| /| Мпь-ын төв зөвлөлийн сонинт7. мхзэ-мйн төв хороо, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМИЙТ 7-89 дахь жилдээ. 89 М2(1731) 6) 4982 оны нэтдїлээ) “-тн-иттггснньы | сл 70 7----- сярын бэ 2ХАГВА ө "Үнэ: 10“ монгэ си т-- Хайрт! удирдагч, өсвөр үеийг ха- ламжлан шинүрхүүлэгч Танд ирж байгаа йлиїэ шили/ г тохиолдуулан манай. орцы нийт освөрийн Сүх- баатарчуудын өмнөөс ЧИп сэтгэ- лийн баярын мэндчилгээ ДЭВ- шүүлье, Манай орны өнцог булап бүрээс ирсэн пиОперийн байгууллагын тө- лөолөгчид бид, хүүхэд бидний ам. рах, суралцах, соёлжих бүх цолөөр хангасан үзэсгэлэлт хан «Найрамдал» лагерьтаа шинз жилийн сүлд маа баяр балсгалантай «Найрамдал» рийдээ хүүхэд багачууд бид хайрт удирдагч сургаал хийн төлвө пнонерийн багш, сурган хүмүүжүүлэгч, “найз параасаа байнга амрах хугацаандаа зүйл бүхнээ төрөлх нөх- сай- модны апхны наад- цэнгэлээр дүүрэп хийж байна. лагерьт амрах бү. хөгөө! Ю. Цэдэнбал таныхаа зөвлөлгөөг хэрэгжүүлэ-. удирдагч, анд суралцан, сурч мэдсэн сургуульдаа «НАЙРАМДАЛ» Олон улсын пионерийн «Найрам- дал» лагерь, Салхан энд тус лагс- юийн хамгийн анхны сүлд модны”наа- дам боллоо. Өнгөрөгч 1981 онд бү- тэн жилийн ажиллагаатай болсон тус лагерь нь танай нам засгаас освор үеий сайн сайхны толоо тавьа: --байдаг байнгын хайр ,халам!Бийн нэгэп тод илрэл билээ. Пионер сурагчдын хөгжөөнт сүлд модпы наадамд МАХН-ын Төв Хо- -рооны иарийн бичгийн дарга Г.Адьяа БНМАУ-ын Сайд нарын Сбнлалнїн орлогч дарга, Соёлын Яамша сайд. Д. Цэвэгмид, МАХН-ын Топ Хороо- ны хэлтсийн орлогч эрхлэгч, БНМАУ, “ЗХУ-ын баатар, сансрын нисэгч 7Н. Гүррагчаа, МХЗЭ-ийн Төв Хороопы нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв, "Хүүхдийн төлөө фондын Топ комиссын дарга А, И, Цэдэпбал.Фи- латова, (Ардын боловсролын Яамны. сайд Р,.Санжаасурэп, МХЗЭ-ийн Төв Хораоны шНШЫг бичгийн дарга Д. Дашдовдон, МХЗЭ-пйп Топв Хорооны нарийн бичгийн дарга, МПБ.ын Төр Зөвлөлийн дарга Ч. Цэрэндулам, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны пнонерийн ажлын зөвлөх А. Г, Зуев нар хүндэт зочиоор оролцлоо, Дэлдэн туулайг. хэн.Нэг нь айл- ражээ. ар танхим дүүрэн суусан хүүхдүүдэд хандал . -- Хүүхдүүд: эз! Намайг чоно хбөж “байна. “Нуугдахад минь тус- ” зайч гэж туйлаа. Хүүхдүүд түүнийг ” дүүрэн чимэгтэй ногдон гацуурын дор нуур. Саарал: чоно туулайг эрж хүүх- лүүдэ3с хаана нуугдсайыг нь мэдэх гэ! оролдсоп боловч чадсангүй, ”“ Манай хүүхдүүд нөхрөө дайснаас хамгаалж чадлаа, Түугэар ч үл ба- рам бардам чононд буруу хэрэг хийж байгааг нь ухааруулав. Хүүхдүүдийп сүлд модны наадам ингэж зхэллэа. Ё Өвлийн (Өвгөн цасан охид, үлгэ- рийн баатруудаа дагуулсаар са рын хөлгөөр ирлээ, дуу, , бүжиг наадам, баясал. - 2 Хүүхдүүд эпх тайлал, найрамдал сомӨхөрлол,.8з аргалыит,! түхай пүү “дуул! инээд хүндэт 2 ЗОЧИДТОЙГОО цэнгэн. эргэж очоод апд нөхөддөө түгээп сурталчилж, цам засгийнхаа анхаа. рал халамжийн харнуд онцсайн су- ралцаж, ёс суртахууны архэм дээд чанарыг эзэмшиж, үвтэгш хүмүү- жилтэй иргэд боллс хүнмүүжихээ батлач илэрхийлж байна МАХН, Монгол Ардын Хувьсгал МХЗЭ-ийн 60 ашлийн яруу алд їрт ойнууд, Монгол-Зовлөлтийн санс- рын хамтарсан нислэг зэрэг түүхэн тэмдэглалт үйл явдлаар дүүрэн 1981 онд өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид «МАХН-ын үйл хэрэгт үнэнч байж, МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төр- тэй «залгамжилья» | уриан дор «Залгамж: үе» аянаараа амжилт- тай аялап шипэар сурч мэдсэп, хийж бүтээсэн бүхнээрээ: пионе- рийн сайн үйлсийн ном бүтээл: МАХН-ын ХУШ пих хуралдаа сур лага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон нийтийн ажлын олцгой амжил- таа илтгэх рапортад 60 мянтап пио- нер сурагч гарын үсгээ зурж, 10 бүжиглэв, Цасан охин. МХЗЭ-ийн Тєв Хо. рооныш нэгдүгээр йарийп ,»бичгийт дарга Л. Түдэв, Хүүхдийн толео фон- дын тов комиссын Дарга А. И, Цеэ- дэнтбал-Филатова, БНМАУ-ын Ар- “дын боловсролын ЯЙамны сайд Р, Саншаасуран, МХЗЭ.ийл Төг Хороо. ныг нарийн -бичгийцн дарга, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч, Цэрэндулам нараас, түс, сүлд модны пайдямд оролцогчдод їрүүлсэн баярын мэнд- мчилгээг унци сонсголсо. ХМанпай хүүхдүүдийн унших дуртай том за- хиолынг гол биатрууд, улсын цирк, МХЗЭ-ийн -цэрэхэжит Хүүхэд аалуу- чуудын. театрын жүжигчдийн тоглолт хүүхлүүдэд- нїээд хоор, балр игэмлээ. «Найрамдал» лагарит болсон анх- пы сулд модны наадамд оролцогч- доос МАХИ-ын Төп Хорооны єрөн. хий Нарийн бичгийн дарга, БИМАУ- Их өспор 10. Хурлын Таэргүүлэгч- үсийг халамжлан Цэдэлбал гуайд илгээсэн “шинэ жилийн балрын малд- чилгээг нийслэлийн 10 шилийп тап- дугайр сургуулийн 4-0їїн «Дэ апгийн сурагч, онц сурлагатан Д. Ганбаатар ушшинаг, МАХЦИ-ын Төв Хороопы на. рийн: бичгийн: дарга. Г: Адьлад гар- дуулав. Нохор Г. Адьяа пнонер су- рагчдад хайдаг: шинэ 1982 онд сур- лага, хөдөлмөр, урлаг, спортын лх амшилт гаргахыг хүсэн ерөвон, Өвлийн олгон сурлага, хөдөлмөр урлаг спорт, олон нийтийн ажлын онцгой. амжилт гаргасай.таргүүний сурагчдад шинэ жилийн бэлэг тар- дуулал. Хүүхдийн толоо Фондын Топ Номиссиын дарга, БИМАУ-ы соёлын гавилат зЗүтгэлтай,, төрийн шагпалт А.-И: Цэдэйбил-Филатопа сүлд мод- НЫ нмайдамд “оролцогчдод шинэ ки- лийн. мэнд үргэйг” үг хэлар. Тэр хэлсэн зүгэндээ: -- Хайргү хүүхдүүд ээ! Айлчлан иряс байгаа шинэ: 1982 опд сурла- тын их амдидт таргахиг та папт ерөөс! Пиоперийн: олан төрлийп гажил хэрэг, «Дөл» тоглолтдоо- ам» сиилтта| -00)0ЛЦ05ыЫг хүсьс! "Таг нар өлөн - улсын «ПаЦамдал» лагерьт ын Ардын дийц дїїрга, хүмМүүмшүүлэгч пиоперийн амарч” байх “МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ РРВНХИЙ НАРИЙН БИЧГИЙН./ ДАРГА, БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭ нерийп олон талт ажилд олсон хүү амжилтаа улам бататгаж, БН МАУ-ыпн өсвөрийн пионерийн баяс- галапт тангараг, чин "Эрмэлэлээ ширхэгчлэп, биелүүлж, МАХН-ын ХҮШ их хурлын түүхт шийдвэ- рийг:хэрэглсүүлэк үйлсэд хувь нэм рээ.оруулахын Тулд иионерийн “бү- тээлч хөдөлмөрийн тавац жиЧийн программын дагуу «Бүлгэм бүр бү тээлч хөдөлмөрийн бүстэй бүлэг бүр хөдөлмөрийн тодорхой обьект- той, пионер бүр хөдөлмөрийн то- дорхой даалгавартай болцгооё!» гэсэн дайчин уриа дэвшү төртэй хэрэгжүүл дүүрэн байга ламжлан. хүмүүжүүл нтгэл төгс илэрхийлж байна. Хүүхэд багачууд бидний чин ариун хүсэл 1! бол энх ь ван, тайр хүүхдийн, вон ний тйАтУ0Д тэмцээний зохион. ЯВҮ) «Нэайрамдэал» гэсэн билэг дэм рзлтай/гүн утгатай үгээр, ! 8) 5, С | АЛ ТАНА!..“ ЇЧДИЙН ДАРГА. Ю.ДЭДЭНБ | мянгал пионер «Залгамж үе» аяны Шинэ онд пнонерүүд бад ацд най гаяшгайч боллоо нөхөд Өсвөрийн Лепяинчү үдий Угтан золгож байгаа 1982 онд хамт В. Н. Лениний нэрэмжит БЭ єөсвөрийп Сүхбаатарчууд бид, пис- ПБ-ын 60 жилийн ойг тэмдэглэ, : 1 ҮЛД, ЭНЭ- бөгөөд Монгол-Зөвлөлтий -ииенэее їд еөрс, ДӨВ нїрлэсэй ЇСтЭАС: н,бугд най» рамдах улсад! Б.Энсасаргалтай хүүхэд багачуудын пайремдлын ая дуу цэг ямагт цууриатах болно. Шипйэ онд ажил ходолмортөө бахдам сайхан амжилт олиш эрүүл энх. аз жгаргалтай урт удаан наслгч хын өлзийтэй сроолийг Танд чин сэтгэлийн утаас өргөн дэвшүүлье! ПИОНЕР СУРАГЧДЫН төлөөлөгчид ОЛОН УЛСЫН ПИОНЕРИЙН ! «НАЙРАМДАЛ» ЛАГЕРЬ хугацаандаа шинээр сурсан зүйлсээ осрсдийн амьдардаг хөдөө орол ну- тагтаа Фчїни түгээх харэгтэай. Хүүхэд бүрт онц сурлагын амжилт хүсье! гэв, «Пионерийн гэж бүгд пайрамдах улс» нэрлэгддэг хүүхдийн энэ хотхо- ны 10м бүхэл. балр, баясгалангийн онгоөр гилалзаж байлаа. Сургууль дотор «Өвлийн өвгөлий цох» ажиллан, баг, багт паадмын хулцас, сүлд модны гоёл чимэтлэ- лийг хялбар -дохөом, үзэмжтэй хэрхэн хийхийг хүүхдүүд зочиддоо сопир- хуулна, Эцд блс талуу техпикчдийй ордоп, пиоперийн ордныг дугуйлангийн сурагчдып бүтээлээр гаргасан тєх- пин -загпарын үзэсгэлэн байгуулагд- жээ, Хүн ард нь баясан иизэлс Хүсэл мөрөөдөл иь бүрэн биел: Хүүхэд багачууд нь тайван нойрсот Хайрт эхчүүд иь балртай мишзэлг Өгөр дайн лдахпц даятагдалгүй Өглөө бур цэлмэг байхин - Өланйтан сайхай срволнйг Өргөн, оргөц" дзнишүүлье! охидынхоо ХАМТ шини иг Я хочу, чтоб вєе сменлись, Чтод мечты нсегда сбывались, Чтобы детлм сиились радостиые сим, Чтобы утро добрымн бмло, , Чтобы мама нє грустила, Чтобы в мнре больше не было войны! даавуун дээр бичсэн дүүдийн сүлд модны наадмын саруул танхимыг чимэгл2- жээ, Тийм ээ! Энэ бол манай хүүх- дүүдийн хүсэл, Хүүхдүүд ийм л хү- сэл эрмэлзэлтэй шинэ иглээ угтлаа. Улшигч “минь-Ччи хаала амьдардаг вэ? Цаст Алтайн сүрлэг уулсын 5! гэр дэх бригадын бяцхан сууринд үу? голын уудам хөндий дэх сум лпэгд- лийн төвд үү? Аль эспэл өндөр оплор барилгатай аймаг, хотод уу? Ми. хаана ч амьдардаг бай! Тод чинь тасаэас ядан хүлээсэн шинэ он чинь айлчлан ирлээ. Хүүхэд бүхэн: -- Сайн байна уу? Шинэ жил гэж мэндчилэан, угтан, золгож байна. Нэг млига єсөн луун наяд хдр -бид- ний таншгай хөдөлмөрийн өн Т. ДАВААДОРЖ: ! Том цагаан энэ шүлэг хү 19. х Сүлд модны наадам Нийслэлийн олц сурлагатан, тэргүүний пионер сурагчдын сүлд модны наадам спортын төв ор- донд боллоо. Сүлд модны наадамд сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт олон нийтийн пжлын онцгой ам- нилгаар шалгарсан 1000 гаруй пионер сурагч оролцлоо, Нийслэлийн пионер сурагчид шинэ оноо угтаж, олон сайхан үйлс бүтээсний дотор Сүхбаата- рын районы 10 жилийп 17 дугаар ДУНД сургуулийн пионерийн бүл- гэм улсын тэргүүний бүлгэм, Онтлбрийн районы тпонерийп 28 дугаар бүлгэм хотын тэ гүү: ний бүлгэм, найрамдлын районы пионерийн: 30 дугаар бүлгэм, ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн баатар БНМАУ-ын баатар Г. К. 7Куковын нэрэмжит бүлгэм, пионерийн най мап хамт олон «хотын тэргүүний бүлэг болж МПБ-ын Төв Зөрлө лийн алт, мөнгө, хүрэл медалпар 82, урлагшїи үзлэгийн алт, мөнтз хүрэл медалиар 21 сурагч шагнат даж, 1200 сурагч «Залгамж: үеэ аяны гавшгайч, 81237 сурагч но- мын сайн нөхөр үнэмлэхтэй бол жээ, Пионер сурагчид --Энхрий хайрт намынхаа их хурлын шийдвэрийг сурлага хөє- дөлмөрийн амжилтаар бид бие лүүлнэ. «Онц сайнт гэдэг бол сурлагын минь чанар, «Ололт амлилт» бүхэн хөдөлмөрийн минь чанар гэлээ. Москвагийн Нремлийн ордны сүлд модны наадамд оролцогч үе тэнгийн найз нартаа баярын цахилгаан явуулах саналыг хүүх- дүүд баяртай дэмжив. Сүлд модны наадамд оролцогч хүхдүүд дуулж бүжиглэн, жүжигчин ах эгч нар, улс төрийн дууны хамтлагийнхны тоглолтыг сонирхон үзэв МАНАНЙ СУРВАЛЖЛАГЧ шэ-нэынЫээчэ. эээ. 0-2 ЦОГТЫН ХҮҮХДҮҮД Говь-Алтай аймгийн Цогт сумын дунд сургуульд «Залгамя: үе» аяны «Эрдмийн далай жигүүрээр амжилт- ЗУРАГ ДЭЭР: 13 улирал Даара- шан онцсайцн суралцаж байгаа 4ийн юВ» ангийн сурагч Ц. Энх-Оюун. -- Наймдугаар ангийн сурагч, МП Бамн Тов Зөвлөлийп алтан медальт Ц.“Гуна олон улсын «Найармдал» лагерьт амарч их зүйл сурчээ. Тэр тнонерийн идэнхтнүүдэд «Найрам- дал» дагерийн ажил амьдралаас танилцуулж байна. -- Тус сургуулийн «Новпап нөхөд» ШИГ-эмлэгийн гишүүд Ном аплгаак 07 Ж сар бүр хийш хэвшжээ. Ховд аймгийл тавийн 10 жилийц. шэг дүгээр сургуулийн 8.ын «Ве ан. хийн онц сурлагатай сургуулийн бүж- гийн аварга Ц. Оюунбилэг 8 жилийн , 42 1 тай аллж байгал пионер сурагч олон бий, 3 «Ноптын нөхөд» нийгэмлэгийн гиш А. Нармандах, Х. Тогтох, Ц. Ундрах, бүлгэтий зөвлөлийл дарга Ц. Цоодол нар номонд үзлэг хийж байна. --2-ын «Вэ» ангийн сурагч Б, Адьяадорж, нэгдүгээр ангийн про- гразтмт хичээлийг бие даан сурч шууД хоёрдугаар ангид дэвшин оржээ. Тэр одоо опц сурч байгаа төдийгүй «Номын сайн нөхөр» үнэм. лэхтэн болжээ. Ч. МУНАНГИЙН авсан гэрэл зургууд, хоёрдугаар Дунд сургуулийн 7-гийн «Б» апгийп онц сурлагатан Б, От. . гошбанр иар, 2 Ї Багт наадамд шалгарсан пионер СГЙХАН САНААЧИЛГА, БҮТЭЭЛЧ. АЖИЛ 1981 оны ГУ сар. Бүлгэмийн зөв- лөлийн бүх гишүүдийн хурлаар энз асуудлыг хэлэлцжээ. ».Сургууль орчны газрыг хашиж хамгаална. “Мод бут суулгана. Тариа тарьж, хадлан авч нагдэл- дээ тусална. Тоглоомын талбай байгуулна. Энд сумын төвийн хүүхдүүд зуны амралтын үед ээлжээр “алииллаж амарна ямар ГОЁ ва» гэж ярилцах нь халэлц сэн асуудал, хийх ажил ппионерүү- дийн сэтгэлд, бүрэн нийцсэнийг илтганэ. Пионерүүд талбай хэмжих, шонгийн. нүх ухах, Мод суулгах: төмөр утас цуглуулж тор сүлисих ажлыг багш нарын : завраар хийч 12 га талбайг хашиж хөрсийг тэгшлэн, Хүрэмийн голоос 2700 метр шууду У татаж. ус Урсгав. Эрдэнэцогт сумын «Бат зам» нэгдэл хүүхдүүдийн бүтээлч үйл- СИЛГ дэмжин үр тариа, олон наст ургамлын үр бордоо өгч 190 тонн бууц татаяг тусалжээ Хашижс хамгаалсан 12 га тал- байг пионерүүд бүлэг салвагаарал” хариуцан нүдлэд хамгаалж. бар- дох, ажлыг хийл пионерийн «Но- тоо», «Цэнхэр» эргүүл гаргал: “рүүли: сайхан ба Шшилт оллоо. Ан- Анхны жилдээ туршилтьпи байд лаар 3 га талбайд арвай овьёос зусах хөх тариа тарьсан. байна. АЖИЛ СЛИТАЙ БҮЛЭГ Сэланга. аймгийн Цагаан--пуур сумын 8 милийн дунд сургуульд сурлага “хүмүүшдлээрээ таргүуний оло папги хамт олоп байдаг Түү- НИЙ Нэг нь Сүхээ багштай 8-ын «А« аигийн хамт олон їюм| Айгийн багш Сүхлэгай уулаахад --Сурагчдын сурлага хүмүүж- ЛИЙГ сайжруулахын тулд «Дундгүй салса олныг тарүүлье», «Дусал бэх псгахгүй байл» эрэг дэвтэр тогтмол хотлүүлж, халгдал цан- сайр иааргийн дайтай. хийн ши. раа шалан даэр-блх асгахгүй байл хэвшүүллэа Сурагчдын чөлөөт цагийг үр ашигтай ой горүүлэхийн ТУЛД номын слиїд ном- унших цино, нү, цанцертыг хамт ол- наар 11» үзүүлдэг болоп ЗХУлли лионер” сурагчидтай пахидлаар харилцан тэдпид туршласыг оврс- ДИЙН сурлагд хүмүүжилдэл нэгч ( сурагчдын хэсэг Хадлангийн талбай байгуулах. суваг татах, газар хагалах услах, бордох ажилд сайн оролцсон гу- равдугаар ангийн сурагч Б. Эр- дэнэхорлоо, Д. Амгалансүкх, С. Дэлгэрмаа, С. Чимгээ С: Гэрэл- маа, долдугаар ангийн сурагч С. Амаржаргал, Д. Энхбаяр нарын олоп пионерийн үлгэр иапээч ажиллагааг аймгийн сонин, радио нэвтрүүлгээр сурталчлав. “Бяцхан тариаланчдын тарьсан үр . тариа соёолон цухуйж эхэллээ. Энэ нь тэдний урам зоригийг нь улам бад- раав. Пнонерийн ахлах удирдагч М. Цэрэндорж: --Сургууль талбайгаа түшиглэн хөдөлмөр амралтын зуслан бай- гуулсан юм. Эхний ээлжинд 227 сурагч ажиллуулж амраав. Хүүх- дүүд тариа ногоог хэрхэн арчлах, хэдинд лаж услах, бордох хөдоөл- мөрийн багаж зэвсгийг яан: ашиг- лахыг сурлаа. Манайд сурагч Б. Болормаа, Я. Юмжирмаа, Д. Алтанцэцэг. гээд л сайн аяглла- сан олон хүүхэд бий гэв. Тийм үлгэр жишээч хүүхдүүдийн нэг Б. Содномринчинтэй уулзахад: --Бид газрын хөрсний өнгө, услах, бордох зэрэг олон зүйлийг мэддэг болов. Байгалийн нален- дарь хөтөлж, ургацанд хэмжилт хийдэг юм. Бидний тарьсан хох тариа. 200-210 см, овтьЁос, арвай 80-4120 см өндөр ургасан Тараа лангийн ажил ёстой сайхан юм гэж лрьж байна. Тус сургуулийн хашиж хамгаалсан сурагчдын захирал Б. Амгалан: -ҮПпонер сурагчдын идэвх, са8- наачилгаар эхэлсэн ажил маань гараа сайтай байна байн гуравны пэг хэсэгт малын тэжээлийн ургамал “тарьж 70 центнер ургац авсагт юм. Сургуу- лийн орчинд хадлангийн талбай байгуулж хөдөлмөр амралтын зуслан ажиллуулсан нь төв суу. рин газарт ЗУНЫ амралтаа (21:14:03 рүүлдэг олон “хүүхэд хөдөлмөр- лӨя: амрах боломжтой болов Хашсагц талбайн иг хэсгийг өв- лийн улиралд тэшүүрийн талбай болгон ашигланс байхаар ялсаж тохижу Уулав гэн ярилаа. Л. БАЛДАНДОРЖ| Хасан тал- ТИ, Хамт олноос опоот Урд зохиосон ажлыг лдаанаар дүгпэдэг бол- сОП нь сурагчдыг сурлага хүмүү- ЖИЛД нь идэвхжүүлэх нэг нөхцөл болов. Манай бүлэг сумын тэр- гүүний саальчид. төлчдийн чуулга Уулзалтыг угтан: «Саальчид, төлч дийн алдар» сэдэлт ажил хий таргүүний. малчин ах эгч нараа урья: оролцуулар Сурагчид хө- дөлмөрийн баатруудын туршлагыг Ном нС ЛЭМДЭГЛэл хөтлөн бяцхан булан бмц ємалчдаас суралцтл». зУлан байгуулав Мөн малчин лав, зЭж, ах эгч нартаа тэргүүний малчдын ярга туршлагыг захид- ЛЫН хамт їїлгвэн(39/” Тус ангийн онц сурлагата Ч " 45 НуОВс Буман сурагч Ц. Сүглаг- Ханджаргал Адряахүү, С. Тэргүүний Уншигч МПб-ын Ү спарта- » Хүрэл медальт нар зохдөл хошуу л: бахархан огүүл- Сурагч А. ОТГОНБАЯР. "Манай сонины уншигч хүүхдүү- зс прээдүйн машин ямар байх з, Ямар түлшээр ажиллах вэ? тэсэн асуулт ирүүлжээ. Үүнтэй холбогдуулан. ЗСБНХУ-ын Улсын төлөвлөгөөний Хорооны Улсын экспертийн комиссын орлогч дар- та, төрийн шагналт Юлий Боксер- ман сурвалжлагчийн асуултад ха- рпулсныг нийтэлж байна. ї-)---т-9 ) 128 Бензин хэрэглэхийг багасгах ворилготой олон төсөл гарч бай- на, Жишээ нь: Япон улсад бенаи- чийг эвкалиптын тоссор орлуулж болно гэж үзээд түүнийг зорнуд ларийлж байхад Австраль улс сүү: ний нйлдсээр бензин орлуулах тө- сол зохиов, Гэтэл Бразильчууд чихрийн нишингийн спиртийг 48в- томашины шатахуунд аль хэдийн ашиглажээ... Гэвч хэргийн гол нь сонин хачиц төсөл боловсруу: лахдаа биш тэдгээр оронд тнеф. тийн нөөц бараг дууссан юм. ЗХУ-д нсфтийг дэлхийд хамгийн ихээр “олборлож байгаа боловч түүнийг өөр зүйлээр орлуулах сонирхол Ё хөрөнгө оруулалтын |0сол: тийг багасгахын Хамт | өгөөнийг өссөөр байгааг юугаар тайлбарлах ЇН эрмэлзэж байна. » вэ? : ашигт ажиллагааг дээшлүүлэх 1 --83ХУ нь үйлдвэр их хогжсон бусад оронтой харьцуулбал түлш эрчим хүчиий бат баазтай бөгөөд «Нефтийн өлсгөлөнН»учрахгүй гэж болно. Харин түлш эрчим хүчлий Өнөөгийн нөхцөлд нефтийг «дуу- сашгүй хөдөлгүүр» гэж үзэж бо- лохгүй. ЭХУ-д нефтийн нөөц хан- га ажил золовч түүнийг олборлох ам хэцүү болсоор байна. Х таван жилд нефтийн өөрийн өртөг ЇХ таван иилийнхээс хоёр дахий нх байв. ХЇ таван синлд түүнээс ч илүү үнэтэй болох юм. Ийм, учраас нефтийг түлшинд ашиглах хэмжээг багасгаж: нєф- техими, химийп үйлдвэрийн түү- хий эд болгон ашиглах явдлыг нэмэгдүүлэх зорилт тавьж байна. Бензин болоп нефтийн бүтээгдэ- хүүнийг дотоод шатагтын хөдөл- гүүрт өөр зүйлээр орлуулах ажил (хэдий нарийн түвэгтэй | боловч О4ШИГ нь маш их юм. - -- Манай оронд цахилгаашссан "төмөр замын сүлжээ нх бий. ТУ- хайлбал хотод мєтро, трамвай, ИРЭЭДҮЙН рэггүй... Тэгэхээр бензиний х . цээ тийм нх шиг үү? арай сон Тээврийг цахилгааншуулах Чилыг нэмэгдүүлн байгаа боловч бензип, днаелийн түлшний бараг аравны єсөн хунийг дотоод Шша3- талтын хөдөлгүүрт хэрэглэж бай- на. Дотоод шаталтын 2 хөдөлгүү- ричн хүч чадал ЗХУ-ын бүх ца- хилгаан станцыг хүч чадлаас 5.5 дахин давж, цаашдаа ч зпэ тоо өсөх хандлагатай байна. Дизелийн түлш, шатахуун хэмнэх нэг эх үүсвэр боловч мөн л нефтийн бү- тээгдэхүүн шүү дээ, Тиймд учраас нефтийн бүтээгдэхүүнийг “орлож: чадах моторын .түлшний нэгэн төрлийг ашиглан: байна -- Жишээ нь? -- Байгалийн хийг нэрлэж бол- по. Эпэ бол моторын утаагүй маш Сайн түлпг юм. Байгалийн хийн илч гаргах чадвар бензинзэс арай бага боловч бүрэн шаталтын коэф фициент илүү байдаг, Бүрэн ша- талтын козффициент их учир эти- лийц шингэн нэмэх шпардлагагүй бөгөөд энэ чанараараа хүрээлэн байгаа орчныг бензинээс бага бо- хирдуулдаг. Байгалийн хий мөн л манай гаг ригийн ховор түүхий эдийн нөөцөд байдаг Олборлоход ч амаргүй шүү дээ. Хэдий тийм боловч ямар ч гэсэн нефтээс илүү ашигтай түлш -юм, Манай оронд байгалийн хийц асар их нөөцтэй олон ) орд газар бий Түүний хайгуул, олборлох ажил нефтээс хямд байдаг ЗХУ-ын байгалийн хийн нөөц дэлхийн бай- галийн хийн нөөцийн 40 орчим хувийг эзэлнэ. -- Байгалийн хийг тээврийн зорилгод яаж ашиглахаар толов- лө: байпа вэ? Түүнийг ашиглах боломжиу УДЫН дотроос шингэрүүлсэн хий буюу бутан--пропаны холимгийг хэ- рэглэж .- байна. Москвад шингэ- рүүлсэн хийгээр ачааны олон ма- шин ажиллаж “Ташкент, | Алма- Ата хотод тийм хийн түгээгүүрийн станц «барив. Ташкеитад «Волга машины бензиний ердийн савиаас гадна ачаа ачих галарт нь 80 литр шингэрүүлсэн хийн багтаамж тай битүү сав байрлуулсан нь. ба раг 500 нилометрт хүрэлцээтэй юм. Байгалийн хийг ашиглахад одоо- гоор дутагдалтай зүйл нилээд бай- на. Энэ ч бас багагүй арга хэм- жээ шаардаж байна. -- Тиймээ, энэ талаар бид яа: ралтай арга хэмжээ авч сайж- руулж байгаа. Гэсэл ч байгалийн шингэрүүлсэн хий нь бензннээс “НИШИНЫ ТҮЛШ ХОёр дахин хямд бөгөөд рын эдэлгээг ойрог ЁЧУ мариан километрээр уртасгана. Нөгөөтэй- гүүр хорт хаягдал 3--4 дахап багасах ашигтай. Үүр дайны өмнө Дон- басст шахсан хийн түгээгүүрийн станц ашиглаж байв. 50-над онд Ниев, Львов зэрэг хотод шахсан хийгээр явдаг 2.5 мянган автом3- шин байлаа. Гэтэл тэр үед нєф- тийн том том орд газар нээгдэж бензиний үнэ хямдарч байгалийн хий ашиглах явдал багассан юм. Гэсэн Ч одоо хүртэл Львов хотод олролцоогоор 200 ачааны маши- ныг шахсан хийгээр хангадаг ХИЙН түгээгүүр ажиллаж байна Эдүгээ энэ ажлын туршлага” ан- хаарлыг ихэд татаж байна. Ер вь шахсан хийн өөрийн өртөг бенпсни- нийхээс 3--3,5 дахин бага, тосны зарцуулалт багасч азотын хаягдал хоёр дахин Чийн ислийн хаягдал г багасдаг байна машины эдэлгээ Тэгвэл бензин яслийн нүүрстөрөг- Урав дахин Түүнчлэн авто- уртасна. : болон шахсан Э аэр нэгэн зэрэг алилладаг тэ- жээлийн давхар системтэй автома- шин үйлдвэрлэх хэрэг үү? -- Яг тийм- 1981 онд тийм ша тахуунтай айхны автомашип үнлд- вэрээс гарлаа. Энэ онд ЗХУ-д 5 мянган автомашин шахсац хий- гээр ажиллаж 1985 он гэхэд тэл гээрийц тоо 20 дахин өсч цааш- Даа энэ тоо улам нэмэгдэнэ Энэ таван жилийн шувтаргаар шахсан хийгээр ажилладаг 600 автобус замд гарах болно -- Тэгэхээр шахсан хийн түгээ- гүүрийн станцын өргөн сүлжээ | їигэхээр х 2 : ! р холимог түлшийг хэрэг- хэрэгтэй болно. Энэ талаар ямар | дэх ажлын цар хүрээ” өсөх ньмэ” ажил зохиож байна вэ дэ. -- Тийм станцуудыг хий дам -- Байгалийн хий, метанол, жуулах системийц дэргэд б8лгуу | усыг моторын түлшинд ашиглах лахад хангалттай. Одоо ЗХУ хий сайхан ирээдүй байна, Харин ус: дамицуулах хамгийн том систем.) төрөгчийг дахав? Устөрөгчийг ав- то бөгөөд энэ нь холбооны бүх томашир төдийгүй нисэх. хүчлий улсыг дайрч нийт 130 мянга га4-1 «Ирээдүйн түлш» гэж: шуудхан руй нилометр сүргэлжи юэ үзэж байгаа шүү дээ. Баруун Сионрь эсвэл Я 7 Ды--37 -- Манай оронд бензиц, устө- районд тусгай түгээгүүрийн СТАНЦ | рогт хоёрын холимгоор ажилла- барих шаардлагагүй. Учир нь авто- аг автомашины загвар зохиогд: машиныг ашиглаж байгаа ордыг сон Үүнтэй уялданс холбогдох цооногоос 200 хүртэлх атмосфё-4 багаж төхөөрөмж, техцологийг бог рын шахсан хийгээр шууд хангаж | довсронгуй болгох ажил тулгарч болно. Энэ нь эдийн. засгийн байна. Гэтэл устөрөгчийг үйлдвэр- хувьд онцгой ач холбогдолтой юм. ашиглах аятай боломж байгаад юм. хиож байна вэ? Метанолыг ашиглах ма- НАН сазлын төсөлд орсон. /Одоо- гоор бид түүнийг бензинтай хольж: ашиглаж байна. ач холбогдол тодорхай- логдоно. Түүний байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөг тодорхойлсо н.. Цаашдаа байгалийн ХИЙ, нүүрс- нээс метилийн спи өргөн далайцтай байгуулах асуу, рт үйлдвэрлэх ж ажлыг захион ї дал гарч ирнэ. г- нийг гаргаж авахад Барууп Онар лэг хий, Дорнод Снбирийп Как- 2 чины нүүрсний ордыг ашиглах хандлагатай байн ёс Москва хавийн автобусны засварын төв Дд хэ- СЭГ залуу эрдэмтэц «Холимог гда- тахуун» буюу бензин ус Химки хо- хоёрыг хольж моторын эш шинлт хийж шү али Хөргөхгхуд а. Ташк ним ажил хийсэн Энэ хүлж ҮР дүн юунд хүргэв? -- Судалгаа амжилттай дэж байна. Энэ ажил бас зүйл биш. Бүүр 1930-аад анд трактор. 1940-өөд ОНД онгоцны түлшинд ус нэхэн ашиглаж байв. 10 хувийн ус нэмэхэд бензпний бүрэн шаталтын тоо 15--2,5 цэг- тээр нэмэгдэнэ. Түүгээр ч үл ба- рам 25-40 хувийн Ус нэмэхэд хөдөлгү үрийц хүч чадал, эдийн засгийн үзүүлэлт буурахгүй бай- на. Үүний зэрэгцээ хорт хаягдал багасчээ. Улмаар холимог шата- хууныг Усан онгоц, илчит тэрэг, тракторын хөдөлгүүрт ту ршнж ашигтай болох инь новлогдсоч. Мөн ийм түлшийг дулааны болон ца- хчлгаан эрчим хүчний үйлдпэрт мн туршилтын хийг- шинэ лэх ажил одоохопдДоо ихээхэн үнэ» -- Швед, ХБНГУ, АНУ зэрэг | тай байна. Тэгэхээр, устөрөгчийг оронд метнллийн спирт буюу Ммё-| ашиглах ирээдүйн талаар таавар: танолыг ашиглаж байна. Энэ 19-| лаж ярихаа азная! лаар манай оронд ямар ажил 30- Товчлон орчуулсан А. ЛХҮМБЭ “ашигийн Бүлгэмийн зовлолийн дарга ярьжбайна - ХӨДМӨЛМӨР-БИДНИЙ ҮС Бидний өдөр тутмын дотны багш. зөвлөгч болсон «Пионерийн үнэн» сонипы «Арвижих гуайн яриа» булан нь манай бүлгэмийн “пионер сурагчдын хөдөлмөрийн хүмүүжлийг дээшлүүлж, арвич хямгач, ажилсаг хамт олон боло- ход сайн нөлөө үзүүлж: байна. “Манай бүлгэмийн зөвлөл «Арвис Жїїх гуайн яриаг амьдралд хэрлг- “ЭЖүүлье» уриат дор улнрал бүр сеАлдагдал хаягдлыг алт . монго болгой». «Байгалиас хийгий нь хүртэцгээе», «Улаан бүчтэни!! хУп, цо Нэмар», «Нэгээс мянга» зэрэг са. дэвж, аян цувааг уламжлал болгоп Хи! сум, орныхоо улс ардын : н төлоллөгөөг биелүүлэхэд тан / тодорхой хувь иэмэр оруулдаг сз, боллоо. Майай | бүлгэм сүүлийн гс урван жил |) дараалан аймгийн- ХЭэ-ийн “хороо, тпоперийр ловлог 1232 зарласан ходөлмйрийн сэдэвт аш ав! цуваанд тэргүүн байр эзэлсэн зам. /МПБ-ын Төв Зөвлөлийн бүгд хурлаар пионер сурагчдын хөдөл- мөрийн хүмүүжлийг сайжруулах тухай чухал асуудал хэлэлцэн шийдвэр гаргасанд бид балрлаж байна Бүгд хурлынхаа шийдвэрийг баплртай хүлээн авч «Арвижих гуаїїн ириа амьдралд» сэдэвт халг цал цуглуулах хоёр хоногийн цу- ваа зохиолоо. Цуваанд нийт анги бүлгүүд йїїдэвхтэй оролцож хоёр то! яс цуглуули тушаалаа. Бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэглсүүлэхэд мапай бүлгэм олон шинэ зүйл са- цаачилж тодорхой амжилт гаргї- иа, гэн: Архангай аймгийн 1Нар- галсит сумын 8 жилийн сургуу- лийг: 25 дугаар бүлгэмийн зөрлөг лийн дарга. Ц, Бимбахишиг: ярынк байна 1їлаяхтайн. сурвалжлагч Д. ГУРРАГЧАА 12111111111111111111Ц111111111111111 11111010 11111111 11111111) Нийслэлийн 41 дүгээр сургуулийн 9--пйн «Бэ аигийн о1ш сурлагатан Б. Саруултула, Чөлөөт цагаараа аиг- Ли хЗл, тєрим Сонгон Суралцах Дду- гуйланд суралцдаг юм, Спруултуяа. ЗХУ-ын Бладипостог игэтцитэтцинининНиИн 1 шишийн шишийн птнтйтнтиэнлийниг 27617228 хотын Таня гэдэг сурагчтай захил- лаар харилцдаг болсиоор орос хэл- ний мэддэгээ улал ахцулш байгаа тухайгаа бахархан лрилаа. С.БОДООШИЙН авсан гэрэл-өураг, УРАЛДАН ДҮГНЭВ «Пионерийн үнзїй» сонины ре- “дакциас зарласан «Хөдөлмөрийн улирал--81» уламжлалт урал- дааНы дүн гарлаа, Уралдаанд хот хөдөөгийн идэвхтэн бичигчид амралтаа 360, үр ашигтай өнгөрөөж, барилга, үйлдвэр, хөдөө Өмс ахуй, турш- лагыт талбайд идэвхтэй ажиллаж хөдөлмөрийн дадлага чадвар олж: байгаа пионер сурагчдын тухай олон арван мэдээ сурзагалжлага, тэмдэглэл, гар, гэрэл зураг ирүүллээ. «Хөдөлмарийн улирал-81» уралдаанд зуны . амралтаа үр гүтээлтэй өнгөрүүлсэп Чїнонер сурагчдын тухай бичсэн идэвхтэн бичигчдийн. “материалын чанар, бичлэгийн ур чадварыг харгалзан болзлын дагуу шалгаруулж Да- раахь байр эзлүүлэв, Үүнд: Нэгдүгээр байрт Говь-Алтай аймгийн «Алтайн хөгжил» сони- ны ажилтай Г.Даваасүрэн Хоёрдугаар байрт, Сүхбаатар аймгийн. Мөнххаан сумын 8 жи: ЛИЙН сургуулийн пнонерийн ах- лах улирдагч Ч.Тунгалаг, Ховд, апмгийп Ховд сумын дуйд сургуу- лпйн. багш Х.Шелдебай, МУИС- ийп оюутан Д. Бат--Эрдэнэ ““Гуравдугаар байрт Увс аймгийл төвийн иогдүгээр тайман лилийн сургуулийн багш Г.Чимид, Налайх хотын 10 жилийн сургуулийп “багш 4Ш. Нүрзэд, Сүхбаатар айм- тийп Асгат сумын 8 жилийн сур- туулийн 8-ын «А» ацгийн сурагч Б. Батбаяр иарыг оруулш «Пио:- черийн зүнэн» сонины баярын би чиг. үнэ, бүхий зүйлээр шагиав. УРАЛДААНЫ КОМИСС ЦАС Алхпы цас орлоо орлос Айдаа мөн гаёдоо гоё Арыи-уулнаас цас будруулан Ангийнхаа тайзтай чаргаар бууна. Өргөн хондийн салхн татуулан Үеийнхээ нөхөдтэй цанаар уралдана Өдөэржил цэлгэг агаарт тоглож Өллийн өвгөпийг цасаар босгоно Амьтпы мөрийг бичиг шиг унших Аавын эрдмийг бас үзүүлиэ Анхны цас орлоо орлоо Айдаа мөн гоёдоо гоё, Г. ДАВААСҮРЭН (Говвалтай) БИД ЭНХИЙГ ХҮСНЭ Бид дайны түймэр Үзэх гэн: төрөөгүй Бид дарийп утаа Үндртэх гэл, мэпдлээгүй Бид өнхийн дуу Дуулах гэж төрсөн Бид эвийн мод Тарих гэж мэндэлсэн Бидэнд дайны та 1бар хэрэгтүй Бидэнд тоглоомын талбай, хэрэгтэй Бидэнд буушл дуу хэрэггүй Бидэнд дууны ал хэрэгтэй Миний үс тэнгийнхэц ийм л хүсэлтэй Миний үе тэнгийнхэн тийм л эрмэлзэлтэй Тип дэлхийн т эїгэр цэлмэг бол Төрөлх орпы минь тэнгар цаамэг Төрөлх орны мипь тэнгэр цэлмэг бол Төрсөн путгийн минь тэнгэр цэлмэг Хөвсгөл айтлгийн Тариалангийн Сангийн ааС ахуйн 10 жилийп сур- гуулийлн багш Ж, ГУНААСУРОЭН Дүп өвлийн Цасап ширхэг чимээгүйхэн хаялсаар Цагаан өнгөөр бүхнийг хучлал Цонхны шилзид гоёмсог ХЭЭ Н аргын стай л тэн шавраар Ца өвөл хүй 5 Їїс Ган тэшүүрийн хурцхан ир Голын мөсөн дээр сүлжин зурайж Хүүхэд багачуудын хөгжшеөнт Дуу Хүйтэн өвлийн жаврыг нугална. Говьалтай ймгийн Бугат 65У- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Б.ГАЛААРИД ШИНЭ ЖИЛ Сайхан хотын маань шөвө Сарнаас илүү гэрэлтэж байлза Тэнгэрийн одод айлчлан ирэх шиг Энд тэндгүй гэрэл чийдэн асаж байлаа. Таван өнгийц солонго Тал тал тийш цацран ирэх шаг Зүсэн бүрийн чимэг зүүлт Өнгө ялгаран солонгорч байлаа. Урт сахалтай евген 238 нь Уут дүүрэн бэлгээ тэврээд Улаан бү Урам тэн биднийг зориод зоригтой алхалж ирлээ Хуучин оноо үдэхээр Шинэ жилээ. угтахаар Багалууд бид цомвөрөө Баяр наадмаа элцгээлээ. лийп 7-гийн «Б» ангийн сурагч Б ОЮУНЧИМЭГ СЭТГЭЛИЙН ИЛЧ Цасан ширхэг будран орж Газрын өнгөЧд су заран тогтоно Будран орсон цас Булбарай жа ан дэзгүүр хөгжилдөн тгана. Цэнгэг салхи хормой хөө Цэвэр агаар цээж рүү йтнийг Сөрж Ч | А-84001 ,. 2 Нийслэлийн 51 дүгээр сургуулийн Л. МӨНХБАТЫН зурсан зураг їг ч, 2Ү БОДЬ 21: 9 (70 0770 О170:0170 0120 01700170 0170 О200 ЧРДЗОЙН Г7А1:1:151:15151:15741-15151-15) Осдос00с(000200дс0йсоД00400 . Дуссахан байдаг нь сэтгэлийн илч 13 дугаар сургуулийн 9-ийн Б» ангийн сурагч Ш. САРАНЦЭЦЭГ МИНИЙ НАЙЗ Захидлаар харилцдаг Орос найз надад бий. “Зан, зангаа МЭДЭЛНЄЭл Сайн нехдүүд, бид Хэл яриагаар онДооп ч Үзэл бодлоор ижилхэн Уулзан ярилцаж явзагүй ч Үүрдийн бат холбоотой. Ховд хотын 10 жилийн хоёрду. гаар сургуулийн 9-ийд «А» ангийн сурагч Г.БАЯРСАЙХАН ЦАСАН ШИРХЭГ Нийслэлийн 68 дугаар СУРГУУ- Цасан ширхэг Нзд дээр чам дээр бууна Цанан дээр чарган дээр бууна Хэх номин тэлйгэрт цэцэг зуриа Хөрст газар дэлхий дээр хээ Цасан ширхэг Өнгөт ногоон гацуур дээр бууна Өвгөн аавын сахал дээр бууна Хонгор үрсэд баяр нэмнэ Хорвоо дэлхийд өнгө нэмнэ Нийслэлийн 4 дүгээр сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Р.ЖАРГАЛСАЙХАН Нийслэлийн 22 дугаар сур 4-ийц «Гэ» ангийн сурагч П. МААГИЙН сурсан зураг Нийслэлийн 62 дугаар сургуулийн 7-гийн «В» апгийн сурагч Яг М ЦЭЦЭГИЙН зурсан зураг 96 дахь сийн | ний бүх пионерүүд ажилдаа жигд сл, Ө 14(1743) 8 пионерийн ахлах удирдагч Оюун ингэж ярьж билээ, Бид Урнаатай уулзлаа. Цовоолог бор охин байв, В. И. Лениний нэрэмжит БХПБ- ын 60 жилийн ойд зориулац «Их Лениний үйл хэрэгт үнэнч байлг, анд нөхдөөсөө цуцалтгүй суралцья» уриан дор явагдаж байгаа «Зал- гамж үе» алид манай бүлгийн пионерүүд оролцолс байгаа юм. зөвлөлтийн «о0-ЫН «Бэ» анги 42 пионертэй. Аливаа асуудлыг шийдвэрлэжс, ажил төлөвлөхөд 42 хүн оролцо- но гэсэн үг, Хамгийн гол нь эдД- сайн Оролцдог. Нэг Нь ч хойш суухгүй. Бүлгийн дарга нь Урнаа гэж охин бий. “Онц сурлагатан, тэргүүпий сурагч даа». Нийслэлийн улсын тэргүүний 17 дугаар бүлгэмийп зөвлөлийн амжилттай Бидэнд М. Чинболд ярьж байна. Баяр 1982. оны нэїдүгээ сарын -- Маш сайхан амарч байна. Бидний амарч суралцдаг «Най- рїмдал» лагерь тун гоб, Өдөр бүр бидэнд баярт үйл явдал тохнолд- дог гэж Дорноговь аймгийн Сай: хандулаан сумаас ирсэц сурагч ЗУРАГ ДЭЭР: » «с-- Хавсгөл аймгийн Галт сушин 1! дунд сургуулийн 6-гийн чА» аигийн Л -.сурагч” Д. Алтаптуяа, Ховд аймгийн Төнххайрхан сумын дунд сургуулийн 0-гийн «А» ангийн сурагч Э. Эрдэнэ- чимэг, Дорвогонь аймгийн Хаталбу- “лаг сумын Дуйд сургуулийн 6-гїй «А» ангийн сурагч М. Наранчимэг, П 5 Ч хөөр дүүрэн ипээн: байгаа энз хүүхдүүдтэй бид олон улсын пио- нерийн «Найрамдал» лагерь дээр уулзсан юм. Сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спор- Дорпод аймгийн Булган сумын дунд сургуулийн б-гийп «А» ангийн су- “рагч-Д, Бвттуул, Төв аймгийн Бор- нуурын САА-п дунд сургуулийн 6- тийн «Бэ» апигийн сурагч Б. Оюунгэ- рэл, Өмпөговь айлгийн Халхонгор сутплн -дунд сургуулийн: 8-ын «Б» пигийн сурагч А. Отгоибаяр, Дорпо- гопь аймгийн Сайхлилуладн сумын 13 9 найз нараасаа сурах зүйл их бай- на, «Телевизийн тойм» |нэвтрүү- лэг, «Ромашна» концерт зэрэг анд нөхдийнхөө туршлагыг бид ажилдаа хэрэгжүүллээ. Зөвлөл- тийн найз-нөхөддөө захидал би чиж, тэдний дуулах дуртай дуу, бүжиг сурах хөдөлгөөн ернүүлт: байна гэж Урнаа ярилаа. Тэдний апгийнхан ангидаа олон цэцэг тарьж ургуулжээ. Бид Урнаагийн пайз Т. Отгонтуяатай уулзлаа. -- Манай Урнаа бүлгийн сайн удирдагч, сайн аохион байгуулагч. Түүний төлөвлөсөн ажил бүр бүх- ний сэтгэлд нийлдэг болохоор найз нөхөд нь сайн оролцдог. Тэр ан- гийнхаа пайз Дутармаагийн хи: чзэлд тусалснаар сурлага нь сай- жирч байгаа гэж Т. Отгонтуяа ярьсан юм. Ийнхүү нгчїслалийн 17 дугаар сургуулийн 5-ын «В» ангийн хамт олон «Залгамж үе» аяпаараа амжилттай аялж байна. Б. БАТ-ЭРДЭНЭ (МУИС-ийн оюутан) яонни------нааааалаласлаааласслиалаасассасниааас- Нийслэлийн 10 шилийн 17 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Д. Отгонбаяр сайхан зурж бичихийн хамт даавуу, цаасны оод- сөөр гоёд чимэглэлийн олон зүйлийг чадварлаг хийж сурсан пионер юм. МАНАН. СУРВАЛ2ЖЛАГЧИНЙН авсан гэрэд зураг тоор тэргүүний энэ. сурагчид сэл- хан хүүхдийн төлөө фондын Төв комиссын шагналаар пагнагдисээ. -- Бидний «Найрамдал» лагерь. Эх орныхоо өнцөг булан бүрээс ирсэн охнд, хөвгүүд энд уулзан, нөхөрлөл: бие биенээсээ их зүйл сурч байна. “Бид эх орой, нам засгийнхаа хайр-халамжийн хариуд онц сур" лагын амжилтаар бэлэг барина тэн: тэд ярьсан юм. «А» апгийн ДУНД сургуулийн 6-гийп сурагч. М. Чнлбалд, Хэнтий айшгийн Бияп-Опоо сумын дунд сургуулийп 6-гийн «А» ангийп сурагч Д. Ундар- маа пар. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг. ЛХАГВА 9 Үнэ 10 мдн1д Говь-Алтай аймгийн Бугат су- мын пионерийн тавдугаар бүлгэм «Залгамж: үе» аянаар амжилттай аялж байна. Сурагчдын нас, сэтгэхүйн” онц- логт тохирсон олон хэлбэрийн ажлыг зохион байгуулж багагүй туршлагатай болжээ. Бүлгэмпйн зовлолөөс «Алт, монго, хүрэл ме- далийн төлөд», «Чөлөөт цаг--их баялаг», «Шударга үйлс», «Ариун цагаан хөдөлмөр, соцналист өмч» сэдэвт ажлыг зохиож, сурагчдын хийж бүтээсэн зүйлээр тайлай гаргадаг уламжлад тогтов. Эцэг, “эх, багш нар, сумын удирдах байгууллага. албан. газ- руудад харилцах хуудас илгээн: тэдний санал, зөвлөлгөөг авч ажилласнаар пионерийн ажлын хүмүүжүүлэх үр цөлөө сайлир- лаа. «Итгэмжлэх хуудас», «Бүтээлч даалгавар»--ын дэвтрийг пнопер сурагчид, идэвхтэн сонгуультиууд- дза гардуулыш биелэлтийг тооцон агшллладгаас пионерийн алил, нь тогтмолжиишн чаджээ, Долоо хоно! гийн ням гаригт «Оноо, хурд, ху- рам», «Охид», «Хөвгүүд» сэдэлх ажлыг сохно сурагчдын чолоөот цагийг үр ашигтай, зөв боловсон Өцгөрүүлдэг болжээ, Мөн онц сурлагатап сурагчдын дунд «Амжилттай суралцахад а га барнл хэрэгтэй» зөвлөлгөөнийг хийж тэдний сурах аргыг бусад сурагчдад түгээн сурталчлах ажид зохиодог байна. : Ийнхүү. пионерийн тавдугаар бүлгэмийн пионерүүд «Залгамж үе» аянаар амашлттай аялис байг на. Д. ЭНХТӨР ЁЕН 53 ЁГ ЗУРЛГ ДЭЭР: Дорондугзэр апгийн сурагч Т. Батчулуун «Хапгдал- үнэт байлага уралдаанд оролцол 7 мг хаягдал томор, 20 кг техиикийн тос, 570 кг яс цуглуулж улшаар «Зал- гамж үе» пяны 4Ппопсрийн бүтсэлч үйлс» жигүүрээр амжилттай аялж байпа. Д. ЭНХТӨР Д, ЧАНЧЛЛ-иарын авсап тэрэл зураг. явэшиэшиэхилсссашлиилстилжиттшолжцтошолотттыэтто0толшиоилэжлтттоэы овэыс БЭвгхлслаламхчээтийжэаэиитиилэл эн эччиэлттэээ, эээ ШЭЭХ ЭЛДВИЙН - БХ. : Хүн болгонд хүндэтгэн хайр- || нагддаг юм. 3. Лхагвасүрэн с Хаж урчхэриан дуурнаж явдаг хүн хэгжээлэн | байдаг байх. Миний бахархан хүн- тулд бидний 8) болох вз», «Хэн 1 дэтгэнс явдаг хүн бол 3. Лхагва- “Ур сүрэн багш маань юм. нэ» Зэрэг олон үндэсний ямар ч хөгжмийг чадам- гая тоглож чаддаг нь мнний бг- хархлыг төрүүлдэг юм. Тэгээд ч тэаг-н: үгэн амьдрал, манай ангид сайхан дуулдаг. хөг болсод 6 ярьж жимддег хүүхдүүд олон бий. даруу Зүлэг Үүрэг Манай ангид дуу хөгжмийн ХЖ- хүн болохыг хүсч байна. чээл орсны дараа бидннй хичээл- Төв аймгийн Борвуурын САА ц лэх сонирхол улам нэмэгдэж дэ 8 жилийн сургуулийн 7.гийн ҮҮүҮ1111117 д раагийн цагийн хичээлд улам «Б» ангийн сурагч шлАанЫЫ Ш тп идэвхтэй оролцох шиг надад С3- Ц. ЭНХТУЯА АВЬЯАСЛАГ. СУРАГЧИД Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын дунд сургуульд «Саруул ирээ- ДҮүҮйн цуурай» хөгжмийн хамтлаг СУРАГЧИЙН ЧӨЛӨӨТ ЦАГ Би 21722 бий й Элэ хамтлагт МПБ-ын Төн Зөв- лөлийн мөнгөн медальт сурагч М. Энхбаяр, Б. Мянганбаяр, хү. 7-гийн «Б» ангийн сурагч Д. Баа- рэл медальт «сурагч П. Одгэрэл, тарсүрэн, 8-ын «Б» ангийн сурагч гоцлол дуучин Д. Одхүү зэрэг О. Үүрцайх. 6-гийн «Б» ангийн авьласлаг охид хөвгүүд байдаг сурагч Ч. Сарачцэцэг, 2-ын «Б» Салхан болсон урлагийн үзлэгт, ангийн сурагч Д. Оюунсүрэн вар | хамтлагийп сурагчид амжилттай бүжиг хөгжим. урал уншлага, | оролцож. сургуулийн тэргүүний гоцлол дууны аварга болцгоов хогжмийн хамтлаг болов. Тус Сурагч Б. НАСАНЦЭРЭН Хамтлагийн хүүхэд бүр «2--3 Хөвсгөл аймгийн Хатгал хотын төрлийн хогжмийн зэмсэг эззи- 10 жилийн сургуульд урлаг, шиж сурахын төлөө» гэсэн хО- спортын авьяастай тэргүүний су- дөлгөөн өрнүүлэн ажиллаж бай- рагч олон бий. Тус сургуулийн на. урлагийн үзлэг саяхан боллоо. Энэ ажилд Мягмарсүрэн багш | Сант сумын ДУНД єүр- гүтлийн 8-ын 4А» ав Сурагч Ш. ЦЭРЭНДОРЖ, Өвөрхангай аймгийн Тарагт су- тай 5-ын «А» ангийн сурагчид | мыл 8 жилийн сургуулийн пионер идэвхтэй оролцож нэгдүгээр байр! сурагчдын урлагийн үзлэг болов. эзлэв. Мон сургуулийн дууны Урлагийн үзлэгт 27 анги бүлэг аваргаар Э9-ийн «Б» ангийн су оролцсоноос багш Г: Төмөрчөлөр, рагч Отгон-Өлзий, бүжгийн авар- Д. Цэдэв, Д. Цэгмид: Р.Дэмбэрэл- гаар 9-ийн «В» ангийн сурагч | дулам, -Д. Бүшинлхам нарын Пупцагмай, уран ушлагын авар | удирдсан 2-ын «А», 8-ын «А?, гаар 10-ын «Г» ангийн сурагч Т-гийн «ХА». 8-ын «Бэ» ангийн сү- Батжаргал тгар шалгарлаа рагчид тэргүүн байранд шалгарав. Сурагч Н. БАТСҮРЭН ПИОНЕР ИДЭРБАТ Увс аймгийн Малчин сумын 8 жилийп сургуульд сурлага, хөдөлмөрөөрөө тэргүүний пионер сурагч олон байдаг. Тэдний Нэг 4-ийп «4А» ангийн сурагч Ц. Идэрбат 13 улпрал дараалал онц суралцаж: «Зал- тамшш үе» аяны «Эрдмийн далай» жигүүрээр аягжилт- тай анлж байна Тэр хичээлээ цагийн хуваарийн Д4- гуу давтал, холбогдох материалыг ашиглан мэдлэ- гээ баяжуулдаг юм. Мөн сурлагаар хоцорч явсан зарим сурагчийг даан анч сайн сурлагатны эгизэнд хүргэв, 11 : ! ЗУРАГ ДЭЭР: Дор юэгэвь зймгийн Замын. | Үүдийн 8 жилийн дунд | ї сүргүхлийн тионсрийн бүлгэчийн | зөвлөлийн дарга (М. Сара гимнастикийг | радис- гоор удирдаж байгаа нь мМАНАЛ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг Ц. Идэрбат олон нийтийн алсилд идэвхтэй оролцож хичээлээс гадуур Математикийн сонгон «суралцах дугуйланд амжилттай суралцаж байна. Тэр 8-4 дүгээр ангийн сурагчдын дунд зарласан мапгал хэл бичгийн олимпиадын «аварга-, «Номын сайн нохор» үнэмлэхтэн болжээ. ,Багш С. МЯГМАР - БИНДЭРИЙН СУРГУУЛЬД Хэнтий аймгийн Биндэр сумын Ням-осор багштай Т7-гийн «В» ӨС Ё "7 с | 10 жилийн сургуулийн захиргаа, ангийн сурагчдыас бүрдсэн «Хил» | ВӨРИЙН ХУ УЛЬЧИД 1 бүлгэмийн зөвлөл пионер сурагч- ний залуу халаа бүлэг» Ардыг Сургуулийн ажил ямар бай дын дунд олон хэлбэрийн сонир цэргийн... дугаар ангитай тефийн х,нь пнионсрийч идэвхтний т2а ажилла. дэг гэж ярилаа. Тус бүлгам д3Эр холтой ажил зохиож байна. холбоо тогтоон ажиллаж байна. | гаснаас ихээхэн хамаардаг 9 гишүүнтэй «Хяналт шалгалтын Пиоперийн гуравдугаар бүлгэ Тэд цэрэг эрсийн амил амьдрал Хасгийн төлөвлөгч дэгдэн трутшг» аанллаж байна. Тэд су мийн зөвлөлөөс пионерийн ажилт тай тапилцаж «Хилчийй үүрэг тсүх ахлагчтай ши” зг2С рагчдын зөвлөлтэй хамтран СУ ны «Найрамдал-Друяба» экипї” хариуцлага», «Цэрэг эрсийн илт ндэвхтнүүдээс бүрлсэп «Өс: хривн рагтдын кичээлэлтэд хяналт ШӨЛ жийн туршлагаар багш, «шионе- Өдөр» сэрэг самбар гарган ажил Ї хуульч» дугуйлангийнхан зөрийн талт тогтмол хийдэг юм. Мон рийн идэвхтэн. сурагчдын дунд луулдаг юм. т хас : 5 хоног бүр пи й лах УдИр махир Зүлэгэгэр хуулийн цагчийН иран” 8ахлналтын дэг нэртай алаг Зый үзлэгэ явуулын | дутагдлыг “ЭС Дугуйлангийн ахлагч Ч, З-шэашл раа» эртэй ханын хэвлэлээр -- Манай дугуйлангийн Энхцэцэг | -шүуүмжилж байна. нь сурзгчдын. ЧлгЕоНшэЭ! Илгэж Сүхбаатар аймгийн 4612" тохируулан х Ын онцлогт сумын 8 жилийн йн пно/ тангараг. чин эиВххЭж дүрэм, нерпйн ЇХ бүлгэмийн зөвлөл эрхийн тодорхой пионерийн байгууллагын ажил үйлсээс сурталчилсан ертєвчилсө! гуулийн аварга шатарчин, даам | тоглолт боллоо. чин шалгаруулах тэмцээп болов. | Өртөөчилсон тоглолтод Лхагва Тэмцээнд 9-ийн «Н» ангийн сурагч | Ппгштай 6-гийн «Б», Намжилмаа | Зоригбаатар, 8-ын «Вэ» ангийн багштай б.гийп «Вэ,-Камсран сурагч Долгорсүрэн, З-ын «Б» “багштай 5-ый «А» апгийн сураг- ашгийн сурагч С."Намшир, 3-ын чид амжилттай оролцлоо.. 5 «Вэ» ангийн сурагч Дунгаамаг Саяхан тус сургууль дээр сур | мэдлэг сВынг идэвхтэн сонгуудьтан | ХҮҮХЛҮҮЛ 4 Тус сургуулийг сурагчид-онц нар тэргүүн байр эзэлж аваргыг | ТҮҮНИЙгээ үйл ажиллагаанд нь Бэ мэвт, цагаа найз н аг) гэ хилчин хошууч Л. Галбадрахтай гэрчилгээ авлал. хэвшүүлэх. мөрдүүлэх явдал зм. хүрч соёлжих бяе биенээ яал, 03 уулзалт зохиож бүлгэмийн хүндэ1 7 Пионерийн ахлах удирдагч | Бидний ажлын яэлзэд хэсэг, тшо- эвэр хүмүүжүүлэхэд зориу 1! тионерээр элсүүлэв. Д.ЗОЛЗАЯА | "Р. баатлртуудын чөлөөт цагийг илт ханы байна. ааг Үр ашигтай өнгөрүүлэхэд чпглэгд яаж иивэхтэн суу ги 822:8252:02-117:2 ин САНД Нисэх онгоцны сүйрэл, “30-анд оны үед дэлхийн ипсэх хүчнийх-| нийг шаллгаан нь тодорхойгүй энэ нэгэн аюул түгшэадаг Файлаа. Эх- лээд нислэг хэвийп үргэлжилл: байснаа хурд нэмэх үед ашги | шгаарт бутарч орхидог байж. 1935-1943 опы үед Тертанл | 150 удаа, 1953-1962 өнд АТГУ-д 100 гаруй даа иИйл индал (1т0- хиолдшэаа. Опгоцны сүйрэл «Эл- їаг» байсан ЭНэ үсд бөнлөлтийн онгоц зүйлдвэрлэлт сайн сайхап явагдаж: байв. ТГагвхэд зарчиин Хувьд шинз, инженерийн товцоог дөнгөж (25| настай залуу математикч хийдэг Байлаа. Энэ хүн бол зоплолтийн | сапсар зүйн суут ополч “стислав Келдыш байсан том. Нэрт эрдэж-| тад зохион бутаагчдийн амьдрал, | үйл аашллагааны тухай нийтэлж өгөхийг хүсэлс манай санины га- | дар олон арван аахидал ирүүлдэг | багачгудшихаа хүсэлтаэр бид | өнөөдөр энэ суут эрдэмтний тухай түүний үе тэнгийнхний ярьсныг | жчрчуулан шийталї: Файна. ! “НЭРТ ЭРДЭМТЭН МСТИСЛАВ КЕЛДЫШ | ! ! | їОрин КЕЛДЬ1П ї Урлаг «судлалын ухааны доктор «ЛЭиппий хамгийн бага дүү МСс- тислав "єлдєпн 19117 онд ТРига хотод төрсөл. 1924 оноос манай хан Хйаскпад амьдардаг болсон юм. ЇБидпий эцэг профессор 1се- валод Шелдици барилгад архитенту- рын хүрээлэнгийн гишүүн хүн бийсан /богөөд 20--020-аад “опы бүх л том барилга байгууламжийг бүтээц босгоход гар бие оролцсон юм. ,Диеприйп уван «станц, Москвагийн таетро, Москва толын түүр, Масаний вокзал 89- рэгт түүний хөдөлмөр шингэж сүлд- игээ, Тэр зүндэсний (барилгад тө тавьсан /м. Зив зайгүй их хөдөл- мөрийн дунд түүний бүхий л амьдрал өнгөрч, 80 шасандаа л дөнгөж тэтгэвэрт гарч байж- би- шээ. Шехникпйн сохнолууд унших гэлс 40 шасандаа англи хэл сурч Файснаас /нь гүйлхэд л түүний зан чганар тодорхой. Бидний эзанс ч тэсай их хөдөлмөрч хүн аам. Зцаг эхийн /мшиь шургуу хӨ- дөлшөр уйгагүй ашиллагаа долоон хүүхдэд зь Нелеопснөөс бид Т6- ралхийн зшвьяасын дагуу лээ сонгосон лӨм. “Мстисланшын сурдаг байсан сур гуульд тооны хичавлийг нэрт одон оронч Тбаев заадаг-байлаа. -- Өвэсшаалхүүгээс учир Ч “ургах ази! тэл: тэр халж їи санаж байна. Танай гэрт марг математикчид, гишишаалбал сзадгарав, М. Лїйирейтнев иар ирдэг “байлаа. їрдөө л сургуулийн су рагч дүү маань асуудлаар тэдэнтэй эн сарьдаг байсан зом».. зэрэгцэн "20 згасаидаа (1981 онд) тэр ТМосквагийн их сургуулийн физи:- шатсналшсийн салбарыг төгсөөд АГТИ-д (Зарогилродниамишсийн шөв шинститутэд) ирж ажиллан. ЧОнгоциил сүйрлийн «оньстонш» зухцрмийг тооцоолон Фодсон вихны чипил "нь түүний «уут апьяас бил: гийн илрэл болсон юм. Чїнполай СЕМЕДОР, З1айслийн шагиалт, академич «Хогишис байгаа писэх хүчний “НЭГ «ОНБСОГО» нь 30-аад оны "сүүлээр зохион бүтээгч артай “тулгарсан «шиммн» (тэр үед ийм нэртэй бүжиг байжээ) гэдэг үл цахилгаан мөр бетон хэрэглэх эх үүснэрийт | байсан , мэргэж! байсныг | А. Кол- | магематикийн | оилгогдох зүвэгдэл пом. ,Дөнгалг 20- | | хпагдсоп гурпан Дугуйтай нгоц | Ши урд дугуйн нь газардах үед аигоцыг миш Хачин хөдөлгоөӨнд аруулац «бүшиглүүлж» ахолдаг | байлаа. (Онгоц талбайгаас гарч оаалд өрдөг байсан зом. Эпа үзэг- дэлд Фелдвн тайтематикийн тайл бар өгч, түүнээс тарах арга замыг дэвшүүлсэн. билая...» Шрантик асуудлуудыг шшийдвэрлэхад хийсвяр тайтетталшсийн гүйцэтгэх асар мх | зүүргийг АТМ-д ажиллаж байсан | жаихны жилүүд нь Юелдниид Хха- тууллаа. Түүнавс тадна атселы- тик Келдышийг техиппт (багагүй дуртай болпголнтав. | АГТИ:д ажиллаж байхдаа тар, 1934 онд ЗХУ-ын шинжлэх ухаа- ны Академийн математикийн хү: рээлэнд докторын зэрэг хамгаала- хаар суралцаж эхэлжээ. Математинийн тэн чухал асууд- лаар тун их ажил хийсний. дүнд | 4988 өид тар дөлтөр боллоо. | Ипан ВИНОГРАДОВ ЗХУ-ын ШУА-ийн математикийн хүрээлэнгийн захирал, академич | ! «їМэг зүе тар гмнций рлагчоор вишлладаг байлаа. Дайнш дараа- хан физикчид атомын сэдвээр тоо- лос0 хийн: чадахаар бол тгүүнийгаа Өөрөеч гэн туйдаг Фоллоо. Ши тас дэнл «Тїелдыш татематинийн аль ч с. барт хэнээс ч илүү авьяас- тай» гэл: хариулдаг байсан юм. Хбрамценийн зусланд бид хамт гардаг байв. Їйїелдшш тар бөмбөг сайн “тоглоно. Бид гурвуулаа орол- ДООД Холгдоггүй байсан том. “Тэр зийлүүдэд бид эїөотонд хамт явдаг бийлаа. Тєелдышн мөөг бага зэрэг түүнэ. р апесарн: хайлгүй 10м бодол: тамхн татаад 2 даг ссан Манай арванд ч тамхи татаж, бодол бодон сууна. Ши чималгүй- хэц дөхөд очоод зууш байсан тамхин дээрэас нь барын зүйрүүллг эхэлиа. Аманд нь хайсан цаас л | үлддаг байв. ТагөхаАд: -- Тцан Матье минь хэраггүй. Би бүр огт тамхигүй болчихлоо гэдэг сэн. "ван Митвеепин тасаи миний царийг франц хэл дээр орчуулан ингэж нэрлэдэг (байсан “рг бүр хүүкхад байхаасаа франц хал мэддэг байжэаа, Харин “англи “хэлийт ЗУ0 над тасвндаа су- далд: хоёр-жил хүрэхгүй хуга- цааАнд сурсан билээ. Зөвлөлтийн анхны ЭТБМ (электрон тооцоолон Бодох машин) дээр ч тэр амжилла- сан юм. Засгийн газрын гишүХ- дийн зөвлөлгөөнд бид хоёр очлоо. ЭТБМ:ийн тал зїаргайшлтан гаж танд зүзэл: байсан таган афризинч зөвхөн айр туурши зүйлийг агадэлн байсан чом. Тагахэд Їелдынп буг- дииг нь танлбарлах їїилдээ». «Бие ёбпетайгаз төдийлөн адил биш БЖаролёв, їелдыны хоёрын я- шилттай хамтын ажиллагда олон хүнийг гайхуулас байсан юм. Маг нь зөвхөн пахиан бүтээгч биш бас эрдэмтэн, нөгөөх нь техникийн асуудлуудыг чадамгай мэддаг, сайн ардамтаэн байсан пь тэдний амишилтын ах үндас гай био бод- дог. Залуу академич Белдыш за- най хамт олцыг 19465 онд толгойд- | сон билэа. Бидний өмнө сансрын | нислагийг харагисүүлэх шинжлэх ухааны «байз суурийг тавих 120- рилго» оршиж байлаа. Нелдышийн эрдэм мэдлэг, оюуп билэг бид бүхнийг цөмийг. нь гайхуулдаг | байсан лом. | 1954 оноос анхны хиймэл д- гуулын программыг боловсруулж: ихаллаа. Энэ программ нь орэавар | хураапар туршилтуудын цуглуул-| га байг болохгүй ган: Нелдиш | үзэлс байв. - Ашхны хиймэл дагуул бол сацсрын агуу нх ашлын удиртгал юм гай Халдаг сан. Нелдыш азөг- нөц, хардаг хавор авьяастан хүн байлаа. Анхны хиймэл дагуул хөөргөсөн 4957 өнд тэр ажилд оролцсон бидний ашилтнууд хүр- тол 10 шилийн дараа манай санс- | їрын ашпирпт саран дээр хүриїэ гэд- гийг /огтхоп Ч "гааварладаггүй бий сан шом. Тэгэхад Фёлдыш энэ ту-| хай Ююрий Гагарины. шнслэгаас "бүүр өмнө ярыдаг байлаа...» Ярослав ГОЛОВАНОВ «Камсомольскап лравда» сонины шинжлэх ухааны тоймч «Юрий Гагарин тэдэг нарийг Дэлхий данараа-давган-хэйы.-0ан»-» сан едруүд- аяар хөөр, туг дал- баа, цэцгийн далай болсон Моск вагийп тудамшаар машины төгс- гөлгүй цуваа зүргалжилнэ, Анхны | машин дээр Юрий Гагарин байв. Манай. санины тораг бүхний анхааралд татсан тэр хүлээс бүр хол явж байлаа. Бид редакцидаа бушуухан өочни, сансрын, анхны пнсэгчийг Шшисэх өнгоцниы буудал дээр хүлээн авсан тухай . сур- шалислагаа дамнгуулахаар яарч байсан гом. Гавч хараг бүтсэнгүй: Баярлаж хөөрсөн Москватууд гар барихиш тулд Гагарин руу тэ: тгүүлцгэасан болохоор зийшиины урт цуваа салсчээ. Биднийг рт «хар, тэрэг түйцэи: ирлээ. Түүн дотар өтгөц хар хєшсөгтай, бойоо цагаан ЗУРАГ ДЭЭР: -- Алдарт «Гурийн К» С.ЖКо- “топ (цомийн физпеч), ММ. Келдьпи |. халимагтай хүн суул: ягав. Бид нэгэн зэрэг алга ташиж, түүйд баяр хүргэл: байглагаа дохиогоор: илэрхийллээ. Хүмүүс «Энд ерпь шоу Фоли: байна?» тасан мангтай тайхан харигаана Бидний хэн Ч тасан түүнээс ярилцлага авахын тулд зүсран очихад бзлэн бийсан яам. Гэвч сансар зүйн суут өнолч, Местислав Белдыишийг суулгасан урт хар машин урагш тэмүүлж ОДай».. 1961 өнд асадбмнч Мстислав Бєлпєни ЗХУ-ын ШНТЇУА-нйн ерөн- юангогдож, энэ ажлыг | 14 жил гүйцэтгэгжнээ. Келдайш Ана- дєлвийг талгайлл: байсан тэр үсд | ппинжлэх ухааны хуучин ойлгол- тгууд давр ажиглагдсан олон асуул- шууд шинэ шинжлэх уханн, шинэ чиглэл болон хөгн:сөн зом. Нг опэ “үед линжлэх ухааны хувьсгал маш хүчтэй хөгжиж байлаа. Борыс ПАТОН Уарани ССРанн ТНУЛА-ийн зїрөнхийлөгч, акадсмнч «Анадемнч Боролёиын өрөснд би туүнний шхад хайрладаг нэгэ зургийг тзэж билээ. Тэр зугсг дээр Нєлдьпц, Шаролёв, Бурчг« турав байлаа. Түүнийг Шаро-с. «Гурван ЇНэ» гаа хошигнон нэр..- дэг байсан зом. Одоо би тэдний шинэлэх ухааны ач хєлбогдлын тухай яриагүй байна. Харин са!- сар, атомын хоёр «Е», турав дахь «Н» зүгүйгээр, матєматикч Косл дигшгүйгаар ажиллаж чадахгүй байсан зююм гэдгийг хэлд байна. Їйнинслэх ухааны олон арнан хамт олны хучиа чадлыг нагтгасэн аха» дємийн ерөнхийлөгчийн түүрэг маш чухал, маш ач холбогдолтой бай- сан лом. ЇШинжслэх ухааныг хог жсүүлэхэд нэг эрдэмтний төдийгүй, наг хасаг хүзгүүсийн амьдрал дууссан шүү дээ... Ї Тар хөгжим, уран зурагт тун дуртай байв. Ямар нэг асуудлын тухай бодохдоо бүх л анхаарлаа төвлөрүүлнэ. Энэ үед түүнийг тэр зүнлээс чинь ондоо лоу Ч татан чад- даггүй байлаа. Хад хэдан айлын өдөр болох 24 цаг бүхий хоногоо ч тэр имм үедээ хайхардаггүй байсан юм...» Сапвтар зовлөлтийн шинжлэх ухаан 4елдьппийн 70 тасны ойр аээчдэглэлээ..Гарч внэ ой хүртэл суут эрдэмтэн амьдарч чадсангүй, гурван шинлийн өмнө нас баржээ. Зөвлөлтийн шинжлэх ухаапыг жөгнгүүлэхэд түүний оруулсан хувь тэлмрийг знэлэжс ЗХУ-ын Социйлист хөдөлтөрийн фаагар цолоор 8 Удаа (49586, 1961, 1971 онд) шшагнажаа. 1942, 1946 гд төрийн ацагиал олгожзэ. ЇМоөц 1957 онд Лениний диврэмпкит шагналаар шав- налгаа. Эх орон, ард түмнийхээ. сайш сайхны төлөө, шинжлэх ухааны нөр их хөдолморт бүх амьдралаа зориудсан нэрт эрдэмтэн М. Нел- дьпцпийн байгуулсан тавьяаг түү- тий хойч үеийнхэн хүндэтггэн дур- саж байдаг лат. Т. ДАВААДОРЖ товчлон орчуулан. ролЄв (зохион бүтээгч), И. | Курча: (татематинч) нар. (ӨГҮҮЛЛЭГ) хк “Нина аль хэдийнээ сэлж сур. хүү хичээнгүйлэн оролдоно. Удаль сан ом. Гэхдээ бүр өвөл Тэр тасалгаан дотуураа хурдан хурдан явж гараа хамрынхаа өм- нө даллан нэг... хоёр.,, гээд Л «чсэлнэ». Сэлэх маягийг нь хара- хад тийм ч муугүй ажээ. Энэ үедээ тэр яг л усан дотор яваа жинхэнэ усчин эр шиг тур: гилна. Хүмүүс хэрхэн сэлэхийг тэр харсан удаа нэг бус. Тэр ч втугай аваргууд яаж сэлэхийг Ч үзсэн| Тэд яг л өөр шиг нь тур- гин гараараа даллан сэлдэг 0би- лээ. Тэд мэдээж усан санд сэлж байсан бол харин Ника тлсалгаан дотуураа ийн сэлнэ. Ер нь хэзээ ч гэсэн сурах хэрэгтэй шүү дээ. Гэхдээ шууд сурчихгүй л дээ. Аажмаар сурах хэрэгтэй.,. Никаг гийн ийнхүү хичээнгүйлэн орол- дохыг хараад эмээ нь: -- Ингэ, Зөв зөв! Сайн байна! Алив бас дахиад! гэж үг нэмэр- лэнэ, Иймээс ч Ника үргэлж ийн- шүү. гүй зун боллоо. Нина хөдөө тос- гонд очжээ, Тэнд гайхалтай сай» хан цөөрөм байв. Нина тэнд очиж зогсоод цөөрмийг харна. Гэхдээ усанд орж арай зүрхэлдэггүй байв. Хүүхдүүд цөөрөмд орш усаар шүршилцэн сэлцгээнэ, Ха- рин тэр хараад л зогсоно. Түүнийг хүүхдүүд хараад: -- Амаа ангайгаад юунд зогс- “ихоов? Нааш ир. Ус бүлээхэн байна гэж хашгиралдана. -- Дараа больё гэж Ника тэ: дэнд хариулав. Тэгээд «Арай эрт байна. Гэртээ сургууль хийхэд яарах юмгүй амар. Энэ ямар сүүл- чийн зун биш, Хойтон дахиад я зун болно шүү дээ!» гэж боддог байв. Энэ ч бас зөв юм. Өвөл болно, Дараа нь зуп Цаг ирнэ, Тэгээд дахиад өвөл болно. Бас зун бол- но... Юу үнэн бэ, тэр үнэн шүү! НИКАГИЙН ШИНЭХЭН ЦАНА (ӨГҮҮЛЛЭГ) Цана ч сайхан даа! Цанаар трамплинаас гүсэрч болно. Гай: халтай юмны нэг нь цана мөн дөө! Цасан ширхэг агаарт эргэлдэнэ, Охидууд уулнаас цанаар гулгай бууна. Гэтэл Ника цанаа үүрээд явж байлаа. Япис явж зогсож жаал харна. Тэгээд цааш явиа, Їїэг сан- дал дээр сууж хэсэг амрав. Да- хиад л мөрөн дээрээ цапаа тавин явав. Цанаар гулгаж болпо. Уулиаас буу» болио. Гэхдээ хүн бүр бас цанатай байдаггүй. Гэтэл тэр оо: рийнхөө цданыг авч явна. Яван явсаар цана авч явах хэцүү Сса- нагдав. Нөгөө мөрөп дээрээ солток тавин. Тэгээд л яваад байв, «На- майг хүн бүхэн хараад байна. Бүгд л ёстой цаналїїн хүү гал: бодож байгаа даа. Миний цана бүр шинэхэн, гоё сайхан. Ийм цанаар чинь уулнаас бууж, урал: даж болно. Цана гэяс сайхан од шүү!» гэм: Ника бодов. Тэгээд цааш нь яваад л бай- лаа. «Аав надад цана худалдан авч огдог ямар сайхан бэ! Үүниї- гээ хийгээд уулнаас гулган буух сап. Цанатай байх ч сайхан бай: на шүү!» гэж бас бодогдоно. Ин- гээд яваад л байв. Тал тал руу- гаа харан харан цанаа үүрээд л Їлвсаар, цанатай байх ч сайхан ом аа гэж бодсоор. Нар бүр шин- гэв. Бүгд гулгал дуусан цанаа авч мөрөн дээрээ тавиад гэр гэртээ харихаар явцгаав, Энэ өдрийн ажил ингээд дуусах нь тар! Нина. мөн л цапаа үүрсээр гэ- рүүгээ явав, Тэгэхдээ, цана гэгч сайхан өд ээ. Уулан дээрээс гул- гаж, уралдаж тоглож болно гэж бодсоор явав. Орчуулсан Д. ГОНГОР Хэдийгээр Дэп Спрапгер тэгч Вьетнамд АНУ-ын сүйлдсэн ялт хэрэгт оролцож ирээд арав гаруй жил боли байгаа боловч шоно бүр л Менонг мөрний адагт яв. ган цэргийн 9 дүгээр дивизэд «алба хааш» байснаа зүүдэлнэ. Түрэмгийллийн сохор зэвсэг бол- сон тэдгээр америцийн цэргүүд галзуу өвчтэй юм шиг инээлдэн тэднээс холгүй оршнх вьетнам тосгоны зүг минометоор галлаж, түүнд өртсөн хөөрхий вьетпам хөгшид, хүүхдүүд үхэж тарчлахыг хари: баясаж байжээ. Харин одоо энэ америк цэрэг тэр үхлийн галд вьетнамын иргэд биш эхнэр, хүү: Хэд нь өртөн байна гэж хар да- ран зүүдэлнэ, Одоо АНУ-д зовхоп ганц из хүн ингэж: үйлдсэн ялт хэрэгтээ тарчилж байгаа юм биш ээ. Вьет-| намд яргалал үйлдсэн гурван сал америкчуудын 40 гаруй хувь нь одоо сэтгэл, мэдрэлийн өвчтэй байгаа учир Амсеринийн засгийн гааар,арта буюу «тэр -дайпчиддаа» амчиагээний “газар барихад. 40- й-4004154 7, Л, АЛЕКСАНДРОВ ӨӨД НЬ ХАЯСАН ЧУЛУУ... 3 риулж 20 сая доллар гаргасан байна. Одоо ийм эмтїилгээний га- зар 90 байгаа гэнэ. Тэдгээр дайнчдын өвчин нь со: лиорох, айх, галзуурах зэргээр голцуу илэрдэг байна, Тийм нэг «өвчтөп» сэтгэд мэдрэлийн эмчид ирж шархадсан 86 рьетпам хү- нийг хэрхэн алсан болон. даргд нар нь эпэ тухай -хэнд ч хэлж болохгүй гэл: тушаасан болохыг хүртэл ярьж гурван цаг уйллаа. Шад Мишад гэдэг сэтгэл мэдрэ- лийп эмчийп ярьспаар «тэдний өдүүлсэн гэмт хэрэг нь яавч ца- таатгагдахгүй учир тэдэнд ямар ч эмчилгээ тус болохгүй» гэл дүг- нэлгээ. Нью-Йоркийп Брунлин тө- дэг районд хуучин цэрэг 83 иас- тай Стиве Ситришенский гэгч амь- дардаг. богоөд гэндтийн дуу Чи. маэз сонсмогц байгаа газраа хэрт- чихдэг өвчтэй болжээ, Америцийн: агаарын цэргийн механик байсан Тресп Леден вьет: нам орны ой мод, хөрс ургамлыг устгалс байсан химийн хорт аэзпсэг нь ямар их хор хөйвол учруулс: ныг огтхон ч бодоогүй болоплч тэр хорт бодисыг онгоцонд зүүх үс- дээ хувиас биедээ дусч асгарч байсныг одоо-л мэджээ, Тар хо: ронд өртсөн цэрэг гутал, цас мэт хайлан уйадаг байсан юм. Түрэм- тийлэл: үйлдэл буцан ирээд бай- тал тэр Лидей” гагчийн хол. ны 9 ? Д, Сүхбаатарын, пэрэлит Улсын хэвлэлийн комбипатад хөдлөхөө болыжн бүх онеэр нь яр шарх гарчээ. Түүптэй хамт бай- сан олон этгээд ипгэж үхсэн байна. Өөд нь хаясан чулуу өөрийн нь толгой дээр гэгч энэ юм. Эгэл жирийн номхон ард иргэ- дийг-яргалис алас таггахад орну- лан хэрэглэж байсан тэр хор нь үр улам дамжин нөлөөлдөг байна. Нерри Рейн гэдог америк жаал зүрх нь нүхтэй, шулуу!и гэдэс үгүй, тахир гартай зэрэг 18 төр- лийн гажигтай төржээ. Энэ” мэтээр америцийн түрэм- тийллийн уршигт нэрвэгдэж байгад зөвхөн америк хүн, хүүхдүүд хич- паэл их байгаа билээ. Гэтэл Аме- рикийц засгийн газраас Вьетнамд үйлдсэн түрэмгийллээ нууж хаах, цагаатгах сорплгоор «Вьет- памын. рыцарууд» , «Баатрууд», «0... ротын дайчид» вэрэг кино хийх, цом бичих зэргээр гуйвуу- лахыг оролдолч хэп ч тэднийг хэ- зээ-Ч цагаатгахгүй гэдэг нь тодор- хой ЮМ. АНУ болоп тэдний холбоотпууд, бзэнийпгийн сүлбээтнүүдээс олон улсын байдлыг хүндрүүлш бэвсэг- лэл, ллапгула цөмийн зэцсгаар улайран хаоцөлдо байгаа. ин эрүүл саруул ухааптай хүй бү- рийг зүй соор түгшүүлж байна, Г. УЛАМНЭМЭХ товчлон орчуулав. халлэв. 3 Ё З Е еэ з Е 5 ш Е є тш Б Е З Е ЕЭ СЭ ЕЭ Г-1 В В 5 2 З 5 Е ш 5 ЕЭ з ЕЭ Ы 5 3 Б ж - з З 2 Е ЕЛ ЕЭ - | ЕЭ З з ЕЭ 5 3 5 5 Е 2 5 5 ч 5 5 л 5 5 аээлгглээээвсэтээл: ---Ш3---3-1-22-83 ишиг лоРИРИЛР2РЫЖЭГС ОРЧУУЛАХ НЬ АМЛАХ (шинэ гарсан төл мал амч луулах) Подпускать новорож- БИТҮҮН 1. Новолунче, 2. Канун лунного меслца. : БИТҮҮЛЭГ Новогодиее шгниє. БОРЦ сублимированное (сушеное). мясо, вялецое мяса (нарезан- ноеё тонкимни кусБамМ) БУЛГИХ (морь булгих) Подбрасын взать, сбрасывать ВСадника. ГЭР торта, таван ханатай гэр пяти- стеннал юрта, гэрийн тавилга мебель, домашияя утварь, гэ- рийн мод деревининый осто (каркас) юрты. Гэрийн бүрээс гойлочноё покрыва- | ло юрты: гэрийн бүслүүр обиязин, гэ. рийн тооно перхний вруг юрты) (круг верхнего отверстил юрты для вмхода дыма н входа свежего воздуха и света) (өвөл ес эхлэх гэх мэт) Деплт- юм: есөн ес нь наян цэг дєалть деєпляток-восемьдесят ОДИН, Примечапие: «Дсевптками» назыладт в народе зимний период, начинаю» шийсл с 22 денабря, п день зимнего солицестолииЯя н. продолжтаюшийсл, 81 день, Самыес лютые морозы (С0б49 . чий холод) столт в середине этогд пернода («дєвятон»), от инх, говорлт, даше ломаотсл рога трёхлетїїего быч» на. : ) ЯИИЛБЭ (малын жилбэ, уураг) | молоаиво, ЖОРОО илпоходь жороо МоРь ино» ходеп: унаган жорбо вронгдсн« нал иноходь, тэлмэн” хороФ плавиая нноходь, усан, тэлмэн жороо чистая нноходь. ЗООДОЙ (малын тэжээлд хэрэг. нэ.) брикнет, брикетироваити9, корм для сцота. 4р ИВЛЭХ (мал ивлэх) 1, Понилешвз молока в вїїмени! , ) : 3, Лавторея, МАЛ: мал маллах занитмалься сассаа водством: Байран (суурин) маллагаа стойло» вое содержание, 4 Малын тоо толгой өсөх үйеличониө поголовьл. скота, мал хорогдох: падек снота ӨВӨЛЖИХ лимарать, прополдтге ппму тарган тавтай оволжиж байна уу? Влагополучио ла вм зимуете? (Благополучно 48 проходит у Вас жємовка7) СААЛЬ (слам) удойность, удай, саалийн хугацаа лактацисн- тий период СҮРЭГ (мал сүрэг) стадо, тэнд сүч рагтэн хозлїн благополучиого стада ТАРГА. (малыт тарга, тэвээрэг) упитандость сїота. Зузаан тарга «зудын хуяг» цагул ско« тл-Ороня от бескормицы «Дэу» да»: Хорошал упитанность-аа» шїита от «Дзуда» ТӨЛ (тол мал) приплод, молодняк Төл хүлээн авах тприём молод- ияна, тол боїйкуулах хөргийн арга санмаштый метод вьгра- 1ЦиШанил молодняка, мад тол- лөх нд үе пориод расплода скота,: «Энх төлчин» усивоти0- БОД, вырастийший мололия без потерь: хозлин стада, ТДЄ нет потерь молодияна, ТЭЖЭЭЛ (Малын тэжээл) Торт, Багсармол тэжээл номбийиро« Байтын норм: шүүст тэшээл сочный корм: хорголжип тэ-.| жээд (мохлөгшсон тэжээл) гра- нулгтроганный корм: шахмал тэжээл Брикет 23 ТЭЛЭЭ (тэлээ хурга г, м.): Сдсуз шиїЇ лпух: маток, 1 УУЦ (хонпны ууц гэх мэт) Крсс» тєц, ууц толлах резать төнии: ми нускаши мясо. баранс Ерестца, 4, уд: Бэлегэсэн Ц. ДАШДОНДОВ.” Эрхлэгч Ц. дАШДОНДОВ.. 1607-2828 ра” Иийдецс--14140 олиоо” хошуучлагчид. усэг ЧВлРүлгэй богч П. Галбадрах АВЬЯАС вилэг, УРАН ЧАДВАР СОНИРХОЛТОЙ -ӨДӨРЛӨГ Архангай аймгийн, Карга- лант сумын 8 жилийн сур» гуулийн ппонерийн , 25 ду- гаар бүлгэмийн зөвлөл нийт анги бүлгийн дунд «Залгам үе» аяны «Авьяас билэг уран чадвар» экигүүрээр, «Уран дүр бүтээгч» сэдэлт, уралдаант өдөрлөг зохиосон нь сонирхолтой боллоо. Өдөр- лөгт 1--8 дугаар ангийн пиопер, « баатарчууд бүлэг багаараа хамрагдал, оролцож С. Хүдэрчулуун, Д. Ганбат нарын тоглосон «Хүжийн гал» зохиолын «багш лам. Уидрах нарын дүр, 4--ийн «А» ангийн сурагч Б. Мөнх- жаргал, Б. Бадрал нарын тоглосон «Хоньчин Найдан» зохиолын Найдан хүү, зах!- рагч Сүрэп нарын дүрүүд шалгарлаа. Мөн Р, Оюунчи- мэг, Г. Оюунбилэг, Г. Зол- баяр, Баясгалан . даргатай 7--гийн «А», 6--гийн «А», -- Хөвсгөл аймгийн гуулийн сурагч, хөгжмийн аварга Ш. Сайхантэс -- Дундговь аймгийн Луус сумын найман жилийн сургуулийн Т7-гийн «А» ангийн сурагч, онц сурлагатан, МПБ-ын Төв Зав- лолийн алтан медальт Ш. Батбаяр -- Өвөрхангїй аймгийн 1 1 -- Ховд аймгийн Дөргөн сумын лийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч 1982 оны нэгдүгээр сарын 16 Ф БЯМБА В. Н. Лепипий пэрэмжит БХПБ-ын 60 жагийн ай угтсан «Залгамж үе» алпы жигүүр бүрээр манай орюы олон пионер сурагч амжилттай аллж байна БЭЭ Пидний «Залгамж-үс» алн сурч бүтээхийн их Пнонер бүр шикэ зүйл: сурч анд нөхөддөө түгсэн хийн төлвө шамдацгаал! гэж бидэнтэй уулзсан хүүхдүүд сан юм. ЗУРАГ ДЭЭР: «Залгамж үе» аянаар ахмгкнлттай аялж хамт рбулаг сумын тайман жилийн сур- Баяд сумын 8 хилийн суртуу- лийн 8-ын «А» ачгийн сурагч, онц сурлагатан Л. Болоож. найман жилийн сургуу- онц сурлагатан, сагсар бөч- С, БОДООШИНН авсан гэрэд зураг. юм. ярь «Б», 8--ын «Б» ангийлхны тоглосон «Цагаан сар ба хар нулимс», «Хуучин хүү», «Алтан. загасны үлгэр», «Үзэгдээгүй юм» зохиолын дүрүүд. баалтарчуудын тогло- сон «Зуу насал», «Ааштай- гаа утсаар ярьсан нь», «Ман- ИН», «Ногооны зах дээр» зэрэг тоглолтууд амжилттай болис үзэгч олноос өндөр үна- лэлт аллаа, . Д. ГҮРРАГЧАА 1 4--ийн «Б» апгийн сурагч : 3 шил лллэулүүлсснЫ ш ээ эгээ Фүн 10 мошо- НАМЫН ЗААЛТ, БИДНИЙ ЗОРИЛТ Сүхбаатар аймгийп Асгат су» мын. 8 жилийн сургуулийн бүлгэ- мийн цуглаанаар «Пионерийн үнэн» сонины 1981 оны Х82 ду- гаарт сурган хүмүүжүүлэх ухаа- ны дэд эрдэмтэн доцент Б. Борын “бичсэн «Намын заалт, бидний зо- рилт» өгүүллийг хэлэлцэж, МАХН- ын 11 бүгд хурлын материалаар ахлах ангийн ппонерүүдээс шал- галт авлза. Мөн бүлэг, баг бүрт зохиосон ажлыг дүгнэж цуваагаар байр эзлүүлэн 8-ын «А» ангийн бурагч Ж. Энхтуяа ахлагчтай хамт олон бүлгийнхээ дотоод ажилд дүглэлт хийн энэ хичээлийн жилд 60 хувийн занар, 100 хувийн сурла- гын амжилттай суралцан, сурла- гын чанарын бригад байгуулан сурлагаар хоцроглон яваа нөхөддөө туслах үүрэг авлаа Энэ бүтээлч хэлэлцүүлгээс «Муу бүхнийг үл тэвчдэг рефленс- тай» болох ходөолгоон өрнүүлэх уриалга гаргалаа Бүлэг, баг бүхэн 1981 оны пионерийн ажилдаа зарчмын ДҮүГг- нэлт өгч анд цөхдийнхөө тэргүүн туршлагаас цуцалтгүй суралца! долоо хоног бүр хяналтын үзлэг хийхээр шамдаж байна. Идэвхтэн сурвалжлагч Б. БАТБАЯР ХАМГИЙН САЙХАН НОМОО БАГАНУУРТ зБагапуурт ажиллаж байгаа МХЗЭ-ийн илгээлтийн эпэп, Зад- луучуудад «Залгамжлагч» сэтгүү- їйн нэрэмжит номын сан биай- тгуулишг- өөгбхоор манай ориы хот хөдөөгийн ппонерүүд, олон сийхац ном илгээн: байна. Энэ хөдөлгөөнд нийслэлийн дө- рөвдүгээр сургуулийн . сурагчид оролцож «Илгээлтийн эздэд хам- гийн сайхан ном илгээс» ДОЛОО ХО- цогийн ажил зохиолоо. Энэ ажилд Оюунчимэг, Дуламжав багштай 6--гийн «ХА», «Б» Эрдэпэчимэг багштай 8--ын «Бэ» ангийн сураг- чид идэвхтэй оролцож 8300 гаруй ном цуглуулжээ. Энэ долоо хоно. гийн. хугацаанд. «Ном анагаах» бүлгийн сурагчид цуглуулсан но- мондоо үзлэг хийж аасрварлах шаардлагатай номыг засаж: сэлбэн: Хүүхдүүд цуглуулсан номынхоо хавтсан дээр илгээлтийн эздэд ажлын амжилт хүссэн чий сэтгэ- лийн үгээ бичсэп байлаа, Ингээд 8--ын «Б» ангийн Сурагч Баян- туул ахлагчтай «Ном илгээх» ко-. миссынханд хүлзэлгэн өгөв. Ном илгээх цуглаан дээр сурагч Баянтуул: -- Илгээлтийн эздэд япуулж байгаа бидний энэ ном тэдний чо- лоөт цагаа тавтай сайхан онгө- рооа: сурч соёлжиход нь бага ч гэ- сэн тус болио гэдэгт пионер дүү тгар. чинь итгэж байна. Пионер сурагчид бид ч МХЗЭ- ийп гишүүн та нарынхаа үлгэр дууриаллдар эх орныхоо аль хэрэг- цээтэй газар очиж: ажиллахад илар- хийлье, Илгээлтийн эзэн ах, эгч партаа аяглын өндөр амжилт хүсье! гэлээ. МАНАЙ “СУРВАЛЖЛАГЧ “тиштж | ттэттЖгиүстж" |оттитр тишгтклтто сввчкгтүслчс7 Өслвэртгтээр “эгэтэгтжилээв ОШЛЭЖЛБ ИР, ЁЛ 16877 | | ! МАНАЙ СОНИНЫ РЕДАК- ЦИАС УНШИГЧДЫН ДУНД АНКЕТ--АСУУЛГЫН СУДАЛ: ГАА ЯВУУЛЖ ОЛОН ЗУУН ЗАХИДАЛ ХҮЛЭЭН АВЛАА. ХҮҮХДҮҮД ЗАХИДАЛДАА ӨӨРСДИЙН ХИЧЭЭЛ, СУР- ЛАГА, АЖИЛ, ХӨДӨЛМӨР, АВЬЯАС СОНИРХОЛ, ХҮСЭЛ, БОДОЛ ТЭМҮҮЛЛИЙНХЭЭ ТУХАЙ БИЧЖЭЭ. ИРСЭН ЗА- ХИДЛЫН ЗАРИМААС ЭНД нийтэллээ, Манай сургууль дээр МАХН-ын Төв Хорооны 1 бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх талаар олоп төрлийн ажил зохиогдож бай- на. Сурагч бүр өөртөө байгаа ду: тагдлыг илрүүлэп засахаар үүрэг авлаа. Ялангуяа Ю. Цэдэнбал дар» гын хэлсэн үгийг тунгаан бодол анги, хамт олноороо хэв ягурмын зөрчилгүй, райопы тэргүүний бү- лэг болохоор шамдацгаал: байпая. Нийслэлийн 12 дугаар сур- гуулийн 5-ын «Б» ангийн су- рагч Т. БОЛОРМАА Ариуй цусаа урсган, амь насаа зориулан байж ардын хувьсгал мандуулжнт, ач үр бидэндээ аз исар- гал авчирсан ахмад үеийнхнээрээ бахархаж алдарт нам Тандаа баяр- лаж байдаг. Би их Ленин, ахмад үеийн гүйл хэрэгт үйэнч байж, эр: дэм помдоо шамдал суралцана яишэ гучиллэт пшешлтитт тиилллллэ үтшшжлгтэ Омтттгивстэж) (гтшжслиогтаж Готшптошллагтэа Завхан аймгийн Сонгино су- мын 8 жилийн сургуулийн 2 ын «Бө ангийн сурагч С. ОДГЭРЭЛ Бид мойгол зөвлөлтийн тай» рамдлаар үргэлж бахархаж байдаг. Зөвлөлтийн хүний бүтээлч хөдөл- мороор манай оронд үйлдвэр алс ахуйн -олон барилга байгууламж, иүлтүлэн (6лгтттэтэ ОЛ ороп сууцны сайхан хороолол, шиг- нэ сургууль баригдаж байна. Бид зөвлөлтийп пионерүүдийн ажил үйлсээс байнга суралцдаг, Улс аймгийн Наранбулаг СуУ- мын дунд сургуулийн сурагч О. ОЮУНГЭРЭЛ, Дориоговь аймгийп Их хэт сумын ДУНД сургуулийн сурагч Т. УРАН- САЙХАН, Налайх хотын нэг- дүгээр 10 жилийн сургуу- лийп сурагч Б. ЭНХМАА Энэ дэлхийн хүүхдүүд цөмөө- рвө энх тайвныг хүсч байна, Энх тайвны төлөө тэмцэгчдийн тухай байн ,байн уншмаар байна. Ялан- гуяа АНУ-ын нэрт дуучин Дин Рид энх тайвны тухай олоп ДУУ дуулдаг. Тэр дуунуудад иь «Та- ван тивийн хүмүүсээ та иар юу хүсч байна гэхэд бүгдээрээ энх тайвныг хүсч байпа» гэл дуулдаг. Дип Ридийп дуулдаг дуунаас пий- тэлж: өгнө үү? Архангай аймгийн төвийн нэг- дүгээр 8 жилийн сургуулийн сурагч БАДАМГАРАВ, Сэ- лэнгэ аймгийн Зүүнхараа хо- тын 8 жилийн сургуулийн су- рагч Н. ТУЛГУУРЖАВ -- Би Чойбалсан хотын төвийн 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн есдүгээр апгид сурдаг, Чөлөөт ца- гаараа. ном уйших дуртай. Тэ- гээд бусдын төрх байдал, үг ярианд байнгл дүгнэлт хийдэг, Яагаад гэ- вэл номонд аливаа зүйлийг олон талаас нь харуулж, сайн хүн, сай- хац тйлсийн тухай толорхой”өгүүл- сэн байдаг. Иймд помтой байнга нөхөрлөдөг хүүхэд их өргөн мэд: лэгтэй байна. Ном уншиж байхад бүхпийг магтаж хөглсиїлтэй адал явдал гарвал инээд хүрч хөөрч балрлан, зовлонтой гунигт амьдрал гарвал нүдэнд пулимс хурдаг юм. Саяхан би «Пиоперийн үнэ» со- пипоос «Баатар соригт Вася» хэ- мээх өгүүллэгийг уйшиж суугаад гэнэт ингэд алдчихав, Манай ангид Дапдондог, Энх» түвшин, Энх-Амгалан, Уранчнмэг, Оюунгэрэл зэрэг пом пх уншлаг хүүхэд бий. Тэд иар хичээлдээ сай- наас онц сурдаг нь помын ач гэл би боддог. Сурагч Ө. ЭНХБАЯР Анги тапхим, гудамж, лолгүүр, хоолны газарт хаягдал цаас их байх юм. Пионерүүд бид хаягдал цаас цуглуулбал хаапа өгч болох вэ? Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогт сумып 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Х. ОЮУНБИЛЭГ Эрх чөлөөт орны аз жаргалтай хүүхэд болж: төрсөндөө би дандаа баярлаж явдаг, Энх тайвны ачаар хүүхдүүд аав, зэж, ах, эгч, иайл нөхөд, багштайгаа хамт сайхан амьдарч чадиа гэж боддог. Зэвсэг- лэл хураахын төлөө сайн санаат хүмүүсийн явуулж байгаа тэмцэлд хүүхэд бүхэн идэвхтэй оролцоё. Улаанбаатар, Чаүлнилчн хас гийн аж ахуйн 8 жшилинн гуулийн сурагч Р. ОРГИЛ, Өвөрхангай аймгийн Бүрд су мын дунд сургуулийн сурагч Б. НАРАНЦЭЦЭГ, Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сум, сурагч т. одДдонНнчимМэГ Би орос хэл сурах их дуртай. Харин чухам яаж хичээллэвэл орос хэлийг түргэн хугацаанд сайц сурч болох вэ? Дорнод аймгийн Гурванзагал сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Б. БАТБАЯР, Нийс- лэлийн 20 ар сургуулийн сурагч Ж, АЭРЭНЖАРГАЛ Бид шинээр сонгогдсон пионе- рийп идэвхтнүүдэд зориулж бүлгэ- мийп зөвлөлийн дэргэд «Идэвхт- ний мэдлэг» Клуб, залхуу хойрго, худалч хүүхдүүдийг шүүмжилдэг «Алиа шогчдын клуб» шинллуулах гэж байна. Шилийг яал: хийдэг, сансрын уур амьсгал, ургамал ан амьтдын тухай даруйхан мэдмээр байна. Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Т, ХАЖИДСҮРЭН Би аравдугаар апгид онц сурч байна, Малай аяги 87 сурагчтай. Сар бүр ангийн сурггчдын дунд сурлагып тооцоот уралдаан зар- лал уралдаанд түрүүлэгчлийг хамт олны өмпө сайшаал хувийн хэрэгт нь тэмдэглэж урамшуулдаг. Би физик математинийн хїчтээлийг их сонирхлог, Дорноговь аймгийп Сүмбэр суштын дунд сургуулийн су- рагч Ж. ГАНГАМАА «Пионерийн үнэн» сониноо зур- гаан жил захиалан уйшиж байна. Тус сонины газраас зарласан «Ун- шигчдаас авах хариулт» уралдаанд оролцож байгаадаа баяртай байна. Саяхап сониноосоо олон улсын пипо- нерийн «Найрамдал» лагерийн ту- хай уншаад малай пам засгаас өс- вөр үе хүүхэд бидипйй төлөө байн- га анхаарал халамш тавьж байдагт ихэд бахархав, Дундговь аймгийн Дэлгэр- хангай сумын 8 жилийн сур- гуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч Д. АЛТАНТУЯА Зовлолтийн эстрадын нэрт дуу- чин Алла Пугачевын тухай уншилг дууг амьдруулж чаддаг түүний хөгжилтэй цовоо сэргэлэц ааш, уянгалаг хоолой, шаргуу хөлөлмө- рөөр бахархаж байна. Нийслэлийн 12 дугаар дунд сургуулийн долдугаар ангийн сурагч Д. БАДАМХАНД Манайх ам Бид эв найрамдалтай бүл арван хаёулаа. сайхан 00 амьдардаг. Ирээдүйн маргэ, хэддүгээр ангид байхлаа со Р вэ Хэрвээ эмч больё гэвэл сурагч байх үеэсээ юу хийл, яаж суралц, вал зохих вэ? / н Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын 8 жилийн сургуулийн су- рагч Н. БАДАМЦЭЦЭГ Социалист орны хүүхдүүд бид тохилог орон сууцанд сууж, үзэмдс- тай сайхан сургуульд эрдэм ном заалгаж, номтой нөхөрлөсний ачаар их зүйлийг сурч ахуй амьд- ралдаа хэвшүүлж байна. Нийслэлийн 48 дугаар сур. гуулийн наймдугаар ангийн сурагч К. РАЯА «Эрмитажэ гэдэг алдарт музейн тухай тодорхой мэдэж авмаар бай- на. Мөн суут хүмүүсийн хүүхэд ахуй насны тухай байнга сонинд нийтэлш байна уу? Дорпод аймгийн 10 жилийн сургуулийп сурагч БАТ. ОРШИХ Би ном унших их Хуртай, Ялан- гуяа эх орныхоо эрх чөлөө тус- гаар тогнолын төлөө баатарлагаар тэмцэж явсан хүмүүсийн тухай номыг уншихдаа өөрөө л бүх бэрхшээлийг нь туулис байгаагаар төсөөлөн боддог. Увс аймгийн төвийн 10 ин- лийн сургуулийн сурагч П. АЛТАНЧИМЭГ Ангийн дарга Бямбадорлс тус сур» гуулийн тэргүүний сурагчийн иэг Цанын спортоор улсын хоёрдугаар зэрэгтэй. Бүлгийн дарга Чимэгцэцэг 28 улирал дараалан онцсайн сурал- цаж байна. Манай ангийнхан сур- гуулийнхаа спартаииадад нөгдү- гээр байр, урлагийн үзлэгт гурав- дугаар байр эзэлсэн нь бидний хамтач агшиллагааны үр дүн юм. Хойшид одон ороп ба суллаг- даад байгаа однуудын тухай м2- дэж авмаар байна. Дорпод аймгийн Баяндунсу- тын дунд сургуулийн сурагч М. ЛХАМСҮРЭН Зөвлөлт Монголын ах дүү армийн дайчин замиалын тухай огүүл- сэп «Говь Хянганд тулалдсан!» кино их сайхапй санагдал байна. Нийслэлийн есдүгээр сур- гуулийн сурагч К. ЧИНЗУЛ, Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг сумын дунд сургуулийн су-. рагч Д. ЦЭРЭННАДМИД Зургадугаар сургуулийн су- рагч З. ГАНБОЛД нар с-0, ноосод суу? у 9, 5) | ) , ) Би Мосивагийн ралло товтай байнга захидлаар харилцал со. оп олон асуултдаа тодорхой у авч их балрладаг, Дорнод: аймгийн Дашбалбар сумын дунд сургуулийн сурагч 11:35:41) 75 Би опц сурдаг, Олон улсын пио- церийн.. «Найрамдал» лагерийг үзэхсэн гэлс яарч байна, Дорпогонь аймгийн Улаашбад- рах сумын дунд сургуулийн сурагч Т. ЭНХЧУЛУУН йг 1. Лепиний цэрэмгит БХЇП1Б- ын 60 шилийн ой угтсан «Өїал- гамлс үе» аянаар мапай ангийн хамт олоц амжилттай аялл: зоөрп- лөлтийн сансрын нисэгч В, Рюмс- пий нэрэмжит, аймгийн тэргүүпий бүлэг болсон амжилтаа улам ба- татгахаар шамдан. суралцаж бай наг В. Рюмений бага пасны тухай тодорхой мэдэж апмаар байга Төв аймгийн Лүп сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч М. БЯМБАА Би-энэ ил арапдугаар апги тогсоно. Анги лэвших сургууль төгсєх шалгалтын билетэнд орсон бодлого дасгалтай төсбөтэй мате- рпал тиїїтэлж: өгнө үү, Тамхины хорны тухай үе тэл- гийп зарим хүүхдэд сайн ярын өгмөөр сапагдах боловч эпэ. талаар мэдэх зүйл маан, тун бага юм, Иймд тамхипы хорны тухай нийт- зэхийг хүсье. Би хөглим тоглох маш дуртай Сургуулийнхаа хөглїмийн дугуй- ланд суралцдаг. Сонгодог хөглг- мийн зохиолчдын хүүхэд насны тухай уишмаар байна Архангай аймгийн товийн 10 мидин сургуулийн 7--гийн зА» япгийн сурагч Ч, ШҮРЭНЦЭЦЭГ Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн 10--ын «А» аигийн сурагч М. ХАЙДАВ Би гүргэла: инээж: баясал: явах дуртай. Иймд шог хошин зохиол солиноосоо. унших хүсэлтэй байпа. Өвөрхангай аймгийн Зүүн Баян Улаан сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Б. АРИУНАА. Дорнод аймгийн Баянтүмэн сумын дунд сургуулийн су- рагч Д. АЛТАНТУЯА Ах дүү социалист орцны пионер Сурагчдын хаяг, тэдний ажил үйл- сийн тухай уншмаар байла. Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сумын дунд сургуулийн Ссу- рагч Т. ОЮУНГЭРЭЛ Дундговь аймгийн Өндөршил сумын дунд сургуулийн су- рагч Л. ӨЛЗИЙЗАГД Пионерийн идэвхтэн | хтэн сонгуульт- НЫ ажлыл арга тү й / шанг ЗУлБну, туршлагаас унш- Нийслэлийн 67 Дугаар сур- “УУлийн сурагч Т, АМГАЛАН Би Алла Пугаченд шиг 8стра- дын ДУучдын дуулсан Дууг сон- сох дуртай, Бас тамирчин боль! гэвэл яах ёстой вэ? Хэнтий аймгийн сумын дунд рагч Баянмөнх сургуулийн су- Ч. ГАНПҮРЭВ Адал явдалт хүүхдийн. туул УнПгья гэвэл хөн гэдэг зохиол- ЧИД захидал бичиж болох вэ? Ялангуяа «Пионерийн үнэн» со- НИНД ИЙМ ПО0хнол нийт элбэл: маш их баярлана, Булган аймгийн нэгдүгээр 8 жилийн сургуулийн сурагч Ч. ӨСӨХБАЯР Шилжилгийн Нас гэлс юу. нэ? Энэ инасанлад өөрийгөө зөв болоп- соп хүмүүжүүлэх талаар зөв- лөнө үү? Нийслэлийн 23 дугаар дунд сургуулийн сурагч Д. БАТЖАРГАЛ Сансар судлалын ирээдүйн ту- хай маш их сонирхол: байна. Су- гар гариг дээр амьдрал байна уу? Говь--алтай аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн су- рагч Н. БАТБААТАР Захиалсан сонин минь дугаараа- раа ирэхгүй юм, Тэр ирээгүй со- нинд ямар сайхан зүйл байсан бол гэн их харамслаг Нийслэлийн 10 жилийн 862 лугаар сургуулийн сурагч Р ОТГОНЖАРГАЛ Чөлөөт цаг, хичээлийн запсар- лагаар тоглож болох сонирхолтой тоглоом хэрэгтэй байна. Бид энэ онд шинїилэх ухаан техникийн сэ- дэвтэй ямар зохиолууд унших вэ? Увс аймгийн Тэс сумын дунд сургуулийн сурагч Ч. ТУЯА Өмнөговь аймгийн Номгон сумын дунд сургуулийн су- рагч Ц. ОЮУНЖАРГАЛ Би уран зохиолын ном уйших дуртай. Харин «Хуягийн хунь аа- унийаи ча- яа» гэдэг Номыг авч Далгүй дуусгачихлаа. Хаанаас олиш болох вэ? Төв аймгийн төвийн 10 жн- лийн сургуулийн сурагч АЛТАНЦЭЦЭГ Зонплолтийн . пиопнерүүдийн 0уү- тээлч хөдөлмөрийн таван жилийн ажлын амжилтаас уншмаар байна Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогт сумын дунд сургуулийн су- рагч Х.ОЮУНБИЛЭГ Түүхэнд балоп байгаль дээр болас өнгөрсөп онцгой сонпи үзэгд- лийн тухай сонирхол байна Улс айтгийн Малчин сумын дунд сургуулийн сурагч Д, мөнхтөг «Найрамдал» лагерьт амарсан ямар төрлөөр дугуйланд сурч хүүхдүүд спортын хичээллэлг, ямар болох вэ? Эрдэнэт хот 2Каргалант хо- рооны 8 шилийн сургуулийн ” сурагч Т, БОЛОРЦЭЦЭГ Хууль гэлс юу вэ, Сурагчдын дү- рэм хууль-мөн үү? Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн сурагч Х. ПҮРЭВХҮҮ Зөвлөлтийн өсвөр үеийнхний туршлагаар манай орпы гиопер сурагчид ажиллавал улс орондоо маш их зүйл хийл болмоор санаг- дана Дундговь аймгийн төвийн 8 иЧилийн сургуулийн сурагч Ж. МӨНХТӨР, Нийслэлийн 12 дугаар сургуулийн сурагч Н. АЛТАНХУНДАГА Яавал сайн хүц балох вэ? Наймдугаар анги төгсөөд ямар мэр- гэжлийн сургуульд ориг болох вэ? Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сумын дунд сургуулийн су- рагч Г..ЦЭЦЭГМАА Сурагчдын ёс вээр сопирхолтой маар байна... Сахилгагүй гэж, хон. ба? Дундговь аймгийн төвийн 8 шилийн дунд сургуулийн су- рагч Ж. УУГАНБАЯР суртхууны сэд- материал унш- хүүхэд Орос-ацгли халний ярианы хи- чээлийг тогтмол нийтэлж байна уу? Нийслэлийн 32 дугаар сур- гуулийн" сурагч Б. ГАНЧИМЭГ Би жолооч болох хүсэлтэй. Хам- гийн сайн жолоочийн тухай унш- маар байна Балихонгор аймгийн Балибу- алаг сумын дунд сургуулийн сурдгч Н. БАТБАЯР Бидэнд олоп сайхан сургууль, ясли, цэцэрлэг барья өгдөг барил- гачин ах, эгч нартаа их баярлаж байна Балп-Өлгий аймгийп товийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Т, ЛХАГВАСҮРЭН Өсвөрийн Ленипчүүдийн үүсгэл санаачилга материалыг уншаад со- циалист өмчийг ариг гамтай хэрэг- лэж, арвикуулах талаар бид их зүйл хийл болохыг ойлголоо. Хөвсгөл аймгийн Түнэл су- тын дунд сургуулийн сурагч Д, САНДИР «Идэвхтний семинар» буланд шинээр сонгогдсон бүлгийн дарга нарт зовлолгоо өгнө үү? Нийслэлийн 17 дугаар сур- туулийн сурагч Д, УРНАА Зөвлөлтийн баатар, гавьяат үйлс бүтээсэн пионерүүдийн тухай их зүйлийг мэдмээр байна. Тов аймгийн Бориуурын сан- гийн аж ахуйн дунд сургуу- лийн сурагч Б. ДОЛГОРМАА Би спортын төрлөөс сагсан бом- бөгийг маш их сонирхдог, Зөрлоөл- тийн сагсан бөмбөгийн хамгийн сайн багийн тухай мэдмээр байна. Говь-Алтай аймгийн Жарга- лан сумын дуид сургуулийн сурагч Д. АРИУНМӨНХ Зарим хүмүүс охид хөвгүүд үерхэх нь буруу гэж зэмлэх їом. Харин миний бодлоор бол ипгэж зэмлэх, дургүйцэх нь тэр хүмүү- сийн буруу юм шиг санагддаг Охидууд нөхөрсөг, тусч, цэвэр, иямбай хөпгүүдийг хүндэтгэж, тэ- дэнтэй санал бодлоо солилцох ДУр- тай байдаг. Хөвгүүд бид Ч гэсэн аелдэг даруу, тусархаг, хамт олонч буруу зөв, сайхан муухайг шууд хэлж өгдөг охидыг их үнэлж хүн- дэтгэдэг Хөвгүүд бид гэр орны ажил, дүү нараа асархад аан зэл(- дээ туслах ёстой гэдгийг олон удаа сонсож «зүйтэй» гэж боддог 00- ловч тэр боллоо тэр бүр биелүүлж, чалдаггүй. Учир нь хоол хийх, їюм угаахад гологдох нь их. Иймд гэр ахуйн хичээлийг охидын адил хөвгүүдэд заах нь зүйтэй гэжс бод- дог. Хөвгүүд бид эрийн цээнд хүр- сэн үедээ энэ мэт жилшг зүйлийг чадахгүй байх нь ичгэвтэр биш үү- Хөвгүүд ээ. Бид ирээдүйдээ өөрийгөө бэлтгэх хэрэгтэй, Тамхи татах, буслад дээрэлхсэн байдал таргах, хүний үгийг үл тоомсор- лох зэрэг ёс суртхууны доголдол гаргаж болохгүй гэл бодогдоно. Хөвгүүд бидэнд хүмүүс маш их итгэл найдвар хүлээлгэдэг. Бид тэр нтгэлийг биелүүллс чадна. Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын дунд сургуулийн сурагч Б. БАТБАЯР хэвлэлд БЭЛТГЭСЭН Н. ДАРИИМАА ЖолӨун | | | | | | | | | | | Її? Лу 14” 9 ду (өгҮҮЛЛЭГ) Сандаг, Дондог хоёр хичээлээсээ нрзад даалгавраа хийл суув. Ээж нь гадагш гарахдаа, -- За миний хоёр хүү хичээлээ дантаад томоотой сууж байгаарай. Гэрээс битгий гараарай! Аав чипь өнөөдөр їїриз шүү! гэж хэлтэл Сандаг: -- Ура| Ай ирэх нь! гэлс хош тиран алга ташихад Дондог сэрт- хийн: -- “Ээж ивах нь ура! Баяртай гэж дороо цовхчин хоцров, Аав нь бри гадын дарга болохоор гэртээ ховор үлэгдэнэ. Отор пүүдэл, сааль, сүү, ноос, үс, өвс тэжээл энэ тэр алс лаар малчдын суурь, їегдлийн төв, алмаг орох нь цоонгүй, Өнжин хонон яваад ирэхэд Сандаг, Дон дог хоёрын тухай лрих сониц зөн- Дөө болчихсон байнв, Сандаг, сарлагийн бяруу сүүл дах гэм байж. эхэд иь мөргүүлэх дөхсөн, Дондог үзүүрсгэн дээл эр- гүүлж помрөод гадуур гүйж, ай Лын морь мал үргээсэн, ср алипыг тар гэх вэ? Нэг удаа энэ мэтээр выставна изобразительного иснусства. Лидице 82 ЛИДИЦЕ--82 ҮЗЭСГЭЛЭН УРЬЖ БАЙНА ЛИДИЦЕ. Энэ бол Чехослбва- кийн їэгэн тосгоша нэр, 40 жиг лийн тэртээ 19432 онд энэ тосго- тыг фашистууд «азрын хорстай тэгшилж байжээ, Тэр үед томчуул, күүхдүүд торолх тосгопоо хамгаа: лан баатарлагаар амь үрагдэл: байсан юм, Энх цаг ирлээ, Лиднце тосгон хуучин, буйран дээр боссон шинэ Лидицо рүү газар гтаврын хү- мүүс тандхийн-баатруудын . дурс- “ Толм, хүндэтгэхээр цувна. ид симар нэгэй кшийтгэлгэр, 9) гара рондоо ярьж тоглолг бо! апын үдэвс ширтэлс хөдө, огох ямар уйтгарти! ган, санана, Түүцээс хойш тэр хоёр хүрвэл аава : яавыгаа озгүйд тод зоргоороо мар- гаж, бас ч хор шараа майшилцаж гар поролцох нь цөөнгүй. -- Өнөөдөр ааш ирнэ гоц Сандаг, математикийн даалгавраа. хийх гэж арван хуруугаа гопойлгон байн байн тоолно. Дондог слмуу: зуулахгүй” болохоор алтайхан л айв, Дондог. цэвэр бичил сурах гаж, багшийнхаа бичсэн үгийг Дуурийн хуулиа, Сандаг гар хөдөл гөхгүй нь тун талтай. Говч гїдаа хүмүүс лрилцах, морь мїїл тургих бүрт, --ДХав, аав! гэнс хашгиралдан год үсрэн гариа, Ийнхүү хэдхэн. моч хичээллээд Дондог, : “- Завсарлагаа! МомоО хамхижс, Сандаг ч гэж хашгиран цүнхэндээ. хийхэд -- Зүйтэй, амралт! гэж түүнээс Дутуугүй дуу шуу тавин дэмжин, Тэгээд Дондог: Одоо юу хийх ва? гэж, түр чимээгүй сууснаа. -- Хоёулаа тоглоё, Тэгэх үү, Сандаг аа? гэв --Яаж тоглох вэ? -- Барилдья. -- Үгүй болохгүй. Ээж, гэрээ битгий муухай болгоорой! гэсэн харип оньсого таадцая гэтэл Дон- дог -- Тэгье, гэж дэмжип -- Эл тоольб, Хэн эхлэх вэ? Хэллгс бай! Хээнчи, мээгчи Баанчи, аан чи! Над таарлаа, Би нэгдүгээрт! гэж! Сандагийг гараа өргөхөд Дондог тг - Би хосрдугаарт гирав, -- Эгч дүү хоёр Эн чацуухай! гэж Сандагийн эхэлтэл Дондог шүүрэн авч -- Ах дүү хоёр Ай адилхан гээч! Чи бид хоёр эж хаш» бүр энд олон улсын дүрслэх урлагийн Хиоп байгуулагддаг болжээ Хүүхдүүд ээ! Та иарыг «Лидице--82» олон улсын хүүхдийн дүрслэх урла- гийн 10 дахь үзлсгэлэн урьж байна, Энэ үзэсгэлэнд 5--15 яас- им хүүхдүүд бүтээлээ. явуулж болох юм. Сайн зургуудыг ллангуяа онх тайван, найрамдал нөхөрлөл, хүүх» дүүдийц аав ээк,-анд найз, тог- лоом Наадам. хүсэл сонирхлын тухай сэдвүүдээр зурагдсан азур- гуудыг энэ. үзэсгэлэнд тавих юм. ”ГУран зураг, зураасан зураг, баримал, мод, даавууг шавраар хийсэн бүтээлүүдийг хүлээж яппа Өөрийнхөө явуулах бүтээлийн ар талд тодорхой хаяг, овог нэр, нас, хүйс. яс үндсээ бичихээ бит гий мартаарай! Зургийн хэмжээ 60х50 см-элс хэтрэхгүй байвал зохино, Бүтээ- й) үзэсгэлэн ао. уламжлалтай лүүдийг 2 хэсэгт хуваан (5--10 насных, 11--15 насных) байр азлүүлнэ Шилдэг. бүтээлүүдэд хүндэт диплом олгож, 20 хүүхдийг «Ли- дицийн сарнай» | гэдэр, дурсгалын медалиар шагнана Өх зургийг буцлахгүй Хүүхдүүд ээ! Уралдаанд орол цоорой! Шилдэг сайн бүтээлүүдээ 1982 оны гуравдугаар сарын 1:ний дотор «Улаанбаатар хот, Д. Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөл» гэсэн хаягаар ирүүлээрэй УРАЛДААНЫ САЛБАР КОМИСС Д. Сүхбаатарын нэрэмжитУлсын харүүл уруул болоход асаа нуугпа, Гэсэн ч. : тэр. хоёр апхандад их л томоотой байв, хүүхдийн к, үй адилхан| гэж. Дондог зүтгэн, ш. жээ. “оот- Тагцал ойвсого тайхаа боли- лоо| гэж Спидаг туний, Саидаг, Дондог хоёр уул нь ихөр, Сандаг түрүүлж төрсөн. болохоор Допдогт ахархаиа, Дондог, Санда- гийс дүү биш гэн моөчоорхоно, Тэр хойр ай? шил сургуульд оржээ, Харин. лагаад ч юм, пав пэж. нь тар хоёрыг пэг пигид оруулсангүй, Тэгвөд хобулда хослг зуур дуугүй сууснаа хэп хай нь уйдав, --Хайр онысого мэдэхгүй бол худалдана шүү, тогох үү гэв: Сан- Дагийг эхэлж ам. пээхэд Дондог шууд, т- Тэгье, одоо миний тэл Хойноо ирсэй холбоохой Хоёр чих нь Дэлдээхэй Тїйр їоу но7 гэж їг амьсгаагаар урсган -- Хүүе, дутуу байна! Туулай, туулай! . --Туух нуруу нь тугдаахай Тугал сүүл нь годоохой шүү дээ гэнс Сандаг алсалд, одоо мини ээлж гээд: Їїддэггүй байтлаа Их гэдэстэй гэдэг. Явдаггүй байтлаа Дөрвөн холтай! Тэр юу вэ? гэж сөргүүлөг дур- шигнуулайп, --Амьтай їом уу, амьгү! юм уу? гэж: Дондог лаплав, -- Амьгүй -- Байз, ору билээ? -- Чи удаж байна. Нэг ольсого мэдсэнгүй гэж Сандагийг эрхий ху- руугаа дарахад, -- Үгүй, наг оньсогыг гурван минут бодно! гэж Дондог. ширэвний цаг харан хэлэв -- Угүй, гурван минут удиа. Нэг минут бодно гэж Сандаг зөрөв Тэ- гээд Дондог, духан дээрээ хоёр ху- руугаараа тогшин: гс Хээйчн, мээнчи Баличи, аянчи, туслаарай! гэж 11111159 1:1418 ЕЯ94:16:14 зуур чимээгүй- хэн бодов. Сандаг цагаа харж, гамжлагч», «Пиоперийн хувцсаа гүвж зогсов, СОПИН, ПИОНЕРИЙН “АХЛАХ УДИРДАГ" «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- удир- оргил шүү дээ, : эн, Сүхээ г трактор “хөдөлдөггүй. шүү 2 й ал ни! ахын трактор одоо. Биш зэ, Шүүгэа. 71 ангийн. багш хэлсэн юм. г: маргаап түр погсон. Гэв | -- Оньсого таагаагүй” сахрыг худалдлаа. Хар похойн хаанаас Дондог, түүний Дууг дара бараг л хашгирах шахан: САВЖ Сан -- Волоогүй, Би оньсого охэл! шүү дээ гээд : А7 -- Мамаас жаахан байж. Чамайг өргөөд тавьчихиа ЭР ЭЖЭ Тэр юу вэ? гэж өгүүлэв. Сандаг -- Худлаа. Тийм опьсого байх- гүй. Чи өөрөө зохиож байна. Яаяс надаас жаахан юм чинь намайг. өргөх їюм. Худлаа, чи намайг өргөл, даахгүй шүү дээ гэсэнд Дондогийн хор шар хөдлөө тэнсэх ч гэсэн !їюм холий нь хямаад Ч | ч юм уу, задлаа | Уу, шуудл хоёр. | апав. Ё 5 Сандаг сандарч савж: ойчихдог ширээний бүтээлгэнээс татчихжсэа Ж Ширээн дээр хураалгаастай ном шалаар нэг улав, Сандаг тэвдэж, | босох гэтэл Дондог зуураастай, б| дийн ч чадсангүй. Сандаг самбаа гаргаж холбин хөрпгөөтөл, гарт нь пэг нойтон ом” таарсанд харвал черниль ажаа: Гэр ив цэлдээ” 17 Дагджээ, 1-4 44 -- Хүүе, Дондог оо! Аавын нэ. тай чернилийг асгачихжээ! эж Сандагийг хэлтэл сая пэг юм Дурт || тай дургүй салав. Сандаг, черинльд халтайсап Допдогийп хацрыг ха- 4 раад өөрийн эрхгүй инээд алдав. |. Дондог, Сандагийн | салбайтлаа. урагдсан өмдийг заагаад тас хөхрөв, Тэгтэл хаалга онгойнс Х“1 орж ирсэн нь аав ээлс хоёр нь бай- лаа : л Сандаг, Дондог хоёр сандран: | 18... Отгонбаяр, нийслэлийл “на! гээр арван. жилийн” сургуулий Дагчэ “сэтгүүлийн захиалгд, та- пионерийн ахлах удирдагч Ё. От. раллт ашиглалтыг сайн похион гонжаргал, 22 дугаар “сургу байгуулж, сопин. хэвлэлийг бү- лийн ппоперийн ахлах удир- | тээлчээр ашиглах талаар сонир” дагч Д. Нарантуяа нарыг «Пионе- | ХОЛТОЙ ажил Олныг аохиосон рийн үнан» сонын, «Залга) | нийслэлийн (28 дугаар сургуу. “лагч», «Пионерийп удирдагч | гуулийн пионерийн ахлах удирдагч Д.Эрдэнабаатар, Увс аймгийн На- рапбулаг сумын 8 їиїлийн сургуу- ахлах удирдагч лийп. пионерийн Тайлбарлалтгүй хайлалийц комбинатад хэвлэн. хє Р | сэтгүүлийн балрын бичиг, дипло! ! мөнгөн шагналаар шагнав | МАНАЙ СУРВАЛ7 тглжГуашАТаГЧЫГГҮЯГЭВЭ.(2257ВЕ:ВЭгт02 ЭШ БЕЄВБЕРЭЛЭЛЭХЖЇГЖЕРТЖҮ Орон: бүхнийг род нар, нагдэгүү МХЗЭя Тав Хорөос Д: үхбаатарын Чэрэмж: Я ТУНД Б“нн /Гав Зөвлөхийн соният С ХҮҮХЭД ЗАЛУУЧУУДЫН ТӨЛӨӨ НАМЫН ХАНР МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНД: Монгол Ардын Хувьсгалт На- мын Төв Хороо хүүхэд, залуучуу- “одын техникийн мэдлэг, зохион бү- тээх авьяасыг цаашид хөгжүүлэх сарга хэмжээний тухай тогтоол гаргалаа, Уг тогтоолд, МАХН-ын. ХУШ их хурлаас «Техникийн бүтээлийг пийтийг хамарсан, хамтын шинж- тай болгох, шинийг санадчлагчдын техиик сэтгэлгээг хөгигүүлэход тус дөхөм үзүүлэх тэдпий идэвх санаа чилгыг аль болохоор хөхүүлэн дэмшнхэл манай зорилт оршино» гоцс-адасан билээ. “Өнөөгийн нөх- цөлд шинэ пийгмийг цогцлон бай- гуулягч залуу үеийнхийй мэргэж: лийн” болон техникийн боловсро лыг тал бүрээр хөгжүүлэх, залуу мэргэжилтнүүдийг зохих түвшинд бэлтгэн. тэдний ур чадвар, мэр- гэшлийг тасралтгүй- дээшлүүлэх шаардлага тавигдаж байна. ЗХУ-ын тусламжаар 1975 онд байгуулсан Залуу техникчдийн ордон өнгөрсөн хугацаалд хүүхэд багачуудын техиин сэтгэлгээг хог игүүлэх. шинийг сэдэж, аохион г бүтээх, дур сопирхолтой болгох талаар ийлээд ажил оргүүлжээ. Аймаг, хотын төвд Залуу тех- инкчдийн ордны салбар нээгдэж, олон арван дугуйлан, нэгдэл, нлуб хичээллэж байна, “Гавч бүх шатны сургуулийн оюутан, сурагчдын Дунд технпи- цийн бүтээлийг хөгжүүлэх ажилд ноцтой дутагдал оршсоор байна. Г Олонхи сургуульд болон сургуу- лийн биш байгууллагуудад ялан- гуяа орон гутагт техникийн дугуй- лангийн ажил шаардлагын хэм- жээнд хүрээгүй байна, Технинийн | цугуйлангуудын англын матершал- лаг бааз бэхжээгүй, үййдвэр. аж ахуйн газрын сургалтын мате- ” риаллаг баазыг сургууллуд ДҮҮ: | рэп ашиглаж чадахгүй. байна. 1 Шиншлэх ухаан-технинийн дэвшлийн хурдцыг түргэтгэх, ши: нэ санаачилга, тэргүүй туршла- гыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх, хүү- хэд залуучуудын техиикийн бүтээ- лийг сайжруулахад опцгой ан: хаарч идэвхтэй туслалцаа үзүүлэх пь нам, улс, олон нийт, ан ахуй, соёлын нийт байгууллагын үүрэг мөн. / Янз бүрийн иас, мэргэжлийн залуучуудын шинжлэх ухаан-тех никийн сэтгэлгээг хөгжүүлэх сис- тем бий болгож, пионер сурагчид, залуучуудыг шинэ бүтээл оновЧ- той салал гаргахад өргөн орол- -цуулах шаардлагатай. байгааг тэмдэглэсэн байна. МАХН-ын Төв Хорооноос ТОГ- ТООХДОО: : 1, Шинжлэх ухаан, техникийн ХАЛАМЖ улсын Хороо, Дээд, тусгай дунд техник мэргэжлийн боловсролын улсын Хороо, Ардын боловсролын Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хороонд үү- рэг болгохдоо: а. МАХН-ын ХУИГ нх хурлыл шийдвэрийг хэрэгжүүлэх, хүүхэд залуучуудын номмунист хүмүүж- лийн чухал зорилтуудтай уялдуу- лан хүүхэд, аалуучуудын техин- кийн бүтээлийг хөгжүүлэх, залуу- чуудын технинийн бүтээлийн сис- темийг цаашид боловсронгуй бол- гох цогцолбор төлөвлөгөөг 1982 онд багтлаж боловсруулах, 6 Сурагчдын эрдэм шинжил- гэзний пөхөрлөл өсвөрийн техиикч ДИЙН клуб, техннкийн дугуйлан- гуудын ажлыг улс ардын аж ахуйп тодорхой салбарт ойртуулан ул- маар нар салхи, усны эїїергийг улс ардын аж ахуйд ашиглахад тус дөхөм болохуйц: загвар, хийц боловсруулахад чиглүүлэх. в) Шинжлэх ухаан-технпкийн сэтгэлгээ, зохлон бүтээх авьлас чадварыг хогжүүлэх хэрэгт залуу эрдэмтэн мэргэжилтэн, оюутнуу- дыг таталс оролцуулахад эрдэм шинжилгээний. байгууллага, дээд сургууль, үйлдвэр, аж ахуйн: газ- рын дэргэдэх ХЗЭ-ийн бийгуулла- гуудын хамтын үйл ажиллагааг хүчтай болгох, гт) Нийгэм:гулс төр, шинжлэх ухаангтехникийн:- мэдлэгийг хүн амын дунд, ялангула залуучуудын дунд сурталчлахад эрдэм: шин- жилгээ, ниженер-техникийн залуу сэхээтпүүдийг өргөнөөр татан оролцуулж байх, д) Үйлдвэр, 42ш ахуйн газар, сургалтын комбинатын баазыг тү- шиглэн залуу техиикчдийн ордны салбарыг байгуулах, её) Сурагчдад техинкийн бэлтгэл, мэргэнслийн баримжаа олгох алс лыг сайяруулах зорилгоор Ттзд- нийг техник мэргэжлийн сургуу- лийн төрөл бүрийн дугуйлан, сеїс цүүдэд өргөпөөр хамруулах, зөв- лөлтийн сургуулнудын туршла- гаар техїик мэргэжлийн сургуу: лийн сурагчдын дунд шинжлэх ухаан, техникийн ололтыг сурталч- лах өдрүүд. төрөл бүрийн мэр- гэжил сурталчлах өдөрлөг зохион байгуулах, тэргүүний хүмүүсийн ажил аямьдралыг идэвхтэй сур талчдах үйлдвэрлэлийн хамт олны хөдөлмөр алдрын. танхим, мусей байгуулах акил зохиох. ж) Залуучуудын шинийг бүтээх ур чадвар, техникийн . сэтгэлгээг хөгжүүлэхэд “чиглэсэп уралдаан, чөлөөт: ирилцлага, хүүхдийн болон оюутны бүтээлийн үзэсгэлэнг тогтмол зохино! байгуулж байх, 8) Залуучууд: сургуулийн «су- рагчдад - зориулсан 171:111191617 ухаан, техник, үйлдвэрлэлийн до- лоо хоногийг 1982 оноос эхяэн ҮлсЫН хэмжээнд жил бүр явуулж. айх, . и) Хүүхдийн техинкийн сэтгэл- гээг хөгжүүлэхэд туслах зорилго- той цогцолбор тоглоом, ялвигуяа коссын шоо, монтессорийн .» жааз, полНмипо техникийн болон зохион бүгзэх тоглоомуудыг хүүхдийн цэцэрлэгийн тоглоомын жагсаал: тад оруулах, 2. Шинжлэх ухаан-арга. зүйн удирдлага, технинийн мэдээллээр хангах зорилгоор залуу техникч: Хийн ордныг МХЗЭ-ийн Төв Хороо Шинжлэх ухяан, техникийн улсын Хорбоны давхар удирдлагаар хан- гал, удирдлагын үүргийг зааглан тогтоох нь зүйтэй гэж үзсэн байна 8. Хүүхэд, залуучуудын техни- кийн бүтээлийг хөгжүүлэхийн тулд үйлдвэр, сангийн аж ахуй. эрдам шинижилгээний институт. соёлын орднуудын дэргэд залуу техпинчдийн клуб, дугуйлан бай- гуулах, тэдгээрийг мэргэжлийн удирдлагаар хангах. материаллаг баазыг нь бэхжүүлэх, пйлуу тех- пикчдийн ордонтой нягт холбоотой ажиллуулах, техникийн клуб, Дугуйлангуудад хэрэглэгдэх ма- териал, хэрэгцээт төхөөрөмжийг яшил бүр худалдан авахад нь сан- хүүжүүлж байхыг аймаг, хот, районы АДХ-ын гүйцэтгэх захир гаа, МХЗЭ-нйп Төв Хороо, Ардын боловсролын Яаманд даалгажээ, 4. Залуу тєхникчдийп ордны салбаруудыг төрөл бүрийн төхөө- рөмж. багаж хэрэгсэл, деталь, тусгай материалаар хангах ажлыг төлөвлөгөөний үндсэн дээр хийжс байх, технипийн дугуйлангуудын ажлыг сайжруулахын тулд 1982 онд шаардлагатай материал. хи: чээлийн хэрэгсэл, техникийн болон зохион бүтээх тоглоомыг захиа- лах, залуу техникчдэд зориулан худалдах барааны тусгай дэлгүүр буюу тасгийг Улаанбаатарт нээн азиллуулахыг Материал-технинийн хангамжийн улсын Хороо, Шинж- лэх ухаан, техиикийн улсыг Хороо МУЭ-ийн Төв Зөвлөл, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Улсыг батлан хамгаа- лахад туслах нийгэмлэг, Гадаад худалдааны Яам, Худалдаа бэлг- гэлийн Яам. Ардын боловсролын Яаманд даалгасан байна, 5. Аймаг, хот, районуудад пио: нерийп ордон, залуу техцикчдийн станц, клуб, дугуйлангуудад 80: риулан тохиромжтой байрыг гар, гаж өгөх, барын байгуулах асууд- лыг 1983 оноос эхлэн улс ардын ал ахуйн төлөвлөгөөнд тусгаж байхыг Улсын төлөвлөгөөний Кк0- гын,үйлгхаргийн гөхөө хвзиад бөлхан байгту л жишшээ2008-шэгт-ж-оэнтинс-ш мисст даалгажээ. 6. Хүүхэд, залуучуудын техин- кийн. бүтээлийг. хөгжүүлэх асуу: дал эрхэлсэн ажилтнуудыг тусгай прсграмм “ёсоор семинарлан: бай- хыг Хөдөлмөр, “нийгэм хангам- жийн улсын Хороо, МХЗЭ-ийн Төв Хороонд дайлгасан байна. т. Багшийн дээд сургуулиуд болон толитехинкийн ийститутийн сургалтын баазад түшиглэн сонгон суралцах хичээлийн системээр техникийн бүтээлийн мэргэжилтэн зохидн байгуулагчдыг бэлтгэхийг Дээд, тусгай дунд, техиїйк мэргэнс- лийн боловсролын улсын Хороонд даалгангээ Б. Шинжлэх ухаан, техникийн улсын Хороонд даалгахдаал: а) Улаанбаатар хотын залуу техийнчдийн ордонг арга зүй мар: гэлглийн , удирдлага, техникийн мэдээллээр ханганс байх: 6) Хүүхдийн техиицийн. бүтээ. лийг хөгжүүлэх зорилгоор төлөө лөгчид солилцох, уулзалт, үзэсгэ: лэн, техийн спортыг уралдаан со хнон байгуулах. шинэ бүтээл оновчтай саналын мэдээлэл со- лилцох асуудлыг социалист ор нуудтай шинжлэх ухаан, техни нийн болон соёлын хамтын ажил- лагааны төлөвлөгөө боловсруу- лахдаа тусгаж байх, 9. Хүүхэд, залуучуудын техни- нийн бүтээлийн сурталчилгааг хөгжүүлэхийн. тулд гарын авлага сурах бичиг, ном, товхимлыг кил бүр гаргах, техиинийн дугуйлан: гуудын ажлын тэргүүн туршлагыг судлан сурталчилсан өгүүллийг хэвлэлд байнга нийтэлж, байхыг МХЗЭ-ийн Төр Хороо, Ардын болавсролын Яам, Дээд, тусгай дунд, техник мэргэжлийн боловс- ролын улсын Хороо, Соёлын Яа- манд даалгасан байив, 10. Залуу техиикчдэд зориулсан цуглуулга, илгээмжийг мод. бо- ловсруулах үйлдвэрүүд дээр бэлт- гэх, хүүхдийн |. зохион бүтээх ажилд зориулсан модон хярагс: лийн тусгай цехийг .Улаанбаата- рын-мод боловсруулах комбина- тын дэргэд байгуулахыг Ой модны аж үйлдвэрийн Яаманд даалгажээ. 11.:Дугуйлан. клубуудын тох- иннийн. бүтээлийн: ажилд харэг- лүүлэхээр борлуулалтын бус тус- лах материал өөдөс халгдлыг үнэ төлбөргүй гарган өгч- байхыг үйлдвэр, аж ахуйн газрын удирд: лагуудад зөвшөөрсөн байна. 13, Хүүхэд, залуучуудын тех- никийп бүтээлийг өрнүүлэхэд гарч байгаа тэргүүн туршлагыг өргой сурталчилж байхыг хэвлэл, мэ- дөэллийн байгууллагуудад даал: гашээ. гамт хэрэг, хэв журмын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, сурлага хүмүүжлийн деголдгитгой , зєцрогдолс яваа «хэцүү» хүүх- дийг хүмүүжүүлэх талаар сохнолс байгаа ажлын тухай Хэнтий айм- нарын, сонсголыг авч. ха- лэлцээд тогтоол гаргав. ! боловсрол, цагдаш сар- гийлэх, прокнурор, шүүх, хуулийн байгууллагуудтай хамтран ппопер сурагчдад, хууль, эрх зүйн мадлаг олгох, сурлага хүмүүлслээр догол- ДОН яваа «хэцүүз хүүхэдтэй алшллах талаар теөлевн- дөгөөр Үяналт тавьж ажиллахыг е батов! сургуулийн ХЗЭ, ппонерийн бүх шатны байгууллагуудад үүрэг болгов: 5 Ерєнєхий, балавератын сургуу- зийт ХЗЭ, ппоперийн байгууллага гын удирдах бүр хү- згүүжлийн доголдолтой хүүхэд шеФлэн авч тодорхой үр дүнд хүрэхээр ажиллах: ярианы сэдэв. гүүл хэвлэх. --./Орош. сууц, | лол бүрт янз бүрийн насны хүүх- дийн: бүлэг байгуулах, эхчүүдийн хүвүүжүүлэх ба хуулийн суртал 8:5:)13 байгууллага, хүмүүст даялгалаа.. Хууль зрхийв суртахууны сэдэвт лекц, реферат. шатеришлыг єлпь-! хүмүүжил, Ёс- гудамж. хөроа-- дунд сурган “ЛТИЙТ- ажил зохион халбагдох ТЭРГҮҮНИЙ. ПИОНЕРҮҮД 10 Увс аймгийн тєвийн хоёрдугаар сургуулийн рын аварга Б. Баасан, дунд сургуулийн 4-ийн сурагч, онц сурлагатан Ё сийлбэрч Г. Бат-Өтгөж. Ховд аймгийн төпийн 8 дийнхєв хамт. жилийн «Вэ», зигтийн сурагч, онц сурлагатай, шат- Гавь-Алтай айттийн Тогрог сумын «Б» амгийн Нямддваа. Дорноговь аймгийн Зүүнбаян хо- тын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» апгийн сурагч, оиц сурлагатан, урав жилий сургуулийн 4-ийн «В» ангийн сурагч опц сурлагатан Б. Жавсандулам нөх- С. БОДОӨШИЙН алсан гэрэл зураг. ын Тев Хорооны еренхий нарийн бичгийн дарта. Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн. дарга Ю. Цэдэн- балд, илгээх талархлыг цуглаанд Л Т-----4--4--4--0-004- - Ч Эв вэвээнн үижэвээч шэвэээээ тэвээлэээх хэвэээээ тэвэвээээ зэвээээшэр эинэнэээх Мөн дээрх байгууллагуу даас эрхлэн шинниг санаачлагчдын тех-: шининж уралдаатыг зээ сны нэгдүгээр сарын 15-наас тав. дугаар сарын 15 хүртэл хоёр үе шттан твуулахаар төзөвлчж САНЯН БҮХНПИЙГ ДЭМЖИН . ХЭЛТЭРҮҮЛЬЕ! МАНАЙ БАЙР Бидний амьдарч аж тєрж бай. таа матай дөтүүр байрыг хичнээц гоё тохилог сайхар гэж санана. Байранд олон сенц дугуйлар агналдадаг. «Бидний дөтор дүүд, муу сурлагатан байх ёсгүй» гэсэц хөдөлгөөн өрнүүдж сурлагын ча- нарын хэсэг ажилласны үр дүвд 10 гаруй сурагч онц, сайв сүур- лагатны эгнзэнд ШИЛЖЛЭЭ Бай- рын багт Цэрэндорж бидний хам- гийн хайртай хүний нэг, Лав, ээжээсээ хол суун байгаа бидиий төлөө багш минь их зүйл хийд Байранд сохиогддог соёл хүмүү тийн олон ажилд бОид ндэвхтай юм «Соёлч тэргүүний лгаруулах уралдаанд түг рүүлеэт Байгалмаа, Батгэрэл дар т арван цэг, гуравдугаар тас» пт туршлагыг тасаг бүрт пв байна Салхан манай Д Ур байр ,аймгийн тэргүүний їр боллоо. Цаашид «Улсын тар, ний байр» болгоно гэж Царэг дорж багшийн авсан үүраг амлалт биднийг бүр ч их баярлууллал Бид удахгүй «Улсын тэргүүний байр»-ынхан болно. Баянхонгор аймгийн Бууцагаан сулгын дунд сурглрлийн 7-2ийн “В» ангийн сурагч “ДОЛГОРСҮРЭН ший: ЖЭТ НЭГЭН БҮЛГЭМД Улаанбаатар хотын пиоперийн 42. дугаар бүлтэй БХПБын 60 шишийн ойд зориулан «Их Лєни- ний үйл хэрагт үнэнч байж, анд нНөхдєөвсөө цуцалтгүй суралцьлэ уриан дор явбгдайжс байгаа «Зал- гамас үс» алнаар амжилттай алс байна. Их. жантипл Д. Сүхбаата- ршт: мэндэлсний 89 жилийн ой. Єптт пзрэт баярт тус бүлгэмийн бүлэг, салаа, пионер бүр тодорхой! амжилтын балаг барихаар шамдалс байна. Манай бүлгэмд улс төрийт дууны «Бялзуухай», «Наривг дуу- лэл» чуулгууд алиллал байна Ппопер сурагчдын чөлөөт цагийг үр бүтээлтэй ёигорүүлах зорил- теор, сургуулийнхаа хашаанд мө- ЯВнтатоураН талбай: байгуулл. анги «бүлгүүдийн хоорогтд тэшүүр. тэмцалнц захпой явуулж -байна. рзт: ппоперийп удирсагч Сунжидмаа өгүүллс байна. Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ «НАЙРАМДАЛ»-Д ТАНИЛЦСАН ХОЁР НАЙЗ Шинэ өдрийп хичэал эхлэв. «Найрамдал» лагерийц хичаэлийн танхим нам гүм. Эх ориьхоо өн- цөг булаш бүрээс ирлс ог ангид нэгдсэн хүүхдүүд Хичсал нөомдєє шамдана. Ө. Батбаатар, Б. Балн- зул хойр ч шинэ оны хичээлдээ урал зоригтай өрцгоаєжээ. Ө. Бат- баатар Архангай аймгийн Бат- цэвгэт сумын 10 жилийн суртуулийн 8-ын: «А» апгид, Баянзул Сэлэнгэ аймгийн Граа- тийн савгийн алс ахүйш 10 шилийн сургуулийн 8-ын «Бэ» ангид сүр- даг. Эпэ хоёр хүү «Найрамдал» лагерьт прис танилцаад апйд най- зууд болцтаолаа Найз хоёр хүү- тэй уулаалс хэрхэн сурч, амарч байгааг нь єкнирхов. Б. Баанзул: -- Би эют амарч олон найдуудД- тай боллоо Батбаатартай бүр ч дотно үерхдэг. Бид хаёр «Дэв- шил» бүлэгт суралцдаг. Мапай бүлэг 40 хүүхэдтэй. Бид хичээллэх, тоглох амрахдаа үр- гэдис хамт байдаг болохоор бие спепзэ ойлгож хэдхэн хоногийн дотор салшгүй анд найзууд болсон юм. Бүлгийн удирдагч 1. Энхбат багш маань өдөр бүр сонирхолтой. олоп хэлбарийн ажил зохион пвуулдаг. Бид ч зохион байгаа. ажилд нь идэвхтэй оролцдог. Манай бүлэг «Улс тө мэдээл- лийн хлубэ байгуулан тивэсүээ: НӨГТ (изгзос тулд галрын зураг даар эчнээ аялал со- српы хөгжил. хүн ардын аж амьдралыг харуулсан альбож, зурагт хуудас гаргаж үзүүлдэг. л. Ингэсжээн хүүхдүүд хаана, аль д. оршдог, ямар агк амьдралтай улс балехыг МЭДЭЭД | зөгсөхгүй тэлд ямар чухал үйл явдал болиг байгааг ойлгож моддэг юм. гэ Ө. Батбаатар -- Бид чөлөөт цагаа хөгжил тэй сайхан өнгөрөөж байна. Сам хан манай бүлгийнхэн «Д. Сүх баатарын замаар» сэдэвт аллал хийлээ. Энэ аяллаар їканжин СүХ- баатар Зөвлөлт улсаас туслимжЖ гуйхаар явсан замыг үзэж, өвлийн ойн үзэсгэлэнт байгальтай танил сав ом. Манай лагерьт төрөл бүрийн дугуйлан, секц ажилладаг. Би 99" лөөт цагтаа «Радио тєхникийй? дугуйланд суралцаж технин 037 гэлгээгээ: хөгжүүлж байна. Ирэд ДҮүйд техникийн нижепер болох 60" нирхалтой. Харин Баямаул маан» фото зургийн дугуйланд 0221 «Найрамдал» лагерьт ирээд 010 шинэ танилтай болж тэднээс зүйл. сурлаа. д 2р амарч байх хугшийГ Даа сурсан зүйлсээ орон вуяг , очиж найз партаа зааж Шинэ Бидний амралтын ёдрүүй (-д сеиин зүйлээр дүүрэн хөгж! сайхан байна гэж ярила8 Д. САРАНТУЯА 9 ї . !О// 11111111 1111 11111 1 11111111) 7 7 УХО 7117 7 85:67) 1111111111111141 Пипонер сурагчдын физик, техинк, математи- кийн сэтгэлгээг хөглгүүлэх, бодлого бодох ур чадварыг дээшлүүлэх, математикийн авьластай сурагчдыг тодруулан дэмжих зорилгоор зохи0- дог «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит уламжлалт эчнэз олнмпнад 7 дахь жилдээ явагдаж байна. Ї луиигатииини ! : д Олитпиадад оролцогчид физик. математикийн ОЁ бодлогуудыг тус тусад нь бодож, хоёулангаар ОЁ нь буюу зсвэл аль пэгээр нь оролцож болно. ОЕ Бодлогыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордой. ОЁ «Пионерийн үнэн» сонины редакцид гзсзп УЛЫГ “БИХҮНД ТУСТАЙ :ЮУ ХИЙВ? болгон 3 -. ! д ЗЇй! : Ү хаягаар хоёрдугаар сарын 30-ны дотор ирүүлнэ. Хүрэлцэхүйц оноо ансан сурагчдыг ангн тус бүрээр нэг, хоёр, гуравдугаар байр 8гл- лүүлж диплом, үнэ бүхий зүйлээр шагиана. Бодлого бүрийг нарийн дэс дараатай бодож, холбогдох томьёоны гаргалгааг хийж, зураг графинийг тод зурсан байх шаардлагатай. “Олимпиадын дүнг 3 дугаар сарын 15-ны до- төр гаргаж, хэвлэл, радногоор мэдээлэх ба байр эзлэгчдийн шагналыг тус тусын сургуу- “вийн захиргаагаар дамжуулан өгнө. Ппионер сурагчид аа! Ур чадвар, авьяас бил- тээ сорьцгоо! «Пионерийн үнэн» сонины редакци. ШУА-ийн физик--техинкн. матема- 5 " тивийн хүрээлзнгүүд- МАТЕМАТИКИЙН БОДЛОГО Үр АНГИ юу,1ю, юу, 10 ШиГН юэ, Жоли лид үнгдаасагаглгдангд Ий ү210 19-21 иналбэрийг хялбар аргаар бод 3. Гурвалжпыг хэсэглэн зүсэхдээ. үүссэн “язсгүүдээр тэгш өнцөгт зүйж болохоор хуваа. Э. Тооны бичлаг дэх эхинй цифр, сүүлчийн цифр хоёрын байрыг солиход 5 дахин ихэсдэг тийм патурал тоо байхгүйг батал, 4. Ижилхэн эзлэхүүнтэй (нэг төрлийп) 77 тоос нэг нь бусдаасаа ялимгүй хөнгөн тишттэй болно. Туухай хэрэглэхгүйгээр таваг тай жигнүүр дээр 4-өөс илүүгүй хэмжилт хийн тэр хөцгөн шоог яаж олох вэ? 5. Шулуун ба түүний хоёр талаар орших хоёр цэг өгөгджээ. Өгөгдсөн цагүүд хоёр ёидД- рийнх пь суурь болж, гуравдахь өндөр нь өгөгдсөн шулуу! дээр байх тийм | гурналжин байгуул, 3 Үй АНГИ 5 - Ї 1. а-ьв-рс--9 ба а, в, с-эерэг болио. ягал ! 1 л 2 л Яллүгэг 21 нийлбэрийн хамгийн бага утгыг ол. 2.ХавьХ12-Х- 1-0 гэсэн иөхцөлийг хан- гаж байхад Х999-|Х99-0Х9.8 1982 илэрхийллийн тоон утгыг ол- З. Тойрогт багтаж, тойргийг багтаасан дөр- вөп өнцөгтийн диагоналиуд харилцан перпен- динуллр болно. Ямар дүрсүүд энэ нөхцөлийг хангах вэ? 4. Хаёр.бие тойргийн дагуу нэг чиглэлд хө дөлжээ. Нэгдүгээр бие тойргийг хоёрдугаар биеэс 2 секундээр түрүүлж бүтэн тойрох ба 12 сепунд тутамд түүнийг гүйцнэ. Нэгдүгзэр бие тойргийг ямар-хугацаанд бүтэт эргэх вэ? 5.-10х10 хэмжээтэй шатрын хөлгийг 41 хоэмжээтэй:бүтэн хавтангуудаар яг бүрж болох уу? Таталгаа хий Х АНГИ 1, “Д--2:741-5-1-3-(14-75") гасан тоо п-ийп алипаа өерэг бүхэл утгад 10-т хуваагда- хыг. батал, 2. Нэг хот дөрвөн оронт номер бүхий 10000 ширхэг тєлеєфои утастай богөод бүх телефоны хагасаас плүү нь хотын төвийн хороололд бай- даг. Төвийн телефопы номеруудаас төвийн хоёр телефоны томерын пийлбартэй тэлцэх. номдёр дор хаялс нэг олдохыг батал. 3-(у-1)-Х--1 тэнцэтгэл Х--(Х/Хэ» гэсэн: олонлогийн Ү--(У/у|/2»--3) ПҮТҮҮҮТҮҮҮҮТТҮТҮҮҮҮҮүҮҮ11111111111111311111111111101:11111 10000030 00П00110П01ПППЙЕНп10101111Н1101 110 01100011) “опоо) олонлог дээрх буулгалтыг тодорхойлт (егч) чадах эсэхийг тогтоо. : ! 4. Хагас бөмбөлөг хэлбэртэй савыг усаар дүүргэжээ. Түүнийг 459--тай тзицүү өнцгөөр, хазайлгахад доторхи усны ямар хасэг нь үл» дэх вэ? | Ё 5. Орой дахь хавтгай өнцгүүд пь цом тэгш гурвалжшан пирамид өгөгджээ. 1 1. Хажуу талст бүрийн талбай: уг хашуу талсын пирамидын суурь лзэрх проекцийн тал- бай ба ппрамидын суурийп талбай хоёрын геаметрийп дундаас байх: 2. Пирамидын хажуу талстуудын талбайп нвадратуудын нийлбэр түүний суурийн тал- байн нвадраттай тэнцүү болохыг батал. ФИЗИКИЙН БОДЛОГУУД . Ү1-АНГИ 1. Бууны сум зузаап банзыг нэвт гарах пх шавшинэй гэж үзээд, елцөг үүсгэл туссан сум- анз. нэвтлээд цааш явах замыг зург гүл. (10: оноо) Ч шарчэЫг 1 2. Мїигд зузаан 150 кв см талбайтай мөс. усат дээр 2 см цухуйп хөвж явиа. Моснид! массыг ол. (7 оноо) 7 8. Шипгэн дотор байгаа хийтэй бөмбөрцгийн эзлэхүүн нь даралттай урвуу пропорциопал: байдаг гэл: үзээд гүнд байгаа бөмбөрцөг усны түвшинд гарч ирэхдээ ззэлхүүн нь хичнээн хэмжээгээр яаж өөрчлөгдөхийг таоцоол (8 оноо). 4. Х,7--хэлбэртэй хоолойг хэрэглэж биеийп- масс, нягтыг тодорхойлох туршлагыг сана4-: чилж, яаж тодорхойлсон тухайгаа бич. (10 ШИ ЇШ ҮЦ АНГИ 1. Нэгэн хэсэг мөс, нэгэп хэсэг ус байиа, Ус, мөс хоёрыг нийлүүлэхэд 4) О“С температурт байгаа мөс, б) мөн тємпературт байгаа ус болох пөхцөлд усны анхны температур ямар байх вэ? Бодлогод хэрэг болох бүх холбогдлыг еөрсдөө сонтон авагтун. (10 оноо) 2. 10 см фонусын зайтай линзийн.тэйнхлэг дзэр 30 см зайнд гэрэл үүсгэгч цэг байд) Линзийг түүний хавтгай дэзгүүр 2 см хөдөл- гөсөн бол гэрэл үүсгэгчийн дүрс ямар зайнд шилжих ва? (8 оноо) 3. Усны ууршихын хувийн дулааныг тодор- хойлох: туршлагыг үйлдээ: ямар хэрэгсэл Ххэ- рэглэж: ямар холбогдол олсноо тодорхой би- чиж ирүүл- (10 оноо) 4. Хүнхэр толпны фокус дээр төвтэй толины төвийг огтолсон тойрог зур: толинд лүрсайг байгуул. (7 оноо! Х АНГИ 1. Филикн шиняжэазрээ эрс ялгаатай атлаа тус бүртээ жигд хоёр орчны зааг хавтгай. Нэгдүгээр орчиид байгаа нэг цэгээс хоёрдугаар орчны йэг цэгт материнл цэг хүрэх Ёстой. Эдгээр хоёр цэгийг заагийн хавтгайд перпердинуляр їэг шулуун дээр биш бол дураараа сонгон авч болно. Энэ цэгүүдийн хооронд материал цэг хамгийн бага хугацаа хэрэглэп явах замыг х сонгон авч байгуул. (12 оноо) 2. Нэг атомт идеал хий 090 температупт 300 мянган паскаль даралттай байхдаа 2 м" эзэлхүүнтэй байжээ Гадна орчинтой дулаан са- лилцуулахгүй нөхцөлд 35. ниложоуль айл зарцуулан шахахад тємператур нь ямар болох в37 (8 оноо) 3. Зөв зургаап өнцөгтийн өройд иил хэм- жээний” эерэг цэнэгүүд байна. Ямар хэмээ ний сөрөг цанагийг зургаан өнцөгтийн төвд та- вибал цэнагийн систем тэнцвэртэй байх вэ? (8 оноо) Хавлэлд бэлтгэсэн Ц. АМАРСАНАА, Д. ЦЭРЭН липинншннгиинтишишиининиНиШ шишииишиишиииишшишшиш шишин шишийн " Хүнд тустай юм хийх гэж цаг Сүргэлж боддог, тэр ч байтугай “баатарлаг үйлс бүтээхийг хүсдэг тусч, нөхөрсөг, морөодомтгий мян- » мянган хүүхдүүдээ! д " Та парт «Чи хүнд тустай юу "ХИйн?» гэсэн асуулт тавья! Та нар юу гэж хариулах вэ? Мэдээл: С0- ирхолтой олон сайхайр хариулт ирнэ. " Саяхан нийслэлийн арвац жи- йл 47 дугаар сургуулийн 5-ын О4Г» ангийн сурагчдын дунд энэ сэдвээр сонирхолтой яриа өрнөн эн бичлэг бичсэн юм. Хүүхэд аав, ээж, ах эгч, багш, “3, нөхөд, єр хэнд ч болов ту- баярлуулахыг боддогао, за- “нь бүр гавьяатай том Х85Е0ү -тэж мөрөөддөгөө ч Пуулгү бичнээ, | шачаэ ". Шөф байгууллагын ах эгч на- 4 ашилд тусалж хайрцаг тухай бүгдээрээ дурджээ. «1эхдөвсөө илүү олон хайрцаг «Би захиалсац эмээ хүлээгээд угийг үргэлж санаж явдаг» гэ- хадах гэж манай ангийн хүүхэд аптент зогсон: байлаа. Гэтэл өл- жээ. Эрдэнэбат, Отгонбаяр пар чэрийл: байлаа. Орой нь гийтэй хүүхэд товзрсэн эгч орж ангийнхаа охидод тусалсан тухай- бараа б: “зын ах өгч нараас «Баяр- ирээд: / 3 гаа, Ганцацэг.. Мягмарсүрэн лалаа Хүүхдүд Зэ» гэсэн таларх- -- Миний дүү знэ хүүхдийг Ваанчиг, Б. Цангалмаа, Б. Эн:- лын үг сопсож бид урам зоригтой тэвэрч байгаач? Би хурдхай эм болд. Пүрэвцэрэн пар том болоод харьцгаадаг байсан» гэж Б, Ха аваадхая гэлээ. Би дуртайяа зөв- хүнд тустай. ганьяат үйлс бү- лиунаа бохип бичжээ. Х. Нямбад- шөеөрөв. Тар эгч яарч байгаа. нь тээхээ бичээ раа «Нэг өдөр манайд айл эрээд илт байлаа. Эмээ авчихаад: 5-ын «Гэ» ангийнхны зохион олохгүй яваа инлээд ядарсан эмээ ирлээ. Би тэр эмзэд очих айлыг иь хайж олиг өгөв. Эмээ баярла: Хүнд тусалдаг яасан сайн хүү вэ? Зуу наслаарай! гэсэн юм. гэжээ. «Баяржаргал бид хоёр шатрын дугуйлангаас тараад лявиг байтал зам лээр нэг улаан дэвтэр харагд- лаа. Авч үзвэл «Иргэний паспарт» гэж алтан үсгээр бичсон байн. Бид нөгөө паспортыг бариад Сүх- баатарын районы цагдан саргий- лэх рүү яаран гүйлээ, Энэ янд: лаас хойш йнлээД 202, а6нЫНЭ а паспортын зазэн эгч би: СОЛОЙНН хүргэсэн. Баяржаргал бид хаёр үүнийгээ хүнд бага!) гэ: сэн тус боллоо гэж бодлог» гэж Б Энхтайван бинцээ: П. Оюуншаргал зохнон бичлаг- тао: “Өж (4 Ж Ё р Баярлалаа дүү минь гэлс хэ- лээд хүүгээ тэврэн гарч япаа эг- чийп араас удтал харж зогсохдоо Ддаганс очоод ажилд нь туслах ї0м сац гэж: бодол: билээ» гэжээ. Өөр нэр зохион бичлэгт: ч Наранцэцэг, Энхжаргал бид гурав 56 дугаар дэлгүүрийн үү- дэнд вурнан настай хүү уйлж байг хад нь тааралдсал юм. Тэр хүү төөрсон байв. Бид гэртээ аваачилг хоол унд өгөөд саргийлахад мэ- дэгдэв... Шөнийн хоёр цаг болж байхад явав, зайг нь хүүгээ ирс ав- сан юм. Тэд балрлиас духан дэлр минь үнсэас билаа» гэж сурагч Түмэндэмбэрэл бичлээ. Харин. Д Цэцгээ «Эмээ ээж мипь бидэидс Хүүхдүүд минь! Хүнд үргали( тусалас бай! Хүүх- дийн тус багаддаггүй юм гэш: за- хидаг.. Би эмэз өзэшийнхээ эйэ сурлагатан бичлагийг уншихад баярламаар байлаа. Бүгдээрээ тусархаг, сайн хуүхдүүд байна даа гзсап болол төрсөн юм. Хүнд тусалж, хайр- лаж хүндэтгэж, тэднийг баяр- луулж явахаас илүү сайхан юм юу байхсан билээ. Тус сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч, ОНЦ Т. Саргэлзицэдэг: Би бага ч гэсэн хүплд ту! салш байгаа тар цаг мөчвө хам” гийп үнэтэйд тоацдог. Хүмүүсчли балрласап талархсан сайхан сэт- гэлийп. угаас бэлэгшэан ёрео: байгаа үг бидэнд хамгийн том бэ- лэг гэлс ярьсан юм. Хүүхдүүд эз! Та нар ч гэсэн хүпд тустай юу хийсэл, юуг хийж болох тухай эргэцүүлэн боло: со, тиндоо бичээрэй! - “Манай сурваласлагч Я. СУМЬЯА з, дагч ирж ва Энэ зун Андрюша инонерийн зус- ланд хоёрдугаар зэлШшилд “амрах учиртай байлаа, Гэтэл сэж иь түү- пийг сургуулийн хичээл тармагц зуслан руу, аавынх чь авга эгч Клавагийнх руу лвуулжээ. Тэдинй зуслан суури захад оршлог бө- гоөд түүний цаад замаас нарсан ой эхэлдэг билээ. Энэ оїїд шувууд дөр- вӨн цагийн эргэлтэд тасралтгүй шул- ганан жиргэж, байлаг учраас зид- хийнхэц «Дуучин ой» хөмээн тэрлэ. дэг ажээ. Харин апга Эгч Клава- гийн пэцэрлэгт жийп жийв дугараад байгаа болжморүудыг л эс орол- цуулбал шувуу бараг байдаггүй юм Андргоша, авга. огч Їїлавагийн хүү Ностин хоёр горхинойс гэр оодоө буцаж Лихдад замын. хажууд ургасаа цэцгийн бутан лаар хошуу нь Буратицогийй хамар адил суна- сап их туранхай болигмор сууш байхыг харлаа --ЇБи бүр залхая| гүйцлээ Насан чиханд (чийртай дуугардаг амьтай бэ? Одоохон түүнийг хоөчихье гэж Ностик хэлэв Гатэл. тэр болжмор урт хошуугаа нээл: гайхалтайгаар шогширлоо -- Хүүс энэ чинь гургалдай бай- на шүү цээ! гээ: Апдрюшл шитэглэ- тээ -- Мээрээ: мөн байна гэж баталлаа. Гургалдай даллвчаа валаүүлсээр бутны цаагуур орчихоп --0О0ї руу лпчихлаа гэж Костин ха- лээл АтДриюшагийн хамтаар бөмбөг цохидог мод харуулдан зэхлэг 2аа- х.ап санаад Андрюоша бут руу дахин харсиаа Костпкийп бөөр лүү вор- лоо. Өтөөх гургалдай сүрэл зуучзих- хаад тонд мөчир лээр . сууж байн Дараа нь тэр. сүрлээ мөчрийп хоо- Ностин дэр- далд ЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА. Вирусийн гаралтай хурш халд- вагт томуу өвчин агаар, дуслын замаар дамжин тархаж халдвар: лодаг. Томуу өвчиөөр өвчилсөн хүп, ялангуяа хөнгөн «хэлбэрээр өвчилсөл хүй томууг тараах эх “фурхай болдог. Ханпах найтаах “үед агаарт пацагдап тархсап өвчин Түүсгэгч вирус тасалгааны темпе- ратурт 2--9 иаг амьдрах чадрар- тай. Томуугийн вирус хүйтэнд тэс: вэптэй учир өвлийн улиралд впэ , Оїйчїїлер өвчлөх иь” ихэсдэг Юм. " Хуухлүүл та парт томуу өвчиовс - урьзчилан сэргийлэх таллар-он- 202 Ло! : : -- "Цагаан идээ, жимс, төрол а роад холбон тавиад Дахиад л авчра: хааг нислээ. -- Үүр барьж байгаа юм байна шүү дээ гэж Костик дуу алдав, -- Хөөрхий амьтанд тусалцгаал гээд, Андрюша. шарласан хэдэн өвс авч үүрэнд талих гэтэл Костин га- раас нь татаж: --Үүрэнд нь хийяс болохгүй| Да- хиад ирэхээ байчихиа. Харин. тэр мөчир дээр тавьчихиал хараад агч мэднэ гэжээ, Анхандаа гургалдай юу ч мэдэхгүй урьдын адил ої руу сүрлэнд нис- сээр байлаа. Харин дараа нь гэнэт Андрошагийд Өөпс тавцсан мөчир дээр ирж суугаад хошуугал, инээдД- тэй. муригалуулан: «Өө би ялсап япаааргагүй їом бэ лээ, хошуун лор олс байсаар бйтал тїйм холоос зоох гэн» хэмээн Хэлэх шиг болоод сүр- лийг үүрэндээ авчирч хийв Хөвгүүд баярллолидаа арай л алга ташсачгүй. Үүрээ барьж ЛДУУ- глад тургалдай Лахин нисэн олсон бололч улалгүй буцаж ирлээ. Гэхдээ ганцаараа ч биш пэг эм гургаллай лагуулж иржээ. Тэд үүрплийхлэ ха. уул суупгаалаа. Эм гургалдай үүр- " Дөпгөж . санаа алдацгаашМээ. | 02 гаад хажуугийн саваагаар үдэж! | ) 5 -- Гарч ирж захидлаа аваад бүтиглэцгээгээрэй| гэж . бархиран. түүнийг явмагц явган. хаалга руу хөрш Вовна өөрийнхөө «Орлёика»-аар хүрч ирлээ. Түүний Дугуй тослоогүй тэрэг мэт чахарч Вовка: өврөө байдаг хоолойгоороо" . -- ЮКастин, Андрей шумбацгаах Уу? гэж хашгирав Шарик эпэ бүх шуугнаныг хүлцэж | чадсаагүй, бор-. гон хуцаж ВБопиагийн өөдөөс дайр- лаа. Гургалдайнууд үүрнэзсээ дэр- хийн нисч хашааны дэргэд ургасан. нарсан лээр сууцгаав. Үүеийг харсан ягаалууд ямбий дугуйтай Вовиаг-х4-- шаанаас хөөн гаргаж Шарикийг байраад пь оруулаад гомдолтойЁо -2-40Одоо дахиад яасан Ч” Тахгүй байх| гэж Аядрюшаг хэлэхэд Ностик хэсэг дуугай байбнаа эрс шийдэм- гийгээр: 2 Ё 5 --Иряэ ээ, ирнэ! гэж хэлээд Анядрюшаг саравч руу дагуулан яв- лал, Тэнлээс тэд хүрэтэй гарч ирц- гээв, Цагийн дараа ивган . хаалга- наас хашаа хүртал шинэ зам гарлаал. “модыг. Энэ Зам цэцгийп бутлаас бүр холуур шууд цэцэрлэгийа гүн рүү оржээ . -- Хуучин замаараа явуулахгүй гэж бид ийнхүү хийлээ хэмээн зар- лаад Костик хоёр шон нэг баяа олж ирэн хуучин замыг хаав, ыг --Хамаг юм ёсоороо болох нь энэ дээ! гээд тэрээр эцсийн хадаасыг ха- дахдаа баяртай өгүүлжээ. --Өнөөх гургалдайнууд маань хаачил аа? гэн! Андрюша асуугаад бут руу харав. Байх ёстой, Хоолондоо ниссэн байх гэж Костик өгүүлэв, Орой” ч боллоо Гүргалдайнууд буцаж ирээгүй л байлаа. -- Манай хорпгүүл л айлгачихлаа! гэж. Костик бухимдав -Аав ирээд шон хамаагүй сүйт- гэлээ. гэж билэнд бяс шан хурта9- нө дээ. Алив банзыг нь хадаад шонгуудаа зооё. Тартээ тэргүй өөр оманд хэрэггүй. боллоо гэж Анлдр0- ша хэллээ. Ностикн хүрз, алх алч- раал далайсан гараа ч буулгалгүй гэйэт. чимэагүй. болоп Яйлтргэх дуу цэцэрлэгээр Изг ЦУУ- НИЙ Өлсийг Өөрийнхөө саналид тйл- райтлаа ЦУуУулат зассаны дараа тэд дэвсэх од -- Хүрээд иржээ, Аялртиииа їе» ноолүурапд” пислаэ. Костнк дэрээ гөодүүл чиль нисээд ирж! гэж Ї0с- ханааля: жаахан ол авчрахаар тшийл- тик хашгирав лээ о --Чимээгүй, чимээгүй! Битгий Аз дутахад авга эгч Млааа орж | Үргээчих| хэмээн Апдрюша хэлээд "юэядД хэрэг бүтсэнгүй Гэвч хав- гараарал Ностин руу зангалаа, 1Навг луудын тусламжгүйгээр үүрээ түр- лууд “багажаа сэмээрхэн эмхлүүлж гэн барьжээ , алаад гургалдайнуудыгн асиргээнд өлМиї дээрээ яплсаар саравч руугаа -- Одоо: гургалдайшууд инсээДд | буйжлэ ивчихгүй болон гэж тэд миш их Архангай аймгийн Хотойт сутын баярлацгаалаа: 10 жилийн сургуулийн 9--ийп «В» Яг тэрхан дор нь тусгүй їом бол- ангийн сурагч Д.. МЯДАГБАДАМ ”о. Эхлээд алга эгч Клавагийнх орчуулан. "Дд й, шалгаад, иамайг загналаа. Би ул. ЭЭЖИЙН УХААНААР лапд, номын ширээпий дор суучих- БОДСОН БОЛЛОГО лаа. Ээл: маань аргадаад л байна. Сүүллээ ээж тоог минь бодож өгав. (ӨГҮҮЛЛЭГ) Манай зэж шкенер болохоороо Миний ээл их ухаантай. Надад тооны машин л гэсэн үг. Матема- их хайртай, Намайг юу л хүснэ, тпиййн батп миний толгойг илж бүгдийг шидэт үлгэрт гардаг шиг дорхноо бэлтгээд өгнө. Би одоо дөрөвдүгээр ангид сурдаг. Энэ Ху- гацаанд ээжийн минь ач тус их байсныг хэлээд яах билээ: Хав- рын урь орис гадаа. дулаахан болж хүүхдүүд гудамжинд бөомббӨг тог- лоно. Ойрын өдрүүлэд би тогтмол дэвс эргүүлж тоглолоо. Толгой сэргээд их сайхан, Харии тбо бод- но гэхаас толгой минь өвддөгсӨН Өнөөдөр эзэн гарийн. даалгавар ТОМУУГААС бүрийн хүйсний погоо зэряг илч- лэг сайтай, витамипаар баялаг хоол хүнс хөрэглэх хэрэгтэй, -- Дүү нараа болон, өөрсдөө хэт даарахаас болгоомжилж: улир- лын байдалд тохируулан дуллаа- хал хувпаслаарай, -- Чөлөөт цагаараа биеийн тамир спортоор хичаэллэц цээр агаарт тогтмол яви! цана чаргаар гулгаж, бие махбодио чийрэгжүү: лэх», хэрэгтай. -- Гөр сууцаа байнга цоварлэн, цонх, салхивчаа опгойлгоп цэвэр агаар тогтмол оруулж бай. --, Томуугаар өвчилсөн хүний Д. Сүхбаатарын пэрэмшит Улсынхэвлэлийн. комбишатад хэнлэв, «их сайц хүүхэд, тооид гарамгай» гэдэг болон Өнөөдөр хяналтын ажил хийсэн. чинь падад бодол: чадах юм ер байсангүй. Ээжийгээ авчирч болуулмаар санагдлаа.Лүтн гэг дүнхийсэн. хоёр авлаа. Энэ үед би р зэжийн ухаанаар “бодсон бодлого .эргээДд тус болохгүйг ухаарсяц ї0м, Дундговь аймгийн Цагаандэлгэр сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч ХОГШИЛМАА СЭРГИЙЛЬЕ хэрэглэл, байсан аяга, таваг, хал- бага: сэрээ, тоглоом заргийг сай- тар буцалгаж ариутгах хэрэгтай. Хүүхлүүд өэ| «Томуу өвчний тархалт ихэссэн хүйтций улиралд тэвирийпй хэрэгслаар порчих, дэл- гүүр, цийтийн. хоолны газар, үз- вэр үйлчилгээний газруудаар сэл- гүүцэн явахыг цээрлэх харэгтай. 4--6 давхар марлиар хийсэн ам- ны хаалт зүүж. өдөрт 2--3 удаа угааж индүүлон сольл: байхаа мартуулай. Эрүүл ахуй, халдвар нян судлалын институтийн их 2 эмч « ” тээлийнг эрин юм. . 5 ГАЙХАНШИГ "Бидний амьдран байгаа. үлэхээр гайхамшигт хөгжил:6 ГЭРЛол Дэлхийг анх тойрсон жуулчин | “Магеллан 1082 хоног буюу гуг ван жил орчим хугацаанд аорьс ноо биелүүлж чадсан байна. Түү- чаас-хойт Францын алдарт а0- хиолч Жюль Верний зохиолын баатар 80 хоногт дэлхийг тойрлоо гэж бичихэд хүний санаанл баг- тамгүй хий хоосон зөгнөл гэж хү- мүүс ярьж байжээ. Гэтэл сэтгэлд багтемгүй гайхамшгийг ХХ зуу ны хүмүүс хийж бүтээж байл. Орчин үеийт тийрэлтэт ннсэх он- 2 гоц цагт 2500 нм буюу минутад : 40 км “хурдална. Мөн мипутад 60 нм хүртэл хурдалдаг онгоц бас гарсан байна. : Сансрын нисэгчид 90 минутад дэлхийг тойрч байгаа нь дэлхийг анх тойрсон Магеллапы аялалтай. харьцуулбал тэр үеийн гурван жил одоогийн нэг цагтай тэнцэх | жишээтэй болжээ. 3) Ийлхүү хүн төрөлхтөн гуриан:, жил эцэж цуцанс” байж хийдэг. омаа. одоо ганцхан цагт багтаан гүйцэтгэдэг болсон пь орчин үед шинжлэх ухаац техницийн хөгжил үлгэрийн хурдтай байгааг ха- руулж байца, х, Нэг үгээр хэлбэл хүпий лмьд- рал хэд дахин урт болжэал Ур» дын цагт ярав хорин жилд үзэл | гүй, сонсохгүй, хийж бүтээж ча- дахгүй байсан мшг одоо ганд өдөр үзэн, хоромхоп зуур бүтээж байна. Манай нийслэл хотоД зөвлөл» тийн өгөөмөр тусламжаар «Ор- бит» станц байгуулагдсаар хориод жил болж байна. Сансарт эргэж яваа «Молния» хэмээх хиймэл дагуулаас шууд хүлээн авч бай- гаа «Орбит» станцын ачаар мон- гол хүн гэртээ суул, байгаад тив р дэлхийд мөпП тэр агшинд болж байгаа үйл явдлыг харж үздэг бол»каэ. Энэ бол өйвөгийн “хүүхдүүд бага цагт пхийг үзэж, пхийг сурч, ихийг бүтээх ориц үед амьдарч байна гэсэп үг юм. | Ямар ч эрин үед гэсэн хүний амьдралыг урт болгох унидас бол түүний ажил хөдөлмөр, хичээл | зүтгэл байдаг бөгөөд хэн зхорон, пам, ард түмнийхээ төлөө чин сал наагаар зүтгэн! амьдарсан бол тэр хүн алдраараа мөнхөннө. С, ЖАМБАЛДОРЖ уншигчдын 0 АНХААРАЛД 2-2 ДАРААГИЙН ДУГААРТ: - «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ 1981 ОНЫ ТЭРГҮҮН УНШИГ- | ЧИЙГ ШАЛГАРУУЛСАН ТУХА! 175ЛС58:1:101279161167 “Эрхлэгч Ц. дАШДОНДдО 96 дахь жилдээ. 9. Баянхонгор аймгийн «Вь ангийн онц сурлагатан Ц. пийсайхан, 5-ын Т, Алгирмаа, Б. дэг, тэргүүний пнонсрүүд юм. Д. Сүхбаатарын төрсөн өдөр, Байндагаан сумын 10 жилийн сургуулийн ЗЭХ ЭЛ- «Б» ангийн сурагч Дашданаа пар идэвхтїийхээ үүргийг сайц Б ЗААЫЬ э багш | Анхаар! Туршлага 1М24(1747) 9 1982 оны нэ10үээр сарын 27 9 ЛХАГВА үц3 10 мото Эонтсслчэх. | БҮЛГИЙН АЖЛЫН ДЭВТЭР Бүлгийн даргын. онцлог | Улаац Эг зүүсэн охид, | иоцарн їн тапхим руу орцгооцо. | Гэд гартай нэг адил хомжээний | Зузаан: дэвтэр барьжаэ, -- Манай бүлгийн пиоцерүүд | Саяхан цэцэрлэгийн ДҮ нартаа. олон төрлийн тоглоом хийж өглөө, бүхий хөвгүүд 4) Үүнийг дэвтэртээ бичсэн гэж нэг охин хэлэхэд өөр нэг хүү: -- Энэ улирлаар манай бүлгээс | Дундгүй салаа. хоёр төрлөө. Энэ | Вмжплтыг бид дэвтэртээ бичсэн Гэж баяртай өгүүлнэ, Дэлтрийн Тухай ийм нэг ярив. пионерийн Танхимд өрнөл байхад бид тая- ралдаж учрыг иь асуусан юм. ! -- Манай бүлгэм олон улсын | пноперийп : «Артен» лагерийн | ппонерийн бүлгийн өдрийн тэмдэг- лэл хөтөлдөг туршлагыг бүтээл- чөэр “ашиглан «Пионерийн бүл- гийн дэвтэр» бий болгон ажиллан, байна, Энэ дэвтэрт тухайн пиоие« рийн бүлгийн товч танилцуулга, пионерүүдийн анкет бүртгэл, сар улирлын ажил, цуглаан, сэдөит ажлын «төлөвлөгөө, уралдаан тэм- цээнд оролцсон дүн, пнонерүүдийн өгсөн даалгавар, биелэлт зэрэг пионерийн бүлэгт хийгдэх бүхий. л ажлыг багтаадаг юм. Мөн бүл» гийц хамт олны ололт, алдаа, Ду. тагдал заргийг Тэмдэглэцл, Эл дэвтэр нь пнонерийн бүлгийн. түүх болон үлдэх ёстой гэяс бүл» гийн Дарга нар ярьсан юм. Ийль хүү нийслэлийн улсын тэргүүний 10 жилийн 28 дугаар сургуулийн пионер сурагчид анд- пөхдөөсөө цуцалтгүй суралцан амжилт олис байна. ) Сурагч Д. ЧУЛУУНЦЭЦЭГ, СҮРЭГ ХАМГААЛАХ НӨХӨРЛӨЛ | Идэр есийн. хүйтэн тачигнавч | хээрийн бэлчээрт даарсан шииж- | ГҮЛ хонь хариулис яваа. бяцхан хоПИиНЫХхоО өвс тэжээлийг бэлтгэц хашаа хороог нь цэнэрлэн бууц, нь шинэтгэдДэг юм нарын баярын өдрийг угтаж ППОМСр (| цонерүүдтэй бид уулзс ! сурагчдын дунд зохиогдож байгаа | л ерүүдтэй бид уулзсан юм. төрөл бүрийн ажилд идэвхтэй орол- | Талд цас нилээд упасан боло» хоор хүүхдүүд хоньдоо аль болох цож байна. Сурагч Ц. Өлзийсайхан, Т. Алгир- Цас нимгэнтэй бэлчээрт гарган Хичээл тарсаны дараа хойнд ойрын. бэлчээрт тарган идээш, лүүлдэг. Оройд малаа.тоол)к тус» гай карт хөтлөн дараагийн сураг мал, Б. Дашдаваа иар. | хариулна. Энэ бол Дорногопь чид хүлээлгэн өгдөг юм гэж ярич Б. ДАМБЫН. авсан гэрэл зураг | “ймгийн Орхон сумын Ч. жилийн 444. УйсЛТайягий Улаангом Хотыи | сургуулийн пиоперийн бүлгэмийн «Сүрэг хамгаалах нехөрлөх хоёрдугаар арван жилийп сургуу. | Ё”РГЭД |байгуулагдсан | «Сүрэг лийн» “ажилд сургуулийн аахир» лийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Д. Камгаалах чөхөрлөлийн» тишүүй таацаас тогтмол хяналт тавьк. тусалдгаас хүүхдүүдийн хариуцан маллаж байгаа хонин сүрэг тар» ган тавтай өвөлжиж байна, ! Сурагчид юм. Нөхөрлөлийн дарга 8:ын «А» ангийн сурагч Ш. Бо- Насанбат «Залгамж үе» аяны «Апь- яас билэг, уран чадвар» жигүүрээр амжилттай аллж байна. Тэр өмгөр- ре- «Пионерийн үнэн» сопины дакцивнс уйшигчдын ДУНД 8ННОТ-- асуулгын. судалгаа явуулж олон зуун захидал хүлээн авч, ирсэн хариултыг үндэслэн хамгийн идэвхтэй тэргүүн унйшигчийг шал- гарууллаа. Манай анкет асуулгад хамт олноороо идэвхтэй оролцсон Дундгонь аймгийн |Сайхан-Овоо сумын 8 жилийн сургуулийн хамт олоп, Багануурын 10 їкилийн сур гуулийн 8-ын «Б» ангийн хамт олон, Сэдэйгэ аймгийн Хонгор су” мын 8 жилийн сургуулийн 7- гийц «А»-ангийн Хамт олонд СО” нины зовлөл: халуун баяр хүргэя/ байна, «Пионерийн үнэн» сониааА 11:1:3) оны .тэргүүн -уншигчаар Дархан хотыг дөрөөдүгээр:8 ки“ лийц сургуулийн 4б-гийн «Б» ши гийн сурагч Б. Төрхишигт, нийс» аз: 12 дугаар сургуулийн баян «Б» ангийн сурагч .Т. Бог глормаа, Завхан аймгийн Сонгино сумын 8 жилийн сургуулийц Заан «Б» ангийн сурагч С. Одгэрэл, Өвөрхангай аймгийн Бүрд сумын шалгаруулах тэмцээнд хүргжээ. Д. Насанбат дунд сургуулийн сурагч Б. На. ранцэцэг, «Үпэн» сонины Говь- адтай дахь сурвалжлагч Л, Бат- Сайхан сүх, Дундговь аймгийй овоо сумын дунд сургуулийц за. хирал: Н. Дорж, хичээлийн өрх- лэгч Г, Өлзийбат, пиоперийд ах- лах удирдагч Ц, Оросоо, Улаан- баатар хот дахь Анагаах ухааны дунд сургуулийн өм--зүйн ацгийн хоёрдугаар нурсийн оюутан Д,. Минжмаг, Дорнод аймгийн Чой- балсад хотын, хоёрдугаар сургуу- лийц есдүгээр ангийн сурагч Ө. Энхбаяр, нийслэлийц 48 дугаар сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч К. Рал, Архангай вїїмгийн төвийн --10 жилийн сургуулШт Т-гийн-«А» апйгийн сурагч Ч, Шүз рэнцэцэг, нийслэлийн 20.дугаар сон жил Улаанбаатар хотод болсон өсвөрийн техицкчдийн улсын аварга усан загва. рын төрлөөр оролцол: алтан медаль ЗУРАГ ДЭЭР: Өсрөрийн техинкч Я. СУМЬЯАГИЙН авсан гэрэл зураг гуулийн-хойрдугаар ангийл сурагч Р, Ариунаа, нийслэлийн 10. жи. лийн рагч Р, Отгонжаргал, Баян-өлгий аймгийн төвийн 10 жилийн сур- гуулийп Төв аймгийн Борнуурын сангийн алс ихуйп дунд сургуулийг сурагч | лормаатай уулзахад: | -- Манай нөхөрлөлийн ригөрсөн оны 12 “дугалр | Нэгнээс эхэлж ядарч доройтсон | 100: гаруй: малыг хариуцар апч | рид манд оруулап малчин йх эгч нартаа туслахаар ажиллаж: байна, гишүүд сарын 62 дугаар сургуулийн | су- сурагч Т, Лхагвасүрэн, Сурагчид эхний ээлжийн хоньч доо суурь бригадад нь тушааж дараагийн өэлжийн малаа хүлээн авахаар хашаа. хороогоо асаж сэлбэн өвс тэжээлийг нь нөөцөлнс байна, 1. Бид хичээлийнхээ чөлөөт цагаар Ж. ГАНХУЯПГ Стгтллоүн “этилийн АР , ҮшшшєээшлшлэжсштшшлпшэлтшєлсшусышлтшлшотпэлсуллжтлээллэвсллшиЄҮтЖШэтЭЖтЧЭЭХЭХҮЙНЫШИоЭ «Б» ацгийн сурагч Т. Оюунчн- Бямбаа, Баянхонгор аймгийн мэг, Өвөрхангай аймгийн Зүүн- Баянбулаг сумын 8 шилийн сур- -баян улаан сумын 8 жилийн сургуулийн гийн «Л» ангий су. рагч Я. Болд, нийслэлийн сурга» дугаар сургуулийн 8-ын «А» ав гийн сурагч М, Ганболд, Баян-өл- ГИЙ аймгийн Буянт сумын 8 лийн сургуулпйн б-гийн «А» гийн хотын Каргалант хорооны 8 ясилийн сургуулийн сурагч Г. Болорцэцэг, жи» ан- сурагч Ө. Равжир, Эрдэнэт « “Долгормаа, Булгац аймгийн Хөвсгөл аймгийн сургалт, даах нэгдүгээр 8 жилийн сургуулийн аргын. кабинетын мэргэжилтэн сурагч Ч. Өсөхбаяр, Говьалтай М, Чойжоо, Дундговь аймгийн аймгийн товийц 10 ижилийн цаг- Дэлгэрхангай сумын 8 жилийн дүгээр сургуулийн 10-:ын «А» ан», сургуулийн б-гийн «А» ангийн гийп сурагч М, Хайдан, Хөвсгөл Ундрахгэрэл, Увс, аймгийн "7 АНД ХорриишЭЛ Сунзанн її. Малчин сумын 8 илийн сургуу лийн. сургуулийц-сурлгч » Ба хэн дамцоцөг, Сэлэнгэ аймгийн Хон- Д.Моннннц улогторж Т3 үнэ сургуулийп 7-гийн, «Вэ» пигийц су" рагч .Ж, Цэрэнжаргад, Увс айм сийл: 10 жилнїїн хоёрдугаар дунд сургуулийн 10-ын «В» апгийц сут рагч Д. Намгэрэл, Хөвсгөл анм- тийл Цэцэрлэг, сумын 8. жилийн сургуулийн 8-ын «В» ангийн Су? рагч Г. Цэцэгмаа, Өмнөговь айм» гийн 8 иишлийн сургуулийн 8-ынйн гор сумын дупд сургуулийн 7-гийп «А». өнгийн сурагч Г, Октябрь, Сүхбаатар аймгийн Түмэпцаогт су» мын 8 жилийп сургуулийн 7-гийн «А» ппгийц сурагч Х, Оюунбилэг, Дорноговь аймгийн Иххэт су- мын дунд сургуулийн сурагч 1. Урансайхан, Төв аймгийн Лүнсу- мын 8 жилийн сургуулийн сурагч М, нерийц үцэн» сонины тусгай шаг цалаар: шагнагдав: Манай анкет асуулгад идэвхтэй оролцсон бүх инонер сурагч, багш” сурган. Хү? мүүжүүлэгч, ХЗЭ, ппоперийн ажилтай, ндэвхтөн бичигчдэд та- лархал илэрхийлж байпа, сонины зөвлөл 7? УНШИГЧДЫН АНХААРАЛД . л » Лєнниий нэрэлгжит Бүх Холбоо- л Писптерийн Байгууллагын 60 жилийНВ оноон» оны тавдугаар рд болно. Энэ ойд аорпулан чИх Леппний үйл хэрэгт үнэнч байл, "анд нөхдөөсвө цуцалтгүй суралцый» уриан дор явагдаж байгаа «Залгамас үе» алинаар ам- жилттай аялахад, мөн “Анд нөх- сө сурцгаал» асуулт хариул- уралдаанд идэвхтэй оролцо- ход чиль зориулж өнөөдрийн ду- гаараас эхлэв БХПБ-ын түүхэн замналаас товчхон нийтэлж байна. сонины зөвлөл ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД, В. И. Лепиний гэгрэмжиг БХПБ- ын 60 жилийн гүүх эх сорон, энх- рий хайрт ЗХУЇҮН, Лениний ком- сотолын түүхтэй салшгүй холбоо- тай юм .. 1920:нод оп їййниз халуу зөвлөлт засаг дөн- гол, тогтнож, байсан үе. Тэмцэлд шархадсан хувьсгалчлын шарх нь сайн эдгэрээгүй, хувьсталын эсар- гүүчтүүдийн буун дуу тасраагүй хүнд үе байлаа. Шипелээ тайлж пялгсаагүй дайчин комсмолчид, | ижилчид бяцхай дүүгээ гараас нь г(атлөц хєлд оруулахын адил хүнд хэцүүг данасы туулж пиоперийн байгууллагыг байгуулахад оролцон тусалж Мосцва хотын «Красиал пресїя» гэдэг районд апхны пно- иерийн байгууллагыг 52 хүнтэй байгуулж шөн оїы тавдуганр са- рын 19-нд Бүх Оросын Номсо- молчдын хоёрдугаар хурлаас Бүх Холбоотын пионерийн байгуулла- гыг байгууллаа. Тэр үед улаан бүч ! олж зүүх ямар хэцүү байсныг, улаап бүчтэнгүүдийг хупьсгалын эсэргүүчүүд хэрхэн хялайн үздог байстаыг ЗХУ-ын баатар, пнонер Паплик Морозов үзит эрэлхэг олотг охид хөвгүүдийн амьдралаас бид | мэднэ. Ингэж 4 далтой тэмцэх тэмцлийн дунд дэлхийн хүүхлийн айхпны комму нист байгууллага Зөвлөлтийн ПиО- нєрийн байгууллага бОайгуулагд- | жээ. Тэргүүний лионерүүд хувьс- | галын их удирдагч багш ВИ. Лс- иинд сйхидал бичиж баяр таларх- лаа дэвшүүлдэг байз. 2Кишээ одоогийн Кирсвын сөрсдийн зурсан зургаа | Ленийд идгээя: байв. Энэ тухай В. И. Ле ипнпий дотны нөхөр. зөвлөлтийн пионерийн хөдөлгөөнийг үндэслэг- | чийн наг И. К. Крупскал: «Хүүл- дүүдийн явуудсан болгийг Ильи- чийц ерөөтэй зэрэгцээ байдагтом серөвидөө тавилаа. Ильич Хажуу- гаар нь өнгөрөх бүрийдээ харж инзэмисэглэдэгсэн. Тор Зөвлөлт ор- ны өсвөр үе-хүүхдүүд социализ- мын бүтээл байгуулалтад бат ит- гэсэн ухамсартай икоммунисгууд болж хүмүүжөэсэй гэж хүсч сан юм» гэм: дурсан бичсэн бай- лаг, 1924 оны нэгдүгээр сарын 23-нд зевлөлтийл пионерийн бай- гууллагыг «ВИ. Лелндпий цэрэм жит Бүх Холбоотын байгууллага» гэж нэрлэх болжээ. гєтэлжлэд нь ААГИЙН ДУГААРТ, хөрөїгөтний үлдаэг- нь | пионерүүц | бай- | Ппиоперийн | ПИОНЕРИЙН САЙН ҮИЛ Нэг Г. Баттулгын сурдаг сургуулийн хамт олопд баяр хүргэсэн таларх- лын хуудас хадсав сарлалын самбарын дэргэд алон хүүхэд баөгпарчээ. Ч --Манай Баттулга сайн үйлс бүтээжээ. Ямар гоё вэ? гэ нэг хүүхэд өгүүлэхэд бор нэг хүүхэд --Хөөе Үүнийг хараач Сэргий- лэхийн ах нарын дунд зургаа авахуулчихаж гэж бахархан байс- наа --Баттулгадаа бушуухан баяр “хүргас гээд анги уруугаа ляарцгаав Хоёр Орой: балсон. ДУунНДУУр суудлын тэргэнд дөрвөн хүй суусны нэт нь Баттулга бай. лаа, «Гэрийн хараоллын энэ олон айлууд дундаас ганцхай удаа ир- сэн хүүхэд байтугай там хүп айл олоход бэрхэ гэл сэргийлэгч бо- дов. Нугачаа, гуу, алга олныг өнгөрлөө --Баттулга аа Нөгөө айл. өн- горөогүй. биз гэл: саргийлагч асуу- хад. --Одоа пзг гудам өнгөрвөд л очлоо. хэмээн Баттулга итгэлтэй өгүүлэв. Удалгүй тэр: --За Энэ хашаай дотор байгаа хаёр гэрийн нэгэнд нөгөө хүн бай- гаа даа гэлээ Гурав -Эмээ та оёдлын юу? --Өнөөдөр шинэ оёдлын машин худалдаж авч бүр гялайгаад бай- на, юу гэсэн юм бол хүү минь! гэхэд - --Тапай тэр оёдлын л үзмээр байна даа т--Ээ яадаг билээ, гийп нум болохнуу тэр чинь гэяйс сапдархад залуухан бүсгүй гүйж гаран, хаяаны айлаас оЁдлын машин тэвэрсээр орж ирлээ. машинтзй машиныг «ЭРДМИЙН ДАЛАЙ» ЖИГҮҮРЭЭР Говь-алтай аймгийн Төгрөг сутын дунд сургуулийн 12 дугаар бүлгэтийт зввлелийн дарга. онц | сурлагатан Т. Баяртаа, Тус сургуулийн 10 дугаар бүлгийн дарга онц сурлагатан Г. Сийлэгмаа, Д. ЭНХТӨР, Д.ЧАНЦАЛ нарын авсан гэрэл зураг. хойна. харанхуй... хулгай зэл-! ЯВПЛЫН Дөрөв Тав зургаан иасны хоёр Охин оров. 2 гэртээ, тоглож, байлаа. Гэтэл 1 насны охин дагуулсан нэр үл мэ- хүүхэд зэшийнхээ хамт дэх змагтай -оряс ирэн. ГИ. ) 8 Яа Р 1 87 4 5 Ь “292 МӨВВӨРЛҮйШЭН СО ВВЯЛЖЛЯГВ їш, --Миний дүү! эгч нь танайд ягаа- гудахтинд таарсав г417-Сү-йг 4 Баг очихоор захын 1! 3 өмнөх гудамжаар хоёр. зашил 33 машин. зэлжлэн тэвэрсээр лш бүрт хай дулаацаад -карьяа гэй: бяцхан үзүүлэх нь зарах гэлс байгаа мэг ахидовс хүсэхэд тэр хоёр гайхсат Г. Баттулга «Энэ чинь харцаар зүс үзаэгүй ширтэж байв. -«Ээнээс чинь оёдлын машины нь нэг хонуулаад өгье сан їом гээд тар эмэгтэй гэр байгаа өнгөтэй “ЭД Шуналтай” харснаа: : 8 С НӨГӨӨ эг. хүмүүсийг чийн алддаг оёдлын биш байгаа даа» гэж бодоод зааж, өг- Г сӨН ТОМДГИиЙГ оёдлын | машины гэж: гуй- таган дээр ажвал таарч байв. Оёд- Го лын машиныг авах хүн таарсаү, хогшнилруу гүй тул тэр гурав «Баян хошүү» чиглэлийн автобусанд суулаа, --Оёддын машин хНШээд 8ЯВ-Г. Баттулга ч араас нь дагав. чих шуудай бий юу? гэж: асуулаа. Танихгүй зизгтэйг дагаж явсан сайтар харж. Г. Баттулга тэдний ачсан айлыг төгтїМиМЖ (авлал. том охин. хаёр хүүхдийн нүд ха- Ийкхүү шударга пионер Г. Бат ринулап авдран дзорх бугуйвчийг тулгын саргаг хараанаас ханцуйллаа. Тав, Гэүртэт» эргэхээр эх нь ирэв. -Эли зо! Манай шиныг танихгүй оёдлын ныг єандруу хэлэхэд: -ЁБи хэнд ч аёллын машинаа ав гэзгүй юмсан. Хулгай авснаас зайлахгүй гэийс татмаглав. Үүнийг сонирхсон Баттулга: асуулаа. Зургаа. Г. Баттулга үлдсэн бяцхан єхинбү эгч таныг ав гэ2- сэн гзэд аваад явчихлаа гэж охи- --Этч эз! Танай аёдлын машич 3 онцлох таних тэчдэгтай туу? гэж Буг го ММ. ээжийнхээ ажил руу Я хулгай- чил зайлж чадсангүй- Долоо. Г. Баттулга сайн үйлс бүтээс ” ний учир Монголын пионерийн байгууллагын Төв Зөвлөлнїїц «Сайн үйлс бүтээсний төлев» алтан мєдалиар зягэрээ мшялаажээ. Энэ шударга сайн хүү нийслэ лийн 10 жилийн 53 дугаар дунд сургуулийн 6-гийв «Б» авнгил суралцаж байна Түүнд єэргийлэх байгууллагаас «Онц сэртийлэгчийн 58 дугаар сургуулийн ХЗЭ-ийн хорооны нэрийн дарга Б. ПҮРЭВСҮРЭН Саяхны хэд хоног спортын төв ордон хүнзэр дүүрэн өсвөрийн бөхчтүүдийп улсын аварга шалга- руулах тэмцээн бүхний анхаарлыг татан байт. Ботхийн хорхойтнууд алдар цуутай аварга арслангууд үе залгах өсвөр үеэ бахархлї харис хэн нь сайн бөх болохьыт тааварласан итгэлтэй яриа үлэгч- дийн дунд өрнөвө, Дал гаруй нас- ны нэг өвгөн их л сэтгэл нь хө цөлсөн бололтой: «Хэнтийгээс хоёр сайн хүү иржээ,, Тэр (их- баяр тун ч уран барилдал: байнз шүү» гэт хажуудахь хүндээ лрьи суулаа. Тэмцээний дүн гараха/ «Хэптийн» биеийн тамнр спортыг хорооны бөх Батцэраитийн | Онх- баяр 15-16 насныхян дундаас уран барилдааны тусгай шагна- ИТГЭЛ. ДААХ лаар шагнагдахад үзосчид алга нижигнүүлэн ташиж «Ай даа сайхан барилддаг хүү билээ» квсзц үгс сонсогдоно. Б. Энхбаяр хүүтэй уулсалаа- --Би Хөнтий аймгийн төвийн Ё ЖИЛИЙН сургуулийн 7-гийт «А» апгид сайн. суралцдаг.. Багалса: үндэсний бөхийн барилдааныг сопирхон хичээллэн: эхэлсэн. Ба рилдааны арга барилыг шалдан сүралцал олот шинэ мэх сурк байна. Багш маань урат мэхийг уралдуулан хийж сжрахыг чухал чилдаг юм. Бөхийн спортоор тогт мол хичээллэспий дүнд өсвөртйн бөхчүүдийн аймгийн ава рга болло. ХӨВГҮҮД Ирэх єны тэмцаанд зартизас бэл дох сорилттой байна гэж ярилаа 10-ын «А» ангийн сурагч. үнлЭ? ний болон чөлөөт бөхийн барил дааны аймгийн аварга Бат-эрдэ!їй хэмээх өндөр нуруутай, цовос бор хүү бидний, ярианд оролцо энэ тэмцээнээс бид их зүйл ёур" үе тавгийн найл нөхөдтэйг2э 1 нилцлаа. Энэ тэмцээнд би ДӨРӨВ дүгээр байранд орсон нуш. БӨХИй чөлөөт барилдаанаар 3 жил ХЇГ чоэллэсний | минь үр дүй? () ла ЭАфэт: -Ш. СҮХБААТАР “уЛЛДУЛМИЛНЙЦЛЭЛЖИИНХОРЧЛЛЭЛМИЛЛЫ ГЭЭ нхЭиЭнЭЛииЭСЭГӨШИЛҮ2212222-22----22 ДАРЛАГИЙН ТЭМЦЭЭНИЙГ ХҮЛЭЭНЭМ з-.Манай ЭнхтайрАан ёсворийч бөхчүүдийн улсын аварга шалга- руулах тэмцээнээс мөнгөн медаль авкоэ, Ямар гоё вэ? "Тайван маань Улсын харцага болжаэ.. --Маргаат Энхтайваныгаа лашс угтах вэ? гэсэн яриа йийслэлийп 18 дугар сургуулийн бын «Гэ» ангийн сурагчдын дунд өрножээ. Найм есхөн настай жижигхо! хүү аавыгаа даган хаана ямар тэмцээн болж байна тэнд очиж булчин шөрмөс нь зангирсан хүдэр чий рэг ах нарын барилдлхыг сатгэл бахдан гайхаж, бушуузан Гэтэл одоо Эпхтайнац хүү үзэгч олноо баясган үе тангийн НӨХӨД- тэйгэз авхаалж самбаа сарин 6а- рИиЛДДАГ балжла. Нөхийн спортоор хичлолласаа 4 тилийн хугацаанд тар төм зин- “сг блон тэмцэонД өрөлцож 6 мє- далийн эгэт болон. Хамтийн сүүлд үндэсний бөхийн ТӨН2 оны оснө- Ёрийп бөхчүүдийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд 26 барилд- санаас. 23 давж, мөнгөн медаль, улсын харцага цол хүртлэл. --Дөрөвдүгээр ангид сурч байх- дад монголын пионер. Сурагчдын ордны бөхийн сенцэд, Цэрандагва т 94 ... багшийн “удирдлагаар хичээ8лэ” эхэлсэн. Одоо спортын тустай гуульд суралцаж: байна. р Долоо хоногт 4 удаа хоёр х гаар бэлтгэл хийдэг: Этэ нв ор ЧЭЭЛ сурлагад огтхош Ч 0883” 049 дөггүй. Цаашид бөхийн чигвай, рилдаанаар дагнан хичээллЭ9 Үе: тэнулйшхэнхи ИЛ 827 самбаагаа сорти урал, с цээнүүд мипий хувьд баяр бөй, үлддэг. Дахиад олон тэмцэ? яда! но. Тэр тэвцээнүүдийт тэС9!К “үру хүлэвиэт гэж Р. Энхтайвай Б, єан- юм. 1 В. эвдэнэвил9 1 лан хамгаалж, арилгуулах дӨОлмөрийг эрхамлгїүү дээдлах та- | Социалист өмч хөрөнгийг хайр лаар МАХИ-аас довшүүлсэн л зайг сургууль хүүхдийн ЗивЦрилд хавшуүлга хэрэгжүүлэх зєрил гоор ЗОХИОДОТ «Пионерийн үнэнь.. дугаар сургуульд 7 хопог» сэдэвт уламжлалт ажил пийслэлийн Б) лшлийн 68 дугаар сургуульд соллоо , Найрамдлын раповты асран суут, Гудамжны наймдугаар хорооны доэвстэрт байдаг тус сургуулийг 950 сурагч, З8 багш, 20) алсилчисү бол ашиглалтад, ороод хэлхлн жиш болж байгаа Уулсын 2 сая 500 манга гаруй төгрөгийн барилга бусад Өмч хорюнгийг нүдлэн хам- гаала буй хамт олси ом Л. Дазданхүү захиралтай на халгт олол 1981 онд рапеныхоо 8 жилийн сургулиудын хэлж Эг: социалист уралдалигл гэргүүн бай) заэлжгЦ, районы тэргүүнтїй сур- гүүуль, хөдөлгө аварса сур- гууль гэдэг алдрыг хүртжээ. Сур- лагын чанараа 414.9 хувьд хүргп- сан байла. Одоо энэ сургууль Хо- тын тэргүүн сургууль болох үүрэг аваад байна. Уланлслалт 7 хоногоор түс сур- гилийнхЭт дор дурдсан аагїл хийз. 19196 СУРАХ БИЧИГ Нэгээс наймдугаар ангийц су- рагч пэг бүрт байвал зохих. сурах бичгийн шагсаалт гапсаш, нийт сурагчдын сурах бичигт бүраш үз лат хий. Үүчд 950 хүүхди!ї 19196 сурах битчгийг бүртгэй авч, тэдгээрийн здалгаэ, хадгалалт, ашиглалтад уизлгаа өгсєний дээр их рамталтай 400, бата гэмтэдтэй 200 сурах бичгийг « Анага211л омчиллоо Энэ ажилд сургуулийн «Өсвөрийн нохгын сант» бүлгийн пполер сурагчид хамгийл идарх- тай аролцов. Үүгэар гус хамт оло! бүгдээрээ цэпэр сайхан сурах би- чигтэй боллоо. «ХАНА», «ШАЛ» «ШИРЭЭ» ОПЕРАЦИ Бүх бүлгийн сурагтнд сонины нэрэмжит 7 хоногийн хугапаанд «Хана», «Шал», «ГШирээ» сэдорг апераци захион 240 ширээ. 450 сандал, 300 хавтгаг дөрвөл метр хана, шал угааж, сэлбэн за- сах, будах ажил хийв Үүгээр сургууль. хичээл хүмүүжлээ явуулахад улам тотлсллог саруулхан боллоо. АНГИ БҮРТ САМБАРЫН АЛЧУУР | Оёдлын дугуйласгийн сурагчид анги, кабинет бүрт хоёр заасийн самбарын алчуур хийж өгзБ. Мен хаалга бүрийн үүдэнд | гуглын алчуур хийж тавилаа. Тус сургууль Амгалар дахь оёД- дын үйлдзэртэй шичрийн холбоо тогтоож: тэндэсс тэргүүний оёдюлч- Дыт урьяс, оёдолтицн болох авьяас сонирхолтой хүчхдүүдаэр тусгай Дугуйлан байгуулсан юм. Энэ ДУ- туйлангийн сурагчид багш Я.Дэл- тэр, оёдолчин |Ш. Сундаа нары улнрдлагаар хаягдал Матерна. зшиглан, злгэвч. Нзэвээ, бэзлий. сандлын зөөлөвч рэг төрөл бү- рийн б(тээгдэхүүн хийдэг ажээ, ШалаА) 12::2421:2Е 15йшЕ12мыша үллал аа “твгивтилипит пасвналниант пирниагэлиинэлин инилианэант ТЯЯНЫН 700301 СУРГУУЛЬ, /НИЙСЛЭЛИЙН 8 ЖИЛИЙН 68 ДУГААР СУРГУУЛЬД | -- «Өснөрийн нй0мын (санч бүл сийн сурагчид цом сэлбэн засч байгаа --Я. Дэлгэр багштай оёдлындугуйлангийнхан. | танининииллнннан пшиниилэнин нан гигнир шинэ гиинилинаин пинжингч нь, хүлзаа авч байгаа иь. Цагны цагасгБаЕТАН үгиасЕоны ШЛШНЖШВЕХЛЕНЕ: | БДЛТИЕЛҮЫ ШУЛЕЛЧИХЭС ПООЬ ХҮҮХДИЙН АНЬДРАЛД ! «Хүн бүр бага, батцраасаа эхлэн туй- лын аж ахуйч, арвнч хямгач, сопиалист ємчийн оє ширхэг бүрийг плхам тутам- даа нүдлэш хамгаалагч, ходөлтөрийг бишрэн атүтэгч байх ёєтой», 8------- ЗАСВАРЧИН “СУРАГЧИД Энэ өдрүүдэд сургуулийн 50 сурагч шеф авто тзэврийн 22, 30 дугаар байз дээр .слєсарьч-зас- парчийн мөргэжил ззэмшиҮ хи- мээл хайв. Сурагчдад мэргэжлийн чиг баримжаа олгох, | Хедөлмєр, ашлын амтыг тэдэнд мадүүлэх, ажилчдын амьдралтай ойр дотзо танилцуулах зорилгоор ийм Д»у- куйлгнт байтуулжээ. Уг дугуйлангийн сурагчид найж- Дугаар анги төгсгөхдоо автомашти- ны зэртийн слєсзрьчийт (хэр- гэмшил эзэмшсэн байх юм. ЦЭЦЭРЛЭГТ Сургууль ШУА-ийн биелогийн хүрээлэвтэй хамтрач ботайнкии цэцэрлэг дэх мод, бутыг хамгг1- дан арчлах, үргшүүлэх ажлыг урил бүр хийдэг уламжлалтай ажээ, Долоо хоногийл үеэр сурагтад боталилийн цаларлэгт цас тогтох, мод манах «Хуигарэ олераци 20- хиолОо. СУРАГЧДЫН ГАДУУР ХУВЦАС Нийт сурагчдын гадуур хузцсагд үзлэг хийж, 380 хүүхдийн хувц- сапд өлгүүр оёж үйлчиллаа. Уг ажилд 8--ын «А», 7--тийн «ЁВ» бүлгийн пионер, сурагчид ндэёх- тэй оролцон. 2 БАГАНУУРТ 1000 НОМ Нэрэмвсат 7 хоногийн үеэр сур- гуулийн бүх сурагч. багш, ашил- чид «Хамгийн сайхан номоо 1ЇБи- гатуурт» хөдөлгөөн өрнүүлэх, 1000 нам цуглуулспаа Багануу- рын бүтзой байгуулалтад оролцвок байгаа залуучуудад илгээв. Эвэ ажилд Насанжаргал багштай бтийн «Бэ» ангийн пнонерүүд идэвхтэй оролцож, хамт олноосеО түрүүллээ. Багш нараае Б. Цор- рэнлхам МХЗЭ-ийц илгээлтийн заэн залууст 20 иам илгэзв. ДҮН ГАРЛАА «Пионерийн үнэнэ сошины НЬЭ- рэмжит т хоногийн ажлын ДҮН гарлаа. Сонины зөвлөл уламжлалт ажилд сайн оролцсон сурагч, багш, пионерийн ИДЭШХТНИЙГ ДИП- дом, | баярын бичгээр шагнар. Сургуулийн хамт слон реданциас зохиосон ажилд баяр хүргэйг, иня- мын лосзонг амьдралдаа бүран дүүрэн хэрэгигүүлнг, хэншил бол- гохын тулд шионер, сурагч нэг бүрийг саоциалисг емч. хароигод хайр гамтай ханддаг, хөдөлмөрийн үнэ цэнийг үнэр сатгалэсс үнэлэн хүндэтгэдаг үзлаэр хүмүүжүүлэх түрэг авлаа, С НАДМЫЛ с, БОДОӨӨШ хөлөг САНСРЫН ДАХИАД Л ХӨӨРНӨ 228 8х77/2:2216, 52722 0 2у най ван захидалдаа энэ хүний пзрийг дур- сонины газар ирүүлсэн олоп ар- даж, түүннй бага иас, с жилүүдийн нь тухай ЛоурвалВАВЫНЫ хүсч, сонирхолтой асуултууд тавьжээ. Манай соннн олон арван уншигчдын- хаа хүсэлтийг биелүүлж «Санирхол- 214-4 Малай орны хүүхдүүд бага бай- хаасаа морь унал сурдаг, Ялапгуляа хөдөө орон путагт амьдардаг. малчин айлын хүүхдүүд бүр эрт унаж бараг морин дэл дзэр осдог. ЇБи тэдний нэ- тэй адил малчны гэрт өссөн билээ. «Гурван иасандаа анх хопины намхоп хээр мопь унаж байсан юм. Морь улан доогуур шургахад чи хоолойгоороо татагдаж хондлой дээр Чо-хэсэг тогтсопоо ойчиж билээ» гэн: эцэг: Күгдэрдэмид минь хоясим дур- сий ярьсан юм. Долооп настайгаасла 0 хурдны морь унаж сум аймгийн наадамд -олоФ удаа уралдсап билээ. їлрүүлн, айрагдаж, заримдаа ннлээд хойгуур ч ирж байсан. Миний бага нас минь тэр үеийн хөдөөгийн хүүх- дийн иэгэн адил оцгорсан ом. Аав ээждээ туслах, аргал түлзэ түүх, б3- рилга барихад оролцох, өпс хадлан анах гээд олон ажил хийдэг байж би- лээ гаа! БНМАУ, ЗХУ-ын баатар, БНМАУ-ын сансрын нисэгч Ж. Гүү- рагчла яриагаа эхэлсэн юм. Бид цааш нь ярилцлаа -т- Та сурагч болсон апхны өдрийн- хөө тухай ярина уу? г-- Сурагч болпо гэдэт бол хүний амьдралд тохнолддог опцгой учрал юм. Би сурагч болсан анхныхаа тэр одрийг хэзаэз Ч мартдаггүй. 1956 оны есдүгээр сарыл нэг нарлаг сайхан өдөр би Өвгөн эцэг Д. Чүлтэмийнхэө (зэжийн аав) хамт сур» гуулийн зүг мордож билээ... Шив ши- нэхэн тэрлэг өмсөж, цүнх мөрөвчлөөд мохмхон хүрнзэрээ шогшуулж явахдаа звээгөөсөө сургуулийн тухай элдэн юм шалгаан байснаа сайн санадаг юм. Бид ялнмгүй хожимдчихжээ. Суб- гуудь дээр ирэхэд хүүхдүүд хичээл» ДЭЭ орчихсон-байлаа. Эрж хайсаар орох ёстой ангидаа очиход Миний үе тэнгийн олон хүүхэд ширээний цаана томоотой сууж багшийн ярихыг чаг- “нааж: байв, Надад эгсэм номын эхний үсгийг заасан багш 7Н, Намжил н43- майг нэг ширээнд аваачиж суулгаад: -- За хүүхдүүд зэ! Өпөөдрөөр эх- лэн-та нар сурагч боллоо гэж хэлсон билээ, Ингэж би сурагч болсон юм. Таны хүүхэд ахуй насны хүсэл төрөөдөл? --Хүсэж мөрөөддөгтүй хүүхэд нас. гэж хаа ч байхгүй, Би ч бусдын адил опоп зүйлийн тукай мөрөөддөг бай- лаа. Нэг үе (бодвол, гурав, дөрөрдү», тээр ангийн үед байх) багш больё гэнг боддог байсан юм. Уулзаж учирдаг хүхүүсийн маань дотроос хамгийн их эрдэм мэдлэгтэй, хүмүүст ач тус- тай хүн нь багш хүн шиг сайагддаг байлаа. Дараа нь эмч:больё гэж бод- (дог боллоо. Ялгаагүй Л хүнд тустай мэргэжил, Өвчтэй хүнийг эрүүл бол» гочихлог «алтан гартай эмч» байх чсайхал гэж би баясан боддог байз, С/8Х:285-726723 202 ЯОЖЭОЭЭСЭН улайс СФ»иг»,Т 2 Сууг-с ааа, «ч ТЭГ? тРУЛТЭ2Р ын Ра Бсооны соо єє... Ж, ГҮРРАГЧАА ах. Хүүхдүүд ма-, ТОЙ уулзалт» булангийнхаа 1982 оны анхны Бүзүрс БНМАУ, ЗХУ-ын баа. тар. ”-ын сачсрын янсэгч/ МАХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн ор- логч эрхлэгч ЖЭ. Гуррагчаатай хийсэн ярилцлагыг нийтэлж байна. сонины зөвлөл Гэвч долдугаар ангид орох үелзэ нисэгч болно гэлС шийдсэн юм. Орчин үеийн шийпклэх ухаан техни- кийн шилдэг бүтээлийн нэг болох агаарын тэр ,.холгийг жолоодио гэдэг надад үнэхээр бахтай санагддаг бай- сан юм. --Тэгвэл ч та ирээдүйн тэргэжлээ нх эрт, сурагч байх үедээ сонгожээ? --Ирээдүйд писэгч болох эсэхээ би тэр үед сайн мэдэхгүй байсан їом Техинкт дурлах сонирхол маань энэ хүслийг надад төрүүлсэн хэрэг шүү дээ. Миний учирсан хамгийн айхны техинк минь унадаг дугуй юм, Анх тавдугаар ангид байхад аав, зэвс минь вадад дугуй авч огч билээ. Тэр дугуй- гаар би сумын төвийн нутаг далсгэ- рийг туулан хөндлөл гулд давхидаг- сан. Дараа нь мотортой дугуй ч унам үзлэз. Зургадугаар ангит байхдаа су- мын кипО механиич 1Шагдарсгээн гуайн ажилд тусалж, кипсопы хальс эргүүлэх зөөх зэрэг аар саархан ажил хийж байхдаа би «Кино гаргээц үзэх юх-сан» гэж хорхойтон боддог байж билээ. Удалгүй кино гаргая: сурсан юм. Намайг аравдугаар ангид Сбай- хад манай ангид «Улаан бүч» нэртэй кино театр байсан юм. Аймгийн кино театрыг түшиглэн байгуулсай элэ Театрын «дарга», «їскурам сахиулагч», «ицассчип», «МИнпо механийч» пь цом манай ангид байсан юм. Хоёр «Кино механикч»-ийн тэг нь би байж 0бн- лээ, Ю-. А, Гагарнны нислэгийн тухай анх сонсоод төрсөн сэтгэгдэл? -- Би тэгэхэд тавдугаар алтид сурч байсан юм. Зэвэргэй салхитай “ хаврын “өдөр байлад. Дотуур байрын зэдэн тэртэй, сургуулийн хашаан дотор бид тоглож байсан юм. Дуу нь салхинд бүдгарч, чангарч сонсогдсон алдарт танд «Цагаан хоолой»-гоор (чанга яригч)" энэ мэдээг нэвтрүүлсэн билээ, -- Хүн огторгуйд ийслээ гэнээ? Ялгаа юу байна вэ? Одоо ч гэсэн он- гоцоор гписэж байна гэж тэр үед би гайхан бодож байсан їом, Гэвч жин- хэнэ үнэн учрыг олсны дараа «Энэ бол хүн төрөлхтоний хамгийп баатар- “лаг үйл явдал, шинжлэх ухаан, тех- никийн асар их ололт юм» гэдгийг ойлгож билээ -- Сурагчийн ширээ, Оддын хот- хон, Энэ хоорондохь таны ажил үйл- сийг хүүхдүүд нх сонирхож байна? -»- БИ аравдугаар зйгцЦ төгсөод ХААДС-д элслээ. 2 жил суралцсаны дараа 1908 опд Ардын цэргийн албанд мордсон юм, Цэргийн алба хааж байхдаа их Лениний орон--3Х У-д анх очих сайхан вавшвап надад олдлоо 1971 оны хоёрдугаар сарын 14:ид би хосэг пехдийн хамт ЗХУ-ын Фруппв8 хотод Инсдэг тэрэгний бага мэргэжилтний! түр сургуульд сурал- цахаар очиж билээ, Ингэн миний ба- «- савсрын нисэгч, тухайлбал, - х. - гын хүсэл биелж бя нисдэг тэрэгний радчно тоноглолын механин изргажил- тэй болсон юм Энэ мэргэжлээрээ цэргийн иясзх хүчинд ёлба хааж байгаад 1972 онд БУС ЦС-АС Гагарин, А. Инколаєв, Г. Титов, П. Попов, В. Терсшнова, А. Лєонов н4- рыг төгсгосен нэр хүндтэй сургууль болох Н. (унавсвийн нэрэмжит Агва- рын цэргийн инженерийн Авадемнд Моснва хотод суралцаж эхэлсэн ,бї- лээ, Энэ авадемнас нэрт зохион 0Үү- тээгч Илюшин, Явозлев нар төрэн гарсан юм. 1978 онд тус Авадемийг төгсөөд 1979 оны гуравдуггар сард сансрын нислэгт бэлтгэхээр оддын хотхонд 0чсо00 юм. - «Саюаз-З9» хөлгийн дарга В. А. 17Канибеков, та хоёрын халуун дотнО тэврэлцсэн танил зураг хүүхдүүдэд сайхан нөхөрлөлийн тухан | нхийг өгүүлдэг. Тэр хүний талаар ярина уу? - Манцбекоз бид хоёр туйлын халуун дотно найзууд Түүнийг 0бч цаг үргэлж ихэд хүндэтгэж (явдаг юм. Бид зөвхөн ажил терлийн шаард- лаггар нөхөрлөвгүй. Бидний гэр бүл, үр хүүхлүүд ч эгч, дүүс болсон хү- мүүс. 1Канпбеквовоос сурах юм их бий! Тэр нисзгчийн мэргэжилтэй. Ба- гаасаа Суворотын нэрэмжит цэрсийй сургуулийг дамжиж, цэрэг эрийн ха- туушлаар бүрэн хатуужсан хүн дээ. Хүнд тусархаг: үнэнч шударта, да- руу төлөв, хийсэн. зүйлийнхээ эцсийн Үр дүнг заавал үздэг, хийсэн зүйл нь ч якагт чанартай сайн болдог юм. Сургуульд сурч байхдаа байчга онц сурч байжсэ, Хөгшид, хүүхдэд маш, хайртай, Сансрын нисэгчдийн өпөр бүлийн дотор нх нэр хүндтэй сүй. , Түүнд ямарч хүний хайр хүндэтгэ- ЛИЙГ “хүлээдэг онцгой шинж зачар байдаг юм, Тэр манайгоронд зочлоод буцахдаа: -- За дүү мннь (Намайг чбраток» гїж дууддаг байр) Чи өндөр нх алдарт хүрлээ, Шинэ найз нөхөд олон- той-болно..Гагцхүү хуучин нөхдийгөд битгий мартаарай! гэж падад захисан :билээ, Этэ үгййг манай. өсвөр үеийн- хэн "| мАдэж авах бстой:10м: -- Таны хүү Батбаяр, В, А..7Канв- беков хоёрын хооронд тих нарийн үерхэл» бий гэж та нэг удаа ярьж байсан Түүний тухай бис ?Нанийе- ковын охидын тухай ярина уу? -»| Тийм ээ. 1йпнибеков, Батбаяр хоёр хоорондоо тун дотно, Тэдэнд «амцны яриа» ч зөндөө байдаг. Ба- рилдаж тоглодог, Энэ бол ТКаяибеко- нын хүүхдэд хайртайгийн илрэл юм Теднийх хоёр охинтой. Том охин ИЛ- на 14 настай, бага охин Ольга нь 8 настай. Хичээл номдоо маш шамдда. гатай сайн охид Амьтанд, ялангуяа моринд их хайртай. Бид миний тєр- сөп путагт очих үеэр 1Кашибекозт нэгэн унага бэлэглэж өгсөн юу, Тэр унагыг одоо тэд байнга асуу- даг, Утсаар ярих бүртээ: --Унага маань том болж байна уу? Хоорхон болж байна уу?- гэцтээдэг юм. Манай Батбаяр ч гэрээ «Оддын хотхон»-д байдаг гэдэгт нїгэсэн |Х2- вээрээ. : -- 7Канибенов. Инна, Ольгатой хэ- вэз уулзах вэ? Гэртэо хэзээ очих ва? гэж: тэр асуудаг юм -- 1їяингүйдэл, энэ үзэгдэдтэй та анх хэдийд учирсан бэ? Ямар санаг- дав? Сансарт хийх бүхий л үйл ажиллагаанд бид газар Дээр бэлтгэ- дэг, 1Кингүйдэлт, элээ. бол. сансрын гээгдэл боловч газар дээр бий -бол- гож: болно. Тусгай зориулалтын овго- цоор инсэж байл 22 секундын хуга- цаанд эжингүйдлийн орчияг бий бол- годог юм, Би сансрын ийслэгт бэлт- гэж! байхдаа анх жингүйдлийн орчинд өрж үзсэн. Энэ үзэгдэлтэй апх учирч байгаа хүнийг тусгай сандалд суул- гаж бахалдэг їом, Харилэн Сансрын нисэгл гэр бүлээрээ чөлөөт л-ш 02 “ д, Сүхбаатарын: нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, -- Тийм эз! Сансарт хүний хараа сайжирдаг, баслых МЛ ОН. Глазков сансраас засмал сам Дээгүүр яв байгаа автобусны өнгийг энгийн нүдээр ялгаж харжээ, Гэвч зчэ тохиолдол бол нүдний хараа сайжирслых биш юм. Сансар манай гариг хоёрын хооронд байгаа мандал заримлаа томруулагч «Линх» болдог тохиолдол байна Ийм учир- даар -Н. Глазнов тэр автсбусыг харжээ Гэхдээ л сансарт хүний нүд- чий хараа сайжирдаг юх.. -- Сансрын нисэгч ? хийх вэ? -- Сансрын нисэгч мэргхэнил бол- жээ Энэ мэргэжлийг зсэмшнхийн тулд хизээл номдоо мэрийн шамдаж, биенїн тамир спортоор шургуу Ххи- чэаллзх хэрэгтэй рын иясэгч хүн өргөн дэлгэр мэдлэгтой, тэсвэр хїл- туужилтай, эрүүл мэндийн өндөр их шаардлагыг хангасан байх ёстой, Сансрын хөлгүүд дахиад ад хөөрнө. Хичээл зүтгэл таргаж, зорчлгоо бис- хилээ хүн д тэр хөлгүүдээр зорчих лчО, -- Сансрын инсэгчдээс хүүхэд ба- гачууд олон асуулт асуудаг. Хамгийн сонирхолтой нэгэн асуултын тухай ярина уу? Аль ч орны хүүхэд багачууд соннуч улс «Одоо надад өдөр бүр олоп арван захидал ирж байна. Тэд- гээр захидлуудад сансрын инсэгчдийн нарэмжит бүлэг болох-гэяг байгаа ту- хай,- «Монгол 3 хүн сансарт БИДНИЙ ГАХАРХАН ДУУРИАХ ХҮН ЯРЬЖ БАЯНА. нисэх үү?» «Би саверын нисэгч болох гэсэн юм. Гэвч тоондоо муу» гэх зэр- гийн олон зүйл бичсэн байдаг, «Сансарт Чүдэнз яаж өсдөг вэ?» Энэ зсуултыг зэвлөлтийн сансрын ни- “сэгч В. Кубасокоос нэт хүүхэд асуу- жээ. Их совин асуулт, Сайсарт Чү- дэмз газар дээрх шиг асахгүй. Өөрөөр хэлбэл дол нь дамц цоролэдоггүй. Золхөц чүдэнзний үзүүрт шар өнгийл бємбелог үүсгэж асдаг байна, Энэ завшааныг ашиглаж иадад захидал бичсэн олон арван хүүхдүүдэд балр- ласнаа ялсрхийдж шинэ, шинэ ИХ зүйлийг сурч байнгад хүсэн мөрөө- дөж зорыл тэмүүлж байхыг хүсье! --Завлалт монголын сансрын хая- тарсан инслэгийн үеэр олон сайхан ХУУ, шүлэг зохиогдсон, Үүнийг та олон газар сопссон билээ. Хамгийн сайн нь тэж ямар дууг нэрлэх вэ? -- Бүгдээрээ сайхая. дуу шүлгүүд Учир нь- сансрын зиз внислэг ,манай уран бүтээлчдэд шинэ «онгод» хайр- ласал болохоор тэдний бүтээлүүд цом чалартай болжээ. -- Гэвч би Р. Эпхбазарын хөгжлмы - «Сазсрын нисэгчийг угтагчд! ! ДУУ» Г пэрлэмзэр байна. Тэр -дууг манай хүүхдүүд дуулахыг сонсохдоо би үр- гэлткь баярлан бахархдаг юм.“ Та өсвөр үеийнхэндээ юуг эрхэмлэн захих вэ? -- Сансрын өндөрт хүрсэн монгол- зөвлөлтийн ард түмний тайрамдалд хязгааргүй үлэнчээр хүмүүжип эрдэм ном, орос хэлд тогс боловсрон, Ихийс бүтээж нам засгийнхаа хайр хааам- жийн ачийг хариулаарай гэж азахья. Танд нх баярлалаа. Ярилцсан Т. ДАВААДОРЖ. Индекс-14140 , “Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ, ов ДАХЬ жилдээ 9 (1748) л, Сүхбаатарын мэндэлсний 89 жилийн ойд СҮХБААТАРЫН ТАЛБАЙ Их жаплжны нэрэмжит талбай. Эх орны маань нийслэл Улаанбаа- тар хотод газар газраас ирсэн хү- мүүс хамгийн түрүүнд тэнд очно. "Тэд Сүхбаатар сокайжны сүрлэг хөшөө гол дунд Нь сүндэрлэсэн саруул энэ талбайд хөл тавингуут үр ач партайгаа зугаацан явах жар- галтай хүн ардтай учирдаг юм. Энэ талбай хэзээ бий болсон бэ? Ардын хувьсгалын өмнө энэ орчны гаарыг зүүн Хүрээний гол чөлөө гэм нэрлэдэг байр. Голд чө- лөоний өргэц тойронд хог новш, шавар шалбааг болсон муруй та- хир гудамж, эн хав муутай барьж эмх замбараагүй байрлуулсан шур- гаагац хашаа, л байлаа. 1921 оны долдугалр сагТын 11- НИЙ нарлаг сайхан өдөр энэ чө- глоонд тусгайлан зассан уран хийц- той модон ийдрийн дэргэд ниїслэ- лийнхиий өргөн цуглаан болж Мон- гол Ардын Хувьсгал ялж, ардый архт, тусгаар тогтносоц мойгол улс байгуулагдсаныг орон даяар зарлан Э. рЧЭЧят Д. Сүхбаатарын цогт уриа анх цуурайтсан юм. Иймлэс энэ уудам тэнүүн талбай Д. Сүх- баатарын үйл амьдрал ардыг хувьсгалын түүхтэй салшгүй хол боотой. Ардын хуньсгалын алал- тий дараахиаас одоогийн Сүхбаа тарын хөшөөний зүүп өмнө талд модон индэр босгоуж төрөл бүрийн хурал цуглаан хийДэг болсноос хоїш! гол чөлөөг «ИНДрийн талбай» гээж нэрлэх болсон юм. Индрийн талбайд эвлэлийн гишүүд, залуу- чууд үе үе хуран цугларч бүжиг паадам хийх, ший жүжиг үзэн, ларгиан цэйгээн зохиож эхэлснээр энэ талбайгаас энх тайван, эв най- рамдал, аз зсаргалын дуу цуурайт- даг болжээ. 1922 оны долдугаар сард ар- Дын хувьсгалын нэг жйлийп ойн их баяр палдмыг энэ талбайд сүр малхлантай тэмдэглэхэд Д. Сүх- баатар оролцон Т хэлсэн бөгөөд мөн онд Майн 82, Онтнбрийн со- циалист хувьсгалын 5 жилийн ойг анх удаа ёслол төгөлдөр тэмдэглэ- сэн түүхтэй, Тэр үсэс хойш гол баяр йслолыг өнө талбайд тэмдэглэдэг уламжлалтай болсон юм. “МАХН-ын Төв Хороо, Ардын г-лүгэн тазрын шийдвэрээр 1930 оны намар монголын ард түмний тарамгай хүү, аймшиг! чин з80- улсан гавьяаг үүрд монхжүү- лэх зорилгоор түүний. дурсгалын хөшөөг энэ талбайн төв дунд бос тосон юм. «Дурсгалын хөшөөний шавар байпингууд- МХЭЭЗ-МИН ТӨЧ ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИГ, мПпЕАН ТӨЛ Зөтлөнйн Сонин “1982 ОНЫ 2 «НЭГДҮГЭЭР САРЫН 30 төслийг тайгаар 1936 зөвлөлтийн Померанцев зохиожээ. Тэр үеэс нид- рийн талбай ць «Сүхбаатарын тал- бай» гэж мэрлэгдэх болсон билээ. Зөвлөлтийн мэргэжилтний тусламж- онд ! төлөө" “хэзээд” “элхэн БАЙГТУН ш..ОВЯМБА-00 ҮНЭ 10 МӨНГӨ зураач КЕЁ. зохиогдсон Улаанбаатарыг шинэчлэн байгуу- лах зураг төсөлд Сүхбаатарын тал- бай түүний орчин тойрныг тохи- жуулах талаар нарийн тусгагдсан нь ихээхэн ач хол долтой болсон юм. Энэ тосол төлөвлөгөөний дагуу нийслэл «хотын тов дунд орших Сүхбаатарын цэрэмжит талбайг Я26200029 дол МХЗЭ-ийн Тов Хо зэлшит У!. болоп, МХЗЭ-ийн Төн хэллээ. асуудлаар Цашна, Өмнөгопль 2УУУУУУУЛЛУУУЛУУУУУЛУУЛЛУУУЛ: 2727 Д, Сүхбаптарын нэрэмжит тал байд анх босгосоп Д. Сүхбаатарын хошоө. Энэ хөшөө одоо БНМАУ- ын Батлан Хамгаалах Яамны өмнө бий, (Архилыц гэрэл зураг) Д. Сүхбаатарын талбай (одоогийн байдал) засаж янзлах ажил 1980 оны сүүл- чээс эхлэн хийгдэж түүний эргэн тойрон олон сайхан барилга 0бай- гууламж сүндэрлэц босож, хүний гараар бүтээгдсэн өтгөн огоон дацарлаг бий болов, 1946 оны хоёрдугаар сарын 38- ид Сүхбаатарын талбайд гишкин холбоо бүхий арслангуудаар хам- гаалуулсан хад чулуун оргил дээр, их удирдагч Д. Сүхбаатарын ухаа хопгор морьтой дурсгалын хөшөө байгуулах тухай МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд парын “бүгд хурал 1082 оны нэгдүгээр сарын 20-нд Хорооны ивгдүгээр иарийн бичгийн дарга Л. Түдэв бүгд хурлыг чээж МХЗЭ-ийн байгууллаг гын гүйцэтгэх үүрэг аорил- тын талаар дэлгэрэнгүй үг «Бүгд хурал хайпсралт илт- гэлүүд хэлэлцоэл, хэлэлцсэн тогтоол гаргав, Бүгд хурал дээр БИМАУ-ын Ардын болопсролын Яамны сайд Р. Санжаасүрэн, Уладт- баатар хотын барилга трес- тийн барилгачин, БНМАУ-. ын хөдөлмөрийн баатар Пї. аймгийн "/УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУЛУА. са сн са са Вггүй “сумын “ямаачин, “ийн. илгээлтийн эзэн, улсын пялуу аппрга малчин С. Дүүхүүхэл, Улааїбаатар “хотын ХЗ9-ийн хорооны нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга Ц. Батсүх парын зэрэг хүн үг хэллээ. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны УЛ бүгд хурал зохион байгуулаль тын асуудал хэлїцэж, нөхөр ИС Бадрааг МХЗЭ-ийн, Төв Хорооны товчооны гишүүн, нарийн бичгийн даргаар бат- дан, Бүгд хуралд МАХН-ын Төв Хорооны: хариуцлагатай анилтнууд оролцов. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ /У7ЛУУЛУЛЛЛЭХУХУҮРХҮЛҮЭЖ Зөвлөлийн хавсарсан хурлын тог- тоод гарав, Энэхүү тогтоод ёсоор мөл оны дөрөлдүгээр сарын б-НД хөшөөний суурийг тавын ардын хупьсгалын яруу алдарт 25 ясилийн ойг босгон. дээр долдугаар сарын 8-нд Сүхбаатарын сүрлэг хөшөөг нэох баярын цуглаан болсон юм. Харин Сүхбаатарын хошөоноос тал бүр тийш ижил зайд шипэчлэн аа-" самж тохижуулах ажил хараахан дуусаагүй байсиаас уг ажлыг үр- гэлшлүүлэн. хийж нэг жилийн да- раа 1947 оны улсын баяр наад- мын омнө бэлэц болгож ёслол то-! гөлдөр нэасэн билээ, Улсын , Бага Хурлын Тэргүүлэгч: | дийн дарга Г. Бумцэнд Сүхбаата- рын талбайг нээх. ёслолын улаан туузыг хайчилж, үг хэлсэн байна. Талбайн төв дунд сүндэрлэн бай- гаа Д. Сүхбаатарын хөшөөг БНМ АУ-ын төрийн шагиалт, уран 0а- рималч С. Чоймбол урлан бүтээ-| сэн юм. Социалист монгол орны маань зүрх нь болсон нийслэл Улаанбаа-. тар хотын төв талбайд үүрд мөнх | сүндэрлэх энэхүү хөшөөний наран | мандах талын хананд 1930 опд| Д. Сухбаатараас мурмын нөхөддөө хандаж хэлсэн үгээс БаБЦИ бичсэн байдгийг сийрүүлбэл:. «...Бидимй улс ап саналыг нэгт- гэн нийт нэгэн хүчийг нийлүүлэн иэ- гэн зэргээр зориглон хөдөлбөл үл | хүрэх газаргүй бөгөөд МЭдэХхҮй ба чадахгүй гэх явдал огт үгүй! болж, цэцгэлийн манлайг олж бо- | лохыг дан ганц бидний сэтгэлнїї | чип зориг мэднэ...» гэжээ. Сүхбаатарын пэрэмжит энэ | талбай нь хүүхэд, залуучууд өспө- | рийн үеийнхнийг ахмад үеийн | хувьсгалт баатарлаг, дайчин уламжс- | лалаар хүмүүжүүлэх соёд а эн лийн цэгэн төв болдог юм. балчраас эхлээд пастан буурлууд хүртэл энэ талбайг нандигпан хайр- лам дээдлэн хүндэтгэж байдаг юм. Учир нь одоогоос 60 гаруй жилийн ! тэртээ эйдээс хувьсгалын дуу, най- рамдлын урна цуурайтаж, аз жар- | галын наран гийсэн юм. Тэр бүх- ний ачаар өнөө үеийн: бид аз жар-,| гал, сайн сайхан бүхний Дээдийг эдэлж, байна. - Аз жаргалтай монгол орны баяр ёслол, түүхэн тэмдэглэлт үйл явд- лын үеэр-хөдолмөрчид, залуучууд, пионер сурагчид төв талбайдаа ирж Д. Сүхбаатарын хөшөө, Д. Сүхбаа. тар, Х. Чойбалсангийн бунханд цэцэг өргөн нам, ард түмнийхээ үйл хэрэгт хэзээд үнэнч гэдгээ илэр- хийлдэг юм. Л. ЦЭРЭНСАМБУУ (Намын! түүхийц архивын ажилтан) оо 1 ЖОВӨРН ЛЕШИНЧҮҮД | Тар өдөр хүүхдүүдэд «Ильпчийн амьдрал тэмцлийн | жишэлгээр сурч тэмцэх нь хамгийп чухал үйл хэрэг» гэдгийг комсомолын тушаалаар онцлон тэмдэглэл: ан- хааруулсан байна. Энэ үед пиоперүүд эх ориыхоо дуудлагаар ард түмнийг сойл гэ- гээрүүлэх номсомолын найдвартай халаа болж байлал. Бичиг үсэг үл мэдэгчдэд туслах пионерийн штаб байгуулагдаж, епчин ядуу хүүх- дүүдэд тусаллаа. Пнойерүүд Хө- доо ал ахуйн хортон. шалшьнийг устгахад, оролцож, үйлдвэр, за- ноД, хамтралд аёмилласай монгөо- роо «Пионерүүд» «Лепипсение исирн» шүдэл нисэх онгоц бүтээ- жээ, Айх 53 хүнтэй байгуулагдсан пионерийн байгууллага 10 жи- лийн дараа хоёр сая гишүүнтэй болтлоо өргөлөкээ, Пионерийн хїд- луун ам бүлээс сурлага, сахилга, афьяас, ажилсгаараа шалгарсан 6788 толоологчид 1929 «онд Бүх Холбоотын пионерийн байгуулла- гын анхдугаар чуулгайд оролц- 7 Энэ үед юм бүхэн шинэ, анхпы байлаа. Ппионерийп анхны зуслан, зохион бүтээгч хүүхдүүдийн анх- ны чуулган, «Барабан» (бөмбөр) «Пионер»ь сэтгүүл, «Пиоперсная правда» сойины анхны дугаар, «Артен» зуслангийн анхны май- хан, гадаадын пионерийн байгуул- лагын анхны төлөөлөгчид энэ бү хэн цөм В. И. Лепнпний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн бай- гууллагын 1920 оны түүхийг бү- тээшээ. 1980 оп. -- Аугаа нх бүтээ! байгуулал- тын жилүүд. «Таван жил», «хамт- рал», «Уралдаан», «Бүх нийтээр суралцах» энэ үгүүд 1930-аад оны үед гарчээ. Пионерүүд ху: римтлалд цуглуулсап мөнгөөрөө шинэ байгуулагдаж: байгаа сангийн ал ахуйд трактор худалдан авч, хөдөөгийн сургуулийн сурагчдад аориулап сурах бичиг цуглуулж байн, 1932 оны зун бүх орны пио- нерийн хоёрдугаар энспедици На- захстал хойд Кавказаар явж, морь тэмээ унасан хүүхдүүд эмийп бо- лоп хүйтэнд тэсвэртэй ургамлын цуглуулга хийжээ, Энэ үеийн пио- нерүүд, ангийн дайснуудтай тэм- цэж, хамтралын тариа шатаасан, номмунистуудын амийг бүрэлгэсэн нударганчуудыг илрүүлж, нийг- мийн социалист өмчийг эрэлхэгээр хамгаалж: байв. Шинээр байгуулагдсан үйлдвэр завод дэор ажиллаж байгаа ажил- ЧиИД кОомсомолчдДод тТусалн тэдэнд өдрийн хоол авчирч өгдөг байв, 1 Н. БН. Ирупсная пнонерүүдэд хандаж «Орчин үеийн аз жаргал- тай амьдралын жинхэнэ эзэн нь байхын тулд ихийг мэдэж, олныг сэтгэн бодож толгой гарпа зэрэг ажиллуулж сурах хэрэгтэй, дайнд инитов хэрэгтэй шиг амьдралд | мэддэг хэрэгтэй» гэж сургамжлай “| захижээ. Н. К. Нрупскаягийн энэ үг, бүх пионерийн зүрх сэтгэлийг хөдөлгөж тэдний бүтаэн байгуу- лах хүсэл тэмүүллийг ррпалуул байлаа, Пионерүүд хамгийн хайрт, хүндэт хүнийхээ энэ сургамжийг найдвартай биелүүлэхийн тулд тө- рел бүрийн дугуйланд суралцаж, үзүүлэн бэлтгэн, уралдаац тэмцээн зохиол: эхэллээ. «Сургууль, пио- нерийн бүлэг бүрт зохнон бүтээгч- дийн дугуйлан байгуулья» гэсэн уриан дор хүүхэд бүхэн шамдан суралцлаа, Мөн энэ үеийн пионе- рүүд Мичурины даалгавраар Алтайн хязгаарт аёялж хүйтэнд тэсвэртэй сонгино, төрөл бүрийн үхрийн нүд болон бусад шинэ жимсийг олж, назахстан, нубаны пионерүүд цайны ургац хураалтад, Дундад азийн пионерүүд хөвөн- тийн тариалалтад тусалж үнэлж баршгүй нх хувь нэмэр орууллаа. “Үргөлилэл иь дараагийн дугаарт, ”-Бхпи-ын 60 Жилийн ОИД, | ЦТАХжтурьрулллчлал хажиуллЦулслаахахЖ үлажүакэ. шилт 11111117 Хшмопг охин олон арван бамба-. рын гэрэлд чанга чанга ийэ хөгжилтэй бүжиглэх бөгөөд энэ танхилхан охины тухай пайз ком- сомолчдынх нь ярьсныг саяллхад итгэхэд хэцүү байлал. Халуун ор- ны усархаг бүлээн борооноор хич- нээн их бүлшиглэж дүрсгүйтсэнийг хэлээд яахав! Олон зуун хүүхэд баярлаг хөөрч удирдагчийгаа той- рон дуулт: бүжиглэсэн юм- Бидэнтэй уулзахаар энд ирсэн Вьетпам хүүхдүүд Пионерийн орд- ны цэцэрлэгт ингэй газар доргн- тол бүжиглэн: манайхныг үдэж өгч билээ. Биднийг явахаар. машинд суу- хад хүүхдүүд шигүү тойрч хурц өнгөтэй цэцгийн баглаа бэлэглээд нэгэн дуугаар «Лен со! Лен со!» (Зөвлөлтийп хүн гэл) нирхийтол хэлис байв. Эпэ үгийг бид Вьетнам орны хаана ч очсоп сонсон явлаа Энэ үгэнд манай ард түмнийг хичиээйл их хүндэтгэн балрладаг сайхан сэтгэл, нэвт шипгэжээ Хшыопг ппээмсэглэп дөхөж ирээд бидний гарыг чанга атгалс «Баярлалаа Маргааш . баяртай уулзая» гэв. Тэгээд бамбараа өн- дөр өргөлт толгой дээгүүрээ дал- лахад хүүхдүүд дахин нэгэн дуу- гаяр «Лен со! Лен со!» гэв.. Маргааш өглөө “Хыонг охины төрх байдал эрс өөр болсон бай- лаа, Түүний царай буйр суурьтай болж, хөдөлгөөн нь ширүүсчээ. Тэрээр биднийг америвийн түрэм- гийлэгчдээс Вьетнам улсад явуул- сан харгислалын үеийг үзүүлсэн музейд дагуулж оров. Ердөө до- лоохон жилийн өмнө энэ урт бе- тон байранд америкийн десантын цэргийн анги байжээ. Эндээс ха- рийн дээрэмчдийг Вьетнамын Ар- дын зэвсэгт хүчний баатарлаг байлдагчид зайлуулсан ажээ. Америкийн элчип сайдыг хамгийн сүүлийн вертолбтуудын нэг нь зочид буудлын дээвэр дээрээс авч зугатсан ичгэвтэр явдал бас бий Энэ музей бол харь дээрэмч- дийг хараасан ард түмний уур хя- лэнгийн тэмдэг, Нөгөөтэйгүүр эх орныхоо төлөө алтан амиа алдсан олон зуун мянган Вветнам хүний гэгээн дурсгал болж байна Хыонг охины өөрийнхөө болон дүүгийнхээ тухай, хамт сурч бай- сан найз нар, танил хөршүүдийн- хээ тухай ярьсан аймшигт зовлон, эрүү шүүлтийг хананд хадсан зургуудаас тодорхой харав. /ӨЭД- алуурчид зургийг өөрсөддөө дурсгал болгон авсныг гээрээс олон энд үзүүлжээ, Эдгээр зургийг харахад зүрх шимшпрч байлаа. Сайгоны генерал Нгуен Нгон Лоап иялх хүүхдийн толгойд буу тулгаж байгаа «зураг. Буудаж байгаа бас Нэг зураг Хүүхдийн толгай бут гүсэрч байгаа зураг, Харгис генерал инээн баясч бай- гаа зураг... Зургийн ар тал дээр «Маргаашийн бас нэг партизаны үхэл» гэлс алуурчин өврөө бичсэн байх юм Америкчууд Өмнөд Вьетнамд 225 шорон барьжээ. Тэдгээрийн пэг Тху Дынийп шоронд Хшыонг охин нар салхи үзэлгүй дөрвөн сар яс суусан. байна. Алуурчид охиныг араатап адил тамлалээ. Тэдгээр эрүү шүүлтийн “нэг нь «Хайртыгаа тэвэрсэн Нь» гэдэг нэртэй юм. Энэ нь Хыонг охиныг нүүрээр-нь бүдүүн яндантай хүлж дараа нь яндан дотор халуун гал түлжээ:.. Харин Хыонг ганц ч үг хэлсэнгүй! Тэгэхээр нь яргачид дахин шинэ эрүү шүүлт «Трам- вайгаар явсан нь» гэдэг тамлал тулгажаэ. Энэ нь охины цээжинд цахилгаан залгажэв... Хыопг мөнл ганц ч үг дуугарсангүй! Зэрлэг балмад яргачид! Тэд хүнийг вовоой тарчлаах төдийгүй эрүү шүүлт бүхэндээ нэр өгч түү гээрээ тоглоом тохуу хийж зуга8- гаа. гаргадаг байв... Би дэлхийн хоёрдугаар дайпы бөөнөөр хорих газар тухайлбал эдүгээ дурсгал: болж хувирсан Дахау, Равенсбрюн. Освенцимд очиж үзсэн хүн. Эдгээр бөөнөөр хорих газарт олон сая хүний амь нас үрэгдсэн юм. Би хийгээр алах өрөөгүүд, эрүү шгүүлт хийдэг ба- гажуудыг үзсэн: Вьетиамд амв- рикийн түрэмгийлэгчдийн үйлдсэн харгислал гитлерийн яргачдын эрүүг шүүлтийн хэмжээнд хүрс- нийг-энэ музейд үзсэн юм. Аме- рикийн таван ерөнхийлөгч тпоёц ӨЭйзенхаузг, -Непиеди, (7Консон, Нинсон, Форд нарын хорин хоёр жилийн турш зохион байгуулалт- тай явуулсан цэрэг, зэвсгээр тийн» хүү харгислал үйлдсэн байна. Тэдний зөвшөөрлөөр Вьетнам путагт 7 сая 850 мянган тонн бөмбөг халсан нь дэлхийн хоёрду- гаар дайнд оролцсоп.бүх улсын- хаас бараг дөрөв дахин их ажээ. Энэ нь Вьетиам орны “газар нут- гийн нэг хавтгай дөрвөлжин тал- байд барагцаалбал 23 тонн бөм- ТҮГТ114171111711211 1414г11711711:111 11111) «босч ШиИШҮҮҮЙТ! бөг ноогдол байна. Одоо ч гэсэн яргачдын бөмбөгний ор мөр, үзэгд- сээр байна. Бид бас хорт хийлнд хордож, өтгөрүүлсэн бейпинд тү- логдсаэн олон зууй тахир дутуу хүнийг үзэв. ||. » Хадий асар их хохирол амссац боловч Вьетнам орон хөл дээрээ гайхамшигт ялалт хийсэл юм. Энэ ялалт нь пролетарийн ин- териационалиамын ялагдашгүй хүч чадал буюу манай орон, со- циалнст нөхөрлөлийн орнуудын өгөөмөр тусламшинд түшиглэсэн билээ. Харийл түрэмгийлэгчдийг эх нутгаасаа хөөя зайлуулснаас хойш долоон жил өнгөрөв. Өнгөр- сөп хугацаанд Вьетнйм орны хойд. өмнөд хэсэг нэгдэл: нэгдсэн сопниалист улс боллоо. Чухам Хыойг охины хэлснээр, хичнээн хугацаа өнгөрсөн ч энэ музей үүрд нээлттэй байх болно. Энэ бол ард түмний ариун шудар- га тэмцлийн дурсгал юм. Хшыонг биднийг самбар тийш дагуулж: очлоо. Улаан бүчтэй сэр- гэлэн хүүгийн зураг «харагдана. Эпл бал Хыаонгийн хөрш арван хоёр настай. Во Чи Зунг гэдэг жаал ажээ. Зунгын хүсэлтээр их буучид батерейдаа түүнийг зургаа дахь Дайчиаар бүртгэй авчээ, Тэдний батерей америкийн хоёр онгоцыг сөнөөжээ, Охид уулан дахь бэхэлгээ рүү заанд сум ачиж дөхүүлнэ.... Пар- тилап хүүХдүүд нэвтэршгүй ойн цоорхойд гүнзгий ухаж барьсан сургууль тийш цувзна Багш нь сугандаа пом хавчуулж гартай буу барьж явжээ ! Хүүхдүүд бүдүүн болонч хөл- гехөн сүрлээр том бүрх малгай хийж өмссөн нь мөөгтай төсөөтэй, Хэрэв хүүхдүүд бөмбөг Дэлбэрэх чимээ сойсвол тэр даруй суул нуугддаг байжээ. Одоо Хыонг тийм бүрх малгайг дурсгал бол- гоїї хадгалдаг гэнэ. Хэдий асар хэцүү байсан ч ард түмэн, төр улс нийтээр тэмцэж ялалтад бат итгэн, үр хүүхдээ сур- галт, ,Өнх тайван цаг ирнэ гэдэгт итгэл төгс байсан ї0м. Биднийг музейн бүдэг .танхи- маас гадагш гарахад халуун нар шар» байлаа. Арвац хоёр сар бай- сан боловч “урьд өмнө р үзээгүй том том модопд хурц улаан авч нахиа цэцэглэж: байх нь сонин. Музейн хаалганы хажууд Хмол- гийг дугуй унасан беен хүүхэд хүлээж байв. Тэд «Лен со!» гэ: нирхийтэл «хэлчихээд дугуй уна- сан хүмүүсийн уртын урт цуваанд орон цааш хөдөлж билээ... Би хатан зоригтой, амьдралд ер “бишийн хайртай Хыьонг охин, түүний найл номсомолчид, улаан бүч зүүсэн борхон царайтай Ввет- нам багачуудыг дурсан санаж, байна. Эдүгээ америкийн түрэмгийлэг- чид өөр улс орон магадгүй бүхэл тивийг эзэгнэж өөрсдийн «Сонир- хол» гэгчийг хамгаалах шилэ шин- нэ харгис төлөвлөгөө зохиож бай- на. Хэдий тийм боловч америкийн ямар ч «Сонирхол», тэдний хам- гийн сүүлийн аймшигт зэвсэг. эрх чөлөө тусгаар тогтнолынхоо төлөө итгэл төгс тэмцсэн ард түм- нийг хэзээ ч ялж чадахгүй нь то- дорхой билээ. Орчуулсан А. ЛХҮМБЭ 12 -, їг шиининипинипиии Завхан аймгийн «Н» ангийн сурагч уран С. Өсөхбалр- тан, уншлагын БОРЦ ЭЭ эгээл л 5д2-253 шишиниийининииииишииншии төвийн 8 жиь лийн хоёрдугаар сургуулийн 5-ын онц сурлага- аварга С, БОДООШИЙНН аасан зэрэл зураг 11111111 11111 11 111111011101011111100 0Ш о- «Баатарчуудад пионе- рийн халамж үзүүлье» уриан дор манай бүлгэмийн зөвлол олон хэлбэрийн ажил зохиож байна. Үүлнй нэг нь пионе- рийн бүлэг, пионер бүр баа- тарчуудын баг, аравтыг ху. валрилан авч тэдиий сурлага, хүмүүжилд биечлэн тусалж байна гэж нийслэлийн 28 дугаар сургуулийн 2-ийн «А» ангийн | баатарчуудын багийн удирдагч Ч.Отгонсү- рэн ярив. Нэг удаагийн багийн ажлыг «Баатарчууд бүр цаасаар тоглоом хийж сурцгаая» сэд- вээр зохиож хаягдал картон, цаас цуглуулж машин, онгоц шувуу зэрэг олон янзын тог- лоом хийж сурчээ Тэд энэ тоглоомоо шеф цэцэрлэгийн бяцхан дүү нартаа бэлэглэх юм Тус багийн баатарчууд вор /2УУУУУУУЛУУЛУУЛУУУУУУЛУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУРУУУУУУИУУУУУУД,, 77 дуудын багийн туршлага олон сайхан ажил санаачилж хийжээ. Ангидаа «Үлгэрийн танхим» байгуулан хүмүүс лийн ач холбогдолтой үлгэр цуглуулан зан төлөвийн сайн муу. чанаруудыг ярилцдаг юм. Мөн таван хошууны бол- золт уралдаан зарлаж багийн «цэвэр сайхан «бичигч»-ийг 14, 21 хоногоор шалгаруу- лан таван хошуу олгодог. Энэ улаагийн цэвэр бичигчээр А. Сүнжидмаа шалгарлаа Ингэж сурагчдын дэвтрийн ажиллагаа, ном сурах бич- гийн эдэлгээнд хяналт тавьж байгаагаас тус ангид цэвэр сайхан бичигтэн баатарчууд олон болжээ. Сурагч бүр сууж байгаа сандал, ширээгээ нүдлэн хамгаалж дусал бэх асглхгүй байх үүрэг авсан юм. Тус багийн баатарчууд Л. И. Брежнев гуайн ажил, Сонг үй ӨСССЛаөасслоараЛОхСССЛЛАСССССАССССИЖСССС СУСУСГОХ ХҮҮХДҮҮД БААТАРЧУУДЫН БАГ Баян-өлгий аймгийн Дэ лүүн сумын 10 жилийн сур- гуулийн Хурманбай багштай 2-ын «А» ангийн хамт олон, баатарчуудын тэргүүний баг болох үүрэг аваад олон хэл- бэрийн ажил зохнож байна. Багш Хурманбай баатар- чуудын багийн цуглааныг сар бүр тогтмол хийж сэдэвт ажил, өдөрлөг, уулзалт, тог- лоом аялал, уралдаан тэм- цээн зэргийг сонирхолтой арга хэлбэрээр төрвїжүүлэн явуулдаг ,/Тагахдаэ тоглоо- мыл хэлбэрийг өргөн вшиг- ладаг юм. "Мөн. сурагчдын авьяас чадвар, сонирхол, сурлагыг харгалзан баатар- чуудын аравтуудыг зохион байгуулж сурлага хүмүүж- лийн уралдаантай алкиллуулж байна Үүний үр дүнд баатарчуу- дын сурлага 100 хувьд, сур- лагын чанар 49 хувьд хүр- чээ Тус багийн бавтарчууд пгюнерт элсэхэд бэлтгэж МПБ-ын түүхэн замналаас судлан пионерийн тангараг, дуудлага, улаан бүч, чин эр- мэлзэл, тамдгийн учир утгыг мэддэг болсон байма. Пнонерийн ахлах удирдагч Д. ХУАНЫШ ХОЁР БУЛГАМАА Завхан аймгийн Цэцан- уул сумын дунд сургуулийн хүндэт самбарт сурлага, хү- мүүжлээрэа тэргүүпий олог хүүхдийн зураг байдаг. Тэд- ний дотор Булгамаа нэртэй хоёр охины зураг бий. Энэ хоёр сурлага, урлаг, спор- тоор бусад нөхөддөө үлгэр “дууриал болдог тэргүүний охид їюом Лувсангийн Булга- маа 8-ын «Б» ангид сурдаг Тар математикийн | сонгон суралцах дугуйланд сурал- цаж чөлөөт цагаараа сургуу- лийн) урлагийн хамтлагт оролцож дуулдаг. Доржсүрэнгийн Булгамаа 2-ын «Б» ангийн баатарчуу дын багийн ахлагч бөгөөд зургаан улирал дараалан онц сурчээ. Д. Булгамаа хичээ- лээс гадуур -дууны дугуй- ланд хоёр окил суралцаж байна. Энэ хоёр охин баатарчуу- дын олон хэлбэрийн ажилд багаа сайн зохион байгуулан идэвхтэй оролцдог юм Чө- лөөт цагаараа номтой нөхөр- лөн «Номын сайн нөхөр» “үнэмлэхтэн, номын сангийн тэргүүний уншигчид болжээ Завхан аймгийн Цэцэн-уул сумын дупд сургуулийн Багс Д.СҮГЛЭГМАА 2УУУУУУУУЛЛУУУЛУУУУУЛУУУУУУУЛУУУЛУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУ,, ЫГ “ «ДӨЛ» БАГИЙНХАН леж амьдарч байсац.Назак- стан нутгаар саяхан зчпээ аялал хийлээ. Энэ аллалд бүх баатарчууд оролцов. Мөн Л, НИ. Брежиев гуайн «Дурдатгал» зохиолын хзс- гээс уишлага зохиосон байна. Багийн баатарчууд «Ми- ний сургууль--бидний сур- гууль» сэдэвт яжил аохиол төрөлх сургуулийнхаа түү- хээр бяцхан ном, танилцуул- га хийжээ. «Ангн танхимаа Ццэцэг- жүүлье» хөдөлгөөн ернүүлж сурагч бүр нэгээс хоёр цэ. цэг тордон арчилж байна Тус багийн баатарчууд «Пио- нер хүн гэж ямар хүнийг хэлэх вэ?», «Пионерийн үү- рэг, нэр төр» сэдвээр ярилц- лага хийл пионерт элсэхад бэлтгэж, байна МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | УУУУУУУУУ/У, ДОГ 41 Сурагч Д. РЭГЗЭДЛХАМЫН авсан гэрэл зураг 2У7УУУУУ/УУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУТУУУУ) 222 БҮГДЭЭРЭЭ: БОДЛОГО. Нино тармагц хүүхдүүд нэг нэгнээсээ урь- тах гэж гүйлдэн гарч хувц. сандаа дугаарлан зогсоцгоов. Гэтэл хэдэн эрэгтэй хүүхэд урдуур нь ороод хувцасаа авцгаажээ. Харин ангийн батш нь тэднийг хүлээж бай- гаад хамгийн сүүлд хувцасаа авч өмссөн байна. АСУУЛТ. 1. Эдгээр су- рагчдын зан байдал ямар санагдав? 2. Тэд яах ёстой байсан ? бэ? БОДЛОГО. Нэгэн тавганд хэмжээгээрээ харилцан адил- гүй хэдэн ширхэг алим байв. Түүнийг хоёр хүүхэд нь шо. хоорхон харш байхыг ажнт- Ласан эцэг нь: -- Сайн хүүхэд бол дүүдээ томыг нь өгч, өөрөө багыг нь иддэг юм даа гэхэд, ээж нь бас нэмж, -- Бусдад томыг нь өгдөг хүүхдэд хүн бүхэн хайртай байдаг гэж хэлэв. Том хүү нь жаахан сууя байснаа бо. ХОЁР 1 зураг дээр: та нар цанын талгаар түлхэлт, аван чаргаар гулгаж байгаа хүүхдүүдийг харж байна, Чарга цөөн бө- гөөд тоглохыг хүсэгчид нх байвал хүүхдүүд энэ буухиа уралдааныг зохион тоглодог байна. Уралдах эам нь 15-- 20 метр ажээ, Уралдаж байгаа нөхрөө ба- рианд ирэхэд түүний багийн нөхөд тэрхүү чаргыг хүлээн авч гараа хүртал явна. Энэ мэтээр дахин давтагдана. Аль түрүүлсэн баг нь хожно, 8225) 29) Со “БОДОЦГООЁ Фэх ЭЭ сож тэдгээр алимнаас хам- гийн томы нь Дүүдээ өгөөл, өөрөө багыг нь авч хазах зуураа уртаар санаа алдав, АСУУЛТ: 1. Хүү анх ямар бодолтой байв? 2. Яагаад санаа алдсан : ! 3 Э,, Ургамал судлалын хичээл дээр багш сурагчдаас асуусан. нь: --Цэцэг лагаад нар луу тамүүлдвэг вэ? : --Вова хариулсан нь: --Зун, бүгд л сайн шарж бэ? БОДЛОГО. Дондог. Цэцэ- явахыг ХүСДагХУЛ анаан гээ хоёр ангийн жижүүр хийв. Хичээлийн дараа жи- жүүр хийсэн сурагчид үл. дэж ангиа угаадаг учир Дон- дог хичээл тармагц. самба. рынхаа алчуурыг норгож нэг хувин ус авчирч өгчихөөд, -- Цэцэгээ! Чи шалаа ар- чаад яваарай| Маргааш баг. шийг асуувал хоёулаа угаа- сан гэж хэлнэ шүү! гээд яваад өгчээ, Цэцэгээ ганцаа. раа шалаа угаагаад явжээ. АСУУЛТ. 1, Допдог ямар хүмүүжилтэй сурагч вэ? 2. Үүний дутагдлыг васа- хын тулд ангийн хамт олон лияВ ажил зохиовол зүйтэй вэ БУУХИА --Хүүхдүүд эз! шишипиииии 3:85212:2:Е:ї:533 Оройн хоолон дээр зэ» нь хүүгээсээ асуусан нь: --Танай ангийн хамгийн" залхуу нь хэн бэ? . --Лениа Орлопа-гаж Костл "бодолгүй шууд хариулав. --Чи яагаад тагал, бодоол? --Тар өөрөө бүгдийг мэд- нэ. Харин бусдад хэлж, өгөх- дөө аалхуураад байдаг їюм. ший ашигийн шоу Хоёрдугаар зурагт: үзүүл- сөн буухиа уралдааныг мөсөн дээр зохиож болно. Уралдаанд хоёр ба түүнээс дээш баг оролцолс болно, 40--50 мет- рээс их биш аайид урт модон саваа барьсан хүүхдүүд урал- даж тодорхой замыг туулан нөгөө багтаа дамшуулиа. Тус уралдааныг хойшоо болон урагшаа явахаар зо. хиол болно. Тоглоомыг «Гол» ландын уралдаан» гэнэ, «Гол- ландчууд мөсөн дээгүүр ийм МОДОН саваа барин гулгалт явахыг олонтаа хари болио. --Тогаруунууд хаана амь- дардаг ва? гэнс Петлгаас асуу. хад --Тангарт гэн| тар харлу- ши с78: Ц: Ра: шинипипипит Гэр ахуйн хичээл дөэр би зууш хийж байлал. Гэтэл пэ! охин, --Ира миний ажлыг ид чихлээ. гээн, багшид хэлэв. . . чн 222) --Цахилгааныг хаанаа авлаг вэ? -- Ханын яалгуураас П сэ пин 014110) Ё Б Ё Е 5 Е Е Ё Ё Е Би їшиниииийниииинин ен тЭутчиүлалтил халиа ийна Л 6 УХГТ, “ХҮСЛИЙН ДӨРӨӨ, 407 (Өгүүллэг) ТМаргалыг гэрээсээ гарч ирэхэд жаахан Гангаа чу- дуун морип дээрээ тоглож Энэ хонин чинээ хад 7Каргал Гангаа хоёрын гэ- рийнх нь дунд байдаг юм. 1Каргал Гангааг бодвол нэг- дүгээр ангид энэ жил орох “«Том ар» боловч түүнтэй хамт энэ морийг упаж тоглох тай билээ. Гапгаа 8 нас-. “Гангаа 7Наргалыг хараад -- Хоёулаа яавын эмээ- лийг авчирч тохьё., -- За тагье, чи очоод аваад ир. --- Би даахгүй юм билээ, Хаёулаля авчирья. Ингээд тЭо хоЁр чулуун мориндоо эмээл тохоод унаж гарлаа. “4Ээтэл Гангаагийн аав: -- Та хоёр яаж байна аа? Хоосон эмээл дээр мордоод гэхэд Гангаа: -- Ааваа хоосон бишээ. Энэ морин дээр л тохоод унан байна шүү дээ гэж өнөө чулуун морио заахад: -- Болдоггүй юма8, Тийм Ёс байхгүй. Наадах эмээлээ аваачиж тавь! гэлээ. 7Каргал Гангаа хоёр эмээлээ аваад Урамгүйхэн явцгаав. Үүнээс хойш Жаргал морь унаад давхиулж явахсан гэж хүсэх болов. Ингэж хүсэх тутам чулуун морин дээрээ тоглох нь олширчээ. Гэтэл нэг өдөр аав нь морь авчирч 2Наргалыг баяр- луулав. Магадгүй аав нь хүүгийн- хээ хүслийг таасан ч байж ” болох ом. Ингэж, 7Наргал морь унаж давхидаг боллоо. Заримдаа Гангааг сундлан явдаг байв. » т «яжиж» талх цЭрттсүЄЭЄЄЄсЄллшаэг Хайжахя грШшлин: Ї яхаи «саа» Гэхдээ морно унахдаа морь болгон тоглодог чулуун дээ. рээ гарч байж морддог бай- сан юм. . " 12 Гурван жилийн дараа 2Каргал хурдан морь унадаг болжээ. Долдугаар сарын арван нэгний өглөө. У(аргал Пүрэп өвгөний хурдан зээрд морийг унан уралдахаар явх: байв. Гэтэл Гангаа гэрээсээ шинэхэн дээл өмсчихсөн гарч ирээд: -- Шаргал аа! цуг явья гэж баясан хашгираад морно хөтлєн өнөөх чулуун дээрээс дөрөөлөн мордов Гангаа морьтой болжээ. Энэ чулуу ТНаргал Гангаа хоёрын мө- рөэдлийг тээсэн чулуу, Хүс- лийн дөрөө нь байсан юм, Нийслэлин 14 дүгээр сур- гуулийн 10 дугаар аигийн сурагч Б. ГАНТӨМӨР Ч : - 5 ТҮВГЭН ХЭЛЛЭГ ТХар алаг морь Хул бор морь с Бусгах нь бусгапа “.Бусгахад нь тогтоорой ШБултихгүйд нь гэнэдүүзэй ШСайварлахад Нь сандруузай “Хатпрахад нь харайлгуузай 03 Буян өвөөгийн Б вал буйллаарай Буйллахдаа будилуузай гэл » Буйллаад таваглаврай Таваглахдаа тавруулуузай Хув зусгийн бор хурга Эхээ ч хөхсөн угжаа ч хөхсөн Сүүлзэ хөдөлгөнө сүрхий нудчина Сүүлдээ харин сүүндээ цадаад тоглоно Далгай шаргын ихэр ишгэнд Даргай эвэр ургах уу, далгай эвэр ургах Уу Ижилхэн зүстэй ихэр цоохрыг Ихэрлүүлж хөхүүлээд эрхлүүлж хөгнөнө 5 Т. ДАВААСҮРЭН (Алтайн хөгжил» сонины ажилтан). | ини 111110) йЙТ цэнсцэн ги 1101 : Ё.- хааьхулуаахаийхуллххах уй ах хаулАХ салаа ааяя! жаяа/ т ПИ ! “ЧУийслэлийн 51 САМРААГИНН сурсан зураг 8 3 5! 24 дүгзэр сургуулийн 2:мн «Г» єлгийн сурагч Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. ИНДЕКС 1 МУУХАЙ Хажуудах хүүхдээ нударч Хавь ойрлуугаа шивнэж Хэнэггүй зап гарган Хичээл үйлүүлэх муухай Гарийн даалгавраа хийлгүй Гадуур хэсэн сэлгүүцэж Гудамж талбайд бөөгнөрөн Гуугачий орлих муухай Хичээл ярих болохоор Шилэв маажих муухай Хэрүүл зодоон гэхээр Ширүүн дүрлэх муухай Нийгмийп өмч хөрөнгийг Нүдлэн хамгаалахыг мэдэхгүй Эзэмшиж хэрэглэсэн бүхэндээ Элдвийг сираачих туухай Ариун цагаан хөдолморийн Ашнгт шимийг ойлгохгүй Нийгмийн тустай аляслаас Бултаж хоцрох муухай - Увс аймгийн Өядөрхаиггй сумын 8 жилийн сургуулийн багш О. ТҮМЭНЛЭМБЭРЭЛ Эрхлэгч Ц. дДдАШДОНДОН га ЕЕнМ та парт зориулж нь «Баатарчууд» лаарай. Баатарчуудад пионерийн халамж Бяцхан баатарчууд пноне- рийн танхимд жагсаалаараа орис ирмэгц шугам жагсаал хийж рапорт өглөө. Дараа нь хүүхэд бүр «Сүх хүү»-гийн нэрэмжит баг болохоор үүрэг аваад ямар ажил зохиосноо ярив. -- Сүх хүүгийн нарэмжягит хүндэт ширзэнд сурлага с8- хилгаараа шалгарсан Н. Эр: дэнзбулган, О. Уянгаа нарын арваад хүүхэд суулаа. --Д, Сүхбаатарын үйл амьдралтай холбогдсон аль- бом 50. ширхэг. тамдгийн цуглуулга 200 таруйт хий, лээ. -- Дуу тав, шүлэг тавыг (111171) 1 їи уЦцИГДОГЛ шинээр сурлаа гэж хүүхдүүд баяр хөөртэй илтгэнэ. Дараа нь багийн удирдагч, 8-ын «Гэ» аигийн сурагч Ч. Хишигмаа баатарчуудын дунд асуулт харнултын урал: даан зохиов. -- Сүхбаатар хэдэн оны хэлэн сарын хэдэнд төрсөн билээ? -- 1893 оны хоёрдугаар сарын 2-нд төрсөп -- Хаанд төрсөн билээ? -- Амгаланбайтар хотноо -- Эцэг нь хэн билээ? -- Дамдин -- Багадаа ямар хүүхэд : байлаа? -- Саргэлэн гэ. хүүхэд байсан. Бяд үхбаатарын БАДТИРЧУУЛ АД! «Пионерийн үнэн» «Баатар. өгүүл- лэг, зохион бичлэгийг ан. гиЙНхаа Ханын сонинд гаж, түүлээс хамгийн сайныг аохиож байгаа чБаатарчууд.Сүхбаатарын сонин орноор» тогдоо аяллаар хэрхэн аялж, юу сурч мэд- чууд» нүүрийг хоёр сард нэг сэн, «Оч», Дөл» улаа гаргаж байх болио. Бид та бүхнийг энэ нүүрээ баг, аравт, хамт олноо дээлж байгаарай. сонины зөвлөл роо хэлэлцэж байх хэрэгтэй. Түүнчилэп өөрсдийнхөө дунд байгаа тэргүүний хүүхдүүд, тар- баатарчуудын баг, аравтаас ажил болон нүүрт үерхэл нөхөрлөл. хүсэл, со. нийтлүүлэхээр «Пионерийн нирхол, тоглоом аяллынхаа үнэн» сонины редакцид явуу- тухай сониндоо байнга салж, ппонерт элсэх бэлтгэл хийлгэж байна. Балихонгор аймгийн Баян- цагаан сумыг 10 жилийн сургуулийн 3-ын «А» ангийн сурагч Д. Норжванчиг, Ї. Болдсүрэн, З.Ын «Б» ангийн сурагч Д. Аюуш, Г. Цэдэв- дорж нар онц суралцахын зэрэгцээ олон яам уншиж «Нотын сайн нөхөр» үнэм.. ЛЭХТНИЙ болсол хангажээ. Тэд нэг хсТрдугаар ангийн баатарчуудын хичээлд 1у- Б. ДАМБЫН авсап гэрэл зураг үнэнч шударга тусархаг зан чанарыг эзэмшихийг хүсдэг тэ, хариулж байлаа. Энэ багийнхан Дундгүй аравт төрүүлж хоёрдугаар улир- лаар 100 хувь сурч, онц сайн сурлагатны эзлэх ху- вийн жин 68 хувьд хүрчээ 8-ын «Г »заплгийн онц сурла- татан Ч. Хяшигмаа багийн удирдагчаар дерөв дэх жинл- дээ ажиллаж байна. Бид тэр ангийн хүүхдүүдээс: -- Ч. Хишигмаа эгч чинь хэ зааж сургав? гэж асуу- ад -- Шинэ дуу зааж өгсөн. -- Тоглоом зааж сургасан -- Шугам жагсаал хийхийг заасал -- Сонирхолтой үлгар, шинэ ном ярьж єгсөн.. гэж бахархан ярьж байлаа. Багш Л, СОРОНЗОНБОЛД Шашин" 19:27542 Л :0Ж-077ОХОРХҮӨС17Ч ““ИАЙРАНДАЛ” ХОТХОНЫ. ЗӨГЖВӨНТ ӨДРҮҮД / Ф 1 » 1 2 Ц анад орны аз жаргалант өсбөр үе! чРАЛЬ Чэшэнн ЛХАГВА ё ҮНЭ 10 Бас «Найрамдал» лагерийн Өвлийн байр аварга том хөлөг онгоц мэт дүнхийнэ. Энд 18 аймгийн 80 су- мавс ирсэн 230 хүүхэд амарч байна. Тэдний дунд онц сайн сур- лагатан, урлаг спортын авьяастан, номын сайн нөхөр, бүлэг багийн ажлыг сайн зохион байгуулагч олон байна, Хуүхдүүд ирээд удаа- гүй ч гэсэн аль хэдийнээ танилцаж пайз нохөд болжээ, Нэг ангийлхай манай байрынхал, нэг бүлгийнхэн гэсэн “Нөхөрсөг хамт олон бий болж сонирхолтой:олон сайхан ажилд оролцоно, Л, Мэндсайхан охин: -- Лагерийн маань өнгө үзэм» тэй, тохилог сайхан байдал бидэйд онцгой сэтгэгдэл төрүүлж байна. Ирж байгаа өдөр болгон бидэнд шинэ сонин зүйл авч ирдэг боло- хоор бид өнөөдрөөс маргаашийг идүү хүснэ, Гэхдээ имралтын-Ху» гацаа дуусчих вий гэхээс” өдөр »- битгий онгөрөөсэй гэв: боддог гэмс ярилаа. МПБ-ын Тов .Зовлолийн алтан медальт Л. Мэндсайхан Зав- хан аймгийн Тосонцонгэл хотын 8 жилийн сургуулийн 8-:ын «А» ан. гид онцсайн сурдаг. Тосонцэнгэл хотынхоо «Ардын циркэд». цир- кийц. олон төрлөөр хичээллэдэг энэ охин Бүх ард түмний урла- гийн үзлэгт «Устай аяга», номе. роор оролцож алтан медаль хүрт- жээ, Дорпоговь аймгийн Өргөн су- маас ирсэн Д. Сайнзала: Би сургуулийн бүлгэмийн зойлолийн дарга, Манай . бүлгэм ажлаарав аймагтаа түрүүлж, тэр- гүүний. бүлгэмд шилжий явах улаан, туг авсан. ,«Найрамдал» лагериас сургууль бүлгэмийнхээ ажилд нэвтрүүлэх олон. сайхан туршлагатай харина гэм! ярилав, Хөвсгөл аймгийн Ринчийлхүмбэ сумын 10 жилийн сургуулийн 8. ын «А» ангийн сурагч Ж, Оюун- чимэг: ЗУРАГ ДЭЭР: (Баруун гараас), -- Дорноговь аймгийн Өргөн сУ- мын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» анпгийн сурагч, аймгийн тэр- гүүний бүлгэмийн зөвлөлийн. Дар- та Д. Сайнзаяа, Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 8 жилийн сур- гуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч циркчин охин Л. Мэндсайхан нар. -- Дундговь аймгийн Дэрэн суУ- мын 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Р. Оргодол, Ховд аймгийн нэгдүгээр арван жи- лийн сургуулийн 7-гийн «Б» ан- гийн сурагч Б. Алтанцэцэг найз- даа бүжиг зааж байгаа нь. -- Булган аймгийн Дашинчилэн сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч П. Мэндсайхан ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг - Намайг «Найрамдал» лагерьт амрах болспыг дуулаад аав, ээж минь хичнээн ИХ баярласан эн санана. «Их юм сураад олон найз нөхөдтэй болоод ирээрэй» гэл заг хисан, Харин пионерийн ахлах удирдагч Ц. Галтөмөр багш маань найз нөхөддөө заах олон ДУУ бү» жиг сурч ирээрэй гэсэн юм. Би найз цөхөд, багш иараасаа.их зүйл сурна гэлээ. Өмнөговь аймгийн Цагт-Овоо сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А». ангийн сурагч Р. Эрдэнэбат: -- Говиос ирсэн болохоор ч тэ. рүү «Найрамдал» лагерийг маань хүрээлсэн уул ус, ой хөвч, хөвсгөр цас үнэхээр сониц. гайхамшигтай санагдалс байна, Ийм том уул, ой мод, их цасыг би урьд нь үзээгүй гэж, ярилаа, Ийнхүү тав тухтай амарч хичээллэж байгаа хүүхдүүд «Найрамдал» лагерийнхаа тухай, төрөлх сургууль, пайп. цөхдийнхөө тухай сотиг сайхан олїїыг өгүүлнэ. Я. СУМЬЯА “Зөвлөлтийн анд цалтгүй суралцья/ ӨНДӨРХАНГАЙН Увс аймгийн Өндөрхангай су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа пиоперийн байгуулла- тэ, МАХН-ын Төв Хорооны Ш бүгд хурлын шийдвэрийг- хэрэг- жүүлэхийн тулд сурагчдын Дунд тодорхой ажил зохиож байна. Эпэ хичээлийн жилээс эхлэц ЗХУ-ын Москва хотын Киевийн районы 56 дугаар сургуулийн туршла- гаар аигн бүлэг бүхэнд сурлас гын. дэг журмын, пионерийн, хө- дөлмөрийн, ариун цэврийн, їшта- бууд байгуулж сурагч бүрийг аль нэг штабт хамрууллаа, Сурагч бүр «Дэг журмын» штабаас гаргасан «Эрхэмлан хүм« нөхдөөсөө цух дэтгэх дүрэм»-ийг судалж үйл ажиллагаандаа” хэвшүүлэв. Сур- лагаар хоцрогдож яваа сурагчдыг сурлагын штабт хариуцуулан огс- нөөр тэдний сурлага ахиж байна, Мон сул «сурлагатай сурагчдыг багш ир шефлэн-арч сурлагаар хоцрох болсон нөхцөл шалтгааныг илрүүлэн, тэдэнтэй ажиллах арга баридын судалгаа хийг байгаа нь нилээд, “үр дүнд-хүрч байна. Су- мын товийн ахмадын зөвлөлтэй хамтран сурагчдын дунд «Ахма- "дын сургаал-аїлт» сэдэвт ярилц лага зохиов. Ингэж тус сургуу» лийн сурагчид «Их Лепиний үйл хэрэгт үнэнч байл( зид нөхдөөсөө цуцалтгүй суралцыйя» уриан дор янагдаж байгаа «Залгамж үе» аяцаараа амжилттай аллж байна Багш О. ТҮМЭНДЭМБЭРЭЛ СЭДЭВТ АЖИЛ Дархан хотын. гуравдугаар дунд сургуулийн чинонерийн бүлгэм: шеф Зөвлөлтийн 20-ду- гаар сургуулийн лөлтэй хамтран БХПБ-ын 60 ян» лийн 15: угтаж пионер сурагч» дын дунд олон хэлбэрийн ажил зохион байна. Саяхан БХПБ-ыг В. ИН. Лениний нэрэмжит болго» сон тэмдэглэлт өдрөөр «Анд нөх- дөөсөө суралцыл» сэдэвт үзүүлэх ажид зохиолоо. Энз ажлаар тон», гол, зөвлөлтийн тиопер сурагчид В.ОИ. Лепипий нэрэмжит БХГПЁБ. ын түүхэн замнал үйл ажилла- гааг харуулсан карт, газрын зу» раг дээр аялал зохиож, «Цэц» гийн дэлбээ» кКопцерт тоглож, пмопнерийн ажлын туршлагаа Со» лилцсон- нь. сурагчдад. интёриа- ционалч хүмүүжил ,олгосон..(р. дүнтэй. аїил бодлоо 1 ) 2 “ОуДАВААХҮХ... пионерийн зөв» 9 26Ссэно ДРауЛАЛНЭй) : | т на! үхөвгүүд өхид ороо хэл сурах гэж ормэлзэж байгаад | Ч Топ Хороо халуун балр хүргэн: байна. | Ороо хол тэдэнд үндэслийхэо хөлний нэг адил эрдмийн | ертөнцөд хүрэх амыг заагч, үпэнч нөхөр нь болох болтугай. ж --Цоптралыший Комитет партип горїчо пришетавуст стремлейне юношей ин депушек к опладошио русским язиком, Пусть он послужит им, как п паш родной язын, вершым спутпиком и шутсподителем мире аианий. БЭР. -- Манай орны өсвөр үе Зөвлөлтийн найз шөхөдтэйгээ орос хэлээр ярьж, тэдїзэа эх зүйл сурраг юу! МАПАЙ ЯРИЛЦЛАГА шингэж шиниилиин! пиинииннн! гажииииинж! голнинилих! шаниилинж: шистилин: шинжииин шинилэлэн: ховллиэлин гажиж! аш ГАДААД ХЭЛИЙГ ХИЧЭЭ “байхгү Талон хэлэнд цаг, тсо тийн ялга» шин хувьд өөр хбореїгдоо ялгаатай юм бил, Тийн ялгал зэрэг спам “зүйл дээр «байна» өспэл «байхгүй» Тгасэд хоёрдмол мат ойлголт б/ гааг халлгий! учир гэнэл ирзэлүйн Тсудлаач, ордэмтэп болох хүүх багачуудлас хэл шинлгталийн ухдаг ШИГ узам гүйссийрүүдэй, тогол- дорлгүүлш ул сууритай судалж Тхөгжүүдэх хүмүүс олон гарах нь тг! гэдэг талаас !ь бодолцсогых юм шү Өїх холий. опилог, харь халиий онцлог, тэдїБэрийц Нил болол тлгайтай. талыг ларпїїлллан мэдэж баїїх їїь хэлийг хал атицшлалийн үллэстэй эзэмилїлэд ч, 8шдаа Маг Даггүй зөв бит орчуулахад т их тус болпоо. -- Хэд суртаар байх юм. Га- далд хэд мэдэхгүй байх ашгүй ч том. Сурьл гахоар чухал юунаас А лат оролдох артай сайл 1! гүй байна гэл, иргэж лваа хү! “байх їоя. Тэдэнд хай, ишттэглтжШ үештгатишыс! 75-55 8-54-2--41 0 20-08 51 5.42 эй илэн уншин! ХҮСЭЛТЭЭР Л, ОРОЛДЛОГООР СУРНА. 3 7 гээр юм. Тухайлбал орос хэл сурах хүн ЗХУКН-ын ХХУГ их хурал, МАХН-ын ХҮШ их хурлй материалыг орос монголоор тул- ган үзэх маш шлигтай. "Гэгээд бүр цаашаагаа. сайжситч түгшрахийн тулд хоёр их хурлын хаа материалыг оросоос монгол руу, монголоос орос руу хааш ць л бол хааш нь орчуулл, чадахаар болчихвол тун сайп даа. Хэл сурах санаа байвч ахлжг дохохгүй байгаа тийм хүнд тус болох үг хэлэхгүй шу гэж та хүсч байиа. Өнэ дагуу хэлэх зүйл мааан, дазр өгүүлсэнтэй тарим талаар давтагдах нь байна. Гэвч чухал тэслэз ялингула хүүхэд багачуудад давтан халох шайрдлага байдгийг бодолцож өгүүлэхэд аль цэг гадаад хэлийг сурьй зэзмшиа голж нэгэМт до сайаа шулуудан барын авсан бол. шаптралгүй. оролдсоор 30- эйлгодоо хүрэхийг эрхам болго, Зарим... хүн. тэгдэггүй, Эхлээд агсан игрийш байсиаа. сүүл сүүл рүүгээ алгуурласаар байгаад оцаст даггүй. Эпэ пь хувь хүгд ч, улс, цийЙгэМД ч шаш хортон, гарзтай зүйл. -- Гадаад хэл түргэн сурсны шлшээ болгож танд хэлэт зүйл юу байпа. -- Тийм жийгэо гадаад дОт0С- дод солоп байна. Алийг тэр гэх 1э- Эх орны дайны үед ЗХУ-д герман хэлийг дайлы фронт дээр Ч. 4р талд ч срдоо д долоо оногт, сард. хагас илд түргийчлэн сур- ган байсай барият жишээ ү! түм бий. Сайн мэдэж байгаа їэг моцизэ хзльеа. ЗХУ-ын хол шин- лэлийц хүрзэлэлгийл герман хал- ний судлалын довтор А. А. Юл- дашай гуй гєрмац орны дайны галын тайцхан сарын дотор сурснаа и4- дэд дурсан трыж байсаан. ЭнЯ- лоп єироп тивээс америк твад услц онгоцоор ясшш хүрэх хоорогд испани хэл сураад оггоцисос буух даа шууд л ярьш байсан хүн Ч бай. Тэгэхдээ (аль мзгэм |годсАД хэл сурлаа гэхэд тэр їїь Лмагт хэ МОНГОЛ УЛСЫН ИХ СУРГУУЛИПН ГАДААД хэлний тэнхимийн ЭРХЛЭГЧ, ХЭЛ шинж- ЛЭЛИЙН УХААНЫ ДОКТОР, ПРОФЕССОР ЧОЙ. ЛУПСАНЖАВТАЛ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГ- ЧИЙН ХИЙСЭН ЛРИЛЦЛАГА. хэлзэр ярьж, хичизэн үг мэдвэл учшшдаг болох вэ? гэяг цэг түүхэд асууж байсан. -- Хамгийн хэрэгцээтэй (508 үг тогтооход бусадтай ойр зузрын юм дашгүй лрьдаг болло. 2000-- 3000 үг мэдсэн хүй соппп уншин пи. Тэгэхдээ пан үг модоэд 40 сохгүй шмэдсэа үгээ бев хэрэглэл: чаддаг байх Ёстой. Уүнай тулд 5 дүрэм судлах шаардлагтай. -- Баян тапсаг орос хал болон Оусад гадаад хэлийг лцгтойхон сурьд гэсэн чин хүсэлтэй хүүкэд задууст талдай нэмж (халжоор, тухалчлай (зовлөлсөр юм танд 1 з саа дурлигиатал сайхан ус цас ашигтай. шиг, ариад гардаг хүн гэм! байх- Хал сурч байгаа. хүп бүлүүд гүй. Инцлг зоволгүй лрниа гэхэд лоймсор хандаа энэ ч ийвэрхүү Л бас узир бай, Яриан дундаа гар- тзомуудай, тэр Ч таймархүү л юмуу- буй алдаагай дор дор иь ухаа- Лав гэсэн алгаар «гүжирдэн» внлдаг хэлийг цийтэд ив, !ну/г0рхай хэл гэдэг. Өгүүлбэр зүйн байгуу. лалтын хувьд голдуу гийг нь өгүүлбэр дундаа, тухайлбат” огүү- лэглэхүү! -- өгүүлэхүүн 4- тусагда- Уштагчдынхаа моцэж. түрүүчиййхээ ёлдааг ойлгон, байгавдаа сэтгэл өсгшиж, хуун гэсэн дэс дараатлй бойдиг. савлах бол? зїй, 0арахсүлдээ, байла», сурахгүй чээл, зүтгэл шимтаогийл үр Бүч байна уу? Ё (-45-34 тал дээраїлээ. аачийнхаа лрианд давтан гар нарийн ширпїїп учрыг иь олохгүй- Тэгвэл Алтай овог хэл нь залга: 2- Дээр омийий огүүлсэн зүйл юм байца» гээд завмїї ДУНДААС буй- байдаг юм. Олон халийг сайн СсУр- Байна. Оросхал болов 0 -- Мэдэх чадахаа хэлье. Гэх: гахгүйг хичээвэл саЇїг. гээр цааш «норы» хөвж тоо гүй- мал хэл юм. Залгамал хэл гэдэг ТП3 асуултад бараг хариу балчих чихдаг. Тэр буруу. Хал сурах зсэх сал хүмүүс их толав багийо хуга- сад гадайд | хэллйг ДаамаЛхай | дзэ хүн бүрийн арга барил бар Дээр өгүүлсцийг товчлоц хэл- цээх гаж байгаа юм шиг довтолго- нь ямар хэл байх вэ? гэвэл үглїїл лт бол уу?! Түүл лээр мэмдр халс ос жиан 13 ЗЭУЧр УРҮДЬХ дад цзанд шуурхайлан оролдож сур- сурыл гасан хүй соригтой. барья өөр байнс болох шүү А2Э. баэс гадаад хэл сурч байгаа хүн вол ашиг тус нь бага гариа. Ня. гуурын араас байг-уул-саи-йар-ай хэд хэл сурьлл гаг сапал шулууд- Бүлалэй 0 її хэлдээ байгаа юм бу сан байдаг- Энэ тухай сураг дүү оролдоод шаад зах пь уйдаж оїт -- Гадаад хэлийг түргэй сур нэгдүгээрт: уйгагүй тагтэсло с8- хүүр нямбай. тэсвэр тэвчээртэй. сэхчилэп үс бүтээх буюу үг шай сил бол нэг сайл сурах бичиг озж хяїит сурч байгаа эзэн хүнд оөрт ТРУЭ НААС амгорлортт шалны ЭДАлгЭ ола сод Э албад, шоэрр даг зухам амар ямар арга байна дихгүйгээр Цас үргэлж | Шшимтон уйгагүй. аллйлладаг гүш д гадаад руулах дагаварал цувруулай зал- Шийэд л гүү!ийгээ дуустал, НҮХ ХӨ байгад. юм. Хол сурах | бол шоу лэн Таала алтыг аан орхин 1-схИЛнаАЛрЭНн мэрий- вэ? Энэ тухай д тэдэхийг хүслэ барьш үзэх, хоёрдугиарт: тар х7- хэлийг сайн сурч байгаа юм. Тїдаг хал юм. “ЗалгаМал холийг БИЕЕТэгэхэл урамч төрлйр 5 учурл Хи бан ГАЛ ОНГОН” Үллбархац: зүйл юсуулан танилцуулна гэм амдал Ч лд, бн ). х жил. ас уул шү Ч 3 чи 1 яовиг одормаал- Үлцэ» гэсн 12) шүү. гал Эхлх аахцидалд өгүүлсэн лээрээ цом нд унших, зүг З32д -- Ерөпхий хэл шинжлэлийн оор юмаар дүрсэллс хэлбээс галт заль СУДШЛЛУЛЛЫ мЛҮүлс биш, Энэ талайс нь апч үабал тэС- -с Гадаад хэлийг мэднэ, мэлэх- ХэсцэрлЭЛЄН 25 сү байх. ТИГ 2 тгтат Үүл түрүүй гийг сїї тайндоо. Шингэсл|. ХОПОГ- холбогдолтой зүйл асууя, Дэахийп тэрэгний толгойн араас слоц вагон түрэгтїээх, дүрэх сайтар... үзэн тор тэйчоэр гаргах зийлшгүй гүй гэдэг ойлголтыг та амар, байд- тойи ач агавжтэй байх. нь ханий шуулш, үг нүдэлж авах, гурАг хүй зошА хэлийг хэрхэй бүлэглэж, дугаарт: ихо цоэнлэх, доровдү ийш торолигүүлэп ангилж авч үз- гээрт! улиг болгож аалхчилгүй, дэг юэ? ТМянай монгол хал пь бу- цувуулан залгасан лугаа алил Монгол хэл бусад хэлтэй -ТУ- шаардлагатай. "Гэгэхдэа. бүтэшгүй зүйл ч. бас биш, хэн л мэрийнэ тэр Ямжил- лаар авч үздэг вэ! Эпэ асуулт арай д гэшэндүү болчих шиг бай: на. СЦавч... учир зүйг її. олохоос бэрхшээх. хүнлхэц дасгал хийхаэс оорийгоо ч мэдээжийн зүйл. Олныг байл гэхэд цаг. хоёр халийг олигтойхон тадад олоп зүй тарь байсаан. Би түүйд хэвлэл, телевизээр даг 2 хайлбал орос, апгли.. гэх. зараг чалбөлж. түүнээс тойрч. гарам х г : 3 лашируулнн халбад Сурсан. ши жгсуулан хариу огч байсан. Бас шинэ сэргэг дээрээ Шургуу дай сад хэлтэй тухайлбал орос, амгай, эй яайшаи үзвэл аль алинд 10» оролдох зэргээр аль болох амар тад хүрнэ. яХалийг С-Г ох суг" Галаад хэлийг сайн муу мэ- сурах нь чухал. Дэлгэр балш оро 116 ман хад өөрөө сурах бичиг» ралтаар үсэж, аяхиыхаа онгод, гермши, френц зэрэг хэлтэй тжи- цэр үг, үйл үг, тооны нэр, дагавар. Г.хялбархиїаар биес зосоолгүйгээр чих прта” юу цацан 5 сурлхад дэхийд хамжаэ түшлалн слоц лиз хэлийг Сайн сурлаа гэхэд тэр її» гэдэг ношынхоо оршилд «асна орчмоэрээ шамдсаар түргэхэл шиг шиж үзвэл адил төсөөтэй тал нь цаглахуйтай байлгаарай влил:тӨс- тэгэс ийгэс хийл! байгаад гадаад амархан хол бяйлаууг» 5 байца тун нх ашиг болио. Орос хэд ха ялл асуулт хари хүн тавьдаг- Бие зосоолгүй, хүч дайчлалгүй зойгоордо байн байгаад хэл сур- чих арга байна. уу гэвэл тийм арга байхгүй. Амархан сурчих Х эл байна уу гэшэл тэгш амарчлуулж, тухай өгүүлсэн зүйл бий. Түүхийг улалаал зүгээр (Шууд хэлэхэд гадаад хэлийг нэг Л баривал одор огжилгүй, анхммхаа орчтийг алдалгүй, яльтай” ильгүй зүйлээр -- Номыт тольдож уншах хэм шээнд мэдэх: -- Номыг тольдолгүй уншлаг -- Муухан ярьдаг, сайн унийн ойлгодог газрын тэлмийд гарч шад, тав- юу байна, бас ялгаатай тал !ь ЮУ дугаарт: сурьЯа гэсэл, хэлалл22 байна. Үүнийг хэл тус бүр дээр бусдыц адбадлага оролгүйгээр тодорхой жайпзэ татаж хэлж: Өгид үнэнхүү, дурпггх, иигасїз2р уул үү? Халгай нийтлэг зүй тогтол халийийхаа амтаид орж урамшин, талавсап улс, улсын хэлний төрөл тэй. Эйз мэтчилэн сор хооролдоо ү? Гурлийг сайн сур! болпо гэж бол- дүйх олоц шинэс бий. Гэтэл дурд- бол пидүүрэл, Ашиглах тї: , сурах сал хэлнээс эрс опдоо зүйл ч мол- ї бүлгийн тухайд бол орос эдииїї гол хэлэнд байдаг Суурь мэдлэгтэй бол! гэсэн. хү! Дд: Датдондотийн «Орос хэл на ч явсан халь болно шүү. Хэл мэдэхгүй хүн гачигдаж. газардалс мухардах ць багагүй Эрхэн балнэрдэм ом. Гэтэл эрдам суддалын алил хийе гэсэй шалтаглан алгасаж хаялгүй хШ- салж чадахгүй үзээд байхаар бол- болоод ялгаатай талыг иь ойлголг ишээ: нь монгол хэлэнд, авсан! бороо сурах бичиг», (3. Дашлор- Балт Өөрдүлахэ” хэл Ч байхгүй Харь хэлнээс эх хэл рүүгээ сурагч, оюутан хүй, дэлхийн со чзан оролдвол заавал пэг үр лүйд бод туп зүгээр. Хүнээр шахуулас мэдсэн байх нь гадаад хэл сурал- япдаг, Яваа гэх мэт нйгтт МЭр дай эийл. «Орос хэль (хурдавчилсан «Цаг зав гарахгүй юм», «хичээл орчуулж, чаддаг хэ! эгээр мэдэх дын шавхагдашгүй арвин сой хүрнэ дээ. Хэл сурах аргын шаардуулн байж «Суриа» гэдэг цагч шонгол хүнд ямар холбогдол- Ийм нэр Элэтхэг, сорошыи хало!д/ сурах) гэдэг номыг сайгар үзал цом шахуу байна», «ажил торол х хэлнээс харь хэл рүү хамрөгөжс хүртье гэсэп хүм. Г- ту! хайд гашал олой арга байш бо- лолгүй яах по7 Хүр хүгий арга өвөрмөц апцлогтой байж болпо. орчуулах цээнд хүрсэн байх. (Энэ бол гадаад хэлийг бузгай сайн мэддэг гэж хал болох шат) гэх байдаггүй. Цаашилбал могтол Х2- лонд хүйс гэм байдаггүй Монгол хэдний цаг, тӨо нь энэтх эг-сирой. дуусгаад, тэдгээр номд байгаа бүх /АВсгалыг нэгд эгэлгүй хийж гүй- "цаэгээд 1. М. Пульцппа «Учой!нл иь үнэндээ сурахгүй л гэсэн үг, той байж: болно гэж тө үзэх 8э? пургадугаарт: хэл сурахад чухля Хэлийг шинжлэх ухааны үндэстэй нмар номноос дихалж хичээллэх суралцах гэдэгт энэ асуулт 8ль длад хэл мадэхгүй аваас хүсэгч гүүгүй айрагчин, зүүгүй оёдолчии мат байх. боло. пх байна» оогийгөо. алдвлар зөвтгоол байьал шалтаг муулах Хэрплэ. Л.сэмбаачилж 9эгжуулш Арга бол тухайд суралцагч хү: вэ? гэдэг ч бас чухал Үүп дээр сэрэг хамаатай байна в хэлнийхээс инлзэд Ондоо. руссиого ялыг гэдэг Номыг чалас юм бод цаг завыг таргай ан, їүк” болох юм. ЕЭ, Учир тиймээс гадаад хэл мэдэх ноос өөрөөс нь ч гараад ирж бол- хэд сурсап буюу сургадаг дадлага -» Одоогийн кэл Млипилэлийн Монгол халзид үйл үгийн 40-- барьлс бүх дүрэм дасгал дээр Ми фолло. Автобус хүлэлхдээ Ч,.8нто- с ЗГАХАРР талалА хулилс шлсь дудлыг аль ч улс оронд хэхэ но, Харим хэл сурахад хэн хүлий сайтай, арга повтой хүмүүсийн үг, судалтаагаар дэлхийп олон хэлийг 40 цаг байхад, орос хэлэлд (С086р цухллтай аяшллавал сайн гэж ба. бусанд авш байхдал ч. хурал, цуг" му м ХЬй гэдэг бод 2 харын :3 пмагт орхэмлэн чухалчилж нрсэн анхаарвал зохих нийтлэг зүйл зөвлөмж: Ч тун хэрэг болло. Боги- ара орчим, овог (ссмейство) бол- шєнпый, инесошершгинпый В"ДМГ дох: байна. лаац. үзвэр, имно эхлэхийш, өм” О уй уЛлагүлтс эц, БооАГ кь бөгөөд үүний хэрэгцээ, шаврдлл байд болох юм, Энэ тухай товч но хугацаанд сонирхол, зориг мо- гон хуцалж байна. Жишээ ЗНЛТт оролцуулаад) үйл үгийн 5 цаг -- Ашглп хэд улвай оролдлоо. хяц ч, дэлгүүр хоршоонд очерлох хАйД хүй ярахдал муу ба с га. нч холбогдол нь хойшид Ч лрьпяа. Тэр нь юу вэ гэвэл: уул хоогүй дээрээ дайралтаар Шуур- хэ. сврот овог хэл (үүнд “орос байна. Англи хэзэйд үйл үгийн “Ер олигтой ахихгүй юм Одоо яв- доо ч, адбан газар - очиж, хүнтай юу, арихдаа гаргуун хүй Ы улам өсөх хандлагатай байг дээ тазруу байх явдал ч О Чингэхдээ ярихыг их ярьж байл бичихийг нх бичиж байж, орчуу яахыг их орчуулж байш л суриа Гадаад хэлийг “мар чиглэлээ мар түвшинд мэдэж (байх | ёь тухайн хүний зорилго, хэрэгилэ. аямдао| мортжлийн | өнидого шалтгаална. 1Кишээ: ни зарч хүн сайл ярьдаг байх шаардлага тай “байхад судалгааны буюу бичгийн орчуулгыд хүнд "омын хад ми. гол байлаг -- Хичизан үг мадвал голаэд -- Бидний энэ удаагайн ярина дуусах эж байна. Энд ярьсан зүйд завхан хүүхэд багачууладА төлийгүй, тэдшайг галаад хэлд сургахад ндэйхтэй бролцол тус лах үүрэгтэй багш сурган хүмүү вгүүлэгч, нийт эцэг ЭХЭД хамаатай байш болох талаас нь бодолцож бид ярмагаа дэлгэр болгохыг ЖЯг чэллээ. Таньсаа оөсуултад тодор хєй хариу өгсөйд талархлаа илэр” хийлж танд цаашдын их шлуллїлт хүсье. ! Ярилцсан Ц. 2 хшдондой “даг юм билзэ гэж: Нэг хүн цохрон- гүй ярын байхыг би солссон: Тийж байдалд орсон хүнд та тус болох сүг хэлэхгүй юу? -- агаад тэгтлээ цөхрөө ЮМ бол доо?! Аргала. буруу байсан юя бол уу, алгуурлаж, изг барыв тгаг/ танлад байсан. юм. бол уу" рич Тэгээгүй л.бол оамын гуааст Мох трлэмтэд 2 тийй ллгалтай гэж ролгүй задрал нэг амжилгад Хүр- Ү3) Дэс байхад зарны їг» “09... лтай би ? гүй гаж үзэж бзїїлд хэ гєр-1 иш хэлэхэд тухайн хэлний ман хэлэнд 4 тийп лагаа 02 даг суур, эадлагтай.. болчизсоп” Хүй тийп. ялгал сайн орчуулга тулгаж үхэхэд Зүг хэлээ тогүмол үзэх, тухайн сурч байгаа тэлсэрээ Ном. хэвлэл ИХ уцших. үргэлж гардаг хэллэгийг хам. камд нь дэвтэртээ бичеж цээжилж хэрэглэдэг байх пь чухал. Ярын сурьта гэсон хүн бол буруу лрьчпих вий Гэж хэт бол- тоомжилж, биеэ барилд байлгүй вүүрэмтийхан яриад байхыг н- члэгүүштэй. Хүүхэд уйлн тусан тэмтэр туптар лвсаар хөлд орлог шит аллАН, соц ярьсаар зов ярь заг, болохоос биш ордоо, 2 апхиаа- 26 паг байдаг байхад гєрмал Цэ уулзах гэн: хүлээхдээ: “Ч, ер. нь хаана Л бол хаанд гарсан баг мөчийг дэд суд ойгорсолгүйгээр заавал цэгийг мэдэл: 1111) сурах гэ хий зайгүй. ашиглаж байвал цаг биш харий хэд хэдэл хэлийг ч сурахад хүрэлцээтай цаг боломжшж байна. Гагихүү тэр чаг фболомжлйг хэр аэрэг бүтээлчээр ашиглаж ч дах осзхээс хамчт юм шалтгаална Үнлидэа. цагийг тр. ашиггүй дэл сул, дэмий өнгөрөөх явдал байгаа юм... Хүнийг бид тэр бүр анзаарс хайлаа хичээлл:їй тухайн халиий- амгли, франц, испани, чех, герман хээтол гол түйлийг мэдээд авбал гэх мэт єпрог тивийн золхио хал цаашлаа эрх л бїйй хапгөрасд яв- ордог). Алтай овог хэл (мошгол, микна. Нэгэн одор нэт хичээлийг түрэг. манж: хамниган), Перс “нэт ампар эс баран гэхэд одор хо” (ёраб) овог хэл гах зэрэг, Бусад ног илгасалгүй үзсээр иоя, сурах олон овог хэлийг цөмийг нь тоо- бичгийнхээ цаад талд Нь. гарвал чихиг хэмпэж зарим иэг хэлий зохипо. Нэг сайн сурах бичиг олж тухай товч тайлбар хэльеэ. Орос. авсан бол тэриййгээ энд тэндээс янгаи, фрапц, гериал зэрэг эйэт- нь цайллан: хэрэмдэглэлгүй. їг Л хэг-сврой авот хэлний.год онцлог эхнээс нь аплад дуусан дуустал яь угтлар, дагавар, оруулбартайн үзэж, хїгтээд, дасгал болголыг йэГ тадна үг нь дотроо хувилгах нэгэцгүй учрыг нь олж ппах нь дүрмээрээ хуннждаг. їЭ3 ху: байхяд Фреац хэлэнд Жү Шонголын багш нарын өдөрт,/ -- Туринк дээр Сергей Черпов. Багш бүхэн жаргалтай Үзэл: түүнийг мэдэхдээ Сурагч бүхэй баяртай Ариун эрдмийн далайд Аялах сэлүүрийг бариулсан » Ардын багш таныхаа Ачийг бид мартахгүй, Нийслэлийн 8 жилийп 20 ду- гаар сургуулийн б.гийн «Е» ангийн сурагч С. УНДРАХ . . » Багш гэдэг энэ нэр хэлэхэд хэдий богинохон ч Барагдашгүй оюут эрдмийн охь билээ. Багш гэдэг энэ нэр бичихэд хэдий богинохон Ч Багачууд бидний хамгийн хүндтэй үг билээ. Найраждлын районы 48 дугаар сургуулийн 7-гийн «В» ангийп сурагч Т, ЭРДЭНЭСУВД, . . 52 Баяр хөөр авч ирсэн анхпы онц дүнгээр Багш минь та намайт хэдийд шагналаа? Нээрэн тийм, одоо санаж байна Нэгийн тоог зөв бичсэн анхны тэр өдөр Анд нөхөдтэйгээ нийлж ? зүггүйтэхэд Аядуун дуугаар сургасан үгс тань Анхны онц дүн, эхийн хайр тань Алс ирээдүйд биднийг хөтөлнө Говь.алтай аймгийн Бугат сумын 8 жилий» сургуулийн 8-ын -о «Бэ» ангийн сурагч Б ГАЛААРИЛД А.“Сүхбаагарын: чэрэмхсит 2. Сухдаажадга т жэндэлсний авд ИХ ЖАНЖИНЫ НЭРЭМЖИТ --Их шагшин 2. Сүхбаатарын төрсөн өдрийг тохиолдуулан, жил бүр манай оронд болдог Д. Сүх. баатарын нэрэмжит олон улсын гимнастикийн уламжлалт тэмцээн саяхан спортын төв ордонд ам- жинлттай болж өнгөрлөө. Тэмцээ- ний нээлтийн ажиллагаанд Хүүх- дийн төлөө фондын төв Комиссын дарга А. И. Цэдэнбал-Филатова, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, МПБ-ын Төв Зөв- лөлийн дарга-Ч. Цэрэндулам нар оролцов. Монголын гимпастикийн холбооны дарга, ВНМАУ-ын ар- дын жүжигчин Х. Уртнасан тэм- цээнийг нээж үг хэлэв, хэ Тэмцээнд БНБАУ, БНМАУ, БИСРУ., ЗСБНХУ-ын гуч шахам тамирчид оролцлоо. Эмэгтэйчүүд гимпастнкийн Дөрвөд төрлөөр, авхаалж самбаа, уран чадвараа сорив. Эрэгтэйчүүдээс олон төрөл- тийн нийлбэр дүнгээр ЗХУ-ын та- мирчин. Сергей «Чернов,. манай Ч, Энхтүвшин пар 55,1 оноогоор алтай медаль, “Энхбаатар 54,5 оноогоор хүрэл медалийн болзол хангав, Охидоос, ЗХУ-ын тамир- чин Маткина Лета 37.9 оноогоор нэгдүгээр. байр, БНМАУ-ыт та- мирчин олон улсын хэмжээний мастер Д. Оюунтуяа 487,6 оиоо- гоор-хоёрдугаар байр, БНИБАУ тамирчин-В. Б. Александрона 37.37 оноогоор гуравдугаар байр эзэлж, алт, монго, хүрэл медаль хүртэй, Нийслэлийн: 10 жилийн 75 дугаар сургуулийн /9 дүгээр. апгийн су- ЗҮҮХДҮҮД БАГШИЙНХАХ. ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА. Ардын багш.бидний ээж Багшаа хайрлах сурагчийн сэт- гэл шингэсэн энэ өгүүлбэрийг нийслэлийн 8 жилийн дөрөвдүгээр лийн хэсэг хүүхдүүд бич- Д захидалдаа: --8.,Бид монголын багш нарын одрийг тохиолдуулан. хайрт багш нартаа бичсэн шүлгээрээ баяр хүргэх гэсэн юм. Бидний шүлгийг багш пар маань үзээд их баярлана даа...» гэлээ. Тийм ээ. Жил бүрийн хоёг у.- , . . . «А» үсэг ч мэддэггүй мөртлөө Анх би сургууьд орсон юм Нэгийн тоог ч танихгүй байтлаа Нэгдүгээр ангид элссэн юм Олоп орогтой тоо бодио Одоо бол пом уншипа Алсдаа бүр нхийг сурна Ардын багшийн ачийг хариулна. Ховд аймгийн Дарви сумын 8 жилийн сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Х. ЦЭЦЭГМАА 2 . . Гучин тавап үсгийг Гуйлтгүй улшиж чадна дүү. минь Зохиосон шүлэг, номыг Зоволтгүй цээжиллс чадна дүү минь Энэ бол багшийн ач Эрдэм. ухааны дээлс Төв аймгийн Угтаал сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч К. ЗУРААШ . . . Гарпг одон дээр ч Газар дэлхий дээр ч Хүндэт багшийн гавьяд Хүрээгүй .газар байхгүй. Төв аймгийн Угтаал сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч Г. АМАРДҮҮРЭН . Н . Дуусашгүй. эрдмийн алтан оргилд Дуудаж хөтөлсөн багшийн ачийг Магтан дуулах хайрын дуу Мөнхийк дэлхийд дандаа Дуурсапа 10 жилийн 75 сургуулийн сурагч Д. БАТ-ЭРДЭНЭ Нийслэлийн дугаар Нинжин сэтгэлт хайрт багш таныгаа улсын хэвлэлнич комбинатад хэвлэв. хээ рагч гимидстигийн олон улсын хэмжээний мастер Д, Оюунтуяа савлуур, дамжуурга дээр уран чадварлаг тоглолт хийж алтан мё- даль хүртэн тэмцээнийг хошууч- лав. Тэмцээний нээлт дээр нийслэлийн 10 жилийн 21 дүгээр сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч Д. Баяр- маа. 48 дугаар сургуулийн найм- дугаар ангийч сурагч Б. Арнув- жаргал, 18 дугаар сургуулийн зур- гадугаар ангийн сурагч 7Н. Чулуун- цэцэг, 24 дүгээр сургуулийн сурагч М. Байгалмаа, 18 дугаар сургуу- дийн зургадугаар ангийн сурагч Д. Энхчимэг, 11 дүгээр сургуу- лийн зургадугаар ангийн сурагч А. Анирцэцэг, 75 дутаар сургуу- лийн аймдугаар ангийн рг Ч. Отгонцэцэг нарт БНМАУ-ын спортын мастер цол олгож, 2 мастєруудад цол. тэмдэгийг голын Биеийн Тамир Спортын хо- рооны дарга Г. Дамдин гардуулав. Уран авьяас анхаалж Самбав- гаараа өсөх прээдүйтэй тамирчид болохоо харуулсан 13 настай Л. Уянга (БНМАУ), 13 їг В. Александрова (БНБАУ), 15 нас- тай Т. Волосова (ЗХУ), 12 нас- тай Г. Ирипа (БНСРУ), нар хүүх- дийц төлөө фондын төв комиссын тусгай шагиалаар шагн Д. Сүхбаатарын нэрэх улсын гимнастикчдийн -эяа гийн тэмцээн нь 1982 олдм Н оронд болох олон улсын гиминас. тикчдын «Нөхөрлөл» тэмцээний өмтгөх нэг томоохон сорилт боллоо. со-|------. -- Өндөр, пам сашялуур далэр ЗХУ-ын тамирчин М. Лена -- Р. Ганбаатар, Д. Ганбаатар, ЗХУ-ын тамирчин Сергей Чернов яар. С. БОДООШИНЙНН авсан гэрэл зургууд гаар сард болдог тэмдэглэлт өдрийн өмнөхөн манай сонины ре. дакци багшийн тухай сурагчийн бичсэн олон арван шүлэг, өгүүл- лэг, зохион бичлэг хүлээж авдаг юм. Бүгдээрээ л багш хүний нөр их хөдөлмөр, ач, гавьяаны тухай бүтээлүүд. Бүгдээрээ л «БАГШ» гэдэг нэртэй. Гэвч бүгдийг нийт- лэх боломжгүй учраас заримыг нь өнөөдрийн дугаартаа хэвлэж байна. Манайд шүлэг, зохиолоо нрүүлсэн бүх хүүхдэд баярла- Насан турш үр явни нд Арлуп сэтгэлт багш таныхаа їлдрыг урсгал: явна ” Сүхбаатарын районы 72 ду гаар сургуулийн 9-ийн «чА ангийн сурагч гмагт д) Д » О.ЦЭЦЭГБАЛ їрдын багшийн минь Алтайн уулнаас ч Ачит түүний сатгэл Алтан дэлхийгээс ч ууским юм Дархан хотын 10 жилийн нэг- нэр эндөр юм нь энэ лаа. Та нар монголын багш парый өдрийг тохиолдуулан багш нартаа баяр хүргэн зөвхөн бяш бас онц дүн авах, анги танхи. маа тохижуулах, цэцэг тарих. кон- цєрт тоглох зэрэг олон ажлыг са- наачлан хийгээрэй! Хийсэн ажил чинь бол багш нар чинь баярлах болно. Хүүхдүүд хүргээрэй шүлэг бичих чанар сайтай, хүнд тустай ээ! Багшдаа баяр сонины зөвлөл сургаа ыг чинь биелүүлнэ Найрамдлын районы 10 жи- дини 48 дугаар сургуулийн 5-ын «А» ангийн сурагч Ц. ШИНЭХҮҮ ө-- Эрхэм їлч гаргагч иар билээ эрдэм түгээгч ухаантан билаа Багш тандаа бид хайртай Багш та Ч бидэнд хайртай. Булган аймгийн төвийн 8 жя- дүгээр сургуулийн 7-гийн лийн сургуулийн 7-гийн «Б» 4Б» ангийн сурагч ангийн сурагч Б. УДВАЛ ц. сэлэнгэ З Н Ч » « - Найм хүрээд би Балчир бяцхап бид эд Анх сургуульд орсон юм Баялаг мэдлэг олгосоц Насан туршдаа хайрлах Эрдэмт сайхан багшийнхаа Энгүй ачийг хариулна. Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч 3 .5- БЯМБАЖАВ Багшийн ачаар хорвоотой 3 танилцлаа Багшийн ачаар эрдэмд: суралцлаа Алс ирээдүйрүү даллан дуудах Ачит багшдад баярлалаа. : гялайлаа. Ховд аймгийн 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн. 9-нйн «А» апгийн сурагч Б г. БАЯРСАЙХАН Дулаахан гараараа гарыг минь барыг Дэвтэр дээр үсэг бичүүлсэн Улаахан балаараа түүнийгээ засаж Улам хичээгээрэй гэн: захисан Ээжээс минь ялгаагүй сайхаа багаг минь хэлэ Багш хүний Бахдаж хэлээд баршгүй Бадаг шүлгийн мөрсид Магтаж дуулаад дуусашгүй Ардып багштай учирсан юм. | Завхан аймгийн Ургамал су. мын 8 жилийн сургуулийн нэгдүгээр ангийн сурагч ХЭРҮҮГА алдрыг Ардын багш гэдэг нэр Алтан дэлхийд хүндтэй 2 Ариун эрдмийн үйлсэд Алдар гавьяа Нь үнэтэй Алтан нарлы цацрал шит Ачаа өгсөн багш мипь Алтан номын үсгийг Амлуулж сургасан багш мши» Хөвсгол аймгийн Тарпиалан- гийн САА-н 10 жилийн сур- туулийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч Д. ОЮУНЧИМЭГ. боЁГЖӨРГҮТЫ тэсэж лага урралрар лын" Хэнээсгсйэвиэйн “Эрхлэгч Ц. дАШДОНДОНЯ ИНДЕКС-14140 112131 ЦЛ1 3 ӨВӨРХАНГАЙ аймгийн Арвай- хээр хотын нэгдүгээр дунд сургуу" лийн захиргаа, багш сурган хү мүүжүүлэгчид: МАХН-ын Төв Хо- рооны 11 бүгд хурал дээр Ю, Цэ- дэнбал даргын дэвшүүлсэн зорилт, огбон үүрэг даалганрыг айсил хэрэг болгохын тулд хүн бүр ажлын тус- гай төлөвлөгөө гаргац. ажиллаж байна. Тус сургуулийнхан монголын багш нарын өдрийг тохиолдуулан сурагчдын “дунд зарласан «Багш- дад барих бидний бэлэг» сэдэвт ажлаа дүгнэлээ. Мон 3, 8, 10 ду- гаар янгийц. сурагчдын дунд мон- гол хэлний хичээлээр ярилцлага зохиож, «Д. Сүхбаатарын дүр уран аохиол, кипонд» сэдвээр ун- шигчдын бага хурал хийжээ, Ц. ИЧИННОРОВ ДОРНОД аймгийн. Чойбалсан хотын гурандутаар дунд сургуу- лийн пиоиерийн-22 дугаар бүлгэм монголын багш арын өдрийг то- їолдуулан пионер сурагчдын дунд урлагын 24 хоногийн уралдаан аарласнаа дүгнэв. Ангиудын хоо- ронд: «Багшдаа онц дүнгээр бэлэ барья» оноот самбар ажиллу 2 сурлагын .амжилт гаргасан х дүүдийн туршлагыг иягтгэн бяцхан нєм гаргалаа, 8-ын «Гэ» ангийн су- рагч онц сурлагатан /Содчимэг, З-ын «Бэ» ангийн сурагч онц сур- лагатан Б. Болорсүх 2-ын «Д» ангийн. сурагч онц сурлагатан Лхагва нарын хүүхдүүд сурлагын амжилт гаргаж, онц дүнгээр багш нартаа бэлэг барилаа, М. САНЖЯМЯТАВ Сурагч Б. ГҮНЦЭЦЭГ ХОВД аймгийн Ховд сумын Дунд сургуулийн 5-ын «Б» энгийн хамт олон сурлагын их амжилтаар багш нартаа бэлэг барилаа, Тус ангийнхан багш нарын өдөрт Улаанбаатар хот дахь зөглөгтийн тубавлугаар сургуулийн Д. Сүхбаата- рын нзрэмжит тайхимд монгол зөв- лолтийн аол түмний ган бат найргмд- лын түүхийг харуулсан олон. үзмэр байлаг. Тус сургуулийн хүүхдүүл энд ирж их танжины амьдрал, тэяцэлтэй танилцахлаа туй”ып луртаЗ. ЗУРАГ ДЭЭР: Д Сүхбэлтарын нэ- рэмтит тапхим, 7-Гийн,4А» їигийн грагч, онц сурлагатан О. Онч, 86-гийн 5) ангийн (сурагч онц сурлагатан ” Саша, Г..Мөгхчулууп Р”? С, БОДООШИЙН асан гэрэл зураг ээн (4-1 .. зориулж «Сурлагын чанараа дээш- лүүлцгээс» | хөдөлгөөн өрнүүлэн хүүхэд бүр сурлагаа. нэг баллаар ахиулжээ, Сурагч, ЮМ. Шотай, Х. Шолпан, А. Роаа, А. Бепешхан, Т, Батима нар 18 улирал онц су» ралцаж бусад нөхдөө хошуучил- сап тэргүүний пионерүүд юм. А. Бепешхан даргатай нэгдүгээр са- лааны пиоперүүд аймгийн тэргүү» ннй салаа болохоор үүрэг аван ажиллаж хоёрдугаар улирлаар сурлагын чанарыг 81 хунд хүргэв. Багш М, АВИДАН ХӨВСГӨЛ аймгийн.Тариалан сумын дунд сургуулийн улс тө- рийн дууны «Намын уриа» хамт- лагийн сурагчид малчдын. суурь бригадаар явж «Ардын багшийн алдар» сэдэвт концерт тоглов. Тус сургуулийн сурагчид «Багш даа өргөх бидний дуу» сэдэвт ур» лагийн гурав хоног зохион багшийн сэдэвт дуу, шүлэг сурч “Анхны багш» зохиолоор упйшигчдын бага хурал хийжээ. Сурагч Р, АМГАЛАН ГОВЬ-АЛТАЛЙ аймгийн ерөнхий боловсролын “дунд сургуулиудад «Монголын багш парын өдөр» сэдэвт ажил эрчимтай өрпөв Сургуулиуд анги танхимаа 10- хижуулах,. сурагчдын сурлагын чанарыг ахиул гатай ажилл х талаар санаачил- ж Алтай хот, Чанд- мань, Алтай, Төгрөг, 7Каргалап су- мын сургуулиуд шинээр 2-43 анги танхим . тохижуулж кабинет байгуулсан байна Мөн «Багш пар- таа” онц дүнгээр бэлэг .барья», «Сул дүн авахгүйн төлөө» хөдөл- геөн өрнүүлж, Алтай, Тайшир су- мын дунд сургуулийн сурагчид багш нарын баяраа сурлагын онц сайн дүнгээр “угтлаа Г. ДАВААСҮРЭН Бидиий сэтгэлд дотно хүмүүс-багш нарын таань баярын одор ирлээ. 7Кил бүрийн хоёрдугаар сард болдог тэмдэг- г угтаж манай сураг- чид олоц төрлийн сайхан ажил лэлт энэ өдрий лэгч, Ардын С, БОДООШ, Я. СУМТЬЯА иарын хиож, багш нартаа бэлэг барьдаг уламжлалтай, й Амжилтаа илтгэсэн цовоолог дуу, сэтгал хөдөлгөм сайхан концертын аялгуу, эгшиг энэ. өдрүүдэд манай эх орны ль бүхэн дээр Дуур- саж НважганЧиЛЭр үхэнд багшдаа баярласан сурагчийн сэтгэл шингэжээ. --Техник хөдөлмөрийн багш М, Сү-рэнжав сурагчдын хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн хүн, Тэр авто ташины олон загварыг хүүхдүүдтэй хамтарч хий- эвээ, “Увс аймгийн Нарапбулаг сумын 8жилийн сургуулийн хүмүүжлийн эрх- тэргүүний ажилтан А. Биньеэ (дунд нь) залуу багш нарын хамт, авсан гэрэл зураг, П. ИН. Лєпиний Нэрэмшит БХПБ- ын 60 шилийн ой угтаж «Их Леп- ний үйл хэрэгт үнэнч байж, анд нөх- ДӨӨсөӨ (| суралцья» урпан дор лвуулш байгаа пмонерүүдийн «Залгамж үес» аяпыснэг адил баа- тарчуудыпй эчїїлз тоглоом--алллын дөрөвдэх шат нь В. И, Лнипий иэ- рэмжит БХПБ-ын 60 жилийн ойд зорцулан «Баатарчууд--Октлбрийн орны анд нөхдөөссө сурч байна» сэ- дэлтэй юм. ТтОГЛООМ-.АЛЯЛЛЫН УРИА: «БААТАРЧУУД ОКТЯБРИЙНОРНЫ АНД НӨХДӨӨСӨӨ СУРЧ БАЙНА» Зорилго: 1, Баатарчууд-нь ирээдүйн гпионе- рүүд болохоор багш, пиоперийн хамт олон, пионерүүдийн удирдлагын дор баатарчуудын чин эрмэлзлийг шир- хагчлэн биелүүлж, хамтрап сурч, хо- дөлмөрлож, амьдарч, пионерт элсэ- хэд биеэ бэлтгэх ёстой гэдгийг тэ- “ ДЭНДд гүнзгий ойлгуулах үүний тулд баатарчуудын үүсгэл санаачилга, ИДЭВХ сопирхлыг сайшаан дэмжиж, шинийг сурч мэдэх хүсэл тэмүүлэл, авьяас билгий нь хөгжүүлэх, хичээ- лийп болон тоглоом-аяллын явцад олж авсан мэдлэгий инь батжуулахад ихээхэн апхаарч баатарчуудыг баг, тавт, хамт олноор нь тоглоом-алллын үе шат бүрт идэвхтэй Оролцуулж, ппонерийн олон талт бүтзэлч, үйл ажиллагаанд аажмаар системтэй сур- гаж бэлтгэх, 2. В. И. Лєнин, Д. Сүхбаатар на- рын амьдрал, үйд ансиллагаа болон манай хоёр орны нам, эвлэл, пионе- рийн байгууллагын тухай янхны ойл- голт өгч, монгол-зөнлөлтийп түмний гап бат найрамдлын түүхтэй танилцуул, энэ найрамдал похерло- лийг ирээдүйд салгамїжлагчид нь өнөөдрийн бицхан баатарчууд-”тлбрь- чууд юм гэдгийг ойлгуулап “Зөвлоөл- тийн октябрьчуудын дунд зохиогддог хүмүүжлийн ажлын арга, туршлагаас танай аймаг,хот, сум район, сургууль бүлгэмд хэрхэн нэвтрүүлж байгаа тухай болон Б. И. Лепиний нэрэмжит БХПБ хэзээ, хэрхэн байгуулагдсан, хэдийд В.И.Лениний изрээр ямар уч- раас нэрлэгдсэний утга учрыг тайл- барлаж чаддаг болгох. 3. Октябрийн хувьсгалын өлгий пу- таг. В. И. Лениний нэрэмжит газрууд болон дэлхийн коммунист ажилчны хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн, зөвлөл- тийп нам, төрийн удирдагч, БНМАУ- ын хүндэт пнонер, манай орны хүү- хэд багачуудын дотны тавил Л.И. Брежиевийн алдарт бүтээл «Сэр- гэлт», «Бага газар», «Атар», “«Дур- даатгал» зэрэг номоор эчнээ аялал жийт, Леонид Ильнчийн бага нас, түүний амьдрал, тэмцлийн түүхт зам- ал, шаллийн хүний эрхэм лзэд Фан чанаргас суралцах, аялал хийж Файгаа нутаг орны бяцхан октлбрь- чуудын толоологчидтэй эчнээ уул- валт хийж, тэдиий үйл амьдралтай танилцуулах. АЯЛЛЫН ҮРГЭЛЖЛЭХ ХУГАЦАА! 1082 оны хоёрдугаар сараас шон оны 12 дугаар сарын 81 хүртэл ард - АЯЛЛЫН ҮЕ ШАТ: 1, 1982 оцы хоёрдугаар сарын 2- ноос гуравдугаар сарыг 1 хүртэл (МАХН-ын 01 шилийн ойц өдөр)... 2. Гуравдугаар сарын |-гээс дөрөй- дүгээр сарын 23 хүртэл (В. И. Лени- ний мэндэлсэн өдөр) 3. Дөрөвдүгээр сарын 29-н0ос тав Дугаар сарын 19 хүртэл (В. И. Леип- ний нэрэмжит БХПБ-ын 60 шилийн ойн өдөр) 5 4. 10 дугаар сарын 2-ноос-12 ду- гаар сарын 31 хүртэл: (ЗСБНХУ тун- хагласны 60 жилийн 0ї) «Баатарчууд-Онтябрийн орпы анд нөхдөөсөө сурч байна» уриан дор явагдах тоглоом-аяллын үлгэрчилсэн сэдвүүд! : «Октябрийн өлгий нутгаар», «Он- тябриар эхэлсэннайрамдал», «Бүх Холбоотын пионерийн байгууллага, В. И. Лепипний нэрээр пэрлэгдсэн пь», «Өсвөрийн лепинчүүд, оцтлбрьчуул, байгууллагынхаа их ойд», «Манай бүлгэм, баатарчуудын баг тавтад, зөвлөлтийн пионерийн байгууллагын ажлын арга туршлагаас..», «Ок- тябрьчуудын орпоор», «Лениний төрсөн нутаг», «Л, Н. Брежнев, мон- голын пнопер сурагчдын ордонд 120- чилсон нь», «Л. И. Брежиенийн ажиллах, атьдарч байсан КНалахетан нутгаар», «Бүх Холбоотын Октябрь- чуудын 7 хоногийн ажилтай танилц- сан нь», «Октябрийн орны жаргалтай багачууд», | «Октябрьчууд бидний дунд» гэх мэт сэдэвтэй байн болно. Аяллын сэдвийг сонгож авахдаа, тог- лоом-аяллыг зохион явуулах үе шат бүрийн онцлог, цаг үеийн байдалтай зохицуулан, түүний бэлтгэл ажлыг урьдчилан сайтар хангах хэрэгтэй. «Л. И. БРЕЖИЕВИЙН АЖИЛ. ЛАЖ, АМЬДАРЧ БАЙСАН КА- ЗАХСТАН НУТГААР» СЭДЭВТ ТОГЛООМ-АЯЛЛЫГ БААТАРЧУУ- ДЫН БАГТ ЗОХИОХ ҮЛГЭРЧИЛ- СЭН ХӨТӨЛБӨР, АРГАЧИЛСАН зөвлөмж. 1, АЯЛЛЫН ЗОРИЛГО: ЗХУНКН- ын Тов Хорооны ерөнхий нарийн бич- гийн дарга ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн “Тэргүүлэгчдийн дарга Л.И. Бреисневийн бага нас, үйл амьдрал, түүний эрхэм пандин зан чанар, уран бүтээл болон эх орны дайны дараах дцөвлөлт оронд улс ардын аж ахуйг, сэргээн босгох, атар эзэмших нөр их хөдөлмөрт гар бие оролцон ажиллаж, амьдарч байсан Казахстан нутгийн бүтээн байгуулалттай танилцахад чиглэгдэнэ. 2. АЯЛЛЫН ЧИГЛЭЛ. Баг, тав- тын удирдагч, шєф бүлгийн пиопе- рүүдтай хамтарч аллах чиглэлээ то- дорхойлно. Өсврсдийн сэтгэж: бүтээсэн унаагаар аялахад тохируулан алллын чиглэлийг нарпйн тодорхой гаргана. Аяллын чиглэлийг тодорхойлохдоо ангийн багш, пноперийн ахлах удир- дагч, ахмад хүмүүсээс асууж, зөвлөл- гөө авч аяллынхаа чиглэлийг зурагт тэмдэглэсэн байна. 7Кишээ нь: Улаанбаатар--Москва--Алма-Ата- Удаанбаатар 3, БЭЛТГЭЛ АЯГЛ: -- Москпа Алма-Ата хотын тухай гэрэл зураг, баримтат нино, диафильм, зурагт альбом, түүхийн холбогдолтой бусад баримт материал, танилцуулга, Л. И. ПБрежлегиїиг “зохиол бүтээл, ялалгула «Атар» зохиолоор хийсэн зурагт хуудас, альбомыг олж бэлт- гэн, уншиж судлах хэрэгтэй 3 -- Казахстан Нутгийн өнөөгийн байдлыг харуулсан гэрэл зураг, ил захидал, диафильм, В.И. Ленип, Л. -И. Брешневийп үйл, 8мьдралтай холбоотой альбом, сурталчилгааны бусад шаардлагатай материалыг ол» бэлтгэнэ Аялалд оролцох хүн бүрт ажил үүрэг хувларилиа Өөрөөр хэлбэл хэн ямар дүрд тоглох вэ? 12:)1(311114 урьдаас тохирч, хувийн . бэлтгэлээ хангах даалгаврыг хүүхдүүдэд өгнө. 7Нишээ нь: «ОигоцїМ Пйсэгч»-Д тоглох хүүхдэд нисэгчийн хувцас, малгай, чихэвч, “таних тэмдэг зэрэг зүйлийг олж бэлтгэх өөрийнхөө тоглох “дүрд холбогдолтой баг, Та- них тэмдэг зэргийг эцэг Эх, ах аг-, чийнхээ. туслалцаатайгаар аль болох хилбар аргаар ямар материалаар яаж хийж болохыг сайн айлгуулж, зовлолгоө өгпо, . ЗСБНХУ-ЫГ ТУИХАГЛАСНЫ БОЛОН В. : БХПБ-ын 60 ЖИЛИЙН ОН УГТАЛ «БААТАРЧУУДОКТИБРИЙН ОР-| НЫ АНД НӨХДӨӨСӨӨ СУРЧ БАЙНА» УРИАН ДОР ЯВАГДАХ «БАА- ТАРЧУУД-СУХБААТАРЫН ОРНООР» ТОГЛООМ АЯЛЛЫН УДИРДАМЖ И. ЛЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ: Харин уншиш судлах ажлыг йн- гийн багын тоглоом-аяллыг хөтлөх баг, тавтын удирдагч нар өөрсдөө хийж, аяллын явцад хийх лярнаг хүүхдүүдэд маш ойлгомжтой, сонир- холтой, үнэмшилтэйгээр товч |10- дорхой тайлбарлаж ойлгуулах ар- гаа сопгож, хэрхэн яаж ярихаа їл- 2 сайтар рийп бодош, урьдчилап бэлтгэн төлөвлөсөн байрал зохино. --Ваатарчуудын саналыг үндэС- лэн, тэдний. сэтгэн олсон зогноЛ, санаачилсан тээврийн хэрэгслийг аль болохоор бодит байдалд «ойїеЕ- туулан хийж, сэдэвт ажил явуулах байр танхимыг засч чимэглэнэ. ЮМи- шээ нь: Хүүхдүүд орчин үеийн хам- гийн тохилог, «ТГУ-1Б4» маркийн онгоцоор аялна гэж бодьё | Тэгвэл ангийнхаа ширээ сандлыг онгоцны дотоод байдлаар пасч, гадаад байд- лыг нь онгоц гэйс дүрслэгдэхээр хийж ашиглах бусад техинкийн хэрэгслийг балтгэн, урьдчилан байрлуулна, --АНГийН багш зсяэл «багийн удирдагч тоглоом аялалд орох бүх хүмүүсийн хийх ажил, гүйцэтгэх үүргийг урьдаас сайтар тайлбарлаж зохих бүх бэлтгэлийг бүрэн халгас- ны дараа тоглоом--аяллыг сургуу- ОЛ- лийн хэмжээнд үзүүлэх ажил гон зохион явуулна. 4.АЯЛЛЫН ДАРААЛАЛ: Аяллын үргэлжлэх 40 минут байна, “Аялалд оролцох бүх хүмүүс байраа эзэлсний дараа апги удирдсан багш эсвэл баг, тав- тын удирдагч: Бид «Л, И. Брежне- вийн ажиллалс амьдарч байсан |Нв- захстан нутгаар» сэдэвт аяллынхаа гараанд бэлэн болоод байна, Манай аялалд хүндэт зочид... нар оролцож байна гээд аяллын зорилго, явах чиглэлийг нийтэд танилцуулан, алл- ааа эхлэх талаар тэдэнд мэдэгдэнэ, Үйлчлэгч: Хүндэт зорчигчид оо! Манай онгоц инсэхэд бэлэн боллоо. Хамцаалалт бүсээ бүсэлцгээнэ үү! Ниесэгчид: Онгоцны даргад инсэ- хийг зөвшөөрнө үү? Онгоцны дарга: Нисэж болио. Нисагч: онгоцоо асаана, (Магнито- фонд хураасан онгоцны дууг ний- тэд сонсгоно). Сурвалжлагч: Баатарчуудаас ая- лалд явахад ямар бэлтгэл хийв, Энэ аяллаар та нар ямар зүйлтэй танилцаж юу мэдэв, танай аялагч- дын дунд ямар ямар мэргэжлийн хүмүүс явпа гэх мэтээр ярилцлага авч болно. Үйлчлэгч: Зорчигчдод чихэр, со. нин сэтгүүл тараана, Хүндэт 3ор- чигчид 00! Манай онгоц 4500 мет- рийн өцдөрт нисэн явна, бид 30 минутын дараа Москва хотод буух гэж байна. Холбоочин: Москва, Москва сон- со/Б байна уу? Агаар ямар байна? Ойлголоо, ойлголоо, онгоцны | дар- гад мэдээлэх нь | Мосняад агаар сайн. Онгоц буухад саадгүй. Опгоцны дарга: Нисэгчид буухад бэлтгэ! Үйдчлэгч: Хүндэт зорчигчид со! Ма- най Оцгоц Маскна хотын ийсэх он- гоццы Шереметьево буудалд бууж байна. Хамгаалалт бүсээ тайлцгаа- на. уу? Хөтлөгч: Биднийг угтаж Мосива хотын 124 дүгээр сүргуулийн пиопер сурагчдын төлөөлөгчид хүрэлцэн ир- энээ. (Москва хотын толоологчид гаднаас орш ирнэ), Моква хотын төдвөлөгчид: Анд найз нар минь айн замдад | сайн явш ирэв үү? Манай хотод саатан зочилж байгаа та бүхэнд |Москиа хотын өсвөрийн Ленинчүүдийн мэнд чилгаэ дэвшүүлье, Одоо 1а бүх- нийг манай хотын байдалтай дэл- гэрэнгүй танилцахыг урьж байна, (Гарал унтарч Москиа хотын гу- дамш, талбай, түүх дурсгалын 00: лон үйлдвэр, аж ахуйн газар, хү- мүүсийн ажил, амьдралыг харуул- сац зурагт хуудас, альбом, нд (24- хидал, бусад сурталчилгааны ма- териалыг тєхїйн хэрэгсэл ((зпидиас- ноп) ашиглан үзүүлж Соннрхуулна) Мосива хатын төлөологчид дэлгэ- рэпгүй тайлбар хийж, бусад хү- мүүс тэмдэглэд хөтөлнө, Дараа нь Л. И. Брешиевийн ном зохиолын үзэсгэлэн үзүүлж, Леопид Ильич- ийп бичсэн «Дурдатгал» ном с- вэл түүний намтар, зохиол хугацаа 30- лэзс баатарчуудад 72-02 даж өгнө, (Үүгээр оснваг хийсэн аллал дуусаж, аян зам орно) . Нисэх онго ч Моснва-Алма-Атаэ» «Ту-154» онгоц нисэхэд боллоо. Зорчигчид суудлаа Овзэлнэ. үү! гэж . зарлана. (Хотлөгч- (ид. өнөөдөр Алма-Ата хүрэх 2 соцнализмын ууган орны ний Моснва хсттой танилцаж их үзэж сонирхлоо гээд аялагчдынхад өмнөөс Моснва хотын төлөөлөгчдөд талархал дэвшүүлж, хүүхдүүд шд. лах бс гүйцэтгэнэ) Ёс Онгоц дуугарч аялал Үргэлшилнэ,. Хэдхэн минутып дараа манай до. чид Алма-Ата хотод хүрэлцэн ирж Л.-И. Брешневийн ажиллан, амь” дарч байсан Назахстац нутагт эх ор- ны дайны дараах үе ба онөогийц амьдралыг харуулсан днафильм, ил сахидал «Атар» азахиолоор хийсэн. зурагт хуудсуудыг ” эпидиаснопоор үзүүлж, Алма-Ата хотын төлөвлөг- чид дэлгэрэнгүй тайлбар хийж, « Атар»т-зохиолоос ярьж өгнө, Аяллын хугацаанд зураач, фото зурагчин, сурвалжлагч, түүх суд- лаач зэрэг төрөл бүрийн мэргэж лийн хүмүүс (хүүхдүүд) зурсан зу- раг, тэмдэглэсэн сурвалжилсан зүй- лзэ үзүүлж тайлбарлана. хөгжимчин, бүжигчин сурагчид Ур- лагийн тоглолтоо сонирхуудах зэр- гээр хүүхэд бүр энэ аялалд тодорхой хэмжээгээр идэвхтэй ороддсоноор энэ удаагийн аялал дуусна, 5.,.АЯЛЛЫГ ХЭРХЭН ДҮГНЭХ ВЭ? лаанаар цуглаанд аяллын материал, зурсан зурар зэргээр үзэсгэлэн булан, гаргаж, эцэг ээх, шєф байгууллагын төлөөлөгч, сур- гуулийн удирдах хүмүүс, багш пар ахлах ангийн сурагчдад сурталчил- на, Цуглаанаар, «Л.Н.Брежневайц: ажиллаж, амьдарч байсан | Назах- стан путгаар» сэдэвт эчнээ аяллаас юу сурч, мэдэж авсан тухай 0аа- тарчуудын сэтгэгдлийг сонсох, үү” рэт даалгавраа хэн хэрхэн | бие- лүүлснийг харилцан дрилцах, да- раагийн аяллыг ямар єэдваар хийх, түүний бэлтгэлийг хэржан хангах, ямар материал ушшил судлах, ямар дуу, шүлэг, бүаснг сурах, алдлы хэрхэн зохион явуулах зэрэг йсууд" луудыг баатарчууд өөрсдөө, алгийн багш баг, тавтын . удирдагчийнхаа туслалцаатайгаар, ашид хэрэгчээр хэлэлцэн шийдвэрлэж сурах нь чу- 1 Баатарчуудын баг, тавтын удир- | цуглуулсан хал. дагч, пионерийн ндэвхтэн, сонгууль- тан, баатарчуудын хамтын удир- дагч -пионерийн бүлэг бүрийн ан- хааралд: чБаатарчууд-Сүхбаатарын орноор» тоглоом аяллыг, «Баатарчуудтай ажиллах нөхөд»-ийн салбар ааөвлө- лийн гишүд зохион байгуулж удир- дах бөгөөд хийсэн аяллынхад тухай : цугдуулсан материал, бичиж! 00- ловсруулсан аргачлал, цуглаанаар авч хэлэлцсэн асуудлуудыг тухай бүр тэмдэглэж, тусгай | хавтсанд ! Хадгална, Баатарчуудын багт хи- чээлийн жилийн турш ямар ажил 5 зохиож, ямар үр дүйд хүрсэн хий- сэн ажлаа аль сургууль, хэвлэл мэдээлэлд бүлгэмийн бүлгэм, сурталчилсан,, зөвлөлөөс Өгсөн үүрвг Даалгаврыг хэрхэц биелүүлснээ шеф бүлгийц пионерүүд бүлгэмийн лолийп цуглаанд илтгэнэ. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн арга зүйц сектор З05- 4 ! 3 | | | | | ! ! “| | | | САЙН БҮХНИЙГ . ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ ТӨЛИЙНДУУ- ХҮҮХДИЙН БАЯСГАЛАН Хөвсгөд аймгийн Жаргалант су- мын дунд сургуулийн пионер су- рагчид төл хүлээн авах ажилд тус- лахаар «Төл-түмний үйлс» цуваа зохиолоо, Тус сургуулийн сураг- чид 192 ширхэг бодын нэмнээ, 99 “ширхэг элгэвч, 4 ширхэг эмийн сан цуглуулж шеф малчдын суу- рнуддаа өгөв, Энэ ажилд сурагч Б. Мэндбаяр. С. Батэрдэнэ, ч Батжаргал, М. Ганзул, Ц. Соль- хүү, А. Алтанцэцэг иар ндэвхтэй оролцов. Пионерийн ахлах удирдагч Г, ЧОЙЖИЛСҮРЭН Сэлэнгэ аймгийн Цагаан пуур сумын 8 шилийн сургуулийн 34- хиргаанаас сурагчдын дунд «төл- түмний үйлс» сэдэвт 14 хоногийн ажил зохиож төлийн элгэвч 6830, модон хүрз, малтуур 10. хурганы пайз 450, бээлий 100, тэжээлийн онгоц 15 ширхэгийг хийж малчдад туслав. Энэ ажилд Сүхээ багштай 8-ын «А», Дагвадорж багштай 6-гийн «Бэ», Долгорсүрэн багштай 7-гийн «А», Чогишмаа багштай 1-ийн «Б» ангийн сурагчид идэвхтэй сайн оролцлоо. Идэвхтэн бичнгч А. ОТГОНБАЯР Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын 10 жилийн сургуулийн пионер сурагч дын дунд «“Төл-түмний үйлс» тав хоногийн хөдөлгөөн өрнөв. Энэ аж лаар элгэвч, 487. хурганы пайз 102, бээлий 6, хурганы уут 11, модон онгоц 8, төлийн сараалж 8 ширхэгийг хийж малчин ах ,эгч нартаа хүлээлгэн өглөө, Сурагч А. ТҮМЭНЖАРГАЛ БҮЖИГЧИН, ХӨГЖИМЧИН Энэ хоёр охипыг Ш, Алтанту- яа, Ц,.Энх-оюуп гэдэг Ц, Энх- оюун нийслэлийн ЮЮ жилийн 18 дугаар сургуулийн 7-тийНн «А» ангид, Алтантуяа хоёрдугаар сур- гуулийн 8-ын «Дэ ёнгид суралц- даг. Тэд чөлөөт цагаараа Мон- голын пионер ёурагчдын орд ны хөгжим, бүжгийн дугуйланд су» ралцдаг юм. : 5 Ц. “Энх-оюун В. Сметаны «Ху- далдагдсан бэр» дуурийн дуу, Б. Түмэнжаргалын «Атар газрын үдэш» зэрэг олон зохиолыг хийл хөгжсмөөр чадварлаг тоглодог бол- жээ. Ш. Алтантуяа халх, баруун монгол, мончого, үзэмчин, орос, буриад украйн үндэсний бүтгийг гоцлон бүжиглэж сурчээ, Тэд мп С-дын ордны хийлийн | багш Г, Цэцгээ, бүжгийн багш Ч. Жаргал- сайхан нартаа монголын багш на- рын өдрийг тохиолдуулан таларх- лаа дэвшүүлж байна. ашииглтлнл) ШтиоШЛгтдлй ФАШИЗМЫГ ЭСЭРГҮҮЦЭГЧ -Эх орондоо бүх амьдралаа зо- рнулсан хэн боловч үхдэггүй. Тэд- ний нэрээр гудамж “талбай, сур- гууль пионерийн ордон нэрлэгдэж бидний дунд дввдардагы Энэ-өгүүлбэр Улаанбагтар хот дахь зөвлөлтийн гуулийн дайчин ээдэвшүлээс2Э8, бичээстэй байдаг юм. 1Кял бүрийн хоёрдугаар сарын наймныг орон бүхэнд фашизмыг эсэргүүцэгч бяцхан баатруудын өдөр болгон тэмдэглэдэг. Энэ өдөр хүн төрөлхтөнийг фашизмын аюу- лагс аврахад баатарлаг гавьяа “байгуулсан ЗХУ-ын баатар пионер Зина Портнова, Валя Котин. Ле- ня Голиков, Марат Назей болга- рын баатар пионер Митно Палау- зов, Францын зоригт бяцхан Да- низль Фери-нарын зэрэг эрэлхэг охид хөвгүүдийн алдар гавьяаг шударга хүн бүхэн дурсдаг юм. ЗАД УГААГЧИД Нийслэлийн 44 дүгээр сургууль дээр «Зад угаагч» хэсэг бйгуулаг- дазд удаагүй боловч сурагчдын дунд олон хэлбэрийн ажил зохиож байна. Тэд «Сурагч бүр соёлч байдлыг эрхэмлэе» уриан дор аж- лаа явуулдаг. «Зад угаагч» группын дарга Алтантуяа ярихдаа: -- Бид ажлаа долоо хоногоор төлөвлөн хийдэг, Манай хэсгийн сурагчид «4Зад угаагч»-ийн театр- чилсан тоглолтыг бүх анги бүлгийн сурагчдад тоглож үзүүллээ. Энэ тоглолтын дараа бид ангнудаар явж сурагчдын хувийн ариун цэ- вэр, анги танхимын соёлжилтод үзлэг шалгалт хийдэг юм гэлээ. Энэ группын гишүүн сурагчид 188 хүүхдийн гадуур хувцасны өлгүүрийг оёж, 300 гаруй сураг- чийн захны даавуу, улаан бүчийг угааж индүүдэн, 58 хүүхдийн хув цасны товчийг хадаж үйлчлээд байна. Үзлэгээр дутагдалтай гарсан сурагч, ангид «Зад угаагч»-ийт шаардах хуудас өгч тодорхой ху- гацааны дараа дахин шалгалт явуулдаг ажээ, Ингэж ажиллас- наар тус сургуулийн анги танхн- мын соёлжилт, сурагчдын хувийн арнуц цэвэр эрс сайжирч байна Б. БАЯРМАА (Пионерийн ахлах удирдагч) СУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) Ц. Энх-оюуя, Ш. Аллантуяа нар. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийл 1-ийн «Г» ангийн сурагч Г. Амга- данбаатар, Р. Андия нїр дайчин алдрын танхимд «НАЙРАМДАЛ»--ААС АВЧИРСАН ТУРШЛАГА гєрийн туршлагаас суралпах м дөрөв хопогийн ажид эхлзэд байна. Сумьяагийн засан | «Найрамдал» вальс, «Тоонот гэр», «Найрамдал», «Золбоо», «Нахна», «Гацуурхан», «Чебурашкз» зэрэг дуу бүжиг охид хөвгүүдийн сонирхлыг татаж боссно хугацаанд дуулж бүжиглэж сурлаа. «Телевизийн тойм» яэзтрүүлэг, «Алиа шогчдын Кклубэ-ын ажлын агуулга хэлбэрийг улам беллжуулж сонирхолтой олон хэлбэрээр явуулж байна. А, БИНЬЕЭ ЗУРАГ ДЭЭР: “энэүдлээжт 2-2 гєрьт амраад ирсэн Увс аймгийн На- сумын 8 жилийн сургуу- сурлагатан Д. Сузьяа. тэргэн, тойм» нэвтрүүлгийн извтрүүлэгч сургуухийн шатрын авар- га, онц сурлагатан Д. Өнөрхүү, АУУ- ны аварга Д. Эрдэнэ нар. Ж. ГОМБЫН авсан гэрэл зургууд. ЇЧ (2 | Үс Ч 5 2258-2198 зураг 25 1 ахмад зохиолч Д. Цавэгмп 1 бичиж хэвлэлд шилжүүлжээ. Сонип өнөөдрийн дугаартаа уг нэртэй зохнолын «Гэрэлт замд» гуравдугаар бүлгийг нийтлэв. сонины зөвлөл “Эрдмийн . о)0ны бос1о алхсан. нь Богд уулын ногоон нөмрөг алт- лагс эмжээртэй болис харагдах “хус модты нанчис шарласны тэм-. дэг байлаа, Дүнжингаравын хүр доорхи хөг» шин буурал хайлсны. напчис рийн нэг, хоёроор сэмхэн сэмхэн зүг түрүүч нь дуйд голын упаж, салхинд туугдан өмнө хийссэний эргээр тохиолдоно. ! | ГЭРЭЛТ ЗАМА | | | Шөнө хүйтэц Хоносоц зарнм өг» /4| лео хотын өргөй:талбайг цан хяруу нарны гэрэлд сувдын цагаан гэгээ татан гялал- бүрхсэп нь мандах тах болов, Ийм нэг нарлаг өглөө цув! орох нь харагдана. сайтар сурвалжилбал: энд түрүүч нь яизэгдэж байгаа ажээ. ирлээ» гэж хүүрнэлдэнэ. | ДэлИй нь зассан зкороо хул | хүмүүс | томилогдсон хошуу даяар ! сац пагаан зсгий тоорцогтой, цэн- хэр чударгатай хүрэн пүүсүү дээл- тэй, шар дурдан бүсэндээ ногоон угалз хээ нь ярайсан шинэхэн эзтэн гут- лын түрийнээс улаан зрээн хөвөө- торгор даалин хавчуулсан, тай оймсны зах цухуйлгалгээ. Тэр багш шууд явж дунлахь дүнзэн байшинд оров. Энэ өдөр эрдмийп ордны босго алхахаар ирэгсэд янз бүр, жинхэнэ сургуулийн насны хүүхдүүд ч цөөн- данхар "том биетэй, урт хар гэзэгтэй хар- гүйн дотор хорь шахсан, чууд ч үзэгдэл: байв, Багш Намжилдорж | лөөнд нь бийр тгүрэн толгойтой гаргаж тамхилаал, хааяа чалга чан- | таар найтаана. Түүнийг ” ”--Өлөөдөр боллоо гээд сууллаас “бостол нь бөптгөрхөп пагаац парай- тай, намхан биетэй хүүхэд хөтөл- сөп бїїдор хар хүн орж ирээл алга , дэлгэн бөхийж багшийп амар мэн- Намжил- лийг мэдсэний їїлцаг харпул А--8468:0 1) ” АНХНЫ БАГШ. Ардын засгийн анхны жилүүдийн багш хүний хө- долморийц тухай өгүүлсэн пїїм нэртэй зохиолыг БНМАУ-ын Сайд царын Зөвлөлийн орлогч дарга,. Соёлын Яамны сайд, гавьяат багш, хүүхэд хөтөлсөн- эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс хүрэц будагтай банзан хашаа руу Учрыг ардын засгийп анхны бага сургуулиудын Наран ханын толгойд хүрэх үеэс морь той, ахимаг насны хүп прж хашал» ны өмнөх уяан дээр буухад «Багш шивиїэлдэн Эна сургуулийн багшаар саяхап яллар- тай хурдан бичээч, янтай Намягил- дорж морио уямагц олны зүг бө- | Хөсхийц мандлээд, лээгүүр харан, ! хөлөө хол Хол зөөн: талбин алхла- | хыг ажиглавал тарваганы сүүл хад- хашааны хүмүүсийг тэг нэггэр нь дуулан оруулж, урт “цагаан таалиан цаасан дээр анхны (Фурагядыт бүртгэхдээ «Хэний хэн, , хэлэн настай, аймаг хошуу, ам бүл» гтэх зэрэг асуулт тавьж завсар чө. яптай нийлүүлэн, сүйжин хөөрөг --Өнөөдөр бүртгэхгүй гээд үүд рүү алхахад нь сайхь хүн түүний замыг хөйдөлсөн согсолс: с--Та намайг тайихгүй байна ул? Би Цэмбэлдорж байна. Танд өөри биеэр бараалхан ирлээ. --ба тийм үү: Таныг сая та- нилаа. --Төгэлгүй яахав. Та намайг таинх ёстой. --Энэ чинь танай хүү билүү? --Тийм ээ. Тапхимд бүртгүү- лэхээр авчирлад гээд бөхөсхийхий нь ажиглавал «Энэ багш миний үгпэлс гарахгүй» гэсэн итгэл Цэм- бэлдортжид төгс байгаа нь илт ажаэ. Багш Намжилдорж эргэн сууяс --Хэний хэй гэж асуултаа эх- лэхэд нь: --Өлаийсайхан гэснээ, гэнэт дуугүй болж, ичингүйрэх мэт нүүр нь улайн зогсох хувраг тийш Цэм- бэлдорис зэмлэнгүй нүдээр хялар харис огцом дуугаар: --Цэмбэлдорлийн Чейнхор гэх- гүй юу. Яаж дэмийрч байгаа юм гэв, --Өлзийсайхац гэв үү? гэж баг- ШИЙН | лавлан асуухад Цэмбэл- дорж, урагш ухасхийл хушуугаа цорвойлгож, намуухиаар: -- Байн байн өвдөхөд нь дээд- сийн зарлигаар Чойихор буюу номын хүрд болгон нэрийг нь сольсон їом: Тэгээд л шинэ їїэрээ мартаад солиорч байхгүй юу гэж тайлбарлав, --Номын хүрд гэнэ үү! Сүрхий нэр байна гэсээр Намжилдорас Чойнхор тийш хааяа ширтэлй харж Цэм...бэл...дор.. жийн, Чой... хор гэж үсэг нэг бүрээр уйшируу- лан, үеэр таслап дуудалс яаралгүй бичиг гүйцсэнийхээ дараа: -- Хэдэн настай вэ? гэж їсуу- хад нь Чойнхор: --Арван гуравтай гэн: аман дотроо аяархан дуугарап. --Ам бүл хэдүүл вэ? гэсэн асуултад: Чойнхор хэлэх үгээ олж ядах мат гайхан зогсоход Цэм- бэлдорж «Дөрвүүл»э гэв. --Аймаг хошуу гэсэн асуул- тад: 2 --Цэцэнхаапы аймаг гэнс мөн л Цэмбэллорж хариулав. -- Танай хүү гэрээсээ яаах юм байгаа биз дээ. --гээд Намжил- дорис бүртгэх дэптрээ баадлгнас- наар Чойнхорыг сургуульд авс иаа мэдэгдэхэд: --Үгүй, үгүй, за байз, хаанаас лаа гэж Цэмбэлдоржийн хэлэх үг ХЭД Дахин гацаад гэнэт гох нь та- вигдсап ::эт шулуулдал: -- Сургууль дээрээ, багшийн- хаа дэргэл байлгүй яахав. Эндээ, Лэргэдөээ авч зүзээрэй гэхэд нь Чойнхор битүүдээ баяртай байв. ургуулиудыг шинэ тутам из: . соЁл гэгээрлийг хөгжгүүлэх тухай ардын засгийн уриа ороп дДоїлэ түгэхэд “Өрх бүрээс нэг хүүхдиг? албадап танхимд оруулах гэнэ! тэнд бурхан, шашин, эцэг эхээ ” мартах буруу номд сургана» гэх мэт цуурхал тархаж байв, Гүн Цэмбэлдорж эрх танхил ганц хүүгээ барьж аваачихаас нь урьдчилан сэрэмїглэх арга ухав- ныг танил тал лам. птоёдтойгоо зов лөн хтлэлцсэн байжээ, Хүүхдээ танхимд өгөхийг дур», гуйцпэл эцэг нь гэмтап болно гэ сэн: яриа. лэлгэрэхэд.| Цэмбэлдорж бүр ч ялран зүүй хүрээний Гал- Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэплэлийн комбинатад хэвлэв осэн эцэгтэйгээ “түүнд сэтгэл санжамц гавжтай сэм хуйвалдаж түүний шавь “Чойнхорыг өөрийн хүүгийн оронд танхимд өгчөхөөр шийдвэрлэлээ. Тулах түших төрөд садангүй, анчин Чойпхорт шинэ төрийн сур» -гууль алсдаа муу ч бїпц байж бо- лах юм гэж. Галсанжамц гавж бо- доод гүнгийн удаа дараа гуйсныг зөвшөөрчээ. | Тэгээд гүн Цэмбэл« дорж, БадамЁго дацангийн сахну- санд Чойнхорыг зул хүж барнулан- сөгдүүлж, Цэмбэлдорж гэсэн 084 гийг насан турш хадгалап, үрчил- элэг нэгтэй, үүрд хувирахгүй, буруу санаа агуулахгүй явах тангараг эргүүлээд өөрийн нэрээр сургуульд оруулсан нь эна ажээ. Чойнхорыг сургуульд бүрт- гүүлж байранд суулгах болоод гэртээ харих замдаа гүн Цэмбэл- дорж «Харэ- хүүгээ заавал«тан- химд оруул гэгдэхэд хүрвэл хоё. рын нэгийг нь өгсөн гэж хэлэх үг- тэй. Бас тэгээд үүгээрээ ардын засагт үнэнч болж үзэгдэх талтай нь алсдаа над хэрэгтэй юм. Ухаан билгийн хурцаар учрыг нь эртхэн оляс хужрыг нь эвтэйхэн тааруулж чадлаа даа» гэл! өөрөө өөрийгөө магтан, сэтгэл хангалуут алхална. «А»-лийн./ 0а(аа «Б»: бий Анхны бага сургуулийн эхний хичээл эхлэх намрын өглөө хүйтэп амьсгалтай бологч хурц партай, номин хөх тэнгэрт өчүүхэн ч үүл- гүй, цэлмэг сайхал байв Эрдмийн ордны босгыг алхахаар дүнзэн. байшипгийн нөмөрт цуг- ларч буй сурагчдын хувцас хупар нь янз бүр, голдуу ээтэн гуталтай боловч олон өнгийн дээл, малг бүрийн малгайтай, зарим нь дэр- пэгэр чихтэй үстэй тоорцог тавья өгэл монгол дээл дээр хүрэм дав- хацижээ, Зарнм нь гозгор оройтой годон. малган, хээтэй шандал даа- руу тэрлэг өмсчээ. Тэдний дунд та- шуу энгэртэй улаан дээлтэй, тол- гой пүцгэн зогсох нэгпийг ажигаа- вал Чойнхор ажээ Намрып өглөөний сонорт ямаан дунгийн дуу хашаа алслан сонсог- дохын сацуу сурагчид хичээлийн танхимд ларал орцгоож пэрэгцүү- лэп эгцүүлж тавьсан урт пандан дээр суудал эзлэн тус тусын вая- дангаас дэвтэр цаас гаргалт: эхлэн. Удалгүй багш Намжилдорж орж ирээд: -- Бүгдээрээ сайн гахэд нь нэг, хоёрын зэрэг с-үүхэд аман дотроо «Сайн» гэж шивнэн хэлээд бусад нь бие биез харал- цан, тайхсан байдалтай дуугүй сууцгааж байв, --Миний нар Намжилдорж, би бол та нарын номын багш, үүнээс хойш багшийн орж ирэхэд нэгэп зэрэг босч бай. Ингэж багшлал хүндэтгэл үзүүлэх нь болог: | ул- сын сургуулийн сурагчлын-ааавал дагаж марддөг журам юм. Одоо нэг удаа азрэг босч үзүүл! гэхэд нь сурагчид ихэд гайхсан байдал- тай. уяан пуван боспгоов, --НогэнН “варэг босч сурах хэ- рэгтай За, сууцгаа, Өпсөлдрөөс эх- лэп та нар ардын сургуулийн су» рагчид боллоо. Та нярт би бүр ном заана. Хүн бүхан сайн бичээч болж улмаар эрдамтан мэр» байна уу? -0 Энэ сургуулийн өдөр , гийн Нүс- түүдийг дууриалган тус лпявтэрт бичээрэй--гээд хана -дахь “самбар дээр А. Э. И гурван эгтш мчээд. яах А, Э, ИН гэж | сура чид аялга нийлүүлэн дуудаж тус. тусын дэвтэр дээр хуулан бичиж. буйг. дорж эргэн үзэж үсгийн ацат шүд яаж гаргахыг үс- гийг хаанвас нь эхлэн бичихийг су- рагч бүхэнд зааж зарим сурагчдын Фарыг барьж хөтлөн бичүүлиэ, - анхны хичээл ийнхүү эхлэв. Багш Намжилдорт: “өглөө бүр монгол үсгийн цагаал 11| толгой, дврга нь тоо бодлогыл хи- чээл сампингаар заадаг байлаа. -с- Чойнхор сургуузьд орсноос хойш Олон хүүхэдтэй танилцан сэтгэл санааны хувьд сэргэсэн бо- ловч шөнө бүр аавтайгаа уулааж зүүдэлдэг, зарим өдөр удтал дуу- байлаа. Түүний даруу номхон зан- тай, цээлхэн шингэн дуутай. ио- цолдох, барилдахаас үргэлж зайлс- хийн явахыг нь ажиглаж зарим сурагчид түүнийг «Хүүхэн Чойн- хор» гэж хочлох болсонд сэтгэл нь гиэг түгшивч чухам нэр, үнэн биеэ лаж олохыг мэдэхгүй, танга- рагаа няцаж нууцаа илчлэхээс зовно. Үдийн бууны дуугаар танхимаас бутжигналдан гарч гал тогоопы гэр рүү уралдан гүйлдэх сурагчдын хамгийн сүүлд Чойнхор явах нь харагдана. Сурагчид гурилын боорцог тарж, зарим нь бөмбөг хөөцөлдөн тоглоход Чойнхор хичээлийн тан- хар цай ууж. улаан химдаа хэдий нь очиж помоо дэл- гэн суусан байдаг байлаа. Ингэж: цаг мөч бүрийг ашигтай- гаар өнгөрүүлж, эрдэм пом сура- хын төлөө мэрийж чармайсны ачаар цагаан толгойн үсгийг ааал- Чойнхор ном гаж дуусах үедээ үсэглэН. уншин Эхэлсэн бөгөөд удалгүй «Багш шавийн үлгар», «Цаасан шувууны тууж» зэрэг номуудыг торолгүй ушшдаг болс- ноор үл барам, цөөн үгтэй аахи- дал өргөдөл бичиж: чаддаг болог. Нэг өдөр Чойнхорын хичээл дап- таж суутал сургуулийн нь. галч эмэгтэй Дариймаа орж ирээд: -- Хүүхээ, чи над англын хол- сөө авах нэг цаас бичиж огооч гэж гуйхад нь Чойнхор: -Би яаж бичих вз, Тийм 10м бичиж гүзээгүй гэхэд Дариймаа: --Мамайг л бичиж чадна гэл- цэх юм, Чадаж ядах юу байх її». Миний хэлснийг л биччихгүй юу гэп Чойнхор аг 2 буюу дэвтрийнхэл цааснаас иэг хуудас таслан “анч Дариймалгийн” хэлсэн үгийг най- руулан сургуулийн даамалд өргөх бичиг зохиоп, - Зарим сугагчид мартсан үгээ Чойнхороос асуудаг, ялангуяа тоо бодлогын гарийн даалгаврыг хийж ядахдаа түүнээс тусламж авдаг, Чойнхор, ч,тэдэнд мэдэх. члдахын хир чинээгээрээ. тусалдаг байсан учир нөхөд нь түүнийг хүндэтгэх болж «Хүүхэн Чойнхор», гэсэн хоч нэр бараг сонсогдохыг боль- сон билээ, Геөвч, Өлзийн Равжир, Галтын Муна -зэраг сурагчид тэр хаочийг “айн байн халж даажигна- хыг оролдовч Чойнхор түүнлїїг огт анхаарсан шинжгүй сонсоогүй ї0м шиг өнгөрөөж хамаг цагаа эрдэм сурахад зориулан өдөр заалгасан хичаалаа орой бүр давтаж хамгаас эрт босч, хамгаас сүүлд унт” хат - жил тэспэртэй, шамлан суралцса3- ныхаа ачаар эхний экилийн: 2Ш- сийп, шалгалтаар бүх хичээлд онц Дүн. йпч: дотоод яамны сургуулийн хэргийг эрхтлсэц тушмалийн иИлтТ- галд цэр нь дурлагдап сайшлагдав., «вссш би. шишлнэс Зиатэх сэнӨ"э 211007 С. НАДМИД “ Эрхлэгчийг Индекс-14140 оишө24. | гаа хурааж бодлогошрон суудаг. идээд зарим нь. ! т хээ ага үллэнигчаь блсха санч ЄвСЄВШЄЯРЭСЭЭ! Орон 1) 9, 6515 157471:1418-1-09, 4918) 24:1:11811:197,1-34:1:1: нар нэг дагтүн! Д.Сүхбаатарьгнн-нэрэмжит МПТБ-ын ГТөн Зөвлөлийн сонин ЗУРАГ ДЭЭР, “«Сонорчууд-88»-ын зовлолийцн гишүүн Ш. Энхтуяа, “СОНОРЧУУД-33” Анхаар! Тэргүүн туршлага. Хүүхдүүд ээ? Та яаэ таньж байгаа биз дээ? Элэ бол нийслэ- лийн Ажилчны районы 19 дүгээр хорооллын 833 дугаар байрын . хүүхдүүд шүү дээ, «Сонорчууд--33»-ынхан энэ оны нэгдүтээр сарын социалист уралдааны дүнгээ Саяхан гарга- лаа. 15 үзүүлэлтээр дүглэдэг 100. баллын энэ уралдаанд Н. Алтансүх хүү түрүүлжээ, Алтан- сүх 75 дугаар сургуулийн 7-гийн «Бэ» апгид сурдаг, Түүний санаа- чилж хийсэн олон ажил нөхдийн, хөө талархлыг хүлээжээ, , Сонорчууд байрынхаа сүлд модны наадамд -аав ээж, ах эгч. гпараа урьж Алтайсүхийн хийсэн 100 гаруй хөөрхөн багийг бяц- хан дүү нартаа бэлэглэж, сүлд мюдны “наадам нь улам ч хөгжил- тэй! сайхан болжээ. “«Сонорчуудн 33» одоо 22 гишүүнтэй. Тэд ням гаригийн 10 цагт бөмбөрийн ДУУ- гаар цуглаж, ирэх долоо хоногт хийх ажлаа төлөвлөн, томчуул» тай хамт цэвэрлэгээ хийнэ. Тэд Нэг жилийн хугацр л й социа- лист уралдааны үүрэг боловс» руулжээ. 50 ширхэг мод тарина. 25-ыг нь 67 дугаар цэцэрлэгийн дүү нартаа тарьж. өгнө. Байрын гаднах тоглоомын талбайг тохи- ДҮҮ, туулна. Зурга дугаар сарьпг нэгэнд урлаг, спортын гаадам явуулна. Орц бүрийн тэргүүний ппонер сурагчийг шалтаруулаа гэх мэт олон ажил төлөвлө: жээ. «СопорчууД--38»-ын зөвлө- лийн гишүүдтэй уулзахад 75 Лу. гаар сургуулийн 7--гийн. «Б» ангийн сурдасч Н. Алтансүх. -- Бид орцуудын хана, туур- га, хаалга, цонх, байрын гадаах талбайг хуваевж хариуцдаг- бол- сон, Хоний хариуцсан эд хогшил бүрэп бүтэн, цэвэр, цэмцгэр: зэ? гэж долоо хоног бүр үзлэг шал- галт хийж “дүгнэдэг. Бас хэрэг зөрчил тлрүүлсэн гишүүдэд та» лархлын: хуудас. уердуулдаг гэж ярилаа. Зөвлөлийн тишүүн 52 дугаар сургуулийн бятийн.«В» Їзнгийн сурагч О, Эрдэнээ: -- Бид урьд нь орцын Хаал- таар орохдоо хаана юу эвдэрч, хэмхэрсэн, хогтой байна уу? үгүй Фу? гэдгийг анверрдаггүй бай лаа. Одоо бол сургуулиас ирэх» ДЭЭ байраагаднаас нь эхлэн бүг- дийг -аукигладвг, Сонорчууд бид дутагдлын хажуугаар зүгээр оөн- гөрөх бсгүй гэж ярилаа. «Сопор- “ла уудын дотор дунд, муу сурлаж тэсэн хөдДөӨлЛа. 4 гатан байх бсгүй», САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ МАХН-ын үйл хэргийн төлөв хазэйд балхэн байгтун! Ч, Отгонжаргал, О. Эрдэнээ, Д. Ундрах, Н. Алтансүх нар гөөй өрнүүлж гишүүн бүр .сур- лагын " чалараа ахиулажЖаар ис- рийж байна..75 дугаар сургуу- лийп 5-ыгн «Бэ» ангийн сурагч Ш, Энхтуяа, 52 дугаар сургуулийн 6-гийн «Б» ангийг сурагч 4. Ундрах нар: -- Бид «Зад угаагч» ажил. луулж байна. Тэргүүний соёлч ай- /удад. Сонарчуудын гэрчилгээ, Цэвэрлэгээнд гардаггүй айлд «Со- порчуудын дохио», шаардах Ххуу- дас өгдөг. Тавьсан шаардлага миль хэрэгждэг болсонд бид баяртай байна гэж яриад Батбаяр маань эмнэлэгт хэвтчихсэн. Бид одоо эр- гэх гэж байнд гэлээ. Ардын цэргийн ...дугаяр айгийн ахмад Гэрлээ, байрын дарга ДЭэ- чинжид нар тэдний ажилд анхаа- рал тавьж цаг үргэлж тусалдаг ту- хай хүүхдүүд бахархан: өгүүлсэн юм. Бяцхан дүү нар нь ч. багагүй тусалдаг байна. Тэдний ажлын үр дүнд 1, ТУ орц цэвэрлэгчгүй болж цэвэрлэгчийн авдаг сарын цалин- гийн 65 төгрөгийг сонорчууд Хүүхдийн төлөө Фондын дансанд шилжүүлдэг болжээ. Ийнхүү «Со- лорчууд-38»-ын ажил үйлс ам- жилттай байна. Хүүхдүүд ээ! Со- норчуудын туршлагаар ажиллац» гаа! МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Я.СУМЬЯА | өгүүллэгийн то | ангийн сурагч Д, Бадамханд, 21 дү- | гээр сургуулийн 7-Гийн «П» ангийн | Ж. Ганхөлөг, 29 дүгээр тусгай сур- «Найбамдлын . наран до| эблэл ахын. замаар» сэдэбт уралдааны дүн БНМАУ-ын Мэдээлэл, радо,.те- тевзисийн улсын Хороб, Д. Сүхбаатх, рын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөл, Монголын иолчДын өэвлэлийн Хо. рооноос МХ Монгол Ард Улс-- ЗСБНХОУ-ын хооронд найрамдалт харилцаа тогтоох тухай холэлцээрт гарын үсэг зурсны 60 жилийн ойг | угталсн мапай орны ерөнхий болорс- ролын су угаар ан- гийн гчдын дунд шүлэг, ! оор зарласап урал- | нар шүлгээр, нийїслэ. | эр сургуулийн 8-ын «В» | ангийн сурагч Ш, Сарантуяа, Бали. | онгор аймгийн 10 жилийн хоёрду- гаар сургуу зийц -7-сийн «Д» амгийн : : 1. Болормаа. нар -өгүүллэгээр | С. БатСүрлэг шїїн 24 дүг | дааны дүн гарл Энэ уралдаанд хот хөдөөгийн 105 | сурагч ирүүлсэн бүтээлийг урал-( ззаны хомисс хүлээн авч болзлын | дагуу байр эзлүүлэг Гос їмгийн дрдэнасант сумын 8 жилий | сургуулийн 5-ын «Г» ангийн сурагч | Б. Болормаа, шийслэлийн 48 дугаар сургуулийн 5-ын «П» азигийн сурагч | ! НЭГДҮГЭЭР БАНРАНД шалгарч олоц улсын пионерийн «Найрамдал» тагерьт амрах. эрхийн бичиг, - дипло- моор, Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 8 жилїїйн сургуулийн 8:ыц «А» ангийн сурагч Б. Батбаяр, Монххаац сумын 8 жилийн сургуулийн б-гийн «А» ангийн сурагч 1. “Түмэнцогт, нийслэлийн 22 дугаар сургуулпйн 8:Ын «Б» ангийн сурагч “Энхтуяа, 12 дугаар сургуулийц 7-гийц «АЛ» сурагч Д. Чингис, 48 дугаар гуулийн 7-гийн «ПЗ» ангийн сур» сурагч гуулийн ахлах ангийн сурагч Я, Пү. рэвсүрэн 20 дугаар сургуулийлг 6-гийн «В» ангийн. сурагч Мон» годмаа, 17 дугаар сургуулийн 6.тийн «А» ангийн сурагч Цэцэгээ, Сонгино дахь 10 жилийн 10 дугаар сургуулийн 5-ын «В» авгийн сурагч Т.Энхболд Дундговь аймгийн Гур. пансайха! сумын дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Гарамжав Төя аймтийн Угтаалын САА-и 8 жи» лийн сургуулийн 844н «Б» ангийн сурагч Ж. Чимэддоггол, Онтябрийй САА-н 8 жилийн сурууулийн: б-гийд «А» апгийл сурагч 8, Баярмагнай, Партизаны САА-.я 8 жилийй сургуу» лийп 5-ын «А» айгийн сурагч 0, Жигжиддэндэв, Эрдэнэ сумыг Жан. чивлан дахь 8 жилийн сургуулийн 5-ын «Аж» ангийн сурагч Л, Оюунгэе рэл, Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн сургуулийн 8-ын «Аэ ангийн сурагч -Б. Цогбадрах Доргпоговь айм- гийн. Эрдэнэ сумын сургуулийн 8-ыя «А» зангийн сурагч Н,Бямбажан Архангай аймгийн 2Каргалант сумын 8 жилийн сургуулийн 6б-гийа «А» ансийн сурагч Мандахнар, Сэлэнгэ, аймгийн 1Капхлапт сумын 8 жилийн сургуулийн 5-ын «В» ангийн сурагч Д. Даамчиймаа, Өтөрхангай аймгийн Сапт сумын 8-жилийн сургуулийл 7-тийи «А» ангийн сурагч Ц. Оюун иар ТУСГАЙ ШАГНАЛТ БЛИРАНД оря: гурван байгууллагын Ллиплом, Монголын Зохиолчдын . Өвлалийн Хорооны шагналаар тус тус шагнаг- дал. УРАЛДААНЫ КОМИСС яус “22 шилпи! шинлпиййипиингититїйгшиийггатийиигтилигитиинпилиитии 208 АЕНИНЧҮҮД цар шиг шишишшишншинпийн тул ийплитлти її хутатлигүалталллалзлтцхэлзэлуул ултай татлага " ноо хамгаалах баатарлаг 7 ӨСВӨРИЙН | (Үргэлжлэл): 1040 он гэхэд Бүх Холбоотын иионерийн байгууллага иь 10 сан пионер, дөрвөн сал октибрьчуудыг эгнээндээ нэгтгэсэн пионерийн ха- луун ам бүл болжээ. Эв нэгдэл бүхий. энэ их хүч «Намтай хамт, ард түмэнтэй хамт» гэсэн уриа дор эх орныхоо бүтээц байгуулал, тад бяцхан гарынхаа их тусыг хүргэв, байлаа. 1940-ө0д он. 1941 оны зургадугаар сарын 22. Дайн, буун дуу эх үрийг өнчрүүлїц хагацал, зовлонгийн нулимс урсга- лаа. Дайны тухай сурах бичгээс олоптаа уншиж, сонссон боловч ийнхүү зүрх сэтгэлээрээ мэдэрч "хагацал зовлонг өөрийн биеэр ам” сана, үзнэ гэж тэдний хэн нь ч бо- доогүй. Фашиамын аюулаас эх ор- тамцэлд Зөвлөлтийн бүх ард түмэн бослоо. Аав нь, ах нь зөвлөлт ох орноо хамгаалах өнөр олны их жагсаалд нэгдлээ. Ээнс нь, эгч нь аавынх нь, ахынх нь оронд ажиллаж, хүн бү- хэн эх орныхоо төлөө хөдөлмөрлөж хүүхэд багачууд ч тэмцлээ. 1417 өдөр, шөнө үргэлжилсэн хатуу шиг рүүн энэ дайнд зөвлөлтийн ард тү: мэн зориг баатарлатийн жишээг үзүүллээ. Ард түмний энэ тэмцэлд өсвөрийн Ленниичүүд асар их гавь- яа байгуулсац юм. Пиоперүүдийн номиссар, нэрт зохиолч А. П. Гай- дар пионерүүдэд: бичихдээ: «Эрийн цээнд хүрсэн тэр цагтаа, энх цагийн бүтээн байгуулалтад тар бие оролцож сайхан атарч байхдаа, хүн төрөлхтний дайсан- тай тэмцэх аюул Эх оронд шинь тулгарсан тэр хунд жилүүдэд дэ “Мий чалчиж цаг нөгцөөлгүй, гар хумхиж зүгээр суугаагүй шүү гэж сэтгэл Дүүрэн эргэж бодохоор тэмцэх хэрэгтэй» гэжээ. Дайн эхэлсэн анхны өдрөөс пио: нер сурагчид Брестийн цайзыг хамгаалагчдад зэвсэг зөолс шархад- сан хүмүүсийг асарсан 10м, Их тэмцлийц шуурган жилүүдэд аймшиггүй тагпуулч, холбоочий хүүхдүүд армид хичиээц тусалсныг өгүүлж баршгүй, Тэднийг «хороо: ны хүү» гэл: өхөөрдөн нэрлэдэг том. Хоргодох байр тэдний сургууль нь болж, дэслэгч, хошууч, генерал ах нар нь пионерийн удирдагч багш нарыг нь орлож. ажилласан Том. Байлдагч ах нарынхаа хамт Вол- гоос Берлин хүрсэн олон хүүхдийг өнөөгийн эрэн сурвалжлагч нар ил- рүүлис олсоор байна. Белорусс ус ранп, Брямснийн ойд болон бусад олон газарт «Комсомолын гишүүд, ахмад хүмүүсийн удЇ їрдлагаар хүүхдийн. хэдэн арван нууц бай- тууллага ажиллан: дайсны галын дундаас чухал чухал мэдээ хүргэлц ирж байлаа. Үнэнч шударга тэмц: СЭН Олон зуун ийм хүүхэд дайны дараа «Агуу их эх орны дайны пар” тизанд» “медалиар шагнагдсан юм. Пионерүүд эмийн ургамал, хаягдал төмөр цуглуулж хамтралын төл: байд ажиллаж, суурь машил эзэм- шин «Бүхнийг фронтод|», «Бүх- Нийт- ялалтын төлөө» гэсэн ард түмний тэмцэлд бядхан гарынхаа их тусыг оруулж байлаа. Энэ бү- хэн тар үеийн пионерийн байгуул- лагын гол алсил нь байлаа” Дайны гальпг шугам дээр шїИолерүүд ирж өөрсдийн цуглуулсан хөрөнгөөр хийгдсэн танк, их буугаа дайчин ах нартаа гардуулж байсан юм. «Москвагийн пионер», «Куйбшо: вийн пионер», Уралын пионер» гэ- сэн таикийн цуваа, «Сибирийн пио” Пер», «Ташкентийн пионер», «Уз- бекийп пионер» гэсэн нисэх хүчин цуваа эх орноо хамгаалах тулал- даанд баатарлаг гавьяа байгууллаа. “Ийм хүнд амьдралын дунд эх орныхоо төлөө. амна огсон ЗСБИНХ Угын баатар пнопер Володл Дуби- нип, Лена Голиков, Зина Портнова, Марат Нааей нарын баатарлаг үйл: сийг шударгч хүй төрөлхтөн хүнд: лэн дээдэлж, бахархан дурсаж бай: на. н : З в5 Р: Е мж 2 8 Ё х . 5 х с ь » 1М є:гүлулт | сэл. хэсэгтэй бөгөөд дээрх 8 дээрээ ! 8 туршлагаар хүйтэн жавраас дулаа- | шаад зүүпий сувэгчийн чинээ 1 хээр ямар их дулаан алдагддагийг «Хүйтэн жавраас дулааныг хамгаалья» «Манай орц» сэдэвт "| ПИОНЕР, СУРАГЧИД АА! Пионерийн бүтээлч хөдөлмөрийн аяны таван жилийн аянд гарцгаая! зохиож байр сууцаа цэвэр сайхан эдэлье! Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн хурлаар «Пионерийн бүтээлч дөлмөрийн таван жилийн аяны программ» аймгийн Орхонтуул сумын | биелүүлэхэд рны нийт пио-| үзүүлж байпгын хяналт тавьж ажиллахыг рэгжүүлэхээр Сэлэнгэ дунд сургуулийн хамт олноос манай 0 нер сурагчдыг урпалж авсан үүргийг гаргалаа. Уг тогтоолд «Ппоперийн бүтээлч хөдөлмөрийн та- баталж тогтоол сыгс- хз-|бүрзэр тодорхой үүрэг бүх талын удирдсага туслалцаа” 5 опедаци ван жилийн аян»-д сургуулийн дэргэдэх ХЗЭ, пио. хө- нерийп байгууллага, хүүхэд залуучуудын хат амлалт авахуулж Над анмаг хот, районы пионерийн зөвлөл, ерөнхий боловсролын сур- | гуулийн дэргэдэх ХЗЭ-ийн байгууллага, пионерийн чахиад нөхдийн зөвлөл”-д үүрэг болголоо. Сэлэтэ. айлиийн. Орхонтуул: сумын (8 жилийн нэгдүгээр. дүнд сургуулийн 5 дэ эдэх.. лшонерийн. 17 душар. бүмэмээс бүтээлч хөдөлмөрийн тан жилийн зафаанд| ерөнхий. болобсролын/ сургуулиудыг уриалж аёсан үүрэ! 1 Зорилго нь: 1. Пионер сурагчид бид МАХН- ын ХУШ их хурлын шийдвэрийг амьдралд бүтээлчээр хэрэглсгүүлэн сурах, хөдөлмөрлөхийг хослуулан ирээдүйн маргэжлийн чиг 0бл- римисаа олж авахын төлөө, вх орныхоо социалист бүтээн байгуу- лалтын үйл ажиллагааид тодор- хой хувь нэмэр оруулахыл тулд «УП таван шилийн төлөвлөгөөг долоон сарын өмнө биелүүлье» гэсэн дайчин уриан дор даряахь үүргийг авч байна, Нэг. «Төлчиц багачууд» алнаар 1, Сургуулийнхаа дэргэд сүрэг хамгаалах нохөрлолийг 76 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулш хөдөл- мөрийн шуурхай штаб зохион бай- гуулна, Эпэ штаб нь «Төлчин ба- гачуудын штаб», «цагаан алтны аяныг зохион байгуулах штаб», «Сүрэг хамгаалах, тэжээх штаб», «Малын тэгээл бэлтгэх штаб» гэ- 19) 1111:5 нит ажилд сурагч бүрийг тодор- ХОЙ түүрэг даалгавар авахуулан ажиллуулж, үүргийн биелэлт, уралдааныг 7, 14 хоногоор дүг- нэл -үр дүнг тооцно. 2| Таван жилд бид эгнээцэЗсээ 25 илгээлтийн эзэн залуу: малч- ныг бэлтгэл гаргана, 8. Кил бүр. сумын малчдын 9 бойлсуулах хурга ишиглий.. 36-41 хувь, тугалын 20 хувь, унаганы 10 хувийг сурагчдын хүчээр бой- уулс МАХН-ын Төв Хорооны 1971 оны ЇХ бүгд хурлын шийд вэрийг хэрэгжүүлнэ. 4, «Сүрэг хамгаалах лийнхои» хониИпы. хоёр шефийн: холбоо фогтоолс лана 5. Сумын ямааны ноолуурын төлөвлөгөөний 50--60 хувь, хур- ганы ноосны 50 хувийг бэлтгэж, зөвхөн хаягдал ноос цуглуулах болзолт уралдаап зохиол: ажилла- пөхөрлө- суурьтай ажил- ї на, 6. Бог, бод малын сүү ашиг- лах, Өсвөрийц ажиллуулна. Хоёр, «Ургац» операци 1. Тарид хураалтын үед «Нуд- лэн хамгаалах штаб» ажиллуулж будааг хаягдалгүй авахуулах,хаяг- дал цуглуулах, будааны аливаа алдагдалтай тэмцэх штаб постуу- Дыг. гаргаж ажиллуулна, 2. Төмс, хүнсний ногооны урга- цыг зэрлэг ургамлаас хамгаалах, ногоо тариалах, хөдөлмөр зусланг үр дүнтэй ажиллуулна. 8. «Өсвөрийн ХАДЛАНЧИД» ая- наар жилд сурагч бүр 50--60 нг Овс бэлтгэж сангийн аж ахуйдаа тусалиа. 4. Жил бүр 200:аас доошгүй кг олон наст ургамлын үр түүлэ. Гурав. «Ажилчны залуу халаа» саальчдын цуваа 1, «Ажилчны залуу халад» бү- гэг ажиллуулж сургуулийнхаа дэргэд сангийп аж ахуйн мэргэ- жилтэн параар удирдуулсан трак- торчдын дугуйлан байгуулна. 2, «Ажилчны залуу халаа» бү- лэг сумын төвийн үтрэмийн хө9- ДӨӨ алж ахуйд машиныг эзэмшиж түүний технин засварыг хийлцэнэ, 3, Бид5 жилд 50--60 залуу ТтЄХНИКЧДИЙГ Ссайгийн аж ахуйд шиїлжүүлнэ, Дөрөв, «Эх орны ногОоц гоёл» 1, Бид 5 жилд 500 мод. лил бүр 1--2 цэцгийн мандал, зкилд 200-аас доошгүй цэцэг үржүүлэх ажил хийнэ. 2. Сум орон путгийнхаа ой мод, ан амьтан, хөрс, ус ургамлыг хамгаалах «ногооп цэпхэр, шар эргүүл», «шувууны нөхөд» хөдөл- гөөнийг уламжлал ёсоор арнүүлж ашиллуулиа Тав. Пнонерийн бүтээлч 7 хоног 1, Бүтээлч 7 хопогийг уламж- лал ёсоор тодорхой үр дүнтэй зохиож энэ хугацаанд үүргийн дагуу төлөвлөсөн алглуудыг лвуу- лахын зэрэгцээ энэ долоо хоногт хөдөлмөрийн ач-холбогдол, үр ши- мийг ппонер сурагчдад өргөн сур- талчлах ажил зохионо, э 3, «Бүтээлч Т хонёг»-ийн үеэр чомхнаар юм хийх», «алдагдал! хаягдлыг ашиглах хөдөлгөөн». өр нүүлж сумын төлөвлөгөөт яс, зэ Ї хөнгөн цагааныг 100 хувь сурагч дын хүчээр хийж гүйцэтгэнэ, 3 Зургаа. Нүдлэн хамгаалах штад 4 Манай хамт олон Зөвлөлтий Ч барилгачдын хүч хөдөлмөрөөр,г баригдсан сургуулийнхаа барилга төхөөрөмжийг 8 иил урсгал зас- вар хийлгүйгээр бүрэн бүтэл ашиглагн түүний зардлаас 18000 төгрөгийн хэмнэлттэй ажиллаж байгаа бөгөөд энэ ажлаа улам үр- гэлжлүүлж таван жилийн эцэст 30000 төгрөгийн хэмнэлт гарга! ажиллана. Үүний тулд Говь-алтай, Архангай Хялганатын 10 илийн сургуулийн туршлагаар өмч хөрөн: гийг нүдлэц хамгаалах штаб, пас- тын ажлыг улам эрчимжүүлж ажиллана. Бид авсан энэ үүргээ 4 амжилттай хэрэгжүүлнэ. Бидний нэгэн адил авсан үүргээ үр дүнтэй бүтээлч хөдөлмөр 0ол-49 гон, нам эх орныхоо хөгжил цэ. цэглэлийн их алхааид хувь нэмэр оруулж, УП таван илийн төлөв- логөөг долоон сарын өмпо биелүү- 9 лэхийп төлөө шамдад ажиллахыг үе тэнгийн нөхөддөө уриалж 081448 на ХАМТ ОЛНОО ТӨЛӨӨЛЖ Сургуулийн намын хүрчїн нарийц бичгийн дарга Д. ЖҮГДЭР Захирал Д. НАНЖИД Пионерийн удирдагч ! Л. ГАРМАА Тэргүүний багш Ц. НАЦАГДОРЖ Сурагчдын зөплөлийн дарга Ц.УЛАМНЭМЭХ Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга А, МӨНХЦЭЦЭГ Ахмад ажилчин 1 Л. ПҮРЭВЖАВ хаар Сухоазтлрын дүгээр хорооны 8, гаргав, рРАЙР, СУУЦАА Хүүхдүүд зэ! Найзууд аа Бүг- Зөвлөлтийн хүүхдүүдийн ныг хамгаалах ажил зохиол, байр сууцаа цэвэр, цэмцгэр, тохи. тух- тай, дулаан сайхан болгохыг Та бүхэнд уриалж дорхи үүргийг авч байна, 1, Манай байрын хүүхдүүд Зөв» лөлтийц «Пиопер» сэтгүүлийг уйл нү» ойлгон, «Хүйтэй їавраас дулаач цыг -хамгаальл» сэдэвт операци явуулахаар шийдвэрлэв. Бид байр орцныхоо хаалга, ЦОНХЫГ дДу- й лаалж, хаалгыг сайн хаягддаг бол- гоүс дулааны алдагдлыг багасгаца. 2. ЗХУ-ын Ленипград хотын Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн Хорооны Товчооны хурлаар байр сууцаа цэвэр, тохилог дулаан байлга: районыг орон сууц гудамжны 38 дугаар байранд оршин суугч ппонер сурагчдаас гаргасан уриалгыг дэмжиж: тогтоол 29 эвлэлийн гишүүд, пионерүүдийн туршлагаар «Манай орц» сэдэвт ажил: явуулж, байр орциыхо0р хана, шал, шат, цонхыг тогтмол цэвэр өнгөлөг, бүрэн бүтэн байлгахын тулд байр, орцны нүд: лд хамгаалах команд, отрядын аг- лиг чанаржуулш тогтмол амил- луулиВ, 8: Байрын олон нийтийн зөрдөл Өцэг өх, ах өгч нарынхаа тусламж- тайгаар яна бүрийн иасны бүлэг байгуул, байрандаа хүүхлийн хү- мүүшлийн танхимтай боли, хамт- ран- цом унших, Дуу бүжиг, хөг- тийм сурах, спорт урлагийн дугуй- Лаү хичээллүүлэх зэргээр байрын. бүх хүүхдийн чөлөөт цагийг зөп боловСоц-өнгөрүүлэх-ажил дохио- но. 4, Орцуудын нүдлэн хамгаалах Уг тогтоолд пионер сурагчдын энэ санаачилгаар суудаг байр, орцоо тохижуулж соёлжуулах, дулааны алдагдлыг багасгах, оршин суугч хүүхдүүдийн чөлөот цагийг зөв боловсон өнгөрүүлэх талаар ажил зохиож үр дүнд хүрэхийг тодорхой нийслэлийн нийт пионер сурагчдад үүрэг болгожээ. ЦЭВЭР ТОХИЛОГ. ДУЛААН БАЙЛГАЦГААЯ! командуудын дунд социалист уралдаан өрнүүлэн сар бүр дуг. нэл, тэргүүний орцыг шалгаруу- лап ажиллалс соёлч таргүүний байр болохоор үүрэг амлалт авч хэрэгжгүүлнэ, ! Бидний энэ ажилд эцэг эх ах эгч нар маань тусалиа гэдэгт нТ- гэл: байна. 1 Анд найзууд аа! Бидний экишээ- гээр ажиллаж суудаг байр, орцоо үлгэр жишээчөээр нүдлэн хамга8- лахыг Та бүхэнд уриалас байна. Сүхбаатарын районы орон сууц гудамжты 29. дүгээр хорооны 7 8, 38 дугаар байранд оршин суугч пионер сурагчид, олс 7 ї 97 МАХИ-аас дэвшүүлсэн лоозонг амьдралд хэрэгигүүлэн социалист омчийг иүдлэн хамгаалж, хөдоөл- морийг бишрэн шүтэх хүмүүжлийг пиопер сурагчдад олгох зорил- гоор зохиогддог «Пионерийн үнэн» с.дугаар сургуульд 7 хопог» сэ- дэвт ээлжит ажил Дархан хотын 8 жилийп есдүгээр дунд сургууль | дээр боллоо, Сэдэвт алслыг туйлын аж ахуйч, арвич хямгач, социалист өмчийг чүдлэн хамгаалагч, хөдөлмөрийг бишрэн шүтэгч гэсэн 4 чиглэлээр өрнүүлж 1200 гаруй багш сураг- чийг хамраар, ! ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгэмийн зөв-лөлийн танхимаа тохиялгуулж байгаа нь. ХҮ: ахогчжээ гэттожч гїсетттэ рэээгтжита (гэлгстиээ Өргхитэєйтшт: гёжхвэтшэр гихшээвэн) ттстэшэгэт| - УРЧАХ 719 7 л Эг, ТУЙЛЫН АЖ АХУЙЧ «Сургууль орчин, анги танхимд нэг ч эвдэрхий зүйл байлгалгүй нөөц бололцоо бүхнийг ашигла пийгэмд хувь нэмрээ оруулцгаал» уриан дор туйлын аж ахуйч Ссэз- дэвт ааглыг зохиолоо, Техниг, хө- дөлмөрийн багш -Г., Пүрвээгийн удирдлагаар ахлах ангийн сураг- чид хөдөлмөрийн хичээлийн каби- ист: тохиисуулнц, үзүүлэнгийн сам- бар 7, онцог булан гаргах багалг 10 гаруйг хийлээ, Хөдөлмөрийн кабинетын туршлагаар бусад тан- химыг тохилуулах үүргийг ахлах ангийн сурагчид авав, пионерийн идэвхтнүүд -»| їишүүр ангийн сурагчид,.. ДАРХАН ХОТЫН 8 ЖИЛИЙН ЕСДҮГЭЭР... ДУНД СУРГУУЛЬД АРВИЧ ХЯМГАЧ «Юмхнаар том хийж, юмхинаас 10М хэмнэцгээе!» “уриан дор зо хногдсон арвич хлмгач сэдэвт аж- лаар хүүхдүүд дэвтрээс дэвтэр хэмнэх, хуучин ном сэлбан засах, хамгийн сайхан номоо баатарчууд, дүү нартаа өгөх хөдөлгөөн өр- нүүллаа. Дунд ангийн ,пиоперүүд помын санч С. Мөнхбатын удирд- лагаар 600 ном засан сэлбэж, дүү нартаа хүлээлгэйс өгөв. Сурагч бүр дэвтрийн цаасыг үр ашигтай зарцууллс хаягдал цаас ашиглан бяцхан ном хийх агшлыг уламтилал болгов. СОЦИАЛИСТ ӨМЧИЙГ НҮДЛЭН ХАМГААЛАГЧ өмчийн эс ширхэг гэн юу болох тухай маргаан 30 хпож сурагч бүрт анги тайхимд байгаа эд, юмыг хариуцуулан өгч Социалист нүдлэн хамгаалж, ариглан арчла- хыг хэвшил болгох үүрэг ава- хууллаа. Сууцны орц, мод свог зам талбайгаа цөвэр үзэмаприИ байлгахад байнга анхаарч, пиопе- рийн эргүүл пост ажиллуулан ма- шин технинийг болгоом!н гүй эзэм- ших, хупвь хүний хариуцлагагүй, сахилгагүй байдал зэргээс социа лист өмчид учирч “болох эвдрэ- лээс “урьдчилан сэргийлах аклыг хэвшил болголоо ХӨДӨЛМӨРИЙГ БИШРЭН ШҮТЭГЧ Цонх угаах, цэцэг услах, ацгїи дохитуулах, цэвэрлэх өэрэг хө- дөлмөр хийл: байгаа нөхөддөө хамгийн-дотны туслагч байт, али- ваа пїшилд гар бие оролцон аав, зэлг, ах эгч анд нөхдийнхөө хөдол- мөрниїг-хүндэтгэх нь бидинй үүрэг мон. зохиог чийн “МАХН-ЫН ЛООЗОН ПИОНЕР, СУРАГЧДЫН АМЬДРАЛД САА ЭХЛЭН ТУЙЛЫН АЖ АХУЙЧ, АРВИЧ ХЯМГАЧ, СО- ЦИАЛИСТ ӨМЧИЙН ЭС ШИР- ХЭГ БҮРИЙГ АЛХАМ ТУТАМ- ДАА ЄНҮДЛЭН ХАМГААЛАГЧ, ХӨДӨЛМӨРИЙГ БИШРЭН ШҮ- ТЭГЧ БАЙХ ЁСТОЙ». ӨСВӨРИЙН ТЕХНИКЧИД Тус сургуулийн ахлах ангийн су- рагчид техьик, хөдөлмөрийн багш М.Сүрэнжавын удирдлагаар цахил- гаан. удирдлагатай самбар хийж | «ХҮН БҮР БАГА, БАЛЧРАА- | төрөл бүрийн тоглоомын машинд цахилгаан. хөдөлгүүр тавьж, тус- гай сямаар ялагч вагоны загвар, жолоодлоготой. цана бнц сонирхолтой зүйл Өсвөрийн техникчдийн хийсэн эд- хийсэн нь | гээр бүтээлүүд нь пионер сураг- | боллоо. дын талархлыг хүлээлээ. ЧИНИЙ ТҮҮХ СУРГУУЛЬД Сурагч бүрт «Чиний түүх сур” гуульд» гэсэн дэвтэр нээлээ. ус дэвтэрт сурагчийн сурлагын Ч4- нарын ахиц, бууралт, арвич хям- гач байдал, сахилга бат, амьдралд тохиолдсон баярт үйл явдлыг би- чиж үлдээх учиргай юм, Сурагч бүр өөрийн түүхэнд сайн үйлс үл- дээхийн төлөө биеэ дайчилж баяй- ца НАЙМ ДАХЬ ӨГЛӨӨ «Тнонерийн үнэн» гдугаар сургуульд 7 хоног» сэд эвт ажлын дүн З дахь өдрийн өглөө гарлаа. Нийт 32-анги, бүлгийн 1273 пио- нєр сурагч оролцож бүх үзүүлэл- Бадамхан багштай 2-ын «Б», Н. Хулан багштай 6-гийн «Б» ацгийн хамт олон бага, лЛундД ангиас түрүүлагс «Пионерийй үнэн» дипломоор шагнагдав. тээрээ У сонины Долоо хоногийн сэдэвт ажилд идэвхтэй оролцсон сургуулийн на- гын үүрийн парийн бичгийн дар- га О. Цэдэндор»: номын санч С. Мөнхбат, пионерийн ахлах удир- дагч Ш. Гонгор, бүлгэмийн. зөв- лөлийн дарга Х. Должинжав" бо- лон нийт багш сурагчдад сонины зовлол талархал илэрхийлж, бай- н? с. БОДООШ авсан гэрэл сургууд | | | | 5 | | | | Ї | | 5 | | | ! ци с 3 ” байх. Тан ” тог хэлж байна гээж ярьжээ. Вас л «худал» гэн: хэн ч хэлсэнгүй, Дэрэм зэждээ хайртай, Зэжс нь бөөрний “өвчтэй. хэвтэрт байдаг юм. Ёстой муухай заллаа. даа! Чи муу яаж тийм диинэ ь Б ! ” хздсэнгүй. Учир юун гавэл найа нар нь Дэрэмийн хүсэл морводдийг мэддэг юм бай. ситэ, Дэрэм наймдугаар ангиа төгсөөд адуучин болохсон. “Адуучин болчихоод олон эх- “Пуужингийн загварыг хөөргөхдөө, пуржин ба резипэн түлхэгч--(хурд: ашигладаг байлла. Харин сүүлийн үед загва бүтээгчид шахагдсан хийц түлхэх гээ хөөргөх болов. Техиннийн загвар сонирхогч 1 11111111 1Ц0ЦЦИИЦИЦ нэг хангал сургаж, спортын ургамал оляс чадах юм бэ гор 33 5 багачууд та бүхэнд Горьний хотын сурагч Алекс : а! 02 : Ё гэн: хэлсэн бол манай Дэрэм Ч у Урагнил, 9 яуцыг Хов МОВШУүҮсЭрЬ юутай | их-сомдох “байсан ЗЭэлэжыл хийсэн пуужингийн хоёр, агт 59 леосөо болоод блахай хүдал бӨЛ?., 12 “Хүүхдүүд ээ! Эдгээр загварыг хийж ур « хэллгийг ангийнхай пь андах... Хүсэл морводлийг нь ойл-. сдрьцгоогоорой. | р 1 түй. Мөрөөдлийг ямар Ч годог яасан сайн найЯзуудгай «Юный техпип» сэтгүүлээс Киров хотын. Л (ӨГҮҮЛЛЭГ) “2 мөхцөлд шоолж болдоггүйг гүү вэ мапай Дэрэм чинь! Юрий 2Кариковын пуужинт загварыг үзсэний. : : тийп. амралтаараа ууланд байдаг. ЭВыс лвахадД нэг Хөорхон- гари ээждээ. эмийн маш Хүүхдүүд ээ! 1, 2 дугаар зураг дээрээс Алексейн 1 олгор даага бэлэг болгоп ховор ургамал олж | ирлээ. “ хоёр загварыг хараарай! Эдгээр загвар пь пууцаш-1 3 «Дулмда сайхан мэдээрэй хийн түлхэх хүч пуужинд илүү хүчтэй үйлчилна. - Ээн чинь өгсөөр байтал Хлексей загвар-төхөөрөмийнхөө үндсэн эд ангийн яал, ийгэж болох вэ?» гэж | пластмассыг сороө хийжээ. Энэ нь хамгийн тохи« чихэнд. Нь шийрэгнэх ШИГ ромагтой материал болсон байна. Пластмассыг бэлт- болор. Дулмаа апсан чихрээ гэхдээ хэдэн давхар даапуу!йд давирхай түрхэл уус: нэг пагаар Нь эвтэйхэн гэгч | ж. бэлтгэнэ. ЗХУ-д үйлдвэрлэдэг ЭС--5, ЭС--6 садлаад чихрийн нэг талзЗас маркийн давирхайнууд хэрэглэл болно. Эдгээр “нь. нь Тэн хагасыг тэгш хазал: зэсийн хольцтой шар өнгийн ийунтаг юм. үлдсэний її». ТУС ТусАД Нь Одоо эхний загварыг хийх дарааллыг танилцуульа! боон хуучий байдалд. її Эхлээд 60 мм тал бүхий квадрат огтлолтой 700 тадилаа. УдалгҮй зэм нь үл мм урт дүнз модоор адил урттай 2 ширхэг цилинд- таних эгчтэй орж ирлээ. Цай рийг харуулдаж бэлтгэпэ, Нэг цилипдрийц Диаметр” Уунд болж тавагтай чихрээ нь 50 мм. чөгөөгийнх нь 40 мм байла. тарий к Пластмасс бэлтгэхдээ марль, инмгэй брезонт, Дулмаа сандран гарч, хяал | 8 найрон, лмбууны аль нэгийг хэрэглэлэ, Том амта таныг завсраар харан Ганпх- шилэн сава давирхайгаа хийл: 40 градус халуун гүй эгч цэг чнжэр апснаа | стай хувинд тавина. 4-5 мипутын турш цавуу» хазах: гэсїїээ б) цаа тавихыг 3 гаа хутгаарай! Дараа нь хатууруулагч мж 12 ГӨЗСО2Ө7) 1, ЗЭБҮл, Үзк пь аягатай Е нуүт хутгана “Ингээд цавуу бэлэн болно. Одо ь ЭЭЧНХЭ ҮРС ХЭВШИЛН шинАЫ, - эх- Баяр 3) хийнэ. Хоёр модоп голоо лаа» Дулмад гэрлээ 18 цаараа хап. Ээнийн өгсөн гургвай Магвө агч дахиад эг чихэр Ї сэн да 1 Буугаа “Р Унайгах ЄЛУСЛЫНЭ рАХНА, ДЭ үлдээд хичээлээ хийл байн. чихрийн цаас халаасанд И» | апч падалтал мөн тал бє- |35 нь4--5 “им тОЛЛТОН ХАА Таян” Энэ гэ) ДЗГҮЙН Тэр цэгдүгээр ангид сурдаг шажигиана. Шилэ(.. татУурс гоөд шүдний. ор гарсан бай 5 дараа бүрэн хатаа. Цараж” нь цилинд БолоЧ Бух болохоор хичээлээ Туп цэвэр гыг хӨдөлгөх гэсїїрз чихэр. лал м 5 галж БЕН Балтг ЗСЭН пластиа ОЛ р) ҮДОГ (02 нямбай бичиж аав өзждөэ шаас арай л апч болмооргүй Ээшийнх нь пүүр час 2 үн маши дээ хавчи Шахиа Ман ТЦа20 57002 үзүүлдэг байжа. Нэг ӨДӨр санлдгдан. Цонхоор харвал улаал боллоо. Түүнд їїчгэг- |2 . лалт чи Ба : Хойи їйд (п0 ш т 183 р: Н хичээлээ Давтан: дДУуусаАД изг охип цавстай, чихэр тэртэй байгааг Дулмаа ойл- ! » дайд поршенд/ эвэрлэмцэд Дэрэм бол бусад хүүхэд- лэй адилхан хүсэл мөрөөд», лөөр дүүрэн хүү, Яавал бу- “ садтай адилхан, адилханвар Ч барахгүй илүү сайхаи йолох по гэж: үргэлж болио. Гэлээ ч түүпд нэг гэм бий 10у гэвэл баахан худал яри- на, “Тэсч чадахгүй ярина. Үүнийг өөрөө мэддэг юм. Нохөд инь бол бүрт сайн мэлиа. пар налад баяр хүргээл, паа- худал - - «хуу МӨРӨӨДӨЛ БАЛҮҮНИЙ НАЙЗУУД- найлууд нь мэддэг байжээ: -- Би савлуурт зуу суииз- ааа гаж Дэрэм ярив. Сул биетэй болохоор иь бас л «Хүдал хэллээ! Чи яая твм олоп суийаж чадах билээ» гэж, шуугилдсангүй. Харин ч сУуниахсан гэж бодож: ийш тийш харав: задлаад пмандаа үмхэлс байн, Мөрвөдөж л байвал учир бай! Мөрөөдөлд бас найзууд хэрэгтэй С. НАДМИД гов. “Гэсэн ч оройтиохэ. 78 багш ном. авч 01100 ы) 38 М 2 3 27 Будгийн харандаагаар өнгө Үүлээ тоо “9 хослуулал арын дад ном. авч өгло вуудан: даавуугаар пааж байрлуулпа. Цилиндрт пор» ЯСАРГАЛСАИХАГС "А--84042. Даян дэлхийн хүүхэд багачууд айнгүй тайяац амьдраасай эрэлт наран өндөрт мандаж Цэгээн тагтаа үргэлж инсэзсэй Дориогонь аймгийц Сүмбэр сумын 10 жилийн сургуулийн 2-0 Ү-тийн «Г» ангийн сурагч Ц цолмон Балсая: байгаа хүн зурлаа Бас түүннї эргэц тойрон П. АЛТАНЦЭЦЭГ Найрамдлаар опоглосон Пагацуүр Нарлаг уудам талд сүндэрлэнэ. Газрын зураг дсар бидний хот Ганьяаны одон шиг їтлалзана, Одтой аалуусын баяртай дуу Одоо тапд цуурайтаж: байна, Ха надад арч огсоОН номоп дээр «Алим» гахэд ордог «ЛА» 1-ийн й Т. ОТГОНЗАЯА Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэплэлийл камбийлтад зайлан. “Дэрэм зуй.хөдөө амраад явдаг юм байна. даа. хөөр- 1. Хөөргөх техеоромжийг голтой холбосон рез Зрэхдээ: хий муу Дэрэм» гаас бодоц- хоолой нарийхац учир шахагдсан хийн урсгал ан 5 гооцээ : хоолойд их эсэргүүцэлтэй учирч хүч иь сулран пу хїжэхЛЫЫ судАр эмпэг даага ын дал ларүлхдага ЗЕДАХСҮЙ с сургалаа. эгдлийт дарга тг Фан опгорсон ням гари- Э Насосыг хөд гараараа хүчтэй дарах болохкгү “Шилэн татуургын цэанд | Дулмаагийн «Чихэр идэх Увс аймгийн Өндөрхангай |5 байгаа тавагтай чихэ, туч “омсан» гэсэн хүсэл улам сумын 8 жилийн динд сур- | З сайхан харагдана. мнүүр нэмэгдэв .Чихрэзс хоёрыг гїї/лийн 8.ын «Вэ» ангийн (ЇЕ нь хойш урагш хэд хэд ал» авлал. сурагч Г.ЦЭРЭН мар 5 1117 ҮЛ/Г2 Б : 1) х Мини хүсэл азануур пииццици111111111111111111111111111111111 111 11111111 11111111111111/11311113111ШИИГ 21552467 Далсөр байгаа цэцгүүд зурлал : байлаа. байна. Одоо пуулин бэлтгэх ажилдаа орьё! : нхар будгаар огторгуйг. «Ааруул» гэхэд ордог ү1125 Пуушжингийн хамрын хэсгийг зөөлөн резинаар хийе Газад шУЛНЫГ ХАап надад ном авч өглөө. | 57 вэл тохиромжтой, Цилиндр хэлбэртэй пуужингийн нх. Цэглэж: байгаад нар сурлаа : биеийг дээрх аргаар бэлтгэнэ. Пуулсиц цилиндр хоо» |7 Газарт минь хөлс шингэсэн 1Паргал паримхаа цацрал ша лойд чөлөөтэй углагдах- ёстой. Пуулингийн сүүл. болохоор Доогуур ий хэсэгт дөрвөн ч ширхэг тогтоогч хпйнэ, Тогтоогч нь. Газарт минь сэтгэл шинэсэн Цэгээн тагтаа писэж байгаагаар Бяцхан цэнхэр шиг хавтгай бус, харий доод хэсэг нь бага зэрэг пэг чигт. Гавартаа би хайртай ТАВЬ зурлаа Барчан даар топгочиход пугарсан байна. Үүпий ачаар, нисэхдээ тэйхлагээ 7 Ор “Эзиг ши Ё Эмаэнв гарч нраад Т! пЭНЧ Е . СоНХ п 2305 ШЭОҮрЛЭРҮНЦБҮГИЭС ТҮСОНЛР Зол ЛаЛВОЧӨВ НИЛ ЭЧ на ТШШгийг/ ША ИСГЭЭ ХЖа Вргалд цэ, Хөөргөх шуурам: нь эпгийн хллбар тэсрэг Эргэн тойрон зурагдсан бүхэн Эмазг гартаэ ороход юм. “хөөргөх төхөврөмжийнг цилиндрт: пуулилгаал, Чи миний унасай өлгий цул : 5“ глүц,. Мшиг дахиад бараац дээр суулгаад цилиндрэас цухуйж гарсан поршепий үзүүз Чи мипий: ашид өмьдрах гэр, “Эрдэмт багшийн мипь алдар гарна рийг газарт чанга цохино, Ингэхэд цилиндрт агаар “Ам-доалаа чамд зориулбал юм. шүү, Эмээ: ишиг хоёрыг шахагдан (өндөр даралт бий болно) хүчтэй цохилт. Алд биеийн минь таргал тэр (1-5 " “Аль аль нь пдрахгүй ! үүсэж: пуужин сугарай дээш хөөрөн нисэх Нийслэлийн 8 зашлийн 4 Сэлэнгэ аймгийц.. Мандал Нийслэлийн. 8 жилийн 16 ! : 5 : дүгээр сургуулийн 8-ын «А» сумын 8 жилийн сургуулийн дугаар Дунд сургуулийн Д. ОДОНЦЭЦЭГ орчуул ангийн сурагч 6-гийн «А» ангийн сурагч «Ёо ацгийн сурагч энэ хоёр загварыг хийх санаа Алексейд гэ Юрагпйн хийсэп пуутнингийн хөөргөх тө нь маш хялбархан хийцтэй, ердеө л пасос модон түнз ажээ. Насосны резин хоолой дундуур гарч: ннмгэи ханаль хоолойд (хөөргөх то рэмтвийн голд) залгагдана. Насосыг хүчтэй дарз шахагдсан хийн түлхэх хүлээр цуужиг голоосоо суга үсрэн- хөөрдөг ажээ. Эна бү. хэн” Аленсейд тун Аятайхан санагджээ. Гэвч Ал сей сохроор дуурмалгүй Юрагийн пуужингийн тагдалтай талуудыг ажиглан загвараа илүү боло ронгүй болгосон байна. Юрагийн пуузжинит төхөөрөм- жийн дутагдал нь: » р солхивЧч. цилиндр--2, поршеп--3 гэсэн эд айгиас бүрдэн Энд илсос, нарийн хоолой байхгүй, Эдгаар загварын поршен, цилнидр нь диаметр ихтэй учир шахагдсан хусаар зорж: хийсад хоёр хавтгай дугуйг цаг шєп чөлөөтэй орж завсар нь бага зэрэг агаартай Эрхлэгчийг С- нАДМИД 27 Индецс--14140 а 5 баялгийг Ї4 САРЫН: 13 “МАХН-ын Төв” .евяхан. «Байгаль: хамгаалах, түүннй - зүй зохистой! ашиглах талаар хүүхэд, залуучуудын дунд.зохиох ажлыг цаашид сайжруулах тухай». тогтоол “гаргав. . - “Уг тогтоолд МАХИлын ХҮШ” их “хурал” байгаль орчїїмг хамгаалах йь ма- най нийгэм, өдий яасгийц зорилтуудыг амшилттай шийдтэрлэх, хөдөлмөрч” дийн хүмүүллийг дээш- лүүлэх чухал нөхцөл мө- нийг онцлон заагаад «Бай: галийн баялгийг похисгүй ашиглах, ургамал амьтанд хайр гамгүй хандах, хөрс эвдэрч, ус, агаар бохирдох, нь улс ардын аж ахуй, хүй ардын амьдралд ноц- оос "орчныг “яөөц, -0той уршиг учруулдаг юм. “Байгаль орчныг хамгаа лах ашлыг үнэхээр иййт ард түмний үйлс болгох харагтай» гэл: тэмдэглэсэн юм Хүүхэд, залуучуудыг байгал, орчинд хайр гам- тай хайдах үзлээр хүмүү: жүүлж, тэдянд байгаль хамгаалах ухамсар, байга- лийц сайхныг ойлгох гоо зүйн үзэл, байгалийн нөөц баялгийг зүй зохистой сїшиглах лалал, чадгар ал- гох нь ХЗЭ. пнонбрийн байгууллагын алслын нэг чухал чиглэл мөн ятлүүдэд, МХ З9Э:ийн Төв Хорооноос санаачлан «Байгалийг хамгаалж хїїшгийг пь хүр- тэцгээе» гэсэн уриан дор ХВЭийн гпшүүд, залуу. чууд, пионер сурагчдын ДУНД загас, зөгий үржүү- Лөх, мод, цэцөг тарих, өргүүл" пост гаргал, ажил- луулах, аквариумын загас, пэцгийн үзэсгэлэн гаргах, аялал, энснурс үдэшлэг, сэдэвчилсэн лекц, ярилиїг лага зохион байгуулах зэрэг ажил зохиож байиа, Гэвч байгаль орчныг хамгаалах талаар хүүхэд, залуучуудын дунд зохиож байгаа ажлын хэмжээ даг лайц, өнөөгийн шаардла- гаас хоцорч байпа Энэ ажилд зохион байгуулал: Сүүлийн тын нарийн систем чогтоо- айгаль гүй, хамгаалах 1982-ОНЫ ХОЁРДУГААР зуугийн шидтэний инцэлипийн “ҮНЭ”10 МӨНГӨ. “асуудлыг эрдэмт, шийдвэрлэхэд БЯМБА... шМаАЛ “МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООН мэргажилтнүүд, " оїбутал супагчдыг өргөнөөр ” хамран. оролцуулж чадах- гүй байна Өсвөр, залуу үеийнхэнд... : байгаль мэллэг, 2 ажилд улс, ахуйн дадлага олон нийт ай зарим. байгуулла- орчныг хамгаалах - (2) 49 гаас тапих апхаарал, сяЯ-- надчилга туүнд шаардагдах мате- ” риаллаг баазыг бэхнгүүлэ- хийг хапгалтгүй байна Улаанбаатар: хот анхаарч сургуулиудтай алглын-уялдай холбоо муу. утгстайцын: -материаллаг бааз “бэхиэээгүй:”заргээс шалтгаалан, ,байгаль. орч. ныг хамгаалах-ажлыг: ӨС: Дутагдалтай - дахь - ”.. зялуу байгальчдын станцаас - СТОГТООСОН - вөрийн СүеИЙНХПИЙ ДУНД - зохиох-Улсын хэм ээний сургалт-арга зүйн” төв болж чадахгүй байна Хөдөө аж. ахуйн талаар МАХИН:-ын дэвшүүлсэн 20- рилтыг хэрэгжүүлэхэд хүү хэд, залуучуудыг идэвхтэй оролцуулах, ТЭДЭНД Эх орны амьд байгалийн бо- лон ардэс, түүхий эдийн нөөц хөрс, ус агаар манлд- лыг зүй зохистой ашиглан хамгаалахад ухамсартай хандах хүмүүжил төлаэв- шүүлэн тогтооход чиглэсэн пишэглэх ухааны үндэслэл- тэй цогцолбор арга хэм- жээ авч явуулах шаард- лагатай байпа гэл: тамдэг- лэсэп байна. Залуу байгальчдын хө- дөлгөөнийг эрчимжүүлэх, хүүхэд Залуучуудад бай- галь орчныг хамгаалах ухамсар төлөвшүүлэх хү: мүүлслийн ажлын йзгдсэн систем тогтоох талаар ХЗО), пионерийн вохиох ажлыг цаашид сайлсруулах зорилгоор МА ХН-ын Төв Хорооноос ТОГТООХДОО: МХЗЭ-ийн "Төв Хороо, БНМАУ-ын Шинжлэх ухааны Академи, Дээд тусгай дунд техник мэр, гэжлийн бололсролын ул: сын Хороо, Ардын болонс- ролын Яам, |Монголын байгаль орчиныг хамгаалах нийгэмлэгийн төв зөвлөлд даалгасац нь/ а) байгаль орчныг хайр- байгууллагаас” г байгалийн. тухай “ байгаа орчныг хамгаалахад - -нийг өргөнөөр” оролцуулах 1 мгаалах, байгалийн” 5 нөөц баялгийг Зүй зохис- той ашиглах талаар “өсвөр, 2 залуу үсийнхийй Дунд, аохиох- айлыг цаашид... сайжруулах "цогцолбар -1- арга /хамжаэг «хамтран, бдг - лавсруулж хэрэгжүүлэх, ! 26) хүүхэд гүнзгий - хүрээлэн мэдлэг олгох, өндөр хариуйлага хүлаэх ! ухамсар. төлөвшүүлэх -ур- гамал, амьтан, .ус «газар: түүний баялгийг хамгаалах | зохистой. ашиглахад тэд: толлан алгил зэрэг - асуудлыг анхаарч. тодорхой , зохиох. в) байгаль орчныг хам- гаалах, түүний нөөц баял-- гийг зүй зохистой ашиглах - ясуудлыг шийлвэрлэхэл залуу сэхээтнүүлийл үү-- рэг ролийг өндөрлсүүлж. залуу эрдэмтэп мэргэшилт- нүүдийп вөллөлийн” дэргэд байгаль орчныг хамгаалах секц, Дугуйлап байгуулж ажиллуулах” байгалийл нөөц баялгийг зүй зохис- той бүрэн дүүрэн ашиглах сорилтыг хайгахыш үүл- нээс улс ардын ал ахуйн барилга байгууламжийг төлөллөх, барих, ашиглах ажилд залуу эрдэмтэн мэргэжилтнүүдийн хамтын бүтээлч. амиллагааг өргө- жүүлэх: . г) МХбЭийн Төв Хо- роопы дэргэд залуу ай- гальчдылн нийгэмлэгийг Монголын байгаль орчиыг хамгаалах хүүхэд, залуу- чуудын төв-болгон. похиоп байгуулж, эрх үүргийг нь өргөгнүүлэн үйл. амжилла- гааг идэвхисүүлах, аймаг, хот, районуудад залуу байгальчдын нийгэмлэгийн салбаруудыг байгуулах, -- БНМАУ-ын Ходөө алс ахуйн Яам, Сангийн аш ахуйн Яам, Ой, модныг ажсгүйлдвэрийн Яам, Усны зуг ахуйн Яам, Нэгдлийн холбаоны дээд Зөвлөл, МХ 89-ийн Төв Хороо, аймаг хотын намын хороо, АДХ- ын гүйцэтгэх захиргаанд даалгасан ны 8) хүүхэд, залуучуу- дыг газартай хайр гамтай, аалуучуудал- ЁИАХНЫН төв хоРООНЫ | ту” ХОЁРДУГААР САРЫН 10--НД БОЛОВ... БҮГД ХУРАЛ . МАХН-ын ЖЭЭНИЙ ТУХАЙ. МАХИ-- ТОВЧООНЫ ГИШҮҮН, АНАР ЛИЙН НЭГДҮГЭЭР ОРЛОГЧ ДАР лийг сонсож хэлэлцлээ. | МАХН--ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ЕРӨНХИЙ НАРИЙН БИЧГИЙН СОҮЭ: 10. ЦЭДЭНБАЛ. БҮГД ХУРАЛ ДЭЭР ҮГ ХЭЛЭВ. - ИЛТГЭЛТЭЙ. ХОЛБОГДУУЛАН ТӨВ АЙМГИЙН НАМЫН ХО- РООНЫ НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА. С. ЧОЙЖиИЛ, МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БИЧГИНЙН | /ДАРГА-Л, ТҮДЭВ НАРЫН ОЛОН ХҮН ҮГ ХЭЛЭВ: “.ЗҮГД ХУРАЛ ХЭЛЭЛЦСЭН АСУУДЛААР ТОГТООЛ ГАР. 57! ш зохион БАЛГУУЛАЛТЫН АСУУДАЛ хэлэлцэв. 07 “ээний... ёсоор харилцдаг: болгож - хүмүүжүүлэх, аг- ротехпикийн аяаардлагыг чанд «баримтлах, шннаслэх ухааны “ололт, гүйлдвэрлэ- -лийн. таргүүн. туршлага, ДЭВШИЛТ - ТЄХНОЛОГИ- МЭйТ- рүүлэх замаар-үр-тариа, тэжээлийн. болон-. бусад төрлийн -ургамлын үйлд- варлэлийг залуу тариаланчдын идэвх “ хөдөлгөөнийг бүхий. л та- - лаар дэмжин өрнүүлэх: б)-худагг булаг. шандыг тохижуулах голын Эх, эрэг, голдирлыг хамтдалах талаар- болон гуу шалга үүсэх, автомашины олон салаа- зам гаргах япдал- тай - тэмцэх, урьдчила, саргийлэх » арга. хэмжээ боловсруулж хэрэгжүүлэх в) мал аж ахуйг цаашид хөглүүлэхэд -ХЗЭ-ийн ги шүүд, залуучуудын орол, цоог сайжруулах. гахай, шувуу, загас, зөгий, туулай, погооны аж ахуй зэрэг түс- лах аж ахуйг хөгжүүлэх замаар мах, сүү, оөндэг болон хүнсний “бусад бү- тээгдэхүүний нөөцийг нө- мэгдүүлэх: г) услалттай тариалан, хашиж хамгаалсал халлал бэлчээрийн талбайг нэмэг лийн баазыг. бэхжгүүлэхэд ХЗЭ-ийн гишүүд, залуу чуудаар хөдөө аж ахуйн нэгдэл, сангийн аж ахуй- нуудад туслуулах ажлыг хүчтэй. болгох: Дд) Хөрс, бордоо, тэжээл, шатах, тослох материалыг зүй зохистой хэрэглэн, маг шин техїїйкийг үр бүтээл: тэй ашиглах хөдөлгөөнийг залуучуудын дунд эрчим: тэй өрнүүлэх: ёс ) аймаг, хот, районы ХЗЭ-ийн хорооны дэргэд байгаль орчныг хамгаалах зөвлөл, отряд, нөхөрлөл анхан шатпы байгууллагын дэргэд блон нийтийн хя- палт шалгалт, эргүүл, пос- тыг бий. болгохын хамт байгалийн нөөц баялгийг үр ашиггүй зарцуулах, байгаль, ан амьтныг хам- гаалах хууль дүрмийг зор- чих явдалтай хийх тэмц- лийг хүчтэй болгох| Үргэлжлэд нь хоёрдугаар нүүрт 14:11 1305-2255: БҮүд, ХУРАЛ зөвэ соны нэмэгдүүлэхэд Н ТӨВ ХОРООНЫ УЛС ӨРИЙН -ЫН САЙД НАРЫН зөвлө- ГА, Т. РАГЧААГИЯН СИЛТГЭ- : Ко ХА ! элчээрий лб эмс 70 дүүлэх англыг шефлан авч (| ёє гүйцэтгэх, малын тэжсэ- УУ 4, ї Ч 0 арыэ 3 Йй 4. 27) 1777 Үэїсанлынрддүрүү/! 8) Ленипий комсомолып туршлагаар хөдөө аж ахуйн изгдэл, сангийп аж ахуйпуудад хөрсний эвд- рэлтэй тэмцэх ХЗЭ-ийн гишүүд, залуучуудын бри- гад, салаа, сургуулнудад сурагчдын ой хамгаалах отряд байгуулах, ой хам- гаалах улсын хяналт, ярриуалыыГ ажилд Х89- ийн гишүүд, залуучуудыг МХЗЭ-ийн байгууллагын томилолтоор ажиллуулах арга хэмжээ авах, жд) дархан цаазтай болон нөөц газруудыг хамгаал, зүй зохистой ашиглах 10- рилгоор эдгээр газарт хүү- хэд залуучуудын эргүүл, постыг ажиллуулах нарийн тогтоосон.зам, маршрут- тай болгох, дархан цаазтай газрын байгалийн онцлог, түүнийг “ашиглах арга, хэлбэрүүдийг сургуулийн сурагчид аялал,- экскурст оролцогчдод таниулах, сур- талчлах алглыг зохион бай- гуулах: Улаанбаатар хотын гу- дамж талбайг цэцэрлэг- жүүүлэх,- «Сургууль төг- сөгчдийн цэцэрлэг», хүү- хэд залуучуудын «Найрам дал» парк, олопП улсын пионерийн «Найрамдал» лагерийг суулгацаар хан- гахад зориулагдсагп мод үржүүлгийн ажлыг зохион байгуулах арга хамлээ авахыг Монголын байгаль орчныг хамгаалах нийгэм- лэгийн төр зөвлөл, БН МАУ-ын Шинжлэх ухаа- ны Анадемп МХЗЭлийн Төв Хороо, Улаанбаатар хотын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргаа, Төв аймгийн АДХ-ын гүйцэтгэх захир- гаанд даалгасан байна. Хүүхэд, залуучуудын байгаль хамгаалах хөдөл- гөөпийг иж бүрэн, нэгдсэп удирдлагаар хангах зорил- гоор БНМАУ-ын Ардын боловсролын Яамны харь- яа залуу байгальчдын стан- цыг МХЗЭ-ийн Төв Хороо: ны мэдэлд балансаар шил- жүүлтж, цаашид «Залуу байгальчдын төв станц» гэж нарлэн, өсвөр үеийнх- нийг байгаль хамгаалах үзлээр хүмүүжүүлөх ул- сын хэмжээний арга зүйн төв болгон ажиллуулахыг заалса. БНМАУ-ын Шинжлэх ухааны Анадеми, Хөдөө аж ахуйн Яам, Дээд, тус- гай дунд техник мэргэж- лийн боловсролын улсын Хороо, Ардын боловсролын Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, холбогдох аймаг, хотын шин хишилтт лт лэл Сүхбаатар аймгийн Халзан сумын 8 жилийн дунд сур- туулийн пнонер сурагчид «Залгамж үе» аяны жнгүү- рүүдээр амжилттай аллж айна. ЗУРАГ ДЭЭР: (зүүн талаас) -- 22 улирал дараалай онц сурч байгаа 6.гийн «А» ангийн сурагч Ц. Монхбат -- 8-ын «Ар» ангийн опц “сурлагатан «Залгамж үс» аяны гавшгайч, тавап онцын эзэн Цэрэндулам, -- богийн «А» ангийн онц с агатац О онцын эзэн сурагч » Эрдэнзчимэг, -- МПБ-ын Алтан медальт 8-ын «А» ангийн онц сурлага- тан сурагч Ч. Оргилмаа, Ч. ЦЭРЭНДОРЖИЙН авсан. гэрэл зураг. 4 намын хороо, АДХ-ын гүйцэтгэх захиргаанд даал- гасан нь: а) залуу | байгальчдын төв станцын салбаруулыг Дорнод талын бүсийн хө9- дөө алс ахуйн эрдэм шин- шилгээний нэгдсэн станц, Сэлэнгэ аймгийн Шаамар дахь иишїмс, жимсгэний эр- дэм шинжилгээний тон станц, Улаангом дахь хө- ДӨӨ ал: ахуйн эрдэм шин- аиилгээний нэгдсэн станц, Ховд аймгийн Булгап су- мын ерөолхий боловсролын арвап жилийн дунд сургуу- лийн туршлагын талбайн баазыг түшиглэн байгуул ажиллуулах талаар асуу- дал “боловсруулан Сайд нарын Зөвлөлд оруулах, 6 аймаг, хотын ерөнхий боловсролын сургуулиу- дын аль пагд нь үлгэр жишээ. туршлагын талбайг цэцэг, ногооны хүлэмлтэй- гээр, ерөнхий боловсролын сургуулиудад орон нутгийг судлах кабинет, амьд амьтны булан байгуулах, хөдөлмөр-амралтып зус- лан, тпоперийн лагерьт туршлагын талбай бий болгох. ажиллагааг нь сайжруулах арга. хэмжээ ава» в) БНМАУ-ын Шинэ» лэх “ухааны Академийн харьяа эрдэм шинжилгэа- ний хүрээлэн, тэдгээрийн туршлагын бааз, их дээд, тусгай мэргожлийн дупд сургуулиудын . байгалийн набинетуудын дэргэд өсвө- рийн байгальчдын пийгэм- лэг, дугуйлан, секцүүдийг байгуулж ажиллуулах, Залуу байгальчдыгл төв станц, түүний салбаруу- дын үйл ажиллагааг мэр- гэжлийн удирдлагаар хан- гаж, бүх талын дэмжлэг туслалцаа үзүүлж байхыг Монголын байгаль орчныг хамгаалах пийгэмлэгийн төв зөвлөл, БНМАУ-ын Шинж- лэх ухааны Анадемид үү- рэг болголгээ. Аймаг, хотын цаг уурын товчоо, сумын станцуудын дэргэд өсвөрийп цаг уурч- дын Дугуйлан . байгуул ажиллуулахыг БНМАУ-ын Ус, цаг. уурын албаныг удирдах ерөнхий газарт даалгасан байна. Хүүхэд, залуучуудыг байгаль орчныг хамгаала- хад сургал: хүмүүжшүүлэ- хэд туслах, энэ амлыг 30- хниоп явуулах арга зүйг тогтмол хэвлэлээр дам- жуулат нийтэд сурталчлах аислыг хүчтэй болгох арга хэмжээг холбогдох яам газрууд, МХЗЭ-ийн Тєв Хороо, бусад олон нийтийн байгууллагатай хамтран авч хэрэглгүүлэхийн хамт цаашид зїз талаар тагт. мол хэвлэлтэй болох бо- лолцоог судалж асуудал боловсруулан шийдвэрлүү- лэхийг Намын Төв Хороо- ны үзэл суртлын хэлтэст даалгасан. байна. Залуу байгальчдын төв станцын багш нарын ца- лин, залшийп амралтыг ерөнхий боловсролын сур- гуулийн багш парын 1їз- тэн адилаар тогтоохыг БН МАУ-ын Хөдөлмөр, нийгэм хангамжийн улсын Хо- роонд даалгав. Залуу байгальчдын төв станцыг байгалийн шинж- лэх ухааны өндөр мэргэ- жил, туршлагатай боловсон хүчнээр хангах арга хэм- жээ авахыг БНМАУ-ын Дээд, тусгай дунд, техпик мэргэлглийн боловсролын улсын Хороо, Ардын бєг ловсролын Яам, МХЗЭ- ийн Төв Хороонд даалга- сан байна. Залуу байгальчдын төв станцад байгальчид, урга- мал судлаачид, амьтан судлаачид, байгаль хам- гаалягчид, ургамлын аж ахуй, цэцгийн ах ахуй, амьтан сопирхогчид, шу- вуучид, туулайчид, меха- никчид, ургамал хамгаа- лагчид, цэцэгчид, дендро- логичид, аквариумын загас сонирхогчид, агрохимичид, зөгийчдийн дугуйлангуу- дыг байгуулан, сургалтын төлөвлөгөө, программ 0бо- ловсруулэи ажиллахыг МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БН МАУ-ын Ардын боловс- ролын Яаманд үүрэг бол- госон байна. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Ардын бо- ловсролыт Яаманд даал- гасап нь: а. залуу байгальчдын төв стапц, түүний салба- руудаас эрхлэн ппопер су- рагчдын дунд «Төрөлх нутгаар» аялал, зкскнурс зохиох, туршлагын талбай, амьтны булан. шалгаруу- лах, зөвлөлтийн пионер сурагчдын туршлагаар «шоргоолш», «булаг» єэ- ДЭВТ аян, цуваа зохиох, Цэцэг, тшпмс, хүнсний но- гооны үзэсгэлэн гаргах, залуу байгальчдын чуул- га уулзалт хийх зэрэг соёл олон түмпий төрөл бүрийп ажлыг зохион явуулах: 6. ерөнхий боловсролын -ЫН ТӨВ ХОРООНД | нийт дунд сургуульд урга- мал, ус, хөрс хамгаалах «ногоон», «цэнхэр», «шар» эргүүл, амьтан сонирхогч багачуудын клуб, ургамлын хортонтой тэмцэх отряд, өсвөрийн гал сенеөгчдийн бүлэг зэргийг | байгуулж: ажиллуулах: вВ. залуу байгальчдын төв станцыг түшиглэн бай. галийн мэргэжлийн багш, дугуйлан, секцийн удир- дагч, салбарын эрхлэгч нарын семинар, байгаль орчныг хамгаалах талаар тэргүүн туршлагын үзүү- лэх сургуулийг тогтмол зохиож байх. Байгаль орчныг хамгаа- лах сэдвээр хүүхэд, за. луучуудад зориулсан диа- фильм, альбом. зурагт Хуудас, гарын авлага, су- рах бичиг, ном товхимол, үзүүлэн таниулах |мате- рнал, арга зүйн зөвлөм- жүүдийг боловсруулж, тиид бүр хэвлүүлэн гаргал: байхыг БНМАУ-ын (Соё- лын Яам, Ардын боловс- рольш Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хароонд- даалгасан бай. на. Залуу байгальчдын төв станцып туршлагын тал- бай, цэцэг, ногооны хү- лэмж, шилэн дарлага амьд амьтны булайг өргөлгүү- лэх, энэ оны гуравдугаар сарын 1-нээс услалтын нэгдсэн системтэй болгох арга хэмжээ авахыг БНМ АУ-ын Нийтийн аж ахуй, үйлчилгээпий Яам. Улаап- баатар хотын АДХ-ын гүй- цэтгэх захиргаа, МХЗЭ- ийн Төв Хороонд даалгасан байпа. Залуу байгальчдын төв стапц, түүний салбаруудын дугуйлангийн . сургалтын техпик хэрэгсэл, тоног тө- хөөрөмтийг МХЗЭ-ийн Тов Хорооны захиалгын үндсэн дээр ЗХУ-д захиалан хан- гаж байхыг БНМАУ-ын Улсын төлөвлөгөөний Но- мисс, Гадаад худалдааны Яаманд даалгажээ. «Байгаль ба хүн» сэд- взэр радио, телевизийн нэвтрүүлэг явуулах, «Ул- аап номд» нэр нь бичигд- сэн ховор амьтад болон монгол ориы байгалийн баллаг, гоо сайхны тухай сурталчлах баримтат болон уран сайхны кипо бүтээх зэрэг арга хэмжээ авч ашиллахыг БНМАУ-ын Соёльт Яам, | Мэдээлэл, - радио, телевизийн Хороонд даалгажээ. улсын ы т шини лол ги ттт түЭЭ ТЭРГҮҮНИЙ ПИОНЕРҮҮД Зөв аймгийн Баян-өнжүүл сумын Ч. эжиЛийн сургуульд сурлага, хөдөл- шөр, урлас спортын сайчууд олон бий. ЗУРАГ ДЭЭР, Сургуулийн дууны аварга, өнц Сурлагатан,2-ын єА» ан- хийн сурагч Ц. Бадамханд, -- Сүрэг хамгаалах нөхөрлөлийн ахлагч С. Баярмагнай. Лвитлелтэгэт яр ТТ Олтлс лээт-гтэртү Чариув-Уннга. ї 1 ! , Нийслэлийн 8 жилийн 87 Ду- гаар сургуулийн хймт олон (Ок- тлбрийн районы соёлч тэргүүний Сургууль болох үүрэг авч нийг сурагчдаар сурлагын хувийн тоо- цоотой үүрэг авахуулан ажил- луулж сурлагын чанарыг 48,8 хувьд хүргэлээ ЗУРАГ ДЭЭР: Онц сурлагатан 5:ын «Б» ангийн сурагч О. Цэц- гээ, 4-ийнп «А» ангийн. сурагч Ш, Арнунаа, 5-ын «А» ангийн сурагч С. Сарантуяа нар д. гомпилын авсап гэрэл зураг шаг ЦЭЭЛ ЭГЭЛ ИГ1111111111-111112171111117013111111101120111701111111-01111-017710117011-11111300111:111 01311111 Ц31э121122111 11 20172201 22113 СУРЛАГА -СУРАГЧИНЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР БНМАУ-ын АБЯ, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, СХУХ--гээс сурагчдын химийп мэдлэг, тапип мэдэх сопирхлыг хөгжгүүлэх, аньяаслаг сурагчдыг тодругг-ах зорилгоор Улсын химийн эчнээ зэлжит явуулж байна, Олимпиад хоёр даваатай олимпиадыг зохион Нзгийн даваа нь сургуулийн химийн олизпиад бөгөөд түүнд амжилттай оролцсон сурагчид хоёрын д3- ваанд оролцоно. Хоёрын даваанд оролцогсод материалаа СХУХ-ТГИЙН БАЙГАЛИЙН УХААНЫ СУРГАЛТЫН АГУУЛГА, АРГА ЗҮЙН СЕБ- ТОРТ гэсэн халгаар дөрөвдүгээр сарын 1-ний дотор ирүүлнэ. Хоёрын даваанд хүрэлцэхүйц оноо авсан сурагчдыг диплот, үнэ бү- хий зүйлээр шагнана. Олимпиадын дүнг тандугаар сарын 15-ны дотор гаргаж, хэвлэл ра- диогоор мэдээлэх ба шагналыг аймаг, хотын Ардын боловсролын хэл- тэс, сургалт заах аргын кабинет, сургуулийн захиргаагаар датжуулан олгоно. ПИОНЕР, СУРАГЧИД АА! Олимпиадад чадлаа сорьпгоо! нлэвхтэй оролцож авьлас ХИМИЙН ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАДЫН ХОЁРЫН ҮПТ АНГИ ТАВААНЫ БОДЛОГО 1. а) харьцалгуй атом Масс гэж юуг ойлговол зохих вэ? 6) атом масс, атомын масс, грамм-атом масс лмар ялгаатай вэ? в) янз бүрийн элементийн нэг моль птомд хичнээл атом агуулагдах вэ? г) хлорын нэг атомын масс хэдэн грамм байх вэ? 2. Цуу, нимбэгийн шүүс, ээдсэн сүү исгэлэн амттай байдаг. Эдгээр бодис өөр ямар нийтлэг ерөнхий шитгжтэй байж болох вэ? 3. Хлорт натраас лаборатерийн нөхцөлд хлорыг гарган авах таваас Эг аргыг нэрлэж арга тус бүрийг урвалын тэгшитгэлээр илэрхийл. Үелэх хуулийг ашиглан теллурийн устөрөгч ба хүчилтөрөгчтэй нэгдсэн “нэгдлийн томьёог зохиож Эдгээр нэгдлийн химийн ерөнхий шин- жийг тодорхойлон бич. 5-6,4 г металл зэсийг агаарт улайсгахад үүсэх бүх зэсийн оксн- дийг уусгахад хичиээй эзлэхүүн 20 процентын (нятт 1,14) хүхрийн хү- чил хэрэгтэй вэ? 6. Масс ба процентын концентрацаар адил давсны хүчил ба нат- рийн карбонатын уусмалыг холиход нийт масс нь 10 хуйяпар буурчээ. Үүссэн лазсны концентрацийг тооцоолж ол. Т.Дугаарласан таван хуруу шилэнд (М 1--5) Хэрэв “Ма:50,, Ма:СО,, Ва(МО.», РЬ(МО.),, СаС!: ийн уусмал тус тус байжээ, а) уусмал 2 нь уусмал 1, 8, 4-тэй цагаан тундас үүсгэдэг 6) уусмал 5 нь уусмал 1, 3, 4--тэй цагаан тундас үүсг”- в) уусмал 3 нь уусмал 4-тэй цагаан тундас үүсгэдэг г) уусмал Їнь уусмал, 8, 4-тэй тундас үүсгэдэггүй д) уусмал 2 нь уусмал 5-тай тундас үүсгэдэггүй е) уусмал 2-ыг 4 рүү юүлэхэд эхний дуслаар тундас шууд үүсдэг- гүй (учрыг тав вэрлах) 8) уусмал 3 ба 4-нйг холиход үүссэн тундас иь холимгийг халаа- хад уусах ба хөргөхөд дахин тундас үүсдэг болох нь мэдэгдэж байгаа бол шилэнд ямар стал шуан СУРГАН байгааг тодорхойл. ЖҮҮЛЭХ УХААНЫ ХҮРЭЭЛЭН. БАЙГАЛИЙН УХААНЫ СУРГАЛТЫН АГУУЛГА АРГА ЗҮЙН СЕКТОР. шилний Ё Ё Е ЕЁ 5 САНААЧИЛГАТАЙ ХҮҮХДҮҮД Хонх дуугарч, хї Саяхан нам гүм 6б хүүхдүүд үзсэн хичээлээ ярилц? гардгаана. 5-ын чВ» алгийнхаЁ) үлдэж нэгэн зүйлийг ампинчлай ярилцана. ї Тэд ангийнхаа багш, эцэг Хийт зөвлөлтэй хамтарч мопгол халний набинет байгуулах санал гаргеж хийх ажлаа төлөвлөв Эхлээд хүүхдүүд цонхны хөшиг татах тєч мор горхинууд хийл, ариун цэвч рийн булан байгуула! Хийсан зүйлүүд сайн болас багш нарьаї 9 алархлыг хүлээсэн нь тэдний урам зоригийг сэргээв. Дараа ны «Хууль дүрэм», «Монгол хэлнцй авиа зүй», «Гоё бичгийн самбар» зэрэг ханын самбарууд хийсэн ны үр дүнтэй болов ч Сурагчдын зуны даалганраар цуглуулсан зүйлүүдийг ашигла сурагч Д. Энхцог, Т. Чойжилсүз рэп нар «Манай эх орны байгаль» гэсэн бяцхан булап байгуулжээ. Мөн урая зохиолын ном, сурах би- чиг цуглуулж номын санг бай- гуулж юартоны өөдсөөр тараах материал хийсэн нь монгол хэл- ний хичээлийн мэдлэгэа бататгах, юмхнаар юм хийд: ашиглах, чө- лөөт цагийг үр дүнтэй өнгөрөөхөд их тус болсон байна . Ингээд 5-ын «В» апгийихай өөрсдийн байгуулсан «Монгол хэлний» тохилог сайхан. кабинетаа сургуулийн захиргааийл хүлээлгэн өгч районы Ардын боловсродын хэлтсээс «Монгол хэлий наби- нет» гэсэн гэрчилгээг хүлээ! аф- лаа 2 Энэ ажилд сурагч С. Баярсїн хан, Б. Рэгзэдмаа, Ө. Бадрал, БЕ. Цэрэндорж нар идэвхтэй. сайн оролцжээ .Ийнхүү иоеёц бололцол- тоо ашиглан ангиа тохиягуулж, тохилог сайхан набинет байгуу2- сан энэ ажилсаг санаачилгатай хүүхдүүд бол нийслэлийн Хо-ПЇ- Миний пэрэмжит 14 дүгээр сург гуулийн, ЗХУ-ын баатар пиовер Кычап Джакнповын нэрэмпаит /5- ын «Б» аплгийнхан юм. Ц. ШАРХУҮ ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ “Хамгийн үнэтэй маа хал гаэгдүүлсэн хүн «Хайран юм» гэл: рс алддаг шүү дээ. Энэ удаа манай редакцид нэгэн сурагчаас “ирүүлсэц, захидал «Хайран захи дал» гэсэн нэртэй байлаа, Тэр “захидлыг уншил үзэхэд хэй нэг хүний салан задгай, хайхрамжгүй яайиил бусдад хичизэн хор хөнөөл учруулдаг тухай өгүүлжээ, Уг за- хидалд, -- (Био завсарлагаар танил охинтойгоо тааралдлаа. Тэр охий намайг баярлаж талархсан цаар угтал: ”-- Найз аа чамд Таня гэдэг охиноос захидал ирсэп байна гэв. Би юутай их баярласан гээч. Тэр чигээрээ шуудан тараагч охинтой уулзлаа. Шуудан тараагч охин олон захидал гарган үзэн байс- паа хар- -- «Алга, ирсэн фол энд байх л Ёстой гэзс “тоомсоргүй хэлээд яваад өглөө, Би араас нь очоод, -- Өөр хэнд байл болох вэ? гэж асуулаа. со-- Номын санч эгчээс асуу л Даа. Хэвлэл авахдаа хааяа захи- дал авчихсан байдаг юм гээд л өлгөрлөө. Номын санч эгч, --| Би авчирсап захидлаа бүг- Дийг Нь шуудан тараагч охинд өгсөн гэлээ, Ингээд тэр пахидал олдсонгүй гэшээ. Энз захидлыг уншаад сурагч «С» орос пайзатай болохыг хэдийнээс хүсч, аихныхаа захидлын хариуг тэсч ядан хү- лээн байсныг ойлголоо. Үйэхэар «Хайран өахидал» биш үү. Танд гэдэг орос охин монгол їїїлдаа өөрийхөө тухай, зар, ээтгийнхээ хай, амьдарч байгаа хот тосгоныг.00 4 тухай хичнээн сонирхолтой сүйл бичээ бол?! Цаашилбал Лепиний нэрэмшит БХПБ-ын 60 жилийн ойг угтаа: зөвлөлтийн пионерүүд юу хийж байгааг ч бичсэн байз болох шүү дээ, Гэтэл тэр сахид“ лыг “шуудан тараагч хаана үрэгч дүүлэв. Хариуцлага гэдэг ийм л: байна. Үүрэг хүлээнэ гэдэг ха- риуцлага хүлээнэ гэсэн үг. Тэгэх- лээр энэ шуудан тараагч ямар, сурагч вэ? Та нарын нм похт ДИЙН. ДУНД ИЙМ . харнуцлагагүй, хайхрамжгүй сурагч бий юу? Байз даг бол дутагдлыг нь асах та лаар ямар ажил вохиосноо сонин доо бичээрэй. ? 102 Н. ДАРИЙМАА “ РЕДАКЦИАС Увс аймгийн Улаангом хотын 11 10 жилийн сургуулийн «Су» рагч»ь шуудан хорооны гишүү- дээс энэ хэлэлцүүлгийн хам- тийн анхны хариуг хүлээл байна. кэж АВХААЛЖ САМБАА, ЭРЭЛХЭГ 9-7 :4 ЗОРИГ ! 7 ӨСВӨРИЙН ТЭШҮҮРЧИД | - Өпэ хүүг Г, Болд гэдэг. Бид хайр өсвөрийн тэшүүрчдийн 1982 опы улсын аварга шалгаруулах тэм- цээн дээр уулаа билээ. " Болд нийслалийн Я удилийн вс- дүгээр сургуулийн ё-ын «А» аи- гид сурдаг. Түүнийг-1500 метрийн зайд уралдаад ирэхэд би: -- Амюнлт ямар байна7 гэж соиирхлоо. - 2 минут 27,9 сокунд гэж тэр даруухан хариулсаи юм. Удсан ч үгүй радиогоор -- Тамирчин Г. Болд 1500 метрийч улсын рекорд амжилтыг шїинэчлэд төгтоолоо гэж зарлах дуу цэнгэлдэх хүрээлэнгээр цуу- “ОЛАЫ ү р цуу 1500 метрийн зайд 2 митут 28.5 Фгекунд хурдална. Энэ амжинлтыг 10 экилийн турш элдэж чадаагүй юм. Гэтэл мичий шинэ танил өнэ зөрчиллөө. амжллтыг Төр .бас 1000 матрийн улсын рекорд ам- жилтыг шинөчилж тогтоосон юм, -- Тэшүүр бол миний хамгийн дуртай спортын төрөл. Би зриэ спортоор цаашид улам: шаргуу хнчээллэнэ гэж Г. Болд ярьсан юм Өсвөрийн тэшүүрчдийн 1982 оты улсын аварга цалгаруулах тэмдэавий 14-16 насны хөвгүү: дийн уралдааны ицийлбэр дүнгээр тэр алтан медаль хүртэл, удаах байранд 28. Бямбасүрэн (Хүүх- ДИЙН биеийн тамирын оройн сур- гууль) С. Эрданэ-Ундрал (Хөвс- гөл) нар орлоо. Мон насны охидын тамцээнд нийслэлийн 10 жилийн 12 дугаар сургуулийн Ө-ийн «А» ангийн су- рагч Б. Ургамал, А. Оюунцэцэг (Завхан) А. Гүлжилмаа (хөвсгөл) 17--18 ипсны охндоос нийслэ- лийн 10 жилийн 12 дугаар сургуу. лийн 10:ын «А» ангийн сурагч Л. Энхчимэг, С. Сарантуяа (Ховс- гол), Ц. Дориханд (Төв) нар эх- тий .байр эзэлж алт, мөнгө хүрэл медаль хүртэн. 17--18 насны хөвгүүдийн тэм- цээнд 10 жилийп 10 дугаар сур- гуулийн сурягч..Р.. Хүрэлбаатар хамрийн олон алтан мелаль авчээ, Удаах байранд-12 дугаар. сургуу- лийн 10 дугаар алгийн бурагч Ц, Мөнхбат, хүүхдийн биеий тами- рын оройт сургуулийн. Т. Тогс- баяр пар шалгарлаа, Байгууллагын дүнгээр рийн районы тамирчид Хөпсгол аймгийн биеийн тамир спортын хороо, хүүхдийн биеийн тамирын өройп сургуулийн баг хоёр гуравдугаар байрыг эзлэв: -- Тэмцээн бүхэн сайц тамир- чид тоДруулдаг. Улсын аварга шалгаруулах энэ удаагийн тэмцээн 17: нийгэмлэг. биеийн тамир спор- тын хорооны 70-гаруй тамирчдын дотроос Г. Болд, Р. Хүрэлбаатар нарын өсөх ирээдүйтэй залуу та: мирчндтай бидпийк танилцууллаа гээс тэмцээн зохион байгуул бай. гаа ахмад тамирчид, улсын шүүг: чид ярьж байлаа, Энэ тэмцээн нь удахгүй Улаанбяатар -хотод болох социалист орнуудын: өсвөрийн тэ- шүүрчдийн тэмцээний өмнөх нөт томоохон-сорилт боллоо: Т. ДАВААДОРЖ Октяб- түрүүлж, С. БАТЧУЛУУНЫ САНСАРТ ТЭМҮҮЛСЭН ХҮҮХДҮҮЛ Хийсэн хулдаасан бар УЛ 4, 54) УУУУЛГУЙЛИУУУЛУУЛУУУУУУЛЛУУУУУУУУЛУУУЛЛУЛУУУУУИУЛУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУ) Е 7777 мишининпиципинийццициншийпилнийиганилинииниишинилшиишлицинииниин иш ццшиниилиниг ! мс2222222оЛЛЛТТТ2 рин-би бага зэрэг уншдаг ч асан. гӨГУҮЛЛЭГ) , Есдүгээр сарын нэгэнд анх НЭг- дүгээр ангид орохдоо би мэдэхгүй юм асуучих болов уу гэж их анж биляэ, Жишээ нь: 978 дээр 772- ыг нэмээд хэд болох вэ? гэвэл лана. Эсвэл мипий мэдэхгүй ямар нэг хот хаа байдгийг асуух ч юм уу, хурдан унш гээд Ча- дахгүй. болохоор муу тавьчих бо- лон уу гайс хүртэл бодлоо. Хэлинї-: гээр аав-зэр маань ийм юм 0б0-- лохгүй” гэж. ятгасан боловч би мөн л санал зовниж , байв. Тэ- гээд сэтгэл түгшиж санаа плдран жаахан -айсхийгээд. ангидаа орж ширээн. дээрээ суугаад зэргэлдээ хүүхдээсээ: -- Бичин чадах уу? гэж асуув. Төр толгой сэгсрэв. --0 973 дээр 772--ыг: нэмж чадах уу? Бас л толгой сэгсрээд айсан байртай намайг харлаа. -- ХурдаН уншиж. чадах уу? тэхэд минь бүр айж бараг л ши- рээн доогуур орчих шахан. сууна Тэр уншиж чадахгүй ажээ. Ха (Өгүүллэг) Манай сумын төвд ил бүр шинэ. барилга нэмэгдэнэ, Өнгөр- сөн жил биеийп тамирын тохилог заал баригдан бид “тэнд чолөөт цагаараа бахаа хапатад тоглодог боллоо. Удахгүй болох «Алтай памар» спартагиадын үеэр хөрш сумын: сургуулийг урих гэнэ гэ- сэн сураг санхан сонсдов. -«Тэд хавар манайд оОпоо-алдаад ялсал юм. Одоо ч Ёстой ширүүн үзнэ дээ. Бид ч сайн бэлтгэлгүй болох- гүй». Бид биеийн тамирын зааланд өдрийг өнгөрөөдөг боллоо, Нэгэн орой гэртээ иртэл манайх аймаг руу шилжих болшээ. Дассан сур- сан сургууль, аид сайн найз, цох- дөөсөө холдох иадад хүнд байлаа. Сургуулийн маань баруун талын мосон гулгуурвги талбай, биеийн тамирын айал, сумын төв ээлцлэн сэтгэлд дүрслэгдана, Намайг шилжиэл гар бөмбогийн баг маань холбогчгүй болно, Тэгээд ч цайз ноход минь надгүйгээр, би тэдгүй: гөэр яан байх билээ, Миний дааж хичээлийг иь давтуулдаг Цэран маань хийшнээн. сайширч... байгаа гаач|. Одоо: бичгиїг ажил хийхэд Дархан сайн авпа даа, Апгийнхаа багшаас ч холдмооргүй санагдана. “эмэгтэй “ДООД, мон: л. айсаар, Энз үед багш. тэй” мипий овгийг асуув. Би! одоо Л «Надаас асуух нь гэлс бо- ха, УҮгЭЖЭЛА Ш - Би юуч мэдэхгүй! гэчих эп. -- Мэдэхгүй гэж үү? хэмээн багш эмэгтэй гайхан асуух -1Оу ч мэдэхгүй! гэж сандаа бараг хашгирчихав, -- Чи пэрээ мэднэ биз дээ? -- Мэдэхгүй. 5 - Овог нэрээ үү? Юу ч мэдэхгүй?! и ай- мэдэхгүй гэж Ангид бөөн хөхрөлдөөн болов.. Хөхрөлдөн шуугих чимзэн дуур би байдаг хоолойгоороо, Ё -- Нэр овгоо ч мэднэ л Дээ. Түүпээс өөр юу ч мэдэхгүй! гэж хашгирлаа. Багш: инэзэмсаглэн:-- дун- --.Овоф нэрнээс өөр юу ч асуухгүй. Одоохондоо та нарын хэц нь ч гэсэн бараг Юу Ч: мэдэх- гүй байгаа. Та нар бүгдийг мэ- дэж сурахын, төлөө сургуульд пр- сэн шүү дээ. Тэгэхээр өнөөдрөөс эхлэн би та нарт хичээл заана гэлээ. 5 БАЙХ Л2: Сая л би овог нэрээ зоригтой хэллээ. Эхлээд айгаад байсан маань инээдэмтэй. хөрэг. байжээ. Милний. дэргэд байсан: Жаал асуухаас. нь өмнө (81:1::2 нэрээ хэлж байтаа дуулдана. .- 42-07 Орос хэлнээс Д..ГОНГОР орчуулав. Ё 5 27/УУУУУУУУУУУЛУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛЛУУЛЛУУЛЛЛУУЛУЛУУУУЛЛУУУЛЛУУУУЛУУУ Энэ бүхнийг би шөнөжин баллоо. Нэг мэдэхнээ өглөө болсон байв. Аан зэл бидний. дунд- “бяцхан «маргаан» гарав. Би «Энэ жил- дээ битгий «нүү! Хэрэв нүүвэл намийг дотуур байранд суулгаад: яв! Би анд нөхдөөсөө хөндиїїрэх дургүй байна» гэв: Ээж: 5 Чи чинь юу ярнад байнаа. Аймгийн тов ямар сайхан гээч! Энэ сумын төвийн дэргэд хэд да- хни том. Тэгээд ч чн аавыгаа орон гэргүй” яаяс байна. гэж санаа. вэ?. Аавдаа хайргүй хэрэг үү?-. гэж миний амыг таглав. Аан минь -- Мипий хүү Ч нээрээ л хар нялхаасаа энд осч, дассан анд нө- хөдтэН хүн дээ, Гэлээ ч аавд НЬ албан томилолт ирээд байна, Энэ чинь улсаас өгсөн даалгавар юм. Миний хүүд багш нь даалгавар эгвөл яаж биелүүлдэг билээ, Түү- чийг л аав нь биелүүлэх болоод байна гэлээ. Ингээд би аргагүй явлаа. Аймгийд сургуульд таних хүү: хэд эгч үгүй болохоор аяпхпы өдөр хэнтэй ч юу ч ярьсангүй. Ангийн... байдал, сурагчид, |баг- шийгаа ажсаар л суулал. Их завсарлагаанаар миний ор- соц апгийн «нэг жаал їйд дээр ирээд: -- Чи хэнтэй: үерхэхээ МЭдэх- гүй л байна уу даа? гэл зөөлнөөр шивнэн асуув. Би ч, -- Тиймээ! гэнс хариуллаа. Тэр хүү: шиг 111111111111111131111111111111111111111111111111111111117111111111111111111111111 117111 111:11311171 Би бас хэнтэй ч найвалдаг- гүй. Өнгөрсөр иогл шилжижс ирсэн, Манай ангийп хөлгүүд цөм тус- гүй, 2Кавхлап хэнхэг. “Төгөлдөр юм. шалгаагаад салдаггүй, “ол- бо0 хэрүүлч гэж, жиггайхэн, “З0- ригоо азодооч гээд санаа алдав. Тэр хүү ангийн бүх л хөвгүүдийг птадад мууллаа. Ганцхан өөрийт- хөө тухай юу ч дурссангүй, Тэгс- нээ тэр мапай ангийнхны хэнтэй нь үсрхвэл дээр юм дээ, Би сайн мэдэхгүй байиа гэв, Би ч гэсэн хэнтай үерхөхэа мэ- дэхээ байлаа шүү. Харин чухам хэїтэй үерхэх хэрэггүй юм гэд- гийг л мэдэнс авлаа. Тийм би дээ, Найзууд аа! . Ц. ТӨМӨРБААТАР //УУУУХУ7 2УУУУУУУУ74 //УУУУУУУУУ УУТ, К Жоу 22 42 27 72 Бэ ишиг! ч : Л / “апиииопиининиииииниишгиэншииниинтилацилацииилииигиииишили Д, Сүхбаатарын порэмжят Улсын каплэлийп шомбияптад хэплэр. С. НАДМИД | Эрхлэгчийг, ИНДЕКС -- 14140 ЛП2УЛЛЛЛЛЛТ, 22 7772 1 121201: 71111711111-111117117711111711111171110 10 11111101171111111-111-2-3 2 » Хсалган сургуулиас єг». нү 7-- 72 ) (5 -.. Гэлэг, |, ММ» - 3 гэв МҮс яЖ, .. : "Л 1 2 Ч 1:| Їр 1 1 -ШЭ 7) | | | лан Ї ёл й ЇРЭ! | ” 24 ДААЛГАВАР! Энэ үгийн утга маш-оргоп дэлгэр юм, “Аливаа даалгаврын цаана манай нийгмийн «хүмүүсийн заавал: хийжс гүйцэтгалал зохих эрхэм чухал ажил, их итгэл найдвар, хариуцлага, сахилга бат, сурлага, ходолморийн амжилт бү- тээл цөм-бий. Нийслэлийн 10 жилийн “дугаар сургуулийн сурагч Монхсүх тооны хичээл «ээр, багшийнхаа. огсон га- рийн даалгалрыг хийлгүй ирзэд муу дүн авчээ, с Найрамдлын райопм 15. дугаар хорооллын .одугаар байшинд сСуу- даг: сурагч. Басхүү өдөр хїїчвэлд явахдаа « Заавал, халгаарай» гай давынхал. хэлсэн, халуун усша цор- лг хаалгүй” лиснайс хэдай дайвхар дамжсан их ус алдаж, хана, туургн, орон сууцны гэрлийн шугамыг гом- тээн, улсад хохїїрол учруул ээ. Дархан хотын 8 жилийн ...дугаар сургуулийн зургадугаар ангийн сурагч Цэцгэа. «Толийн нэмпїээ їїїйс ир» гэсэн бүлгийн даргынхаа алгавриг бислүүлээгүй учир. шеф илгээх ёстой байсан нэмнээнээс нэгийг Дуталнээ Улдангом хотын «дугаар сургуу- лийп” суршгч Батаа «Хоргөгчиөвс мах гаргаад хоол хийхэд балтгээ- рэй» гэж утасдсаа бас наган даал- тапрыг таг мартсапаас ашилчин өгч нь тар оройн чухал хурлаас хори минут холимдизэ, Ажилчны районы изг орон сууц- ны байрын завлолийн дарга--ондор настай Дэмбээ гуай нагдүгээр орц- ны хүүхдүүдийг цуглуулаад «Ирэх бямба гаригт «Орц» гэсэн операци зохиож, их цэвэрлэгээ хийх» даал- гавар өгсөн атал ппопер Лхамаа, Дэрдэв, Алимаа нар уг ажлыг та- салисээ. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ| Манай сониц та “нарын сургууль, гэр орны амьдралд тийм Ч цөөн биш тохнолддог 9НЭэ мэт баримтаас санаа авч, -- Даалгавар гэж чухам юу вэ? Түүнийг хэд өгч болдог вэ? -- Даалгавар биелүүлэхийл ач ХӨ» “тус, биелүүлэхгүй б хор ивөл, -- Сурагч үедээ аливаа даалгав- тыг биелүүлж хэвшээгүй хүүхэд том хүн болсон цагтад ийм, улсын 1214(17 ЁС: 95 шаг “.Хүмүүсийн тэдлэг боловс олын нүүлж, авьяас, сопирхлыг тОДРУУЯАХ ф хөдолморчдийн бусад давхаргын дунд зох тын ажлын туршлага їнлээ, ! 4 Ю. ЦЭДЭНБАЛ мана сонины шинэ хэлэлцүүлэг хүлээлгэсэВ өндөр үүрэг даалгай- рыг хугацаанд инь чанартай сайн биелүүлаг чадах, эсэх зэрэг сэдлээр униичг ололтойгоо хамтран ярилцьл гэж, шийдвэрлэсэн зом УНШИГЧИД, ААГ. Эх ору хоо торго хилийг Нүд цавчилгүй сс рамтай. маналс байгаа цэрэг эрс, үй түмэг мал сүргээ өгнөл хаврын тарчиг хатуу цаг уурацс хамгаалж байгаа. эрэлхэг малчид, Зон олны хоо. сайп Сайхан. алс амьдралын байпгын хэрэгцээг: тас ралтгүй хан гах го! мөч хурам. бүртэй гуралдай ходолмерло байгаа байтарлаг ажилчид, хичдэлийн танхим, эр- дэмтний лаборатори, соёл урлагийн газар, ер хаана боловч хэн хэндээ лаалгаашр огөх, тархүү даалгаврыг нар тортэй биелүүлэх их. амил, ёдор тутам ариосоор байпа. Ингэхэд даалгавар өгөх ёсгүй хүн гэж үгүй, түүнийг биелүүлэхгүй. хүн ч-гэжк пахац. байх билээ? Даалгавриг сургууль сургуулийн аахиргай, рийн байгууллага, багш, тан, пиопер сурагчид хэн боловч огч болно. Онцсайиц сурлагатпууд хоцрогчиддоо даалгавар өгч болио. Ар гэрт бол аав, зэл, ах, эгч овоог нар даадгагар өгнө танхайрч явнаа хүүхдэд танихгүй хүмүүс «Гэртээ харь| Хичээлээ давт» гэсэн дайлгайлар огох ч 1111) Тэр ч байтугай сонины газар эн шигчиддаа. даалгавар өгдөг їом Нэг эрхэм чухал зарчмын талдар энд товч дурдья. Коммунистууд хэ- зээ надад даалгавар өгөх бол .Ха- мээн хүлээдэггүй. Тэд сар бүр !їг- ДЭЭү. бол ХЗЭ, ппоне- сОитууль- лээ Гудамжинд эл хаа” байгууллагаас. өөрөө очиж даалгавраа авдаг. Тэгэхээр хүүх- дүүд та нар ч гэсэн ХЗЭ-ийн үүр, пнолерийн бүлэг, салад, бас Пагшаа- саа” оороо хүсч даалгавар авч бас болох нь байна. ДААЛГАВАР|.. ЭНЭ БОЛ И1Т- ГЭЛ, ЭНЭ БОЛ ХАРИУЦЛАГА, ЭНЭ-БОЛ ЧАМАЙГ САЙН. ХҮН БОЛОХОД ТҮЛХЭЦ ИХ ХҮЧ, ЭНЭ БОЛ ЧИНИЙ УХАМСАР, ЗААВАЛ. БИЕЛҮҮЛЭХ ЁСТОЙ АМИЛ МӨН- УНШИГЧ ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! одоо ТА НАРТ ХЭДЭН АСУУЛТ ӨГЬЕ! 1. Танай ангид хичээлийнхээ даал- гаврыг хийдэггүй, бусдаас хуулдаг хүүхэд бий юу2 Хэрэв байддг бол ТӨД ямар сурдаг вэ? 2. Танай анги, бүлгийн сурагч, пионерүүдэд ХЗЭ, пионерийн “бай- гууллагаас лмар, ямар даалгавар огдөг ва? Тоөдгээрийг хэрхэн яаж Оиелүүлаг байна? »- 3: Та нарын дотор огт танихгүй хүмүүсээс юм уу, аль нэг байгуул- лагаас. сонирхолтой даллгавар авч биелүүлсэп хэн, хэн гэдэг хүүхэд байна? 1. Даалгавар үл биелүүлэгчидтэй паж тэмцдэг тэ? Ганайд ямар туршлага байна? 5. Эх оримхоо даалгаярыг пэр төртэй биелүүлэгчид гэж ямар хү- мүүсийг хэлэх вэ? Хэнийг чи сайн таньдаг (мэддэг) ва? Эдгээр асуултад хариулж, сонн- ныхоо хэлэлцүүлэгт ашид хэрэгч идэвхтэй оролцохын тулд анги, бүлэг даэрээ юу хийвэл зохих пэ? - Юуны өмнө эхний энэ материл- лыг хамт олиоороо увшии ТЭл- цэцгээ! - Хсуулт бүрийд дагуу сонир- холтой ажил хисоцгоо! - Ахмад хүмүүсийг урь нам, улсын ямар чухал даалгалрыг хэрхэн лан: биелүуүлаг явсныг иь яриулцгаа! -- «Даалгавар» гэсэн сэдлээр маргаан зохиож, хичээлийн болон ХЗЭ, пиоасрийн.: байгууллагын өгсөн даалгаврыг биелүүлдэггүй суригчдыг шүүмжлэн, дутагдлыг нь засцгаа! - Эцаст энэ хэлэлцүүлгийн да гуу ямар ажил зохиосон, уг цүүлэг та нарын. сурлагын болоп. олон. нийтийн ажлыг сайн- руулахад тлнь хархэн тус нолөоо үзүүлснийг соцнидоо бичишгээ! УНШИГЧИД ААГ ТА БҮХНИЙ ЗАХИДАЛ, САНАЛ, ХҮСЭЛТ. 30- ХИОЖ БАЙГАА АЖЛЫН ТУХАН ШУУРХАЙ. МЭДЭЭГ БИД ХҮ- ЛЭЭЖ БАЙНА. сонины зөвлөл хэлэл- чанарт Зөв сайхап дуу галийн сэдэвтэй зурдаг зурах... Гарийц: даалгавар: нь онц суралцахын тусгай сурвалжлагч Дархан хотын хүүхдүүдтэй уулзаж гэрийн -даалгавраа хэрхэн хийдгийг нь сонирхээ. -- Найз нөхөдтэйгэз хамтарч хийх ив илүү ашигтай гэж: тэдгээр хүүхдүүд үздэг байиа, ЗУРАГ ДЭЭР: 8 сиплийн В8-ын «Б» пцгийн сурагч, онц сурлагатан О. Алтангадас нөхөдтэйгөө прилцаж хын үндэс гэ: ярилаа, 52 сурах, Т8,,19.р дасгалыг бодох, бай- Нэгэн сурагчийн омпох ширээн дээр дэлгээстэй хэд хаэ- дэн дэвтэрт энэ даалгаврууд бичээстэй байлаа. Гэрийн даалгаврыг чанартай хийх үндэс моп. Саяхан манай сонины дДөрөлдүгээр сургуулийн даалгавраа хийх нь шїкилт ол0- С, БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг. А”АЗЛҮГЖ 4 1ГА1Л 117 ((1 ! ! ” л 531703 , ГҮА! ) ! 5) Ч, ! 19) ї ї 4 ї | / х 5. “АЛ ! ! - ) УРАЛДААНД ОРОЛЦООРОЙ! МРТУХ, СҮХБААТАРЫН НЭ.. РЭМЖИТ МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВ. ЛӨЛ, УЛСЫГ БАТЛАН ХАМГАА- ЛАХАД ТУСЛАХ НИЙГЭМЛЭ- ГИЙН ТӨВ ЗӨВЛӨЛӨӨС ХАМТ- РАН БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЗОРИЛТ СУРТАЛЧЛАХ 17 ДАХЬ САРЫН АЖИЛ БОЛОН В.И. ЛЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ БХПБ- ЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙГ УГТАЖ ЭНЭ Оны гГуУРАВДУГААР СА- РЫН 18.НЫГ ХҮРТЭЛ ЕРӨН: ХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУ- ЛИЙН А--8 ДУГААР АНГИЙН ПИОНЕР СУРАГЧДЫН ДУН СУЛФУҮЛЛЭ ЛИГ УЛАМЖ- ЛАЛААС СУРАЛЦЬЯ» СЭДВЭЭР АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН УРАЛ- ДААН ЗАРЛАЖ БАЙНА. УРАЛДААНД ИРҮҮЛЭХ МА- ТЕРИАЛЫГ УТГА АГУУЛГА, ХЭЛ НАЙРУУЛГА САЙТАЙ, ТОВЧ ТОДОРХОЙ. ЦЭВЭРХЭН БИЧИЖ ,МРТУХ-НЫ СУР- ГУУЛЬ,ХҮҮХДИЙН НЭВТРҮҮЛ- ГИЙН РЕДАКЦИ, УРАЛДАА- НЫ КОМИССТ» ГЭСЭН ХАЯ- ГААР ИРҮҮЛНЭ. . Уралдааны асуулт: 1. Зөвлөлтийн улаан тухай чи зоу мэдэх вэ? 2. Монголын ардыш армийн ту- хай чи юу мэдэх вэ? / 8. Монгол-зөнлөлтийн эрэлхэг дайчдын баатарлаг гавьяаг шонх- жүүлсэн хөшөө дурсгал манай ор- ны хаана, хаана байдаг вэ? Түү- ний нэгийнх нь тухай бичнэ үү? 4. ЗХУ-ын баатар пнонерүүдийг цэрлээн нэг пионерийн тухай бичнэ ҮҮ 5. Улсыг. батлан хамгаалахад туслах нийгэмлэгийн талааржюу мэ. дэх вэ? Уралдаанд прүүлсэц хариултыг шалгаруулж дараахь байр эзлүүл- нэ, 5 1. НЭГДҮГЭЭР БАЙР -- тав, Диплом, олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт амрах урил- га. 2. ХОЁРДУГААР БАЙР --тав. -Диплом, соёлын бараа, З.ГУРАВДУГААР БАЙР -- тав. Диплом, үнэ бүхий зүйл, Мон уралдаанд идэвхтэй оролц- сон 20 хүүхдийг баярын бичиг, дурсгалын зүйлээр шагнана. ШМРТУХ, МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВ- ЛӨЛ, УБХТН-ИЙН ТӨВ зөвлөл армийн х ч ФАНТ- 18.10) -1--10 1 ААБ 08.18... -48... 48»... Ай... айж... МА... УЙА...4й | 2:3 962 -Ай...ї ).. (0 )..1 7-4 ь л їй! ӨСВӨРИЙН ХЕНИНЧҮҮД Үргэлжлэл нь 2 13-т 1950-ИАД ОН Дайны гамшгийг ялан давсан баатарлаг ард түмэн энх цагийн бүтээн байгуулалтад дахин ор! лоо. Өсвөрийн | Ленинчүүдийн удирдагч Лениний комсомол урь- дын адил бүтээн байгуулалтын тэргүүн эгнэанд явж, «Допбассын нүүрсийг авья», -«Атрыг эзэм- шиеэ, «Сибирийг зорьцгооё» ГэЭ- сэн уриан дор ажиллав. «Номсо- молын илгээлт», «Комсомолч 38- луучуудын бригад», «Номсо- молчдын бүтээн байгуулалт» гэ- сэн үгнүүд тэргүед шинэ ажил амьдралын, эхлэл болон төрсөн юм. 1954 оны нэгдүгээр сард Моск- вагийн өсвөрийн .Лепинч гүдийн чуулга уулзалт Кремльд боллоо. 1955 оны арван Хоёрдугаар сард Леинний нэрэмжит Бүх Хол- боотын пиоперийн байгууллагын хүндэт дэвтэрт ЗХУ-ын баатар пионер Павлик” Морозов, Коля Мяготин, Леия Голинив, Володя Дубинин, Валя Котик, Витя Ко- рабков, Марат Казей нарын !нэ- рийг хүндэтгэн бичлээ Энэ үеийн пионерүүд эх орныхоо үнэт бал- лаг болсон байгалийг хамгаалах хөдөлгөөн өрнүүлж «Байгаль хамгаалагчдад туслах нийгэмлэг» байгуулжээ. Львов мужийн пио- нерүүд Лениний музей байгуулж, Москвагийн пнонерүүд хаягдал металл цуглуулж, Абакаи Тай- шетын. шинэ. төмөр замыг бай- гууллаа. Ийнхүү 1950-над онд зөвлол- тийн ард түмэн шинжлэх ухаан техникийн шинэ ололт нэвтрүүлж, их ойжуулалт эхэллээ. Энэ үед Кострома хотын пионерүүд шинийг санаачлагчаараа тэргүүн эгнээнд орж байлаа. Энэ хотынхон «Пионе рийн бүс» гэдэг үгийг андахгүй. Пионерийн бүлэг салаа бүрт өө” рийп бүс байгуулж, мод зүлэг суул- гаа, орчныхоо байгалийг үргэлж тордож байдаг. Октябрийн хувьс- галын өлгий Лепинград хотын пиО- нерүүд Леннний музей байгууллоэ. 1962 оны тавдугаар сарын 18-нд Москва хотод Кремлийн хурлын их Танхимд Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгуулла: гын 40. жилийн ойн баярын хурал болж БХПБ-ыг Зөвлөлт засгийн дээд шагнал Лениний одонгоор шаг- налаа. Энэ хүндэт шагналыг Лео нид Ильич Брежнев гардууллгс зөв- лөлтийн бүх коммуирнстуудын нэ- рийн өмнөөс осворийн Лепинчүүдэд хандан: --Бидний гол зорилго бол най социалист-ололт амжилт, орныхоо ариун баялгийг хамгаалах .явдал юм хүүхдүүд та иар хэдхэн жилийн дараа коммунизм бүтээн байгуу- лагчдын огнзэнд орно. Энэ гавьяат үйлсийг нэр төртэй залгамжлахын ма- эх хайрлан Өнөөдрийн тулд одооноос өөрийгөө бэлтгэх хэрэгтэй. 7Кинхэнэ коммунист болохын тулд ахмад үеийнхэнд юу. бүтээл, хийж, сурч байсныг өөрийн үйл ажиллагаанд хэрэгжүүлэгтүн! гэж сургамжлан захижээ, 1 Энэ үед Леннпий нэрэмжит Бүх Хаолбоотын Пяонерийш Байгуулла” га 14 сая «өсвөрийн... Лениичүүд “.Октлбрьчуудыг эглээндээ нэгтгэсэ!т- байв, | бидний бахархан дууриах хүн. Улаанбаатар хотын арьс ширний үйлдвэрийн нэгдлийн санхпн ЭД- .лэлийн пнэгдүгзэр үйлдвэрийн 25 дугаар тасгийн оёдолчин БНМА " У-ын .хөдөлмөрийн баатар, Ардын Их Хурлын орлогч дарга Д. Цэнд- аюуш эгчийц нэрийг мэдэхгүй хүү: хад цөөн биз зэ. Номын цүнх, бзэлий зэрэг төрөл бүрийн эдлэл оёж, ур чадлаа оёд- лынхоо учиг болгонд шингээдэг энэл ажил Цэнд-Аюуш охины хүслийг татжээ. Эзжийгээ Ардын Их Хурлын депутатын түмдэг зүү- чихээд орж ирэхэд нь итгэж ядан, баярлаж зогссон охин одоо өөрөө знэ их алдарт хүрчээ, Алдар нэр амжилт. Энэ бүхэн өөрөө ирдэггүй. Нөр хичээнгүй хөдөлмөр, нягт на- рийн тооцоо, идэвх санаачилга нийлас байж амжилтад хүрдэг. Цэнд-Аюуш эгч. -- Аав, ээж, дүү нар минь цєм ажилчин хүмүүс болохоор ч тэр үү надад ажил хөдөлмөрөөс нлүү 23 жаргал гэж үгүй, Ажлынхаа наёЁ- ман цагийг минут,сёнундээр тоо- цон өчигдрөөс онөөдөр, өнөөдрөөс маргааш илүү сайн ажиллах юмсан гэж чармайдаг. Үр дүн нь юунд хүрэв гэдгийг тооцоолно, Дүгнэж үзнэ. Хүн ядрахгүй, тайван чөлөөтэй байх тутам төдий чинээ өндөр бү- тээмжс гаргадаг юм гэдгийг мөрд лөг болгон алпваа зүйлийг урь даас төлөвлөн зорилготой ажиллах хэрэгтэй. Өпөөдрийп миний агслын өдөр эхэллээ гэж үзье! Эхний 95 минутад савхин цамцны эрийн хос оёо 30--40 ширхэгийг огно Дараагийн 15 минутад пид эн анны товчны 15--20 нүх гаргаж оёно. Өдрийн ажлынхаа 65 хувийг ЭХ- ний 4 цагт багтааж: оёно. Үлдсэн цагуудад телевлесєн зүйлүүдээ оёно. Цагт хавчигдаж чанаргүй бү- тэзгдэхүүн гаргаж болохгүй. Өдө- рийн хийж бүтээж амжина гэсэн хугацаандаа чанартай, үзэмжтэй бүтээгдэхүүн гаргаж чадахаар мэр- гэжлээ эзэмшсэн байх Ёстой! гэж ярьж байна. Цаг гэдэг нь шавхаг- тапалццаачалаццын цагг цигнилацнтаиицэ БАХТАР “ЭГЧИЙН ЯРр 27, дашгүй баялаг, хүний хүч гэдэг нь барагдашгүй нөөц юм. Үүнийг їеё- дөлморийн баатар эгчийн яриа ба талж байна. Зарим хайхрамжгүй сурагчийп зүгээр сууж өнгөрө : 45 минутад Цэнд-Аюуш эгч пиджакны 60 ширхэг товчны нүх оёж амждаг байпла, Илпгээд үзэхэд тэргүүний ажилчин хүн 12 сард 20--30 сарын ажил хийж, идовт- тэй сурагч 40 улирал дараалан онц сурдагийн нууц чухамхүү цаг минут бүрийг үр ашл їй. өөртөө хэрэгтэйгээр өнгөрүүлдэгт оршдог бай! А да (х рт барилыг пь эзэмшин гэд амь! САНААЧИЛГА, ТУРШЛАГА Говь-Алтай аймгийн Цогт у мын: кургуулийн багш, сурагчид хөвгүүдийн. сурлага хүмүүжлийг дээшлүүлэх зорилгоор «Ховгүүд» сэдэвт сарын. ажил явуулж тодор хой үзүүлэлтээр байр эзлүүлэн дүгнэлээ. «Зад угаагч» бүх анги: бүлгүүдээр аялуулан су рагчдын соёлжилтод үзлэг: хийсэн пь сурагчдын ахуйн соёлыг лүүлсэн үр дүнтэй болов. Мон су операци дээш рагчдын чөлөөт цагийг ашигтай өнгөрүүлэхиййн тулд сурагчдын Дунд биеийн гамирын төрлүүдээр тэмцээн, монгол хїл, орос хэл зэрэг хичээлүүдээр АСТ, өдөрлөг, маргаан: зохион явуулж байна Анги бүлгүүд дотуур байрын су рагчдад сориулаг хөлөгт тоглоом, сурах бичиг, уран зохиолын Но- мын цуглуулга хийлг өгөв. Таргүү- НИЙ тасагт «Туршлага са- наачилгын ЭЗЭД» гэрчилгээ олгодог юм соёлч Тус сургуулийн хамт олон 1982 онд аймгийн тэргүүний болох. зорилт тавиад байна. » Сурагч Л.САРАНГЭРЭЛ бүлгэм ажиллаж ҮЙ Ш Ч баясгалан нэр бүхнийг лага нотолж байна Сэлэнгэ аймгийн Баруунбүрэнгийн 8 жилийн сургуульд сурдага, хөдөл- | мөр, авьяас чадвараараа хамт олноо | манлайлж яваа тэргүүний сурагчид лэх 40 гаруй дамжлага дзэр ажил- лаж сурлаа. Савхин цамц, циджаьх. ны ар зигэр болон ханцуйны хос соёо зэрэг нарийн оёонуудыг оёл: сурахад эхний үед бэрхшээл то. хиолдож байсан. Чадахгүй мэдэх- гүй зүйл ч их гардаг байсан. Бэрх. шээлээс шантарч, зориг мохолгүй хамт олон, найз НӨХДӨӨСӨӨ дсүрус, лавлаж өөрөө уйгагүй оролд чадаж байна, бүтэж байна гэж с- наа тайвшрахгүйгээр шинийг ма дэх: эрэл хайгуул хийж явах х» рэгтэй. Ингэж өөрөө өөртөө өндөр шаардлага тавьш түүндээ хүрч ча- дахын төлеө тэмцдэг бол зорьсон. доо заавал хүрч чадна гэж би бод- дог юм гэсэн Цэнд-Аюуш эгчийн ярианаас мэдэж болно, Сурггч хүн багшийн заасан хи- чээлийг яаж ойлгох вэ? Багшийг ярьж байх хооронд бичих үү? Ярьс- ны дараа дүгнэж эргэцүүлэн бо- дож товчилж бичих үү? Сурах бич- гээ шууд унших уу? Унших тэм- дэглэх хоёрыг хослуулах уу? Яав- вал еєрт чинь ойлгоход нлүү дє хөм байна вэ? Үүнийг урьдаас бодож ажаг- лах хэрэгтэй юм. Бэрхшээл саад- гүй бүтэх ажил гэж байхгүй, гагц- хүү түүнийг давж ялж чадсан цагт хүний хөдөлмөр, аз жаргал, баяр амжилт бүтээл, алдар авчирдаг юм байна дТ Цэнд-Аюуш эгчийн турц- Б. БОЛД (Нийслэлийн 10 жи- лийн хоёрдугаар сургуулийн 10-ын «В» ангийн сурагч) т «УУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУЛЛУУЛЛУУЛУУУУЖУЛУУЛЖ” олон байдаг, ЗУРАГ ДЭЭР: 23 улирал о!и. | сурсан 6 дугаар ангийн сурагч Л.ОТ- гоцтогс, Е гь, Мул - 2” | 2 513) нум ЕС 221 Ё 28 Ї 2 Р ЁС ” ес Онц сурлагатан сурагч Лхагвасүрэн. 423 : шУ13 хЄкс-08Б: АДЬПАДОРЖИНЫ авсан гэрэл зураг кСОСССООЛЛЛЛЛЖИииийИЛФТШТЛЛЭЭ 4 8 аг 02002-25 ед «му, 2-ал 154626:542 5 1.7 мэл АЖ АХУПГ ЦАА ОН зэгүтгүүлэЭЭ ЗИ "БОЛОН ХҮНСНИЙ! БУбАД БҮТЭЭГДЭХҮУ- 2 ОХӨД ХЗЭОЙН ГИШҮҮД, ЗАЛУУЧУУДЫН. НИП НӨӨЦИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ: “ “ОРОЛЦООГ САТШЖРУУЛАХ, ГАХАЙ, ШУ- ” ВУУ, ЗАГАС, ЗӨГИЙ, ТУУЛАЛ, НОГООНЫ “АЛ АХУЙ ЗЭРЭГ ТУСЛАХ АЖ АХУЛГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ЗАМААР МАХ, СҮҮ, ӨНДӨГ шид, ХӨГЖҮҮЛЭ. зБайгаль орчноо хамгаалах. түүний нөөц баял- гийг зүй зохистой ашиглах талаар хүүхэд ал- луучуудын дунд зохиох ажлыг сайжруулах тухай» МАХН-ын Төв Хорооны тогтоолоос | 1 Манай сонины шинэ булан ! Захиданд сурагч Г. Цогоалр «Би шгО-3 : зөвлөлтийн найз иохдийнхвө «Пио- 5 ЛЭН Байран : хагхйн байгаль, орныхоо ховор нандин амьтан ур- Нєрийн ферм» шон тухай сайн ХҮҮВ рт гєиилцү му байгаа эхлан гамал, тэдгээрийн амьдралын ту- мэднэ. Манай нутагт туулай их 1 булицаллаы Хаоласн Ж шинэ хай сонирхолтой материал унших элбэг. Түүнийг барьж авч тэлээ- 3 УЛ Байгалр сачвыг киэн -болно. Мөн түүнчлэн гарийн тэ- вэл юуг анхаарах вэ? Ямар сппанд зоерэндлр орлнах амгаалах жээмэл амьтдыг хэрхэн арчлах, байрлуулах вэ?» гэж бичжээ. Су- 2 ЭМ гийг зүй зохис- янз бүрийн цэцэг ургамлыг тарьжс, рагч Г. Цогбаярын хүсэлтийн д48- иарлаг газар байлгахыг хичээх нь ашиглах талаар хүүхэд залуу- ургуулахад юуг анхаа үхай ! Ч э рах тухай гуу бид Ленинградын ойролцоох їтЭЙ гэн: тэ лаа. 1 хАВВЭ ша СОМАХ ЦНрийлх сайж- зөвлөлгөөг байнга нийтэлж байх “Вырицкийн агробиостанцын туу- ы - “Наяс шийгролу рооны ЗМВйр хВцвтцЭлгэа юм. лайчдын тухай материалыг инйтэл- -- Туулайн дэргэд үргэлж тэ- : - лээ. нээл байх хэрэгтай. У! ! ЗрүүлэХ 1 3 л рагтай. шр нь ал Ар шаллэрхээйсн Ч.Онсүрэ Саяхан манай сонины редакцид сОНННЫ ЗӨВЛӨЛ түүний ходоод шинээр идэж байл олон, эх Өвөрхангай аймгаас ирсэн нэгэй - ц л түрүүчийн идсэнээ шингээдэг 2 зохион байгуулалттай юм... 2 : -- Цаг үргэлж: л идэж байх 5 22 У 7 Хүүхэд болгон гартаа атга өвс гэл Изабелла Сиварцова Яриад хэрэгтэй болох нь ээ? ЮОугаар тэ- ТУУЛАЙ ХЭРХЭН барьнээ. нэг байрыг онгойлгож: , шээх тэ? гэл хүүхдүүд сонирхлоо. 5 -- Энэ чинь юу вэ? гэж. иа- -- Өмпө чийь хоёр туулай -- Өвөл бол тариа, "овьёос, майг асуухад: байна. Нэгийнх нь чих шулуу! вандуйгаар тэжээл болно. Бас өнс, ТЭЖЭЭХ ВЭ? о-- Орох «билет» инь, гэїш пио- бас хатуу, нөгөөгийнх нь дэлдэн төмс, манжин, байцаа лууван ог- нерийп-ахлах удирдагч нь хариулж. байна. Алиныг нь та пар авах дөг. Зуйы цагт бид ногоопП Өвс, Вырицкийн агробицостанцын билээ. 3 -2вэ7 гэн асуув. Ихэпх хүүхдүүд тариа, ногооны ши, навч цэцэг, ажилтай, ходөө алс ахуйн шилж- - Хүүхдүүд ээ! Та нарын Лэөлдэн чихтийг авахаар болцгоов. модны мөчрөөр тэжээдэг. Харий лэх ухааны дэд эрдэмтэн. И.Л, олонхи чинь туулай тэжээх амар- лж үзэхэд ч хөдөлгөөнгүй бай- өвс ургамлынхаа хортой, хоргүйг Скварцова туулай асрах талаар Хан гэж бодол байгаа. Барих юм 744. мэдэх нь чухал гзи: Изабелла Ль- . | гойд мэргэлссэн хүй юм. Түүнтэй уу, эсвэл худалдал: аваад, 04ї- -- Энэ туулайн бие ортанизм вопна хүүхдүүдэд захисан юм. Ха- уулзахаар Вьрица руу очсон юм. рыг иь засаад, бага зэрэг тэмгээл сул байна. Туршлагатай туулай. Рїй туулайн байрыг дараахь зур- Намайг тэнд очиход туулай та- бэлтгээд болох иь тэр гэж санаж “ил бол зрүүл туулай л авч 13- гуудад үзүүлсэнчлэй хийх хэрэг- энээдэг хашааны орох хаалганы байгаа байх. Би 26 жил туулай- ээл эхлэх хэрэгтэй. Харпи байр тэй гэжээ. өмпө бүхэл бүтэн бүлгэмийн пио- тай алиллал байпа. Энэ “инь Нь уушинм байвал сайн. Туулай «КОСТЕЁР» сэтгүүлээс иерүүд түлхэлдэн зогсож байв. бүхэл бүтэн шинжлэх ухаан шүү бол наранд их луртай. Иймээс Т. ДАВААДОРЖ орчуулав. « ес 1. Хайрцгийн цүүрэн тал 7. Маллагаанд хэрэглэх. зүйл- 12, Хайрцагны савхап шал 19. Дээврийн дэр мод. 2. Бэхэлгээ булан сийн сан 18. Тулгуур мод Хайрцагны шалны зохиол бай- 3. Торон хаалга й 8, 9. Булангийн бэхэлгээ (фа- 14. Хогийн сав тавих хаалга гуулалт! Савх моднуудыг диагонал 2 4. Түгжээ ниер) 15. Хайрцагиы хажуу тал 24 ( ё 2 5. Дэг 10. Ялгадаслы сав 16. Саравч байдалтай тавина. Савх!ы өргөл 6. Хаалганы бариул 105 эг хаях цорго 17, 18. Дээвэр 6 см, хоорондын азай 2 см. нь уулзал ярилцсан юм. 212 Байгаль хэнээс "т илүү «уран» Чи үүнийг анхааралтай хар дай Мо- гой, зарад хоёрын гухий олон үлгэр байдаг шүү ДЭЭ. "Гагпэл” эцэ. модны дунд ургасан бяцхан ур нь зараа түүнийг тойрон ороож ургасал ло чир нь могой, инїїлээд.. могой зараа 3 Ё Үү. цой зэргээр тоуг ч хийж болио, Гах- би их баярладаг. Өөрийнхөө хийсэн оё г тулалдааныг дү хэлээ 1 “ЧГ0 Н НУ АрАЛ шан умшаат музейн . дээ ижил Төстэй, зүйл бол шин хлл- 102 гаруй ХЭГ 9в2 шид ЗЫД д 2 эр болох юм. Ажигч гярхай. бар байдаг, Жишээ нь: Боргоцо гоор заянгол дахь о. лсын пионерийг ЭЭЛ адар р эн ЧЭМЫН садар ХЧЙСГ 1 “ЕГЧ байга Л соЫг ЭЛ ЯүүР хийх тун хялбар, «учир Нь Эа- «Найрамдал» лагерьт бэлэглэхээр уулын: музейн үзмэр, тэндхийн үзэс- “3 л87 гасиы хайрс, боргоцойны гадаргуу. бэлтгэж байна тэлэнт байгаль. ан амьтад Сон гс “-- Танай музейд 300 гаруй тор- хоёр нх ижилхэн, х -- Та манай хүүхдүүдэд юуг эр- гийнхны бахархал болдог юм. о0- иг цам гүэмэр бий гэсэн. Тэр вүх- -- Таны уулын музейд байгаа хэмлэн. сургамжилтаар байна вэ? » дигс цагаан хус, мөоих ногоон Гачуур 5187) її ингэж бэлтгэсэн үү? зурам, чогчнгө, туулай, чандад, -- Байгаль эхээ хайрлаи, түүнийг 7 Богмрн Өрчцөррил Хаж хавннг түл ХЭ Э Тийм 35 її гдээраа. л. бийга- жирх, үйэг, чоно. буга, согоо, ї4- сайтар аяшглаж анал ёмьдралдал НЭММ аЛЖ ИГ ХИЙЛ за Ногай лийн бүтээлүүд, : хай баавгай, жигүүртэн шувуудыг зон ашиглахыг захьл | “0 13сэна шувуудиш жииНс тэ: 5247 Хар мод, хуш, улиасны навч, бор-.. үзсэн одон зууц үзэгчид баярлаж ба. -4 Танд их баярлалаа. Таны уран 3 Тэр бүхнийг хара, сонсох нь Үйд- | уцой, самрын ясаар. олон сайхан | хярхсац сэтгэгдлээ бичиж үлдээжээ. | бүтээлд чинь улам нх амшилт хүсье. хээрийн сайхан. Хүмүүс тийшээ очих зүйл хийснийг бид үзлээ, Чухам яаж Түүний дотор рлоп улсын имонерийн С. БОДООШ! тэис элгэн улван хад,, цанчим өндөр ЦОХ яр Е Ний аль дагерьт амарсан ах 1 ? 9 эг аргаасаа. манай хү хдүүдэл « йрамдал рьт р - 7 гэ ? Ялсаауы АР... бороон Дам На” ГО ӨХЭ0Л7, үү? : дүү социалист орны хүүхдүүдийн ЗУРАГ ДЭВБЭЛ: хөӨЛБНН ЫГ амсар уулын мусалн өрхдэгч, трхҮЛ 27 “Хамгийн гол нь сатгалдээ сай.) үгс Ч байна. Ер нь хүүхдүүд таны ЦОСОВЧ НС Эд ! Л Чи ГӨУРрЭн гуай олонтой уус тар тунгаан бодох хэрэгтэй, Гүйцэг тулейг түн Ч бахархан үзжээ. шОЙ НМД Нарсны боргоцойгоор хийсэн » Шагдарсүрэн ту 2 5 бодсоны дараа хийхэд: амархи! бай- -- Тийм ээ, Энд ирсэн хүүхдүү СҮЛЭЛТЭН СО СОН | Түнч ш »сүрэн. гуайтай музейд даг, Ер ив, спмпин лс, ич, борго ДИГэГ сэтгэлиГ хөдолГг гийг хараад Энд Шагда! у уэЕ Гүн ТУВл, ! ВМ 2/11-32:313-3-25 шог ГРРРЭЭ 2223 оын Б 16 ОН ТРУЙН 3с л зиөтидэгЧиэди-арэн-и-4Є Элл - | | | | | | | | | | | | | | | | | | : л (17.45 шиний: л хулс: зєв я- Ї 12 Ү шү. и 4 13 НТО Энэ хүйий тухай Чилийй Ком-. “муинст: Намын ерөнхий парийн. “бичгийн дарга. Лунс ЮМорвалан “г« Шударга, үйлсийн төлөө цогтой | тэмцэгч хатан зоригт бпатруудын оног» тэй: хэлжээ. Хүүхдүүд ээ! Антонио Майда- на гэн, Хэн бэ? . АНТОНИО МАЙДАНА бол Парагвайн Коммунист Намын Төв Хорооны: нэгдүгээр” иарийн. бич- “гийн дарга хүн-- 7 Тсүний ас орон “Парагпайд теперал Стресснерийн харгис за» саг тогтож, ард түман, хүүхэд ба- 28 гачуудыг дарлан нсоил болж байна. Алтонпо Майдана багшийн мэр: гэжилтэй учраас багш хүн гэдэг зовоосоор бүхпий түрүүнд хүүхдийг хайр- лаж, тэдний үнэнч Мөхөр, хам- - гаалагч инь -байх ёстой гэлс үздэг - Өсвөр үсийнхний дунд гандоо- лшыи «спортыг сурталчлах, пиопер “сурагчдын бие бялдрыг “чийрэг- “энүүлэх, уг спортоор хичээллэгч- сдийн ур чадварыг дээшлүүлэх 430- рилгоор МХЗЭ-ийн Төв Хорооцы хэвлэл «Залгамжлагч» сэтгүүл өсвөрийн | гандболчдын (7х7) тэмцээнийг жил. бүр зохиол “явуулж юм, 2 “2 Манай анхны “тэмцээнд нийс- “дэлийн 18 сургуулийн 82 багийн гї256 хөвгүүд, охид ордлцон» 75 ҮВцуар сургуулийн хөвгүүдийн баг, :| 52 дугаар сургуулийн охидын ,баг тэргүүн байр эзэлсэн билээ. Сэтгүүлийн зөвлөл өнз жилийн “тэмцээнийг хоёр шаттай явуула- байхаар. шийдвэрлэсэн НИО МАЙДАНА Б.ЭГДЦЛЫЛЛ хаяр тэлөвлөж байна. Үүнд райо, “ий Майдана баймта лваг байсаа | учир хөрөцгөтиүүд түүнийг бариш- | чилж шоролд, хорьтээ. 1986 онд зөллөлтийн тиоперүүд Аптолио Майдайаг суллахыг шаардсай “уриалга гарган олон зуун сая га- рыд үсэг цуглуулжээ. Ё Хүүхдүүд сургууль, багш, хамт олон, зцэг эх, тэр ч байтугай гу- дамжаар явис байгаа хүмүүсээр ч уриалга дээрээ гарын үсэг ду» руулж авч байв. Шударга үнэпий тодоо тэмцэл ялж 19 їєил «Эм- босцада» шоронд суусац Антонио Майданаг суллалаа. 19177 оны 10 дугаар сард Ан- тоцио. Майдала ЗХУ-д иржээ. Суллагдсаныхаа. дараахь 3 лїи- лийп турш тэр өөриий нөхдийн хамт Стрессиерийн аасгиїїр эсрэг дахин. тэмцлээ. үргэлжлүүлсэн байна. Паригвайн коммунистуу цын аймшигт гол дайсан Стресс нерийн фашист засгий 1 цогтой хувьсгалчийн үйл ажиллагааг байн- га тагиал: байсап бөгөөд 1980 опы пцаймдугаар сард тэдпий. тагнуу- муудын хөвгүүд, охидын аварга багийг хасагдах системээр шалга- руулах, дараа иь рдиоп тус бү: рэаэс шалгарсан охидын 3, хөв- гүүдийн-2 багийг сэтгүүлийп нэ- рэмжит: шигшээ. тоглолтод оруу- лах юм. Ч Районы аварга баг шалгаруу- дах тэмцээнийг гурайдугаар са- рын 10-ны дотор райопуудын ХЗ Эгийн хороо, инонерийн зөвлөл, Ардын боловсролын хэлтас, БТС- тын хороод харнуцай явуулиа Нэрэмшит шигшээ тоглолтыг гуравдугаар сарын сүүлийн хага- сад Сүхбаатарын районы БТС-тын хораоны “зааланд зохион япуулах болно. , Нэг багт талбайн тоглогч, б, -0 БИДНИЙ НӨХӨР «залгамжлагч». сэтүүлийн лэдэмжит -тэмцэан: болис “цэзиД таргахыг та бүхэлд уриалж байна. 4 муу хоолоор хооллож, ,эмн “ямар ч тусламис үзүүлэхгүй баг. сан байпла. Түүгээр үл автагдах уут углаж хэц боло- хыг нь нийтэд таниулахгүйг оролд- сон юм. Гэзцч энэ нууцаа удаан хадгалш: чадсангүй. А. Майданы нөхөд «Майдана Эмбоскадад бай- по. Түүний амь нас аюултай бай- далд байна» гэж дэлхий дахинд зарлаж амжсан юм. Саяхан Анто- нно Майдана болон Парагвайн үйлдвэрчвий авлэлийн удирдагч- дын цэг Эмилио Роа нарыг «Эм- боскнїда» шоронгоос «Пенья эр- моса» тэдэг лагерьт шилжүүлжээ. Сгреасиерийн: дэглэмийнхэн Па- рагвайн ард түмний эрх чөлөөний төлөө цогтой тэмцэгчдийг эрүүл мэндийг нь. муутгаж . устгах :0- рилго тавын байна. Одоо шил ягүүлзэд байгаа эпэ хорих лагерь ль арал дээр оршдог, хүрэзлэй байгаа орчиоос бүрмөсөн таслагд- сан газар юм, Улс төрийн хорлпгд- луудын байдал улам хүпд болгээ КЕВБРАЧО--Энэ бол Антонио Майданаг. ард түмэн нь їзрлэсэн нэр: Хатан зорпг, хатууагнл гэсэн утгатай үг юм «КЕБГРАЧО»-гэсэп эпз. үгээр нарлэсэп операцийг Моснва хо- тын Ю. А.-Гагарины-. нэрэмжит пнонерийп ордны. їштериационалч нөхөрлөлийн нлубийн хамт,олиы са- паачилгаар 1981 оны аравдугаар сард, Антонио Майданаг 65 иас хүрэхийн өмнөхөн Зөвлөлтийн 6с- зор үеийнхний дунд зарласан юм Хүүхдүүд «Кебрачо» операцид амжилттай сролцож Айтонно Май- , дапаггсуллахыг шаардсан уриалга, ухуулах удас хийж түүн дзэрээ олон арвац сая хүлээр гарын үс ЭГ туруч байна. Саяхан «Пионер- С правда сониныг газар цуг- п 30 сая гаруй гарын үсгийг зингтоп руу илгээжээ Манай сопины газарт Сүхб тар їїмгийн ФЭрдэнэцагаан 8. жилийц- сургуулийн... нитервлу бийн хамт оло нийслэлийл. 10 шилийн....-.44 дугаар эгуу? 8:ын «Б» алгийн Л. дэнзтуул нарын сапа гар цуг луулсан хэдэн суул гарын. үсэг ирээд--байна Монголын өснөр үеийнхай Засв лөлтийн айд пөхдийлхөө-.Ссаназ- чилгыг дэмжиж байна. Антонио Майдапа-- бидпий нөхөр Т. ДАВААДОРЖ хаалгач, 2, бүгд -Я тамирчин, дас: галлгуулагчийн: хамт оролцох бо» гөод шигшээ тэмцээтий: тамирчдын мэдүүлэг хүлээн авах Хугацааг жич: зарлана: Нэрэмжит тэмцээнд шэг, хоёр, гуравдугаар байр эзэлсан багуудыг алт, мөпгө, хүрэл медалиар, та- мирчдыг «Залтамж дагч» «сэтгүү- лийн. дипломоор, нийлбэр дүнгарр түрүүлсай” сургуулийг шилжин явах цомоор тус тус шагнана. Тамирчид, дасгалтцуулагчид ла! «Залгамисагчэ сэтгүүлийн из- рэмжит өсвөрийн гандболчдын тэм- идэвхтэй. бэлтгэж, ахмшилт Лавдах утас-26883 СЭТГҮҮЛИЙН ЗӨВЛӨЛ ч үл барам. ” харгисууд А- Майданы толгойд АНДУУРСАН НЬ. : ээ л (БЯЦХАН ӨГҮҮЛЛЭГ) Ч Энэ явлал ноднин болсон Манайх нэг хан нохойтой байлда Түүнийг «Бамбарууш» гэж дууд- на. Бн нэг өдөр хичээлээс иртэл миний Бамбарууш алга байв. Би. түүнийг зрж ангийнхаа Баярмаа-. гийнд орлоо. Бамбаруушийг маань Баярмаа үргэлж | гуйдаг байсан юм. : Намайг ортол Баярмаа миний хазыг тэвэрч байснаа надаас нуук/ хашигний наагуур хийчихэв. «Тэр тэнд удахгүй..Гараад л ирнэ» гэж бн инээд хүрэн бодов. Гэвч Бамба- рууш хүлзэгээд, хүлзэгээд гарч ирсэнгүй. Б? -- Бамбарууш Бамбарууш гэм: дуудлаа. Ер тоохгүй байх юм, Дє- хип дуудлаа, бас л гарч ирсэнгүй. Баярмаа гайхсан. байдалтай на- майг хариа. Уур хүрч хөшгийг сөх- вол хиймэл Хав байв. Энэ хиймэл похой нь минир Бамбарууштай тун адилхан хав хар үстэй, бөөрөн дээрээ цагаантай тун хөөрхөн төг- лоом байв. Би нчсэндээ бушуу- хан гарч явлаа М Намайг гэртээ ирэхэд Бемба- рууш минь сүүлээ «годгонуулан угтлаа. Би түүнийг энхрийлэл, тө: | нарснаэ Ї | -- Би том болоод Баярмаагийн | бамбаруушийг хийсэн ажилчин ах агч нар шиг уран хүн болно: Маш чанартай, сайн тоглоом Хий- па дээ! гэж хэллээ Нийслэлийн 10 жилнїн 42 дугаар “ургуулийн 77-гин | «А» ангийн сурагч И» ИЖИЛСҮРЭН /ЛА АХ дЛА ЛГАВАР (ШОГ ӨГҮҮЛЛЭГ) Өнөөдөр би. уран зохиолын химээ- лийн лгавгар хийгэагүй ирсандээ | санаа соор ангийнхаа хаалгыг туц лурамжхан татлаа. Идпхдаа эхишїї цаг | байспыг яадпа,.. Ширээндээ суугаад удаагүй байтал хонх дуугарч багш ориц ирлээ «Багш. ийдаас хичээл йсуух бий дзэ» гахэзс лс хавталаац опдор Дондовын ард хярсан туулай шиг бүлтэлсэп суул байтал: -- Дорж. хичээл яриарай! багш. хэллээ. Би бостол: -| ДаалЁанарт /0у хийж ир-гасан билээ? гэж багш асуулаа, Дэмий л даргадаэ суудаг Бат руу харвал- -- «Унага» гэдзг шүлэг цэажил гэсэн шүү дэл гээс тэр шиппэр, Би Ч түүний хэлснийг тоть шиг далтлаа. -- Зүйтэй, тэр шүлэг чинь хэний зохиол билээ? Гат: - -- Дорнийн шүлэг гээж шивпэхийг сонсоол моп Дд дартан хэлллэ, їСбу. гэцээ?. Хэний шүлэг гэвээ. чи? гаж? багш асуугайд тайхсан мэт харахал би сандарч! т, - -- Юу, юу-у... пӨгоө”хан... Нөгоо... гэтэл Бат хажуугаас сом ёворт: ! Дуцгарын Дорш гэдэг хүлий зохиол гэж хэлээч чи гэлээ, Би Ба- тыл хэлснийг хэлбол ангийихан маань, пирхийтал инЭэлдлээ. Бат намайг 70- хуурхаж миний ацог илрпйг шиннас- |. нийг би давтай хөлчихшїаа Энэ нэгэн || хөгтэй болонч сургамжтай япдлаас хойш би гэрийц дайлгапраа” тогтмол хийдэг болсон юм даат | Э7Д Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын | 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» апгийн сурагч ! Б.ГАЛААРИД: оштүбхолгуттєтүтєлтүтслрэттшүүлтожолглтүшрэгтэваЖ ЭРХЛЭГЧИЙГ-С. НАДМИД тьсаЯЫ-, гэж. Индекс 14140 суре Л ГҮҮ ин ЧӨЛӨӨТ Яг Чөлөөт цагтаа ном уншиж, алдагдал хаягдлыг ашиглаж их зүй- лийг хийж болно. Мон шинэ дуу, бүжиг, хөгжим сурч, торол бүрийн кабинетад ажиллан паплгасац хи- чээлээ бататгаж Ч болно. Дархан хот, Шарын голын 8, 10 жилийн су ргуулиудын тшинонер сурагчдын 60--70 хувь нь чөлөөт цагаараа ходолтор, урлаг. спорт, Уран бүтээлийн олон торлийн ду- гуйланд суралцаж, ирээдүйн мэр- гэжлийнхээ чиг баримжааг олдог сайхан заншилтай болжэл, ЗУРАГ ДЭЭР: Шарын голын 8 яїилийн зургадугаар сургуулийн 6-гийн «А» апгийн сурагч Л. Баясгалан, Г. Бор, Б, Монхчулу үн ийр мужаллы ка- битетын харуулын суурь ташин дээр ажиллаж, анги тайпхихын эвдэрсэн ширээ сандал засахад тусалж байгаа нь -- Тус сургуулийп гийп онц сурлагатан сурагч Д.Нар- мандах, Г.Түул иар ипсэх опгоцпы сүүлийн үеийн шинэ загвартай та- пилцаж байгаа нь. -- Дархап хотын 8 илийн дөран- дүгээр сургуулийн 7-гийн, «Б» апгийн опц сурлагатан сурагч Д. Наранцэцэг чолоот цагаарай биологийп кабилетад -- Дархан хотын. гуравлугаар сур- гүулийн баатарчууд Б. Цэнгэлбаяр, 11. Байгалмаа, С.Элх-Амгалан, Х. Ботцэнгэл, Г.Энхжаргал, Б.Отгоп- туяа ийр энх тайван, нөхөрлөлийн тухай зураг зурж байгаа нь. С.БОДООШИНПН ансай гэрэл зураг Т.гийн Ав ац зип Б.аралр алс хархаулахаллаллулж улаантан ииишишишиншшилшг 38 дахь 7ӨрҮр 22 1815(1755). 89 1982 оны хоёдуаа) сарын 20-48). БЯМБА 59 үнэ. 10 моно. утпууүттллаттэвөлитаанаагиллриггорларжиєлттттттэт ТИ ТЭ ШТҮРЛТ ишининийгинтээ ийн 4 1111111111111111111111111111111111111111111113111113111313111111111 113 11131123111131310161111131111111111 11111113 11111121: ПИ ИН ИН” шчпт ийн үзлэгт амшилттай оролцо, инит шини ї 10 жилийп сургуулийн хамт олон «Их Лепиний үйл хэрэгт үлэпч г байж, анд похдоосоо цуцалтгүй ” сурцгаан» урнац.Дор лявдгдаж байгаа, «Залгїон үе» аянаар пмжилттай аллж байна. ЦЭВЭР БИЧГИЙН УРАЛДААН Сургуулийн эпхиргаа: сурагч: лын бичгийн. соёлыг сайлруулах зорилтоор цэвэр. бичигтэн болох сарын уралдаан зохио Цэвэр бичгийн уралдаанд: 10:5н «А», « Б», Эгийн «ХА». «Б», 4-пйн «А», “«Б», 2-ын «А», «Бэ, 1:пйн «А», «Бай ийц сурагчил сайн оролцов: НӨӨЦ АШИГЛАВ Нөөц ашиглах өдөрлөгөөр” 2124 кг яс цуглуулж, сумын Худалдаа. бэлт- “ гэлийп антийп нэгдүгээр улирлын төлөвлөгөөг биелүүлэхэд “сайн туслан. Энэ ажилд нийт багш, гионер сурагчид лоо ТӨЛ ТҮМНИЙ-ҮЙЛС ТПионс- рийп бүлгэмээс төл хүлээн зпїх бэлтгэлийг хяйгах ажилд “пиопе- рийн: салаа. бүлэг. пионер бүрийг идэвхтэй. оролдуулах ажил | 280- хпож байна. “Саяхан Цагаантол- гойп. сангийн аяс ахуйн” малчин ах эгч нартаа төлийп-пайз 22145 ширхэгийг хий зөглөө, Элэ ажилд Ц: Лхагваа, 784, Дэмбэрэл, Б. 7КНапчив нарын удирдсан ан- гиуд. иїдэнхтэй оролцож, олон пайз хийжээ, НҮДЛЭН. ХАМГААЛАГЧИД Ном: дэвтэр, хичээлийн хэраглэл- ацги, байр тапхимаа. нүллэл, хам- гаалж, гөвдэрч: хэмхрэхээс.- бол- гоомжлол: хайр гамтай эдэлтк бай- гал анги, тасаг өнэ сургуульд олон: бий. Эд аяг ахундаа хяйнга хапдсал хамт олонд бүлгэмийп нданхтэй оролц- Ээ га ДОРНОД ДОРНОД аймгийн Чулуунхороот сумып -.8- жилийн сургуулийп наймдугаар апгид Чимэддоржийн Чимэдмаа охин суралцдаг, Тэрайм- гийн пиойер сурагчдын урлагийн хүрэл медалиар энгэрээ мялаав. Мөн 1981-1982 опы хичээлийн эц лийн хоёрдугаар улиралд олон улсын пиоперийц «Найрамдал» лагерьт амарч анд-иайз параасаа олоп шин9. дуу, бүжиг, шүлэг сурчаа, «Найрамдал» лагарьт 30- хиогдсоп урлагийн ийадїмд орол- цол, мөнгөд медалиар шагиагд- сан юм. Ангийнхаа ша! баатлрчуудын бая- гийг улирдап ажиллан, дүү плрь таа поплолтийн хүүхдийн «Улыь(б- үй», «Гана матрып Дуу», «Айс лошїиа», «МНогоот дэлхрэгэ зэрэг ДУу заав. Баатарчуудыц дунд урлагийн гурїїн хопог зохиол «Урлагийп баяп ретонц» сэдвээр өдөрлөг, хэлэлцүүлэг хийлаэвр, Пиоперийп: ахлах удирдагч Д. ЧУЛУУН шилшииШ шаталтат 2 Фттцгайгээца116:111111111111111101001110111011Ц100И шинээ ЕБШ Ци ШТГҮҮҮҮТҮ117171117111171111117171111111111771111111111:317:1171137117-117-111111:11171:111111111111111011) ь СА ї Н ТҮХГЭЛГЇЛ гэ ТЇГ1ХЛЛ1 113 (57 111! В) ШУА Ч | ! 12: 13, -91ү! 171 Н д ГЭРҮҮ 11-1Л1 ДЭ 7 Шт 1 лт 5 Г » СЭЛЭНГЭ зөвлөлийН «Нүдлэц хамгаалах штаб» шаардах хууллс өгт за- СЭЛЭНГЭ аймгийн Сант сумын суулдаг боллоо. Хариуцсан ЭД хопилоо нүдлэн хамгаалах талаат Н. Мөнхжаргал, Р. Баасанхүү багштай. Ө-ийн «А», «Бэ аянги, 5В. Далайсүрэн багштай 1ийн зА» апги болон дотуур. байрын 8:41 11, 12, 14, 15 дугаар тасгуүл сайн ажиллан! байна. СҮРЭГ ХАМГААЛАХ НӨ- ХӨРЛӨЛ Тус сургуулийн «Сүрэг хамгаалах иөхөрлөлийнхэн» шедф БНМАУ-ын аварга малчл Д: Дугаэртавын өвөлтөөнд очиж «Цас» операци зохиож: өвөлжөө болоп ойр орчмын цасыг арил- твв. БҮТЭЭЛЧ ХАМТ ОЛОН. Тус сургуульд бүтээлч анти хамт олон болох хөдөлгөөн -эрчимтэй өрпөн байна, Ээ сургуульд соёлч анги 4,. изрэмжпт хамт. олон 5, чанарын аралт, салаа 12, багш парын сэхээтний пөхөрлөол хоёр. ажиллаж байнл. -Ппоперийп нийт-- салаа бүлэг. баатарчууд 1981 опд гэмт хэрэг хэв журмын төрчилгүй хамт олопо боллоо, Сурлага, хөдөлмөр, хүмүүжлээ- рээ тэргүүгий, бүтээлт хамт олоп” болох зорилт тавиц алил- лаж, байна. СОНИН. УНШИГЧДЫН ДУНД “Сүргуулийп пионерийт бүлгэмийй зоплөлөөс бүлгийн яжлаар Б: 1їз0- рын бпчсэн «Намын заалт--бил- пий зорилт» сэдвээр хэлэлцүүлэг, «Сурлага--сурагчийл гол хөдөл мөр» сэдвээр өдөрлөгт зохион. Түүнчилэн: сопинд нийтлэгдсэн чухал чухал материалаар самбар булаг гартаж, хайчилбар цуг- луулга хийл: сурлаяга- хүмүүн: ИЛТ дээ” ашитлаж, байга. 2 Багт Д. ТОГТОХДЭМБЭРЭЛ. ӨВӨРХАНГАЙ МАНАН сургууль лээр Я-ыт «ХА» апгийл сурагч Хүрэлхүү ахлагч- тай «Өсвөрийн сэргийлэгч» бүлэг ажиллалаг. Энэ бүлгийп хүүхдүүд сурагчдад долоо хоногт пог удаа хууль зүйн хичээл саадаг. Ули- рїл бүр программын дагуу шал- галт авч хууль эрхийн мэдлэгийг нь шалгадаг їом. Тэд өдөр бүр сурагчдын Са- хилга бат, дэг журмын байдалд хлпалт тапьж ангиудын хооронд оцоогоор .дүгиэдэг. Мөн оройл цагаар сумып тогийл үйлчилгээ. ний. газраар. өргүүл, пост гаргап ашилладаг. «Өсвөрийн сэргий- лэгч» бүлгийн гишүүн сурагчид өөрсдийн хүчээр хууль зүйн сам- бар гарган, хууль дүрэм бие- лүүлж, байгаа тэргүүний: суратч- дыг сурталчлан, пларсэл дутагд- лыг мэдээлдэг 10М, Өлөрхаплгай аймгийн Сант мын: сдунд сургуулийн 8А» вигийн сурагч су- 8-ын үзмээ Ээ Е з Ё З Е Е ё 3 З а Е Ё Е Ё 5 Ё Ч 5 Е Ё 5 Е 1-3 з Е н Е Ё Ё Е ч 1 Ё 5 Е з 8 Е 8 3 Ё Ё 3 5 Е хоииилинииашинилпатааицигилилиицшилийниишишинишиль Хилл цэишэхшилиншилиининшишининшиниь7 Үргэлжлэл. Түрүүч нь “Р 14-т. ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД 1960-- аад он Н 1960 оны түүх хөрст дэлхий- -Ттоос зөвлөлтийн иргэн Ю. Гага- рипы жолоодсон «Востон» хөлөг сачсрып уудмыг зарын хүн 1т6- рөлхтний түүхэнд зөвлөлтийн шигижлэх ухаан гайхамшигт ялалт хийснээр” эхэлжээ. 1960 оны ки- лүүдэд зөвлөлтийн пиноперүүдийн найрамдлын халууп гэр бүл Ар- тєнт өсвөрийл Лепийчүүдийн үйл амьдралтай холбоотой олон чухал үйл явдал болж өлтөрчээ. 1962 онд В. И. Лениний нэ- рэмжит БХПБ-ын П чуулганд зөвлөлтийн арван таван бүгд пай- рамдах улсаас авьяас, чадвар, сурлага, хүмүүжлээрээ шялгаран “ Фролцсон -2000 гаруй өсвөрийн Ленипчүүд өөрийн байгууллагын МО жилийн ололт амжилтыг яэгт- тэп дүгнэн ахмад ппонерүүдийн дайчин “уламжлалыг нэр зөртэй үргэлжлүүлэхээ тангарагласан юм. 1967 онд Бүк Холбоотын ппоне- “рийн. Ш чуулган болж, дэлхийн хөдөлмөрчдийн суут багш В. И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн рїїд пионерүүд байн бэлтгэх ту- хэс ашийлвэр гаргасан сом. Энэ (үеийн явонерүүд амжилттай сайн суралцахын зэрэгцээ бие бялдраа чийрэгасүүлж оюун бодлоо тэлэх олон ажил санаачилсан їюм. Үү- ний нэгэн тод ийшээ бол: Москиа хотын «Динамо» цэнгэлдэх хү- раалзэнд болсон «НКомжанный мяч» ЇАрьсан. бөмбөг) хэмээх өсвє- рийг хөл бөмбөгчдийнНн улсын апарга шалгаруулах тэцээн, (Се- вастополийн Сапун ууланд болсон дэрэгтсэн спортын зихны «Зар- ницпа» тоглолт зэрэг юм 1970--аад он Дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш: В. И. Лепиний мэдэлсний -100 жилийн ойг шударга хүн 16- “рөлхтөний баяр болгон тэмдэглэс- нээр энэ оны түүхэхэлжээ, «Хүүх- “дүүд өсвөрийн пролетариуд хувьс- галын үйл хэрэгт туслах ёстой» їэсэн Лениний сургаалыг зөвлөл- тийн пионерүүд нэр төртэй бие- лүүлж байна. Өсвөрийн ленинчүүд «Лениний гэрээслэлд, чин үнэнч» гэсэн бүх холбоотын |сэнспеднцийг зохион лпууллаа. Бүх Холбоотын энэ экс- педицид пионерийн: бүлгэм бүр амшилттай оролцож, эрэн сурвалж лагч пионерүүд Лениний үйл амьдралтай холбоотой түүхт га8- раар аллал хийж Лениний одон- тоор. шагнагдсан, В. И. Леииний нэрэмжит болсон фабрик, завод хотын түүхийг судаллаа. Пионе- руүд номсомолч ах эгч. нартайгаа хамтран оюун ухаанаа хөгжүүлэх “шинжлэх ухааны үйдсийг судлах торөл бүрийн дугуйлан байгуулж, «Номсомол хөдөөгийн сургуульд» тэсэн номсомолч ах эгч нарынхаа хоёр жилийн ажилд идэвхтэй ту- саллаа. "Тэд айги танхимыг Зас- варлаж биеийн тамирын «талбай тохиясуулж, цэцэрлэг, ногоон мо- доо сургуулийн орчныг тохи- тнууллаа. Пнонер сурагчдын цэ- рэгэисэн: спортын «Заринца» тог- лолтод оролцогчид зөвлөлтийн ар- мийн дайчин замналаас .сурал- цай, залуу байгальчид, залуу тєхиїїничид дугуйлангийн. сурагчдын тарамгай бүтээлүүд ЗХУ-ын ула ардын аж ахуйн үзэсгэлэнд зохих байраа эзэллээ, - “Үргэлжлэл бий. 2 ТӨалллфхеа фжежей АЯ шАжаилл аах» .йлулаасж-э136 “ЖАРГАЛАНТЫН 10 ЖИЛИЙН ДУНД -. СУРГУУЛЬД сурлагын -1981 жилийн “хн-эжүлс эвлэл: --1982 оных- той харьцуулахад 3,9 хувнар ахнжээ. Жарга- лантын 10 жилийн сургуулийн нэгдүгээр бай- рын зөвлөл сурагчдын «Солонго» пй чуулга. хоёрдугаар байрын зөвлөл «Ая дуу? чуулга. гуравдугаар баярын Зөвлөл 41:86» асуулт хариултын клубияг ажиллуулж баяна. ПАЛ... ЧИЙДЭН «Пионерийн үнэн» ,., дугаар сургуульд 7 хо"ог сэдэвт ажил «Чийдэн» нэртэй операцпар эхэллээ. Уг операци «Үзлэг», «Хайгуул», «Дохио» гэсэн гур- вац хэсэгтэй юм. «Үзлэг»-ийн хэсгийнхэн чийдэй нь асаалт- тай байгаа өрөө 32, коридор 6, тасаг 23-ыг плрүүлэр. «Хай- гуул»-ын хэсгийхэн, унтраалга нь ажиллагаагүй 5, гэмтэлтэй утастай 8, чийдэн нь шатсан 7 өрөөг олж засварлан. «Дохио»-їп4 хэсгийнхэн зу» хам юунаас шалтгаалж, хэпээ8 хамаарч дээрх цахилгаан гэрэл үр ашиггүй асаалттай байгал, түүнээс болж ямар хохирол улс, байгууллагад учирч бай- гааг баримтаар потлов, «Чий- дэн» операцийг тус сургууль дээр үе үе явуулж байхаар тогтлоо. АЖИЛЛАЖ, СУРАХДАА АЖ АХУЙЧ АРВИЧ ХЯМГАЧ Тус сургуулийн захиргаа бүлгэмийн .зөвлөл «Ширээ», «Сандал», «Хана», «Цонх» гэ- сэп сэдвээр үзлэг хийлээ, Үс- лэгээр нийтдээ бэх асга, эрээ- чиж сараачсан 86 ширээ, эвдэр- сэп 10 орчим сандал илэрлээ, «Ширээ», «Сапдал» гэсэн опе- рацпуд зохион | байгуулагдан дээрх бүх эвдрэл, гэмтлийг засч сэлбэв. Мөп үзлэгээр муу үнэлэлт авсан.183 ангийн хана, цонх, шалыг цэвэрлүүллгээ, «Сурах бичигэ сэдвээр 30- Сүхбаатар аймгийн Манххайн 6СУ- сургуулийн 8--ын сурлагатан мын 8 шилийн «Бэ ангийн сурагч, онц Ц. Рагзэдиаа. Ч, “НАМЬЯНЖАВЫН авсан гэрэл зураг Тус сургуулийн нэгээс аравдугаар ангийн 31 бүлзгт 1200 гаруй пнонер сурагч суралцаж байна. Энэ хичээлийн жилээс эхлэч сурган тү мүүжүүлэх ухааны хүрэзлэнгийн туршилт сур- тууль болсон нь тус сургуулийн багш нар хамт олны ндэвх зоригийг оргилуулан сурган хүмүү” жүүлэх ажилдаа дүгнэлт хийл: ажлын дэвшилттэй арга барилд шилжин улмаар хөдөлмөрийн ер- гөтгөсөн сургалтад шилжээд байна. Сурагчдын ӨС Өвлийн хүйтэн едөр. Хүүх- дүүд сургуулийн дотуур бай- рын хойт энгэрт уур цан сав- суулал аниллаж, хүрэ, лоом, зээтүүний дуу хагинана. Хүрэлцэн очвол усан сангийн худаг хага хөлдөж ус алдса- наас болж, ойр орчмынхоо ба- илта байшинг усанд авчээ. Иймээс 7-гийн «Бэ ангийн су- рагч Б. Төмөрхуяг, С. Ариун- буяп нарын зэрэг сурагчид «Мөс» операцид гавшгайлан гарч 18,5 шоо мєтр мөс ховх- лон зөөш нийгмийн өмчид эзэн хүний сайхап сэтгэлээр хандсан Нь тус сургуулийн долоогоос 10 дугаар апгийн бүх сурагч- дыг хамран, Тэд ховхолсон мө- сөө сургуулийнхаа туршлагын талбай, тарьсай мод, зүлэг- жүүлсэн талбай дээр зөссөн нь ахмадуудаас чууд» тэсэн сайхан хүлээж байна. «Ажилсаг бага- магтаалыг хпогдсон үзлэгээр 1607 «урах бичиг сэлбэх, засварлах шаарлд- лагатай байв, 7 хоногийн 2ж- лын үеэр 1553 сурах бичигт «эмчилтээ» хийлээ. АЖ ТӨРӨХДӨӨ Ч АЖ АХУЙЧ АРВИЧ ХЯМГАЧ Бүлгэмийн зөвлөл «Товч», «Өлгүүр», сэдвээр ппиовер сурагч- дын. дунд үзлэг явуулав. Үзлэ- гээр 220 сурагчийн хувцас товч- гүй, 136 хүүхдийн хувцас өл- гүүргүй байсныг илрүүлэв. Дд- раа нь бүлгэмийн зовлол «Товч», «Өлгүүр» сэдэвт опера- цн зохион байгуулж хаягдаж, гээгдсэн товчийг оёж өлгүүр хадлаа. Алтай хотын 10 жилийн нэгдү- газр сургуулийн «Сурагч» хороогы пионер сурагчид, ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) 0-ын «Гэ» ачгийл онц сурлагатан Б. Оюунцэцэг, 8--ын «Б» ангийн сурагч, ппонерийн бүлгэмийн. зөвлө. шуудан оны хичээлийн хөгжминэ їШенө дөл болсон байв. Хүүх- дүүд гүн нойрочд дарагджээ. Ганцхан жижүүр авгай, гадагш -эргүүлд явж байгаад эргэж орох гэтэл, байрын зүүн булан- гаас очис үсрэх нь шөнийн ха- ранхуйд содоп харагдав. -- Хүүе! Хүүхээд! Босоорой! Гал... Гал... гэж хашгирсаны дараахан хэсэг хүүхэд бус- даас түрүүлэй хэзээний хувц- салчихсан, хувни саванд уе хийгээд, хүрз, элстэй шуу- дай барьчихсан гүйлдэж байв. Тэд «Өсвөрийн гал сэргий- лэгчидэ-ийн бүлгийнхэн учир аль хэдийн галтай тулалдах дадлага эзэмшсэп байна. Тө- делгүй гал унтарч, авхаалистай хүүхдүүдийн ачаар, нийгмийн өдий төдий их хөрөнгө галын аюулаас аврагдлаа. АЖЛАА. ДҮГНЭВ «Пиоперийн үнэн».. дугаар сургуульд 7 хоног» сэдэвт аж- лыг дүгнэхэд чийт 31 анги бүл- гийн 1235 пионер сурагч оролц сон байдаа, «Товч», «Өлгүүр» операцид 2-ын «А», 3-ын «Ар, 5-ын «Б», 4В»ь, «Хана», «Шал», «Цонх» операцид 4:ийн «Вэ», б-гийн «А», 7-гийн «А», «В», «Сурах бичиг» опеё- рацид 6-гийн «Б», 5-ын «А» гигиуд идэвхтэй сайн оролц- жээ. Идэвх, зүтгэл гаргасан пиюнер сурагчид болон пионпе- рийн ахлах удирдагч Д. Булга- ныг «Пиоперийн үнэн» сонины диплом баярын бичгээр шагиав, Манай сурвалжлагч Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ тпишинигзт иннинэ тэ цогц заа лэ л цээшцалээзллаттталлааата л алаг зшинийнниин лийн гишүүн, сургуулийн яд комиссын дарга, «Залгамж үее аяны гавшгайч Р. Цэрэндулам, 7--гийн “Б» ангийн | сурагч, Б. Баярмад, “Тавап онцын эзэн» сурагч Сарай- чимэг. 7К, ГОМБЫН ашсан гэрэл зураг, ха! 0 жилийн сургуулийн за- Бид тус “сургуулийн аахирал, | | гэгээрлийн тэргүүний лтан 7Н. Нацагтай уулзаж цсан юм. - Пионер сурагчдыг ахмад йн хувьсгалт, баатарлаг, хө- морч уламжлалаар хүмүүжүү- ажил бол сургууль шаар ХҮС 3 /ОГДДОГ плийт хүмүүжлийн аж- лын салшгүй нэг хэсэг. -» Ахмадын (дайчип уламжлал, ““БНМАУ-ын баатруудын ай “самбар хийж, номын бусна “В.И.Ленин, Д. Сүхбаатар парын йл амьдралаас харуулсан булан “байгууллаа. Бид эх оропч уламж- Ой аас суралцах самбар 40-ийг " охийгээД байна. Моп сургуульдаа “түүх уламжлалын мнабинет бай- оронч, интернацио- с малч хүмүүжил олгох ажил байн- “талохиогдож байна. Энэ үеэр бид пиопер сурагчдыг ахмалуудлай "| уулзуулж, спортын уралдаан тэм- Оцоэн зохиож, баатарлаг үйл япд- Ооолын эдүнэл кино үзүүлж, жаг- - оо саалч салаа,бүлэг шалгаруулдаг. “ БИМАУ-ын улсын СИШРУУЛАХ зэрэмжнт бүлэг болох хөдөлгөөн өрнүүлснээр Ц. Олзвой, Т. Борын нврэмжит бүлгүүд бий боллоо. Мөн цэрэг эх орны сэдэвт зиолоор уншигчдын бага з0- хурал “Улсын физикийн зчнээ дугаар олимпиадыг 1982 оны тээр сарын гийп сурагчид оролцож болио. Энд: нийтлэгдсэн | сурагчид бодол олимпиадын комисст сарын хэрэгтэй, сургуулийнхаа | турвац: сурагчийн ажлыг “|рруулж, | аргын набиметад ирүүлнэ. Үү! АНГИ 1. Хуруу шилийг усаар дүүргэн. Устай хуруу шилний масс 50г. 12Г масстай хэсэг метадлыг дүүрэч ус- таймөнхүү хуруу шилэн дотор хийхэд нийт масс иь» 60,5 г боллоо Хуруу шил дотор хийсэн металлын -пягтыг тодорхойл. " "2. Саванд усхийхэд түүний ха- “оныг үл норгоцо. 7Жингүйдлийн иох- “-цөлд уул савнаас мөн тийм саванд “усыг юүлж болох уу? ралт ямар роль гүйцэтгэх вэ? “2742780!г масс бүхий хэсэг ме: талл усанд 6,8. Н, А шингэнд 7 н “болон Б шингэний иягтыг ол. 1775. 3,8 Н ийннтэй цайр бомбөрц: гийг усан дотор ишвүүлэхэд түү: -| лий жин 3,8 Н боллоо. Энэбом- “бөрцөг цулуу: эсвэл. хөндий юу? Р 6, 10 см урт хадаасыг молпоос сугалан авахын тулд 2.МН хүч йлчлүүлэх хэрэгтэй, Модноос ха- цаасыг сугалан гаргав, | Энэ то- хиолд ямар хэмжээний механик нил гүйцэтгэсэн вэ? -7.М:--30 кВт чалалтай хөдөл: э-бүхнй: автомашинаар 4чаа од | -10 мїс хурдтай хөдөл: Мь--20 кВт чадалтай хөдол- АЖ “гуулан тохижуулж 1939 СУРЛАГА - СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР “УЛСЫН ФИЗИКИЙН ЭЧНЭЭ ГУРАВДУГААР ОЛИМПИАД гурав- “| хоёрдугаар сарын 15-наас дөрөвдү- 15:ны дотор багтаан явуулна. Олимпиадад ҮГ--ҮЙ ан- бодлогуудыг хоёрдугаар 95-ны дотор багтаай өгөх Сургуулийн комисс апги бүрээс шалга- гурандугаар сарын 15:ны “дотор аймаг, хотын сургалт заах ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАДЫН 9. Цай уухад атмосферийн да: : Б шингэнд 7,1 Н.энинтэй байц, А.. “еврр СУРГАУЛЬД ооо Тогтмол хийдэг болов. Гурав гаар сард Л.И. шуВИЧшон «Бага газар», «Сэргэлт», «Атар», «Дурдатгал» зохиолоор уншпгч- ДЫН бага хурал хийхээр судалж БУУЛАРЬӨа хувьсгал, эх ор- тай гар зургийп уралдаан зөнВэжн дүгнэлээ. ЖЭ урагчдын дунд «А мийг хэн сайн мэдэх ХигуалалЛ хариултын уралдаан зсохнож 400- гаад сурагчийг оролцуулав. Багш сурагчдын санаачилгаар... түүх уламжлалын набипет “ОНД ЭХ орноо -япопы милптаристуудаас Хамгаалж баатарлагаар тэмцэж лвсан ахмад дайчдын дурсамж, хойч үедээ хандаж хэлсэн сургаа-. лыг бичсэн самбар гаргав. Энэ кабинет пионер сурагчдыг ахмад үеийн хувьсгалч, дайчин, хөдөл- мөрч уламжлалаар хүмүүжүүлэх нэг сайхап төв болж байна гэяг лрьсан юм. ) Бид сурагчдын дотуур байраар орж олон сайхан туршлагатай танилцлаа. Байрый тасгуудын дунд соцналист уралдаан өр- нүүлж ахмад дайчдын нэрэмжит байр болох хөдөлгөөн өрнүүлэн, тэргүүний тасгийг шалгаруулжээ. БНМАУ-ын баатар Л. Аюуш, Л. Дандар, Ц. Олзвой, Т. Барын нэрэмжит тасгийн сурагчид өоөрс- дийн хүчээр зурагт самбар, бу- лап, альбом хийж өрөоөгоо тохи- жуулан бусад сурагчдад суртал- чиллаг байна С. ОЮУНБАТ Аймаг, хотын комисс сургуу лиудаас шалгарч ирсэп ажлыг иягтлап эс алгиг бүрээс эхпий гурван. байр эзэлсэн сурагчдын бичгийн “ажлыг шалгаруулан дө- рөвдүгээр сарын 15:лы дотор «СХУХ-гийн байгалийн ухааны сургалтын аг1//лга, арга зүйн сб!-- тор» гэсан халгаар ирүүлиэ... Ир: сэн материалыг Топ номисс шал- гаруулж аиги бүрээр 1--5 байр эзлүүлнэ УЛСЫН ФИЗИГИЙН ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАДЫГ ЗОХИОН БАПЙГУУЛАХ ХОРОО БОДЛОГО гүүр бүхий автомашинаар зөөхөд Ү,--10 мїс хурдтай хөдөлнө. рэв тэдгээр автомашиныг хооронд нь тросоор холбовол: тэд. ямар хурдтай ходлох вэ? 8, 1 дүгээр, зурагт үзүүлсэн хэрэгслийн. АҮНК-ыг тодорхойл, Ачааны масс 300 нг, илуу хавтгайн урт 4,5 -м өлдөр 1,0м хоёр блоцод үүсэх үрэлтийн хүч 50 ||, ачаа болой їйлуу хавтгай хоёрын хоорондын үрэлтийн хүч 1,65 ИН. 9. Мотоцинлчии нэг буудлаас нөгөө буудал руу 60 км/ц хурдтай» гаарлвлаа. "Тэрээр буцахдаа 10 м-с хурдтай хөдөлжээ. Хөдлөх бүх хугацаалы турш: мотоцинлчий ямар дундаж хурдтай яиспи бэ? Хоёрдахь буудалд 2огссон хуга: цааг тооцохгүй, : -10. Зөвхөн шил аяга, ус, «иг- бай- | Хэ» ХАМГИЙН СА ИЛГЭЭХ «Багануурын илгээлтийн эзэн ох згч нарт хамгийн сайхан номоо илгээж байгаа хот хөдвөгийн найз нөхдийнхөө тухай «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэт- гүүлээс уншаад миний сэтгэл их хөдөлсөн юм. Би ч гзсэн энэ хө- дөлгөөнөөс хоцрох ёсгүй. Пионе- рүүд бид энэ сайхан үүсгэл санаа- чилгыг хошуучлах ёстой. Александр Файдеевийн «Нир- гэлт» роман. Энэ бол миний унш- сан хамгийн сайхан ном. Би энэ номоо уурхайчин ах эгч нартаа бэлэглэлзэ. Төв аймгийн 4аргалантын сан- ийн аж ахуйн 10 жилийн сургуу: лийн 7-гийн «В» апгийнГ. Болор- маа охин ишцгэйс бичтээ. Тус ар- вап жилийн сургуулийн, ЗХУ-ын 300гр АР 400грб! нүүр (туухайп хамт) гурвыг ашиг- лан үл мэдэгдэх шипгэний нягтыг лаж тодорхойлох вэ? ХП АНГИ 1. Тэнцвэрт байгаа хөшүүргийн цэг морийг өөрчлөхөд тэнцвэр ал- дагддаг атал яагаад дэлгүүрийн зингиүүрийн тавагны хаана Ч туу- хай ба жигпэжс байгаа зүйлээ. та вынк болдог вэ? Худалдааны киг- нүүрийн. зохиол байгуулалтын схемийг. зурж, тайлбарла 3,3 дугаар зурагт үзүүлсэн савыг усаар дүүргээд приамийн ирмэг дээр тогтоой тэнцвэрт . байлган. Хэрэв баруун гар талд 500г Хопган: цагаан, зүүн гар талд 400 г хар тугалга хийвэл аль тал Ий дийлэх вэ? З. Гэрийн танэзмэл услах автомат усалгуурыг 3 гаар зурагт үзүүллээ. Уруу шувууг ДУ” ха" Г баатар Зоя Космедяменскаягийн с нэрэмжит хоёрдугаар бүлгэмийн пиопер сурагчид 3632 номоо илгээ- жээ. Ийнхүү реданцид маань ир- дэг зуу зуун захидлын зэрэгцээ олон зарвал боодол пом йр- саэр байла. “Эрдэнэт хотын гү- равдугаар- иайман їхилийп сур- у хамт олон 1008 сайхан номоо Багануурт илгээж хотынхоо бүх сургуулийг гом нлгээх | хөдөлгөөнд амжилттай оролцохыг уриалжээ. Тэд захидал- даг «Илгээлтийн эзэн ах. Эгч нар аа! Бид та нартаа 1008 сайхан номоо явууллаа Та нарынхаа дайчин халааг залгамжлан авч уурхайчин болох хүсэл эрмэлзэл дүүрэн байна» гэлсээ. | Хэнтий аймгийн Баян-Овоо су- мын 8 жилийн сургуулийн захир- гаа, бүлгэмийн зөвлөл «Багапуу- рын өнөөдөр» сэдэвт гурав хопо- гийн ажил зохиож ном илгээсэн тухайгаа бичсэн захидал ирүүлсэн юм. Б. Оюунхүү багштай 7-гийн «А» ангийнхан энэ ажилд идэвх- тэй оролпоч нөхдөө Хошууччилсан байна. Увс аймгийн Наранбулаг сумын 8 жилийн сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүд, Улаангом хо- -с тын нэгдүгээр 10 жилийн сургуу” лийн З-ын «Б» апгийн хамт олны нрүүлсэн олон арван сайхан номыг хүлээж авлаа. Багануурт ном илгзэх хөдөлг90- нийг амжилттай зохион байгуулж байгаа сургуулийн захиргаа. эвлэл пионерийн байгууллага. хамгийн сайхан номоо илгээж байгаа ХЗЭ- ийн гишүүд тшонер сурагчдад та- лархал илэрхийлье! «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮ- ЛИН зөвлөл руулж бэхэлсэн лонхон доторх усны түвшин ямар ч байх үеийн тэнцвэрийн нөхцөлийг бич. 4. Дээд үзүүр нь шарийр бэ- хэлгээтэй савнаас хагас нь усанд дүрэгдээд тэнцвэртэй байвал уу! саваа ямар пягттай байх вэ? (4 дүгээр зураг) 5. 400 г масстай зэс саванд 105С. температуртай 500 г ус байв. Усанд --107с температуртай! хэсэг мөс хийхэд удалгүй дулааны тэнцвэр тогтойс Т5 г мөс хайлал: гүй үлджээ. Айх хичиаан мөс хийсэн бэ? 6. Адил хоёр тасалгааны нэг нь --207с, нөгөө нь --207с темпера- туртай байлаа гээ бодьё, Яг адил- 5/ Т»- 21 2 лааг тасалгаануудад ийг зө: хан рэг асаагаад тавибал аль нь тү: рүүляг асаж дуусах вэ? 7. Аягатай усанд нарийн пүүг хямсаагаар барьж хөвүүлээд түүнд цахилгаанисан саваа оруула- хад яаж хөдлөхийг ажиглаж тайл- барла. Энэ туршлагыг хийхийн өмнө. гоолуураар усыг иарийн гоожуулж, цахилгаашшсан савааг айртуулж үз 8. Хэрэв оролтод 100 В хүчдэл өгвөл гарадтын хүчдэл 80 В ба маш бага зсэргүүцэлтэй ампер- метр гаралтын 1 А гүйдэл заана Хэрэв гаралтанд 100 В хүчдэл залгавал оролтын талд 15 В хүч- дэлтэй байна. гү, Гэ, га эсэргүүц: лийг од (5 дугаар зураг) 9. Тус бүр 110 Выневер өөр чадалтай хоёр чийдэнг 200 В-ын шугаманд угсраа залгаж болох уу? "Тодорхой тайлбарла. 10, Соронзон орон дотор байгал болд хүчтэй соронзждог, Тэгвэл соронажоогүй болд саваагаар маш хүчтэй гүйдэл гүйлгэвэл түүний эргэн тойропд хүчтэй соронаой орон үүснэ. Энэ: орпы нөлөөгөөр болд саваа соронзиих уу? “0 шин аы . Оцаижнаж! шаншлишхи! автлииыд шолижэшы) Ї1онгэлэа! лэшилэх ышиилэаыл, Млжисиыс (юлиюшт! цашжиижнх ШинсжВ! (иэшниылы| шишлышва! уиилашы (8писочэш ӨЛЖЭ.. “чөлөөний ПР зориулсан дурсгалын хөшөө ““түрэмгийлэгчидтэй хпйсэн 5 рүүд байлаа. Валл Нотик. дурсгалд зариулсап яруу эрсийн баатар зориг, 2 мөнхийн гапьяаг нь : с «кОомсомол-пнонерийн » хүпдэт харуулд гогсдог. Анхны намсомол пионерийн ха- БВолгограл руул ММ баатарлаг хотод бий болжээ. Н сөрсон Зөплөлтийп ардтүмний ши-| рүүн томцэл 1418 өлөр, шөнө үр: гилс: Тулалдаан болж “байсап тэр газар өнөөдөр эх орпы иймшиггүй чин зоригт хөвгүүдэд сүн, 220008 дарлэнс байна. “Фашистын эзлэн энэ “дайнд 20 сая зөрлөлтийп хүн амь с “ насаа алдсан том. Тэдпий дупдаас 2-2)-07 Хамгийн залуу баатрууд нь пиопе-: 1 Лепа Галиков. Зина Портиовл, Марат Ка- пей: нарын дөрвөн пионерт ЗХУ- 7 -ЫН балтар цол нэхэн олгосоп би- лээ. Дайн тулаанд нас барагчдын алдрын мөнх тал лөвлөлтийн олон хотод 5 асанс байдаг. Энд үргэлж чимпэгүй амьд цэпгийп баглаа үргэлж: алаг- го лаж байдаг. Энд бас ялсан цэрэг үхэшгүй хүндэтгэсэн хяруул 461 яруу алдрын эсвэл элгэртэа зүүсэн. охид эвлэлийн хөлгүүд рэг эрийн буу барина, жилүүдэд олон «БАЙГАЛЬ-ЭХ» ТЕЛЕ ОЛИМПИАД Байгаль орчиыг хамгаалах,түү- НИЙ нөөц баялгийг зүй зохистой ашиглах талаар хүүхэд, залуучуу- ДЫН ?ДУНД”-зОохийх ажлыг цаашид сайгсоуулах тухай МАХН--ын Тон Хопаоны тогтоолын заалтыг хэрэг- лгүүлэх априлгоор байгаль хамгаа- лах 20 дахь садыпн айлыг угтал БНМАУ--ын МРТУХ, ОМАҮЯ, МПБамн “Төв Зөвлөлөөс хамтарч манай орны єоөнхий болопсролын Дунд сургуулийг 4--Өө0с 8 дугаяр ангийн пиопеп” сурагчдын дупд чБайгаль--вх» телёолимппад зар- Лап: явуул байна, . Телеолимпиадыг хоёр даваатай явуулна. Хүүхдүүд ээ! Нэгийп даваанд дараахь асуултад хариула: мате- риалаа гурпвлугаар сарын 10--ны лотор «Монгол телениа Телеолчм. пшад нэптрүүлэгт» гэсэп халгаар ирүүлнэ үү! “Асуулт: 22-21.-Ургаа молыг-хугалт гэм- “тЭэл: болохгүйн уяир їоу нэ? Усны “Нөөц нэмэгдүүлэх, хөрс хамгаа- лах, уур амьсгалыг зөөлрүүлэхэд ОЙ Мол лмяп иелоөтэй байлаг вэ. АВХААЛЖ САМБАА, ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ ӨСВӨРИЙН. 2225 -БӨХЧҮҮХ- “МПБ-ын нэрэмжит өсвөр үеийих- тий “бөхийн “аварга шалгаруулах уламжлалт тэмцээн салхан спортын төв брдонд болж дүнгээ гаргалвл. “Энэ тэмцээнд хот хөдөөгийн 17 Ний» төмлэтт харьяалагдаж байгаа,.ерө!- хий бологсролын сургуулнулын 404 тамирчип оролисопоос гадна Зовлөлт Социалист Азтономит Буриад, улсын тамирчин сурагчид, Оролисон юм, Тэөмпаэнд 12-нин тус бүрээр ахлах, бага пасны тамирчид барилдсанаас ахлах насгы 38 їїг-ын жинд «Ходол- “ мөр» нийгэмлэгийн Г. Батбадрал,40 кт-ын жинд Хүүхдийн биеийн. тами- тын оройн сургуулийн (ХБТОС! Н. Эрлэнэ. 42 кг-ын жинд ХБТОС-ын Р: Блмбаногт 45 нг-ын жинд «На- лайх» нийгэмлэгийн АА, Царэисол-, ном, 48 нг-ын жинд спортын уран "чадвар пээшлүүлэх сургуулийн Ї. Баясгалан. 81-кг-ын жинд «Хөдөл- мөр» нийгэмлэгийн Х, Баттуул, 55 пг-ын жинд Монголын “пионер СУ- “ орагчгын оолны (МПСО) 1. Сэрпаээ-| “ тар, 59 ит-ын жинд «Онтлбрь» Ший-. 7 “тэмлэгийн Л, Энхбаяр, 68 игалн экиид “11. Эпхбаяр, 68. нг-ын ясинд Б, Сэн- 73 кг-ын | жинд | «Налайх» гпїїн:Б. Сүхбат, Бага мзсны 1эг-г-----т--т-!ПШт----г---- Шилмүүст ба. павчит молны ялгаа ач холбогдлыг тайлбарлах: Самар, жимс. түүхад. юу ацхаарах ёстой 83. Танай аймаг, сумд (хотод) ямар дархап-газар байдаг вэ, түү- нийг юуны учир хэдийд дархал- сан бэ? Хорэв байхгүй бол өөрийл- хөө сайц мэдэхийг бич: “Түүнийг газрын зураг дээр тэмдэглэн ирүүлэх. 3. Шоргоолжны болон шувуу: ны-үүр сүйтгэж: болохгүй, ап амьтдыг агиах тодорхой хугацаа- тай байдгийл учир юу шэ? Амь- тан ургамлын амьдральш. харил- цан-уялдаа холбоог тодорхой ин- шаэгээр бичих, 4. Чи байгаль: сонирхогчийл хувьд ямар сонин цуглуулга хийж, ямар ном зохиол уншсап 0э7 8За- луу: байгалвчдын дугуйланд су: ралцдаг уу? 5. Танай бүлэг, бүлгэм. сур- тууль хамт олон байгаль орчноо хамгаалах ямар алил зохиодог вэ? Түүнд чн хэрхэп оролцдог вэ? Хариултынхаа хамт. өөрсдийн хийсэг” төрөл бүрийн цуглуулга. Халуун пар шатаж хүйтэн сал, хи үлээавч, бороо цас асгарч байвч мөнх галын хүндэт харуулд хүзүүндээ улаан бүч аль тэмдэг өдөр бүр зогсож байдаг юм. Тэд гартаа цэ Өнгөрсөп сая тэргүүний пианерүүдийн дундаас хэдэн зуун мянган сайчууд мөнх галын ха- руулд зогсох эрх олж авчээ. Хүн- цэт харуулд тогсох тэргүүг! хүүхдүүдийг сургуулийн Бомсо- молын хороо, бүлгэмийн зөвлөл нэрийг-нь дэвшүүлдэг юм. Номсомол-гионерийп харуул М1 -ийп” “гишүүд нэр нь тодроогү, байгаль “ан «амьтны тухай сонирхолтой гэрэл зураг, уран зураг, наамал, хат- гамал, баримал, сийлбэр зэргийг ирүүлээрэй. Нас, овог, нэр, ямар сурдгаа тодорхой бичээрэй! Телеолимпиадын нэгийн даваанд шалгарсан сурагчдын дунд тусгай альбом, хатаамал, болзлын дагуу хоёрын “давааг лвуулна, Дүпг 1982 оны тавдугаар са- рып 15--ны дотор гаргаж дараахь байр зазлүүлнэ. НЭГДҮГЭЭР БАЙР -- 1. Ах Дүү социалнст орны пионерийн ла- герьт ямрах урилга. дипломоор: ХОЁРДУГААР БАЙР -- 5. Олон улсын пионерийн «Найрам- даль лагерьт амрах урилга, дип- ломоор ГУРАВДУГААР БАЙР -- 10. «Залуу ойчдын нөхөрлөл» пионе- рийн зусланд амрах урилга:буюу соёлын бараа, дипломоор шагнана. Олимпиадад идэвхтэй ополцсон З0-хүүхдийг дурсгалыг зүйл. дип- /ломаор шагнана. Нэг, хоёрын да- ваапд амжилттай оролцсон пионер сурагчдыг тєлевиаийп тэвтрүүлэгт оролцуулж хариулт. бүтээлээр үзлс- гэлэн гаргат: сурталчилна. УРАЛДААНЫ КОМИСС тамирчдаас: 28 иг-ыт жипд Б. Балн- монх, (МПСО) 30 кт-ыгп шипд Л. Сөргэланбаатнр, З3-нгаян кинл М. Сүхбаатар, (МПСО), 38 кг-ын нгинд М:: Ганбаатар (МПСО), 938 г-ын жинд Х. Гомбодорж МПСО), 41 їг- ын яинд Д. Алтайбаатар, (МПСО), 45 цг-мп жинпд Ц. Монхбат (МПСО), 49: иг-ын Эцинд Ч. Доржсүрэп (МП СО), 53 иг-ын илд Х. Ганзориг (МПСОуУ, 57 иг-ан япнд Ч. Эйхсай- хан (МПСО), 62 кг-ын шинд Г, Ган. сүх (МПСО), 07 кг-ын жинд “Зөг- лолт Социалист Алтопномит 1Бу- риад Улсын тамирчин С. Ф. Верши- иш нар тус бүр түпүүлэл, япаргын алтан медаль, липломоор шагнагдаа. Байгууллагын дүнгээр: ЇБагд иасны тамирчдын багаас нэгдүгээр байрыг” Дасгїїлїцуулагчтай Парандагна 52. Д. Сүхбаатарын “нэрэмїшит Улсынхэвлэлийн Монголын тнонер. сурагчдын ордны баг. хоёрдугаар байтлаг Ц. Цагаанбаа- тар дасбалжуулагттай «Хөдөлмөр» нийгэмлэгийн баг, гурааду аар бай- рыг..С. Сүрэтшнап дасгалжуулагчтай «Найрамдлл» багяїй тамирчид эзэл- лээ. Ахлах їаспы тамирчдып багаас: Нэгдүгээр байрыг О Цэрэндагва дас- галгтцуулагчтай. Монголыг пиопер су- рагчдып оодны тамирчдын баг, хаёр- дугаар байрыг Х.-Намшир дасгал- шуулагчтай. «Хөдөлмөр» пийгэмлэ- гийп. баг, гуравдугаар байрыг | А. Басхүү дасгалжуулагчтай Спортын Урап чаднар дээшлүүлэх сургуулийн багууд ззалж, шилниїт. япах цом, дурсгалын медаль, липломоор шаг- цагдлаа. Т, ГАНДИ. “Тэмцээпий явцаас, - фҮҮҮс, Ч “комбийатад ховлав, (0 2 Ы Цэх тэд хэдэн зуун мянган мод суул л с-э-эы шэ-г-эс. жээ. «Тэд: “бас “Фронтын Ом дайчдын дурдатгалыг бичил, ё орны. агуу нх дайпы тү лып олон сайхан жишээгээр шуулшээ. Хүүхдүүдийг харуул 1-ийн дэргэд БХЛНЗЭ, пионер байгууллагад гишүүнээр -элсүүлэс ЯНДВҮҮ ЮМ”, 71514 272500ЙГ х Ялалтын баярын өмнөх дурсгал хүндэтгэх 7 хоногийн үеэр энд- хүндэтгэлийн шугам жагсаал, цуг- лаан хийж, Эх орны дайны баат- руудтай ууллалт зохиодог, 1979- оны есдүгээр сард Плтигорск хот-- ноо комсомол-ппонерийп харуул ХМ1-үүдийн бүх холбоотын чуул- ган болжээ. Зөвлөлт орпы төв. хязгаарын янз бүрийн хотуудад | ажилладаг харуул МГийн 78. зөвлөлийн 800 гаруй ппонер сх-- рагч энэ чуулганд хүрэлцэн ирлзэ. Тэд эцэг өвгөдийнхөө баа- тарлаг гавьяаг залгамжлагчид боло- хао. мөнхийн арпун галын дэргэд тапгарагласан юм. : 1. Номсомол-пноперийн харуул бол өсвөрийн Лепнничүүдийн хам- гийц ариун начдан алба билээ.- 5 Т. ДАВААДОРЖ орчуулан. ФОФХОЭФ Ор Ор | бй267 50468. Ї 7ЭВЭЖЛЦ2 ЁС: | (өгүүллэг) 006 СЭ Батаа энэ шил зургаан настай. Гэсэнп ч цүнх бариад яарч лваа хүүхдүүдийг харах бүр сургуульд . орохсон гэж хүсдэг болжээ, эгээДд | сая, ээ? хоёроосоо: / 7 -- Намайг сургуульд 9Р улж өгөөч гэж гуйлаа. . БЭЭ | - їМнний хүү сургуульд балчир байна. Ийм өндөр болох чинь оруулама хэмээн хэлээд аан нь гараа Өйдөр өргов. Батаа бодлоо, «Намайг икижигхэй биетэй болохоор - сургуульд авахгүй байгаа юм болов . уу? Айлыпл Алнмаа сургайн настай. даа сургуульд орсон шүү дээ! Яавал би том, опдөр нуруутай болох вэ?» таж боджээ. у7-2 Нэг өдөр ээзэасээ: ЁЭ Я-2 -- Ээжээ, би яавал өндөр хүй 00. лох вэ? гэж асуув. ЭРЭЛ: -- Миний хүү аашдээ тусалж, то моотой байвал өндөр хүн болио гэ лээ. Батаа зэжийлхээ ЦУга1 ОХЇЇ чээсэйп боловч өндөр болсопгүй тул. ааваасаа: ! -- Би лапал өндөр болох вэ гт ё асуужээ. 17 -- Хөдөлмөр хийт, бодсогоо.ал: ? хэрэг болговол өнлөр хуп болно гэж... харнулав. Батаа бас л аапыихаа 201-. ласноор гэр орныхоо ажилд чад чинээгээрээ тусалж хичнээн хүсэ ондор болсонгүй, Дараа нь авга ахь. гаа айлчлан ирэхэд асууй 06 П -- Ах ав, би яавал ондөр хүй 0 лох вэ? ” “үгүг ТЭЭ 52 Өндөр болж яах иь вэ, шини гү “ра, -- Ах аа, Та хэл л даа/ | -- За тэгье гэж авга ах нь зол роод 2УБЭЭ -- Чи өглөө болгоп гүйж, гнмиас» тик-хийвэл ах шигээ том хүн болио тая: зовлов, 5 хє Батаа зөвлөсөн ёсоор өглөө бол-. тон гүйж гимнастик хийвч ер ондор . “ болох япзгүй байлаа. Ба 2 ЛЦОЭЛ 15, э 4145, Гэвч нэгэн өдөр: «Аа тийн 10" байна. Ээжийн хэлспээр томоо байж, ялвынхаа хэлснээр: хөдөлмө| хийж, бодсоноо атнл хэрэг болгоод, ахын хэлснээр гүйж, гимивстик хий» рэл тот хүн | болох юм байна шүү. дээ» тож болжээ с ДОЭЦОЙн Рийслэлийн 40. лүгээр сур 8-ын 4Гэ ппгийн сурагч” -Д.8В “Эрхлэгчийг, С.НАДМ - ЦЭВЭЛ си сэргэсанна Ииденс-- 15244907 г38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ХЕ 16(1754) НЭГДЭЛЧ МАЛЧИДДАА ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД, ХАЛУУН- БАЯР ХҮРГЭЖ “БАЙНА ОРОН “БҮХНИЙ ПРОПЕГАРИ 1 НАР НЭГДЭГТҮН! мАХН-ыН ҮЙЛ ХЭРГИЙН төлөө. хэзээд БЭЛХЭН БАЯГТУН л 1982 ОНЫ ХОЁРДУГААР САРЫН 24. ЛХАГВА 5 01528110171(2121412) ҮҮҮүгүгүүгэүүүүүүҮүҮүҮүҮүгүүүүүүүүүҮ ҮҮ 11711 ҮҮҮҮҮҮ111111111171771111111177:18 1ҮҮҮ 1871 11111115ү111111110111131111 111111 11111316 (үү41111111111111111111111111111116111117111111120111111111011171 11111111 111377 13:21 1 1гу11л1111үлтэ 111 11ууул 01 МАЛ МАЛЛАХ ЭРДЭМ Архангай аймгийн Цэнхэр су- мын «Социйлиптын зам» нэгдлийн хоньчин, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар С. 2Камьяп, Хэнтий аймгийн Баянхутаг сумын «Тэмцэл» тшэгд- лийн үхэрчин, БНМАУ-ын хөдөл- | мөрийн баатар Г. Дапаандаржаа чар манай сурвалжлагчийн асуул- тад хариулав. СУРВАЛЖСЛАГЧ, --Пионер су рагчдын дунд ирээдүйд малчин бо дохсон гэж бодон яваа, р нь малчин хүний уйгагүй, бүтээлч Хо- долморийн царийн нууцыг мэдэхсэн гэж! хүсдэг хүүхэд олон бий.Ялан- ул хөдөө орон нутгийн хүүхдүү хаврын амралтаараа бүтэн сар малчдад тусллдаг болохоор «Яш вал сайн малчин болдог їом бэ? Мал маллах эрдэм гэж юу вэ7Мал- чин мэргэжил ман үү?» гэх зэрэг олод асуулт сониндоо ирүүлдэг ом, Энэ талаар өсвөр үеийнхэндээ хандаж юу хэлмээр байна ПНМАУ-ын көдолмөрийн баай. тар С. ЖАМТЯН Їи долоон йНйстайгаасаа эх- лэп мал маллаж байна, Мал мал- лах гэдэг амаргүй боловч хийморь- той сайхан ажил, Малчин гэдэг нь ерөнхий пэр. Харин хоньчин, үхэр- чин, адуучин, тэмээчин, ямаачий гэхлээр бүр нарийн. мэргэжлийн малчин болно гэсэн үг юм Даа. Сайн малчин болохын тулд энс парийн мэргэаслийн алийг нь сон: гох вэ? гэдгээ бодох хэрэгтэй. Дор бүрдээ өөр өөр арга барил, эв дүй. арга ухаан шаарддаг, Аль ч мэр- гэмслийц малчинд зайлшгүй байх хамгийн чухал зүйлийн “нэг бол мялаа хайрлах энэрэх сэтгэл ом, Үрээ хайрлах эхийн сэтгэл шиг ма- лаа хайрлах эзний сэтгэл гэл байх ёстой. Тийм малчин Хүн бүр ма- лыг нялх балчир үсэс нь намуун зөөлөн харьцаж номхон болгох хэрэгтэй, Номхон малд хангал ДОг- шин малаас илүү ашиг шим өгдөг бөгөөд маллах арга ажиллагааг Ч хөнгөвчилнө, Цагшилбал ус хужрыг нь төз- уулах, хэвтэр бууцыг тохижууз. Ри өиөлишин лах, тгүд салгалгүй алиглал, өвдөж зовсон, ядарч доройтсныг нь тус- гаарлаж асрах, хэзээ ямар овс-НО- гоо идүүлбэл аптигтай зэргийг байн- га анхаарах хэрэгтэй юм. Биеийн амрыг харж ндээшилж байгаа. хо- пио мориор туувал юу болох вэ? Богийн хөлийн явдал бодын хөлийг гүйцэхгүй шүү дээ Мал сүргээ тавтай сайхан идээ- шилж байх буюу хэвтартээ налайж байхад нь муухай орилох, чанга хашгирах зэргээр үргээж, цочаоэн болохгүй. Малаа харааж, юмаар цохилг зоддог хүн бол малаас дор арчаагүй амьтап байя: таарна. Ямар ч хүн хэзээ ч сайн хоол, сайхан хувцсанд дуртай байдаг шиг мал шинэ соргог бэлчээр, амттай Ус, хулсиирт дуртай байдаг, Тиймээс усны тунгалаг өвсний соргогт бэл- чээж хариулах буюу отроор япах нь чухал. Манай тутагт яргуй, но- мин цэцэг, цооргоны налч, тагш ихХ- ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас), Г. Дапзандарлжаа, С, 9Камьпи, тай газраар малаа хариулбал тар- га сайн авдаг. Өдрөөр, өглөө, брой- гоор бэлчээрийг сольж хариулбал мал таргална. Сайн малчин больё гэвэл їоуны өмнө ийм л зүйлийг анхаарах хэрэгтэй шиг санагдана. СУРВАЛЖЛАГЧ, Тарган мал тал бүрийн ашигтай. Манай ахмад үеийнхэн малын. амьсгалаас бус- ДЫГ нь ашиглаж болно гэдэг. Энэ талаар таны бодож явдаг зүйлийг уншигчиддаа хүргэмээр: байна. БНМАУ-ын ходолморийн баятар Г, ДАНЗАНДАРЖАА Таван эрдэнэ мал сүрэг бол эх орны маань үндсэн баллаг, иргэн бидний сайн сайхан элбэг ханга- луун амьдралын эх үүслэр юм, Мя- лын ашиг шим орбдогүй сайн хоол, сайхан хувцас гэж байхгүй. Таргаз мал гэдэг малчин хүний уйгагүй бүтээлч, хөдөлмөрийн ачаар бий болсон нөөц 1юм- Малаа таргалуулна гэдэг нэг 1 идэх махаа хоёр идэх, нэг цоосон цамцаа хоёр болгойо гэсэн үг. Ма- лын үс ибос, арьс шир, сүү, мах цөм л хүнд хэрэгтэй. Харин хэрэг- тэй гэж бодсоноор болдоггүй, хүч, зүтгэл, цаг хугацаа зарж байл л бий болно. Бас бий болгосон зүйл- дээ туйлын аж ахуйч хандана гэсэн үг. Үүний тулд грамм ноосыг хаяж үрэгдүүлэхгүй, граммаар дүүлэхийн төлөө ажилладаг Хүч зүтгэл ХоЁрыг мэдлэгээр сэлбэх учиртай. Сүүлийн үед бү- рэн бус дунд боловсролтой хов- гүүд, охид “эвлэлийн илгээлтээр мал аж ахуйд очияс байгаад ахмад, малчид, бидний сэтгэл тун хашга- луун байна. Тэд чинь шинэ хүч төдийгүй, шинэ мэдлэгээр биднийг, сэлбэж байна. Бидэнд туршлага, ТЭДЭНД зохих боловсрол байгаа болохоор хамтран аянагллалс улам их нөөц бий болгож болно, Энэ дашрамд хэлэхэд сурагч пионерүүд та нар бас нэг их нөөцийг бий бол- гожс болно. Энэ бол оюуны нөөц, Малчин ах эгч нар чинь нутгийн нэг монгол хониноос Ї кг 200 г ноос авах төлөвлөгөөг 1 кг 800 г-аас дээш авч пөөц бий болгож байна, Түүн шиг та нар арван ном унших ёстой байвал 15-ыг уншиж өдөрт тавай орос үг сурахаа 6 болгоод байвал нэг л мэдэхэд арвин их мэдлэгтэй болно. Энэ бал та нарын хийж чадах, бий болгох ёстой «Нөөц» гэж хэлмээр байна. СУРВАЛЖЛАГЧ. Өсвөр үеийн- хэндээ юуг эрхэмлэн захих вэ? С. ЯЖСАМЬЯН --Гаргасан алдаа- гаа хүлээж, засч чаддаг хүн л сайя хүн болдог юм гэж захья, Г.ДАНЗАНДАРЖАА--Нам за- саг, эцэг эхийн энэрэл хайрыг Ду туу ойлгож болохгүй, Хүнд өөрий- . гөӨ анч “явах, амьдралаа авч явах, найз нөхрөө зөв бонгох ухаан хэ- рэгтэй. Үүнийг л би бяцхан дүү нартаа эрхэмлэн захья. СУРВАЛЖЛАГЧ: --Буянт ма- лла өсгөж блатар болсон та бүхэнд малчдын баярыг тохиолдуулан улам их амшилт, сайц сайхныг хү- саня ерөөс, Ярилцлага авсаа Н. ДАРИЙМАА нэмэг-, | ! ( ЛЕНИНЧҮҮД гэлжлэл түрүүч нь 20182 6 «ЧУНОТКА»: Энэ бол 1970-аад оны пчонерүүдийн сэтгэлд хоцог- шин үлдсэн, хүн бүхэл энэ. ажилд лмар хувь нэмэр оруулснаа хэзээ. хойно Ч дурсан санах бахдам үйл бүтээхийн хүсэл тэмүүллийг бий болгосон түүхт үйл явдлын нэг юм. Чуготкийн хүүхдүүдэд пионерийн ордон байгуулах Москоагийн 1ио- пєрүүдийн санаачилгыг зөвлөлтийн бүх үндэстний пионерүүд халуун “дотноор дэмжсэн юм. ЗХУ-ын бапкны 70008 тоот дан- санд холбооны бүгд найрамдах улсуудын пиоперүүд зөвлөлт орны дөрвөн зүг, найман зовхисоас «ЧУ- нотиа» отрядад илгээсэп мөйгө эхлээд хэдэп зуугаар дараа нь хэ- дэн мянгаар хуримтлагдлаа. Алс холын Чукоткийн хилчид, геолог- чид, буга осгогчид, загасчдад 30- риулсан халуун дотно. захидал, хүйсний зүйл болон Чунотнийн пионерийн ордны пайрамдлын тан- химд ворпулж үндэстэн бүрийн хүүхдүүд уран хийцтэй өвөрмөц бэлэг дурсгалыг илгээсэн юм. Чу- котпийн пионерүүд Украин. Моск- загийн орчмын ппопнерийн зусланд «їехөдтэй болцгоосон юм. Энэ бүх ажлын амжилтаа БХЛИЗЭ-ийн ХҮ! их хуралд илтгэсэн юм. БХЛИНЗЭ-ийн ХУ!их хурлаас бүх Холбоотын пиоперүүдэд урпал- га гаргаж Лениний нэрэмжит БХП Б-ын 50 шилийн ойг тэмдэглэхэд бэлтгэх шийдвэр гаргасан юм. БХЛНЗЭ-ийн ХУ ИХ хурлаас өсвөрийн Лепинчүүдэд хандаж гаргасан уриалгыг БХПБ-ын 1У чуулганд оролцогчид хүлээн авч, Момсомолын итгэл найдварыг нэр төртэй биелүүлэхээ бүх пионе- Эрийн нэрийн өмнөөс тангарагла- сан юм. Чам, эх орон Лениний номсомол өсвөрийн ленинчүүдийн амжилтыг өндрөөр үнэлж В. И. Ленпний нэрэмжит БХПБ-ын туг дээр БХЛНЗЭ-ийн Төв Хорооны дурсгалын тууз намирч, сурлага хөдөлмөр, авьяас билгээрээ Хол- бооны Бүгд Найрамдах улсуудаас шалгарсан . тэргүүний 24 пионе- рийп энгэрт Лениний 100 жнлийп ойг тохиолдуулан «За НЫыЙ труд» медаль Элэ үед «Пионерийн «Пионерийн хөвөн». цуглуулсан цаас», «Пионерийн бүтээн байгуулалт» зэрэг өсвө- рийн Ленинчүүдийн гараар бүтсэн олон сайн -үйлс зөвлөлтийн ард түмэнд танил болжээ. Ингээд Бүх Холбоотын Пноце- рийн Байгууллагын ГУ чуулганд оролцсон пионерүүд эх нутгийн онцөг булан бүрт буцацгааж, 1У чуулганы тухай бүлгэм, бүлэгтээ ярьцгааж: БХПБ-ын 50 жилийн ОЙД бэлтгэх их ажлын гарааг гялалглаа. металл», «Пионерийн эхэллээ. Энэ гараа нь долоон жни- - түүр бүхий «Хэзээд бэлхэн» аян юм. Пионерүүд алны жигүүр бү- ргэр үүрэг авч, .нх ойдоо хэн замар бэлэг барихаа шүүн хэлэлц- Э. Пиопнерийл” бүлэг бүр «Улсын тэргүүн бүлэг» гэсэн хүндтэй, бахтай алдрыг хүртэхийн толоо тол ажлаа чиглүүлсэн юм. 1972 оны тавдутаар сарын 19--нд “Лепиний нэрэмжит БХП- Б-ын 50 жилийн ойн баярын ху- рал болж. зөвлөлт орны өсвөр үеийг Лениний гэрээслэлд чин “гүнэнчээр хүмүүжүүлэхэд чухал Хувь нэмэр оруулсан гавьяаг үйэ- лэн Лениний нэрэмжит БХПБ-ын туг нь дээр «Лениний одон» хайр дахь удаагаа глялалзлаа. 2 2 Н. ДАРИЙМАА « нэ дүгээр сургуулийн Намжилмаа багштай Наранцэцэг алтан медальт Л. Бямбарагчаа сурагч уригдан ирж тоолж баршгүй анд Ч. Баяраа, Д.Ганбат нар, доблест-" типппиипипинтиип ЗОН мо “сай! 7“ ТСҮРЭР” 211 “ХАМГААЛАХ | НӨХӨРЛӨЛ Сэланга аймгийп Орхонтуул су- мын 8 эилийп сургуулийн бүлгэ- мийн зөвлөлөөс малчид төлчдөдД туслах хөдөлмөрийн штаб-«Сүрэг хамгаалах пехөрлөл»-ийг байгуу- лап. Саяхан тус штаб нь төл бай- жуулахад биечлэн оролцох 148 су- рагчийг 6 групп болгон хуваарилж нийт сурагчдын дунд төлийн бэлтгэлд туслах ажил зохиов. Сурагчид «Төл түмний гүйлсэ. уриан дор төлийп злгэвч 950, , пайз 5000. тугалып нэмнээ 48, хурганы уут 21, модон хүрз 5, угж 20, унаганы ногт 17 ширхэ- гийг бэлтгэж малчдад илгээв. Энэ ажилд багш Шийтэр, Г. Цэцгээ, “иаиитагнинитцигат ипптиингиииишии СУРЛАГА-- СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР Говь-алтай аймгийн 10 жилийн 10:ын «Б» сурлагатан сурагчид. : ЗУРАГ ДЭЭР: Ашгийн дарга Д МПБ-ын Топ Зовлолийн апгийн онц Ж: ГОМБЫН авсан гэрэл зураг . 211111111111111111111111111111111111111-111111:22 . - Өнөөдөр хичээлийн дараа охидууд үлдээрай| Харин хөвгүү- ДЭД мэдэгдэж болохгүй шүү гэ- сэн мэдээ охнНндын чихэнд Сэм хүрчээ. Юу хийх гэж байгаа їом бол? Ямар нэгэн шинэ сайхан ажил сэдэж хийх бодол хэн 19- гэнд нь төрөв үү! Яагаад хөвгүү- дээс нууцалж байгаа том бэ? гэж бодоцгоон, хичээл тарахыг тэсч ядан хүлээцгээлээ. Ийнхүү 6-гийн «Г» ангийн охидууд хичээлийн дараа ангидаа цугларчээ.Охидын зөвлөлийн. дарга. Н. Ариунаа: -- Найзууд аа! өнөөдрийн знэ хурлаар ангийнхаа Батсайханы тухай ярилцахаар шийдлээ гэхэд бүлгийн дарга О.Наранчнмэг: -- Охидын хуралд Батсайхап ямар хамаатай том бэ? Тэр чинь эрэгтэй хүүхэд шүү дээ гэв.Хүүх- дүүд шуугилдаж, -- Өө яасан өөдгүй юм бэ? Нэг л их. сайхан зүйл ярилцаж, хий- хээр шийдсэн юм байх гэлс бод- Сон юм. Батсайханы тухайд бол ярихаас ч дургүй хүрч байна гэц- гээлээ, 3 3 Ё 3 Ё Ё Ё Ё Ё Ё 5 з Е Ё Ё Ё 5 Ё Е Е шиш зшии 3 Ё Е Е Ё Е з Ё Ё Ё Ё Е Ё : Ё Ё Ё Е Ё 5 Ё Ё 4! Е. Оюунцэцэг нарын удирдсан 4- ийн «Бэ, 2ыын «А», 2ыын «Б» - сурагчид. бусдыгаа Х0- сшуучилнс идэвхтэй бролцлоо. Пцонерийн ахлах удирдагч Л.ГАРМАА Сүхбаатар аймгийн Баяндэлгэр сумын дунд сургуулийн пзонер су-. рагчид телийн бэлтгэлд туслах з0- рилгоар «Тел-түмний үйлс» до- лоо жоНогийн цуваа зохиож «Тө- лийн дуу-сүүхдийн баясгалан» сэ- дэвт бүлгийн ажил явуулав. Цуваагаар хурганы злгэвч 507, туталын нэмнээ 232, ботганы зу- лайвч 85, хошуувч 77, хурганы Уут 17, ботгопы нзмнзэ 77 шир- хэгийг хийн: шеф Баян бригадын малчдад илгээв. “Энэ ажилд 5-ын «Бэ, богийн «А», 8-ын «Аз, «Б» ангийн хамт олов идэвхтэй орол цов. Пионерийн удирдагч Ц.ДАШНЯМ Сэлэнгэ аймгийн Зүүнбүрэн су- МЫН дунд сургуулийн 12 дугаар бүлгэмийн пионерүүд «Залгамж -- Чимээгүй чимээгүй. Хэн нэ- тэн нь эхлээд ярья л даа гэж нэг нь санал болгоход: -- Ганцхан намайг ч биш охи- Дмг дандаа л шоглож зоддог шүү дээ. -- Тэгээд бохир муухай хув- цаслаж явахыг нь яана гээч! -- Хичээлдээ муу байж. там- хи нууж татаад л.. Хамгийн урд талын ширээнд чимээгүйхэн суу- сан Нараа босч, -- Батсайханы тэр зан ч бүр хэтрээд байгаа юм. Гэхдээ нодиин жил залуу байгальчдын станц дээр мод арчилж, суулгах ажилд хэн хамгийн идэвхтэй оролцлоо? Аягийн буланг засч ирэх тухай ярихад хоёр гуравхан - хопогийн дотор хэн засчихаад аваад ирж байлаа? гэхэд бараг бүгдээрээ: -- Нээрэн тийм, Батсайхан засч ирсэн. Хичнээн авсаархан хөөрхөн булан болсон гээч! гэв -- Батсайхан тийм ч муу хүү- хэд биш. Өчигдөр багш монгол хэлний хичээл дээр шүлгийн хэс- гээс цээжлэх даалгавар “өгөхөд гапцаараа цээжилж ирсэн. Орол- доод хичээгээд байвал сайн ч сурч болох юм. Харин хувцас хунараа бохир ӨМСДӨГ ОХИДОД ДЭЭ- рэлхэж, шоглодог муухай зангий нь аасчихвал ангийнхаа тэргүүний сурагч бидний сайн найз болж чадна гэж бодож - байна. Арнун Ховд аймгийн Дарви сумын 8 жи- сурлага хөдөлмөр, ,------ амжилтаарад тэргүү- | лийн сургуульд урлаг спортын ний сурагч алон бий. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) сур- туулийн «Сурагч» шуудан хорооны Ё Ё Е 1 Ё Ё бл ЗалүлэлЭн : Бэ: » , тптппиппппипиннпт ити ти ттттшинтининнттии 2 1117111111111111111111111111131111) шиншини!й Ховд аймгийн Үд сум дунд сургуулийн сурагч, түмний үйлс»! долоо Ї ажил зохиож, төлийн элгэвч 1045, 1 нэмнээ 63, тэжээлийн онгоц 17 хийж 2. төлийн хороо 2-ыг барьж ма ) ах, эгч нартаа хүлзэлгэн өглөө, Энэ: ажилд Санж багштай 7-гийн «Бэ, Нуртай багштай 8-ын «А?. мт- багптай 8-ын «Бэ» ангийнхан идэвхтэй оролцлоо. Багш Р. ЛАЖУУ Эг Л УЭЛЭЭЭР шини цэврийн талаар цөмөөрөө дааж авья! -- Ариунаа дүрэмт хувцасных нь товчийг хадаж өг! - -- Би захны шинэ даавМфабл ирье! Нараа нусны цэвуан алчуур бэлдэж ирээрэй. Бусад | охид пом дэвтрий нь хавтасла, | нааш өгцгөөе! гэж бүлгийн дарга Наранчимэгийг хэлэхэд охидууд санал нэгтэй зөвшөөрлөө. Охид маргааш нь цэвэрхэн зах, зүү. утас, товч авчрах, ном дэвтрийг нь сэлбэж хавтаслахаар тохиролцохдоо «Батсайхан лмар нх баярлах бол. Охидыг шоглож зоддог байснаа санаад их л гэм- ших байх даа...» гэж бодоцгоолоэ: “Хүүхдүүд зэ! 6-гийн «Г» ан- гийн сурагч Батсайхан ангийнхаа ухаалаг охидын . хүчээр мөдхөн цэвэрхэн хувцасладаг, амжилт- тай суралцахыг “мэрийдэг сайн суг рагч болохыг хэн үгүй гах билээ: Та нар юу гэж бодоцгоож байна? Энэ бүх зүйл болсон явдал юм шүү. Харин энэ удаад Ш. Батсай- шини! ханы сургуулийн хаягийг їе. 3 сэнгүй. “Бичих ч шаардлагагүй 3 гэж бодож байна. Танай анг, 3 Ё сургууль, байранд чинь Ш.Батсай- 3 Хан шїгсурагч бий юу? Хэрвээ 5 байдаг бал та нар тэр “хүүхдэд яаж туслах вэ? Найпынхаа төлө чин сэтгэлээсээ тусалсан тухайга3 совиндоо бичээрэй! , Э 7 шилиишиши Т. ГАНДИ. ! 17717117117111111117117111711717117111171111111 дарга, 8-гийн «А» ангийн сурагч онц 22 к 2) сурлагатан, П.Хорлоо, сургуулийн Ё. 25 аварга хогжимчин 5-ын «А» ангийн 5) 5 сурагч онц сурлагатан Р,Чудуунчи- 2 мэг нар, Ч БЭ Ї Тус сургуулийн бүлгээийн ? 5 Э8, 5 вовлолийн гишүүн 5-ын «Б» ангийн (2 Жэнь | тар сурагч онц сурлагатан Д.Түмэндэм- 88 2 3 бзрэл. б-гийн «Б» шоЛНэ сураг А Г ї онц сурлагатан Д.Ганзориг пар. 20Ё С“Х. РАГЧААГИЙН авсал гэрал "ММФ ЯС С7 зураг Р х УРАЛД Мад аж ахуйг х овж 8 ” Хөгжүүлэх таван МЧнилийн төлөвлөгөөт зорилтыг хангар ! Онд р гарч - “гацаяид нь «Өсвөрийн т8ЛчицУлнаЭ “гаруулах ралдаалыг МХЗЭ-ийн Тов | Хороо. БНМАУ-ын Ардын Боловсро- дын Яам, ХАА-н Яам, Нэгдлийн Холбооны Дээд Зөвлөл. МРТУ-ын .нтох С хоайхарын пэрэмжит МГПБ- влал хЭрӨЭа өлөөс жил бүр сохлон Пиопер сурагчдыг уралдаай таруулахдаа дараах үзүүлэлтийг үн. дэс болгоно. Үүнд: -- МАХН-ын ХУШ ях хурлаас мал аж ахуйг хөгжүүлэх талаар дэв- шүүлсэн. зорилттой танилцажс, өө- рийн аймаг, сузпан мал аж. ахуйн тө- лөвлөгөөт зорилтыг мэдсэн байх -оот-. Төл хүлзэн (авч бойжуулах ажилд биечлэн оролцох мал хариу: лах, гардап тэшээх, хашаа саравч цэвэрлэх, ямаа самнах зэргээр аав зэл, өх, эгч, ахмад малчдыг дагап ажиллалс тухайн сууриа төлийн хо- рогдолгүй болгоход тодорхой хувь нэмэр оруулах -- Толийг хөрвийн аргаар бойжуу- “лах хээлтэгч. малыг тэжээх, хапрын цагт хариулж, услах арга барилыг аалмпигцс мал ал ахуйн анхны мэдэг- дэхүүн олсон байна. «Өсвөрийн төлчин» уралдаанд идэвхтэй оролцсон пноиср сурагчдыг сум, їгэгдэл, сангийн ам ахуй, сур- гууль, бүлгэм, аймгийн ХЗЭ-ийн хо- - роо, хөдөө аж ахуйг удирдах газар, аппипиииигиагиаицигаиаииииич читийнилшиншиилнншиинатийни ши ““ХЭРЭГЛЭЛ, | ногт 1788 морио хөтлөөд уяаны зүгээс Гирж явлаа. Би түүний гарт байгаа -2--Ї сурыг нь заагаад Ч : 1:/-- Аав аа| Энэ юу вэ? гэж | асуулаа. 3 1! 22 Элс бол нєот. Морь ул? хотолиж явахад хэрэгтэй. Түүнийг хийхэд 7 метр орчим сур орно гээд ногт яаж сзайгндахыг иадад зааж өглөө. Ногтыг олон янзаар зайгиїг даж болох боловч бид нэгийг НЬ зургаар үзүүлье. Элэ ногтны тол- гойг нь эхэлж занги цулбуур уядаг юм. даад дараа нь (Зураг 281) 0 - “ч ХАЗААР. Энэ тухай ааваас. асуухад: -- Хазаар бол морийг жолоо” юм. гзэд надад, тайлбарлаж билээ. ” Хазаар нь амгай, зуузай, “бүрдэна. (Зураг ААНЫ ЗОЛЗОЛ Анх морь унахдаа би «Яагаад морь миний аалсан зүг рүү ялдаг Люм бол» тэм гайхдаг байж билээ. дон, эргүүлж: зогсоодог хэрэгсэл ногтиооС | 7152 1--Амгай, ) Амгай нь янз бүрийн хийгдсэн “байх бөгөөд лбэрээр дугуй зуузай-” ши БЖ ин 1972 ш УХҮЧ СТЭЛЧИ хөдөлм ” тэргүүний өрөөр тэ ЯВНыг, шангайчыд шасын уралдаанд а| байр злүү. шаграна. ҮҮНДтэо 2 5: Нэгдүгээр байр-1. ЗХУ, ах ДҮҮ социалист орны тпонерийн лагерьт амрах урилгаар Хоёрдугаар байр--5 Олон улсын «Найрамдал» лагерьт амрах урил- гаар Гуравдугаар байр-10 з байгууллагын диплом, соЁгх аваг ШэЭрЭйР тус тус шагиапа. «Өсвөрийн төлчин» урал ыг сайн зохион байгуулсан Баглүснэ ган хүмгүүлгүүлэгч. | эвлэл--пинонс- рийн ажилтал, ХАА-н мэргаагилтэй болон МРТУХ-ны сургууль хүүХ- дийн редакцийн «Өглөөчий мэнд» пэвтрүүлгийн «Шуурхай шуудан» булгстаар төл хүлээн авч бойжуу- лах ажлын явцыг өргөй сурталчил- сан идэвхтэн бичигч «Гавшггй сур- валаглагч»- пионерүүдэд тусгай шаг- нал олгоно. «Өсвөрийн төлчин» улсыг үрал- даанд шалтарсан пионер сурагчдын материалыг МХЗЭ-ийн Төв Хороо ны дэргэдэх «Өсвөрийн толчий» уралдааныг похиоп байгуулах но- мисс дөрөвдүгээр сарын 204ны до- тор хүлээл авпа МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО: БНМАУ--ЫН ХӨДӨӨ АЖ АХУИН ЯАМ, НЭГДЛИЙН ХОЛБООНЫ ээд зөвлөл БНМАУ ЭЭН АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН ЯАМ МЭДЭЭЛЭЛ РАДИО, ТЕЛЕВИЗИЙН УЛСЫН ХОРОО Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ--ынН төв зөвлөл шиш 10112 шинининниниинг МОРИНЫ ЗАРИМ ТОНОГ УЯА. БЭХЭЛГЭЭ тай, зуузайндаа чагзтай, амьтны дүрстэй гэх мэт нэрлэдэг 8--12 мм-ийн диаметртэй төмрөөр хийл болно. ЧӨДӨР Аав моринмхоо эмээл хазаарыг авчихаад гэрээс зайдуу сэргэлэл ногоон дэг дээр хөтөлж аваачнж сэхичихоод ирлээ, Тэр бүхнийг харя: байсал би -- Ааваа Морь маань хол як- чихгуүй биз? гэн: асуусан ом Аав инээ: гэглэсїїээ миний толгойг илт, -- Чөдөртэй байгаа юм Чи чөдөр гэлс юу байдгийг мэдэх үү? гэжж асууж билээ. Ингээд на- майг чөдөртэй танилцуулсан юм Чөдрийг сур, олс, хялгас зэргээр хийж болно. (Зураг 3) Чөдрийн бүтэц: 1. алга 2. хөх 8. билчир А, Хаа 5.Сум 6..Чагт шиигаийнниннэцигншийншининиэгтэтцшиэтэишиэцтшциниинишШи 3 иии 11111111111:111) 111111111111111111111::11:117) Т лах юм. ХүүХДүүдээ! Сонпц чинь та на- рыг «Пионерийн үнэл» сонины нэрэмжит «Би-телчин» сэдэвт аянд гарцгааш, | гуравдугаар улирлын амралтаар малчин азз, зэж, ах эгч нарынхаа тел бойжуу- лах ажилд идэвхтэй туслахыг уриа- лан дуудаж байна. пионер сурагчдын дунд сарлаж байгаа «Өсвөрийн төлчин»-уламж- лалт уралдаанд оролцогчдыг өргөн сурталчлах. үүгээрээ уг уралдаа- ны үр дүнг улам дээшлүүлэх ач холбогдолтой юм. «Би-телчин» уншигчид соннныхоо балгон дор дурдсан ажлыг гүйцэтгэх хэрэгтэй. Үүнд: НЭГ. Төлчин сурагч бүр «Бк- ТӨЛЧИН? ГЭСЭн ДЭВТЭр нээж төрөл бүрийн малын нэр, хүйс, нэс, шүд, зүс, бне галбирын тухай тэмдэглэл хөтлөх, малчдын Эдлэд хэрэглэл, малын тоног техвөрөхмтт, уяа зай- гилааг нэрлэж, хийж сурах, зурах, мөн юу сурч мэдсэнзэ соничдоо бичих, ХОЁР. Анги бүлгээрээ мал аж ахуйн суурь дээр гарах, рагч пионерүүд ангийн болон пионерийн хурал, сэдэвт ажлаа малчдын ӨвӨлЛ- жоо, малын бэлчээрт «Би-төлчин» нэрээр, тэгэхдээ маш сонирхолтой аянаар манай нэрэмжит хийж ТАШУУР Фусаг Ташуурын тухай би инлээд эрт мэдсэн юм. Нэг өдөр намайг шалгал: нэг ташуур ү зүү ЇЭЭД - Нэрлээрэй! гэж. билээ. Ба түүнийг нэрлэсэн. Ялимгүй алдаа гаргасан болонч бараг сан юм. Ташуур нь: зөв хариул- 1. Их бие (бнрээ) / 2. Бүрээс З. Сур 4. Солог зэргээс бүрдэнэ (Зураг дангилаа,уяа С518 Жжээү| Сонины нэрэмжит энэ анн нийт. шеф нэгдэл, малчдад илгээх, бичих. ниндоо 5 БИ ТӨЛЧИН! Энэ дугаарага эхэлж знз үг манай сонины булан- гийп нэр, та нарын аяны нэр бол-8 жи энэ тухад бес со- Оо. АЯН! Пиотер сурагчдын хөдөл- мөрийн аян бүхэн-ТтЭДЭНД арлун цагаан ажил, хөдөлмөрийн үр шиг мийг мэдүүлэх, ахмад тэ хүмүүсийн арга туршлагаас их зүйлийг мэдэж авах том сургууль болох ёстой. УНШИГЧ ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Се- ниныхоо нэрэмжит ЗЯЛД хамтийн идэвхтэй оролцож, зх орны үнэт баялаг болсон мал алж ахуйг өстөЧ хөгжүүлэх гавьяатай сайхан үйлсэд вэр төртэй туслахын зэрэгцээ алдар цуутай малчдаасаА мал мал- лах эрдэм, ухааныг овлон СУраа- рай гэж хүсЭп ерөөс! ГАВШГАЙ СУРВАЛЖ ЛАГ- ЧИД АА! Нэрэмжит аяны эхлэл, явц. үр дүнгийн тухай шуурхай мэдээ, сурвалжлага гэрэх зураг, бүтээлээ яаралтай ирүүлээрэй! Бүгдээрээ гавьяат үйлсийн аянд гарцгаая. сонины зөвлөл талаа аллллаалталлаагталллаалллаллгтлалтаугллаллиналлналгаллтулттллайх ЧИНИЙ ТӨЛӨӨ ЯРИА пившголллагшиглиэгэлшэилоэээлээээлжИЖЫГЭҮЛТЭ! ЗАРИМ УЯА ЗАНГИЛАА Аргамжааны тухай аап цэг удаа морь аргамжиж байхдаа ярьж 9г- сөн юм. Урт нь 10- 13 метр, сур болон бусад зөөлөн материалаар хийдэг эдлэл юм. Аав намайг адуунд-дагуулж лї- даг байлаа. Тэгэхдээ бэлчээр дээр гаавал нэг юм саадаг байсан. Ула бэхэлгээ сүлжээсний тухай би бэлчээрт л мэдэж авсан юм. Гурав ба дорвоор паж сүлжих нэ- Хөвлүүр ула. тооно туших улаг яаж улдгийг мэдэх үү! Үгүй Т-гоос хараарай: !, бол зүрат З. 8 Энэ мэтээр адуучиц аав мннь надад олон зүйлийг заал: Өгч би- лээ. Эмээл, уурга, тохом, олом тирэм гээд моринд хэрэглэлэг олон эдлэлийг надад тайлбар- лаж өгсөн билээ, Ингэж би тэдэн- тэй танилцсан /ураф,дарбөөр: 1 Зураг 7 Хүүхдүүд ЭЭ! Энэ бүхпийг мэ- дэж, таньт, хийж чаддаг болцгоо- гоорой Д. БАЛСАН. (Багш) т- ом. "хийхээр товлоод 220Ха д “Харин гор сэтгэл зовлоо "Цаг уурын товчооноос, тар “Тэпгэрийц байдал лавлалаа “Цаадуул нь түүний хариуд. Хорин градусын дулаан! гэлээ “Үүлэн цаагуур їїйр шургамагц - Үнэхээр тар сүнсгүй айлаа --- Сүүдэртээ хэдэн градусын дулаан вэ? гэж ” “Сандарч мэгдэн дахилг лаплалаа. -о-- АЙХ юмгүй ээ, жаал аа! Ахиад битгий асуугаарай! гэлээ Эмийн сан, алх, лаа Эйлхмэл хутга, хавчиг дашмаг Бүтэн талх, ноосон цамц, “Бас хөнжил, гудас авчээ. Уулаар яаахад түшиг гэж Урт саваа гартал тулжээ, Өлсөн толгойд шүүдэр болжийн " Өтгөн ойд шувууд жиргэнэ.., Ни ! Гарах аамгүй битүү ширэнгэнд Гарцаагүй бид, орж явчихав Хөхөмдөг ойг туулж гараад Хоолой нийлүүлэн дуулж хуурдав, Ёгор огт Дуулж хөгжсөнгүй, Ер нь их ядарчээ, хөөрхий, со Ер бусын явдал болсон шиг, хүүхдүүд Егор яагаа вэ? хэмэөэн хяшги- ралдав, “Түнтийтэл юм чихсэн 1 үүргэвчиндээ Түүртээд тэр уруу царайлжээ Тар модны сүүдэрт сууж Тэнхэрч сайхан амраад яв. Гүйцэнг очих зүг, замыг чинь Газрын зурагт заагаад үлдээе гэлээ 1Маахан хэвтаэдхэе гэж Егор хэлээд Замдаа суул, цамцаа гаргав, Дугхийгээд сэртэл... чимээ ч алта... Дуу хуур хадүйн тасарчээ, Орхисон хуудсыг сайн ажвал Очих зам Дорныг заажээ, Бүлэг нь чимээ сураггүй холджээ, Бухимдсан Ёгор орчпоо ажвал Урд хойд хоёр тал л байхаас биш “Угаасаа Дорно зүг алга ажээ, : «Буудай, улиангарыг таньдаггүй гэнэ Баруун зүүнээ ялгадаггүй гэнэ» гэж Бүтэн дөрвөн Өдөр түүний , тухай Бүгд л амандаа шуугицгаажээ, Түнтгэр үүргэвчээ үүр сээр : Егор Түүгээр үүгээр зөндөө салилжээ Хагартлаа уурлаж, шагайгаа холгочихооД Хамгийн сүүлд гэртээ иржаэ, Арван хоёр хүрсэн бол Аялалд тэж юу байдгийг Андахгүй мэдэх үе чинь шүү Айдаа. дүү нар минь санаж 59 яваарай! Орос хэлнээс 2 Ц.СҮХБААТАР орлуулан, ыж Уу “| хорин. хө ү МОД “өнгөрөгчид цэцэрлэгийнх. гойд ЮМ муугаар нь оронд ургасан бүдүүн бүдүү! уснуудыг хараад “Энд їг ха- Цэцэрлэггүй. Хэрвээ байсан бол || хичидэдц ашигтай билээ» гэж. бод- “но. Тэр байшинд шинэ юм ер байсапгүй. Ханыг иь будаагүй уд- ожээ, Хашааны «цаана богипохон бутпууд ургах бөгөөд цэцгийн мандал, жимсний модгүй, Харин хуспуудын хоорондох нүхэн цөө- ром усаар үргэлж дүүрэн, дотор: нь аагас үсчил байдаг байв, (1- намсаргүй учирлаар би эзэнтэй нь танилцаж дээр үед энэ байшингийн эргэн тойрон ургаж байсан цэц- гийн тухай хуснууд болон байшин- гийн эздийн тухай олон пүйлийг ярианаас нь мэдэж авч билээ, Байшингийн өзэн цастай хүйн бай- лаа, Тар гитар хогжим тоглож өө- “рийнхөө зохиосон дуу дуулахыг би дуртай сопсдог байн. Бас ту! сайхан ярина. Бүслэлтийн үеийн үнээний тухай болон хэд хэдэн сонин түүхийг би түүнээс сонсож билээ. ( -- Миний эцэг тун хачин зан- гтай хүн байсан юм. Өөрт нь А. ЛЕОНОВ (ӨГҮҮЛЛЭГ) еёс бэлтгэлээ. Шүдгүй болохоор бэлтгэсэн өвсийг сайн идэж чадах- гүй байсныг хэлбэл хүмүүс итгэх- гүй биз дээ. Тэгсэн мөртлөө тугал- ласан гэн бодоод үз л дээ. Үнэн- дээ. бид тугалыг нь байлгаж Ча- далгүй бушуухан далд орууллаа. Нэг хүн худалдан явья гэж гуй- сан юм. Төр нь сайн үүлдрийн тугал байж л дээ. Энэ ч дэв, үнээ сайп мэддэг хүмүүсийн 4 ажил. шүү дээ. Ямар манай аав шиг анх болсоноо- роо л авчих биш. Тэд дэмий юм бодож, алдаагүй байх... Өвгөн Дуу- гүй боллоо. -- Тэгээд цааш нь? гэж намайг асуухад: -- Цааш нь уу? Цай чанаад- хая, тэгээд ярья гэж хариуллаа, Энэ үнээний түүхийг дуустал нь сонсохыг би туйлаас хүсэж бай- сан болохоор цайны оронд үргэлж лүүлмээр бодогдож байв, -- Би энэ үнээний хүчээр л амьдарч байсан їом шүү. Дараа жил нь дайн эхэлснийг чи мэдэж байгаа, Фашнстууд | Ленинградад тулш ирлээ: Аав дайнд явав, Тэ- гэхдээ бидэнд «Үнэөэгээ хайрлаж, ин хүн амьдардаг юм байна даа. арчилж бай! Хүнд хацүү үед хэрэг болно шүү» гэж хатуу захилаа. Ленинград. бүслэлтийн цагн- рагт оров, Өлсгөлөн эхэллээ, Манайд бага зэргийн ногоо нов- цөлж болохоор ногооны талбай байсныг хэлэх хэрэгтэй, Гэвч манайхаар төрөл садан маань дүүрчихлээ, Яагаад тэдний ирс- лийг апхапдаа би мэддэггүй байв. Гэвч удалгүй хамт амьдарвал хонгөой амьдрал Хөөсөн тэдэ шиг хүмүүст амар юм гэдгийг мэдэж билээ. Гэр доторхи бүх юмс ху- ваагдлаа, Юуны өмнө манай сон- гинО, төмс, майшии, сүү хуваагдан. Хүйн бүр өдөрт цэг пэг аяга сүү авна Өлсөнс байсан хэдий ч амьдарч Л Дд Сүхбаатарын энгө байх л юм бол | “хон ч хэрэггүй-яна. “худалдан: й хөрөө, ар хо бичгийн хэрэглэл, үнсни “дэн, цаг зэрэг ширээн дээр тавь- | даг яна бүрийн хэрэглэлийг олон олноор авчихсап байдаг ЗаНШааВН т хүрз, муна хэдэн арваараа эртний ч гэсэн саравчинд вөвтүү, юм худалддаг дэлгүүр шиг хөг- лөрч: байна... Мэддэггүй хүн оөл хуучин. хог новш худалдаж авд- гийн учрыг лав таахгүй, Энэ бай- шинд мод хөрөөдөгч, гүүр баригч, цагчин, алт мөнгөний дархчуулын артель байж гэж бодмоор шүү. Гөсэн.ч учир нь хялбархан тай- лагдана, Миний аав тун өгөөмөр сэтгэлтэй хүн байв. Хүмүүс мөн- гө зээлэхээр гуйхад огт татгалз- даггүйсэн, Харин өнөөдүүл нь мөнгийг буцааж өгөхдөө дургүй. Нэг нь нэг, нөгөөх нь бас ондоо зүйл хийж барьчихаад эцэгт ирж авсан мөнгөнөөсөө илүү үнэ хэлж өгдөг Ч гэсэн тэр сайхан сэтгэ лээр хүлөэж авдаг байж билээ. Нэг нь ингэж өрөө дарахад дараа- гийнх нь ирнэ. Мөнгөөр эд Хог- шил Худалдаж апдаг энэ "хүний алдар түгэж түүнрүү өнгөтэй өнгө- гүй төмөр, чулуу, мод урсаж гар- лаа, Нэг удаа бүр гао буу хин- дэг суурь машин хүртэл ирж, Улсан байлаа. Донгөаг саяхан саасан ганц аяга халуун сүү хичнээн нх тус- тай байсныг санаад үз л дээ. Бид үнээгээ: цэргийн агуулах шиг шөнө бүр зэлжлэн харж байлаа. Би бүгдээс илүү анхаарч эцгийн- хээ захиасыг биелүүлж байв. Са- дангийнхан маань «үнэз маллах, харахаас залхуурч эхэллээ. Сүү биднийг тэтгэж байсан боловч, гэдэс. цадахгүй- байв. Ургалж өл- сөж, юм идэхсэн гэж бодогдоно. Садангийнхан ижижүүрлэж хоно- хоос залхаж үнзэг алж, махыг нь| хэрэглэе гэж ярьдаг боллоо. Тэр| үед би хатгаа авч хэвтэв. “Ээж! сүүгээр нь цэргүүдээс эм авч, томчуулаас сүүний хагасыг нуун хөөрүүлж, надад өрөмтэй нь өг- дөг байв. Би ч эдгэлээ, Аан маань тэр үед түр ирээд өөрийн- хөө хувийг ч наядад зориулж би- лээ. Удалгүй золгүй явдал тО- хиолдлоо. Талх олохоор явсан ээж маань эргэж ирсэнгүй, бөмбөгөнд өртөж нас бариээ, Гэрийн бүх ажил надад тохогдлоо. Эмээ бол бүр ч чадахгүй том чинь, Манай садангууд, намайг мэдлээс минь аалжмаар холдуулж, янз бүрээр аашилдаг. болов. Нэг удаа унтаж байгаад: танил үнэр ханхалмагц сэрчихлээ, Удаан мэдрээгүй гоожиим сайхан үлар, Мах шарж байгааг би. мэдлээ, Хувцаслаад, орноосоо: буулаа, Зуухан дээр мах шарж, шираэпий цаана бүгдээрав шүлс лддоггүй. 1! “худалдаж явна. Хям, гэж гуйдаг байлаа, Тэгэхэд аав тэдэнд юмь “авалгүй мөнгө өгнө, Худалда байгаа хүн араас нь /їсас гор хүртэл яваад нөгбө юмаа бос давуулаад олгөх юм. уу, хаячихаг санаа амран буцдаг байв. |) | Ї Дөчин онд тэр тун таарамжг до | | Ї наймаа хийж, нэг үнээ авч ирсэ) сэн. Үнээгээ авчрахдаа «эргэн той | роп ийм их өвс, бас хадуур байхад ї үнээгүй байх нь ичгэвтар їюм» 1 : ярьж билээ, Тэр үнээ нь ёстой. буруу харж уйлаад, зөв харж инэз мээр амьтан байсан. Сүүл гэхээр. юм бараг үгүй, өрөөсөн эвэртэй, доголон байв, Хажуу талаас -нь ха. рах їом бол, дээр нь мод тавья хөрөөддөг «ямаатай» ч харьцуул- мааргүй туранхай эд байлаа. Үү- нзас болж ээж уйлж, эмээ үглэж. байсныг санаж байна. Ийм үнээ хэнд ч хэрэг болох билээ дээ. -Аав үнээнээс мах, сүүг нь ашиглах. гээгүй, хариц өвсөө өгч байя гэж л авсац юм гэж өөрийгөө зөвтгөж | байв. Хэн түүнийг аавд өгч, хэдэн 4 төгрөг төлснийг бид мэдэзгүй би- | лээ. Бид тажээвэртээ бүхэл өїй- | лийн турш идээд бармааргүй их Баяр удаан үргэлжилсэнгүй,мах түргэн дуусаж, жинхэнэ өлсгөлөн эхэллээ. Ёстой үхтлээ өлсдөг бол- лоо. Тэр үед аав ирлээ. Үнзэгээ алаг идсэнийг дуулаад тэр, ах Дүү нараа золтой л буудчихсал- гүй, «Та нар өөрөө өөрсдийгөө үхэл рүү түлхлээ. Дусал сүү та нарыг | аврах байсан юм. Балар эртний хүмүүс сүүгээр нь амьдрахын тулд гөрөөс тэжээдэг байсан бай- хад боловсролтой иргэд та нар түүний ололтыг устгалаа. Үүний- хээ хариуг амсана даа» гэж түү-, ний хэлснийг би санаж, байна. На- майг нүүн шилжиж байгаа хүмүүс- тэй. явуулсан юм. Тэнд би идэх хоолтой залгав. Гэнч үргэлж л бүс! лэлтийн доторхи тэр үнээг санаж гашуудан уйлдаг байлаа. Гэртээ буцахаас айж байв, Буцаж ирээд- эцэг маань бүслэлтийг сэтлэх Ту- лалдаанд амь үрэгдэж, эмээ маань нас барсныг мэдсэн юм, Удалгүй намайг цэрэгт татлаа. Фронтод. шархдаж, түүнээсээ болоод буцаж ирээд аж ахуйгаа сайжруулж | эхэлсэн, Ийм л түүхтэй юм даа. Би бас үнээ худалдаж авья гэж бодож үзсэн. Гэсэн ч тэр үнэз шиг тийм сайхан амьтан олдоогүй юм. Жирийн үнээгээр ч яах вэ дээ... -- Садангийнхан ЧИНЬ яасан тухай хэлээгүй шүү дээ? гэж би асуулаа. барцгаасан, Гүй-. Ү 5 суугаад халуунаар инь идэцгээж байлаа. Маг эгч над руу “хүрч ирээд «Шөнө їг хүн үнээг маань алчихаж, Авч амжаагүй, Бид саа- туулсан їом» гаж ярилва. Би итгэ: сэнгүй. Гадагшаа хөл нүцган гүйж гараад саравч руу харлаа, Хоо- сон байв, Би хашгирч чарлан уйлш, гэрээсээ хаашаа ч юм, фронт руу ч юм уу зугатмаар санагдлаа. Гэвч эмээгээ орхихоос айсан. юм, иорамшит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, ! үтй цээ! Цааш нь больё. Удахгүй хоол болно. -- Гунигтай түүх юм даа гэж | би хэллээ. ! -- Хичиаэн гунигтай бол төдий”. чинээн сургамжтай, Чи энэ тухай бичвэл бич л дээ. Хэн нэгэй хүнд хэрэг болж магадгүй гол: овгөн ярлиагаа дуусгав, ! ї Орчуулсан Т. ДАВААДОРЖ: т-- Тэд нас 2 үргэлжлүүлэхээ 1 Эрхлэгчийг 8) Индекс--1 4140 тихишєлээлэгэлтгийгёчиттээждэгэстҮлэшээ нг ииилийн «НАМ, “АРД ТҮМНИЙХЭЭ. ХУ “ВЬСГАЛТ, СЭД, 17! ЭВХТЭЙ ОРОЛ ЦОЖ, | СУРЛАГА, хө. ДАЙЧИН, ХӨДӨЛМӨРЧ УЛАМЖЛАЛААС-ЦУ- ДӨЛМӨР ХҮМҮҮЖЛИЙН -ГЯЛАЛЗСАН АМ- ЦАЛТГҮЙ СУРАЛЦАЖ, ХИЧЭЭЛ СУРЛАГАДАА:! ЖИЛТААР | ӨХ ОРОН, НАМ, ЗАСГИЙНХАА МЭРИЙН ШАМДАЖ, АРВИН ИХ ЭРДЭМ|АЧИЙГ ХАРИУЛАХ нь ХҮҮХЭД БАГАЧУУД МЭДЛЭГ, АЖИЛ хар ЛМаНГЫН, ДАДЛАГАГТА: БҮХНИЙ ЭРХЭМ ДЭЭД ЗОРИЛТ МӨНь, Цөс ЭЗЭМШИЖ, ОЛОН НИЙТИЙН ҮЙЛ- 58 Ю. ЦЭДЭНБАЛ! ӨВ харав: Д: СүхЕ, ахь т МГҮБ-ын” Төв Зөвлөлийн сонин ф: 98: ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 49: 0217(1756) 9 1982 оны. хоёрдугаар саймн27 Ф БЯМБА Ф үнэл моно ВЛЯ А“СЧГ/ҮЫН Е. члЕН тн 971" Таст “8 Ул Га л /ч гүн М»жэгэ ГҮ ГГыЫНҮ 11 959, ОГ. 1И. 2рт 0 72АТР ТА! СЭПТХЭН! 1Ү 3 ын 9)! ! « АМ, ї г 3 417 14 3, Я| у 5) - 120 Өсвөрийн Сүхбаатрчууд жил бүрийн гуравдугаар сарын нэгэнд тэмдэглэдэг МАХН-ын баярыг. сур- лага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, оло нийтийн ажлын онцгой амжилтаар уйтдас сайхан уламжлалтай. Энэ өдөр хамгийн тэргүүний баатарчууд ипионерт, пионерүүд МХЗЭ-ийн гишүүнд элсэж, ахмад жоммунистуудын гараас гол Р”улаан бүч, МХЗЭ-ийн бат илэр- хийллийг гардан авдаг. МАХН байгуулагдсаны 61 жи- лийн ойг манай орны өсвөр үеийн- хэн сурлага, хөдөлмөрийн их ам- жилтаар угглаа, ЗУРАГ ДЭЭР: Пионерийн тан- -- Бүх ард түмний урлагийн химд. - үзлэгийн алт, мөнгөн медальт бү- ту, Найрамдлын Дархан хотын жигчин, Шарын голын нүүрсний 11. УГ сургуулийн пионер сурагчид ид уурхайн 10 жилийн сургуулийн Шарын голын нүүрсний ил уур- 5-ын «Б» ангийн сурагч Д. Анх- хайгаар тойрон аядал хийж, туяд, У. Эрдэнэцогт, Ц. Энхжар- «10/70-- ЭШ» алхдаг эксковато-| гад, Д. Алтанхуяг нар, рын жолооч Б. Дамдиндорж, ЗХУ- У” ын мэргэжилтэн К. А. Егорович С, БОДООШИЙН нартай уулзалт зохиожээ. авсан гэрэл зурав р, Пионерийн бүлэгт-эвлэлийн 4-ын «Г» ангийн бүлгийн удир- дагчаар ажиллах үүрэг хүлэзж аваад айх шиг боллоо. Учир нь эпэ ангн сургуулийн хамгийн са- хилгагүй хүүхдүүдтэй тааруухан анги байсан юм. Гэсэн ч эвлэлийн даалгавар хү- лээжЖ авсан хүн ямар ч байсан тэдэнтэй ажиллах л шаардлагатай боллоо. Ангид ойртож явтал тэн- дээс замбраагүй, бне биенээс өр- солдеӨН хашгиралдах чимээ сон- согдоно. Халгасаар орвол хүн орж ирж байгааг ч тоосон й но- цолдоно, Арай гэж чимээг намт- 5 талд өдрийгөө бүлгийн удирдаг- 22 чаар томилогдож ирсэнээ танил- цууллаа. Тэд намайг үл ойшоосон байдалтай харцгааж байв. ЇАнх бид ингэж л танилцаж аж- лаа эхзлсэн юм. Түүнээс хойш жил гаруй хугацаа өнгөрч дэггүй | 4-ийн «Г» ангн маань сурлага яр ! Мүүжлээрээ тэргүүний 5-ын «Г» анхи боллоо. Эхлээд зөвхөн бүл- | гийн ажлыг удирдан явуулж байв. | Энэ нь хүүхдүүдийн итгэлийг авч хамтран ажиллахад нэг д дутаг- далтай санагдсан учраас хичээлээс. | гадуурхи чөлөөт цагаа тэдэнтэй хамтран өнгөрөөж сурлага хүшүү- жилд нь биечлэн оролцдог болов. Сурагчдын сурлагын байдалд Судалгаа хийж ямар учраас сул суралцаж байгаа шалтгааны "ь | члрүүлж сайн сурлагатай суротч- дад даалган өгөв, Жишээлбэл Пз- цэгсүрэй тооны төрлийн хичээлд сайн боловч хэлбичгийн хичээлд , Үргэлж: сул дүн авч улирлаар муу 1 тардаг байв. Үүний шалтгагиыг су- далж үзвэл тэр ном ушшнх дур- гүй зөвхөн бичик хичээлээ хий- -| ЗИхээд сурах бичиг уран зохио- лын ном) ердөө уйшдаггүйгээс болдог юм байна. Тэгсэд онц сур- лагатан Энхтуулд даалтан огсөн. “Одоо Цэцэгсүрэн маань бүх хи- АТАРМАА-БҮЛГИЙН УДИРДАГЧ Нийслэлийн 35 дугаар сургуу- лийн чпонер сурагчид «Залгамж үе” аяны жигүүр бүрээр амжилт- тай аялж МАХН-ын 61 жилийн ойг сурлага хөдөлмөрийн сайхан азжилтаар угтлаа. Т-тийн “«В» ангнас Н. Эрдэнэчимэг даргатай /дугдгүй салаа төрлөө. ЗУРАГ ДЭЭР: Т-гийн «В» ангийн дарга, онц сурлагатан Н. Соёлмаа бүлгийн дарга А. Цогзолмаа пар. - 14--830 улирал дараалан онцсайн сурч байга: 8-ын «Г» ан- гийп сурагч Ч. Канат, 4-ийн 4А» ангийн сурагч Н. Байгаль нар. -- “Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит өсвөрийн цаначдын ул- сын аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцохоор шалгараад байгаа 8-ын «Г» ангийн сурагч А. Цэцэг- маа. г Т. АЛГААГИЙН авсан гэрэл халамж чээлдээ жигд сайжирч сайн сурдаг болов. Пионерийн ажилд пионер бү- рийг ндэвхтэй оролцуулахын тулд зөвлөлтийн пионерийн байгуулла- гын туршлага «Ромпшна» концерт «Таван дэлбээ» зэрэг ажлыг со- иирхолтой хэлбэрээр зохион явуулж байна Мөн пнонерүүдийн дунд “«Ит- тэмжлэх дугтуй» аллуулж хүн бүрт тодорхой үүрэг даалгавар өгч биелэлтийг нь олоогоор дүг- нэж байр эззлүүлдэг. Сурагчдын сацал хүсэлтийг харгалзаж аллаа зохиох зорилгоор санал хүсэлтийн хайрцаг салаадын дунд гурав хо- ногоор аялуулж: байна, Бүлгийн сурагчдын сурлага улирлаас улиралд сайжирч хоёр- дугаар улирлаар дундаас сайнд сурагч Хулан, Болормаа, сайнаас онцод сурагч Гэрэлзул, Энхтуул, Сэргэлэн шарын олон хүүхэд шилжлээ. Чөлөөт цагийг нь аль болох үр ашигтай зөв боловсон өнгөрүүлэх зорилгоор төлөвлөгөө зохиож улс төрийн дууны хамтлаг байгуулав. Энэ аягид Энхтуул, Батхуяг, Ган- бат, Навчаа, Хулан, Чинлориг, Гүнж, Бэлзгт, Баатарчулуун на- рын авьяастнууд бий. Тус бүл- гийн инсчерүүд хотын тэргүүний бүлзг болох үүрэг акаад ажил- даж байна. Манай бүлгийн хүүх дүүд бүгдээрээ ндавхтїй (сайн ! хүүхдүүд шүү гэж ярьж байгаа ! охин бол нийслэлийн 48 дугаар сургуулийн 9-ийн 4Г» ангийн су- | рагч тавдугаар ангийн «Гь бүл- гийн удирдагч Г. Атармаа юм. Пиапер дүү нараа халамжла- хаар эзлолийн үүрэлс өӨгсон даал- гаярыг Г. Атариаа сайн бие- дүүлж байна. Д. САРАНТУЯА «ЗАЛГАМЖ Архангай аймгийн | Өлдөр-улаан сумын 8 шилийн дунд сургуулийн пионер, баатарчууд В. ПИ, Леппгий нэрэхшлт БХПБ-ын 60 жилийн ой угтсан «Их Лениний үйл кэрэгт үнзич байт, анд нөхдөөсвө цуцалт- гүй суралцын» урнан дор явагдаж байгаа «Залгамж үе» алнаараа ам- жсиилттай аялж байна. Сургуулийн захиргаа. пнонєрийн бүлгэмийн зсөв- пуга лөлөөс хүмүүжлийн ажлыг графи- Бийп дагуу сурагчдын нас, анги бүл- гийн онцлогт тохируулан зцэг эхийн хороо, ахыад нөхдийн завлөлтэй хамтран явуулж байна. «Мнний эх срон-БНМАУ» жи- гүүрээр Ппонерийн бүлэг, салладын |хов- рОНД «Эх орноо хэн сайн мэдэх вэ?» асуулт хариултын уралдаал сохиож ацги бүдэг бүрийг тодорхой хөдөл- мөрийп сбьекттой болголоо. 6-гийн «А» ангийн сурагч Д. Энх-Амгалангийн санаачилгаар «Ма- най эх орны дархан цаазтай ан амь- ТАД» сэдвзэр зурагт альбом хийж. эх орны газрын зураг дэзр зэчизэ аялал зохиож байна. Моп манай ор- ны «Ойт хээрийп бүс» сэдэлт бүлгэ- мийн үзүүлэх ажил хийв. «Эрдмийн далай» жигүүрээр 1981-1983 оны хичээлийн їєилд сургууль бүлгэмэарээ тэргүүний хамт олон болох хөдөлгөөн өрнүүлэн аншиллат: онц сурлагатан сурагчлын зөвлөлгөөн хийж сурагч бүр сурла- гаа нэт баллаар ахиулах хөдөлгөөн өрнүүллээ Наисалдулам багштай Т--гийн «А», “Адьяасүрэн багштай 7--гийн «В» апгийн сурагчид 100 хувь СУ- ралцаж бусад анги хамт шуучилж явна «Эпх тайван найрамдал» жигүү- рээр олноо хо- ҮЕ, АЯНААР «Авьяас билэг, уран Энэ сургууль дзэр 120 бүрэлдэхүүнтэй чуулга ажилладаг. Тус чуулгад дууны аварга сурагч Г. Ганхуяг, хөгжмийн аварга сурагч С. Энх-амгалап,Н, Сүхбат, бүжгийн аварга сурагч Д, Энх-амгалан, уран 5 Мөнх- туна, М. Эрдэнэбилэг Ззрэг зльяас- лаг сурагчид байдаг. Тус чуулгын сурагчид түүхт оё, тэмдэглэлт өд- рүүдийг тохнолдуулан малчдын суурь брягадаар явж ухуулгат Еон- е тоглодог х ХЭрэхэж зариг, авхаалж самбаа» жнигүүрээр Биеийн тамир спортын 9 тэрлийн сєкц дугуйланд 120 сурагч тогтмол хичсзэллэн | байна. явагдсан сургуулийн сагсан бөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Адьнасүрэн багштай 8--ын «Бэ, Цэндаюуш багштай 8--ын «А» ангийн багууд тэргүүн байр эзлэв. Мөн сургуулийн чөлөөт бөхийн аварга шалгаруулах тэмцсэн зохиож, 13 жинд 87 бөх- чүүд хүч чадлаа сорилоо. «Пионерийн бүтээлч үйлс» гүүрээр «Сургууль орчноо- цэцэрлэгжүү- льеє», «Ангпа цэцэгжгүүлье» хөдөл- гөөн орпүүлэн цэцэг тарих, арчлах аргад суралцаж байна. Алдагдал хаагдал ашиглах зорил- гоор 3296 кг яс цуглуулж тушаа- таа. Энэ ажилд Нармандах багштай 6-гийн «В» анги 004 кр яс ту- шааж нэгдүгээр байр эзлэв. (Одоо стандартын шил цуглуулах хөдөл- гөөс орнүүлэн ажиллаж байна. «Оч» жигүүрээр «Баатарчуудад ппонерийн халамж: үзүүлье» хөдөлгөөн өрнүүлж | баа- тарчуудын багийг пиоперийн ахлах бүлгүүдэд шєфлэн өгч хичээд номоо ушпих, гэрийн даалгавраа хийхэд нь тусладаг болов хүүхдийн «Тээлийн .улнга» жи- ура: г Ё. хэ! , : » Сурагчдын ДҮВДСОрО хочсэгах Баатарчуудын багийн ажлыг пио- 7, 10 хопогийн ажил зохиож, орос гаын р л дУСОЕ-н ы3 лзг сурах бүлгийн " РҮҮД Удирдан, тэдэнд ардын х60- зэл дээр дуу шүлэг сурах ТСТНЭН -дөгт тоглоом хийж огч, дуу, бүжиг сэдэвт ажлыг орос дээр явуулах 2 тэн 3 ш2 байгаагаас гадна ШҮЛЭГ зааж хүмүүжлийн холбогдол- Дэв зтай болох ошэ7» 700 Номоор ярилцлага сохиодог юм, өрнү ЗХУ болон Баатарчуудтай ажиллах нөхдийн т бусад орны пин дтэй зэвдол баатагчуудын чип эрмэлзэл р харилцаж байна Энэ хо- судлуулан пионерт элсэх бэлтгэл дөлгсөнд Янжмаа багштай 6-гийн хийлгэн: байна. «А» ангийн Сурагчид идэвхтэй орол- Пионерийн ахлах удирдагч Н. тов ХҮРЭЛБАТ Завхан аймгийн Алдархаан єүу- мын 8 жилийлп сургуулийн пиопер сурагчид «Залтаэгж үе» аяны аи- гүүр бүрээр амжилттай аллж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алт, хү- рэл медальт ппопер Сурагчдын ур- лагийн үллэгийн төнгөн медальт бүлгэмийн зөвлөлийн дарга И. На- рантула. -- Сургуулийн дууны аварга, пионер сурагчдын Урлагийн үзлэ- гийн тусгай шагналт Ё. Жавосапсү- рэн. Сургуулийн Б. Этлэвэчитэг. Д. ЦЭРЭНДЭЖИДИЙН авсан гэрэл зураг бүжгийн аварга чадвар! 8: 3 азнад голд хавар яохах Нэр Одэй адуу туусан жал ” чиглэн явш байв, хУЗаЛЭА2 ” Хүүгийн сэтгэлийг тэртээ хөн “дийд газар хагалах улаан трактор "өөрийн . эрхгүй татна, Өчигдөр стэр, тэцд очиж үзжээ, Жолооч залуу цонхоороо толгойгоо жийг харжигнуулан бий болно. лоодож сурах юмсан» гэж дотроо бахархан бодон. сэл биелжээ. Одоо түүнийг лэйгэ аймгийц Ерөөгийн хүн бүхэн танина. Салхац бид М. 1111111111111111111111111101011111111111111111111111111111117-0111131111111111111111111111111111111111111111111111111111111170121131111112117111117411 1811 22111111111 ҮҮҮҮҮҮүүҮҮ ЛҮҮ Үл ҮҮулалллалт ууу уллл лал аллаа агаа галццль ЗАЛУУ ОЙЧДЫН, иПИОНЕРИЙН САЙН ҮИЛС “ШУДАРГА ПИОНЕР Хүний гээгдүүлсэн 1000 гаруй төг- рөгийг олж: зохих эзэнд нь өгсөн эна " шударга хүү 7К, Батхулг | Сэлэнгэ со аймгийн Зүүнхараа хотын 8 игилийн сургуулийн 8--ын «Б» ангид онц сурдаг юм, Батхуяг ав! Пионерийн сайн үйлс бүтээл: мөхөддөө үлгэр дууриал болсон чамд сонин ун- шигч анд нөхөд чинь баяр хүргэн: байна. 7п Зашииилэрлиэлсоооос 5 : Сэлэпгэ аймгийн Зүүнхараа Ко- тын 8 шилийн Сургуулийн «А» ангийн сурагч ГТ, ДАРИИМАА гар- гаад эргэн, хэрж дугуйныхаа гин- зүтгүүлэхэд чийг үнэртсэн: хар хөрс дорхноо «Яасан хүчтэй амьтан бэ? Жо- хүү Өнөөдөр ч гэсэн түүнийгээ бодож явлаа... Он жилүүд өнгөрч, хүүгийц хү- Сэ- САА-н тарианы нэгдүгээр бригадын трак- тор комбайнч, БНМАУ-ын хөдөл- мөрийн баатар М., Алтангэрэл гэж юм, -5 Би хүүхэд ахуй цагаасаа Евё- дөлмөр хийж эхэлсэн. 14 пастай- таасаа Завхан аймгийн Тэлмэп сумын «Жаргалын 3ам» нэгдэлд Тэх хөрөө рамчин зэрэг Тэсвэр хатуужил бол лийг давзхад чухал шаардлагатай бас нэг хүчин зүйл. Бид 24 цаг, заримдаа 48 цаг унтахгүй талбай дээр ажилладаг үе байв, гын залуус үүнээс бэрхшээж орхиж явтш байсан удаа бий, түүс “ГАЗАРТ ХАЙРТАЙ. ажил хийя: байгаад 1959 онд ма- най аймгийн(Б6 залуу МХЗЭ-ийн илгээлтээр ётрын анхны аянд г8- рахад хамт ирсэн. Шаамарын сургууль--комбииатын тракторч комбайнчны курс төгсөж, СПэлэн- гэ аймгийн | Ерөөгийн САА-д ажиллаж эхэлсэн юм. Тэр цагаас хойш одоо болтод эНд ажиллаж байна гэж тэр яризгаа эхэллээ. Бид хүүхэд багачуудынхаа со- нирхдог хэд хэдэн асуултыг |М. Алтангэрэл гуайгаас асуусан юм. -- Бэрхшээд гэж юу вэ? Түү- нийг давахад хэцүү юу? -- БЭРХШЭЭЛ. Анх тракторч: ны дөрвөн сарын курс төгсүүт техник хүлээж: аваад хаврын х8- галгаанд гарахад бэрхшэалтай учирсан. Нэг өдөр газар хагалж явтал трактор маань унтарчихлаа, Асаах гэж. удаан оролдсон | бо- ловч чадсангүй. Зөвлөлтийн мэр- гэжилтэн, механикч Тимонин нф- дад тракторыг минь асааж эвдрэ- лийг нь Зааж өгөөд: -- Анхны бэрхшээл. Мэддэггүй юм бүхэн бэрхшээлтэй байдаг юм. Ажлаа сайн мэддэг хүнд бэрхшээл тохиолдохгүй гэж хэл- сэн билээ, Энэ үпэн. Сурагч хүй хїїчээл номоо сайтар давтал: баг- шийц заасан бүхиййг мэдэж бай- вал суралцах хугацаандаа бэрх- шээлтэй учрахгүй. Учирсан ч хялбархан давна. Хөдөлмөр дээр Мэддэггүй юм багш нараасаа ууж лавлаж байх хэрэгтэй. ч гэсэн ялгаагүй бүхнээ анд нөхөд асу ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч ЯС. Батхуйг, “ТАЛАРХАЛ ХҮЛЭЭСЭН ОХИД " Ппонер сурагчдын цуглаан дээр нэ тАуцжав багш: Б. Болормаа, Ц. Манхцацэг” Д. Саранчимэг нар оёдолчин эмэгтэй Оюунцэцэгийн гээсэн 500 төгрөгийг олж өнөөдөр Зу 4 ДЭЭР: 15 дуг гуу- ШИН В угаар сургу ззэнд нь хүлээлгэн Өгч байна. Энэ шударга пнионерүүддээ баяр хүргэе! гэхэд бид алга шикигнүү- лэн ташиж билээ. Оёдолчин эгч б ч их баярласан юм. Үр хя ураг Д. БАТ-ЭРДЭНЭ шударга тионер-Б. Болормаа, Ц, Мөнхцэцэг, Д. “Саранчимэг нар .,. - Хөдөлшөр бол бидний сайн сайхан амьдралын үчдэс юм. Малчин, тракторч. эмч, багш, инженер... гэзд үй олон мэргэжил байдаг. Эдгзэр мэргэжлийн цаана өөрийн опцлогтой хөдөлмөр бий. Эрхэлсэн ажил мэргэжилдээ үнэнч шударга байж, алвзаат ч4- нартай гүйцэтгэх нь хамгийн ЧУ- хал гэж би боддог. Зарим залуус хөнгөн ажил Эрж, хуучин ажлаа «голдог». Үнэн хэрэгтээ тэд аяс даа «голж» байгаа биш, өөрсдөө ажилдаа «гологдож» байгаа нь тэр Учир нь хөдөлмөр бол хү нээс тэвчээр, хатуужил, чин сэт- гэл шаарддаг юм. Энэ бүхэн байх- гүй бол хөдөлмөр тэднийг «гол- но», Хүүхэд багачуудын маань гол хөдөлмөр бол хичээл! Түүн- дээ чин сэтгэлээсэз хандахгүй бол үр дүп нь муу болно Тийм мөрт чин сэтгэлээсээ чухал -- Та өөрийнхөө мэргэжлийн тухай ярина уу? Би тракторч, комбайт Хүүхэд ахуй наснааса: гэжли! уХЭмШье Багш зэ! Хамгийн гол пь хөдөл- » хайдах нь хүүхэд бу? УР” хүн ї Сэлэнгэ аймгийн Ерөөгийд 8 жилийн сургуульд «Залуу ойчдын нөхөрлөл» ажилладаг, Энэ нөхөр- лол нь хэдэц Жжилийд Өмнө Ерөө хорооны мод бэлтгэлийн аж ахуйн (МБАА) удирдах ажилтнууд, ха- аамжлан хүмүүжүүлэгчдийн тус дэмжлэг, өндөр настнуудын орол- цоотойгоор байгуулагдаж, хөдөл- мөр амралтын зуслантай болсон юм «Залуу ойчдын нөхөрлөл»-ийн бүрэлдэхүүнийг -дүрэм зааврын дагуу зохион байгуулан ажиллуул- шээ. Тус пехөрлөлд: - Дарга --1 -- Ойн инженер--1 - Ойц техникч -4 - Өсвөрийн ойчид--35-50 ажилладаг юм. «Залуу ойчдын нөхөрлөл» ө6ө- рийд ажлыг МБАА-н үржүүлгийн станцыг түшиглэн явуулж иржээ. Толөевлогөөгөө сар, улирлаар хийж, зохих байгууллага, ажилтнуудын зөвлөлгөөнийг тусган ажиллладаг ба-хөдөлмор амралтын зуслангийн нэг ээлжинд 85 сурагч, хоёр багш ажиллаж сурагчдад модыг нохон үржүүлэх дадлага олгох, зэдний чөлөөт цагийг зөв боловсон өнгө- рүүлэх зорилт тавьдаг байна. ЗХУ-ын пнонер сурагчдын «И0- гоон эргүүл», «Цэнхэр эргүүл» ажиллуулдаг туршлагыг ажилдаа нэвтрүүлжээ. Модыг үржүүлэх, арчилж тордох талаар МБАА-н үрггүүлгийп инженер Алтанцэцэг, згэргэжилтэн Воков нар пиопер су- рагчдад тусгай бэлтгэсэп програм- мын дагуу хичээл зааж, арга 04- рнлыг всөрийн биеэр үлгэрлэн үзүүлсэп нь залуу ойчдын сонирх- лыг татаж урмыг сэргээсэц ажил болжээ. Тэпд өсвөрийд ппонерүүд байгаль орчныг хамгаалах, ан амьт- дыг хайрлах, төрөл бүрийн ургам- чадварыг 1їйн цуглуулга хийх. олон салаа зам эдгэж,, тэнд үр, тариа. жимс, ногоо ургаж байзал сайнсан. занг хүндэтгэдэг. Залхуурїх яв дал бол хүний хамгийн муу чв нар. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат, БНМАУ-ын хэдөлмерийн баатар коммунист М. Алтангэрэл гузй ингэж ярьж байна. Тэр өө- рийнхоө ариун цагаан хөдолмө- рийн үр дүнд энэ өндөр алдарг хүрчээ. --1974 оны хоёрдугаар сарын 8-нд намайг БНМАУ-ын хөдөлмө рийн баатар гэдэг хүйдэт цолоор шагналаа. Сэтгэд минь ихэд ХӨ- дөлж. баярлаж билээ. Тэр өдөр би «Бүх хүч чадлаа "х орондоо зориулна гэж өөртөө тангарагла сая. Түүнийгээ биелүүлнэ» гэж М. Алтангэрэл гуаЗ ярьсан юм Хүүхдүүд зэ! Бид ийм л хүмүү суралцах ёстой -Т. ДАВААДОРЖ НӨХӨРЛӨЛ багш нар, хамгаалагчдїас эзэжшдэг байжа. Залуу ойчид ойн хууль, ойг хамгаалах, ашиг- лахтай холбогдсон дүрэм, заавар, ач холбогдлыг таннулах ажлыг ард олны дунд зохиодог. Энэ бүхний үр дүнд «Залуу ойчдын нөхөрлөл»- хөрс сийрэгжүүлэх, модны үр (боргоцой) түүх ажилд йне даан оролцож 1981 онд 10 тенцн боргоцой түүж ойн аїгнд тушагжээ. Чулуут, Хужирт, Жаргалант аэ- рэг газарт 83 га талбайд 38,3 мян- ган ширхэг модны суулгац суул- ган 1 сая 40 млнган ширхэг суул- гацанд тооллого хийж стандартчи- лан зуу зуун ширхэгээр пь багц- лан боож хадгалсан ют, Пнонер сурагчдын «Ногоон», «Цэнхэр» эргүүл нь жилийн дор- вөн улиралд тусгай графикаар эр- гүүл хийж, шоргоолжны үүр шил- жүүлэн суулгах, хужир шүү тавих, шувууны ,үүр хийх, ой цэвэрлэх, ой модыг хугалж, шатааж, усыг бохирдуулж байгаа явдлыг илрүү- лэн зохих албан байгууллага, ард иргэдэд шэдэгдэн дутагдлаа заса- хыг шаардаж ажилладаг юм Сурагчдын чөлөөт цагийг зөн боловсон өнгөрүүлж ой мод, ап амьтан, гол горхийг хамгаалах та- лаар тодорхой мэдлэгтэй болгохын тулд лекц хийх, сэдэвт үдэшлэг, өдөрлөг, уулзалт зохион явуулах, ажлыг «Залуу аойчдын нохорлол» эх орты ногоон гоёл болсоп ой мо- доо өсгөн арвнжуулахад бүх ан- хайрлаа хайпдуулж, МАХН-ын ХУШ их хурдын шийдвэр, МАХН- ын Тов Хороопгы тогтоолыг сорийн үйл алиллагааид хэрэгжүүлэх 30- ридт тавин хөдөлмөрлө» байна. Сэлэнгэ айтгийн ппонерийп зовдолийн алсалтан. 5. ЦОГЦАГААН Ё 2 Е 5 - 8 : : 5 | : Е Е : : : 1 3 : : 8 “Ж “Вэ. нэгэйт Л авчихсан 10м чинь Жил гслэтажл тиаритиХїє7Е7/27:4 А-04006 БА 0) (Өгүүйэг) лаа. Наранхүү гэрийн даалгаварт огсон. бодлогыг Мөнхбатын дэвт- рээс хам” хум хуулаад санаа нь амрав. Түүний хажуугийн суудал онгойгоод шэг л эвгүй.. “«Ариу- таа яасан юм бол? Өчигдөр бас л ирээгүй» тэж бодов. Төр үеэр ангийн дарга Сэлэнгэ орж ирээд багшийн ширээний дэргэд зогсон Хүүхдүүд ээ, Ариуйаа өчигдөр эмнэлэгт хэвтсэц гэнээ. Би хичээлийнх нь дэвтрүүдийг авчирлаа. гэв, Хүүхдүүд налад түүхийг, падад фивикийт, би шу- гам зургийг авна шүү ,гэцгээн Сэлэнгийц дэргэд овооров, На- раихүү ухасхийд босч очоод хоёр дэптэр сугалан авч суудалдаа ирээд бушуухан цүнхэндээ хи» энээ. Наранхүү «Ариунаагийн ямар дэвтрийг авчихсан бол» гэж 0бо- дож байлаа. Гэнч үзэх чөлсө болсонгүй. Гагцхүү тэр, гэрийн хээ гадаа Ирээд ийш тийш харс- заа шатац дээрээ тухлан сууж цүнхээ изэн үзвэл «алгебрь», «Газарзүй» гэсэн дэвтрүүд алээ, Буцааж цүнхэндээ хийгээд гэртээ орох хооронд цүнх нь хоёр хип хүндэрсэн юм шиг санагдав. «Ээ тэнэг| Ялх гэж энэ. дэвтТ- рүүдийг авав аа? За байд яадаг юм билзэ7 “Маргааш, ангидаа аваачаад сэмхэн нэг газар тавь- чих уу? Гай болж: нэг нь харчих- вал боон юм болио доо... Үгүй Хичээл ороххонх дуугарсан 00- раа нь ловч багш хараах ирээгүй” бай- Тэнгэр цаанаа л нэг бүүдгэр. яа- билээ? Би гурвын тооны эзэн, Ариунаа онц сурлагатан. Ялах, юазарзүйн багш асуух, дүн гаргахдаа зайг говал бичсэн хїчээд үздэгийг Хэлэх үү...» 1 Ариунаагийл дэвтэр дээр ё6- рийнх шигээ бичиж яавч болох- гүй байлаа. Тэгээд Наранхүү нэг | дүгээр а! сурдаг дүүгийнхээ сурах бичгийг авч,Цагаан толгойн үсгүүдийг нямбайлан бичиис зөэх- 2 лөв. Үсгүүд нь аятайхан хэлбэр дүрстэй болж эхэлмэгц урам ор- лоо, Гэнэт дүү нь хажууд ирээд вогсчихсон Ё “-- Ба вэ, б06-Вөө...Ах үсгээ мартчихан, даанч тийм байх аа та хичээлээ давтдаггүй шүү дээ гээд шоолис байв. .о-- За миний дүү явж тогло, ах пь завгүй байгааг харас байгаа биз даэ? Үгэнд орвол чамд би чецистийг, тухай. ярьж өгнө шүү гээд дүүгээ аргадан явуулж, Да цонхоор харан. зогслоо. рац алхалж буй хүмүүсийн хөлд шар -їавчис хөглөрнө,.. Нярамн- хүү «Одоо Жриунаа юу хийж бай- гаа бол? ...эмнэлгийц цопхоор гудамж, талбай ширтээд л зогсож байгаа. болов уу? Эсвэл тариа хийлгээд ...за унтаж ч байж б0- лох юм. Тар миний хичээлийг би- чээд ,..би «Ариунаа миний. хи. чээлийг бичиг байгаа» гэж бодоод эмнэлэгт хэвтэн байх юмсан Тэгвэл би ямар ч бүдүүн зүүгээр тарьсац айхгүй дээ» ...гэж бод- соор ширээндээ суув. 3 Хичээлийг нь нөхөнс бичээд гэрийц даалгаварт өгсөн тоог 00- дох гэсэн боловч чадсангүй, Цэц: гээгийнх рүү утасдлаа. -- Цэцгээ! Би Наранхүү байна, Өнөөдрийн даалгаврын тоог яаж бодох вэ? -- За анги лахгүй юу. -- Би хуулах гээгүй. Чи бодсон учраа л хэлчих. - Тэгвэл арван таван минутын дараа утасдаарай. Би одоо шалаа угааж байна. Наранхүү ямар ч байсац бодож дээр очоод л хуу- лак да- үзье гэж санан өөрөө оролдож Эх- лав, Хариугий нь тулгаж үзвэл тэмдэг нь зөрсөн байлаа, Дахиад л Цэцгээ рүү, утасдав. -- Хүүе Цэцгээ би бодлоо. Ха- рпиу нь хасах гурав гараад байна. Эсвэл пом дээр хасах тэмдгийг Нь хэнлэхээ мартчихсан юм. болов -уу? АВХААЛЖ САМБАА, !ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ)! “ӨСВӨРИЙН ТЭШҮҮРЧЛДИЙН | «НӨХӨРЛӨЛ» Социалпст орцүудынй өсвөрийн Тэ шуурчдийн «Нөхөрлөл» . тамцэон Улаанбаатарт болц тэмцээнд. БНА ТУ, БНАСАУ, БИМАУ. БНУАУ, ЗСБНХУ-ын өсвөрийн 60 гаруй 1а- мирчин хурдхүчаэ сорив,Социалист орпуулын спортып хамтын ажилла» гааг бэхжүүлэх, тамирчид, харилцен био биеэсээ сурахад ихээхэн ач хол- богдолтой энэ тэмдээн манай. оронд хоёр дахь улаагаа болж байгаа юм. Тэмцээнээр осворийнН .ташүүрч- ДИЙН. «Нөхөрлол» тэмцээпий зарим сайн дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоолоо Б00 метрийн ааїїД охидоос тамирчин. Мерстий Пе- тер (БНАГУ) 429. хөвгүүдээс А, Антипав (ЗХУ) 39,7 сснуид, охи- дын 1000 метрийн зайд тамирчин Нарола Брюгер: (БНАГУ) 1.,28,9 ми- идт, тамирчин Сон Хва Сон (БНА САУ)1500 метрт 2,16,9 минутгүйлс ШИНЭ ЛЭЭЛГамжилт тогтаов, Хопгүү- лийп 3004 метрийн зайд -А. Боброп 4,25,8 мипут хурдалж, 1977 онд энэ зайл тогтоосал амшилтыг ШшийэчлэвВ, Ихэнх зочид тамирчид хувийн Дээд амдиилтаа ахиуллаа, “Гамигчин Л. Болдтомар, Ч, Даг- палержс (Б11МАУ) 500 метрийн зайд 8.18,9 минут хурдалж, “ЗХУ-ын «Мо» “ТЭМЦЭЭН ДСОД? -ТОГТООСОН тыг ахиулав. ЗХУ-ын шигшээ багийн дасгал» энуулагч В, А. Ирюошийн: -- Би монгол оронд зих удаа ирл байна. “Тамцэзид оролцож байгаа ул- сууд хамгийн шилдэг сайн: өслө- рийн тэшүүрчдээ ирүүлжээ: Танайх месоо сайц тохируулж тавьсан нь хувийнхаа” амшил- уламирчдын амжилтаас харагдаж.бай. на гэл ярилаа, «Нохөрлел» тэмцэллний алт, монго, хүрэл медаль авсан тамирчдын ам» шжилтыг зай. тус бүрээр-нь үзвэл: Охидын 500. метр: Норстип Петер (БНАГУ) 43,9 сеиунд, Нарола. Врш» гер (БНАГУ) 43, сан, Хяа. Сон (БНАСАУ) 43,4 сон, Хопгүүдийн 500 метрт: А. Алти пов (ЗХУ) 39,7 сен, -И, ЮКопаль (ЗХУ) 39,7 сн, Деи Хи Сон (БНА САУ):39,8 сек . , Охидын 1000: метрт: ЇЦїаролаг Брїо- тер (БНАГУ) 1,28,9 мип, Сон Хла Соц БНАСАУ) 1,30,0-мин, Керотин Петер (8НАГУ), 1,42.2 мин, Хов”үулийн 1000 метрт: В, Митин (ЗХУ11,20,7 мин, А. Аятипов (ЗХУ) 1.20:9 мип,-Томас Штецель: (БНА ГУ) 1.22.2 мин Охидшии: 1500 мстрт: Сон Хпа Соп бичье дүүрсэн хэрэг. Бичиз үз. “схөэр миний бичиг ямар г-« Яалаа гэш дээ нөмэх гурав гарна гээд Цэцгээ бодсоноо ЭХ- нээс нь тайлбарлав. 47-38 Наранхүү тэр тоог |Арнунаа- тийн дэвтэр дээр хуулчихаад С4- наа нь 8мран уужуухан амьсгаа авлаа. ш...Наранхүү баяртай байлаа, Багшаасаа үнэлэлт авчээ. -- Наранхүү сайн байна. Хи- чээвэд юм бүхэн амархан, Зал- хуурвал хэцүү гээд багш Журиал дээр -онц тавилаа. Тэр хааяа нзг, Ариунаагийн хүчээр сай авч үз- сэнээс бипг алгебрь дэзр онц ав- -на. гэж санадаг ч үгүй зөвхөн на- дад гурав л боллоо гэж боддог байснаас энз бүхэн түүнд: ЗҮҮД шиг санагдсан хэрэг, Тэгээд урам- тай тэгчийн суудалдаа сууж бүх анхаарлаа хичээлдээ зориулах болжаэ, «є». Ариунаа эмпэлгэзс гарлаа, Энэ баяртай мэдээг ангийн дарга хэлээд хичээл бичсэн дэвтрүүдийт хүүхдүүдээс хурааж авав. Наран- хүү нөгөө хоёр дэвтрээ ангийн даргын. ширээн дэар, сэмхэн тас вив. Арлунаагийн гэрт очих ёстой байсан Сэлэнгэ тэр дэвтрүүдийт аваад гарч одлоо. “Ариунаа өөрийнхөө хичвэлийн дэвтрүүдийг нэг бүрчилэн ,ҮүзэжЖ байр. «,.. Мпний. шугам зургийг Болдоо хийж дээ Түүхийг Бай- галмаа бичсэн байна. Алгебрийг хэп бичсэн юм бол, ямар цэвар- хэн хавтаслаа вэ? Цэцгээгийн 0и- чиг лав биш, бүх даалгаврыг хийснийг бодоход апгийн маань онцчуудын нэг л бизилсдээ... хэц юм бол?7,..Батхүүгийш би- чиг юм. шиг,,.6вө биш байна, тэр хэзээ ч дөрвийн тооны оройг залгай бичдэггүй. Тэгэхээр хэн бичсэн байж таарах вэ? Чадахгүй гэж бодсон юм болов уу дэа, мй- НИЙ МмэДДЭГ томьёог ЧЭглсэн Зад- лаад тайлбарлачихаж ,..манан апгийн онц сайн сурдаг хүүхдүү дээс хэн Нь ч ингэж бичдэггүйт бодоход лап олц сурдаг шинэ хүү- хэд л шилжилг ирж дээ Маргааш нь Ариунаа хнчээлдээ ирэв. Хүүхдүүд угтан. мэндлэв. Ариупаа хичээл эхэлсэн хойно ангийнхнаа. нүдээрээ. бүртгэлээ Цөм, ирсэн акээ. Нэмэгдсэн хүү- хэд алга. Тэгээд Наранхүүг НУ дарч: ХҮҮ- гэж Манай ангид «ШИНЭ шиллагж, “нрсзп гүү? асуулаа. Хэд» шийлэн Оюутан Бя. ЭНХТУЯА (БНАСАУ), 2:16,9 мин, Марола Брю- гєр (БИЯГЭ) 2.18,6 ынц, | А, Дор- нинснал (ЗХУ) 2.31,7 мїн. Хөвгүүдийн 1500 метрт: Б. Митин (ЗХУ) 2.05,1 мин, Рене сап Берпум (БНАГУ) 2.05,4 мин, Б, Мосивичев (ЗХУ) 206,6 мип, А. Бобров (ЗХУ) 2:06,6 мип 5 Охидын 8000 мёурт:А Доринснал (ЗХУ) 5.01,3 мин, Сон ХиаСон (БН АСАУ) 5.03,6 мин, Берпер У4аглип Сүүлчийн тойрогт... 5 “Д. Сүхбаатарын нэрэмжнт улсынхэллэлийн комбицатад ховлай, , БАХАРХАНА.. Аавын зав-инний өвөө Наян настай 277. Ач нь би өлеө жил Есөн пастай Налн настай буурал өвөөги! Намтрын хуудсыг сөхөе Арвал есєн настайдаа Ардын намтай золгожээ Тэгээд миний өвөө 1 Наян насыг наслахдаа Тэгш сайхан жаргалыг. 7Карая нэгэн жил эдэлжээ Өнөөгийн, сайхан амьдралыг Өвөөд минь, эмээд минь, бас бидэнд Хайрласан, халамжилсан нам тандаа Халуун сэтгэлийн хайраа зориулна Удахгүй би аав шитээ | Ууд шиг ханхар эр болчихоод Намирах тугийн өнгө шиг Намынхаа батлахыг гардаж авиа Тэр “цагт өвөө шигээ Тэгш сайхан жаргалыг Ачит нам минь өгсөн юм тэж Ам бардам хэлэх болно Өвөөгөөс харин ялгаатай нь гэвэл Өөрөө түүн шиг наслахдал Наян жил жаргаж лвна гэж Намаараа бас бахархах болно Б РЭН Д. ДАВААНЯМ ЖАГСЬЯ Улаан тугаа барин жагсьл Урам зоригтой жигдрэн жагсья Ээж ааваа баясган жагсьл Эвлэл ахаа залгамжлан жагсьл Нарыг дагаад баясан жагсьля Найрамдлаа дуулан жигдрэн жагсьл Найзуудаа дуудан бүгдээр »кагсья Намаа дуулаад хамтран жагсьї Тоөз аймгийн жилїйн сургуулийн аплгийн сурагч Ц. НАСАНЖАРГАЛ 3Каргалантын 10 5--ын «НВ» ДҮҮ Нанжин Сүхийн хөргийг хараад 1Наахан дүү минь Сүхбаатар гэлээ Ах нарыгаа муухан таньдаг мөртлөө” Ачит жанжныг андахгүй юм. Улс аймгийн төшийн 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн (9--Ийн, «Г» ангийн сурагч Ш, НАГНАН (БНАГУ) 5.04,6 мин Хөвгүүдийн 8000 метрт А. Бобров (ЗХУ) 4.25.8 мин Занариаш 48 17Колт (БНСРУ) 4:327,5 мип, Рена Сан Бернум (БНАГУ) 4.27.9 мин- ХовгҮүднї ин 5000 метРт: Им Ри Бин(БНАСАУ) 7,37.0 миц,А.Бобров” ЗХУ) 7:37,9 мин, Сан “Бернум Репе БНАГУ) 7:39,5 мий, тус тус хур- даллаа, Д. МӨНХБЛТ Шаяиилл тэларн) Брлло тєр (54525) РДЭСТҮУД (81277) РЭВЬ215:1 БэЛарэлгүү) |СэжсҮдЖ: ГЕТЛҮЭН) 1ЗЕсэнч) үгэ ) 1Е2 БНН. өєгжстутүтигтэүэү7элто7олэтн Эрхлэгчийг С. НАДМИД » ИНДекс-14140 -,гаэыаєты 98 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ё» 11218(1757) 9 1982 оны зурабдулаар сарын 3.49. ЛХАГВА 9 ! ! 1 Ү/1 71-8111! 1 1 | МАХН-ын 61 жилийн ойг то- хиолдуулж нийслэлийн 42 дугаар сургууль, Улаанбаатар хот Дахь: хувьсгалын музейн захиргаа хамтран «Намаа дуульл» сэдэвт » өдөрлөг зохиов, Өдөрлөгийг гэлийн шугам пионерийн хүндэт- жагсаалаар эхэлж, 82:ын «А» ангийн онц сурлагатан, баатарчуудыг пионерт элсүүллээ, Пиопер, баатарчууд өдөрлөгөөр намын тухай дуу, дуулж, шүлэг уншив, ЗУРАГ ДЭЭР: Өдөрлөгийн явн- паас с. БОДООШ «Пионерийн үнэн» сонины нэрэт- шит энэ аяныг аардаад удаагүй 009- ловч, манай орны хот ходоогийн олоц сургуулиас уг аянд амжилттай орол- цол байгаа тухай мэдээ ирсээр байна. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ| Сониныхоо нэ- рэмжит алинд идэвхтэй оролцож ам- жилт гаргацгаал! ӨСВӨРИЙН СУРВАЛЖЛАГЧИ, ААГ Найл нохдийнхөоо ажил үйлсий амжилтын тухай сопиндоо шуурхай шэдээлээрэй| сонины зөвлөл Хөвсгөл аймгийн Арбулаг сумын 8 шилийн сургуулийн сурагчид толийн элгэвч 460 гарун, нэмпээ, хурганы уут 210, эмийн сан 23 ширхэгийг хийж малчдад илгээв, Мөн шсоф зургадугаар бригадын хоёр суурьт очиж 560 төллөх хонины хашаа дээвэрлах, хөрлон. ховхлох, хужир малтах зэрэг ажлыг богино хугацаанд: шуурхай гүйцэтгэлээ. Энэ ажилд 8-ын «Бэ, 8-ын «А», ангиуд, сурагч Х. Адилбиш, Д. Ням- эрдэнэ, Н. Мөнхбалр пар ндэвхтэй оролцож бусдыгаа хошуучлав. Сур- гууль дээрээ төлчдөд туслах хө өл- мөрийн түр бригад, пионерийн бүл- гийн ухуулан сурталчлах бригад бай- гуулап. Сурагч Б. ЦОГЗОЛМАА Улиастай хотын нэгдүгээр сургуулийн плонер-сураг- чид «Би-төлчин» сэдэвт алнд орол- цож элгэлч 818, нэмнээ 122, хурганы уут:61, тэжээлийн Онгоц 17, эмийн сан:42 ширхэгийг бэлтгэн шсф су- мынхап- малчин ах-эгч нартаа хүргэж өгөв, Энэ пжилд Д.Тогтох багштай 1-ийн: «Гэ, Ш..Цанд-аюуш багштай 4:ийн «Б», Р.Галсан багштай 7-гийн «А», Ш. Дуламрагчаа багштай 8-ын «її» ангийн сурагчид: идэвхтэй сайн оролцлао. Завхан аймгийн Багш Т. ТУНГАЛАГ, Ё. ДОРЖ шинэ үл тэн шинэ Үнэ 10 мөнгө х, 24 Дорноговь аймгийн Хатанбулфг су- мын дунд сургуулийн сурагчид ботго ны нэмнээ 10, тугалын нэмнээ 138, хурганы уут 15, тэжээлийн хошуувч 241, бээлий 55 хосыг хийис шеф Ха- лив бОригадын малчдад хүлээлгэй өгөв. Өсвөрийн төлчдийн дунд «Мал мал- лах сайхан». сэдэвт чуулга уулзалт зохиож, тол боїркуулах арга ажилла- гайпаас танилцуулав: Пионерийн удирдагч ОТГОНЦЭЦЭГ Архангай аймгийн 7Маргалянт СУу- мын дунд сургуулийн пионерийп 25 дугаар бүлгэмийн пионер сурагчид бүлгийн сэдэлт ажлаа мал аж ахуйн суурь, ферм, малчдын дунд зохион явуулдаг уламжлалтай боллоо. Сая- хан П. Наранхүү даргатай 8:ын «А» англ Хоолтын бригадын хоньчин О. Рагчаагийн суурьт, Н.Нарантула дар: гатай 8-ын «Бэ» анги үхэрчил 9, Мэн- дийн фермд очиж «Малчин ба пио- мер», «Төлийн дуу-хүүхдийн баясга- лан» сэдэвт бүлгийн амил зохиов Тэд сургууль, хамт олноо сурталчлан, нонцерт тоглож, малын хашаа, хороо дуллалш, бууцыг нь цэвэрлэнс туслав. Мөн 6-гийн «А», «Б», 7-гийн «лэ. 5-ын «А», 8-ын «А», «Б» ангийп су- рагчид хурганы уут 20, бээлий 10 хос, элтэвч 64, нэмнээ 28 ширхэгийг хийж малчдад илгээв, Пионерийн ахлах удирдагч Д. ГҮРРАГЧАА Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жи- лийн. сургуулийн пнонер сурагчид «Би-төлчин» аннд шуурхайлан гар- лаа. Тэд тугалын нэмнээ 561, элгэвч 135, бээлий 263 хос, хурганы уут 29 ширхэгийг хийж шєеф Дарьганга су- мын малчдад хүлээлгэн өгөв. Сурагч Ж. НАМСРАЙ Нийслэлийн 72 дугаар сургуулийн сурагчид төлийн уут 72, нэмнаэ 154, бээлий 197 хос, эмийн сая Э2, элгэвч 424 ширхэгийг бэлтгэн | Дундговь аймгийн Өлзийт єумын малчдад ил гээп Сурагч Х. ХҮЧИТХАР Уридадид оролцоорой! Өсвөр үеийнхний: зохион бичих альяас билгийг хөгжүүлэн, шинэ залуу авьяастныг тодруулах зорил- гоор. Монголын зохиолчдын эвлэ- лийн. хороо мапай орны ерөнхий боловсролын сургуулиудын тию- нер сурагчдын дунд «Байгаль- бид» ний нохор» сэдэвт шүлэг, өгүүл- лэгийн уралдаан зарлал байна Уралдаанд, оролцогчид байгаль орчныг танин мэдэх, хайрлан хам- гаалах, түүлий нөөц баялгыг зүй зохистой. ашиглах. талаар, пиопер сурагчид, анги бүлэг, хамт олноо. роо үүсган санаачилж, энэ зилд гар бие оролцон байгад найа нөх- дийнхов. шил үйлсээс санаа алч урнаар дүрслэн үзүүлнэ. Урал- дайнд нэг хүүхэд хэд хэдэн шгүлаг, өгүүллэг ирүүлж болино. Урал- даанд ирүүлэх материалаа алдаа. гүй цэвэр бичиж (эспол машинаар цохисон) 1982 оны хоёрдугаар сарын 20-ноос тавдугаар сарын 20-ныг хүртэл хугацаанд Монго- лын зохиолчдын эвлэлийн хорооюнж хүүхдийн зохиолын зөвлөлд гэсэй хаягаар явуулаарай! Уралдаанд ярүүлсэн шүлэг, өгүүллэгийг 1983 оны зургадугаар сарын нэгний дотор дүгнэж, бага, Дунд, ахлах ангиар байр эзлүүлнэ. Үүнд: Нэгдүгээр шОЭарын Хоёрдугаар байр-9 Гуравдугаар байр-12 Тус бүрийг диплом, тэмдэг, дурсгалын зүйлээр шагиана, Урал- даанд шалгарч байр эзэлсэн сайн зохиолыг «Утга. зохиол, урлаг» сонин, «Бөмбөр--82» номд хэвлэ- на Пионер сурагчид аа! Уралдванд идэвхтэй оролцохыг хүсье! «ЦЭНХЭР ЗАЛАА» Баянхонлгор аймгийн Гурван- булаг сумын дунд сургуулийн «Цэнхэр залаа» чуулгын дэргэдэх дуу бүндг, жүжиг, уран уншла- тын дугуйланд 120 гаруй хүүхэд суралцдаг, Тус сургуулийн бүлгэ- мийн зөвлөлийн дарга, чуулгын тишүүн С. Болормаатай уулзахад: 55 ажилд сумын клу- бийн уран сайханч ах, эгч ипр олон сайхан дуу, бүжиг зааж өгч үр- тэлж тусалдаг. БВонцергоо аль болох цаг үеэ тусгасан шинэ дуу НАЙРАМДАЛ- ДРУЖБА: ХАМТЛАГ Баяншелгий ймтийн |Цагаа- нуур сумын 8 жилийн сургуулийн дэргэд багш С. Сахымаар удир- дуулсан «Пайрамдал-Друлгба» ур- лагийн хамтлаг ажилладаг, Хэмт- ЕЛҮҮХЭЛ дэ 7» ХАМТЛАГ «Хүүхэлдэй» хамтлагийн Тот- лолтыг чүзэхээр пионерийн --танкныд күмүүс цугларчээ. Тай- зан дээр хөгжилтэй хүүхэлдэй- нүүдийн өерсдийнх нь бас нэг бяцхан «Тайз» бий болов. Тэпд нүдлэн хамгаалагч ариуц цэвэрч, асран туслагч зэрэг бяцхан хүү- хэллэйнүүд дуулж, шүлгээ уншил: эхлэв. Энэ бол дугаар сургууцдийн гарч ирэн дуугаа тоглолтоо нийслэлийн -52 Д. Хосбаяр хөгжмөөр баянсуулж, сонирхолтой хэсэгтэй. Саяхан жүжгийг хэсгийн хүүхдүүд Ч. Ой- довын зохиол «Алиа Тогмид» жүжгийг найруулж тоглосон нь үзэгчдийн талархал хүлээлээ, ИН- гэж концерт, жүжиг тоглохоос гадна өдөрлөг, уулзалт тохиож, зөвлөлтийн хүүхдийн дуу, шүл гийц долоо хоног, урлагийн өртөв- чилсөн үзлэг зэрэг олон ажил хэйв, «Чуулгын гишүүн Г. Янжинсүрэн Д. Энхтуяа, Л. Оюучгэрэл, П Гапчимэг, Ч. Очирсүм, Р. Батмөнх нар сайхан дуулж, бүжгиглэж нөх- дийнхеө талархлыг үргэлж хүлээ- лаг нь пайрал дуу, хөгжим, бүж гийн хасэгтай. ю Хамтлагийл гишүүд БХПБ-ын 60 шилийн ой угтаж ЗХУ, социа- анст бусад орны хүүхдүүдийн энх тайван найрамдлын сэдэвтэй дуу, бүшгээс сурч концертын хөтөл- бөрөө баярсуулж байна. Тус хамт- лагийнхан саяхан «Багшийн гавьяа» сэдэвт койцертыг малчдын сууриар явц тоглов. Мон МАХН-ын Төв Хорооны ТЇ, ТУ бүгд хурлын ма терналуудыт сурталчлах зорилгоор 5) цэнэг 57 ий: 64 6 3 СЭ ахлагчтай б-гийн «А» алгийн су- рагчдын байтуулсан хүүхэлдэйн хамтлаг юм. Хамтлаг жил гаруйн өмнө байгуулагдсан бөгөөд Хүү- хэлдэйч театрын жүжигчин БНМ АУ-ын соёлын тэргүүлий ажилтан А. Доржшүрэвийн бригадынхан тэдэнд сэтгэл харамгүй тусалжээ. Сургуулийн захиргаанаас. элэ ангийн хүүхлүүдийн санаачилгыг сайшааж сайн үйлсийн таспор- танд нь нэг улаан таван хошуу нэмсэн байна. Мөн энэ ангийн хүүхдүүд сургууль дээрэр интер- нацнонал клуб байгуулав. -Нлу- бийн танкимд өөрсдийн хүчээр социалист орны . ппиоперүүдийн найрамдал, хамтын ажиллагааг болжээ. лаг ёочин хөгжим нь ГТ. ЛХАГВАСҮРЭНГИЙН авсан “ВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР дэг. Манан сургууль писнер сурагч- дын урлагийн үзлэгийг шилд хоёр удаа «Урлагийн еөртөөчилсөн үс лэг» гэсэн їшинэсонирхолтой хэ бэрээр зохион явуулж байна гоїж ярилаа. - ““Гус сургууль дээр БНМАУ-ын Зазтар Т. Борын нэрэмжит улс төрийч дууны «Хатан зоригт» чуулга, найрал дуучдын «Амжнл- тын жигүүр» хамтлаг ажилладаг. «Цэнхэр залаа» чуулга тогтмол үр дүнтэй ажиллаж сурагчдын чөлөөт цагаа зэв боловсон «енгє- рүүлж, авьяас билэг, уран чад- вараа хөгжүүлэхэд ихээхэн тус болж байна. Л. БАЛДАНДОРЖ 11111311177::1117:12711117:711111111:1111111131111111111111171117111111-11710117-131-1111101017-117177101117111((.:71111711117111171011101710010111100012701717-01120110112-0131 «Намаа дуулья» сэдэвт вочцерт тоглов. «Найрамдал-Дружба» хамтлагт МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алтан мє- дальт, дууны аварга, сурагч Б. Долгор, бүжгийн аварга. сурагчС-. Оюунгэрэл, уран уншлагын аварга сурагч Ш. Хуандаг, хөгжмийн аварга сурагч 3. Сєрикбол нарын авьяаслаг сурагч олоп байдаг. Багш Р, МАШАН МПС-дын ердны үндэсний хөгж- мийн Дугуйланд олон арван иио- нєр суралцаж, үндэсний хєгжмийт чадварлаг тоглож Сурч байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 10 жилийн тавдугаар сургуулийн 83- ын «Б» өнгийд сурагч Ш. Тамнр 16 дугаар сургуулийн 7-гийц «Г» ангийн сурагч Ц.Оюунцэцэг нар концертын бэлтгэл хийж байгаа нь. С. БОДООШИНН аксан гэрэл зураг. харуудсал зурагт самбар хийж, пнонерийн байгууллагын туршла- гыг бичээ. Клубайн Энхжаргал: -- Бид. интернацнолал нлубтзэ найрамдал, нөхөрлөлийн олон хэл- бэрийн ажил зохиож, сургууль хамт ослоплоо сурталчи. здаг 5 юм гэж ярилаа. Ардын эрхлэгч. сурагч Б гэгээрлийн тэргүүний ажилтан, багш Н. Цэдэндамбын улардсан 6-гийн «А» ангийнхан зиХла 60 жилийн Ої угтсан хЗалгамж: Үе» аяпаар амжилттай Х ОЛОН ШИНЭ зүй Зачил байна! үнл санаачилж Багш Л. ГАЛМАНДАХ Онц сурлагатан, хөгжнычин ЭНэ охни нийслэлийн 42 дургаар сургуулийн 7-гийн «А» сургуулиудын хөгжинйн аварта ЗУРАГ ДЭЭР: Б. Алтангуяга тоглож байгаа гэрэл зураг. сайхны төлөө нам засгаас 3 их хайр халамж таньж йг ба. зэзз. Үүний нэг илрэл, тусламжаар байгуулагдсан Төк аймгийн «Атар» сангийн ад, сургуулийн Сурагчдын «ЧУЛУУН ЦАРГИЛ, дүүд чулуу ашиглан хийсэн ДА луун хөгжим, өөрсдийн хийсэн во засуулахаас гадна, өөрсдөө «эмчилж» сурдаг юм зөрчилгүй хамт олон болохоор ав- сан үүргээ амжилттай биелүүлж байна. Тасаг бүрт аялдаг лацтай дэвтрийг энэ байранд харж болно. Энэ дэвтрийг гэмт хэрэг, хэв жур- мын зөрчил гаргасан, тасаг задалж -таргасан зөрчлөө бичдэг юм. Хүүх- дүүд лацтай дэвтрийг задлахгүйй төлөө хөдөлгөөн өрнүүлж байна. НҮДЛЭН ХАМГААЛАХ ГРУПП Энэ дотуур байранд Алтансүх ахлагчтай нүдлэн хамгаалах груп ажилладаг юм. Нүдлэн хамгаалах группын ПК шүүд дотуур байрын сурагчдын Атарчин залуусын үр хүүхдийг аятай тавтай сурч амьдрах нөхцөл бүрдүүлж байрыг гэрийн нөхдёлї онртуулсан энэ хамт олон 1981. Онд «Аймгийн соёлч дотуур байр” болсон юм. , 7 ГЭРИЙН ДААЛГАВАР Т-гийн «А» .айгид түүхийн хи- чаээд орж байлаа. Багш сурагчдын даалгаврыг шалгаж үзвэл хэд хэдэн хүүхэд хийгээгүй байв. Үү- “«нээй болл: ши хичээлдээ орсон- гүй Өнгөрснийг дахиц давтан ярилцав. Дүн гарах дөхөж байсан болохоор асуугдах сурагч ч олон байсан боловч даалгавар хийн трээгүй сурагчдаас болт: хичээ- лийн дараалал аляагдав. Ингээд ихэнх цагаа даалгавар хийхэд зарцуулнүлдсэн цагт нь шинэ хичээлээ заагаад (л хоях дуугарав. Ингэж элэ өдрийн хи- чээлд асуугдах ёстой байсан су- рагчид ч ясуугдан амжсангүй. Багш ч оор сопирхолтой яриа хийхээр төлөвлөсөн нь биелэгдсэн- гүй өзгөрлөө, | о.«Ппоперийп үнэн» сониты «Даалгавар» хэлэлцүүлгийг пийс 1 с лӨдийн гуравдугаа сургуулийн “Үлийн «Ах авгайнхан бугшаад зГарийд даалгаварь хэлэлцүүлэг зохион явууллаа, “" Сургуулийн бүлгэмийн | зөвлө- лийн дарга. онц сурлагатай су- рагч С. Ариунаа, -- Олон яваын | даалгавар байдгаас бид өнөөдөр аовхөч га- рийн даалгаврын тухай л лярилцьл! Манай амгид багшийн өгсөн даалгаврыг цаг тухайд нь сайн биелүүлдэг «Лхагвасүрэн, Наран- гэрэл, Ардупйаа иарын зэрэгцээ гэрийн даалгалраа хийгээгүй ирчи- хээд бусдаас хуулш хичээл үй- мүүлдэг хүүхэд бас бий. Сурагч Б. Эрдэнзбаатар ийм сурагчийн нэгэнд орто. Сурагч Б. Эрдэнэ баатар: Би хичаал даэр анхаарал- гүй. үймүүлж, суудгаас хичээлзэ дутуу ойлгодог. Тэгээд гэртээ Очоод хийх гэхэд мэдэхгүй юм зөп- дөө гардаг. Тэгээд л “даалгавраа хийлгүй очдог, Харин, үүнээс хойш Лхагвасүрэнтэй хамтарч даалгавраа тогтмол хийж ирдэг болно гэв. Р. Саранчимэг: Би молгол хэл, уран зохиолын хичээлд их дуртай. Даалгавар хийхдээ боргөо аль болох амархай хїичзэлээс эхлэн хийдэг. Ачгайнхаа Энхтуяаг даан авч түүний хичээлд тусалж байхаар үүрэг апья галзэ. Т. Энхтуяа: Тооны хичээлийг эхїїзэс нь Яав- талгүй явсыаас ойлгоход төвөгтэй болсон. Тэгзэд бие даагаад дав- тья гэтэл мэдэхгүй зүйл гарахаар нь орхичихдог. Хамгийн гол нь хичээлийн үед анхааралтай сууж байвая дараа нь даалгавар хий- хэд амархан 06 айлголоо гэсэн юм. Ц. Алтанхулг: Гэрийн даавл- гавраа тогтмол хийяг заншгагүй- гээс Даалгавар хийхээр хэдэн минут суухад хэцүү байдаг. Хам хум хийгээд л санаагаа амраадат. Ингээд улирлын дүн гарахад хоёроос гурван хичээлд дунд гар- чихдаг. Миний тол дутагдал хи- чээлээ тогтвортой суул: хийдэггүй гзэс болж сайн | сурч чадахгүй байна. Одоо цагийн хуваарийн да- гуу даалгавраа хийдэг болох 30- рилт тавьж байна гав. Ц, Баярсайхан: Саяхан нэгудаа химийн . хнчаалийн даалтаврыг хийлгүй ирсцээс болж хичээл дээр багш хэззэ асуучих болтгэж санаа зовл: суусаар тэрцагийн хїи- чазлийг сайлг ойлгосонгүй. Тэгээд орой нь даалгавраа ХНйх гэсэ" чинь мэдэхгүй зүйл гараад хийл- гүй өнгөрсөн. Маргааш нь хичээ лийн дараа багшаараа ярнулж байт, ойлгосон, Тэгэхээр нэгудаа даалгавар хийлгүй Орхисноос боляс нх цаг, хүч алддаг юм бай- на тав, Ё Бо: : УУР УГ У , 4 ) Ї ЁРЛР кл ШиэээЦээээшн-эшээжшснсжэээжшээсеээээээээчээжжхэфэээжтшээээ238ээж- ҮДанай Ссойнны схолэлцүүлэг. - Ч. Чулууццэцэг: Биеэ дайчил- даггүй. даалгавраа /туу хийд- гээс болж дунд сурдаг. Гуразду- газр улирлаар Өдар ёнжүүлэх бү- Тв даалгавраа өдөрт нь - дэг болсноар олонхичээлд дүнгээ. Баяраагаас хыг хнчээж байна тэлээ. Б, Баяраа: Чулуунцэцэгт лаал- гавраа хуулуулчихаад учрыг тайл- барлаж өгдөггүй орхндог байсан. Энэ нь найз нөхөртөө туслах биш хор болж байдгийг Мэдлээ гэв. Тус ангийн сурагчид «даалга- вар» хэлэлцүүлгийг уншаад даал- таврын Фнелэлтийг хөтлөх тусгай дэвтэр нээл, гурван салаадын хооронд «Ддалгаварь сэдэвт уралдаан зарлаж ажиллахаар бо- лов. Мөн онц сурлагатан сурагч Баяраа, Зоригоо, Лхагвасүрэн, Арнунаа нар шнг гэрийн давл- тавраа тогтмол «хийдэг болцгоо- хоор үүрэг апвцдгаалаа. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Т-гий: «А» аигийпхны яриа ямар савагдав? Танар чгэсэг «Пионериїн үнэн» сониныхоо 14 дүгээрт хэллэгдсэн «Даалгавар» хэлэлцүүлгийг ун-14 Шиж анги хамт олноороо ярил- цаад сопиндоо бичээрэй! Мапай сурвалжлагч Д. САРАНТУЯА ТЭРГҮҮНИЙ Шарын голын ил уурхайн 10 жилийн сургуулийн ппонерийн шэгдүгээр бүлгийн дарга. онц сур- лагатан Б. Анхмаатай бид уулзсан юм. Тэр: - Манай «бүлэг 44 ппонертэй Бүгдээрээ амжилттай суралцаж байна. Одгэрэл, Оюупчимэг, Ил- рангэрэл. Энхээ зэрэг 10 таруй хүүхэд онц сурдаг. Їїударга. ёо- чин. хөгжмийн дугуйланд охид су- ралцан, үндэсний хөгжмийн хамт- даг байгуулж, уурхайчин ах, эгч нарынхаа амралтып үеэр тоглон: байпа гэт: ярти й. Дархап хотын 10 жягилийн 3 Ду- таар сургуулийн пионерийн 13 дугаар бүлгийн дарга онц сурлагэ- тан Ё. Энхтуяа: --Манай бүлгийн тпонерүүд цөмөөрөө зөвлөлтийн анд внайзууд- тайгаа захидлаар харилцдаг. Пїно- нєрийн бүлгийн ажлыг тогтмол орос хэл дээр зохиосны үр дүнд тийт сурагчдын орос тэлний яриа- ны чадвар сайширч «байна гэлээ 1Тус хотын 4 дүгээр сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга онц сурлагатан Д.Алтансүх тпиоперий бүдэг бүрийн хооронд сурлага. ур- заг, спорт, нийгэмд тустай хөдөл- мєрийн амжилтыг дүгизэх 1000 баллын уралдаан зохиож сар бү- рээр дүгнэдэг байна. Хоёрдугаар сарыг төлчдөд туслах сар болго- эээ. “Өнгөрсөн жил энэ хамт олоп төлийн 1000 гаруй уут нэмнээ адгэвч хуримтлуулсан амжилтаа улам бататгаж знөө жил түүнзэсээ илүүг хийж төлчин ах. эгч нартаа илгээхээр шамдаас байна ки е аг? ЗУРАГ ДЭЭР -- Дархан хотын 0 жилийн гуравдугаар сургуу- лийп пнонерийн 13 дугаар бүл- тийн дарга БЁ. Энхтуяа иионерүү- ДЭД бомборийн цохилт зааж байгаа иь? т--Мөн хотын дөрөвдүгээр сур- туулийн бүлгэмийн зөвлөлийн дар- та Д. Алтансүх. ПИОНЕРҮҮД 4 24) ЧВы - Шарын голын 10 жилийн сур гуудийн пионерийн нэгдүгээр бүлгийн дарга Б. Анхмаа, онц сур- загатан Д. Одгэрэл, Г.Дархїинцэ- цэг С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг " Э-ттйн 30Я КОСМОДЕМЯНСКАЯГИЙН НЭРЭМЖИТ БҮЛГЭМД «МХЗЭ-ийн нэр төртэй залгамжс- лагчдыг хүмүүжүүлэх нь биднил үүрэг!» гэсэн урнаг цаасан дээр хичээнгүйлэп бичиж хадсан халг бүхни тасалгаанд орвол охид, хөв- гүүд ямар нэг ажил төрлийн та- лаар ярилцаж байв. 7Няргалантын сангийн аж ахуйн 10 жилийнсур- гуулийн ХЗ9Э-ийн хорооны товчо0- ны гишүүд пияоперийц бүлгийн удирдагчдад семинар өгч «байгаа нь энэ байлаа. Тус сургуулийн ХЗ. хорооны дэргэд бүлгийн удирдагчдын «Залгамжлагч» влуб ажиллаж байна. «Залгамжлагч» клубийихал пионерийн ажил, үйлс: амьдралыг сайн мэдэж. түүнд биеэ бэлтгэх нь эн торгүүний зорилт гэ үзжээ. Тус клубийнхэн «Туг үдэх, Уг- тах: хүндэтгэх Ёс», «Бомбөрэ, «Залгамж үеэ аян. «Тоглоом», «Дуут тойрон бүжигт» зэрэг төрвөл бүрийн сэдвээр өртөөчилсөн Хи- чавлийг зохиоц байгуулж долоо удаа хичээллэн байна. Баатарчуудын багийн удирдагч: зөвлөл Тус сургуулийн пионерийн 0 хопогт 2 Космодеу”,пискаягийн нэрэмжит бүлгэмийн зөвлөлийп дэргэд «Бак- тарчуудтай ажиллах вөвлөл» (20- хион байгуулагдай ажиллаж бан- на. Зөвлөл зургаа, долдугаар ангийн пиоперүүдээс- бүрдсэн 12 хүүх-. дийн бүрэлдэхүүнтэй юм. Тэд зөг лөлдөө «Улаан таван хошуу» ГЭ- дэг нэр өгчээ. «Улаан таван хо- шуу» зөвлөл багийн удирдагчаар ажиллагсаддаа тусгайлан хичээл зааж байна. Саяхан тэд «Пиоперийн ёсолгоо ба бүчэ, «Тоглоом», «Баатарчуу- дын чин эрмэлзэл», «Дуут «каг- саалып үзлэгт: хэрхэн бэлтгэх вэ?», «Баатарчууд-Сүхбаатарын орноор» зэрэг сэдвээр хичээл заа- сан нь багачуудын сонирхлыг их татлаа. Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ ХҮҮХДҮҮД НАЙЗ НӨХДИЙНХӨӨ ТУХАЙ Ганцэцэг охин Баянхопгор айх- гийн. 10 жилийн нэгдүгээр сургуу- лийпг наймдугаар” ангид онцсайн суралцдаг- Тэр . -- Онц суралцахад хичээлээ на- рийн цагийн ху рийн дагуу дав- танг, хичоэлд холоогдох материа- лыг сонин сэтгүүлээс ашиглаж сур» вал их тус дөхөм болдог. Хичээ лийн 45 мипутыг үр ашигтай өнгө- рөолт, чөлөөт цагтаа порийнхоо мэдлэгийг шинэ зүйлээр баяасуулж орос хэл сурахад нхэнх цагаа ао- риулдаг гож ярнад - Орос хэлций багш болио Сайхан маргажил шүү! Сонгож ав- сап маргэжилдээ заан нь болох: ХЫН тулд одооноос эхлэн сайн хи- чаэллэж байна гээж ярьсан юм... Онц сурлагатан, бүлгийп дарга өнэ охїїн. өнгөрсөн онд болсон орос хэлний улсын олимпиадад шал- гарч тусгай шагпал авчээ. Баянхонгор аймгийн 10 ягилийн лэгдүгээр сургуулийн. 10-ын «А» ангийн сїурагч Я. НЯМЖАРГАЛ » ДУУЧИН Манай сургуулийнхан Баярцай- гэлийг нх хүндэлдэг. Аймгийн БИЧИЖ БАЙНА аварга дуучин энэ сурагч зөвхөн сайхан дуулаад зогсохгүй сурлага, урлаг спортоороо хамт олноо Х0- шуучилдаг юм. Балрцангэл өнгө! сон жил олоп улсын пионерийн ! «Найрамдал» зуслалд амарчээ. Дуузны заань дууны сан цайрам- дал, үерхэл, “нөхөрлөлийн тухай олоп дуугаар баяжжээ. Тэр найз нөхөддөө шинэ дуу заанс сургах, хичээл сурлагад нь туслах ажилд ямагт нөхдөө хошуучилдаг. Хөвсгөл аймгийн Хатгалыц 10 жилийн сургуулийн 94ин «Вэ» ангийн сурагч Н. БАТСҮРЭН ОНЦ СУРЛАГАТАН Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан Су- мын 8 ашдийн сургуулийн 5-ын «Бэ» ангийн сурагч Доржийн Эрдэ- нэчимэг 18 улирал дараалан онц суралцахын зэрэгцээ бүлгэмийн зор- лолийн даргын соцгуульт алстыг сайн гүйцэтгэлс. байна. Тэр хичээлээс гадуурхиг бүхий л ажилд идэвхтэй оролцоно. Орос хэлийг шамдан суралцана. Ёр нь онц сурлагатаны бүхий л сайп чанарыг эзэмшсэП сурагч 10Мм. -4 Сурагч Т. ДОЛЖИН Бүхэвгчэн хэд илиэй " БАР: --Юу болоод нэг Их дуу ? болоод га. Та иар чипь? . Ми л ОНО: “Энэ муу Туулай их оїїн юьхэ хамаг л хүчтэй, аргатныг даромшилн( “| байна. Үгэнд орохгүй байна, Б.217- гээ үнс МУУР: --Алгүй бол таныг ч до- чагчин | жу ЛГГ ромжлох байх, : » н ОД отомо модны ХЭЛЭ) Хоолондоо цадаад тэр- Мин "Тус амыг шт : «| ламш алахаас. татгалваж байна. "Чолө гарч ирнэ. хой ОЛТЫН Р: --Алип, тэрдусламж чинь? 5 - “«Олз»-ыг харснаа аогтус! 155 Үнэр | ЧОНО --Төр байна. Тэр шуудай гайхсан байдалтай дөхөж | 2 Р-| дүүрэн... 41 4 лэхдээ. харчин, хаталсан луулай ЛЭ ЦДОНО: --8а байз) энэ чинь одоо| БАР: --Юу юм бэ? Энэ чинь? тасуца В ХУЙ халихдээ АрАлтан ЗА ӨЛОЖд билээ? Анчид хүлсээ| МУУР, --Хэршик, хатаасан шар алндйС нУлЛ АЛ УаВнЫ зорнуд гээчихсэн. Юм. биш. байгаа даа? Сай-| лууван, эн тэ? 3 ын САРМАГЧИН: -- Хүүе ээ, хан хатсан борц, тэгэхдээ бүр тар- излрэа боорцог шиг эд байпа гай үхрийн мах байвал зүгээрсэн. Бар ихэмсгээр үзнэ. Тагснээ Туу- г хажуугийн том модиы Дэргэд д чинь Хахиаг ТААВСҮЛГСЭЛ Ашс сулЫн МУУР лцуүүж очоод нэг юм халиа, Буцаж төрч! Оо ша гахалзсээр гарч ирнэ). р , ТУУЛАЙ: -- Боорцог гэж 1) УУР: -- ё, чоно а ї! Та БАР: --Од ноход минь өнө Чинь байдаг өм бэ? м : Хүүс, чойо ах гуа луупан: бий. байна, Гэхдээ Туулай. САрМАГЧИН: --Боор-цог гэж чинь одоо юу олчихоод л хүрч ядаад байпа даа? ни ЧОИО: --Бо--ёо) Ингэн цочих гээ Чи байсан юм уу? За паашаа хүрээд ир! Тус болж үл! Сэнгэнэтэл хэд сайхай шилшлээд үүн дотор юу байгааг мэдээд орхи! МУУР: --Таны хамар яачихал пэ? пуудад зориулсан шинэ пууш| Ма- їпай араатпы хаайп арслан гуад ядуу шилиг амьтдыг хайрлахдаа Ийм С0- ийн тэжээлийг зориуд ингэж бэлтгап, хаа сайгүй тавьдаг болсон їом, Ойл- гон байна уу? (бар чопо, муур хоёрыг нөгөө том үү? Хүн хийдаг боов. ФЇстой сайхап амттай ЭД Дээ| Хян онипд явахдаа авч лпдаг юм, Жїичид гээсэн байх! Алип, би нэгийг амсаад орхиё, мэд- Үнэ. шүү, 5 ТУУЛАЙ, --Хүүв та яаж байна. Болохгүй, Хор ч їом Зил үү? Чоно, ЧОГО: --Ойрдоо ханиад хүрээд!| МОЛНЫ дэргэд дагуулан очоод Туу- 5уу0:7 0187 0К0 ТУ: Ч8Э3031 58 ПД8ИНи 10у ч мэдэх биш, (Муур шуудай руу | 18!!аас нуусан маягтай халиа) Яэвгэсанатанй орхнод явчихсан, дохон очиж үнэрлэгг.) БАР: --Өа, хойр найз минь ша- САРМАГЧИН: -- Ах чинь эрээ лавхал холд! Энэ гайхал чинь Юй» жигхэн. боловч маш их хүчтэй үрлэн бомбөгнүүд байна. Удахгүй тэсранэ, ЧОНО: --Наэзрээ юу? 4 МУУР, --Үнэхээр бөмбөг гэн үү? МУУР: --Лап л махны төрлийн юм. биш байна. Ургамал, модны га- ралтай зүйл байгаа бололтой. ЧОНО: --Хобулаа тайлис үзэх үү? МУУР: --Та тайл! Эїэ чинь таны бараагүй амьтан, ийм юманд хордот- лоо хай Ч билэг? ТУУЛАЙ: -- Болохгүй. Яасан Ч амсан, болохгүй. Вар гуай Чио, муур хоёрый чихэнд «Вөеөмбөг»ч гэх шиг олз. Тийм байх хоёр лмар " чоно: сэн хоол оэвуЧЛЫН хул байна л, хачин! том хэлсэн: “Эрдэмт нугаснял/ О: -Оланы юмыг олуулаа Одоо яапал7 л ясууя! Тэр юу болохыг таних байх (Нугасыг дуудна. «Эрдэмт нугас аа! гэдэг биз дээ| Чи минь эхлээд ээ! Та хүрээд ирзэч|» гэж дуудна. Ну- (Тал шуудайны амыг хамжин тайлна) БАР: -Ян. яв! Шалав түргэн зайл! ЧОНО! --1Оу гээч вэ, знэ чинь| “ЧОНО: --Бар гуай, танд баярла- гас ирпэ) Дандаа бөоролхий шар юмнууд байх| лаа, Амьтны тусыг усаар хариулах НУГАС: -- Юу болов, дэлдэнхэн- ПППЛТ гэдэг наад муу туулайгаа сайн хаш- миль? ”. МУУР, --Байл, битгий хүр! Хор ч | гаагаад өгөөрэй. Бид хоёр-ч явья даа! ТУУЛАЙ:- Энэ шуудайтай томыг байж мэднэ. Азгчиг ї д Я ОНЧЛЕНЭА д зорлуд хор хаясай) Муур, --Араатны хааны зориуд чопо, муур хоёр надад бэлэглэлээ. чоно: бэлтгэсэн хишгийг муу туулай чн Хэрчиж, хатаасан шар лууван гэсэн. --Хор гэнээ? Анчп р Анчид чинь| тоохгүй, их зан гаргана гэпээ? Сай- хороо өөхөнд боож амьтны) сэгэн| хан мэлээрэ Ээ Ээ БАржгулдАи эд луудан анин АрдАТт алэр хаядаг бив дээ? Элэ лав хор ны Час Яллав ргүй:....дэл пы хаанаас бага буурай нмьтдад 80- 5 (Чоно, муур хоёр ялна, “Туулай рнулан тусгай бэлтгэсэн тэжээл гэ- МУУР, -Юмыг яалс мэдэх вэ? гайхан ШОрОЙЖ Ч С ЁЭ3 мама наана Омын болгоомнгтой байсан цээр, “Үүнийг ро! дийн гээсэн боорцог байна гэх юм. шалгахад амархап, Л ЧОНО: --Яаж? МУУР: --Яах юу байх вэ? Тэнд туулай явж байна. Тэр мууд иргийг амсүулчихэл, ЧОНО: --Мэргэн арга! Гэвч идэх- түй бол яахан? “ШУУДАЙТАЙ. ЮМ МУУР, --Түүпийг би мэднэ, сн шүжнг, ЧОНО, --За, тэгвэл Дуул! АДМИД (Хүүхэлдэйн Жүжиг) (Муур туулайг дуудиа «Хөөс, ТУУЛАЛ: --Бар гуай, та энэ Чухам юу болохыг та мэдэж огч урт чихт ухаант найз аа» гэж хэдал-| торт юу гэж хэлэв ээ| Яагаад тэд туслаач! тээ хашгачин дуудиа. Туулай хүрч|"йм амархан ялчихар аа7 2 НУГАС: -- Урьд өмнө ер хараа- гүй зүйл байна. Иймд ном үзэхээс өөр арга алга| Би ярж ном үзье! ТУУЛАЙ! -- Та удах уу? гириэ) ЇУУР: БАР: -- Эдэнд итгэж болохгүй МУУР:--Өа, дэлдэйхэй минь 0Л-| Чоло, муур гэдэг чинь маш хуурамч “бөлс үхэх гээд л ипж байна уу? зальтай. хулгайч амьтад, Чиний Ч ЧОНО: --Хоөрхий, аргагүй шүү ДАЙСАН мипий ч “лайсан. Аягуй бол НУГАС: -- Хэдхэн цаг болж бол- лаэ| Хүч чалалгүй, дорой, жаахан үүнийг чинь хуваагаад зооглочихно. но, хэдэн жил ч явис мэднэ. Ойрхо- биетэй » Эвий, авий! Ь ТУУЛАЙ: -- Зар ах аа! Энэ 7 ноос “олдохгүй бол дэлхий. дахипы МУУР, --Хайрын тарчиг хэцүү| Шуудай дотор үнэхээр идэхтэм бай. хЭБЧ ШАЛ эүл ча Хүлл л үвЛмҮрг ийм үед лдарсандай тус хүргэх нь гаа юм уу? 7 САРМАГЧИН: -- Тэгн ажил БАР -- Байлгүй лах юм бэ? Яа- 7 сай итгэдэггүй дэлдэп. гээчив? Зай: ёстой өрөвч, иигүүлсэнгүй чипар дав| Тийм үү, туулай? удаад яах том бэ? Би амсаад орхиё! Ингээд л амсчихад боло шүү дээ: зо Бай --Наадах чинь тэгээЛ| хөө, тэгэхээр байна. шүү, ойн бүх (Шуудай руу ухасхийлэ У МУУР: Х туулайг цуглуул! Яг энд! Өөр муу-( Туулай, нугас хоёр татаж авна) нан "Ч Эль хАрхиж Өрсүлэ ЛУУ-| сайн жишиг амьтад юу байна даа, НУГАС: -- Ингэж болохгүй. Аля- ТУУЛАЛ: уДаЛ хоол о| бүгдийг шуудайны лэргэд! рап юман дээр эрдэм мэдлэггүй, хөн- 4, игхөлнар каклаас оло ТУУ. : : гөн хуудам оагиаж хэрхэвч болохгүй. вэ! УУЛАН: - Тэгээд яахав? Хорон, санаатан «хаа сайгүй байна ЧОНО! -Айлын ногооны хашаа- Ё2НИД сс дацан диЛцаЭт сүй Бага буурай амьтдыг яаж ч чадах паас. Чамд өгөх гэн арай чүү үүрч, рео хувааж идэхгүй юу. ас гэн байж мэднэ. За ингээд би явья! (дүүрч ирлээ, Золтой л пудруулчих-| үн болож Знгэ унд сүЙХагнэ Номоо үзье! Баяртай, сангүй! йна уу? Би лвлаа. “Харж байна 1 ТУУЛАР: -- Баяртай. Түргэн МУУР: --Ил, ид! Амт ч гэж амт| шүү, чамайг! (Бар явпа, Туулай хар- ирзэрай! лал! саар хопропо. Тэгээд дуулиа) САРМАГЧИН: -- Баяртай! Ша- ТУУЛАЙ! --Та нар яаж мэдээг? Ойн чөлөөнд хэптэж байгаа лапхан ирээрэй! Олсоп: шуудайтай энэ їом чинь Амттай сайхап хоол юм уу Аюул тарих хор ч юм уу Хэн мэдлээ дээ?! Хэлж өгөөч дээ? Хор юм уу Хоол юм уу? НУГАС: -- Далаплчтайн хэрэг билээ! Түргэлэхийг бодиоо, (Мугас явж одио, Туулай дуулна) Ойн чолоонд хэвтаж байгаа Олсоп шуудайтай өнө юм. чинь Амттай сайхап хоол їюм уу Аюул тарих хор ч їом уу? Хэп мэдлээ дээ? Хэлээд өгөөч даа! Хоол юм уу? Хор юм уу? САРМАГЧИН: -- Хоол юм. уу. хор юм уу (гэж эв халгүй далтаснал) -- Найз ва! Өвгөн чинь ганцхан ширхэгийг пмсчихид байгаа. Үхлэл Ийм юм аооглодгүйсэн биш бил үү? ЧОНО: --Тэгээд яагаав| Өөрсдөө гиддэг бол яалаа гэж чамд Өгөх гэж байх тэ? (Туухаа шуудайны амыг үзнэ ТУУЛАЙ: --Хонгорууд минь, энэ чинь лууван биш байна. Би мэдэлгүй яахан! ЧОНО: --Үгүй ер өс! Ги гэнэ шүү! Хэрчээл, хатавчихаар ийм бол- ТОМ. МУУР: --Яасан өмхий саналтай эл пэ? Ийм жаахан байж, юутай том санла гаргана вэ? юу нээж Тайгын поорхойд хэлтэн: байгаа Тааран шуулайтай энэ юм чинь Тэжээж тэтгэх хоол юм уу? Тасэрч сүйтгэх бөмбөг ч юм уу? Хэп мэдлээ дээ Хэлж өгөөч дээ Хор юм уу? Хоол юм уу? ЛАП!: --Хэн маань муу са-| Туулайп дууг сонсоод сармагчин тэр л биз! Өлсөөд байна. яаалж байгаа бол доо?! Тэгээд ч хэй|Ххүрч ирнэ) ТУУЛАН! - Би : тасан Гаудах бүхний ил, уу гэсиййг идэж, уул / ч 5 (хуе. гээс бодохгүй. байна. Хорто байдаг эЭЯАЙ вллсан Зэрьйн 4) ХЯДРИЦАН 7 СУ ШЛААХ АВЫ19 МЬ байвал яана. Гон гэнэт тэсэрвэл дєгө22030) уучлаарай. ! яана? Нугас гуай улахгүй ирэх бай- 22-98, Яахав, туслах л гэ- САРМАГЧИЙ: --ӨглөөНөөс хойш гаа дад! а та иарит нэг юман дээр цооглоод, САРМАГЧИН: Хэдэн шил тапэх ч їюэн юм. Үүнээс амсахгүй бол хохь . нь “чинь шүүү! ЧОНО: --Наадахынхаа ам руу "чих| Бариад вв! (Муур туулайг барьж авах гэнэ, | ход! Олчихоод Ч гэш дээ. Чоно, Энэ үед Бар хүрч ирнэ) муур хойр надад огсон юм, Тэд хэ. зөмирээг тээчиннгглэхЄВрЭр ЭР СЭТГЭ ий Л Г-777-7 28 яьттр» ус ух юм бил ээ? Їр ны үүнийг энд халчихиал иаслд зам ба? ТУУЛАЙ: -- Болохгүй за| Шуу- дайтай зомны учрыг лаавал олох ёс- той. Идэх юм мөн үү. биш үү тэдэг- маргалдаад ч байх шиг болохоор пь хүрээд ирлээ, (Юу болчихоо вэ? ТУУЛАЙ: Ийм нэг юм олчи- шээх (6таррчи Жимсний --Лг-: С2лШсач822БӨСАЖЭ) иагсчигрижсахлслажсмсЭн ї “2ГЁ2 Д. Сүхбаатарын ийрэмжнт улсынхэвдэлийц комбинатад хэвнлав, тэа буш! Хамгийн гол ив гайхал хог-. 7 шин чоцо, аальт муур, хэрцгий дог- шин Ба 3 гэж 0 мэдэхгүй бол бид үргэлж чадагд явах болио. Үеийн үед бусдын өрх- шээлд орох болно. Зальтай амьтдын апилийг мэдэхгүй бод яаж амьдрах 1. вэ? 2 САРМАГЧИН: юм билээ? 2 -- ТУУЛАЙ:- Дахиад хууртаг- дахгүй байхгүй юу. (Чоно, муур хоёр модны 4 р нуугдана. Тэд оор, хоорондоо ийнхүү ярилцана) МУУР: -- Хараач! Нөгөө үрлэп бөмбөгиүүд нь тэсрээгүй л юм байх даа| Сармагчин хүрээд ирчихэж. ““ЧОНО: -- Эд чинь төгээд юугаа хийгээд сууцгаагаад байнаа7 Тэнэг юмпууд чинь бөмбөг. дэлбэрэхийг шин гээд л хүлээш байгаа байх ш 1 МУУР: -- Өэ, мэдэхгүй. Бар бид хоёрыг дөнгөсөн байх! Тэр чинь энэ: ойн хамаг амьтдыг Хооронд нь хл- Далдуулж чадах түрэмгий амьтан шүү! Би үнэнийг хөлөхэд Баангай- наас айхгүй: мөртөө Барнаас л айж ливдаг їөм: Хүүш, туугдаарай. Цаа- наас чинь пугас айсуй! (Нугас ирнэ, Туулай, Сармагчии хойр баярлалдан угтана) 1 НУГАС: Мөн ч хачин (0м болж байна даа. Хавь ойрыш хамаг амьтан дайнжээ. Ойд зөвхөн Бар, чоно, муур гурав л үлдсэп байна, ТУУЛАЙ: Яаглад? тэд явчихсан юм бол оо? НУГАС: -- Наад шуудайтай юм- паас чинЬ болжээ. Чоно, муур хоёр Бард хууртагдан шуудай дүүрэн тэс- рэх бөмбөг ойд байгаа. Тун удахгүй дэлбэрч хамаг амьтныг хөнөөнө гэяс айлгасан байна. САРМАГЧИН: -- Тагээд зїэ шуу- дай дотрох чинь тэсрэх юм болж бай- на уу? Би явлаа. -- Мэдээд ч яах Хаашаа НУГАС: -- Май, нэгийг амсаад орхи! Иднэ гээд байсан биз дээ| (инээнэ) САРМАГЧИН: -- Өршөөгөөрэй, амь авраарай! ) НУГАС: --За. сонс| Барын хэл- дэг ч худал! Чоно, Муурпы хэлсэн Ч худал. Та хоёрын таавар ч буруу байяа. Энэ шуудай дотор байгаа зүйл бол бүгдээрээ үйсэн бөглөөнүүд юм. Хүн шил сав бөглөх гэж үйс шахаж ийм бөглөө хийдэг юм байна, Номд, тэг2ж бичясээ САРМАГЧИН: -- Тийм байх ал! Бөмбөг биш байх Ёстой. Хүүе ээ, энэ бөглөөг чинь идэж болдоггүй эд. үү, тагээд7 НУГАС: -- Болохгүй. Хэрэн ид- вэл гэдэс, ходоод Чинь түгиирнэ. Хоол болохгүй хор болпо. Та партаа л бөмбөг гэсэн үгї Гайхал «саарал чоно, зальт шар муур, бас догшин цоохор Бар гурав ядуу дорой амьт- Дад хоол болохгүй, гэдэс бөглөх ИЙМ (Л тусламас өгөх гэсэн байна шүү дээ! Эрдэм мэдлэггүй байлал ямар дорой буурай амьдрахаа мэдэж байна уу? Өнөөдөр тэд бөглөө тавьж байна, маргааш үүрэнд чинь бомбөг талина даа! Яасан осолтой вэ? ТУУЛАЙ: -- Хэлээд яахав. Бөглөө гэдэг чинь боорцогтой мөн ч төстай эд юм байна даа! НУГАС: Харахад адилхан мортөө дотроо оөр зүйл энэ хор- тоОД мөн ч олон доо! Алив ялцгаал. Мапай ойд ямар ч аюул болохгүй. болох ч ёсгүй гэж тарж бутарсан, амьталдаа очиж хэлье! ТУУЛАЙ: Явцгаая (Тэр гурав дуулал “явна) ! Хамаг олон амьтад аа, биднийг сонсоорой” Хаана байпа, наашаа ирээрэй ШШуудайд, бомбог, биш бөглөө байлээ) Шулуухан хэлэхэд бас хоол би хор |! байжээ , бидпнийг сонсоорой Буцаж, ой тайгадаа хүрч ирээрэй! Үй түмэп амьтад аа, бидпийг 2231 сопсойрой!” Үүр, бууцандаа даруй иржг, 1 сэрэмжлээрэй! (Тэд ийнхүү дуулалдсаар люк одио- : СХошиг) Булт. олон амьтад аа. єгеож “Эрхлэгчийг С. НАДМИЛ 1:2--н--г- Индекс--14140 Ё юэ “ГулнеЕЖНЕВ: Е -С ЗЭЖ МИНЬ НАСААРАА АЖИЛЛАЖ, БИДНИЙГ ӨСГӨН ӨНДИЙЛГӨЖ, ХООЛЛОН УНДАЛЖ, ХУВ- ЦАС ХУНАРЫГ МИНЬ УГААЖ ЦЭВЭРЛЭЖ, ӨВДӨ- ХӨД МИНЬ АСРАН СУВИЛЖ ЯВСНЫГ БИ ЯМАГТ САНАЖ, ЭМЭГТЭЙ ХҮНИЙ, ЭХ ХҮНИЙ ДУУСАХ ГЭЖ БАЙДАГГҮЙ, ХҮНД ЕР.. АНЗААРАГДДАГГҮЙ. ХҮНД БӨГӨӨД АРИУН ХӨДӨЛМӨРИЙГ ХЭЗЭЭД ХҮНДЭЛЖ СУРСАН БИЛЭЭ. ЭХ БОЛСОН ОРОН ГЭЖ АРДЫН ЯРИЛЦДАГ НЬ УЧИРТАЙ. ЭХИЙГЭЭ ОРХИДОГ, МАРТДАГ ХҮН - БОЛ ЭХ ОРОНДОО САЙН ХҮҮ БОЛЖ ЧАДАХГҮЙ ээ. ««Дурдатгал» зохиолоос 38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ м419 (1758) МИНИЙ САЙХАН. ЭЭЖ .Б ташийн, фугчд, цулүлгганн ! 65 азошди. идрллл- 0.фнараа. 7! НАНЗ ХОЁР. Охин насны баяр балсгалан хяз- гааргүй ик эз. Учир нь гэвээ6 ирээдүйн ээж хүш Энэ орчлогд эмэгтэй хүн болж төрнө гэдог баа л нэг ховорхон заяа! Тулхан бие, туяа татсан царай, охин насны баяр жаргалт сайхан өдрүүд эргэж дахин ирдэггүй, Тэр учраас охин байх наснаасаа эхлэн өөрийгөө төлөв даруу авч явбал хожим нам- балаг сайхан хүн болж, хүн бүрийн хайр хүндэтгэлийг хүлээж, охин насныхаа оргилуун сайхан тэмүүл- лээр хийх бүтээхийн .жаргалыг амталж, хүний хорвоод хүн болж төрсний гавьлагаа эдэлнэ. Охидын сайхан инээмсэглэл, наран гийж сар мэлтийх шиг өн- гөлөг өөдрөг жавхаа бол хүний орчлонгийн “ирээдүйн өнгө жагхаа байдаг юм Ухаантай сайхан, цэвэр ичимт- гий чанартай намбалаг охидыг ха- рахад түүний ирээдүйн зол жаргал иүднээ тусан гэрэлтэж, байх шиг санагддаг: Амьдрал өөрөө тэр чи- гээрээ уянга байдаг. Түүний нэгэн баясгалант уянга бол охидын цан- гинасан дуу, агаар цалгиан баясах сайхан инээд гэж хэлэхэд болно. Хүний орчлон. сайхан. охидоор дүүрэн ч бүгдээрээ амар жаргал- тай амьдарч чадахгүй байна. За- рим-нь гуйлга гуйж алгаа тосон явахад зарим нь салхи шиг хур- дан” хөлгөөр сүргийн зүг дуугаа дуулан давхина. Зарим инь ажил эрэн -баячуудын хаалга тогшиж явахад зарим нь хөгжмийн тансаг аялгуунд хөл нийлүүлэн бүжиж япна. Эпэ нь энэ дэлхийн охидын өөр өөр-хуль заяа, оор өөр амьдрал юм.” .Хөрөнгөтөн оронд сайхан охид. амь зуухын төлөө биеэ ху- далдахаас буцахгүй амьдарч бай- хад социалист оронд- охид сургуу» лийп ширэаний ард эрдмийн шим хүртаж, сүргийн аахад: баатрын бариа гардаж, үйлдвэрийн. цехэд суурь машин хүнгэнүүлэн, тариан тэнгэст дуугаа ДУУЛЖ ЯВНА Охип пасны баяр жаргалын Дээд нь сурлага, хөдөлмөртөө үнэнхүү сэтгэлээс тэмүүлж, ахмад үеийнхний халуун мөрийг орлон, ажил үйлсийн тэргүүнд мөрөө гаргаж пэрээ дуурсгаж лпах аугаа тэмүүлэл байх ёстой, їїдэр даалуу» даа олсон нэр хүнд хүнийг иасал турш өөд нь өргөж, үргэлшийн байр баясгалан, мопхийн их бү- тэЙЛД дуудаж байдаг. Цэл залуу амьдралаа эх орныхоо төлөө өгөх- доо алдарт Зол яагаад харамсаа- гүй билээ. Дүүжлүүрийн-дор зог- сохдоо Ч тар «Ялалт манай талд» ганс..бат итгэн! «Бид хоёр асуун сал, та нар цөмийг дүүжилж ча. дахгүй» гасан цогтой үгээ дэлхийд цуурлїтуулж, байсныг бид өнөө», “СҮХБААТАР зөв: оны ГУРАВДУГААР САРЫН 8, ” “МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН 28 “ТГЧЭЛВН 151 2 ! ХАТАРЫН НЭРЭМЖИТ дшэсгХлэнХ ДАВАА ҮНЭ 10 МӨНГӨ НИЙТЛЭЛ дөр: бахархан санах учиртай. Өнө, бол охидын ориг баатарлагийн мөнхийн жишээ юм. Манай алдарт хувьсгалч Түвдэнгийн Бор яаж тэмцэж байлаа. Хэдийгээр түүнийг хадан цохион дээрээс түлхэн уна- гасан боловч тэр үхээгүй, харин хувьсгалч ариун үзэл бодол нь эх орон даяар түгэн тархаж бидний бахархан дууриах сайн хүний жишээ болон мөнхөрсөн билээ. Энэ бол охид амьдралд тодорхой байраа эзэлж байсны яруу сайхай жишээ юм. Сургуульдаа таван он- цын эзэн, үйлдвэртээ таван жи- лийн гавшгайч, хөдөө сайхан ну- тагтаа хөдөлмөрийн аварга болсон мянга, мянган охндоороо өх орон бахархаж байдаг. Энэ эх орны бахархалын эзэд нь манай баяс- галант охид билээ. Охидын гар оролцохгүй нэг ч ажил манайд алгаа. Шинэ хотын барилга, шинэ уурхайн цамхаг, атрын шан татах, шинэ айлын галыг асаах шинэ сургуулийн үүдийг нээх, цөмд нь мапай охид оролцож байгаа нь баярлууштай. Иймээс охин насаа хайрлаж, даруу: төлөв, хүнлэг ариун, нөхөрсөг: найртай, зелдэг | элгэмсүү, цог жавхлантай, шулуун шударга байх эрхэм"чанарыг элзэм- шихийг дандаа бодож явах учир- тай, Хар толбо суугаагүй цайлган цагаан сэтгэл, амьдралын нугачаа үзээгүй гэнэн хонгор нас, хайрлаж дурлахын жаргалыг ухаараагүй балчирхан уе, хатуу хүнд ажлын амтыг үзээгүй омголон мөч охин насны эмлэг нарийн зэдрээт зам байдаг. Иймээс Амьдралын алн- ваа өнгийг танихын тулд ном их уншиж, юм мэддэг болох нь юу юунаас илүү чухал. Охид та на- рын дотор ирээдүйн эрдэмтэд, яруу найрагч, хөдөлмөрийн баат- рууд, эмч, багш, ннженер гээд төрөл бүрийн сайхан” мэргэжил эзэмших хүмүүс байгаа. Түүнд хү- рэх зам бол.гагцхүү сайн сурах, сахилга, тэвчээртэй,. ухамсартай чанарыг багаасаа эзэмших явдал юм. Эх орноо хайрлах халуун сэтгэл, ард түмпээ хүндлэх өгөөмөр ит- гэл, аав ээжээ бишрэн дууриах сайхан чапар, ах дүүгээ асран тэт- гэх эрхам ёо эна бүхнийг мэддэб, чаддаг байх нь хүн болохын тТө- Дийгүй, сайн иргэн байхын чухал нөхцөл байдаг юм. Сайн охндод сайн. нөхөд заляана. Ухаантай сай» хай хүнд улс орон ивээл хайраа хүртээнэ, Хөдөлмөрч сайхан чала- раарал хүн өөрийгөө болон нохдий- гөө өөд инь татна. Ажилсаг гар, ариун сайхан сэтгол дээр л эх орон “тогтнон оршиж, хөгжин цэ- цэглэна. Охип насны ирээдүй асар их ээ. Тэр сайхан ирээдүййихээ тө- лөо дуулах дуугаа, дугтрах хүчээ, халуун сэтгэл, хамаг итгэлээ. 30- риулцгаал: Охип нас эргэж ирэхгүй. Яруу найрагч Ш. ДУЛМАА. ӨВНГ Хүүхэлдэйн жүжиг, кино үзэхээр тсатрт өчих дургүй хүүхэд хад байлаа даа, Тэр тусмаа хүүхэлдайгээ өрөө тоглуулиа гэдэг бүр ч сай- хан. Салхан МХЯЭ-ийн Төв. Хо- рооп дээр ЇЗНМАУ-ын Хүүх- дийн Төлөө Фондын Төв Но- миссоос пийслэлийн зарим сургуулиудад хүүхэлдэйн бяцхан театр бэлэглэх. цуг- лаан боллоо. Цуглаанд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв, БН МАУ-ын Хүүхдийн Төлөө Фондын Төв Комиссын дарга. хүүхэд, залуучуудыг ха- замжлан хүмүүжүүлэгч А.И. Цөдэнбал-Филатопа, МХЗЭ- ийп Топ Хорооны парийн бич- гийн дарга, МПБ-ын Төв Зөп- лөлийн дарга Ч. Цөрэндулам нар болон албаны бусад хү- мүүс оролцов, А. ИГ. Цэдэнбал-Филатова цуглаанд зөрөлїїс0Н палуу- чуул багачуудад хандаж: -- Орон далар хүүхдийн инингаэцицициипнлипйнншинилинициийипипит МАНАЙ | С9РВ Олоп улсын эмэгтэйчүүдийн баяр, Энэ өдрийг угтан Олон шил сапаачлан зохиолао, орны хүүхэд багачууд МАНАХ т ХОНОГООР - “ХҮҮХЭЛДЭЙН 1рга21121011312111 34 БЯЦХАН урлагийн йзадам амжилттай явагдаж, театр, урлагийн байгууллагууд шинэ шинэ жү шиг, копцерт, книо бэлтгэл багачууд та парт сонирхуулж байна. ПНМАУ-ын Хүүхдийн То- лөө Фондын Төв Номисс эпэ урлагийн наадмыг тохиолдуу- лан та бүхэнд хүүхэлдэйн бяцхан. тсатр бэлэглэхээр шийдвэрлэсэн. юм. Хүүхдүүд ээ! Та иар дэл- хийн болон өөрийн ориы сон- годог урлагтай тапилцал! сайхан. хөгжимд | дурла, ном их уншаарай. Элэ бүхлт та тарып хичээлээр олсо! мэдлэгийг улам балжуулих болно. ” Хөгжим, урлаг, номтой пөхөрлөхийг та парт поплөг, Та нар энэ хүүхэлдэйнүү- дийг ашиглаж, сургууль дээ- рээ хүүхэлдэйн бяцхан театр байгуулаарай гэж. аа- хиад хүүхэлдэйнүүдийг тог- яох түшгийг өохиолтой. нь хамт гардуулав Хүүхэлдэйн бяцхан театр ч, н ахлах -- Дархан хот дахь зөвлөл тийн 15 улирдагчР пнопери. уригджээ 20 дугаар Л. Шановалова сургуулийн уулзалтад Тус сурлагатан Х. Должиижав сурагч им. Сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн цэцэг тарих дарга, онц талаар мэргэжсэн манай В ни ооо МЛ 5 пнипиипизлттитипн ишийг АХЛЖЛАГЧИЙН. ДУРАНД ХҮҮ 1ЛТҮЛЕүРтАггэа 18541424 ЕЛТРУУД хүлаэж, авсан нийслэлийн сургууушудын пионер сурагч дыг төлсоляс 23-дугаар сур- гуулийн 7-гїШши «ЛА» ацгийн сурагт Г, Номин, 59 дугаар сургуулийн -б-ын «ЇЕ» пигийн сураггЦ. Бүлидмаа зар баяр талархаад илэрхийлж, хүүхалдайїг театрылхаа анх- ны тоглолтод хүүхэд, аалуу- чуудыг халамиглай” “хүмүү жгүүлэгч Ас НИ. Цөдагбал-Фи- латоваг урип, Уг хүүхэлдэйнүүдэд (0- риулисе «Ойд болсон ляпдалт, «| Шуудайтай: мм», « Бар, муур хоёрын ууллалт», «Гур- иапг найл, ” гуриап г дайсан» аарэг жүжгийн зохиолууд бичсэнийг “хамт гардуулж, Ийнхүү нийслэл хотын хэдэн. сургуулийн. хүүхэ, багачууд хүүхэлдэйн бяцхан театртай, тоглох . «асүжиг- тэй “боллоо. Хүүхдүүд эл! Та иар ч га- сон сургууль дээрээ хүүхэл- “дайн тєалр- байгуулан, ажил- луулаярай Т. ДАВААДОРАС ЗУРАГ ДЭЭР- Дархан хо- ТЫН гуравдугаар” сургуулийн 5-ын «А» ангийн су. рагп, онц сурлагатан С, Алтан- зул, сургуулийн Я8-- онц сурлагатац Ё , тавдугаар аийгийн онц сурлагатии Ц, Гантуяа нар, - Бсдүгээр и гвОДИАДИСТЫАН ТӨВӨХ: ЁС, СУРАГЧ” ЗАД УГААГЧДЫН ҮЗҮҮЛЭХ СУРГУУЛЬ Уужим цэлгэр танхимд бс- лолын хувцсаа Өмсөж бүрээ бомбороа. барьсан пионерүүд шигдран. шагсчээ, Үзүүлэх тоглолт эхлэхэд бэлэн боллоо: Октлбрийн, районы 10. ий їлийп 18 дугаар .сургууль, олоц Улсын инонерийн-«Най- рамдал» лагерийн пионер су- рагчдын - төлөөлөгчид. Оролц- сац Зад угайгчдын “үзүүлэх тоглолт, буухиа тэмцээн-дээр МАХН-ын Төв Хорооны ажилтай.Я. Гончиг, Хүүхдийн Толоо Фондын Топ Компссып дарга,. БНМАУ-ын. соёлып гавьяат зүтгэлтэй, “төрийн шагналт -А..И, Цэдэибал-Фи- латойй, АБЯ-ны нэгдүгээр орлогч--сайд. Б. Даваасүурапл, МХЗЭ:ийн Төв Хорооны 4- рийн: бичгийн дарга, мпБ ын Тон Зөвлөлийн дарга Ч. Цэрэндулам нар болог алба- пь бусад хүмүус. хүрэлцэн иүрэцээ. Үзүүлэх тоглолт, буу: хид тэмцээпиїг алиллагаатапйт танилцаж, туршлага судла- хаар пийслэлийп “еронхий бо- ловпсролын сургуулпудын хирал хичээлийн: эрхлагчид, нам, эвлэлийн байгуулллгыг алсилтан, пиопнерийлЛ удир- дагч їдэвхтнүүд оролцон «Пипонер сурагч бүр цэвэрч, иямбай сойёлч боловсоц байц- гаал» гэсэн уриан дар бол- сон уг узүүлэх тоглолт 138 дугаар сургуулийн Зад угаагч- дын «Солонго», «Глндингоо», «Ундраа», «Оргил» багуудын «Эрүүл мэнд-аз жаргал» сэ- 38- дэвт гар зургийн. уралдаа- наар эхэллээ, “Уралдаанд оролцсон. ппонерүүд арнуй цэвэр, соёлч байдлын сэдвээр хурдан хугацааны дотор ам- жилттай зурцгаалаа,, Тэмцээ- пий хоёрдугаар үе: Гутал тос: лох, товч хадах, дүрэмт хупц- сай эзэмшил, лыг сурагч хүн ВЭЛ ЗОХИХ-вВа7 г лө ортоөгдбор Я хил тэМцавц хару н арУулл: 2)19) улсын пионерийн Хиам: дал» лагерийн ПиОНер үдийн. «Зад угаагч рядын 2335 лах тоглолт, “ГҮХДИЙн хөг- жилтай хошин дууцуу му! цэвэрч бус, бохир, л0021)3 гай. хүүхдийг Шүүмтилсэн ШОГ “тарванууд ! амицггтай «болж үзүүлэх сургуульд орд” ЦОГЧиД, үзэгчдээс /иэлэлт 88” лаа. ЧЕЛОҮ «Пиопер: сурагч (ч Ч иямбай, 5 соЛд бүр цав ОН байцгаая» уриан дор болсон уг гүзүүлэх-сургууль ир, пи0- перийн . булгэм, анги бүлэг, янз бүрийн паспы хүүхлий! бүлэг дэх арнун цэврийн 195 хөрлөлийн хөдөлгөөнийг “0Р- нүүлэх. сурагчдын ариун ЦЭ- вэр, “соёлшилтод: сургуулР багш: нар, эдэг эх нийт ХҮ- мүүсээс үзүүлэх тус дэмЛ- лэг, хяналт, шаардлага, ГҮ!” цэтгэх үүрэг «лмар ур дунд хүрэхийг харууллаа, Үзүүлэх: сургуулийн эцэст Хүүхдийн Төлөө” Фопдын ТӨВ Номиссын дарга А. и| Цэ- дэнбал-Филптова АБЯ-ны нэгдүгээр орлогч сай : Даваасүрэн, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Царэн- дулам нар өсвөр үе, пионер сурагчдыг соёлч .болопсо!н, ариун цэвэрч, нягт илямбай иргэд болон хүмүүнихэд сУР- гууль, багш нар, нам, эвлэл, ппонерийп байгууллагын ажилтнуудын үүрэг харвуц- лагын талаар үнатэй: заавар зөвлөлгөө өглөө Т, ГАНДИ ОНЦЧУУДЫН ЧУУЛГА УУЛЗАЛТ Ппонерийн: лаихим бүлгэ- МИЙЧ.. ПжлЛын уол төг болдог учраас анд цаг ямагт хурал цуглаан, өдөрлөг, ү зүүлэх агвил зохиогдож. зав чөлөөгүй бай- даг, Энэ удаа ч Дундговь айх: гийн- төвийн.8 шилийн сургуу- ЛИЙН пионерийн танхимд бүл- гамийп. таргүүний сурагчдын уулзалт зоплөлгөөн болов, Ёслолын Хувцсаа өмссөн охид хөвгүүдийн дунд МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хү- рэл медальтан, «Тавац онцын Эзэн», «Залгамлс үе» аяпы гавшгайч пионер олон байн Хүүхдүүд чуулга уулзалтаа угта/ж «Цэвэр сайхан бичигтэн болцгооё» «Хэн хамгийн олон оиц. авах ва?», сэдэвт 14 хо. ногийй ашвил.аохножээ. Энэ хугацаанд 7--гийн «Б» ангийн сурагч Алтанчимэг, 3--ын «Н» апгийн сурагч Балрсайхан нар бусдыгаа хошуучлав, Туулга у лаалтаар сурлагадаа амжилт гаргасан 6--гийцд «Бь ангийн сурагч Ё, Оюунчимэг, (--ГиЙН «ХА». ангийн сурагч НИ. Оюунбилэг, Д. Эрдэнэболор 8--ын «Г» ангийн сурагч Цол: моп, 4--ийн «А» амгийн су. рагч Зандалхорол нарыг «Та- бац онцын эзэн». «Залгамж үец» аяны тавшгайч тэмдгадр шагнасан байна. Чуулга уул- залтад оролцсон пионер .сураг- ЧИД, туршлагаа солилцон дараа- ГИЙН уулзалт хүртэл сурлагын чанараа. дээшлүүлэх уриалга гаргяп, Сурагч Ж. МӨНХТӨР г, цогооО Өвөрхангай пїїлгийн Гучин-- Ус сумын 10 жилийн шїїн захиргаа, пионерийп бүл- гамийн абёпллол опц сурлагатныг зөвлөлгөөн. хийлээ, Онц сурла- татнууд туршлагаа ярилцал: Их Лениний: үйл харэгт үнэнч байж, алд йөхдөөсөө цуцалтгүд суралцья» уриан ,дДор явагдалс байгаа «Залгамж үе» аяны «Эрдмийн далайд» жилгүүрээр амжилттай аялж, сурлагаар хоцрогдож яваад нөхдийнхөө хичээл хүмүүжилд туслалцаа үзүүлэн дундаас сайн сурлага. тан. болгох хөделгөӨй Фрнүү. лах зүүрэг авлас. Зөплөлгөөнд оролцогчдоос сургуулийн нийт пионер су- рагчдад хандалт уриалга гаргд- лаа, Тэд найл нөхөддөө їйгийг хуваарьтай, үр ашигтай өнгө- роврк, хичээлээс ХожИМДолж, тасалдаггүй хамт олоп болох, хичээлд сайн бэлтгэй Тэрийг даалгаврыг бүрэн хийж, но зохиолтой. байнга НӨХдрлөх, чөлөөт цагаа зөв аохисто! өн. гөрөөдөг дадал заншилтй!ї бо. лохыг уриалжээ Онц ФбУрлд- гатны зөвлөлгөөнөөд ДО үүл. сэц 18 арга барилыг шурах Үйл. ажиллагаандаа дүЧар їзэр навтрүүлж, анги ДЭВШ!Х, сур- гууль тогсох шалгалгандад одоопоос эрчимтэй бэлтїэХэар тус сургуулийн нийт Яэолєр сурагчид шамда з2!!!Э: Мен суудаг бар, шурдаг сургууль, апги танхим хаа оД хогшлыг болон шоДоШин хэрэглэлээ хайр гамтай Хараг. лэш занших шєил Үүр тай захиогдож байна. 5 ДиРДО Ппонерийн ахлагч МО сч р ДАВААСАЛБУу сургуу- ээж, эв» “шангаа лент сгтсалтсхэлаллнашлнсал 1311150 ТОМ БҮХЭН, ЦА- ХУВЦАС, СЭТ- ТЭЛ САНАА ӨМ ОЛИХАН эй» ОВАЙХ | АЛ. П, чЕхОВ аж? «Ямар хүнийг сайн хүй гэх вэ? Энэ талаар зөвлөлгөө өгнө үү? Завхан аймгийн Шїилүүс- тэй сумын дунд сургуу- лийн нгийн су- рагч Д. ЦЭРЭНДОЛЖИН БНМАУ-ын шаг- мзалт, гавьяаят эүүлййгчил Л. Цогзолмаа -манай сурвалж яагчийн асуулта хариулж байна. УУ До хариул : Сурвалжлагч: Хүүхэд бүр сайн хун болохсон гэж хүс- даг. арин яавал сайн хүн болдгийг бүрэн ойлгохгүй, эсвэл өөрийн хүчинд итгэх- гүй байх тохиолдол байдаг. Энэ талайр та өсвөр үсийн- төрийн “ хүн болохсон гахаэс өө тай орны хүүхдүүдэд сайн. ямар хүсэл байх билээ, Сайп хүн болохсон гэдог бодлоо бие- зүүлэхэд зорилго, тэйчаар, ха- туужил, ухаа, эрдэм мэдлэг хэрэгтэй, Тэгэхлэар сайп хүн болохын тулд сайн хүүхэд байх хэрэгтэй, Сайн хүүхэд МүҮЧ хүний сайн сайхан бүх- нийг өөртөө шингээх гэж тэмүүлдэг, түүн шиг сайн болть! гэсэн өөрийн бодолтой, хэзээ юу хийх талаар тодор: хой зорилготой, өөртөө ондор шаардлага тавьдаг, дутагдлаа үнэнч шударгаар хүлдэж чад- даг болохыг хэлэ, Нөгөө та- лаар хүлий нүдэнд харагдаж үзэгдэх зүйл їь хичиаэн сай- хай байлаа ч догоод сэтгэл нь ариун биш байвал лал сайн хүүлэд байх билээ дээ. Өөрийгөө хичнээн сайн ар- чилж, торддог мортлөо хүнд хэрэгтэй тустай ашигтай юм хийж. бүтээхгүй бол бас л сайн хүн болж чадахгүй. ДО- тоод сэтгэлийн хувьд хамгийн энэрэнгүй, эелдэг, хүнийг хайрлан! хүндэтгэн, чаддаг, гадаад үзэмлгээрээ үеийн, өг хөд, олоП түмэндээ сайхан сэтгэгдэл төрүүлдэг хэний ч нүдэнд цэвэр цэмцгэр, хараг- даж, хүнд хэрэгтэй юм хийх, бүтээх хүсэл тэмүүллээр өө- рийгөө хөтөлж явбал сайн хүй болно. Юуны өмнө яү- ний төлөө. байнга анхаарал 1үЗрух! (120: Үүний тулд өөрийн сул та- лыг олж харах ухпалаг чл- нар, лутагдлаа сонсол: чад- даг тэвчээр, хатуулгилтай байх-нь юу юунаас өрхэм чанар: Хүп бүрт апьядслаг, ажилсаг, тусч, знөэрэнгүй, шударга, толов даруу зэрэг ямар нэг сайн тал заавал бай: даг. Товчхон хэлэхэд хүй хүнд байдаг сайн чапарыг өө- рийн. болгон! чадсан хүүхэд бур сайн хүн болио. Цаг үр гэлж, бусдад сайхан сэтгэл төрүүлэх эелдэг аоолол йаи хүнд хамгаас чухал. Өөрийн сайхиаар арчин”. тойрноо чимж, орчны сайхан бүхнийг оїїлгож. байх. хэрэгтэй. гэл зорлос, Сурвалжлагч: Сайн хүн бо- лохсон гэдэг хүсэл ирээдүйд лмар мэргэжилтэй болох вэ? гэдэгтэй холбоотой. Манай өсвөр үеийнхний дунд жү- жигчин болохсон гэл мөрөө- дөж байгаа, лялангула таны жүжигчин болсон замыг С0- нирхож байгаа хүүхэд олой бий. Л, Цогаолмаа: Би 44 шил урлагийн байгууллагадгажил- лан байна, Уг нь би Төв аймгийн Угтаалцайдам сумын хүн. 14 настай байхдаа «Го- тийн хүүхэн Гүндэгмаа» гэ- дэг жүшиг үзээд түүнд тог- лопс байгаа ягүйигчдийг Хї- раад ийм л хүн болохсон гэж бодсон юм. Багадаа айл саа- БАГААСАА... сайн дураараа уүжигчнээр орсон. Жүжигчин: болино гэ- сац хүслээс өврюу ч үгүй надад 9, Оюун, Н. Цэгмид, зөвлөлтийн мэргэтцилтэн багш нар уйгагүй тусалж байлаш.. Видпний энүжїигчин. байх тэр үед урлагийг. ойлгодог хүн цоөхөн байлаа. Одоо урлаг бүх ард түмнийх болжээ. Бүр цэцэрлэгт байх үеэс нь авь» ляасыг хөглжсүүлэх хичээл заал, байна, НСүтигчин болно гэдэг амаргүй амил. «Өөрийн тог- лол: байгаа дүрээрЭэ хүнийг үнэмшүүлж, итгүүлш, хүнд нөлөөлж чадахгүй бол .хич пээц Ч ясүжиг, нинонД тог- лоод үргдүнгүй шүү дээ, Тийм үр дүнд хүрэхэд уурхайчин шиг зүтгэл, тавчээр, хатуу. шил гаргаж. байлс хүрлэ. Ур- лаг өөрөө их- баян тансаг. Тийм ч учраас хүний оюу- пыг задалж улам ихийг б0- дуулж, ухааруулж, тэр хү- нийг улам урагш нь Хөг- жгүүлж байдаг. Тиймээс хүүх- дүүд сургуульд байх үедээ урлаг урац сайхїы төрөл бү рийп дугуйланд суралцах хэ рэгтэй. Урлагийн дугуйланд явснаар сурлагадаа ахиц гар- гасан, їйр хүндтэй болсон, өөрийгөө таньж олсон о, хүүхэдтэй би уулаас И- сан, Хүн ер яь баярлаж, ба- хархаж, гомдош, энигшиж чад- даг байх хэрэгтэй, Энэ зай он 1 ПҮҮ11111110111Ү11111111111111111111111111111 мэдээл: Харий хүн бүр ур лагийг ойлгодог өврийгөө бог. лон бусдыг балсуулдаг байх нь чухал, Нам засгаас освөр, “үеийнхний толоо тавьш бай. даг байнгын хайр халамжийн | ачаар хүүхэд та нарыг маш сайхан ирээдүй, төрол бү-. рийп мэргэшил хүлэдлг 210 на. Ямар ч ашил" мэргэшил эзэмшлээ. гэсдй бусдыг өарөо- сөд илүү хүндэтгэж уур уцаа- рыг тэвчилс яваарай гедгийг ахмад үеийнхний өм!їөөс хүү- хэд та Ийрт эрхэмлэн захья. Сурадлжлагч: Охид, хөв. гүүдийн үерхэл нохорлолийн талаар та юу хэлмоэр байна, Л. Цогзолмаа: Үерхэл 3 дэг тодорхой агуулгатай байя даг. Үерхэл: байгаа хүмүү биес биеийнхээ ажил Үй амьдрал ахуйд чин санаанан, саа тусалж, зовлон жаргалаа хуваалцанд гэсэн үг, 7 Хүний хамгийн ойр дов ны найз байна гэдэг тэр хүм ний хамгийн шударга шүүмж лэгч байна гэсэн үг. Хэрвээ найзыгаа гомдоочих болов уу гэж бодоод ч юм уу эсвай зд яахав гээд бага ч гэсэн дутагдлыг Нь хэлж апхай руулж өгөхгүй бол хүний ча парын хупьд таапгуухан найд байн таарна. Хүнд байгай муу юмыг хэлээд Өгөх 1їиИМ үнэтэй бэлэг хаана Ч ҮГҮ!н “ Охид бүх талаараа үлг. дууриалтай байгаасай тэт 098 боддог. | Сурвалжлагч: їїх баярлїэ лаа, Өсвөр үеийнхний өмпөвд халамж таньдаг байх нь чу- халтын хүмүүст дуу дуулж чанарыг урлаг, уран зохио. сайлы 82) Цоггол» үү? хал. Нөхдийнхөө амийлтад өгдөг байлаа "Гөдөлгүй аа- лоос авдаг юм: Урлаг урай Танд ав 22 а3ныд сайп ! “0ЬДн “Уутсүрэ: 12-34 сайхал өөрийн юм шиг баярладаг ёр луучуудын сайн дурын театрт сайхны “ачаар юмыг өв "Р! ХҮСЭН Ерөн. | цэг зориул х бай! їїхНИЙ Тө- иь бусдыг өөрөөсөө илүү хүн- бас нэг жүжиг үзлээ. Тэгээд үлэллг, цэгнэдэг болно. Хүн Ярилцсан : ули гаа жєаргал- дэтгэйт явах хэрэгтэй юм. л 14 настайдаа энэ театрт бүр жүжигчил болохгүй нь Н.ДАРИЙМАН д : -: 5 таалал аттаалатауүттааттутаутлатлауаууллталтулууааатауауулїталттуу11110111117181111111111791711111111111г1ПҮ1111113171111111718117Ү1Ү91П1111 17111 11011111111111711ҮҮ11Ү-1ДД1111111 111111 АВХААЛЖ САМБАА, ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ БАЙДРАГИЙН ГӨЛ ДЭЭР Хүйтэн өглөө Байдрагийн голын толь шиг тунгалаг мө- сөп дээр тоглон наадаж бай- гаа хүүхдүүд бол Ваяпхонгор аймгийн Байдрагийл сангийн ши ахуйн дэргэдэх 10 ит- лийн сургуулийл сурагчид юм. Төд спортын уламлллалт тэмцээ «Мосон толио» өдөр- лөгөө явуулж байгаа нь эйэ ажээ. Сургуулийн хүмүүлслийн эрхлэгч Б. Доржтой уулаа» хал: пиг, болюх Манай сурагчид тасгаараа тамирчин хөдөлгөөн оОориүүлэи ажил- лаж спортын Янз “бүрийн сенц, дугуйланд 4100 гаруй хүүхэд хамрагдаж байна. Су- рагчдын «спорт, урлагийн хамтлаг» байгуулац ажиллаж урлаг, спортын нэгдсэн тоОгГ- лолт, уралдаан тэмцээн, уул" залт, өдөрлөгийг сар, долоо хоногоор төлөвлөн явуулж байпа. Саяхан болсон аймгийн 1982 оны өсвөрийн цаначдын улсын аварга шалгаруулах тэмцвэнд сурагч Ш. ҮгЭРЙ сүрэн, -Б. Очиржанцан, Батцэцэг, Р. Оюунцэцэг, 8. Дэлэгдоо, Э. Наранбадрал нар амжилттай оролцож тэр- “түүн байр эзэллээ гэж ярив, ТА НАРЫН ХҮСЭЛТЭЭР ГАДААДЫН ҮЕ ТЭНГИЙНХЭН ЧИНЬ БИЧИЖ БАЙНА Тїанай сонины редакцид ЗХУ болон ах дүү социалнст орны пнонерүүдээс олон ар- нан захидал ирдэг юм. Тэд монгол орны хөгжил, хүн ард, хүүхэд багачуудын ажил, амьдралын тухай с0- нирхжээ. Ялангуяа монголын пионерүүдийг бүлгийл ажлаа хэрхэн явуулдаг чөлөөт цагаа лаж өнгөрөөдөг тухайгаа бич- нэ үү? гэжээ. Хүүхдүүд ээ! Хилийн ча- иад дахь найз нартаа зохнь дал бичээрэй! байна уу? Моптол анд найз пар аа? Би та бү- хэїтэї| танилцаж найз НӨХӨД болохштг маш нх хүсдэг. Ма- най пионерийн бүлгэм БХП Б-эмц 60: лийн Ойг угтаж сонирхолто! олон төрлийн ажил зохиоо байна, Захидал бичилцэж хоёр орныхоо пио- терийн байгууллатын турш- лагаас тодорхой Мэдэцгээе Миннїй хаяг: СССР. 849348. Ворошнловградская обл, е. Суходольск, пер. Ченнховс- кого 614, Чїлавсцому Алек- сандру, Сайн Би гуравдугаар ангид онц сурдаг. Энх тайван, өв иййл- тамдлыг үсдэг, бүх хүүх- дүүдтэй найз иөхөд болохыг хүсч байна, Миний хаяг: СССР, 462830, шалджиева гэдэг. Миний дүү зургаап настай. Би гимнастк каар хичээллэдэг, мөн ороо, герман. хэл бие даан сурч байна. “Хөгжим сонеох ЯХ дуртай. Хаяг хүлээл: аваад захидал бичиэ гэдэгт итгэж байна. Миний хаяг Народпал Рес- публика Болгарил, 4550. яр Пешера. ул. Атанас Горовн, ХУ Б Мила Нишанджиена, Миний тэрийг Мавлипа в2- дэг. Би Чехословагийн Прке- ров хотод амьдардаг Юм. 1968 опшм. хоёрдугаар сарын 8-нд төрсөн, Танай орны үзэсгэлэнт байгалийг зураг дээрээс олон харсан, Тэгээд хэзээ тэтдц цагт тапай ёай- Миний хаяг: Чехословацная социалистическая республика 66902 тг, Знойто ул. Соколь- ская 10 Антлеропа.Гана. Намайг Торгеловн гэдэг. Би "Альберт Эйтштейний нэрэм- жит Интериационал: клубийн гишүүн. Энэ цлубт долоогоос есдүтээр ангийн сурагчид байдаг. (Манай клубийнхэн олон орны хүүхдүүдтэй 38- хидлаар харилцалс-тэднээд эх ориы нь туха тодорхой мэд- Дэг 10м. Танай орша. тухай, та п8- рын тухай иХ зүйл мэдэхийг хүсч байна. Захидал бичихийг |» хүсье! Биднид- хаягт хан орон, Улаанбаатар хотод" рфюй/ 2 222772 ОЧїїлнц үзнэ гэл боддог, Та 0: Ж52858:297 БЧЭрээ) 20 партай танилц ын захидлаар: СЭР 54::2258 т, харилцах гэж байгаадаа нх/72, д ЭЖлэл алга: баяртад байна. тЁнЧӨгж -Ө8) 29Мос Миний хаяг: Таусаллааи” 2о203 ФяушнлА нисАдоУл 8єовлйоил 6,759000( ) РАЕЦдоуУ С55н Би гуравдугаар апгид онц сурдаг, Миний торсон. өдөр тавдугаар сарын 35-нд бол- Намайг Сильвил гэдэг. 12 настай. Ви орос, англи хэл сурч байна. Мөн хийл хөг- шим тоглож чадиа, Монгол найлтай болно вЗ- дэгтаэ итгэж байна. Миний хант: о2эа4 УРЛААГ Фссалел,, Тэргүүний охид Тов аймгийн Зуунмод хотын 10 жилийн хоёрдугаар сур- гуульд сурлага, хөдөлиөроөрбо тэр! Й охид олон бий. "ХУРАГ "ДЭЭР: "Бүлгэмийн аовлөлийн дарга, онц сурлага- тан Д. Бадамцэцэг, 2- «Залгамж || үе» аяныг гавштайч, онд сурлагатап Туи- галаг, Байдрагийн голын хүүх- Оромуртсхэд өбимр. Р, 14 дог. Ви ном унших, өпортоор дүүд биеийн тамир спортыгүул. олодёжиал, 8, хичээллөх | дуртай. ЇЇНИЙ ду, й ХАЛ бүх нийтийн үйлс болтол кв 36. Мышиковой Лене, ямьдарч байгаа хот иижигхэн 24:24 аниллдссын ! хамт олноороо тамирчин ч гэсэн үзэсгэлайтэй гоё хот. - 5 лох » хөдөлгөөн | өрнүүлэн : Энд 40 мяпган хүй оршин СахраниячӨлалдэ 003 : ажиллаж байна. Би долдугаар ангид сурдаг. буудаг юм, Надад захидал 6. ДАРЬМААГИЙН авсан Ё Л. БАЛДАНДОРЖ 14 настай. Намайг Мила Ин- бичээрэй, гэрэл зураг, ї ТҮШПҮҮҮҮПйҮҮ1Ү1111111111 11111111 1111111111111111111 11111111 11111111 111111 11111111 11111131111 13113118 : 54 “аминиөгөцэцолтаєцанггтин Учир нь зэж над бүг- ун най өгдөг юм. Миний зэв багш хүн... » Хөвсгөл аймгаас нэгдүгээр шигийн бяцхан охин Солонго зориулан шүлэг бичиж яруүл сэн хүүхдүүдийн аарны бүч төэлөэс нийтэлж байна. СОНИНЫ ЗӨВНЛӨЛ. “Улхал сэтгэлт мин зэж Уудам хорлоогийл нар билое Уярам сайхан бүүвэйн дуу пь Уянгат дууны дээд билээ. ХЖойгор зөн минь наддаа Холорхоц өпгөт цэцэг билээ, ” Хайрлан сургах үг нь Хамгаас” үнэт эрдэнэ билээ, . Эрдэнэт хотын Хялга- ї натын 10 жилийн сур- гуулийн 9-ийн «Б» эв- гийн сурагч Н.ЦЭЦЭГМАА : ЕКАТЕРИНА ПОПАРОВА ИНКА Би та нартай сэтгэлийнхээ балр хөөрийг хуваалцанс сайхан сэтгэлт нагац (эгч конгор хайрт Инночиагийн. каз тухай өгүүлэх гэсэн юм. Эгч маань намхан нуруу» тай ч царайлаг бас тэгээд өоорт нь | хөөрхөн зохидог бужгар үстэй тирийн л бүс- гүй. Гэвч түүний онцгой сай- хан даруу ааль эелдэг зан бүхний сэтгэлийг татдаг юм. йртай хүнийхээ тухай, нэг дор байж ижилдэн дассан сайн хүнийхээ тухай ярих сэхвэр тийм ч вмаргүй юм дав. «Яагаад чи энэ эмэг- тэйг хайрлах болсон юм бэ?” гэвэл хөгшилтэй, цовоо хар- цанд нь эсвэл түүний иннээм- сэглэлД нь юм уу магадгүй Хйтгар. гунигийг арилгаж, хөгжөөн сэргээлэг апьяастай болохоор нь ч юмс уу ингэн, хайрлалаг болсон байж бо- лох л доо- Энэ нБ ердийн НЭГ жсүулт мэт санагдавч хариулах болохоор тийм Ч кялбар биш байна. Юунд нь ч юм. мэдэхгүй, эгчийн минь Оронд-эгч, най- УСАН ДЭЭРХ ЦИРК Дэлхийд хосгүй усан Дээрх цирк, Гайхамшигт зиз Тоглол- тыг ЗХУ-ын пиркийн жүжиг» чид ч й оронд зочлон лж б Л, Ю. Ахматовский ахлагчтай энэ тоглолт нь хүүхдийн урля- тийн 7 хоногийн наадмын нэг гол үймэр юм, - 1 ЗУРАГ ДЭЭР, (їЗоглоатын хэсэг, Ё С, БОДООШИЙН авсан - гэрэл зураг, ИЧИЖ, Эхийн алдар-оргил нь 0 зэгддэггүй уул юм. Эхийц хайр-илч иь хөрдөггүй иар юм Эхийн сургаал-алтпаас үїэтэй үг зм. Ээнс өөрөө-эргэнс олдохгүй эрдэнэ юм. Нийслэлийн 46 дуглар ДУНД сургуулийн 7-гийн 4Г» ангийн сурагч Ч, СОСОРМАА “Үргэлж надад бодогдох зэсгэдэп гоо зэс минь Үр памайгла хайрлан дуулсаар Үүр шөнөөр пойроо хулшаана уу. Эн: таныхаа хайр эпэрлийг Этэ биедээ шийгэЭус ЯРЬЯ. Ээнс минь та урт иаслаара!! Энхрий үр чинь ерөөж байна : Баянхонгор аймгийн Баацагаан сумын 8 мєя- лийн сургуулийн 8-ын : «А» ангийн сурагч х Д. ҮРЖИНХАНД ” “ЭЭЖИЙНХЭЭ. БАЙНА . Цайлган цагаан сэтгэлтэй миний сайхан ээн Цэнхэр тэнгэрийг доорхи хорвоогийн алтан иарай Бөмбөрцгийн шинэ өглөөг бүүвайн дуугаар сэрээ Бадмаараг эрдэнийн гэрлээр нарнаас. өрсөн туларна. Нийслэлийп 34 дүгээр сургуулийн 8Ё-ын «В» ангийн сурагч Л. СУВДМАА Маргааш” мартын “найман | Маш гоё зураг зурьл. Хүүхэд бүхэп цаас дэлгээд Хүссэн зургаа зурис эхэллээ, Эпх охпны аурсныг ажвал Эих тайвны тагтаа үзэгдлээ Царэц| хүүгийн зургийг харвал Цэцэг- барьсан. охиг байлаа. Сүрэн: октил зургийг үзвэл Сүү сампрсап ох харагдлаа Эд бүгд энх тайпны билэг 0 Маргааш болох мартын 8-ны : бэлэг, Нийслэлийн 8 жилийн дөрөвдүгээр сургуулийн - 8ын «А» ангийн сурагч Р. ЖАРГАЛСАЙХАН Үдшийн бүрийгээр нойр юугаац хасаж Үр иаддаа бүүвэйп ДУУ аялсан Үүрийн гэгээнзэр саалиндаа : гардаг Үлэмжийн шжавхаат саальчин билээ, ээж, минь Ухаант мэргэн үгс юугаан Учирланс цаддаа 239 ойлгуулсан Уярал хайрын дээжээр энхрийлдэг Уяхан нэгэн бүсгүй билээ, зэв, мипь Үлэмншийн жавхаат ээн: тагыхаа ачийг| Үр би чинь хариулах учиртай Хүүгийн чинь хєл дөрөөнд хүрч алсын замд гарлаа Хүлээлс суугаарай намайгаа зэтгций. минь та Нийслэлийн 9 -лүгээр сургуулийн сурагч Я. ПҮРЭВСҮРЭН илтан шаашинтанеин цан няцангн ахаанагүтүэачигнүн гч ахлта тан гүн ви бтүүүтй їййНййтөлй 11 амийг би йллытиах 1 (11аС334 МАЗЭ8Н Маргааш Мартын найман Зарийн балр | Энхийн баяр 200) Дээдийн баяр Дэлхийн баяр - Маргааш “Мартын найман Энэ өдөр Ээш надад Саранд дүүлэх Сайн хүлэг бэлэглэнэ. Маргааш Мартын найман Энэ өдөр “Ээжид би Сансарт дуурсах - Сайхан шүлэг бэлэглэлЭ, : Д: САНЖЖАВ” сын минь Оронд найз бол- лог учраас л Инкадаа би нх хайртай байдаг. Одоо би түүпийг ээжээ гэж дууддаг болсон: Миний вэ алс холын БНабулд хоёр жилийн хугацаагаар ажилла- хаар явсал юм. Надтай хамт үнэнч. итгэлтэй, түшнг тул- гуур. болсон Ипнаг хамт байгаа. болохоор ээнс юм бү- хэн сайн сайхан байгаа гэ- дэгт итгэж байгаа. Инна бол хаапа ч гэсэн Үнэнч, "итгэл найдвар хү- лээсэп хүн. Тэр сургуульдаа янги удирдсан багш, пионе- рийи удирдагч төдийгүй хи- чээлийн -эрхлэгч хийдэг. Ху- рал нуглаан. шугам хагсаал болох бүрд түүнийг явуулж: байдаг боловч бүх. атлаа гайхалтай амшуулж: чаддаг хүн. Тэр бүхий л зав чөлөөгөө сургууль хүүхдүүддээ зо- риулна! Түүнд амшад ч Их, түүнийгээ хийх чадал.Ч их байх шиг санагддаг. Нэг удаа Инка өвдөөд хэлтчих- лээ.. Инкаг уйлнс байхыг бн өр үзээгүй. Есөп сарын нэг» ний парлагхан тар өдөр л түүний нүднээс пулимс бом- бөрч байхыг харлаа. “Энэ өдөр бол хүүхдүүд нь Инкзг байхгүйд айх удад хичээдл- лээ очсон юмаа. Багт парын баярын өдрөөр хамгийн хайр- тай анхиы багшдаа ангиараа цэцэг авчран барьсан юм. Ийнхүү түүний- сурагчид бөрийнх нь хүүхдүүд шиг болжээ. Итгэл пайдпар алдалгүй, даалгасан бүхнийг гүйцэт- ганс чадна гэжс иамын үүрийн топчооны гишүүнд Инкагийн изрийг хамгийн түрүүнд дэв" шүүлжээ. -с- Мина! Энэ дэлхий дээр юунд плүү хайртай вэ? -- Үүнийг тийм амар ха- риулахгүй шүү. -- Хэлээд үз л лээ. -- Хэлэх гээд үзве. Хү- мүүс-. ээж маань... бас цэ- цэг надад хамгаас плүү. нь юм уу даа гэж тэр миний асуултад хариуллаа. Найз нөхөд, шавь нар нь зарим- даа хөрш зэргэлдээ айлынх нь ,күмүүс: Зовлон, жаргалаа хуваалцахаар, зөвлөлгөӨр авахаар: Инка: дээр. үргэлж ирдэг байлаа. Тэр бүхнийг ОйлтОж тУбалдаг. ! -- Инка хүн. ямар байх Ёстой вэ? гэж асуухад минь -- Хүн, ийнжин сэтгэлтэй байх нь чухал. Хүцггоё, сай- хан байж болно. Харин нин. жин сэтгэлгүй хүнийг хайр- ламс болохгүй. Лав би л ча- дахгүй гэнс билээ: Түүнийг минхэнэ. нэрээр нь гуайлж дуудах” нь бараг үгүй бөгөөд голдуу зелдэг зөөл- поөр Инка хэмээн дууддаг юм, Инкаг дандаа л зөөлөн, улн “сэтгэлтэй явдаг хүн ом байна даа гэж та бодож ма- гадгүй. Үгүй.-надад юм бол- гоп. учирч байсан. (Гэм зэ- мээ нуугаад ч яахав) Найз охиноо гомдоох їом уу, Хи- чээлээ изг удаа тасалсан зэрэг буруу л юм хийсэн бол... Тэгэхэд үнэгийг -хэл- дэг Илнагаас илүү. хатуу хүн байдаггүй. Төр залхуу хойрго, өөдгүй явдлыг шигш- дэг юм. -- Ивнкна| Хүн бүхэн амьд- ралдал өөрийн хүсэл эрмэл- зэлтэй байх Ёстой гэлцэх юм. Та юуг бахархдаг вэ? -- Байлгүй “яахав!. Дэер- жинский байнаг Түүний аз0- риг, сэтгэлийн эрч хүч, ба- хархам дууриал нь миний сэтгэлийг юу юунаас их хө- дөлгөдөг. Чухамхүү хүсэл зоригийн ийм хүч заримд маань дутуу байх юм даа гэж тэр хариулсал Инна одоо хорин паймтай Дөч, тавь хүрсэн ч тэрэел- дэг зөөлөл-шулуун шийдмэг сайхар сэтгэлтэй энэ хэвээЭ- рээ л байна гэж би бодно. Би нэг нууцыг зядальяа. Нагац эгч Маань одоо Нө- хөрт гарах гэж байгаа. Үүнд би их баярлаж байна. Гэсэн ч үнэнээ хэлэхэд «Эгч тланы тадаас холдон явах нь бай- гэхээс их л Гэсэн ч би больж на шүү дээ» хэцүү байлаа. энэ бодлоосоо айхаа сэтгэл тайвширсан. Төр «Би чамайг орхихгүй. Би чамайг аз Жаргалтай байлгахыг л хүсч. байна» гээд гараа зангаж, 4За чи яв. Ердөө ч чамайг орхих Чи миний охин биз дээ! Хэн өөрийнхөө үр хүүхдийг ор- хиж япдаг билээ» гэл надад хэлсэн юм. Би бол бараг уйлдаггүй (Инкагаас сурсан юм) Үүнийг та мэдэх болов уу? Гэсэн хэдий ч энүүхэн хоромд би Инкаг яаж хай» ладаг байснаа өөрт пь ойл- гуулах сайхан үг хэлээд түүнийг тэврэн. тулимс асга». руулмаар болж билээ. Би найз охинтойгоо хү- мүүсийн амьдралын тухай лрилцаж суулаа Яагаад ч юм би түүнд Иннагийнхаа тухай. Иниа гэж ямархан хүн байдгийг ярьчихаж би. лээ. Найз маань соцсож дуу- саад : -- Ямар сайхан юм бэ? Чиний дэргэд Инка байсан нь яасан сайхан їом бэ? Чи аз жаргалтай охин юмал гэж инээмсэглэн хэллээ. Нээрээ: би аз жаргалтай охин шүү.-Тийм биз дээ: Орос хэлнээс Д.ТЭГШЖАРГАЛ 29 "орчуулав. “Алим авчраад Надад ч өгдөг Адилхан хуваагаад , : Найзад мипь ч хүртээдэг " Ээл минь сайхан даа. Эелдэг ааштай дар.! Дуу заахаараа Багш болдог. Дуулаад сурахаар Учиргүй баярладаг "эш -мипк сайхан даа. Эелдэг ааштай даа.! “7. НЯМГОТОВ Эрхлэгчийг С. НАДМИД ИНДЕКС--14140 4: й шиш 1111 1141 10110111 1011 101111 1 11111111 1 1111 11011111 111011 11111111 101 1 Ц Ш01 811 14 Ц 00 схийшинииший Өроо, Д.Сухбаатары (43):1: 54023 : -23м:80:(1759 ө 1эв2 оны ТУРАВДУГ, ї МАХН-ын Төв Хороо саяхан «Пионер сурагч. .! “одын зуны амралтыг з0-” хниоп байгуулах ажлыг “цаашид сайжруулах ар- » га хэмжээний тухай, тогтоол гаргав. Уг тогтоолд: Өсвөрийн үеийг коммунист ёсоор кү- мүүжүүлэх, тэдний эрүүл мэндийг сахин хамгаллах тв. лаар: МАХН-ын ХУПЇ их хур- лын, дэвшүүлсэн порилтыг хэ- рэгжүүлэхэд пионер сурагч- дын зуны амралтыг сөп ао- хиоп байгуулах, ппонерийн лагериудын үйл ажиллагааг сайжруулах явдал чухал ач холбогдолтой байна. Сүүлийн жилүүдэд нам, улс, үйлдвэрчний эвлэл, хувьс- галт залуучуудын эвлэл, аж ахуйн олон байгууллага, газар ппонер сурагчдын амралтыг аөв болопсон өнгөрүүлэхэд чиглэсэн зарим тодорхой ажил хийжээ. 1981 онд үйлдвэрч- ний эвлэлийн “харьяа пионе- рийн 14 лагерьт “20-шахам мяйган. пионер амлрсан бай. на: Зарим яам, тусгай гавар, аймаг, хотын гүйцэтгэх 3а- хиргааны сапаачилгаар өн- гөрсөн таван жилд ппоне. “рийн 22 лагерь птинэор барьж: ашиглалтад оруулжээ, Пиопе рийп лагериудын матерпаллаг баааыг бэхжүүлэх, тэдгээрийн дэргэд туслах аяс ахуй бай- гуулах, нохын синтай болгох, биеийн тамир спорт, аялал исуулчлалын хэрэглал, хөгж- мийн зэмсэг, төрөл бүрийн тоглоомоор хангах талаар лам, тусгай газрууд санал. чилга гаргаж байгаа нь сай- шаллтай юм. Хүүхэд багачуудын төлөө нам, засаг, нийт ард түмний байнгын анхаарал, халам- жийн нэг тод илрэл болсой олол улсын пионерийн «Най- рамдал» лагерийн иж бүрэн барилга байгууламжийг ВНМ АУ-ын Хүүхдийн төлөө фон- дын Төв комиссын идэвхтэй тусламж дэмжлэгтэйгээр барьж дуусгав, 1981 онд ашиглалтад оруулав. Өнгөр- сон гурван жалд тус лагерьд манай орны болой ак дүү социалист ориы гурван иян- га гаруй пионер амарчээ. Тус явгерь жилийн турш ажилладаг болсноор пионер сурагчдыг хүлээн авч амруу- ялах хуч чөдөл нь дөрөв дЛп- хишн .нэмэглэж, пионерийн ажилтан идэвктэнүүдийг сур- гвк арга зүйн пог чухал төв болж байна. Түүнчилэн хүүхэд багачуу- дын амралтыг нийгмийн тус- тай ходөлмөртэй колбож 80- хїон байгуулах ажилд 18- рим хнц гарч, ходөлмор-ам- - “ралтын зуслан, сурагчдын х9- “дөлмөрийн бригадууд байгуу- лан ажиллуулдаг боллоо, 2. Хүний зэрэгцээ пионер су- рагчдын зуны амралтыг ав- ““МАХН-ЫН фвлага хүрэлцээгүй, кпоп “байгуулах ажилд їноц” Зүүлил эт оршсоор байна. мА ын “Төв: Хороо, БНМА » Угын Сайд парын Зөвлөлийн 1976 оны долдугаар сарын 23-ны тогтоолоор пионерийн лагериудын материаллаг баа. сыг цаашид бэхжүүлэх та- лаар Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Тов Зөвлөлд даад- гасан олон заалт одоо болтол бүрэн гүйцэд биелээгүй бай. ив. Говь-Алтай, Дориоговь, Дорнод, Дундговь аймагт пио: нерийц лагерь байхгүй бай- на, Пионерийн олонхи лагерьт ариун цэвэр, “эрүүл ахуйн шаардлагыг зөрчих, эмчил- гээ, урьдчилан сэргийлэх бо- лоп хүүхдийн бие бялдрыг чийрэгжүүлэх ажилд ёстө- дий хандах, хоолны норм, нэр төрөл, чанарыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй тогтоож мөрдөхгүй, лагерийп тохи- жилт үйлчилгээний соёл өнөөгийн шаардлагыг хангах- гүй байгаа азрэг дутагдал ор- шиж байна. Пиоперийн лагс- риудыг шаардлаглтай топог төхөөрөмж, хэрэгсэл, тээвэр, колбоогоор хүрэлцээтэй хан. гахгүй байна. Пионерийн лв- гериудад орон тоо, цалин хөлспий дэвшилт пормативыг нэвтрүүлж хэрвглээгүйгэас зохих мэргэжлийн боловсон хүчпийг сопгон алЧ: ажил- луулих, биеийн тїмир, спорт, техпин, урлаг, уран сайхны вэрэг зайлшгүй шалрдлаглтай дугуйлан, секцүүдийг хпичээл- лүүлэх нөхцөл бүрдээгүй бай- на, Пионерийн лагерийн хүмүү- жүүлэгч багш, ппоперийн удирдагч, өмч, тогодч болол бусад мөргэжлийп ажилтап, ажилчныг тусгайлан бэлтгэх ажид бараг хийдэггүй, одоо ажиллаж байгаа хүмүүсийн тогтвор ёуурьшил ч хангалт: гүй байна. Түүнчилэн багш- лах боловсон хүчил бэлтгэдэг их, дээд, тусгай мэргэжлийн дунд сургуулийн оюутан, су- рагчдыг пионерийн лагерьт зохиох ажилд зохион байгуу- лалттай оролцуулах ажил хангалтгүй байна. Пионерийн лагерьт зохиох хүмүүжлийн ажлын агуулга, арга хэлбэ- рийг боловсронгуй болгох дор- витой арга хэмжээ аваагүй, арга зүйн материал, гарын олонхи лагерийн пионерийн танкимыч тохижяят муу байна. Хөдөлымөр-амралтын вус- лангуудын үйл ажиллагаа бүр ч хангалтгүй байна. Тэд- гээрийц олонхн нь эрүүл ахуйн шаардлагад -бүрэн нийцсэн, тохижсон орон байргүй, шэгэйнт барьж бай- гуулсан өрон байрын засварт зориулсан хөрөнгийг төлөв- яөгөө, төсөвт тусгадаггүй, багш нарын орон тоо, цалин- гийн норматиныр болонсруу- яваагүй, сурагчдын . ёмралү, ПҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮТҮҮҮҮҮҮҮТҮҮү ҮҮ ГОҮ011үҮ11111111111717117Ү11111 Ч!нэрэмжит татлаа! чөлөө цагийг үр пөлоөтэй өнгөрүүлэхийг аохих ,Єсоор анилардаггүй , зэрэг. дутагдал түгээмэл байна. д Хүүхэд: багачуудын зуны амралтыг зохион - байгуулах үр: ашигтай. дэвшилт арга хэлбэр” болсон айлуу бай- гальчид,-аялагчид, техникч- дийн өдрийн лагерь, ерөнхий боловсролын .сургуулийд ах- лах ангийн сурагчдын цэрэг- спортын лагерь, пионер су- рагчдын ялд жуулчлалын бааз байгуулж: ажиллуулах талаар холбогдох байгуул- лагууд анхаарч ажил зсохиох- гүй байна. Яам, тусгай газ- рын санаачлан байгуулсан пионерийн лагериудад хү- мүүжлийл ажлын аргагүй, аж ахуй, зохион байгуулалт, удирдлагын нэгдсэн систем тогтоогүй байнд гэж тэмдэг- лэсэн байна. Пионер сурагчдын дунд зуны улиралд аохиох хү- мүүжлийц ажлын. системийг цаашид болопсронгуй болгох, пиоперийп лагерь, хөдөлмөр- амралтын зуслалгуудын үйл ажиллагааг сайжруулах 3о- рилгоор МАХН-ын Төв Хо- роопоос ТОГТООХДОО: Оспорийп үсийг шмаркспам- лопиниам, пролетарийн ин- тернацлопилизм, монгол, авв- лолтийн ард түмний гац бат пайрамдалд чин үпэнч байх үлол санаагаар хүмүүжүүлэх пионер сурагчдад ёс сурт8- хуул, гоо зүй, бие бялдар, хөдөлмөрийн хүмүүжлийг ол- гоход пионерийд лагерь, хө- дөлмөргамралтын зсуслапгуу- дын үйл ажиллагааг бүрэн чиглүүлж, тэдгээрт бохиох ажлын «чапар,-үр нөлөөг шинэ” шатанд гаргахыг МХ ЗЭ-ийн Төв Хороо, Монголын пиоперийц байгууллагын төв пөвлөл, Монголын Үйлдвэрч- ний Эллэлийн Төв Зөллоөл, Биеийн тамир спортын улсын хороо, яам, тусгай газар, аймаг, хот, районы намын хороо, гүйцэтгэх айхиргаанд даалгасац байна. Улсын төлөвлөгөөний Бо0- мясс, МҮЭ-ийн. Төв Зөвлөл, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, яам, тусгай гааяр, аймаг, хотын гүйцэтгэх захиргаайд үүрэг болтосон нь: за, БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1981--1985, онд болон цалшид хөгжүүлэх төлөвлөгөөнд пионерийп ла- герийг шинээр барьж байгуу- лах, ажиллаж байгаа пяоне- рийн: лагериудыг . аж ахуй, зохион байгуулалтын хуньд бэхжүүлэх асуудлыг 1983 опоос Өхлэн Нэмж оруулах: 6. БНМАУ-ын улс ардын “аж ахуй, соёлыг 1986-1990 онд хөгжүүлэх төлөвлөгөөний тосолд хүүхэд багачуудын амралт, эмчилгээ, сувиллын ажлыг зохнон байгуулахад шаардагдах материаллаг бая- ыг өргөжүүлэх, пионерийн ААР САРЫН 10. “ТӨВ ХОР ------148--3шлхшлыажсл үйл харгийн төлөв хөзавд баххан байгтун! лагерь, хөдөлмөр-амралтын пусаан,. байнгын. ажиллагав- тай амралт, сувиллын лаге- рийн тоог олшруулах асууд- лыг тусгах/ Улсын төлөвлөгөөний ко- мисс, нам, туогай газар, аЯ- маг, хотын гүйцэтгэх пяхир- гаанд гүүрэг болгосон пь: аг Улс ардын аж ахуйн ту- хайн салбарт хөрөнгө оруу- лалтаар барьж байгуулах томооховн,үйлдвэр, ал ахуйн газрын харьяайд пионерийя лэгерь байгуулахаар төлөвлөж шаардагдах хөрөнгийг нэгд- сэн төсөвт Нь тусгаж байх: 0. Ход хэдэн үйлдвэр, аж ахуйн газар, байгууллага хамтын хүч, хөрөнгөөр пи0- нєрийн лагерь барьж байгуу- лах санзачилгыг цаашид дэм- илж хэрэгжүүлэх, в. Тээврийн Яамны тзурш- лагаар дотоод неөц бололцоог ашиглан яам, . тусгай газар, тэдгээрийн харьяа байгуулла- га, газрууд, хөдөө 8йж ахуйн нэгдэл, сангийн аж ахуйн- дэргэд -анонерийн” лагерь, хө-” дөлмөр-амралтын зусланг оорийн хүч, хөрөнгөөр барьж байгуулах ажлыг өрнүүлэх. Орон нутгийн нөөц болол- цоог ашиглан нэг загаарын зураг төслөөр хот, зймгуудын төвд ппоНер сурагчдын тая- хим байгуулах ажлыг 1983 оноос зохиож эхлэхийг Ул- сын төлөвлөгөөний комисс, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, аймаг, хотын намын хороо, гүйцэт- гэх захиргаанд үүрэг болтго- соп байна. Хөдөө аж ахуйн погдол дундын шинээр барик ём- ралтын газрын ойролцоо түү- нийг түшиглүүлэн пионерийн лагерь байгуулж байхыг Хөдөө ям ахуйн Яам, Наэгд- лийн холбооны дээд Зөвлөл, аймаг, хотын гүйцэтгэх За- хпргаанд, эпэ ажилд бүх талын дэмжлэг үзүүлж бай- хыг Улсын төлөвлөгөөний комисст даалгажээ, Хөдөлмөр-амралтын | зус- лангийн үйл ажиллагааг иж бүрэн судалж, цаашид бо- довсронгуй болгох асуудлыг боловсруулан 1983 оны нэг- дүгээр сарын нэгний дотор МАХН-ын Төв Хороонд оруу- лахыг “Ардын боловсролын Яам, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөл, Хөдөө аж ахуйн Яаманд үүрэг болгосон байна. Хүүхэд багачуудын амрал- тыг зөв зохион байгуулахад зайлшгүй орон байр, бїеийн тамирын цогцолбор, зуяы ня- нотеатр, нар, ус, агаараар хүүкдийп биеийг чийрэгжүт- лэх галаар, пионерийн ажлин арга пүйд танхим, помьт сан зэрэг “байгууламжийг аж бүрэн тусгасан ппонерийл лагерь, хөдөлмөр-амралтын зуслаягийн нэг айгваарын 8Уу- раг төслийг 19823 оны долду- гаар сарын яогчий дотор бяг- таан боловсруулахыг Ба- ООНД”-/ рилга архитектур, техник хяпалтын улсын хороо, “Ул- сын төлөвлөгөөний комисс, Хүүхдийн төлөө фондын төв компсст гүүрэг болгожээ. Харьяаядаа байгаа. ишаоне- рийн лагерийн барилга бай- гууламжийг ааснарлах, өр- гөтгөх, лагерийг тохилуу- лах. хоол, хүнс, харил18ва. холбоо, тээвэр, “аж ахуйн үйлчилгээ, биеийн тамир, спорт, соёл-хүмүүжлийн арга хэмжээнд шаардагдах матє- риал, хэрэгслээр тогтмол хансах, лагерийн захирал, үйлчилгээний ажилчдыг сур- гах, шилж сонгоч хувгарилж ажиллуулахыг МҮЭ-ийн Төв Зөвлөл, МХӨ9-ийн /Тон Хо- роо, холбогдох “яам, тусгай газар, аймаг, хотын гүй- цэтгэх захиргаанд даалгасан байна. » Ппонер, сурагчдын зуны амралтыг зохион байгуулах зөвлөлийг байгуулах, угапоп- лелийн ажиллах журмыг бо- ловсруулж, “эно оны -доров- дүгээр сарын нэгпий “дотор Намып Төв Хороонд танил- “цуулахыг МХїЗ-ийн Төв Хороонд даалгасан байпи. Ппонер сурагчдын зупы амралтыг зохион байгуулах, пиоперийн лагериудын аяслыг шалган туслах оөороп тооны бус штабыг илм, улс, олон нийтийн байгууллагын ха. риуцлагатай ажилтнуудын бүрэлдэхүүнтэйгээр жил бү- рийн дөрөвдүгээр сарын 1-пээс аравдугаар сарын 1-нийг хүртэлх |кугацаанд байгуу- лан ажиллууллхыг аймгууд, Улаанбаатар болон бусад хо- тын намын хороодод даалгав. Пиоперийн лагарь, хүүх- дийн амралтыг аохиоп бай- гуулах бусад байгууллагуу- дын зуны ажлын бэлтгэлийг хангуулах сарын ажлыг 1982 опоос -өхлэн жил бү- рийн дөрөвдүгээр сарын, 25. наас тавдугаар сарын 25-ныг хүртэлх хугацаанд: орой: да- пар зохион байгуулан дүг- нээч байхыг Ардын болопсро- лын Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, МҮЭ-ийл Төв Зөв. лөл, аам, тусгай гавар, аймаг, хотын иамын. хороо, гүйцэтгэх захиргаянд далл.- гажээ. Пионерийн бүх төрлийл лагерийн хүмүүжлийн аж- лыг удячрдан Зохион бай. гуулж, тогтмол шалган ан варлах, туслалцаа үзүүлох, пионерийн удирдагч, Хүн мүүжүүлэгч багш варыг шилж сонгох, . хуваарилах сургаж бэлтгэх ажлыг ар- дын боловсрйлын байгуулла- гуултай хамтран сохион бай. гуулж байкыг МХЗО-ийн Төв Хороо, Мопголын пиове- рийн байгууллагын гэл хэн- лөлд даалгасан байпа. -----гс-үш?сгтү1!1!1|1уү!11Гс|Гт|тГ117 "Төгсгөл яь 1 нүүрт 11111111111111111131111499111111111111111111717131711111101111011710171011171717)11111717111711711171717317171111171 Ш111)111111111113111117:1111111310111111111111111117-11111 1 12-112111111117110113117111171117111 ТҮНЭТТ11711111711111111117111113111111117 7 « 4 шигШит” атга цаглтүлтти атга гиш тййцїїйгийийг гт тангийн "Тегсгол. Гүрүүч нь Ї шүүрт. (23555555 824 5л 5538 52253535. Яам тусгай газраас бусад байгууллага, тазрын хрьчаны тионерийн шагернудад амрах хукварийг аймаг, хотын ХЗЭ ийн хороос, шисплгрийн звклв- лүүд хариуцаж байхаар тог- тооБ. Тэргүүний гилиллзгазтай тионерийн лагертгудыг шалга. туулах социалист уралдааны балалыг боловшруулгч (1832 оцоос эхлэп жил бүр дүггэж байхыг МХЗ9-ийн Төв Хо. роо, Хүүхдийн төлөө Фон- дын тёв комисст үүрэг болга.. жээ. 5 Аймлг, хотын хувьсгалт, залуучуудын зєилэл, үйлд- вэрчний аялал, пионерийн бай гууллагын ажилтан, | яам, тусгай газрын харьяаны пиоперийн лагврийн аллыг хариуцдаг күмүүс,пиоперийн лагерийп захирал, пиоперпїп ахлах ба бүлгийн удирдагч, хүмүүжүүлэгч багш нарт ииоперийн бийгууллагыл тв- рэл бүрийп арга хэмжээг зохион байгуулах арга зүй, пионерийн яагерийн аяллын тэргүүн туршлагаас ззаж эзэмшүүлэх, семинар үзүү- лэх сургуулийг Сатлагдсан төлөшдлегөоний үндсэн дэор олон улсын ппонерийп 4Пая- баатар хотын хүүкзд, 2алуу- чуудын «Найрамдал» пар- жийн дэргэд өсвөрийн аххагч тров нутаг судлаачдын, хот, вїмгийн тевийн Єрэзнхий бос бүх төрлийн зусланд пиобер сурагчдыг хүргэж өгөх, буцааж ирүүлэх, тизлал, зкскурсосыур нжах, хї- туулын дотор унавгаар аор- чиход хамгаахалгын моашил гаргахад шалрдагдах зарллыг МҮЭ-ийн Төп Зовлел, МХЗЭ- ийн Төв Хороо, Ардып бо- ловсролын Яам, аймаг, хотын түйцэтгэх пахиргааны жя- лийн төсөвт тусгаж байхыг Салгийн Яашайд даалгав. Өсвөрийп үеийнхэнд шцэрэг- өх оронч хүмүүжил төлөв- шүүлэх, тэднийг зэх орноо батлан хамгаалах, ходолмөрт бэлтгэх ажлыг сайжруулах зорилгоор Т--9 дүгээр ан- тийн сурагчдып бие биядрыг Тууллагын тєв эєвлэлд пио- вєгийн тиныг клгашартын тогтоох асуудлыг 1883 оны зургаду- гаар сарын 1-ний жотор, гио- вєр сурагчдын өдрийн лаге- рийн осроц тоо, сшалингийч торилтна, швэверийн лагерьт ажиллах, дадлага хийх оюу- тан, сурагчдад хедөлмєрийн хэлс өлгөх норматив болпэзс- үтулан гаргах вбуудлыг 1952 сны тавдугаар сарын Їзвий дотор шийдэх, : 0. Ппанерийн лагерьт пио- вєр сурагчдын амрах урил- гыг нэг мэзягийн 2аГвартай болгож, урилгын үнийг зэв авлтийн туршлагазр лялгавар- тай тогтоох: в, Пионерийн лагерьт ажиллал: байгаа сурган хү- згүүлгүүлэх боловсролтой аа. хирлын ажилласан соплийт сренхий боловсролын сургуу- Лийв багш нарын нэгсп али- лаар тооцож байх. Ардын боловсролын Яам, МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНД дэх арга хэмжээг боловсруу- лан хэрэгжүүлзхийг Худал- Балтгэлийн гүйцэтгэх захиргаанд даалгас- МХЗЭ-ийн Төв Жорос, МҮЭ- вйн Тев Заквлал, холбогдох бар, хүүхдийн тоглоомын цуглуулгыг шаардлагатай тоо хэмжээгээр ЗХУ буюу ах дүү бусад оронд їїхлалан авч захих хэрэгцээг хангаж байхыг Улсын телевлагөөций комисс, Материал, тєхни- кИйн хайгамжийн УЛСсЫн ХО- | |! | ї шигээ 01101001 дал» лагерийг чанар тай хүнсний төрөл бүтээгдэхүүнээр тогтмод жан- тах арга хомжээ авч, даге- риудад зориулан хүйсний ба- рааны (мах, сүү, ногооноос бусад) тусгай Фонд бий бол- үйлдвэрийн ЗЯзы, Хөдөөаж ахуйн Яам, аймаг, хогын гүйцэтгэх захиргаанд үүвэт болгоолоэ. Манай срон ЗХУ болон ах рамдал» лагерьт төниөрүүлэн чийрэгжүүлэх лагерийг цэрэг. МУЭ-ийн Тєв Зөвлөл, МХЗЭ- роо, Гадаад худалдааны На- дүү бусаа орны нионерайн Оахион явуулж байхыг МХЗ спортын сургалтын чиглэл- ийн Тєв Хороонд даалгасан манд даалгасан байно. лагерь, хөлеөлмзрамралтын 9-ийн Төв Хороо, Ардын бо- тэйгэвэр байгуулан 1988 оны нь: Хүүхдийн туны улшрлын Зусламгийн ажлын тэргүүн ловсролын Яаманд даалгасан | зургадугаар сараас эхлэн ва. Пионерийн лагерьтбайр хувцасны (футболк, майка, туршлагаас төв, орон | вут- байна. ажиллуулахыг МХӨЭ-ийн Төп зхуйн хангамжийн сокнх богино 6мд, парны малгая, гийд хэвлэл мэдээллийн хэ-. Ё! ЗХУ-ын туршлагаар залуу Хороо, Батлиц хамгаалах вехцолийг бүрдүүлсний үпл- алчуур, усанд ороход зо- рэгслээр «ергөн сурталчилх, Ч ТЄКНИКЧДИЙн Ордны дэргэд (Яам, Бпиепйн тамир спортын сэн дзэр оюутан, сурагчдаар риулсан хувцас, гутал) үйлд- колбоглох шОм, | топкШмол залуу тєекнынчдийн, влуу улсын хороо, Улсыг битлан ладлага хийлгэж байх, уг тэрлэлт, гадаад сахналгын | бэлтгэн хэвлүүлс: байхыг байгальчдын тев станцын хамгвалахад туслах Ипйгэм- дадлагын ажлын программыг тоо хэмжээ, шор төрлпйг зо- (Соёлын Яам, МХЗЭ-ийн Төв дэргэд залуу “байгальчдып, Лэгийн төв зөвлөлд үүрэг |бсловсруулж, багш болтгэдэг оо хих эрэлт хэрэгцээний дагуу Хороо, Мэдээлэл, радио, те- ттонерийн ордны дэргэд пио- болгосон байпа. дээд, тусгай мэргэжлийн дупл нэмэгдүүлэх, гионерийд 48- вєвшзийд | улсын хороонд Ё нерийн идопхтэний: Улван- Монгонын пионерийн бай- сургуулийн сургалтын толав- | герьт амрах пионер сурагч- | даалгасав байна. Нишц НННТЛНННноттгтггтогттгтгтөтттгтттүүгллтулаицууртэйллт ЯЛ сумын. сургуульд мЗалгамж үе» аяны «Эр алан» жигүүрээр амжилттай Говь-алтай аймгийн Халиун (Аялж байгаа тэргүүний сурагч улирал дараалан онц 8 жилийн олон байдаг. ЗУРАГ ДЭЭР: 20-431| (3 суралцаж байгаа шш-сиишиимтиВБаЫ ГҮ ТУЛ ЭРЭ мйөирыын НҮЛЭНЭалЧ ХЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААР үүн гараас) сурагч Я. Да-|Л. Цэцгээ, СУРЛАГА- СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР 4 дүнтэй | ринчулуун, С. Бат-орших, М. Ч. Бадрахмаа, Б. Оюунчимэг, Сувданцэцэг, ипипипийлпупитиэ йн ттэ1т18ц1 ишний " А. Байгальмаа, Д. Уламбаяр нар. Л. БАТСҮХ, Б.ДАВААХҮҮ нарын авсан гэрэл зураг Төв аймгийн Баяпхангай єумын 8 шилийн сургуу- лийн пионер сурагчид БХ ИБ-ыл 60 жилийп ой угт- сан «Залгамж үе» аянаар амжилттай аялж байна. Тус сургуулийн пионе- рийн ахлах удирдагч Л, “Чүлтэмсүрэп: -- Манай бүлгэмийн зөвлөл «Залгамяс үс» аяны удирдамжийг хэрэгжүү- аан Оиелүүлэхийн тулд апги бүлгүүдийн хооронд социалист уралдаан өрнүү- лэп тогтмол Дүгїэн ашжил- лалс байна. Пиопер сурагчдын дунд түүхт ойпуудыг угталс, сур- лага, хөдөлмөртөө өндөр амжилт гаргахыг урпалап дуудсан аЧалар--82» уралдаапыг өрнүүлж бай- на, нийг пионер, сурагчдыг сурлагаар нь уралдуулав. Уралдаант бичгийн аж- лыг ТҮ--У! ангийн су- рагчдын дунд улиралд изг удаа явуулш цуваагаар байр ззлүүлэп дүглэдэг юм. Мөн зөв сайхап бич- лэгийн уралдааныг сар бүр явуулснаар сурагчдын зөв бичих чадвар дээшилж байна. Пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дэргэд «Залуу эмч» илуб аясиллаж, 7 хо- иог тутам анги, танхим, сурагчдын хувийц ариун цэвэрт үзлэг,хийлс оноо- гоор байр залүүлэп дүгнэ- дэг ба «Зад угаагч» опе- раци ажиллаж байпа. ургууль дээр “Нүдлэп хамгаалах штаб» ажиллан, анги бүлгийн эд. хог- “шал, сурагчдын хувцас, “э| эФурахт бичиг, хэвтэвлийн хэ- бүрэд бүтэн “байдалд үзлэг хийж, аас- варын групп байгуулж гарсан звдрэлийг тухай бүрт тпь засдаг боллоо. Илгэснээр тус сургуулийн хамт “олон ЗХУ-ын хүч хөрөлгөөр барпгдсам сур- гуулиа хоёр жил урсгал засваргүй ажиллуулжээ. Мөн хичээлийн дэг жур- мыг сайжруулах, “гэрийн даалгаврын гүйцэтгэлийг тогтмолжуулах зорилгоор «Гэрийн даалгавар» хэлэл- цүүлэг хийл: даалгаврын дэвтэр хөтөлж байна. Сурагчдын сурлага хү- мүүлллийн ололт, дутагд- лыг долоо, 14 хопогоор дүгпэн, байр ззлүүлж улаап таван хошуугаар шагнадаг, Ингэлг 83 та- ван хошууны төлөө бол- сполт. уралдаан өрнүүлж байна. Энэ: уралдаанд Дамдниисүрэн, Намжим, Үйэнбат багштай Салсар, Туяа, Золбоо бүлгийн су- рагчид түрүүлж, бусдыгаа хошуучилн байна. Захирал Ч, ГОМБОЖАВ «НАЙРАМДАЛ» ЛАГЕРИАС ИЛГЭЭСЭН. ЗАХИДАЛ Сайн байна уу? Гэрэл- маа! Сониц ихтэй захидал илгээж байгаадаа баяртай байна. Миний амарч бай- гаа «Найрамдал» лагерьт манай орны өнцөг булан бүрээс сурлага, урлаг, спорт, хөдөлмөрөөрөө шал- гаран ирсэн олон арван сурагч амарч байна. Манай лагерьт, сургууль, төрөл бүрийп дугуйлан спортын заал, мөсвп гулгуурын талбай, шуудап холбоо бий. Чөлөөт | цагаараа зөвлөл- тийн тиоперүүдийн дуул- Даг «Вместе весело ша- гаем», «Орлёнок», «Най- рамдлын йальс» дуунууд, «Залуусын бүшиг», «Гоо- пот гэр -- Найрамдал» бүлгүүдийг сурлаа. Манай булгийн. багшийг “Ундрах гэдэг. Багш мат нн-----------ы--иуг чгэехкхеииккииинеекнчикноооооонохыекее” бидэнд бүлгийн сэдэвт ажил зохиох, талаар үзүү: лэн тапиулах материал ашиглаж: хичнээн сайхан яриа хийсэн гэж бодно оо. Сургуульдал очоод найз нартаа, ангийнхандаа, үзсэн, сурсан, бүхнээ бүг- дийг ярьж, заан: өгнө. Гаэралмаа! «Найрамдал» лагерь маань үнэхзэр сай: хан шүү, Сайхан танилц- сан найзууд мөдхӨд путаг, нутаг руугга явцгаах бол- лоо. Ийнхүү найздаа. захи: дал бичиж суугаа охини Увс аймгийн Өндөрханг сумын 48 жилийн сургуу: лийн 8-ын «А» ангийн су- рагч онц сурлагатан Нямхүү гэдэг. Т. ГАНДИ шин БИД ИНГЭЖ Гуравдугаар улирлын сурагч явуулсан нь бидний баяр бахдалыг төрүүлсэн юм, Пионер, сурагчид энэ долоо хоногоор шинийг санаачлагчид, эрдэмтэд, хөдөлмөрийн сайчуудтай уулзалт зохион, шилэх ухаан технинийн холбог- долтой (кино, үзэсгэлэн үзэж, хивсний үйлдвэр, ав- то засварын завод, ШУА- ийн физин, математик, химийн хүрэзэлзигийн үйл Элиллагаатай танилцан, төрөл бүрийн уралдаан тэмцээн зохиов. Бид ингэж, амарлаа. Сурагч ва. Г.МӨНХБААТАР -- Есдүгээр сургуулийн 6-гийн «В» ангийн сурагч Д. Мягмаржав тэмцээнд амжилттай оролцов. авсан гэрэл зураг Хэдэн зуун асилийн тэр- тээ хүн төрөлхтсєн бичиг үсэг сохногоод түүнийгээ бичиж тэмдэглэх тохиромияс- той матсриал олж, бүтээх таж Олон жил болжээ. Одоогийн шэшлэл бичгийн үндсэ! материал цаасыг | бүтээх хүртэл бичиг хэрэгт янз бүрийн материал ашиг- лал: “ирсэн түүхтэй. Эх- НИЙ. үед хүмүүс өөрийн ззэмшилд байсан байга- лийн -балэн материал -- чулуу мод, модны. хол- тос, шавар хавтап зэргийг бичиг барлахад ашиглаж байлаа, Гэвч ийм матсриал нь овор жин том, орон “зан (нх эзэлдэг учир хад- талж хэрэглэхэд нэн т0- харомшгүй байв. Иймд хүн төрөлхтөн бичил: тэм- дэглэхэд эвтэйхэн, хэрэг- лэхэд авсаархан тийм 0!ї3- гийН материалыг бүтээх тэж эрмэлзэн Он ияснлийн турш аюун ухаанаа шанх- саар ирсэн байна. Ингэсээр анх манпай эриний өмнөх дөрвөн мянган оны үед эрттий Египетэд, Нил мөр- НЫН хөвөөгөөр асар их ур- гадаг байсан хулсыг 0ү- дүүлэг аргаар боловс- руулж хийсэн бичгийн м4- териал бүтээжээ. Бичгийн ийм хулсан материал амар- хан хугарамхай, зөвхөн “мэт тал дээр нь бичих бо- саомжтой байсан ч гэсэн хөнгөр авсаархан учир тэр “үедээ том дэвшил болжээ. “Тэр үед хүвгүүс хулсан материалын эг тал дээр онь бичиг бичиж, уг бичиг стегссон талыг МОДОЦ ГОЛД, ЦААС ГАРАХААС ӨМНӨ НОМ ЯАЖ ХИЙДЭГ БАЙСАН БЭ? | фэхлзэд түүнийг хуйлж, ороон, хоёр талаас иь хут- гагр тэгшлэн огтол: цом хийдэг байжээ. “Энэхүү хуилаастай бичгийг мод буюу ширээр хийсээр ТУуС- тай гэрэнд хийл хадгал- даг байсан нь одоогийн- хоор «Фол номын хавтас байлаа. Ийм бичгийн гэ- рийн гадна талыг янз бү- рийп хзэ угалзаар будаж, злдэв дүрс сийдагс чимэг- лэдэг байсан нь номын ур- лагийн эхлэл байсац байл магадгүй юм. Хуйлаастай ном бичиг нь 40 метр хүр- тал урт байсан гэж. тэм- дэглэсэн байдаг. Хулсан материалын зэрэгцэ гээр манай эриний өмпөх 4 мян- гай оны үед бичиг хэрэгт бага шал, амьтны” (тугал, хурга, ишиг, зэргийн)-арь- сыг боловсруулан ашиглах боласзэ, Арьс нь хулсиаас хүнд боловч хоёр талд пь бичиг бичих боломтой арай улн хатан материал байлаа. Арьсыг голоор нь пугалаад дээр нь алхаар, дөшин дээр тавьл дартан нугалаас оруулаад дөрвөн хуудастай дэвтэр хийдэг болсон байна. Ингэж арьс- ны хугарамхай биш, бэх бат чанарыг ашиглан дөр- вон булантай дордолжий хэлбэртэй ном хийсэн Ин» номын (одоогийнх шиг) шинэ хэлбэрийг бий бол- голээ. Улмаар тэг нуга- лаастай дөрвөн хуудастай дэвтрүүдийг (тетра гэж ДӨ- рон гэсэн грек-үг) дараал- лаар цэгийг нөгөө дзэр тєь тавьис цуглуулан номын Манай сонирхуулах булай блок бэлтгэж түүнийг су- раар гдэлс бэхэлдэг байн. 8 Мапай. эриций ЇХ зуун Ї гэхэд хулсыг хайр гамгүй | хэрэглэдц ашигласнаас хул- Ч сап . ургамад барагдаж, ! түүнийг боловсруулан би- чиг хэрэгт хэрэглэх явдал бү рмосеп хаагдлсээ Ингээд тэр үед улам бүр осон тэмэгдэж байсан бич-. | гийн материалын хэрэг-| цээг дан ганц арьсаар ха!й- ї иэц бэрхтэй болсон | гахад байна. Зопхоп ганц шир- ї ХЭГ ПОМ ХЇїЇЙХЭД ОЧ тчтгобг 9 малын арьс шаардагдах байсац пь мэдээж юм. 1 Ийм үед хүн төрөлхтөн цаасыг зохион . бүтээж, түүнийг бичиг номд хэрэг- ! лэх болсон нь ном хэвлэ- лийн болоц бичиг соёлын | түүхэнд онцгой чухал үйл 1 явдал болсоп билээ Манай эриний эхэн үеэр | Азийн орнууд анх түрүүнд цаасыг бүтээсэп богоод Киропод бол мацай эриний ЇТХ зууцаас цаас үйлдвэрч лэдэг болжэ Шийилэх ухаан, техийк хогисон ХХ зуупд хү! тө- ролхтоп янз бүрийг! зориу- лалттай цаасыг хэрогцээ- тай хэмлсээ байдлаар үйлд- тэрлэж чаддаг болсон 00- ловч өдөө цаас хийх түү- хий эдийц нөөц дэлхий даяар ховордсоор. байша, Иймээс хүүхдүүд та иар ном, бичгийн үнэт мате- риал-- цагаад алт болсоп цаасыг ариг тамтай ашпг- лал сурах ть чухал юм. Инженер 4. ХӨХӨӨ шүсь 25, таРи ДТ годгийн Баянхонгор аймгийн ний- тийн номын сангийн унш- лагын танхимд долоо х0- хог бүрийн пүрэв гаригт сурзгчид цугларч торол бүрийд Сонирхолтой уул- залт зохиол, лекц яриа”: хийдэг. “Энэ удаа тшэгдү- гээр сургуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч МПБ-ып "Төв Зөплөлийн-алтай мс- дальт Ч. Гэрэлмаатай уул- залт зохиож байв. Энэ охиц 36 улпрал да- раалан опц суралцсан, сур- лага, хүмүүлгслээрээ нөх- дөө хошуучилдаг, сайн сайхныг орчиндоо түгээн, хамт олондоо үлгэр дуу- рнал үзүүлдэг тэргүүний сурагч юм Ч. Гэрэлшаа: - Сурагч хүн зөнхөн онц суралцаад. зогсохгүй, нөхөддөө тусалж, хичээ- лээс гадуур зохиогдож бай- | Баянхонгор аймгийн | Баян-Овоо сумын 8 лийн сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч Ч. Цэрэниад- | мид 30 улирал онц сурад- цаж байгаа тэргүүний су- рагч юм. Ч, Цэрэннадмид | аймгийн шатрын тэмцээнд хоёр удаа оролцож хоёр- | дугаар байранд шалгарлаа. С.ОЮУНЧИМЭГИЙН авсан гэрэл зураг жи- ТЭРГҮҮНИЙ СУРАГЧ гаа олон инетийн ажилд идэвхтэй. оролцдог байх ёстой гэлс ярив. Тэр чөлөөт цагаараа номтой нөхөрлөл: «Намын сайн нөхөр» үнэмдэхтэн, Д. Нацагдорж тэмдэг- тэн болжээ. Мөн матсма- тинийн сонгон суралцах дугуйланд хичээллэж, фИ- зик, математикийн олим- пиадад амжилттай орол- цов. Ч. Гэрэлмаа сургуулийн бүлгэмийп зөвлөлийн дар- та, ангийн эвлэлийп үүрийн даргын олон сОНГууль- тай боловч цагаа иарпйн хуваарилиас бүх ажлаа Чч2- нартай этгэдэг юм. Тэр БХПБ-ын 60 жи- лийн ой угтаж пионерүү: дийн дунд олоц сайхан ажилд зохиож байна. Сурагч Ш.ОЮУНЦАЦРАЛ 1::2:жн ининжииинин Эмч зөвлөж байна. ШҮДЭЭ Хүүхдэд анх зургаан сар тайгаас нь цахиур шүд цу хуйна. Хоёр настайдаа 20 шүдтэй болдог. Энз хорин шүдийг сүүн шүд гэдэг. Т--8 пнас хүрэхэд сүүн шүд нүүд тогтмол шүдээр солиг- доно. Шүд хоолыг жижиглэж, боловсроход хялбархап бол- гадна гэдэс ходоод: ны ажиллагааг хөнгөвчилж ходоод эрүүл байх нөхцө- лийг хангана “Сайтар бо- ловсорсон хоол биед шим тэжээл болио Шүд муутай хүн хоолоо бүхлээр нь ша- хам залгилс байдгаас гэдэс, | ходоодны үйл ажиллагаа шмуудда... Шүд... бол... гоёдын эрхтэй. Яралзсан цагаан шүд .гаргай нээж байгаа. хүнийг харахад сайхан бай- даг Хэрэв шүд өвчилбөл тэр даруй эмчид үзүүлэх нь Чу- хал. Өвчилсөн шүд халдва- рын голомт болж хоолой өв- дүүлэх төдийгүй, эмчлүүлэх гүй бол бөөр, зүрх, үе мөч ний Өвчпөөр өвдөж болно. Цоорсон шүдний холхорхойд хоол хүнс хуралдаж банзери үржиас халдварын голомт болдгийг үргэлж санаж шү- дийг сайн арчилж. мууда- хХаас урьдчилан сэргийлж байх хэрэгтэй. ХҮҮХДҮҮД 99! Аливаа өвчнийг эмчлэхээс, урьдчи лан сэргїйлэх нь амархан байдгийг үргэлж сааж лваа- ра! Шүд муудах замууд: 1. Шүдээ муу арчлах 3. Шүдээ гэмтээх 3. Занслуур багатай дагнан ндэх 4: Чихэрлэгт дурлах 5. Цөөл төрлийн хоол даг! цан. хэрэглэх 0.-Бие сул байх хоол ХАНГААЛЫ1! 7. Тамхинд эрт орох Шүдээ муу арчилсиаас шүдэн дээр энгүй үнэртэй шаравтар өнгө тогтож, сүүл: дээ хатуурч шүдний чулуу: жилт гэдэг өвчин үүсдэг. Улмаар амны хөндийд бак- тєри их үржиж шүд өвчилж, харалж цоордог. Иймд шү- дээ тогтмол сайн. угааж байх хэрэгтэй. Хүүхэд 2 пастайгаасаа эхэлж шүдээ сойздож угааж байх хэрэгтэй. Шүдийг ог- лөө, орой унтахын өмнө заавал угааж, хоол идсэний дараа заавал амаа усаар зайлж цэвэрлэж байх хэрэг- тэй. Ам зайлахад содтой ус бүр ч сайн шүү. Шүдний завсар орсон хоол хүнсний үлдэгдлийг на- рийн модон савх буюу га- лууны өдөөр хийсэн савхаар цэвэрлэж байгаарай. “Төм- рөөр шүдээ цэвэрлавэл паа- лан нь унаж, цоорон о0пчлө- хөд Хялбар болдог. Хатуу ааруул, ээзгий, блс- лаг, зажилшц идэхэд шүд бэхжихээс гадна эрүүний цусан хангамж сайжирдаг. Чихэрлэгийн зүйл амтлаг ч гэсэн. биед хортой иоловӨ үзүүлэх төдийгүй шүд амны хондийд бактери үржих |15- шээлт орчин болдог. Ийм учраас унтахын өмнө чихэр идэн болохгүйг анхаарах хэрэгтэй. Тамхи бүх биеийг хордуу- лах дайсан төдийгүй шүдэлд бас хортой учир тамхийг ий- сап туршдаа жигшил лїаа- рай, Шүд зрүүл бол биа эрүүл лвахыг анхаарч шүдодэ үр- гэлжч арчилж байгаарай! Олон улсын пионерийн «Найрамдалд лагсрийн ерөнхий зач Н.ЧУЛУУНБАТ ипишииниииииииинишиншиншипт зиинипицийшнинишинийшинийнниэишишинининининииннииншииши шил ЕЦЦиППННИН ” тавын, цаначдын: БӨМБӨРЦӨГ ДЭЭР Цанахүү. Дугуй малгай толгой дээрээ. хэлтгий цана хөлөглөсөн хөгжилтэй энэ хүүг бид нигэа: нэрлэдэг, «Пионе- рийн үнэн» сонины хууд- сан дээр энэ хүүгийн зу- раг хэвлэгдсэнийг үзээд манай уншигчид өсвөрийн цаначдын улсын аварга шалгаруулах тэмцээн бол- жээ гэж төвөггүй тааж мэд- дэг билээ. Тийм ээ! «Пионерийн үнэн» со- нины нэрэмжит өсвөрийн улсын .аварга шалгаруулах тэмцээн сая- хан. Хандгайтын цанын баазад болж. өнгөрлөө, Тэмцээнд аймаг хотуудын биеийн тамир спортын 19 хороо, нийгэмлэгээс шал- гарсан 100 шахам тамир- чнд оролцож хурд хүч, авхаалж самбаагаа-сорьс- ноос: Ё 15-16 насны : охнНдын 2000 м-т А. Цэцэгмаа (Сүхбаатарын район) Н. Оюунчимэг (Увс) А. Оюунчимэг (Найрамд- лын район) Мон 3000 м-т А. Цэцэгмаа (Сүхбаатарын район) А. Оюунчимэг лын райоп) насны охидын Найрамд- Н. Оюунчимэг (Увс) 15--16 насны хөвгүү- “однйн 3000 тт “М. Төмөрбаатар (Завхан) Ц. Эрдэнэ-Очир (Увс) Н. Ганхуяг (Эрдэнэт) Мөн насны хөвгүүдийн м-т Н. Ганхуяг (Эрдэнэт) Ц. Эрдэнэ-Очир (Увс) М. Төмөрбаатар (Завхан) 17-18 насны окндын 3000 м-т : Д. Энхээ (Увс) Б. Доржхишиг (Октябрийн район) 5 Д. Уранбаяр (Эрдэнэт) Мөн насны 5000 мт Д. Энхээ (Увс) -Д- Уранбаяр (Эрдэнэт) С. Оюунчимэг (Найрамд- лын район) охидын 17--18 насны хөвгүү- “дийн 10000 м-т Т. Ариунболд (Хөдөлмөр) Г. Гансүх (Сүхбаатарын район) З. Дэлэгдоо (Баянхонгор) Мөн насны хөвгүүдийн 15000 мл Г. Гансүх район) П. Ариунболд (Хөдөлмөр нийгэмлэг) З. Дэлэгдоо (Баянхонгор) нар нэг, хоёр, гуравдугаар (Сүхбаатарын байр эзэлж алт, мөнгө, хү» рэл медаль хүртлээ. Хорин нэг дэх. удаагаа чПнонерийн үнэн» сони- ны нэрэмжит болон -зо- хИоГгдСОН ЭНЭ тэмцээнд давхардсан тоогоор 108 тамирчин спортын зэргээ давтсан буюу ахнулсан амжилт гаргав. Тэмцээний явцаас үзэ- хэд өнгөрсөн жил уг тэм- цээнээр БНМАУ-ын спор- тын мастер цол хүртсэн Увс аймгийн “төвийн жилийн сургуулийн есдү- "гээр ангийн сурагч Д./Эн- - хээ, энэ удаагийн тэмцээ- нээр насанд хүрэгчдийн улсын нэгдүгээр зэргийн норм биелүүлсэн «Хөдөл- мөр» нийгэмлэгийн тамир- чин П. Ариунболд, Сүх« баатарын районы тамир- чин Г. Гансүх, Увс айм- гийн тамирчин Л. Цогтхүү нарын зэрэг өсөх ирээдүй» тэй сайн тамирчид олон байна. 88 дахь жилдээ хэвлэг- дэж байгаа «Пионерийн үнэн» сонины ,мандатын шагналаар тэмцээнд ам- жилттай оролцсон 38. но- мерын мандатып эзэн, Дархан хотын тамирчин О.-Цэцгээ шагнагдлаа. Энэ тэмцээнд Увс аймаг, Улаанбаатар хотын (Ок- тябрь, Найрамдал, | Сүх- баатарын районы биеийн тамир, спортын хороод сайн бэлтгэж, амжилттай оролцов. Манай тусгай сурвалж- лагч Т, ДАВААДОРЖ С, БОДООШ даль 10 - хинииннинтинипипиишашиниинининиппиниинепиитиинттииинчишининниинишининшишишинанишинишииншийпниашиниии “ӨСВӨРИЙН ЦАНЧДЫН ТЭНЦЭН . районд, 844 хүртсэн тамирчид, Эхний байр эзэлсэн багуудын дасгалжуулагч пар, Ц Ша (Увс), Е, Бямбаа (Найрамдлынрайон), 1 2 Д. Сүрэнхорлоо ша ал Л Л ШТ 1121)7 7 77777977 ХӨРӨНГӨТ НИЙГМИЙН ХҮҮХЭД, 3АЛУУЧУУДЫН ХУВЬ 3АЯД Манай сонины редакцид хөрөнгөт ертөнцөд амь- дарч байгаа хүүхдүүдийн. тухай уншихыг хүссэн олон арван захидал ирдэг. Сонины энэ дугаарт Дунд- говь аймгийн Дэлгэрхан- гай сумын дунд сургуу- лийн б-тийн «А» ангийн сурагч Н.. Унидрахгэрэл, Партизаны сангийн аж ахуйн 8 жилийн сургуу- лийн 8-ын «В» ангийн су- рагч Р. Оргил, СПэлэнгэ аймгийн: Алтанбулаг су- мын дунд сургуулийн 7- гийн «Бэ» ангийн сурагч Д.. Цэрэннадиид, Нияслэ- йн 60 дугаар сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн су- “ригч Л. Алтанцэцэг, Увс аймгийн “Нарапбулаг су- омын 2-ын «А». ангийн су-” “хүртлэх пасны рагч Д. Тэрбиш нарын олон хүүхдийн хүсэлтийг биелүүллээ, Хеөрөнгөтөн нийгмийн мөнхийн. дагуул болсон ажилгүйдэл, Эдийн зас- гийн хямрал улам гүнв- тийрч, АНУ-ын ажилгүй- чүүдийн 45,7, Их брита- нийц 46,6, Италийн 62,2 хувийг хүүхэд залуучууд эзэлж байна. 1982 өнд дээрх орлуу- дын ажилгүйчүүдийн “тоо 10 саяд хүрэх толөвтой байна... Италид ажилчдын хүүхэд сурах бололцоо- гүйн улмаас 500. мянган хүүхэд найман: наснаасаа эхлэл ажил, хийж- байна: Хэдийгээр Италид 14 хүүхдийг ажилд авахыг, хориглосон ГЛ2ЕБЕТЕТЛ:! дөгч АНУ-д 18 нас тэл нэг хүүхдийг хооллож, хунцаслаж, нөэн-долларын зардал хо- рэгтэйг авч үзье. хууль байдаг боловч тэр нь бодит байдалд хэрэгж- дэггүй ажээ, Эдгээр-хүүх- дүүд өдорт 10-12 цаг ажиллаад өчүүхэн бага холс авдаг юм. ЮНИСЕФ-ийн мэдээ- гээр Неаполь хотын сур- гуулийн- насны хүүхдийн зөвхөн 58 хувь нь су- ралцах боломжтой байна. Энэ “хот ажилгүйчүүдийн- хээ тоогоор дээгүүр ордог. Зэвсэглэлээр хөөцөл- хүр- сургахад хич- Эмнэлэгт үзүүлэхэд 6708| сурахад- 2888, унаанд 20855, байранд 41121 доллар хэрэгтэй : байгаа нь юмны үнэ хө. рөнгөтөн оронд байнга өсч байдагтай холбоотой юм. Арьсны өнгөөр ялга варлан гадуурхах үзлийг дэвэргэгч энэ оронд негр хүүхдийг бараа таваар адил худалдаж, тодорхой- гүй: шалтгаанаар амь. на- сСыг нь хөнөөж байна, Одоогийн байдлаар амери- цийн өнгөт арьстан 17 Дахь эрэгтэй хүүхэд, -32 дахь эмэгтэй хүүхэд бүр ямар нэгэн осол гэмтэл, аллагад өртөж байна. АНУ-ын Эрүүлийг хам- гаалах Яамны 1975 оны мэдээнээс үзвэл: өнгөт арьстан хүүхдүүдийн .50 хувь нь амь. үрэгдэж байс- НЫГ “одоогийн. байдалтай харьцуулбал бас ч юу ч биш байжээ. Жил бүр 50 мянга гаруй негр хүүхэд сураггүй алга болж байна. Башингтоны «Залуучуу- дын хөгжлийг судлах нэгд- сэн товчоо»-ны 1981 оны мэдээнээс үзвэл 1980 онд 1,3--1,8 сая хүүхэд сураггүй алга болжээ, Су- раггүй алга болдгийн бас нэг шалтгаан нь ажилгүй- дэл юм. Амьдралын хүнд хэцүү .нөхцөлөөс болж хүүхэд, залуучууд 20 нас хүрэлгүй амь үрэгдэж ос- вэл шорон гяндангаар ямьдралаа дуусгаж байна. Энэ бүхний бодит шалт- гаан нь хүн хүнээ мөлиин дарлах зарчимд тулгуур- лаж байдаг хөрөнгөтөн нийгэмд байгаа юм. Г. УЛАМНЭМЭХ шичшжилшшэтшиттилэгшєтилэєслВшШнилЖЖтЭЖЭЭШЭ |6 шилийг Т0гэс Эрхлэгчийг С. НАДМИД .3 Шэнэ лэн элжэлэлэиухиллилуэу ин иритинрчиллий -226э23: ХоОЛТЛТ ОМНДЕКС-14148- Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбини гад хэвлэв. 1 : 107017 ї Я. ХУ ХУуХУ х Говь-Алтай аймгийн Тонхил сумын дунд сургуулийн 4- ийн «А» янгийн пионерүүд, Сүхбаатар аймгийн Баяндэл- гэртсумын наймац жилийн сургуулийн сурагчид, нийс- лэлийн 60, 69 дүгээр сур гууль, Сүхбаатарын район, Эрдэнэт хотын сургуулнуд, Төв аймгийн Жаргалантын САА-н 10 жилийн сургуу- лийн пиопер сурагчид, Га- даад явдлын Яамны дэргэдэх ХЗЭ:ийн үүрийн гишүүд 3а- луучуудын . илгэзсэн 4000 гаруй номыг саяхан «Зал- гамжллагч» сэтгүүлийн зөвлөл Багануурын илгээлтийн эзэн залуучуудад хүргэж өглөө. Багануурын илгээлтийн -1 М21(1760) Ө ЇТ2222 2 77777-7тс“т-эиетэиссллииэнити- ХАМГИЙН САЙХАН номоо МНУУЛ ГТҮ13 Ү эзэй чид, тэдний гээсэн лээн авч цуглаан хийсэн юм. залуучууд, үр номыг хөдөлмөр- хүүхэд ил- баяртай хү Хүүхдүүд ээ! “Багануур хот дахь «Залгамжлагч» сэт- гүүлийн нэрэмжит номын сан 10000 номтой. боллоо. Ном хүлээж авах-цуглаанаас Багануур хотын илгээлтийн эзэн залуучууд ном илгээж байгаа нийт пионер сурагч, эвлэлийн үршшүүн залуучуу- дад баяр хүргэж захидал ил- гээв. Захидлыг нийслэлийн 10 жилийн 53 дугаар сур- гуулийг төгссөн. МХЗЭ-ийн илгээлтийц эзэн, цахилгаан чин Б, Эрдэнэбаатар унш- лаа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Я. СУМЬЯА ОВАГА ВУУРТ ХАМТИЙН САЙХАН НОМ00 ИЛГЭЭЖ БАЙГАА ЗАЛУУЧУУД, ПИОНЕР. СУРАГЧДАД Эрхэм хүндэт найз нөхөд, багачууд, дүү нар аа! 2: Бид ажлын айяжилт ерөөж, чин сэтгэлийн халуун дотпо үгээ бичсэн хамгийн сайхан помыг чинь өдөр бүр сэтгэл догдлон хүлээн авсаар бай- на. Ном бол бидэндхамгийн « сүнэтай. бэлэг, бидний дотны “ нөхөр, Бид эх орныхоо өнцөг бу- лан бүрээс, зарим нь та на- рын төрөлх нутаг, сурч бай- гаа сургуулиас чинь МХЗЭ- ийн илгээлт өвөрлөн Бага- «нуурын их бүтээн байгуулал- тыг зорьж ирээд ах дүү Зов- лөлтийн хүмүүстэй нэгэн бри- нэгэн экипажид мөр зэ- гад. эгцэн ажиллаж байна. -7 ч ЗалгамжлагчЧ» сэтгүү: лийц. нэрэмжит номын сан 10000 “номтой болсон энэ сайхан өдөр бид Багануурын барилга байгууламжийг хуга: цаанаас нь гурван сарын өм- нө барьж дуусгахаа та нарт илэрхийлье! Ном илгээх хөдөлгөөнийг амжилттай зохион “байгуулж байгаа эвлэд пиоперийн бай- гууллагууд, хамгийн сайхан номоо илгээж байгаа улаан бүчтэн дүү иар, эвлэлийн ги- шүүн найз нөхөддөө баяр хүргэж, сурлага. хөдөлмө- рийн өндөр амжилт хусье! БАГАНУУРЫН илгээлтийн эзэн ЗАЛУУЧУУД 1982 ОНЫ ГУРАВДУГААРСАРЫН 13 «Пнонер сурагчдын зуны амралтыг зохион байгуулах ажлыг цаашид сайжруулах арга хэмжээний тухай» МА ХН-ын Төв Хорооны 66 ду- гаар тогтоолыг хүлээн авах Улаанбаатар хотыг ХЗЭ, пноперийн ажилтан, багш сурган хүмүүлгүүлэгчид, пио- нер сурагчдын цуглаан В. И. Лепиний нэрэмжит монго- лын. пионер сурагчдын ор- ДОНД болов. Цуглааныг Улаанбаатар хотын пионе- рийн зөвлөлийн дарга Д. Цог- золмаа нээж, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, МПБ-ын Төв Зөплө- лийп дарга Ч. Цэрэндулам дэлгэрэнгүй үг хэлэв МАХН-ын Төв Хорооны 66 дугаар тогтоол нь пионер су рагчдыц зуны амралтыг 30 БЯМБА ө ҮНЭ10 МӨНГӨ хион байгуугж байгаа ая үн шинжилгээ хийн, оршиж байгаа дутагдлыг илрүүлэн зааж, пионерийн лагерь, хө- дөлмөр амралтын зуслан, сургуулийн бус хүүхдийн бай- гууллагын тоог олшруулах, үйл ажиллагааг нь сайжруу- лд Д. Бор, МХЗЭчйн Төз Хо рооны пионерийн ажлын зөв лөх мэргэжилтэн А. Г, Зуев МПБ-ын Төв Зөвлөлийл ор тогч дарга Ц. Түвшингөгс. МПБ-ын тэргүүлэгч гишүүй Улаанбаатар хот -ийН Хоросны нэгдүг: лах, материаллаг баазыг НЬ бичгийн дарга, Ц. Батсүх иа байнга бэхжүүлэх ажилд нам, рын зэрэг хүмүүс оролцов улс, олон нийтийн байгуул- Цуглаанд орол: ї лагын туслалцааг хүчтэй бол- гох, пионер су зохиох бүмү агу а, арга х г жуу Н цоТцо. О аргаар хандахыг заасан чухал МАХН-ын Төв Хорооны ер хий нарийн бичгийи дав БНМАУ-ын Ардын Их Хур лын Тэргүүлэгчдийн дарг? Ю. Цэдэнбалд баярын илгээлт - холбогдолтой? бариыг явуулав. Уг илгээлтийг нийс болох цуглаанд үг хэ шалнАлЭМ) Цэ Дар ЧиАлг-эү Л лдаг 1 сургуулийн пионерийн ахла! 41-30А5 Ш-22-2---2: : удирдагч Ё. Отгонжаргал у! Цуглааны ажиллагаанд їшиж сонсголоо МХЗЭ-яйн Төв Хоросны хоёр- дугаар нарийн бичгийн дарга. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Ыг зип цэг иттгацтац ит тагт этэ гүүттүүүт гүүг цутгал галт 11111111 11111113” 10 Омпоговнь аймгийн төвийн жилийн дунд сургуульд тэр- гүүннй пионер сурагч олон бий, ЗУРАГ ДЭЭР: 8-ын «В» ан- гийн сурагч онц сурлагатан Д. Баярцэнгэл зөвлөлтийн їпионе- харилцдаг| З-ын 4Б», «В» ангийн сурагч онц сурлагатан Г. Баярмаа, Ү, Мөнгонцаграл, Б..Мараидэцэг нар. рүүдтэй захидлаар юм. -- Сургуулийн хөдөлмөрийн аварга, Т-гийн «А» алгийн су- рагч Г. Өсөхсайхан (Зүүн гараас) 5-ын «АР», Т, АЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг э “ГИЙН /ёржтт РїТНЛ ““ДЭВТ / золаагал (10 эц шйл бү | дунд а ЗУРАГ ДЭЭР: лгэ... дуулж, | л Блмба гариг бүр үдэшлэг. ж асуулт Дараачийн Бүлгэмийн нар үдэшлэгт бэлтгэж байгаа рагч онц сурлагатай золлолийн дарга Даваажаргал, нь, онц сурлагатан 78, Оюунцэцэг Т-гийн «В» апгийп сурагчдаар алгебрь, чээлийн дасгал бо- бэлтгүүлээд дээр хэлэлцдэг ажээ. үдэшлэг” дээр ярилцах (сэдвийг 7 хопогийп д су- өмнө нийт сурагчдад даалгавар “болгоп өгч балтгүүлдэг байца. Сонирхолтой эпз | үдэшлэгт часаас туп ч дуртай оролц- Ц. Дол- горсүрэп үдэшлэг дээр, С, БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг - ЗУРАГ ДЭЭР: Дорпоговь пїмгийп. Сайншанд хотьт 10 ишлийн сургуулийп 4-нйн «Б» апгийн сурагч Д Чинцогт, 6- ГИЙН “аА пигийн сурагч Л, Бүрэнжсаргал, б-ын «Аз апгийн сурагч. Л, “Дэлгэрсайхан, Х. Батбалр иар улирал бүр олд суралцдаг тэргүүний сурагчид эх П, ЖАНЧИВЫН авсан гэрэлд зураг Төв аймгийн Зуупмод хотын 10 зшнлийц- хоёрдугаар сургуу- лийн -очц сурлагатай сурагчид. т-. Тэргүүний бүлгийн дарга П. Туяацогт -- Онц сурлагатай, «Номын сайп похор» тэмдгийн эзэн Б. Батчилэг С. ДАРЬМЛАГИЙН гэрэл, зураг авсай “АНХРЫ, ДУГААР ХҮЛЭЭН АВАВ “Нийслэлийн: 10. жилийн 2 «дугаар сургууль дээр чЭалгамжл: гч», «ЙИнгнепийн Удигдагч» сатгүүлийн 1082 оны анхны дугаарыг хүлддэн “ВЕйх «Гипгий хайртай сэт- гүүл» єглэгт пионерийн бүд- олоп:Сэ- ”“ционерүүд лус сатгуүлҮүлийн 1981 оны ө-н1- гн, бүрэц дугаарт нийтлэгдсэн материалаар тоглолт, ярилц- лага, таавар зохиосон нь со- « Мирхолтой болов. Ялангуяа «Эадгамжлагч» сэтгүүлд" нийтлэгдсэн зөвлөлгөөний Дагуу хийсэн цахилгаан тгї- тар, иариы цаг ач холбогдол- той болтзэ. Тїнбпеп, | сурагчид дийн харлалийн ашиглалтыг улам лах “талаар үүрэг 102117 “27 МАНАЙ. СУРВАЛЖЛАГЧ хүүх- вахиалга, сайшруу» амлалт | лүүн сумын 10 экилийн дунд стийн дэргэд «Малай гариг» кдуб ажилладаг. “Энэ нлубийн зорилго нь сурагчдыг олон улсын бай- дал, улс төрийн зүтгэлтнүү- дийн үйл ажиллагаа, о- хийн янз бүрийн улс орпууд- тай эчназ тапилцууллт хя- чээл дээр олж авсан мэдлэ- ГИЙГ нь батлуулж байна. Клуб хэд хэдэн булантай юм. «Тойм»-булангаар олон улсын байдал, «Сацлиалист "| орнуудад» булангаар ах дүү социалист орпуудын хамтын ажиллагаа, тэдгээрийн ололт, амжилт, «Хүп ба улс төрийн бодлого» булангаар дэлхийн яна бүрийн орпуудын төрийн тэргүүн иарын амьдрал, үйл. “Баят-өлгий аймгийн Дэ-| сургуулийн түүхийн набине- олтэй, Тэд радно нэвтрүүлэг, сонин, сэтгүүл, зурагт хууд- суудыг ашиглан холбогдох. издээнүүднйг бэлтгэдэг. Эд- гээр мэдээгээр Т хоног тутам бичмэл сэтгүүл! гарган. аль- 5 бом хийж түүхийн кабинб- тийн: үзүүлэйг баяшуулда юм. «Манай гариг» нлубий үйл ажиллагааг аймгийн бо- ловсролын хэлтэс, сургай хүмүү/үүлэх сецтороос сай- шаан дэмжин аймгийн бүх. сургуулиудад туршлага бол- лэсэн баййа. с Багш Х. ХУПИР Архангай аймгийн Төрш- рүүлэх сум САА-п 8 жилийн. сургуульд сурагчдьт орос ХЭЛ, гоо” бүйнН мэдлэгийг доэшлүүлэх зорилготой «Эр- дэм мэдлэг» радио стапц бай- гуулагдай ажиллаж байна. Энэ радио станц 7 хоног бүр «ая дуу», «сонгодог ур- лаг», «уран зохиолын хуу- СЭРДЭМ МЭДЛЭГ» РАДИО: СТАНЦ” дас», «орос хэл сурцгаля», «чиний “мэдлэгийН | санд», «манай хамт олон хэвлэлийн хуудаснаа», | «дохио, са- намж» зэрэг 10 гаруй сэд- вээр пэвтрүүлэг явуулдаг нь сурагчдын. сурлага, хүмү- жилд зохих гүр дүнгээ. огч байна. Багш Д. ГАЛСАНДОВЖОО: БХПБ-ЫН ТУРШЛАГААР Өвөрхангай аймгийн тө- вийн. нэгдүгээр, сургуулийн ппонерийн: бүлгэмийн авп- лөлөөс В. ИГ. Лениний нэрэм- хат БХПБ-ынгажлын баялаг туршлагаас суралцах ходоөл- гооц «өрнүүлж: олон төрлийн ажил зохиол байна. Тухайл- бал: зөвлөлтийн. пионерийн байгууллагын туршлагаар «Мэдлэг шалгах АСТ» «Эрдмийн Урдраа» зкппапн: аялуула, «Цэцгийп дэлбээ» нхонцерт тоглон «Телевпзийн тойм» . цэвтрүүлэг явуулж, «Понтамимо» бүшиг заав, Энэ айилд багш. Б. Цэрэн- эсап,, Г.Батсүх, Д: Ишэа, П. Бямбасүрэн, /М. Диитз риевпа, Д. Отгонбаяр парын удирдсан апгийн сурагчид идэвхтэй оролцов. Мөн «ИИдэнхтний штаб» байгуу, лан ЗХУ болон ах дүү социИа- лист орны пионерийн бай» гууллагын. туршлагыг СУ далш-- аргачилсан зөпломж гаргадаг. боллоо. «Эрдмийп ундраа» зкипаж Гучин ус, Нарийн тЭэл, Тарагт сумын дунд. сургуулнудад: театрчилсан. тоглолт хийв. Бапа С. ЦЭРЭНДОРЖ | ЗУРАГ ДЭЭР: Сэдэвт аж лын явц тухай танилцуулдаг байна. Уг клуб 8--10 тишүүн-| Ё: » “тон нэвтрүүлэхээр шийдвэр- 4 Ч очиж | к үмын ЁФ СУУРЬТАЛ " Төв) аймгийн. Баяндэлгэр «Хэрлэпбаян» нэгд: : т хоньчин, аймгийн агар- : го малчин, мэнд сүрэгтэн “аан 11гЫг алууп дотно. ) ЇН!Сүүрь ! эсээ нэмнээ, ЁАЫаД уут, угж, Ё чүдэна 1 хүлээн: Ёвцыл: го35) -- Манайх толлох 700 ом хопьтой, Одоо төллөсөц 140 хотоос 141 хурга, 8 ямаа- (аас Дөрвөн ишиг бойжуу- лаад байна. Ах пь толөв бү- рэн бойлгуулиа. Сумаас мэнд сүрэгтэнд 10 хоног тутамд ОЛГОДОГ «Алтан тапай хо- шуу»-Ны тоо гэрт минь їиэ- мэгдсээр байна гэж баяртай өгүүллээ. Хүүхдүүд малчин ахаасад юу хэрэгтэй байгааг | пь асуулс 1500 Ширхэг толийн пайз, төлийн өвсний сараал»г хийлс өгөх боллоо... 10:ын сАв айгийн сурагч ХЗЭ-ийн үүрийн: дарга. Н. Нараихор- лоо.. хүүхдүүД мал төллөх хугацаанд хэд хэдээрээ ирис төл бойжуулах ажилд нь-тус- ё Элгэвч, бээлий . 3 1 1 уцшсан шүлэг малчин ах ЗЭ| чийгээ. бүр"ч их баярлуул- лаа. Хотопд нь ийлх төлийш. Го ХАНР ХАЛАМЖ пооны яарийн бичгийн дарга Я чынгордоцїом, Туссномын ор . 8 | охэц- халамяаййГ хариул онц дүйтэй - Царанддт зїшгн л ХЭ9 Л лон нь” 50 мянган цомтой болох. лэх уйлдвэрийн ХЗЭ-ийн: ги суралиаж, үвтэгш хүмүүжилтай хоргопы нэгдүгээр: царийн бич: бөглод намын орлтопд уцшла-. Шүүн, аалуучуудалс тус пємын иргэл болон хүмүүнцгээхаа гийп. ларга. 11 Цашдондог ИТХ ги тїнхимлас гтдїїа упшигч прпонд Яи бүр таваи цом бэ илэрхийлэл. 2 лот. албаны бусад Хүн Оралтс дын бага. хурал, театичилсат ДаГЛах, ОЁЛ хүмүүлтлийп.. нь Цуглааны дараа! номын орл- 00 Цуглааныг нээж нөхөр тоглолт, ууллалт-. олөрлөг газ. ОРАрЫГ илавхтай ополцохоор її хамгийн анхим уншигчид Н,/ Дашдондог хэлсэн үгэндээ рэг” соЁЛ”” хүмүүний -терол а!! л пг-ппїїт авлэлтїйг глтүүц болох “Булгяп, хотын: їнэгдүгэлр Р Ё бүрийн ажил: явуулах тапхим-, “аЛУУчууллд хайдаш уриалга сүргуулийй 7-гийн «БӨ» апгийн -- лж засгаас манай ш0р- тай юм Номин: орлап” “ни Гаргай, сүрагчил «Хоньчин Найлан» : ЧОУЦХАЛДАЛМАЫ ДН, 126 хүү дийл чөлөөт цагийг зөн. Мон. цэглүгэлр,.. сургуулийн «Дээллр ллэр суулаг Карлсон», 20йлхан Булган оймгийп төпД халамж тааж: байдгийн 1 57 ЯОНЛС Уан улАДРАЙ: ТЭЛЗНЛ «сурару, М,./Монхдэцэг,”Б. ДЭЙХ- БУЛЖ МЕЦГ цэв х Охин ИМ ЭЛЭН3 Ё йН помын Оордапы ашил- тод илрэл нь БҮЛГа ? 155 Н Ц урлаг, Урпи зохиол, го0: сайхпы -тула” иар, пиопер сурагчлыг тө- зэрэг похирлуули түрээр 2 йг нзэх Цуглаап боллоо НАЭГНЭЭ 278 у? ЭЭЛ -д магт хүмүүшлл Олгох топ болох (ОМ лөөлөц ам сасагтал бяпрлас- “театрчилсан. тоглолт ли. л гдэж 7 байгаа хүүхлийл! но- гэ тэмлэглэр нза. илэрхийлж зэ ИХ хайр 1| ХИШИГДОРЖ 2 4 ры Ё! 2 рхий 1! Бухлөагтол зохиолч -0-тэтээлэилиллиын чиний төлөө Цуглаанд аймгийн йлмир хо- жөөнт дуу хангипаж, Суурь гуайих тэнэгэр талтай халар- жи байна, |дугалр сургуулийн. гийн «Пь апгийн сурагч гийц бичсэн пахидал “Ариунлаяа охшп «Манай ап- гийнхай «Пионерийн үнэн» со-. «Даалгавар» хэлэлцүүл- гийг уншит ярилцлаа, Би ан- гийпхтыхаа. бичмээр бай- ив. Ятар ч даалгаврын цаацд итгэд бий, Хэрпээ итгэхгүй бол хан: ч лЛаалгапар ёгохгүй. Даллгапар биелүүлнэ гэдэг нь итгэл биелүүлнэ гэсэн үг їом” гэж захидалдаа. бичжээ. “Тийм эз! Ариуплала охип лөя блчупаэ, Лаалтапрын цаана итгэл бий, Олоо тэлний ангийнхны тухай уншицгаал- сонины зөвлөл Манай. янгил гэрийн лпал. гаяпыг тогмол хийлэгтүй ЛД. Э, Б, ЇЇ царын сурагчал бий. Тэд псуугдах өлрөоө лаалгалгуаа хам, хүм хийлэг, Бил тапиий лутагл- лиг халж Өгч, -аргл хамгаа апч байна Даплгайар: хийтэггүй Д. АриунляяЯ:! ирлээ, - ГЭВ. номбинатад очийс хийв, Өндөр нуруутай, йэвэрч илмбай алигламтгай, дарга болоп Уу? гэмээр хүн билцийг хоёр. хэсэг болгон хуваагаад блср үлэ ь ! -- Та наад су Вичдаа алаад хэсэг ЭЛС цавлрлүүлж, бай| Би эд нарт ажлыг пь хуу таарилас өгчихөөд ирье гээд биднийг дагуулан Пааш: ялав, Хүн тус бүрт 20 метр газар (14) ш472 --г Үүннїг хурдхан шиг ї9- вэрлэж шалгуулаад япаарай! Билпий хажууд Чимэгсл. наа багштай Єбгтийн «А» ян- гийнхан ажиллаж байв. Дарга ахынхаа хэлснзэр бид лэртэлээ ажиллаж байгаа тэдийй айгиас хоцролгүй ажлаа түргэн хий- гээд түрүүлїгээхээр ярилцаж дор бүрээ шамлан хийлээ. Бид Ч ажлаа дуусаад Шшилгуу- дах лэ| лаалтапрыг тухай яртл/ Сапхай бил Цуглаан, дээр аймгийн мод: болорсруу лаалгаврыг биелүуүллэг юм сурагч Д. АРИУНЗАЯА 20 51275510 нг 2 181 Алираа гайхамшигт бүтээл туурвил бүхэц эхлээд хүний Оюун ухяанд өл билгээр төрнө. | ” “Фрапцын их зохиолч 7Кїюль Верн тухайн цаг үедээ шинэк- ГЭЭХ ухаан техинкийн, хөгж” їш еронхий хандлагыг нэв- сайн мэддэг хүн байг. 7юль “Верн цагт 600 км хурдтай азрокар» гэдэг агаараар ийсэх суудлын галт тэрэг, лёлефот буюу, телевиз, бий ОЛНО гэж зогнөн хэлжээ. “Ма: аан тооцоолол бодох г Ч бас тэр урьдаас 10:11) .. Гэвч-энэ нээлт нь Жиюль Верпий р бүр ХХЇХ зуунд бий аа. Суут 7Нюль жилзэр- өндүүр- « “БИХНИЙГ СОНИРХОГЧ 161 БНГНЧЭ голт Мнсэх! ОНГОЦЫГ / ЭД, 3) ! зохиолчийн нэгэн болох Гер- берт Уелс 1935 онд бичсэн «Ирээдүйн: дүр төрх».гэдэг зохиолдоо. дэлхийн Хоёрду- гаар дайн 1940 олд эхэлнэ гэлжс нэг иилээр алдан хэл- жээ. Хөрөнгөт ертөнцийн хям- рал, “дайц түрэмгийллийг урьдчилан хэлэхэд тодий бэрх бус юм. Харин 8. И. Лени» нийг ї«НКремлийн хүсэн мө- роодегч» гэж нэрлэн байсан тэр зохнолч, хүн бүхий хү- сэн мөрөөдөж байсад шинэ шударгагсоциалиамын ертөлц оршин тогтнол, дэлкий нийг- мийн хөгжилд сар их ив- лооли, байгайг хүлээн З0В- шөөрт: чадахгүй лал, | 1, Уэлсийн. дүрслэн: бичсэп хэт хожпэг буй болох «утоп» ши- тэгшийгмийн үед сум хэлбэрт 9” 1аас.. хурдан Би ТО АНД ЗӨГНӨЛ, БИЕЛЭ Манай” сопины редакцид ирдэг олоп арван “захидалд байгаль. шилэх ухаан, эл- лэв 1071 үзэгдлийп учир хол- богтооцио тухай: тайлбааолаж өгөхийг хүссэн байдаг !ом БҮХНИЙГ -МЭДЭХИЙГ ХҮСЭГЧ БАГАЧУУД АА! Манай: сонип | онөөдрийн хиоц. бүтээл анхны сайсар огторгуйн нисэгчид: 2055 онд бөмбөрцөг дэлхийгээс “Ццой- лоп ииснэ гэлс Збгиөц халжааг Ийлхүү. зэр сохиолч даруй 100 яшлэаэр алдшаэ, ” « й Тавиад опы үедериодийн эрдэмтэд сансарт анхамерин хүн їиснэ гэдэгт огт аргэл- зэхгүй байлаа. Бүр 1957 опд Зөвлөлт Холбоот Улсад аїпх пы хиймэл даггуул хвөргөлс байх үед хүртэл сансар суд- лалаар ажиллалг байсац ар зөдийн эрдэмтэд оготно, хул гана мэтийп амьд амьтан бү: хий сансрьпг хөлгийг 1964 оноос нааш амжил хөөргөх- гүй гэл, үзэж байв. Тэр үсд- өрподийц Өрдэмтэц 1970 онд хүц анх удаа сайсарт ийснэ гэж үзэж байлаа, Хөрөиготпий.. эрдэмтдийй внэ алдааг аугаа их Онтлб- рийп ах ороп айлрууллаа дүгаэ хэдхэн. жилийн түүхийг иэхэн сапавал эрий зуулы алдааг зөвлөлтийн, эрдэмтэд хэрхэр палруулс ныг тодорхой мөдэж болпа. ! 1957 онд Дэлхийн, апхїы а0- хиймэл дагуулыг “Зөвлөлт дугаараас эхлэн. «Бүхиййг сонирхогч багачууд» клуб ажиллуулж эхэллээ. Юу мэ. дэхийг хүсч байна. түүний- хээ тухай аахидал бичээрэй! Манай илубийн хаалга та иа- рын омно үргэлж , нээлттэй байх болио сонины зөвлөл Холбоот Улс хөөргөлөө. 1960 онд Белка, Стролка гэдэг Хоёр хал нохой суулга: сан- сансрыг «хөлөг. биоло- гийн туршилтыг удаан хуга: цаагаар хийж, радио телеви- зийн. ажиглалт. явуулж, эх дэлхийдээг эсэн. мэнд буцаш ирлээ. 19616 онд зовлөлтийн ир-|. гэн: коммунист: Юрий. Гага- рин анх удаа сансар огтор- гуйд цойлон инсчээ. Сансарт аллах хүй төролхтөний их памыг нээлээ, х Сапсарт хүл. ниссэнэас хойш яг хорий шилийн ойгоор иь 1981 онд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын иргэй 9Н: Гүррагчаа. зөвлөлт пөхдийн- хоо хамт сансар огторгуйд нисч дэлхийн 101 дэх слис- рын нисэгч боллоо, Зон билгийг үнэн болголг, үлгар домгийг бодит үйл ян- дал болгом байгаа. мапай вриний гайхамшиг бүхэц ии- гэл: аугаа Лепиний эх орон, Зөвлөлтийн. баатарлаг. ард түмний суу билэгтэй холбоо» той байна. С. ЖАМБАЛДОРЖ ТУНГАЛАГИЙН АВЧИРСАН ТУРШЛАГА рамдал» иржаэ- лагерьт Ямар гоё вэ? “Суурь гуайнх сайхан ха- лах т рииж байга. Авлргын ха- зиЛЧРИ ЛЭН “Оо ДӨЛӨӨР : Чанцал л ТУР Эл ах ог ансаЙЛД уус лолхыЛ раа тар өдөр ер бусын гуай! 2 ДОЖОР | ЗУРАГ ДЭЭР: Багануур | 0""ҮҮлэх бүлэгт хачруулн: ма хайдаж: БЭЭ Уогнөөцтой! байлаа. Ар- ЗЭРЭГ” а-нэо-шил-ш--ш-111-15 ТЭ279У 95 | лвмөтинг монголчхол: болон бу-.-- Та “нар” ажилсаг сайн 7 соВыын “л, ХҮүхдүүдмины Тана- хотын арван лишийн сургуу. | Л Хїаалаи | лаптлагыг тогт- хүүхдүүд . байна. “Өнөөдрийн Г Ч үгүй биз. Багануур хо- рын тус багаллаггүй юм. Ус --- й мол цагт явуулт байна, Мөн ажлыг бага хугацаанд түргэн !тЫН. 10-иїилийн сургуулийн татах, отог бууц овоолох, ЛИЙН 10:ын аА» ангийп су-|О/Ш сурдаг сурагчлад тэдїшйг шуурхай хийлээ, Итгэл бие- (багш, сурагчид «Пипонерийп хаөрлон хопхлох гээд билэнд -. -- лиалган өгч гарлар, їїь дяптлага. лүүлис чадах хүмүүс байна. Та ЮМ үтэл» соппны газраас зарла. ажил бишгүйдээ. их. байнд рагч, ХЗЭ-ийн үүрийн дарга | өгсний. дүнл гэрийн. лайлга-/ Иярт баяр хүргэе! гэв: хэлэхэл й «Бл толчин» аялыг г вар" хийлэггүй. супагчлын:. тоо: СУрАРЧИД, ИНЖГИГНЭТЭЛ: АЛГА 11- Ж: 16 эп Ч208 Н Нпаранхорлоо н її бил, шив. Б хЗЭ, : тай хүлээн авч малчны : : ҮН 35 3 Ё : Ч эрс нөгрлөа аашиїл мл, шив. Бид ингэж л Э, пно- яр Сурагчдын дуулсан дуу. МАНАЙ. СУРВАЛЖЛАГЧ, улам сайн ажиллана. Өлр изг їерийн «байгууллагаас. өгсөн Манай Тунгалаг «Най- амраад би“ ланд зайн сургах зүйл-их- тэй ирсэн Улс аймгийн хан сумьт лийн Пайх даа гэж Цагаанхайр- дунд сургуу: хүүхдүүд ярилцана: Ц: Тунгалаг сурлага хү: улсын рамдал » найз нөхөддөө, гагихтэй иржээ. рийг гаас суралцах өрнөл Ц. заасан. «Тор « Найрамдлын «Сацсрын тагчдын гэр», дуу дуулш, лаа. дуу?. пионерийн лагерьт ямраал мүүллээрээ шалгарал оло! «Най- сургууль- сурталчилсан бар, буланг ппонерийн тан: химдаа байгуулаа, Тус сургууль дэар «Най- рамдал» лагерийн туршла- лаге даа дэлгэрүүлэх туршлїг 1Оуны өмнө сурагчид, Ц. Тулгалагтай уулаалт 20- хиоуш ї«Найрамдал» сам- “хөдөлтөөӨП "Тупгалагийн а. шувуу», «Тоорой ба тоорцог» зэрэг олоон “төрлийн тоглбом, «Залуус», «Золбоо», «На- хиа» зэрэг тойроп бүжиг, вальс», иисэгчийг уг- з Тоонот «Найрамдал». зэрэг бүжиглэгн сург Моп -«Зад угаагчдын от- үзүүлох: тоглолт зохионс долоо Х0- цог бүр анги тайхимын соёлшилтод үзлэг шалгалт хийдэг болов, Ингэн! «Най» ряд» байгуулан рамдал» лагерийн турш- лага эх орны алс баруун кязгаарт аршин суудаг пио- “иер сурагч бидппй хүртээл болш байна. Дд 27721) “Сурагч Ц, ЭНХБАЯР 3 ч 2. 90 Дэлхийн | Ардчилсан 8а- луучуудын Холбооны дэргэ- дэх Эд, оспор үсийлхийй олон улсын хороо «СИМВБА»- гийн шугамаар экил бүр олон “улсын хүүхдийн хөнгөн ат- летицийн: «Найрамдал» дор- вон торолт тэмцээ! аохиогд- дог юм, 1980 онд Польшийн «Сият младых»ь | сонины редакци олоп улсын хүүхдийн хогон атлетикийн «Найрамдал» дорпой торолт тэмцээн 40-, хниохо санаачилга гаргажээ, 1957 онд хар тэнгисийн эрэг дэх Цетисво гэдэг газар олон улсын хүүхдийн анхны уул- “залт тэмцээн болсон юм. Үү- чїээс хойш энэ тэмцээнд ЭСБ НХУ, БНБАУ., БИСВУ, БН АГУ, БНМАУ, БИНУ, БИП АУ, БНСРУ, БНУАУ, БИС ЧСУ-ын оспорийн тамирчид жил бүр оролцдог сайхан уламшлал тогтоод байна. «Найрамдал» дорвол то- ролт тэмцээн ин олон улсын хүүхдийн ав санааны 111:19:8 лийг бэхжүүлэх, өспор үеийнх- ний бие блллдрыг хөгжүүлэх, янтериацїїопалч хүмүүжил олгоход чухал пелоо үзүүлж байпа. 4 1981 онд Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллагын «Артсн» лагерьт аохиогдсол олон улсын хүүхдийп хөнгөн атлетикийн «Найрамдал» дӨррөн төрөлт тэмцээний үеэр «СИМЕА»-гийн гүйцлт- гэх хорооны хурал болж «Най- рамдал» дөрвөн төрөлт ХХУ1 тэмцаэнийг Улаанбаатар хот- ноо явуулахаар тогтон, оло улсын энэ тэмцээний бүрэл- дэхүүнд БНАЛАУ-ыг оруу- лах тухай Лаосын толаөөлөгч- ДИЙН саналыг баталсан юм. Мон олон улсын хүүхдийн хөнгөн атлетицийй «Найрам- дал» дөрвон торолт тэмцээнд лорвоп төрөлтийн улСын авар- та шалгаруулах тамцээнд тэргүүн байр ззэлсэн хоёр тамирчпыг (пэг рэгтэй, нэг эмэгтэй) нэмж оруулах ту- хай Болгарын төлөөлөгчдийн саналыг сайшаайс баталсан бидэл, Төд олон улсын «Най- рамлал» дорвон төрөлт тэм- пэмнНД хувийн амжилтаараа орио, Иймд 1982 онд Улаан- баатар хотпоо болох опон ул сын хүүхдийн хөнгөн атиле. тицийн «Найрамдал» дэрврч торолт тэмцээид Чэг орноос 14, (эрэгтэй 7. эмэгтэй 7) тамирчин оролцоно. Олоп улсын хүүхдийн хөн. тө атлетинийн «Найрамдал» дөрвопн торолт тэмцээний про- граммд охид, хөвгүүдийн 60 метрийн гүйлт, өндрийн ха- райлт, бомбог шидэлт (150 грамм), охидын 500 метрийя, хөвгүүдийн 800 метрийн гүйлтийн төрлүүд багтдаг. Манай орны өсвөрийн та- мирчид 1988 опоос эхлэн жил бүр «Найрамдал» дор- 4)755» Үг Ч, « вон торолт тэмцээд удаа да- раа амжилттай оролцолс 1430 гаруй алт, мөнгө, хүрэл ме- даль хүртсэн юм. Олоп улсын хүүхдийн хөн- --г----з П “БОЛНО гон атлетинийн «Найрамдал» | дөрвөн торолт тэмцээний ре- корд амшилтыг өөрийп орны дөорпон төрөлт тэмцээпий ре- корд амашилттай харьцуулья, Олон улсын Манай орны Торол тамцавний ДЭЭД шЛГЧ ДӨЭДОМИИЛТ амжилт .- ОХИД 1, 60 мотрийп гүйлт 7,1? сек 8,1 сен 2. Өндрийн харайлт 1,70 см 1,486 см З. Бөмбог шидэлт 60,43 см 50,55 см 4. 500 метрийп гүйлт 1,14.8 сек 1,22.0 сец 5. 4 теролтийн нийлбар у дүн (оноо) 460 оноо 857 оноо 6. Багийн нийлбэр дүн (оноо) 2072 оноо 1548 оноо ХӨВГҮҮД ) 1, 80 метрийп гүйлт 7,1 сек 7,1 сек 2. Өндрийн харайлт 1,85 см 1,77 см 7 Бомбог шидэлт 100,52 см 99,66 см 4, 800 метрийн гүйлт 2,05.0 сек 2.07.5 сек 5. 4 төрөлтийн нийлбэр дүн (оноо) 473 оноо 7412(4835) оноо 6. Багийн нийлбэр дүн (оноо) 2073 оноо 1981 оноо Дээрх амшилтаас үзэхэд! рөлтийн нийлбэр оноогоор тамирчдын амжилт жигд бус, ялангуяа охидын багийн амтшилт хапгалтгүй байгаа нь нийт багийн иййлбэр дүнд муу нөлөө үзүүлж байна Иймээс охидын багийн бүрэл- дэхүүний шилэлт сонголт, бэлтгэл сургуулилтад анхаарч ажиллах нь зүйтэй том, Саяхан МХЗЭ-ийн Төв Хо- роо, БНМАУ-ын Биеийн та- мир, спортын улсын хороо, Ардын. боловсролын Яам, Хүүхдийн төлөө Фондын Төв Номисс, МПБ-ын Төв Зөвлө- лөос хамтрай «Найрамдал» дөрвон төрөлтийн 1982 опы улсын аварга шалгаруулах тэмцээнийг дөрвөй үе шат- тайгаар явуулах тухай тог- тоол гаргалаа. Сургуулийн аварга шалга- руулах тэмцээнийг тавдугаар сарын 20-ны дотор, район, аймгийн аваргыг зургадугаар, сарын 1-ний дотор, аймаг хот (бүс)-ийн аваргыг, мөн сарын 19, 20-ны өдрүүдэд бүсийн төвүүдэд, улсын авар- га шалгаруулах шигшээ тэм- цээнийг зургадугаар сарын 26, 27-ны өдрүүдэд Улаан- баатар хотод тус тус явуул- на. Энэ тэмцээнд 14-15 насны тамирчид оролцох ба район, аймаг, хот! бүсийн аварга шалгаруулах тэмцээ- нээс амжилтаараа аль олон хүүхэд шалгарсан сургуулийн мэр дээр шигшээ багийг бүр- дүүлж, тэр сургуулийн багш дасгалжуулагчийг тэмцээнд оролцуулна... Шигшээ урал- дайнд тэргүүн байрт шалгар- сан тамирчдыг зай, торол тус бүрээр болон дөрвөн тө- 1, 2. 3 дугаар байр эзлүүлж алт, мөнгө, хүрэл медаль, БНМАУ-ын Биеийн тамир, спортын улсын хорооны дип- ломоор, эхний гурван байрт шалгарсан зэрэгтэй, эмэгтэй баг тус бүрийг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн шагналаар, багийн нийлбэр дүнгээр эхний. гур- ван байрт шалгарсан багуу- дыг хүүхдийн төлөө фон- дын төв комиссын шилжин явах цомоор, багийн нийлбэр дүнгээр эхний гурван байрт шалгарсан багийн дасгалжуу- лагчдыг алт, мөнгө, хүрэл медаль, БНМАУ-ын биеийн тамир, спортын улсын хороо- ны дипломоор тус тус Шшаг- напа Улсын аварга - шалгаруу- лах тэмцээнд эхний байр эзэл- сэп. охид, хөвгүүдийн баг, дасгалїшуулагчид, дөрвөн төр- лийн. нийлбэр дүнгээр нагду- гээр байр эзэлсан (эмэгтай нэг, эрэгтэй нэг) бүгд 14 та- мирчпыг бүрэлдэхүүнтэй ба- гийг олон улсын хүүхдийн хөнгөн атлетикийн «Найрам- дал» дорвон төролт ХХУ! тэмцээнд оролцуулиа. ӨСВӨРИЙН ТАМИР- ЧИД АА! 1982 рьяг 17, опы долдугаар са- 18-ны одрүүдэд Улаанбаатар хотод болох олон улсын хүүхдийн хөн- гөп атлетикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлт ХХУ1 тэм- цээнд идэвхтэй. балтгэл, ам- шилттай оролцохыг урийллг байна. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв,» ОГ. НЯМАА "“ ХОЁР “ЧАРГА Уулын уруу Уралдал буулаа, Цас манарган Чаргаар гулгалаа Ургаа мод 1їйлрэлвэй жирэлзэн Урдах зам Бүрэлзэн бүрэлзэн Хөндий тал Эрээлтїлэц эрээлжлэнв- Хөх тэнгэр Эргэлдэн эргэлдэнэ, Толгод дээгүүр Тонгороод орлоо Толгой эргэмээр Шуугиад явчихлаа. Хотгор дотор Шунгинаад орлоо Холбирох шахан Тогтоод авлаа. Гулсан гулган Доошоо буулаа Гутал дүүрэн Цас боллоо. Энгэр заамаар Салхи сийгиэ Эргэн тойронд Цас-манарна Нар тэгтэл Надтай хам Налуу дээрээс Бөмбөрөөд явчихлаа 3 “Найз минь ч бас Тэнгэртэй цуг Хажуу дээрээс Өнхрөөд явчихлаа Цас, цас Цагаан цас Хунгар, цас Хувцас цас Цааш ив чухам Юу болсныг Чамд байтугай Өөрсдөө ч мэдэхгүй. Уулын бэлд Хоёр “чарга л Уяатай юм шиг Зогсож байлаа. ЦЭЦГИЙН ЗҮҮД Цасан дор Яргуй цэцэг Цэнхэр зүүд Зүүдэллг байгаа Цагийн аясаар Цэаэний цэцэг Ягаап зүүд Зүүдэллс байгаа Хотгор газарт Хонхон цэцэг Шаргал зүүд Зүүдэлж байгааг Хойт ууланд Алтан зул Улбар зүүд Зүүдэлж. байгаа Хаврын нариаар Зүүдэлж дуусаад Хамаг цэцаг | Сэрэх гэл: байгаа. Сайхан зүүд нь Биелэл болоод ї Саруулхан нутагт минь. Алаглах гэж байгаа ЗУСЛАН Зуны улирал Зугаатай Зуслангийн хүүхдүүд Наргиантай. Хөл бөмбөг Хөгжөөнтөй Хөөцөолдөн тоглоход Шуугиантгай. Одон бомбог Дараалалтай Олуул болохоор Эвллгтэй Сагсап. бөмбөг Урамтай Самбарын хооронд Зайтай Нуурын ус Хөлтэй Нуруугаа шарах Элстэй: Уулын оргил Тугтай УралДац авирахаг Бариатай. Цэлгэр хөндий эцагтэй Цээж уужрам Агаартай. Өглөө болгон Бүрээтэй Өдөр бүхан Тэмцээнтэй. Манай зуслай Цэнгэлтэй Маргааш бас л Уралдаантай. 38 ДАХЬ ЖГ їлдээ Ф маа (1781) Эр 1983 ОНЫ ГУРАВДУГААР, САРЫН 17 ө ЛХАГВА ө ҮнНэ10 МӨНГӨ Гал! ЗУРАГ ДЭЭР: Даланзад- анхны төлөө хүлээж гад хотын 8 жилийн дунд сургуулийн 8--ын «Б» ан- сийн сурагч Д. Адилбиш Архангай аймгийн Цэөн- хэр сумын 8 жилийн сур- гуулийн 6-гийн «А» ан- гийн сурагчид «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит «Би төлчин» аяныг хү- лээж аваад малчдад тус- лах олон хэлбэрийн со- нирхолтой ажил зохиож байна. Тэд сургуулийнхаа өсвөрийн төлчлөд гарын авлага болгох зорилгоор «Мал маллах сайхан» нэр- тэй бичмэл сэтгүүл гаргав, Үүндээ «мал аж ахуйн холбогдолтой иэр томтбо» «мал маллах эй ДҮЙ?», «цаг агаарыг урьдчилан мэдэх арга», «осворийн төлчдөд өгөх осөвлөмж», «Тольхүү малчїїы суурьт» гэсэн булангууд нээж су- рагчдад төл хүлээн анах, бойжуулах. арга ажилла- гэацы тухай анхны мэдэг- дэхүүн олгох зорилго тавижээ дөд туслахаар улирлын амралтаараа малч- ТӨЛИЙН БАЯР Өмнөговь. аймгийн пионер сурагчид 832,3 мянган төл хүлээн авах талчид ,Холч- гуравдугаар дын суурьт очоод байна Тэд «Пионерийн үнэн» со- пины нэрэмжит «Би тол- мчнн» аянд идэвхтэй орол- цож байна. аваад ирэн байна. , АЛГААГИЙН авсан тэрэд зураг Н.ЗэнхилиилииллиилиинпЭЭ-тицэВнннн Тус ангийн сурагчид өөрсдийн хийсэн бяцхан ном, бичмэл сэтгүүлээ өс- вөрийн төлчин сурагчдад хүлээлгэн өгөв Энэ ажилд Эрдэнэ-очир даргатай нэгдүгээр са- лааны хамт олон, сурагч С. Батбаатар, Ц. Оюун- чимэг, С. Батсайхан, (Ө. Энхтөр нар сайн оролцон, Багш Л. БАТСУУРЬ Сүхбаатар аймгийн тө- вийн 10 жилийн сургуу- лийн пионер сурагчид «Би төлчин» аянаар хурганы уут 29, бээлий 263 хос, бярууны нэмнээ 249, ту. галын пэмнээ 561 ширхэ- тийг хийж шеф Дарьган- га сумын малчдад илгаэв, Энэ ажилд 2-ын «Де, 6-гийн «Г», 1гийн «В» 9-:ийн «А», «Дэ» апгийн сурагчид идэнхтэй оролц- соп байна. Сурагч Ж. ДЭЛГЭРСҮРЭН 11111111 11111111 111 111!1!1111111111111111 11110111! Монголын ардын армийн ойл Булгай аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн багш, сурагчид Монголын ардын армийн 61 жилийн ойг угтаж олон хэлбэрийн ажил зохиов. Сургуульдаа багш сурагчдын хүчээр цэ- рэгжлийн иж бүрэн наби- нет, ариун цэврийн каби- нет, дайчин алдрын тан- хим, харуулын хотхон, жагсаалын талбай бай- гуулж тохижууллаа Пионер сурагчдад Ццэ- рэг, эх оронч хүмүүжил олгох зорилгоор цэрэг эх орны сэдэвтэй дуу, шүлэг сурах хөдөлгөөн өрнүүлж дуут жагсаалын үзлэг явуулав. Мөн «Ардын ар- мийн түүхэн гвамнал» сэ- дэвт самбар/гаргаж сур- талчлав. Бас «Ардын ар- мийг хэн сайн мэдэх вэ?» асуулт хариултын тэмцээн долоо, | есдүгээр ангийн сурагчдын дунд цэрэг, спортын «Зарница», «Ор- лёнок» тоглолтыг зохион явуулав. Тоглолтод 9-ийн «Е» апгийн Н, Балрсайхан.ах- лагчтай баг, 7-гийнл «Б» ангийн. Мөих-Амгалан ах- лагчтай багууд шалгарч тэргүүн байр эзлэв, сурагч Д. УНДРАХ Сүхбаатар аймгийн Ба- руун-урт хотын 10 жилийн сургуулийн захиргаанаас сурагчдыг царэг эх оронч, интернационалч үзлээр хү- мүүжүүлэхийн тулд цэ- рэгжлийн хичээлийн сур- галтын чанар, үр дүнг дээшлүүлэх талаар олон төрлийн ажил зохиомж байна. Сургуулийн захиргаа цэргийн сургалтын иж бү- рэн хэрэгслээр хангагдсан цэрэгжлийн кабинет, дай- чин алдрын булан, жаг- саалын болон харуулын талбай байгуулж сургалт хүмүүжлийн ажилдаа ашиглаж, байна. Ахмад дайчдын хувьсгалт дайчин уламжлал, түүхэн замна- лаас суралцах зорилгоор «Ахмадын замнал» уул- залтыг тусгай төлөвлөгөө- ний дагуу зохион явуулдаг боллоо. Үүгээр хувьсгалт тэмп- лийн ахмад зүтгэлтэн хо- шууч генерал Дагдан, бэлт гэл хурандаа Ядмаа, Аюуш Шагдар нартай уул- азаж. тэдний хөдөлмөрч уламжлалаас өвлөн су- ралцах ажлыг зохиоп. Наймаас аравдугаар ан- гийн охид, хөвгүүдийн дунд хувцасны болон жаг- саалын үзлэг, цэрэг спор- тын «Дөль тоглолт, дуут жагсаалын үзлэг зэрэг ажлуудыг сар тутамд на- лепдарчилсан төлөвлөгөө- ний дагуу тогтмол явуулж байна. Мөн хөвгүүдийн дунд «Ардын армийпт аа- луу халаа» сэдэвт асуулт хариултын уралдаан зохио- сон нь хөвгүүдийн идэн- хийг өриүүлсэн үр бүтээл- тэй ажил боллоо Сурагч С. ЭНХБАТ өшсгиЙтгЭЛГҮЙ үл эш гийг тгшблгйтг ч луу нэг Багануур --МХЗЭ-ийн гавшгай барилга Багануур хот дахь Зөв- лөлтийн зургадугаар сур- гуулийн пионер сурагчид В.и. нэрэмжит Лениний БХПБ-ын 60 жилийн ойг сурлага хөдөлмөрийн өнН- дөр амжилтаар угтаж бай- гаа тухай тус сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Н. Х. Тугова бидэнд яри- лаа -- Манай бүлгэмд мар- шал Г. К. Жуковын нэ- рэмжит нөхөрлөл ажилла- даг. Энэ нөхөрлөл бусдаа- саа илүү, олон хэлбэрийн сонирхолтой ажил зохио- дог юм. Георгий Констан- типович бол монголын ард түмний анд нөхөр, хам- гийн ойр дотны хүн юм, Манай нөхөрлөл Улаанбаа- ї ї тар хот. дахь Г. К. 2Жуко- вын музейн захиргаатай хамтран ажиллаж алдарт жанжны нэрэмжит булан- гаа сонирхолтой материа- лаар баяжуулдаг гэж тэр өгүүлж билээ, Тэд Халх голын дайнд оролцож яв- сан ахмад дайчин, Бага- нуурыг бүтээн байгуулал- цаж байгаа, эх орны агуу их дайны ахмад дайчидтай уулзалт зохионс Г. Н. 1КУу- ковын тухай, эх орны дай- ны тухай сонирхолтой дур- датгалууд сонсжээ. Багануур хотын арван жилийн сургуулийн пно- нер сурагчидтай хамтран зохиодог, бүлгийн цуг- лаан үдэшлэг уулзалтын дотроос «Миний монгол ЗУРАГ ДЭЭР, Пионе рпйн ахла їшонер сурагчдын хамт. байгуу ламж найз» сэдэвт цуглаан опц сонирхолтой болсон байна. Бүлгэмийн зөнлөлөөс зар- ласан «Багапуур арвай жилийн дараа» сэдэвт гар зургийн уралдаанд хүүх- дүүд олон арван сайхаа бүтээлээ ирүүлжээ. БХП Б-ын 860 жилийн ойугт- сан ажилд нөхдөө хошуу- чилж байгаа 6-гийн «Б» ангийн сурагч Макарова » Гуднма Оля, Ёланп- тонцев Игорь, 5-ын «В» ангийн сурагч онц сурла- гатан Кочетков Артур, Копдратона Ира, 4-ийн «В» ангийн сурагч Мар- тишиин Сергей нарын зэ- рэг тэргүүний олон арпан сурагч байна. Я. СУМГЬЯА. б ПИОНЕРҮҮД «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААРАА долоон жигүүрээр Запхан аймгийн Тссонцоигэд хотын 10 жилийн сургуулийн 5--ын «Ле апгийн хамт олан В. И. Лепиний нэрэмжит 11Б-ын 60 шилийн «Залгамж үе» аяны жигүүрээр аялж ЗХУ-ын Марат Казейн нэрэмжит бүлэг болохоор үүрэг андад амжилт- БХ ой угтсан баатар пионер ажиллаж байна. «МИНИЙ ЭХ ОРОН БНМАУ» Нутаг орныхоо түүх дурс- гал, ашигт малтмал, ан амьтад, байгалийн зорилгоор аялал хийж, лиш ургамал, таамал, хийж «Байгаль билдии/ гасан талчлав. байдалтай танллцах байга- сэдвээр гар зураг зурж, шалвын, хорхойн Х8- чулуулгийн луулга нөхөр» сур- булан. байгуулан дайчин гэлийн Сурагч чилсан цэцгийн Болормаагийн цэцэг тарьж ургууллаа «ЭРДМИЙН ДАЛАН» Улирал тутамд ойн» пэрэмжит сурлагын Ч8- парын уралдайцыг салладын хооронд өрнүүлэн алгилласны үр дүнд ангиараа 100 хувь су- 63.5 Сургуулийн ав- бүлгүүдийн ча- ралцайс ,сурлагын хувьд хүрлээ, хиргаамаас анги дунд парласан «Сурлагын парын төлөө» соцналист урал даанд удаа дараа чанар аварга анги» гэсэн үүрд хадгалах болзлыг га, Батбалр пар таар байр ззлэр. даргатай хоёрдугаар наг. хоёрду рал опц, на, «ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС» 4Халгдал бол алт» бүлгийн ашлаар 15 сайн. суралцаж кийн тос, 6 кг дуул! тушаав, «Пионерийн зарласан «Би хүлээн апаад гууль үнэн» төлчин» элгэвч мг-ийг бэлтгэл: гүллээдгэан өглөө, төлийн “аЭнэ ажилд сурагч Байгаль, Саид, Батсай- хан, Зоригт иар сайн оролцов. хам- гаалах тодорхой обьеїкттой бол.. Алтанцэцэг, Батцангэл, Батбаяр, Отгонсүрэн, Мөн пиопер бүр пүдлэн лоо. Эх ориы газрын зу- раг дзэр «БНМАУ-ын баатруу- дын өлгий путгаар» пчпаэ аллал зохиол лпйнхаа танхимыг тохижуулж, сэдвээр «Сургуу- алдар»-ын хүндэт- баглаа өргөл, сайаа- «Өсвөрийн цэцэгчдийн хэсэг» арван хоёр торлийн 835 «Тэмдэглэлт түрүүлж «Сургуулийн сурлагып чанарын дарцгийг бие- лүүллээ, Мон монгол хэл, орос хэл, математикийн олимпиадад сурагч Түмэндаэмбэрал, Баттул- Мөнхнасан салаа «Дупдгүй салаа» болох үүргээ амжилттай биелүүлж: салаагаа- бай сэдэвт їг хөлгөн цагаан, 364 їсг яс, 11 иг техин- цуг- сопиноос аяныг 35, нэм- лээ 20 ширхэг, гар тэтцзэл 25 штабт Сурагчдын дунд «Ном апа- гаах» ходолгоон өрнүүлж өөрс- дийн -болоп шср 2-ын «А» ангийн баатарчуудын 280 ор- чим иомыг засал: сэлбэв, «ЭНХ ТАЙВАН, НАНРАМДАЛ» ЗХУ-ып пиоперийн пэг бүлэг 16 сурагчтай захидлаар ха- рилцаж сурлага хүмүүжлийн ажлын туршлага, ололт аммил- таас байнга суралцаа: байна. Ман мэргэжилтэн багш 3. Л. Викторовпагийн удирдлагаар бүлгийн аяглаа орос хэл дээр зохиодог боллоо. Үүний үр дүнд Орос халпий оОлимппадад нэгдүгээр байр эзлэг, «АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР» ЗУРАГ ДЭЭР: (Өвөр эгнээ- ний зүүн гар талаас) 5--ын «А» апгийн онц сурлагатап сурагч Л. Баярдиргал, У, анбат, М. Цолмон, Н. Бат- тулга, ЁЕ, Монхиасан Т Түу- мэндэмбэрэл, П, Долгормаа, Б, ажилласны үр дүнд бүх рагчдын 96 хувь нь даам, хувь нь шатар тоглож: сурлаа. Ангийн эрэгтэй сурагчид авмбӨг хоккейгоор бие хичээллэж: дүрэм, рийн сэргийлэгчдийн тай байгуулан ашиллаж су рагчдын хичээлийн ингц, гуулийн тальяг, гарсан рүүлж зөвлөлгөө зөрчлийг дамигс, дэлгүүрүүдэар пост гарган амиллуулас 7 хо. ног бүр зохиосон ап/їїльш тай лалгаа цагдан сэргийлэх Ж,. Үс ї- 23 ч Доржсүрэй иар «Залгамж үе” аяны «Эрдмийл далай» жи- гүүрээр амжилттай иялас бай- на. Д. ЦЭРЭНЛХАМЫН авсан гэрэл зураг Сургууль дээр хичээллэдэг төрөл бүрийп секц дугуйланд гиа ангиас 21 сураг: амжлиат тай суралцал байла. Сургуу- лийн улс төрийн дуу дуулаач дын аварга шалгаруула тэм- лээнд Оржсүрэн ахлагчтай «Ахмадын халаа» хамтлаг хоёрдугаар байр зэлэлснээс гадна номын дүр бүтаэх урал- дааид изгдүгээр байр эзэлж «Сургуулийн аваргып диплом»- сор: шагиагдав. Сурагч Долгор маагийн санаачилгаар апгийн нопцерттой болж, эцэг зэхчүү- лэд тоглон сонирхууллаа. Сур- лага, хүмүүжлээрээ таргүү!ий сурагчдын “алдрыг апги хамт олиоороо тамдэгтлэдэг болсноос тадна «Хатанбаатар», «Дэгдээ- хэй насэ, «Аихпы багш», «Хупьсгалын өмнөх орос орон» зэрэг кино үзэн: ярилцлага. 3- хиар. «АВХААЛЖ САМБАА, ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ» Сурагчлын дунд даам, шатар сурах ходөлгөо! өрпүүлэн тууллагад мэдээлж байна. Энэ бүлгийн гишүүн Блмбажар, Панбат, Батсайхан нар сайн ажиллалс: бусдыгаа. хошуучилж байна, «ОЧ» «Баатарчуудад пионерийн халахїн гүзүүлье» урнап дор Амаржаргал багштай 2--ын «А» ангийг шсфлэн авч. ули- рал: бүр «Баатарчууд--Сүх- баатарын орноор» тоглоом аллалыг удирдамжийн дигуу тогтмол лпуулдаг боллоо, Даа- рууны -өөдөс, өнгийн цаас, нар- тон, хусны хальс, сүрэл, шү дэнзНий-халгдал мод зэргийг ашиглаж. цэцэг, авч, амьтны Дүрс хийх” аргыг баатарчуудад аланс сурга, Баатарчуудын багийн удирдагч Гапхулг, От- гонбаяр, .2Каргалсайхан нар хариуцсан тавтууддаа сонирхол- НЭГ БҮЛГИЙН ХОЁР ШТАБ Нийслэлийн 48 дугаар сургуулийн. 8-ын «В» апгид сацаачилга зүт- тэлтэй тэргүүний сурагч солоп байдаг. Төд ямар изг шинэ ажил хийхээр хэн изг нь санаачилбал түүнийг хэ- лэлцэж хэрхэн яажа: бис- лүүлэхээ ярилцдаг азан- шилтай, Энэ удаа ч «Пионерийн үнэн» Ссо- инид-. нийтлэгдсэй «Со- иорчууд--33»-ын жи- шээгээр ажиллахаар болж хэн хариуцаж ажиллахаа төлөвлөж байв. Нүдлэл хамгаалах шта- бын ахлагч Ц. Цэрмаа: -- Өнгөрсөн ил ма- пай ангийихан сургууль дээрээ апх удаа «Нулд- 2201 хамгаалах штаб» байгуулсан. НХШ-ын ти- шүүн “Батхүү, | Цоодол, юу Сайнсанаа, Уранбайгаль, Оюунбилэг, Норов нар ОСГ-ны нэгдүгээр хороо- ны 25 дугаар байрын хоёрдугаар орцны хүүх- дүүдийг зохион байгуулж орцны хана, чийдэн, цонх, шатыг хариуцан ажиллаж 14 хопогт эг удаа их цэвэрлэгээ хийл- гэдэг боллоо. Моп Хя- лиунцэцэг даргатай хэс- гийпхэн 14 дүгээр бай- ранд, НХШ байгуулан «Цонх», «Хана» опера- ци зохиож хүүхдүүдийн ажлыг нэг бүрчлэн дү!- иэж эцэг, эхэд нь танил- дуулав. нхш нь «Нүдлэн хамгаалах зүйл», «Ми- лий оруулах хавь нэмэр» гэсэ! дэвтрүүдийг Ссу- рагч нэг бүр дээр хөтол- дог юм. Өөрсдийй, сапаа- чилгаар гуравдугаар но- царлагийн Бид сурагчдын сурлагын Олцхан. ДҮҮ су- хол даан техиннийг судалнс байна, Ангилаа «Осво- бүлэг»- ийг 15 сурагчийн бүрэлдэхүүн- сур- дотоод дүрэм. сурагч- дын дүрмийн биелэлтэд хяпалт ил- сануулга өг- дөг юм. Моп орон сууц, гу- эргүүл бал- изг гол анхаардаг зүйл өгөх, хичээлийн. бус САНН ҮЙЛСИЙН ТӨЛӨӨ апилтиинтиппипцут БАЯРЛАЛАА,ОХИН МИНь Эпэ явдал болсод нэ- лээд хугацаа өпгэрсон юм. Гэвч эрэлхэг зорит- той тэр охины бүтээсэн үйлсийн тухай үе тэн- гийнхэн нь заавал мэдэх ёстой гэж бодоод бн би- чиж байна. Эрдэнэцэцэг охишАГ гэртээ ирээд хичээлээ даятаж суутал «эгч эз! Гал! Гал!» гэсээр “Эрдэ- нэбаяр. хүү сандран орж ирэв. Гараад хартал хаалга нь цоожтой гГз- рийн тооноор утаа сак- саж, хүүхэд уйлах дуулдлаа. Ордонэцэцэ- гийн сэтгэлд «Гэрт хүү- хэд байпа. Хүүхэд ша- тах нь. Аврах хэрэгтэй» гэсэн түгшүүрт бодол терж, шатаж байгаа гэ- рийн хаалгыг арай ядан опгойлголоо. Өмнөөс нь га- лын дөл цоролзож га- шуун утаа амьсгаа | бөг- лөнө. Гал угаан дунд ба- чимдап чарлаж байсан хоёр хүүхэд Эрдэнэцэцэ- гийг хүзүүдэн авлаа. ЗУРАГ ДЭЭР: Сэлэн- гэ аймгийн Сүхбаатар хо- иартаа бэлаэглэвн гэлээ. 5 “ЭсвурүлснО вожү биелүүлээд сурлага, хү- Сурлагын штабын сл наг ч хүүхдийг хи. - чвэлөэс... нь... Хоцроохгүй... МҮУШИЛ, урлаг, спортоор дарга. Ч, Сайнсанаа дЭДНВ їл ХӨДДООХГҮ, : б зо ХО- -- “Дөрөвдүгээр ан- байлгах зорилго тавьж: бусад ацги бүлгаз рӨрдүгэн! : шуучилж байна. гиасаа ахлан сурлагын өвчтэй байгаа нөхдийнхөө штабыг ашиллуулсай, хичээлийг: нөхөн. биштик Манай сурвалжлагч ца- болох үүргээ “амжилттай Ингэж МХЗЭ-ийн шүүн. Эрдэнэцэцэг охуд галын аюулаас миний хүү, охип хоёрын амийг аварч бидний хайр 9 дэтгэлийг хүлээсэн Тэднийг дөнгөж гартал хичээлээ г25 харьж явсан Найрчс: Баярсайхан, Баясгалан нар ирн: галыг унтраад. цан гэрийн гд хогшлыг, зоожээ. Саяхан Эрдэлэцэцэ- гийг МПБ-ын Төв Зөр- лслийн «Сайн үйлсийн төлөө» медалиар шагна. санд бад бүхэн баяртай Сайна. Миний |зургаац пастай хүү Энхээ, дӨр- вБЄН настай охин |/Алтан- сул пар бүр ч их баяр- лаж | эрэлхэг зоригтой агчдзэ баяр хүргэж бай- па. Гэрийн эд хогшлыг га« лын аюулаас аварсан пиоперүүдэд баяр та- лархлаа илэрхийлье! Энхээ, Алтанзул нарын зож 7К. ЦЭЦГЭЭ ангийн сурагч 10. ЭРДЭ- НЭЦЭЦЭГ галын аюулаас той олоп хэлбэрийн ажил зо-| тын 10 жилийн дунд айпарсан дүү Т. Энхээ, хноц байдаг сайаачилгатай| сургуулийн (10-ын «Г» Алтанзул нарын хамт сурагчид лом Багш С. ЖАВЗАНДОЛГОР чанарыг ахнулахад голч- гаар тэдэнд ганцаарчил- лон анхаарч сурлагаар сап даптлага огөх сар- хоцорч яваа нөхөддөө гээр тусалж байна. туслах, хөдөлгөөн/,, ер «Чанарын талон» гэ- мын сайгийнп 300 шир- нүүлж байна. Сурлагын сэн дэвтэр хүүхэд бүр хэг хуучин номыг заса штабаас сурагчдын су- дээр нээн. долоо хоно- сэлбэн, бас ангийнхаа рах үйл ажиллагаанд гоор дүгнэдэг. Долоо хо- сурагчдын бүх сурах бич хяналт тавьж ололт, ДУ- погийн турш сурлага хү- гийг хартасланс (ӨГЛӨӨ. /тагдлыг нв илрүүллс До- мүүжил, ариун цэврээ- Саяхан сургуулийн ДО- хио, зайхаар, сайшаал, “үзэ амжилт гаргасан су- Торхийэдэдолшилд ҮЗЛЭГ түвпх? шаардаж байна гэ- |агчийг уг дэвтэрт тоэм- хийж, шалгалтаар илэр- х гү гул-...Дэглэж, пөрчил гаргавал : сон дэптрүүд ажиллуул , сэн гэмтлийг засаш сэл- талоныг цоолдог том. Ин- бэх, мушааны багш Сэн- даг, Мөп «Даалгавар» ХЭ- (22: 7“ їйтабыг чанартай гээгээр: удирдуулсан. хэ- Лөлцүүлгийг уншаад ан ЗОгТМОЛ ашиллуулдгаас сэг ашиллалс байна. гидаа «Гөрийн «даалга- | шүгийн сурагчдын сураг Сурагчдын дунд | Вар» хэлэлцүүлэг ХИй- гын чапар дээшилис онц «Юмхнаар юм хийцгээе». Хээр бэлтгэж байна. Үүе сайн сурлагатны эзлэх У1:710011851:111 ариүүлэн ний тулд гэрийн даалгар- хувийн жин нэмэгдэж халгдал цаас, даавууны рын биелэлтийг шалгах байна. гэж ярив. өөдөс, ХУНЛЙН ТОГЛООМ тусгай групп гарган ажил- Энэ апгийн хамт олон 2 05 ДУГАНО5 ЦЭ? : » : хий Ё тедф дугаар ЦЭ” луулц эхэллээ. Бидний Хотын тэргүүний бүлэг Д. САРАНТУЯА “РМ ОВВ даг олон зуун захидалд ч, «Пноперийн үнэн» | сонпид ирж байгаа олон млигац лд- хиДаЛД Ч цөм л аохиолч бо- лох хүсэлтай гал бичиж бай- даг. Би ч та пар шиг хүүхэд юм өчүүхэн ч алгаа, Эх орог, сайхимг бахдьл гэснээсээ, пам төрийн ач, найрамдал ио- зкаргалыг дуулья гэсиїаэсэа ойлгодог. горьдон хардаг нь магад Хявлэгдээгүй болохоор яа хүлээн авсан оц, сар, одөр нь хамт үдсэн) байна. алдаатай шүлэг пэг ч алга цом л ямар цэгэн утга агуул га хадгалсан шүлгүүд бай Дутагдал, ханлагдалгүй шалт тэвал Хүүхдүүд ээ! Та тпарын сэн дундаас маш олон хүүхэд ао- хиолч болохыг хүсдэгийг бид сайн мэддэг. Надад ирж бай- Үүнд жишээ дурдья. Уудам хөндий цасан хошилөө тайлж Ус мороп хүчтэй дуугаран Алс холын тэрта: Алны їпувууд гангар гупгар Хаяан ахь хурга иш байхдаа ийм л хүсэл опор- Я Ч Үр лож байсан юм. Үүнд буруу Хаврын тэнүүн улирал ард түмнийхээ опоогийн сайн (Улаанбаатар, С ЦОГХҮҮ) дэхгүй хүй байх Л гол гэсэлг, мал толлож, хөрлөлийн алдрыг магтлья гэс- уу? Цас ха їїзэсээ,. өнөөдрийн хөгжил үд бадрал, ходолмор тэмцэл, мэдїїэ хайн сайхан алс амьдрал, аз ар болдгийг Арпай нэгэн сарын 7-и тийм хүсэлтэй байдгийг бид Анги танхимаа. би « мартахгүй гэїн бодоод үзээрэй, байхгүй барын юм оёл: сураагүй Ариун эрдэнийн анхты нь л гэм санагдана даа. Өөр хүнд дээд зэргийн торго даа- | үсгийг заасан хэдэн тїшээ татья! Өргөй сайхан талд иь Өйгийн барилгууд лярайсан Үзэсгэлэнт мапай сургуулийн Өндөр сайхан барилга Өөрийн: минь цүдэнд тусдаг (Дориоговь, Ж, БОЛОРМАА ) Алтан сургаалаар биднийг сургасан багш Ард түмний дундаас торсон түмций наг багш Гарт минь үзэг бариул эрдэм цомоор гийгүүлсэн багш Гэрт минь.аз шаргал авчирч өгсөн багш риаяс бичих хэрэг байнауу? дахгүй шүү дээ. Зүү утас | руу өгөөд гоё сайхан шитэ Нарлаг хорвоод загварын хувцас хий гэпэл Нярай үрээ бүүвэйлл тэр хүн яал чадах вэ? Түүн суугаа шиг үгийн парийн урлагаар, Цагаан буурал голгойтой Хэлний тапсаг утгаар амьд- Цайлган цагаан сэтгалтай Ралыг тод томруун дүрсэлж, Малчин ардын үр нь боли хүний зүрхэнд хүргэ төрсөндөө Чадах нь уран чадвар, урлах Магнай тэнүүн алхаж явна. 9ӨРДЭэм юм. Урлах эрдэм (Өтнөговь. Эзэмшил, уран чадварлагаар Э. ЧУЛУУНЧИМЭГ) Х!ЇГЭэГүй. урап зохиол байлс Ариун ЭРТ сүүгээ ) болохгүй. Хэрэв байгал түү- Амлуулис осгосон вх нийг хэн ч уншихгүй, сопир- хохгүй. 7Кишээ нь: Амьдрал, ажил хоёроороо ” том уаринг хүнийг Сурган: өгсөн эх Тоохгүй даадаг сандал (Сэлэнгэ, БУЯНХИШИГ) Тод ӨНГИЙН будгаар Эхийн сэтгэл өгөөмөр Тодруулж будсан сандал билээ Аавын минь хийсэн Бат бэх сандал Тэр хүчтэй сэтгагдлийнхээ улмаас олон шүлэг бичиж, ирүүлдгийг сонины зовлол ЧИНИЙ БИЧСЭН ШҮЛЭГ ЯАГААД ХЭВЛЭГДЭЭГҮЙ ВЭ? (дог өмтийн сандал 0. Алрора хөлгийн дээрээс Онтлбрийн хувьсгалын эхлэл болсон Өөдгүй дайсныг бутцохиж Өвлийн ордныг эзлэн авсагп (Увс. Ч, ПҮРВЭЭ) 1917 оны арвап нэгдүгээр сарын 7-нд Онтлбрийн хувьс- түүхт үйл япдал нь ном зохиол -сурах бичиг, түүх, хаанаас л бол амархан Бүгд сайн мэдицэ. гаад гардаггүй їом бол гэл: гайхах ив лавтай. Чухам л үүнд хариу өгөхийп үүднээс энэхүү өгүүллийг бичиж бай на. Миний өмнө та нарын олоц зуун шүлэг (сопипы газ- рын бүртгэлийн дугаартай, хай, тэрч “байтугай дугтуйг Аварга комбайн дунд нь нижигнэсэн Уул тал нь шарлан гандсан Усны шувуу заллэн буцсан Ургацын баян далай болсог Уушим нутгийн минь тамар сайхан Ч. БАТСАЙХАН) лиишээнээс-та Энэ бүгдийг улшилс үзэхэд улс төр, үзэл суртал, утгын Цом л эх ороц, ард түмэн, Энх тайван, ачит ээл, хайрт багш, байгалийн сонин, иут- (Булган. ГИЙН гайхамшгийг бичсэн сэ- цэнтэй їом. Цөм л толгой хол- цар харцгаа. босон, бадаг мөр иь таарсан, боловсордог уу? дог. Комбайнлар хураадаг уу? Энэ гурвап на: Энд бүх хүүхдийн хаяг шарладаг уу парийг дурдал: бүх шүлгийих вуу буцдаг уу7 Буцдаг 1» тухай ярыг чадахгүй нь гээд л памар сайхан уу? Сай- мэдээл: шүү дээ. Хари элон- хан хи шүлэгт байгаа түгээмэл танцагүй, үзээгүй, шинэ сонин зүйл зоу байна7 Ийгэж хэний зүйлийг өнгөн нь дэс дараалан-тоо- Шарладаг. Шу- Эдгээрт хүний мэдээгүй, гаашаг бичих гэж байгаа уч раас ирүүлсэн шүлэг нь хан- лэгдээгүй бүхэнд, бас шүлэг хц, толгой холбож бичсэпээр бичин суугаа хүүхдүүдэд энэ уран зохиол яруу найраг бол- өгүүлэл-зопллолгоо. хамрагдах доггүй том" шүү дээ! ёстой юмаа. Нийт шүлэгт байгаа дэлгэрэнгүй дутагдал уран зохиолд олонтаа гарсан хуучин сэдвийг давтсан адил НЭГДҮГЭЭРТ: алипай їюмс утгатай иэг загвараар бичсэн үзэгдэл, ширийн амьдрал, шүлгүүд | хэний ч мэдээжийн зүйлийг гадна талаас нь тоочин бич- ХОЁРДУГААРТ: нилээд байна. Алтан босгыг пь алхал хонхыг сонссон дэс дугаарлан бүртгэн агч «----шоижлллшшоошшшилишс - шэшшииииииилэх инаг Жирийн л нэг толгой наг бүрчлэн иягтлан унци, хэвлэх шаардлага хангасан зарим шүлгийг сопгой анч нийтэлдэг. билээ Шүлгээ явуулсан хүүхдүүд шинэ со- ийн ирэх тоолонд оорийнхоо бүтээлийг -хэвлэгдэл: үү? гэж Анд нөхөдтэй минь үерхүүлж нийлүүлж өгсөн багш Ард түмний дунд амьдрууллг өгсөн” багш (Дорпод. Ж. БАЯРЦОГТ) А-гаас эхлэн гучин таван үсгийг нүдлүүлиг Арваас цааш тоон ухааныг мэдүүлж Сайн сурч хүмүүжихийн аргыг тапнулсан Сайхан сэтгэлт багшийнхаа ачийг санааг япиа (Дундговь, А. ДОЛГОРМАА) Намын хайраар оөсөлс Найман-нас хүрахэд биднийг Ардын сургуульд урни суулгаад Ариун эрдмийн оньсыг тайлж, өгсөн Багш хүпий гавьяа мөнх (Говь-Алтай Б. ЦЭЦЭГМАА) Эдгээр бол урьд өмнө ма- гай уран зохиолд зөндөө гарч байсан, тэгэхдээ яг л ийм утгаар, ихэнх нь ийм үгээр тарч байлаа Уран зохиол бол урьд хэний ч санаагүйг сапац олоод, хэний ч бичээ- гүй тийм шинэ аргаар, хэ- зээ ч гараагүй тийм агуулга утгаар бичигдэх ёстой юм. Та бүхэн сайн уншаад сайтар бодоод үдэарэй! Гэтэл багшийн тухай, сур- гуулийн тухай, бичил яагаад болдоггүй юм- бэ? гэсап асуулт гарна, Энэ зөв. Багш, сургуулийн -тухай .мянган ч шүлэг -байлг болно. Харин мянгуулаа цөм өдөр өөр өнгө алстай, арга барилтай, шинэ СОНИН. УТГа. Санаатай байх ёс- той гэсэн хариулт гарна. Үнэхээр урьд өмнө хүний олоод биччихсэн сапааг дуу- »------------тттооээоэшшллшэшшолллэлишшшшосшшшшшшио11Лилиа Ахын минь будсан холбосон үг байна. Аав нь хийл( ах нь будсан сайдал юм. Үүнд уран гоё хэлсэн, хүнд юм бодуулж сануулах, хүний. сэтгэл .сапааг хөлдоөл- гох, “хүний хөдөлмөрийн сайхныг бишрүүлэх, хэлээ- Сү Г 5 эс. гүй бодоогүй талаас пь бич- ЭЗУУЛСЦ. Нурын ЗЭРУҮЛН, са юм ЭН ОНЭ байхгүй бай- өгдөг билээ. : (Ховд. С. АЛТАНТУЯА), "44 биз лээ? Та нар, өөрсдийнхөө мэ9д- Яруу айраг зүрхнээс дэг эхийн тухай бүх дуунуу- төрж, зүрхэйд шийгэдэг га- даа дуулаад үзээрэй. Өмнө-сэн ухаантан хүний үг бий. говь, Сэлэнгэ, Ховдын энэ Хүүхдүүд та нарт хичээи- гурван хол нутгийн. гурван гүйлэн зовлохөд доорхи хэ- хүүхдийн шүлэг яагаад адил дэн зүйлийг биелүүлээрэй! утгатай, ижил санаатай бай- - Ном их унш, унши?г на вэ? Бод доо! Хэний ч б0- даа зүгээр сонирхох толий доогүйг бодож олоод хэлий Ч биш, судалж унш! хийгээгүй арга барилаар, хэ- -- Юуны өмнө нүдээр үз- зээ ч байгаагүй шинэ юмыг сэн, биеэр туулсан, сайн мэд- олжс нээл: бичих шаардлага- дэг, бүр сайн мэдсэн зүйлээ тай. Ерөөс уран зохиолыг бич! урьдаар сайн. бодож байл бичдэг болохоос биш санаанд -- Амьдралыг танин мэ- орсон бүгдийг тэр дор иь би- ДЭ, ажиглан, үзэгдэл (0Мм- чихийг хэлдэггүй. Урап зо- СЫН нарийн учрыг ухааран хиолын хөдөлмөрийн хүпд нь Ойлгож сур! урьдаар: бодож. боловсруу- 5 Бор байдаг юм. БУ -- Их бодож, гүнзгий сэт- ГУРАВДУГААРТ: уран ЭЛ, Яна бүрээр ургуулан: зохиолын шУАА гэдэг, шога дүрслэн бодож сур! нь уран сайхан, ур хїїйцээр - Бичсэн зохиолоо олон төгс, амьд сонирхолтой, хү. дахин уншиж, байн байн ний. сэтгалийг хөндөж: чадах, хуулап зас, их тэвчээр гар- хүнд шилэ зүйл сонсгож. мөэ- ган, уйгагүй оролдон пухал. дүүлж шинэ зүйлд уриалан хүмүүс, нөхөддөө уншилс огч Дуудах, хүний санаа сэтгэ- лийг хөгжсөөн баясгах, урам 208ЛӨЛГӨөӨ авах зэрэг наад зориг төрүүлэх зэрэг олон сын шаардлагыг биелүүл! шаардлагыг хайгах ёстой. ингэвээс шүлэг зохиол чинь Эвэ нь уран чадрар гэсэн үг, УЛАМ сайн болно. Хөрөо сүх, харуул, цүүц 2 эзэмтиж: барья үзээгүй хүнд доЖ ХЭЭ завудалнн хичцээн “сайхан банз мод 22 жит шагналт, х ийн өгөөд үүгээр чи олон шур- СуВВдээ шотүХдар гуулгатай. сайхан шүүгээ, ширээ хий гэвэл тэр хүн ча- Д. СОДНОМДОРЖ Эхийн хайр ариун билээ. Эхийн дуу уянгалаг билээ Тэгээд ч эх хүн Өгөөмөр нам аасагтаа Өргөн олоц түмэндээ Ихийг бүгэагч, шинийг санаачлагч 238"15255 “БУХНИЙГ СОНЇЇРХОГЧ ВЯГНчЧ33 те. настай байхдаа аїгли математик сонирхдог ба дэг, Энэ аргайр хїчээл- шид гитар хөгкимсура- лэхийг хэнд ч болов аөв- хлар толөнлолс байна. А., ЦОГТ р бусын авьяастай хүүхэд Түүнээс яагаад ийм олон 8 Е ОХУ-ын Москва торлийн зүйлийг сонир- хоно хичээллэн: байгаа- хо” лемөөр байна гэж ярив. сийн учрыг асуухад тод амьдардаг Аленсандр Тар хүү бас хогшим, Мугд 3 Термер гэдэг хүүхэд 7 хурдан бичлэг, фивик, -- Нэг хүн шимиийлэх ухааны бүх салбар: мар- хэл сурч ахилиїээ. Одоо н! . 7 гамсэн агуу их маргэ- тар 1 цастай. богоод НигүйН соЛил ВоЛын ишилтан: байжс.. болохгүй зигли хэлнээс гадна сургуульд: суралцахын их модээн, Гэвч чхийг палыш, герман, испани НВшЕНСс ЭЛВ МОочвагнын мэдэх нь хэнд ч болов хол сурчээ Аленсанлр х сургуулийн дэргэдэх хэрэгтэй юм Ийм улс "Теєрмср онцгой. авьяастай хүүх-. раас би олоп. зүйлийг -- Би ямарваа хэлийг А!Їр сойгой суралцуул- сонирхон оролддог (3з- сийн сурахын тулд то Дог тооны айгнд сурал- ээ. Үүнээс гадна ой дорхой нэг сэдвийг со1- цалгс байна. Хоёр лаилийп бүгдэд «Сонирхолтой» гон түүнийгаа эх. хэлэц- ӨМНӨ. хөгнмийн оройн їэсөно гүцагий утгатай лээ хөрвүүлж, Дараа нь Сургуулийн төгөлдөр ганцхан үгэар- хариулж сурах гаж. байгал хэл Хуурын анги төгсїцээ,| байна. рүүгээ: хорвүүлис үндсэн. Одоо анкордсон хогжим «Москопские цовости» элтэй. иь харьцуулас үз- сурч байгаа бөгөөд цаа- сонийоос” орчуулсан Ї «ход, В.МАРбиМмОВ, ТАйвААТА ї СОО ТЭТийр ер нь зарланууд яаж дуулдгийг сонссон уу? Эсвэл үгүй юу? Би иэг удаа сонссон юм. Зарааны дуу сон- сох ч зугаатай шүү! Хаврын нар ээн, дуу шуу- гиантай болсон цаг байлаа. Оройп цагаар чийгт нугын зүгээс «дууг-у-у» гэж дор- гин түрчигнэх дуу гарна... Энэ бол сараалжин шувуу дуугарч байгаа юм. Тэр, өн- дөр дээрээс сүүлээ дэвүүр- лэн шүхэрлэж үсрэхэд, өд- нүүд нь орчин тойрондоо Милээд хол сонсогдохуйцаар дүнгэнан дуугарна. Бас ой мод ногоорч өнгө аасан, жанхаашжсан байлаа. - ЧМутгас бахан ягаан өнгот ЇЇ соралд ТӨНШУуул хө Өндөр тэнгэрт шувууд сү- рэг сүргээрээ бүчин бүрх- сагсгар эзэмгэз зүүж, ягаан сож, халз өмнөөсөө харалд- тоосонцорын хөнгөн, эмзэг- санаа бие биеэ угтан явцгаан. хэн бүрхүүлд хучигдээ. Миний. өмнө эр, охип хоёр Кондратий намайг хүлзэн: зараа байна гэдгийг би байгаа, ойп манаачийн шав- ойлголоо. Энз хөөрхөн ит- гор руу тэр нэг өглөө би гэмтгий, амьтдыг түй байх аргагүй. хайрлах- явж байлаа. Шөнөжин явсан болохоор ядарч, манаачийн шовгорт ойрхон ирсэн боловч амрахаар шийдлээ. Хүнд үүргэвчээ мөрнөөсөө мултлан дээр нь сууж, хусны хүйтэвтөр голыг налан, үү- рийн өмнөх нам гүмд яльгүй сОРЧЫэ зүүрмэглэчихжээ. Тэгснээ 2 Г) эс хачирхалтай дуу чимзэнзэс Ф Ф ша ЗУ. цочин сэрэв. Бүр дэргэд ша- 711::5 2-1 3 ав сь хам хаа нэгэнтээ ямар нэг юм найтаалгаа, эсвэл уухир- | Зараанууд бие биепдээ маш даж нэг бол чарлана. Ойд ИХ үнэнч гэдгийг хүн бүр үүр хэдийнээ манхайталцай- мэдэхгүй. Эм зараа удаан жээ. Үүрийн шаргал туяанд хугацаагаар «гэрээ» орхиж ойп цагаалж: дээр байгаа хоёр одоход «гэрийн эзэн» түү- сзарааг олж харлаа. нийг хайх ажилд гарч, хаа- Миний тарсан мөчид тэр на байгаа газраас нь заа- хоёр яг л тайзан дээрх жү- вал олдог. Зарааны ашгийн жигчид шиг яарамгүй, мөрт- тухай нурших шаардлага- лөө ёсорхуу гэгч нь хоёр тий- гүй гэж би бодож бай- шаэ явж байлаа. Тэгснээ ааг- ча, Учир нь тэд ой Ес Е дотор хортон шанын хичнээн ч ихийг устган: байна даа! Нөгөө хоёр маань хойт хөл дээрээ босож, бие бие рүүгзэ дөхөн, НЭГ нэгэндээ МмэхийЖж байгаа юм шиг урьд хөлөө хумын, хамар хамраараа сө- рөөд, дуулж эхэлцгээлээ. Ип- гэхэд би битүү исгэрэлт, хүр- жигнэлт, архиралтыг сонссон юм. Тэдний аль нэг байсхий- гээд л толгойгоо ийш тийш эргүүлэн, «Биднийг чагнац- гааяс байна уу?» гэж шалгаж байгаа мэт загнана. Би ойн хүвигчдийн тог- лолтыг ихэд сонирхон үзлээ. Ой дотор дуулагч зараануу- дыг үзэх, сонсох нь хүн бүрт элбэг тохиолддог учрал биш шүү дээ. Зараанууд дахиад хоёр тийшээ явж эхлэхэд би босож згүүргэвчээ үүрэн, зам- даа орсон юм. Би инэзмсэг- лэн явж байлаа. Тэгснээ бүр дуулш эхэлмээр санагдсан юмдаг. Хаврын улиралд өр- гөст зараанууд ч хүртэл дуулцгаадаг байна гтүү! Дөрвөн сарын тогтуун сал- мөчирт үсглїнэ. Зарлмдаа шу- |їїээ. Энэ бол дулаан бүлээн орон зориод, төрсөн нутагтаа эргэа: ирсэн жигүүртнүүд би- лээ. Бүгд л хүч тэнхээ сэл- бэц, хаврын баяр цэнгэлээр бялхээ. Атавр ч гэсэн өөрөө мансууран шуугиж, талын болиморууд баярлан, өвөлж- сөн тарианы эрдэнэсийн но- тоон түрүүн дээгүүр агаарт ниснэ. Танил. гацаандаа (энэ гацаа миний улаан зам дээр байсан юм) турлиахнууд ца- 1 гаахан хусанд үүрээ барьц- ШИПГ гуйнглан гайхширч бай- гаажээ. Харин үүрээ хута-НА- ОЙ дотор нарлаг сайхан. цаанд нь барьж арай амжаа- Би ойн цоорхойд гарч өндөр хи ой модон дээгүүр наадан, вуудын аль нэг пь түрэмгий- турьгүй улиасны өтгөрч бай- лэгч рүү шидсэн чулуу шиг гаа тэргүүнийг тааламжтай очно. Тэд ерөөсөө намайг илбэн байна. Модны оройд үзээгүй байлаа. Үзэсгэлэнтэй гарсап шуугиан, шувууны өвөрмөц энэ бяцхан араатан хашгиралт намайг сэрдхийл-хаварт тоншуулын үүрийг гож, модны үрдэс өмх нүд Сандраан өндгөөр нь амтар- руу оров. Гэвч би модны хон- Хан хооллож, ангаахайг нь гил руу жирсхийгаэд орчих- хазап, ганцаараа шинэ орон соп улаан шаргал өнгөтэй эци- байранд нь үлдэх тохиолдлыг жигхэн бондгор юмыг олж алдсангүй ээ. Хулганд муур харж амшлаа. Дараахан нь ГЭЖ дайсан байдаг шиг тон- хопгилоос хэрэмний шилиг- Шуулд хэрэм байдаг байна. хэн хар шигтгээ шиг гялтга- ИЙм нх хорлолтой өрөвдөх нах нүдтэй хоншоор үзэгдэж, СЭтгэлгүй араатан энэ шувуу- газарт өндөгний хальс унав, ДЫН хувьд байдаггүй билээ. гүй нь яаран сандчиж, үймэл- Улнасны гялгар их биеийг на- дэн шуугилдана. Ой мод хурц ЛАН зогсов. тод өнгөтэй цэвэрхэн хараг- газрын хүний өлбөгөр цагаан дахын хамт тэндээс апхилуун царайгаа парпы бүлээн эл- тансаг үнэр ханхална. Ялаа ч хүнгүй «НАЙРАМДАЛ: НЛУБЭЭС (1 УНАГА (ӨГҮҮЛЛЭГ) Дорж өвөөгийндөө айлч- лан очнээ. Өвөө нь нэг борогч гүүтэй юмсанжээ. Нэг өдөр гүү нь унагалжээ. Хүзүүндээ хоёр бяцхан мол- цогтой хилэн кар унага байв. Унага хүү хоёр төдхөн дас- даа. Өвөө нь түүнийг ач хүү- дээ бэлэвлэсэн болохоор бүр ч хайртай болжээ. Гэвч удал- гүй хот руу буцахаас өөр ар- та байсангүй. Энэ жил сур- туульд орох юм . чинь яая гэхэв. Дорж Хилэн хар най- заасаа холдоход ямар их уйтгартай байсан гэж сана- на. Хилэн харыг чинь сайн арчилж тэжээж | онд-мэнд вөруулнаа гэж өвөө нь вмла- сап болохоор бага зэрэг са- наа амарчээ. Хүү мөдхөн уншин бичиж чаддаг болоод өвөөдөө өвөл- жин захидал бичив. Захидал болгондоо мэдээн хэрлгхи- лэн хар даарч байна уу, өлсч байгаа- болон уу гэж лавла- даг байлаа Хавар болов гДориг хичээл тарангуут хо- дөө нутгийг борилоо...Өвөө- гий!хбо гарт орж ирэлгүүт л хилэн харыгаа сураглав үгүй -шумуул Ч газар, үгүй. Тэгээд ой мод, бяраг гэдэг энэ гайхамшигт эг- бишээ. чинд ээлээ. Харин нэг мод замгүй газраар явна жуулчин хүнд Хүндэт монгол найз пар аа! Та нартай. БНСЧСУ-ын Чек мужийн Хоцень хотын дунд сургуулийн «Найрам- даль нлубийн хамт олон мэндчилж байна. Бид даян дэлхийн хүүхдүүдийн аж амьдралтай танилцаж, социа лист нөхөрлөлийн орнуудын пионерүүдтэй найз нөхөд Өвөө нь адуугаа хурааж ирэв. Гэтэл хилэн хар найз нь үсээ хаяад саарал даага болчихсон байхыг хараад оржийн гайхсаныг лана. үзүүн дээр нь өнөөх хоёр молцогт байгаагүй бол ч мн- ний хилэн хар биш байна гэж маргахад бэлэн байлаа. Торго шиг мяндсан зөвлөн хар үсээ хаясалп тул оронд нь зөндөө их цагаан үс ур. гачихсан ажээ. Дорж: --Өө ямар хачин юм бэ. Өтөлчихсөн юм уу гэхэд өвөө нь инээж: --Яалаа гэж дээ хүү мїїнь Та хоёр . хоёулаа л ид өсч төлжиж яваа насан дээрээ явна шүү дээ. Зарим адууны зүс нь өөр болчихдог юм Цагаан зүсмийн морь зөн- дөө байдаг мөртөө унага байдаггүйн учир энэ шүү дээ гэв. Хүү учрыг олох гэл шалгаав. Өвөө нь харин апч- даа түүний пууцыг яаж! тайл- барлаяс чадах билээ: Тар, хүүгийн толгойг охаордон ил Чи-том болоод эпа нууцыг тайлах эрдэмтэн болоорой гэв. Дорж тэр нуупыг тай лах гэм ,хятуу. шийдсан гапэ лээ: .-Хүүхдүүл та иар ч гасэн ЭНэ ууцыг. тайлахыг хинээгдэрэ 1 З.ЛАЛХЖАЗ, Нүдээ анин хот, болохыг хүсч рээ пионгрийн « клуб байгуулсан юм. Би бүр гайхсандаа ангайчихсан байсан «Улаан малгайхантай» (Ццоо- хор тоншуул өөр бас нэг биеэр нєийжигхэн тийм ганган малгайгүй тоншуул хоёулаа амаа юм. амар тун их түгшүүртэй хашгирал- дан модноос модонд, мөчрөөс сургууль дээ- айрамдал» Монголд ийм клуб олон байдгийг бид мэдэх тул аль нэг клубтэй рилцахыг хүсч байна. Манай захидлаар «ха- клубт охид байдаг. Ах дүү монгол охид бидэнтэй адил хүсэл соннр- Тэгээд яртай мөчрөөр би тэр нэр нүүргүй түрэмгийлэгчийг айлгах тэж хичнээй оролдон, улиасны их биеийг өчнөөн тогшсоп боловч огтхон ч нэ- мэр болсонгүй, Орос хэлнээс орчуул- сан Ч. ДАШДОРЖ холтой нь мэдээж. Бидмарк, нил-захидал, дуучдын. зураг зэрэг олон зүйл цуглуулдаг. Хариу захидлыг манай клубайп удирдагчийн хая- гаар явуулаарай! Бидний хаяг: Хумберт ФЕЛДАН. Пернерова 1499 585 02 ХОЦЕНЬ, ЧССР шг-шшл-3 төлчин Нийслэлийн 3 дугаар сурагч А--04262 4, Сүхонатарын нэрэмжитУлсын хэвлэлийн комбииатадхэнлэв, СУР гуулийн Л. НАСАНБАДРАЛЫН зурсал зураг БАЙНА Хүүхдүүд ээ! Та урлаг, гоо зүйн боловсролыг дээшлүүлэх зорилгоор МХЗЭ- ийн нэрэмжит Улсын Х , Залуучуудын Театрын хөсЖ- сурагчдын «Улаан бүч» сайн дурын драмын театр 4 дүгээр сарын 1--нээс эх- лэн хнчээллэх гэж байна. нарын Манай театрт суралцах: хүсэлтэй 5--7 дугаар ангийн пионер сурагчид ирж шал- гуулна уу. МХЗЭ-ИЙН НЭРЭМЖИТ УЛСЫН ХҮҮХЭД ЗАЛУУЧУУДЫН ТЕАТР 7 11 24 ёХ07 АМЛАЛТ -- Аав аа! Таныг надад 5 левийн үнэтэй шоколад авч өгсөн гэж би зүүдэлсээн. -- Хэрвээ чин дуулгавар- тай байвал бүр бүтэн кило- граммыг авч өглөө гэн: шинэ жилээр зүүдлэнэ гаэч. Сїр СУ ГАЛТ ТЭРГЭНД Билет шалгагч, хүүгээс: Чи хэддүгээр ангид сурдаг вэ? гэж асуухад -- Гуравдугаар ангид гэнс хүү харнулав. -- Тэгвэл чи хэдэн нас» тай юм бэ? -- Тавтай л. даа, гэн хүү билет шаардахаас болгоомисаж. лон хариулжээ. ь? ХНЧЭЭЛ ДЭЭР Габровын сургуульд багш хүхрийн хүчлийн тухай хи- чээл заажээ. -- Хүүхдүүд ээз| Энэ алтадмал мөнгийг хүчилд хийлээ. Тэр хувирах уу, үгүй юу? -- гүй гэж нэг хүү чайе гаар хариулав. : -- Яагаад тэр билээ? Хэрвээ хувирдаг бол та тийш нь хийхгүй шүү дээ, Габров хүн блцхан хүү- тэйгээ зуслан дахь эгчийндээ зочлон хүүд хандаж: ирцгээв. Өгч авгай -- ФМйаахан хүү минь, алгаа тос эгч нь самар өгье! гэв. Та аавд өгчих л дөө Ё -- Өө чи самарт дургүй, тоу? г --. Үгүй эз, аавын гар том байхгүй юу. - Ї ! Орчуулсан М. ГАНБАТ чБ» 5--ын ОНГИЙН | өэөвөлллилхээээээлээшилээээлээлэиглиэ н ! Эрхлэгчийг БЭУР нэ БЭРХЛЭДЛНЦИЭЭЭ НДЕКС--14140 : (71:25:52: « » О3а 0 8. дан н ЭЭҮГлт ГҮ ЭЭ» .адсү Аль ч сургуулийн нэг ан- тиар ороод үз л дээ, ханандаа нэрт эрдэмтдийн хөрөг өл- гөсөн, аль эсвэл. янз бүрийн үзүүлэн хадсан, хүрэн хул- “даасан самбартай, йг ижил- їхэн хэмжээний ширээнүүд- їтэй байгаа. Тэр ширээнүүдэд гсууж байсан түрүүчийн хүүх- гдүүд сургуулна төгсөн оллоо “Ч дараагийнх нь хүлээн гич, гдэвтэр номоо хичээнгүйгү!| гдэлгэдэг ажээ. Сурагчийн тийм нэгэн эгэл ширээн дээр ЗХУ-ын хошой баатар, БНМАУ-ын баатар сансрын нисэгч В. А. МИйлин- беков, ЗХУ, БНМАУ-ын баатар сансрын инсэгч ЖК. Гүррагчаа нар сууж байгааг та нар энэ зургаас байна. Тийм ээ! Гүррагчаа ах нь сурагч байх үедээ сууж бай- сан ширээнийхээ ард санс- рын хөлгийн бүхээгт суудал зэрэгцэн явсан дотны нөхөр- тэйгээ зэрэгцэн сууж байна. Сурагчийн алдартнууд төрдөг ажээ. дакдид ирсэн далд: нэгэн «...Би Жинибепцов, нисэгч болохсон юм. Одоо онц Пуужингийн гэжээ. 1981 оны - 2 4 й Ман- сур- 2 Дорноговь аймгийн дах сумын 8 жилийн гуулийн пионер сурагчид «їЇїионерийн үнэн» сонины нэрэмтнит “Би төлчин» аянд гу-амагилттай оролцон, малчдын суурь бригадад очиж төл хүлээн авах, бойжуулах ажилд тусалас байна, Тус сумын хэмжээгээр энэ жил 15710 төл хүлзэн авч 0бой- сиуулахаас одоогийн байд- аар 4788 бог мал төллөж, 127 ихэр төл хүлээн авлаа, Өвхий бригадын хоньчин 8. 278 харж ма24 (1763) Өө ширээнээс л Салхан манай сонипы ре- захи- Гүр- рагчаа ах нар шигээ сансрын гэл бодюх сурч байна. хялбар загвар хийж дөнгөнө. Харамсалтай нь тэр маань тийм Ч хол ни- сэхгүй.. Сурагч Цоггэрэл» тавдугаар са- рын 17-нд Улаанбаатар хот дахь Залуу техипкчдийн орд- МАНАЙ СОНИНЫ 1982 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН 24.ө . - МОНГОЛ-ЗӨВЛӨЛТИЙН САНСРЫН ХАМТАРСАН НИСЛЭГИЙН НЭГЖИЛИЙН ОЯД М. ЛХАГВАСУҮР,: НЭРЭМЖИТ-АЛНААР Баньдийн суурь дээр ажил- лаж байгаа 5-ын «А» ангийн “сурагч “Төмөрчөдөр 180 хо- ниноос 184 хурга, |Баттул- гын суурьт ажиллаж: байгаа 5:Ын «А» ангийн сурагч Баярмагнай 150 хонь төл: лүүлснээс 155 төл, Т. Цэвэг- доржийн суурьт ажиллаж байгаа З-ын «А» ангийн су- рагч Баярдэлгар 140 хони- ноос 147 хурга бойжуулжээ, Будар бригадын хоньчин Минжүүрийн суурьт ажил- ланс байгаа сурагч Өлзийсай- хан, Батцэлгэл цар 208 хонь төллүүлэн төлийг бүрэн мэнд өсгож байгаагаас гадна 15 нхэр төд бойжуулж нөхдөө хошуучилж байна. Мөн ямаа- чин Ишцэрэнгийн суурьт ажиллаж байгаа. 5-ын «“А» ангийн сурагч Одгэрэл, 7- гийн «А» ангийн сурагч ОдД- сүрэн, 8-ын «А» ангийн су- рагч Олзмаа, Гэрэлмаа. нар 60 ямаанаас 689 тол хүлээн авсап амжилтаа «Өгвөрийй төлчин» шалгаруулах урал- даапы гцомисст” баяртайгаар рапорталж байна. Эдгээр су- рагчид төлийн тгурнал болон өдөр тутамд хийсэн ажлын тэмдэглэлийг тогтмол хөтөлж байгаа бөгөөд төлийг гардан тэнсээх, хашаа хороо засч цэвэрлэх, мал хариулах, ус- лэх, хээлтэй малыг хэсэгчлэн маллаж тэжээх зэрэг ажлыг чанар сайтай гүйцэтгэж, бай- на Багш А. ГЭРЭЛ, Д. ПҮРЭВ Дорнод аймгийн Дашбал- бар сумын дунд сургуулийн сурагчид «Төл бүрийг мал болгоё» цуваагаар төлийн нэмнээ 298, хурганы уут 30, төлийн угж 113, элгэвч 715. ширхэгийг бэлтгэж малчдын суурьт илгээв. Энэ ажилд Цэрэн: багштай. 1-нйн «Ах», Санжид: багштай. 2-ын «Бэ». Эрдэнэчимэг багштай 8-ын «А» ангийн сурагчид идэвх- тэд оролцов Сурагч Ц. ЦЭЦЭГМАА Сэлэнгэ” аймгийн. Шаамар сумын 8 жилийн сургуулийн багш, спортын мастер Д, “-Уамсран ахлагчтай хэсэг су- регчид төл байлгуулах ажилд оролцох цапын аялал зохио- лоо. Аяллынхан 200 гаруй нм аа4м туулж малын хашаа, саравч ЭНГИЙН авсан гэрэл зураг ЛХАГВА засаж сэлбэх жил хийв Мөн шєф суурьтаа 16 тонн өвс буулгаж өгөв. «Би төлчинэ аяид тус сур- гуулийн сурагч Н. Отгонсү- рэн, /Н. Бадрах-Оюун нар идэвхтэй оролцон байна, Багш Я. СЭР-ОД СААЛЬЧИН ОХИН Ї1Кил бүрийн: гуравдугаар улирлын амралтаар хүүхэд бүхэн нялх төлийн ДУУ. ЦУУ- райтсан малчны хотонд очиас төл хүлээн “авах ажилд оролцдог уламжлалтай. Энэ жил ч манай сургуулийн су- рагчид «Пионерийн үнэн» сонины нарэмжит «Би тол- чин» алныг хүлээж анаад шеф суурь бригаддаа ажил- лаж байна гэж ярьж байгаа ахин бол Төв аймгийн. Бор- нуурын сангийн алс ахуйн дунд сургуулийн 7-гийн «В» ангийн сурагч П, Шүранцаэ- цэг юм. Одоо тус сургуулийн 178 сурагч 800 үнээний ны хүндэт зочдын сэтгэгд- лийн дэвтэрт В. А. Жанибе- ховын бичиж үлдээсэн үгс энэ байна. ч. Танай сайхан ордон бол ирээдүйн эрдэмтэн, ин- женер, зохион “бүтээгчдийг төрүүлэх дархны газар юм. Хамгийн хэцүү том машиныг зохион бүтээхэд ч заавал зураг, төслөөс эхэлдэг. Зав- лөлтийн нэрт зохион бүтээгч С. П. Королёв ч сансрын техинк бүтээх нөр нх ажлаа үүнээс л эхэлжээ...» гэж тэр бичжээ. Энэ үг Цоггэрэл шиг тех- ник сонирхогч мянга мянган хүүхэд багачуудын урам 30- ригийг улам бадрааж байна. Сансрын нисэгч болохсон. Ийл сайхан хүсэл, бодол өвөрлөхгүй хүүхэд иас хаа- на байх билээ. Гагцхүү бие- дүүлэхийн толов л тэмцэх хэрэгтэй. «...Сайхан мопгол ориоо газар дэлхий сансар хор- воод мандуулан бадруулахад хүүхэд бүр эрдэм мэдлэгтэй, туйлын ажилсаг, үнэнч шу- дарга, эрэлхэг зоригтой байх нь хамгийн чухал шүү!..» гэж Зовлолт-мМонголын сдис- рын хамтарсан инслэгийн багийнханй мопголын өспөр үсийгхэнд сансраас илгээсэн захидалдаа өгүүлсэн билээ. Хүүхдүүд юэ! Сансрын баатар ах нарынхаа захиасыг биелүүлж эрдэм номдоо хн- чээнгүйлэн їпамдпцгаал! ферм дээр очоод сайн ажил- лаж байна. Фермаар орж Оригадын дарга. Очирбаттай уулзахад: : -- Хүүхдүүд мпань өвс бөөгнүүлж хураах, боодлын өвс нуруулдах, хашаа хороог засаж, сэлбэх, тэжээл савлаж уутлах, үнээ тэжээх, арчлах зарэг ажилд тусалж чөлөөт цагаараа нонцерт .тоглой олон улсын байдлын талаар сонирхолтой яриа хийж. өг- дөг юм. Энд ажиллаж байгаа өхнид бүгдээраа ажилсаг сайн хүүхдүүд. Тэд саальчдыг да- галдан. үнээ сааж байна. Ялангуяа П. Шуүранцэцэг охин 45 үнээ бие даан хариу- цан маллалг тэргүүний саальчдаас дутуугүй . сааль сүү авдаг том. Тэр өдөрт нэг фнээнээс 13--15 литр СҮҮ сааж байна. Тэгээд ч Шүрэн- цэцэг маань энэ хавар найм: дугаар ангиа төгсөөд МХЗЭ- ийн илгээлт авч «саальчин болно. гэж шийдсэн, Хавар болгон ирж бидний их аяс лаас нугалалцаж өгдөг пио- пер сурагчиддаа их баярлаж байна гэж ярив. Ппонерийн ахлах удирдагч Э.ЭРДЭНЭБИЛЭГ Сурагч С. ДОЛГОРМАА Олон улсын пионерийн « лагерийн 0а- ааг алсаас харахад холыг зорин яваа их далайн хулог онгоц мэт санагдана. Бидний зэлылн явсаар «Пионерийн бүгд найрамдах улс»-ын хи- лийг давж, Өвлийп байрны дэргэд зогсов. Улаап бүчээ дэрвүүлж хөөр баяртай гүйлдэх охид хөвгүүд тэнд нэн олон. 8а- рим нь шинэ сурсан дуугаа давтайс хоолой нийлүүлэп дуулцгаана. Бид нагапй охинтой уулзаж ШАлагары Нэр нь Хашчимаг. ийслэлийн 10 жилийн 33 дугаар сургуульд .сурдаг ажээ. -- Сайхан амарч байна. Манай «Найрамдал» лагерь тун гоё. Газар газраас ирсэн олон арваач хүүхдүүд хэдхэн 7 «НАЙРАМДАЛ» ЛАГЕРЬТ хоногийн дотор танилцаж дот- но нөхөрлөдөг. Би олон шн- тэ найзтай боллоо. Бас кино, концерт, сонирхолтой дугуй- лан, тоглоом үдэшлэг үргэлж: зохиогдоно. Өнөөдөр энд тун чухал семинартай гэж ярив. Үнэхээр знд ямар нэгэн юм болох гэж байгаа нь илэр- хий байлаа. Хэд хздзп ма- шин, автобус цардмал зам дээр зогсоно. Учрыг нь С0- нирхвол: «Пионер сурагчдын зуны амралтыг зохион бай- гуулах ажлыг цаашид сайж- руулах арга хэмжээний ту- хай» МАХН-ын Төв Хорооны 1982 оны 66 дугаар тогтоо- лыт амьдралд хэрэгжүүлэх- тэй холбогдуулан Д. Сүхбаа- тарын нэрэмжит | МПБ-ын Төв Зөвлөлөөс эрхэлсэн пио- нерийн лагерийп ажлын онол, арга зүйн семипар, үзүүлэх сургууль энд болж байгаа ажээ. Уг семинарт Хөнгөн хүнс- тий үйлдгэрийн яамны орлогч сайд Г. Батжаргал, Түлш зр- чим хүчний үйлдвэрийн яам- ны орлогч сайд Ө. Гүржав, Ой модны аяг үйлдвэрийн яам- ны орлогч сайд Г. Сэд-очир, Худалдаа бэлтгэлийн яамны орлогч сайд Н. Жигжидсү- рэн, Тээврийн Яампы орлогч сайд Н. Цэцэгт нарын зэрэг хүмүүс оролцжээ. Ё Семинар дэзр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бич- гийн дарга, МПБ-ын Төв Зөв- лөлийн дарга Ч. Цэрэндулам «Намын шийдвэрийг амьд- ралд хэрэгжүүлэхэд пиноне- рийн зуслангийн . үүрэг», МХЗЭ-ийн Тєв Хорооны Пионерийн ажлын зөв- лөх мэргэжилтэн А. Г..Зуен «Пионер сурагчдын зуны ам- ралтыг зохион байгуулах та- лаар В. И. Лениний нэрэм- лав. Семинарт оролцогчид «Най- рамдал» лагерийн байдалтай танилцав. хэд багачуудаа газар амруулж, сургах хүсэл бодолгүй хүн хаа байх билээ. Бид тус тусын яам, байгуул- лагын пионерийн лагерийн үйл ажиллагаанд байнга ХЯ- налт таньж, материаллаг бад- зыг улам төгөлдөрлгүүлэхээ илэрхийлж байна гэт тэд сэт- гэл хөдлєн ёгүүлж байв. Н. ПҮРЭВДАГВА “ТЭРГҮҮНИЙ ПИОНЕРҮҮД ЇЭРЭЛ ЗУРГИЙН СУРВАЛЖЛАГА Баянхонгор аймгийн Загсу- мын 8 жилийн сургуу- лийн номын сангийн дэргэдэх «Залуу номын санч» илубийн- хэн сэдэвт | өдөрлөг, номын түзэстэлэн, шинэ номын булан, номын алдар тэмдэглэх өдөр- лөт пэрэг сонирхолтой олон ажил асохиодог юм. Тэдний тоглосоп хүүхэлдэйн лсүжгүү- дийг пайз пөхөд нь үзэхдур- тай. Монгол ардын «Цэцэн туулай», «Үнэг ба чопо»,орос ардып «Боов» гэдэг үлгэрийн номшып бяцхап байтрууд тайл- паа амплап тоглож бяцхан ун- шигчдынхаа талархлыг хүлээ- лээ. ЗУРАГ ДЭЭР: «Залуу но- мын санч» клубийн дарга М. Давхарбалр, уран сайхны хамтлагийн ахлагч А. Элнхцэ- цэг Бяцхан. хүүхэлдэйнүү- дийг чадмаг тоглуулдаг авьлас- лаг сурагч М. Батсайхан, М. Батбалр нар Л.БАЛДАНДОРЖИНН авсан гэрэл зураг лага з лийн рэл 6- сурл Оюу Ховд аймгийн Дөргөн су- мын 8 жилийн сургуульд сур- хөдөлмөрөөрөө тэргүү- УРАГ ДЭЭР: хөдөлмөрийн аварга. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хү медальт Ц. Загиржав. гийн 4«А» ангийн онц агатанп (Зүүн гараас) М. нжаргал, Шинэбаяр, Я. Тэрбиш, О. Орломсүрэн, Б. Нчинхорлоо нар Яи Вэй) ПЕБЭВРЛ1 1 ОРСИРЕЛЕ| (1ЕЕВЕУН) СЕЕ:) ШДТТЭЫП Шил) (сл (тэтллло) сшвктлт 2Шлиттг| Лттгтл!шєттоиШ ПШШРЭЭ| ПЕЕСТРЖ) ТҮШЭЭ ОХИЛЫН ЗӨВЛӨЛ Охид бид цэвэр цэмцгэр хугцаслаж, нөхөдтэйгээ зел- дэг зөөлөн. харьцаж, | сур- лагадаа ч бас онц сайн байж хөвгүүдэд үлгэр ии- шээ үзүүлэхийг үргэлж, Хн- чээдэг шүү доэ. ТиймВэс ч бид: ангидаа охидын зөвлөл байгуулл онц сурлагатай У, Тулнгалагтуяа, А. Шүрэнцэцэг нараар удиїр- Дуулсан том. Охидын зөвлөл төрөл бүрийн хоол хийлжс су- рах, оёх, нэхэх, угааж Ин- Дүүдэх зэрэг ажлыг хамт- ран- хийж багш иар, мэргэлг- лийн хүмүүсээс зөвлөлгөө авдаг нь мэдвэл. Манай зөв- лөл зарим ажилдаа хөггүү- ДЭЭ оролпуулдаг. Ангийн маань хөвгүүд бидний сайаа- чИлЛгыГ дэмжи зөвлөлийн ажилд идэвхтэй оролцдогт бид баяртай байдаг. Сая хөдөлморийн түхай хиосоп ДУГУЙ ширээннй яриа он пирхолтой. боллоо мөрїїн тухай лриа мэр ЛИЙН ТУХайЙ болж: өрнөсо» юм. “Манай ангийнхан дот« ямар мэргэжилтэй болохоо аль хэдийн сонгочихсон хүү- хэд олон байлаа Мэргэх- лээ сонгож Ядап эргэлзэж яваа хүүхэд ч цөөнгүй бай- сан юм. Бид “эцэст пь сургуулийн- хаа олон төрлийн дугуйланд сангосон мэргэжлийнхээ да- С тОгТ- уралцахаар хгүй бид охид хөвгүү- дийн рхэл нөхөрлөлийн о1) хай ярилцана. Энэ ярина р Сонирхолтой, сайхан болно гэдэгт бид нїїгэж байна Үүнд бид зангийпП багшаа урын оролцуулна. Манай айгийн охидын зав- лөл ингэж л ажилладаг юм Төв аймгийн жилийн сургуулийн гийн «Б» ангийн сурагч ЭГгГ Оо. ХИШИГНЯМ Ц арван 575 Р1їШНЕсш сЖЛ5Б) (215153) ПРЛБИНН| (П55НсУЛ)! (БЛТУУЛЭ1 (1олэ:) 7отан| Солон) (Ртслкна! (7сэс:22л) (Зээл Ба) 7тлссл) тлэла) (3оугп) (12:27 ОЭНЭ “ЯМАР СУРАГЧ ВЭ? Сурагч А.. өлсөдөр их л олон хичээлд асуугдахаарто- лөвлөл: ирлээ. Тэгээд анги- даа орохоор хонгилоор явж байтал шуулай поогч нэгэн захилал өгөв. "эсэл, чадал- гүй замдаа захиллаа задалж улшвал түүнд Москвагийн ралиогоос баяр хүргэсэн али- лаа. Ингээд баярласан А.. анги- даа гүйн орж, - Найзууд аа! Би хав- наас захиа авсан гэн: бодно гээл ангийсхныгаа хартал тэл нэг л дуйсгэр, түүнийг гайхсан янзтай харцгаа- нв. Гэтэл сурагч Ш... Агг хулгайд сэрдэн «автобусны билетээ алдсан: Учир нь мн- пий билет алга болсон тэр елар А... гав гапэтхэн билет- тэй болчихсон юм. Тэгэхээр А- л авсап байх бстой» гэл бусдад хэлжээ. Үүпийг сонс- соп А-гийн нөгөө баяр баяс- галан. гомдох, уурлах сэтгэ- лээр солигдоР. Ийгээд л хн- чээЛД асуугдах нь ч өпгөрч, тэр өдрийн. хичээлээс юу Ч оїїлгосонгүй. Энэ өдрөөс эхэтн нэг ангид сурдаг А... Ш.. хоёрын -хооронд эвгүй харьцаа тогтож бараг таних- гүй: хүмүүс шиг явдаг болов. Энэ байлалд ангийнхан нь дүгнэлт хийц зөв буруугий нь-олж эвлэрүүлэхээр шийд- жээ. Сурагч Ш. хэрвээ А-г би- летэз авсап гэж бодсон бол Пусдад муучлан нууцаар ягигтын Оронд шүд өөрт нь хэлж учрыг нь асуусап бол тэд учраа ололцох л байл. Ямар зорилгоор ЇШ.:. А-г ху- дал. гүтгэж бусдад муучлав аа? Ш. ингэж худал гэлэ- хийн оронд пайлдаа ирсэн 3а- хидлыг үзэж түүний Саяр баясгаланг хуваалцаж болох байсан шүү дээ! Хүүхдүүд ээ! Танай ангид ийм сурагч байлаг уу? Хэрвээ байдаг бол та ар тэдэнтэй хэрхэн ажил- лалаг вэ? Энэ бүхнийг миний пайз ҮН... уяшаад най- зыгаа ямар их гомдоасноо ойлгож А...-гаас уучлал гуй- на байх гэж итгэж байна. Сурагч Г. ТУИГЛЛАГ субботниктоо хөөртэй гарцгаалаа. «Алтад нэгдлийнхээ тел яваа самнах ажилд идэвхтэй 102 арван долоон суурьт 3405 Талд оролцож, долоа хагтА сурагч саянаж, 856 кг ш Энэ ажиалд сансрынн ж. 8-ын «А» ангийн хамт олоц хү шуучилж 7-гийч «А», 5-ын «А, авгийн сурагчид идэвхтэй оролц, 30. Г. ЦЭРЭНДОРА аймгийн тэргүүний бүлэг болцт үүргээ амжилттай бие: Саяхан тэд ЗХУ-ын нэрт эрдэм, тэн, зохион бүтээгч С.ЇЦ Ка ролбзын нэрэмжит улсын гүүний бүлэг болох Өьс лаа. Бүлгийн дарга онц сурла. гатан Д. Тунгалаг: -- Бид Зевлөлт-Монголын сапсрын хамтарсан нислэгийн нэг жилийн ойн үед улсын тэр. гүүний бүлэг болох үүрэг гич байгаадаа баяртай байна. Ма. най ангийнхан найд нөхөд, багш эцэг эхийнхээ итгэлийг бие. дүүлж улсын тэргүүний бүлэг болно. Нэрт эрдэмтэй С. П. Ко, ролёвын нэрэжжит бүлэг болно гэдэг нь бидэпд их итгэл найд- вар, харнуцлага хүлээлгэж бай. гаа хэрэг юум гэдгийг бид ойл- гож байна. Пнионерүүд бид итгэ- дийг заавад биелүүлнэ гэж ярилаа. Р. МмӨНХТОГТОХ Пионер сурагчдад риййп хүмүүжил, чиг баримжаа олгох талаар Говь-Алтай аймгийн Цээл су- мын сургууль бүлгэмээс ин- дээд зүйлийг санаачлан хийж байна. Пионер сурагчдад 0ү- тээлч ажлын даалгавар өгч үр дүйг тооцон цийтэд сурталчлац алсиллаж байна. Пиоперийн бүл. гэмэзс «Алдагдал хаягдал --алт гочгө» сэдэвт бүтээлч хөдөлмө. рийн өдөрлөг похиож, 35 шмян- ган шийр өчиж, 2 тонн лс, 50 кг эвэр, туурай, 50 ширхэг стан- лартып бус арьс шир цуглуу- лан сутгын худалдаа бэлтгэлийн ангид тушаажээ. «Новоц болол. цоог илрүүлэн ашиглая» сэдэвт ажлаар мал аш ахуйп топог 18- хөөрөмж хийх уралддай аарлаж, 283 сурагчийг хамран буйл, бурантаг, тохош, эмээл, хазаар, вогт, чөдөр, ташуур зэрэг 40- сод пэр торлийн зүйл хийжээ. Энэ ажилд 8-ын «чА», «Бэ», Т-гийн «А» апгийн хамт олон сурагч ПИ. Баттулга, А. Түвдэн, Батбаяр нар алшилттай оролц- доо. Сурагчдын хийсэп шал .ж ахуйн тоног төхөөрөмжийг тал- чид. ходолморчид үзэж өндөр үнэлэлт өгч малчдад ашиглуу- лахаар хүрэлцэхүйц хэмжээсээр хийлгэж худалдаанд гаргах хү- салт тапьсапл Зайна. Эпэ сургуу- дийн хамт олон «Пиопер» ца- иэтлэг байгсгүлж, өнгөрсөн онд 101 мод тарьж, холлайгийн б0- лоп хүнспий ногоо талбайтай болж хошилт хамгаа- лалт хийлээ, Эиз жил багш су- рагчдлынхаа хүчээр пинонепгйй танхимыг тусгай зураглалын дагуу барьж ашиглахаар Сэлт- гэж бойна. хөдөл Өсвөр үеийнхний төлөө тавьш байгаа знзхүү | санаачилга ажид хэрэг болж |пионерүүл, пнонерийн шинэ сарууд сай- хан тапкимтай болоход туссУ- мын нам, улс, олон | нийтиї байгууллагуул. эцэг, эх, Х9- долтөрчид бодит туслалцай үзүүлэх нь лавтай. Б. САНДАГ тэргэжли “р тариллах , «Зарим үед сурахын мө- рввсел болоп гэрийнхээ даал- таврыг ягштал нь биелүүлж сайн үнэлгээ авдаг. Харам- салтай нь, даанч удалгүй нө- гөө өндөр сэтгэгдэл маань унтарч ширэзний ард сууна тэхээс арга барагддаг. Багш иар яамайг жигд бус ажил- лаж байна гэл зэмлэх юм. Одоо би яах хэрэгтэй болж байна» гэж Асков хотын Со- сколов Володл захидалдаа бичжээ. Энэ захидалд ЗХУ-ын сансрын инсэгч, ЗХУ, БНМ ЧХАУ-ын баатар, хурандаа В. А. Жанибекояйн «Пио- нєрь «сэтгүүлээр дамжуулан өгсөн хариуг бид өнөөдрийн дугаартаа нийтэллээ. сонины зөвлөл ЗӨВЛӨЛТ-МОНГОЛЫН САНСРЫН ХАМТАРСАН НИСЛЭГИЙН НЭГ жилийноид ши гэнэ СЭ ЗЦЦОНД ---(ОМСРЫН ДУУСГАХ ХЭРЭГТЭЙ Володьпна чи вїидөр барил- гыг яаж бярьлгайн, СЭ байх! Эхлээд төмөр сараалж хийл: байшингийн хана, хоп- гтил, давхруудыг босгодог шүү дээ. Чулуу, шил, бетон 8д Ж.бүхан төмөр сараалжинд хлэгдсэнН мэт С Холжасүжг санагддаг Чамд юмыг уг үндсаар нь ойлгох хатуу тэвчаар л ду- тагдалтай сапагдаж байна. Хамгийн гол нь хүн тэмүү- лалтэй, өөртөө тодорхой 30- рилготой, түүндээ хүрдэг тэвчээртэй байх ёстой, ба- рим хүүхэд энэ талаар аеп- хөн ахлах апгид л бодох юм шиг тооцоолясявдаг. Үүнийг ви зөв гэхгүй. Миний бод- лоор бол хүн аль болохоор "эрт дээрээс бодсон зориїлго- той, түүндээ хүрэхийн төлөө ухамсарт амьдралаа зориул- даг байх нь зүйтэй їюм. Би бүр багаасаа иисэгч болно гэлс мөрөөдөл ялсан. Онэ бодол маань биеллээ. Арван настай намайг нисэх илубт авахгүй гэдгийг би тэр үед төсөөлөн Суворовын | сур- гуульд элсэх өргөдөл гаргалс байсан. билээ. Суворовын дунд сургууль ерөнхий 00- ловсрол олгохын дээр иисэгч хүнд “зайлшгүй шаардлага- тай -зориг тэвчээр, бие бялд- рын хүмүүжил олгодог юм. Энд ирээд би, надад бие бялд- рын хүмүүжил онц их дутаг- далтай байсныг мэдсэн. Тэр ч байтугай. иасап туршдаа хиж болахгүй. ОГТ. сонсон: явах Өөрөө өөрийгөө хүмүү- ткүүлэх шаргуу бэлтгэлийн үе эхэллээ. Хүндэд нь айж хөдөлмөрийг хийдүүлэн.ор- Хийх л хэ- рэгтэй, «Өөрийн гараар бү- тээсэн телескоп» гэдэг номыг уншаад хагассыил орчим шил цуглуулж, зүйлс явсан ч удаа бий. Бидний хэсэг хүүхэд радно хүлээн авагч цуглуу- лахаар шийдсэн юм. Энэ ь алидаа бүтэх ажил бишг байв. Арга буюу-цуглуулахыг нь цуглуулж, хаяхыг Нь халж, шатаахыг нь шатааяг эхэл- лаа. Ёстой л ажилдаа цуц- сан. Бүх зүйлийг шинээр эхэлнэ. гохзд айдас төрж байв. Эхэлбэл дуусгана гэдэг нь мэдээж хэрэг. «Эхэлбэл дуус- гах оло хэрэгтэй», "Хүлээн авагчийг ашиллуулахын тулд их хөдөлмөрлөх хэрэгтэй бай- лаа. Ташкент хот дахь Суворо- вын нэрэмжит дунд сургуу- ЛИЙГ би алтан медальтай төгссөн билээ. Бас надад сурлага, гимнастик, хөнгөн атлетик, буудлагаар авсан олон арван баярын бичиг байсны дээр хүндийг өргол- тийн төмцээниий бүгд иаї- рамдах улсын аваргын алтан медаль байсан юм. Хамгийн гол нь бэрхшээ- лэас айлгүй аорьсноо бие- лүүлж, бие бялдрын талаар хувийн бэлтгэлээ хангаж явс- наа би амиилтад хүрэхийн шижим боллоо гэж. үздэг. Дургүйд хүчгүй гэж бин. Би анз бэрхшээлийг давсан хүй. Энэ маань хожим инсэхнин дунд сургууль төгсөөд ажил- лахад их тус болсон. Бид техипкпйг эзэмших хэрэгтэй байлаа. Аливаа шинэ машин өөртөө тохирсон үйлчилгазг шаарддаг. Олон арван сорилт тур- шилт хийн ямар нөхцөлд онгоц сайн нисч байгааг мв- дэх зорилгоор ачаа, хурд, өндрийг нь өөрчилдөг байв. иймээс удаан цагаар нислэ- гийг тооцоолж, дахни хянаж, зураг диаграммыг гаргаж ядартлаа суудаг байв. Шв- нө томьбогоо зүүдэлнэ. Гэ- газ ч прантинийн нислэг, дүгцэлтийн үйзн мепийн шал- гуур болсонд сэтгэл бүр ч баяртай болдог сон. Чиний хувьд ч бодлого бодож чадахгүй, шүлэг цээж- лэгдэхгүй үе байлс болох юм. Чухам л энз үед бүгдийг хаяад гадаа гарч хөл бөмбөг тоглсмоор санагддаг шүү дээ. Залхуурлыг давахгүй л юм бол хожим.хэзээ ч өөрөө в9- рийгөө захирч чадахгүйд хүрнэ. Хөдөлмөрлөж чаддаг- гүй хүн хэзээ ч веөрийнхөө ажилд сэтгэл хангалуун явж чадахгүй. Сониуч зан надад үргэлж тус болж ,байсныг хэлэх хэрэгтэй Математикийн томьёоны тусламжаар сур- гуулиас гэр хүртэлх хамгийн ойр зайг тооцоолох, 100 жи- лийн дайны шалтгаан юу бай- сан, аварга том матар толгой дээгүүрээ эргэлдэх шувуу- хайг яагаад цочоодоггүй вэ? гэх зэрэг зүйлийг уншаад та нар сэтгэл хөдлөлгүй байж чадах уу? Сониуч зангүй гандхан тэвчээрээр хол явах- гүй. Аскил үйлс чамд соппр- холтой бол чи түүнийг бие- | В.Д.ЖАНИБЕКОВ ЯРЫН БАЙН ----- ЭХЭЛБЭЛ «сульдаа амьтан» тэн энэ с , ташуун үгийг хувьтай юм болов уу гэж бо- дол байсан үе бий. - гүүлэх болно. Хүсэл, меров- дөл, зорилго гэгч бол замд тохиолдох гүүр биш. Нэг удаа Герман Титов манайд айлчлах үеэрээ санс- рын нисэгчдийн тухай ярь- сан юм, Түүний ярнанаас сансрын їиисэгчид гээч ер бу- сын хүмүүс гэл олонхийн ярьдаг тэр ойлгоц үнэнд ний- цэшгүй болохыг би ойлгосон билээ. “Гол нь тэд аливБад бэрхшээлээс айдаггүй улс юм байна гэдгийг л мэдэл: - авсан. Гермап Титовтой уулз- сан минь еөрийнхөө хүч 00- лолцоонд үл итгэх эргэлз- лийг тас цохиход надад ту- салсан юм. 7 Дахиад л бэлтгэл, шалгалт, шүүлэг зхэллзэ. / Одоогоор бол олох арван бэлтгэл хийл: сансарт хоёр удаа Нислэг хийсэн дүнтэй байна. Өмнө минь «ёстой Ж хийх- гүй байж ч чадахгүй, С0- нирхолтой бөгөөд хүндхэн ажил үйлс байгааг хэлэх хэрэгтэй». Жинхэнэ тэвчзэр хатуул- лыг яаж олов гэвш чи надаас сонирхож болох юм. Хэглгэ хүнд хүсэл тэмүүлэл, 19-- чээр, сонирхол байхгүй бол «Тэнгэрээс унаад ирэх сул хоол байхгүй шүү?- Хүний гараар тэвчээр ха- туужилтай болж хэзээ ч Ч1- дахгүй. Чи өөрөө өөртөө тб- мөр мэт тэвчээр хатуухил төлөвшүүлэх Фстой. Зөвхөн өөрөө шүү! Энэ мэдээж хэцүү зүйл. Гэлээ ч...! Чамд, чиний үе тэнгийн- хэпд өнэ бүхэн бололцоогүй алшл бишг зэ. Чадпа гэдэгт би птгал төгс байна. Орчуулсан /К, ЛХАГНА тартагтаа! ПИ ЦШЦ ШИЦПШ 1 47 1 1Ц 1 ЦШШШ 11 “МАНАЙ БҮЛГИЙНХЭН Манай бүлэг 1980--1981 оны хичээлийн жилд соёлч нөхөрлөлийн хамт олон бол- сон юм. Энэ амжилтаа батат- ган аймгийн тэргүүний бүлэг | боллоо. Ппоне болох үүрэг аваад “ажиллаж байна. Дөрөвдүгээр улирлаар су: сурлагын чапараа зо- рилт тагьж сэдэвчилсэн дапт- нэгаэс рагч бүр нэг тэмдэгтээр ахиулах лагыг долоо хопогт ХОЁр удаа хийдэг болов. Су- рагчдын дунд сурлагын халз ажиллас- "уралдаан зарлап наар өпгөрсөн улиралд сур лагын 100 хувийп амжилт 753,0 хувийн чанартай СУ ралцлаа. БХПБ-ын 60 жилийн олг то гтаж Зовлолтийн пионерүү: захидлаяр харилцах хөдөлгаөт өриүүлж хог лиЙН дуу сурах, 7 байна. ЗХУ-ын Саратов ралцаж байна. Ангидаа тойм» нэвтрүүлэг мүүжлээрээ тэргүүний: рагчдын туршлагыг “улсын пионерийн Дал» лагерийн Идэвхтиий штаб» туршлагаа Ав» ангийн сурагч ТЫнН дунд сургуулийн пионе” рийн нэг бүлэгтэй захиллаар харилцаж туршлагаас нь СУ” «Телеризийп зохион “явуулдаг болж сурлага, ХҮ” су: түгээн ” сурталчилж, байна. Бас олон « Найрахм- ажид- “Ховд аймгийн төвийн хоёр- дугаар сург1и/лийн 62409 -Б.ЭНХИЭЦЭГ ! Хупьсгалын “музейн сүзэс- гэлэнгийн танхимд ФЗовлөлт монголын сансрын хамтар- сан нислэгийн. нэг жилийн ойд зориулсан үзэсгэлэн нээгдсэн энэ өдөр тус Му-: зейн танхимд бас нэг тэм- дэглэлт сайхан үйл. явдал рийт галулаап бүчээ зүүн. гартаа: тохсон охид хөвгүүд Монголын ар- дын армийн жанжин тугийн өмнө баяр. хөөртэй. нгагсжээ. Эл нар нийслэлийн 24. дү- гээр сургуулийн 2--ын «Б» ангийн баатарчууд. "Тэдний тэсэж ядан.хүлээж байсан. пнонерт элсэж, улаан бүч зүүх баярт. өдөр нь онөөдөр болжээ. Сансрын нисэгч ЯГ Гүр- рагчаагийн .Нэрэмжит бүлэг болох үүргээ амшилттай бие- дүүлж байгаа 5--ын -5Г» ангийн .пноперүүд», баатар- чууд лүү нараа пионерт эд- сүүлэхээр хүндэтгэлнїїг Шу- гам ягагсаал хийз 1Шугам жагсаал дээр хүүхдүүд «Сансрын инсэгчдийг уг тагчдын дДУУ?, «Сансрын ни- сэгч. хүүхэд байлаа», зэрэг дуу дуулж, шүлэг “уншив: Хувьсгалын музейн хамт олон шилээр пионерт элссэн оурагчдад, балр хүргэж Зөв- лөлт монголын сансрын хам” гарсан нислэг ийп тухай ниндо үзүүлсэн нь хүүхдүүдэд нх санирхогддоо. Зовлолт мон голын сансрын хамтарсан иислэгийнН иэГ жилийн ойд зоркулсан зүзэсгэлэйг пионер сурагчдаас хамгийн анх удаа шинээр, пионерт элссэн Су рагчид үзэн сонирхсон Юн | Үзэсгэлэнд тавигдсан В. 4- Гүррагчаа иа- нибеков, дцэлсийд нь зөөлөн р рат талбайтай шүхэр, ЯГ ЛАГ эх ! бүрхгийн 1000 метр нпад- ТЭМДЭГЛЭЛТ ОЙ, ДУРСГАЛТ МӨЧ Гүррагчаагийн сансрын хув- цас, «Союз-895 хөлгийн бүхээгт авч явсан хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтїгүү- дийн захяа даалгавар, туг, дарцаг зэргийг хүүхдүүд ҮүзЗ- лээ. С Сапсрын хөлгийг бүхээгт яваад ирсэн, үлгэрийн алтай хайрцаг тэвэрч, гуурстай мо- риороо нисэж яваа үлгэрийн баатар “Боролдой “хүүгийн зургийг хүүхдүүд их сонир- У09::2547 Хаэсїэлэнг үзэж «байгаа дөнгөж сая пионерийп улаан бүч зүүсэл онц сурлагатан Т. Ариунболд, (П.. Ангар, М. Дэлгэрмөрөн нартай уулзахад: -- Пионер хүн онц сайн сурдаг байх ёстой гэж багш ЗУРАГ ДЭЭР: Онц сур- болд, М. Дэлгэрмөрөн нар. маань хэлдэг. Тэгээд ч би онцсайн. сурахаар мэрийж, бүх хичээлээ сайн давтаж анц сурлагатан боллоо гэж Т. Ариунболд хүү ярьсан П. Ангар охин: Миний бичгийн хэв муухай байсан. Пиопер 6бо- лохдоо заавал гоё сайхан бичигтэн болно гэж” үсэг бү- рээ хичээж "бичсээр одоо гоё цэвэр бичдэг боллоо. гэв. Харин М. Дэлгэрмөрөн үзэсгэлэнд тавигдсан рын нисэгчдийн хоол хүнс надад нх" сонин сапагдлад гэ билээ. Ийнхүү псөвлөлт монголын сансрын хамтар- сан инслэгийн Нэг жилийн айгоор пполнерт элссэн энэ санс-|- өдөр бяцхан охид хөвгүүдэд хэзээ ч мартагдахгүй! лагатан П. Ангар, Т. Арицн- Я. СУМЬЯА хаан сумын лийн ппонер сурагчдын дунд «Нийгмийн хөдөлгөөн өмчийн лалтыг олон хиош байна. хамгаалах байгуулан, лон хамгаалах өмчтэй болж хариуцсан ёсоор боллоо. дөс, дан гийн бяцхан дүү нартаа ил- гаав. эзэмшилтийн лаж тэргүүн туршлагыг дэм- жип тагдлыг «Сайн бүхпийг дэмжин дэл- гэрүүлье!, Саар бүхнийг ша- хан бар ажиллуулдаг. боллоо. дал ашиглах зэвэрсэн халгдал ашиглах шаав. ийн «4А»,«Бэ, Т--тийн «А», «Б», пүдлэн сайн сургуулийн «Бүрэн ахуйч хамт олон» болох 20- рилт байна. Ч.ТУНГАЛАГ НҮДЛЭН ХАМГААЛАГЧ” ПНОПЕРҮҮД Сүхбаатар аймгийн Мөнхч дунд сургуу юМ-МИНИй. юм» өрнөа, социалист ашиглалт, хамгаа” сайжруулах талаар хэлбэрийн афил зо Анги, бүлэг бүрт нүдлэн отрид . хэсгийг сурагч бүр иүд- эзний хамгаалдаг модны өөс үртэс, даавуу” ашиг- тоглоом хийж цэцаэрлэ- зүйлээ нүдлэн Мөн Улирал бүр өмч хөрөнгө уралдаан "зар- ззэмших, зөрчил “ду- арплгах зорилгоор зайлуульл» гэсэн сам- Анги сурагч халг- хайрцаг, нөэз! хадаас түүж Фондод тТУ- Тус сургуулайн 4-- бүр 8-ын «Б» ангийн хамгаалах готрядуул ажиллаж байна. Олоо багш-. сурагчил бүтэн өмчтэй. аж дэвшүүлэн ажиллаж "7. Пионерийн “ахлах: удирдагч н ППҮГЙ1(111111111 (11111111 11Г111110111111( 111 10 ппшипппаийцаааатишлий Л хїтитапаатшипттаптптиаплшишиии! ОЗЛЙЛН БУЧ 17 -с-----нссхсаххлххалххлклалкохоколасолоссхллллссолалололооаоклоасооскооо-ш сас--сттсгтттилагссстлусулсст1--оолуллососсл-оешишолоооаололоколоооохоллоЛлуохококкдколийлояиеиаакаесссссссдчиилесдь ссссаСлооолссарисгооолссолллслолиоиллиллжлолэж , ї Фу Умар зүгээс хүйтэн салхи салхилсаар хэдэн өдөр бол- лоо: Энэ ширүүн салхинд даарсан фашистын харуул бэгцийн зогсоло. Харин Брю- ховоцийн өртөөний оршин суугчид зөвлөлтийн зэвсгийн их бууны хүнгэнэх цуурайг тодорхой сонссон учир ганц ч түлзэгүй хүйтэн байшиндаа. баяртай сууцгаапа. Элэ өдөр их бууны буудах чимээ онц- гой ширүүн байлаа. Гудам- жаар- нэг дайсны цэргийн уйтгартай цуваа үргэлжилнэ. (Сахлаа хусаагүй, хирэндээ хутгалдсан, уурлаж хилэгнэ- сэн фашистын явган цөргүүд, мотор нь хүнгэнэсэн. авто машинууд цувпа. Ногоон саарал, өнгөтэй могой мөл- хөх мэт явж байгаа дайсны цэргийн цувааг Лена саравч- ны цаанаас харж байлаа. Ингээд тэр гэрийнхнийхээ толгой хоргодож: байгаа гал тогооны өрөөнд хогжилтэй- гээр гүйлг ороод -- Эзис ээ! Манай индүү хаана бангаа зэ? Би нүүрс түүчихлээ гэсэнд -- Чи чинь юу болчи- хоов тоугаа индүүдэх гээв, Цагаа мөн олов оо! гэж зэж нь их-л гайхав. -- Өөрсдийнхөнтайгээ уул- зах-баярт мөч ойртож байгаа онз үед харин цагаа оллоо шүү дээ гээд даашинзаидаа цагаан зах “хадахаар цонх руу оїїртоход. Виталий ин- дүүг шүүрч авар. «Юу индүү- дэх гасан юм бол?» гэж бод- Соор ээлснь ширээ рүү чимээ- гүй опртонс хүүгийнхээ мө- рөн дээгүүр харлаа. Хүү нь тшонерийн улаан бүч индүү» дэнс байн. Виталий: -- Би үүнийг нуусан юм зэл: ээ, одоо “үүнэ! гэв. -- Хүлээж бай гэж Лена гараараа зангаад, -- Сонсоцгооя: байна уу, ХӨЛ-ам 00 илийн ОЙН. ӨМНӨ болын зөвхөн салхины чимээ л сонсогдоно: -- Хараажаар манайхан фашистуудыг бут ниргэчих- сэн бололтой гэн: Биталий хэлэв, ЁЧОДЄР Тэр улаан бүчээ халаасан- даа хийгээд, өлгүүрээс паль- тогоо шүүрч аваад гудам- жинд гарав, 5 Би ч гэсэн явлаа! -- гэм: хэлзэд Лена дүүгийнхээ хойноос гүйлээ. д.Өртөөнд түгшүүртэй, нам гүм чимээгүй. Виталий Лена хоёр саравчны булан- гаас шагайхад гудамж хүн амьтангүй эл хуль. Гитлер- чүүд зугатсан бололтой, тэд- ний мөр нь ч үлдсэнгүй. -- Зугатчихжээ гэж Ви- талий баярлан хашгирна. Тэд бүр дүүрэн сумтай ма- шипаа ч халнээ. Эгч дүү хоёр машины шабин дээрх шар лууны зургийг үзэцгээ- нэ. 7Колооч нь яарахдаа ма- шиныхаа. хаалгыг ч хаасан- гүй. Василин ПОПОВ- (ӨГҮҮЛЛЭГ) Хажуу талын гудамжинд (фа- шистын автоматчдын цуваа үзэгдлээ. Тамгалсан юм шиг адилхан тпогоой саарал шин- нельтэй цэргүүд хуучин ам- баар руу сэмээрхэн гүйцгээ- нэ. -- Яагаад энэ вэ? Бүгд зугатсан, бүр машинаа ор- хнод зугатсан биш үү! - Отолт гэж: Виталий шивнэв. - Хари байна уу, тэр байшингийн сууринд нүх гаргачихая, урьд нь байгаа- гүй биа дээ. Тэр нүхээр фа- шистууд манайхныг буудпа. Тэдэнд урьдчилан сануулах хэрэгтэй, би зах руу Бейсуг руу гарья. -- Яагаад чи байдаг би- лээ? --гэж эгч нь дургүйцэв, Над арай амар, би ча- маас бага шүү дээ. -- Виталик аа! Манай- хан! гэж Лена гараараа гаав. Өртөөний хамгийн цаадхи гудамгинд: Зөвлөлтийн гур- ван цэрэг хоосон гудамж руу сэрэмжтэй харсаар лвпа. станцад болсон юм. Үүнээс хойш 08 эсрэг амь ха “Энэ Ёадїл 1943 оны хоёрдугайр сард Кубанийн нэгэн ослын Елена анаан Ус хиаг Заглсар авд Бус: хопецийн станцын гуравдугаар сургуул бүлгэм Ч тэдинй нэрэмжит болсон юм. Толубятийкова нарын гэ- ипнонерийн -2 Тэднийг алчихна шүү лэх нь хэрцгий агаад үе үе дээ! гэж, Лепа сандрав. --2 Тагнуулчид Голубет- ыг байшингаас хоёр байшингийн цаана. Гу- дамжны уулзвар дээр зогсов. Нэг нь малгайгаараа дохиход булангийн цаанаас тэр дорхи- ноо зөвлөлтийн хориод цэ- рэг гарч ирлээ. Тэдний мӨ- рөнд автоматууд нь зүүлттэй харагдана. Харваас хэн нь Ч өртөөнд тэднийг отож байна йн бодсонгүй ээ. Виталий жирийн тайван юм шиг саа- рал амбаар руу харлаа. Хүү хөпгөхөнөөр хашаа давж, хэд голд улаан бүч гаргаад толгой-дээрээ эр- тгүүлж гарав. Тангүй өдрийн бүдэг саарал мананд гэнэт хэсэгхэн дөл нпновВынхны тэ» харайгаад гудамжны хүрч, халааснаасаа ассан галын амилж гялалзлаа. жаар: -- Нөхөд өө! Хамгаалц- гаагаарай. Энд отолт... гэсэн хүүхдийн цангинасап дуутай хосолж, байшингийн доорхи Бүх гудам- тасалдапла. Виталий хойш ух- рав. Улаан бүч атгая: байсан гар нь сулран унжиж, хүү танкийн гинжинд ухагдсан нойтон газар уналаа. Зөвлөл- | тийн дайчид улаан бүчтэй тэр хүүг аясииглан чухам юу болж байгааг үл ойлгон, уулзвар дээр. зогсодгооно. -- Энд та нарыг отож байна гэж Лена хашгнраад хашааг даван гарч дүү рүү- гээ очиж хурамхан зуур тон- гойгоод түүний гараас улаан бүчийг авч тэдэнд дохиж Энд фашистууд! Сэ- рэмжтэй байцгаана уу! гэж хашгирлаа. Нэг зэрэг хэд хэ- дэн нүхнээс фашистын авто- матууд улилдан . галласан учир охин үгээ дуусгаж амж- сангүй. Тэгээд яг хугалж огт-|. логдсон мод адил дүүгийнхээ хазуугаар газарт зажмаар уналаа. Фашистуудын сум гудамжаар нэг улина. Манай дайчид аль хэдийн нуугдаж амжсинсээ. Гэтэл хаанаас ч юм хуучин амбаар руу танк эсэргүүцэх гранатууд ши- дэгдлээ. Дэлбэрэлтийн нх чимээ гарч, утаан үүл ма- нарч, эвдэрсэн амбаарын дээр мушгиралдаж, байн. Гу- дамжиы дунд хэвтэж байгаа охин, хүү хоёр: руу дайчид гүйлдэн очив Эмч дуудах юмсан гэж шинслийн халааснаасаа боолтын уут гаргах хоорон- доо сөөнгө хоолойтой залуу- хан автоматчин хэлэв. Хар сахалт дэслэгч өвдгөн дДээ- рээ согдон малгайгаа авч - Эдэнд өмч хэрэггүй болжээ гэж цамуухнаар шив- пэв. Дайчид тэргүүнээ гудайл- галаа. яасан иам гүм юм бэ? гэв. -- Хараач! гэж “Виталий Хурдан, хөнгөхөн алхалсаар нүхнээс гал маналзвав.,-Авто- Их бууны дуу дуулдахаа эгчийнхээ гараас шүүрэв. тагнуулчид урагш хөдлөв, матын богино ээлжээр гал- орчуулсаад Д. САРАНТУЯА Авхаалж самбай, эрэлхэг зорнг ӨСВӨРИЙН ГИМНАСТИКЧДЫН ТЭМЦЭЭН МПБ-ын нарэмжшит өсво- : рийп тимнастикчдын 1982 Балар СУЧДОГ Ї8 аах тамцээн Улаанбаатар хот САНД хүрэгчдийн МЇ зэргийн л: хөтөлбөрөөр охндоос Б, дахь “Спортын боллоо. Тэмцээнд Ховд, төв -ордонд Говь» 1 Алтай, Сүхбаатар, Архангай, “аймаг, Эрдэнэт хот, нийслэ- лийн Найрамдал, Сүхбаатар, Онтябрийн район, «Хөдөл, мөр,» «Хүч», нийгэмлэг зэ- рэг хот, хөдөөгийн биеийн /тамир спортын лагын 88 өсвөрийн тикч спортын арга техник, хүч авьяасаа сорилоо, Тэм: цээнд манай өсвөрийн гим- настикчид олон улсын хэм- ээний мастер, БНМАУ-ын спортын мастер насанд хү» рэгчдийн 1, П зэрэг охид, хөвгүүдийн 1 зэргийн хөтөл- борөөр амжилттай оролцсон “| юм. БИМАУ-ын спортын мас» терийн хөтөлбөрөө! Ш. Энхээ (Хүч) охидоос доос Э. Цацрал (Хөдөлмөр), Л. Уянга (Спортын уран чад- . вар: дээшлүүлэх сургууль), О, Алтантуул (Сүхбаатарын райоп), ховргүуүлээс Д. Энхтөр 2Ц, Алтаптогс ааваа”. 514277777777-702557:7-2--37-үүэ001502-0203-32-2525- (СУЧЛОУ, 2-А1- 23 байгуул- гимнас- . Ариун» жаргал, 44, Авирмэд (Хүүх- дийн биеийн тамирын -оройн сургууль), насанд хүрэгчдийв 1 зэргийн хөтөлбөрөөр охни» Одонтунгалаг (Хүч), Д. Ган- чимэг, А. Оюунгэрэл (ХБТ ОС), хөвгүүдээс. Ш. Нуртай (СУЧДС), О. Дамдинсүрэн (Сүхбаатарын район) Б. Бат- төр (Сүхбаатар аймаг), охи- дын 1 зэргийн хөтөлбөрөөр Р,-Оюунчимэг (Хөдөлмөр), Д. Хашбат (Найрамдлын район), Г. Бат-Ариун (Сүх- баатарын район), хөвгүүдийн 1 зэргийн хөтөлбөрөөр В, Батбаяр (СУЧДО),.Х. Аялал» хүү (Найрамдлын район), Д. Очирхуяг (Хөдөлмөр) нар эхний гурван байрт шалгарч : ХОТОЛ Гэмцээнээс алтай медаль алт, мөнгө, хүрэл медаль | авав. Олон улсын хэмжээний мастерийн хөтөлбөрөөр Ч. Энхтүвшин, Д. Ганбаатар (УБДС) нар оролцож 1, П байр эзэлж, алт, мөнгөн ме- далийн эзэд болов. Нийлбэр дүнгээр Д. Оюунтуяа (Хө- дөлмөр) -78,5 Ц. Солонго Т71,15, ЇЖЖ. Чулуунцэцэг 70,05 ((СУЧДС) опоогоор эхний гурван байрт шалгарч, улсын аваргын лт, мөнгө, хүрэл медаль хүртлээ. Байгууллагын дүнгээр СУ ЧДС, «Хөдөлмөр» нийгэм- лэг, ХБТОС-ийн баг тамир- чид 1, Ц, Ш байр эзэлсэн байна. : Ц. ТУВШИНЗАЯА 64, гж ом 2/Е Ёоос : тамирчид СУРИЯ7ЧИЖ 937ЭЭР----- «Союа--89» хөлгөөр Гүррагчаа ах Сансрын уудамд цойллоо Монголын ард түмэнд Мартагдашгүй баяр боллоо Монгол, зөвлөлт ах нар Оддын хотхонд уулзав Мөнх орших сансар Олоп үедээ гагнагдап САНСАРТ МАРТАГДАШГҮЙ БАЯР Монгол зөвлөлтийн найрамдал Мөнх орших болно. Гангаар холбогдсон найрамдал Үүрд батжих болно. Нийслэлийн 10 жилийн УЛ) Бүсээ сургуулийн 4-- » 2 5 нгийн сурагч Д. БАТ- МӨНХЖИСӨН НАЙРАМДАЛ Мөнх найрамдлын наран дор Монгол: зөвлөлтийн ах дүү хоёр Мопгөн цагаан хөлгөөрөө Мөрвөдөл болсон Найрамдлаар їингүүрлэн сансарт хөөрсөл Нарлаг монголын ууган нисэгч Сансар луу биднийг дуудаж байна, сансарт Р ниссэн том Хосгүй нээлт гаргахыг хүснэ. Хорьдугаар зууны хүүхэд 7 бүхэн , Хөх тэнгэрт дүүлэхийг хүснэ. Холын гаригийг судлахыг хүснэ. Булган аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 5-ын «Б» ангийн сурагч З. БАТХУЯГ Сайн үйлс бүтээхийг ерөөж хоо байна. ОД Сүхбаатарын нэрэмажгит Улсын хэплэлийн комбипатад хэллэв, Эрхлэгчийг С. НАДМИД Чндекс--14140 Хо шлллилҮШШШЛЭгЧжчиошин МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНООС ЛЭЛХИПН ХӨ- ҮЭ ДӨЛМӨРЧДИЙН СУУТ ЖОЛООДОГЧ В.И, ЛЕ- 3 НИНИЙ МЭНДЭЛСНИЙ 112 ЖИЛИЙН ОйГ ТОХИОЛДУУЛАН ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 18- | НЫ НЯМ ГАРИГТ БҮХ НИЙТИЙН КОММУ- ! | НИСТ СУВБОТНИКИЙГ ОРОН ДАЯАР ЗОХИОН ! Ї ЯВУУЛАХ ТУХАЙ ТОГТООЛ ГАРГАВ, | ПИОНЕР СУРАГЧИД АА| БУХ НИЙТИЙН ж 2-1 9 КОММУНИСТ СУББОТНИКТ ЭРТНЭЭС /БЭЛТ- ГЭЖ ТӨРӨЛХ ХОТ, СУУРИН, СУРГУУЛЬ, АН- 79 үс Пн | ги, ТАНХИМАА... ТОХИЖУУЛАХ ҮЙЛСЭД | ь | ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦТЁ! : 2 БРтын . МХЗЭЗийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын Иэрэмжит шистагж УГ 98 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 7026 (1765) ө “ ҮНЭ 10 МӨНГӨ 1982 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН 31. Ф ЛХАГВА ө Гоо ӨСВӨРИЙН ТӨЛЧДӨД БАЯР ХҮРГЭЕ! Хичээлийн шинэ улир- үг гэж. баярлан лыг зарласан хонх жингэ- хүлээж нэп дуугарлаа Аль хэдийн. эхэлчихсэн улирлын тухай яриа дэл- гэлээ гэж битгий гайхаа- рай. Уудам дэлгэр эх ор- ны маань хөдөө нутгийн хүүхдүүд хичээлийн шинэ улиралтайтаа одоо л зол- гож байна. Тэд жил бү- рийн хавар малчин аав, зэж, ах, эгч тарынхаа ажилд туслалцаж төл хү лээж авах ажилд гар бие оролцдог юм. Манай со- ийны редакцид ирсэн нэ- гэн захидлыг уншиж үзье! Энэ захидлыг Сүхбаатар аймгаас сурагч Батцэнгэл ирүүлжээ. «... Нар туссан манай хотонд сүүгээ хөхөж цадсан хурга. ишигнүүд тонгочин наадаж байна. Зарим нь пад руу ойртон ирж зөөл- хөн бүлээн хошуугаараа гарыг минь үнэрлэпэ. Би малчны хотоос та парт аа» хидал. бичиж байпа. Ре- данцийн. хүндэт ах. эгч пар заа!...» гэж энэ за- хидал эхэлжээ, Бид Батцэнгэлийн захид- лыг амралтаа тол хүлээн авах нөр-их ажлын дунд өнгөрөөсөн мянга мянган улаал бүчтэй хүүхдүүлийн Зй5зл 4101 :ШИ хүнд шалгуур болох хаврын апсан юм. «.., Манайх 850 хони- ноос 362 хурга бойжуул- лаа. Аав, ээж минь маш их - баярлан: байна. Мал- чин хүний хувьд хамгийн хав- рын улирлыг бид ингэж давлаа. ,.» гэж Батцэнгэл бичжээ. Батцэнгэл шиг олон зуун хүүхэд одоо аав, ээж, ах, огч парынхаа балр талархлыг хүлээж байна. Манай сонины редакци ч гэсэн өсвөрийн төлчин, улаан бүчтэн пиоперүүдэд халуун баяр хүргэж бай- на. Хүүхдүүд 99! Та нар нэгэн шалгалтыг данлаа. Одоо богино хуга- цаанд их юм. үзэж, мэ- дэж, шалгуулах бас нэг хариуцлагатай үе эхэл- лээ. Бүгдээрээ онц сураа- рай! сонины зөвлөл ЗУРАГ ДЭЭР: Дорноговь аймгийн Даланжаргалан Су- мын 8 жилийн сургуулийн гуравдугаар апгийн сурагч У. Өлөрбямба аав ээжийнхээ хамт 680 хопиноос 690 хур- га хүлзэп авч бойжуулжээ. «Үнэн» сонины сурвалж- лагч Ц, ЧИВААЖИЖИЙ ЗӨВЛӨЛТ - МОНГОЛЫН САНСРЫН КАМТАРСАН БИ НИСЭГЧ БОЛНО Би нисэгч болно Баатар ях шиг Тэнвгэр эх орноо Тэнгэрийн уудмаас харна Би нисэгч болно Багахан дүү чамдаа Огторгүйн түхай ярина Оддын тухай өгүүлнэ Би нисэгч болно Сайхан өх дэлхийгээ Сансрын уудмаас харна Саранд хүртэл аялиа, Нийслэлийн 8 жилийн есдүгээр сургуулийн. 4- ын «Ё» апгийн сурагч Д, САРУУЛ СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР Ж СУРАГЧИЙН НИСЛЭГИЙН. НЭГ ЖИЛИЙН онд” ДҮҮГИЙН ХҮСЛЭН Миний дүүгийн хүслэн Ээжийн: улхан бүүлэй Монгол хүний урласан Морин хуурын эгшиг Хөөрхөн дүүгийн минь хүслэн Дэлгэж тавьсан пом Газар дэлхийгээс Дүүлсэн Гүррагчаа ахын хөлөг Миний дүүгийн хүслэн Вүх хүүхлийн хүслэн Бүх хүүхдийн хүслэн Бөмбөрцөг долхийн маргааш Буун дуу цаашаа Бүүвэйн дуу наашал Дүүгийн хүсал улам бадраг Даяц дэлхийд анх тайван мандаг Улаанбаатар хот Хол- бооны дургалтын төвийн нэгдүгээр ангийн сурагч МӨНХСУУРЬ ҮЗГЭЭР ж СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР Ж СУРАГЧИЙН ҮЗ! “ТОНХИЛЫН ХОЁР ОХИН Бид Говь-алтай аймгийн Тонхил сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч П. Бямбадорж, Т-гийд «А» ангийн сурагч Ц. Чи- мэгсайхал нартай уулзаж ярилдсан юм. «Залгалгж үе» алины гавшгайч, таван онцын эзэн П. Бямбадорж: Бид найман жил оцц суралцаж байна. Энэ амжил- тын маань гол үндэс нь давтлага гэж боддог, Цагийн хуваарийг нарийн барим- талт, сул чөлөөтэй цаг 9бү- рийг сурч тэдэхийн төлөө зорнулбал амжилтад хүрч болио гэж боддог. Ялангула дөрөвдүгээр улирал сурагч билний хүвьд хамгийн ха- рпуцлагатай үе юм. Тиймээс ч манай ангийнхан улсын палгалтдаа. улирлын эхиаэс арчимтай бэлтгэж байна гаж ярялаа. 1 Мянай илэнхтэн сурналж- дагч Б.ГАЛААРИД АДУУЧИН ХҮҮ ГАНАА ТАРАВТ ГУАЙН ХҮҮХДҮҮД адуучип Д. Монхсайха- га, ишиг майлсай ха даг, Одоогийн -Г " пыд очин адуу хариу- 21:48 хотойд төлчин байдлаар 8380 ямалнааа лах, мапах, эмийг адууг хүүхдүүдийн цовоо Дуу 384 ишиг бойжуулж бай- уналга эдэлгээнд сургах цуурайтна. на. вишл хийж адуу маллах айх дан 2. 1) арга ухаашыг азэмшил Тэд хурга, ишгээ соёл ЖОи нивдүна Гбодсиын цэүхент байна. нь ялгах, угжиж тэл ТШ Ши тЭЛЭр шиВЫЫ р “аав | чөлөөгүй /ӨХНИй үед хооронд нь лл- -- Ямар эмнэг адууг, даага, 5 үрээ сургаж сур- ашиллана. Энэ бол Ховд гахад түвэгтэй байсац уч- чадамгай уургалж дор нь гуулийнхаа эмнэг сургал- аймгийн Булган сумын раас таних тэмдэг хийсэн. номхруулчихдаг адуунд тын аварга болжээ. энэ «аргалын зам» нагд- Бас заримдаа шөплө тө- эрэмгий хүү шүүгэж хү? хүүгийн улсан даагапууд лийн малчин Ч. Таравт лийнэргүүлд гарч, гарсан мүүс Гапааг магтацгаана. «Зууп даагайы» уралдаанд 2 ва . охин төлийг эхэд нь амлуулж Б.Ганаа Сүхбаатар айм- заавал ТҮрҮҮХХЭЛиЛр ааа АГАН Ул ишүрэн дулаан түнзэнд тэжээдэг гийн Асгат сумын дунд Адуучин хүү Б.Ганаа юм гэж ярилаа. Ах дүү сургуулийн наймдугаар ап: цэгч унаганы хорогдолгүй- нар юм. Тэд амралтаараа олчид ингэж сурлага хє- гид сурдаг. Тэрхоёр жил гээр адуун сүргээ хариул 400 гаруй шиг ЁНЫР дөлмөрөөр нөхдөө хошуу- дараалал хавар, зуны ам- «Өсвөрийл төлчин» шалга- бойжуулж, | байпа. Л- | чилж “Залгамж үе» аяны ралтаараа мал ал: ахуйн Яах Уралдас чээрт идээшлэх Ямаан | үүдррерийн , амын үйлдвэрлэл дээр гарч үр яагхүү лээ ин лаа нан сүргээ хариулж япаа Да- Өглє: өе-иа ЛАА. ам! бүтээлтэй ажиллаж байгаа на. ваахүүтэй уулзахад: жилттай аялж байна. Ховд аймгийн Дөргөн! «сумын дунд сургуулийн сурагчид «Пионерийн Ш юм. А ий ! Манай идэвхтэн с) лэн- - Бид ямаагаа нарийн й нэн нины яэрэминаїт Энэ ж зурва: : ! ХБИ тахчинь ахны | бол. оо? “Пл Дөхөт бригадын | яаг Б.БАТБАЯР хуваарийн дагуу тэжээж НАЛДАНСОЭН лын дагуу төлчдөд тус- ! лах тойрон аялал зохиов.. Уулын спортын нэгдүгээр | зэргийн тамирчин багш, ПШ. Самбуудорлоор удирдуул сан аялагч сурагчид Хархи- раа бригадын хоньчин, БИН МАУ-ын аварга малчин Х. Пэлжид, Я, Хүрэлбаатар ” яарын долоон суурьт очилг, төлийн элгэвч, хушуувч хурганы уут зэргийг бэлт- гаспээ өгч урлагаар үйлч- лэв, Мөп өтөг бууц нөөц- лөх, |хэвтэр дулаалах ажилд нь тусаллаа. Д.ЦЭРЭН, Б.ОДОНЧИ мМэгГ Дундговь аймтийн Говь угтаал сумын 8 лаилийн сургуулийн тпиопер сураг- чид «Тол түмний үйлс» «Би төлчин» сэдэвт аж- лаар төлийп элгэвч 850, өвсний хайс 14, нэмтээ 400, хурганы уут 200 ширхэгийг бэлтгэй! малч- дад илгээн. ----- БАЯН-АГТЫН ПИОНЕРҮҮД ---- Саяхан гарсан иялх тө- лөө өхөөрдөр тэвэрсэн энэ -- Дөрөвдүгээр ангийн хүүхдүүд бол Булган айм” сурагч М. Буянжаргал гийн Баян--Агт сумын хонь харшулж, төл угжих, пионер сурагчид юм. Тус арчлах ажлыг гардан хий- сургуулийн нийт пионер дэг Фм. сурагчид жил бүрийн Хха- -- Наймдугаар ангийн вар малчин аав, ээж, ах, сурагч Б. Батжаргал, 30 эгч нартаа тусалдаг сай- хониноос 80 шахам хурга хан уламжлалтай. 688 алуулж байна. Түүний ЗУРАГ ДЭЭР: Найм- хариуцсан бүх хоньд ихэр дугаар ангийн сурагч П. төл гаргаж байгаад охин Дуламсүрэн, 50 хонь, 14 балртай байна. ямаа төллүуулж 51 хурга, Б. НЯМСҮРЭНГИЯН 14 ишиг бойжуулж бай- авсан гэрэл зургууд МАЛЧИН БӨЛӨХ САЙХАН БЯЦХАН Хүүхдүүд ээ! Та нарын нг, ямааны хялгас 3 ит, Эпэ ажилд Батларгал багштай 6-гийн «Б», Эрдэ: нэтогтох багштай 7-гийн «А», Гарамхапд багштай 4-ийп «Б» ангийн хамт олоп идэвхтэй оролцлоо. Сувагч Э.УРАНБИЛЭГ Батн-өлгий аймгийн Бу- тат сумын дунд сургуу. лийп ппонер, баатарчууд ТӨЛЧДӨД ТУСЛах ДОЛОО ХО- погийп уралдаант ажил зохиов. Үүгээр хурганы уут 400, мшзмнээ 100, | ТӨЛЧИНг! бээлий 50 хос, зэлгэвч ДОТОр малчин болох хүсэл- цоолуурыг 500 граммаар Хаврын салхинд хацар болжээ. 1000 ширхэгийг хийл: | тэй сурагчид олон арваа- давуулан биелүүлвэ гэж нь, холцруутаж, гар нь бага Эх, эцгийнхээ малч, хо” шеф суурь бригадынтөл-( Раа байгаа шүүдээ. Ча | үүрэг авсан. Хүн зорилго- зэрэг улайсан жижигхэн дөлмөрч уламжлалаас чин ак эгч партаа хүлээл- нар шиг сурагч байхаасаа той ажиллах шиг сайхан бор хүү хооронд нь ялга- сурч їД сайн - гЭт! ӨГЛӨӨ милчин болохоор тэмүүлис юм байхгүй гэж Дундговь хын аргагүй а ( урч ирээдүйд мал 7 ? шогоГА 4 Ман ЭЛр А 24) Дилхан хун- чин болох энэ бяцхан хүүг х. АЗИМЕН (| Я8Сан илгээлтийн (ЭЗЭН, (аймгийн Адаацаг сумын дан цагаан х ыг шэллоштсэЭгдЭ- | мэнд сүрэгтэнтэй уулваж |А 6 : ургануудаа хүмүүс сайшаан, өхөөрдө- Жорнологй! “аймгийн” Их ярилцлаа: энтэй. УУ! ЭУЛРХАЛЖ УУЛ СЭ ЫтиЛЧ зэврэн их л.шалмаг Хө- нө. хэт сумын дунд сургуу- х ЗүлХэаХ ? Цэдэнсодном Ээлж чинь Улгилгүда нь амлуулна. Үнэхээр малд гярхай, лийн сурагчид «Төлийн вЭэР Наймдугаар ЯВЦ ярьж байна ? Чан Цүн хургаа тавнад малдаа хайртай энэ хүү дуу-хүүхдийн баясгалан» хөгсран 1977 оны ВЭ, Тийм. БА! Хүн өмнөө ду) 784: бол Төв аймгийн ФМарга- «Би төлчин» сэдэвт өндөр | хан балаа гурвуулаа зорилготой ажилд са!- “Түрүүчийн хурганууд лантын сангийн аж ахуйн бүтээлийн (14 хоногийн | Малчин болох саналаа өг хан. “Зорьсондоо УВээ, эхээ цадтал хөхчихөөд (10- жилийн сургуулийн ажлаар хужир 4.5 тонн, | 26" 9М. Би хүүхэд байхаа- бүруг санаан Үрс хашаагаар нэг тарж тол- (6-гийн «Б» ангийн сурал! хурганы, уу? 50 шалгалт саа мад дагаж өссөн боло- : АВол муу гочин паадах нь үнэхээр М Тїүрэлжав юм. 100, нэмнээ 55 шатлан хоор ч тэрүү мал маллах Номын санд нь байгаа хоорхөн, Пүрэвжаваас БОНД Пахзих МАЛЧИЛНТИЙГЭЭН Єрбусын сайханажилшиг Номоор тэр хүнийг ямар ХЭДЭН хурга бойжуулж П. ЦЭ 2 “чугас д хэн санагддаг юм. Илгэвлтээр Мэргэжилтэй, юу сонирх- байгааг нь асуухад тэр » ЦЭДЭНБАЛЖИР Сурагч АМАРСАЛХАН гарсан анхны жилээ төл- /Догийг нь мэдэнс болдог. даруухиаар 1 4 сох зуун өх малаас зуун. ЦЭдэнсодном охины | (10- -- Био одоогийн байд- Э Баянжонгор аймгийн || төл бойжуулсан минь на- Мын санд аварга малчдын лаар 83 хурга гардан тӨлчДӨД туслах «Тол-бид- | сгчирсан юм. Луус сумын ний ОЛОН ! ЁоВАЛ ППи ДӨД хургаа бэлчээрт ЭХ- ний үйлс», “«Би төлчин» ЇЇ яндан) “ЗГЧИЛЫр ГайЬ" | байгаа нь үнэхээр сайхан аусыан шЛЬЛүлЦЭНДс яамжлалт цуваалдаа га- ат цэгдэлчн » ДАагдай | сапагдлаа. О ё / ориг 8Л, 28 Цуваанд 23 “гэ 2 гуайтай захидлаар харил- даан (313 “АЛРИЛЕДЛЫН НАД ваа! нь малладаг лэг оралцож, толийн пэм- || !8Ж хөлиАх хөргийн ар. малын эмч болох хүсэл- сэргэлэн” цонначууд бүгд нэв. р16, “гаг 6, элгэвч Ын ЛИВЛЫН Жис ХИЙ ОДГ) Ч трьснн зон, байна гэж ярив, ЭЭ, «9 т, Эс тэтээзл ” С 78 хүүх | Ээ «Малчип у 210 ганд мин шеф || байна. Энэ онд 240 Эх болох сайхан шүү» гэж Б4Л ол үуХЧРрЫНГ Хоёрдугаар бригадын малч- малаас 242 төл авах 80- илгээлтийн эзэн Цэдэпсод” идэвхтэй оролцон хОНАр дад хүлээлгэн өгөв энЦанн Социалист урал- ЭН эгч чинь та пиарт хэлж хээ хамтаар 190 гаруй 9 17 Дд холнипы уртын и00: байна. - 2 хурга бойжуулан сургуу, Ч, БАЗАРДАРЬ "! сыг 3 нг, хурганы ноос. 2 Т, БААТАВ яийнхаа НЭЭ шилд 11111111 11111111) бүүтхүглтэүүэлэллүү ҮзҮүүэлг ШиИЛТГЭГТҮҮҮҮТТҮ1177 бүхэллэлллл гээ" 1:5:3531359611: 41544944 БҮҮГЭҮХТТҮҮГТҮҮҮТҮТҮТСТҮҮҮҮГ 2 8. К.лс3 Цол ЭҮШЭЭ 1 “ХИЧ3ЭЛЭЭР, Хичээлийн тэг узэж, сурсан зүйлээ шал-| | ирүүлж, хаврын ШАЛГАЛТАД ХЭР131 “БЭЛТГЭХ 83? "Монгол хэлний хичээлээр дунд ангийн сурагчид энэ ” жин урьдын адил ТУ, У! ангид цээж бичгээр, У, ҮП авгид билетээр (ам шал- талт) УШ! ангид инайруу- лан бичихээр, ЇХ ангид га- даадын уран зохиол-биле- тээр, Х ангид зохион бичи- хээр тус тус шалгалт өгнө. А. Цээж бичгээр шалгалт өгөхөд юу анхаарах вэ? 1. Зөв бичик дүрэм, түүнийг зорчих тохиолдол бүрийг гүнзгий ойлгож ширхэгчлэн мэдэх нь чу- хал. а) Үгэнд холбогдсон зөв бичих дүрэм, түүнийг зөрчих тохиолдлын дүр- “ мийг олж таниад зөв би- счиж дадах хэрэгтэй, 7МЯ- Шшвэ нь: «саналыг» гэсэн үгэнд: эгшгийн-дарааллын дүрэм (үгийн шэгдүгээр үед ерийн богипо эгшиг нь єа» байгал хойшид тохиол- дох балархай эгшиг нь мөн ча» байна гэсэн), «Н» гий- гүүлэгчийг ялгах эгшгийн “дүрэм, ялгах эгшиг гээг- дэхгүй тухай эгшиг гааг- дэхгүй тохиолдлын дүрэм, эр үгэнд-ы (урт эгшиг) би- чих дүрэм тус тус байна. Эдгээр дүрмийн. холбогд- лыг олж таиивал зов би- чиж болпо. 6) Үгийн дунд орсон ба- лархай эгшгийг гээх буюу гээхгүй бичих тухайг ший- дэхлээ тэрхүү балархай эг- шиг хэдэн гүүрэгтэй орсныг “ Олж тогтоогоод, түүний эд- тээр үүргийг араас ль ор- сон дагавар нөхцөлийн урт “эгшиг, мөн дагавар нөхцөл свалгахад тийрэглэсэн ба- 72) 14,734 (4 г101, 8хь77 ! юэ гжилЭ9 | боловч тад хэрхэн бэлтгэх тухай зөвлөлгөө өгөхийг хүссэн юм. Монгол хэл, орос хэл, физик, математшсийн зөвлөлгөө өгүүлэх болно. сонины зөвлөл | лархай агшинг гүйцэтгэж | чадах эсэхийг харгалзана. | 1Кишээ нь: «жаргал--ыг» ТЭХЭД -ыг нохцелийн -ы урт эгшиг нь балархай эг- Ши «а»-гийн «л» гийгүү- авгчийг эгшигжүүлэх үүр- гийг нь гүйцэтгэлс чадах пөГсө «чГ» ЭГШИГТ гийгүүлэгчийг эгшиглсүү- лэх үүргийг нь гүйцэтгалс чадахгүй тул «жаргалыг» гээн гээхгүй бичих нь зөв юм. «лвах-Д» гэхийг «явахад» гэж бичих нь зүйтэй. Учир нь «х» ба “Д» гэсэн хоёр саримдаг гийгүүлэгчийн дунд жий- рэглэсэн «а» балархай эг- шиг нь үйлт нэрийн чх»- гийн өмнөх ча» балархай эгшгийг (хойно нь орох учраас) орлож чадахгүй тул «х»-гийп өмнөх «ча» эгїшгийг гээж болохгүй. в) Дүрэм бүрт яг тохир- сон нэг нэг иишшээ үгийг яаж бичдэгийг бат тогтоож аваад түүнийхээ ишээ- гээр үгийг зөв бичин су- рах дасгал уйгагүй хийх хэрэгтэй, 2. Цэг цэглэлийн дүр- мийг нарийн мэдэж бичих чухал, Үүнд: хүүрнэх өгүүлбэрийн эцэст цэг (.), асуух өгүүлбэрийн эцэст асуултын тэмдэг (7), захи- рах анхааруулах өгүүлбэ- рийн эцэст анхаарлын тэм- дэг (1) тавихаас гадна тэд- гээрийн дараа өгүүлбэрийг том үсгээр эхэлж бичнэ. 0) өгүүлбэрийн зэрэгц- сэн нэг төрлийн гишүүд, нөхцөл үйл ба аялгаар хол- богдсон энгийн нийлмэл өгүүлбэрийн хооронд тас- лал (,) тавьж бичнэ. в) оруулсан буюу ханд- сан үг өгүүлбэрийн эхэнд орвол ард нь, дунд орвол хоёр талд нь, адагт орвол урд нь таслал тавина. Хү- “ний зохиол бүтээл, сонин сэтгүүлийн нэрийг хашил- тад («4»), ярилцааны үгийн урд, ард зураас, тоочих зүйлийн өмнө тодорхойлох хоёр цэг (:), тасалж авсан зүйлийн урд буюу дуус- галгүй орхисон зүйлийн ард цуваа цэг (...) тус тус бичихээ мартаж болохгүй. Б., .Монгол хэлний ам шалгалтад бэлтгэхэд юу анхаарах вэ? 1, Тухайн ангид болон урьд жилүүдэд үзсэн бүх хичээлээ сайн давтаж, дү- рэм тодорхойлолтыг сайтар ойлгох нь чухал, Үүний тулд а) билетэд орсон бүх асуултад товч хариулт бэлт- гээ «билет боловсруулах» хэрэгтэй. 0) ярих дүрэм тодорхой- лолт бурт холбогдох ї- шээ олиг бэлтгээд түүгээ- рээ ярьсан зүйлээ батал нотолж сурах, в) билетийн 111 асуул- тад төрөл бүрийн задлал хийх ажил даалгавар орсол учир зөв бичих зүй, авиа зүй, үг зүй, өгүүлбэр зүйн зэрэг задлал яаж хийх ар- та журмыг мэдэх нь чу- хал. 1:13:8 0! Ц 1-4 1Нишээ нь: үгэнд зөв би- чих зүйн задлал хийхдээ ярих үгийг бичиж, холбог- дох дүрмийг, дээгүүр Нь дугаар тавьж, дзс дараа- гаар ярина. 2Нишээ нь: 1234 5 дэвтрийг гэхмэ- тээр тэмдэглээд, 1) үгийн нэгдүгээр үед ерийн боги- но зГШиГг нь-э байгаа тул хойшид тохполдох балар- хай эгшиг нь-э байна. 2) эг- шигт гийгүүлэгч-в урдаа эгшигтэй бичигдсан.:3)34- римдаг гпйгүүлэгч-т эгшигт гийгүүлэгч-в-гийн дараа эг- шиггүй бичигдсэн. 4) «дэв- тэр» гэсэн үгэнд-ийн гэсэн урт эгшгээр эхэлсэн нөх- цөл залгахад-э балархай эгшиг нь гээгдэх эгшгийн Гдүрмээр гэзгдсэн,5)«дэ15- тэр» гэдэг эм үг учир ом үгийн (хос)-ийг пөхцөл бич- сэн гэх мэт, -- Авпа зүйгээр үгийг задлахдаа үсэг авианы нь харьцааг доош э лэн бичиж: гаргаад тайлбарла3- нал хялбар юм. /Нишээ пь: Б -бь Б -бь я-а Я -а р -р р-р З ү, З а. гэх мэт бь-хэлний биш, уруулын, сул (дуутай), зөөлөн гий- гүүлэгч авна, а-хэлний хой- гуурхи, уруулын биш, өр- гөлттэй, богипо, эпгийн эг- шиг авпа, р-уруулын биш, хэлний урдуурхи, сул (ДУУ- тай), хатуу гийгүүлэгч авиа гэх жишээтэй. 1Кич: «Я» үсгээр үгийн эхэнд, эсвэл үгийн дунд хоёр эгшгийн хооронд, эс- вэл хатуу зөөлний тэмдД- гийн дараа /-а үлдсэн эгшиг авна гасэн үепйг тэмдэглэх учир Я--/:а гэсэп авиа байна, 1(еэ) гийгүүлэгч нь хэл- ний дундуурхи, уруулын биш, сул (дуутай) хээс гадна. эр үгэнд хату эм үгэнд зөөлөн гийгүүлэгч авиа байна. Ер нь эм үгийн бүх гийгүүлэгчийг зөөлөн гийгүүлэгч гэж тодорхойл- но. Я-гийн төрлийн үсэг урт эгшгийп өмиөх 0бай- ранд гагцхүү(е2) гийгүү- хэгч авиаг тэмдэглэнэ. -- Үгийг бүтцээр нь задлахдаа түүний утгат хэсгүүдийг дээр доор нь тусгай томьёолсоп зураа- саар тэмдэглээд тайлбар- лавал амар юм. Үүнд: ЯВУУЛЛАГЫГ --0ЫГ -- ишихэнэ 1ї- рийн заахын тийн ялгалын нөхцөл. лага --үйл жинханэ пэр бүтээх нар үгээс дага- уул -- үйл үгийн үйлдүүлэх хэвийн нөхцөл. яв идэвхтэй үйл явгуур тэх мэтэар тайлбар- лаад, иймд энэ үг заахын тийц ялгалаар халбаржсэн гаиц тоот үүсмэл жинхэнэ нар бөгөөд явууллага гэдэг нь түүний үүсмэл үндэс болио гасэй Дүгиэлт хий- нэ. Өгүүлбэрийг задлахдаа: Иваг гол утга санаа илт- гэсэн бол эвгийн өгүүлбэр МРОУ1011 Ра, Ю7- тү Ч 9-2 үн СУРЛАГА--СУРАГ ЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМГР (ЭӨ) гэнэ. Дан гол гишүүд, түүний аль нэгээс бүтсэп бол өгүүлбэр (ХӨ), дэд гишүүд (тодотгол гтэмэлт) оролцол: бүтсэн бол дэлгэрэнгүй өгүүлбэр (дө) Хэрэв хэд хэдэн утга санаа илтгэсэн бол нийл- -р5 өгүүлбэр (НӨ) гэнэ. оёр ба ДЭЭШ ТОО- ны ЗУүдшн хоорондоо хэлэх аялга, холбоос үг, нөхцөл үйлийн Ї бүлгийн хам (-н), зэрэгцэх (-ж, -ч), урьдчилах (-аад, -зэд, сод, -өөд) хэлбэрийн нөхцөлөөр холбогдон нийлсэн бол эн- гийн нийлмэл “ёгүүлбэр (ЭНӨ) нэг өгүүлбэр ньп59- гөө өгүүлбэрийн нэг (гГн- игүүний үүрэгтэй орж нөх- цел үйлийн 13 бүлгийн элдэв хэлбэрийн нөхцөл, үйлт изрийпэлдэв хэлбэ- рийн үндсээр буюу тийн ялгалын нөхцөлөөр, (ач: ” га-яагуурт үйл үгээр) хол- богдсоц бол хавсарсан нийлмэл өгүүлбэр (ХНӨ) гэнэ. Эийгийн ба хавсарсан тийлмэл өгүүлбэр холил- доп орж нэгдсэн байвал холимог пийлмэл өгүүлбэр ХО-НӨ) гэж тус тус ял- гадгийг сайп мэдэх хэрэг- тэй юм. Өгүүлбэрийн гишүүдийг олж зохих зураасаар зу- рахдаа эхлээд огүүлэхүү- нийг (энэ нь олонхидооОо өгүүлбэрийн эцэст байна), дараа нь өгүүлэгдэхүүнийг, дараа иь бусад гишүүдийг тус тус олно. Өгүүлэхүү- исэр илэрсэн үйлийг хий- сен буюу хүлээсэн эзэц, ёвэл иэр өгүүлэхүүпээр иларсан шингэж байд- лыг хадгалсан эзнийг тэм- дэглэн нэрлэсэн үг нь өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн байна. Тодотгол нь нэр үгээр илэрсэн гишүүнийг, нзмэлт нь үйл угзэр илэр- сэп гишүүнийг гол төлөн тодотгох буюу. нэмэн дэл- гэрүүлсэн байна Эдгээр гишүүдийг ялган тайнхыдн тулд тэдгээрийн хариулагдах асуултуудыг сайтар залган мэдэх пгаардлагатай. юм В Найруулан бичих зохион бичих түүнчилэн уран зохиолын ам шалгалтад хэрхэн бэлдэх вэ? 1. Хүн сайн мэдлэг зүй- лээ сайн ярих буюу би- мж чаддаг тул иайруулан бичих, зохион бичихийн сэ- дэвт болон билетийн асуул- тад орсон бүх, зохиолыг эх бичгээр нь эрхбиш ун- шиг танилцсан байх хэ- рэгтэй 2. Уишсанй зүйлийнхээ гол агуулгад, түүн баримт нотолгоо, илтгэсэпй утга санааг багтаасан товчлол (попспент) урьдаас хийх. 3, Товчилсон зүйлээсээ тэр зохиолын гол гол утга сагааг топчилл, хураангуй (тевисы) бичих 4. Зохиолын агуулга үйл лвдлын товч, дэлгэ- рэнгүй төлөвлөгөө зохиох, 5. Уул зохиолын тухай судлаач, шүүмжлэгч, | ун- гшигчдын үпэлж! дүгиэсэн материал цуглуулан, олж үзэх зэргээр шалгалтад бэлтгэх хэрэгтэй юм. Ямар нэг зохнолын агуулга, үйл явдал,тохиолд сон хэрэг явдал зэргийн тухай зохиолын буюу Э9С- вэл чөлөөт сэдвээр бичих зохиомж (зохион бичих, найруулан Ончихзд) үйл явдлыг хүүр- нэн бичих тул хэрэг ЯВД- лын эхлэл өрнөлт, төгсөл ., гэсэн сэп гурван хэсэг-, тэйгээр ярих буюу бичнэ.- Зохполын утга санаа, зохиолчийв уран бүтээл, уран бүтээлийн арга зЗэр- гийн тухай ярих бичих бол- бол тэр талаар өөрийн бо- дол саналыг бичсэп Зрэг- цүүлэмж бичих буюу яри- на. Үүнд ерөнхий төсөөлөл бодлын хураангуй гол са- нааны хэсэг, түүнийг бат- лах нотлох баримт, нөтол- гоОоНы хэсэг ЗЦЭСТ НЬ ТЭД- гээрээс гарах зцсийн дүг- нэлтийн хэсгүүд багтана. Зохиолын баатрын ДҮР гэвэл уран тоочимж буюу дүрслэмжийн зүйл бичих буюу ярих хэрэгтэй. Үүнд баатрын гадаад шинж (бие бялдар, зүс царай, хувцас тєунар, эдлэл-хэрэглэл), дог тоод шин (үзэл бодол, са- наа сэтгэл, Зан байдал), мөн тэдгээрийн хувирал өөрчлөлтийн Тухай зохио- лын баримтаар бичих бутоу ярих хэрэгтэй юм. Аливаа яриа бичигт тавих найруул- га зүйн шаардлага гэвэл зөв, ойлгомжтой тодорхой уран яруу үг хэллэгтэй байхаас гадпа сапаа бод- лоо учир зүйтэй, дэс Дї- раатай, цэгцтэй илэрхийлэх явдал болио. Зөв гэдэгт үгийг тохирсон утгаар нь хэрэглэх үгийг өгүүлбэ- рийн дотор хэлний хэм хэмжээний дагуу зөв ху- вилгаш хэрэглэх, хэлэх зүйлийнхээ агуулгыг зөв эрэмбэ дараатай байрлуу- лах зэрэг хамаатай. Ойлгомигтой тодорхой гэдэг нь хоёрдмол ойлголт төрүүлэхгүй хүний ухаанд зохиогчийн санасны дагуу буухаар бичихийп пэр.Урап яруу гэдэг нь хүний сэт- гэл сапааг хөдөлгөхүйц. сопирхлыг нь татахуйц бї- чихийн нэр юм Зарим сурагч.«оц сур- гуулна төгсөөд мал дээр гарна» гэх зэргээр бичдэг нь найруулгын хувьд бу- руу юм. Учир пь төгсөх гэдэг эс тусах үйл үг тул чсургуулиа» гэсэп шууд тусагдахуун (намэлт) өөр- төө авч чадахгүй бөгөөд «би төгсөөд» гэдэг нь «би үхээд» гэсэн шиг эргүй үг болио. «Мал дээр гариа» гэдэг нь ч таарахгүй. Ха- рип «би сургуулиа төгс- гөөд мал ас ахуйд очиж (гарч) ажиллана» гэвэл зүйтой. юм. Энэ мэатаэр холж, ярьж, бичиж байгаа үг өгүүлбэрээ сайн бодож иягталш, буруу ойлгохоор гүй бичих нь чухал юм. Хэлбичгийн тэд эрдэмтэй, ! Ш. ГААДАМБА 50 ухааны 32 ҮҮХЭД ЗАЛУУЧУУД БАЙГ АЛИЙН НӨХӨР/ БД ЭР сзамын х9- дөлөөөн бусад өдрөөс арай “Ухонсу эхэлдэг. билээ. Ха- “орин энэ өдөр урьд урдын- “хаас бүр эрт эхэлжээ: ” Гудамжаар хүрз, зээтүү Ё үүрч туг, лоозон: барьж жагссан үй олон хүүхдүү- дийн цуваа үргэлжилнэ. ӨГДЗӨЧИН цангэг агаарт “ зугаацан явсан хүмүүс со гайхаж, . соо э-- Та нар хаашаа эрт- лэв гэж сонирхоход, хүүх-- 5 дүүд: д --Спорт, хөдөлмөрийн ! явган аялалд гарч байна “5 гэж баяртай харнулж бай- “лаа. . «Байгаль хамгаалах түүний баялгийг зүй ! ашиглах талаар хүүхэд за- луучуудын дунд зохиох ажлыг цашинд сайжруу- лах тухай» МАХН-ын Төн “Хорооны тогтоолыг хэрэг- жүүлэх зорилгоор. Монто- -оолын байгаль орччыг хам- “ гаалах нийгэмлэгийн төв гговөвлөл, шинжлэх ухааны академи, биеийн тамир “ спортын улсын | хоооо, Ардын боловсролын Яам, Улаанбаатар хотын ХЗЭ- ийн хорооны товчооны “ хамтарсан хурлаас шил бүрийн гуравдугаар сарын 2 дүгээр долоо хоногийн ням гаригт «Хүүхэд залуух- орчныг нөөц: зохистой , зохиож байх тухай тогтоол “ гаргажээ. 1 228-1:101 ерөнхий боловс- ролын сургуулиудаар явж сопирхов: 10 жилийн тав- “дугаар сургууль дээр ирэ- хэд бүгд ажилдаа гарч эсигдэрсэн байлаа. Үсэн- дээ өнгийн тууз эрвээхэй хэлбэртэй зазтгидсан бяц- хан охид, хүрз барьсан цо- воолог хөвгүүд сургуу- лийнхаа орчин тойрны мод зүлгийг цэвэрлэнэ. Бид Нэгэн охинтой уулзаж ярилцлаа. Нэр-нь П.Баа- санбямба. 2-ын «Б» ангийн сурагч. --Энэ бол миний мод гэж тэр хажуудаа байгаа саглагар модыг заасиаа: - Би модоо үргэлж усалж байна. Хог ургам- лыг нь байнга цэвэрлэнэ, Удахгүй зун болж мод минь ч сайхан ургана гэж: хэлэв. Тус сургуу- лийнхан ойр орчмын цэ- цэрлэгийн зүлэг, мод, бут бүхнийг сурагч бүрт хариуцуулан өгчээ Улаан дарцаг барьсан бяцхан хүү зам дээр пог- соно. Тэр замын хөдөлгөө- нийг зохицуулж байлаа. Түүний цаахантай. хүүх, дүүд гудамжны хог шо- роог цэвэрлэж, замын эв» дэрсэн хашлага засна. Энэ бол 57 дугаар сургуулийн чууд “байгалийн Манай говийн хамгийн үзэсгэлэнтэй жимсний тал- бай бол «Мянган булгийн күрэзлэг» юм. | Нийтдээ Ї5 хэсгээс бүтэх бөгөөд єэсэг бүр дээр «Баатар- нууд»-ын шүдлэн хамгаа- шах отряд ажилладаг. Нар- “ны хурц илчинд эндхийн алимууд хажуу бөөрнөө- ёөө түнтийн хүрэнтээд тун эврт болопсорч гүйцнэ. "7 Усалгааны системээр шбороо» орсны дараахан “шөнө агаарт мандсан хий- шэл нар түг түмэн цац- рагаа цэцэрлэгт хүрээлэнд тусгаад яг л өдөр шиг тийгүүлнэ. Эргүүлийн су- рагчдын дуулж хуурдах, Жоорондоо хөгжилтэй с0- Сонин зүйл ярилцах чимээ. ” талбайн аль Ч хэсгээс сон- согдоно. Бас зарим нь ном ургшицгаана. Хааяа хааяа Жүүхдүүд «Ирлээ шүү!», ЕЕИрлээ шүү!» гэж хашги- "ралдана. Энэ чимээгээр бусад нөхдүүд нь: Дэлдэн туулай Хэцүү дээ Дэгдэж ирээд Иднэ шүү гэж зэрэг “со эргээр дуулцгаана. Гэнэт- хэн пэпэрлэгийн баруун урд захаас «Алдчихлав» «Байлаггүй!» гэсэн бачим- ” хан дуу бүхлий анхаарлыг ” Шатав.. 2 Отрлядын дарга Бат уур- тайгаар: - За-аөхөр минь. Юу балсныг илтга| гэхэд Дон- догийн хоолой чичирхий- (дан: дуу, нь тарч ядан: 23 су- Өнөө шөнө 01 цагт 0. мпний хариуцдаг 10: дахь ЯД: А 84803) нөхөр» «сэдэвт энэ явган аяллыг “ургац өгсөн пионер Дуламжав багштай сурагчид юм. Д. 8-ын «Б», ЛШ. Дашпэлжээ багш- тай 7-гийн «В» - ангийн сурагчид бусдаасаа илүү сайн ажиллажаэ. 8 жилийн 35 сургуулийнхан - ажлаа дуусгаад ууланд спортын өдөрлөг зохиож байхад нь бид очлоо. Пио- нерийн ахлах удирдагч Буянхишиг: - Манай хүүхдүүд ажлаа эрт дуусгасан. Одоо төрөл бүрийн. тэмцээн явуулж байна. Д. Цэдэн- дугаар “куваарьт содном багштай 8-ын «Г»- ангийнхан бүх үзүүлэлтээ- рзэ тэргүүлж явна гэж ярилаа. Тус ангийн су- рагч Ч. Эрдэнэбаттай ярил- цахад: --Бид ийм өдөрлөг үр- элж зохиож | байгаасай гэж: хүсэж байна. Та эн- дээс манай хотын шинэ хорооллыг хар л даа. Хичнээн гоё вэ? Би энз зургийг саавал зурна. Ма- най ангийнхан ч |үзэсгэ- лэнт сайхан байгалийн ту- хай зохион бичлэг хийц- гээна гэж билээ. Эрдэнэ- бат хкү өнгөрсөн жил «Хүүхдийн ертөнц» гар зургийн уралдаанд тэр түүн байр эзэлжээ. Ийнхүү нийслэл хотын аль ч сургуулиар очсон хүүхэд багачуудын хийж бүтээсэн ажил үйлс, хөг жил цэнгэлтэй тэмцээ- нийг үзэж болох байлаа (ӨГҮҮЛЛЭГ) модны 150 дугаар алим алдагдлаа. - Ердөө ганцхан минутын хооронд шүү. Гайхалтай юм гэхэд Бат Дондогт ойр- тов ирээд: --Чи хаашаа явсан хэ- рэг вэ? хэсгийн -” Би ёс дэх эргүүл Оргихоос «Тахийн ус» номыг аваад л эргэ- сэн юм, Дөнгөж ирэнгүүт суулгацаа тойрч үзсэн чинь өнгөрсөп жил өндөр модны маань хамгийн том алим вялдагд- сан байна. Хавь ойрын хүүхдүүдээс асуувал мэдэх хүл үгүй гэл Тэд мөр харлаа. Гэтэл сонирхолтой пэгэн лүрсийг элсэн даэ- рээс. олж үзэв, Хонины мөр гэхнээ арай бага, хур» ганы мөрийг бодвол арай том хирнээ дундуурва са-- лаа зааггүй. хачин мөр тааралдлаа. Бат “Дондогт алдагдсап алимыт. яарал- -Д. Сүхбаатарын нэрэмжит тай олж харну мэдэгдэх даалгавар өгөөд зэлжийн хугацаа дуустал харьяа газрыг єь Оргиход давхар хариуцуулахаар шийдвэр гаргалаа. Дондог найз Доржийн хамтаар «Хойлог» нэртэй нохойгоо дагуулан хул- гайчийн мөрөөр зрэлд гарлаа, Хойлог газар шинш- лэн үнэртсээр урагш тэ- мүүлэн хурдална. Харил Дондог, Дорнс хоёр түү- нийг гүйцэж ядан гүйхэд амсгаа нь давхцаж, хөлс нь асгарна. Тэртээ алс хойпо. Мян- гай булагийн хиймэл нар од шиг гялалзан үзэгдэх нь эрэлчид их л холдсоны тэмдэг байлаа. Тэд шөчийн харанхуйд зам нь хараг- дахгүй дов сондуул, хар- магийн бутанд тээглэн шургаж упап урагшилсаар байв. Удсан ч үгүй өмнөөс Дуу, шүлэг ч сонсож “бол- но. “.Тарьсан модыг хугалдаг. Таримал зүлгэн дээр гишгэдэг Танхай зөрүүд зантай бол Сайн уу? Муу юу? аль нь вэ хээ Аяа яа тэр бол муу Анир нь дэндвэл бүр ч муу Анхаарч. засаж авахгүй. бол. Тэр л хүүхэд маш муу... Энэ дууг билэнд 10-жи- лийн 24 дүгээр. сургуу- паркийн 3.5 га талбайг | цэвэрлэж, 880 гаруй мо-. дыг усалж торджээ. Юрий Гагарины нэрэм- ажиллаж байв. Хус сур- гуулийнхан нийтдээ 3000 ам дөрвөлжин метр тал- байг цэвэрлэж, байгалийн сэдэвт бяцхан ном. зурагт хуудасны уралдаан зар- лаж дүгнэжээ. Т. ДАВААДОРЖ | ЗУРАГ ДЭЭР: Спорт, цаас үүрийн туяа манхайн цай- гаад улаан наран тэнгэрт маггдан зулай нэвт төөнүү” лэн, халуун шатаж эхэл- лээ. Хойлог урт хэлээ унжуу" лан нэгэн гүехэн шжалгыг өгсөн шогшлоо. Араас нь Дондог, түүнээс нилээд хойно Дорж явна. Цомөөрөө лядарчээ. Гэ- нэт Хойлог «Хав», «Хав», «Хав» гэж гураз хуцлаа. Энэ яь эрсэн амьт наа оллоо гэсэн дохно бо- лохыг Дондог. Дорж хоёр мэдэх тул байдаг бүхий д хүчээ дайчлан гүйсээр но- хойныхоо дэргэд ирээд со- пин зүйл үзэнс мэл гайхац» галлаа. Хойлог гурван бүлгингийн хажууд сүүлээ хөдөлгөн хэвтэж байна. Бүлтгэр бор нүдтэй тэр хөөрхөн амьтад нохойноос огтхон Ч айсан Шинжгүй бие биетэй- гээ хөөцөлдөн тоглоцгоо- но. Хажууханд пь жижиг- хэс бэсрэг алимуудтай гурван залуухай алимны" модод ургажээ. Дэргэдүүр нь цэнгэг устай. бяцхан горхи хоржигнон урсана. Түүнээс холгүй жалгын хойд эрмэгт хоёр томоохон нүхний амсар харлан --Ы-"-П-П-т-ш-т----“-тгттттттыЫ2-015-1111111----111--1-----------ш--шьшышчПшүш---шшшшшшышшшшшоооотоу Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, хөдөлмөрийн өдрийн дахин- яв- үзэгдэнэ. Эчэ бол алимын хулгайч эрлийн эзний орок сууц болох нь илэрхий бос дов. Дондог сэхээ орсон мэт сал л ам їзэн хай гирах шахам! -- Найз аа! Ах маань хэдэн жилийн өмнө од гийн миний хариуцаж бай- гаа 25 дугаар модпоос хоёр алим алдчихаад ар» гаа барахдаа халх сүүсэз гэдэг. Харин өглөө ирвэл боссон хавх туулайн ганц ширхэг хуруутай байсан гэнэ лээ. Тэр нь саяын бидний мөрдсөн туулайны хуруу болж таарлаа шүү дээ. Энэ туулай жимсийг нь идээд үрийг тарьж уре гуулжээ гээд тас тас хөх" реход Дорж гайхан: -(Мөн сонит юм аа! Энэ жимсээ идэхгүй, баа хулгай хийдэг байх нь гэвэл Дондог алим руу зааяс -- Эд чинь түүхийгээ рээ байна. Туулай заавал боловсорч гүйцсэн жим иддэгээрээ хүнтэй адил амьтан шүү! гэхэд Дондогт -- Бас тарьж ургуулдч гаараа ч адил гээч -- Яг тийм! Эд нар бич дэлтэй адил жимсний талч байтай болох гаж байгаа юм байна. Бүжингүүд жєимсээ идэг дээ! Эрэлчид маать ингэн ярилцаад буцах замдаа" Хөөрхий дөлдэнг Өрөвдлөө шүү Хөөж ирзэд Мэдлээ шүү! гэж дуулч Л саар буцацгаажээ. ЭРХЛЭГЧ 5 Ц. ДАШДОНДОВ. 435 Инденс-14140 ж Г 89 ДЭХ ЖИЛДЭЭ Ф54530 (1769) Ө ч САНСАРТ ХҮННИССЭНИЙ 21 ЖИЛИЙН ОЙД Тузваюнссур | С7охламаай Фэн заржээ. сул) осулс ээмөр лосндлчсид. “Фүгэнь өвслалрхалйлс, заөрөвдлал, чарсиуээс 222222Х22221722222 явж болохгүй тамгийн баярт үйл явдал Баярт үйл явдал боллоо. жилж авч Нийслэлийн 10 жилийн хэдийд, хаана тохиолдсон (0)7 24 дүгээр | сургуулийн бэ? -- ЖНингүйдлийн үед 5-ын «Гэ» ангийн пноие --Хязгааргүй сансрын | шилэн савцаас юу ч гоо. рүүд бүр ч их баярлана. уудам дахь өчүүхэн хоёр жихгүйг та иар физикийн Тэд сансарт хүн пнисс эний гэг шиг хоёр хөлөг тонол- хуулиар сайн МӨДӨМ, бай- 01 жилийн ойгоор ЗХУ, сон цагтаа бие биенээ олж гаа. Тийм учраас: зөөлөн Уу : 2 ууласан үед би хязгааргүй... ЄӨВЗНД ХИЙЖ” Хуруугаараа БНМАУ-ын баатар. санс шахан, шахалтын хүчээр рын инсэгч Ж. Гүррагчаа- их баярласан юм. гийн нэрэмжит бүлэг бол- жээ Иэрэмшит бүлгийн хоолоо гаргаж хэрэглэдэг, -- Жингүйдлийн нөх” -4Та сансарт нисэхдээ гэрчилгээг хүлээж авах ёслолын цуглаан Дээр 2МН. Гуррагчаа ах нь бөрөө хү- рэлцэн ирж хүүхдүүдийн баяр баясгаланг улам хөг», їжоөөлөө Сансрын нисэгч" той хүүхдүүд Чин сэтгэ. лээсээ прилцан. Хичиээн сонирхолтой байсан гэж бодно оо! Тэдний ярианд оролцоцгооё. -- Таны бмьдралын цөлд хүн юуны хучээр зүг чигээ оорчилж чаддаг вэ? “ -- ЯЖИингүйдлийн үед хүн бүхээгний аль нэг хї- нанд хөлөөрөө тийрч, тэр тийрэлтийн хүчээр зүг чи» гээ өөрчилж, пэг байрнаас нөгөө байранд шилдэг -|- Сансрын нисэгчдийн доол хүнс заавал Звөлө! саванд байдгийн )чир ю!/ «97 Шилэн саванд битүүм- сйж байсан уу? -- Айвал бүү Хий годоР биз дээ. Нэгэнт нисэх гэл шийдсэн хүн юунаас айх в97 Тэгээд зөвлөлтийн эрс дэмтдийн зохион бүтээсэн хөлөг туйлын найдвартай болохоор сансрын иинсэг- чид айхыг мартчихдаг юм. -- Бїухдаа дүрэлзсэн улаан гал дотор явдаг гэж үнэн уу? Харав тийм бол та хир их халууцсан бэ? -- Хөлөг агаар мандалд орж агаарын үрэлтиээс шалтгаалан оч үсэрч эхэл, дэг. Улмаар агаарын иягл руу орох бүр очиойс дөл бол: эцэстээ цонхоор ха- рахад улаан гал дунд явж Сайдаг юм. Энэ үеийн ха» лууныг 2000 орчим гра ус байдаг гэл эрдэмтэд ТООЦООЛДОГ, Нисэгч нарын хувьд ха» лууцдаггүй. Хэвийн байг далд явдаг. Тийм гайхал: тай хөлгийг зөвлөлтийн ордэмтод бүтээсэн 10м, ЗУРАГ ДЭЭР: Сансрын ицсэгч Н. Гүррагчаа уул- залтын үеэр 1! 1983 ОНЫ ДӨРӨВДҮ ГЭЭР САРЫН 14 ф ЛХАГВА Зовлөлт-Монголын санс- грын хамтарсан нислэг, Сотгал хөдөлгөсөн гайхам- шигт на үйл явдалд оролцсон. сансрын баат руудаа монголын ард тү- мон, хүүхэд багачууд балр хөөр болон угтсан юм. “ЗУРАГ ДЭЭР: Салпсрын Өө -ҮНЭ 10 МӨНГӨ шсшшшшсшгсээштпшшттш инсэгч В. Коваленок, БВ. Са-: виных, В. Жанибеков, Ж.! Гүррагчаа нарт МПБ-ын хүндэт пноперийн улаан бүч зүүж өгч байгаа нь. (1981 он) С. БОДООШ, Т.ДАВААДОРЖ | яарын авсан гэрэл зураг! ) ЦУГЛААНД ВЭЛНаН! Манай бүлгэмд «Сүрэг хамгаалах вэхөрлал». ч Аритн цэврийн команд» «Тэсийн ялга» (чуулга. « Тэн м “зтєєтай» тралнио станц «Интернационалч жлмО» хэрэ сайн дурын 12 байгууллага ажиллаж түүнд нийт ттонёр сурагч хамрагдаж байна. Олоо түс бүлгэмд нэрэвжит бу- зто5 «тлат спортын хамт лаг 28, кэв тшурмын зөр- зилгүй хазт олон 19. тэр- түүний гоёЁлч Фбаг. бүлэг 12, 100 хєвьтан “аг бү- лэг 14 бий. Энэ хнчээ лийн зол анги о бүлгүү- тийн хооронд Өмз хамгаа- саят. соёлч баг. бүлэг шалгаттулах. төлчдэд туслах. тоё шэвэр Өбичят- тан болох тюмхнаар жим хийх хэрэг 20-тэл тэрлийн Ураллалныг 7 жоног. «сар улчтлавр явуулж дүгнэ лэа. Элгээр тралдзанд Л. Оттомбанр. | Г. Цэцэгмаа А. Баламтханл БТэгшжаз, Н. “Уриаа аргатай 8-зын «Бэ». «Вэ. Т-ийн «Вэ». 1-ийц «А». «В», ангиул --Чэч тчдийн дүлллүах ЯЛ : дөч сар НМ үн , 123 Төв зө цэгээ ШээЭ ЭЖ ша) МГ Б- ыг Ч доэЧн үзгага 4 й 9 С40-06алЕоЖ » 52252 навсгөл алиглї Шэлэрлэг сумын тптэїел їл: , сзЭӨЛэХгГЭэ7 ээ "Манай соннц Сэниуэлоаг дУ- гаартаа ажил Бол: зайлаг- ЗАХИРАЛ П.РАГЧАА ЯРЬЖ БАЙНА лєж: нэр хүндийг нь өргөж явах юмсан тэж хүсдэг. Хийж байгаа ажнд, авсан үүрэг, «социалист урал- дванд манай сургуулийн өнөр бүл Чин «сэтгэлзэсээ ханддаг юм. Манайд дүрэм зааврын в л 15 кь- бинет бий. Үүнийг багш. сурагчдын хүчээр л бай- най сургууль дээр сурагч ахний байранд шалгарсан тэм. Сүүлийн 5 жилд МПБ ын Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хүрэл медалиар 15 сурагч тпагпагдаж гадаа- лын болон олон улсын тионерийн «Найрамдал» гагерьт 7 пипнЕр амарлаа Тїпонерийн танхлааа пийслэлийн 17. 25 дугаар сургуулийн . туршлагаар үлгэр тэишээ тохиягуул0н хүмүүжлийн ажлын төв болгопр ашиглаж байна. Хөдөлмөр соёлын чуул- ган, Фрос хэлний баяр багт таадам, баатарчуу- лын 7 коног. байгаль ха! таалах. интернационал са- гын ажил зэрэг уламыж- халт ажлуудыг бэлтгэл сайтай зохион нвуулак ба!- та? Аймгийн тэргүүни бүлгэм шалгаруулах урал- даанд сүүлийн 3 тоил ла- гаалан түрүүлж асмгийн тэргүүний бүлгэмд їшил- жин нвах туг хүлзэн от- паа. БХПБ-ын 60 тєилийн олг угтан «Их Лєниний үйл хэрэгт үнэнч байн: анд нэклөзсээ цуцалтгүй гуралцья» урнан дор яваг давх байгаа «Залгамж үе» аянаар нийт пионер сураг- чил автилттай аялж бай- на- «Залгамж үе» аянаар сурч змэдсэн. хийн: бүтээ- сэн ажлаа тайлагнах тцуг- таанл манай бүлгэм бэл- жэн! Бүлгэмийн зөвлөл! Фарга Б. ЭНХЖАРГАлЛ “ЗУРАГ ДЭЭР: Тшопер су-рагчид эх ориы дугуйла нгийн сурагчил. дад маргэнслийн чиг ба талчилсан 11.будан ажил- лаш байна. "Мєн 100 хувь- олон, нэрэмжит бүлэг, ур- лаг спортын хамтлаг тай болох жөдвлгээй эрчимтэй өрнөж, бүх анги бүлгүүд өөрийн бахархал болсон 1-3 ажилтай боллоо. 1981 онд түүхт ойнууд угтаж авсан үүргээ ём- на"лттай биелүүлт |“МТЇБ- ын Төв Зөвлөлийн алтан медаль хүртсэн нь манай ким дүр 2255: Болаувга ла Гурван жилийн өмнөөс «Анги бүхэн 100 цэцэг- тэй больё » хөдөлгөөн тус сургууль дэзр өрнөсөн “бїи- лээ Мөн «Хэний анги тоЁ цэцэг олоптой вэ?» гэ- сэп уралдаа ныг тєїл бүр явуулж дүгнэн авнти бүлэг, хамт олны баяр бакхадлыг терүүлсэн жим. Багш Т. Оюун, Р.Баяр- зэвгнай Н.Баасанбчмба. Я. Хишгээхүү, Ц.Шагдар- сүрэн, Р. Норшмоо нар ажлыг үр дүнтэй байгуулж, хүүхдийг бпе лазсан үйл жинллагаанд сурлагатан Б. Энхжаргал, Г. Отгопбаатар. Д. Отгон- чимэг, Б. Энхбаяр, Ж Батхүү нарын тэргүүний пионер олон бий гийн үзэсгэлэн гаргадаг юм. Одоо тус сургуулийн цэцэгч- ДИЙН дугуйлангийн Хүүх- дүүд цэцэг тарьж, арчилж ургуулах ажилд улам дал лагатниж “байна- Сургууль орчноо цэцэг- жгүүлэх асуудлыг манай хамт олон шийдвэрлэж сумын төвийн албан бай- гууллагуудыг цэцэгжүү- лэх ажлыг шефлэн авч тусалж байна. Энэ ажилд Д. Єаранпэмэх, Г. Цэцаэг- маа, Б- Саранцэцэг, Н.От- гонсайхан даргатай 7-гийч чА». «Вэ» 8-ын «Бэ». 4-:1йн «Г» ангийн сураг чид нөхдөө хошуучилсан юм- Одоо манай сургуульд 2000 цэцэг ургаж байгаа сургуулийн «Аварга» цэц- шүү. гүүдийг шалгаруулж цац- Багш Р. НОРИМОО таны ас түгдрэлгүй кариулах Мапай сур- 0 гуулийн нийт пионер су- рагчид сонин сэтгүүлийг Сэууэдгцррлйгсалдэ-лиаа, ОО жЭэглвь, Та манай ирвэл анги, орж. сурагчидтай лршлцаарай! Сүүлийн үеийн сонин. сэтгүүлд хэв- лэгдсэн зүйлсийн тухай со нирхон асуутш болно. Тэд сургуулиар танхимаар уулзаж 100 хувь захиалдаг юм- Мон «Сурагч» пуудан ко- роо хэвлэлзэ ашиглах та- лаар олон ажид санаачлан хийж байна. Бидний зохиосон “Хзв- дэл-бидний туслагч. дотны вохөр». «Сонин сзтгүү лззс юу сурав?» тлэпэг аж- дуудад хүүхдүүд маш дур тай оролцдог юм. Хойшид ч манай хамт олон улам сайн ажиллах болно. «Сурагч» шуудан хо- роаны ахлагч 4-ийц «Гэ» ашгийн сурагч Н.ОТГОНСАНХАН газрын зураг дээр эчнээ аялал зохино бай-гаа иь: ---3ы-ш-шээшээшэиэи этэ 22 -г2 0 -Улаха (Хилэн хЭшнг алгуурхан нээгдэхэд тайз- наа хүнич барьсан охид, уурга сунгасан хөвгүүд бужиглзсээр гарч йирлзэ. Тэд Зүүнхараа хотын нэг- дүгээр сургуулийн «Хз- рзацай» хаштлагийн (суз рагчид юм. Хамтлагийн гишгүүн сурагч Сэлэнгэтэй тулзахад: -- Манай хамтлагийг бүзгийн дугуйлангийн багш Суурьбат: удирддаг т- Багш мшаннь бидэнд монтол, тазах, дөрвөд, халх. буриад бүнтээс гад- на зэвлэлтийн Укронн, Молдав. Грушин тэрэг алан үндастан ястны бү: тюєнг зааж тургасныв. Бид олон үндэстний хувцасны хэв загварыг судалн, тоөг- лолтын | хувцсаа ёоДөС, даануу ашиглан “Өөрсдөө .- хийдэг боллоо. ЇМөн үндэс» тий бүжгийн онол, бү гийн урлагийн түүхээс су» талцаж |тоглолтын “Өмнө үзэгчдэд трна. танилцуул- га хийдэг том. ЇБид синхэн «Үндэсний бүжгийн та- эл», «Орчип сүеийн «бү- жигэ. «Сонгодог бүжгийн огцлог» сэднэар Оүжигт ухуулга хийсэн тганнь их Үр түүнтэй болж хаэгчлээс өндөр үнэлэлт авсап юм. Манай хамтлагийнхан сөв- хєн сурагчдад тоглодог тө- дийгүй Зүүнхараа хотын албан байгууллага, гүйлд- вэрийн ажилчид, айрол- цоах сум нэгдэлд өчиж ур- лагаар үйлчилдэг юм. Хамтлагт мань янз бү- тийн насны хүүхдүүд ба(- даг тэтн ярив. Тус химт- лагт бүх ард түмний ур- лагийн их наадмын алтан медальт Т-гийНн «Гэ ан- тийн сурагч С. Алтантуяа, Г. Цолмот, пионер сурагч- лын урлагийн их наадмын алтан медальт: сурагч (СПэ- дэйгээ нарын авьяаслаг олон сурагч байдаг. Тэд сансарт хүн. ниссэний 21 1114 38141411) (0178 зориулан олон бүжиг Өөрсдөө цэЭг- лэн бүзсиглэт (байна. Бүжгийн хамтлагийн су- рагзил «Морьтой зүүс хэд». «Адуучин» «Ган- ган ок», «Моанчого», «Буриад» бүжгүүднийг чадварлаг бүнишглээ буяг тийл урлагийн сайкныг "үеэгчлгэл “рталчилдаг там- Одор хамтлагт 7Ї бсу- шүүн хлїчмлаллгин, (тайлна тасгал “ургууль жийж бүзкгийр шинхны мадагдэ- хүн этэмтиж байна Е4э:Үгхї гч: Д, АЗЗАЯА П АТТ ХНЯн ШАЛГАЛТАД ЯАЖ БЭЛТГЭХ ВЭ? ” Хаврын шалгалт ойртлоо. Суртуульдаа үзэж. мэдсэн үйлээ мапай Би аөргээл үтшпиж, эргэз харж бай- 5 1 т сурагчдаас нилээд их балтгэ- “шаардана. Саяхап: болис ойгорсол «Пионерийн үнэн» шины шэрэжиснт Физин-математинийн зэчилэ олимпиадад "хөдөөгийн олон: зуун хүүхэд оролцож, зорсдийн бодсон логуудаа. ирүүллээ. Манай сопин өнөөдрийн дугаар- ”уг олимпиадад оролцож таргүүй байр ззэлсэн “зарим агчдын бодолтуудыг нийтэлж байна, , “Эдгээр хүүхдүүд математикийн бодлого бодохдоо хял- р дохом аргыг сонгон авч, оповчтой зөв шийдтэрллжээ. р ч гэсэн математин, алгебрийн шалгалтал бэлт- тэхдээ хїїчээл дээр, олсон, мэдлэгэйдээ тулгуурлан аль олох хялбар, дөт аргаар болохыг эрмалзээрэй. 10 10 10 19 10 10 10 БАГ нүйй айн 15:15:17 (7 үө лан “Энэ бодлогыг Архангай аймгийн Ихтампр сумын 8 сургуулийн б-гийн «А» ангийн сурагч Л. Моних- “хАмгайн өмовчтой аргаар бодисзэ. Үүнд о-о-2 “-ш--"-. нийн агь ЇЕ4 1685 2209. П П (877713 15:71 “ОЛ ЛЕ! 127353 Д225) 16 17717 18 7168 “ди )75 (- эг 7-5 "3. Тооны бичлэг дэх эхний цифр сүүлчийн цифр хоё- Шш байрыг солиход 5 дахни ихэсдэг тийм натурал тоо батал. вс аймгийн Улаангом хотын хоёрдугаар 10 экплийн лийн богийн «Б» ангийн сурагч (Ч. Хүрэлбаата- баталснааг тїийтлэв. Эхний трифрийг сүүлчийн цифр- “байрыг солтход Э дахин ихэсдэг тоог 5 дахин осгоход ррийн тоо нь өөрчлөгдөхгүй учир олох гэн: байгаа тоо авал 1-зэр окзлиз. Энэ цифрийг тооны төгсгөлд аваа- Ш 1:зэр төгссөн тоо тариа Гэтэл 1-зэр төтссон тоо “хуваагдахгүй. “Мон тийм тоо тэгээр төгссөн байвал нь тооны зхэнд тавихад уг тоопы цифрийп тоо инэ- )» хорогдопо. Учир ть тэгээр эхэлсэн патурал тоо бай- АМ Дараахь бодлогыг Ч. Хүрэлбаатар ингэж бодттээ. - эн азэлхүүнтай (нэг торлийн) 77“ шооноос ь бусдаасаа ялимгүй конгон жинтэй. Туухай хэрэг- їїгээр тавагтай логнуүр дээр 4-өөс илүүгүй хэмжилт “эр хөнгөн шижэг яаис олох Вэ? зол Т. 77 шоог 27: 27, 23 гэсэн 3 хэсэг болгон хүгаана. Пил жигнэлтээр иигнүүрийн таваг дээр 27. 27 й хоёр хэсгийг тавын 3 кэсгийн алинд Нь хонгон 0 байгааг мэдиэ Хэрэн хопгон шод нь 27 шоотой ! адилхан ёс ёсөөр 3 хэсэг болгоно. Харий лпОо нь 23 шоотой хэсэгт байвал ёс, ес ба тав гэ- 9 хэсэг болгон хулвайа. рдугаар жигЧэлтээр: 1игнүүрийн таваг дээр ёс, той хэсгүүдийт тавихад 3 хэсгийн алинд нь хон- “байгааг мэднэ. Хэрэв тэр нь 9 шшоотой хэсэгт в гурваар 3 хэсэг болгоно, Хэрэв хөнгөн шоо Ої| хэсэгт байвал нэг, нэг, гурав гэсэн 3 хэ. хуваана. аар жигїэлгээр: ииигнүүрийн таваг дзэр 9 гурав, гурван шоотой хэсгийг тавьж Н) нь хонгөй шоб байгааг мадиэ Хэрэв хөн- 1 хэсгээ 2 алинд 73 шоотой хэсэгт байнал түүнийг наг нэгээр нь 3 гон хупаана. Харий жигнуурийн таваг дээр 9 0й хэсгээс нэг нэг шоОто|| хэсгийг тавьж хөнгөн шоо Шил ть байгааг мэднэ. Ховгон шоо иь изг ШОотой ал тэр шоо иь хөнгөн юм гэдэг Чь тодорхой. 73 шоотой хэсэгт байвал туүнийг їзг нэгээр гур- болгой түваана : жингиэлтээр: ягигнуүрийн таваг дээр шэг ПЙ-хэсгїїйг тавын хонгон шоог аль хэсэгт байгааг гүүрийн таваг дээрх шоонууд тэнцвэл үддсэн, өн шоо байна. Хапин ашгиүүрийн таваг ал хөнгөн талын 1 шоо нь хойтөн ШОО “шооноос хөнгөн шоог 4-оос млүү хэмжилт 10 ДИЕХМҮ ч гон задлах, гуравдугаар “одторыс үүнээс өөр тоогоор бү- лэглэн хуваан бодон: болно. Тэдгээр алгоритмын дотроос хамгийн оповчтой дөт замаар шийдсэн бодолтыг дээр нийтлэв. Р 52:25:21: ҮП АНГИ “УП АНГИЙН БОДЛОГУУДЫГ ХАМГИЙН ОНОВЧТОЙ ЗӨВ БОДОЖ 35 ОНОО АВСАН СҮХБААТАР АНМ- ГИЙН БАРУУН--УРТ ХОТЫН 10 ЖИЛИЙН СУРГУУ- ЛИЙН 7-ГИЙН «В» АНГИЙН СУРАГЧ Ч. ЭНХБОЛ- ДЫН БОДОЛТ: 1. ажачлс--Э ба а, в, с-- эерэг болпо. 10 1 1 1 нийлбэрийн хамгийн бага утгыг ол. л П 13 « шор Ї 122 Вс--ас-1-ар БОДОЛТ: 2591: сал в.в.с Ийм хэлбэрийн бутархайн хамгийн бага утгатай байх нөх- пїлля нь АЗ-В4-С пийлбэр тогтмол байхад а--вВ--с байна. Иймд ажвас-9 гэв огспоос үзэхэд а-8--с-43 байна, Ингээд дээрх нийлбэрийн хамгийн бага утга Иь: 104: 4--1--43:34:3-3--3:3, | Зол на. а ” С 3-3:3 5 5 гэсэн нөхцөлийг хангаа: байхад 51445::4340:542-51..7 илэрхийллийн тооп утгыг ол. БОДОЛТ: .24-»-1-- тэгшитгэлийн зүүн тал гүйцэд биш нийлбэрийн нвадрат учир (х24-х--134К--1)-40 үүнээс х2-1-40 болж х3-41 байна. Иймд х399:3-х993-594-1952-(х3)3234-(х9ү31:1- (х 514 :16ЕУ--1223-:153-- 4-134-1982--3-1-1982--1985 Солно. р . - ї . 3 Зэ. 2. х. иь хї4-х- 1-0 8. Тойрогт багтаж тойргийг багтаасан дөрвөн өлцог- тийн диагоналууд харилцан перпендикуляр болно. Ямар дүрсүүд энэ нөхцөлийг хангах ВЭ? Ш БОДЛОГЫН БОЛОЛТ- Дараахь гурван дүрс байта. 2. Адил хажуут трапец ца З. Дорвон өнцөгтийн шох дүрс--ромбонд 4. Хоёр бие тойргийн дагуу нэг чиглэлд хөдөлжээ. Нэгдүгээр бие тойргийг хоёрдугаар биеэс 2 сегундээр тү- рүүлжс бүтэн тойрох ба 12 секунд тутамд түүнийг гүй- цэнэ. Нэгжүгээр бие тойргийг ямар хугацаанд бүтэн эр- гэх вэ Ту БОДЛОГЫН БОДОЛТ: Бодлогын өгсөн нөхцөл ёсоор 1 бие Ш биеийг 12 секунд тутамд гүйцэнэ, (дапхцана) Эпэ хугацаанд 1 бие а удаа эргэлтхийнэ гэе. П бие (а--1) удаа эргэлт хий- нэ. Мөп хугацаанд 1 биеийн. эргэх хугацааг Х секунд, П биеийн эргэх хугацаа (Х--2) сет болио. Тэгшитгэл зо- хиож бодвол, лэхк(2-1)-(х-82) х--2 24--х--2, я--5-55 ахай х-4-2--2Х-2 2 Мон хугацаанд ах--12 байна. асын холбогдлыг ор- луулбал, к(х-4-2)--12 эндээс х (х4-2)--24, х-з4 єєк-1 ХГ7улула биеийн эргэх хугацаа 1 бие тойргийг 4 сепүнлэл иог бүтэл: эргэнэ. ТЇ бие: б сепундэд тойргийг нэг бүтэтг эргэнэ 1 бие 12 секундэд 3 бүтаиг аргэна. П бие 12 секундэд 2 бүтэн эргэнэ Зураг дээр дүрсэлбал т 4 -41 бисийл 1 с-д явах зай тойргийн ( 34 ) 277 4 (4-5с4 11-- биеийн 1 сек-д явах эл гээч ёБ. хайа (-1- ) болно. " Хоёр бис маг зэрэг изг зүгт П көдөлнө. 1 сокүндэл Л бие 5 Ац байраал 0 бас. Пү байра 28 ссиундын дараа: А--Л, й-1, байранд «үзхэ-ж х0 1 эргэл, анхиы байра ба мон П бие 2 у, эргэж анхны байран ирнэ. Өөрөөр хэлбэл “биеийг гүйцэнэ.. Уу БОДЛОГЫН ОлТ: 21:10х10-- 100 ив цэгж 1 4х1-44 ив нэгж "100 нв нэгж: 4 ив нэгж є--25 эндээс үзвэл бүрэн болох тооцоо гарч байна. Гэвч зураг дээр авч үз. вэл: 4х1 хэмжээтэй бүтэн хавтангаар -яг бүрж-болох- гүйг харуулж байна. (Өө- рөор хэлбэл. 24. бүтэн хав- тай орис 1 хавтанг 2 ху- ваахад хүрч байпа) Аливаа бодлогыг бодо- ход даараахь хэдэй 3Зо0в- ломж ашигтай: 1. Бодлогын нөхцөлийг сайтар судал, тв, «Асуултыг сайп ойлгох нь түүний тэн хагасыг хариул лаа гэсэн үг», 2. Бодлогоор тавигдсан зорилтыг судал. Таамгаар бодол: эхлэх хэрэггүй. Бод- логын зорилгыг удирдлага болгон, бодох төлөвлөгөөг эрт хайх чиглэлийг сон- гож ав: 3. Бодох төлөвлөгөөг эрж хайх чиглэлийг сон- гохдоо доорхи зүйлд ап- хаарлаа төвлөрүүл! а) Бодлогод тусгагдсан зүйлүүдээс чин кдугий ть мэдэх гэ? 0) Тухайн тохиолдолд чи юугий нь хийнс ча ба юуг хийх Ёстой вэ в) Өгөгдсөн ба үл мэдэг- дэхийн хоорондын хөлбоо- Нь тухай ёрнь юу м8-. дэгдэж байгаа? г) Өгөгдсон бодлоготой төсөөтэй бодлогыг бодсон өмнөх туршлагаас юугий нь эпд ашиглаж болох Үүнээс үзэхэд, бодлогын зорилго нь бодолтыг эрж хайхад гол чиглүүлэгч болн: байна. Ийм учраас зорилгыг судлахад нөхцөлийг судда- хаас дутуугүй анхаарал тавих хэрэгтэй бөгөөд бод- логын зорилгыг нарийвч- лан судлах задлан шинж- лэх) явдалд пэн ашигтай болох нь ойлгомжтой юм. ШУА-ийн татсматн- || кийн хүрээлангийн өр- дэм шинжилгээний шпашлтап : Ц. АМАРСАНАА : 36. Ї ї “на УТЫН | 4 Жигүүртэн шувууд бол зөвхөн байгалийн өнгө үзэмж төдийгүй хүний дотнын туслагч, сайн нө- хөр юм. Малын бэлчээр тэжээл, өвс ургамал, хө- дөө аж ахуйн үр тариа, ногоо, жимсийг сүйтгэгч элдэв хорхой шавьжийг нэгд нэгэнгүй нэгжин түүл: устгадгаараа шувууд үлэмж ачтай. Одоо манай оронд 22 багийн 290-ээд зүйлийн шувуу мэдэгдээд байгаа- гаас 180 гаруй. нь буюу 80 хувь орчим нь нүүд- лийнх юм. Эдгээрийн дДо- зор 6 багийн 27 зүйлийн дархап цаазтай шувуу байдаг. Тэдгээрээс гадна дэлхий дахнид нэн ховорд- сон цагаан тогоруу, хар тогоруу, хурагч бор, мөн тархсан нутгийнхаа нхэнх хэсгээр цөөрсөн хар оров - тас,-цагаан сүүлт бүргэд, цасны хажир, цэн тогоруу, хошуу галуу, хээрийн га- луу, халбаган хошуут зэ- “-орэг 8 багийн 18 зүйлийн жигүүртнийг БНМАУ-ын «Улаан номд» бүртгэн “хамгаалж байна. Манай сонин өнөөдрийн дугаар- таа дархан цаазтай зарим шувуудын тухай та нарт “танилцуулж байна. Салхан МАХН-ын Төв Хороо с«Байгаль орчныг хамгаа. яах, түүний. нөөц баял- т-зүй зохистой ашиглах талаар хүүхэд, залуузуу- дын дунд зохиох ажлыг сдаашид: сайжруулах ту. схай» тогтоол гаргасан юм. | Уг тогтоолд «Хүүхэд, за- , луучуудыг байгаль орчинд хайр гамтай хандах үз. ї лээр хүмүүжүүлж, тэдэнд : байгаль хамгаалах ухам- Ч сар, байгалийн сайхныг | ойлгох тоо зүйн үзэл, бай- «талийн нөөц баялгийг зүй зохистой ашиглах, дадал | чадвар олгох нь ХЗЭ, / апонерийн байгууллагын “ажлын нэг чухал чиглэл “мөн» гэж заасан юм. Ма- най сонинд нийтлэгдэж буй энэ материалаас санаа авч сургуулнудын эвлэл, : " аионерийн байгууллага ороп путгийнхаа ашигтай, ховор шувуудыг хамгаа- лах, зусдаг шувуудын амьдралыг судлах ажлыг өргөн зохиох нь зүйтэй. “сонины зөвлөл Т1111:7» 3! -о (ЛЕБЕДЬ) с7) " Хаврын цэлмэг тэнгэрт цайдалзан гялалзах хос хун шувуудыг харсан хү- ний сэтгэл сэргэх шиг бол- по. Насан туршдаа хоёр биенээсээ уйдаж хагацдаг- гүй үхэвч, сэхэвч хамт явдаг хос хун шувууг үзэс- свэлзнгийН билэг тэмдэг болгон хүндэтгэсээр ирсэн: түүхтэй. Зуны цагт монгол орны зэгс шагшуурга элбэгтэй цэнгэг нуур цөөрмийн мандлаар хун шувууд хос хосоороо хөвас явахыг “олонтаа харж болно. 2/ Манай гунгар, хуруут гурпан зүй- лийн хун ирлжс зуслаг, Ган- оронд гангар, гар хунгийц хошууны үзүүр хар, хүзүү гоолиг, Хуруут хунгийн хошуу улаан, хүзүү шулууиндуу, гоопогор, Гунгар хун. нө- гөө хоёраос биеэр бага. Галууны багт ордог. Хун шувуу бол 160--180 см урт далавчтай, 7--10 нг хүнд жинтэй том шугвуу юм. Голдуу усны ургам- лын иш навч, замаг, зөө- лөн биетэн, хавч хэлбар- тэн, заримдаа мэлхийгзэр хооллодог энэ шувуу усанд сайн сэлдэг боловч, ер шумбадаггүй. Хуп гуужих үедээ Дэ вүүрийп өдөө нэгэн зэрэг унагадаг учраас иисэх чадвараа түр алдана. Ийм үед нуурын аль: шигүү өтгөн өвс ургамал,-вэгс шагшуурга бүхий намагтай газар нуугддаг. Хун шувуу үнэг, дорго очиж үүр өнд- гөө сүйдэлчихэл: чадахаар» гүй нуурын арал хойгийн бөглүү зэгс, хулсан дотор “УГсарын эхээр 60-80 см өндөр үүр засч, 4--6 том цагаан өндөг гаргаж, змэгчин нь дөчөод Хоног дарж дэгдээхэй болгодог 22 байна.. 5: : : .. -Хун,үүр өндгөө хамгаа- олан йпзг нэгнийгээ Өмөв- рехдөө махчин шувуу т0- “дийгүй үнэг, чоныг ч хүрч тэл дайрч, далавчаараа унатал савиг чаддаг зориг- той шувуу юм. |Мопгол- чуудын хууль цаазны би- чигт ХШ зууны үед хунг дархалсан тухай дурдсан байдгийг үзвэл эпэ нь ма- най орны хамгийн эртний дархан цаазат шувуу бол- но. “Хотон (ПЕЛИКАН) гогой Олоп дэлэн, ус алгадап шаагиж эрэг орчмын гүехэп газар даларчаа жагссан. хотоп шувууд 1-(7:74413 уу 7 руу халаран дөхнө. тээр хотон, ойртох гогойг “годгонуулап шүүрч, пУт зү үл хайхран, гагцхүү ати- . раа татан мляралзах усны. мандал ширтэнэ. Тэгээд ганц тонгосхийхдээ загас хал- баган хошууныхаа доорхи цулцгар уутандаа савлана. Ийнхүү гогой шувууны эрэг рүү үргээсэн загасан сүргээс хотон шувууд «хи- шиг» хүртэн байгаа нь тэр билазэ. ) Хотон шувууны арьсанд -охий хурсан тусгай торлог байдаг учраас усапд сайн хөвж сэлдэг боловч шум- башж “чаддаггүй. /Гүехэн газраас загас жараахай шүүрч барина. Манай ор- ны усны шувуудаас хам- гийн томд тооцогддог хО- тон шувууны далавчны урт 160--4180 см, хүнд нь 9--132 нг хүрдэг. Хар ус, Хар нуур, Ай- раг, Хяргас зэрэг томоо- хон нуураар ирж зусдаг. Хотон шувуу ягаавтар ту- яатай цагаан буюу саа- рал өнгөтэй, толгой хүзүү орчмын үс, өд сөд нь бу»- гар. Тиймээс бужгар буюу борцгор хотон гэнз. Ха- вартаа нуур, гол мөрний эрэг, арал орчмын зэгс, хулс, намагтай хамгийн зэлүүд газар сүрэг сүргээ рээ үүр засч 2--3 өндөг гаргадаг. Өндгөө эрэгчин, эмэгчин хаёул эзэлжглэн 35- 40 хоног дарас ангаахай болгон тэжээнэ. Ангаа- хайгаа өдөрт 2--3 удаа загасаар тэжээхээс гадла амандаа ус авчирай өгч, халуун нартай одор од со- ДИЙ нь норгож сэрүүцүү- лон арчилдаг байна. Хо- тон маш соргог шувуу юм, 40--50 см хүрэх урт халбагар хошуугаар нь дээр үеэс хурдан морины хусуур хийж, өнгөлөг өд сөдий нь ихэд ашигладаг байсан учир ховордсоп хотон шувууг улсаас дарх лац цаазалжээ. й 7 Хойло? (УЛАР) Хойлог бол тахианы баг, гургуулийн овогт багтдаг манай орны дар- хан цаазтай шувуу юм. Биеэр тахианаас томгүй 30--440 см өндөр, 2,5--3 нг орчим жинтэй, хөх бор- Дуу зүстэй, зоо иуруу нь хар судалтай, элгэн биеэ- рээ цагаан толботой элэ, шувуу мапай орны Мон- тол Алтай, Говь-Алтайн нуруу, Алтайн цаадах га- вийн уулс, Хангайн иу- руу, Ховсгол, Тагпын салбар уулсын эгц өндөр хадан хясаа, тагийн бүс, царамд оршино. Хойлог өвөлдөө уулын бэл рүү буулнс сүрэг сүр- гээрээ явснаа хавар 1У сарын сүүлчээр зрэгчин эмэгчиаэрээ салж уулын 351401 28:13:22: “2200 Д.Сүхбаатарын цэрэмжит Улсын хэвлэ 133 Тэд- лийн комбинатад хэвлэв, Юу лҮүл гээл гүй таг царам өөд өгсөн лэдэг | байна, бэлчээрлэх, амрах үед 1.3 эрэгчин хойлог дайснаас сэргийлэн харуулдаж хад чулуун дээр гарч “зогсоно. Тэд хүн амьтны бараа хар- магцаа исгэрэн, түгшүү- рийн дохно өгөхөд хойло- гийн сүрэг ихэвчлэн газ- рын өөд явгалан холдоно. Хойлог нисэхдээ муу, ЯВ- галан гүйхдээ сайн. Уу-” лын өөд, элгэн хад өөд ч маш хурдтай! гарч чадна. Хойлог бусад шувуудын адил хадны ангал, өндөр хад байцан дээр үүрээ засдаггүй- Харин хүн амьтны хөлөөс зайдуу аль нууцгай бут, хадан дор газар малтаж, өвс, үс ноос дэвсэж өндөглөнө. Цайвар хүрэн толбо бүхий шаргалдуу ногоон туяатай 5-12 өндөг гаргаж. змэг- чин нь 21-28 хоног дарж дэгдээхэй болгодог. Хой- лог гол төлөв сонгино, гу вууны хөл, гогод, хайлоО- гийн цагаан зэрэг ургам- лын үр, навч нахиа иднэ. Судлаачид хойлогийг гэр- шүүлж, мах өндөг, өд ноолуурыг нь ашиглах бүрэн үндэстэй шувуу гэж үздэг байна. Гургуул грАЗАН) Толгойдоо том улаан ерөвлөгтэй, өнгөлөг урт сүүлтэй, далавчаа дэвэн, тахиатай адил гоогочих ДУутай шувууг «монголын тогос» буюу алтан гургуул гээж нэрлэнэ. Гургуулып эмэгчин нь бүдэг цоохордуу бор саа- рал зүстэй Ой шугуйн сийрэгт үе үе гарч бут- наас бутанд хоол хош Эрэн гүйх гургуулыг мон- толын баруун хязгаарын Ховд гол, Зэрэгийн хөн- дий, “Дорнод хязгаарын Нөмрөг, Хялхын голын зогс, шагшуурга бүхий хөндий фэлийн бут свөг- лөг, ургамалтай газар үзэж болио. Гургуул Уур- тамлын навч, нахиа, үр ндэх боловч элдэв цох хорхой, зарнмдаа мэлхий гүрвэлийг ч ангуучилдаг. юм. Өвлийн цагт сүрэглэн нийлж хавартаа эрэгчин эмэгчиээрээ салж явдаг, тахианы багийн энэ шувуу 1-1,7 иг орчим жинтэй. Хавартаа газар хонхойлоп ноос үс дэвсэж, арав га- руй өндөг гаргана. Өнд- гоө эмогчип нь 24-25 хо- ног дарахад алаг дэгдээ- хэй гарч, шууд хоол хайж гүйдэг байна, Сайп чанарын мах, гөлөг өд сөдтэй энэ пуу ихэд ховордсон учир хороохыг хориглож дар- халснаас хойш тоо толгой олширч өсч үршиж байна. Манай улсад 1973 0но0С эхлэн гургуулыг Болгар улсын тусламж- тайгаар зориудаар үржүү- лэхийц йарзгцээ өөрийн орны гургуулыг гаршуу- лан судлах ажил хийж зохих үр дунд хүрч бай- (013 шу- “на, ш Сүргээрэа | Тоншуул нь зарим ули- ралд самар, жимс болон шилмүүст модны үрээр! хооллох боловч модны хол-! тос модлог эдэнд орсон, эвэрт цох, “төөлүүр авгал-| дай зэрэг хорхой нь түүний гол хүнс тэжээл юм. Ойн эдгээр хортныг топшуул! гайхалтай. амархан олж цүүц мэт хурц хошуугаа- раа холтосны цаанаас тон- шин нүхлээд урт хэлээ шургуулас наалдуулан авч иддэг байна. Ийнхүү хэдэн! арван модыг хортой шавь- жинд идэгдэж өомхөрч уна- Ї Ё хаас авардаг. болохоор түүнийг «ойн эмч» гэж нэрлэдэг нь. зүйн .хэрэг юм, “Тиймээс ч ой хам- гаалагч энэ шувууг ма- най улс дархалжоэ, Топшуулын хоёр нь урагш хоёр пь арагш хар- сан махир хурц хумстай хөлийн хуруу, хатуу өдөн сүүл нь модонд эгц суу- хад гайхалтай сайн зохиц- сон байдаг. Мопгол ардын оньсгонд: Ой шугуйд нутагтай Ооль цүүцэп хошуутай Гозгор урт биетэй Гогцоо дугариг хэлтэй Улаан залаат удган хүү гэж топшуулын гадаад зүс хэлбэрийг их л опож дүрсэлсэн байдаг. Дэлхий дээр: 380 гаруй зүйлийн тоншуул байд- гаас манай орны ой хөв-|! чид их алаг, бага алаг, буурал, хар, хондлой ца- гаан, гоётуул, гурван хумст зэрэг долоон зүй. лийн тоншуул бий. Эдгоэ- рээс хамгийн том иь хар тоншуул юм. “Алагтууны 2 хэрийп биетой улаан зу- С лайтай энэ топшуул ихэвч- лэн шилмүүст болон холи- мог ойд амьдрайа. Хамгийн өргөн тархац: тай нь их алаг тоншуул. Түүний цох улаан, зоо хар, элгэн бие цайруу, цагаан толботой, сүүлний доод лал улаан өдтэй. Өнгөзүс нь алаг тоншуултай ади- лавтар боловч Өөвөрмоц нэг зүйл бий нь гурван хумст тоншуул болио. Бүх төрлийн тоншуул ха- варт шинэ үүр засч, 4-6 өндөг гаргадаг суурип шу-/ вуу юм. эт Хэвлэлд бэлтгэсэн | ї “Г.ЛОВОР|- “ЫНДЕКС 14140 | ив- з9 ДЭХ жилдээ БХЛКЗЭ-ийн ХЇХ. их хурал, В.И. Лениний ина- рэмжит БХПБ-ын 60 жн- лийн ойд зориулсан онол праитикийн- бага хурал олои улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт боллоо. Бага хурлыг МХ- ЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийп бичгийн дарга, Д. Сүхбаптарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч, Цэрэндулам товч үг хэлж нээв. «МАХН-ын хү, СХУКН-ын ХХУГ их хурлын шийдвэрийг хэ- рагжүүлэхэд пионер су- рагчдад коммунист хү- мүүлнд төлөвшүүлэх та- лаар монгол, зөвлолтийн пнонерпйн ажилтнуудаас зохиож байгаа ажлын ар- їй, туршлага» тэсэн сэд- нээр болсон эно бага ху- ралд МХЗЭ-ийн Төв Хо- роппы хоёрдугаар на- рийн бичгийн дарга Д. Бор, Ардын боловсролын Яамны нэгдүгээр орлогч сайд Б. Даваасүрэн, 4С- БНХУ-аас БНМАУ-д суу гаа Элчин сайдын Яамны хоёрдугаар нарийн бич- гийн дарга А.А.Кроливен, тус Элчин сайдын Яамны дэргэдэх комсомолын хо- рооны шарийн бичгийн дарга Г.П. Бирюков, МХЗЭ-ийн Төв Хороонд пионерийн ажлын зөвлөх А.Г, Зуенв нарын зэрэг хүшүүс оролцлоо, Д.Сүхбаатарын нэрэм- жит МПБ-ын Төв Зөвлөл, ЗСБНХУ-аас. БНМАУ-д суугаа элчин сайдын Яат- ны дэргэдэх комсомолын хорооноос хамтран зохио. сон тус бага хуралд ХЗЭ, номсомол, пионерийн бай- гууллага, үйлдвэр, аж ахуйн- газрын ажилтай, багш, сурган хүшмүүжүү- лэгчнд оролцож,. онол практикийп ач холбогдол бүхий үг хэлж: харилцан зуршлага солилцсон юм. дгээрээс заримыг » нь мппай сонин. өнөөдрийн 1631. (1770) Ф дугаартаа нийтэлж байна. Л.В. ЕНДОВИНА (Зов- лөлзтийн хоёрдугаар сур- гуулийн багш) -- Улавибаатар хот дахь зөвлөлтийн хоёрду- гаар сургууль нь олон үндэстний интернацио- цалч хамт олон юм, Тэдгээрийн хэнээс нь ч асуусан сургуулийнхаа «Бөмборцөг» илубийн тухай дуртай ярина, «Бомбөрцөг» ийтерилу- бийн ахлагчаар 7-гийп «А» апгийн сурагч. О. Эрдэнэтулд ашилладаг, 1981 онд тус клубээс «Монгол орон--их шилд» сэдэвт радио пэшт- ойн рүүлэг, шугам жагсаал зохион явуулсан нь пий- нер сурагчдын талархлыг хүлээсэн їам. Бас «БиД- ПпИЙ ПОохДИЙН Эх Орон», «Мопгол орпыг чи мэдэх үү? сэдэвт асуулт ха- риулт, гар зураг, хании сонины уралдаай зарлан дүглэлэа. «Шртонц даяар бидний найв нар бий», Ийм нортай ажлыг «ГБом- борцог» иптерилубийн «Өнгө онгийн бүчтэгүүдД” сенцээс цохион гадаадын үе талгийнхантойгээ 34- хидлаар харилцах ходөол- гаои өрнүүлсэн ць бүх хүүхдийн сонирхолд нийц сан юм. Одоо манай клу- ТИЙН КОММУНИСТ 1982 ОНЫ ДӨРӨНДҮГЭЭР САРЫН (17 бээс зохиох ажлын цар хүрээ өргөжиж байна. Учир нь комсомол, баа- тарчуудын гишүүд манай клубийн ажилд оролцдог болсон юм. В, ЦП, ГОЛОЛОБОВА (Зовлолтийн барилгын Ш трестийн хүүхдийн тдихн- мын удирдагч) -- Улаацбаатар хотын 15 дугаар хорооллоор оч- всл хүүхдийн «Бригантн- на» танхимыг сураглаа- рай, Энэ танхимыг та нарт хүмүүс түвэггүй зааж өгнө, Пиопер сурагчдын чөлөөт цагийг зөн болов- сон. өнгөрөөх ворилготой тус танхимыг нэ Хо- ө БЯМБА ө ҮНЭ 10 МӨНГӨ рооллын хүмүүс андахгүй мэднэ, Зөвлөлтийн барил-! гын 11 трест «Бриганти-| ца» танхимыг санаачлан байгуулж, шаардагдах бүх эд хогшил, тоглоом, би- сийн тамирын хэрэгсэл хөгжмөөр бүрэн хангасан. юм. Өнө танхимын үйл ажиллагааг трестийн пам, захиргаа удирдан аохиой байгуулдаг юм. «Бриган: тина» клуб пионер сурагч" дын Дунд ахмадуудтай уулзах уулзалт, яриа, үдэшлэгийг зохион. бай. гуулдаг юм. . Мон шир, нарийн боон, гар зургийн дугуйланг хичээллүүдэг. Хүүхдүүд энд тасалгаа: |, ны ургамал, цэцэг тарьис| үржүүлэн, хэрэм, зэрэг амьтад тэлгээ!к сурч байна. А. .. харыг (Зовлөлтийн барилгын Ш трестийн комсомолын Хх0-/ рооны нарийн бичгийн” дарга) --Зөвлөлтийн гуравдугаар: трест нь" Улаанбаатар дахь Зөвлөл- тийц 14 дүгээр- сургуу- лийн шеф, ГКомсомолын хорооноос хүүхэд багачуудад ходол- мөрийн тодорхой дадал чадварыг - эзэмшүүлэхэд тус дөхөм үзүүлэхүйц нийгмийн тустай хөдөл- мөр хийх обвеїстыг сонгон авсан юм. |Пионерүүд, хүүхдийн цэцэрлэгийг шефлэн авч бяцхан дүү нартаа. тоглоом наадам ! хийх, засч сэлбэх, церт бэлтгэн цэцэрлэгүүд, ны. хороолол дийн хүмүүжлийн танхи- муудаар тогтмой яшк тог- лолт хийн байна. Хүү- хэд ахуй насанд НОН- | орон сууц- барилгын 71 дахь хүүк- (| | загас! | || Ц: | Їл ! Ї її !| ! хүүхдийн (1 | 1 | | ах- мад хүмүүсийн үлгэр ДУу- | риал их,ач холбогдолтойг | бид сайн мэднэ. лыг өндөржүүлэх, ахмад үсэс суралцах хөдөлгөө- пийг эрчимжүүлэх зорил- гоор трест, сургуулийн дэргэдэх комсомолын хо- рооноос хамтран байгуул- сан сурган хүмүүжүүлэх отрядад манай трестийн З8 залуу ажилчин цож байна. | Т. ДАВААДОРЖ | арол- 1 Ахмадын үлгэр дууриа- 1 ЇЇ- зэв Төрөлх Сургууль, хот тосгодын маань гудамж, талбайд чимэг болсон мод, бут, сөөг, нахиалж эхэл- лэЗ. Бяцхан болисморууд модны тнахиалахыг харан баярласан юм шиг шулга- пай жиргэпэ. Хапар бол- экээ, Энэ бол байгаль орч- ныг пүдлэн хамг4Аалах, нө- | хөн сэргээх, төрөлх хот, суурингаа тохижуулах, их ажлын онцгой улирал, Хү- мүүс хавар хаварт зүлэг ногоо ургуулдаг сайхап сашшилтай, Манай хүүхэд багачуудьт хамгийн идэвх- тэй оролцдог «Байгаль хамгаалах» уламжлалт са- рын ажил эхэллээ, | Саяхан МАХН-ын Төв Хорооноос гаргасан «Бай. | тйлийг хамгаалах, түүний нөөц баялгийг зүй зохис- той ашиглах талаар хүү- ХЭД залуучуудын дунд 30- хиох ажлыг цаашид сайж- | руулах тухай» тогтоолыг ХОТ, хөдөөгийн сургуулийн эвлэл, пионерийн байгуул- лагууд, пнопер, сурагчид баяртайгаар хүлээн авч | байгаль хамгаалах, сур- гууль орчноо тохижуулах, ажилдаа улам ч нх | шинэ шинэ үүсгэл санаа- | чилга гаргай ажиллан галь хамгаалах сарын ан(- (лаар хүүхдийп цэцэрлэг бүр 500, сургууль бүр |:1000 модтой болох сайхац | хөдөлгөөн өрнөлөө. Сур- | байна. Элэ илийн бай- гууль болгон тодорхой та- | зар хуваарилап авч, тэнд хус, хуш, улиас улианга- - Рын төгөл байгуулж: Жигүүртэй нөхөддөө... ам- тат жимспий бут ургуул- на, Сургууль орон сууц, хороолол маань хүүхдүүд та нарын тарья ургуулсан цэцэрлэгээр хулсагиланэ: Ямар гоё вэ? Урьд аёїлүү- дийп суулгацаа арчилна. Бас шинээр зулзгар мод суулгана. Байгаль хамгаа- лагч багачуудад маань хийх ажил мундахгүй. Хүүхдүүд та нар бас жи- гүүртэНн нөхөдөө угтана шгүү дээ. Тарьсан мод бүр чинь зүүртэй, үүр болгоп нь шувуутай байвал сай- хан, Саглагар моддын оройд бэхэлсэп «бяцхан байшинэ-д түрүүчийн 30- чид маань ирчихсэн ч байж мэднэ. «Залуу байгальчид», «Өс- ворийн ой хамгаалагчид», пионерийн «Ногоон», «Цэн- хэрэ, «Шар» эргүүлүүд энэ сард юу хийх нэ? -- Мод, бутны мөчир нэг бүрийг нүдлэн хамгаал- на, -- Ногооны газар, цэц- гийн хүлэмж, цэцэрлэг, талбайг гарчилж тордоно. -- Салаа, бүлэг, апгиа- раа харнуцал авсан газар- таа тодорхой ажил зохиож үр дүйд хүрэх. Сургуульдаа үлгэр жишээ цэцгийн хүлэмж байгуулах, бичээрэй! Хамгийп тү- Байгалийн гоо сайх- рүүнд 500 модтой болсон ныг Өгүүлсэн ДУУ, шүлэг, цэцэрлэг. 1000 модтой бүжиг сурах хөдөлгөөнийг болсон сургуулиудаас найз пөхөд, дүү парынхаа . ирэх захидал мэдээг хү- лээж байна. дунд өрпүүлэх, -- Худаг, булаг «шан- Сурвалжлагч Я, СУУМГЬЯА дыг тохижуулж, гол мөр- ний усыг бохирдлоос хам- гаалах, Авто машины салаа замаас хөрсийг хам- гаалж тэмдэгжүүлэх, -- Шувуунд үүр барих, өндөг апгаахайг нь хамгаа- лах зэрэг олон ажилд орол- цож үр дүнд хүрэх хэрэг- тэй! Залуу байгальч хүүх- Дүүд ээ! Байгаль хамгаа- лах уламжлалт сарын аж- лаар зохиосон шинэ сонии ажлынхаа тухай сониндоо олон ХЭВЛЭН 2Э2Э22323233- миний НАЙЗ ОХИН Цэнхэр эмжээртэй улаан бүч зүүсэн бор охин «Бүлэг цуглаанд бэлхэн» гаж цовоо дуугаар пионерийн ахлах удирдагчид илтгэв Ингэж энэ ангийн «Сансрын зуун» сэдэвт бүлгийн ажил эхэл- лээ. Бүлгийн дарга энэ охин бол Увс аймгийн |Өмплөговь сумын дунд сургуулийн 8-ын чВ» ангийн сурагч Ц. Цэвэгмид юм. Тэр 31 улирал дараалан онц суралцаж «Залгамж үе» аяны: «Эрдмийн далай» исн- гүүрээр амжилттай аялж байна. Найз маань зөвхөн онц сураад согсохгүй нөхөд- дөө байнга тусалдаг 10м. Эпэ хичээлийн жилд дундаас сайнд 4 ,сайнаас онцод 3 сурагчийг шилжүүлэн сурга- жээ. Тэр сурлагаар хоцорч яваа пөхдийнхөө ойлгохгүй байгаа сэдвээр зовлолгөоө огч ажилладаг юм. Иймээс ч найз нөхөд нь түүнд үр- гэлис баярланс явдаг билээ. «5 онцын эзэпэ, «Номын сайп нөхөр» тэмдэгтэп, «Зал гамж үе» аяны ганшгайч энэ охип сурлага, хүмүүлслээрээ Үс ЗЭЭВХЭЛЭДЭЛЭЖЭЛЭЭЭЛХНЭЭХЭЭНЭ2ЭОЭ23 2382-3231 шалгаран олон улсын пиоис- лагерьт рийн амрах эрхийн «Найрамдал» хап шагпиагдсап юм. бичгээр сал- Тэр БХПБ-ын 60 жилийн ойг угтаж зөвлөлтийн нерийп байгууллагын хөгжлийг судалж пнонерийп ажлын арга туршлагаас хамт олондоо ги энэ найзаараа пио- үүсэл ан- дэлгэрүү- лэн сурталчилж байна. бахархаж түүний сайн чанараас сура- хыг эрмэлздэг юм. Сурагч А. ЭНХЖАРГАЛ Би Пионерийн бүтээлч үйлс «УЛААН БҮЧ» БРИГАДЫН ХҮҮХДҮҮД Сумын төвийн ногооны чзюринд хужир бэлтгэж бай- заа хэсэг хүүхэдтэй уулзвал: - Бид Дорноговь айм- -ийп Икх-хэт сумын дунд сур- “чүудийп «Улаан бүч» гант- сай бригадын сурагчид. Ма- ай бригад энэ хавар хоёр мааны наадаад лаа ын ӨҮЛЬ ЖА фҮ үг Э хэсэгт хуваагдан ажилласан юм. Нэг хэсэг нь хөдөө малчдын «суурьт очиж төл бойжуулалцаж, зарим нь сумын төвд тохижуулалтын ажил хийж байна гэж ярив, Тус бригадын төлчин хүүх- дүүд амралтаараа 400 га- руй төл бойжуулл: нийтдээ 150 пхэр тол хүлээн авчээ. Бригадын гишүүн сурагч Л. Баярцэнгэл 5325 хониноос 5831 хурга, Ц. Цэрэндолгор 542 хониноос 545 хурга, С. Монхжаргал 290 хониноос 290 хурга тус тус бойлгуулж сл 25077 24111452 бусдыгаа хошуучилсан юм Мөп малчдын суурьт «Ихэр төл өзизэ балсгана», «Сайс- раас- эх дэлхийгээ хара- хад...» сэдэвт бүлгийн ажил зохиож, төлчдөДд зориулан ионцерт тоглосон юм. Сумын төвд ашиллаж бай- гаа тус бригадын гишүүд ио- гооны зоорь. цэвэрлэн, сур- гуулийн. орчныг тохижуулж, малын тэшээлд зориулан 88 тонц хужир бэлтгэн суурь, бригадад илгээх, давс уй, таглах, малын арьс давслах зэрэг ажлыг хийжээ. «Улаан ї бүч» ган, самнах гавшгай бригадынхап одоо «Ноос-алт» цуваа гар- адуу хөөвөрлөх, ямаа амилд гараад байна. Багш Б. ЧУЛУУН лав. Өвөрхангай аймгийн Гучиц, ! ус сумын ДУНД сургуул пионер улирлын . амралтаараа! ийялх төлийн Дуу Цангипасан малчид от ОчЮн төл хүллэн авч бойжуулах, мал хариулах ус- лах, ядарч доройтсон эх мал, төлийг тэшээх, аргал “түлш түүх зэрэг ашил хийж малчин ах юэ шин Хээсиин ын «Б» ш сурагч Г, Гантулга, 6-гийн «А» аитгийн, сурагч Г. Чулуунтулга пар 525 хонь, ямаанаас 555 хурга, ишиг, 6-гийп «А» ангийн /су- рагч Ц. Батбаяр 181 хонппоос 186 хурга, 6-гийн «А» ангийн сурагч Ё. Мягмарсүрэн дүу Да- ваадуламынхаа хамт 355 хонн- поос 375 хурга, 5-ын «Бэ» ан- гийн сурагч Н. Цээдонжиг 156 хониноос 161 хурга тус тус бойлгуулж БХПБ-ын 60: ин- лийн ойг угтсан «Залгамж үс» аяны «Пиоперийн бүтээлч үйлс» жигүүрээр амжилттай аялжээ. . Ппонерийн ахлах удирдагч Б. ДАВААСАМБУУ Говь-Алтай аймгийн Дарви сумын дунд сургуулийн булгэ- мийн вөвлөлөөс малчдад тусла- хаар урлагт ухуулгын хасэг гарган төлийн 3 штаб, малч- ны 32 суурьт очин үйлчлэл. Сурагчид 12 суурийн төлийн хашаа засаж, хотны бууц цэ- вэрлэн, төл мал тэнгсээв. | Мөн концерт тоглож төлийн хораг- долгүй малчдад сургуулийн! а2а- хиргааны диплом, Дурсгалын дарцгийг гардуулан. Багш Н, Аабаатар , . Ё Ховд аймгийн Дуут сумын лунд сургуулийн 6-гийй «Б» ангийн сурагч (1. Сүхээ дуү Одгаригийн хамт амралтаараа 820 гаруй ямаа хариуцан мал- лашээ. Тэд 30 ямаалаас 80 ишиг хүлээн авч бойнуул- сан байна. Сурагч Сүхээ: 1 Ихэр төл бусад малыг бодвол илүү арчилгаа маллагаа шаарддаг. Зарим Зусаг ямал пхэр ишгээ тэвсээйс цатгахгүй үед ншгийг нь сүү орлох тэ- жээлээр тэлээ: угждаг гон ярьсан юм. Сурагч Д "ГАНБААТАР Хэнтий аймгийн Норовлин сумын 8 шилийн сургуулийн багш сурагчид ямпа самнах зургаат хэсэг байгуулан ажил- Тэд 9 суурийн 1150 ямванаас 348 иг ноолуур сам- нажээ Мөн лямаапы саравч, хашааг хучиж лулаалав. БЯМБАСҮРЭН. . . . Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын дунд сургуулийн 120 гаруй пионер, баатарчууд мал аж ахуйн суурьт очиж хөрзай ховхлох, хашаа хороо заса сэлбэх, төллосөн эх малыг ус- лах, давс хужир татах ажил хийж малчдад туслав. Мөн төл хүлзэн авч ядарч доройтсон хургыг тусгайд нь маллаж нэг ч төлийн хорогдолгүй бой- жуулш малчдад хүлзэлгэп Өг- чээ. Төл бойжуулах ажилд 8-ын «А» ангийн сурагч Б. Буллят, Х. Эрдэпэчимэг, Л. От- гонягсаргал, Г. Эпхцогт, 7-гийн «А» ангийн сурагч М. Энхту- яа, Т. Түвшинжаргал, 5-ын «1» ангийн сурагч. М. Оюун нар идэнхтэй оролпов- А. ОТГОНБАЯР . Дупдговь аймгийн Сайхай- Овоо сумын дунд сургуулийн захиргаанаас сурагчдыг тол бойжуулах ажилд идэвхтэй оролцуулах, мал маллагаапы арга ажиллагаатай тапилцуу- лах зорилгоор таргүүний малчдаар хичээл заадгаж байна. ї сурагчид гуравдугаар” |. Тус сургуулийн сурагчлын 78 2. хүвь нь малчны хотонд Очиж 21 мянган төл хүлээн авч бойжуулсан байна. 7-гийн «А» ангийн сурагч | Н. Уранчимаг, 4-ийн «Бэ» ангийн сурагч 4-ийн Болдбаатар, Эрдэнвхлү) нхмаа|! «Л» ангийн сурагч / зар олон! тал бойжуулж өхдөо "хдшуучилсан: юм. ! шЭВЭ Ц. Оросоо їуУСн 4 4Фуүгбтх Ул тулд салга ПО 111112 11111170 89 нїїпгнж 01 нянг спойнН ийнт-Ү нїїндүүлдүэ ЧББТҮД с “ҮЭ ДИО /Р180үЭ ийнэнБ «ЯН» | лєдєлтБЧ.Э ,пелг.А.М ивтєлвг . ыг Чан тєдєлхнөМ .Н( тїБ-иппЯ нйптмйВ нєтгүй -Х нїИШүүЛф(2: диүд шамүэ НО ,РэЧүр ийнтзнь «Я» ийнт наїйБЭтпЯ 4Х иптеїв(үЭ 3 тусү:инАЯ нйнтмйв дондоД “ҮҮЛдүЭ. ийншнж 01 нммүэ ийнздвиомшэд9ӨТ .Н Ч ийн “0ү2 дио ийнтгүд тижсмєдєн 4-Р (эвадрл нүүк) ДүүнтБТяї. “БвмдолпоД -8 ,нүүлүРдого8 ивхїїсодлБА .МС ,апмшваД 1, “451 пНпиот Дд ЧЗАПНҮИН6ЧЄД Ж ЯАТАМЖНАЭ Л6ЧҮСс їСдЄТ нБоНс НЇ4ЦБН 4 ИНЧӨГ ЭЛу 181488 МНҮҮЦ “14А8ВХ | НБКСО |єсждї6изйШ нИНфот ОМ | днүд шидүүллг -Чодлонхоп төгцөдө үүд “Иї.Өдо лБптмБх 81 туопдөдӨ “58 лсдсинатаА .Х оооноэ ч“«Чүүлнж нознөМ» їїлтрллг йвтРтблх8 | авдедтноМ (Но 2162 д зєдєцнүогО ,«лзөлөх инөлио!Ї» .ёИгүүдӨт г.8дупО йШ) йннөөгөР «хаб» | ИлтгарпувВ -уд ШИН 21115771: «ПВПлүҮД нөЇ/” ,БїпфтїлШ ДдНодїїБО ИНИЙбД РПБ124Нүх НМДБиИХУЛ» -Ө» ийнлоноу НАфдүЛ «пеипвф ийнцөт эг жпүүүндө нөөцөд “ноэ асїий носнодо2 ївиүүд “кВ нїїнлмеєт тїлт040ү» (02 тї.Еїл(ү Йєтдүүнтгєттүс двш нїїнлжлөт ийнтїолнөс нонуоС ЛНЯ-оодО сайвтидүо япгрүД Т.ҮҮүтНӨЛНӨШМ Н -БлННү шадвтнт ипБїпиХ6И ийнэү хвїїүүд днуүлглБ тег УҮҮД логлод жүүд үүд иїлдот ол -МБил: пєрмєт ,сєхийнэ| двм ННРЙБД (пєпүүмет пондү шат “(2 ОвВПБГИПЙБТУ РфдӨМпөдөх Х88Н ИВХЦВУлО0 тлис шатох пБУдБД .1Б2! “ЦихБв ийНГ (1440 фБ01үДГОД “ЦӨДӨ нүүд ийндӨт элү влл “180 шиүүд пїїнцот огү ог ийндүүлгүй итн8 тмМ( /Мю тхүүт диоф 2172 ТГЄЛЛЄДИЄТ “лөу. нанотүмхдї .А гпонхос ЧВГҮ(дсонхот ЗҮҮД «апсыт атвМ» |инжс ”бОНХОК диүд 4ү шад/!(үл с төөлөР им-ф1 70Т ЭмХ шнүүд нїдөт олү осспспав Т8ЛТМВХ П ЛЕД, уүуллнжв. дүлн: лаплзавх 293 ЯЗИОН ШИД 21191281 11 10144 Мамшаын жоллонтол дєсл, 4т/(улдмэ. ут. “ОЛ!ОЛОО» 1, 515131)125:213415:21:1355 до! хЧӨ8ШлДЭМ лийлипу ЧЕвД апчцлцүэ “Вийдд жилд тїсп.сү ийн зүт 215111(7:1:0) 08 1:9111:17/ ийнєнаэпэт. їїтүүз євү -ййлд пвдин Ув6д6Є1/ү0 ХҮС -үүй күх мигде ан єнб 10 млааттййШ |086584 “дзү мйнТ омог ледсх вл эквэв: їгүттишв үд дєхүүх п.Бисйдтиү 6вг6єт 8160 анйвО оЦүд шафдоснаэлэт сүүмүх мид65 .онпоО У64: вЕЮнЭГ(үИд80 гүх МНРдб по эботдпот -О4н| лїнзноМ -єплєцєх. лїїнисснинух ШшїОХ ОДДОд сл нвуВн Р нЄ2 “16463 иог 1440 под єнЄ -468 лїд-ан 1 нүх !лєглЄЧ -нөм 85 дсиү їїнцрүт мий лїд-ниї нифд5Х лэөдлөт ө1 -Ц80Ш Дбай1фй1 НЛЙБТПИХБИ ийниййтэт ,оЦүүн хвдаад “цөдөх Їїнцүх ,8вТпПЛ105 зөөнөтнөм 88 єпү пїїндом -10 Пєтєпү үүйн илд дєх 514119 чїилвд мидёсо їїний -0005 ооттонох инВтэ н8ВТ -48в одүүн ипот 0008 -89 ял 00028--1 йпүүд иицхөт 008--005 їїтивд -164Єх.. Экїї БО жплүүллшлгй -Бд. Їйинєєд1сфвх. НЇїЦДиЛЄ. ,бБнй50 жв1401 НББТГИХ -4Єєл йүлседледєх дүд гЛЛ. ХН їБННБО иВБдТНү 66Г. -їєнмєу. оцүүн Иннденсмєх нНшвмМ яфд8 ногоо (КЄД -ӨР ОБЕНББТБПЛНЖВ ИНИУЭТ -Б0 ан пєдэспє нөдлөгөөг. 11:20 111111-28 71:511101 88 11:57 лйнгүх мигдб .їотэ9 хїїлд ниит.8нд9этам ББ4БО ДБбоУО «ЄжЛӨДӨӨН» ДВХБЇ(үЛБ Г.НДБ мнНидє єєдхєТ .йүлзодгод -онцоО жлөдөөн айнгүй -46 ,ив6тпихад инсхүд дий йеттїлєимєу. зйнгүх мнп -Б5Д ан ББЗЇБО оиг(үИдБє ХӨГЛЄфЄХ ДББДүУ иЙйН2ББЧ -860 исөдөөн єєгүх мнгдє “МОГ Т.БДЯН-- 61 “гүд нєБтл дєэгШШү єнЄ -үү шадгладүэ дцэнонп нєт “ЭМН 2кЄл мог 7ин 45935 ТЄО -16д. жөгнөг аниР хБ чэн .5Н нєэєллєдмєт лвн4Б шоодоа..э 70Т. РТО цсї.үүцүн(6Х йБД -Тиү. “жВвэБ тїви НОохцоД МОГ | аєєТүс п.БийО 6БД ,.НЇйїБО Зкодод кл глБЧүЭ “ТАЯДНЫНР 4 -тввх тмпоох (851 -- ХЇїнХ дивНБО йотлО043 1 НЇНУЯНМЄХ Рүх мигүСс ан нд зїїнтдєт мог дЄдгЄх зєн “ННОЭ- «нєнү цїїндэнонГЇ» “үҮ .6спдєм ихїншиү оо2оон “80048 птаБх шїох оєєн -кБппи Ид гоох днвБ9. ЇОТ. зйлт.в2. 4й Түүлийлдүд вєд -БийвБО шлв0 ийнтнА :ЧОТГ.ОДЯСДЄЛ Л «НЄНү ийндэнОцЙй» -- -ПИй» ивэапд5п эзоопиноэ -Па. Ййпнам зйпвд9по «НЄД зүх йлтдивО дүүдхүүх цйнт ийЙн4үд ив яд 1313 дєсхїїНХ НЕГ,”ВБНБЭ. 38 диеТ» дНЯ .анїїд0 маан нєэєл «ВнНЇЇБО идэв нєдїїНи “46ё. ийндэпонп дод ивнаү Чм0КВ їй1(5Т. ТООП ,Пүүл “үүЛД8Түд нєоцЄєГнН жПүүл “8илүүэ66 ан тсүд дод лд 481 ,амүүлдү2 ,нтнд нөМ МНРОде ,н6БТПНХЇЛ ООДНОдО ТЇПМН (88П8Т ХЄНМЄХ рүх Үүд ,дүүРмот чат сБнвэ үүнд втийа0 илтан “(то єнб дондой хЯвд їлех “евнНїєєДєм оодиниоо Ййвх НААЧТНЧ д “Ч илеплдв ийндотадоОёт. оам нвхцво Їетнєдүсасцүй рдїонпвафү2. занишо2 йн “мо ивэрї!ДН ЭКВГ, энэжсиН 1Їес ДҮүдХҮҮүХ шотсэ лоолтӨйнос. ввх аха Түүх өн иннхэт 290 (/ЧүүН -- їнцүх иүүє ноо инопод 11:1:1417:471 11122101:4521:022 инотпоБ .мог лодгоО їїнд Їїсдал 00У шаливтэ. Їїлнем -ц61 ЭДүүн ЧЄЄД ДНРПИЖП ЭСХБИО ДНЕЙБУДҮХ, Л8Д81 “сєлүт. дИсбїлЄд6Х 1ї4нНАйТ їїннсежїїллЭ млтүш | 1ЄД (БЗИЙМ ДЄХЄМЄП ЧМДиТЛЛ «ох. шатах, їїнгүх, НБЛинА “Бийвд жшгоО дӨМГӨД, ийндөмтдодох Уи мин “БД ноопоО їїнд ДНүД Ч лїїнгүх. МИРД6 швтллх “ий. УвВЦүүИЦ8С ЇбТТїс1175/ ьг /мо1 ї.Бхүг ШДМ ЕД 11ү11:1:0111:11182340 у1.84дам/х 4411111551 өоплтцөМ Пїүлтллїс -9т /ИННУЭТ НиШИВМ ,7ЁБЭЯ -20. ,2/188447: ЧҮД .дОЕНЦЭГ лїїнэг.їүс иїїптсМм У6л ил01 МО пєдлєєсү х.вїу(үтамшн6 дид лйннүҮ ладїїд0 дїїлн УЖВДЛИГЛГ(ИЧ55 нүззнииө -Бү эксл гүх, миРд6 вблїїлд -0т. днүх а4и єцб /аО! лд “-2д ЇїүлтадлвдБ6ЕНд нөг.ЇНД РД4үх двзивм 26Є17Єи РнОг. рүх шмиеРцс Йишпєвлсмєх хн “63 81ЇЇБО ЖДТБДГ.б Г.(9 дпєпойнц йвиаЇ .мог 16 лмпЛБ хЦө илТППм ,БЇИНМ дүүглдоцох мот иЄзЄТтї1Є!! 0001 .Бийвд лиїлпод їїн0 шаттая 09 аүд зүт гв -ББЭБ. Пүтїншв Г.С(Є7 ЛЄП ЛВД 19 ПОоНДООд КЄЛ БНГ. мнгцє лїд-нн 09 дмптүт ,бИЙйБО ждвя. НүтэншБ Рүх дохолоот фЕбт6Д НБХДНОЧ мидБЕ гєтЄЇ пийБО мїїН АнНББТГБЭБТ ӨӨдӨ ПМГЇБ инжӨөнНөШш ,ИНЖ(ЦӨДӨ Г6ЄСЄЛ «8єд үүш зБдДН6О жБЭП Нєтдүүгдлєкү 8 мн «,нодо дєЄз дүүдхүүх Нвилм єєцєєд ашүүлдүО ,Нлио “мМНдеЁ .бєттєдєх хєдмөг опин НоТПОХЦИНОЭ 88Д Л7ШВ аү гүх мнгедє гт. э50 “-Бийвд ягадладла Їїүт. “1ЄДЄЙННЄГ.Ө .Д иаядүЭ гЄ 61 анддо їїлнэМ -- БД БО Йвттп 538 инждӨдо раогО0 лєдоүх лшахвБдт!4 “Р ИНХЦЄДӨЄ ан БтлЯЕДТНү ЧөдөөнӨ үлзтодгой 2554 ЭМҮүЭББ гЄХ ДїХүРМОТ НО пин “УВҮХНАТ .4 рчаасэ ввОдбүх нєодүүднЫН --" МНГ46 4и хө2мө нєхцсаёд “Н.єдпєх зєн хєнмєх РҮүХ Ү((886Д | миХяБЕ Рүд эвєм Эдипүх тмєсүд Ш11721:1117) жөэмө НЄХЦЄЯЄД, єєтүЄєє “ДӨХӨН єйян хүд лмахїс0 зоВЯхаб өөд 14111129) НАХНАЭХНӨМ” Ч -НӨ лд 68 ийннай-- -8Х Фоохнод двхйдо дөл нмдд0 шадүүнайад 11:94:11 761 ХЧЄЄД НБТЇЯЕХ ,ПЄдЄТ Вдйвд йаттпбвоВ чи пєа вө0ө00мМөд зүүмүх дэү єнЄ 146Т ЭВБОРҮү БлїїБО ядВмН ЯН хїїБО ЙйсттїлвэВ Дүүгєл "Д1йНБЭ 17НШ мО Вүлтншв пєЄдЄт шнддо сүүмүХ 18дД «МОт НүлхБНБЭ Р. ЛахөВДтНү дэв өөзинжөнөш цєхү 6НӨ 0 эоєвмйН лодонох лЄц лїятг.884ТНү ийндүүгдєл Нм лєп нмахявд ЧЄєЄётүд “18 вт дЭжвүүлдйївд дотод : тилласс чє"нӨӨЛ ШИЛИЙН. ЦЗН НАГПМмачд Н МТПеЄНмМЄ: БН НЫ | 7 УЯА » ,Йаг,ад ї.новЦүХ лмгтоүД | Е 1401 ЧАН АТ ХАЧААХНА «64 ї0ТЭ3 ННИЇ. 2 71ЧҮЭ. ,65Х. ХЄДЄЛЧЄД (11:114:101110)1111 Н!алАГЛҮЛНАЛа ЇАА ЧАН НАТИНЖАС. -пєх нйнтгүн нодо ноТ Эгуүүлїївд ийнтЄЄДЄМ ген “иєншєх нїпнйф» ДдДҮүүлВЕ -үдноцод лм-є«нив ийнт жтлгүнн нєгхє э86489 фєєл напүүдлодгюх їйтавл60 -ниоэ «нєнү ийндэнонїЇ, змндо Йёивм о88фс8т гай -4ү2 нмподотопо0 Йинхно(э “(2 дэнонп тїїйн ийнгүүт чиєдйНР» диүд шШАдРТД йлхүт єнс жвгїдс ни8ф9по ымннноэ оүт -иини тдєєтүд 88 ыно 801 81217:4 ашвүт мтандэтвБм (14 йёхүт хєнМєХ РҮх ШИР шмнБапа? лєлүд єєндє -ваплишв оодхонхос ти Г.ӨГНӨБ ШМНННОЭ ний “үл шатох фдвтавднаа НБтэ нвбагнХаИ ф88ТүДИ6Ц Ш11111117:51:40117:5114174711 Шү ЖЄЛИН ДЄТ АННАА ЖаЧчд/ ШН:Ү1Ү019 4111 ДүүДХүүХ Їїйхүт хєимєх Рүх мМнНиф “Дг.ОдО0 ййТЧҮД НҮТ 111:1:111: 117 зкодод үог л, дүд нүХ моод аїїед гэүх лїїнхспах ватдан -моОг цаамэмаадх двєхєнҮ» -Н8 онмадхїївх нїїЇнЗүүмүХ "468 хнН олБмг( нМүтлаЦ8ах «БиИЇЇвд жядлйДла РүХ МИНЬ ввгБО экїлүүлӨ дєто жєл ийшилж 0ОГ нїїнїспойнН -Ү иЙнг үүлЧүЭ (фа8түда8т ДИРОдүЭ ийнтлиа «Я» ийнт мшинїїпо2 «иєнү ийндэлонПї» нН"» наойЦ(868 884 6Т ЖжОолгофО дии ф9П0 «НЄД твєдєо «Тєя кхїїнх үс! нд» 681160 жонхов 8181ДЇНдЖ. "48 дүүдхүүХ ,могєнє 4ї в61й50 уадавдла Рүх МНРЬ “үүт. «|єдцєх ийндүд єнє. үс! аввс8т хооо105 ТЇЇНЫ ,вєпшпєцєх Йлхүт хїн СГҮХНОНО Л гэвагЭ “їнх8л днүд йннднЯ4 -- ЛНї18 Чү лйнгүх мнидє наалт -Ын алдан хадүүл(д88 йүЛ хєдпєєшнЖ їїнд дєєл үүнл8д мнхвь үд наБАЧ гнв7 овдүє аксиина лад | “Дд6яШ хєдүүднин дүд дөдӨ По пєн шонг «Ёвтвлав. ЭБ84үүлвс ,дватБиВХ ЯВАХ во дєхєдүүднн ивткава 48? сСХүүх їствТ ,ЙєтєєппєаүХ йатоваллас ,Дүтледлет ДҮҮД | ДНЄ лєдєєдцү «чп фЄЄТНР Ч Малсахнвиүлйлылл сршихлүгд БАЙГАЛЬ || ХАМГААЛАХ “САРЫН |. “АЖИЛД : З, ВОСКРЕСЕНСКАЯ їлШ п2220720220220777 УЛЬ Л ОВЫНХНЫ ЦЭДЭРЛЭГ Симбиротт” Ульянопынх- ны цэцэрлэг байдаг. юм, Тэдний байшингаас Покн- ронскийн гудамжпы тал- бай хүртэл монгон улиан- гар, саглагар хайлаас, ха- шааны дагуу, алтан харга- на болон голт борын бут- МУуД ургажээ, Эпд төрөл бүрийн жимсний мод, бут бусдаасаа их юм. Тэдлий- хэн цэцэрлэгээ гэр бүлээ- рээ арчилдаг байсан бо- гөөд Ульяновынхны |амь- дарч байсан 1878-1887 онуудынх шиг тэр харэа- раз хадгалагдан: үлджээ, Хапар цагт лийр, интоор. алимны модны цэцэгс цай- ран ягаарч харагдана. Мо- дото гудамшаар явахад «Айягийн бяцхан ойд» ао- рийн эрхгүй зогсох болио. Гагаэвчийн дэргэд «Аавын пь ийтоор» цагаан өлгөө дэлгапхэн цэцэглэпэ. Саша Володя, Митягийн хэн. нь Ч гасэп хогшии хайлаасны бүдүүн мөчрийн ацан дээр сууж пом унших дуртай байзила. Сэхээрчийн (01111:0 хол «Ээжийн нь» ургуул- сан алаг цүдэн, анхилуун, сайхан хорхиног, дунд нь сарнайп бут бүхий цэцгийп манлал байна. Эпэ ойд л хүүхдүүд нь байгалийн сайхпыг мэдэрч хөДөлЛ- морт шамдан га зар орпоо ЧНМАг сурсан ллсээ Уиранны Випницен му- жийн Гайсип хэмээх бяц- хан-хот Ульяновсноос хол оршино, Энэ хотод олоп НилИЙП өмнө байгуулсат Лоеиппий” муласйтай да» туур байр бүхий цэгэн сур- тууль байдаг юм. Энэхүү сцашийншанашатанигаслшийшиинтитиншийигиийнинлиннин ити НАЙЗ. Ольга, Молом, хоёрынх Ойо байдаг болохоор Өглөө бүр уулзая Өдөр бүхэн тоглосоор Хэн хэн нь хэлээ мэднэ. Жль аль нь "Аав зажийгаа тапина. "Адилхай хоёулда Зургаан настай Ингилхэн хоёулаа Зурах авьяастай 3 уламагцаа тэд ) «Уран бүтээлэл» эхэлнэ. Зурах харандаа Зузаан лэвтрээ бэлтгэнэ. Ольга эхлээд Онгоп матин зурна. Молом хажууд нь А--81310 мулейг тус сургуулийн ах- лах ацгийнхан үе залгамж- лац аасаж! шийэчилсээр иржээ, Тэд ЗХУ-ын олон үндэстний болон бусад ор- ны хал дээр хэплэгдсэн Лениний аохиолуудыг цуг- луулсан сайхан номын сан- тай юм, Энд альбом, Владимир Ильичийп: хамтран зүт- гэгчдийн захидалтай томоо- хон хавтаспууд,тус мужаас Лепиний одонгоор шагнилг- дагсдын зураг таяпигджээ, Музейд тус хотын олоп мянган оршип суугч болон гадаадын төлөолоөг- чид азочилиО. -- Муаейг цаашид улам сайхан болгол хоөг- үүлэхэд юу хиймэвр бай- на гэж 2 жилийн 11) надаас музейн зөвлөлийн гишүүд асуусан їом Танай сургуулийн орчим сул газар их байна шүү дээ. Эйд Ульяповынх ны цэцэрлэгийг Украины газарт тарьн тэдний аж- Лыг үргэлжслүүлэхийг пино- перийп бүлгэмийн" хүндэт Син ШиНН хувьд зөрлөмөөр байна гэж би хэлж билээ 1980 оны дөрвөй: сарын эцсээр би Гайсип хотоос цахилгаап авав Үүнд: «Та- НЫ зөвлӨлгөӨ| бид бие- лүү! лис дөрөвдүгээр сарын 22 ид Улвяновынхны 111-5 царлагийн апхны модыг суулгав Хамгийн сонир- ХООЛТОЙ нь- цэцэрлэгийн суурийг. тавихад боллоо. Сургуулийп хөгшимд ЗХУ ын сүлд дуулал эгшиглэн Цут, ларагсдын алга ташил- Морь, тэмээ. аурна. Хоёулаа элбээд Хот тосгон зуриа. Өтгөн тариа Өргөн хөндий зурна Гарлийн шон Зам, гүүр зурна Гэр хашаа зуриа Өндөр барилга Өргөгч цамхаг Сунагар яндан Суунагласап утаа... Хүссанзэ зурна Харсанаа зуриа Дээр нь бас Дэлхий ертөнц, Сар, пар ауриа, Сансрын хөлөг зурпа. Бүхээг дотор нь Өөрсдийгөө. зурна Бүр дээшээ Өндөрт хөөрснөөр зуриа, Бөмбөрцөг дээр Бөөн хүмүүс агсан: Бүгдээрээ баяртай Бүлээраа хөгжилтэй Бөмбөр цан Дэлдүүлэнхэн зуриа. Бүрээ бишгүүр Үлээлгэнхан зуриа. Улаан туг Иамнрууланхан Уриа лоозон зурна “ Ярайлганхан зурла Ольга, Молом хоёрыг Үдэж байгаа нь тэр гэнэ, Орон бүхний хүмүүс Үлдэж байгаа нь энэ гээ! Зурсан зураг иь амилжс Удахгүй тэд инснэ Зорьсон хүсэл нї бїслис Улам зузаан нохөрлөй0 Багш БАЛЖИИННЯМ тын дар зочид цэцэрлэгийн апнхим модыг суулгав, ЦЯ- царлэг байгуулахад мапай тэргүүний сурагчид ч идөавхтэй оролцлоо, Улья- 1191:1011541171) цэцэрлэгийг гурван үелйн хүмүүс пио- нерүүд, комсомолчид, ком- мунистуул байгууллаа, Сургуулийн Дэргэдэх гу- дамины хоёр талаар энз цэцэрлэг ургаж байна.Мөд- хөл эйз моднууд сүндэр- лэн Ульяповынхны гэр бү- лийг ямагт бидэнд санаг- дуул байх болно ч Бид цэцэрлэгийг |Улья- повск хотып Лепипий” му- зейл ажилтнуудын өгсөн зөвлөлгөөний дагуу .бай- гүуллаа. Цэцэрлэгийн орох хаалган дээр «Энд Улья- нопынхны цэцэрлэгийг та- рип»: гэсэн хаяг хадлааг гЭэлс захидалдаа. тодорхой бичээ. Хоёрдахь цэцэрлэг нь Тульеск, мушийн- Алеислиа хотын туравдугаар сур- 17477) тийП дэргад байгуулаг дав Опз с ургууль маших АМЬТНЫ ДАЙЧИЛ 12 цэрэг даргаасаа 20- нтгийн зайд орших бай- раид нэг зэрэг (хатт) ачих тушаал авав, Гэхдээ ааа- пал аптомаший хэрэглэх ёстой байлаа. Тэдинї ма- дэЛД шолоочоос гадиа 4 хүл суух аайтай суудлын автомашин їйэг байн, Дай- чид аолоочтойгоО яах ту- хайгаа ярилцаж тохиров. болооч: -- Ви цагт 20 кт хурд- Ши иИШЦИИ 1 11 0 Ц ИЦЦ ЦЦ1111111 01111Й1 110111 ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮДЭЭС СУРАЛЦТЯ. хүндэтгэлтэй чїмэгласэн Ленипий тасалгаатай ашаэ. Она голып эрэг дээрх пар- сан ойц цоорхойд баригд- сан тус сургуулийн омно нилээд их талбай байлаа. Энз зайд Ульяновынхны цэцэрлэгийг суулгахаар пноперүүд, Комсомолчид шийдэл сургууль дээрээ Ульяновынхны цэцэрлэгт мод, жимсний бут суулгах уралдаан зарламээ, Владимир Ильич бай- гальд хичиээн их дуртай байсныг бид мэднэ. Уул, ус, ой мод, жаргаж байгаа нарны р он- гөний. хоршлыг өндөр үнэлж. тасалгаандаа. хэ?- рийн цэцэг, иогоо авч шрох ДУртай байсан» гэн 1а- деуда Нонстаптиповпа дурсаж байтээ Владнмир Ильич эгч дүү нартаа хилийн чална- Даас бичсэй захидалдаа мөн Хавар Зун Болгад маань ч сайхансан» 11 0 11 1 11111101 11071011 110 11011 0) 0100 ХҮРЭЭЛЭНД 50Л(0Н ямар болж байна. Энд хавар эхэлж л 7їимсний мод цагаан цэгстэйгээ байгаа нь «Сүүн» дотор л байгаа юм шиг...» гэсэц мөрүүд их байдаг билээ. Тэр хүүхэд ахуй цагаасаа Волга болон оөө- рийп цэцэрлэгээс эхлэн бү- хий л амьдралын туршид байгалийг бишрэн. түүнийг хамгаалах талаар үргэлж санаа тавьсаар байжээ, Ульяновынхны цэцэр- лэг сайхан! Тэр тусмаа Ле ниний аль Ч музейд цэцэр- лэг сайхан чимэг болдог юм. Эна нь Владимир Ильич болоп тэдний гэ- рийпхэпд зориулсап амьд хөшөө билээ. Мапай орны бусад сургуулиуд Гайсин, Аленсины сургуулиудын исйшээг аваасай гэлс маш их хүсэж байна. Ульяйа- вынхны дараагийн цэцэр- лэг хаана байгуулагдах бол? Орчуулсан 2 ҮЛ, ПҮРЭВЖАВ ЯВДАЛ Амьтпы хүрээлэн- гийн 23 торноосоо гарч зуга- тав. Тэднийг олоход манаачид тусалцгаая! сармагчин ТШ 1111 7 20111011 5) байна... цэ- шилний зИШИНИШиИИННИНШИНИ - Г,3 1-4 вл ЗАВТАЙ “засгганниллшислыны - тай явья. Харий та нар явгайаар ямар хурдтай япах нэ? гав. -- Бидний хэн нь ч цагт 4 им явж чадна гаж Дайчид хариулан -- Нх сайн тэгвэл би эхлээд дөрвийг чинь суул- гаж тодорхой нэг гапар буулгаад буцалж: ирээд нө- гөө дөрвийг нь апья. Энэ хооронд үлдсэн хэсэг нь тодорхой зайср туулсан байх хэрлгтэй. ЦАГТАА, Ийл маягаар бүх заман туульн. Харни та нар зөв- хөн тогтмол хурдтай л лвах хэрэгтэй гэв. Н(олооч болон дайчид тохиродцсо- ноороо явж заасан газар зэ зэрэг хүрлээ. Бүх за, мыг туулахад дайчид хэ- дэн цаг зарцуулсан бэ? «Тиное свободнос Мя» нотоос рЖЭцБүүллый10201 вре- дрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ ИНДЕКС --14230 зо дэх В, НИ. ЛЕНИ! ЛЕНИН АХ ЭХ БОЛ жилдээ ХЯрнө НАМ. ХОЁР ИХЭР ТӨРСӨН ДҮҮ ЮМ СОН ТҮҮХЭНД ХЭН НЬ Ч ГЭСЭН ҮНЭТЭЙ ЮМ лЕНИН ГЭЖ ХЭЛЭЭД НАМАА БИД НЭРЛЭДЭГ НАМ ГЭЖ ХЭЛЭЭД ЛЕНИНЭЭ БИД ДУРСДАГ Ф М32: (1771) / ОНЫ 5 ДУГААР САРЫН 1.) ПАРТИЯ И ЛЕНИН- БЛИЗНЕЦЫ-БРАТ”ЬЯ КТО БОЛЕЕ МАТЕРИ-ИСТОРИИ ЦЕНЕН? ї МЫ /ГОВОРИМ- ЛЕНИН ПОДРАЗУМЕВАЕМ- ПАРТИЯ МЫ ГОВОРИМ- ПАРТИЯ ПОДРАЗУМЕВАЕМ- ЛЕНИН... (В. МАЯКНОНСНИЙ «ВЛАДИМИР ИЛЬИЧ НАЙРАГЛАЛААС) ЛЕНИН» 5 ШЁ в т1| с 1982 ОНЫ 4 САРЫН 21. Ө. ЛХАГВА Н 2 ( ҮНЭ 10 МӨНГӨ Манай эх орон далар жил бүр уламжлал болон зохиогддог коммунист суб- ботинцгт нийслэлийн сур- гуулиудын пионер сураг- чид идэвхтэй оролцдог би- лээ. Энэ жил сурагчид субботиикоор сургууль орч- ноо тохижуулж, мод тарьж, цэцгийн мандал байгуулан В. И. Лениний” мэндэлс- ний 112 жилийн ойд хө- дөлмөрийн их амжилтаар бэлэг барилаа. 13 дугаар 2890 багш, сургуулийн сурагчид мо- донд тогаОо хийх, суваг, шуудуу татах, бут сөөг суулгаж, цэцгийн мандал байгуулах зэрэг алил хийв. 1--3 дугаар ангийн баа- тарчууд сургуулийн орч- ны талбай тохиинуулж, 2 тонн яс, хагас тонн хаяг- дал төмөр цуглуулж ту- шаав, нэ ажилд 6-гийн «А»,8-ын «Б», 9-ийн «В» 10:ыЫн «А» «Г» алгнуд идэвхтэй ашиллав. 33 дугаар сурагчид 80600 зам талбай цэвэрлэж 860 ширхэг модны нүх ухаж услалтын «истєм байгуу- лав. Улсын «бэлтгэлд 2 төни төмөр, 15 нг гууль, жимсгэний шил 1467 шир- хэг, 1480 нг яс цуглуулж тушаалаа. Субботникт 7- тийн «Бэ» ,«В», 2-ын «А», 9-:ийн «Бе», 10-:ын «Бэ» апгиуд сайн оролцож бус- дыгаа хошуучлав. Гуравдугаар сургуу- лийн 5--10 дугаар ангийн сурагчид 55 ширхэг мод: ны нүх үхаж, шуудуу та- тан цэцгийн мандал бай- гуулж 2000 нв метр тал- сургуулийн нв метр Зураг дээр: Ппонер су-рагчид коммунист суббот- нинийн- талбарт байн зам цовэрлэлс төхиг жуулав, Мөн 570 ширхэг үзүүлэн таниулах матс- риалыг засаж салбэв. Сурагч Х. МААМ М. ЧУЛУУНЦЭЦЭГ Нийслэлийн 72. дугаар сургуулийн 1500 гаруй пионер сурагч шеф хайр- цагнь.. үйлдвэрт ОЧ ажилласан юм. Тэд 2000 ширхэг хайрцаг заспарлан, 300 ширхог хайрцаг ши- нээр хадаж тушаав. Мөн бага апгийи баатарчуудын дунд хаягдал цуглуулах хөдөлгөөн ернөж 3700 иг яс цуглуулж, 1000 гаруй шоо мєтр талбай цэвэр- лэж тохишуулав. Энэ ажилд 4-ийн «А», 8-ын «А», «Б», 9-ийн «А» 6-гийн «Б» ангийн сураг- чид идэвхтэй оролцов. Сурагч Х. ХҮЧИТХАР Нийслэлийн 583 дугаар сургуулийн 7--10 дугаар ангийн 900 сурагч 400 шоо метр талбайн зам аа- сал, модны нүх ухлаа. Мөн дэх сургуулийн. дэрга- туршлагын талбайн хөрсийг сийрэгжүүлж бордов. 1--410: дугаар- ангийн сурагчид «Алдаг- дал хаягдал ашиглах» цуваагаар жимсний шил 1400 ширхэг, 9000 нг яс цуглуулжээ. Уг цуваанд Я. Улаанцэрэн, Л: Цэдэн- бал, Гэрэлмаа, Аюушэжав, багштай 7-гийн «А», 9- ийн «А», 8-ын-«А», «Б» ангийн сурагчид сайн оролцож бусад йнги бул- гээ хошуучлав. Б. ПҮРЭВСҮРЭН т ЛЭ 111 Ш! дорис өдрийн нормоо 330 хувь, хатаах тасгийн ажил- . чин Н. Гончиг 230 хувь, залуу ажилчин Т. Цэрэн- мягмар 228 хувь .Я.Алтап- гэрэл мастертай хамт олон 113,3 хувиар бие- лүүлээд байна гэн: цехий дарга Б. Бямбасүрэн ярьж: 5 байлаа. “Тэнд хамтлагийн В. И. Ленийий мэндэлс- Хүүхдүүд 15 минутын та- ний 112 шилийн ойд зо- бархлын тоглолт хийв рнулсан бүх нийтийн ком- Аялагчид. савхин эдлэлийн мунист Отник"їй ӨДӨр хоёрдугаар үйлдвэр дээр Хосё-Мартийн нэрэмтит ирлээ. Өдрийн нормоо 262 10 илийн 532 дугаар сур- хувь биелүүлсэн бээлийний гуулийп улс төрийн дуу- тасгийн оёдолчин Д. Мяг- ны «Нарны дуулал» хамт- марсүрэн, 253,5 хувь бие- лаг кдицертын аялал хий- лүүлсэн үйлдвэрийн 4 лээ, Ням гаригийн өглөө- удаагийн чанарын аларга ний долоон цаг гэхэд авто Оёдолчин 9. Эрдэнэчимэг засварын заводын ажилч- парын нэрэмжит тоглолт ДЫН коммунист Ссубботни- хийлээ. Үйлдвэрийн ком цийн нзэлтэд оролцол: мунист субботцикийн шта анхны тоглолтоо хийв: Да- бын дарга, инженер Л раа нь мэргэжил сурталч- Гэндэнсүрэн хүүхдүүдийг лах группийн хүүхдүүд савхин гутлын. үйлдвэ- халамжлап хүмүүжүүлэгч- рийн -Э. Батчулуун мас- дийнхээ хамт төрөл бүрийн тертай сөдөс хаягдал машин техник дээр амил- ашиглан бүтээгдэхүүн лав. Найман цагт Хөнгө! үйлдвэрлэдэг тасгийн хамт ба хүйсний үйлдвэрийн олонтой уулзууллаа. Мом яамны харьяа барилга муцнист субботиикоор 00- конторынхпы коммунист долчин 1 Алтангэрэл | субботникийн талбарт «Хө- хамт олноо өнөөдөр хо- дөлмөрийн урина» СЭДЭВТ шуучила байна гэж мас- Нонцертоо тоглолоо. тер ярилаа. Оёдлын ма «Наргы дуулал»-ынхны шины шаагих дуу гита- тоглолт ажилчин ах эгч рын уянгалаг эгшгээр со нартаа улам их урам 3з0- лигдов риг нэмсэн юм. Арьс ширний үйлд- Ингэж«Нарны дуулал» вэрийн нэгдлийн шевретийн хамтлагийнхан 2700 га- үйлдвэрийн цехэд ирлээ. руй хугл ая дуугаар үйлч- Энэ үйлдвэрийн идэзлэх лэл Хамтлагийн гишүүн тасгийн ажилчин чанарын аварга Д. Цэдэв- Ариунаа, МАЛЧНЫ улсын-сурагч Д. Сэрчиижав, Т М. Баярсайхан, малын хорогдолгүйгээр онд мэнд оруулдаг юм. Өвөө хонио бэлчээхээр өглөө нартай уралдан нам- хан саарал морно уна- саар гарна. Би найзуудтай Шинэ улирлын хичээлд ороод иилзэд олоц хоног өнгөрсөн боловч манай ан- гийнхны амралтын тухай гаа гэртээ үлдэж хотны яриа дууссангүй. Харин Ч хүйдэс цэвэрлэх, хашаа улам өргөж байв.Т.дбүгд хороогоо чигжиж дулаа- лах, хурганы хэвтэр буу- цыг солих, гээд л тодор- хой нэг ажил хариуцан хийнэ. Орой хургаа хот- луулж, тэжээх, сул доройг нь ялган арчилнг сувил- даг байлаа. Мөн малч- дын дунд суурийн хүмүүл:- лийн ажлыг зохиож ариун цэвэр соёлжилтыг сайжг- руулах зорилгоор ариун цэврийн эргүүл ажиллуу л амралтаараа зүгээр суу- сангуй. Ихэнх нь төл хү- лв.... авч “бойигуулахал Орд, эв. Зарим нь малч- ны суурь, бригад, нэгдлийн баярын бичиг, сайшаал шагиал ч авсан байлаа. Би Ч гэсэн хөдөө байдаг өвөө- гийн дөө очиж хурга мал- лалцсан юм. Өвөө маань жил бүр 500 эр хурга ха- рнуцан маллаж ганц Ч 8, Дундговь аймгийн Эр-|цан 500 гаруй бого мал “ДЭНЭДалай сумын 10 жи-| төллүүлж, нхэр төл ОНИЙН сургуулийн (5Б» ашгийн сурагч Б.|цог одоо долдугаар ангина хаврын амрал.| онц сайн сурлагын дүн- таараа эцэг, эхдээ туслал |төй-төгсөхөөр шамдан хїї «ШИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС» ЖИГҮҮРЭЭР Л, Оюун-эрдэнэ, Н. Маг- найжаргал, Б. Ариунаа, Ц. Битбуяц, нар гитар, куба аид нөхөдийн бэлэг- лэсэн сонтанн хэмээх ц0- хилуур хөгжмөөр чадвар- лаг тоглож: тэдний дуул- сан «Алтанбулаг», «За- луусын үдэлтийн Дуу», «Багануур», «Арван зур- гаан насны Дуу», “«Эплх өглөө», «Нарны дуу» 433- рэг дуунууд ажилч хө- дөлморч зүэгч иарт нь сайхан сапагдлаа, Ая- лал дуусч хамтлагийнхан сургууль. дээрээ ирэхэд нємын " үүрийн. дарга Н. Нямаа даргатай сургуу- ЛИЙП. КОММуНИСТ Ссуббот инкий таб. ажлаа дүг- нэж байлал Сурагчдын зөвлөлийн дарга Н.Ням- дулам --Өнөөдөр Ч .Цээпил багштай. 9-ийн Гь,2Д Батиха багштай 4-ийн «Е» Нлапдия Захаровна багш- тай 4-ийн «Гэ», Г. Изпгүй багштай 8-ын «Бэ», Н, Цэ- Д нцдамба бапшцтай 6 гийн Х», С ,Гиймаа баглтай 5-ЫН «А» эрэг ангиуд бусдыгаа хошуучлан. ажил- ланс ангийн ла сайн үйлсийн тэмдэглэл бичүүллээ. гэхэд улс то рийн ны хамтлагийн хац ая дууны аяллынхаа Т5 АїЇ папорталлаа Ийнхүү тус. сургуулийн паспортод 1600-гаад Сурагч. 40 га руй багш оролцсон ком- мунист субботник хөдөл- мөрийн баяр, ая дууны баяр боллоо Л. ГАЛМАНДАХ ХОТОО ДУРСАН САНАНА лав: .Бид бас малчны Хх0- тТОНД ЗӨВЛӨЛТт-- МОНГОЛЫН сансрын хамтарсан нис- лэгийН-нэг жилийн ойг хөдөлмөрийн өндөр ам- жилтаар- тэмдэглэп. өөрс- дийн бэлтгэсэн «Сансар» сэдэвт юм. концертоо тоглосон Хөгжилтэй сайхан ажил- лаж амарсан малчны хо- тоо сургуулийн танхимаас дурсан ярилцсаар байна. Баянхонгор аймгийн Шинэ-жинст сумын дунд сургуулийн 5-ын «4А» ангийн сурагч П, БАТБАЯР чээлдэт байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Б.Алтан- 7-гийн | хүлээж авчээ. Б, Алтан- | цог, Ц. ЭНХТҮВШИНГИЙН авсан гэрэл зураг Нийслэлийн 13 дугаар сургуулийн захиргаа в.и. Лениний мэндэлсний 112 жилийн ойг тохиолдуулан пионер сурагчдын дунд орос хэлинй баяр зохион явууллаа. Сурагчдын орос хэлний мэдлэгийг ДЭЗШ- лүүлэх, тэдэнд ярианы анхаарч дадлага олгоход орос хэлний хичээлд та, рааж өгөх материал, Зу” рагт үзүүлэнг ашиглаж байна. Орос хэлний баяр угтан: зөвлөлтийн ДУУ. шүлэг сурах хөдөлгөөн өрнүүлснээр нийт сураг чид Ланипий дуулах дур тай: байсан дуу болон шн- нээр «Ленип всегда с на ми», «Хорошо быть спорт сменом» зэрэг дуу сур лаа. Мөн нийт анги бүлэг орос хэл дээр сонип. гар- Завстам. Лепина гаж верныг» сэдэвт уран зохио лын үдэшлэг ахлах ангну дын дунд зохион. Орос хэлний мэргэжилтэн багш Гїзталья ПНинолаевнзэ Би лыкийн удирдлагаар жүлс аймгийн сумын дунд пионерийн 60-жи «Зөвлөл- су- Баяихопгор Баянцагаан сургуулийн бүлгэм БХПБ-ын лийн Ойг угтан тийн-анд нөхдөөсөө ралцья» хөдөлгөөн өр- гүүлж «Залгамяс үе» ая- ны нэгдүгээр үе шатны хугацаанд хийсэн ажлаа дүгнэв. Энэ хугацаанд тус сургууль дээр «Зад угаагч»-ийн аяллыг сар тутам зохион явуулж соёлч тэргүүний анги су- рагчдыг шалгаруулан дүг- нэж байв. Баатарчуудад зориулан «Өсвөрийн |на- хиа» клуб байгуулан авь- яаслаг тэргүүний баатар- чуудыг хичээллүүлж бай- на. Мөн «Өсвөрийн хошин шогчид» илуб байгуулан авгиудын дунд шогч Ду- ран” ажиллуулдаг боллоо. Сусагчдын сурах идэв- хийг . өрнүүлэх зорнил- гоор пионер баатарчуу- дыг халз уралдаантай амлгшалуулдагаас сурлагь амжалт эрс дээшиллээ «Ангн хамт олон бүр зөв лөлтийн пионерүүдээс нэг сайн зүйл сурч эзэмшье!» 2 ОРОС ХЭЛНИЙ БАЯР: 48 тийн дугуйлангийн сураг. чид зөвлөлтийн хүүхдийн нэрт зохиолч К.И. Чу. ковскийн «Айболнт» о- хиолоор тоглолт бэг үзүүллээ. Жүжиг 5-ын «А» ангийн сурагч Айпх-(4 цэцэг, 5-ын «Г» ангийн сурагч Ганболд, 6б-гийн «Г» ангийн сурагч Сан- сартуяа, бггийн «Б» ан- гїйп сурагч Батболд, 6- гийн «Вэ» ангийн сурагч Наранмөлх нар чадварлаг тоглож багш, Сурагчдын талархлыг хүлээв. Мөн орос хэлний багш Ч. Дол- гор сурагчдын дунд Л. И. Брежиевийн «Атарь 40- хиолоор орос хэл дээр ун шигчдын бага хурал хий- лээ. БХПБ-ын 60 эжилийп- ойг угтаж зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолчдын а3о- хийл, бүтээлээс сурагч бүр нэг ном орос хэл дээр ун:шиж түүгээрээ шүүлэг өгсхсд бэлтгэж | байна. Одоо тус сургуулийн пио- игр сурагчдын дунд «Их Лепиний хэл-орос хэлийг шамдан сурцгаал» хөдөл- гоєн өрнөж байна Сурагч Х. МААМ ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮДИЙН ТУРШЛАГААР... урнан дор бүлэг, пионер бүр зөвлөлтийн хүүхдүүд- тэй захидлаар харилцаж тэргүүн туршлагыг нь сургууль хамт олондоо нэвтрүүлис байна. Сурагчдын сурлага хү- мүүжлийг тодорхой үзүү- лэлтээр дүгнэж | шалгар- сан тэргүүний анги, Ссу- рагчийг сургуулийн радно нэвтрүүлэг, ханын сопи- ноор сурталчилдаг юм Багш «сурагчдын дунд «Арвич хямгачаар алнил- лаж сурцгаан» хөдөлгөөн өрнүүлж дэвтэр, цом ашиглалтыг сайжруулж дэвтрийн нэг ч хуудсыг урахгүй бүрэн ашигла, сурах бичигтээ хавчуулга хэрэглэж сурцгаав. Бид зөвлөлтийн апд төхдийн хөө пиоперийн байгуулла- гын 60 жилийн ойг сур- лага хөдөлмөрийн их ам- шилтаар угтахаар олон хэлбэрийн сонирхолтой зүйл сапаачлай зохиож байна. Г. РИНЧИНДОРЖ Авхаалж самбаа, орэл- хэг зорнг Хонх дуугарлаа. Зав- сарлалг байгаа. сурагчїїд шинэ гарсан мэдээлэл бү- хиН самопрын дөргэд цуг- ларч нэг зүйлийн тухай их л шамдан ярилцана --Телевицээр түүний тоглолтыг харсан гэйс нэг нь халэхэд нөгөө иь «спор- тын гимнастикаар таргүүн байранд орлс алтан медаль авсан 2-ынН «А» ангийн сурагч Рагчаагийп Ошюун- чимэг» гэм: чангаар уйши- на. Зарим нь «Ги Оюун чимэгийг тапина. Түүний тоглолтыг үйэх дуртай» гэж ярина. Эпэ охий бол цийслэлийн 15 дугаар сур- гуулийн 2-ын «А» айгид сурдаг. Тэр Ө настайгаасаа уран гимпастишсч эгч Отоуц билэгийнхэа. Зөвлөсгөөр спортын гимиастикаар хи- чээллэж, эхэлсэн юм. Би- : ҮЛГЭР ЖИШЭЭЧ- ОХИН еёнин тамирын багш Сэрээ: төртэй уулзахад! : --Салхан болсон Өснө- рийн гимпастикчдийн тэм- цээнд. Оюунчимэг маапь амжилттай оролцолс тэр гүүл. байранд шалгарлаа, Манай Оюунчимэг их мэ: рийлттэй охип шүү. Бид хоёр агил хичээллэж байна. Энэ хугацаанд гимниастн- кийн нарийн техпин ходол- гөөнийг сайн эзэмшил улам өсч яваа юм. Ялангула түүний азорьсопдоо хүрэх гэсэн шаргуу эрмэлзлэл уйгагүй мэрийлт нь найз нөхдийнхөө талархлыг хү- лээдэг юм. Г, АЛТАНЦЭЦЭГ | » Анги дэвших ба хөхсөх шалгалтад зориулан: «ҮҮ 5 Юоодтыд "Орос хэл--Эрдэн мэдлэгийн түлхүүр.” Ш.Нэрхилсын БИЕТ ПАРТИН ГОРЯЧО ПРИВЕТСТ- МАНАИ ХӨВГҮҮД ОХИД ОРОС ХЭЛ СУРАХ ГЭЖ ЭРМЭЛ- ВУЕ ЛЕНИ 1ТОШЕЙ И ДЕВУШЕК К ОВЛАДЕНИТО ЗЭЖ БАЙГААД НАМЫН ТӨВ ХОРОО ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЖ руССКИМ языком. БАЯНА Я71Ү7 ! ГА. шэн хВвЦэннОН ИМ, КАК И НАШ. РОДНОН ЯЗЫК, ОРОС ХЭЛ ТЭДЭНД ҮНДЭСНИЙХЭЭ ХЭЛНИН НЭГ АДИЛ ЭРД- ВЕРН КОМ И ПУТЕВОДИТЕЛЕМ В МИРЕ НАНИН. МИЙН ЕРТӨНЦӨД ХҮРЭХ ЗАМЫГ ЗААГЧ, ҮНЭНЧ НӨХӨР НЬ н БОЛОХ БОЯТУГАЙ. Ю. ЦЕДЕНБАЛ Ю. ЦЭДЭНБАЛ шродхил .. боловсролын хот, осгон гэрийй гэжэлэ- Э Составьте словосоч6- “дал их байдаг Энэ нь бу гийн зүйлийг сайтар ллгач ШШГН 1 “сурагчид” ари гаар мал болоп зэрлэг амьтдын | тамия со словами: п. нонЦс юм. Цээлсилис тогтоосон | мэдэж, гол зүйдийг анхаар- Ё шЕ- дөйт ? Сэдвээр: хүүриэн їрих юм тервал учвбиая “Четперть) лийг ярна болгон хэлэх на тий хичээлээр їнги дэвших эйїрим билетэд уран азур- Ч) СЕРЕДНЕЁ ОТ ы ЁДүн в Үү сэг цнийн хэдөлгөөний 3, Яриандаа зайлшгүй хэ ба сургууль «төгсөх ам гийн загуулгыг ярих, цээ- начале (учсбшай год). в илрэл, харьцаа төдийлэн ха рэгдах үг хэллэг зэргийг шалгалтыг программын жилсэн шүлгээ унших дагл- чачале (ппошлая веделя) рагддиггүй Оэтсад: уг ӨГүүЛ соплгож авна дагуу. Өөгїїэ, Шалгалтын би- гашар байгаа. Бүх билетийн Напишитн с инмц предло- бэрт бие, санаа бариглаад 4.Эпэ сэдвээрээ юмуу, төӨ- лет бүр хоёр асуулттай хоёрдугаар асуулт нь өгөгд- ЙЄНБЛЯ Ба чөлөөтэй биш байдаг. Ишгэж сөөтэй содвзэр бичигдсэн байна. “Шалгалтаар хүүх- сөн үг, холбоо үг, угтвар ! ! т ХОГЬ амжилттай дүй ав өгүүллэгийг уншаад тэндээс дүүд та нар үгийн баялагаа | үгийг оролцуулан өгүүлбэр 3243 5ХУ бал юус яаж ашиглахаа сайтар ашиглан хэлний зүйн мате- зохиох даалгавар юм. 1, Прочнтайте її тер яь, хэлпий алтад тулгаан бодно риад, ириа хагжүүлэх..сэд- їКишээлбэл ЦаУЭЛСал дуЛ: шаг сн Зэлтгэхдээ орос хэлний су "Төлөвлөгөөний дагуу хийцл дагуу. зохиож, ай. Бизет М4 ҮНЭД дт дох рах бичгээс гадна түүх. га ярьж сургуулилах дэс да руулас ярица. Богино хэм- 1, Расскшп о слосїйї шко- зйЭД ЭДВСҮГЧЕР СЛСДУКЛЦН мар -зүй, уран сохнол гэх | аатай ажиллапла. Түүнээс жшаэнии өгүүлэл, сэлвийг ле. (Обьбм 50 слов) НСБЭҮЛУРНҮЛЫН Ё АРЧНТБНТ, 11 хичээлүүлийн сурах биш цээжлэх гэх хэрэггүй уншаад орчуулвлгүй. шууд 3: Составь 1 предло йн Ч ё: буцес тВИТСЛЬНЫЫН бичиг, Ас э Учир нь бэлдэж байх үедээ ойлго цасны ярих чадва- иеинл со. слопамт: 29 столд (соседпий) бОЗЕИЯП НО тий ил тгүүлийн материал та нар монгол орос толь раа шалгуулна, Мөн сонин из шкафа, из сумви, " риковый) ЗҮЧИЭН (четвертын) уншиж, ч, пянз, С0 хэрэглэж белана. Гол-нь энэ сэтгүүлийн. өгүүллийг толь библиотеке. ! 1ссЯц (старын) друзья. Сос зон хальсны бичлэг со с уДЭрТ холбоотой үйл ипдал бичиг ашиглан орчуулк : Билст 25 ТҮЙ ї ЛИН АВГЛАЕНИЙН өвлолтийн пино, дизфти 3 л гогцоо асуудлыг мэдэж ойлгоод утгын дагуу 0лс- 1: Составь рассказ ПО Д) р (П: “Мэдл эй ша 1 , тиапозитив үзэж мэдээ. ба- байх иь чухал. Нөгөө та- шийн асуултад хариулл Бархлцве (Обьём 50: слов). хад. чиглэгдсэн 9. дугаар РНМТ ЦУГЛУУЛАХААС ГАДНА ҮГ. аар мартсап зүйлээ сацуу харилцан, Япилцахад| Бэлт- 2. Составь .4 предлоше- їсуулт (-дугаар ангийг бод шчу4л шад лал уул нг тах юмуу, асуулт тавьж тус тээрэ, “Захидал, “цахил- йя. с предлогами) 8, НА) пол цилээд хүндэрч байгаа (О"ШН агуул удгли-АЛлэ захыг багшаасаа оросоор гаазн, зарлал зэрэг албан (гле7) д нь дээрх билетүүдээс тодор трпашш чадвараа сайжруу сүсч болно Бирїїйтг Ончих, өгөгдсөн. үг, Дөрөвдүгээр билетийн хой байна. Элэ тохиолдол) гАанал23 Эй 2 1 ходбоо үгийг аШигЛал/” хоёрдугаар: “астулта Жан ОЙН “ХЭВИЛҮЭтаН0 Нэг аг өөр бүтэцтэй Зургийн дагуу ярихын өгүүлбэр зохлох, монгол “риулт бэлтгэхдээ с (со) ял гӨгСЛН 1 БАЙД амс Ушшен огүүлбэрээр илэрхийлэн: болд хэан ДАРАА АМц х лнгэй Г байдаг, тэдгээр гийг санаж цээжилж тогтоо- рах нь зүйтэй, Үүнд вгүүлборийг орос болгохоо үгтаар үгүүд | бол зөвхөн | Ив тэмдэг пэр, тооны цэр 5 л сАУЛДТ т з дадлага эзэмшсэн байх Х»-| родительпый тийн илгалд оо төлөөнил иртэй яаж |зохио Сон Үс Өгүүлбэр Эл 4-Хаагү 1. Зургаа апхааралтай су Болдын Шалгалтын зорилго хэрэглэгдэж нэг юмыг нөгөө цон холбогддог болохыг гол т р СЭР, ух Эй дална нь хүүхдүүд та нарын орос Лү Ё эс. бу ОТ- шоп анхаарах хэрэгтэй 45 гэж Ё 2. Энэ зургийг хэц гэдэг хэлций мэдлэгийг удэлс Өл- ВМ ТРхСЛбүйЬ” ЗРЕЮМС УРАН Ч 1їйншээлсэл, ДЄхн, работжк: зураач, бүтээсэн, ямар нэр- гөрсөй программыг хэм-/ зааж монгол хэлний зүйн АРАВДУГААР АНГИ НЭЭ ад гэхэхсүүул Үчасс тэй болохыг мэд. Нэргүй тгээнд шалгаж, орос хэлийг гарахын тийн ялгалын -аас Х анги төгсөж байгаа су- ги БЫ шиг р ь. зурлсг байвал өөрөө нэр харилцааны хэрэглүүрийн оос, -ээс, -Өёс | нөхцөлтэй, |Рагчид ЇҮ ангиас хойш үз Хав аа: шййныг Ноггрүн ханн (гарчиг) бодож болно. хувьд ямар түвшинд эзэмш. тавдугаар билетийн | хоёр: СЭМ үг ярих, ушших чадвар торгэ: эй эххлүсл алан 3. Үйл явдал нь хэлээ сэпийг тодорхойлж, үнэлэлт дугаар асуултын В, ил, хөгжсүүлэх сэдэв, хэлний зүйн б-2--3рү жагүйн ир вэ- хаана болж байгаа, “уг үйл дүгнэлт өг. угтвар үг “монгол хэлины дүрмийн дагуу-ярнхаас гад буюу агдхагхүй ви явдлын эзэн хэп болох, тэд Та нарын ярьсап зүйл, дотор, дээр гэсэн үгүүдтэй "8 бөрийн санаа бодлоо бү Миллүлэргэннс бажхарс юу хийж бүтээж байна вэ? уншсан материалын агуул- утга тохирох учрыг юуны РЭН гүйцэд зөв илэрхийлэ- гада Детп работают на при- гэдгийг тогтоно, гын дагуу шалгагч багш, үрьд санаж түүгий үндсэн хийн хамт хэлж ярья “буй школьноч учтасткё Я поют но- 4. Зургаар ярих зүйлийн- цкомнссын гишүүд асуулт - дээр өгүүлбэр зохионо зүйлийн үндэслэл учир шалт- рую интергсную песню гэж | “29 ТӨлӨвлөгоөг гаргана. тавья| харилцан ярилцаж ХОЁР НАЙМДУГААР гадцыг пдотлох, үзэгдэл юЮм- үгийн нийлмэл өгүүлбэр 5. Энэ төлөвлөгөөний Да- сонсож, | ойлгох чадварыг АНГИ БЭЭ ЭН ла уулаха ХҮ- болгож болдог гуу ярихад зайлшгүй кхэрэг- чинь шалгаж үнэлнэ. Наймдугаар анги төг МҮүүсийн МӨр: ажиллагаанд Өгүүлбэр зохиох, орчуу- | 738 ҮГ хэллэгийг нэхэн са- Программын ёсоор 6 ду- сөж байгаа сурагчид 4-8 Л їгЭлт хий. сорийн сонир- ахдаа гол болон туслах гин- (9: гаар авгийп сураг: 1200-- дугаар ангид үзэж өнгөрсөн 2818. ЗрАЦУН Хулан ярих шүүдийн байрлалыг анхаа- 6. Зурагт дүрслэгдсэн үйл 1250, 8 дугаар ангийн су- материалын | дагуу ахуй, Хэн артай болсоп байх Ёстой. рахаас гадна үйл үгийд за- ЯРАЛЫН байрыг заахад На рагч 1800--1850, 10 ду- сургууль, нийгмийц амьдрал ар 0027 гй-шЭ2 ХҮргаЛ хирап холбох ёсыг сайн мэ- ёРВОМ (переднем) лане, гаар ангийн сурагч 2500 тай холбоотой сэдвийн ЕэьЛдлж бусын! Эгрүлсс дэх хэрэгтэй. Жишээлбэл, 61684. справа, нв. центре идэвхтэй үгийг эзэмшиж | агуулгыг 75-ас | доошгүй ӨҮҮЛОЙ ХОЛ” МАЙ “Шина. зстречать, рисовать, писать, | ЗЭРЭГ үгс ордог. Эдгээрийг түүнийгээ хэл зүйн дүр. үгзэр илэрхийлэн хүүрнэн үгтэй, хялбар “ материалыг пригдаснть гэх мэт олонп үйл 34авал мэдэж авиа, мийн” дагуу нөхцөл, дагавар ярьж, 8--410 реплик харил- | үнтиуд шуудц үхэж" үгийн тусагдахуун виннтель- Т. Төловлогоөнийхөө дДд- угтвар залган хувирган: цан ярианд оролцож чаддаг лэх ухааны хялбарчилсан ный тийн ялгалд хэрэглэг- ГУу Ярьж сургуулилна. яриа. бичигтээ зөв хэрэг- болсон байх ёстой, өгүүлэл, уран зохиолыг тол дэж байхад зачишаТьса, уз- Өгөгдсөн нөхцөлд (ситуа- лэж чаддаг болсон байна, Түүнчлэн хүүрнэсэн 04 бичиг ашиглан орчуулан ойд- 2еволөсЯ зэрэг үйл) үгийн ция) буюу сэдвээр яриа 30- НЭГ. ЗУРГЛДУГААР харилцсан яриандаа ҮЗЭГ- гон утгыг ярих чадвар эзэмш- тусагдахуун тварительный хиохдоо: АНГИ дэл, зомс, хүмүүслйн үйл «сан байх ёстой. тийн ялгалд, жить, участво- 1. Орос хэлэнд заншсаа Зургадугаар ангийн су- ажиллагааг жиших, |харь- Түүнчдэц үзэж онгорсоп вать, работать г.м. үйл үгийн ёсоор ахмад ба танихгүй рагчид үзэж өнгөрсөн ма- цуулах, түүнд хувийн дүг- сэдвийн дагуу зохион бичих, тусагдахуун предложный хүн үсийн нөхоД ба Дүү тернелын хэмжээнд 09 пэлт єгөх чадвар Эзэмш- уншсап буюу сопссон зүй: тийн ялгалд, тодходить, да- Хүнд хандаж юу гэж хэлд- зуурын дугналт, тодорхой- сэн Файна. 4-5 дугаар лийн агуулгыг найруулан рнть, шшамөга!їь гэ. үйл (гийг сайн мэдэх хэрэгтэй. сололт оруулан хүүрпэн ярьж янгид үзэн өнгөрсөн үг, бичдэг чадвартай болсон бай- /ҮГМ ЭН тусагдахуун дательный 2. Өөрөө асуулт тавих, чаддаг байх ёстой, Хүүрнэ- халний зүйн материалын на. Ийм учраас Х анги тог- ЛИН Ялгалд угтвар үгтэй ба | Нөгөө хүний тавьсан асуул- сзи ярна нь өөр Өөр бүтэц- хэмжээнд бичигдсэпл бөгөөд сөгчдийн орос хэлний мэдлэг, /Ү!ГҮЙ Хэрэглэгддэгийг ямагт тад хариулах, захирах, Хү- тай 7-9 өгүүлбэр бүхий 3-4 шинэ үг бүхий 0ЯЦ- цадвар шалгах билстийн. "ЭМ ОК байх нь чухал. (Мөн сэх, ярилцагчийн хэлсэн 504ас доошгүй үгийн хэм- хан (богипо) өгүүллийг асуултын хүрээ өргөжиж, тийн ялгалуудын угтварууд, зүйлийн талаар (санаа НИЙ- ївзэтэй байла. утга төгөлдөр :їїйад толь | агуулга нэлээд гүнзгийрч, “ҮҮНИЙ утгыг сайн мэдэх. лэх үл зөвшөөрөх, гайхах, Найз нөхөд буюу хүмүүст бичиг хэрэглэхгүйгээр утга хэлбэр инь тэмэгддэг. 2Ки: |Ш2аРАлагатай. баярлах г. м.) өөрийн харь- асуулт тавьж | сонирхсой, санааг нь ойлгон явч ТҮҮ- шээлбал: - Сурагчид В. НА угтаар цаа, үнэлэлтийг илэрхийлэх хүссэн зүйлээ мэдэх, хүний нийгээ найруулай лярих, Билет М4 үгийн виннтельный, шред- энэ тухай үзсэн, сонссоа, “асуултад товч тодорхой бичих мөш толь бичиг хэ- (1, Расскажтте о ХХҮЇ сьеа. “ОЖНЫЙ тийн ялгал дахь ут- | улшсан зүйлээсээ яриандаа хариулт өгөх, бусдын яриаг рэглэн шишилэх ухааны де КПСС гыг хутгаж хамт хэрэглэг- оруулах шаардлага гардгийг дэмжин өрнүүлэх чадвар хялбарчилсан өгүүлэл, уран 2.Иапишите 5 предлажепий (ЛЭХ нэр үгийн иохцолийг бу- анхаарах. эзэмшсэн байвал зохино. зохиолын хэсгийг уншиж со словосочстанняын: Сочи- РУУ хэрэглэх явдал түгээ- 3. Санаагаа товч бөгөөд Харилцан яриз нь 5--7 ойлгодог чадвар злэмшсой | неция А. С. Пушиина, му- МЭЛ байдаг. Иймд эдгээр ойлгомжтой илэрхийлэх. реплин (5--7 асуулт, ха- байх ёстой, зына П .И. Чайкойсиого, поа- УГТВар үгийн утгын ялгаас Уншсан сэдвийн утгыг риулт|-ийН хэмжээтэй байх Улсын шалгалтын билс- ма Д. Нацагдоржа, творчест- Х2Рьцуулан судалж зөв хэ- ярихдаа: Ёстой. Хариулт нь 2-43 тийн 1-р асуултад «В. ИЙ. во художийка, опыт передо- РЭГЛЭДэг болох нь чухал. 1, Зайлшгүй хэрэгтэй гол өгүүлбэрээс бүтнэ. Ленин», «На класс», «Как: вых жипотпоподов. Алив өгүүлбэрийн оөгүү- зүйлийг нь сонгож авах. Хүүрнэсэн ба харилцан мы нзучасм руссипй лзын» Билет 1827 лэхүүн гишүүн зөвхөн үйл 2. Ярих зүйлийнхээ т9- яриа нь үндэслэлтэй. нөх- «Мой родной їграй», «Наша 1.Расскашите 0 совместном үгээр төдий биш, бас үг- лөвлөгөөг сохионо. цөл шалтгалалыг гаргасан школа», «Сельскохозийст- совЄтско4МОНГОЛьСНомМ ноо- сийн бусад аймгийн (су- 3. Өгүүлбэрүүдийг тов- гадиа сурагчийн сенные О0у1-СЛИНСНИЯ?, мичесном полете. шеёстинтельноё полноё н чилж өөрийн үгээр болгон үзэгдэл, юмст харьцах харь «Москва» зэрэг үзэж өП- (2. Дапные слова разберите краткоё страдательцос при- хялбарчилж авиа. с цааг (батлах, үгүйсгэх, гай- гарсон сэдвэр зохион ярих, по составу: решение, моло- | “астне г.м.) үгээр илэрдгийг 4, Ярихдаа толовлөгоөний- хах, эргэлдэх, няцаах, зөг- мөпП зургийн агуулгаар дость, крикиуть, покраснела, Мартаж болохгүй. хөө дагуу борийн үгээр Чө- шөөрөх, татгалзах хүсэх гэх | ярих, «Новости Монголин» | счастливый. Прндумайте с Ямар наг сэдвийн дагуу лоөтэй ярихыг эрмэлз. Хаа- мэт) агуулсан байна. «Пионерскал пракда» сонин .ийнмн предломения. ярихын тулд дараах эрэм ла тололлөгөөгөө харахаас Зургадугаар аигийн | «Монголил» сэтгүүлээс баг- Шалгалтын нэлээд хүнд бээр ажиллавал илүү үр бусад үсд цаас харж унши- ихэнх билетийн | изгдүгээр шийн сонгон авсан Өгүүл- хэсэг нь программын аль нэг үнтэй байж болох юм. хаас аль болохоор зайлс- асуултад анги, найд нөхөр, ийг уншиж рчуулах даал- сэдвийн дагуу хүүриэн ярих үнд: хийх нь. зүйтэй. аав зэж, гэр орон, сургууль гавар бий. Үїїйшээлбэл: байдаг. Үүтийг тусгасин би. 1. Юуны тухай прикаа Сурган хүмүүжүүлэх ухаа- пионерийн зуслан, | зуны 00.) Билет 207 летийт пэгдүгаэр асуултын | Сайтар бодож толовлого9 4, «ны хүрээлэнгийн эрдэм шим. | , 9мралт, тилийн . дөрвөн 1: .Расспажнтс ө своеёй хариулгыг сурагчид урьдчи- Хионо. : жилгээний ажилтай ”” улирал. өөрийн -амьдардаг школе (Обьсы Т/б слов) | БЛЭгЦ Бятит) бэлтгэрд: цээжлэх 2. Гол ба хоёрдугаар зэр- Д. СҮХТОГОО. |! Э5-0ВОН, Лениний мэндэлсний 118 жилийн гйд 82) Г: Юю. ПЕСИКОВ, “Төг ШВСННОЭ. сн. Ленин! Зовлөлтийн бо лоп Дд Ч мн “Ульянавын нууц, гол пар нь юм. Энэ 14: түүхэнд оржээ... Хү- Бий “оогадиа. Владимир Ильичид бодолс боловс лсан олон нэр байлаа. Туүх судлаачдын тоо цоолсноор 150 гаруй. бай на, Харин хамгийн анхны нь иар хэц бол рынхан уран зохиолд туй- “лын дуртай байлаа. Тий- мээс ч хүүхдүүд нь гэр- тээ гар бичмэл, гэрийн сэтгүүл гаргахаар шийд: жээ. Энэ” ажилд Анна Ильипичина. өөрөө болон Володля, Александр, Оля “иар оролцдог байсан юм гэж. Анна Ильинична “Ульяпова-Елизарова хо- үэним- нь дурсан ярьжээ, Хүүхдүүд бичсэн зүйлээ нууц нэрээр пиэрлэдэг бай- лаа. Симбирскийн гимпа- гийн. нэгдүгээр ангийн “сурагч есөн настай Воло- дя нэгэн өгүүллэгийн дор «Нубышкин» гэж бичсэн байн. Энэ нь түүний апхты нууц пар болжээ. «БН --НИКОЛАЙН. ПЕТРОВИЧ БАЙНА». Владимир -Александро- шич Нияпевв 1894 онд Петрбургийн ажилчны байгууллагын улс торийн дугуйланд оролцож: байв. Хожим нь тэр дурсан ярихдаа «...Болзсон цагт "хэн нэгэн хүн манай хаал- Їїгыг цохиход хаалгаа он- гойлговол нийлээд гярхай "байрын харцтай, дугуй ца- їрайтай, эрүүндээ улбар їшар сахалтай, малгайгаа нүд рүүгээ дарсхийн өмс- їсөн, хэдийгээр зун цаг "байсан ч гэсэн хапар нам- (рын пальтоныхоо захыг !босгосон пэгэн ар зогсож "байлаа. Тэрээр тасалгаанд оронгуутаа «Энд Мияасев "амьдардаг биа», гэж асуус- наа миний тийм гэх риултыг сонсмогц «Би-- Никнолай Петрович байна» гэв. “.Миколгй Петровтчийн яриа хоёр цаг гаруй үр- тгэлшлэв. Тэрээр бидний їойлгохгүй байсан бүхнийг “тайлбарлан ярьж байлаа. "Гүүний яриа тун ойлгом- Їтой, “сайхан. Дараачийп цугларах өдрийг товлон “тохироод түүнийг гаргахад ї«Хэп гэдэг хүн бэ? Сай. хан-ярьяс байна шүү» гэж (бүгд л надаас всуув. Ни- нолай Петрович хаана ажилладгийг нь мэдэхгүй байсан тул би тэдэнд ха8- риулж эс чадав, ө.Эмэг эх маань нас багж (би эзэмшлийг нь авах боллоо, Энэ талаар | НАДАД ВӨВЛӨЛГӨӨ ӨГЧ |Ча- | дэх нөхдөө санамагц 12 дэндээ очиход намайг ар- дын “төлөөлөгчийн туслах В. И, Ульянов руу явуу. лав, Тэрхүү мичин газарт Очмогцоо нөгөө вектор Николай ,Петрови- чийн байхыг үзээд ихэд гайхсан юм...» гэж. Кия: зєв гНвс ярьсан билээ, 1:7 . Ульянов яагаад нууц нэртэй байгааг таа- хад ч хялбар юм. Тэрээр тухайн үеийн тэргүүний ажилчдад Марксын сур- гтаалыг тапиулдаг Марк- сєнст пууц дугуйлангийн | 21 ЛҮҮҮ” 111117! ИШ ТИ! ЭӨУТ-Лд-84820 2 3 лүү. үнэ-/ Таиа тий Нь Буадтийр, Ульяно. - ха-, , ү ХОРИН ГУРВАН ИЛСТАЙ” ӨВГӨН 1890 оны тамар оїешг- ний. удирдлагаар Петр: бургийн бүх Маркисист ду- туйлангууд” «Ажилчин ан- ийг чөлөөлөх тэмцлийн холбоо» гэдэг улс төрийн" “байгууллагад: нэгдэв. Төр їшилпийг, арван хоёрдугаар «арын йэгэй шөнө Влади- їмир Ильич Ульянов ба- ривчлагдагн түүнийг ганц хүний хорихт арван хоёр "бараар суулган лараа нь омнөд Сибирьт турван жи- "лээр цөлөв. Тийшээ «Тэмц- лийн холбоо»-ныхноос иН- “лээд хүн цөлөгдсөн билээ, 1900 опы нэгдүгээр сард Спбирийн Минусинсн хо- тоос Василий Басильевич “Старнов гэдэг большевин "хүний. бичсэн захидлыг авч үзье, «Өчигдөр орой өвгөнийхөөс ирлээ. Өвгөн хөнгөн шалмаг сайи бай- на. Тэр ямар сайхан уриалган хүн бэ?7» гэжээ, Энэ өвгөн бол Владимир Ильич байсан юм. Захид- лын эзэн, хувьсгалчдын захидал болон ажилд хоа- шуу дүрэх дуртай харгис цагдаагийнхап замаас нь авчихаж: мэднэ гэн най- взынхаа нэрийг орлуулсан ажээ, Харин яагаад Вла- димир Ульвяновыг өвгөн гасэн юм бол? “Тэр үед Владимир Ильич 28 нас- тай байсан юм. Намын ер бусыпл энэ хоч шэрийг «Үргэлж ундарч байдаг дайчин давшингуй чавар, идэр залуу хүнд баймаар- гүй их эрдэм мэдлэг, түү- ний өргөн магнай зэрэг нь єцген гэдэг хоч нэр өгөхөд хүргэсэн юм» гэж Г.М. Криагжановсний . тайлбар- “ЭД ОРОС ОРНЫГ РГҮҮЛНЭэ Эртний трекийн агуу их тооч, механикч Архи мед хөшүүргийн хуулийг нээгвэд: «Хэрэв надад ту- лах цэг өгвөл би дэлхийг хөдөлгөнө» гэж өгүүлсэн гэдэг. 1902 онд В, И.Ле- ниний «Юу хийх вэ» гэ дэг зохиол ховлэгдэн гарч, зохиогч нь эртний тэр үгийг ашиглан «Хэрэв бидэнд хувьсгалчдын бай- гууллагыг өгвөл орос ор- ныг эргүүлиээ» гэж бич. жээ. Хувьсгалчдын энэ байгууллага"гэдэг пь ажил- чин ангийн нам байлаа, Энэ номын хавтсан дээр Н. Ленип гэжээ. Элэ бол Ленин гэдэг нууц нэрээр Владимир Ильичийн гар» гасан анхных нь ном байв, Уг ным хилийн чанадад нууцаар тарсай боловч оросын хувьсгалчид амь насаа” үл хайрлан орос го, авчирчээ. Харгиа ИНИШИЙЛН 2 | Д, Сүхбаагарын нэрэмжит цагдаагийн газрынхан «Юу хийх вэ?» гэдэг .ио- мыг зохиогч хэй бэ?-гэдД- гийг даан. хугацаагаар олохгүй. байса холим нь ЭНэ. бол Ильич Ульяпов моп байн гэйс тогтодигээ: Владимир: Ильич яагаад Ленин га- дэг нэрийг сонгосон юм бол? Олон жил өнгөрсний дараа Наделгда Копстан- тиновна «Яагаад Влади- миїр. Ильич өөртөө Лепий гэдэг нэр сонгосныг ер мэ- дэхгүй юм. Энэ тухай Владимир Ильичээс асууж ч” байсангүй дээ. Лела мөрний үйл явдлууд энэ нэрийг хэрэглвснээс хойш болсон юм. Ер нь тохиолдлоор л энэ пууц нэрийг сонгосон » 1112 ба ЛьИНС ни ямАР ИХ АЛЖИЛЧ ХҮН БЭ?» 1916 онд Макипм Горь ний Владимир: Ильичийп «1Иїмпериализм бол напи тализмын дээд шат мөн» тэдэг номын гар бичмэ- лийг ушшаад: «ЇИльинс- кийн энэ товхимол үнэхээр гайхамшигтай болжээ. Ильинсний яасан. чадал- тай хүн бэ? Аргагүй л ухаантан байна...» гэм бичсэн байдаг. Ильинсекий гэдэг нь Лепин байв, Эпэ нарийг Горький Ильин га- дэг нэрээс үүсгэсэн 06- гөөд Ленин их өргөн “хэ- рэглэж байлаа. Владимир Ильичид--Ильич гэдэг нууц нэр бас байсан. Энэ нэрээр нилээд олон аахи- далд бичжээ... Олонхи нь Ленинийг Ильич гэж нэр- лэн: “байсан, иэрлэсээр байна. | Владимир Ильич Ленин бол большевиг с0- ний «Прардзаэ-г үндэслэгч, үзэл суртлын их удирдагч нь байв, Төрээр өөрөө «Прарда»-д их бичдэг бай- лаа. Тийм ч учраас Хаант засгийнхай түүпийг үр- гэлц ё мөрдсөөр байв. Ле- инн энэ аоийны хуудсан дээр олон нууц цэрээр бич нь байг, 5 ТН НУУЦ, өнөөгиий соним Саяхан надад Влади- мир Ильичийн , бас пэгои нууц иэрийг эрэх завшаап тохиолдов, Би олоп шил Саратов: мушийн улсын архивт баримт бичгүүд дээр ажиллалг байна. 1913 оны есдүгээр сард бичсэн нэгэн аахи- далд эртний. Гренийп яруу найрагч Гомерийн «1Илийда» гадэг алдарт найраглалын їэгэй бяат- рын нөр байхыг үзээд ихэд гайхан олзуурхав. Тар захидал: «Эрхэм хүндэт шурмын пөхөр Лянс Теламопид минь» ТИ Э ОГГ “нуруу Владимир”. ж гэж, өхэлтцээ. Энэ захидил нууц” утгаар. бичигдсэн байв, .Лянс Теламонид: бол 1913 онд Астриханьд цөл- лөгөнд байсан нэрт хувьс- галч Степай Георгиевий Шалумяны памын нууц нэр байв, Захидлыг нэрт боль- шеєвик Авсл: Сафронович Епудае бичсэн ахгээ. Енуд:- зегээс. Шаумянид бичсэн энэ захидалд- болон. бусад захидлуудад «Илипада» найсзаглалын баатар ухнэ лат, аймшиггүй эрэлх4 зоригт. Ахиллын нэр. нө биш удаа тааралдаж ба! лал. Вахидлуудыг судал үзнэл-эпа нь намын нэгэн зүтгэлтний нууц нэр байлс болох юм гэдэг таамнаг- лалд хүргэв. 1914 опы эхээр «Ёнукадаве Шаумя- ид «Ахилл, чиний захи- дал илгээсэн явдалд их баярлалаа, Би үүнийг чинь олопг хүнд үзүүлсэн. Одоо эргүүлж явуулья? гэжээ... Захидлаас үзэхэд Ахиллд ямар инэгэй онц- гой хандлага байв. Ахил- лын анз захидал харгис цагдаа нарын анхаарлын гадна. үлдэж чадсангүй, тэд захидлыг замаас нь авч хуулбарлаад, иямбай- хан эргүүлж хийгээд юу ч болоогүй юм. шиг, 4а- хианы эзэн Степан” Геор- гиевич “Шаумянид Астрас ханв руу явуулжээ. Ахилл гэдэг нь ер нь хэн. байх ёстой вэ? «Ёстой л нууц баримт». даа гэл харгис цагдаагийн. газар . үзээд удаан “хугацаанд: нилээд нухацтай судалснаа Астра- хань губерпий харгис цаг- даагийн нэгэн дарга Ахилл бол «Лепип л шиг байна» гэсэн сапалыг гар- гав. Энэ захидлын үг най- руулга нь Владимир Ильи- чийнХ байлаа. Мөл аа- хидал дөэрх он сар цаг- даагийн газрын баримт дахь оп сар болон. Енуд- в09, Шаумянд Ахиллын тухай бичсэн зүйлээс иш татаж авсан зэрэг ть ба- талж байна. Ленин аа- хидлаа арван хоёрдугаар сарын 86-нд Кранковоов Астрахалпь руу аумянд илгээтшээ. Доор нь «Таны В. И.» гэсэн байлаа. Эйэ- хүү захидалдаа Владимир Ильич большевик: намын программ дахь үндэсний асуудлыг тайлбарлажээ. Онтлбрийн хувьсгалын да- раа Шаумляп Бану хот- наа «Банугийн ажилчин» фопиид Лепиний энэ аа- хидлыг хэвлүүлсэн байна. Хувьсгалын аугаа их удир- дагчийн талаар нэагай зүйл ийнхүү тодорхой болов, Орчуулсан ї эл Я, ПҮРЭВЖАВ Ц ЭВИН | ОЮаНД Оо УШУУДАНЧ» ГУТАЛ. Эсгий гутал 7 «Шууданч» байсан с гэхэд Эргэлаэж та нар Гайхах биз 3 Ипнээлдэл: зарим нь Маргах биз Ильич Лепиний Элхидлыг хүргэсэн Эсгий гутал Нээрээ байсан !0м Ипээлдэж бүү. хачирхацгаа Энэ тухай Түүх өгүүлье: Хаант ёсыг ӨЭсэргүүцлээ гээн Харц олпыг Сэнхрүүллээ. гэж Хаа холын" 11 ушенск тосгонд Харгис засаг Ленипийг цөлсөн юм. Хаант төрийн Харуул манаа Харгис цагдаагийн Хардлагаас саргийлж Хувьсгалч нөхөддөө Өөрийн бүтээлийг Хурдан найдвартай Хүргэхийг хичээ» Эсгий гутлын Улаү завсар Ильич багш Зохиолоо нуугаад «Илгээм:шэ» болгож Нөхөддөө явуулнээ. «Өвөл даарах муу, Энэ гутлыг өмсөөрэй Үе мөчний ” Өвчинд чинь Эмнээс илүү Тустай шүү» гэж Дагавар бичигт нь Ленин багш Даажинтайхан Бичсэй гэдэг, Ухаалаг нөхөд нь Захидлыг уншаад Учрыг нь тунгааж Утгыг пь тайлаад «Эсгий гутал Өмсөөд Эрх биш Дээрдлээ» гэсэн Хариу захидал . прүулсан Харгисуудыг сайн Молигодсон гэдэг. гэдэг ХАЙРЦАГ ДҮҮРЭЙ ЗАХИДАЛ Ирмэг нь сэмэрч Булан нь нугараад Элэгдэжс шарласан Ильичийн захидлууд Харуул манаа Хардлага сэрдлэгийг Яаж даван туулснаа Ярих мэт тодхон Үг бүхэнд нь Үзэл шингэсэн Мөр бүхэнд нь “Үнэн гэрэлтсэн Элэгсэг дотно үгтөй Ильичийп захидлуудыг Эгч дүүсээрээ Элэгдтэл нь уншаад Эгэл ийирийн Модоп хайрцганд Эрдэнэ адил Хадгалдаг байжээ. Хариц өнөө Тэр хайрцаг Хармаар напдин Үзмэр болжээ. : Т. БЯМБАРАГЧАА. Мооснвна. “Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ ТЭҮгү7 ГА ҮҮЛ Г35| СТ 77т--тутэхүүчэлдээт-иэр лолоудоруүрд олго гои--0 Улсын хавлилийн комбинатад хэвлэв, 52 МНДЕКС-- 14140 СУЛ эл уд 541. 77 шүү В. И: Лепиний мэн- дэлсний. 112 жилийн он, БХЛНЗЭ-ийн ХїЇХ их хурал, БХПБ-ын 60 жи- лийн ойд зориулсан «3а- встам Леинна верны» (Ле- ийний гэрээслэлд үнэнч) сэдэвт нийслэлийн пионер сурагчдын орос хэлний баярт оролцох “багууд 03- дэн боллоо. Ажилчны “райопоос 53, 75, 15. Сүхбаатарын райо- ноос нэг, хоёр, 50, Най- рамдлын, районоос 48,-33, 21, Онтябрийн - районоос 40,:22,-51 дүгээр сургуу- лүд, эхний. гурван... байр эзэлжээ. Пионср сү- рагчдын орос хэлний баяр зөвлөлтийн шинжлэх ухаан соёлын ордонд эхэл- лээ. Хүүхдүүд ик «Лениний хэл-орос хэлээр ярьж, дуулж, шүлэг уншиж, Ле- ийний гэрээслэлд үнэнч байл, Ленинич. ёсоор сурч, хүмүүлихээ илэрхийлэв. Баярт оролцож байгаа нийслэлийн 51 дүгээр сур- гуулийн-5-ын «А» ангийн сурагч, онц сурлагатан Л. Баярмаа, М. “Мөнхтуяа нартай бид ууласан юм. -- Бид орос хэл сурах их дуртай. Ном их уншдаг. Ахынхаа номын санд бай- гаа орос номыг хараад ун- шихсан гэл: боддог юм. Манай багш зөвлөлтийн мэргэжилтэн Валентипа Васильевиа. бидэнд: -- Орос хэлийг сурснаар та тарын өмнө бас нэг баян тансаг мэдлэгийн ер- төнц бий болно гэл: хэлдэг юм. Бид орос хэл заавал, тэгэхдээ сайн сурпа гэл тар охид ярьсан юм. Энэ баярт оролцсон аль ч хүү- хэдтэй уулзахад ийм үг сонсон: болох байлаа. Орос хэлний баярыг зохиол бай- гуулсан МПБ-ын Төв Зөв- лол, А. С, Пушнины н8- рэмжит орос хэлний их сургуулийн салбар нинсти- тут, Монголын орос хэлний багш нарын холбоо, Улаан- баатар хотын Ардын бо- ловсролын хэлтэс их Ле- инний хэлийг сурах үйлсдээ амжилт олж байгаа тэргүү- ний пионер сурагчдыг тус- тай шагналаар шагнав. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 39 ДЭХ ЖИЛДЭЭ. 62483 (1772) Орос хэлний баярт оролцогчид монголын нийт пионер «сурагчдын өмнөөс дэлхийн хөдөлмөрчдийн их багш В. И. Лениний хөшөөнд цэцэг өргөв. ЗУРАГ ДЭЭР: Цэцэг оргөсөн пионср сурагчид, гараас) Ажилчны районы пионерийн штабын дарга (зүүн Ш. Алигармаа, Улаанбаатар хотын пионерийн штабын тп- шүүн 9Н. Цэцгээ, нийслэлийн 1 дүгээр бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Ц. Ариунаа, Сүхбаатарын районы пионерийн шта- бын дарга Ц. Гантөмөр, Октябрийн районы пионерийн шта- бын дарга Д. Элхтула иар. Т, ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг: Өф 1982 оны ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 24.1 БЯМБА Ө ҮНЭ 10 МӨНГӨ Орос хэлний баярын явцаас шишелшпнхсс (2шишоа20)0 шшмчиши20-ы (Й22--ши1 (3кши-22--4 (86ёшжишлах. үрдшшшишд (шжшшы (үшшшшишэшэй (2шшишаад (00ЧШихШушишсл: (22ШЕыШШшшШшииз (ЧшдшоолжйшШ шингтииэ З Ажил мэргэжлийн тухгй врив,... пигллААНТ ЯГ Ї Ї 11121131! Найм дугайр ашги төгсөх гэж байгаа болохоор ч тэр пш 11 2:1 үү бидний дунд мэргэж- дийн тухай ярий олонтой трНөдөн юм, Нэг хэсэг нь «Есдүгээр ангидаа. дэвшни 1 : м : орж их дээд Сургуульд ор депутат, илгээлтийн взэн но» гэхэд зарим ць «Тех- Бүжиндмаа эгчтэй уулзалт имнумд суралцана» гэнэ, хийлээ. Бүшндмаа эгч яАжилчин болох ч сайхай шийнлчин хүний загал ий шүү» гэж ярих боловч «Би ийн амьдралын хай, өөр- ажилчин болно, Тийм үйлд- Ё ДЬ өч 1) тохиолдсон ажлын вэрт очино» гаж хэлдэг хүү- бэрхшээл. түүнийг далан хэд цоон билээ, тарсан. тухайгаа тун. сонпр- Саяхан шаийй сургуу холтой ярьсан юм. Ашилчий дийн наймдугаар ангийнхан эгчтэй хийсэн энз уулаалт Савхин эдлэлийн нэгдүгээр үнэхээр сртгол хөдлөм сай- үйлдвэрийн оёдолчин МХЗЭ- ийн Тов Хорооны «Тэргүү. ний ажилчин залуу» алтай медальт, Улаанбаатар хотын хан » боллоо, Хүүхдүүд Со- инрхсон- олон: асуулт, асууд, Уулзалт | дууслаа. Гэтэл манай ангийн. Ч. д Алтанц9- цэг гараа өргөи босов Най- зын маань сэтгэл хөдөлжээ, -- Бүжшидмаа эгч ээ! Би илгээлт авч таны ажиллаж байгаа үйлдаэрт очиж ажил- лана, Миний-энэ хүсэлтийг дамжин туслахыг багш нар болой ажилчин эгч Бүжид- маагадс хүсье! гэл: тэр хэ- лав. Ажилчин болох хүслээ илэрхийлсэн найздаа -бид баяр хүргэлээ. Биднийг ажил мэргэжлийн тухай. ам булаалдан ярьж балхад Луу гайхан сууж байдаг най): 88: 1 3) маань ийм хүсэлтэй байжээ Ї АлтанцэцэгнМи хэлсэн үгэнд сэтгэл нь догдолсоп Бүжид- маа эгч: -- Алтанцэцэг эз! Чиний хүсэлтийг би үйлдвэрийнхээ пахиргаанд дамжуулж огно, Манай үйлдвэр үнэхээр сай- хан шүү, Чамайг очнход би халамжлан хүмүүжүүлэгч чинь болио гэв. Бид 04с л баяр хүргэлээ. Миний иайдз илгээлт 8инп. “ сурагч. АРИУНТУЯА, - -4 Бийыш хахмдн Н казнаааах “ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУД, БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАЛ МАХН ба байгаль орчин “ Мопголын палуу блї- гальчтын нийгэмлэг "Энэ жил бид юу хийх вэ? Манай-сайхапл эх орон даяар байгаль хамгаалах уламжлалт 20 дахь сарын ажил явагдаж байна. Бай- галь орчноо хайрла хам- гаалах үйлсэд пиопер су- рагчид, МХЗЭ-ийн гишүүд, залуучууд жил бүр идэвх- чэй оролцдог уламж- лалтай билээ. Ер нь бай- галийг хайрлапа гэдэг нь эх орноо, эх дэлхийгээ хайрлах хайр сэтгэл, үзэл бодлын илэрхийлэл юм Энэ экилийн байгаль хам- гаалах сарын ажил бүр ч онцгой үед болж байгааг тэмдэглэн хэлэх хэрэгтэй. С нам, Жэнш МАХН-ын Төв Хороо «Бай- галь орчныг хамгаалах. түүний нөөц баялгийг зүй зохистой ашиглах талаар хүүхэд, залуучуудын дунд зохиох ажлыг цаашид сайлруулах тухай» тог- тоол гаргав, Элэ бол мапай засгаас өсвөр, залуу үеийнхнийхээ талоо тавья: байдаг их анхаарал халам- жийн бас нэг тод жишээ болсон юм. МХЗЭ-ийн Төв Хороо. МБОХН-ийц төв. зөвлөл уг тогтоолыг хэрэгжүүлэх асуудлыг хариуцах төв ид- мисс байгуулж, тусгай тө- ловлогөо- гаргай. ажиллаж байна. Монголын залуу бай- гальчдын нийгэмлэгийг байгаль орчгыг хамгаалах хүүхэд. залуучуудып тов болгон оөрчлөн зохион ба!!- гуулж, дүрмийг нь шинэч- лэп батлав. Түүнчилэн, Мамын Төв Хорооты энэхүү тогтоолыг хүлээн авах цуглааныг нийт аймаг, хотын төгд «Байгалийг хамгаалэн, хишгийг нь хүртэцгээе» уриан дор хийл социалист уралдаапы болзол гарга зарлалаа. Шалгарсан ХЗЭ- нэчлэн байгуулах явдал. юм. гальчдын МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харьяанд аягиллаж, Монго- лын байгаль орчныг хам- гаалах нийгэмлэгээс мэр- гэашлийн болон арга зүйн удирдлага, туслалцаа авч, ажилд нь идэвхтэй оролцон өсвөр, садуу үеийнхэнд байгаль орчныг хамгаалах түүний баялгийг зүй зохис- той ашиглах үзэл санаа, дадал зайшил төлөвшүү- лэп хүмүүжүүлэхэд чиг- лэгдсэн оргон үйлд амил- лагаа нвуулах үүрэгтэй хүүхэд, залуучуудын сайн дурын, олон нийтийн бай- гууллага юм. Дүрэмд паас- наар бол залуу байгальч- дын нийгэмлэгийн аймаг, хот, сум (хороо), районы зовлөлийг түшиглэсэн бай- гууллагын ХЗЭ-ийн хороо, байгаль орчныг хамгаалах зөвлөл, ардын боловсролын байгууллагын шийдвэрээр З3 жилийн хугацаатай сон- гоно. Түүний тэргүүлэгч ив-9--11 хүний бүрэлдэ- хүүнтэй байх том. Залуу байгальчдын пий- гэмлэгийн анхан шатны байгууллага иь албан бай- хүртэлх насны хүүхэд, зз- луучууд. єрөпжий боловс- ролын сургууль, ик, дээд, тусгай мэргэлллийн дунд сургууль, ТМС-ийн оюутан . зохиоп идэвхтэй оролцох хэрэгтэй байна. Үүнд: -- Залуу байгальчдын нийгэмлэгт, эвлэлийн ги- шүүүд, залуучууд, пионер сурагчдыг гишүүнээр эл- сүүлэх, аймаг, хот. сум байгууллага, бүх шатны сургуулиудад залуу бай- гальчдын нийгэмлэгийн зөвлөл, нөхөрлөл, клубүү- дийг шинээр байгуулах, - «Байгаль-хүүхэд, залуучуудын нөхөр» |сэ- дэвт хаврын баярыг эх ор- ны байгаль, ой мод, ус, цэвэр тунгалаг агаар, аз ягаргалтай хүн ардаа маг- тан дуулсан, дуу, хөгжим, бүжиг, яруу пайргийн наадмын хэлбэрээр аймаг, -- Мод цэцэг тарих, зү- лэг суулгах ажлыг ХЗЭ- ийн болон пионерийн ажилтпууд өөрсдөө гардан хариуцах, -- Тариалангийн тал- байг салхипы эвдрэлзэс хамгаалис ойн зурвас бай- гуулах, малын бэлчээр, хадлангийн талбайг хашиж тордох, гол мөрөн, булаг шандын эхийг хамгаалах, тохиигсуулах, ахмад малчид зусланд гарахдаа өвөлжөө, хаваржаагаа цэвэрлэн, засдаг сайхан уламжлалыг залуучуудад өвлүүлэх, туулай, загас, зөгий, Шшу- зууг хүүхэд залуучууд үР- игүүлэх, төмс, хүнсний но- гоо, жимс, экимсгэнэ, мод бут тарих зэрэг олон чиг- лэлээр ажиллах хэрэгтэй. МАХН-ын ХУШ их хур- ийн үүр, хороодын парийп гууллага, сургууль, соёлын... “07: СУМЫН шӨВүүЛЭД 305 Байгалийн сайхныг сэт- лаас «Бид төрөлх газар бичгийн дарга, сургуулийн «газруудыг түшиглэн бай- /“0! руулах Үүнд соёл, гд БҮРХЭЭНЭ2 мэдэрч, түү- путгийнхаа баялаг, гоо пионерийн ахлах удирдагч гуулах залуу байгальчдын “Рлагийн газруудын сЬЙТ ний ОНГОП торхийг хэвээр үзэсгэлэйг хадгал: зүйл нарын 10 гаруй хүйнпйг нийгэмлэгийн нөхөрлөл гшинмдЭл хадгалж, улам гоо сайхан зүйлийн ургамал амьтнаа ЗХУ-д жуулчлуулах, ппо юм. Нохорлөлийн харьяанд -- Байгаль хамгаалах болгохын төлөө тэмцэн хайрлан хамгаалах, ус ер сурагчдыг “гадаадын клубүүд ажиллана. сэдвээр оюутан, залуучууД амьдрах нь залуу хүн бү- агаараа цэвэр тунгалаг пионерийн зуслан олон ул- Нөхөрлөл, клубийн тэр- пионер сурагчдын дунд рийн хамгийн ариун иан- байлгах талаар “өнөөгийн сын пионерийн «Найрам- гүүлэгчлийг 5-07 хүний. зохион бичлэг, реферат, дин үүргийн їэг болж: бай- болоц хойч үеиййхээ өмно Дал» лагерьт амруулах бүрэлдэхүүнтэйгээр ХЗЭ- ИЛТГЭЛ, ДИПЛОМЫН амжил ид, өндөр хариуцлага хүлээж зэргээр урамшуулах болио. ийн хороо (үүр), МБОХН- шалгаруулах уралдаан байгаа билээ. Байгаль орч- Уламтлалт 20 дахь са- ийн аихан шатны байгуул- зарлах, үдэшлэг. өдөрлөг Мопголын залуу бай- ныг хамгаалах ажлыг үнэ- рын үеэр хийх нэг гол лагын шийдвэрээр хоёржи- явуулах, байгалийн ухаа- гальчдын нийгэмлэгийн хээр нийт ард түмний үйл ажил нь аймаг, хот. сум. лийт хугацаагаар сонгоно. ны эрдэмтэд, моэргэжилт- тэргүүлэгч тїпшүүн, МХЗЭ-ийп Төв Хороопы хэлтсийн эрхлэгч Л.ДОРЖСАМБУУ злНилЭНГ САМБАР: ЁС .сэцсшидэгэт Завхан аймгийн Алдар- 7 хаап сумын 8 жилийн сур- : : гуулийн тэргүүний пионер сурагчид. нүүдтэй уулзалт хийх, ая- лал, экскурс зохиоп бай- гуулах, Байгаль хамгаалах ашилд дур сонирхолтой идэвх, санаачилгатай 18 хэрэг болгох хэрэгтэй» гэл: опцлон тэмдэглэсэн билээ Энэ оты нэгдүгээр сард байгууллагуудад монголын залуу байгальчдын нийгэм- лэгийн салбаруудыг ши- УРАЛДААНД ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦООРОЙ! «ХҮҮХДИЙН ЕРТӨНЦ-89» 2 ЗУРГИЙН УРАЛДААН Ахлах ангийн сурагчдад олгох шагнал Нэгдүгээр байр нэг. Хүүхдийн төлөө фондын төв номиссын алтан медаль, га- даадын пионерийн лагерьт амрах урилгаар Хоёрдугаар байр хоёр. Хүүхдийн төлөө фондын төв тээлээр оролцож болно. Зур- гийн ис талд овог, шав бү- тэзлийн СЭДЭВ, нас, с, мөн БНМАУ-ын Ардын боловс- түүнчилэл цэцэрлэг. сургууль, ролып Яам. Монголын Ур- сум, аймаг, хотынхоо хая- чуудын эвлэлийн . хороо. гийг тодорхой бичээрэй. Хүүхдийц төлөө Фондын төв комисс, Монголын пиоперийн байгууллагын төв зөвлөлөөс Булсснн жил бүр зохион бай- Төл бойжуулах ажилд идэвхтэй оролцож аав, зэжийнхээ хамтаар 594 төллөх хониноос 604 хур- га бойжуулсан 5-ын «4А» ангийн сурагч Х. Төмөр- Уралдаанд шалгарсан цэ- цэрлэгийн насны хүүхдүүлэл олгох тшагпал " помиссын мөнгөн. медаль, хуяг. сэнг3үРЭн 1 ди ж ерхӨнць, Нэгдүгээр байр нэг. олон улсын пионерийп «Най- (Зүүн гараас) В-ын 4Б» Шилсд Хүүхдийн төлөө фондын төв рамдал» лагерьт амрах урил- (| 8їгниц сурагч . Саран- яаладылд хот хөдөөгөөс ОЛОН ы83 шэвэссИлээр, ӨВеТ эд комиссын алтап медаль, дурс- зуун зургууд ирсээр байна. галын зүйлэар ПИОНЕР, СУРАГЧИД АА! «Хүүхдийн ертонц --82» гар рагч Б. Уянга, 8-ын «Зэ», «Б» ангийн сурагч С. Ми- жиддорж, Ш. Байгальмаа Гурапдугаар байр гурав Хоёрдугаар байр хоёр. Хүүхдийн төлөө фондын төв зургийн ХХ дахь уралдааны ХҮҮХДийн төлөө фопдын төв ЭсанУүхин Э ЛЭЭр УОЛЛ нар, бүтээл хүлээн авах хугацаа комиссын мөнгөн медаль, ШАННСЙН ЗО: паашилсан учир 5 дугаар са- лурсгалын зүйлээр. Үүлээс гадиа шилдэг 75 рын 5ны дотор МУЭ-ийн хо- Гуравдугаар байр гурав роовы” «Үзэсгэлэнгийн тан- Хүүхдийн төлөө фондын тов Осашт аг Ардын брловсро: Л ЛЭ ЭНДЭЖИДИЙН ТҮуВУЛд 7 хим» гасан-хангаар ирүүлээ- комиссын хүрэл медаль “9! Яам, Мопголып Урчуу- авсан гэрэл зураг 5) рэй! Уралдаанд 5--16 насны лурсгалын зүйлээр ” дын эвлэлийн хороо, Монго, хүүхдүүдийн ардын хувяьсга- ” 5 лын пноперийн байгууллагын лын ялалт, эх,.орны социа- Бага ангийн сурагчдад топ зоплолийн шагналаар шаг- пана АНХААРУУЛАХ ЗҮИЛ Уралдаанд оролцох зураг нь хүүхдийн уран сэтгэмж, лист бүтээн байгуулалт, энх тайван, найрамдал, нөхөрлөл, ээиг, аав ах, дүү тэдний ажил мэргэжлийн тухай болон. бай- галийц гоо сайхан. ан амь олгох шагнал Нэгдүгээр байр нэг. Хүүхдийн толоо фондын төв комиссын алтан медаль, дурс- галын зүйлээр, Тан. «хөдөө аж ахуй, үйлдвэр, өнгө дүрсийн нарийй Хосло- барилга, шилжлэх ухаан, Хоёрдугаар байр хоёр. лоор зохион зурагдсан бай- соёл, урлаг, биеийн тамир, Хүүхдийн төлөө фопдын төр на. Ном, сэтгүүл, сурах бн- спортын сэдэвтэїї бүтээлүү- ДИЙГ хүлээн авпа. Зургийг 30х40, 40х60 см- ийн хэмжээтэй цаасан дээ (кар !бэх, тос 4684 (яаг! гү Т 4 шаар зурсан байна. Урлл- | яаанд нэг хүүхэд 2--55- бү комиссын |мөпгөн дурсгалын зүйлээр, чиг зэрэг материалаас хуул- барласан буюу бусдын тус- ламжаар зурсан, пугалж, эвк- сэн зургийг хүлээп авахгүй. УРЛ унЛ їДААНЫГ зохион ИГУУЛАХ КОМИСС медал, Гуравдугаар байр гурав Хүүхлийгн, төлөө: фопдын төв: комиссыпл хүрэл |,медаль, пурсгалын зүйлээр, 4 | : и Буриагнай онгоц хөөрө. холбоочин чихэвчээ хийж, чимээг соронзон үйлчлэгч зорчигчдыг тух- бичиж өгсөн юм бэлтгэлийг Москва хотоо гэрэл түүх дурсгалын зургийн аппаратаа бэлтгэн аялав, Хамгийн түрүүн Бид дараагийн ёлллаараа бүгд тус тусынхаа байрыг эзэлж, үүрэгт ажилдаа ор- В. ахмад цэцэг өргөөд цааш явлаа. Тэгэхдээ өёрсдийн бүтээ. тай аядуулах базааж, сэтгүүлчид Шигжирбаатар дод тухтай аллахыг хүсэв. Нийслэлийн гуравдугаар энэ хугацаанд сургуулийн Гийн «Дэ» гийн баатарчууд өөрсдийн хай их зүйл мэджээ. хөө удирдагч Эрдэнэ тай хамт «Өсвөрийн ҮХ- бэлтгэж Москва Хотын ту. баатарчууд-Лениний .ор-Ххай олон ном уншин, блц- ноор» сэдэвт тоглоом ёя- хАн ном Хийж, зурагт сам- лал зохиож байгаа нь энэ бар гаргасан юм. Мөн зөв- юм. Хүүхдүүд ЗСБНХУ- дөлтийн хүүхдүүдийн дур- ын нийслэл Москва хотыг үад дуу «Капитан», «Ир» «зорьжээ» Энэ ӨЖИЛД над шалочка», «Антош- эцэг эхийн зөвлөл ч орол- а»-г сурчээ. Вас. ЗХУ-ын э8 т мотор цох ЧЧОмС овгоцны загва , ас пионер Марат На хөд, рыг Ц р пей, Валя Котик, Зина хальсанд “ , Хүүхдүүд Портнова нарын үйл амьд- «бууж» рал, баатарлаг гавьяаны газраар тухай уншиж судалжээ тэд 5) Хак МЯРБҮҮВЛҮГЛТ, Ленинград хот руу ниснэ Олон хоног бэлтгэсэн сэн шинэ маягийн олгоцоор 0 : 101 ш їсэхийй. тулд ОДООНООС аялал ердөө л 45 мипут Н! : тэд онгоцныхоо загварыг хийж үргэлжиллээ. Гэсэн ч ЗХУ-ын байна гэв: нийслэлийн ГУ: нийслэл Москва хотын ту- рапдугаар сургуулийн Г БААТАРЧУУД Нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн 1-:нйн «Вэ», 2- «Д» ангийн онц сур- лагатан сурагч Ц. Мөнхцэ- цэг, Б. Ганзориг, Ц. Цэвэл- маа, Б. Отгон нар. ТЭРГҮҮНИЙ ангийн баатар- Баатарчууд зсйз АЛЛӨЛД чууд ярьсан юм. СУРВАЛЖЛАГЧ сургуулийн У, Бадамгарав багштай 2-ын «Б» НЭМОИЙТТӨН онц сайны ху- вижилтаар "Майн баярыг угтаж байна. Ь Бал нилээд ана Ши Ци БААТАРЧУУД- Хүүхдүүд ээ! Тоглоом хэл яриа, сэтгэлгээг хөг- хараа, анхаарлыг сайжруу ажиллагааг хөгжүүлэхээс гадна , баяр бахдал 19- рүүлж, сайхан зан Чанар, хөдөлмөрт дур сонирхол | той, хамтач, нөхөрсөг ху- | мүүжил олгодог юм. Тоглоом болгон дүрэм- тэй байдаг. Тэрхүү дүрэм нь биеэ барьж, анхаарал, хөдөлгөөн, хүчээ зөв ху- ваарилж зохицуулахад сур- гана, Бид өнөөдрийн ду- гаартаа та нарт зориулсан хоёр тоглоом нийтэлж бай- па. Бүгдээрээ тоглож: су- раарай! ШИРЭЭНИЙ ТАВАН: ШаосАГ Тэмцээпий шүүгч ши- рзэн дээр зүү, утас, арнф- метикийн бодлого, геомет- рийн буюу амьтны яиз бү- рийн дүрс бүхий зурагт хуудас, нэг метрийн. урт- тай оосор, үсэгт хуудас, бичгийн цаас, харандаадг тэмцээнд оролцогчдын т090 гоор бэлтгэсэн байна. Энэ тоглоомд үе тэйгийн 4--5 хүүхэд оролцох нь тохи- ромжтой. Тоглогчид шүг- ЛИЙН дуунаар, шүүгчээс өгсөн даалгавар, дүрмийн дагуу зүүнд утсаа сүвэллж, үзүүрийг нь аянгидДах, арифметикийн төсөөтэй | бодлогуудаас бодох, 3Зу- бол зөвхоц пугаацал биш, | жүүлэх, гар хуруу, биеийн хүч, ходолгоонийг түргэн шаламгай болгох, нүдний | лах, шадгах, оюуны үнл | рагт зурснаар нь хайчлах, ТОГЛООМ, ТОГЛООМ, ТОГЛООМ ТУН Ч ХӨӨРХӨН ТОГЛООМ... (дууцаас) оосроор янз бүрийн уяа зангидах, үсгээр үг бүтээх тэмцээїидээ цэгэн зэрэг ор- нд Өгсөн даалгаврыг хэн | түрүүлж, зөв, сайн гүй- цэтгэсэн. Нь ТЭМЦЭЭНД тү- сонгож болно, ГЭРЛЭН ДОХИО Энэ тоглоом нь Замын сөдөлгөөний дүрэм ба гэр- їэн дохионы тухай мэдлэ- гийг бататгана. "Тоглохын Өмнө улаан, ногоон ӨНГИЙН | дугуй. дүрс бүхий. хоёр дарцаг, зрээн савх модыг бэлтгэсэн байна. Тоглоо- мыг зохион байгуулагч хоёр өнгийн дарцгийг үзүүлж, тоглоомын дДүр- мийг тайлбарлан хэлж өгсний Дараа, замын ЧИ- гийг заана. Хоёр талаас «машиитай» ба явган хүй гарч ирпэ. Зохион байгуу- лагч нь зам заагч, хүүх- үүд «машин», явган хүн болло. Улаан дарцгийг өр- гГӨходДд «Машин» явж, ЯВБ- ган хүн дороо хүлээнэ, Ногоон їдарцгийг ергехөд явган хүн явна. Тоглоомд нэг нэгээрээ оролцвол илүү тохиромжтой. Дараа нь хүүхдээр-зам заагчийн үүргийг гүйцэтгүүлэн со- лих замаар 3--4 удаа дав- тана. Дүрэм зерчсви хүү- хэд тоглоомоос хасагдана. Бэлтгэсэн Б. НАСАЧ-ОЧИР Даалгаврыг янз | -- Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын 5 сургуулийн 1-ийн «А» ангийн сурагч, онц суранаг Оюунбат, Д. Эрдэнэбулган нар сургуулийн” У анхазтийн дуу Дуулаачдын тэмцээнд амжилттай оролцож, тэргүүн байр ззэдсэн юм. 1 пЭТНҮҮЇЙГҮ 217 П1ҮҮГ Ц.ЦЭТҮҮҮТҮҮЛТХЭ1Л -- 8-ын «Б» ангийн сурагч, онц сурлагатан бүл-: гэмийн зөвлөлийн гишүүн 28. Мягмар социалист ураддаанд 5 улнрал дараалан түрүүлсэн юм. (25 --О:мын «Б» ангийн онц, сурлагатан, сурагч Үүрс цайх, Д, Дамдин, Т. Чагнаадорж нар. ЖЭЙ » ДАМБААГИЙН авсан гэрэл зуваа. ... УзЭҮ2? 2 П рондоо арван ялгаатай байгааг олж мэднэ, " УХААРАЛ (Бяцхан өгүүллэг) Туяа, Бат нар хоёрду- гаар ангид суралцдаг. Нэг удаа тооны хичээл дээр “ Батын-үзэгний хошуу нь авдрээд бичиж чадахгүйд гхүрлээ. “Туяагийн араас татаж илүү үзэг байна уу? гэв. Туяагийн цүнхэнд, үзэг байсан боловч өгсөнгүй, . БОД,-ОРОЛД, БҮТЭЭ (Выдумывай, пробуй, твори!) “Өврсдийнхөө харааны тогтоох ойг хэр зэрэг бай- гааг шалгацгаая. Энэ зургийг 1 минут анхааралтай ажиглаж хар. Тэгээд зургаа хааж уг байсан зүйлийг өөрөө зурж үз- 2 Эцэст нь өөрийнхөө зурсныг нөгөө зурагтай харьцуулж хэдэн зүйл тогтоож зурснаа шалга. ын Үг зургийг анх харахад яг адил юм шиг, эвч анхааралтай ажиглаж харвал хоо- 3 л Энэ-хаё санагдана. «ТВОЕ СВОБОДНОЕ ВРЕМЯ» номоос ? 1 С.ЭРДЭНЭБИЛЭГИЙН: авсан судалбар. гэрэл зурав , : ЇХэд “хоногийн дараа “зур! тийн хичээл-орж байв, Туяа юуг ч-зуралгүй, сууж харагдав. Бат ногоон, шар будгаа цүнхнээс, гарган, Туяад дамжуулав. Туяа будгийг авахдаа баярла- сан нь тодорхой. Харин гар нь чичирч. царай нь улайсниг: Бат ажиглажээ: Г, ДАВААСҮРЭН (Говь-Алтай: аймгийн г«Алтайн хөгжил» -0- г Нины ажилтан. ХҮЧЭЭ. ҮЗЭХ ҮҮ? -- Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвпзлийн комбивтад хэвлэв, | « Эзж нь хүүгээсээ! асуу- сан нь: ТШҮсг, 212 -/Газар зүйгээс бусад бүх хичээлд яагаад муу авчихав даа? ,Хүү: с г-(Харин ганцхан газар зүйн хичээл дзэр л миний нэрийг” дуудсангүй. “Зургаан /настай. Лена- гаас эгч нь асуусан. нь: -- Нүүрс хаанаас гар- Даг-вэ? 3 : --/Саравчнаас гэж -Лена хариулав, Пионерийн удирдагч: " --.ШПетя! Афринт амь дардаг араатан. амьтдаас 8 амьтныг нэрлэ. Петя. хариулсан нь: |, -- Хоёр матар, нэг-арс- лан. гэжээ, --Витя чи яагаад жав- тан хүүхдээр: Өөрийнхөө || цүнхийг /бариулж, яваа юм бэ? гэж: батш тавдугаар ан- гийн” Витягаас асуухад Витя: т---Би түүнийг ахмадыг хүндэтгэх ФЁсонд сургаж байна гэж харнулав. Өинэмэжийшшш00107000007--к-г-шишттиишши- Ниденс--14140 723 3 5 ЗАДТАРЧЭЭ” ТЗЛҮЛҮЙЭ 1982 онц дөрөвдүгээр сар 1 / Шэ2Ал 111677: “БИАРЧУУДЫН ТЭРГҮҮНИЙ ВМ . Саруул дэнжийн шинэ хороололд оршдог нийслэлийн 13 дугаар сургуу-Г лнар бидэнтэй цуг очоорой! Энэ сургуульд баатарчуудын, баг аравг тав- тын ажлыг сонирхолтой хэлбэрээр зохион явуулдаг, анги, хамт олон, олон бий. Тус сургуулийн Д. Лхамсүрэн багштай 1-ийн «Д» ангийн баатарчууд биднийг хөөр баяр болон угтсан ют. Сурлага хүмүүлээрээ бусдыгаа Хо-" шуучилдаг энэ ангийнхан районы баатарчуудын таргүүний баг болохоор ? амжилттай суралцаж байна. Тавт бүр баатартуудын ажлыг долоо хоногт” хоёр удаа (сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт гэсэн дөрвөн чиглэлээр) зохион 7 явуулдаг байна. Үүний үр дүнд 100 хувийн сурлагатай 69.9 хувийн ча-” нартай суралцаж байна. Мөн тухайн долоо хоногийг ямар нэг хичээлийн нэрэмжит болгон эцэст пь дүгнэдэг болов. Саяхан «Номын ертөнцөд хо хол аялав?», «Бодлогоороо хэн манлайлах вэ? өгзсэн уралдалныг еєалпл- дын хооронд зарлаж байр ззлүүллээ. Байгаль хамгаалах сарын ажлыг то- хнолдуулан залуу байгальчдын тов стайцын ажилтнуудтай уулзаяс цэйїэг тарих, загас үржүүлэх талаар зовлолгөө авчээ. 1-ийн «Д» ангийн баагар чуудын багт «Нүдлэн хамгаалагчид» бүлэг ажилладаг юм. Тус бүлгийн гишүүд сургууль, ангийн эд хогшлыг нүдлэн хамгаалж эвдрэлгүй бүрэн бүтэн эзэмшүүлэх талаар анхааран ажиллаж байна. Сурагч М. ЧУЛУУНЦЭЦЭГ, Х. МААМ. «Соёлмаа: эгч бидэнд өнөөдөр ямар-гоЁ дууж шү: лэг.зааж өгөх бол? “Эсвэл бүр үйлдвэр заводаар ая- лал зохиож ч магадгүй. ё Бүгдээрээ Соёлмаа эгчийг хичээлийг нь тартал Хү: БЕЕНОСЧЭЭЛ Нэгийн «Гэ-ангийн баа» тарчууд ингэж. ярилцлаа, Энэ ангийн баатарчуудын багийн удирдагч нь нийс, лэлийн 48 дугаар сургуу: лийн бтийн «Бэ» ангийн ЗУРАГЧИН БОЛНО Урап зураг хараад юу ч- бодолгүй хэнэггүй өнгөрдөг хүн байдаггүй байх. Би бүр жаахан байхдаа л зураг зу-2 рах дуртай болсон юм. .Тэрс дундаа танан хошуу /Мал2 амьтны зураг зурах бүр ч7 дуртай. Эхний үед аав, “зз-” жийн авчирч Өгсөн номын. зургийг харж дууриалтан- зурдаг байлаа. Харин одоо- бол өөрийн бодож санаснаа. зургаар дүрслэхийг оролддог: болсон юм. 2 сурагч .Б. Соёлмаа юм. Сэнгэ ан Кчх-нс эмлэас Сургуулийн баатарчуудын -уКуковып хөшөөнд. очиж Ингэснээр баатарчуудын зургийн дугуйланд суралцаж: салбар зөвлөлийн “Дарга. цэцэг өргөсөнаюм гэж яри- сурлага. жигдэрч байна | байна. Багш маань бидэнд” знэ охин, баатарчуудЫн лаа. Биднийг ярилцаж дуу- гэж Соёлмаа яриад уран зургийн үүсэл, хөгжил.2 дунд сонирхолтой ажил гүр- гэлж зохиодог байна. Саяхан бид тус сургуу. лиар очсон-юм. Гийн «Г» апгийн баатарчуудын 08- инээж: сахад цовоолог “бор охин орж “ирлээ, Өнөрбаатар -- Бид өнөөдөр байгаль орчноо хайрлах сэдвээр бяцхан аялал зохиох гэсэн юмсан гэж өгүүлсэн юм, төрөл, алдарт зураачлын.. амьдрал, уран бүтээлийн ту-. хай сонирхолтой олон зүй-2 баярлан лийг ярьж өгдөг. гийн дарга, сурагч Өнөр- баатартай уулзахад: - Соёлмад эгч үргэлж шинэ, сонин ажил бодож олдог. Саяхан зохиосон « Бүгдээрээ тоо бодоцгооё», «Спорт-бидний нөхөр» сл. дэвт ажилд манай ангийн- хан идэвхтэй оролцсон Бидэнтай. аялал знскурс зохиож. гоё зохиол ярьж өгдөг. Саяхан Улаанбаатар хотод байдаг туүх дурсга- лын газруултай танилпах «Ахмад үеийнхэа хүвьс галч дайчин, хөдөлмөрч уламжлалалс суралтгья» Би үзэж нэртэй аплал хийсэн хувьсгалын музей -- Энэ манай /Соёлмаа эгч... гэж . танилцуулав, Бид -ярилцалг эхэллээ. Сургуульд ороод удаагүй байгаа бяцхан дүү нартайгаа алииллах их хөг- жилтэй сайхан байдаг юм. Одоо манай багийнхан бай- галь хамгаалах сарын аж- лыт тохиолдуулан түс ор- ны дархан цаазтай ан амьтдын тухай зурагт сам- бар, бяцхап ном хийж бай- на. Мөн ангидаа байгуулах байгалийн булангийн үз: мэр цуглуула! байна. Бас сурлагаар хоцорчт явнаа дүү нартайгаа лолсо , хоногт Дөрвөн удаа хичээллэдэг. Биднийг гадагшаа гарахад Манай айгид зураг зурах нэгийн «Г» ангийн хүүх-|дуртай хүүхдүүдээс бүрдсэн: дүүд баяр хөөр болон уг-| Зургийн хамтлаг, ханын Со0- таж билээ. шинЫ коллеги ажилласаг.. Саяхан би сургууль дээр зо-- хногдсон «Ардын багш»,- «Миний сайхан зэж», «Ар- дын армн» сэдэвт гар аур-. гийн уралдаанд оролцот: тэр-2 гүүн байр эзэлсэн, З Ирээдүйд би уран зурлач болохыг мөрөөддөг гэж Хөвс-2 төл аймгийн Цагаан-Уул су-” мын 10 жилийн сургуулв(п” 3-ын «В» ангийн супагч Л. Ванчинлорж ярилаа. Түүгебгст багт нар найл пөхөл нь «У 1514 най зураач» гэж (лүлпт-н- нэрлэлэг юм. п--- Сурагч Д. ОЮУНЦэЦГГ Хүүхдүүд ам амандаа «Манай Соёлмаа эгч» гэж баярлан өгүүлж: байлаа. Д. САРАНТУЯА гм, зө дэх жилдээ 38:34 (1778) оход бережливых. (Ар- “вилан хэмнэгчдийн аян) Энэ оны танду- гаар сарын 19-нд болох БХПБ-ын 80 янлийн ойг угтаж, бидний анд пөхөд-- зовнлөлтийн пнонерүүдийн зохиож байгаа олон сай- хан ажлын изг нь энэ юм, Санхан «Пяонерскаля правда» сонины газарт Че- ллбинск хотын 35 дугаар сургуулийн їноперүүд а8- хидал ирүүлжээ, Тэд захи- далдаа: «Манай сургуу- лийц олон зуун пнонер су- рагч «Арвилан хэмнэгч- ДИЙН аяг»-Д оролцож бай- ип, Цахилгаан эрчим хүч, талх, ус, сургуулийн эд хогшилд арвич хямгач хан- дах талаар үзлэг шалгалт хийж, аян пуваа зохиодог юм. Үүний үр дүнд сургууль дээр цахилгаад эрчим хүч ус үр ашиггүй зарцуулаг- дах нь багаслаа. Сурах би- чиг, суудаг-ширээ, сургуу лийн эд хогшил, талх, ца- хилгаай эрчим хүч, усанд арвич хямгач хандах нь бидний иргэний үүрэг гэж манай сургуулийнхан үзэл байна» гэж бичжээ. Захидал бичсэн эна пїно- дерүүдтэй бид санал нэг- тэй байна. “Манай хүүх дүүд Ч анд нохдийнхөө эй? сайхан жишээнээс сурал- цан: сургууль бүлгэм дээ- рээ «Арпилан хэмнэлтийн аян» зохион байгуулж ажиллана гэдэгт итгэш бай- на. Өнөөдөр зөвлөлтийн пио- перийн бүх бүлгэм, бүлэг, пионер сурагч бүр «Арпн- лан хэмпэгчдийн аянд» оролцож олон хэлбэрийн ажил зохнож байна. ” Юуны өмнө тэд өмч, хөрөнгө үрэгдэж | байгааг илрүүлэх үзлэг шалгалт “хийж, пионерийн эргүүлийг гаргадаг юм. Зоп”” лтийн аль. ч сургуулиар 0Ччсои «Ном эмчлэх больниц», «Пионерийн дархны" га- зар»-т элэгдэж хуучирсан, сурах бичиг, эвдэрч хэш- хэрсэн ширзэг засварлаж, байгаа хүүхдүүдийг харж болно. Үр тарна тарьж ур- гуулдаг хөдоогийн хөдөл- мөрчид, сурах бичиг, шп- үрэв, үзэг, харандаа хий- өвнїүлнинанолгиалчЦ-. СИМЕА-ГИЙН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН” 255 "ХУРАЛ БОЛОВ ээлхийн ардчилсан лалуучууд Д, өсвөр үеийнхний байгуулл: тэргүүлэгчдийн хурал сал болав. Хуралд ЗХУ, БН БНМАУ, Нонго, Судап, Финланд, ЗХ-ны төлөөлөгчид оролцлоо. тэргүүлзгчдийн хурлаар ЧСУ-ын нийслэл Прага хотноо болох СИМ МАХН:ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН штөлбө” хэзээд БЭЛХЭН ЛЕ БАЙГХУН! ын холбооны (ДАЗХ) дөргэдэх хүү- | агын олон улсын хорооны (СИМЕА) | хан БНУАУ-ын нийслэл Будалсшт хотноо ВУ, БНКУ, БНПАУ, БНУАУ, БНСЧСУ, | Колумби, Франц: Киприйн хүүхдийн БА шис хуртадугайр сард БНС ГИЙН 2 : Ж 1978-1982 онд СИМЕА-гаас зохиосон ажлын тайлан 1982: 19НӨ өмд зохиох ажлын программын төсөл зэргийг хэлэлцэв. СИМБЕА-гийн тэргүү- лэгчдийн хурлаар Италийп хүүхдийн дэвшилт байгууллага «Арчи», Өмнөд | «Афринийн үндэсний их хурлын залуучуудын байгууллагын хүүхдийн секцэ-нйг СИМЕА-гийн р элсүүллээ. Ипгэснээр СИМЕА нь 54 орпы хүүхдийн дэвшилтэт 56 байгууллагыг эгноэндээ нэгтгэх боллоо. байгуулагдсан, дэлхийн хүүхдийн дэвшилтэт хө- дөлгөөннй төв бөгеөд 1983 онд болох 25 жилийн ойгоо «Энх тайвап, хүүх- дийн эрхийг хамгаалахын телев» уриан дор тэмдэглэх юм. , СИМЕА жил бүр олон улсын хүрээнд хүүхдийн гар. гэрэл зур- гийн уралдаан, хүүхдийн хөнгөн атлетикийн дөрвеп төрөлт «Найрамдал» тэмцээп, ппонерийн ажилтны семппар, бага хурал, эв санааны нэгдлийн цуглаан, тэмцэж байгаа орнуудын хүүхдүүдийн тэмцлийг дэмжих долоо хоног зэрэг олон арга хэмївээг уламжлал болгон япвуулж байна. Д. Сүхбаатарын пэрэмжит МПБ-нь СИМЕА-гийн ууган гишүүний нэг бөгөөд 1970 оноос тэргүүлэгч гишүүнзэр ажиллаж, уг байгууллагын бүх үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож байна. СИМБЕА-гийн нэг чухал арга хамжээ болсон олон улсын хүүхлийн хонгөн атлетикийн дөрвөн төрөлт энэ оны долдугаар сард манай эх. оронд СИМЕА нь 1958 о МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО Дд СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ “мпБ-ын төв зөвлөлийн сонин" 1982 ОНЫ 4 ДҮГЭЭР САРЫН 28. үнэ 10 МӨНГӨ || «Найрамдал» ХХУГ тэмлээт Зөвлөлтийн айлнохїїоосав суралтья! ӨСВӨРИЙН ПЕНИНЧҮҮД АРВИЛАН ХЭМНЭХ ШҮҮР... “ рэз оруулах ёстой. «Пио- Ц, ТҮВШИНТӨГС ҮЙЛСЭД дэг өжилчни ах эгч нар- тайгаа уулзаж хөдөлдц өрийн үчз цэнийн тухай ярилцах нь пнонерүүдийн хувьд баяр болдог ажээ. «Пиоперийн эргүүл»-ийнх ПиЙ хувьд Ч ажил нь бага биш. Тэднийг зөвхөн шн- рээ, сандал, дэвтэр, ном дээрээ элдэв юм эрээчдэг, гэрэл, усыг хоэмйиэдэггүй, хүүхдүүдийг хапын сон дээр шүүмжилдэг мэтээр ойлгож болохгүй. Эд хог- шил, гэрэл, усыг чин сэт- гэлзэсээ хайрлан хамгаалах сайхай санааг сургуулийн бүх пиопер сурагчдад тТо- лөвшүүлэх явдал тэдний хамгийн гол ажил нь !0Мм- Сургууль дээрээ ийм ажил зохиодог байна. Ха- рин гудамж, хороолол, орон сууцандаа юу хийх вэ? Тэгвэл тэнд чинь лялгаа- гүй л улс пийгмийн өмч хөрөнгө байгаа. | Сапдал, ширээ. тоглоомын талбай, чийдэн... эпэ бүхнийг тэд харпупан хамгаалдаг. Пнио- нерийн «Ногооп», «Цэнхэр», «Шар» эргүүл үүргээ гүй- цэтгэж явдатай гудамж болгонд тааралдана. Салхан «Пиопереская правда» сониц, «Плакат» хэвлэлийн газраас хамт- ран зарласан сурагчийн дэвтрийн хавтсан дээр хэв- лэх зургийн уралдаанд “олон зуун мянган хүүхэд оролпож бүтээлээ ирүүл- жээ. Өмч, хөрөнгийг хайр- дан хамгаалах сэдэвтэй зургийн энэ уралдаан нь зоплөлтийц освор үеийнх- пИЙ хүсэл зорилгод ний- цэж, хүүхдүүд арвилаа хэмнэх ажлын тухай вөрс- дийн санал бодлыг зур- гаар илэрхийлжээ. «Их Лениний үйл хэрэгт үнэнч байж, анд нөхдөө- сөө цуцалтгүй суралцьл!е Энэ бол манай пионер, сурагчдыд «Залгамж үе» шинэ аяны урна. Тийм ээ! Бид зөвлөлтийн анд нох- дөөсөө суралцаж, арвилан хэмнэх нх үйлсэд хувь нэм- нерийн үнэи» сопиныхоо нэрэмжит «Чийдэн», “Уе» опериацид идэвхтэй орол- цож, социалист өмчийн эс ширхэг бүрийг нүдлэн хам- гайлцгаая. їг Т. ДАВААДОРЖ | Бол. оролд, бүтээ! . 3 алуу техийкчдайн орд- ны цавхар бүрт улаан бүчтэний хол хөдөл- гоон измагдсээр 10 цаг болоход хонх дуугарлаа. Инонерүүд танхимд. орн, белох гэш байгаа үйл явд- лыг тэсч ядан хүлээв. Зу- заан хавтастай бичиг, үзүү- лэнгийц матертпал, янз бү- рийц багаж хэрэгсэл, тари- мад ургамал барьсан їаа- лууд орж ирээд тусгай бэлтгэсэн ширээн дээр эд юмсаа тавьж, суудлаа азэл- лээ. Тэднийг харж суусан нэг жаал д -- Хүүе Болдоо, илтгэл тавих гэж “байгаа хүүхэд ямар сайхан бэ? Ёстой шинхэнэ эрдэмтэд шиг ха- рагдаж байна шүү гэхэд, зэрэгцэн суусан хөвгүүн: -- Эрдэмтэн байхгүй яах юм бэ? Эд чинь физин, матсматпн, хими, одон орон судлалын хичээлээр зохиож байгаа онол, пран- тинийн бага хуралд шалгар- сан хүүхдүүд шүү дээ гэр. Шалгаруулах комиссын ги- шүүд 60 гаруй сэдвээр илтгэл бичсэн 100 гаруй пионер сурагчдаас бүтээ- лээрээ шалгарч опол прак- тнкийн бага хуралд илт- гэл тавих 20 хүүхдийг та- иилцууллаа. Анхны илт- гэгчээр нийслэлийн иэгдү- гээр сургуулийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч Д. Уранчи- мэгийг дуудлаа. Уранчимэг илтгэгчийн ширээ рүү яа- ран алхав. ө “Байгаль дахь микро- элемент, түүнийг хөдөө Саяхан шанай сонины редакцид хувьсгалттэмц- лийн ахмад зүтгэлтэй ХҮҮХЭД, ХҮҮХДИ -- Хагас дамжуулагчийн чанарыг илтгэх туршилт хий- сэн 17 дугаар, сургуулийн 9- айн «Вэ ангийн сурагч Д. аж (ахуйд хэрэглэх нь» сэдвээр тэр охин ярилаа, Хүүхдүүд чив чимээгүй, нам гүм. Илтгэгчийл ху- гацааны 10 минут агшин зуур өнгөрч, лазер, радио хүлээн авагчийн цахилгаан тэжээлийн шулуутгагч хийис туршсан. 72 дугаар сургуулийн 9-ийн «В» ан- гийн сурагч Б. Баттөмө- рийн зэлж болов, Хүүхдүүд онол практи- кийп бага хуралд сайн бэлт- гэжээ. Тэдний яриа тан- химд цугларагсдын анхаар- лыг зрхгүй татаж байлаа. «Ургамлын өсөлтөд мик- роэлементийн нөлөөлөл» сэдвээр илтгэсэн 33 дугаар ДУНД сургуулийн 10-ыгн «Г» ангийп сурагч Ц, Ян- САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ Д. Чүлтэм гуайд гүн талар- хал илэрхийлье! сонины зөвлөл шээг САЙН ХҮҮХДҮҮД, ирүүлсэн захидалдаа тус хотын орон сууцны 9, 10 дугаар байрын ор- шин суугчид, инонер су- “рагчид сууцаа нүдлэп хамгаалж, тохижуулж байгаа тухай бичлээ. «Пионерийн үнэн» С0- нинд санаачилгатай сайн хүүхдүүдийн тухай мате- риал ирүүлсэн хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн Зураг дээр: НҮДЛЭН лэн ХАМГААЛАГЧ ХҮҮХДҮҮД Тунгалагийн авсан гэрэл зураг НЭГ ГУДАМЖНЫ ХҮҮХДҮҮД оглоомын талбайд цугларсан хэсэг хүүхэд нэг зүйлийп тухай аманчлан ярш:- цаад гэр гэрийнхээ. зүг тарцгаав..,Удалгүй хүрз, шүүр, хувий барьсан лиастай хотын орон ) сууцны 9, 10 ду- таар байрын хүүх- дүүд оронН сууцаа тохн- той гоё сайхан байлгах гэн цаг үргэлж салаа тавьдаг юм. Энэ байранд байгаа айл бүхэн хүү- 547::4:11Й Хоёр байрын 127 хүүхэд сууцныхаа эд аж ахуй, тоног төхоө- ромжийг нүдлэн хахм- гаалж, хүүхэд бүр нэг эхин жимс иогоо, үр тариа- осджєох 1 Энхцэцэг. -- «Мөнган сарны гайхам- шиг» єэдвээр илтгэсэн 83 ЙН ХҮ ын ла ! 21 ангийн сурагч Б. Хандаа. -- Лазер, радно хүлээн авагчийн цахилгаан тэжээ- дугаар сургуулийн 10ын «Г» . лийн шулуутгагч хийсэн нийс- ны ургацын эхний үе п- танд микро бордоо яалс нөлөөлдгийг гэрийн нөхцөлд туршжээ. Тавьхайп: грамм арвайг 0,1 хувийн зэсийн байвангийн уусмалд 8 цаг байлгаад хөрсөнд суулга- жээ. Энэ нь бордоогүй үр- навс хэд хоногоор түрүү- лэн соёолсон байна. Ян- жингийн туршилтаар үр тариаг таривал боловсролт "иь -бордоогүй тариалалтаас 10--15 хопогийн өмнө гүй- цэж, 1--2 дахин их ургац авах боломжтой гэсэн дүг- нэлт гарч байна, Нийслэлийн 10 жилийн 38 дугаар сургуулийн 10- ын «Г» ангийн сурагч Г- Отгонсүрэй хуванцрын ту- хай ярилаа. Т зүйлийг харпуцдаг. Бай- рын тадиах тоглоохын талбайг тохизнүулн, тү лзг мод суулган хая Ч харсан баярлам сайхан болгожээ. Байраараа хэв журмын зөрчилгүй, соёлч хамт олон болох »457:(:211451:11| өрпүүлсний дүнд хүмүүжил сахил- гаар хоцрогчгүй боллоо. Хүүхдүүдийн маань сур- зам юү ч сайжирч 71,686 -17,6 хувь нь онц сайн сурлагатан болов. Сурлага хүмүүжил х6- дөлмөрч зан чанараараа дүү нар, найз нөхөдөо үлгэрлэдэг 10 дугаар -- Сүүлийн үед нэг төр- лийн хувцанцрын минро- молекулын хзсгийг НӨГӨӨ хувапцрын хэсэгтэй хол- боп. тарьш хуванцрын ши- нэ материал гаргаж бай- па.. Хуванцрыг научиктай холбоя: гаргасан материал пь өмптөх материалаас 3-- 4 дахин бат бөх хуванц- рын нэгдэл болж байна. Өнөө үед хуванцар нь үйлдвэрт асар их үүрэг гүйцэтгэж байна. Хуванцар нь гангаас уян хатан, төм- рөөс бат бэх, шилнээс тунп- галаг, тингээрээ үйснээс хөнгөн, ямар ч халбар лүр- сийг бий болгож болдгоо- роо онцгой юм. Одоо дэл- хийд 2000 гаруй торлийн хуванцар байна. Эдийн зас- тийн өндөр өгөөжтэй ху- ангийн сурагч До. Бал- ваа. Д. Лхам, Б. Сүх баатар, .Х. ЦЕрмаа, Д. Баяраа, наймдугаар ан- гийн сурагч А. Сэлэнгэ, Эрдэнэбат, долдугаар ан- гийн сурагч (Х. Ганбаа, зургадугаар ангийн Ссу- рагч Т. Бурмаа, тавду- гаар ангийн сурагч Оюунчимэг, Б. Батмөнх, Т. Батаа, Ц,. Батцэнгэл, дөрөвдүгээр ангийн /су- рагч Өлзийсайхаи гурав- дугаар ангийп сурагч Б. Батбаасан, С. Эрдэнэбат, Ц. Амарлаяа, Ц. Туул, хоёрдугаар ангийн (су- рагч -Э. Соёлмаа, До. СЭЛ, ТЭМҮҮЛЭЛ ванцрыг үйлдвэрлэх. түү- НИЙ түүхий эдийн нөөцийг илрүүлэх судалгаа шинжил: гээ хийхэд туслах єпдєр шаардлага сурагч бидний өмнө тавигдаж байна гэж тэр ярилаа. Онол прантикийпн энэ ба-. га хуралд илтгэл тавьсан хүүхдүүдийн ажил, ач хол- богдлыг нь багш сурган хүмүүжүүлэгчид өндрөөр үнэллээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэ- лийн шнонер сурагчдын дунд фиснк, математин, одон орны хичээлээр зар- ласан опол Практикийн ба- та хуралд илтгэл таньсан зарим сурагчид -- Өндөр молекульт нэг- дэл болох хуванцрын хур, шилт кийсэн нийслэлийн дугаар сургуулийн 10-ын «Г» ахгийн сурагч Г. Оттонсү- рэн. -- Сансар даль физнкнйн судалгааны тухай илтгэсэн 48 дугаар сургуулийн 10-ын «Ло апгийн сурагч С. Монхбат. Фото, хитийн тухай илт- гэл хийсэн 48 дугаар сур- туулийн 10-ын «4Б» ппгийн сурагч їШ4. Шиүрэнчимэг. - Орчин үеийн анагаах ухаанд хэрэглэж буй хилийп шинжлэх ухааны онцлогтйн тухай илтгэсэн нэгдүгээр сур- гуулийл 10-/ын «Аз ангийн сурагч С. Одонтула. С.БОДООШ Чимгаа шэг- сурагч Т. тэр- Улаанаа, Т. лүгээр айтийн Оюунчимэг нарын гүүний хүүхдүүд олон бий. |Хүүхдүүдийн знэ ажилд томчууд тусалдаг пь мэдээж шүү дээ. Ма- най хүүхдүүд аав, зэж, ах эгч нарьшхаа үгэнд сайн ордөг. Ийнхүү сайхан байр- тай хамт олон болфдх со- рилт тавин алгилласны дүнд тус байрьгахац Улиастай хотын хамгийн сайн, соёлч тэргүүний хамт олон болоод байна. Хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн Д. ЧҮЛТЭМ хүүхдүүд орчныхоо тал- байг цэвэрлэн зрдэрсан тоглоомыг засаж | зхлак. Энэ бол Хэптий аймгийн Өндөрхаан хотып | ОСГ- пы 4 дүгээр хорооны. 5 Дугаар хэсгийн 1 дүгэзр гудамшинд оршин суугч баганууд юм. Тэд хиЧЭ2- лээс гадуур чөлөөт ца- гаа зөвхөн реөдөггүй пэг сайн зүйл хийж бү- тогло анга- бөгөөд ямар тээт байдаг, Мөн урац сайхны хамтлаг бай- гуулас тэмдэглэлт өдрүү- дээр өөрсдөө понцєерг бэлтгэц тоглож заншжээ, “, Саяхан «Эалгийн дуу», ”еСапсар ба хүүхэд» гэ- сан наниперт тоглосон юм. Эдний дунд С. Ганбат, Н. Оюунгэрэл, Д, Оюун- туул, Л. Төмөр, Х. Хуяг, Г. Батсайхан, Л. Бат- сайхан зэрэг авьяаслаг хүүхдүүд олон байдаг. Өдгээр хүүхдүүд бол Өн- дорхаап хотын дунд сур- туулийн 1--4 дүгээр ангид сурдаг. Одоо тэд -«Гудамнгаа цэвэр цэмцгэр байлгаж зүлэг мод тари- хаар зцэг эхтэйгэз хамт- рап ажиллаж байна. Н. ГЭНДЭН (Хэнтий аймтийн нина театрын дарга) 1 ЧС...! агш онь сурагчаасаа санайид орисоргүй С0- пин асуулт асуулаа. --- ӨнгөрсоН шэг хоногт чиний амьдрал ахуйдаа 13- рэглэсэн зүйлсээс. хамгийн их нь юу байсан бэ? Хүзүүндээ улаан бүч зүү: сэн жаахан бор хүү бодол болор. «Талх, печень, чихэр, масло, цай... санаанд пэгл орохгүй байх чинь... хулцас, цүнх, тєлевий... Аль ньчЧ биш ээ. Юуг нь би илүү их хэрэглэлээ дээ!» Арын ши- рээнд суусан повполег охин найздаа тусаллаа. -- Миний бодоход Болдоо өчигдөр усыг л их хэрэглэ- сан. Ер нь бидний хэн нь Ч уснаас бусад зүйлийг вэг хо- цоёт хэрэглэхгүй байш болпо байх. Харин усыг бол ааавал хэрэглэдэг... Тар охин ишцгэж харпул- чихаад суулаа. - ЇНэзрэн тийш... Болдоо ч дуу алдав: -- Байгалийн баллгийн дотроос хүний үйл ангилла- гаа, ахуй, амьдралын хэрог- цээнд байнга хэрэглэгдэл, шаардагдаж байдаг зүйл бол ус бөгөөд їбугаар ч орлууллс болдоггүй юм. Ус бол хүн ба байгалийн амьдралыг тэт- гэгч эрдэйз гэж багш нь тайлбарлалаа. Хүүхдүүд зэ! Өнөөдөр бид «Ус... .Ї» гасзэн сэдвээр ярил- цах гэяс байна. Харип усны ашиг тусын тухай дээрх шн- шээнэзс илүүг нуршсаны хэ- рзгтүй юм Саяхан манай сонины ре- данци изгэп захидал хүлээ» авлаа. Тэр зфхидлыг зурга- Дугаар ангийн сурагч Д., Ням- баяр ирүүлжээ. ганг -4...Аав ээж ажилдаа, дүү нар цэцэрлэгтээ явчихиа Манайх хоёрдутаар зэлїшинд хичээллэдэг болохоор би гэр- тэз гапцаараа үлддэг юм. Гэр доторхи нам гүмийн дунд гал зуухны өрөөний усны цоргайоос тпод--под хийн дуслах чимээ л сопсог- допно. Саяхан надад нэг са- паа торж, би тзр цоргоны дор нэг литрийп сан тасог. 20 минутын дараа үзэхэд дүүрсэн байлаа. Ингзэд би тооцоолж эхэллээ. 1 | цагт 3 литр, нэг хоногт 72 литр ус манайхаас үр ашиггүй алдагдаж байна. Гэтэл ма- найд ипгэт дусдаг хоёр цор- го бий, Нийтдээ 144 литр ус. 10 айлаас бол хоногт 1440 литр ус алдагдах пь. Мон ч их шоөнго, хєрөнгө урсаж, байна даа. Энэ «бүхнээс урьдчилап сэргийлэх ажилд пиоперүүд бид хошуутлах ёстой...» гэл МАНАЙ ОРОНД 67046 НМ УРТ ГОЛ ГОРХИ, 0,1 ХАВТГАЙ ДӨРВӨЛ- ЖИН НМЭЭС ИХ ЛАЛ- БАЙ БҮХИЙ 9500 ОР- ЧИМ НУУР, 0389 пУЛЛГ ШАНД БИЙ, А Манай улс ардын аж аж ахуйд бараг 700 сал шоо метр усыг жилд хэ. гс раглэж байгаа. нь 5 жилий (, 9Мнөхөос, 3 дахиц намагд. («Гиоверийн үйзн»э солины гаараас мапай арны ерөн-хий боловсролын сургуулну- дын нийтлиспЄр єурагчдын дунд «Ус...» операци зар- лаж байна) Д. Нямбаяр захидалдаа бич- сон - Баяр хүргэе! Иямбаяр яа! Чи тун зев боджээ. Хоногт 10 1440 литр ус үр ашиггүй алдана гэдэг бол маш харамсымалр юм. Энэ усны зөвхөнп 1000 л буюу 1 мд -ээр нь юу хийж болох вэ? Тэгвэл 1 м2 ус 25 кг цемент20 уртааш шетр даа- вуу үйлдвэрлэж, 18 кг ноос угаал 178 иг буюу 255 ширхэг талх хийж, нэг тракторыг бүрэн задалж засварлахад ашигладаг байна. Мөн ийм хэмжээний усаар нэг удаа 80 бод, 340 бог мал усалж болох ажээ. Ингээд бөдөод үзье! Хич- наан их зүйл хийж болох байпа вэ? Ус гэдэг хичилэн нх ач тустай бөгөөд хэрэг- тэй зүйл байна вэ? Гэтэл саяхны пэг шалгал- таар орон сууцанд амьдарч байгаа 60 өрхийн 30 нь ху- луун хүйтэй усны аль нэг цоргоор цэвэр ус алдаж бай- гаа нь илэрлээ. Энэ айлуу- дад ерөнхий боловсролын сургуульд сурдаг пиопер су- рагчид олоп байл Тар хүүхдүүд ацз мэтийн алдаа дутагдлуудтай тэмцэх ёстой биш үү? Өөр экишээ халье! Бид нийслэлийн нэгэн сур- гуулиар очсон юм. Оройхон болиш байлаа. Хичээл нэгэнт тарсан болохоор сургуулийн уудам хонгилд ганц ч хүн- гүй. Харин хаа нэгтээ хүүх- дүүдийн инзэж, хашгирах чимээ сопсогдоно. Бид утаал- гын өрөөгөөр орвол халуун, хүйтэл усны хоёр цоргыг пь нээчихсэп учраас цэвар туй- галаг ус чөлөөтэй асгарч, шалан даэгүүр халисан байз Тэндээс гартал хадан хүүхэд бпе бие рүүгээ ус цацан ХӨОЦӨЛДӨЖ яваа харагдапа Энэ-нь сурагч Ба, Гэ, До, Ня нарын буруу байв. Тэд антна угаах гэн ус пвсан мөртлєө цоргоо хаахаа «март- чихїсэз». Авсаг усаа ашнг- лалгүй цацалцаж: таглолээ -- Танар хэдэг литр усаар ангиа угаадаг вэ? гэхэд Ба: -- 40-вөд л болов уу? гэж хариулсан юм. Хүхгүүс алив нэг зүйлсийн их байгааг «Ус шиг элбэг байна» гэн: ярпх тохиолдол бий. Гэтэл мон- толчууд эрт дээр үеэс усыг туйлаас эрхэмлэн үзэл: «Ус- чандмань эрдэнээ гэж захи хэлсээр ирсэн билээ, Манай дэлхий дээр 1.5 миллпард арчим шоа дөрвөл- жин километр ус байгаа бо- ловч уид, ахуйн хэрэгцээ хангах цэвэр ус дөнгөж 8 хувийг нь эзэлдэг байна. АНУ, ХБНГУ, Англп зэрэг зарим оронд цэвэр усны Еввц хүрэлцээгүй болсноос Бүлэг, салааныхаа алгилд ашниглаара! си ши Цэйсслвлсили не 1-3 :ослнлй-тл, 0 ОШР ЇНГ НД Үү? сзп бөгөөд 1990 анд 1300 сая шао метр болах төлөв- тэй байпа. А Эрүүл ахуйн шаард- лагаар хүн хоногт 60--130 лнтр ус хэрэглэнэ. 4 Хүний биеийн хүн- дийн жингийн 860 орчим хувь иь ус байдаг. Харин ургамлын 80 хувь нь ус байпа. 4 Үпззпий дэлэнд 1 л сүү бий болгохын тулд 3 - стжад хүрч байва Манай орон УСААР... хэрэгцээт усныхаа зарим хэсгийг гадаадаас авч, дэл- гүүрт цэгэр ус хулалдаала- одоогоор нэг хүнд . ноогдох усны -нөөц баялгийп хувьд нилээд бололцоотойд тооцог- дох боловч зарин хот суурн- ны дэргэдэх над задгай ус бохирдож, хүмүүсийн буруу- гаар нх хэмжээний цэвэр ус үр ашиггүй алдагдалт байна. ПИОНЕР СУРАГЧИД АА! Түлш, эрчим хүч уур, усыг хэмпэлттэй зөв зарцуулах талаар эж орон далар өрнөж байгаа «Арвилап хэмнэлтийн али»-д идэвхтэй оролцоцгооЁ! «Пионерийн үнэп» сонины анз оны дөрөвдүгээр сарын 10-ны 29 дүгээрт «Чийдэн..!» гэсэп операци зарласан бн-, лээ. Өнөөдөр «Ус. ..Ї» оперэ- цийг парлаж байна. Тус орны ерөнхий боловс- ролып сургуулийн бүх пио- нєр сурагчдын дунд сарлаж байгаа «Чийдан», «Ус» опе- рацнд оролцоцгоод| Аигн, сургууль, пионерийн лагерь, байр, сууц, гудамж, хорос- лолдоо үр ашиггүй зарцуу- лагдаж байгаа зрчнм хүч, усыг хайрлан хамгаалах нянд гарпгаая 2--12 «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ НЭРЭМЖИТ «УС.» ОПЕРАЦИ эхэллээ Редакцнас өгөх даалгавар 1. Та нар халууи, хүйтэн усныхаа цоргыг үргэлж хааж, анэ талаар зав зэв, ах, эгч дүү нартаа хэлж байгаарай 2. Анги, сургууль, албан байгууллага, гэр орон, байр хороололд болон гол, горхи- ны эргээр пионерийн « эргүүл» гарган ажиллуулж ус үр ашиггүй алдагдах бу- юу бохирдож байгаатай т. цаж ,тэр даруйд нь дутагд- лыг нь сасуулаарай. Худаг, Усаар цахилгаан станц ажиллаж илч, гэрэл түгээнэ. . булаг, шандыр хамгаалалт- даа авдгааля. 2 Уэс 83. Сонины энз дугаарт Усан дасгал биеийг нийтлэгдсэн сурталчилгааны чийрэгжүүлнэ. болон зөвлөмж материалыг ашиглалт, усыг хэмвэлттэй зарцуулах тухай пноперийн бүлэг, салааны «Дусал усны үнэ цэнээ, «Ус--чандманьы эрдэнэ» сэдэвт ажил зохиол төр хоорондоо сайтар ярил- цаарай! 4. «Ус.Л» сперацид хэр- хэц оролцож усыг үр ашиг- гүй зарцуулж байгаа ямар ямар дутагдал илрүүлсэн, яаж түүнийг зассан тухайгаа мөн элэ талаар сайн ажиллаж байгаа аиги, хамт олон, пио- нєр сурагчийн тухай сопип- доо бичээрэй! Та параас за- хидал хүлээж байна. 1 «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» сонины зөвлөл ” 2 4 литр ус шаардагдана. А АНУ-ын Хайахаго хэ- мэх голоИкх хэмшээний бенпин, тос асгаснаас болж бүрмвсон ууршил: алга болжээ. ХА Эрдэмтэд, том хотуу- дад хоног тутам 4,5 сая шоо метр үс хэрэглэлэг бэ- гвөд түүний 10 хувь нь үр ашиггүй алдагддаг гэлс тоо- доолшээ. “Ус--үнэхээр чандмань 1 Ї эрдэнэ. 1 1 570 ИШИПИИИЛИИИИИР Питт НИ Ш " шхнү гс її с- -- Хүүхдүүд эз! Ма- най анги өнөөдрөөс эх- “олэн нэмэлт үүрэг авлаа соо гэлс бүлгийн дарга Лена " Богатырепа хэллээ, | 1: -- ЇВиДд ахмад хүз мүүст хорин удаа авто- бусанд суудал тавьж өг- нө. . Төтгэвэрт гарсан хогшчүүлийн хүнд юм- тай хоолны цүнхийг дэл- гүүрээс гэр лүү нь. хүр: гэхэд гучин удаа тусал- Сона. Мөн тэднийг зам 1 сундлав. хөндлөн гарахад таван удаа туслах юм. Хэрэв ингэж чадах юм бол 8 удаа сандал тавьк өгсөн 1 удаа цүнх хүр. гэсэн, 2 удна зам гарга- сан тоогоор зэрэгцээ ан- гиасаа түрүүлэх байна. Одоо. бид хувиараа танилцуултья... Нэгдүгээр салаа автобус, тролей- бусанд суудал тавьж өг- арван УРАЛДААН нэ. Гэхдээ нэг хүнд нэг “л удаа үйлчилнэ. Хоёр дахисан бол сүүлчийн- со окийг нь тооцохгүй, Хам- гийн гол нь үнэнч шу... со Дарга байх ёстой. Би бүгдийг тэмдэглэнэ гэв. Хэдэн мөчийн дараа Бб-ын «Б»гийнхэн | нас- тангуудыг гарцаар Хот- лөн, ойролцоох долгүү- "рээс том том тортой юм барин явцгааж байлаа, Автобус трампайнд: хам- орж тийн түрүүнд гүйн с тарцын хажууд очин: Е: л өзэлсиээ,. хүмүүст тавьж: өгч - Лепа- Богатыревагийн даалгавар биелэгдэл, Тэр .от-- Хүүхдүүд зэ одоо болсон. Даалгавар биел- лээ гэв. Тар үед нэг хөгшийийг зам гаргаж яв- сап Миша Столетинков, нөгөө хүнээ замын дунд орхиод эргэн ухас хийяс алга болов. Бучин барьж явсан тортой хүнсээ зам дээр хаян ангийнхан руу- гаа шурхийв. Харин унаанд сууж явсан хүүх- дүүд даалгавар биелүүл- бэндэа сэтгэл амран зог- сож байгаа настайчуудын дэргэд суудалдаа тухлан явцгааж байлаа. МОРЬД Нийслэлийн арван лийн 283 дугаар сургуу- жи- лийн ботийн 4Б» ангийн шт ттт Ши ! 41:13 Манай ангийн хэдэн хүүхэд нэг удаа сонин таргах болов. Нэр гарч- гийг нь жигтэйхэл зураад сануулга, шүүмж бичих болсон чинь гацчи- хав. - Бүгдээрээ Кара- ваевын тухай бичье! Тэр саяхан цонх хагалчихсан шүү дээ гэж Миша хэл- лээ. -- Үгүй зэ гэж (Пав- лик шийдэмгий дургүй- цэв. - Гарапаєв. чинь самбо бөхөөр хичээллэ- дэг юм. Даран пь зодвол яана... -- Тэгвэл Сутеевийг бичихэд болно биз дээ гээд Тэр чинь нэг удаа хичээл үймүүлээд, Са- довскийг самбарт гарсап гоё .- -- | Садовский чинь миний пайз байхгүй юу. Түүний тухай бичээд | байх юм ер алта гэв... -- За тэгвэл больё. Өөр санал хэнд байна вэ? " - Надад байна гэж . Лена хашгирах шахам хэлээд -- Петрова. ООстрош- | но хоёр хичээл дээр ярь- даг. Тэднийг л бичье гэ- лээ, -- Үгүй ерөө! Тэдцийг бичих том бол Петропа на- дад марк бэлэглэхээ боль- чихно шүү дээ гэж: Таня татгалзав, ..Ханын сопиноо. дуусгах гэсээр байтал дөрөв хонолоо, Түүнийг гаргах дуртай хүн үгүй Я болов. Одоогоор сонинд маань сайхан гарчиг л сурагч Барсып хийсэп цаа- хойшо хэлж өгөөд байс- 2 тарагдаа байна. : Б-л-эагжаса ши ныг санацгаатн байгаа Нийслэлийн 28 ду- сан хайчилбар, биз дээ гэж Серёла гаар сургуулийн су- асуув. Тэгтэл Максны рагч- Л. ОТГОНЧУ- уурлаж: ЛУУН орчуулав. нь хамтаар чулуудчи- байдлаас аврахаар аяс хаад лагс биеэ дааж тайхан арга ердөө ч орж : УА”! ядан зугатав. Бид ч хв- ирсэнгүй... 6) л 2 ЇГ 445 цэнд өлгөөстэй бүхнийг Урд дугуй эргээс мул- ! пэРт шувт дайртал ДУ- тарахад дотор эвгүйрч “би гуйн гаранд орны цагаан өөрийн -мэдэлгүй пүдээ даалуу орооцолдон хэц анив. Бид газраас тас- --|Хүүс Энхээ! Тэ- (ӨГҮҮЛЛЭГ) тасраад, тасраар нэг рап агаарт хөөрөх шиг рийг хараач гээд Батаа урд эвхрэлдсэн учир 44- алаг юм. хоглерөв болспоо пүл палхийх чи- огло. үсрэн бослоо. Ви маа олж харахгүй 0аї- Зо Хүүесээр Тэх мээ сонсдоод хамаг бие түүний заасан сүг ,хар- лаа, Батаагийн урт. хөл ҮХЛТАХ ТЭХ (88-97 -хүйт даагаад явчихлаа. вал Гансүх саяхап авсан шинэхэн дугуйгаа уна- чихсан айсуй, Төр, бид хоёрын дэргэд ирээд тоос бостол тормозлов Батаа түүний дугуйны гараас атгаснаа: -- Гансүх “зэ! Бид хоёр дугуйгаар чинь тай- роод өгье! Тэгэх үү? гэж гуйв. Гансүх миний өө- Дөөс том алаг нүдээрээ дурамжхан ширтээд: -- 9а яахан тэг| Ойр» хон яваад ир гэв. Батаа дугуйг унаж би ард нь -- Хоёулаа тэр гү- вээн дээр гарч уруудя! Тэгэх--үү? гэж Батаа хэллээ. -- Харэггүй эз! Ган- сүх ойрхон яваад ирээ. рэй” гэсэн гэж бн хэлэв, -- Зүгээр ээ| Энэ гү- вээн дээр гараад ирэхэд юу байдаг юм бэ? їНи- БХЧгаад л буучихна гээд атаа тар чнгээрээ хурд: лав. Сумын төвөөс хол- гүй орших гүвээн дээр гарч, ясаахай амраад гү- дугуйг Зулиїййшїййй уйтга. мнцнй. вээний. уруу би. ” хүчтэй миний. хоёр хажууд ээлж дараалап эргэлдэлс, ду гуй замын уру улам хурдалсаар байгал Ёстой баларсан юм боллоо: Яав тэвэл, дугуйны минь гинж мултарч, тормоз барихаа “болилоо За ингээд дугуй гэдэг чипь дураараа хурдалж гарав, Замын хажуугаар тийм ийм гэхийн тэамдэг- гүй элдэв дүрс жирэл- зэл: «эхэллээ. Нүдпээс нулимс ч юм. уу, ус ч юм уу шанаа даган ур. саад бас чихэнд ямар нэгэн юм исгэрэх чимээ сонсдолс өхэлхэд би ай: сандаа жолооноосоо хоёр гараараа чалга |атгалаа, Гэнэт... цэцгийн тал- бай” мэт эрээн мяраан Дүрс шнойтон.нүдний оөм- нө тодорч. бүдгэрч байх шиг... Тэгсэн. мөртөө зам хөндөлдөөд шүү! ЇЇэгэ- хээр нь нүдээ хад хэд анивчаад лавш- руулан харвал цэцаэрлд: “тийн хүүхдүүд замаар “гарч явна. Нүдэн | дээр хүүхдүүд тулж ирлээ. Би нүдээ тас аний, Ха- гэх ЇБатаагийн чихний намайг шаахан хахир- дуу ойролцоо хадаг, нүдээ. нээтэл» цэг (15:111110) чирээд ягэцс байсан ИМан нэг тоглаомыг хэмх дайр- лаа. Охины уйлагпах Дуу ард хоцорч бид цааш: лав, Хар хурдаараа ми- рийж: байсан чинь зам эргэт) дотор палхийтал уруудлаа: Хасаг айл ЛУИД Орис ёстой д толгой- гоо -эргөтал сүлжив,” Ха- цэл” дээр яиз бүрийн даа- вуу, хувцас өлгөж бай- таа бүдүүн тагчийн эгч дайралдах нь тар шүү! Тэр бидплийг харснаа, ямар пэган юм хэл буй бололтой ам ив ангалаал, Д. Сүхбаатарын цэрэвшит “Улсын кэвлэлийн комбипатад хэвлэр, “эээ” гГайн дуу чихний үзүүрт бүдэг бадаг СОНСДООД Су- раг “тасарлаа. Орны том цагаан даавуутай би хол- сеө бурзайтал хүч үзээд дийлсэнгүй, харин ч сал- ХИЙД ПИД пад хийн хүч- тэй дэвж дугуй минь да- лавчтай: ч Л 8 ЮМ. шиг, “дал- баатай ч юм шнг болж улам “хурдлан тазраас хондийрч” эхэллээ: Ин- ГЭЭД. огторгуйд гарчих юм биш байгаа даа| гэ: ЛЭГ бодол зурс Хийц, Холгүй” орших голын зүг бид чиглэлээ. Энэ ,гол дээр одор бүр ирж лагас барын, усанд .орж өгц- дөг боловч ширүүн урс: галтай, тэгээд бас сарим гааартаа би битгий хэл мапай ангид хамгийн өндөрт ордог одоо над тай. цуг япаа Батаа ч далд орохоор тийм гүйа- гий цүнхал байдаг боло- хоор «Яах вэ» гэдэг бо- дол төрөв. Түрган арга сэдэхгүй бол усанд тїи- вэхэд бэлэн боллоо. Ми- НИЙ санаанд өнэ хүнд ” дов, Утадаг дугуй ч тог. Бид уснаас арайхийн: гарлаа. Батаа хацраа шувтарч муухан яриай- гаад, резин иь суларсан омдөө хүчтэй гэгч дээш нь татаад, Чиний толгой чинь --төлээ. Миний толгой шалбарчээ, эрж эрж арай гэж олсоп чинь арал нь нэг дугуйн хамт эрэг дээр. эмээл” нь гурван алхмын цаана, өрөөсөн «дугуй нь усан- дунд хэвтэж байн, Батаа. салж одсон дугуйг эмад- лийн хамт авч алхав. Ви”. ч араас нь арлыг нь. хү- зүүндээ углаад ирсэн за- маараа эргэлзээ, -- Хэрэггүй л гүваан дээр гарлаа! гэж. Батаа. гэнэт амандаа үглээд ми-- пий зүг гэмшсэн. байртай. харав. Уйтгартайхан, Уурамгүйхэн гэлдрэн бу- цаж явахдаа Гансүхийн- хээ пуүрийг яаяс харж, юугаа хэлнэ дээ гэж 0бо- лопм биш техник юм. да Л. ТӨМӨРБААТАР ШҮ шишийн Бид дугуйгаа | цац Үе ши --8--Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМ- ЖИТ МПБ-ЫН ӨДӨР. ! 9--ЯЛАЛТЫН БАЯР. 15--БНСВУ-ЫН ХО-ШИ-:МИНИЙ НЭРЭМЖИТ ПИОНЕРИЙН. БАЙ- ГУУЛЛАГЫН ӨДӨР. 18--БХЛКЗЭ-ИЙН ХЇїХ ИХ ХУ- РАЛ НЭЭГДЭНЭ. ( 19--8В, . 1ЕНИНИЙ НЭРЭМ:- - |ЖИТ БХПБ-ЫН 80 ЖИЛИЙН ОЙН: ТӨДӨР, Хэ Орон: бүхн МАХН-ын үйл хэргийн төлөв хэзвад бэлхэн байгтун! ийн. 1| МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит 1 МП1Б-ын Төв Зөвлөлийн сонин Ї з9 дэх жилдээ ө 35 (1774) () 2 Ф ё Ф Ё 5 Е к) » ь 1 1.) 5, : ЁС БАТСУУРЬ зурав Өө .. БЯМБА. ө .ҮНЭ10 МӨНөӨ.! | МАНАЙ ОРНЫ ОЮУТАН, СУРАГЧ ПИОНЕРҮҮД ЭЭ! : АРВИН ИХ ЭРДЭМ МЭДЛЭГТЭЙ, ЦЭВЭР АРИУН ЁС СУРТАХУУНТАЙ, ХӨДӨЛМӨРИЙГ БИШРЭН.ХҮНДЭТ-- ГЭДЭГ, ӨНДӨР, СОЁЛТОЙ... ИРГЭД БОЛОХЫН ТӨЛӨӨ ТЭМЦЭГТҮН! (Монгол Ардын Хувы» | гаяат Намын Төв. Хороо ноос 1982 оны майн баярт зорнулан гаргасан урианаас) о Ц. ГАЙТАВ МАЙ САР Улаан тугны жигүүр Уужим, дэлхийд дэрвээд Усны шувуудын далавч Уудам огторгуйд дэвээд Хөглсүүн хүчнт уриа Чихний хэнгэрэг дэлдож Хөөрхөн толийн Дуу Чимэг “болон цангицаж Зуны сарыг дуудсаар Май хүрээд ирлэа Чулаган ногоо соёолсоор Май сар гарлаа » Хүйтэх дайны мөс Хэаээ хэзээнээс ханзарч Хөлдсөн газрын хөрс Гэсэн: байдаг цагаар Бүх хөдөлмөрчдийн хүчийг Бүртгэж үздэг май й Улирлын сайхныг залаад Уудам орчлонд ирлээ Далбал, тугаар биеэ Даян дэлхий чимж Далай жаргалаар эйхэсиж Дархан эрхээ өргөж Үндэс ястан бүгдтэйгээ Үр хүүхэд цомтойгээ Үпэн ёсны ялалтын ХҮүдээ цэлийтэл нээн байва БАЯРЫН ЛХАГСААЛ 1Каргалтай түмний жагсаалд цэцэглэнэ. Энх тайвны Эрхэм “билэг ЭХЭ Эпхийн- цэнхэр » Олон тагтаагаа ! Яйацкан Сүхийн талбай Лавтайгаа, зэжтэйгээ " дээгүүр Ахтайгад, эгчтэйгээ -21Кагсанс цугласан түмний Айлын жаалтайгяа дээгүүр, Айд нөхөдтэйгөө Хаврын байрт Майп баярт Хамтаараа агсан. Хотлоороо “балсана. Улааи туг, цэнхар Урнан дуутайгаа-цуг Уужны Тэнгэрт инсганэ. Хаврын баярт Майн. баярт «5 Хамтаараа жа(саиа.. Хотлоороо .балсана бөмбөлөг 5 5 : » 5 Нийслэлийн. -73 дузаад ЇГ ЙНТС т Уриа лоозон Иөдгицэлэй, СуВгуулийн лын «Бэ гд аннкцаг Сүхиїй: талданд ь. алаглана. анзийн /еурагч “уүсшэгнв ар лэрүхнүрд дэл 1 БХЛКЗЭ-ийн ХЇХ их хурлын өмнө ! «. Моддын дундаас ба- раг харагдахгүй шахам намхан байшингуудтай ки жїигхэн. хотын дэргэдүүр түргэн урсгалт марийхай горхи. урсана. Горхийн дээгүүр хэзээ, хэн босго- соныг нь мэдэхгүй, Ххуу- чин модон гүүр хоөндөлс- жээ: Улаан цөргийн“өндөр малгай духдуулан өмсөж, цараг. эрийн үүргэвч мөр- лөн, шархатсан толгойгоо цагаал даагуугаар боосой нэгэн эр гар дахь таягаа эн дүйгүйхэн тулш хаага- насаар" тор гүүрэнй дээр тарав. Түүний урдаас нэгэн өмэгтэй хурдаараа гүйж ирлээ. -- Павел. хүү минь... -- Ээж ээ... Хүүгийнхгэ ханхар цээ- жинд буурал толгойгоо наагаад зэж нь уйлна. Хэдэн жилийн өмнө йПа- вел энэ гүүрэн дээгүүр гарч, төрсөн гэрээ орхий хувьсгалын их үйл хэрэгт оролцохоор явж билээ... Ээж хүү хойр ингэж уул- зав. «Болд хэрхэн ха. таагдсан нь» гэдэг зохино. лоор зөвлөлтийн киноч- дын бүтээсэн телевизийн урац сайхны киноны энэ хэсэг үнэхээр сэтгэл хөд- лөм сайхан билээ. Харин уг зохиол хэдийд Хэв- лэгдсап ба? «..Гар бичмэлийг хэв- лэлд хүлэзэп авлаа. Мн- ний өмнө амьдралын өр- гөп хаалга нээгдэж бай- ив. Тэмцлийн идэвхтэй дайчин байх гэсэн чин хү- сэл минь биеллээ... Нө- хөд минь, миний гарыг чанга атга! Миний ялалт боло та бүгдийн ялалт.., зүрх минь хичпээн хүчтэй цохили( байгааг сонсож байна ууу,..?» Одоогоос тавин жилийн өмнө «Болд хэрхэн хя- таагдсан нь» гэдэг алдарт романыг зохиогч Николай ДЭЛХИЙГ ТОЙРСОН НОМ Остропсний найз нөхөддөө ингэж, бичилс байжээ. Тийм эз! 1933 -оны дө- ропдүгээр сард «Молодал гвардил» сэтгүүлд уг ро- маныг агх хэрлэн өхэл- сэн юм, Энэ їкил уг рома» ныг уншигч сал сая хүн ард хэвлэгдэн гарсны нь 50 экилийн ойг тэмдэглээ байна. Хэвлэгдсэнээсээ хойш төдий л удалгүй дэлхийн олон халэнд ор« чуулагдаж эхэлсэн энэ гайхамшигт роман пь олол үеийп хувьсгалчдын ши. рээний ном болсоп түүх- тэй ом. Москва хотод байдаг Н. А. Островснийн му- зейд Вьетнамын Хөдөл- морчин Залуучуудын Эв- лэлийн Тов Хорооны ги- шүүн Ле Суаи Донг Виьет- нам хэл дээр, гараар бн- чигдсэн уг романы нэг ху- вийг дурсгал болгон өг- чээ. Вьетнамын нэгэн. .эх оронч уг аохиолыг гараар хуулсан бөгөөд тэр хувь нь хэдэн жилийн турш дайчидтай цуг битүү ой ширэнгэ, хот тосгонсор аялж тулалдаанд оролцон, дайчдыг зоригжуулан ялалтад урпалас байжээ, Чилийн Номмупист Залуу- чуудын Эглэлийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга Гладис Марин «Николай Остропскийн: энэ сайхан ном бол нний комму- нист болоход асар их рэг гүйцэтгэсэн юм. үр цаашилбал |Чилийп хувьсгалчдын бүхэл бүтэн үе. Павел Норчагин шиг байхыг хүсдэг байсан юм» гэшээ. Өнгөрсөн 50 ин- лийн дотор уг роман (бү- рэн биш мэдээгээр 282 Удаа хэвлэгджээ. Харин түүний хичлээн.хувь хэв- лэгдсэнийг .тооцоолохын аргагүй юм. Одоо түүнийг дэлхий даяар уншилт бай- на. Хүүхдүүд ээ! Бид Па- вел Норчагиныг дууриах кэрэгтэй. 5 1. ДАВААДОРЖ ХАМГИЙН САЙХАН НОМОО БАГАНУУРТ Салхины тэг ӨДөр редак- ЦиД ирсэн шуудангаар «БАГАНУУРТ» гэсэн хаяг- тай нямбайлан боосон ном ирлээ. Энэ номыг 8х орны алс баруун хлиагаарын Ус аймгийн Тариалан сумын дунд сургуулийн пионер баатарчууд, багш, ажилчид илгээжээ. Тэд Бегануурын илгээлтийн эзэн залууст за- хидал бичин баяр хүргэсэн байна. Захидалдаа: --Багануурын илгээлтийн взэН залуучууд 88| Бага- нуурт хамгийн сайхан номоо илгээж байгаа пионер су. рагчид, залуучуудад илгээ» сэн та нарын захидлыг «Пионерийн үнэн» сониноос сэтгэл догдлон уншнцгаа. лаа. Багануурын барилга байгууламжийг хугацай- наас нь гурван сарын өм- нө барьж дуусгах . зорилт тавин ашиллаж байгаа чинь биднийг бүр ч их баярлуул- лаа. | Бид сургууль дээрээ «Хамгийн сайхап номоо Ба- гапуурт» сэдэвт ашил өр- нүүлж 450 ширхэг сайхан пом цуглуулав. Ном илгээх 5 1:71(23)) 55157191 Ичипхорлоо, Бааст, Лхагва, Баасанжав, багштай 2--ын «Бэ», 7- тийц «Вэ, 4--ийл «Бэ» а!н- гиул, 7--гийл «В» Өнгийн сурагч Бургиа, 2-ын «Б» апгийн сурагч Баатар, Мөнхбат, 4-ийн «4В» а!н- гийп сурагч Батсүх, 8--ын «Бэ ангийн сурагч |Алтан- тогтох нар идэвхтэй сайн оролцлоо гэж битнээ. 1Тїа- риалан «сумын 8 ярлийц сургуулийн пионер 0яатар- чууд, багш, ажилчид та иарын илгээсэн номыг | Ба- гануурынхан улахгүй балр- тай! хүлээж авах болио. Хамгийн сайхан 450 номоо эх ориыхоо ялс баруун хяз- галраас илгэзсэН та нарт сурлага хөдөлмөрийн он- дор амжилт хусье| «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛИЙН зөвлөл МХЗЭ-ийн Төв ХорооныСоёл хүмүүжлийн төвд бол- сон орос хэлиий баярын яв цаас, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГ-ЧИЙН алсан гэрэл зургууд- 21 СОЁЛ ХҮМҮҮЖЛИЙН ТӨВД. Цэцэрлэгийн насны өхөөрдөм хөөрхөн гаапууд тайзан дээр гарт огос хэ- лээр “шүлэг уншиж, дуу дуулж, бүжиг бүжиглэж байгааг. хярсан үзэгчги аяидаа инээж, тэдний ал- саар даган хөгжилг байлаа, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны соёл хүмүүжлийн төвд болсон орос хэлний бия- рын ажиллагаа ингэ эхэллээ. р Орос хэлний энэ бая- рыг МХЗЭ-ийн Төв Х.роо А. С. Пушнины нэр.лмчьнт орос хэлний мэргэжил дээшлүүлэх институт, МУ ИС-ийн дэргэдэх орсс хэл- ний институтаас хамтран БХЛНЗЭ-ийн ХЇХ их хур- лыг угтан зохион байгуул- сан юм. Баярт оролцогчид орос хэлийг бага наснаасаа эх лэн сурч байгаа хүүхэд 98- тачуудын чадварлаг тог- лолтыг: бахархан үзэж балЯ- даа. Орос хэлний сургалттай”. нийслэлийн ХҮЙТ, ХХШ сургуулийн пионер сураг- чид зөвлөлтийн мэргэжил: тэн багш нараар з2азутгак: сурсан бүхнээ тайлагнал, концерт тоглов. Ялангуяа ХҮШ:. сургуулийн пионер сурагчид алдарт яруу нал- рагч В. Маяновсиийн шүл- гийг уншсан нь сонирхол- той болов: Орос: хэлгий дээд сургуулийн захирал, доктор С. Галсан, орчуу: лагч Г. Аким нар орос хэл- ний баярт оролцс (4 пэцэр- лэгийн хүүхдүүд, пионер сурагч, оюутнууд пийл хү- мүүст хандан орос хэл су- рах талаар зөвлөлгөө өгч өөрсдийн хийж байгаа ажил, бүтээлийн талаар ярья тапилцуулав, БХЛКЗЭ-ийл ХЇХ их хурлын өмнө болсон энэ баяр нь орос хэл судал» байгаа манай орны бүх үеийн төлөөлөгчдийн тай- лац уулзалт боллсо, к МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ХАВАР, ХҮҮХЭД, АЯ ДУУ Хаварт хичнээн болпог вэ? манай хүүхдүүд ая дууныхаа олон баяр Баяр болгоныг дээдээр угтана, | Тэгэхээр хавар дуу хуур, баяр | хоо- рийн улирал юм, Авьяаслаг бяцхан үрсийн уянгат дуу хөгжим, концертын тапхим үйлдвэрийн цех, барилгын 14:0бар, малчны, хот хаапа л 623. хаана цуурайтаж адп зо»: ах эгч нараа балслтуулыя Хүүхдийн дуу--хаврын уян- га, хотол олны баяр лан юм. Энэ хоёр охин ч мянга мянган найз нөхдийн. хөө хамт хавартаа дуу хуу: рынхаа дээдийг өргөл байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн ҮП сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч. Авьяаслаг хөгч житчин, | Д.Болормаа, 7-- сурагч Н. балсга« риу нар, С.БОДООШИНН авсан гз- рэл зураг, 221: БЭЭ п пионер сурагчдын дунд элх тайвны хичээл (урок мира) авуулахад зориулав. | 0 , “ ХҮҮХЭД, ЭНХ ТАЙВАН |. Л.И.БРЕЖНЕВ: - х Шилглилллллллулл Ю.ЦЭДЭНБАЛ: сэ : анаЖ ссНЫН ӨНЧӨЛрийн, АМГААЛАХААС ИЛҮҮ ЧУ. АЗИ, НОМХОН ДАЛАЙН УЛСУУДЫН ХООРОНД м гаарын 1Ц, ГУ нүү- ЗОРИЛТ ӨН - хө ВХЛКВЭ, пиоперийн| ҮГҮЙ БАЙНА. ооАо» ОЛОН УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД | хАРИЛЦАН ҮЛ ДОВТЛОХ, ХҮЧ ҮЛ ХЭРЭГЛЭХ ТУ- ААЛСНААРАА Бид | ХАЙ КОНВЕНЦ БОЛОВСРУУЛЖ БАЙГУУЛАХ САНА» | байгууллагын туршлагаар ЭНХ ТАЙВНЫГ “| ерөнхий болопсролын сур- одоо АЖ ТӨРЖ БАЙГАА ! туулийн пномер сурагчдын| БИДНИЙ үр ХҮҮХЭ, Ү юу Энх амын ХїСЧВЭЛ ЙЛЛАЖ БАНГАА | АЧ, ЗЭЭ ШАРЫН төлөө ЗОН НАЙРАМДАХ МОНГОЛ АРД УЛС жин “| (урок мира) явуулахад а0-| “АРВАН УЕ 3 ЭДҮЙ ДЭН ШҮҮЛЖ, БАЙНА. .д 222 бэлтгэлээ. БАНГАА Бол ХҮМҮҮСИЙН "ТӨЛӨӨ АЖИЛЛАЖ 7| Энд нийтлэгдсэн матс- -40 . г тээж . 7 | риалыг ашиглаж, өсвөр т ч а “| сийг энх тайвны толоо, ЗАЛАЦИГЦЫР МИР--НЕТ СЕЙЧАС БОЛЕВ ВАЖНОН МОНГОЛЬСКАЯ НАРОДНАЯ РЕСПУБЛИКА ВЫС, МЕЖДУНАРОДЕ Миль Гасраг, 8х оронч ли: ДНОМ ПЛАНЕ ДЛЯ НАШЕН ПАЕТ С ПРЕДЛОЖЕНИЕМ ВЫРАБ под: териацлоналч үзлээр хү. РОДОВАмШЕСО НАРОДА, ДАН для всех НА. Шары, ХОВХНЛЫЭ 5 ЗАРУрХЙЛБАЛЧЫВ мү лэх зорилго бүхий о ! энх тайвны хичээлийг с0- ТСТАЙВАЯ МИР, МЬ РАБОТАЕМ НЕ ТОЛЬКО НИЙ И НЕПРИМЕНЕНИИ СИЛЫ В ОТНОШЕНИЯХ ЛїОДЕЙ, НЕ ТОЛЬКО ЁО саутлаадай! ДЛИ НЫНЕ ЖИВУШИХ ДЛЯ ДАР 80)1:1:1 2 “1:51С7) СЧАСТЫН ДРСВТЕСВНУКОВ: МЫ /РАБОТАЕМ” ДЛП” | УолУ, ТОСУДАРСТВАМН/ сАЗИЙ ҮН2 ТИХОГО ЧАСТЬЯ ДЕСЯТКОВ БУДУШИХ ПОКОЛЕНИЙ. ОКЕАНА 5 12 т ц 1| манАЙ ТАНИЛЦУУЛГА ЭНХ ТАЙВНЫ ПРОГРАММ Хүүхдүүд ээ! 1976 он, 7| Татар сопин, хэвлэл УКН-ын ХХҮ-нх/ КОДЫН || уншин, радио, телевнз түрүүчий!Н онхо тайвны сонсон, үзэж байхдаа энх программын шууд үргэлж- тайвны программ гэдэг лэл болсон чухал санал эй. олонтой тааралддаг. дэвшүүллээ, Үүнд: зэвсэг. рчилэн та нарын аав, лэлээр хөөцөлдөх явдлыг зэж, ах, Эгч, “багш пар Хазаарлан зогсоох, зэвс- БИДНИЙ ЧИН ХҮСЭЛ МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийл дар- га, БНМАУ-ын Ардын (Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн лар- га ТО. Цэдэнбал гуай МАХЧ.- ын ХУїШїих хур--( дээртавь- | чинь Ч гэсэн ЗХУ-ын дэв- гийг хорогдуулах. дайны сан илтгэлдээ «Ази Ном- 5 “шүүлсач энх тайвны прог- гал голомтуудыг усагах, хон далайн улсуудын хоо: раммыг талархай сайшааж Азийн” аюулгүй байдлыг ронд харилцан үл довтлох, ярьж байгааг та нар сон! хангах, колонийч систем, сол байгаа. арьсны өнгөөр ялгаварлан Энх тайвны программ гадуурхах үзлийн үлдэгд- т(гэнс чухам юу вэ! гэвэл лүүдийг устгах, олон ул. | ЗХУКН-ын ХХ(үУ, ХХУ сын хурцадмал байдлыг ХХУТ их хурлаас дэвшүүл- намжаах асуудлыг гүнз-| "(соло эпэ программд даян гийрүүлнс түүнийг улс 3 Т | дэлхийд бат бэх энх тайв- түмнүүдийн хоорондох ха- хуЭЭД СИНЛЭЙ дэмжиж, бана. “ Єыг сахин хамгаалах, хүн рилцан ашигтай хамтын т 3 нта хүлээн 8всай “| төрөлхтөнийг дайны аюу- ажиллагааны тодорхоп Үгийг Л.ОШАНИН Алыг А. ОСТРОВСКИЙ Хн, лаас сэрэмжлэн зайлуу- хэлбэрт биелүүлэх зэрэг Эх үрсэд өнчрол хагацал лЛахад. атлэгдбэл ЭХ18 нэм | чухал р АВУУЛЫН Цэвэрхэн цаас шаал хүү Эрхэм найзаа, энхрий авчрагч хар дайн бидэнд хэ- "| (“блхам, нэх чухал зорил- дэвшүүлсэп юм. ) аваад тайз аа! рэггүй! Ази болон далн дэл- хүч үл хэрэглэх туха! ко!- венц боловсруулж байгуулах саналыг БНМАУ дэвшүүлж байна» гэж хэлсэн билээ. 1 Ээ чухал саналыг монголын ард түмэн өсвөр үе, багш сурган хүмүүжүүлагчиг бид бүрэн дыг яруу тод тодор- Х4 : 2 ? хийд энх тайв) ялан маи- ? ЗИУАсЭН ШДЭ ЭОГ. ХОЛЫН, ООЦИХЛАНД Цэлмэг тэнгэрийг нартай нь Энх тайвныг хүмүүс хүсч даж, хүүхэд багачууд маань 1971 “онд хуралдсай долхий | дахины орчин зурлаа. байна, | ҮРГэлж инээд баяслаар дүү- ЗХУКН-ын ХХТУ их хур- рэн байх болтугь1! үеийн байдалд дүн. шин-М Тэнгэрийн нарны зургий Эх дэлхийн хүүхэд, 3 лаас дэвшүүлсэн энх тайв- жилгээ “хийл, улс түм-д рийн: нар Ургини дор Үүхэд Багш О. АМАРЖАРГАЛ 1 лы программд Дайвы нийг цөмийн дайны Тэр гаал хүү ингэж бичлээ. хөгшидгүй Ё аюулын гал ГОЛОМТЫГ | аюулаас апгижруулахад ДАХИЛТ: Үүрд мөнх мандал, Энэ үгийг цөм давтаж байнт, “ууу ЖАР арилгах, Европ тив болон чиглэгдсэн иж. бүрэн Д ДАХИЛТ: Э2 О7-7 ДЭЛХИЙ дахинд намжмал оновчтой: сачал дэвшүүл- байг, наран цэн “ог |(байдлыг батжуулахад ҮНД- сан билээ. Эдгээр санал 7 | сэн эргэлт гаргах, энэ тив. нь ЗХУКН-ын ХХГУ, ХХУ г (дээр. хамтын | аюулгүй” их хурлаас дэвшүүлсэн энх байдлыг хангах /зӨХЦӨЛИЙГ тайвны программыг шууд бурдүү, түрэмгийлэгч- үргэлжгүүлж, балжуулсанд шИЙн Элдэв халдлагыг иЯ- юм. ! ШиХүсллүл лс эрэссэх Олон лсын цэргилий зарчмыг гуйвалтгүй мөр- салбарт РГЭНИЙГ бэхжүү” Дөлс, зэвсэглэлээр хөөцөл- 14«, отратегийн зэвсэглэн ДӨХ. ЯВДЛЫГ ЗОГСООЖ, 398: ийг хязгаарлах, түүнийг сэг ,хураахын телоө тэмц- ! даг идэвхжүүлэх, коло-” ХОРОГдуулах, хүн торын 220 2 : чий ЙН дайны 3 »ж ай дугаа арьсны 8” шоудас сллнлэх 5384 ДЇВ. ВОНДД. БУДЕГ (ОЛ ЦЕ. 2995 925922, бүрмөсөнустгах, улс луулах: Европ тивд ЦөӨ, ли урмө, : Үүрд мөнх мандаж 7) 2 байг, дардн, тэнгэр 29 ЭГ аатай 2 үрд мөнх цэлмэг г, / Үү өлх амьдарч байг, ХҮРД Блог чалар : тэнгэр ээжий Үүрд мөнх амьдарч байг Ө-2л, даа2231:: Д Үүрд мөпх ёмьдарч байг, ЗБУЛНН,, ҮЛ би Үүрд мөнх амьдарч байг, би Угсцустаххигалас Үүрд мөпх цэлмэг байг 1 БЭ л үчмсийланг мнүүдн| илцан мийн: зэвсгийг хязгаарлах 2 | Ви гү ирэн он саналыг Л. И. Брежшев) слова Л.ОШАНИНА ла аСТБОВОБОГО 22 5 : СУКН-ын ХХУГ нх хур “| гааг гүнзгийрүүлэх талаар Бонн индэр дээрээс дэв-ї Солисчный, круг. Милый мой друг, гузгссвада ! Небо вонруг Добрый мой друг. 277 ӨЭто рисупок мальчишки, Людям тан хөчетсл мира! З22222 г. явах тодорхой гарга ХЭМ: үүлсэн 1ЮМ- Нарисовал с И в тридцать пять 2 жээгүүдийг “заажээ. ЭН- СхАЯС, 52875875) 2 Он на дистне Сердце оплть - 5 | 1 Г2223 2(бохсе-с ХИЙГ » эрхэмлэгч хүчний ЗХУКН-ын Төв Хороо- И| подписал нв уголие: Но устайт повторять: 2 эг : алийн ны ерөнхий нарийн Онч" ЗОМШМ 2ицыл болсон ӨТҮЙ дарга, ЗСБНХУ-ын энх «тайвныг энэ программ Дээд Зөвлөлийн Шихү) Нь дэвшилтэт хүн төрөлх- лэгчдийн дарга » Ш ТӨЛИЙ халуун дэмжлэгийг |Брежиев Э РОЙ) БЭЭ хур се| Хүлээж ирлээ. доэр хэлсэн үгэүтдэЭ! “| Зоплолтийн энх тайвны «,.. Манай энх тайвны ла «Пусть пвсегда үндсэн дээр программыг өнөөгийн Бий «Пусть псегда Т.УСРРРучэ Улсын байдлыг улсын амьдралын хамги будет солице, 22-14 ЛӨХ( энх тайв-?-хурц чухал асуудалд 10: т 4 будет салицо, АГд АЖ 9.вгөнг ЇЛ : :34 Пусл будет небо 2 264 лж үргэлжүүлнс хөггй Пусть псегда д ) ЖС.й дувсэС Ба Эн ЗЭ бу гэл, хэлж Цустагвеёгдагбудет небо, та РҮ Фчуудвьа: соМс “» тэн онцлон Пусть псегда будет мама, Пусть псегда будет мама, 25 4 : тэмдэглэв. Пусть всегда буду я!». Пусть всегда буду яїЇ» 7! шаар зэрэгцэн орших зарч- 1.2 тууштай хэрэглгүүлэх Ё БЛган яНүал: алхмууд / г Мапай гаригийн бух хү- НИЙ 36 гаруй хувь буюу гуратша пэг пн болох хүүх- ДИЙН хувь заяа үлс- орон бүрийн нөхцөл, нийгмийн байгууллаас шалтгаалан харилцан адилгүй байна. Хүүхдийг арьсны өнгө, нийгмийн гарал, хэл яриа, шашин шүтлэг ялгаварлах- “ТҮЙ, тэдний эрүүл мдидийг сахин хамгаалах, хүнд хү- чИр хөдөлмөр аливаа. эл- дэв ларлал мөлжлөгөөс ангид өсгөн бойжуулж, коол, хүнс, эмнэлгийн түс- Аамшаар халгах, үнэгүй сурган хүмүүжүүлэх, ба: га ийсиаас нь эхлэн (С0- иирхлын дагүу дуртай мэргэлгил боловсролыг эзэмшүүлэх тухай «Хүүх- ДИЙН” өрхийн» тунхгийн заалтууд хорөнгөтой ор- нуудал хэрэгжихгүй бай- гаа нь НҮБ болон олон улсын хүүхэд, эмэгтэй- чүүдийл байгууллагын албац бсны мэдээ барим- таас үзэхэд тодорхой баййа, Өнөөдөр, дэлхий дээр бай гай бүх хүүхдийн тал хувь иь өлсгөлөнгийн байлалтай амьдарч, жил бүр арав га ГҮЙ сал хүүхэд зөвхөн өлс- гөлөигөөс болж үхэн байг на. Хөгжилтэй хөрөнгөтөн орнууд болон. колопийн дарлалд “байсан орнуудад өвчтэй 20:хүүхдийл допгожс ИВГ Нь ВМиглгийН /тус- яамж анч, бүх хүүхдийн дөпгөлс ганц хувь пь цэ “эарлагг яслид “явдаг “ажээ, Хүүхдийн амьдралын 9, У8УУЙЛУУУЛЛУЛУУЛЛУУУУУЛЛУУУУЛУУУУУУУУУУХ: 2/2222:272222222227227779985УУУ? 2УХУУУУУ? 2 5) АНАЙ ТАЙЛБАР РЕЙГАНЫ ДАЛД ХОРОН САНАА Хүүхдүүд ээ! Тачир энэ зургийг сайн ажиглаад хаана юу байгааг пь хяр! АИУын коммуннсїуудыг хэнлэл «Дейли усрлд» сонийд инйтлэгдсэн знэ зурагт Вашингтоны эй: баригчдын санаархлыг бүр омон: гяргажаэ. АНУ-ын - ёрөнкийлогч Рейган дэл хий дахипыг цэмийн аюулд халмэгдүүлэх гэн зүтгээс байгаагаа далдла: хын тулд сайн байнаа гар с гёнс байгаа. дүр үзуулэ! чтэглөӨх “хувилбар» (нулб: вой вариант) гэгчийг гар- гаж ирсэн юм. Тэр саналынх нь гол утга зоу болокыг гид чийг, лэгдсэн зурагт харуулж байна. Зургийн зүүй | єа- рын лэ-д талд НА? ггийн орнуудын одоогийн дучд зайны тусгалтай цөмийн зэвсгийн тоог, доод талд снь 1983 онд: Баруун: Ёв- ротын -улсуудаа пута! пошШяРЛЫН байряуула- хаар зэхэлс байд» Пусан ХЭРХ дхт-Өа24. 9) 119 : 110 20:3:15-3 Хөрөнгөтөн ертөнц--хүүхдийн дайсан. Ч нөхцөлийг хүндрүүлж, тэд- ний хувь ааяанд ноцтой хо- хирол учруулж байгаа бас нэг гутамшигт зүйл- бол дайн юм. Зөнхөн сүүлийн гучин жилийн дотор дэл- хийн яна бүрийн өнцөг бу- ланд гарсан их, бага уу гаруй дайны холд хүүхэд хамгийн түрүүнд өртөж, америнийн пмпериалистууд вьетпамын 900 мянган хүүхдийг өнчрүүлж израи- лийп түрэмгийлагчид | а- лестины ард түмний төрөлх газар нутгийг булаан эзэлц, ЭНГИЙН ПОоМХОнН Эцэг эх, үр хүүхдийн амь на- сыг хөнөөн буспиулш, Чи- ли,. Уругвай, Парагвай, Гайти, Сальрадор зэрэг орны Фашист цэргийн хар гиС дэглэм мянга, млиган хүүхдийг. өцэг эхээс нь салгаж, өнчрөл хагацлын зовлон: гамшигт учруулж байна Дайны хэмээтнүүд жил бүр цэргийн зардалд олон зуун миллиард доллар аяр- цуулж байгаа юм. «Ф-14» тэдэг сөнөөгч Мэг нисэх Онгоц. есөн сургууль бай- гуулах, «Трайдент» гэдэг атомын нэг шумбагч онгоц 16 сая хүүхдийн нэг жилд сурах хөрөнгийг залгилж байна, Газрын томоохон эзэд, үйлдвэрийн эздийн мөл- лик байгаа хүүхдийн хө- дөлмөр нь напиталист ер- төнцөд ажиллах хүчний чухал бүрэлдэхүүн хэсэг -Нь. болсоор байна. НҮБ-ын хүний архийн комиссын Г223 4а үрт. ГҮҮҮҮГҮҮҮТҮ “1 ТЭГ ӨҮх ингэ 1 нм Бин ЇТҮҮҮҮ! 111117 гуудиг зуржээ, Баруун гарын лээл талд Зөплөлт Холбоот Улсын пуужингийн тоог гаргасан байна. НАТО-гийн орнууд ба Зөвлөлт Холбоот Ул сын -дунд зайны тасгалгай цөмийн зэвсгийн тоо-одоо харьцангуй тэнцүү (аль алпид нь. 1000 орчны нэгж) байгаа юм Гэтэл Өрнөд Широпын нутагт 572 пуужин шинэар нэмж байрлуулбал хүчинй хар цаа оГгто ойдоо «болио, шүү дээ. Дөрвөп аргын тоо мэддэг ямар ч хүүхэд үүнийг ойлгоно, , Гэтгл АНУ-ын еропкийлөгч Гей- ган тоо бодлогод күүхдїүд та нараас ч муу ”олслтой, Яагаад тэр “89? гэн асууж болио. Төгвэл АНУ, түү- ний түншүүд “одоо -баятаа гун----------и-ММДАжтү гагхфа гчэсдрэх иилэсїзагэ Меуе1/5 ргорова!- 7 та, ороо 11 дан. Тимнат:” Өчгэланд 11 - 12 үлдаатарын цэрээнийт Улсын хэвлэлана “элгүүр їсэү 1 ҮНЭТ “ХӨӨРХИЙЛӨЛТЭЙ ХУВЬ ЗАЯА илтгэлд нийтлэгдсэн 6бд- римт сэлт үүлийг гарчилнаэ- Капиталист ертөнцөд ал төриг-байгаа гурван хүүх- дийн нэг пь дарлал мөлт- лөгт нэрвэгдэл байиа, Хүүхдийн хөдөлмөрийг мөлших нь ялангуяа шинэ налоничлолын ноёр» холд байгаа шїнэ. тулгар хөглшан байгал орнуудын хувьд хэв шинжит үзэгдэл болжээ, Үгээгүй хаосон гар бүлг үр хүүхдээ ажид хийлгэхэас өөр аргагүй байна, Тааруу- хан оромжинд суудаг хо- тын гэр бүл гагцхүу зарц, худалдагч, хар ажилчин, эсхүл үйлдвэрт ажилчнаар ажилладаг хүүхдүүдийнхээ ХҮЧИНД Л амь зүун: байгаа тохиолдол: ховор биш юм, Барилга -дэвр ч олон хүү- хэдтэй: тааралдаж болно. Өдөрт найман цагийн амил- тай хүүхэд цөөнгүй байна. Хүүхдүүд - 280 метрийн гүнд оршдог нүүрс олбор- лох уурхайнуудад ч амил- ладаг,, Хүүхэд өдөрт 380 шуудай нүүрс саплах Ёстой, бөгөөд ингэхдээ. шуудай нүүрс савласны , хөлсөнд ДОЛООН песо буюу шуудай нүүрс авахад кудалдан авагчийн төлдөг хөлснөөс 25 дахин бага. хэмжээний хөлс авдаг. Ардчилсан өрх цөлөөг хавчин дарш, арьс, ны өнгөөр ялгаварлан га- дуурхах үзэл нобрхонг бай- гаа капиталист орнуудад хүүхдийн «байдал. "ийнхүү эмгэнэлтэй байна. ачийг тмвом. 134334 пуужинт зэвсгээ сгї хөн дөлгүїг үлдээгээд, харин Зөвлөлт Холбоо» Улсыг одоогийнхоо бүх пуужийг устгавал Мвропт нөгөө ам- ласан 573 пуужингаа байрлуулахгүй байнс бол- но гэн ярьж байга, Энэ бол Зөвлөлт Холбоот Ул- сыг зэвсэггүй болголс явалд оронд Нь өө,лтөө цэр- гийпг их хүчээ. хэвээр байлгах “гэсэн, далд хорон муу санаа мөн бил двдэ, Рейгапы энэ сайад бол хон хэнийхээ. аюулгүй байдлыг адил 1910! авхиг хад биш, харин өслөө да- вуу байдал бий болгон аюул аанал “тарик гийн оролдлого мон, - Тоймч Ш, НЭМЭХБАЯР, козбинатад хэвлэ ЧЛС ТӨРИЙН ШОГ ЗУРААЧИД | ДАЙНЫ ХЭНЭЭТНҮҮДИЙГ ШҮҮНЖИЛЖ . БАЙН | НЭГ ДУРАНГИЙН ХОЁР ТАЛААР... .. Харин манай цомийнхүчны камаагүй бага шүү... М.АВРАМОВЫН зурсан зураг мэхт мэхэндээ .. ИГОРЬ СМИРНОВЬН зурсан зурар | Эрхлэгч 3) Ц, ДАШДӨНДӨВ 1 3 89 ДЭХ ЖИЛДЭЭ ө 76868 (1775). ф 1982 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 5. Ф ЛХАГВА ө ҮНЭ 10 11277140) “ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУДЫН ТӨЛӨӨ БАЙНГЫН АНХААРАЛ ХАЛАМЖ ТАВЬЖ, МАНАЙ СОЦИАЛИСТ ЭХ ОРНЫ ИРГЭДИЙГ ҮВТЭГШ ХӨГЖИЛТЭЙ БОЛГОН ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ ЗОРИЛГООР ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУДЫН СУРЧ, АМРАХАД ШААРДАГДАХ НӨХЦӨЛИЙГ БИЙ БОЛГОХ ЯВДАЛ МАНАЙ НАМ, МАНАЙ АРДЫН ТӨР, МОНГОЛЫН БҮ! АРД ТҮМНИЙ АРИУН ҮҮРЭГ БАЙСАН БӨГӨӨД БАЙХ Ч БОЛНО. (0.ЦЭДЭНБАЛ ЗАЛУУЧУУД, ӨСВӨР УЕИПНХИНЙН ТӨЛӨӨ НАМЫН ХАЙР ХАПГАамМЖ Хүүхдүүд ээ! Нийслэ- лийн Залуучуудын соё- лын шинэ тов удахгүй Улаанбаатар хотод сүн- дөрлэн босно. Энэ соёлын төв нь ХЗЭ-ийн олом талт ажил явуулах бололцоог бүрэн халнгалс чадах | бо- төод хурал, зөвлөлгөөн, үзвэрийл танхимаас гадна пийтийн бүжгийн танхим, янз бүрийн. дугуйлангуу- Дыг хичээллүүлэх болол- - цоотой өрөө танхимуудтай юм. : Хүүхдийн төлөө «фондын Төв комиссын дарга, Б!И- МАУ-ын төрийн болоц МХЗЭ-ийн нэргмжит шаг- налт, соёлын гавьяат зүг- гэлтэн, залуу үеийг ха- ламжилан хүмүүжүүлэгч А.М.Цедеєнбал-- Филато- пад талархал дэвпгүүллээ Дараа нь Хүүхдийн төг лөө фондын Төв комиссын дарга. АЧ, Цеденбал-- Филатова гуай үг хэлж: ”-- Залуучуудын соёлын шинэ төв ив охид хөвгүү- ДИЙП. соёлын түншийг дээшлүүлж гоо зүй, ёс суртахууны болон тєхийин Сэтгэлгээ, бие бялдрын хүмүүжлийг олгох, биеийн тамир, спартаор |хичэол- лэх, тэдний чөлөөт цагпиг зөв боловсон өнгөрүүлэ- хэд чухал ач: холбогдол- Саяхан, тус соёлын тө- вийп барилгын суурь та- внх ёслолын цуглаан бо- лон. Цуглаанд МАХН- ын Төв Хороопы Улс төрийн Товчоолы гишүүн, Намын Тав Хорооны иа- рийн бичгийн дарга С. 1Налан--Аажав, цавын ? 2 ЭуДурлах ЯӨрШ БН- тойг онцлон тэмдэглэг. МАУ-ын Сайд нарын Зөв- : Үгчүхд Нөхөр С.2Налан--Аа- лолийн орлогч дарга Ч. : тужтүлүл Ш9У3-0) 5 Ө168:28) : жар, Л.Түдэв, А.И.Цеден- «Сүрэн, МХЗЭ-ийн. Төв т ЧЭ 7 ) бал--Филатова пар Мон- Хорооны нэгдүгээр на- тол үндэсний уламжлал рийн бичгийн дарга Л. зашилаар барилгын Түдэв, МАХН-ын Төв Хо- суурьт хадаг, цай, МХЗЭ- рооны хэлтсийн . орлогч ийн гавшгай хөдөлмөрийн эрхлэгч Т.Пуравдсан, барилга байгууламжийн Хүүхдийн төлөө фондын эмблем хийсэн ган бортгыг Төрв-комиссын дарга А.И. сууринд тавьсны дараа Цедепбал-- Филатова, ЗС пиоперүүд амьд цацгийн БНХУ-ын Элчин сайдын баглаа барьж нам аасаг- Яамны эдийн засгийн таа “баярлал: гялайсїаа ТАРАН «эрхэлсэн МХЭ, илөрхийллээ. Дараа нь .1. Косиман, МХЗЭ- НИЛОЭн ЛАигсаг УВЛаЫ ийн: Төв Хорооны нарийн аиН шавлилш цвалчцуүн ) рил болон БИЧЭЭД ал дөрөвдүгээр сарын 40-нд оролцов. тавив. Барилгачдын яруу 3 : алдар бадартугай|» гэсэн Оууаданад Жэ Тайлнд бичиг бүхий анхны бло: ї ас УЛ й! . тийн дарга Л.Түдэв нийс- чийг “гарад, ї лалийн залуучуудын соё- Ийнхүү нийслэлийн За- лын төвийн суурь тавих Ллуучуудын соёлын ШИнНв ёслолын ажиллагааг изэл: товийн барилгын суурийг | ёслол төгөлдөр тавилан, хэлэхдээ: Уг соёлын төлийн ба 2. 1Залуучууд: зөсвөр рилга дээр МУИС, ХАА- үеийнхний төлсбө эцэг ДС, УБДС ,Сүхбаа үе : 5 ) ш3 ,Сүхбаатарын Ты байнгын хайр ха районы еронхий. боловс- Багын төв лонда, СУН ролын сургуулнудын олон Бин) Трншэг ЯЛАВГУЙЛ арван минтан оюутан су- углуур л лйтууд рагчид зуцы амралтаар, ГҮ2117УУТ: д ! тэ 1 ЗУРАГ ДЭЭР, Иййслэ лийп залуучуудын соёлын товийц суурь таших ёоло. чөлөөт цагаарда оюутан | мын халамжлан - й ) ! 1 Буүүлэ похөр Ло, 2 г10Е лын ажиллагаанаас С.ЛУВСАНШАГДАРЫН -авбан гэрэл зураг сурагчдын хөдөлмөр--ам ! бал гуайд баяр талархлаа РОЛсын гавшгай. отрядад ї плэрхийлэн, лагыг харгалзан түүнийг товчоо шийдвэрлэснийг | соёлын төвийг барьн бай- ээ УБАГДАЛ Ма ЦЛНЛО Бид | ! Над айлийн? валуулуу: МХЗЭ-ийн гавшгай хөдөл-. мэдэгдлээ. Мон Намын гуулахад ерөнхий. хяналт давах Ч дэцЭН оруулаг ! | дын соёлын төвийг богипо мөрийц барилга байгуу: Төв Хорооны Улс төрийн. тавих аөплохоор томилог- Зр яЛаж шин шлцэрдгө хугацаанд чанартай барья, лими, болгон за лахаар "Гавчоолы шийдварэгр:. дом, уул үүргийг онцгиЁ ШЭШЭНЭХЭЛУ 0077 24204 хмсай 4шдард:......МХЗЭ:ийш...Тов...Хорооны...... нийслэлийн залуулуудыц.....идэйхтэй. биелүүлж. байгаа. УХЛНАЛЙ.СУРВАЛЖЛАГЧ 11Э1:-Э 211 57 т : ! У - » -. ь 5 ї Салхны нэг иям гаригт манай ангийнхан «Вай- галь-бидний нөхөр» сэ- дэвт аялал зохиосон юм. Энэ аялал байгаль орчноо хайрлаж, танип мэдэхэд их чухал үр нөлөө үзүүл- сэп билээ, Тэр үед бидний дунд байгаль эх дэлхийн тухай элдэв яриа өрнөж байлаа. Мөн байгаль зэх орны сэдэвтэй дуу дуулж, оньсога таалцаж явав, Гэтэл уулын бэлдэх нэг хэсэг газар харлан. ха- рагдлаа, «Тэр хэсэг газар олон жилийн өмнө шатсан бологч одоо хүртэл ногоо ургахгүй орчиоо гутааж байгаа юм» гэж багш яри- лаа. Үүнийг нүдээр харж, чихээр сонсоод бид их ха- рамссап юм. Энэ алллаас “БАЙГАЛЬ БИДНИЙ НӨХӨР хойш мапай ангийнхай «Байгалиа хайрлаж гоо сайхан байлгахад пионер бидний хувь нэмэр» сз- эвт хэлэлцүүлэг зохио- Воо Түүнчилэн «Ногоон, шар, цэнхэр» эргүүл бай- гуулж сумын төвийн орч- ны хэсэг газрыг хариуцан ажиллах болсон юм. Ангидаа загас, цэцэг- тэй болох хөдөлгөөн өр- нүүлж сурагч бүр нэг цэ- цэг арчлан ургуулж бай- на, «БНМАУ-ын байгаль, ан амьтан» пэртэй байга- лийн бяцхан булан бай- гуулж: үзмэрээр баяжуу- лав. Мөн сургуулийн орч- ныг цэцэрлэгжгүүли: бай- на, Ховд аймгийн Булган сумын дунд сургуулийн В-ын «А» ангийн су- рагч Б. ЦОГБАДРАХ Өишушгышл л ЗОЛВОЭНЭУМӨИН Зол цаЛХ Өр НЭРЭМЖИТ ДОЛОО «Энэ долоо хопогт аль анги түрүүлсэн бол манай ангиййхан ч овоо ажилла- сан шүү» гэж ярилцсаар сурагчид хурлын тайхимд орцгооно. Энд Баянхонгор аймгийн Баян-Өндөр су- мын дунд сургуулийн бүл- гэмийн зөвлөл долоо хопо- сийн хүмүүжлийн амжлаа дүгнэж байгаа юм. Тус сургуулийн захиргаа, бүл- сашийн зөвлөл 7 хоног бү- зийг ямар нэг ажлын нэ- ээмжит өдрүүд болгон ”ралдаап зарлан алсиллаж заншжгээ. Инганс ажилласнаар бүх зигн, бүлэг цаг үеийн 1ШИЛД иИдДЭВхтэӨй оролцдог 3оллоо. Нэрэмжит долоо хоногоор сурталчлах сам- бар гаргах, хөдөлмөрийн сайчуул, ахмад хүмүүстэй уулзалт зохиох, сурлага, хүмүүлглээрээ хоцорч яваа сурагчидтай нэг бүрчлэн тодорхой ажилладаг ажээ. Саяхан болж өнгөрсөн, урлагийн долоо хопогоор ХОНОГ сурагчид 4 тойрон бүжиг, 2 шүлэг, орос хэл дээр 5 дуу шинээр сурчээ. Мөн анги бүлэг бүр бүх хүүх- дийг хамарч янз бүрийн сэдвээр үзүүлэх тоглолт зохиосоц нь сурагчдын идэвхийг өрнүүлсэн сонир- холтой ажил боллоо. Ха- рин хүмүүжлийн долоо хо- ногоор анги бүлэг бүр ха- риуцсап хөдөлмөрийн обьектдоо очиж ажилла- сан юм. Энэ долоо хоно- гийн уралдаант аишлд Цэ- рэндори багштай 6-гийн «В», Рагчаа багштай 2-ын «Б», Цэрэндолгор багш- тай 5-ын «Б» ангийн су- рагчид шалгарч Сүхбаата- рын дүрт хүндэт дарцаг дипломыг хүлээн авав. Одоо сурагчдын чөлөөт цагийг үр ашигтай өнгө- рүүлэх зорилгоор «Зав- сарлагааны 10 мипутанд би юу сурах вэ?» хөдөл- гөөн өрнүүлж байна. Сурагч М. АРИУНАА АВХААЛЖ САМБАА,ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ Суутултллллалалан ни йаигйаниийл йн. айн анин элбэх нбайнллийӨ аы ТАМИРЧИН ОХИН Сургуулийн хүндэт сам- барт байгаа энгэртээ хоёр хос медальтай инээмсэг- эсэн охины зургийг харж зогстол хажуунаас нэгэн багш: -- Манай сургуулийн «өсөл: яваа тамирчдын нэг дээ. Удахгүй наймдугаар ташүүрчин болох охни гэж хэлэв. Би ТЭЙ уулзав, Нийслэлийн 85 дугаар сургуулийн наймдугаар ангид суралц- даг. Нэр нь Цэцэгмаа, Тэр: 2 -- Би телевизээр гар- даг тэшүүрийн тэмцээнийг алгаса үзэхийг хичээ- Дэг. Тавдугаар ангид байхдаа анх тэшүүрийн тэмцээн очиж үзсэн, Тэр үеэс энэ спортыг сонирхон хичээллэж эхэлсэн. Чө. лоот цагтаа тэшүүрийн секцэд 3 жил суралцаж байна. Би өвөл ойд очиж шинэхэн орсон цасан дөэр ” тОЙ Сайхан цапаар гулган наадаж явах их дуртай. Ер нь хүү- хэд бид биеийн тамирын ямар нэг төрлөөр хичээл- лэхдээ өөртөө хатуу шаардлага тавьж уйгагүй, шантралгүй оролдвол үр дүнд хүрч болно гэж боддог. Тэшүүрийн спорт эр зо- риг тэвчээр шалгасан ёс- спорт шүү! гэж ярьсан юм. Тэр 1981 оид «Пионе- рийн үпан» сонины нэрэм- шит оспворийн цаначдын улсын аварга шалгаруу- лах тэмцээнд оролцож мөнгөн медалиар шагнагд- жээ. Тэр уламжлалт элэ тэмцээнд 1982 онд дахин авхаалж самбаагаа сорьж хоёр зайнд тус тус тү- рүүл хос алтан меда- лиар энгэрээ мялааж сох ирээдүйтэй тамирчин бо. лохоо харуулав: Багш 5 Н, БЯМБАЖАВ ЭЭТОСүг н Онтябрийн оны дугаар сургууч Балин «Пионерийн үнэн» сопипоос зарласан «Чийдэн» операцийг баяр- тай хүлээн авч сургууль Дээрзэ цахилгаап эрчим хүч, уур усыг хэмнэлттэй зарцуулах хөдөлгөөн Өөр- нүүллээ. Пионер сурагчид, ЭНЭ ХӨДӨЛГӨӨНД иИДЭВХТЭй оролцож анги танх 5 ”Дад үзлэг шалгалт хийв. Тус сургуульд байгаа 40 ваттын 990 чийдэн, усны 110 цорго, 6 шүршүүрийг бүртгэж: пиоперүүдэд ха- риуцуулан огөв. Зарим албан газрын хүмүүсийн хариуцлагагүй, аж ахуйч биш аниллагаапаас болж эрчим. хүч, уур усыг ариг гамгүй зарцуулж байгааг пионер сурагчид илрүүл- лээ. 13 дугаар сургуу: лийц «Чийдэн» эргүү лийнхэ!г хүнсний барааны «Чийдэн», «Ус» операци үргэлжилж байна. ор, шат, хувцасны өрөө. не засах газрын ЧИЙдэН бүхэл өдөржингөө асаалт- тай байдаг нь илэрлээ. Гэрлийг унтраахад өрөвө- пүүдийг байгалийн гэрэл хүрэ. гийгүүлж байлаа. | Усны цоргоноос ус дусал дуслаар гоожиж байв. “Бид гэрэл чийдэн уур усыг хэмнэх тухай тус дэлгүүрийн ах эгч нарт ярьн, зохион байгуулагч Адилбиш эгчид дутагдлаа дахин давтахгүй байхыг сануулсан юм. Эргүүлийнхэн маргаагт нь дахиад л ирлээ, Унт- раалгүй орхисон гэрэл нэ- гээр нэмэгдэж, ус чол чол дусалсаар л байв. Бид дэлгүүрийп дарга Дугар- шав гуайтай уулзлаа. Үр- гүй зарагдсан өрчим хүч, уур ус, эргэж пөхөгдөх- Говь-Алтай аймгийн Алтай хотын 10 жилийн нэг- дүгээр сургуулийн тавдугаар ангийн сурагчид сурла- га, сахилга батаар сайн хүүхдүүд. Тэдний дотроос сурлагаар нөхдөө хошуучилдаг онц сурлагатан су- рагч П. Номипбаяр, Д. Гансүх, П. Оюут, Ж. Бат- ЦЭЦЭГ. с Цогт сумын найман жилийн сургуулийн нэгдүгээр ангийнхны дунд хурдан уншлагын аварга шалгаруу- лах тэмцээн болов. Тэмцээнд О. Батиасан түрүүлсэн юм. Урлаг спортын авьяасаараа пайз нөхдөөсөө то- дорсон М. Отгонжаргал, С. Нэргүйбаатар, Ш. Бат дорж, Б. Бадамдулам, О. Оюунчимэг нар, Л. БАТСҮХ, Д. ЖАМБАЛ, Ч. МУНАН парын авсан гэрэл зураг АЛТАЙ НУТГИЙН «ХҮҮХДУУД ловатт цаг цахилгаан буюу тэг аймгийг бүтэн гкилийн хугацаанд хангах цахил- гаан эрчим хүч ншөөцдөг- дөнө гэ, ч ярилаа. Дугаржав -- Манай ийн хэн дутагдлаа даруй засч чадна гэж бидэнд амласан юм. Хот хөдөөгийн сургуу- лийн найз нөхөд өв! Анги, сургууль, бүлгэмээрээ чийдэн, уур усыг хэмнэх аянд оролцож цахилгаан эрчим хүч, уур усыг үр ашиггүй зарцуулж байгаа илрэл бүхэнтэй эвлэрш- гүй тэмцье. Гавшгай сурвалжлагч Ж. ЧУЛУУНЦЭЦЭГ 3| 7 “АЖИЛ МЭРГЭЖЛИЙН БНМАУ-ын Ардын боловсролын Яашпы нэг- дүгээр орлогч ,сайл, док- тор Б. Даваасүрэн. Хайрт хүүхдүүд ээ! «Пионерийн үнэн» Ссо- нины хуудсаар та бүхэн- тэй уулзан, ажил, мэргэж- ЛЭЭ СОНГОХ асуудлаар илцаш байгаадаа баяр- тай байна. БНМАУ-ын Ардын бо- ловсролын яам, МХЗЭ- ийн Төв Хороо, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлөөс эрхлэп энэ опы дөрөвдүгээр сарын 1- нээс зургадугаар сарын 1 хүртэл хүүхэд, залуучуу- ДАД ажил--мэргэжил сурталчлах хоёр сарын ажил зохиож байгаа билээ, Хүүхэд залуучууд, ажил-мэргэжлээ эртээс зөв сонгох хэрэгцээ, шаардлага яагаад чухлаар тавигдаж байна вэ? Чу- хам ямар ажил, ямар мэр- тэжил чухал вэ? Улс ар- дын аш ахуйн ямар сал- барт, хаана. очин: ажсиллах вэ? гэдэг асуудлыг бид энд хөндөн ярих гэж бай- нА- Орчин үед ерөнхий бо- ловсролын сургуулийн нийгмийн үүрэг өндөржик байна. Энэ юу гэсэн үг вэ? Урьд нь 8, 10 дугаар ан- ги төгссөн хөвгүүд, охид цөмөөрөө дараах шатны ургуульд дэвшин суралц- даг байлаа. Одоо бол сур- гуулийн иаспы бүх хүүхэд “ерөпхий боловсролын сур- гуульд суралцан 8 дугаар ангийг заавал, парим хэ- сэг нь 10 дугаар апгийг төгсөх болсон учраас төг- сөгчдийн цөөн хувь нь Да- раах шатны сургуульд су- ралцан нилээд нь улс ар- дын аж ахуйд гарч ажил- лах болис байна. Ийм уч- раас сургууль бол төгсөгч- дийг зөвхөн дээд шатлы сургуульд төдийгүй амьд- ” рзл хөдөлмөрт бэлтгэх “шаардлагатай байгаа юм. Багачууд та нар сургуульд байхдаа хөдөлмөрийн дад- лага, чадварыг олж авч, ажил-мэргэжлээ эртээс ОНОВЧТОЙ СОНГОН дын аж ахуйд ажиллах бэлтгалтэй болох хэрэгтэй. Чухам ямар ажил, ямар мэргэжил сайхан бэ? гэд- тийн тухайд бол |В.Мая- ковснийн «Ямар мэргэ- шилтэй больё доо» шүл- гийг санацгаагтун. Ажил, мэргэжил бүхэн сайхан, ямар ч ажил, ямар ч мэр- гэїил манай нийгмийг урагшлуулан хөгжүүлэхэд хэрэгтэй юм. улс ар-- ТУХАЙН ЯРИА Хүн ажил мэргэлслийг голж шилэх биш. | Харин ажил, мэргэжил хүнийг голдог. 7Кишээ нь зарим хүн ажлыг муу хийдэг. Энэ бол тухайн хүн уг алг- лыг хийн: чадахгүй голог- дож байгаа нь тэр юм. Хүүхдүүд та нар ажил- мэргэжлийг сопгохлоо чу- хам аль нь сайхан бэ? гэдгийг бодохдоо гол нь биш, Харин би өөрөө Ччу- хам ямар ажил хий ча- дах вэ?, ямар мэргэжил- тэй болбол сайн ажиллаж чадах вэ? гэдгийг л бодос: нь гол юм шүү. Үүний тулд эртээс биеэ сайтар бэлтгэж аль нэг ажил хийх, мэргэжил Эзэмши- хэд холбогдох мэдлэг, чад- вар, дадлыг багаасаа эзэм- шин ажил, мэргэжлээ сон- гох хэрэгтэй Манай оронд дээд бо- ловсролтой инженер, ТЧех- никийн ажилтан, мэргэ- жилтнүүд хэрэгтэй байна. Гэхдээ ажилчин хүний хийдэг зүйлийг хийж үзээ- гүй байж яаж сайн нїже- нер болох вэ дээ. Тийм болохоор 8 дугаар анги төгсөөд техник мэр- гэжлийн сургуульд сурал- цан мэргэжилтэй ажилчин болж, хэдэн жил ажиллаад дараа инь дээд сургуульд суралцан иншенер болбол ЁСТОЙ Л ЖИНХЭНЭ Сайн ин- женер болж, хожим, ажил- даа гологдохгүй, эх орны- хоо бүтээн байгуулалтад үнэхээр чухал хувь нэмэр оруулж, хөдөлмөрийн амт шимт, баяр баясгаланг ЭдД- лэж нэр алдар нь цуурай- таж явах болио. Улс ардын аж ахуйн ямар салбарт, хаана очин ажиллах вэ? Эрдэнэт үү? Дархан уу? Багануур уу? гэх мэтээр хүүхдүүд та нар асууцгаадаг. Энэ та- лзар зөвлөхөд та нарын хаа очиж ажиллахыг эх орны хэрэгцээ шаардлага л мэдэх хэрэг юм. АЖИЛ, МЭРГЭЖЛЭЭ СОНГОХОД ЮУ АНХААРАХ ВЭ? Та нарын сурч байгаа сургуулийн орчин тойронд ажиллах хүчинй хэрэгцээ байгаа бол танд л. ажилла Өөр газар ажиллах хүчний хэрэгцээ шаардлага байгаа бол тэнд л ажилла, Товч- хон хэлэхэд эх орныхоо хэрэгцээтэй газар, хэрэг- цээтэй ажлыг нь л хий. Хийхлээ сайн хий гэж зөвлөх байна. Ёстой л ажиллах шиг ажиллаж, хийхийл дайтай хийж үр бүтээл гаргаж, амьдрахын дайтай амьдарч явах нь зүйтэй. Миний бодонс бай- гаагаар бол альч сум хотод ажиллах хүчний хэ рэгцээ шаардлага бий. Мал маллах, барилга барих хэ- рэгцээ шаардлага хза ч байна. Энэ бол асар нэр- төртэй бөгөөд эрхэм чухалд ажил үйлс юм Манай нийгэмд хүн ямар ажил хийж байгаа- гаар бус. яаж ажидлаж байгаагаараа үнэлэгддэг юм Чухамхүү жирийн ажилчид, малчид тариа ланчдын дундаас улс орон далар алдар нэр нь цуу- райтсан төрийн шагнал- тан, ходолморийн баатар одон медальтан. ажид хө- дөлмөрийн аваргууд төр- дог нь үүний тод жишээ юм. Социалист Нийгэмд хүн хэр зэрэг нэр төртэй явах нь өөрөөс нь шалтгаалдаг бөгөөд хичээж. зүтгэж, амжилт гаргасан тэр хүй л олны хайр түмний хүй- дэтгэл хүлээдэг. Иймээс сургуульд сурч. эрдэм мэдлэг эзэмших хү- сэл, ажил хийл, амжилт бүтээлээ оргилуулах хү- сэл манай үеийн залууст эн чацуу байх ёстой. 8, 10 дугаар анги төгсч байгаа багачууд та нарын ажил, мэргэлслээ сонгоход саруул дардап зам нээлт- тэй байна. Та нарыг сайхан дүй хүлээлт байна. иРЭЭ- 7йЛЭРВЭРИЙН ЦЄЖЭЭ Үйлдвэрийн цалгэр це- хээс нэхэгч машины нүр- гэлэх чимээ, пионерийн бүрээ, бамборийн дуутай хослон нэгэн сонин ая эг- шиг үүсгэнэ. Хзэр талын цэцэгс адил олон «өнгийн алчуур запгидсан нзхмэл- чин бүсгүйчүүдтэй хамт Ёслолын хувцастай охил, хөвгүүд ярилцаж зогсоно. Энд өнөөдөр ажлын сиє- рийн өдрөөс нзгл өвөр баяр ёслолын байдалтай байлаа. Нэхмэлийн үйлд- Бэрийн «Солонго» цехэд нийслэлийн 72 дугаар сургуулайн 7-гийн «Г» ан- гийн пионерүүд «Мэргэ- шил бүхэн сайхан» сэдэзт бүлгийн ажлаа зохиож байгаа юм. Тус ангийн сурагчид мэргэжил сурталчлах са рын үеэр нийслэлийн за- рим үйлдвэр, ал! бан. бай- гууллагын ажил ү танилцаж янз бүр залт үдэшлэг зохиож бай- на. Саяхан тэд нэхмэлийн үйлдвэрийн «Солонго» цехийн нэхэгч 1981 оны хөдөлмөрийн аварга Ичин- мэргэжлийн тухай чөлөөт ярилцлага зохиосон юм. Тэд ангидаа «Ажилчны алдар» нэртэй зурагт сам- бар гаргаж, «Миний сон- госон мэргэшил» сэдэвт зохион бичлэгийн урал- даан зарлалаа. Ангийнхаа сурагчдын эцэг эхчүүдийн ахил мэргэжлийн судал- гаа гаргаж «Аав, зэжийн ажлын газраар» эчнээ ая- лад зохиов. (Одоо 7-гийн «Г» ангийнхан өөрсдийн ирээдүйн мэргэжлээ сон- гож үүнийхээ дагуу АУ гуйлан сєкцэд суралцах хөдөлгөөн өрнүүлж байпа. Счтрагч н. сэлэнгэ ӨРӨГЧ-САЙХАН МЭРГЭЖИЛ ТЖЭ-ҮуЕШТТЖ Өдрийн нормоо тогт- мод 120--140 хувь бие- дүүлдэг А. 3. Осторожен- ко ахлагчтай барилгын нэгдүгээр удирдах газрын өрөх бригад бол Багануу- рын гавшгай барилга бай- гууламжийн тэргүүний бригадуудын нэг. Энэ брн- гадад МХЗЭ-ийн илгээл- тийн эзэн 12 залуу ажил- ладаг. Ахлагч А. З. Осто- рошеино бригадынхаа за- луучуудыг алилдаа өд- рөес өдөрт улам дадаж, сайн ажиллаж байгаа ту- хай бахархан өгүүллээ. Илгээлтийн ззэн Ганчу- луун, Батжаргал, Бадам- самбуу, Оюунтүлхүүр, Алтанцэцэг нарын олон залуучууд өдрийн нормоо тогтмол давуулап бие- лүүлж байна. Өрөгч Г.От- гонпүрэв, Дундговь айм- гийн төвийн арван жин- лийн сургуулийг төгсөөд МХЗЭ-ийн илгээлт өвөрлөн зцд иршээ. Одоо өрөгчийн гуравдугаар зэрэгтэй бо- лоод байна. Би мэргэжилтэй багш, нөхдөөсөө их зүйл сурч байна. Манай Осто- роженко багш ажилдаа хи- дах хэрэгтэй маань зөвлөдөг юм. чээнгүй, нохөрсөг даруу- хан хүн, Бидэнд үргэлж зааж зөвлөдөг. Харин ажилдаа хайнга хандаж, бага ч гэсэн дутуу зүйл хийвэл дор нь олдод хар- чихна. Барилгачин хүн өрж байгаа тоосго нэг бүртээ нарийн илмбай хап- гээн багш Би багш шигээ барилгын аж- лыг сайн мэддэг хүп 0бо- лохсон гэж цаг үргэлж боддог. Дүү нар аа! Багануур- сайхан хот. Өрөгч сайхан мэргэтйил. Та нар барил- гачны нарийн мэргэшил эзэмшихийг хүсвэл манай хотод ирээрэй! гээн дөнгөж саяхан сурагчийн ширээ- нээс ирсэн илгээлтийн эзэн, өрөгч Г. Отгойпүрэв ярьяс байпа. ЗУРАГ ДЭЭР: Илгээл- тийн ззэп Г. Отгонпүрэз мэргэжилтэп багш А. 3. Остороленкогийн хамт. Манай сурвалжлагч Я. СУМЬЯА | 3 ! 12 12 шВганЭХЭЯР А Ши. сРЛРС сҮҮСҮҮҮЛҮТ їн МҮҮРЭНЧр “холбооны пгааран зүдэнд пь балр балс сталай гийпэ. 1) нд ингэтлээ Саярласан юм Машин балрлаа юу? од шир БОррүүг ма» аший зогсоно. Доэр нь: «Мопгоо хуримтлуулж машин худалдан аплаа» гэл том улаан үсгээр бичлээ. "Түүний доогуур зор- чип өнгөрөх хүмүүс монгоо хуримтлуулж машин Дал- Дан авсныг нь аль хэдийїгээс модэх учир огтхон Ч алхал- рахгүй ажээ. Гэсэн ч өнө бү- хєн аарлал “дээрх хүнийг очүүхэй ч сандаргасангүй. Холбооны байшингийн өндөр хаман. дээр мивэмсэглан вог- соо аа жаргалтай тэр эр сүл- тиим өнгөрөх санаа амарлий- гүй тар хүмүүст «Та нар мопгоо хуримтлуулж машин худалдан ав. Тэгвэл над шиг ва жаргалтай хүн болио шүү» гэж хэлэх шиг. Нололя анх удаа уншиж донгом “сурч байхдаа л эй тс6 аврлалтай танилцжээ. «Монтоо хурїимт-л- уугллаг малш-ин худалдал ап- 2-аа» гэж унци билээ Сүүлдээ тэр бүх халг, зар- талыг цээнсээр мэдэх болсол учир төдийлон аналарахаа больжаа, Гэхдээ хэдхэн хн- амїїй дараа оно зарж дэгрх хүлтэй амины нууц холбоо тогтоох їоМ гал! яахин мэдэх Силлэ, Ногэц удад гудамжиал Но- лодягийн айхаарлыг ахархан цоохор пидїнамтад хархүү таттилэ. Тэр залуутай зэрэг- цай үл үзэгдэгч хөгжмийн "айрал алхана Даллын хар малгай Өмссөн хөгжим- чид хогины тоглон, бөмбөр цохиж, хийлийн агшиг уян- галуулах ажээ. Тор зорчигчийн гарт юуч харагдахгүй. бөгөөд туруу үүрэн явах нь жалл хүүг Сүр мухардалд оруулай Хамшас нь Ингэн хөгжим дуугардаг байна.аа7 ї ПНолодп нэг өмнө инь, нэг хойпо нь гарч шаал догасила тцаст нь тасч чадалгүй, Тапы хаана) хопрним Ллуугараад байна нэ? гэчихэп Хаирхүү Өолодлгийн толгой- моос хөл рүү нь нэгайтла хараад, -- Хоорхий, бүдүүлэг ч амьтан дал! гээд гараа ха- лаасандаа тоомжиргүйхэн хийгээд яажигхэН | гялгар хайрилг гарган Ирж -- Өнэз! гэлээ. Тэр хөг эцим алган дотор нь багт- эгоо, Володл тэр гайхамшигт хайрцаг руу нүд бүлтийлгэн гөлроход, хархүү долоопрор хуруугаараа нэг юм эргүү: дэп Гэтэл хөгжмийн оронд цаг зарлаж байгаа соонго- лүүхэй луу сонсогдлоо. Хар- хүү бас лэг юм эрргүүлтэл нэвтрүүлэгчийн дуу дороо асран үлэмж чанга боллоо -т- Энэ чинь юу вэ? гэн Нолодя итголгүйхэн асуупл --Трапаистор! Хягас лам жуудагчийн хүлээн апагч гэж ийм юм «байдаг юм гэ- їл. Хархуү гүлээн апагчав ха- лаасандаа хийгээдиааш нНу- руу үүрэн алхав, Одоо түү: ний халаасаас сүүлийн үеийн мэдээ түгэн луулдайа Володл цоохор пиджан тийн араас харж, анх улан сонссон тэр үгээ мартчих- гүйн тулд ахин дахин аман- дав «Тран-зисторь хэмээ! дантана. Элэ үг нь далайн чаладах орны йэр шиг, баа тар эрийн нэр шиг сонсогдо: юо, Гөпгтийн учралын балрт совнИ сэтгэ” зүрхийг нь өзэмдэв, Володл одоо тэр траниастор гээчийг сазмшигч аз шаргалтай хүн мэтээр 60- риёгоо төссолио. - Хэрвээ Ролодтд гялалз- сан хүрэл шаахайтай тэр хүн туслахаар ирээгүйсэн бол трамзистортой болохсон гэ. сэн амттайхан мөороолол иь бүтэм байлаа х ы байшингийн: ха- П51227 слор авлаа» гэж ... ншиаас тэр хүй зурмал ху- шуугаараа экаал хүүл: «Мон- гөө хуримтлуулж трапанс- ШийнэлиХ- Полодт тэр. зарлал руу талархапгуй харлаа, Улаап царайтай, ниапмсогланс бал« таа тэр хүй хэцүү. үеД түү- нийг аварсан болохоор урьд нь ерийн нэг танил. байсал бол одоо бүр зид найз ни» болоп хувирах шиг болов «Мөонгоо хуримтлуулж тран- аистор худалдан аллаа|» сон Володп өөртөө аллгуулан ка- тээд гэр рүүгээ хар хурлдаа- раа гүйл, Хүмүүст онцош хэ- рэгтай аөплолгоо өгдөг том гоё зурган сарлалуу, їїдаг ив хичилэн сайхан билээ. Володя тэр дороо л эмэп- гийпхээ. мөпгөпий савыг сд- цож тэр оропгоо буулгах шахаж, байж түүнийгээ үүд- ний өрөөний шүүгээнэас олж яїчөэ. Энэ иь цагаан лидап, раарай дээвэр бүхий ипииг- хэп тоосгон байшин байлаа, Япдангийн ийрийхан нүхээр дотор пь мөнгө хийдэг ажээ. Тар хайрцагны броолд хоёр аоос халгийах нь бүр хаант лээ, “ОРий ян оДАА, | ! аасгийп үед эмээ пь хийсэн Спз зэ. Эмээгийн нь үгээр бол энэ аоос нь хоёр толгой- той бүргэдийн дүртэй ажээ. Володл халааснаасад «хэ- рзг болбол...» гэж хадгалж байсан арван мойгөо гаргаж ирээд ялндайгийн нь цүхээр хайчихэв. Арван мөнгө нь хойр толгойтой бүргэдийн дүрс бүхий аоосыг ЭЛЫД яруухан жингэйанэ. Ингэч мопго хуримтлуулах эх суурь нь тавигджээ. Мөнгө хуримтлуулахын тулд цаг, тэвчээр хоёр хэрэг: тэй ажээ. Цагийн хувьд Во- ЛОДЯД ХИЧГЭЭН Ч гэсэн хан- галттай байлаа. Харип тэв- чээрийн хувьд тааруухан Ажил хийж мөнгө олдог бол ч хуримтлуулж ядах юу бай хая. Төгрөгөө бутлуулис бай гаад л дор нь дүүргэчихиэ Гатал айдгай мөнгө л хал изг олддог болохоор хамгийн хэцүү нь энэ биш үү? Нолодля энэ удаа монго ху- 1 имтлуулахдаа лидангийл рүхээр пнз бүрийн мөлго тэ- тийгүй ирээдүйн .трапэлс- торт хэрэг болох арэг боолт, утас тэргүүтнийг хиїрц бай 410 Володяд мөнгө тийм амар үл олдоно. Сургууль дээрээ хоол идэхзэ болын хичээл тїйїртол өлсгөлөн явдаг бо- лов, Заримдаа талханд лаж ирээд хариулт мөнгийг нь монганийхоо саванд хийх эөлшөөрөл гуйна: -Энэ- Нь алсгөлөн явахаас илүү эвгүй байлаа. Ээж нь Володлигийн тиэ ярдалд таагүй хандах эшээ. Нагай улаа бүр, -- Чи алт дарсан авда2 гээрээ харамч воригт эр шиг сууж байх нь уу? гож хэлж билээ. Хэдийгээр Володлл ривр ч авдар, ямар ч алт байхгүй ч гэсэн түүнд эпгүй байлал Гавч тэр дороо «гялалзсан шаахайтай азтай найз нь мєнго хуримтлуулсаар ий- шин авчихаад нэ тухайгаа хот дайар ичихгүй яриад 201 сож байдаг шүү д99» гаа бодохоор сэтгал нь шаахан тайтгариа. Гэхдээ ГПолодяг шинэ. шинэ байв: 4 Шяз”Ч ПОСТЛЛЛУҮГГТҮСТҮТТТ хЭЧ ХЭД єв ажи лжүх үй 1743 125542: 45 15М50115 НЫ эг, “зохиолчдын “бүтээлээс 5) (өгмуллэг) гомлол отсоор 11121187 аайсарлигаа- ганр түүгнй «хамгийн сайн иайа Се|-г2га нь хүрч ирээд лппан” мөнгө гуйжээ, "Гүүпий хилаасны мухарт ташин мон-- го байнч мөнгөнийхөө С4- ганд хийх сапавтай байсан лул Володигийн мэдлээс гар- сан зүйл байй. Надад таран мопго Сайхгүй! гэж Володл хэлэ, Серби түүнийг сатниглэн- гүй хараад, -- Худлаа ярь Би чамд ташан мөйгө байхыг чин» харсан, Чи харамч! гэмээ, Алнгийнхан:. нь. Володяг хирамч гэдгийг мэддөг 00- лоп, Хүүхдүүд түүнэвс улам бүр холдон, Володлг үаахээ- рээ дуугаа хураацгаал!: тэд пий хувьд тар бүр гадим хүн өц болчихой, амгийн сайн пайл Серїа нь ч хүртэл мэндийн. зөрөөгүй опгоөрч, Полодпг гааярт шигдээд ор- чихмоор харц чулуудиа. Амьдрал нь бүр төсэхийн аргагүй. болор, Долодл өа- рийгоө. «Цагаан яидантай эшжигхэй. тоосгон. байшин- «- Дай олалогдсон хүнь гэж са- ипиа. Тэр мөпгөо хиїйн луус- тал эпэ байшингаас салж эрх чөлөөтэй болохгүй алсаэ. Ийм болохоор: одоо түүнд транзистор гэдэг үг нь чя- мэггүй сонсогдох болж. Да- лайн чанадах ориы болон баа- тар өрийн цэртай төстэй 10м огт үгүй болжоэ. “Володп ОДОО “МӨНГӨНИЙХӨӨ сапыг хурдхан. дүүргэхсан: гэхэас тэсч ядна. «Тэр үсд нөход- део хэрэгтэй цагт нь тапан монгөг өгчихөөд нүүр бардам болж, хичээл тартал өлсөм суухдаа болипо.. Тэр гялалз- сан шаахайтай хүн лав мөн- гө амархан хуримтлуулчих- сан болохоор л баяр гэрлээр царай. нь гийж байгаа биз» гэж болно 0 Цаг хугацаа өнгөрсөөр Ширүүн борооны үе өнгөрч цас будрап орон, Мөн удал- гүй хавар болж цас хайлал Мөнгөний сав нь мэдэгдэ: хүйд хүндэрлээ. “Төдөлгү!! төр дүүрч “Володягийн, дөн: гонөөс мултрах цаг иь ирэв 7Каал- хүүгийн санаа сэтгэл оодрөг болж дахнад л тра- систорын тухай боддог бол- лоо, Тэр, намайг туруу. үү- рэн тудамлгаар Ярахад хү- мүүс хараад, Чиний. энэ юу вэ? гэ!|- гээнэ. Тэгэхэд нь би, -- Транзистор! Хагас дам мгууулагчийн. хүлаэй. апагл! гэнэ дээ хэмээн тасвөлэн бодно. Хийсэн. мөпгө нь яндан гийн нүхээр. багтаж орохоо болын хүлээж байсан тэр өдөр нь ингээд ирэп Но- дОДН «хнчээлээсаэ тарж ирээд л онгойлгон хөронгоө тоолїн үзье» гэж шийдлээ. Гэртээ гүйн ирээд Ноло: ДИ монНГоНиИйЙХхээ савыг он гойлгохоор үр, Тэр хадл- ганы бариулыг нь дугтран, Япнданг нь сугалан апрах гал жаал үзээд доош нь харуулн сэгсрэв, Мопга гарах “нүх сүв бүр алга. Володя гутар- лаа. “Тагээд хоёр. шилийч хайн! амэзэдаа пих улаа мон- гапий сапыг опгаойлгох нуу- цаг холш өгөхийг хүссэн захиа. бичжээ, Харну инь уд- тал алга тэгїї тэрэн. шуудан хүргэгч улаан хүлзэса За. ХИДЛЫГ Нь “авчирч” “аглдаг: “ руулт, үэв, у4сАИ. АШиДаЛИйН Бум0ица14Д АзилаВ. 131: Ч! ы, Задлан! үйдэл эмэа нь тар таасгон байшин яажс овгонд-" гийг өөрөө ч мөдэхгүйгээ би- чөод алхаар нүдэж хагалз- хи алдаа аөвлөжаа. «Ипш алхаар хагалах нэ Диэ!» гэж өргэлзэж гайхсан Володн жаал зргүүляг той- Түүнийг үнз- хаар гоё хийжээ, Изгоп жиг- тийн уллан тоосгыг дээр дээ- рэпс нь өрж тависцы гадил впарац дэавэр пь гллаласан хулгийг санагдуулиа. Тийм байшинг өвдэж ер болох уу? Эмээ нь лап буд- лид мэдэхгүй байгаа биз, 7Кинхэна дархан хүн бол нүд ирмэхийн зуур л олгойл гоя: архино доо. Волода мөнгөнийхөө са- ныг авлад гадагш гарлаа. Гөхдээ юуны дархан оцгойл- гохыг мэдэхгүй тул хамгийн түрүүн тааралдсан цонхны нь үймэрт дугуй цоож хийл тавьсап засварын газар орж. очив, Тзид Неросин үнэртэ- нэ. Урт хар хормогчтой дар- хан гллаласай: төмрийг 1Н- гар хуурайгаар үрнэ, Тэр орж ирсэн хүнийг хараал ба- галаа. хойш тал -- 1Оу засуулах гэж явна даа? гэв. -- Мөпгөни сав, гэж Володя: дуугаран. хүнд бай- шингаа сарвайгаад, Онгойл- гох гэсэн юм гэлээ. Дархан түүнийг жаал той- руулж харлаав. -- Сонирхолтой эд байнл. гээд тэр Ёроолыг нь хутганы үзүүрээр төнхлаө, Шалан дээр цагаан тоо- сорхуу юм унана. Дархан толгой сэгсрээд, -- Болохгүй нь дээ. Гип- сээр хийж... гэв. --2 Одоо яах вэ? гэж жаал хүү арга барагдан асуу ла. Нолодл . дахиад л гудам- жинд. гарав, Мөнгөнийхөө хүнд. саныг тэврэл хот дун- гуур явсаар, Одоо түүнд гно мөнгөний сав нь «Трая- знсторь эгч сэтгэл татсан знижигхэн: хүлээн авагч шиг нь санагдана: Гагцхүү өиэ «хүлээн авагчэ нь ажиллах- гүй, “дуу гарахгүй ажээ. Тэр ч атугай дархан хүн ч түү- нийг засаж чадахгүй юм бай- шээ. Замын -уулавар дээр 8Во- додл Гошнатай халз тулгар- чихав,. Володлгийп “ангийн Хүүхдүүд түүнийг хүрээлэн явах бөгөөд тэр нусаа татач хацар даган урсах нулимсаа арчина. Хүүхдүүд түүнилг аргадна, Гэтэл Гошиа тэлд- ний зүгийг ч сонсохгүй, -- Одоо намайг шийтга- нэ... Харж л байгаарай! гэж батлан хэлнэ, -- Юу болоов, гэн НВолодя асуулаа Гошиагийн өмнөөс нэг нь, -- БВомбогөоөр үймэрийн шил хагалчихсал, юм, Бид бүгд л тоглож, байсан, Тэр өшиглочихсӨп” чинь 0ЧчоодД хагалчихлла. Тагээд шил ава хаар монго цуглуулж явпа Чамд монго байна уу? гэв, -- Алга, соль Володи өө. рийн архгүй хэлчихээд-Бай- ювёл өгөх їомсан гэр, -- Худлаа ярь! гэж одоо хүртал дуугай суусан Сербонд хллээд-Чамд авдар дүүрэл Гошка? майга бий. Ганцхан чи өгөх, гүй, Чи хурлаж байгаа шүү ДЭЭ, ”РанЭЭ. : 2-2 2, амөврөөд:Би хураагаа сан, Гөтөл- мОргвинхөй гаг цырг ойгойлгоЖ, | чаддаггүй гэлээ, ё Э85, -Худлаа ярь--хэмэзр Сербид дахийд д хэлэв, Нолодлгийц нүүр улайгаад явчихлаа, Нөхрийн шударга бус үгийг сонсохоор амьсгаа нь давхцана. Тэр Серёмад мөнгөнийхөө савыг сарвайн, -- Би. худлаа яриагүй, Онгойлгох таэдгүз л даэ!-- сэв, : Серёша толгойгоо аргүү- лэн таавар бодох шиг мон- гөний савыг жаал үзэв, Дараа нь тэр “«Онгойхгүй юм» гэж амандаа буйтиаад эргүүлэн өгчээ. 4 Хүүхдүүд цааш яшвцгаав. Володя ганцаараа үлдэг, Гэтэл ганэт ямар нэгэн хүч жаал хүүг байрнаас нь Х6- дөлгөр, Тэр итгэлгүйхэн урагш алхав. -Дараа нь алхаагаа хурдасгаз, Ингээд бүр гүйлээ: Тэр зорчин явагчидтай мөргөлдон ан- гийнхаа хүүхдүүдийн явсан зүг рүү гүйн. -- Дараачийн уулдвар дэор толиийг гүйцэн очлоо, -- Загсоцгоо| Хүлээгээч!-- гэх дууг сопсоод хүүхлүүд шогсон. Тар нэг юм хзлэх алтай боловч бодолхийн зогс- сопоо, толгой дээрээ вааран дээвэртэй иижпгхэн байшил- гаа өргөөд зам руу нүдээ аниад шидчихэр. Тэр мөпго- ний сав биш, гранат шидэж байгаа ї0м шиг шидэв. Мөн- гөпий. сав зүгээр хагарсан. гүй, бүр тэсэрлээ, Энэ тэс- рэлтэд Володя дүлийрчээ... Тар алгуурхад нүдээ изэп, Түүний өмнө нойтон зам дээр гипсэний хэлтэрхий харагдах бөгөөд мөнгоөлүүд гялалзан өнхөрнө, Цагаан яндантай, валран дээвэртэй нэгэн хэвийн тоосгоор барь- сап байшин ингээд Ссөнөр. Гэвч өнНэ Нь Володяг огт- хон ч гутравсангүй нь гайх- маар хэрэг байлаа. Харин бүр бие нь хөцдгөрөөд эрх чөлөөтэй болчихсон ї0м шиг салагдсан, Түүний өнз лвдалд гайх- сан хүүхдүүд өнхрөн уна- сан зоосыг цуглууллаа. Тэд гурван атга мөпгө цуглуу- лаад ззэнд нь өгөв. Ганч Володл толгой сэгсрэн, -- Та нар ав.,, Та нар ав... Гошнад өгч байгаа юм.-- гэв Гошна ВолоОдл руу улай- сан нүдээрээ ширтэц тусаа татиа. Тэр юу болсиыг одоо хир нь ул ойлгон дуугай зогсох ажээ. Харин түүний омиөөс нэг нь Володяд хан- дан, -- Баярлалан--гап. Баярлах юу байхаж-- гээс Володл хэлээд--Арцгав. Нилээд юм байна, Хүрнэ биз. Харин төр бүргэдтэй а00с- хэрэггүй... гэлээ. Бупах замдаа Володл холбооны байшин руу дөхөп прээд гялаласан хүрэн шаа- хайтай зарлал дээрх тэр хүнтэйгээ харц тулгарахгүй гэж! буруу харав, Төр лав сахүүнээр инээм- саглэп, «Чи хураан: хураа- чихаад юм азсангүй юу7» гэж зэмлэнгүй йсүух байсан биз Володл: дэргэдүүр нь огтхон ч хамаагүй Юм шиг өнгөрөөд булай тойрохоосоо өмнө зарган харал, Нөгөө үргэлж баяраар гийн байдаг хүл нь алга, Мөпго хуримт- луулахыг урналж байдаг том үсгүүд ч мөн алга болжээ. Хуучин зарлалын, оронд шиг нийг халжаэ. “Түүн дээр ягаан хацартай жаал гартаа шилтэй юм . барим зогсоно. Хорхой хүрэм хөх Хргчаг араг уугтун! гэж бичсэн байлаа. «Хуучины -зарлалыг шишээр сольдог нь сайй юм даа,» гэн ББолодл бодоол цагаан шилтай юм барьсан ягаахан өргийн шаал руу. хөгжилтэйеэ їгүлээ ирмэлээ” «Орчуулсан... Дд. гОН! 5 Ч | Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ ШҮ212 ШИЛ НИЛ ! | | 1 / 1 4 1 РЛлРЭРЭЭРССЭЛРЫД 527 ГОв22 5 ЧЭРС, ИНДЕКС--14140 Үүр МПВи Төн Зол ийн сонии 10 дэх жилдээ (бу 55-4522 ХЭЛ (1777) фї10НЗ ОНЫ ТАВДУГААЙ САРЫН 12 болоасролын | суртуулцч к 1882 шалгав. орохцсан ГВАХыЛ АУТГЧЛ нв дурсгилый. хүн- ЗУлт үр тавдугаар, ярмайд аалуу халал батвлын зөрүүд авиаг үлИИ хүндэт : д мууд бэлэн и Р 4 ажиллуулах, 4Ор зө Өдөр инїлэл хотын 13! Парад диэн үе: ригийн хичээл» Яруүлах, эц тєц цэнгэлдэх. хүрээлэнд рАгЧ Х.О Эрхэб Тэй. Пйнер загыдоо эрх чөлөө, түсгээр уажай бүчээ зүүж, гоёлын сурагчлын | цэрэг ТдротЫн ХОГТНОЛЫН телбө амь тасаа Хулцсаа єчссан охид хөлгүүд, 9л--02» тоглолтын єроц: “ОЛМУЛСАН баатруудын (иэ- ХҮҮрЭн суулгавзжаа, Нийсл». Х6Л командлаг/, дэслэгч үе. БЭЛЛЛТ бүлэг бүлгэм болох “1лүн ерөнхий боловсролын Нєрал Ж.Гидон йн яльапууг “ОДолгеой өрлүүлэх, ардын ЇЗВҮЙ сургуулийг төлөв ДЫН бмнүүр яван мэнд ёрма, хилчлийЦ далүү.. ха там иргэн хорь гаруй мєн. “Ардын архийл хвлхү ЗАЛ, бєрєрийн сэргийлэчид, Ч Хүүхэд багачүүд (аяр 484» баталгонүүд «нохор “ЛТОЛОхнЦуулагч, гол ҮИ хөөрөөр Оялхан хэдхэл хєро АЗзсЛэГЧ гєпорнлын вирыг "ӨөгчдийЧ бүлэг, | ургамаа мыт дарав ,эхлэх баярт үйл ЭРМт хэм нэгэн аураг хирцу У5с ХбОд хачгаалах 4Цанхар яодЛыгт тэсч ялан лээнэ, МЭпдчилэв, Мөнголын |(Оиө "90?06н, шар 7РТүүл элэг Эн» бол зөвлөлтийн атар. ПӨМИйН Байгууллагын Тов “ҮҮ550й сайн дурын бай ЭВ? ЕМД түмэн, түүний | дло Эбэлолийн дарга, пипиер су? ГГУАЛЭГА хамтдагүудыг (бай Птчєвп үлавн армд гериапы Р ЛРЧЛЫН | эрэг ёпортыл ГУУЛЖ вжиллуулах | зэрэг Элшихмыг | бүр ярсац бүү "ЛОЛ» тоглолтын ерөнхий цөс 9774 (Ү334т)) 8ллыг а0хиоц ТЄХЭГЖ ЖУГВА НК илвлт 143 мяндавгчиЛН єрлө) Ч. Цэ? бвуулж, өлой явигал ннбмср ТУУлМ, өнөөгийн хүүхэд бас РЭМХҮЛАН «Дөл--02» тогтол: СУрагчдыг хаяруула байн , ТӨЧҮҮДӨД ал жаргал авчирсац ТМЛ 8ЖиИллагааг цааж үг хэц Латин! моуусо: 1 /1тг нү молын ХЇХ сар түүхү ялалтын 07 милийц ЛЛ7, их хурал, |. И, Лепппий Олд зөйнүлсан шиовер оо єу Ч, ПЭРЭНДУЛАМ рагчлын цэрэг спортын » 5 Хайрт японер " ! Эрээн Ц сураг нд 43 9 хүвдлт зочид оо! Улирлын сахал үрнн » рын з ХУуудах «Дүл» тоглолт юм. Өглөөктй 10) заг 10 ялиг боллео. Топ цэнгаллах (хү- разлэнгийц гол асарт манай , Э ӨЛрр Манай уудля ЁО “иим засгийн үлтэдагч Ю, Цэс тх ОЛИМ Өнштт булшин | бүрт 7? дэгбал, | Ж. Батценх, Ц Цам, ай бүлтэц Алтангэрэл, ЛД өсвөрийн 1 баяр ан. Аашан, Д, Майдар: Жигсанлдаа. жигдэрч, пийп, Л. Молочжимц, 1. Рагчаа М"!! байгууллагынхаа үү Н. Датта, (1 .б9Н өдөр, Зап, Зрлтийн | р 1 / П Үвэ! түүний “алгуул: э Ламдни, М, Дан й 340и ЯПЮН ХҮН | төролхтє Г.НМАУын д сайд” арин, НИЙГ фийпстиын шюуараахтө | Чрилолийн арлогч дарга нар, Р2Ч Хамгаалсан вутад их ) БИМАУ-ын Ардын Их Хур. "Лёлтын 0алрыг ихмад лич Тэргүүлэгч, гишүүд, МА” ҮСЛЛПїаа хамү ёслол төгөл ХН-ын Төв Хорооны хэлт- 109 ТЭмДжгЛЭН | бигерүүллэг с0йл эрхлэгчид, намдын ЁЙЛХаМ) үлихйслалтай 0 сейд, түсгай газрын дарга, О!РӨХӨр Ч ана балр: цар, МХЗЭ-ийн "Төв Хороо: С""рИйн инпиерүү баяясгалантайг ты. шэгдаүгээр иприйп бич йар үзчдагл?, С гийн арга Л, Түдэв, Хүүх- байна цом, тусгай шагнал, мон тэрт | Цахилгаача Ш тэдээ лийн Чөлөө фопдиын Төр но Ялалтын баярыг тохиол ШИН салад, тоот, оспорийд й ч л мїссын дарга А.Н, Цэдэн. УУЛАН хийм (байгаа їтонер БҮНЦӨНЧ мал го ИЛ Э Э| ӨР! р 8вл:Фидитойв нарыг гарч СҮРШЧЛМН | дирт--сйартын 1 шахєлгг 1601 ртүу301 : ) ИРЭХЭД хөгжимд жавхлаат Өл-0 тоглилтод Фрал цэр 3 7 ї 3 яван захагахан хунчллы “ЛМЧӨгаардий л ТН ОН угУХП ын 00: ви. Зш/ Төв Хорон 1902! онд, ЇйМ/ ард түтнийхээ “үйл СҮХВААТ йрллтийН.| ийм гишүүд, залуучууд, ах хүрлэлян дүүрэн суусан пифг "У53, ХҮйдэт сөчид МАХ! 21 яагугталс айх Лениний, таргасай чухал тогтоолд ваа ХЭРЭГТ хэзээд бөлхэн байгтун! | улаан арилгуй ий (фаушис: яд дайчдын | төлөөлөгчид түр єуршчид | буудлаасаа МИ "Төв Хорпоны ерєнхий Үол,лорнгТ ҮШЭНТ байж, амд сан арга хэлжээнүүд нь анз | йПан үүрд тандаж байг! | туудыг буу шисцыг Түүхт тавдугаар сарын: Єоёид хүс шхлоосо6 Г дҮ3 в6и) босч, яага инжигиүүлэл тв” НАРИЙН бичгийл дарга, ГИ цадгаал, Ри ан сураа. бүхлий лруу тод жишээ бил ү Энх тайван үүрд тандаж | ллолгынЭт хадүрмайр /т0- Ллө! Явч, тус хотод, байгаа шим, баяр хүргэн уриа лөв 7 АУ-ын Арлын Иж Хурлын хүнүүллийл дЬ ш 1: 3эүх Үс баяг! галлд 5 хиОлдуулан Сэйцер аймгийн. Халхын голын дайчид, зев 394 ЦУУрайтуулан хөлүүн юг үлэгчдийн дарга, “БЇЇ алим явцад ТЛИТҮү -9 МА Гахдээ өлоодөр дэлхий да Дараа пь «Дөл. таг- | Алтапбу ИЙ жи лилтийн пинсэгчдийн | Дурсга зотнО устлаа Пионер- су Ун мирлал, 21277) ЯҮХАМЧА ї йн. хил амгалан тайван биш бай. З0дтоД оролцогчид Ардын | лий сургуул” амс “дын хашөөцүүдээр иллуулзи Ө4УАЧ ша шалгийн ив, Манай га ертөнц дээр. ХУВьсгалыг өлгий Алтапбулаг | пхуйц тєхииүнү рагчид цэн, ашд наөх- 110 Я р л : ийлхо8 туршлагаар лвуулн ЗУухаЙН цагийн мөрголдоон болои ловлолт, монголын ах | Улаанбаатар са циайср Хүндэтгэлийн цэцгийг дор: байгаа 4Дад-- М0Чүл дэгдээж, хүц бүрийн тэргүүн. Хүү. армнудын хамтын пх | сурагчдын 41 д» тог под хязгаар, нутаг Халхын --в, зэргийн эрх болох аяьлрах Ялалтын дурсгалт газар Хал: | лолтод оролии га “өлӨөй! голд очнход ЗХУ-ын алдарт син авйрга тала эрхэд аюул айпал улруулах Хыц гол дахь мацгол, зойлол 1ГЧИД, маягий эөйлөлтиїй!! шинжин Г 1 Кунавын 16 , руул уна Үл ХАГЛҮҮТ там ашпериалиат, харгис хү... ТИЙН дайчдын хошоо олон ул- | пайрамдлын ажил баёга--| рэхпиит ХїлХ галїн ЄПКЙН 0л10д нийслэлийн раЛогуу- Ай зэвсэглэлээр галзуурсан сып пиоперийцн «Найрамдал» | хувьсгалый “бу айбу л уйц, 1 0/нелийп сургуу ААС шалгараад ал анж Ом, лат Хөоолдож байла лагсрь дахь дурсгадын ха. | лаг захь Д Сайшүүрйл хө: лийн пиопср уацаца” ыг : ару Бүгд Найрамдах Монгол шиелд өргөх ца | шпо 1 ын : Ш рл 18ЛуУ хллал 2 дгүүдийг ид-| Шї мод ах оры иходайнд Янгийн аж ахуйн. нам, а ч ИЙ АаЙЧиДулхаадал Ард Уас, “Зовлөлт Холбоот гээп үдлээ, амь үрэгдсэн сөр ДТЙН (хипгаа, олс ЇЇ Ц9 ( : зилЖ, Удс болон социйлцег бусад. Хорж | дайчдыл/ дурчйн ЭДР тАД ОНОН БаЛилтуЛЛА 40 ман үл, Эр зорнгад орон, гїлар дэлхий дээр бат 2. ХОГЗИМД сүрлэг жавхлант | 2ӨЛЧДНЙ 40 Ч 5 уллага, хад дайчид. х ки - сор бэлэн: 00: бэх пих тайван тогтоохын 19. Балай эгшиглэв. Пиапер, су! | Орган 14:21 Цэцэ! ШОШ годоаллсайД Т ? 4 ыц цэ 0| « 1 113 мопсм ї йндаагч/ зДоль, 2095 Улс гүрпүүд:, ард түн Угөгдолтын " таан адол 111712 7 5 !г:Ш УЭНҮДЛНЭ 1 1 опь Ул пүүднїїй хооронд эв найрам 8» тогаолтын (парад эхэл | ийнуЛ4ШЇЇ и та тагсаал хийв 8 мар 4 ЧИГ дил, хамтын алтиллагааг буу 792: Гол асрын омпүүр” дэ | фашуамыий Хүндэтгэлийн цэцгийг Моч гээр сур хороосах ША, үүлэхийн | толоо бүхнийг РЭГЖСЭН тоглолтын (дүрэмд | (080) БНУНАЛ ү гол, зовлөлтийн. палрамдлыл УЗХАНЫ ЗЛИГЧ” аайяс байна хувцас Өмссөн “сэргэлэн” ца! | болсон 7 вий Х илэг тамдог болсон. Халт гол Ї т Чслөгий вой охид, хөлгүүд лагсаал | ахь Зовлолтийн, баатруудын 1 1 ї тоглол рийн пиопер с «Дол-029 5 Р врга: ү1лазал 53 23! Хувьс” /фатальан” 0 | /цогчдоод. илгэй С лын ардын 7 2 галч, Я 7атальонароо їрдү арми, хилтэй зэр найрал хїг,ү3ам, аидшн ходолморч урда. Жагсаал ЦОчй НЭд “йл шийн цэцгийг Чэйл Хо тайчдын дурсгальйг ХОЦЬАНД 1 «Тугийд марш» тогло Ь Л Дд 41 | тын пиойер сурайд 33) р ергөгдөд| “УЛХ тайван, эв найрамдлын дүгээр сургуулийн ардын ар (пиоШер сурёйди ДЭ. оргон үзэгчид суудлаасаа босч хүнс, ҮНЛЕИйг нэр төртэй. залган (ММш" 08ЛУУ халаа Оатальон дэтгай. Иноиср су үргэлжлүүлж гапар дэлхий ЁЦӨГ ирл Элэ жагсарлыг зээр бат бэх энх тайпал тог. “өлгй! Кубын ард түлний цэрэг спортын 4 тоглолтод оролцогчдод 8 даш БНМАУ-ын Хүү: төлөө звэй цөвхийг “Гов 1вжилсфэ Үү) МАУ ын ИМ Сү) М1:70ф Бэл Э 101 халрө1 малы 4. занай шом.|?Ч6 цуг гүй ииойс Сєрагчдын чид. вх орой, їпд тужэий ээ шэн хэхэ зүнгэлгондн түй Таала байгал пхм Ш.Ииүрүэйд : спортын «Дол--83» УУСТААЛ, тогүнйл, ярх чөлөө, РОЭгиёлт А.Н. Цэд2н0а49) 3үнүүВсад хатуу пцамгцар Найрилдлын районы 03 ду хара ЭН, Сийхны хө- фЯГОВ4-ү1 халаа... 3 гаар. сургуулы! 430 дугаар 4 ҮТ77 7 Фонлын тєп намасскл Хайрт яибетрүүд ээ! шиган, кяход 6 Өнцөдөр -Д,Сүхмд їїБын нэрэмагит .Майгалїин Чийг рийн Бйгуулаагы торсон" одрьер та бид шинрр сурдїту 12: 0 халта по Тхаалмжлат А.Ч. Цэд 1) Н 1 5 зүүдүүлэгч, бал Филптойд иёрьїи авраг улс рвмт хувцас ) таруй хөвгүүд. санд рэнгээ) өлол нийтийн байгуУЛЛыгын хун) дарэгслортын (4Дала варлагаар хамгайлагч “байд “ПОРТЫН “буухиа бомборч- дэх, “дурхэдэнгийн уол тал, үдирдах Чихнуу ШИЙГ тогдастыг гэгээн сайхан байр. Ёстой, Нэр хүндтэй, эх ороцч. АМ й үзүүлэх хоглолт болсон, байд төв.асрын зүг Эгцлэй бийш, сурган хүмүүжүүлэгч, уралтый (өдөрт зориулан үүргээ биелүүлэхийн тулд ЛЖ 159 олны сонирхлыг тат- харж агизн жагслай. /ДарлА өхдэл, шпомспийн Өжлатай, хийж (Ши хүүхэд ахуй цагаасаа бэлт, 529» эмцаавий төгсгөлд бал- нь Д..Сүкбавүарын “кошой за (ухаанд МХЗЭ-ийн (708. монголын Пйопгрийд Бай. 138 хэрэгтэй борчдийн. үзүүлэх тоглолт одонт, Д. Сүхбийгарын М»? Хорооны Ховчоо, Д.“Сүхбб8 үуудлдлын мэндэлгэн |620р Пионерийн «Доль гэдэг б03л00, Энэ тоглолтын Эцэст рэмжит, монголын цярасрийн улрын ив! Зүсиар МПБ-ын Тал шер үеийнхний биемйн ха цэрэгэх оронч тоглолтод вн Сүхїїааларын хошай одонт Д байгууллагын тугийг тҮгЧ (рирлөлийй ХаргүүдэгчиА, шүр, єгорт, эх оронч тоглол жилтүай рролцох шь хуньс СҮХбаатарын нэрэмжит Мон БНМАУ-ын Билдан хам 121 нэхлїийн апзхүү, байр| галч эрд түмнийхээ алдарт "ОЛМш Ппоперийн Байгуулла свар зшэлдэх дау-Намг Ардын болоксо үхрийг зөхиолдуул ны Хүүх) дайчин түүхэн замналыг юэ. ГМЛ тугийг хүцдэтгэн (үдэх орж рэн. Түг хүдээн ЯВЬНЫ уддац Яияды колдсгы, | улг , ївлой финхын “Топ Ко Монголын Ардын Ар Ёслол боллоо, 3 царай царад комаидлагч Жа сыг | Батлан | хамгарлай4Х шиг) гүнд хүрэлвэй (ирсэн мийй ДєйчДыН |ёмьдралтай 1903 оны тавдугаар сарын Түсдэх нийгэмлэгний | Те» вкнад ивхдийн шэрнйй өмнөөг танилдиж, эр зориг бле бил 0. Пиопер, сурагчдын цэрэг- ї Заойлилийд | тэргүүлэгчдийн! (бсн гүншасав тусөримйший аар, ёс суртахууны шилдэг Сїортын “Дөл(08» тоглолтыт | | өмнөөс чин сэтгэлийн халуун мэндчилгаэ! дэвшүүльс ““Шилисрийн байгууллигаыа їр, баатарчууд, «тоглолтод оролшичлд тө бүх Дд ил гаугэлнйа халууц байр/хүр Баж вх ямжилт, хлнхэнэ ино яавас армийн залуу хєзслат Єртєж 04чи2 дуут, Жагсаалын гузлаг, хүсыг. ГУУШИ долоон жалнйр турш галт токмДВЛИ ту 16: р бодлалист бриуулиин рл тү “ергхий тойрон аялал эллал тай, Яруд АЛХ” май .дайны ёюулыг. үзэхгүй ас ГД тойхын төлөө! ахмад, үаийнх- нийхээ. Нарлар: “тэвцрнэ. гаг лэгт дийн, бйрх ха айп чанарыг таловшүүлэхэд гсперийн иргэд та нарт сална зїг нь Шионер дан зчүүлчрэрл, шШирэү сишур (8Ер ёєиы найрамдал нөхөр туулалттай, сахилга баттай, олоо авт шалгарсан 17, хэр шүлт тоглолт, «Пяид 463, рүүл "энхийг хүсэй хамтөя ажиллэгаанД та? на. 19 дугаар сургуулийн бшуу Дөл» рыт сургана амшилттай ЗГЭнЦиррйн рэмт сайхан хувцас өмсч яр р өрөлгх” ын эээ илээд гүсэрхирлл”- -этоайртиллрларииулла ай хил нанйан на дгэлаЦЛА ЦАРАА ХӨР далл ХА ДАВАН ЛА нг Ээ 10 МӨНГӨ ЖЭ тагсаалд | шагсах хүйнлтай үүрэг хүлзэхдэт хүүхдүүд та пар пэргийн дарга,, таг пуулч, холбоочин юм. уу гал сапойгї, пишэлгийн супилагч, эсвэл мэргэ буудагч. болж алиодөр өнэ төглїлтод ород- ялын нарийн б| урлын "Тэргүүдэгчди, д30 хүнүүжүүлэгч 1. 141012 үсэр пидпєр, сурагчдын толоо- БЧБЭй аар» гээр, ойх түвшин бна. Нөмбөг тэсрэх, голои гачаалд марпагдэх, төг рол төрөгсдосоо хагацах 02- рэг дайны үсийц бага пасцы Орхшлал аайлалг амсаагүй бүхэл бүтэн. үсиййхэн | Эпэ зїнсар, асч. бойшлоо. цог, Энх таййан нохцолд манай. 4Даа» тоглолтын. лпцад илм засаг, сойиплист тар, ал: (4. ийр дайны үелйн (атар, хололмарч тгаргалтай өсвөр үгийн лаг, айх цагийн толбо пилт (снНы аїхаарал ахмад үеийнхээ. халамжалр їйсийн. тамир жишүүрлэж,, спортод улам дур соширкол то!! болио. халалт тавьу, тэдвийг їйл бүрийн үетэгш хагтилтай ир тэд болгон хүмүүжүүлэх та. лалр халгийн таатай сайхан Өнз тоглолт 1 нарын їаламт бүрдүүлж байна хулшд ипр их ажил, тухлАл Хүүхэд, аалуучуудын тах. сургууль болий, зїйн сэтгэлгээг хагжүүлэх Та царын дэргэд: тп нарыг халачтлан хүмүүнгүүлэгч лх мад хүтүүс хээл импягт 0айж, өөрсдийн баялаг мэддэг турш тагыг та нартаа улатжлап огч, арзиїїй залуу халаа мэр, гэжилд, сургахад туслах бод по Пиоисрийп: анхим Дал» үлүүлах тоглалтын туршла- гыг энэ хичээлийн шинэ. ши дээс эхлэн сургуулийн хамт олиы амьдралд өргөй тэйт рүүлэ: хөдолгоны болгохыг иам, этлэл, пїонерийп й0лап ардын боловсролын алясилт пууД, сургуулийд аахирал, багш иар, эцэг эх, тэрчилэн Уг тоглолтыг Шефлан ийсан | Пїусад байгууллагуудад хүсч байна, «Дөл» таглалтын нэг ло |! Хийн байгуулагчийн хувьд Хүүхдийн толоо фондын Төя Комисс анз тогдолтод түрүү- авгсдуд Олгох ШИЛЖИїц/ Япах | залуу байгааьчдын хөдолтави прпүүлэх тухай эш! пиопер сурагчдын зушао амралтыг сайжруулах талаар МАХЦИ: - Пццер ЄУРАГЧХЫ! пирид її 025 үүлэх тоглолт, цасаа “с Банбөрддийн 8. цогт ЧБГАЛЫ найрагт, сургай хүмүүл дэгч Хосо М артийнц хэрэцжэж: ” сургууль, Ажилч, март яруу алт, ТО шилыггдан х ЛЭН жил м дэмтэн,.. Сүхбаатарын р цн зохлон бүтээгч: ямар ч дэр: АУГАВР. сургуудинн, жилтэй болдоо гэсэн юу! хаярангаравиу” ив й мич соцнаанст ах орондоо Цэрэг-с тын тоглолт изгааргүй халуун хайртай , хаг зөролх Эх Орпоо”ЧАХ" халж, дуут жагсаал, царэг Ч Ї үргэлжлэл «Илалта сэдэвт хазрийн тоглолт Пармагт бог лов. Уг тоглолтод бусад, тө- ролтсап тамцээнээс Жү зу Өиз тогдалт зохион. бай Пэрэгжсан-тоглолтын./ дү М АЛДАРИЛМ) ИЛМАА /ТДАВДАДОРТК ийн айлуу килаа. баярын пог УВЬСГАЛ ЫН ҮР СА | Шилэн ил тоот : 10 й УҮ3лү 228 чинээвэиэ шишиэиэ шинжээ занш офицерүүдайн”” ордон Энд ХУРандаа . А,ВБайтег, шидаль Никалаениа Лас гуу жагсаалын өмтө Юрвад гэсэл юм» гэхээ ЯААЛТЫН |0алрто шориулсац СУУ СГалт тэм! ахмад “-Дахтад л өмж заВвин БОХ Бна ШҮР Заиуалынн гээн түр вам- «Би, : зүтгэлтэн хошууч гейерад Д|. хэргээр ирүүлсэа байн д пиатай иёс кгх аавсар Юриаг ионсомо- Удай гун халын: ЦїВ сан Дашхүү, хураида ЦЭН 22 ХЭНДМЭН 2нЭ 117 Тав авллы саурыг Мали. кья пшүүнд элсүүлэн ви "Танхимд: Хувьсгалт 2 Э нар тэмцэж, Л8лдаэ нэ айлд сайхь | шуудал равж аваад харии Юризд : түачам, 5 : ! ї Т, ду- вс0н дээр суудгаан комсо- лїЇЦ ахмад зүт УАИД: явсан үеэ дурсан хүүх: зөөг: лп) бүрийн орноос лавц оймс өгөв. Охи ийн Арттл 8 зуны агилвнагүс шү2, Шон Чаол Ми амс өн Овигэт шил шилласд явц, дын Цараг спортын 5 ааа цирхолтой сайхан Хариулт ииүүдҮ, хай Шон ныг гэгч шинхэирн харну аахидал- онлгой ажиглан: урван, Өглөө, Ч даа: үнзнийг хэлэхэд ма- 82” тоглолтод 0 олцО! лаалогчид ц| ларчвэ. Ахын дайчид хүндэт зочдод хүүх дүүд амьд цэцгийн баглаа саралаа. Хогжимд влалтын марш эгшїїтлэнэ. Эх оримхоо төлөө баатарлаг гапьла. бай туулсан ЗХУ-ын биатар, пи цер Зина Портиова, Ленин Голцноп, комсомолыц тиг шүүн А. Матросов, Зол 1 : медсяяпскал, баатар Л, Аюуш, тар Ч ра баата хүүдийн гавьл, Б Ї АУ-лн бата Д. Иянтайсүр, орны дайид о| Эхо оршы дайны ХҮНД хэцүү яилүүдин ту- хай, Улаан армид Монголын АрД түмлэж бэлэг “хүргэн: БЕТ тухад баримтат нино- ҮМ хэсгээс үзав Яруу цар рагч П.Бадарч ув хай Шүлгагсээ ушший сопир- Хууллаа. Дараа иь. Ардын армийн “дуу бүжтийн чуул- гын ягүшигчид! мСоёмба» чуулгынхац «Ллалт» сэдэвт концерт тоглол: “үзүүлэв. Тотсголд нь хулмайЛ орол- Е 5 к яах Шогринш үүдӨнээ Дүнгийн хурал болд Пиепер, сурагчдын спортын | «Дєл--826 тагтыг. ОН “үнгийн хураа МХЭЭ- ийм Төв Хорсош, т 2, реошд өчигдөр Дүнгийн хурлыг МХЗЭ-ийн Тав Хорооны парийн бичгийн дяргь Монголын пиаяврийн байгУуллагын төв савлолийн дарга Ч, Цэрэндулаы изэж үг алав, Писиер, сурагчдын цэг тог- р хотын аварга шалгаруулах гуравду- гаар шаткы төмцээн В.Н,Ле- инмий шэрэмжсгт Бүх Холбоо- тмп шиттерхйн байгууллагын 60 жилийн түүхт ойн өмнө «Осворийн явиннчүүдээс су талциын» урвам дор олз тав Жугаар сарын лөрөшнгөр ос мийг хүртэхх хугвианид болож өнгөрлөө. «Дал--828тоглолтод Улаан- баатар хотын тавая | райоп, 42 сургуулийн 12 шачга їпа БХПБ-ын 60 шилийн ойд рлаг "үйлст- хүндэтгэн, Г хураидаа ЭЛ, Агуу их ох го. хам| пионер с Д.үхбаатяры МмїП-ын 57. логтийн ялгуусн бориулсан Ч цараг-спортын ! лелтод амжи. батальочоорго | үзж, шагаалыг 1) ҮҮХС лийн төлөө тЭВ по- миссын дарга АМ.Цэдэцбал- 1948 он, Социалист хуяьс, гал допгож сай ллаад байсан зоплолт оройд пргэций дайны гал ид дүрэлзэн | байлаа. Чухам эйз үсд шинэ залуу Завлалт бүгд пайрамдах ул, сын нийслэл Мосииа хотол хүүхдийн айхиы хувьсгалт байгууллагууд үүсч эхэлсэн юм. Төр байгуудлагууд 18. хандаа пэгдмал программгүй, ҮС үл шилүүдэд лид руй ажилчи чиг үсэгт Сур салаиги тусдаа байсан Со. . й лопч гишүүд ив ацаг, ох, ах өгч нармихаа хамт шинэ амьдралыл төлөө | тэмцэх НэгрН эрмэлглээр изгдаж байн Тэд оорсдийгоа. пионсрүүд: залуу аепийтүүд гэж нэрлэ. ууддрганч үрЬ гарт амь дэг байсан зом. Удсан Ч үгүй ид Цалик Морозов, Москпагийн шомсомолчид тэд Нолл Мяготай НМчан Уаны нийг шефляпц авлад. поп Мар ОН тэдний үс 1023 опш тавдугаар сл. тэнгийн б| д иохдийп дурс голыг НО Ш ! тд Коммунист Залуу. рын. 1бягд Коммунист талиган байла. чуулын Эйлэлийн бүх хол- боотын. Л бага хурал болж, Арлан тастай таваа: пионерийн отридууд (бай. охия Ма т Иахангова гуулсан Мосиоагийн Момсо- зуны | 44 хөвөц ху- молчдын туршлагыг орон да” раах “фиалцол: яар далгїрүүлэхээр тогтон. дижилт (йсгий” учир Ле- Тэр цагаас хойш Заовлолт анг) шагиуулсан Холбоот Улсад экил бүрий! (0-4д оны дун- тандугаар сарын 19ийг фрой дзпар пиопприйн байгууллага бай! - туулагдсан одор болгоц тэм- лргадутайр са- дэглэдэг болсон юм. шил Герман от Улсад толоо. Олоц | хїчээлийн де хаягдал |цуг- лОй хамгаалах х, шөлийп ца | барилгын дээ- БН эж, ша Е унтраах зэрэг 12 дын цуг хёлгда/ “слсон. Мол- їг, нисэх 92 Су й Бүх ҮООХүТЭН її байгууллагын ой ИН Тус бай- “Ппонерт! нїлийн су бботн) Шлолт улс ппоперүүд дээд ит- алга. дээд СУр- (ав. Гэвч дунд - баатар пиопеЕрүүдийн мерийн ЄГО/ЛН ЛЫН юм! /ламжлалд үлэнч байгаагаа 5 ЛЛүр ажил үйлсээр харуу- Н. ТАРАСЕНКО оог лахыг эрмэлзэш байдаг юм. ний нэрэмжит Бүх Хол- Вьетиам, Дүлхссурах Д. Сүхбяатарып нэрэмжит | Улсын Длэвзртой жижиг байшингуу рег бүхий ирэв: -- Тийм ээ, хэртазр ирүүлжээ Адель Нпкслаеппа роёл бодалхийлна. Ирүүлсэп богоод түүл хоёрыг дүрсэллсэ. “Элэ бо, Дурсгалып бэлзг байл, Саяхан ороосон герман хүнтай ярилцсан Адель Нинодаввиагийл ту яззар нмь гарсан яг тэр ох орноо хамгаалан сан бал тор хүн бусдын ну ийїгэмлэгт тэр хүнтай уула жээ. .! ирдаг байв, Тэдгээр илгээл: тийн изгэн дээр тагнуулд» гол? Омчсаннй да ТӨРҮҮЛДЭГ илгээсэн нь 20-нод онд 0ичн” үсэг үл мздэх явдлыг устга хад оролцсон писшерүүдийч цуглуулсан хаягдал төмрөөр 1! Э201 011 бирийн ппопер», «Уабениста- нм пнапер», «ЗСБНА. Комп Улсын пионер» гэдэг эзСнад- рилпуд дайсныг бут ийнрго- лэ. Дайны жилүүдэд арпан 19- ван мянгай Хүүхэд «Леншг градыг хамгаалсиш толоо» медалНар. 20 майгал хүүхэд « Мовнпаг хамгаллсїы төлөв» | ивдалиар, шагиуулшээ. Пио- нерийп олоц мянгап отряд, ховон хураах (20 комбайн бүлгэм, олон хот,” тосгоны үйлдизрлэж, тус бүгд най гулахон, цэргийн холег Ой. рамдах улсын залуу явхашл гоцыг зёлуу баатруудын М2- жуулаглдад бэлэглэсэн нь рамжинт болгосоп байна... Өнөөгийн ппонерүүд хийж бүтээт байна зэ? 1970 онд Бүх Холбоотыт эс ҮР” «Узбетпстаны шиопер» надрллийн энх цагийн голмлал биш гэж үү? Юн бүзэнд сапая зовж, улс юу ппоперийн отрядуулын АЯН орцыхоо бүхий л ажал үйл ахалсан юм. Эйэ алны “а4м» сад үдэрхтэй оролцож бай- гэвэл сурлага, ходолмер, даг 10--15” пааны 20 сая сларт, өөрөөр холбал пио!е- орчим хүүхэд одоо ппоперийд рийн амьдралып бүхий Л байгууллагад хамрагдаа: бай! чиглэл юм. иа. Ингэж юм бүхлїд пдээх- Пионер сурагчдыг хамгийн тай оролцдог учраас ч ис оргөц хамарч байгаа «ад. цприйн байгууллага Леєшиший нын» пэг бол «Аугаа НХ одонгоор хоёр удаа шагиуул- Эх орны дайны он дараал, лын бичиг» юм Хүүхдүүд тухай тэдний бн тээ Одоо Зөвлөлтийн пионе- рийн байгууллага дэлхийн 80 орны зүүхэд, залуучуудын 100 гаруй байгууллагатай хэлхээ холбоотой ажлллаж, байна. Дэлхий дахип, бүх улс түмнийг зих аягалан байлгах явдал онэ хамтыл ажиллагаапы гол үзэл сайаа материал цуглуул», туха) өгүүллэг, шүлэг чин. БЗүх Холбоотын Пио иврийн байгууллагын 70 сошог, сэтгүүлийн шль иагд гийтлүүлж байна, Ппопер сурагч бүхэн ло: боотын. Ппойнсрийн Вай- гууллагын Тав Зөвлөлийн ажилтан) Лаос. хүүхдүүдэд чиг, Нинарагуа- сурагч заргийг гийн 226-4 | Дулдголь аймгийг Ада АГ сумын найман шилийг, тер сур д ӨДЭН импай ү бейж анд нөхдөөсөө а гүй! суралцыл» уриан дор лпйгдса! «Задгамж үе» ал- наар яякилгтай аялж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Опцсайн суралцаж, эрдмийн далай жигүүр22р амжилттай аял- сай сурзгч А. Иамод, 0, Өлзийсайхан. 78, Мөнхбаяр, Д. Бидэргарар, А. Эрдэнэ- туяв, Х. Бат-эрдэнэ, 9, Ган- цэцэг иар, -- Аймгийн їтонер су» рагчдын урлаг спортын байрт амшилтгай оролцсоц хогжимчин охид, ” Л. АЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг, 1 ! туй датросс уулс болоп швх. ҮД лурсан гайхалтай сайхан зу- алчуур гарган анх тайвны хомаэн| звшшев- Уг алчуурыг БИАГУ-аас доэр бас «Фауст» дуурийн гол бал- тар Маргарита, МетистсФель гартай ху цүү приа Адель Николзеппл- гийн сапаанд орлао. Тэр хүй лалдаж хүнд шаркдан, ёстой га зарт байлдан оревсан гаргүй болсон амжлэ, Гагцхүү ялгаа нь гавал Адель Нинолпевүа тулалд- тагт түрэмгийлэн залах гэм хүнд гутлгараа гишгэсэи бай- из. Харин эдүгээ Адель Ни кодвевпа түүний, їМутагт аих тайвны хэргаэр зочилж Гер- маш-Зовлолтийц Найрамдлын Ар талгас хороонд илгээлт «Шилдэг ажигда! Тэгээд гүүлийг хаая шлигда! Тэгээд түүлийг хааж аурагт байгаа зүйлсийг тэр» хүүрүүд таарах пэ? лал Нэг Пь нөгөөгөөсөө ямар ялгаатай байгааг хэлээрэй, 2 нхаА ВАгаан халаурай сийн май шилдэг тагпууд бол охич юм. Үйазндээ бид түүний гээ: гийг авч Цэргийн хувцас єн- сүүлэн Юрка гэдэг нэр ёг сл. Учир пь охин хүнд байлдахыг хориглодог. Гэвч мапай Юрца аянга Л хэн үг. Юрпа ч єсч том. болио айны дараа уулзамз. Хэдий би хамгийн сайн тагнуул биш Ч гэсэн хавтага огсойд чинь баярлалаа...» гэлээ. Хэдэц өдрийл дараа Стєпа- нов (аазтардагаар тулглдагн яваад амь үрэгдлээ л Адель Николвавиа нэгвөх дурсгалын алчуурыг нүүрэг- дээ барын үзцэ. ЭД инзамсзглэв. "Гагсанлэ гэнэт алх тайвны хэргээр Евипд ул- с4д очиж ажилчдып өмнө үг хэлэх үед гараа үзүүлэхийг хүсч Испыг салан, (Тэд Адель Нянолаввиаг ажилчин хүн гэдэгт Онтгазгүй учир тийнхүү санамсаргүй хүсчээ. "Тэгаход Нь | тэрзэр га үзүүлж инээмсэглэхэд «Зов- хан ёл варгалтай хүмүүс л тэгл, ШлЭЭЖ Ччадиа» Гэж хэй лаган хүн халсинйг хэлмэ| чилж огсан гэнэ. Эпэ бол ил- чит опгоцны ёжллчид ажил: халсан үе байжаз Харш түүнийг үг хэлсний дараа зөвлөлтийн илчит онгоц ЗОгГ- соолд ирсїшїїг ажилчид мэд- мэгц улаан буудай ачиж өг чээ! Мон Канад улсад амерп- вийн холбоотны армийн 15. ган цэргийн хо явсан ноён Форест: «Эль мөрөн дээр аих орос цэрэг үзсэя, ” хэрэв бүх орны цэрэг тийм байх юм бол жинхэлэ бит тунх амьдрал нрпо гэж їїт- р- нэхэж сурах хэ ЖИМ дахин зурсаар. Тэр дай- ны смнө Свврдловскийн зур- гийн сургуульд сурч байжээ. Одоо тэр миппметын бата- рэйш «Дайчин гуудасны» ре- дактор Д олон цэргийн ЗҮ) зуржээ. Гэтэл риа- гийн зураг нэг л өөдтэй бслж өгөхгүй болохоор нь жаахап аллалж маягдар. --Чи «Нэгдүгээр Петр» гэдэг намыг ушасан уу? гам Касти асуулза. (Дайны гал- гаар дөнгөх: долдугайр аяг тогссєн Юркз ад намыг уи шазгүй учир нх ичнээ. Хэдэн өдрийн дарга Костл Турнив дайсны дайралтыг всэргүүцэн тулалдан байгаад ємь үрлгдэв. Бану котын цэргийн амиа лэгт Юрвз үкэлтїй тзмцэл- дээ байсан үе билээ. Суйл- гагч Семфшра Хагүм хүпд шархтай охчныг хел дэлрзо босохыг хүсгн күлээсээр ц- херчза. Тэрээр орны нь хал- шууд сууж юм пахах зуураа «Эмсгтай күн эмэгтэй хүн Л байх ёстой. Дайн дуусахаар ЭНГИЙН хувпас омсоло Юм Й..» гаж сургамжилдаг байв. Тэгоэд Ч 1Орнаг үйл хийж сургасан байна. Юриагайн гэрийлх- НИЙГ дайсан бамбагдеж тэд лазсээ” салшэз. Чухамдаа зэ, гурван охин дүү нь аньд зсэхЭж |тодорхойгүй байв. Бай тэгээд хймгийн 04 гадүүнь дайнэхэлсийй гайм дахь хоногт торснийг ана! Эцэг нь дайны анхны өдрөөс эхлэп Франт дөэр улс төрий! удирдагчаар ажиллаж мөн л сураг чимшэ тасарчээ. Гэтэл Юрка Хойд Осетинд эцэгтэй! ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ” ҮЙЛС “Дундговь зймгийп Алла- йог сумын 8 жилийп суртуу- лийп ипонер сурагчид айм- гийн пиоперийн евлзлөес тарласацн «Нөоц бололцоо- 82» болзолт уралдаалд ан- жидттай оролцлоо. Хүүхдүүд 4271 кг яс, 388 нг техийнийн тос, 91.1 кг бод, богийн звэр, 67,1 кг үхэр, адууны туу- Аяны цүнх үүрч. туг дар- цаг барьсан сурагчид аллалд гарахад бэлзи боллоо. Энэ бол Тав аймгийн Зуун мод хотын хоёрдугаар Сургуу- лийп 7-гайн «Б» ашгийнхан «Хаврын байгаль» сэдэвт аялалд гарч байгаа юм. Тэд аллалд гарахын ёмпо «Бяц- тай шувуудад тусальн» хє- дөлгөөн өргүүлж модны содөс, үртэс ашлглай шувуу- пы үүр хчїж ойролцоох яО- донд байрлуулжээ. рай, духям арьс 172 ш, чо- по, туулай, тарваганы арьс, ИДЭШНИЙ тос болон 41 мг торел бүрийн Ноос цуглуул- эээ. Тэд сумын худалдаа бэлт- лийп енгийн түүхий эдийн улнрад, хагас їжллчйн 10- дөвлөгөөт биелүүлэхэд ихээ хан туслалцаа үзүүлж ясны төлөвлөгөөг хагас жилээр, ТЭЭ) сашамсаргүй | уулзав Хүнд шархадсан вцгий нь Тэрээр охиисо таньяс «Охин минь. инд юу хийж язлавэ7» гэхэд «Байл- даж! (байна. аав пА» гээд «Улаан ол» одолгоо каруу- лаз. (Дайн дуусахад гурвал одочтоар шагтуудн:а) «Аав а8, мапайх |Натєнька гэдэг охинтой болсой. Харин одоо тэд хаана? Сайгваг , мэдэг гүй...» гивээ. 1Ориа оцэгтэйгэз ердөө хоёрхон впнут уулзсан бай на. Тэгэхдээ (Эцсийн улаа уудзисэ. Хүнд шархтай эцж нь цэргийн эмнэлэгт нас бар 13 үз” Дай. сайд хо233 Ч бууж өгокгүй гэж, тэмцэн рздио ертоогсө өөрийнхөө (їхвыт одэлбэлсэй холбоочин Абрамийн, шарх. тай дайчдыг буудахыг нү дээр їарш бараг галзуурах шахаж явсан сувилагч Ляда Ревепио, зрэлхэгаар тулал- Даж яваад пулемй тын суманд хөлөө сийчүүлж амь алдсал Люба Сольцикоцаг Юрка са таш байна. Бїс хошууч. Ши ров (Баатар цод нэхэй олго сой), ерөөсан гаргүй болсон дайчин нохор Петр Михайда- шиг санана. Ард талд їеф- тийл үйлдвэрүүдэд ажилдал: байсан арван хоёрхон истай хүүхдүүдийг МИ, сапаж яана. Эвэ бүгдийг Юрна дур- сан санаж знх тайвны толоо тэмдсээр эдүгээ хүрлээ. Тар ааводад гарамгай сайн ажил лаж сацлалнст хөдөлмөрийн баатар болигээ. Ер бишийн хувь заяатай, хорвоогийн Иїз- гэц сайхан ах “Адель Нико- лавна Литпевепио одоо До пецн мужайй Маянеерга Кх0- тод амьдран сууж: байпа. Орчуулсан А. Лхүмбэ. чово, туулайн арь: духиы арьсыг илээр, техникийч тосны төлөвлөгөөт улирлаар бислүүлж 3838 төгрөгшиг хуримтлал оруулав. Энэ азилд Даваа багштай 7-гийц «А» зигн, Балжир багштай Т-ийц «Б» анги, Дарамбуд багштай 5-ын «А» аягийн хамт олон, сурагч Өрданз- буд, Булшкаргал шарын су» рагчид шөхдоо хошуучлав. Т. АЛГАА, ЕНДОН Байгаль хамгаалах сараар ХАВРЫН БАЙГАЛЬ хамгайлах сзрын үеэр олон сайхан ажил санаачилж хий сэн юм. Тэд сургуулийд ойролцоо байдаг сүүлийн жилүүдэд огт ашаглагдаэгүй цэцгийп дулаан байрын 0в- дэрсэн зүйлийг азасварлал орчиы нь тохижуулж нарийн тогооны хүлэмт байгуулжээ. Мөн хаврын байгалийл Сурагчид тэ) байрандаа өптө үзэмжийг ажиглаж УЛААН лооль, (өргөст хэмх «Хавар» сэдэвт зохлон блч- Тарихавр үрийг пь одооноос лэгийй Ууралдаал зохиосопл /ҮРСЛүүлж байна байца. Ногоо ургах нехцөлийг Энэ ангийнхан байгаль халгах зорилгоор байрын Алшл МЭРГЭЖИЛ БҮХЭН САЙХАН Нийслэлийн 34 дүгээр сургуулийн захиргаа мэргэ- жил сурталчлах хоёр сарын аяны үеэр ппонер сурагчдын ДУйД Олон Хэлбэрийн соляр холтой ажил вохиож байна, Сурагчдад мэргэжлээ зөп сонгох, ажил мэргэжлийн ба- рпмжаа олоход ць туслах Зо- рилгоор совгоп суралцах ду гуйланг шеф үйлдвэр, албан байгууллагын дэргэд хичээл- лүүлдэг боллоо, Мөд мэргэ. жил сурталчлах аяллыг үйлд вэрийд газраар хийж янз бүри! маргээнлийн таргүү: ний үүстэй . уудзалт, ярилцлага зохиож байна. Салхан наймдугаар ангайн рагчи, гэжлл бүхэл “Энэ: зургийг анхааралтай СЭР ЛЭ ТЭ ХХЭУРЭН Аль цоожинд нь авэ түл- сайхан» сэдвээр хувьсгалт ТЭМЦЛИЙн ахмад зүтгэлтэй балтгал хурандаа О. Цэрэн: дорж, Г. Баатар, БНМАУ ын гавьяат ягүтигчин 1)8 1Камсралжав уартай уулзалт зохиол, юсндо мэргэжлийн тухайчвлват ярилцлага хийв, Тус сургууль дээр. «Ми- тий авв, ээжийн мэргэжил» госоп радио изтрүүлэг. бу. лац, зурагт самбар аЖил- луулсан Пь сурагчдын со нирхлыг татсай сайхан ажил. болж байга. Мөл.8, 10 ду- гаар авгийн сураглдын дунд Миний ирээдүйп мэргэжил» Би яагаад энэ ,мэргэжилд цартэй єртай. болсол. ба?, халуун хүйтиййг тохируу. лагч төхөөрөмж өөрсдийн сзнаачилтаар хийсэн юм. Тус апгийн сурагччд «Ма- най орны дархан цааатай ап амьтад» зурагт самбар гар- ганг ппонерийл «огсон», «Цэйхэр» оргүүл ажиллуул. ээ. Хүүхдүүд «сургууль, ачгиа цэцгээр чинье» уриан дор «Эх орны ногоой гоёл» операцп зохлотао, Энэ опе- рациар сурагч бүр йг цэцэг тарьын, байна Сурагч 0. ХИШИГНЯМ тэргэжлийн тухай прпа, зарласан юм. Сурагч Л. СУВДМАА. Мэргэжил бүхэн сайхан. Тэр дундаа сонирхсон мар- гайшл бүр ч сайхап, Саяхан манай сургуулийн сурагчид «Барилгачны мэргэшил» сэд-. зээр Загдсамбар, ахлагчтай барилгачидтай уулзалт | 20- хиов, Сурагчнд тус брига- дыйхны хөдөлмөрийн талбар дээр очиш бүлгэмийн цуг лзап зохиов, Мөн Завлөлт-Монгодын ба- рилгачдыд хамтын хөдөл, мороор сүндэрлал боссон ба. рилга байгууламжтай | тах милпах аялал захиосов юм. Нийслэлийн 76 ругаар сургуулийн Ө-ийш їБ 4 “зохиоп бичлэгийн |.уралдаал, ЦАГТАА... мТвос свабодног вреяля» по оос ИНДЕКС-14140 1313 мэр ц. ДАШДОНДОВ” 1 ) жо! БЭЭ сР--у? 2----т-П!2тС 7707) БХПБ-ын 60 жилийн ойд. 9 Мапай” сонин: БХПБ-ын 60 жилийн ой угтаж «Өспө- рийн Ленничүүд» гарчгийл дор Зоплалтийн пиоперийн байгууллагын 1970-анд оны сүүлч хүртэлх түүхэн аат- иалпас нийтэлсэн билээ. Сонины энэ дугаартаа 1980.аад оны өсвөрийн Лемин- чүүдийн ажил үйлсээс нийтэлж байна. Ялалтын цэцэрлэгт хү- рээлэнгийн: суурь. тави- Алма-ата мужий!г «Нас- келинсний» гэдэг туршла- хад оролцсон ппонерүү- гын аж ахуйн бяцхан їїн- дийн санаачилгыг дэмжин” мирлаовчууд ополжих “ЗАРНИЦА» штабын буудайг тарих туршилт 1980-аад он. , залуу Дайцдын “оаталиоша хийсний дөэр: Велоруссын 5 дайчил. пионер бүхэн дурс- анлуу байгальчдын стан- Өсвөрийн ленинчүүд галын мод тарих хөдөл- цын хүүхдүүд, эрэмтдийн 967 мяпган тойн. халгдал гооп өрцүүлжээ. Тэгээд удирдлагаар 48. туршлага цаас” цуглуул, их Лени- тиойерийн байгууллагын хийис амьдралд туршсан пий үйл хэрэгт үнэнч дунд хөшөө дурсгалыг арч. байпа : байх ариун. үүргээ бие- чилж, тордох өпгөлж зүл- В. И. Лениний ажил. лүүлсэн байна Саратов гэх, цэцгийн мандал бай- даж амьдарч байсан Ну!- хотын 414 дүгээр сургуу- гуулах зам харгуйг зүлэг- бышев хотод их жолоодог- лийн ппиопер- сурагчид хүүлэх зэрэг ажлыг аугаа чийн мэндэлсний 110 жи- бүлгэмийн зоплөлийнхөө ихэхорпы дайнд оролцсон лийг ойд зориулжс «Миний жилийл ажлын төлөвлө баатруудын дурсгалд ао- эх орон -- ЗСБНХУ» гөвид 14,5 той хаягдал риулж хийсэн байна. гэсэн” бүх холбоотын: ио- цаас цуглуулиа гэл тэ- Зөллөлтийн өрд түм- пер сурагчдын гурав дахь лөвлөсөн боловч 1980 оны” ний сайн сайхан амьдра- тойрон аялал зохиов. Ая- нэгдүгээр сард 23 топныг лый тусын тулд бүлгэм, лал хоёр жил орчим үр- цуглуулсан байв. бүлэг, салаа пионер шцэг гэлжилсэн. богоод 624 Зонлөлт-Белорусст «Бе-. бүр їзмэр хайдипаа оруу- мянган бүлэг салаа орол- лоруссын тпопер сурагч- лах «Пиоперийн--бүтээй цож, 1200 “музей . бай- двас ЇЗистпам анд найа байгуулалтын үйлс» гэсэн гуулжээ. нартаа» гэсап пнтериациа- уриалга гарган ажилла. “Нарт: үед: “пионерийн нальч галн. зохнож, ,түүнд жээ. йпйгууллагын бүх. ажил, -В. И. Лепиний мэндэлс- ний 110 жилийн ойд 20- бүх пиоперийн байгуулла- | «Малай орпы бүх пїноле- га оролцсоны дотор бүл- рны ү рүүд их Лепиний үйл хэ- гүүдийн дунд вьетнам риулж сая топп халгдал рэгт үнэнч». гэсэн: бүх анд найз нартаа зорнулаг цаас хуримтлуулах, Бүх холбоотын-пиопер сурагч- Б.оэлтэ гн агарВл2 Хододотын Ционернап дын аянд. идэвхтэй “бэлт- бүрийн хулцас, хичээлийн байгууллагын байгуулагд: гэхэд чиглэвс байлаа. хэрэглэл илгээх хөдөлгөөйи сай өдөрт зориулж 11) З Е -Г ) ХЭХүг өрцүүлис бүлгэмийн зөв- млиган топи хаягдал То- ТВВиЭВСТЭн шин ЦЭ лолийн хэмжээгээр най- мөр. цуглуулах, «Пионе- ха о5 орвол рамдлын глаан хийн. рийн галт тэрэг- БАМД» «Хайрт “цаШИНД 5 дтӨрӨ8 уулзалт үдэшлэг аохиож, гэсэн операци зохиох, | ЛОЛ? Хэмээх операци 20 гэрэл зургийн үзэсгэлэн пионерийн бүлэг бүрийг хиож «дүгнэв, гийгажг сурталчилтээ. Мн- гапшгайч үйлстэї болгох, Унрайны пиопнерүүлд гэм Белоруссын пионе- пионер иэг бүрт бүтээлч Лениний: “түүх намтрыг рүүд НВиетпа үе тэпгийН- хөдөлмөрийн даалгалар судлах, “-эрэп сурвалжлах хэїїдээ 17 вагон буюу өгч эзэмшүүлэх зэрэг хө- отрид байгуулан алшллах 087307 млпгай рублийн дөлгөөн оөрпүүлж олон В. И. Леиппий тав. му Язлэг хуримтлуулж хүр. сайхан үүсгэл санаачилга аейи: даалгаврыг амжилт- гүүг байна. гаргав», г.бислүүлжээ. Төд «Ле- Мосниа хотын Свердлосскийн районы ерөїхий боловсролын 1164 дүгээр сургуулийнхан хамт олноо- роо Зөвлөлт-Монголын найрамдлын нийгамлэгийн тишүүй юм. ЗСБН ХУ-ын хошой баатар, инсэгч 10равчёинкогийн -нарэм2кит тус сур гуулийн пионерийн бүлгэм БХЛЇИ ЗЭ-ийн ХЇХ их хурал. В. И. Ле- ниний нэрэмжит БХПБ-ын 60 тки- лийп ойг сурлага, ходолморийн амжилтаар угтав. ЗУРАГ ДЭЭР: Сергей Воронов ахлагчтай пионерийн зургадугаар бүлэг «Баатарлаг үйлс» хичээ- , лийн дараа. Энэ отряд бүх ажлаа- раа шалгарч В. И, Лениний нэ- рэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгууллагын 60 жилийн ойн пио- нерүүдийн баярын жагсаалд сур. гуулиа толоөлж оролцох болжээ.. - В. НАРАНБААТАРЫН авсан ГАЦМ1ЭЭРГ гэрэл зураг Ян Угтан) слэуүүр лг л У3/К4уУ1:4лүХкЕ6 681: пин би хүүхэд» гасан түү- хэн «сэдвийг баляжууллг Ленинийг өвчтэй байх үед нь хүүхдүүдээс илгээсэн захидал, зураг сэлтийг олижс цуглуулан их удир- дагчийн цамтар түүхийг судлан мэджээ. Ленингра- дын пнонерүүд Лєинний ойд аориултш .ухуулгын буухна яллал зохион, их жолоодогчийн үйл амьд- ралтай холбоотой хот, тосгодоор аялал хийж «Лениний үйл хэ рэгт үнэзич» гэсэн 5 Сбү- лэг бүхий замын тэмдэг- лэл. бичин коммунист нам, лениний комсомолд рапортллсан байна. Ле- ниний мэндэлсний 110 жилийн ойгоор пионерийн бүх бүлгэм Бүх Холбоо- тын “Ленинч долоо хоног зохион: хөдөө аж ахуйд пионер сурагчдын 47, мянган бригад гарч ажил- лан. Зөвлөлтийн шионер су- рагчид, комсомолын ги- шүүд, залуучуудын дунд ЗХУКН-ын ХХУГ нх ху. ралд бэлтгэх ажил эрчим- тэй орптож, зөвхөн Молдаср улсад- гэхэд -Л.. сургуу: лпйц: дэргэд амьтай үр. жүүлгийн 875 ферм байгуулж улсад 83 мян- ган . молтогчин туулай нийлүүлсэн: ажээ орон--3СБ НХУ» гэсэп бүх холбоо- тын пионер сурагчдын тойрон аялал хүүхдийг эх “орныхоо” коммунист “бү- тээп.. байгуулалт, амьд: рал: үйлдвэрлэлтэй та пилцуулахад мэдлэг, хү- «Миний эх мүүжлийн чухал ач хол- богдолтой. үйл явдал болсой юм. Энэ аялал «та- экспурс , пан жилийн нэгөдөр» гэ- сэн уриан дор боллоо. Зөвлөлтийн пиоперүү- дийн дунд Чилийн арг түмэнтэй эв санаа нэгтэй байх 7 хоногийн ажил орон даяар өриөн. Энэ үеэр пионер, баатарчуу- дын цуглаан хийж, -Чи- лийн ппонер сурагчдад туслах ,хөдөлмөрийн Цу- ваа гаргах зэрэг. олон ажил зохножээ. «Байлтар- чууд-ленипий орноор» гэ- сэн тоглоом аялал зохиож пионер баатарчууд «Тав- дугаар таван шилд, аав, ээж, би» гэсэн хэлэлцүү- лэг явуулсны гадна !їг- мын их хуралд зориулсан бэлэг дурсгалын олон бү- тээл хийжээ Армяны пиоиерүүд 8000: гаруй түүх дурсга- лын зүйл судалсиаас 500 нь шинжлэх ухаанд урьд өмнө. мэдэгдэж, судлаг- даж байгаагүй зүйл бай- сан. байна Хүүхдүүд Л. И. Бреж- невийн «Сэргэлт» зохио- лыг судалж, бапорожийн болд төмрийн завод бо- лон Диеприйн: «усан ия- хилгаан босгоход оролцсон алдар цуутнуудыг эрж сур- валислихад идэвхтэй оролцэцлл: Запорож «о- тын 56 дугаар дунд сур- гуулийн. бүлгэмийн зан- лөлийн дарга Марина Шумиова «Чи хэнийг ДУУ- риах хүсэлтэй вэ?» гэсэн асуултад хариулахдаа --01, И. Брежиепийп «Сэргэлт» гэдэг зохиолд тоД томруун дүрслэгдлэг Анна Степанопна: Лошка- раевыг дууриал Тэр хүний жинхэнэ хөдөл- морч чапар.. л надад таа- лагддаг гэж хариулсан бийпа. М. ЧОЙЛНОО станцыг сэргээн БХПБ-ын 80 жилийн ойд, «УАЛГАМЖ, ҮЕ» АЯНААР ГОВИЙН ПИОНЕРҮҮД Өмнөговь аймгийн Бул- тай сумын дунд сургуу- лийн багш, сурагчид БХ ПБ-ын 60 жилийн ойг угтаж «Зөвлөлтийн анд нөхдөөсөө суралцьл» хө- дөлгөөн өрнүүлэн олон хэлбэрийн сонирхолтой ожил зохиож байна. Анги бүлгүүдийн дунд «Бид сурлага хүмүүжлээрээ тар- гүүлнэ» уралдааныг гур- нан үе шаттайгаар зохиой япуулж оноогоор байр вз- лүүлэн. Сурагчдын дунд зөв- лолтийп пионерийн бай- гууллагын туршлагаар «Зад угаагч» аялуулис, “байна. МАНАЙ БҮЛГЭМ Манай сургуулийн хамт слоп БХПБ-ын 60 жилийн сїд зориулан олон хэл- эрийн ажил зохиож бай- иа. Анги бүлэг бүр үүрэг имлалт авч тодорхой тө- лонлөгоөтэй ажилласан юм, Туул багштай 6-гийн «її», Цавалмаа багштай 7- гийн «Н» ангиуд сургуу. 1ийн соёлч тэргүүний бү- лэг боллоо, бтийн «Вь»ь гигийн пионерүүд гурван хэсэгт куваагдай | ажил- ладаг. Нэгдүгээр хэсэг БМАУ-ын көдөлмөрайн Слатар барилгачин Л. Намсрайн бригадтай шє- фийн холбоо тогтоожээ. ҮА44Х 1444:854 «42488744 137 Мөн залуу эмч, өсвөрийн сэргийлэгч, Тимурчүүдийн нөхөрлөл зэрэг сурагчдын сайн дурып байгууллагууд ажилладаг юм. Ппопер сурагчдын чөлөөт цагийг соёлч боловсон өпгөрүү лах зорилгоор «Дискотгч клуб» байгуулайП .хөгж- мийн урлагийн тухай сур- талчилж байна. Жаргал багштай Т- гийп «Б» ангийхны санал- ч“илгаар «Хүүхэлдэй» хамтлаг байгуулан «ШУу- дайтай юм», «Бар, туу- лай, чоно» зэрэг ясүжиг тоглосон нь багш, сурагч- дын талархлыг хүлээв. Өсвөрийн Лепитгчүү- Баянхонгор айм- гийн ерөнхий болопс- ролын дунд сургуу- лийн пионер сураг ЧИД «Залгамж үе» аянаар амшилттай аллж БХПБ-ын 860 жилийн ойг сурлагд, хөдөлтөр, спортын өндөр амжилтаар уг- таж байна. ЗУРАГ Балихонгор нэгдүгээр лийн ДЭЭР: хотып сургуу- пионерийн идэвхтэн, онц сурла- гатан сурагч Г. Нїп- рацзул, Ч. Энхбилэг, Я. Отгонцэцэг пнпр «Ахмадлас суралцьл» сэдэвт ажлаар БНМ АУ-ын Ардын Их Хурлын депупат Түгж гуайтай уулзалт сохиолж бай- иа. -- Байдраг су- мын дунд сургуу- лийп сурагч С. Баг- цэцэг «Авхаалж сам- баа, эрэлхэг зориг» жигүүрээр амжилт- тай аялж аймгийн цанын аварга шал- гаруулах тэмцээний хоёр удаагийн авар- га болжээ. -- Дөрөвдүгээ апгийн сурагч Д. Нарапцэцэг 16 ули- рал онц суралцал «Эрдмийн далай» жигүүрээр амисилт- тай аллж байна. Л. БАЛДАНДОР- ЖИЙН авсан гэрэл зураг ДИЙН туршлагаар гадаа амжилт сурла- гаргасан схамт олон сурагчдад чпл- нарын талоп олголс урам- шуулдаг болов. Одоогийн байдлаар Бямбажав, Цэ- рэнханд, Санжмятав багц тай 5-ын «А», «Б», 6-гийн «А» ангийп сургчид сурла- га хүмүүжлээрээ бусдыгаа хошуучилж явна. Тус сургуулийн сураг- чиД сурлагын чанарлл ахиулах, тэргүүп туршла- га судлан пэвтрүүлэх зо- рилт дэвшүүлэн ажилла байна. - Пиопепийн ахлах удир- дагч Н. САРАНТУЯА ти -------П---ШЦ-. -н оусслхоиоио.. Хоёрдугаар хэсэг нь Ш уорооллын 23 дугаар байрын 1, 2, дугаар орцны бага насны хүүхдүүдийг харнуцан сурлага -хүмүү- шилд нь тусалдаг боллоо. Харни гуравдугаар хэс- гийн хүүхдүүд тус бай- ранд амьдардаг өндөр наг- тан, Чойдог гуайд тусал- даг юм. Одоо тус сургууль дээр 6-гийн «Вэ» ангийнхны жи- шээгээр ажиллах хөдөл- гоон өрнөш байна. Зөвлөлтийн | барилгач- дын ходөлмөрөар баригд- сан сургуулиа цэвэр иям- бай ззэмших ходөлгоон срнүүлж «Зад угаагч» ая- луулдаг боллоо. Эпэ нө- хорлолийнхой долоо хонцо- гийн баасан гаригт апги, сурагчлын соёлшилтод үз- лэг хийдэг. Мон идэвхтэн 165: 49 (5 х9л: 4894. 814877 сурагчдаас бүрдсэн «Мал- лайлал «Тэмүүлэл» илу- бүүд ажиллаж пионер су- рагчдын сурлага, хүмүүс- лийг сайжруулахад чиг- тэгдсэН олон хэлбэрийн ажил зохиож байна. Сал- хан «Ахмадаас цуцалтгүй суралцья» уриан дор 21 хоногийн аян... зохиож хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн Дэ. Дорш, С. Галсап БНМАУ-ын ардын исүшигчин Данзан парын гмьдрал, тэмцлийг судлан сурталчлав. Одоо манай сургуулийп сурагчид ВХП Б-ын 60 шилийн ойн түү- хэн замиалыг судал зов- лолтийн пионерийн бай- гууллагын тухай тодорхой мэллэгтэй болж байна, элийн 40 дүгээр сургуулийн Ө-ийн «ВН» ан- гийн сурагч Ц. НАРАНЦЭЦЭГ гЛЛЭЛЛЧТЭРР ? эт хөдөлмөрийн "баатар | 15731133 /ИГА ВЬЕТНАМЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ӨДӨРТ Вьетнамын пионерүүд «Хо опоогийн хүүхдүүд» гэдэг хүндэт алдрын сззэн боло- хын төлөө шамдан суралц- даг. Дөрвөн сая гаруй пионе- рүүдээс шалгарч энэ эрхэх нарийн эзэн болно гэдэг маш сайхан зүйл. Бьетиамын хувьсгалын их удирдагч Хо Ши-Мин эх оргыхоо ирээдүй өсвөр үеийнхэнд хандан «Эх орон, ард түмнээ чин зүрх- нээсээ хайрладаг, сайн хөдөл- мөрлөдөг, сахилга баттай, эв- тэй пөхөрсөг, үргэлж цэвэр нямбай, үнэнч шударга, эрэл- хэг зоригтой бай» гэн гэрээ- сэлсэн юм. Тиймээс ВБьетиа8- мын хүүхдүүд улс орныхоо маш нийгмийн амьдралд идэвхтэй оролцдог. Тэд үндэспий баатар Чан Нуок Тоанугийн дурсгалд зориулсан «Мянган сайн үйлсийн хөдөлгөөнд» маш пдэвхтэй оролцлїээ Вьетнамын пионерүүдийн цуглуулсан хаягдал металл. цаасны зүпээр «Хо Ши Ми- ны пионерүүд» гэдэг пиопе- рийн галт тэрэг хийжээ. болсон Өнгөрсөн хил Вьетнамын пионерийн айхду- гаар чуулганыг угтан пионе- рийн энэ галт тэргээр Хапой- гоос Хо-Ши-Мин хотын хоо- ронд 230 удаа явж, 140 мян- ЗохнНогЧнНИинН ЦАЛГАЛГҮГЙЙ ГЭХЭҮҮХҮТЭРТҮТЭҮҮЭҮҮҮҮ: 117 гаяж ХО ӨВӨӨГИЙН ХҮҮХДҮҮД гай зорчигчдод үйлчиллүээ Ханой хотод сүндэрлэп өг сох «Улаан бүч» зочид бууд? лыг барихад Вьетнамын ТВС" нерүүд үлэмж их хувь нэмэр оруулис байна. Вьетпам ах орныхоо социалист бүтээц байгуулалтад бяцхан гарьт их тусыг оруулахаас гада эх орцоо хамгаалах тэмцэлд олон зуун ппонер эрэлхэг гавьяа байгуулжээ. Хятадын түрэмгийлэгчдээс социалист эх орноо хамгаалах тэмцэлд, амь тасаа алдсан эрэлхэг зоригт пиопер И. Нгинга, Лак Суап, Виня иарын бад- тарлаг үйлсийн үлгэр жи- шээгээр вьетнамын өпөөгийн ппоперүүд хүмүүжил байнаг ЗУРАГ ДЭЭР: Хусн, Занг, Лан Ань гэдэг энэ гурпатг охин Ханой хотын «Допг Да» гэдэг тэргүүний сургуулийн пионерийн бүлгэмийн (сөв- лолийн гишүүд. Тэд өорс- дийп хариуцсан бүлгийн пио- нерүүдийп дунд сонирхолтой олон ажил зохион байгуул- даг богоод: хүндэт удирдагч Хо Ши-Миний таван зүйлт гэрээслэлийг үлтэр лїншээ-" чээр биелүүлж «Хо өвөө- гийн хүүхдүүд» гэдэг хүндэт алдрын эзэн болцгоолоо. Тус сургуулийн тэргүүний Сс“- рагч, пионерийн бүлгийн удирдагч, Лаок, Сыонг нар. «Пионерийн үнгн» со» нины сурвалжлагч Н. ДАРИ Ханой хот авсан гэрэл зургууд НАЗГҮҮГ ПҮҮлҮүН11711) -- 2ї» ”) ». " СТАХНС! Энэ тухай : зонлолтиИийН хэвлэлүүдэд Үе үс бичигдээд байдаг бол- “доо. Бусад улс орнуудад ч түүнийг сонирхож бай- на. Тэгвэл энэ Стахис гэ- дэг чинь чухам юу юм бэ? гэвэл күпсэпд хэрэг- лэдэг Ногоо! Гэхдээ зсол- хөн ногоо гэл ойлгох тө- “одийгөөр өнгөрч болохгүй, Ногоо, ногоодоо эрдэмт- дийн анхаарлыг татал байгаа ногоо. Стахнсыг манайхан дун ногоо гэл: нэрлэдэг. Бас Артгуй гэж хэлэх хүмүүс байна. Гэвч бидний энэ удаад ярын байгаа тарьмал ста- хис-ын тухайд бол тэр Дун ногоо гэдэг нэр нь илүү- тэй зохиж байна. Зөвлөлтийн залуучуудын унших дуртай шцэгэй сэт- гүүлд стахисыг бичсэнийг үзэхэд сонин байл. Тэнд өгүүлснээр хөдөө аясахуйн ухааны доктор, профессор П. Ф. Копопков ердөө л атганд багтах тодий шахам стахписын булцууг монго- лоос аваачиж Мосивагийн ойролцоо тарихад сайн ургац өгчээ. “Одоо тэнд Стахисын бүхэл бүтан тал- бай нэгэнт бий болжээ. Зөоплөлтийн анд поход маапь «Монголоос залаг- данс» очсон тэр «дЗочин»- стахис Москтагийн ойрол- цоо идээшин нутагшил: улмаар зөвлөлт орон даяар тархаж байгааг бичсэн бай- на. Гурав, дөрөвхөн жи- лийп дотор л зөвлөлтийн 15 Бүгд пайрамдах улсад стахис-ыг тарьдаг болжээ. Стахисыг иутагшууллс шилжгүүлэн тарихад идэвх- тэй ажиллаж үр дүнд хүр- сэн зарим хүшгүүс Ленипий цомсомолын шагиал күрт- жээ. Ашиг тустай юмыг хүн их анхаарч сонирхдог юм. Стахисыг эдүгээ чухам л тэгш их сонирхон байх шит байна. Энд нэг бянхан тохиолдол ярья Стахнсыг зөвлөлтөд тарьж: дэлгэрүүлсэн эрдэм шинжилгээн! ажилтнуу- дын изг нь институтээсээ автобусаар гэртээ харьж явжаа. Цүйнхэнд нь стахис байв. “Түүнийхээ тухай с найзтайгаа ярыж явав, Гэ- "тэл хашуунаас нь шэг хүн тэдний яриаг тасалж «Уучлаарай, та стахисын тухай яриад байпа уу їва! Хэдхэн булцуу ч байдаг- гүй л биз дээ. Хавар зус- ландаа тарьчих юм сан, Өчигдөр стахисын тухай телевизээр нэвтрүүлэхийг харлад.,,.». гэн: огүүлдэг байна. “Тэгэхэд нь !їдгоо ”-эрдэм шинжилгээний ажил: тай стахисын булцуу өгө- хөд цаад хүн учиргүй их » баярлалнгээ. Ингээд л ста- хяисын хорхойтон нэгээр Ногоо хүнээсээ зрдэм шилэилгээний ажилтан «Та энэ стахисаа яаж: арчилж: хадгалахаа мэдэж байга Уу? гэхэд «Мэдиээ, элс ца- цаад . целлофап уутанд байлгаж хөргөгчид хийнэ» гэх зэргээр яг л ёс гори-, моор иь хариулсанд шинэ НОГОО «урчилжг авч» ургуу- лах гай урам тогс байгаа мөнөөх хүндээ зөвхөн ам- иаїлт л хүсээд салж явав. Стахисын ашигт аүй- лийн агуулга, ургац өгөөж, үржлийн коэффпициепт пь ондор. Зөвлөлтийн хэвлэлд мэдээлспээр түүпий гагц үрийг хөрсөнд суулгахад 125 болж өснө. Ердөө л дөчхөн граммыг томс шиг булцуугаар нь хавар тарни- хад намар нь нэг том ху- вий стахис (дун иногоо)-той болло. «Га»-галс 200 ургац апна. Ердийн нэг бутанд дундшаар 100-- 200 тэр ч байтугай 500 хүртэл булцуу төлжинө. Хавар тарьис намар хураа авсай стахисыг хүнс Тэ- жаэлд олоп чиглэлээр ХЭ- рэглээк болно. Навчаарнь амтат салат хийяг болно. Шүүсийг нь хэрэглэпэ Булцуугаар нь ногооны амтлаг шөл хийнэ, хоёр- дугаар хоолонд мах, гага- санд маш нийцтэй хачир болно. СТАХИС центнер Стахисыг давсалш да- раад шилийн турш харэглэг нэ. Стахис витамин «Сэ-”" ын агуулгаар манжин, луу- ран, өргөст хэмх зэрэг ашигтай олон ногоонуудын аль алипыг нь дагуула- хааргүй давуу. Чухамийн- хүү стахис өртөө олоп зүйлийн ашигт бодис агуу- лах учир хүнс /ттэлгээлийн төдийгүй эмчилгээлий ач тустай гэм: мэргэшилтнүүд үзэлс байгаа юм. Энэ нь ч дээр үеэс мэдэгдсэн зүйл байпа. Зарим оронд стахи- сыг сүрьеэ, цусны даралт ихсэх өвчин, сэтгэл мэдрэ- лийн элдэв Өвчнийг Эмч- лэхэд эртэзс хэрэглэж ир сэн тухай мэдээ хэвлэлд гарсап байх юм. Тэрчилэп “ звөвлөлтөд Бүх Холбоотын эмийп ургамал судлалын инстптут шина эм үйлд: вэрлэхэд ашиглах чиглэ- лээр стахисыг тарих нь чухлыг санал болгожээ. Энэ талаар манай оронд судалж байгаа хүн ч бай- на. - ШНишээ нь Ардын эм- нэлгийн хүрээлэнгийп эр- дэм шинжилгээний ажил- тан, нэг эмчтэй уулзахад: Стахис эмч-судлагч- дын анхаарлыг | татал: байгаа. Бид түүний хоруу чапарыг судалсан. Эмчил- гээний зорилгоор хэрэг- лэхэд хүчтэй үйлчилгээ- тэй байж магадгүй байна Цаашид ч парийлчиллжт үз- нэ: Түүнд агуулагдаж: буй нүүрс ус нь «шингэцэт нүүрс ус юм. “Энэ чана- раараа стахнс саяхарын диабет зэрэг одоо хүртэл эмчилгээгүй байгаа айх- тар хүнд өвчинд хэрэглэж болох төлөв мэдэгдэж байс гаа. Стахист өөр бусад та- лын ч ашиг тус бий. Үү- нийг одоо дэлгэрэнгүй хэ- лэхэд арай эрт юм. Уг ажил туршилт судалгаа- ныхаа шатанд байгаа. Ёр нь эрдэмтэд стахисын УНШИГЧДААС АВАХ | тухай цаашид нхийг хэлэх байх гэв, Энэчлэи стахн- саар нилээд, дагнан ажил- ласан мапай , ходөө ахуйн ухааны нэг эрлдэм- тӨП: -- стахїїс бол тарьж дэлгэрүүлүүштэй ногоо юм. Түүнийг хэвлэлд сур- талчилш: хүүхэд, Ззлуу- чуудад сайн танилцуул- маар байна гэж ярилаа. Энэ бүхпээс үндэслэж хэ- лэхэд сгахнсыг манайд өргөн таримаар байна. Стахисыг хаана, хэн тїрих ёстойва?7 гэвэл хаа- на ч хэц ч тарьж болно. Ялангуяа. МХЗЭ-ийн ки шүүд, пионер сурагчид гад- нал ч томуу, эсвэл сургууль, иэгдал, бригад, сангийн алс ахуйн ногооны талбайд ч юмуу стахисыг тарьж эхэлбэл яасан юм бэ?! Зөвлөлтөд бол стахисыг тарын дэлгэрүүлэхэд хам- гийн идэвхтэй оролцсон нь залуучууд, уг ажилд хам- гийн их анхаарч өөрийн- хоө дээд шагалыг хүртэл олгосон газар нь Номсо- молын байгууллага, хам- гийн авхаалж идэвхтэй хандан: сурталчилт байгаа хэвлэл иь залуучууд, хүүх- дийн унших дуртай хэвлэл байна. МХЗЭ-ийн Төв Хорооч үүнийг их анхаарч байгаа. Манай хувьд стахисыг тарья ургуулахад мэр- гэжлийп хувьд ч, бусад та- лаар Ч туслах хүсэлтэй хүн Улаанбаатарын ногоо- гооны комбинат зэрэг га- зарт байца. Гагцхүү л: сапаачилж хийх нь чухал юм. Ер нь алийн бүгд байцаа, төмс, сонгино, лууван машкин төдийхлөөр хязгаарлаж суухав. Хүнсний ногоо хү- ний биед их хэрэгтэй бай- на. Зөвлөлтийн эрдэмтэд мэргэлшилтпий тооцоолж байгаагаар їжилд нэг хүнд 146 иплограмм шинэ лоп консервлосон ногоо хэрэглэх зайлшгүй шаард- лагатай ХАРИУЛТ Энэ өгүүллийг уншсан: хуний 7врсөн сэтгэгдэл, : .,санал,хусэлт 19:18 -отилээлтыт-аэлэ- 2222 олшииЭЭиЛНБИН| тттэлєЛлүтэа»АЛтҮд6МҮ48сЛлсчаадсалааха Хүнсний ногооны шинэ шинэ сортыг бий болгон ззэмшиж, төрөл зүйлийг нь олшруулж: нөөцийг ар- вишуулах, ургацыг нь нэ- магдүүлэх нь чухлаас чу- хал байна. Тэгэхдээ чухал гэснээр болчих биш. Ажил- лах ёстой. “Төмс хүнспий ногоог Өргөн тарьж хүн- сэцд хэрэглэх, нөөцийг нь нэмэгдүүлэх тухай ицоднин “нам засгийн чухал тог- тоол, шийдвэр гарсан. Тэр шийдвэрийг биелүүлэхэд хүн бүхэн түүпий дотор хүүхэд багачууд идэвхтой оролцох үүрэгтэй. Манай сонины уншигч-хүүхэд ба- гачууд бол ногоо идэх дуртай. Эпэ ч зүйн хэрэг Гэвч зөвхөн идэх дуртай байх нь туйлын халга. гүй. Хүнсний ногоог хар- хэн тарьж: яаж тордож ур- гуулахыг пионер сурагчид сайц мэддэг байх ёстой. Гадаадын үе тэнгийн анд пөхөд чинь мод, бут, ногоо) “эшимс, жимсгэнэ тарын ургуулахыг ту! сайн. мэддэг. Энэ талаар ээн, аавдаа их ч тусалдаг. Манайд ч ийм. лїишоээ бий. Ховд аймгийп Бул- ган сумын 10 жилийн дунд сургуулийн багш, су- рагчид мод, зүйл зүйлийн лимс, цэцэг, хүнсний Н0- гоо эмийн ургамал тарь- даг. Энэ талаар БНМАУ- ын гавьяат багш Х. Ба- дамсэд гуайн хуримтлуул- сан туршлага, түүний уй- гагүй чармайлтын тухай хэвлэлд дэлгэрэнгүй бич- сэн удаа бий. Тэр сайхан уламжлалаараа Ховдын Булган сумын багш, су- рагчид стахис тарихад онцгой идэвх” санаа- чилга гаргал: бусдыг үл- гэрлэн дагуулах байх. Эцэст нь уншигч хүүх- дүүддээ хандан: хэлэхэд: Стахисын тухай энэ өлгөц өгүүллийг ээж аагдаа ун- шин өгөөрэй. Стахис га- риарай. Сэтгүүлч Ц, ДАШДОНДОВ К- ! | Ї | | й| | ! | | | юм | си шулиы шШш7лна шовэа(сошпижс:5 Бшшьшнло понэ Сошшжилсаавшлшс чила шишила ошиитыа хшилшша шшшшшоса пшшшшшшота шоп2ши:п, шиишшйа шишишылшш:) 01исхо /шьш:Ла Єшпишшїлыл, ШҮНЭЛЭН оэвзэпь (6шёМ ! -8-2--6-5 -- Їн Дорнод аймгийн “Дашбалбар: сумын путагт торсон, Ээц, аал. минь ширийг: малчин. байлаа. Зургаан настайгаасаа. хонь хариулсан, Хонь хариулж инахдаа. тапам хошуу ма- лын дүрс сийлдэг байсан, Сийлбарийн. хутгыг өвөө ги маны надад өгсөн Өнөө ”ЗНалсан,. минь. нх уран хүн бийлгээ. Тар на дад Од гэдэг цэр огсон юм. гэнэ. билээ. Дараа ин сургуульд. арохоор Одой гонС мэрлэх болсон. Зур гал, Долоон настай байх- Ла. мипий сийлсэн сэтар, тэї| хопины дүрс мапай цутгийн. зарим айлд одоо болтол байдаг 10м Тэр гүсд цаас харандаа олдожгүй учраас зун го- лын шавар дээр, өвөл цасан. дээр хамгийн аїїх- цылхаа зургуудыг зурсан (ом. Голын шалралр малын дүрс барьлаг байлаа. 1Ша- вир иь хаталг миний... хий сай бярималухуд намар болтол голын хөвөөнд хэ- нээрээ. байдагсан Би арийн. настайдаа ЇЗаяидуйн сумын бага сур- гуулыц орсон. Сурагч бо лоод дөрвөлжин шугамтай Цэнтар дээр зураг зурж ахалсэн. Хаэ угала хашаа байшин гахай, нохой ер нь хараглсай. бүхиийг зур- даг байлаа. Тэр үед А Дашлорж багш надад их зүйл зайягс сургасан. хүн дээ Хошим биологийн ухааны 1/1111:::)3/117) зэрэг хамгиглсан. Тар сургуу лийн бал! иар р зүүхлүү ДиИЙНХЭЭ. ппьиас Чидтпрыг хӨгжгүүдахийй. тулд идэвх тэй) өжилладаг байлаа Бягидуигийн бага сургуу лийн. гурав, дөрөгдүгээр ангид сурч: бийхдаа. Сүх- баатар, Моөйбилсан. Норо шилов парын. хөргийг зурж, сурах бичигт нийт- лэглсан. өгүүллэг шүл- гийг уишииг, түхнээс сэ- дэнлэн талай, тайгнс, гол могэ өрлөр уулс, айн амьтан, малчин хүмүүсийл туха” цуврал зураг хий- дэг байсан. Хичээл тар- “ХӨДӨЛМӨР САЙН | “САЙХАНД ХҮРГЭДЭГ «Пионерийн үнэн» сонины редакцид Эрдэнэт хотын арван яслийн нэгдүгаар сургуулийн су- рагч Н. Ичипсүх Ичинсүх уулзаж нийтлэп, магц л яаран гэртэа. ирж дэвтэр. хариидаа. барин зураг зурдагсай... Илмайг заавал зураг зур гэлс хэй ч албадаагүй, дур хүсэл- дээ хөтлөгдөн биеэ чилтэл суудагсан, Хичээлдээ онц сурдаг өгсөн даалгайрыг пгїптал биелүүлдэг, гэрлэс гардаггүй болохоор багш пар маань Ч иадад сайн байлаа Манай сургуульд гар ажлын хичээл (ходолмор- сургалт) байдаг байсан палад их нолоолсон. То: ролх сургууль, багш пар минь зураач болох дэлс- гэр суурийг азөн тавыг өгсөн юм - Би арван дөрвөн їїлс- тайдаа. Улаанбаатар хот поо ирж, хөдөө аж ахуйн тєхиикумын усан. техїн нийн апгид суралцсан 10м Техиннумд орж техиикийн зураг, геологийн тогтоц заргийг зурах болсон Ма- най сургуульд зөвлөлтийн мэргэжилтэн: иженерүүд багшилдаг байлаа. Зос техийкийн багш Марьяти поп өврөө зураач хүн бай- сан. Тэр багш мипий зур- сан аургуудыг сопирхоод орос лөвлөлтийн боло дэлхийн сонгодог зургийн хуулбаруудыг үзүүлж усан будгаар зураг зурах аргыг зайж өгсөн Мал тариалангийн: Яамны 1иа- вилзотЫ надтай! зургийг тэр хүн хамт хийдэг байн - Ийгээд 1940--ө0д оны уед улсын хөгигимт дДра- мын театрын дэргэд ура зургийн бүлгам байгуулаг- даж танд орж суралпсан У “Яламсүрэн. Д Чойлог. л Гаваа. О. Цэнэгнан 11 Чултэм в Олгийн партай тайилцлаа Тэр үед зулсан зургуул маапь хүртал хадгалагдаяс бай: лаг юм. Би бүүр блгаясаа пилмбай зантай байсан маань хошим зураач бо. лОход. сайнаар пнөлодөлсон Миний бага сурч мэдэхийн риулЛаглаж, Их. хөдөлмө рийн дунд енгдрсон, Хө- дөлмө“ийн ачаар би 1945 залуу нас төлөө аз0- Хүнд үгүй Чимх ноос Атга өвс "МЧинхүү Ариглах ог Ганц хадаг” Наг үлээс Үариаагүй Нэгран өмч 10мхиайр 10ухан | хийсэн ч Бийгаагалс Багахан хэмнэсэн « Нийгэт улсдаа Нэмэр болно Хамт олондоо Хандив бодно» Аав, ахын Аль нь ч ицгээж Алхам бүрт япиь Ампиїчлай хэлэх юму Ходолтөрийг шүтэгч Ажилч . Аавын хүү дээ, би Хөрөргийг нүдлэгч Арвичг 3 захидал ирүүлжээ, «Сонирхолтой уулзалт» БНМАУ-ийн төрийн шагиалт, ардын зураач Гэ- лэгийн Одонтой уулзуулж өгөхийг хүссэн бай- на. Түүний хүсэлтийг биелүүлж ардын Г. Одонтой манай сурвалжлагч 0. Цэндсүрэн “ирилцсаныг АС: Би МӨтНЦИ Сурагч булангаар зураач онөодрийнхөо дугаарт анд. Мосияа хотноо уран зургийн. дээд сургуульд суралцахаар ялсан, -- Авьяасын тухай та ны бодол -- Авьяас ллихгүй зүйл. Авиьяасыг сурлага хөдөлмөр хоёроор тэтгах хэрэгтэй. Дам авьяасанд шүтэнс болохгүй. Авьла- сыг хөдөлмөрөөр бадраах- гүй бол амархай мөхөж мэднэ. Би хоцрогдох а!юу- лаас ухаангүй. айдаг: Тийм учраас жилд 80 оо: чим судалбар сураг хий- дэг: Одоо Ч гэсэн одор бүр зураг зурж, уран чадвараа. дээшлүүлэхийг мэрийдэг. Би түүх, уран зохиол ушинж, хөгжим сонсож, биеийн тамирын тэмцээн, жүжиг кипо, му зей, үзэсгэлэн үзэх дур- тай Тэгэхгүй апаас иэг мэдэхэд хоцорио шүү дээ Зураач болохыг хүсвэл хэний, ч шаардлагагүй хөдөлмөрлөх хэрэгтэй. -- «ураач болохын тул лах ёстой вэ? -- Зураач болохын тул бага залуугаасаа зурис сурах хэрэгтэй. Сав суул- га, эдлэл хэрэглэлийг ши рзэнээ тавьж- түүнийгээ харяас зурдаг ЮЭнмны харьцааг дүрсэлж сурсны өнгө, гэрлийг үүдиээс булгийн хэрэглэнэ” “Бодит байгалийн гэрэлтэй лүүлан зөв хийц нь чухал Үүний байгалїь алгуус поп дярай ойлгохын харандаа үиүйлийг ний сурах дарла амьтан хүнийг дүрсийг усан буд гаар” зурах хэрэгтэй. ї0М Ийгэл: сурсны дараа то- сон. будгаар: зурдаг. Үү нээс... гадна “сургуульдаа оцдсайн- суралцах инь их чухал Яруу найраг өгүүллэг тууж роман унших: хэрэгтай: Уран ас хиол хүний” оюун ухаа РиГ СИХ- тэлдэг Оюун ухаанаа хөгжүүлш, зохиоп зурах чаллартай болох хэ- рэгтэй Юмыг өөрийн бодлоор зохиол дүрсэлаг сурахгүйгэар зураач болис гэж санахын ч хэр эггүй Өпөм шиг царцсан Өглийп ипхны Цас. Өөх шиг хайлаад Өиөө харын )19 Гандуу улиасны 1 ын хэвлэлийн комбинатад хэвлэн, Хэрэв зураг зурах гэхээс залхуу чїнь хүрпад биеэ албадахиый хэрэг огт байх- гүй. Зураг зурахсан га- хаэс зүгаэр суун чадах- гүй байпал зураад л бай! Хөдөлмөр заавал: сайн сайханд хүргэйа шүү дээ. Би одоо ч гэсэн өөрийгөө зураач болсон гэж боддог- гүй. Улам сайн зурахсай гэлс хичээдэг. . Сайн зу- раач болоход нх мэдлэг, уран чадтар шаардлагатай болдог. Зурах бүтээх, ард түмнийхїэ амьдралыг маг тан дуулах сайхан -- Та одоо лмар уран бүтээл. хийж . байгаагаа ярья: өгнө үү? -- Зураач хүн цаг үе тэйгээ салшгүй холбоотой учраас чийгмийн хөгжил: тэй ураи бүтээлээ унлдуу- лах иь зайлшгүй. Тийм. учраас ын хөдөлмөрийн. баатар Оргонбай, төрийн шагналт уурхайчин Ц. Дорж, нє- рын үйл -амыдрал болон БНМАУ Бдга нуурын бүтээн бос голтыг дүрслэн үзүүлсэн зургууд зурна Энэ” оиИд мапголын дүрслэх урлагийн 40 жи лийн ой болно. Би дүрс лэх урлагийг үндэслэн байгуулагчдын хөрөг аур- гууд бүтаэна. Бас Эрдэнаэ- тийн. бүтээн: байгуулалтын тухай зураг зуппа. Ер ин Эрдэнэт: -мипий: уран бү- тээлийн гол сэдэв болно байх гээс бодож байпла Би УБДСийн- уран зургийн - багиг хүй Ирэх зун -шапль на рынхаа хамт "Тэрхийн цагаан Нуур Хархорин Эрдэнэ зуу хүрч ах ориыхоо байги лийн” үзэсгэлэйт газраар аялиа. Алялахдаа урал гоё байгалийг гүзүүлсай судал- бар зураг зурна мьдэнл үлэхвэр сайхан бөгөөд, хүн болгон эх ороплоо халуун хайптай байдаг ом Хүүхдүүд мипь, эх орондоо ихийг бүтээхийн тул эрдам намыг шамдан їлцаарай” гэляс «ГПионе рийн үнэн» сонины ХУУД- спап. дамшуулай та нарт сраав Алган дазр минь Пол... пол.. Хурын «Урилга» Тїэлэрхэн: дусал Уиваг, унаг! Хумбап дэлбэат ЦПэлэг болоод Ургаг, ургаг! УУЛ Уул-налгар зэхий Улирлын “дорвон: дээлтай Улгарийн юм шиг биедээ Үүлэн мяндсан бүстэй Уулын дээлийн ангэр нь Угала цоцгэп хээ Уужим хормойн эмжээр нь Усан цанхар саа Өнгө өнгийн гоёл иь Өнөл ї хавар зун / ЦЕЧфир Ч 3, ша ї ээн ХЭВЛЭГДЭН СОР «Залгайжлагч» сэтгүү- лийй 1982 оны М2 хэвлэг- дэн гарлаа» Энэ дугаарт “сансрын сэдэвт марь, айхид- лын дугтуй, тэмдгийн тухай, манай орны болон гадаадын зохиолчдын бичсэн өгүүл- лэг, шүлэг, жүжиг, авьяас- лаг хүүхдүүдийн тухай тэт- дэглэл, гэрэл зургаас гадиа, дор дурдсан сонирхолтой ма- тєриал нийтдэгдэв. , ГИТАР ХӨГЖИМ ТОГЛОЖ 5 СУРЦГААЯ ї Гитар хөгжим сонирхогч. дод зориулсан цувралын оэх- ний хоёр хичээл энэ дугаарт нийтлэгдлээ. Уг хичээлиїйг 3, 4, 5 дахь дугаар нь сэт- гүүлийп Хї4-т хэвлэгдэж байгаа бөгөөд бүгд 20 хи- чээл! байх юм. Эдгээр хи- зээлүүд сэтгүүлийн энэ-оны сүүлийн хагас жилийн дугаа- руудад нийтлэгдэх болно.. Та нар сэтгүүлээ бүтэн жи. лээр захиалсан бол дээрх хи- чээлтэй бүрэн тиннлцож чад- ив. 3 ХАВСРАЛТ БЯЦХАН НОМ Манан: сэтгүүл уллтгч- дынхаа эх болон гадаад хэл- ний боловсролыг дээшлүүлл- хэд зорпулж «А--Я» гэсэн хавсралт бяцхан номыг /М 2. о0с00 эхлэн монгол, орос, англи хэлээр пийтэлж эхэл- лээ, Бяцхап цомд та нарын мэдвэл зохих чухил хэраэгцэя- тэй пэр томьёог оруулж бай- гаа юм. Сэтгүүлээ бүтэн жи- лээр захиалсан сурагч олон ий"? бяцхан номтой болно. БИДНИЙГ САНСАРТ ЭРЭЭРЭЙ Ийм нэртэй уран аөгнө- лийн онц сонирхолтой туу- жийг зи? дугаараас у!шааарай! УНШИГЧИД ААГ СэтТ- ГҮҮЛЭЭ 1982 ОНЫ СҮҮ- ЛИЙН ХАГАСТ ӨРГӨНӨӨР ЗАХИАЛНА УуУ? ХАГАС жилиин ЗАХИАЛГЫН ҮНЭ 4 ТӨГРӨГ. ЗАХИАЛ- ТА ЗУРГАЛУГААР САРЫН ахлэн НЭГЭН ХҮРТЭЛ ҮРГЭЛ.- жилнэ. СЭТГҮҮЛИЙН зөвлөл стэтэнВЖШВШь 02002585031ЫНЖ -шЛЭ. Цаг цагийн дээл пь Цагаан Алаг : Ногоон Вул Шар, 22 Индено СН 12141202 ҮҮЛЭМ! БҮР ИТГЭ: 02741! 11ЛЕНИНЦАҮ1 МХЗЭ-ийн Төв Хордо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвхөлийн сонин ! вэдэх миллээ 1082 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 19. м ---Ы583э1-П-Ы-Ы--- тв ХЦБ.ЫН 80 ЖИЛИЙН ОНД НЭЗЗЭП БЗИНЗН 1 лааг авах хойч үеэ "пэхүү мүүллийн төлөө тавих ном- уриаг дэршүүллээ. Яам тус- гарин мөн Л “тиспнерийн гайхамшигт хүний нэрээр өр- мунистуудын хариуцлагыг гай гаврып олон чухал диал- улирдагч байсан Тэрээр 10102 гомиилсол нь үнэхээр би. дөэшлүүлэх шийдвэр гарга- тайрыг инмонерүүд нэр төр- ерийн лагерьт хүухлүүл- лэгдэлтэй юм. лаа. тэй биелүүл, улс ардын “тэй фжилляал, «Ппонерсная Манай пноперийп байгуул- Намын энэ сайхан хайр аж ахуйд үлэмж хувь нэмэр правда» сонины уйшигчдын лага ажилчдын хүүхдүүдийг халамжийн ачаар ёсворийн оруулж: байгаагийн дотроос хэвлэлийн бага хуралд оролц- нэгтгэсэн бяцхан отрядаас, номмунаруудын мөрөдбдөж хий дамжуулах хоолойд 30- сон хүүхдүүдтэй уулгаж, бай- эдүгээ бат нэгдэлтэй олон байсан бүх зүйл өнөөдрийн риулж төмрийн халгдал цуг- сан юм, БХЛКЗ ийн ХЇХ! | нийтийн байгууллага болтлоо зөвлөлтийн пнонерүүдэд буй луулах «Уренгой» операци, их хуралд 44 пионерийн ах- |! ергөлийк бэхшлээ. Өнөөдөр боллоо гэж зориг бардам тарна хураалтад туслах лах удирдагч төлөвлөгчөөр | зөвлөлтийн хүүхдүүдийг хэлж болно. «ЗЁриишно» операцийг дур- сонгогдов. Сүүлийн иилүү- | улаан бүчгүйгээр дүрслэх Үүнийг хэдхэн жишээгээр даж болно. дэд номсомолоос оспөр БХЛКЗЭ-ийн Төн Хороо. Фргагүй юм. Пионерийн бай- харьцуулж үзье. Артен ла. "Зөвлөлтийн пионерүүд «Эх үеийнхний хүмүүжилд тарих ты нарийн бичгийн дарга | Гууллага нь өсвөр үеийг хү- герийй анхны шугам жаг- орондоо-сал саяар» уриаг халамж анхаарал нь үломж ! В. И. Леинний нэрэмжит мүүжүүлэх коммунист сис- саалд 100 хүрэхгүй пиопер дор цаасны халгдал цуглуулн шинэ хэлбарвэр баянгиж | БХПБ-ын Төв Зөвлөлийн тємийн салшгүй нэгэн хэсэг жагсаж байсан бол одоо Ар- байна байна. Одоо үйлдвэрийн 4а- дарга А. ФЕДУЛОВА 1982 оны ташдугаар 8- рын 19. Энэ өдөр мөнгөн бү- рэвний цоглог дуу Зөвлөлт Холбоот Улс далар хангинаж Лениний хоёр одопт, В. И Ленипий нэрэмжит ВБХПБ-ын алдар, түүхт 60 илийн ойг зарлаж байна. Мон мянга мяпнтан пноперүүд уламислал ёсоор зоплолт ориы нийслэл дахь В. И. Ленийпий бупхан руу ирцгээнэ. Чухам энэ л Улаац талбайд хүнд хэцүү 1919 оны тапдугаар сарын лг энэ өдөр Владимир Ильич Мосниагийн өсвөр үеийнхний толөолөгчидтай уулсан юм ОДоо “болтол хадгалагдаж байгаа тэр үеийн баримт би- чигт: «Хүүхдийн байгуулла. га бол-иноммуйнаруудыг ХҮү- мүүлгүүлэх шилдэг зам мон» тож Лепиннй хэлсэц сэтгэл ходолгом сайхан үг бичээс- той байна. Тэгзэд ч Бүх Холбоотын Шионерийн бай- гууллагын хөгжил бэхшил- тийн 60 жилийн түүх нь Ле- МИНИЙ үйэл санаа мэргэн сургаалын болит биелэлийн яруу тод илрэл болж байпа. Бладимир Илиьич хүүхдийг маш их хайрладаг байлаа ГорьинД амьдарч байхад нь апхны. пионер хүүхдүүдийн бичсэн халуун дотно үгтэй Захидал, цэцэг, зурсан сураг ирэх бүрт Владимир Ильнч хязгааргүй баярладаг байв, Ээ тухай хожим нь Н. Н, Нрупская дурсахдаа: «Би тэдгээр зүйлийг дээд давхарт Ильпичийн өрөөний зэргэлдээ том тасалгаанд тавьсан юм, Ильич хажуугаар нь өнгөрох бүрийдээ тэдгээр зүйдийг байнга ажиглаж илээмсэглэж байх нь олонтой. Тэр зов- леөлтийн хүүхдүүд ухамсар- тай поммупистууд болж, со- цмализм байгуулах итгэл, чадвартай өсөөсэй гэдгийг гүнээ хүсч байсан юм» гэ- жаэ, Шїннэ мїдралыг бай." гуулагч пнонср болссн--эх орон маань ахмад үсийн хд- боллоо Нам, пионерийн хөдөлгөө- ний онолын үндсийг боловс- руулж, манай нийгмийн хөгжлийн япз бүрийн үе шв- танд, хүүхэдтэй ямгиллах хү- мүүжлийн ажлыг боловсрон- гуй болгох боловсролын сис- темийн программчилсан: чиг шугамыг тодорхойлж байв. Н. Н. Юрупсиая, А.Н, Луначарсний, Ф.Э. Даор- жинсний, В. В. НКуйбышев, М. В. Фруизе нарын зэрэг нам, торийн гарамгай зүт- гэлтнүүд өсвөрийн пионерүү- дийн амьдрал үйлсэд идэвх- тай оролцолт, пионерийн бү- лэг, бүлгэмийн тавьсан асуултад ёнхааралтай хан- даж, пионерийн байгууллагыг удирдах үйл ажиллагааны арга хэлбэрийг боловсронгуй болгоход Нь номсомолд ту- салж байв Манай орны пионерийн байгууллагын амьдралд 10- хполдсон яруу тод сэтгэл хөдөлгөм бас нэг үйл явдал бол Л. И. Брежиев «Энх ам- галап ертөнц дахь аз жарга», ляант Өсвөр үеийлн ирээдүйн төлөө» урнан Дор Артеит болсон олон улсын хүүхдийп балрт оролцож: манай өсвөр үсийнхэнтэй уулзсан юм... Леонид Ильнчийн эцэг Ёс- пПы зовлолгөө нь. Л/Лепипий Комсомол, сургууль, пионе- рийп байгууллагаас свор залуу үеийг хүмүүжүүлэх ажлын дайчин тодорхой иро- трамм болдоо Хүүхэд, багачуудыг бүх талын үвтэгш хөгжилтэй болгох памын хайр халамж бол пионерийн байгуудлагын хямр олны ажлын үндэс мөн, Пионерийн ойг тэмдэглэх иханх холбоопл бүгд иай- рамлах улсын иймын бай- ллагаас пионерийн отрияд, (лгэмийн. амьдралд тавих айхаврлыг . хүчтэй. болгож, оспорийн : Ленипчүүлийн хү- милмир-о-н Сэла-нэжш ийэ гж - байгууллагын босгон дээр тент шил тутам 25 мянган пионер амарч байгаа бөгөөд пионерийн бусад лагериудад 14: сая пионерийг: амрааж байна. Удахгүй. манай -пно- нерүүд бас нэг гайхамшигт бэлэг хүлээж авна. Энз бол алс дорнотод эзэгдэх бүх холбоотын ппоперийй «Онсан» лагерь юм. Түүнчилэн өдөр бүр таван мянга гаруй цпио- нарийн ордон, өсвөрийн тех- НикчЧ, залуу байгальчид, ая- лагчдын “хэдэн зууцн | станц өсвөр үеийнхэнд үйлчилж байна. Хүүхдүүдэд зориулагдсан Т0 гаруй нэр төрлийп сонин сэтгүүл өдөр тутам гарч бай- на. Сая, сал Олгачууд, шил бүр хүүхдийн уламжлалт ниио, хөгжим, бүшиг, номын долоо хоногийп баярт орол цож байна. Тэдний аянд, ха- ламжлап хүмүүжүүлэгчид нь манай урлаг, утга зохиолын нэрт зүтгэлтнүүд юм Мапай хүүхдийн байгуул лагиыи. хөдөлгөөний түүх нь мапай эх орны баатарлаг ард түмпий түүхтэй салш гүй холбоотой юм. Анхиш ппонерүүд бичиг үсэг үл мэдэх явдлыг арил-» тахад оролцо өнчирсөн хүүхлүүдэд мөн хөдөө путагт шинэ амьдрал зохиоход инь ахмалууддаа тусалл| байн 30-аад от улаан бүчтэнгүүд айхны 5 жилийн төлөвлоөгоог хөрэгжшүүлэхэд өөрсдийн хувь лэмрийг оруулсац юм. Оспөр Ленннчүүд дайны хатуу бэрх шилүүдэд баатарлаг гавьяа рлишг байгуулна! байн Олоц мянгай хүүхэд одон медалиудаар шагийгдсан ба Лвна Голипов, Марат Назсйи, Зина Портпова, Валя Нотин нарын 4 пиопеср 8ХУ-ын байтар цол хүртсэн їом 00:44д оны пионерүүд 090- рийн: байгууллагын алдарт замиалыг -инзр төртэй үр. тэлжлүүлж байна. Иймээс дүх холбоотын лиоперийн УУ!!! чуулга, уул- аалтаас «Пионерийн бүтээлч ходолморийн 9 жил, гэсээн авс-нчөисэвнталжаа шааж .-. - ”Олан Хөдөлмөрт дуртай, амьд- ралын идэвхтэй байр суурь эзэмшиж сурах хүмүүжлийг олгоход намын. байгуулла- гаас хүүхдүүдийн үүсгэл са- наачилга, ашигтай өхлэлүү- дийг тухай бүр дэмжих яг- дал маш-их үр нөлөөтэй бай- ца. Нэг жишээ авч үзье, На- захстаны сургуулийн эмэгтэй сурагч Клара Биргебаев бүх холбоотын чуулга уулаалтад төлөөлөгчөөр оролцсоныхоо дараа пионерийн мад аж ахуйн отряд аохион байгуу- ажилласан. байна. Ин- гэж! хүүхдүүд сангийн аж ахуйн хургыг бойлгуудахаар хариуцац ацчээ. Нааахстаны Киймийп районы намын хос роо- пионерүүдийн энэхүү санаачилгыг ДЭМЖСЭН ШийД- пэр гаргалаа Нлара өөрийн бүтлэлч:са- наачилга, хөдөлмөрөөрөө амьдралдаа төрийн анхныхаа шагиал «4 Хөдөлмөрт шал гарсны төлөө» медалиар шагнагдцаэ. Түүний эцэг, Социалист ходолморийн баа- тар “Абдрахмацп Биргсбаеп хамгийн анх өна шагналыг аваад юутай нх баярлаж байснаа. өргац санажээ. На- малс комсамолын байгуул- Лагад: ийонерүүдийн дайчин удирдагч, өдөр тутмын ха- ламилан хүмүүшүүлэгч байх Үүршал хүдээлгэсэн. юм їнонерүүдийн хамгийн Дотны хүйн бол пиоперийн ахлах удирдагч Өлөөдөр пионерийн: бүлгэмийн 8601- лолийг 120 млпган зөвлөх удирдагч хариуцан ашиллаж байна Баатарлаг гавьяат үйлсийнхаа. эишээггэр цио- перүүдийг “үлгэрлэ? хүүх- ДИЙН коммунист хөдөлгөө- ний “таргүүй эгцаэнд үүрд монх үлдсэн ЗХУ-ын бадтар Муса. Дишалиль, Минолай Гастелло, Юлара Налорова, Лиза Чайннца, Иван Земпу, хов, Лели Нолесава, Алсн- сей Марссьев ипрын арэл- хаг поригт хүмүүсийг хүн- дэтгэл . бахархалтайгаар гар- Ган сананс байна. 1О0рий Га- луу ажилчид, оюутнууд, эр- дэмтэд, соёл урлагийн амил- тан нар хамтран «сурган хү- мүүжүүлах бүлэг» байгуулж хүмүүжлийн асуудалд нил бүрэн хандаяаг, түүнийг амьд- ралтай холбож байна. Номсомолын -хороо, гтїио- нерийпн бүлгэмийп зөвлөлөөс хүүхэдтэй алсиллах нарийн арга. ажиллагааны пууцад нэвтрэх, пионерийн ажлын арга зүйг судлахад ны гэдгаар- байнгын байна. хүмүүст үзүүлж -.Пиноперийн алслын гийн чухал зорилт бол пио- нерүүдэд үзэл суртал, улс төрийн хүмүүжил олгож, коммупизЗмын” үйл хэргийн төлөө чин үнэнчээр тэм- цэгчдийг бэлтгэх явдал юм. Иймзэс хүүхдүүдэд баатар- чууд пионер байх үед нь л «Нам гэйс юу вэ?», «Ленпп залуучуудад юу гэн: гэрээ- сэлсэН ба(/» гэдгийг маш т0- дорхой ярьц тайлбарлаж, хүүхэд бүрт эх орцоо чип зүрхнээсээ хайрлах, хувьс- галын улаан туганд чин үнэнч байх үзлийг бий бол» гох хэрэгтэй 10м. Пионерийн байгууллага бол-хүмүүлглийн чухал инс- титут. Тиймээс түүний үйл ажиллагаа шинжлэх ухааны үндэслэлтэй гүн гүнагий-су- Далгаа шаардаж байна. Одоо пионерийн хөдөлгөө- ний асуудлаар 200: -гаруй Диссертац хамгаалагдаад байна Өсвөрийн. Ленпичүүдийн түүхт ой нь 8СБНХУ-ын 60 милийп ойн жил болж бай- гаагаараа бүр ч онцлог юм. Энэ бол хүүхдийн аихны коммунист байгууллага, дэл- хийн анхны социалист гү- рэптэй хамт үүсч, хөгжиж, бэхлаик ирсний яруу сайхац ииншээ юм. Иймээс Леинпий нэрэмжит БХЇТБ-ын. 60 тин- лийн ой бол зөвлөлтийн бүх хүний, бүх үеийнхний, бүх үндэстний хүндтэй, ойр” дит- но. байр болж байла. туслалцаа Хам- мэ х « 3-8 ЛЕ НЭРЭМЖИТ БҮХ ХОЛБООТЫН “ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН 10В/ ЗӨВЛӨЛД Эрхэм хүндэт анд шайз зорилтыг хэрэгжгүүлэх үйлсэд нар аа! Лепипий нэрэмжит Бүх Холбоотын Пионерийн Вая- гууллагын яруу алдарт 60 жилийн ойг тохиолдуулан Монголын Хувьсгалт Залуу- чуудын Эвлэлийн Төв Хо- роо, Д. Сүхбаатарын нэрэм- экит. Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зонлөл, социалиїст монголын залуу үе, нийт оспорийн сүхбаатар- чуудын өмнөөс Бүх Холбоо- тын Леинний Коммунист За- лист байгуулалтын Төв шатанд коммупистууд, комсо- нэрэмшит молчуудтай Холбоотын Пиоперийн Явж, бичиг Төв Зовлол, ЯВДЛЫГ луучуудын Эвлэлийн Хороо, Лениний Бүх Байгууллагын Зөвлөлт Холбоот Улсын Пио- нерийн -Байгууллага асар их хувь нэмэр оруулсан юм. Лениний үйл хэрэг, Октлб- рийн үйл хэргийп төлөө, Зөв- лөлт оронд социалист, цомму- нист шинэ нийгмийг цогцлон байгуулахын тийп ард түмний баатарлаг тэмцэлтэй зсөллөлтийн иерүүдийн түүх салшгүй хол- боотой юм. төлөө зөвлөл- пино- Өсвөрийп лепинчүүд социа- бүх үе пэгэН эгнээнд үсэг үл мэдэх устгах, хөдөө аж аугаа их Октлбрийн орны сая ахуйг хамтралжуулах зэрэгт сал осворийн лепинчүүдэд идэвхтэй оролцон эх орны чин сэтгэлийн цогтой халуун Дайны жилүүдэд атаатап дайс- баяр хүргэе. Төрийн дээд шагнал-Леини- ний одонгоор хоёр удаа шаг- нуулсан бөгөөд аугаа их Ле- ниний алдарыг нуудтай Зовлөлт эх орныхоо төлөө баатарлагаар тулалд- сан билээ. Зөвлөлт орны пнонерүүд нар төртэй өнөөдөр гүн бат мэдлэг эзэм- эзомшигч зөвлөлүүдийн ор- шихийп төлөө идэвхтэй тэм- ны ппоперийн байгууллага 60 цэж, улс орныхоо чухал чу- рал халамж, өөрийн хамтын дөлмөрт удирдагч-- Лениний молын шууд териационализм эх орноо хяагааргүй хайрлах ХУ байгуулагдсаны нх ойн энэ хил, зөвлөлтийн залуу- чуудын дээд чуулга-БХЛ НЭ-ийн ХЇХ их хурлын энэ онд болж байгаа явдал нь өсвөр бүх дэв- залуучуудын байгууллагын амьдралд 10- хиолдож буй том үйл явдал соцналист үеийнхэн, шилт хүүхэд, орпуудын дэлхийн мон. В. И. Леинний нэрэмжит Пионерийн байгуу- лагдсан анхныхаа өдрөөс эх- лэп “дэлхийн хүүхэд багачуу- хөдөлгөөний энх тайван, найрамдал, эрх чөлөө, пийгмийн дэвшил, аюулгүй байдлын тө- дайн, тү- рэмгийлэл зэгсэглэлээр хөв- зсрэг тэмцлийг Бүх Холбоотын Байгууллага үүсэн дын тэргүүн дэвшилт эгнээнд байж, тусгаар тогтиол, лөө, нмпериализм, цөлдөхийн идэвхтэй дэмжинс байна. Аугаа их Лепин, монголын ард түмний үнэпч хүү Дам- дины Сүхбаатар нарын үндас ворийн пиоперүүд, мапай ах дУРЛЫН Дал, хамтын баттай холбогдож, тэр нь жїи- лээс шилд улам бэхжин цэ- лаш байдаг юм. Өсвөрийн баялаг туршлага суралцан арвижуулж, ЗХУНН-ын ХХУЇ их рал, БХЛНЗЭ-ийл ХЇХ хурлын шийдвэрийг амшилт олохыг лөл байна. цэглэж байгаал бахдан балр- ленинтүүдийн нь монго- лын пионерийн сал ГУУГаРЧий ажиллагаагаа улам боловс- ронгуй болгож байх байнгын эх булаг болн: байдаг юм. Эрхэм хүндэт найз нар 1: их хэрэг- мгүүлэх, коммунизмыг бүтээн байгуулах үйлсдээ болон далн дэлхийн үе тэнгийнхэнтэйгээ эв найрамдлыг бэхжүүлэхийн төлвө, зол игаргалт ирээдүйн алтгүй тэмцэлдээ Тявнлыг, м МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөв- чин сэтгэлээсээ ерөөж Лениний нэрэмжит БХПБ- ын яруу алдар мандтугай! баатарчуудын Өсвөрийц ленинчүүд, сүХ- пайрамдал суурийг нь тавьсан Монгол, бэхжтүгэй! хилийн туршид ЗХУКН-ын хал үйл явдалд гар бие орол- Зөвлөлтийн ард түмний ах Наран үүрд мандаж эцэг ёсны хайр ивээл, анхаа. цон, зөвлөлт хүмүүсийн х0- дүүгийн. эвдэршгүй. пайрам- Цөлхэр тэнгэр үүрд гийх ас ХЭМНГЭЗПИЙХЭЭ далд чин үнэнч монголын өс- болтугай. номс0- хувь нэмрийг оруулж, эх ор- у удирдлагаар тоо найдвартай хамгаалагчид МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН дайчин түүхт замыг тууллаа. болохоор бэлтгэн, социалист ЭВЛЭЛИЙН ТӨВ ХОРОО Зөвлөлтийн хүмүүсийн бүх орпуудын ппонерүүд болон Мжит монголын үеийнхнийг пролетарийн: ин- даян дэлхийн хөдөлмөрчдийн Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭ номмуниз- үр хүүхэдтэй эв найрамдлаа ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН мын үзэл санаанд чин үнэнч, бэхнсүүлж байна, өл Лениний нэрэмжит БХПБ- төв зөвл 1982:-5:-19 үзэл санаагаар хүмүүжүүлэх ын 60 жилийн ой нь ЗСБН Улаапбаатар - Ч" ЗУРАГ ДЭЭР: Улаанбаатар хот дахь зовлөлтийн Ш дунд сургуульд суралцдаг монгол сурвалжлаг чийп авсан гэрэл 485. ШЁ пиоперүүд . интериа ционал тапхимд НАЙРАМДАЛ ДРУЖБА Манай зөвлөлтийн зураг БХЛКЗЭ-ИЙН ХЇХ ИХ ХУРАЛ С)нотмсомоп: Г3127-11:1711:711411) Бүх Холбоотын Лениний номмунист залуучуудын эв- лэл Аугаа нх удирдагч В. Н. Лениний сапаачилгаар 1018 онд байгуулагдсан юм Тиймээс ч Лениний номсо- моЛ гэдэг алдар хүндтэй нэрээр нэрлэгддэг. Тэр ца- гаас хайш Леиппий номсо- мол хөдөлмөр тэмцлийн лруу алдарт замыг туулж, Зовлолт Холбоот Улсын Номмунист Нам, СЗөплөл- тийн ард түмний өмнө бав- тарлаг гавьяа байгуулсан учир төрийн дээд шагнал зургаан одонгоор шагиагд- сан 7 Леннинй номсомолын их хуралд 22100 195 нэгдэж байна. БХЛЗЭ-нйн ХУШ их хурлаас хойш ном- хам охнд, хөвгүүд гишүү- нээр злсэж аугаа их Вла- дчмар Ильнч Лениний дүр бү “тал улаан бат илэр- хийлэхийг гардан авч ком- муннамын ялалтын -төлөө тэмцэлд оорийн бүтээлч хувь нэмрээ оруулахаа илэрхийлж сурч, ходолмор- лөхк үйлсдээ шинэ эрмэл- зэл, эрч хүчээр шамддаг юм. Лениний ардын аж комсомол улс ахуйн | чухал обьентуудыг номсомолын ганшгай барилга | байгуу- ламш болгон зарлаж, ажил- лах хүчээр хангаш, түү- нийг богино хугацаанд ашиглалтад өгдөг. Леннпий номсомол он- горсөн тавац шилд 140 то- моохой обьектыг борийн гавшгйй барилга бїгууламж болгол, орон нутагт барь- сан 2000 гаруй барилгыг шефлэн авч барьсап уламнг- 1) УЛам “бататган: | энэ | таван. шилийн онц чу» хал обьент НАТЭН, Атом- маш, Баруун Сибирийн за- рим район, хар шороот бус хөрсийг залуучуудын гавш- гай ходолморийн фронт болгой ажиллаж байна. ЗХУ-ын аж үшинэ том төвүүд, хот суу- ринг сүндэрлүүлэн босгох, Байгаль-Амарын төмөр мыг барьж байгуулахад номсомол үлэмжийн их гавьяа. байгуулш байна. Зөвлөлтийн залуучуудыг тэгш шаммунист хүмүүжил- той иргэд болгон хүмүү- шүүлэхэд Лепиний комсо- мол ойцгой чухал үүрэг гүйцэтгэдэг юм. ЗХУ-ын Номмунист на- мын ХХУ! их хурал дээр ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий парийп бичгийн дарга пөхор Л. И. Брешпев 4Улс торийн идэвхтэй аш- лаа, мэддэг, | ходөлморт Дуртай, ажиллан чаддаг, ах ориоОд хамгаалахад хэ- зээд бэлхэн байдаг залгамж үеийг төлөвшүүлэхэд тус дохом үзүүлэх явдал бол номсомолын ажлын хамгийн Чухал, гол зүйл мон» голс онцлон тэмдэглэснийг хэрэг- үйлдвэрийн шүүлэх | үйлсэд | Лептгий номсомолын байгууллагууд бүхий л авюлаа чиглүүлн байна... 5) : за- ЛЕНИНИЙ КОМСОМОЛ си. Зовлолтпйн яруу алдарт нхомсомолчид, залуучууд ХЇХ их хурлаа ходолмор, сурлага, урлаг, спортын өн- дор амшилтаар угтахаар 19 долоо хоногийн гавшгай ходөлмөрийн алгыг орон далар ернүүлэп ажиллалаа. Мосипа, Лепипград котын комсамолчид их хурлын өд- РҮҮДЭД хэмпэсэп материа- лаар бүтээгдэхүүн үйлдвэр- лэх, хэмизсэн түүхий эд, түлш эрчим, хүч уур усаар ажил үйлдвэрлэлээ явуулж, комсомолын ХЇХ нх хурлын төлөөлөгч нөхдийнхөө нор- мыг орлон гүйцэтгэж, вуулан ком сомолын гавшгай барилга байгууламжуудад номсо- моЛЧИД залуучуудыг | ил- гээлтээр явуулах юм. Эг- пээндээ. 20 сая пионерүү- Дийг мэгтгэсэн В. ИН. Лонн- НИЛ нэрэмжит Бүх Холбоо- тын Пионерийн байгууллага «Пионерийн алдар» долоо хоногийг орон Даяар пзуулжш, ЇХ нх хурал бо- лоп шиолерийн байгууллагын 60 шилийн ой байна. 3 ЦУЦАЛЛЛГ- ", МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч 7 “Ч. ЧАДРАЛИЛТЛ”/ 2) 1| ШОГ аяс, ” БХЛКЗЭ-ИЙН ХїХ ИК РУКШЕНАЙТЕ СТАСЕ монгол орныг Одоогоос 3 жилийн өмнө БНПАУ-ын Би сайн мэдйэ. Катовнце хотод цэх социалнст орнуудын чихэ боовны үйлдвэрийн залуу ажилчдын туршлага суд- “лах ) үеэр монгол охидтой, та- нилцсан л ижилдээ. над шиг л хайр- тай, сайхан ааш зантай өндөр мэдлэг, боловсрол- той залуус байсан. Рукшеиайте Стасе Вильнюс хотын комсомо- лын хороонд болсон уул- залт дээр “ингэж: яриад өорийнхөө” аяглаас тапил- цуулж- билээ. - Би Вяильпос хотын сронхий” боловсролын 11 жилийн сургууль төгсоөд саналаараа. чихэр боовыг үйлдвэрийн ашилчид бэлт- гэдэг түр сургуульд орж, мэргэжилтэй ажилчин бол- сон Мэргэжилдээ хайр- тай. Амжилт-бүтээл гар- тахын “эх нь эрхэлсэн ажилдаа чин сэтгэлээс хайртай байх явдал гэл: бид үздэг. Мапай Виль- шюс хотын чихэр боопиы үйлдвэрийн ажилчдын ихэнх пь | залуучууд. Үйлдвэрийнхээ шар төр, бүтээгдэхүүний чанар үзэмжийг залуус бид л өргөж явах ёстой юм. Өргөж ч байгаа. Манайхан бүх холбоо- тын хэмжээнд бүтээгдэ- хүүний »- чанараараа хэд хэдэн удаа тэргүүн байр. эзэлж, олон улсын урал- даануудад оролцож | бай- гаа гэж. Р. Стасе ярьсан юм. Руншенайте Стасе хө- дөлморийн гарамгай ам- жилт гаргасны учир ном- сомолын нэрэмжит шаг- пал хүрткээ. Ленппий комсомолын гишүүн, ажилчин энэ эмэгтэй БХ- ЛКЗЭ-ийн ХЇХ их хуралд төлөөлөгчөөр сонгогджээ. -- Манай сонины ун- шигчдад юу хэлмээр бай- на гэхэд Р. Стасе миний тэмдэглэлийн дэвтэрт БХЛКЗЭ-ийн ХЇХ нх хурлын төлөөлөгч, Ниль- нюс хотын чихэр боовны үйлдвэрийн ажилчин Рун- шенайте Стасе би төрөлх Литва орноосоо алс холын монгол пайз та бүхэнтэй халуун дотноор мэндчилж Йна. 5 4 Өдөр бүхэн чиль сур- лага, хөдөлмөр, эрдэм мэдлэгээр ямагт баяп дүү- рэп байхыг чин сэтгэлээс хүсэл ерөөс. : ЗСБНЛУ, ВИЛЬНЮС: гэж бичлээ. Бид Вильшюс хотоос их хуралд төлөө. лөгчөөр сонгогдсон 13 залууст болон Р. Стасе-д т ерөөс. : НАДМИД (13 Ч їШ ам 1 уулзалт-уралдааны - 1 төлөөлөгч 3 3 юм. Тэд мэргэ-: » ШО “МИНИЙ БАХАРХАЛ БХПБ-ЫН 60 жилиип өр В., НИ. Лениний Өтөөдөр БХПБын 860 Ї экилийн ой болж байна. Энэ ойг тохиолдуулан МХ | “З9-ийн Төв Хорооны пно-, “нерийн ажлын зөвлөх А. Г. Зусвтай манай -- В.И. Ленипий нэ- рэмигт БХПБ-ын 60 жин- ой болж байгаатай холбогдуулан олон жил энэ. байгууллагад ажилласны хувьд Анатолий Георгие- внч та юу хэлмээр байна. Өөрийн оролцож байсан, эсвэл зохион байгуулж байсан зарим чухал аж- лаас ярина уу? -- БХПБ-ын 60 жилийн ойн баярын энэ өдөр би олоп сая өсвөрийн Ленин- чүүд, тэдний удирдагчдын чэгэн адил туйлын их баяр- лак, өөрийн амьдралд то- дунд. «Хүндэт Юрий Михай- Лович аа| Танд Челябинс- кийн тойргийн «Леспной» хамтралын хүүхдүүд чин сэтгэлийнхээ халуун мэнд- чилгээг дэвшүүлж байна. Манай энд клуб байдаг- гүй боловч бид сайн дурын Уран сайханчдын дугуй- ланд явдаг. Багш Г. Г. Га- лиакваровагийн удирдсан «Горхн», | «Баатарчууд» нэртэй цайрал дууны чуул- гыг бид байгуулсан юм. с жүжиг тавьж, сүүн |ул. саальчид, хээр талд ЗУРАГ ДЭЭР: Анатолий хнолдсон мартагдашгүй дурсгалт өдрийн нэг гэж үзэж байна. Аих Лепипград хотын 309 дүгээр сургуу- лийн пиоперийн ахлах удирдагчаар алилласиалр пионерийл ажилтны ам маань эхэлсэн юм. Түү- чээс хойш 25 жил болж байна, Энэ хугацаанд их зүйл сурч, ухаарч, олон найз нөхөдтэй болсондоо машид бахархаж байдаг. Пиоперийн удирдагчаар ажиллаж байх тэр үед ма- най районы пионерийн аөп- лөлийн дэргэд «Өсвөрийн Фрунзчүүдийн коммун» гөсэн эртэй хүүхдийн сайн дурын байгууллага бий болов. Энэ коммуны- Хан алдарт сурган хүмүү- шүүлэгч А.С, Макаренико- гийн туршлагыг пионерийн ажилд бүтээлчээр хэрэг- жүүлэх зорилго тавьсан 7 п220 -, Э0БТЭХ,. БХ юм, Энд идэвхтэн пионе- рүүдэд хичээл зааж аливаа ажлыг бие дааж зохион байгуулж чаддаг, мэдсэн сурснаа бусдад өөрийн би- еэр үлгэрлэн үзүүлдэг члд- вар дадлыг олгодог байз, Одоо өргөл дэлгэрсэн «Цэц- гийн дэлбээ» концерт, «Хөгжилтэй гараа» тог- лоом зэрэг олон чухал үүс- гэл санаачилга бол чухам- хүү тэр «Өсвөрийн Фруиз- чүүдийн коммуны» турш- лага юм. Төд өөрсдийн туршлагаар тусгай ном гаргасан. “Мөн баримтат ишно ч бий. Энэ ажилд биечлэн оролцож байсан маань пионерийн аясалтан олЬьё гэдэг хүсэл тэмүүл- лийг улам бадраасан юм. 1967 оноос хайш БХПВБ- ын Төв Зөвлөлд ажилла. сап, | Тар хугацаанд бүх “Жооэ на Георгиепнч Зуев гуай өс-Ворийн Сүхбаатарчуудын ПИОНЕРИЙН ДУУ ажиллаж байгаа механик- жуулагчдын өмнө тоглодог. “Саяхан бид дууны баяр зохиолоо, Таны зохиосон «Төрөлх дууэ-г сурцгаасан. Хичнээн сайхан дуу вэ? Бас таны бусад дууг Ч дуулцгаасан. Хүн бүхэнд хэрэгтэй, сайхан дуу 30- хиодог ах тандаа баярла- лаа. Харин таны тухай их зүйл мэдмээр байна...» Ийм цэгэн захидал «Пио- нерская иравда» сонины редакцид иржээ. Газар сай- гүй дуулагддаг олон Дуу бичсэн энэ хөгжмийн 30- хиолчийн тухай их юм мэ- дэхийг тэдгээр хүүхдүүл, бас томчууд ч хүсэж бай- гаа нь ойлгомжтой юм. «Хөгжмийн зохиолч Чич- ков гэдэг чинь ямаршуу хүн бэ7» гэж хүүхдүүд 00- нирхон асууцгаадаг. “..Саяхан «Пнонерская правда» сонины редакци дээр Чичнов иржээ. Хөг- жилтэй, цог золбоотой, түр- гэн хөдөлгөөнтэй тэр хүн хоосон ирсэнгүй. Бид өнөөд- рийн дугаартаа хэвлэж байгаа энэ шинэ дуутай иржээ, Бас халаасандаа онгоциы билеттэй,.. Тэр хүүхдүүдтэй уулза- хаар дахнад л алсын замд гарахаар яваа ажээ. 1Орий Михайловичтай уулзах тун хэцүү. Хүүхлүүдтэй уулзах гээд аль нэг тийшээгээ явчихсан байпа. Чунотна, Пермсн, Өвөр байгаль, Уд- мурт, Ставраполь... эдгээ- рийн хаана Ч явис байж магадгүй. Болгар, | Чехо- слован, Германы.., хүүх- дүүд ч түүнтэй баяр хөөр болон учирдаг юм. Очсон газар болгонд нь түүнийг өөрийнх нь зохиосон Дуу- гаар угтдаг байна, Юрий Михайлович ажилч- ны гар бүлд төржээ. Түү- нийг хүүхэд байхад дайн зхалшээ. Эцэг нь фронтод амь үрэгдэв. Гэвч хүнд хэцүү энэ үед авьяаслаг жаал хүүг анхааралгүй ор- хисонгүй, хүүхдийн хөгж- мийн төв сургуульд авчээ. Хогнимийн сургуулийг 1О. М. Чичков Ёстой хөгжмийг зохиолч хүн шиг дүйтэй төгсчээ. Дараа пь армид албд хааж, цэргийн хөгж- мийн. удирдаачдын дээд сургуулийг төгслөөг Харин пионерийн дуу зохиогчийн намтар нь «Манай сур- гууль» гэдэг дуунаас эхэл- сэн юм, Онц шилүүд урсан өнгөр- свөр,,, Наэгэп удаа тэр хүүхдүүдтэй уулаанс тэд- ний асуултад хариулж холбоотын пиоперийн Ш, ТУ, У чуулганы бэлтгэл ашил болон үйл ажилла- гаанд нь оролцож байв, 1987 оны тавдугаар сарын 19-нд сансрын аихны ни- сэгч Ю.А. Гагарин, БХ ПБ-ын Төв Зөвлөлийн ажилтнуудын хамт Нрем- Лийц хананд цэцэг аргалж: байсан дурсгалт сайхан өд- рийг хэзээ ч мартдаггүй. Бас БХПБ-ын 50 жилийн ой угтаж анх гарсан «Зал- гамж үеэ» аяны удирдам- жийг боловсруулахад орол- цол байв. Энэ бүхнийг эр- гэн санахад бахтай бөгөөд улам ихийг хийж бүтээх- сэн гэж бодогдох юм. -- Манай пноперийн байгууллагын ажлын агуул- га, хэлбэр, арга зүйт 0о- ловсронгуй болгоход та их хүч чармайлт гаргаж бай- на, Энэ талаар хойшид юу хийх шаардлагатай бай- на вэ? -- МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны урилгаар ирж ХЗЭ, пионерийн ажилтан, есвө- рийн Сүхбаатарчууд, пио- нерийн номпссарууд, багш сурган хүмүүжүүлэгчтэй хамтран ажиллаж байна, Өнгөрсөн хугацаанд В.И. Лениний нэрэмжит БХПБ- ын туршлагыг | биечлэн үзүүлэх «Найрамдал-дру»- ба» өэкпипажийг 15 айм- гаар аялуулан. «Залгамж үе» аяны удирдамжийг пионерүүдийн насны онцлогийг харгалзан нарийвчилж боловсруулав. Мөн холбогдох байгуулла- га, хүмүүстэй хамтарч пионерийн дүрмийг шинэч- лэх, «Зад угаагч» аялуу- лах, пнонерийн онцлогийг зөв хэрэглэж сургах ажил зохиож, «Дөл» тоглолт явуулж, пнонерийн ажлыг цаашид улам боловсронгуй болгох, пионер сурагчдын амрах боломжийг улам сайжруулах, техникийн сэт- гэхүйг хөгжүүлэх. талаар хэд хэдан чухал тогтоолын төсөл боловсруулахад санал бодоо намэрлэлээ. эвт бидэнд хийх зүйл их байна. Тухайлбал пно- нер бүрийн санаачилга, бне даасан үйл ажиллагааг хөглгүүлэх тодорхой, шинэ ажил зохиох хэрэгтэй са- нагдана. Ер” нь пионер бүр хамт олныхоо өмнө тодорхой үүрэг хүлээ», ту- хайн үүргийг хэрхэн бие- лүүлснээ хамт олноороо ХҮгВүдиэн сурах хэрэгтэй -- Пионерийп дүрмийн заалт бүрийг пионерийн хамт олны ажлын үндсэн хөтөлбөр болгох нь чухал байна, -- Пчопер бүр өорийл байгууллагын түүхийг сайн судалж, тэгснээрээ улс ор- ныхоо хөгжилд тодорхой хувь нэмэр оруулахад цаг ямагт санаа тавьж байх нь чухал юм. -- Пионерийн хамт ол- ны цуглаанаар зохиосон ажлын дүнг хэлэлцэж, хой- шид зохиох ажлыг ярил- цаад зогсохгүй хэнд. ямар дутагдал 08йгааг шүүн хэ- лэлцэж байх нь ашигтай юм Ингээд бидний хамтын баяр БХПБ-ын 60 жилийн ойг тохиолдуулан өсвө- рийн Сүхбаатарчууд, пио- нерийн комиссарууд, багш сурган хүмүүжүүлэгчид, «хүүхдийн төлөө авьяас чад- вар, зүрх сэтгэлээ зорпулнс яваа бүх хүмүүст чин сэг- гэлийн халуун баяр хүргэг, Манай сонины ун- шигчдад халдаж та юу хэлмээр байна. Социалист эх оримы- хоо жинхэнэ эзэн нь бай- хын тулд эрдэм цомд шам- Дан суралцаж, ажилч ун- чээигүй, авьяаслаг хүмүүс болохыг хүсэн ерөөе. Ярилцлага авсан Н. ДАРИЙМАА ЗОХИОГЧ байхдаа: «Пионерийн дуу зохигч гэдэг энэ алдраар би ба- хархдаг юм, Энэ бол хам- гийн сайхан алдар» гэж хэлсэн билээ. Тэрээр хүүх- дүүдтэй амьдралын хамгийн чухал, хамгийн ноцтой асуудлуудын тухай ярьж чаддаг. “..Концертын үед їОрий Михайлович төгөлдөр хуу- рын ард суугаад «Хүүхэд пас--энэ бол чи бид хоёр юм», «Нэгдүгээр ангийн Наташа», «Гөлөг» зэрэг Дууг тоглож. эхлэхэд тТан- хим, тэр битгий хэл авар- га том цэнгэлдэх хүрээ- лэн ч тэр аяараа даган дуулдаг юм. Харин хүүх- дүүд хөгжмийн зохиолч- доос чухам юу хүсдэгийг та цар мэдэх үү? «Бидэнд дуу зохиож өгөөчї» Зөвхөн ийм Л хү- сэлт хүүхдүүд тавьдаг ажээ. Лениний. Комсомолын шагналт, БХПБ-ын Төв Зөвлөлийн гишүүн 10. М, Чичкойаас ч хүүхдүүд ииг гам, хүсдэг юм. Энэ бол хогисмийн зохиолчдын хувьд хамгийн үнэтэй шаг- нал билаэ. Т.ДАВААДОРЖ Слова Петра Синявского Музыка Юрия Чичкова ПЕРВЫЙ ВАЛЬС Тихо зпеия тополями, Нрушит ветер, Чем-то похож Этот вечер... Припен: Бсе мы немножкно волнуемся, Все-мы очень їкдали Музыку перного вальса В школьном зале. Всюду мелькают веснушки, Косы... ленты... Кружитсл вальс, как с подружкой, С песней этой... Припев: Месяц с весёлой птрустинкой Словнд клоун... Беггєт вальс по пластинне Сиова... сиова... Припев: на экзамен -8ВЫЭ БЭХ Өаллиэ тингиэаинх ОоиВлхйиыы Иввсшлшлах 5пасоишиилышнэ яишшишлишишаа /пимшлас2) аз ?ахсимал х-8вэпллиллыа иишиимлы214 шэвплимлэн оххиихы “ллиилолхєг сшжнэшшин шашныг йшшсиль . Шин 22222221 л |. совлолтїпн "хүүхдийн. ШИЛДЭГ зохиолчдын БҮТЭЭЛЭЭС | бүн-эүэнтүет: на УИКОЛАЙ БОГДАНОВ ї 301) (гтууУЖИЙН хэсгээс) Н. Богдинов 1920 оны | бичиж нэрд гарсан зохиолч | Ницолай Богдаполын «Гай- Чєпйн зөвлөлтийн шионер| юм... Лениний иэрэм- курагчдын үйл амьдралын | жит БХБ-ын 60 плийн «эдэвтэй олон сайхан туун | ойд зориулан манай сонин! хэсгээс нийтлэв, халтай хүүхдүүд» туужийн Иїнонерийн удирдагчид тохиолдсон жигтэй яв- дал Ойн бөглүү замаар цүнх | барьж, калибрь буу үүр- (окэп: иөгөн залуу ярл: бай- лаа. Бас чандага хүүдийд » хийгээд давхар үүрчээ, соо Аварга том моддын дун- дуур гэрэл бараг үл нэрт- ранэ. Их халуун өдөр бай- сан боловч ойд сэрүүн, эа- мын шороо чийгтэй бай- лаа. Эргэн тойрон нам гүм, шаргалтан үзэгдэх овгор том үүрэн дээгүүрээ шор- гоолиоины сүржигпэн гүйл- лэх пь сонсогдоно. | Залуу ар зогсон цүйхэн дох луужиннгаа харав. Зам өмнө нь гурав салаалжЭэ. Алпинаар нь явбал таарах |(бол7 Хүн амьтны ярилцах тэрэгний дугуй чахрах-чи- мөэ үл дуулдайа. Эргэн тойронд модпоос өөр юм нүдэнд үл торно. Замын уулавар дээр эрээн даавуугаар чимсэп хүспы ёлоор байх шиг бо- /лоход нь: -- Мордва савдаг гэдэг л зиз байх даа гэн: өөртөө хэлтэл нь: 20-- Савдаг нь ч сандаг байш, харин хүү минь 09- рийгөо хичээ гэм: өнөө хус- ны ёзоор нь дуугарсиаа өн- дийн хөдлөөд, эргэхдээ пэг вмгэп болчихов. Залуу зог туслаа. Хуучны богино цамц, олоп давхар байзал омсол, эрээн ноосон ал- чуур мерөндеө тохолг, даа" руу алчуур духан лөэрээ эвэр гарган зангидсан эм- гэй дөхөн: ирээд! -- Нүүрэндээ галтай хүү, хэрэг зориг хэнд вэ? гээ үлгарт гардаг шиг асуулаа, «Краспый май» хамтрал орох гэсэн юм аа, эмээ гэхэд нь: -- Өө, бид түүнийг чини» «Брехаловий» тэдэг юм. Зам нийлэх зюм байна гээд ул тапих залууг гайгүй сайн харсиаа цүнхийг нь узчихээд: -- Та юун хүн бэ? гэж хүпдэтгэнгүй асуужээ. -- Пионерийн удирдагч байна аа, эмээ ! -- Бэ харла, харла гэл, лиоперийн удирдагч гэнээ гхамаг хүүхэд чинь алга | болчихсон, та тэнд юу хий- Їнэ дээ! -- Яаж тэж? -- Хачин хүүхдүүд бай сан, хачин л алга болсоп доо. Тэд одоо хаапа бай. тай вэ гээч! гээд эмгэн ха- лаасиаасаа савангийн өё- дөс гаргая: ирээд: -- Энд суун байгаа даа гэв. -- Наадах дотор чинь их шахалдуу байгаа байх даа... 1. т- Хүүхдүүдийг болгоод чапачихсан ,Мээрээ: шүү! -- Хэн тэгдэг билээ? “аш ЖлэЛж) эогтуларц ШЭРЧИНЖ.) КВТВУЛВ, тол 2-2 алга болсон ИРСЖЛРЖҮ) ЭРҮҮДОТК-1 ҮСҮЛЛЖЛ СУИС 177 ”ЕРЭМ) СЕос5х) саран юм. гэлс мэднэ эр, амаргүй га- аар шүү гэж эмгэн дүрс- хийснээ: Ч -- Мэг бүлгийг нь саван болгоод чаначихсан, нөгөө тэг бүлгийг нь боол бол- гоол аваад явчихсан, Эр- чүүл цөм тараад алга бол: сон. Айлуудад «хар хоо- лой» тавьсан чинь, тэр нь өорөө элдэп юм бурж бай- даг болсон! гэсэнд: Ёо, ёо, лут юм бай- на даа гэл: пнонерийн удирдагч жуумалзар, НУу- дарган баячууд, тэднийг дагалдагчид хамтралын туУ- хай элдэв балай цуу дэг- дээн байгааг аалуу эр мэ- дэх болохоор эмгэнийг то- хуурхангуй харав, «Ингэж залах гэж бай- даг аа. Сууринд очоод ху- лал хэлж байгаа нь барнг- дахтай хамт яах юм бол оо, «Хар хоолой» элдэв юм өөрөө ярьдаг гэдаг нь ч яа- хав, радпо байж таарна» гэж: пионерийн удирдагч бодон, Бөглүү замаар хоёул ултал явлаа, Пионерийн удирдагч ядраад зам хөнд- лөн ургасан нарсны үнд- сэнд бүдчих боллоо. Гэтэл эмгэн үлгэрийн. түүдэг Утас шиг огт аяграхгүй бөн- дөгнөн явсаар ажээ, Зам уул өөд хэсэг өгс- соноө огцом эргэхэд өмнө нь том эрэг тааралдаж, тэндээс холын бараа Хха- рагдлаа. Нарс, гацуурын орой сэр- вийлцэн харагдах тэнгэ- рийн хаяа хүртэл намаг үргэлигилиг, бут, хар но- гоойп зэгэс, шар ногаооп хагд шагшуургалан урга- жээ, Энэ уудам газрын ллихгүй хэсэгт цэцэгт нуга үзэгдэнэ. Гурван талд өн- дөрхөн газарт сүм байна. Тартээ алсад их мөрөн гялтганахтай, үгүйтэй ха- рагдапа. Пети хэсэг хари зогслоо. Мешерснийн ал- дарт пам дор газар гэдэг янз. Хүний мөр гараагүй олгон нутаг аа! Москвагаас холгүй хүний хөл хүрээгүй ийм зэрлэг газар байпа гэн: санаанд багтамгүй. Шинэ Ч ипоперуүдийн байх газар яг мөн дөө, Энд пионерийн удирдаг- чаар ирэх гэж зүтгэсэн нь талаар болсонгүйд залуу, гийн. зүрх нь балсап цо- хив. Петл урагш сэм явчих- сан эмганийг гүйцээд, ган- ганы ирмэг дээгүүр араас нь явлаа, Эргийн дагуу үргэлжилсэн нууруудын халуугаар балархай зам тахирлан оджээ, Удвал цэцгийн алтап орой, сараанын цагаан од зайгүй алаглаад, нуур цөө- ром үнэхээрийн нүд булаа- иа, Гапцхан нуурт л юу Чч байхгүй байлаа, Эрэг орч- мып ус сүртэй харлан, нэгхэн Ч улвал, нэгхэн Ч сараана үл үлэгдэнэ. виз дэр, мбн олон амьтан үйнс үхсэндээ зайлуул, За- гасных нь ихийг яана, Шуг налаас л болж байгаа юм. Лусын өзэмшил рүү гар дүрэх хэрэг юу байх ва! гээж, эмгэнийг хэлэхэд пио- нерийн удирдагч! Хэний, хэнийх нээ? гэж гайхав, -- Эндхийн эзэн нь лус юм аа.Энэ нууранд айлын ганц хүүхэд загасчилж байгаад үйчихсэн юм. За- виар хөвлс яваад торонд орох шиг болоод алга бол- сон юм. Эх нь пуурвн дээр очиж, орилж. бахираад «Эвий минь хүү р минь юупйд намайгаа орхичихов? Би чинь гапцаараа яйла!» гээд уйл дуулжээ. Нуу- рын эзэп үүнд нь залхаж гүйцээд гарч ирсэн нь хав хар, зүүдэнд ормоор амь- тан байж гэнэ. Тэгээд «Та эндээс яр, танай дүрсгүй хүү чинь тор хаяад сэлүү- рээрээ цохиод амар байл- гэ- дээр сууж, нэг нь балин хуур татаж, нөгөө хоёр нь Биднийг цохих гэж оролдсон, Бидиийг цохих гэж -у хүссэн Тэрпий нь бид хүлээгээд Дэмий огт суугаагүй гэж дуулах ажээ. Тэр гурав эмгэн залуу хоёрыг шоолонгуй хараад: (9! | 1 1 4м. П 7 замын тоос хуйлран ход: Ё ров. : -- Савсаг юмнууд гэн эмгэний бувтнахад - ! -- Юу, юу| гэж залуу асуув. З -- Гурван өөр тосгоны улс байгаа юм, Саяхан цэргээс халагдаж ирсэн юм. Хоорондоо найплаад 222710. Ё171::::5:233 01349) гахгүй болохоор нь усан одоо огт салахгүй, | ” ь х. 1 дорхн агүйд хорьчихсон. ЭГ ХЖары НВРУГОЛ АВЧ тосгон дамжаад явлс байх Одоо мипий зарц болсон. дөхүүлээд өгье гэсэн бос юм гэж эмтэн хэлээд хурд- Нуурыг минь зүгээр байл Ч 2 олап алхав, | гаагүй хүн сайнаа. үзэх- | “08! ЭМГЭй талгаараа уур : | ГҮЙГЭЭД Халэна87) “Хөөр: тай зайгасанд цаадуул нь ГҮргэлжлэл нь дараа- ХИЛТЭҮВГЭрТЭЭ будан хүс морио ташуурдан давхиж, чийн дугаарт) ї ! мүүст тэр вовлопнгоо ярь жээ, Түүнээс хойш Өи нуураас айж, «Догшин ч 29 нуур»гэдэг болсон юм даг СУРЛЕЧИЙН БИЙРЭЭР гэн. Нуурыг өпгөрч явта эмгэн алсыг зааснаа яараг залбирал, Ппоперийн удир дагч харвал намгийн дээ татсан ногоон униар дунд хупий дүрс бүртэлзэн байв. Тэд усан дээгүүр хуурай газар явж байгаа їюом. шиг? том том алхлан явах ажээ. Петл нүдээ арчсанаа үүрсэн буугаа авав. Гэтэ. хий үзэгдэл алга боллооЛ -- Харав уу? Өглөө Луй сын тань хүүхдүүд, бидний ярихад яг үзэгдэл ИЛДС | биз дээ гэж! омгэн ширэг” нөхэд | ї -- Өнспедиц явнаа байл? у гүй... Эсвэл галлюцинацет болж. байгаа байх гэхэд нь” -- Түй, хэл ам хугал” чих гзсэп яасан айхтар үг? вэ, Гадаад хэлээр бол тэг дэг байлгүй, бидний. мэдт дэгээр бол лус л байна! гэд 7 | эмгэн уурлай, НЧ Эмгэний аймаар юмд уурлан бувтнахыг, ярьж дуулахдаа, бас халууцсан? даа Петл бүр урам нь ху-// гаран, үл мэдэгдэх хара! хуй ертөнпцрүү орж мэт болжээ. япаа Гэнэт ард ив хонх иии-? ї гэнсэнээ баян хуурын дуу хангинан, тапил дууны ая: чих дэлслээ, Петл баярлап эргэл ха: рав. Хос морь хөлөлсөн тэрэг бөөн тоос босгосоор тэдиийг гүйцэн ирэв. Цар- гийн саравчтай малгай өмс» ШУВУУД ИРЛЭЭ, Нийслэлийн 29 дугаар тусгай сургуулийн 86- 1: Є9 аигийн сурагч ЭНХТУЯАГИЙН” ИБвэннАыг 22 -- Маиай зид хэн ч тэ: -- Догшни нуур гэдэг сөн гурвай палуу үеэ | зурсал зураг с 5 2 3 2 | 15) эээхэээтээ ЖДО”с1-ЛЭ”” л УР ох гиггөсс Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ | 7 “майёлгэл Б-ы--и С- 14 ёс : , ЦЛДЭЭЖЭГҮС ТА--Б487 41:00 Өр Мүлбаагсйыы ис 538 1 л - 11, » 114 1 Зиа шийт Улсын хавлглийн цомбийагад хэвлэв, ИНДЕКС--14:4077777 ан ир УЛЛ2авлаэл. : шэ---ш- 2 8ЁД 1 - гэ”! -- ! -- 1 477: | | Ї Г-.ЛС- /У-: Га: Цан | | | : | Їнэ 8 | (6:4)-| х Пияа | Бэнээн | 11114 ? Н| 1 | | ( бод | | ! | 25 ЁШЭУЯ! | Тив | үнс | 1! |Ё-23 зэ дэх жилдээ (1 “гмМмА1 (1780) . 982 ӨНЫ 5 ДУГААР САРЫН ад. 1 БЯМБА: є С 4 1 ТїїлТ 81 ЖШИТ БҮХ 907 1 17) 1 5 2,111, СЇИ141 3 Г гїЧ ЮҮ. ХОЛБ Ы | Шлшод ло лсэйтыс, 555 в! ч “ТҮЛТА ГҮА ТГ т 119014 д Ё 5 / ХЭ.) 1 ЗХУКН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ. ЕРӨНХИЙ НЛ- ЖИЛИЙН ОЙГООР В.И. ЛЕНИНИПЙ НЭРЭМЖИТ зрухүү Тт ГҮ 4 «Л СМ РИЙН БИЧГИЙН ДАРГА, ЗСБНХУ-ЫН ДЭЭД БҮХ ХОЛБООТЫН ПИОНЕРИЙ - БАЙГУУЛЛА- | (3.45 сг 2-445.4.44.41 эөвлөлийц ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ДАРГА ЛЕО- ГАД ИРҮҮЛСЭН БАЯРЫН ИЛГЭЭЛТИЙГ НИИТ- - НИД ИЛЬИЧ БРОЖНЕВЭЗЭС БХПБ-ЫН 60 лэв. ” БХЛКЗЭ-1 ИН Өсвөрийн Ленничүүд ээ! тийн тухай сайхан дурсам- Манай оронд жил бүр угаа нх Лейппий амьдрал . с в и, Леннинїй нэрэмжит жийг цаг ятлагт халгалж олон зуун шинэ сургууль, үйл ажиллагааны жишээ- “ БХЯНЗЭ-ийн ХЇХ ия Бүх Холбоотын пиолерийп явдаг юм! Манай мам пионерийн ордой, сувил« | тээр хүүхэд багазуудыг хү- ал 1982 оны тавдугаар байгууллагын 60 жилийн нх сурагчдыг хөдөлмөрч хи- лын газар, пионерийн ла- мүүжүүлэх нь. пионерийн (-. Хурал 18-наас 22 хүртэй баясгалант баярыг тохлол- чээнгүй, эрдэм номдоо герь байгуулагдаж | байна. байгууллагын гол аорнлт сарын, ! дуулан Зөнлөлт Холбоот Ул шамдамтгай, ахмад үеийнх- Зөвлөлт төрөөс та? мөрт | мөн. Кремлийн их хурлын ор« «мн Коммуняст: Памын Төв вийхээ уламжлалд чин өгч байгаа бүх зүйлийг Ияопер байх жилүүд бол допл: болов. Хорооны өмнөөс та нарт бо- үнэнч байхыг халуунаар үнэлэн: хямгадаж, хөдөл- иргэний. эрхэм чанарууд лон танарын удирдагч, багш эртэлзэн зорьдог болгон | шөрч хичээнгүй, мэдлэг төлөвших маш сайхан | цаг “ ЗХУИН:ын... Төв Хо- вцэг эхчүүдэд чип сэтгэлийн хүмүүжүүлэх Талаар пно- чадвартай, эх орныхоо өр- үе юм, Бүлэг, бүлгэтийн рооноос БХЛКЗ9-ийн ХЇХ хадуун тэндчилгээ дэвтүү- нєрийн байгууллагын хийл: винч хямгач Эзэн болж өсч амьдралыг жинхэнэ орги. нх хуралд баярын бичиг мье, байгаа ажлыг өндөр үнэл- бойжигтун! Сургуулийн ши- луун, ашиг тустай. ижил ирүүлсэн. байна. Зөвлөлүүднйн орны пяоне- дэг юм. Өсвөр залгамж рээний ард, техїинкиййн ду- үйлсээр, байлдааны болан рийн-ба| 1 Өушгэрчи БЭСүхэээ үеийнхэн ухаалаг сэргэлэн, гуйлаид туршлагын талбайд хөдөлмөрийн гавьяРцы балт- 4 ЗХУНР Т Хороо- лон өөрийн. дайчин, дир- ӨРдэм мэдлэгт тэмүүлэлтэй | иийгинйН | идэвхтой ажил | руудтай тогтоосон бат бэх ЭХУКН-ын Төв Хорос 8ГЧ 275 холцшвин тДӨНд амьдралын баяр биясгилан- | хийж байхдаа | өөрсдийгөө | найрамдлаар баяжуулах хэ- ны ерөнхий нарийн бич- 5 Е тай социалист ах орпоо ха- үнд бэлтгэгтүш! Зөвлөлт рэгтэй юм. Цовоо сэргэлэн, гийн дарга 2ОБНХУ-ын БУгэр, МА өлррыэн ы-12728 лууваар хяйрладаг болон ТЦлалнал Бүгд Найрамдах дуу, хөгжөөнтэй сопирхолтой Дээд Зовлөлийн Таргуүт рэн янхиэ, Наалт УНРан эсч байгаа нь биднийг баяр- Холбоот Улс бийгуулагдса- аллал, тоглоом спортын лэгчдийн дарга ХМвопий 487, хвшуүкла! 4 хүүхдл луулж байдаг юм. : ны 60 жилийн ойг манай уралдаан тэмцээн бүлэг бү- Брекннев их хурал дээр уг юмжуннст айгууллаги орны ард түмэн энэ онд ёс- рийн дагуул болог, элаэв болж өргөлтөлөө |гайхам- Эрхэт хүүхэд багачууд лоп тэмдэглэх гэж” байна. Ах Ё БЭГӨЛ) хэлэв. зийгт батыг туулшээ, Ийл- та шарыг айх амгалан тэн- ДҮҮХбҮх 6 їл БайрАйдах 263 Өсвөрийн БОХЭГЭЛЛВ Үс 73 | 5 иєрийн байгууллагын он гэрийп. дор. амьдруулахын эм 15 ХОНРИНЛҮНИЙХЭЭ 21 Та иар бол шШЭүЛЭЭ 4 Эны “ БХЛНЗЭ-ийп Төв Хог дарааллын бичиг нь манай тулд, та нарын хүүхэд ахуй ратдлыг бэхшүүлжс ЭХ ад 1 цЭЦЭЕ Ү ТУГИЙГ рооны нэгдүгээр нарийн олон үндэстний Эх орпы цагийг аз жаргалантай, баяр Оронтгинт риациенилч” /байт- БЧЭУЛлан, Заан загөлдөр бичгийн дарга Борис Пас: алдарт намтрын салшгүй | баясгалантай байлгахын гохүн| мЭргтортэлг4с тухов тайлан илтгэл хийв, хэсэгт юм. Зөйрлөлтийл хү тулд нам, аповлолтийн ард өндөрт оргон иандуулж мүүсийн олон үенйихэн | түмэн бүхнийг хийж байна. Компунпст архэм, дээд. | байгтуш Зөвлөлт Холбоог 5 Их хуралд 41 сал тиоперийп хамт олны Ддо- Манай намын ХХҮТ их хур зорилгын төлөө ухамсартай Улсын Коммуннст Ийтын , х хур тор үзэл суртлын хатуу- лаас болойсруулсан толойн- тэпмцэгчдийг өсгөн бойжуу үйл хэргийн төлөө тэмцэлд номсомолчдыГг төлөөлсөн тєил, хамтач, нөхөрсөг үл- логөөнүүд энэ эрхэм ариун Лахад ийм, комсомол 00- хэзээд бэлхэн бийгтун! таван мплнган төлөөлөгч їййн апхны сургуульд су- зорилгод чиглэж байгал лон сургуульдаа тусалж, 3 ирээ, 1. ралцаж, ийонсрийн бүл- юм. - Л, БРЕЖИЕВ П оаЛд ї 5 84 (871184025 гада» дын 110 орны ралуучууч | оллжтошьУЛаБҮЄтЛЛтАЛТД 269 рхштжшттлшлїєошєшттелсєглэглтүлцтоЕт дын байгууллагын төлөвт 2 логчид, олоп улсын залуу», чууд, оюутны байгууллан гын төлөөлөгчид Оролдотл байгаагийн дотор МХЗ ийп Тов Хорооны яэгдү гээр парийн бичгийн дарга Л. Түдэв тэргүүтэй мовнгөн лын хувьсгалт залуучуул лын “эвлэлийн төлөөлөгчид | оролцов. ! " БХЛКИЗЭ-ийн ХЇХ-их | хурлаас сонгогдсон БХЛК ЗЭ-ийн Төв Хорооны анх- | дугаар бүгд хурал болж Б. Ц, Пастуховыг БХЛНЗ Э-ийн Төв Хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн даргаар дахин сонгов, » БХЛНЗ9-ийн ХЇХ их дурлаас ЗХУНН-ыл Төр Хороонд, ЗХУКН-ын Төв | Хароопы ерөнхий парийц |. бичгийн дарга, ЗСБНХ | ын Дээд Зөвлөлийн Хэв “ гүүлэгчдийн дарга Лео Брешиевт илгээх, баярын захидлыг санал нэгтай батлав. 5 1) " Их хурлыц төлөөлөг- « чид зэвсэглэлээр хөөцөл- “дөхийг зогсоох, домийн дайны аюул зацалыг арил- гахын төлөө”тэмцлээ хүч -оотай болгохыг уриалиг дэл- ша хийн, залуучуудад уриалга. “ОТОргадай204777-0264203, : гүүгээ Тавдугаар сарын Мосива, Улаан чимэглэгдсэн энэ бүр ч онголөг, байв. 8, НИ. нэрэмжит БХПБ-ын жилийг ойд бүрээс ирсэн шигдрэн жагсчээ, сэн байна. төлөөлөгчид дайчин чиний мапзолейн чид, БХЛНКЗЭ-ийн з Хорооны нарийн дарга иар, нам, мол, 19, талбай, Өсвөр үеийн балр баясга» лант инээд, цог золбоот ал дуугаар дүүрч, өнгө он- гийн цэцэг туг далбаагаар талбай сэтгэл татам үзэсгэлэнтэй сайхан Лепиний 60 оролцохоор Зовлолт орны өнцөг булан өсвөрийн Ленинчүүдийн төлөөлөгчид Мон БХЛНЗЭ-ийн ХЇХ их хур- ЛЫН ЗОЧИД, телөолоГЧНД өнэ талбайд хүрэлцэн ир- Өсвөрийн Ленинчүүдийн ах нарпыхаа хамт Б. И. Ле- хүндэт харуулд зогсоцгооно. Мав- золейн төв индэрт зөвлөл- тийп нам, төрийн удирдаг- Төв бичгийн комсо- пиасиерийн хөдөлгаө- ний ахмад зүтэлтнүүд байраа эзэлжээ, В. И. Леинпий нөрэм- юнт БХПБ-ын Төв ӨВ лөл, Москва хотын пно- исрийн зөвлөлийн тугуу- дыг пионерүүд хүндэтгэл: тэйгвэр авчрахад, талбайд мгагссан. өсвөри Леини- чүүд -- Бид хамгийн түрүү төрөлх хайрт Коммунист цам, агуу их Лепиид хас луун баяр талархлаа илэр- хийлье! гаэд сэтгэл ДОГД- лом. баярын тэр мөчид Зөв- лолт орны өсвөр үеийнх» ний нэрийн өмнөөс Аугаа ихуо Лепиний мавзолейд хаврын цэцгийг хүндэтгэн өрголоо. Энэ үед А. Холмиио- вын сохиосоц «Лепиний тухай дуу» талбай дүүрэй цуурайтанс байлад, ЗХУКН-ын Төв Хороож: ны ерөнхий иарийп бич гийн дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Төргүү- лэгчдийн дарга Л. ИҮ. Брежнепээс БХПБ-ын 60 милийн ойд ирүүлсэн бал- рын илгээлтийг БХЛКНЗЭ- ийн Төв Хорооны шэг- дүгээр нарийн бичгийп дарга Б.Н. Пастуховыг уншиж сонсгоход цугла- рагсад сэтгэл догдлон, ха- луун дотпо хүлээн авлаа. -- Өсвөрийн Лепип- чүүдийн дотны нөхөр Лео- нид Ильнч Брелсев Танд бүх дэлхийн хүүх- дүүдийн аз жаргалын тө- лөө, энх тайвны толөө цуцалтгүй тэмцэгч аз ягааргалтай оронд ямьдарч | ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮДИЙН байгаа воплолтийн өсвөр үеийнхний баяр таларх- лыг дэвшүүлье, Ийм хүндтэй сайхан үүрэг бни- ДоНД ногдсонд Сэтгэл маш их догдолс байна гай, Аня Савельева --|) Вид төрөлх хайрт коммунист нам, хайрт эх орон, бидний. удирдагч-- сципий НОМсомоЛД ӨС. вор үе бидний толоо байп- гм хайр: хяламн тарюыг, сурах, дуртай мэөргэлслээ соцгох, сайн. бүхцийг хийж Зүтээх сайхан 00- лолцоогоор хангай бай- дөгт өсвөр Ленинчүүд бид чин зүрхнээсээ балрлал байна гэлээ. Энэ үед Улаан талбайд дүүрэн жагссан. өспорийн: Ленин» чүүд: Эх орон Таны алд: рыг үеийн үед өндөрт оргож явахаа тангараглал! Нам Таны үйл хэргийг үеийн үед нэр төртэй зал- гамжлахаа тангараглая! ГЭМ! цог жавхлацтайгаар батлан илэрхийлэв, Бал- рын хөгшим эгшиглэж БХЛНЗЭ-ийн Төв Хороо- ны шийдвэрээр В, И. Ле- нипий нэрэмжит БХПБ- ыг БХЛКЗЭ-ийн Төв Хорооны дурсгалын улаан тугаар шагнав, /Мосива- гийн өсвөрийн Леөпинчүү- ДИЙН жагсаал эхэллээ, 7Кагсаалд | «Бүх Холбоо- тын шиоперүүд Лениний үйл хэрэгт үйэнч» уриан дор явагдсан аяп болон «Пноперийн бүтээлч хө- дөлмөрийн таван жкил»- ийн гавшгайчид, «Тинмур- чүүд», «Эрэй сурвалж” лагчид», «Ардын ар- УЛААН БҮЧТЭНИЙ ЧУУЛГАН БХПБ-ын 60 шилийн ойд зориулсан Говьёалтай айм- гийн пионер сурагчдын «Залгамшлагч» чуулган сая- хай Алтай хотод болов. Сур- лага, хөдөлмөр, урлаг спор- тын өйдөр амжилтаар хамт олиоо хошуучилж, чуулганы төлөөлөгчаөр сонгогдон орол- цөн: байгаа тэргүүний сураг- чидтай бид уулзаж ярилц- “т- сан юм. Цогт сумын 8 жи- лийн сурагч Энхцэцэг - Манай сургуулийн багш, сурагчид БХПБ-ын 60 жилийн ой угтсап алил- даа их амжилт оллоо. 1-ийн «Б» ангийн | баатарчуудын «Оч» баг сурлага, хүмүүж- лээрээ шалгаран аймгийн тэргүүний баг болж, бүлгэм ажлаараа аймагтаа маань Дархац | хотын 10 уилийн Ш дупдвургуулийд | понорийц тапкнмд/ 777 хоёрдугаар байр эзэллээ. БХПБ-ын 60 жилийн ойн өмнөхөн МПБ-ын Төв Зөв- лөлийн мөнгөн медалиар шагнагдсан мпнь надад мар- тагдашгүй баярт үйл явдал болсоп юм. Алтай: хотын хоёрдугаар сургуулийн пионерийн 21 дү- гээр бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Бүрэшкаргал: ноу ны -- х . Р, БАЯР | 4 мийн залуу халаа» бүл- гийихан, баатарчуудыг ха- ламилан .хүмүүнгүүлэгч тионерүүд, тамирчид, уран сайхны хамтлагууд оролцлоо, Нийслэлийн 150 мяпган өсвөрийн Ле- иннчүүд: «Сайн», «Опц» суралцсандаа, нийслэл хот Москваг үлгэр шишээ коммунист хот болгоход түүпчлэн г«Урснигой», «Сая.саяыг вх. орондоо» олврацид идэвхтэй орол- цол, байгаагаа баяр бах- далтай рапорталш байв, 80-аад оны пинонерүүд хаягдал металл, цаас цуглуулах, төрөлх хот тосгоноо ойжуулах, зү- лэгжсүүлэх, дайны үеийн гавьяат хүмүүсийг эрэн сурвалжлах, өндөр цас- танд туслах зэрэг олон сайн үйлсээр улаан бүч- тэний ахмад үвийн алдарт уламшлалыг нэр төртай үргэлжлүүлж байна. Баярт | оролцогчид шу. дарга хүн бүрийн эрхэм дээд хүсэл «Энх тайвал» гэсэн үг, 3СБНХУ-ын 60 ишшлийн ойг билэгдсэн «80» тоог дүрслэн үзүү- лэв, Энэ бүхэн зөвлөлтийн олоп үндэстний найрамд- лыг улам алдаршуулж, тэд Лениний намаа хэр- хэп бат нягт хүрээлэн, зөвлөлүүдийн орны өсвөр үе коммунизмын эрхэм дээд үзэл, Лепиний- гэ- рээслэлд чиц үнэнч. байд- гийн нэгэн яруу тод илэр- хийлэл боллоо, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ -- Манай бүлгэмээс энэ хи- чвэлийп шилд Т. Бор, Н.Ост- ровский, В. А. Жапибекон, Ю. А. Гагарипы нэрэмжит бүлгүүд шинээр төрөц гар- лая, Бид 1981-1982 оныг Зөвлөлтийн пионерүүдийн үл- гэр дуурналаар суралцах он болгоод тэднээс их зүйлийг сурч мэдлээ, Шарга сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Н. Тамир: -- Би Зөвлөлтийн пицоне- рийп байгууллагын өдөрт зо- риулсан Зөвлөлтийн дуу дуу- лаачдын урлагийн үзлэгт оролцож тусгай шагнал апсан юм. Урлагийн үзлэгт Топхил сумытн Мөнхбаяр, Алтай хо- тын Бүрэнжаргал, Бигэр су- мын Гэрэлцэцэг нарын олон арпап авьяаслаг сурагч оролцлоо, Би олоц сайн най- зуудтай болсон гэв. Чуулганы .үеэр пионер сурагчдын цэрэг-спортын «Дол» тоглолтын аймгийн аварга баг шалгаруулах тэм- цээн болш Алтай хотын нэг- дүгээр сургуулийн Ганбаатар ахлагчтай «Найрамдал» баг аймгийн агарга баг боллоо Мон пиопер сурагчдын урла- гийн хоёрдугаар, шатны үз- лэгт аймаг сумдын сургуу- лнудын 40. шахам сурагч шалгаран: оролцож 9 сурагч урлагийц үйлэгийц алт, мөн- го, хүрэл медаль хүртжээ, Ийлхүү Алтай нутгийн ажилсаг пноперүүд БХПБ-ын 80 жилийн ойд. онц сурлага, гавшгай хөдөлмөрийн амжїил- таар бэлог барин, Багш Ч. МУНАН Сурагч Б. ГАЛААРИД, | н-ит-и---- -----ш-шит--иниишитшшшээшиэшхчшшиэгжиөкшиишшэшл Билл БХПБ-ЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙГООР В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн. байгууллагын 60 шилийн ойг тохиолдуулан МХЗЭ-ийн Тов Хорооны пнонерийн ажлын зөвлөх, Анатолин Георги Зусвийг МХЗЭ-ийн Төв д2Ч | рооны шагнал «Тэргүүпий сэхээтэн» алтан м шагнасныг МХЗЭ-ийл Төв Хорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Д. Дашдовдон Мон монгол, зөвлөлтийн өсвөр үеийнхний найрамд- лыг бэхжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсныг нь тэмдэг- лэш А. Г. Зуевийн нэрийг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит монголын пионерийн бай- гууллагын хүндэт дэвтэ бичиж МХЗЭ-ийн Төв 0- рооны нарийн бичгийн дарга Д. Сүхбаатарын нэрэмист МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Цэрэндулам түүнд баяр хүргэв, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ АНД НӨХДИЙН ТУРШЛАГААР Ховд аймгийн Ховд сумын дунд сургуулийн пионер, баа- тарчууд «Их Лениний үйл. хэрэгт үнэнч байж: анд нох- дөөсөө цуцалтгүй суралцьи» уриан дор явагдаж байгаа 4Залгамж үе» алпаар ам- жилттай аялж байна. Бид тус сургуулийн пионе» рийн танхимд орвол 6-гийн «А» апгийн Д. Нацагдорла нэрэмжит бүлгийн .цуглаайг, болж байв, Бүлгийн дарга Шолпан: - Манай анги 1980 онд Д. Нацагдоржийн нэрэмжит бүлэг болсон юм. Бид пио- нерийн ажлаа улирлаар тө- лөвлөж 7 хопог бүр биелэл- тийг нь дүгнэдэг. Уралдаан бол амжилтын үндэс учраас ангидаа ямар ч ажил зохио- сон түүнийгээ уралдааны олон хэлбэрээр явуулдаг запшил- тай. Мөн Зөвлөлт Назахс- таны нэг дунд сургуулийн пионерийн бүлэгтэй шсефийн холбоо тогтоож сурлага, хү- мүүжлийнп уралдаантай су- ралцаж байна. «Онц дүн , авах», «Сул дүн” авахгүй байх», «Алдарт хүмүүсийн намтар судали! тэдний ми-1 шээгээр суралцах», «Загас үржүүлэх», «Цэцэг тарих» «Гадаадын пионерүүдэд 0а-! хидал бичих» зэргээр 7 хоно- гийг тодорхой нэг сэдэвт ажилд зориулдаг -Шеф Зөв- лолт Назахстаны”пиоперүү- ДИйн . туршлагаар тарггүй | туршлага сурталчлах бүлгийн үзүүлэх ажил, АСТ, радио нэвтрүүлэг, «1:6» асуулт хариултын тэмцээн зохио байна. Ангидаа «МПБ, БХ ПБ-ын түүхэн самналыг хэц сайн мэдэх вэ» сэдвээр асуулт хариултын уралдаан " явуулсан нь сурагчдын со, нирхлыг татсан үр дүйтэй ашил боллоо. Одоо манай хамт олон ишлийн эцсийн . шалгалтад амшилттай бэлтгэж 100 ху- вийн сурлагын амжилт үсүүе лэх зорилт тавьж байна. гэШ.. ярьсан юм. 21 6-гийн «А» ангийн пио, перүүд «Нэг нь нийтийн то, лво, нийт нь иагийн толоо» ходолгооп өрнүүлэц амжмжил- тад хүрч байна. “Вагш: Х. ШИЛДЕБАН х: ТЭ. 49 “нийслэлийн їшОне “сурагчдаас Си Ажилчиц, малчин тариачин, сэхээтаий 1 шүн бүлийн халууп голомтїїоос хөдөлмөрөөрөө шалга рч хоёрдугаар их алдаа Эгч гивркап хуралдаа сопгогдсон дын дээд Зовлолт орон “Ах дүү социалист бусад улс Орчлон дэлхийн өнцөг б ээс “Оролцож байгаа телвологчдөд Хамгийн чин сэтгэлийн - Халуун баярыг хүргэе! Нийтээрээ: Халуун баяр хүргэе. шо5: 29 Халуун баяр хүргэе! е ТМС-ийн сурагч (эрэгтэй): “Үйлдвэрчний ашлэлийг коммунизмын 5 сургууль гэж ! хоёрдугаар “Их хурал хуралдаж байгаа нь ! “Эх орны минь хөгжлийн түүхэнд Эрхэм чухал хуудсыг їзмлээ, ТМС-ийн сурагч (эмэгтэй): Аугаа их Октябрийн тунагаар Ашид мөнхийн замал гийгүүлж Бүх ард эрхээ эдэлсэн Бүгд Найрамдах Монгол Ард Уйс “Ильнч Лепипий ргаллаа " Мх Зерлолтийн 153::4к42 “1 | Түүхэн хөгишийл богпно хугацаанд -8 мэн зовлонт хөрөнгөт бсыг алгасч Эв хамтын гэрэлт оргнд өод Итгэл төгс захиал явна. Пионер (эрэгтэй): Байгуулж байгаа сайхан бүхэн Бадруулис байгаа саруул ирээдүй Балчир иргэд бидпнй төлөө гэдгийг Багачууд бид гүйцэд ухаардаг юм. Пїнопер (эмэгтэй): Ь ЭшоупжЛТЭ "Танхимд сурсан эрдмээ : Ажил хөдөлмөртэй холбон 5, Тал бүрийн мэдлэг боловсролтой Яэ Авхаалшит иргэп болцгооно бид Бие билдар минь гүйцээд ирэхээр Бид ер нь бүхнийг хийнэ нраздүйн жаргалын толөө -Холыг харж, ихийг Бүхаэнэг ”. ТМС-ийн сурагч (эрэгтэй): -Мэдвэгүй эрдмээ мэдэ эзэмшик - Мэргэшээгүй ажилд мэргэлгиж эрчимжих нь --Їй ТМС-ийн сурагч бид бүхлий -0 ” Тэргүүн зэргийн зорилго байдааг! “Ч АЖИЛ МЭРГЭЖЛИЙН ТУХАЙ ЯРИА Е. ! ахилчии, МҮЭ-ийн : их курлын толвологч, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны алтан медальт Далх- майг-анх ажилд 2 172 Гонголын. Үйлдбэрчний өргөсөн. “баярын ) болсон юм. Линотип гэ үсэг өрдөг, автомат-ашил- байпа. Бид 1000 үсгийн 2 лагаатай, өндөр бүтээмШш- тамдогт тутамд 0,5 ху- тай машин, Би «Н-.7» вийс илүүгүй алдад тар» маркийн маший дээр тапал чанарын хувийн ажилладаг. Мэдээжээр тэмдэг авдаг. Би чанарын. , анхандаа хэцүү байсап, тэмдгээ-1979 оноос хойш Даруулуудаа. бүрэй” нү. хадгалж байгаа, дэлж чадаагүй учраас Хүүхдүүд | ээ! тҮсэг тун ХУЛСОНТҮҮ ГЧУГК орөгч үнэхээр сайхан мар- ! АЛДДАГ ядаВС шил шүү! Би ик шан- ” улсын хэвлэлийн комби- бичгийн жирийн. машицыг ТО Сый! 3 5 бүгд Мэднэ. Яг түүц шиг мөртөө 90 үсэг, тоо, тэм. 5 ДЭГ бүхий Даруул бидний “ “Торгүүций аишлчин 8-, машинд байдаг юм. !їЯ- ОроОхой “Эфирийн ашилчип надад Цэцэгмаа ярьн Л... Цэрэнбүшид, (одоо БН үнэхаар , мартагдашгүй МАУ-ин хөдөлмөрийн олон сайхан зүйл явдал - Би пийслэлийн 10- баатар) даруулуудаа ер тохцолдсон. Би 10, Цөэ- Йн гуравдугаар сур- харахгүй, завхөн |матбе дэйбал даргын аохиолы бүүд техник мэргэжлийн сүфргуулийн илэрхийлэлтээс. ТМС-ийн сурагч (эмэгтэй): Сурлагын онц авиилт гаргаж Сурсан бүхнээ ашил болголс “Ажилчиц ацгийн халааг авах Аз паяагаараа бид бахархдаг! Цэцэрлэгийн хүүхэд (эрэгтэй): Та пар биднийг цэцэрлэгийн хүүхэд сэж Таал: байгаа биш таньш байгаа д даа Мапай цэцэрлэгийн багш их хуралд суул байгаа юмсан Энэ олоп хүпий дундаас эрэвч бид олж чадахгүй л байна шүү Эрэгтэй: Бид уйлдаггүй, ДУУЛДАГ - Этэгтэй: Бид урвайдаггүй, шгээдэг Эрэгтэй: Магпай багш тараг, сүү их огдөг Этэгтэй: Тарах болгонд чихэр өгдөг Ппонер (эмэгтэй): Алдар цуутай манай памыа Арвай наймдугаар нх хурал Нэг жилийн өмнө энэ тайхныд Нээгдэж, байсшаг санаж байна. “Хїйрт удирдагч халамжлан хүмүүшүүлэгч Цэдэнбал гуай тэр нх хурал дээр хүүхэд бүрийн сайн сайхны төлөө Хамтаараа их ажил хийгэ гэж М хэлсэн үгийгбид өпөөдөр сайн санал: байна. Пионер (эрэгтэй): Ах зах хүнийг хүндлэн хайрлак Ажил ходөлморт амжилт гаргах Эрхам сайхан чапарыг сурч яваагаа Энэ өдөр тандаа балртай хэлье| Пнонер (эмэгтэй): Наран адил ивзгээсэн Нам татаараа бахархдаг бид Насан багаас хүмүүлгүүлсэн Нам тандаа балрладаг бид Дөрвөн пионер: Ард түмнээ залгамшилж Ахмад үеэ өргөмшиллнс Нам засгаа хүрээллс Найрамдал нөхөрлөлөө хүндэлж Арвич хямгачаар заншил Ариуп ходөлмөрөөрөө самцая Социалист өмчийг хайрлан Сопор соргогоор хамгаалцгаал! Ходолторийн баатар: МАХН-ын Тов Хороо, Хүндот удирдагч Цэдэнбал гуай Бидний туулсан замыг маань цэгнэн: Байгуулсан үйлсийг маань үнэл Утга төгс баярын бичиг гардуулсагд Урамшиж байна, зоригяшж байна. Нийтээрээ: Урамшни, байна, зоригигии: байна. ТМС-ийн этэгтэй, эрэгтэй сурагч: ХХ ХОЭЭХЭЭх хос ташин ЛИНОТИПЧ САЙХАН МЭРГЭЖИЛ моо хоёр дахий давуулж жин. Сүхбаатарын үсэг орогчоор ажиллан, байсан ууган: үйлдвэрт алигллаж байгаадаа. цаг үргэлис балйрлай бахархан явдаг, ши шийшишийшиий шишииййишишийшиниййнишинйииинййшийшииийшишиишишишинйииишишишин Эблэлийн: ХИ их хуралд | Өргөн дэлгэр нутагтаа 1 -1 Үнэт баяагийг бүтээж |006 Өндөр барилга сүндэрлүүлж Үйлдвэр уурхай сүмбэрлүүлж Оньсон техїийн ззэзгїйн Олон бүгдээрээ мэргэжин Орчип цагийн хөгжлөөр Орон улсаа цэцэглүүлд-- Ажилчип ангийн алдар Ашид мөнх баларгугай! Ппопер эзэгтэй: Атрын хөрсөнд ургац халвуруулж, Аягамал цолд цэцэг ургуулас Арпин сүргээ арвай шаг өсгөхөд | Нийтээрээ: Багачууд бид бэлхэн байна. Пнонер эрэгтэй: Үйлдвэр уурхайд машин ззэмшнн Үнэт баллгийг бүтээгчид болохоо Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид Нийтээрээ: Өндөр дуугаар илтгэж байна. Пионер (эмэгтэй, эрэгтэй), Шишилэх ухааны шимийг хүртэж Шинэ бүхпнийг санаачлан хийлг Гараг ертөнцөд нясэн жуулчлахад Багачууд бид хэзээд бэлхэн| 2 Ничтээрээ, Багачууд бид хэсээд бэлхэн 1 ТМС-айн сурагч эмэгтэй: Манлай ТМС-ийг урьд тєнлүүдэд төгсгөж эх орондоо, эгэл олондоо, нам тордоө хайрлагдан ихийг бүтээн: яваа БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, барилгачин Пашиа, оёдолчин Цоровсүрэн, ажилчин Чимэддоїэк, саальчин Хайдсүрэн нар шигээ алдар цуутай. хөдөлмөрийн сайчуул болохыг шҮЭЭЛБ ын зайлна. Дөрвөн пионер: Ашлын сайхан бүтээл таль Арвап зүгтээ цацраг гэж Алс ирээдүйн зам ань Алтан шаргал байс сип Сүүн цагаац сэтгэл тань Сүн далай шиг цалгиг гэн Сүрлэг их хөдөлмөрийн твїь Сүр сүлд бадраг гаж Нийтээрээ: Бид бүгдээрээ сроож байна. Пионер: (эзтэгтэй) Мопгол Ардын Хувьс- галт Нам мандтугай! Нийтээрээ: Ура! Ура! ТМС-ийн сурагч этэгтэй: Молголын Үйлд- вэрчиий Эвлэл мандтугай! Нийтээрээ: Ура! Ура! МОНГОЛЫН ПИОНЕРҮҮД, ТЕХНИК МЭРГЭЖЛИЙН СУРГУУЛИЙН СУРАГЧДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД Улаапбаатар хот 1982 5.21 сан гэї бодоход үнэхээр сайхап санагддаг. Салхан, та нарын удах- Н : 3 хэц, “У“сТӨс шишийн” типитинийн шини гүй авч унших «Мопгол Е 2 к : : ми е-. Ардын үлгэр, домог» гэ- лийн аравдугаар ан рналаа ушшаад л цохиод түүврүүд, Л. И. Брежне гийг 1969 онд төгсөөд байдаг байлаа. Яаж ийм вийн «Атар», «Бага га- сон сайхан номыг оөржс 1 сапалаараа үсэг өрөгч дадлага. эзэмшинэ дээ зар», «Сэргэлт», «Дур- дууслаа. болсон. Сурагч байхдаа гэж би боддогсон. датгг зэрэг зохиолиг Хүүхдүүд: ээ| Мэргэ- дог байлаа. Тэгтэл ашгүй гэсэр хүсий” гэүЭВ8 тардаг өрсөн Бар маа оч гаран шиРдӨн Ё ? 57486 С сацсрын инсэгч ҮН, Гүр. дотроос үсэг Өрөгч ёстой зйшсооЛ дурын 8122 НУ СашуВ МӨН рагчаагийп 45:39 иь сайхан мэргэжил, дээ. : Зөд логтөо авч явсан л Э- 5 9 Яс лийн. комбинатад . үсэг даруулууд руу харис цаг ДЭНбИТ гуайн. «Феодлиз- ЗУРАГ ДЭЭР: МҮӨийн- өрөгчийн 6 сарын курс алдахаа больсон. Тэр ч маас социалнэмд» зохио- 241! НХ хурлын толөолөгч, нээгдэх тухай» зарлал байтугай өдөрт 38» мян- дыг орос, монголхэлдээр Шотипч Д. ЦЭЦЭГМАА нийтэллгээ. Хичнээн их. ган үсгийн тэмдэгт өрөх өрсөп, Миний өрсөн бү. С. ТӨРБАТЫН авсан баярласан гай: сайайа. (стойгоос 76000--80.000 туэд сансрын уудмаар аял- гэрэл зураг” Ингээд л би липотипч үсгийн тэмдэгт орлг, нор- 5 11111111 11 11 "- Хэн | тугалаа харах “юм ба? Хүүхдүүд маань ялга болоод хичнээн бо- лов, гар. мухардал гүйц- яа гэлс тэд. Шуугилдан. арга уурласан цоом ЖоЭЭ хүйртҮон л 1 хаана байна. ХУЛ" мах” (урь дынхаар бол. Брехалорна тосгон) хямтралын хашаа: ныг дэргэд манай аянчид зогсов, Эмган ажаар үнэр- лох мэт шиншсэнэЭ х. шаныы хаалгыг . мөрөөр түлжэй онгойлгоод сэмхэц орж явчихлаа. Пстл араас нь сониучирхан дагав, Эмгэн айл айлын цонх, пин, хаалгаар шагайх бөг гвөд Ттартаа талйг барьсан амандаа шүдгүй түүнийг эмгэн шулмас са рёх на вриО, (Їр өл хуль алгээ. «Цөмөөрөө тариан талбайд гарч дээ» гэм Петя бод- Ш. агтэл эзэнгүй тдост гудамшнаа отгон шар фий- вэртэй, эрүүгээ молчийтөл хуссай епдөр хүн гарч- өөр үг | хөлж ажээ, -- Эхлээд: хүүхдүүд алга болчихсон, урьд шө» нө хамаг сүх, хүрэ. алга болчихлоо! ЮЭу гээч болж байгаа нь энэ вэ? -- Байз гэм, Учрыг пи ольё, Пионерийн удирдагч даг лан дээр суул, чандагаа хамуудва тавиад: -- Маша минь, маар юм ч болц байна даа, Чи цагаа болоогү! байхад битгий төрчихөө- рэй. Учрыг нь оло оо гэж. хэлэв, Алгай царыг япалгуут Потя дарга руу очилс -- Намайг Петл Рмыса- ков гэдэг. Тапайд пионе- чадахгүй та ийр, гайх- нрепээ өмгөнийг харан рийп удирдагчаар ирлээ аотсох гасанд дарга улаа бүч- ээ- Энэ чинь Шагайна тэй! өвөөг орхин эргэлс юу дал| Мапай үүгээр юу гэж явна вэ? гэсэпДд (Өм- Эс Сайн: бай -- Сайн байна уу, хүү! Зов таалаа, Л, ошна гэж ёгөөдөөд: -- Ажлын цагаар дэмий тОНЭМ явдаг чиль юу би. лээ, юунд санаасоноо ийэ? үес шар сахалт, -» Айлынхаа төлөө л --Түргэй ирэхгүй. яав даа, хоёрхон хоногийн тү- рүүпд ирсэн бол,,. Айхтар юм. болоод байна. аа, хүүхдүүд бүгдээроэ. алга болчихоод байна гэл луу алхав, мээн ШИГ сахлаа хөдөлгөхөөс, всуур. . -- Тийм за. Эзэн наё- ныг ч илч хаялаа. Лам ч өргөл барьцаа хомсдоод ирэхлээр өөр сүм рүү ляв- чихлаа, Атк төрж болохтой боллоо. Гэтал гай болоход хамаг аалуучууд маань барилгад япчих юм. « -- Хол уу? р -- Хал хол, Сорон- зот ууланд мундаг гэг. чийн төмрийн завод барих юм байх аа. Нэг хүн ирээд, энэ барилгын тухай гургалдай шиг донгодож байгаад залуучуудыг маапь элсүүлээд явчихсап, Гэтол дарга маань тэднийг лвуу- лахгүй барихгүй. гахийн оропд өөрөө гаргалс өгөөд чИахар, лахар, манайх шиг ийм эг алс яхуйг бїї өмгэд хөгшидтэйгаа хө- дөлгөөд байн дөнгөнө» гэл: байсан. Гэхдээ. танай пнонерийн бүлэг муугүй байсан. бий дээ. Хүн амьтан ам сайтай байсан уу? »-- Ирий юу байх пп, мапай хүүхдүүд сайл бай- сац. Гайхалтай хүүхдүүд байса ом, --ҮТөгөэд хаашаа алга болчихсон юм. --Гайхалтай л хуүхдуүл байсан, гайхмаар л алга болсоп доо гэж өвөө бувт- гэн шал дуугарав, »- АЯ мэдэхгүй? Дарга минь, залилах нь. уу, хүүхдүүд чинь зугтаад яв- мчихсан гаж тойргоор л нэг ярын байгааг та болоод мэдэхгүй байгаа дад, Хаа- шаа явчихсаныг пь мэдэх хүр байхгүй гэсэн, Харин чамийг Л мэдэж байгаа ! 4 байх гэж: налад бодогдоод -- Тэгээд би ладаг- би- байна дал. Чи оготпын лээ7 Пиолерүүд байхгүй нүхээр багтаж чадах сүү- бол би ямар удирдагч байх хээтэй эр дээ! Хүүхдүүд билээ. Төдөнд бэлэг бол- алга болсны хамаг учир | ГОХ Гэж чандага авч ялаа чамд байна лаа| гэхэд дар- юмсан,.гэтэл өвөө хажуу- гїн царай цайж, сэвх нь гАХЦаТЬаар : тодрон гарч. иран. - 1андганд | сапаа -- Үгүй мөн, ярип,аа, зовох явдалгүй ээ, Бид манай хүүхдүүд байж л иномхруулаад авчихил, Мя- байгал гэж түүпий бүвтиа- пай хөгшин өлдэп амьтанд хад инь: дуртайг яана. Пиоперийн -- Байгай ал7 Алив |.,Удирдагч парт ч хайртай улаан | бүчтэй йэг хүүг | Эрэл дарга: узүүлээдэх Л Лээ?- гэхэд -- Энэ хүй бол манай нь ям ахуйн эрхлэгч нөхөр -- Хэдийгл бол хэдийг шооын тө танилцуу- үзүүлж болио оо., : 7 -- Ганцыг ч гэсэн дуу- -- Таныг нэ. хүлтэй даадах л дав: хамт япуулья, Хоол цай -- Даргын эрүү нь хүр- идэж. уу! дараа тухтай тал холорчихөв, Ийш тийш иш Тай бай: ) Єаранчилснаа, сүлдїмал хя- С тонАсасААД МЦБ шааны цаана нэг хүн үвэг- уянр начрыг олно: гэдэг ДэХЭЛ: хэцүү дээ. Явж юм идье ГгӨл! ӨМГӨН хэллээ, Савохип өвөөгийнх ху. руу лараад тоолчихом бай- шинтай яирингхэц тосго- хоо хамгийп захад бай. Даг ажээ, Хажуу дагуу- хаад ийш тийш харуулап галарт паалдууляг барьсап -- Хөөс, тэр улаан бүч: той хэц бэ, гараад гэж хашгирлаа. Хашааны цаа- наас улван бүч зүүсэн сег рөргөр буурал гүстэй өвөө гарч ирсэнд эмгэн хэдэн алхам хоїши болоод: -- Түй, намбагүй гэдэг хэдэн байшингийй захынх 1иїї Ч н чинь, Хөгшип чотгөр, ч нь намагт тулж, намгаас ямар ииопер байдаг юм : гд Бэ 5, сүллгмэл хашалгаар тус- ТӨХЭД Өвөө! гаарлалгээ Эарп баяпы -- Би хүндэт зтэпер 3 Ї эртний байшин өтгөн ц9- цэрлэгийн лунд цайган харагдах нь тосгопы ган! чимэг гэлтэй. Сонгитан булцүу шиг олон бөмбөгөр оройтой сүм үзэгдэнэ: Яйжийсэн байшингуудыг иь гүйлгэн харах зуураа Петя, -- Танай хамтрал Ч ядуухан байна даа гэхэ, -- Яал баян байх вэ дээ. Эртнээс пааш марнай ТтОСГОйЙ ШИГ ЯДУУ тосгон байхгүй юу гэтэл амгай: -- Намайг хуурч чидах- гүй ээ, тэр ярихгүй, на- майг мэхэли: долгохгүй. Гайгүй ээ би учрыг олома гэж ундууцаад цаашаа тогдогопон алхчихай, Шагайна амгэнийг хол- лол аммайгүй байхад бод- ого болсон даргыг тай- рон хамтралчин авгайчуул шавчиклаа. »-- Хүүхдүүд яав? Пио- нерүүд хаашаа алга болчи- байгаагүй. Манай вндхийн хоо вэ? газар элсэрхэг, цуга нь "| -- Манай Нюра хаапа намгархаг, -Ийм/ хэцүүхэн байна? газраас гэхэд өзэн. шоёи, -- Манай Пашина хаана лам бапш хоёрыг олон на? шил тэнээсэн дээ! гэсэнд: з 7? Вайя хавчиц? -» Одоо хувьсгал ман- -- Дуу.нараа хэн харах даад арван таван лгил бол- юм? Хэн галуугаа хариу: ЗӨРҮҮ энээ. | Та нарын имьдрал лэх юм бэ? сайн болоо биз дээ7 гэж дулашҮнч язү-с20А-8483-00)000д Д. Сүхбаатарын »4сь. Шинээ гссБиЛЛнн ЁТЭВ / юИКОЛАЙ БОГДАНОВ я дЇХ 7 иар. -- Би ван наймай насыг иасалж, энэ хорлоод ар- їонериийн ашил ходэн шил хийхдээ ИЙМ 10Мм үлээн байсангүй гэл Петяг өгүү- эхэд -- Манай хамтралд алшллаад гүз, үзээгүй юм аа үзнэ тайгүй талс өвгөн дуугараад байшингийлхаа хаалгыг түлхэв, Пионерийн гон адилгүй, удирдагч бол- Өнгөп Ороод ханандас эмгэцээ босоход, -- Манай шинэ удир: даач, сайн бөөцийлжг бай- на шүү гэас хэлэхэд эмгэ- ний царайд баярласан бай дал тодрон. -- Хүү байгаа юм минь, шиг л гэртээ бай, удирдаач байхгүй ч уйт- гартай байлаа шүү, одоо ч хогциилтэй болно доо| Та иарыгаа л хардс Олд чинь. баярлаж, суух юм байна шүү дээ. Мапай тос- гонд-сул байр хаа мундах вэ, гэхдээ удирдаачийг бол бл гэртаэ суулгана аад! гэ- сэнд Петя їионерийн удирдагчдад эмгэний яв- гаад нигэж сайн болсныг нь сопирхонс, төдпий. юу нь сэтгэлд нь таарспыг асуувал, -- Яах: юу байх па, дор бүрдээ л апьяастай хүүх- дүүд байдаг юм гэлээ, Эмээ Дорхон нь хоолоо хийл, пяогоотой шөл, гур: валшин будал, аарц ши- рээн Дээр тавилад, Ша- ланд гаргасан хопхорхойд сүү. хийл чандганд өглөө. Хөгшид Їетлгийн хашууд сууж, хоолонд түүний хэр зарог юм го харис суу. жээ, Хаолоо идчихээд Петн: амрах гэсэн боловч Сапохин өвөө хайрцагиаас хуучин сахлын хутга, са- єиигийн гар, багс гурац гаргаш огөол, -- АЛИВ, өвөөгөө цаг Жэ-всэг-өтнтилтит- ям элс зулас22117-7 : пэрэмжит Улсын хийлэлийн комбаиатад” залуу болгоодох, сахалдаа бүр баригдаж гүйцлээ! га- санд санаандгүй "байсан Петя: барыг алдам, хут- гыг арг, автал өвгөн толины өмпө шаланхан суугаадахлаа. -- Суран бүсэнд "нийлэврэй, миний. сахал ширүүн гэдөг їь. ердөөл зарааны үс гэсэн үг гэсэнд Петл, -- Би сахлаа хусч үлэа- гүй. Сахлын хутга барьж ч үзээгүй. Тл хурцхан хут- гатай болбол гэж бунтиа- тал өвгөн үгийг пь соцсол- сийн “гүй, -- За хусаад бай гэ- эээ. «ЭИД” усыг нь ууйлл Ёсыг иь дага гэгчаар, хоо- лыг нь идвэл эйНиИЙйХ нь сахлыг хусдаг ааншилтай юм байхдаа. Би хутга барын чаддаггүй, өвгөний сахал нь зарааны үс шиг ширүүн га байдаг, яаж хусах юм бэ? Хутга хальт- риад, эсгэчихвэл яана!» гэн(/ їети бодоп, -- Өшөө, Африкт сїих- лыг хусдаггүй, зулгаадаг том, нээрээ шүү гэл Петяг хэлэхэд эмгэн, --) Мапай өвгөн «дөө зулгаалгаж байх ямар галуу ом уу? гэж гомор- хов. Сапвохиц Петлгийн зу- лайнаас нь зулгийг нь хүр- тэл хараад, -- Удирдаач гэж байх, сахал авч чаддаггүй, Хха- мин аа. Чамаас өмнө ма- лайд нэг хүн байсан, ёс- той удирдаач байсан, Ийа- даар барахгүй бүх хүүх дийн үсийг нь алдаг бай- сан, Цөмөөрөө мөнгөн тол- гойтой ялдаг байсай даа. ЛТонгоргоор хусч байх. нь ширд ширд хийгээд л бай- даг байсан, «Тэвчин бий. Габх гэлг ингэлс байгаа юм биш ариуц цэвэр байлгах” гээн їигэлс байгаа юмэ гэ- дэгсэп. “Үс сахал авах мөн дуртайсап, хүн бүр Дээр сургууль хийгээд явдаг байсан. “ Эмганий үсийг хүртэл тайрсал шгүү. Да- лал жил... гэзэгтэй байсац хүлийг... нтгал байгаад маягтай чамин янзалж өг- сөп дөө. Чухам удирдаач гэдэг эцэ дээ! гэлээ, -- Хэн гэдэг байсан юм бол? -- Хэл гэдэг байсныг пь спийхгүй байна, бид л Хяргаач гэж Дууддаг бай- сїїн. Хотын үсчинд наг Да» Талдан шкилдаа муу гэж халагдсаныг Петя санав. Тэр үс сахлад авахуулсан хүн болгоцыг эсгэчихдэг байлээ. Залуу комсомолч байсан. учир пионерийн удирдагчаар ажиллахыг зоошоөрсон гэдэг, Хөгшид зугаатайхап 10омаа. дурсан лрьсаар лд байлаа, “Баг “хївлйв2 1251::1541121 -- 2Бие Цодичийн гэөдД нэг оЮутай байсан, улс тас їийи бодлоготой хү л дөэ, Улс төр яриад хүүхдүү- дийн үйлийг үлдог байсан. Напиталиамын булайг ба- гийсаа мэддэг болог: гаад Марисын « апиталыг » хүүхдүүдээр судлуулдагл “байлаш. Хүүхдүүд маань үг үсэггүй” цээшилчихаэд түүнийгаа ярьж лвдаг бол- сон. Өдөр онжихгүй хург хийнэ. Тэгэхдээ бройооа,,. ардад шөпө хүртэл хийц 2 гэөч, «Зүүдэндээ ч гэсэн дэлхийн хувьсгалын ло- рилтыг биелүүлж байх Ёстой!» ган, ярьдаг бай- сац, “Тэгтэл энэ хүнийг болиулчихсан. Районы на- мын хорооноос иамьын на. хөд ирж түүний бодлого- той танилцан: үзээд: хуу- лийн ангиа дүүргэ гээд сөөргө нь буцаачихсан, Петл өөрийн омпө бай- сан пионерийн: бүтолгүй- хэн удирдагчдын тухай өвгөний ийпхүү хачин ха» чип юм ярихыг сонсохдоо. царай нь цэг цайж, иг улайл байн гэнэ ээ. нчиж ханасан Өвгөн. түүний байгааг бах нь яидтай харж уув. -- Танай энд нэг ч ино- нерийн удирдагч таарсан- түй. Харии хүүхдүүдийн сэтгэлд юу тань таараад таныг хүндэт пионер бол- госон юм... ба гэж... Пстяг асуухад, | с -- Сэтгэлд нь таарах ч юу байх вэ дээ, зүгээр л тэдэлд чадлынхаа. хирээр, үнэн сэтгэлээсээ тусалдаг байсан юм. Таргэид морь паж хөллөхийг аан: ог- сон. Габар яаш хагалдаг, үр яаж цацвал сайн. бол- Дог, хадуур яаж, баридаг, бас-юүлийг «яаж тэргэнд ачдагийг заасан юм... Ха- рин та тэдэнтэй яанс учраа ололцох бол гэдэг л сонии бийла гэл: өвгөн хариулдВКХл -- Хантэй учраа олол” цох гэж? “Танайд хүүх- дүүд тань байхгүй байна шүү дээ! Алгп болсон: Су- раггүй. болсон, Хаачсаныг нь бүү мэд! гэж байгаа би дээ. Хүүхдүүдээ л олоод аль, яаж ийгээд би учраа ололцоно, гайгүй гэшс Петя ондууцай. Одоо” өйгөний ээлж иршээ. нЧих -- ээрээ ч авцалдаад- гүй зюм болж байна шүү... -- Ийм л байна даа, 1Шагайна. эмээ хүүхдүү- ДИЙГ сапаи болгоод чана- чихсан гэлс байсан, -- ЮОдуны чинь эмгэн, цаадах чинь ёстой хутга үймүүлэгч байхгүй юү. -- Тэгээд тиоперүүд чинь хаана байгаа юм? -- Бүү мэд гэж Өлвө мөрөө .ханчисхийлгаснэа, --Чи ёстой удирдаач л юм бол өөрөө л учир нач« рыг иь олох болж: дээ гэ- хэд, -- Би удирдаач биш ээ, пионерийн удирдагч хүй, Энэ” хэргийг би зүгээр арг Хихгүй ээ, учрыг нь заач Вал олно... гэтэл гадаа. боон шуугиан тарч, хүн. гүйх, «бариад ав пнаадхыг таа» гэнс хашгирах чимээ дуулдлаа. Өвөөг ухасхийц тарахад эмгэн араас нь ухасхийл, Петл “ч хой“ ноос инь үсрэн гарлаа. Орос хэлиээс орчуулан - Г, АКИМ Бин Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ 8/-1--42-1 4 ЗЭ хон сэгиножитиэтт 377, т “ИНДЕНС-14140 27 --23 24-25 21 21225521: Р Ч. 2 с тЭнВВЭлиЭРишЭхсЫЭЭВНдхЭнЭиимөн 4. МО-7 | 1ЦГ | Цааа 9 ь. 6Єз 4 5) т34 бЛУдладана ЁБие-ст-асжлгүэ: -21 25 ти: ЕЫШ? | 2 Олс адаажЖАЯ алс жээ шолилллллуулыллллишллиллилллилинХууиаат Ё 1982 ОНЫ 5 ДУГААР САРЫН 26, 1 ЛХАГВА е “ҮНЭ 10 МӨНГӨ - 14 АГ 1 / урьж, нийслэлпйн 10-жи- Өтгийн «А» ангийн сурагч лийн цэгдүгээр сургуу- А. Алтан-Од нар ашиллаг: ИЙН. 5--ын «А» ангийн “анхны модуудыг суулта- сурагч, онц сурлагатан Д.. лаа. 10. Цэдэнбал дарга 72 Ариунаа: суулгасан модондоо «1982... Манай арот даяар 5: 23, Ю. Цэдэпбал» гэ: «Бүхнийг хүүхдийн сайп сөн хаяг зүүн Д. Ариунаад хүлээлгэн еглөө. сайхны толөө» уриан дор Ї Хун Р “Байгаль орчныг цоммунист субботнин : нүдавц хийн! байна. Энэ! өдөр | Хамгаалагч «Ногоон эргүү- найрамдлын, хотхонд хүүг 0М!Н? Лнонер” сурагчид хэд биднийг халамаслан “ёлтан хараацай» төгөлд хүмүүшүүлэгч хайрт СУУлгасан | модыг цаг удирдагч Ю. Цэдэнбаа 7МАгто хайрлан хамгаалж гуа! Та болон. нам” зас: “РЧчлис. Ургуулахаа” нам гийн. бусад удирдагчид ИЛЭРХИЙЛЭЭ ца цөн үВаөн раЗца Үү сьш/ өсвөр үеийнхний үер- үндэс суурийг тавьж аих- ны нь модыг суулгах гэж байгаад улаан бүчтэн пио: Нер сурагчид бид хяа- хэл иөхөрлөлийн билэг тэмдэг болголс пїонерийп лагериа «4Найрамдал» гэж ,нэрлэсэн шигэа” шинэ ї гааргүй. баяртай байна цэцэрлэгтээ «Алтап ха- Та бүхний үүсгэн бай- раапай» гэдэг билэг лам, гуулсан цэцэрлэгт тарь- бэрэлтэй нэр өгчар, Учир сан ногоон мод бүрийг нь «Алтан хараацай» 10у- бид. арчлан тордон. нүд- зуу хүн торолхтөнд хам- лэн хамгаалж: ногоон Ша- “гийн анх гал авчирсан ту- цэрлэг болгохоо Та бү- сай манай ардын домог 3 хэнд илэрхийлье эг, Тэр, домогт хүн Бидэнд үзүүлдэг өцэг төрөлхтөпийг харангүй, ёсны анхаарал халамжийн хацүү гачла нтай амьдарч т тань харпуд онц сайн су- б нь 8НХх алтан ха- Яг нэ ралцаж, ахмад үеийнхээ холын холыг : " хөдөлмөрч, ажилсаг чана- зовлон аүдгүүрииг рыг өвлөн эзам сурч даван ту хортон лай» санг лээ 1 2211 хүмүүжихээ хийлье. гав. батлан илар- сэтлү сү х уидаа гал зу - : УР Нам засгийн у аг- вчирч өгсөн тар : ган баян Ш.ОНГХЛ-2 ЧИД . «Алтан хараацай» аас мпнай ертопц дээр 0: ЦЭДЭНБАЛ гуай «Алтан хараапай» төгөлд мод суулгаж байгаа нь: төглийн анхны мод суул. гал аса тэрэл гагэа С. БОДООШИЙН апаан гэрэл зураг. гаж байгаль хамгаалагч “бадарсан гэяс: өгүүлдэг «Ногоон эргүүлийн» пїПо- ажээ. Тэгээ Ч: манай Малай” орон даяар жил: Харьяа олан улсын пио: 1 Молом, Д: Содном, нер БүВшир ёслол тө- ард түмэн 31) сайхан бүрийн. тавдугаар сарын Нерийн «Найрамдал» ла- Ч. Сүрэн, М. Пэлжээ, Д. галдөр хүлээлгэн Өгөв. бүснийг эхлэл үүсгэгчил, амралтын изг өдрийг герьт «Алтан хараацай» | Цэпэгмид, : “БИМАУлын Залуу үеийг халахиилан (тэмцэл хөдөлмөрт бусдыг «Бүхнийг хүүхдийн сайн Төгөл) байгуулж түүний . Ардын Их Хурлын Тэр- хүмүүжүүлэгч хайрт удир- Хошуучлагдыг «Хувьсга: сайхїїлгтөлөө» уриан дор ёНхны, модыг суулгахаар гүүлэгчдийн нарийн бич- дагч нөхөр ЮЦэдэнбалтай. лын алтан. хараацай» номмунист гавшгай хөдөл: -Манай нам засгийн удир. гийн дарга Ц. Готов, БН- хамт нийслэлийн 1 дүгээр «Сансрын алтай харад- мөрийн өдөр болгон тэм- дагч ЇТО0. Цэдэнбал, Ж. МАУ-н Хүүхдийн төлөө дунд сургуулийн 5:ын,«А» цай» тэх азаргаар бахдан дэглэдӨг сайхан уламжс Батмөнх, Б. Алтангэрэл, фондын Төв комиссын айтийн сурагч, опц сурла- Нэрлэдэг/ билээ, талтай билээ, Энэ жи- Д. Гомбожав, С. Жалан- дарга А.Н, ЦэдомбалФи- гатан Д. Ариунаа, НС Бат- Хүүхэд багачуудын зих Лин коммунист гавшгай Аажав, Д.. Майдар, Д. датова “нарыг хүрэлцэй мөнх даргатай хамт-нийс- “амгалан, “43 жаргалтай хөлөлмөрийн өдрөөр ма- Моломжатц, Т. Рагчаа, очиход пионер Сурагчид: лэлийн 12 дугаар дуг сур... амьдралин төлөө амьдрал най өсвөр үеийихпий “Б. Дэжид, Н. 2Кагварал, халууцлдахнагугтлаа. Нам гуулийн 8-ын «Д» ангийн тэмцлээ зориулж байгаа амьдралд хэзээ ч үл мар- С. Лувсангомбо, Г. Адьла, засгийн. удирдагчдыг пио: «сурагч Б, Баярмаа, нөхөр: гавьяат хүмүүс энэ төгөлд - ТЛГДах | нэгэн дурсгалт (П. Дамдин, м. Даш, иер САШАЛДБЫН төлөөлөг.- А. И,.Цэдэнбал-Филатова- мод суулгаж байх юм. үйл явдал боллоо. МХ- БНМАУ-ын Сайд нарын чид шинэ төгдийнхөөганх- тай Хамт нийслэлийн 52 Манай сурвалжлагч ЗОийн |Төс Хорооны Зөвлөлөйн орлогч дарга. НЬ! мод. суулгах газарт дугаар дунд сургуулийц Н. ДАРИЙМАА ШИНЭ ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ГАРЛА П(УРСГАЛЫН МЯНГАН Ёслолын хулцас:ӨмссоП нэгдүгээр ангийн “бяцхан хүүхдүүл баглаа цэцэг ө1- гө өнгийн. бомдөлогөөр МОД : үеийг: халамжлан хүмүү: жүүүлэгч А. 1: Цэдэнбал: Филатова, БНМАУ-ын Ас дын. боловсролын Яамша дурсгалын мод тарин, нэг- дүгээр ангийн блцхан дүү партаа хүлаэдгэлт өгөх ёс- ИЙОНЕР СУРАГЧИД /ЕЛ! 2 ГУДАМЖ ТАЛБАЙ ГҮ. -ХЭНД ӨЭВлЛэЭлЛ, ПИОНЕ- РИЙН НОГООН БҮС БИЙ ЖОЛГОЦГООЁЛ СУРГУУЛИЛ НОГООН -МОД, ЦЭЦГИЙН ХУРЭЭ.- ЛЭН,, ТУРШЛАГЫН ТА!) “БАЙ. БОЛСОН «ХУПНР ГАЦГААЯ) 2000 СажТ, 52 ЖЭ ЭЭЛРҮЭ 25214220 23 4./5у5 02444 55ДЖОЭГЖ 29 Өиэ ММ» 5 ан булЖух Ф4бы Сан г.)212:30/ ? ! р Ї . даллана, Хүра зээтүү байь- ”ан аравдугаар ангийн ах, эгч иар иь тодний-гараас хөтөлжээ «Бүхнийг хүүждийн сайп сайхны төлөө!» уриан дор тардугаар сарын 28-нд ойон даяар зохиогдсон суб- ботийнийн: үеар хүүхэд аа- ЛУУЧУУДЫНГ | «Найрамдал» парит хол хөгжөөнтэй бай» лаа. Энд йийслалийн 10 жилийн сургуулиудын 10 Дугаар айги єтогсөгчдоос лолын цуглаан боллоо, Цуглааны зїкиллагаанд МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны ги- шүүн, Улаанбаатар хотын иамын хорооны нэгдүгээр идрийн: бичгийн дарга В. Алтапгарал, “Намын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Г, Адьяа, БИМАУ- ын хүүхлийн “төлөө «фол- дын “Таз компссын дарга, торийн шагналт, со лын гдйряат| зүтгэлтэй, өсцөр | : сайд Ч. Сэрээтэр, МХЗЗ- ийн Төв Хорооны тпарийн бичгийп дарга Ц. Буян- тогтох, Улаанбаатар хотын АДХ-ын Гүйцэтгэх: Эахир- гааны дарга. С. Мөнхиар- гал иар болон албаны бу- сад хүн оролцлоо, Цуглааныг.. МХЗЭ-ийн Тов Хорооны иарийн бич- гийн дарга. МПБын Төв 2--т-шг-г-г---2 “Үргэлжлэл нь Ц.пүүрт їл ї Зөвлөлийн дарга Ч. Цэ. рандулам ловч го хэл шлан, Дараа нь БНМАУ-ын хүүхций! төлөө фондын Төв комиссын дарга. Л, И. “ Цэданбал-Филатова. хүүг “хэд багачуудад хандаж үг халан, : б А.И, ХЕЛХОӨВЛЭЫ ” ФИЛАТОВА: Хайрт хүүхдүүд ээ! Хүндэт нөхөд өө! НҮБ-ын ерөнхий | Ас самблейн шийдварийн да» гуу зохиогдох «гол: байгаа байгаль орчныг хамгаалах олоц улсын өдрийн омио- хон погоон мод тарих хүү- хэд, салуучуудын олон цийтийп ходолгооц манай орон далар эхэлж байна. Байгаль бол манай бал- лаг юм. «Байгаль орчныг хамгаалах явдал үйэхээр бүх ард түмний үйл хөрэг болох ёстой» гэж МАХЦ- ын ХУШ их хурал олцлон тэмдэглэсэн билээ. Ус, агаар, ой мод, газар, амь- тан, ургамлыг мана! улс хамгаалалтдаа арч тэр бүх- НИЙ төлөө анхаарал тарь. даг юм, Эх орон, байгаль орчиц хоёр бол бис биенээсээ салшгүй холбоотой ойл- толт мөн: Байгалийг хайр- лал, хамгаалах нь хүй бү- рийп- ёс суртахуун, гоо сайхны хүмүүжил, ерөнхий сослын чухал үзүүлэлт їом Тороөлх байгалиа хайр- лап хамгаалах иь. соцна. лист эх сорноо хайрлан хамгаалах явдал билээ, Төрөлх нутгийнхаа гоо үзэхийн, байгалийн баялгийг өсгөН зэмэгдүүлаэхэд идэвх цүтгэлтэй оролцож, бай гальд хайр гамтай халамж анхааралтай хандах үзэл санаагаар залгамж! үеийг хүмүүжүүлэх явдал хувьс- галт залуучуудын эвлэл, пионерийн байгууллагын чухал зорилт мөн, Тиймээс байгаль орчныг хамгаалах түүний ивөц баялгийг зүй УЛААН БҮЧТЭНИЙ ЧУУЛГА Улаацбаатар хотын пио- исрийн зөвлөлийн 17 ду, гаар чуулган зөвлөлтийн шинжлэх ухаан техцикийн саёлын төвд саяхан болов. Чуулганаар хотын їїионе- рийн зовлөлөөс-В. И. Ле- инний нэрэмжит БХПБ- ын 60 нилийн ой угтаж «Их Леєпиний үйл хэрэгт үнэнч байж, анд нөхдөө- Соө цуцалтгүй. суралцья» уриан дор явагдсан «Зал- ТАМЖ үе» аянайр зохио. сой. ажлын тайланг хэлэл- цав "Тайлангийн хуга- цаанд тионерийн 94 бүл- гэмийн. 60000 пионер, балтарчууд сурлага, хө- дөлмөр, урлаг. спортын шийа амжилт гаргах ҮҮг рэг авч «Залгамж үе» ая- ны 7 жигүүрзэр аялсан байна, Нийслэлийн зарим сур- гуулийн олон зуун пионе- рүүд ардын хувьсгалын түүх дурсгалт гаарууд, эх орны социалист бүтээн байгуулалтын- төв болсон Дархан, “Эрдэнэт кот, Ар- хангай, Хөвсгалт аймаг, Халх голын чиглэлээр тойрон аялад зохиожээ. Байгал, орчноо хямгаа- лах погоон, шар, цэнхэр эргүүлд 18600 пионер хамрагджээ. Бид ардын яринйй залуу халаа, 0с- “хүүхэд, залуучуудын дунд цохиох ажлыг сайжруулах тухай 1982 онд МАХН-ын Төв Хороолоос гаргасан тогтоолын заалт, арга хэм- жээ. Нь чухам хүүхэд, аа- луучуудын коммунист хү- эклийн эдгээр асуудлыг двэрлэхэд чиглэсэн юм. Сүүлийн экилүүдэд МХ ЗЭ-ийн Төв Хороо, Монго- дын ппоперийн байгуулла- гын Төв Зөвлөл, Ардын боловсролын байгууллагуу- Даас «Эх орны ногооп гоёл» цуваа, «Ногоон, цэн- хар, шар» эргүүл, «ВНай- галийг хамгаалж хишгийг нь хүртэцгэйв» хөдөлгөөн ориүүлснийг тамдэглэхэд таатай байна. Төрөлх бай- галиа. хамгаалах талаар пионер бүхний нас, бие, сатгахүйн. опцлогт тохир- сон аайлшгүй эзэмших ёс- той өсвөрийл сүхбаатар- чуудын модлэг чадвар дад: лын үечилсэн гүзүүлэлтийн программыг Пионерийн Тов Зөвлөлөөс болопсруу- лан гаргасан юм. Гэпч тарьж суулгасай олон ар- вВаї мянган" модыг. хайр- лаж хамгаалахгүй, байн- тын услалт арчлалтгүй, ХӨНДИЙ цЭРДөГ ханддагаас болж олоп мод үхэлг үрэг- ДЭЖ байна. Хүүхэд бага- ЧУУД мод бутыг хугалж гэмтээн, зарим нь тийм олиггүй хэрэг хийж байгаа найз нөхөд бусад хүүх- дийг харсан ч тэдэнд хэлж ярыьк, зэмлэхгүй дэргэдүүр нь дуугүй өнгөрч байна, Өнөөдрөөс эхлэн өөрс- дөө ганц ч мод хугалж гам- тээхгүйгээр барахгүй, нийг- мийн эсрэг тийм хорт үзэгдэлтэй идэвхтэй тэм- цэхээ пионер, эвлэлийн ги- шүүний ёсоор бат андгай- лахыг юуны өмнө хүзүүп- дээ улаан бүч намируулж, элгэртээ эвлэлийн тэмдэг зүүсэн багачууд хүүхэд та бүхэнд хандан хүсч бай- на МХЗЭ, Лениний комсо молын ах дүүгийн гүн бат пайрамдлын билэг тэмдэг аохистой ашиглах талаар болоп үүсч байгуулагдсан 4 айрамдал» парит өнөө- дөр ах оронч шинэ уламлс- лалын эх суурь тавигдал байна, Дунд сургуулиа төгсч байгаа сурагч бүхэн мод тарьж, түүнийгээ харш хандаж, хамгаалж: ургуу- лахыг захион өөрийн сур- гуулийн нэгдүгээр ангийн сурагчдад, баяр ёслолын байдалтай хүлээлгэн өгч байна. Ахлах айгийн ах, огч парынхаа тарьсан модыг залгамжлан арчилж, хайр- лац хамгаалах чухал ха- риуцлагатай даалгавар авч байгаа. опөөдрийн нэгдү- гээр ангийн сурагчид-ана “үүргийг сургуульд сурах бүхий л хугацаандаа хийдс гүйцэтгэх юм. Ер нь баатарчууд пио- перт элсэх, пиопер сураг- чид эвлэлийн гишүүнд эл- сэн ороход энэ үүргийн биелэлт, үр дүнг харгал- ван үзэн: байх иь-азүйтэй санагдаж байна. Эх ориыхоо байгаль орч- ныг хайрлан хамгаалахын үлгэр жишээ болж бай- гаа архэм чухал үйл хэрэгт хүүхдүүддээ туслах, энэ эх оронч хөдөлгөөнд идэлх- тай оролцохыг бүх эцэг эх төрөл төрөгсдөд хүсч бай- ца. Хайрт хүүхдүүд ээ! Он жил хурдан онгөр- дөг. Та нар ч удахгүй том болцгооно. Тэгээд үр хүүх- дээ дагууллг энэ паркт ирэ- хэд мянга “мяпган ногоон моддыг. дундаас та нар өөрсдийнхөө тарьсан модыг танина. Тэр үед олон жи- лийн өмнө тарьж: ургуул- сан мод чинь элэгсэг Дот- но мэндлэх мэт иогоон нап- чисаа пайгуулан угтах бол- по. Тэгэхэд хорвоо дэлхий давр үлдээсэн мөр, намж тарьсан модоо хараад та нарын сэтгэл баяр хөөрөөр бялхаж, үр хүүхэд, ач. гуч- даа эна сайхан уламжла- лаа захиж үлдээх: болно Ингээд өнөөдөр ирээ- олтуга: Ё Г» Й. сургуулийн 1-ийн «Г», 5 Мапай социалист эх ор-. «Д» ангийн сурагч Номпи- ны байгалийн баялгийг эрдэнэ, Бадамсүрэн, Бо- “хайрлан хамгаалас бал- лормаа нарт хүлээлгэн (цэ сайхан өгөв. - УЛҮЛШЛЭН бий болж, эх Өдрийн 13 цаг болоход дүйн тухай төсөөлөн 00- ЕЦтООР” Гудамж талбай бүхэнд звлэл. пионерийн ногоон бүс бий болгоцгооё! " Сургууль бүхэн сургуулиа. ногоон мөд, Хами рээлэн, турш. болгон хувиргацгаая! їїчиц хамгаалагч, байга- Лаан үнэнч нөхдийн залуу армн улам өсөн өргөжих оронч хөдөлгөөний өрнүүй гараа эхэлж «байгааг то- хиолдуулан та бүхэнд Хүүх- цэцгийн. хү- Байгалийн найдвартай /! Го төгсөгчид ийн төлөө фондын Төв дугаар ангт ХОЙН2ОЫН нэрийн өмнөөс дурсгалын моддоо суулгаж болон хувиасаа чин сэтг3- дуусчээ. лийп баяр хүргэе гэв, Дараа нь 10 дугаар апги төгсөгчдийг төлөөлас нийслэлийн тавдугаар сур- гуулийн 10 дугаар аигийн сурагч, онц сурлагатан На- ранцацрал дүү нартаа өгөх захиа даалгаврыг уншиж 24 дүгээр сургуулийн нэг-. дүгээр ангийн сурагч Д. лыг нийт пионер сурагч- Баатарсүхэд тардуулав. дын үйл хэрэг болгон өр- Сурагч Д. Баатарсүх, «Но- нүүлцгэае! гоон” эргүүл»-ийн бүлгийн гишүүн сурагч Ц. Оюун “зочид Б.. Алтангэрэл, “АЛ Цэдэнбал-Филатова, | Ч. Сэрээтэр нар 10 дугаар анги төгсөгчдөөс «Найрам- дал» парнад тарих 1000 модны эхний моддыг сууд- -гаж 10 жилийц 24 дүгээр «Найрамдал» үзэсгэлэнт ногоон моддыШ тоо 1000:аар пэмэгдэв. 10 хөдлөп Баярлах инь ч аргагүй юм. Олон шилийн дараа тэд анд хүрэлцэн ирж, дурсга- лын модоо харахдаа хүү- хэд ахуй настайгаа эргэн уулзах мэт болно. “їзр ах огч мариинїал тарьж || ургуулсан ! м ! арчилж тордон сайхан ур- “гуулахаа илэрхийллээ, Н моддыг Цуглаанд оролцсон хүн- иарвийц Тэд бүгдээрээ сэтгэл баярлан байлаа. Хүүхдүүд ээ! Энэ аж- Манай сурвалжлагч Т. ДАВААДОРЖ ЗУРАГ ДЭЭР: Хотын вөрийн сэргийлэгч, гал сөнөөгч, авто зохицуу- лагч, 86 бүлэг ажиллаж «Дөл--82» тоглолтыг" ам- жилттай зохиолоо. «Но- мын сайн похөд» нийгэм- лэгт 2273 пионер элсэлг, ном цуглуулах алид 47 бүлгэмийн 360650 пионер оролцож 37000 ном цуг- Луула: Багануур, Бэлэн- далайн уурхайчин, барил- гачин ах эгчдээ илгээжээ, Тайлангийн хугацаанд сай- наас онцод 12096, дундаас сайнд 2184 пиопер дэп- цийг суралцан” 100 хувь сурлагатай бүлгэм 1, бү- лаг 515, Обаатарчуудын "баг 304 төржээ, Нийслал хотоо үлгэр жишээ хот болгох үйлст пионер бүхэн оролцон, ЗХУгын Ленинград хотын тэргүүний бүлэг пноперүүдийн туршлагаар «Манай байшин», «Ми- ний орц» операци зохиол «Пиоперийц үнэн» сони- поос зарласан «Ус», «Чий- Дэл» операцид амжилттай оролцож байна, Пионарийн бүтээлч 7 ханагоор алдагдал, халгд- лыг ашиглах цупаа өр- нүүлж, 94,5 млпган тонн яс, 90 топн металл цуг- луулж 77928 мод тарилаа, «Анд нөхдийн ая дуу» тэмцээн асуулт, харнул- тын уралдаан аохиол( пиа- нерийн 88 бүлгэмд интер- национал илуб байгуулж 2000 пиопер ЗХУ, ах ДҮҮ социалист орны пиоперүүд- тай вахидлаар харилцаж байна. Тайлангийн хуга. цаанд урлагийн хамтлаг, чуулга 100 шинээр бай- болсоп нийслэлийн - Ц. Арпунаа ахлагчтай 10 хамт олон, гуулагдаж 3, 45, 51, 93. 52, 41, 13 дугаар сур- гуулийн улс төрийн дууны хамтлагууд олол тэмцээнд амдилттай оролцжээ. Пио- нер сурагчдын урлагийп үзлэгээр шалгарсан 21 су- рагч МПБ-ын Төп Зөвлө- лийн” алт, мөнгө, хүрэл медаль авчээ, ХБХБ тэмд- гийн нормыг 31474 су- рагч биелүүлж, биеийн тамир спортын 273 дугуй- Ланд олоц арван пионе суралцсацы дунд ВНМАУ- ын спортын мастер б, ул- сын зарэгтэй тамирчид 1100 төржоэ. Баатарчуу- дын 900 багийг пинонерийп бүлэг шефлан авч дапхард- сан тоогоор 718 дуу, 218 бүшиг, 534 тоглоомыг дүү партаа зааж сургажээ. Тус чуулганы үеэр нийс- шилийн нэгдүгээ Р сургуулийн лэлийн улаан бүчтэннй 17 дугаар чуулганыг угтал: сурлага, хөдөлмөр, урлаг спортын гарамгай амжилт гаргасан пионерийн 13 дугЗар бүлгэм, 52, 41. 53, 3, 1 дүгээр “сургуулийн пионерийн 12, 9, 14, 6, 20, 14, 18 дугаар бүл- түүд, хотын тэргүүний бүлгэм, бүлгийн цол хүрт« лээ. Мөн зөвлөлтийн зарим пионер сурагчдыг «Зал- гамж үе» аяны гавшгайч тэмдгээр шагнав. Чуулганаар зохиоц бай« гуулалтын асуудал хэлэл- цэнс 48 дугаар сургуулийн 4:ийн «А» ангийн сурагч В. Монхтуяаг хотын пи» перийн штабын даргаар сонголоо, с, БОДООШ | Ту 51 Ю ДПО77 й Хот суурийг эцэ| жгүүлэн “Ойжуулах Ч ДАЛ орга- зохио) ЯАЖ Ш гуулалт амьдралын бүхий лоозүй тогтлыг нь гүйагий танин саун шаардлага- Ургамал нь ЭД аслас бүрдэн тогт толов ох богоод гол иш, үндэс, авч гэх зэрэг эрхтэн 0 хий байдаг. Ургамал Харсций эрдэс бодисыг УСАНД уус- ган биендээ авч түүний- гээ нарны гэрлийн ил- чээр цаашид болонеруу- лан оргашис шимт боди- сыг бий болгоц тэлсээг- ДЭЖ өсгөн үрдэг зүй тогтолтой. Хэрэв. хөрс шим тэжээлгүй, усаар ду- тагдвал Уул ургамал үхэж хатдаг, Мод, сөөгийг хот сУуУ- рий газарт хэд хэдэн ар- гаар тарык ургуулдаг. Үүнд: мод үржүүлгийн талбайд үр, тайрдасаар ургуулан лорниулсан суу лгацаар ОмМУу бай- гальд ургасан мод, сөо- ГИЙГ Огт шини өхцөлДд шилжүүлэн. нутагшуулах замаар ойжүулах аргыг өргөй хэрэглэдэг. “Гари- хаар авах мод сөөгний үндэс их хэмжээний тал- бай эзэлдэг учир бүрэн үндэстэй авч . хэрхэйч болдоггүй бөгөөд тухайн ургамлын үндсийг тодор- хой. хэмжээгээр: хөрстэй нь ухаж шилжүүлэн суулгаад үргэлжийн усалгаа тордлого хийх шаардлагатай, Ургамалд хөрс, ус чийг зэрэг тохи ромигтой нөхцөлийг .бүр- дүүлбэл шинээр үйдэслэн нөхөн. төлжилс чаддаг гол онцлогтой тул түүпийг түшиглэн шилжүүлэн тарьдаг. Мод, сөөг тарих ажлыг хийхдээ ургамлаа тань мэдээд зогсохгүй хоорон- дао хамааралтай олон а!ї- лыг хийх шаардлагатай бийдаг, Юуплы урьд уул тохи колт нь ямар зориу- ладттай болох, хэдийд ямар хэмжээгээр хийх түүцийг пнаж хамгаалан услах, арчлах їэ тэдгийг урьдчилан. бодож боловс» налыг судалж, тэднээс су. руулсан төлөвлөгөө, а -. раг тослийг тухайн ДУН, сургууль, байгууллагын хэмжээгээр тооцон мар- гонслийн хүмүүстэй ярьис тохиролцсой байх харэг- тай юм. Тохижуулах то- лоөвлөгөөг хэрэгшүүлэ- хийп тул опз ашилд биеч- лэн оролцох хүүхэд бага- чууд та иар” ургамлын холбогдолтой ном. хэвлэ- лийг уншиж мэдсэн бай- хаас гадна ямар төрлийн мод, сөөг танай ойролцоо байдаг, хаанаас авах, ха- ДИЙД бэлтгэлийг хангал тарих ажлыг хийх пэ7 гэдгээ тал бүрээс ни бод- сон байх хэрэгтай. Мод, соөг тарьж тохилгуулах ажлыг шийдвэрлэхэд хол- богдох анс ахуйн бэлтгэл багагүй үүрэгтай байдаг, Мод, сөөг тарих цэцэр- лэгнүүлэх ажлыг хийхад зөвхөн. хүр. шуудай тө- дийхцөөр зогсохгүй. унаа хөсөг, услах системээс гадна. хөдөлмөрийн. бусад багаж, аж ахуйн бэлтгэл шаардлагатай. Хаэрэн зав- хой метрийд хуваарьтай хэмжээгүй бол цүх, шо- роогоо шаардлагын дагуу бэлтгэж: чадахгүй их бага болгох түүгээр ч барахгүй мод, саөгөө | зөв байр- луулж чадахгүй. заргээр ажилд муугаар нөлөөлөх нь мэдээл, Талбайг бэлтгэх, хїпкуулахаар төлөвлөсөн талбайг мод, сөөг. тари- хад урьдчилан балтгах яп- дал чухал. Үүнд юуны То- урьд талбайг тэгшлэн: чу- ЛУУ. “хогийг цаварлэн- тө- лэвлөгөвний Дагуу мод, сөөг байрлуулах цэгүү- дийг тазар дээр-нь тэм- дэглэж-зурна Мод тарих нүх бэлт- гэх,. Нүхийг ана. бүрийн хэмжээтэй. ухах болопч тухайн модны онцлогоас болж уул хэмжээ нь. ХаЗ- маарах бөгөөд хэрэй тал- байп хөрс хайрга. Чулуу бүхий «хатуу харс:байгаад сїїгоос шилжүүлэг: та рих мод-маань том- хэм- жээтэй: бол нүхиий.хэм- э мөн зохих хэмжэ3- гээр их-байна Бут: Сов- ГӨНД Ч ХЭМЖЭЭНД НЬ Т0- хирсон цүх ухах Ёстой 1їйишээ” ньг том “згодонд ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ 1--1,3 м орсон 60-70 см гүн, бут сөөгопд 0.8-- 1,0 м өргөн, 50-80: си гүнтэй цүхийг тус тус ух- на. Уул талбайн иүхиїээс тарсан. шороог нүхний “Нэг талд байрлуулан пай- луулах юмуу эсвэл түү- НИЙг том чулуу, хайрга- наас нь ялган үлдээж үр- Жил шимтэй шанранцар хөрстэй холин балжуулах замаар хөрсийг бэлтгэх шаардлагатай, “Үршил шимтай дан. шавранцар хөрс бол хийн солилцол бага, усалгааны дараа хагарч үндсийг амархан хатаадаг учраас түүнийг элсэрхэг хөрстэй холивол усаа шингээн! ургамалд сайн палбатай болохоос гадна, үршилгүй хөрсийг гадагш нь тээвэрлэх Ххо- дөлмөр зардлыг хэмцэнэ. Хэрэв талбайн хөрс урга- мал тарихад тохиромжтой бол уул нүхийг хэмжээ- ний дагуу ухаж хөрсийг сийрүүлэт тарихад боэлт- гэсэц байх харэгтэй, Үршил шимтэй хөрс гэдэг нь хар хүрэн өнгө- тэй ургамлын ялзмаг бү- хий. байдаг. Харин говь хээрийн бүсэнд хорспий өнгөп давхарга нь мод сөөг тарихад нлүү тохи- ромжтой Тарих модыг бэлтгэх. Ямар төрлийн мод, Соб- гийг байгалиас їомуу мод үржүүлгийн талбайгаас авах вэ? гэдгийг урьдчи- лан тогтоосон байх шааргд- лагатай. Мод, сөөг тарих хугацаанаас өмнө (дун- далс хугацаагаар хапар 4 сарын 15-нэас. 5 сары 10, намар 9 сарын (18- аас 10 сарын 15 хүртэл) авах мод. сөөгөө урьдчи- лац тэмдэглээд талбайн нүх, хөрс бэлэн болсон үед мод, сөөгөөв дээрх пүхнин. хэмгтвБээнд тохиро- хоОр.уУха» азна.. Үүпил тулд уул модпыг байрлах зүгийг тэмдэглэн (урд зүгийн мөчирт-нь тод он- гол дээрх тийн. дааву улх) ИШИЙГ тойруулан хэммаэний дагуу хүрз,Сүхаээрг т : модны - хүзүүвч хавийн шороо, сүндасийг аль. б0- лох хуучин хөрстэй нь ара- хыг хичээх хэрэгтэй. х... 111 АРЧЛАХ с хийг засч лож сонирхууллаа, Энэ хав- Ж л цаа ВЭ? Дээрх аргаар мод нгүүлгийн талбайгаас мо- Доо ухан явиа, | Тарихаар бэлтгэсэн тө- доо тээвэрлэх. Хорс, үн- Дэс бүхий модоо машины тэвшин дээр ар тийш нь эгнүүлэн хэсэг хэсгээр байрлуулан ачих бөгөөд тэвшийй дунд хэсэг хүр- тэл үршил шимтэй хөр- сөөр дүүргэж: модиыхоо үндсийг хамгаалах зорил- гоор булш чийглэн тээ- гэрлэх хэрэгтэй. Тарих модоо, бэлтгосан. нүх бүрийн харалдаа ”буулгалс шороогоо нүх- инй дунд хэсэг хүртэл: хийж дүүргэн модны үн- дэсний хүзүүвчийг гадар- гуугийн төвшинөөс 10 см орчим дор байхаар байр- луулна. Үүний дараа пү- ирмэгэзс дээш 10--15 єм өндөр, өргөн бүхий хөвөө гарган ус- лах тогоо болго/н засна. Ингээд модыг хүчтэй сал- хинНД угагахгүйн тулд 30- хих бэхэлгээ хийнэ Услах Тарьсан модыг эхцээс нь их усаар ханга- луун услах нь гол арчил- гаа болдог. Ялангуяа бо- роо хургүй гандуу үед усалгааг давтан хөрсийг байнга чийгтэй байлгаж сиїїрэгжүүлэх хэрэгтай. Арчлах, хамгаалах. Нэгэнт зардал, хөдөлмөр гаргаж, орчиоо тохижуул- сан энэ мод, бутыг элдэз гэмтлээс хамгаалахын тулд эхэн үед хашаа хаш- лага хийвэл тохиромжтой. Мон тарьсан модоо үс үс газар дээр нь нэг бүрчлэп шалган үзэл: хөрс. Тє- гоог засах хазайсан нал- саныг тэгшлэх, байнга ус- лах зэрэг тордолт хийнэ. Дээр дурдсан гол шаард- лагуудыг ханган ашилла- гал хүүхэд та бүгдийн гудамж талбай -ногоорт тарьсан мод сайн ургаж агаар орчин “цэвэршиж гоо л штэй болно Хүүхэд, багачууд «аа! Хот сууринаа цэцэрлэг- жүүлэх ойжуулах ажилд идэвхтэй. оролцоцгооё. Шинжлэх ухааны аина- детийн сурвалжлагч тишүүн Ц. ДАВААЖАМЦ ҮР: тЭХ- «Мочирхоп» пнөхөрлөлийн нэг ХУУХЭД, АЯ ДУУ «НӨХӨР. »ЛӨЛ» ХАМТЛАГ Гитар барин дуулж бай У хөгжимтэй нөхөр- «Нохорлол» айгуулсаар хоёр “байна. Хамтлагийн олон ориы улс Чөрийн Дуу сурч тодинй Э! й тмагтап дуул, “Лбусад анги бүл- сургаягээ. “ангийнхан он, ралцах ажил зохиол байна. Сурагч бүр сурлагадиа ДҮГ- нэлт хийж таоцоотой үүрэт авч ажилласиаар сурлагын чанар 47,5 хувьд хүрлээ. Зөвлөлтийн пионерүүдийн туршлагаар бүлгийн ажлын дэптэр хотолж ангийнхаа хамт олны амжилт, ду тагдлыг ончиж тэмдэглэдэг боллоо, «Баатарчуудад пионерийн халамж үзүүлье» хөдөлгөөн өрнүүлж 4шн «А» апгийг шефлэн авч.тэдний Сурда- га, хүшүүжилд пь тусалж байна, Энэ ангид хотын физикийн Улаанбаатар олим иас дын виарга сурагч Эрдэнэ чимэг, Данаааартав, спор» тын гтишиастисийн районы аварга сурагч Одончимэг, «Найрамдал» лагерийн хү- рэл медальт сурагч Радиаа- базар зэрэг. сурлага хүтүү: жил, урлаг спортоороо Иох- лво хошуучлагч тергүүний пионер, олон бий, Тус ан- гийцнхан «БХПБ-ын 60 жн- лийн ойг угтаж 10 сайн үйлс бүтээлгээе!» ходолгооп ор- лүүлж сайп. үйлсийн аянд гарч дяиллдав. Сурагч Д. НАРАНТУНА үйлс МАЛЧНЫ ХОТОД Хайрын нар ээсэн малчны хо, хол хөги дон ихтэй бай- лаа. Тэнд хэсэг хүүхэд лиаа самнаж байхад зарим нь саячиасан ноолуураа хэля- жийн савлаж байна. Аймгийн айдарга шалчни 15) Чимэд гуайн хотонд Хопсгол аймгийн Төсонцэн- гэл сумын 8 жилийн сургуу- лийн. 6--8 дугаар ангийн сурагчид ирж лшаа самнаж байгаа юм. Тус сургуулийп сурагчид «Ноос алт» уриан дор малчдын суурь, бОрига- Даар очин тол мад тэжээх, малын хашаа саравч алсах, лмаа сипнах ажлыг хийсэн том, Малчин: Б. Чимэд гуа: -- Хүүхдийн ус бага- дахгүй юм даа, Хүүхдүүд маань хичээлийн дараа Чө- лоот пагаараа ирш 1500 га- руй ямааны поолуур саш- цах бүгдийг нь 1л1Үүнд зэрэгт тушаагтад байна. Мон малчиц ах, эгч би даидээ. сайхан концерт тог- рын их ажлаас маань нугд- лплцаж огсон пиопер дүү цартаа их балрлалаа гэж ярьсан юм. Энз ажилд 7сайн «Ае, «Б» ангийн сурагч Б. Уран- чимэг, Д. Одгэрэл, Б. Баяр- сайхан, Д, Гайхуяг, 8-ын «А», «Б» ашгийн сурагч Г. Монх-Очир, Ч. Баттөр, Г. Үүрцайх, Д: Зоригтбаатар пар идэйхтай оролцож бус- даасаад 0олоП амаа самнаж иоолуурын төлөчлөгөөгөө давуулан биелүүлэв. Багш Л. ЭРДЭНЭБИЛЭГ ХҮҮХЭД--БАЙГАЛИЙН НӨХӨР «МӨЧИРХӨН» НӨХӨРЛӨЛ Сургуулийн хашууд эгнэн ургасан улиасны очир го логлон одор ханогаар ногоо ч эхэллээ. Энз үед их «Мо- чирханг нөхөрлөлийн алил ид өрнөдөг, Тэд! өглбө эрт- лан дугдарч. хүй. бүр зу. цаярьт модоо усалж брчвы эц, цэвэрдэдэг. юм... Ийгэнс өдрийн ажил эхэлдэг агтза. Сүхбаатар аймшгийн Асгит сумын дунд сургуулийн хн- ми биологийн багш С. Дор- жийн удирдсан уг нөхөрлөл 26 оурагчтай. Нөхөрлөлийн гишүүн сурагчид сумын то- вийн орчны год горхын, мод ургамлыг бохирдохоос хам- гаалж эргүүл гаргай орчпы нь тохижуулдаг юм. Хүүх-| дүүд сургуулийн туршлагын талбайн 30 га газрыг гараар хагалж |борпойдон, тарна- лалтад бэлэн болгожээ. Мон 26 бут сөөг, 156 цэцэг тарьж сургуулиа чимэглэн тохї- жуулжээ. «Мө өн» нөхөрлөлийн талцан Дэлгэрцэллг, Д. Дэлхийцэцэг, Б. Батцэцэг, А. Энхцэцэг цар байгаль хамгаалах сарын үеэр шу- вууны үүр хийш модолд олгоп, 12 хос болшяор гар- шуулар тэжээж | байгалийн булан байгуулал. Энэ нөхср- лолийн гишүүн сурагчид 316 бут цэцэг үржүүлж удахгүй «цэдгийн баяр», тэмдэглэх гээш байна. ” Манай ндэвхтэн сурвалтглагч сурагч Ч) Б, БАТПАЛР “ПИЙНЕРИЙН ҮНЭН АРВИЛАН хэмнэлтийн Ь5 Эиднийнийннднллн мн Сонпны шинэ дугаар лээж аваад... Орой сууц, үйлчилгээний тор гаэд сургууль тойрсоп олон өндөр барилга үбий, Тэнд гэрлийг нь унтраалгүй орхисон орц, өрөө, тасалгаа олонтой үзэгдайз, Хүүхдүүд түүнийг огт анзааралгүй он- төрдөг байв, Сургууль дээр «Пионерийн үпэн» сонины шинэ дугаар иүлээ. Манай ориы бүх пио- мср сурагчдын дунд «Чий- лэгэ опсраци аарлатцаэ. Сопиноо ангиараа, бүлгээрэл учшиж анзааралгүй онгдр- лєг асч байгаа тэр чий) гүүлээр олон арван бүтээг- дэхүүпй боловсруулж, үйлд- гэрлэдэг хичизэн их цахил- гаан эрчим хүч алдагддагийг хү- мэлэж авлаа. Тэр өдөр пио- пср- баатарчуудын пуглаан болов Пионерийн ахлах удирдагч Г. Балпар сургууль дээрээ «Чийдэн» сопераци явуулах тухай ярилаа. Ах- тах удирдагчийнхаа сапалы гүд балр хөөртэй хү- арспи юм. Ингэж нийс- слийн Онтлбрийн райбимн арван жилийп 47 дугвар сүр- гуулийп пнопер сурагчил эрчим «хүчийг хэмнэлттэй гкарпуулах алинд гпосяп 10м Алги, тапхим. сургуулиасаа эхэлье! Сурагчид хичээлдэл урь эрт ирлээ Айгиу- хаар үзлэг. шалгалт хи тпглзэд хэдэн гэрлийг ун үсап Энэ өдөр, сургууль дотор! хөл ихтэй ба! Аугц тайхимд байгаа чи урид 1С уйтраалгын . тоог гаргал ГПүгд 132 чийдэг байлд Үүнд огт асдаггүй, унтраал-- таг нь эвдарсан учир үрг асч байдаг чийдангүүд ч бай- лаа, Эвдэрсэн унтранлга бү- тїйг аасуулт, анги бүр чий- тэнгийп бүрхүүлийн тоосыг цэанарлэв, Ингэж анги . тан- хим, сургуулиасаа өхэлсэн нь амжилттай боли! опера- цийц гуран дахь өдөр боло ХОД ТУС сургууль тэрлийн ямар ч зөрчилгүй боллоо «Тэнд чийдэн асч байна» сэдэлт бүлгийй цуглаап анти, бүлэг бүрт болш «Чий у сэдэвт сонппы хэлэлпүүлэг хийж хүүхдүүд сургууль гэр оройдоо цахилгайл эрчим хүч яаж хэмнэн байгаагаа ярип Ппиопер ах эгч нарынхар опэ завхан ЗУРАГ ДЭЭР: «Чийдэн» операцийг ангидаа сайн аа- хнчоп байгуулслин Я-ын «ВБ» апгийн дарга И. Тамир, нины | изрэм спера! ЭРЧИ,: » Өнилд баатарчууд дүү шар” Нь Ч Идэвхтэй оролцсон 10л| Цахилгаан, “эрчим |хүчийй тухай ярьж өгсөн багийн удирдаглийн яриа сопирхо.!- той байлаа. Бяцхан баатар- чууд гэрэл, цахилгааны ту- хай юу ойлгосон, юу мэддэ- гээ шалгуулж “арлийг бид ИНГЭЖ хэмнэнэ» сэдэвт 30- ҮНОП бичлэг бичив Уитраалга иь хаана байна? ».. «Чийдэн» операцийнхан хариуцсан газрууддаа үзлэг шаталт хийд Янжмаа багштай б-гийп «Дэ» апги сургуулиїїнхаа баруун талын срон сууцыг хариуцалс ас- сан 10м.. "Тэднийг очиход до лоон орцод 60 пт-ын 8Н, 40 вт-ын 5,100 ят-ын 5 бүгл 93 чийдан асч байг. Энэ олон гэрлийг хэн уйтраалгүй 0) хип? Ултраалга нь хаана байна? Хүүхдүүд гэрлийн унтраалга байдаг айлыг ол лоо, Гэхдээ хавлга пь цоож- тсїї байв, Тэд цоолктой байн гээд буцсангүй Гэрийн -эз НИЙГ млаалс НЬ Дд ирүүлээд гэрлийг унтраал гаж, операцийнхаа түхай ягьж өглөа: Дутагдал өдөр Өрөрт С саар тэр байүрп- хан ашиглаагүй гэрлээ унт- раадаг болов, Тапцсан шалрл- лагыг нь хүлээн апч хтро нүүлж -.байгаад хүүхдүүд баяртай байлаа. Тус знгийг Д. Ок унбилаг, М Д. Мопх-Амгалан, Т Оюут, лапбаяр нарын в4 илэтхтэй сайн амилдаг Манай хариуцсан обесткт 20їипсүрэн багштай 4-01н д впги, Дариймаа багштай 4-ийл «Гэ ангийлха тэцгийн Дд гүүр, хи дэгээ, орон стТупны 54 гзэр байрыг харитцан «Ашпглаагүй гэрлээ үгпя!» сэдэлт 201081: Тэд аргүүл хийх болг 1451) гитраалгүй орхисон гэрлийн тоог гарган тэмдаэг- лал хөтөлпө: Зарим хүмүүс Сид тарлийлхээ мөнгийг тол 1) г гээд үл тоймсорлото. Хэ, їгэзр мөнгийг иь төл- «ихдөг Ч цаана хичлэвн их хөрєлгө мөнгө «шаталг» байдгийг чадах ядахаараа тайлбарлаж өгпө. Орцын- гу: тан дороплдүгаэр ... ёс Дд гээр далхарт асаалттай бай- гаа тэрлийг уУтр гэїс гүйж япаа хүүхдүүдийг «Юу хийл! орцоор гүйлдээд байна» гоЖ зарим нь үл итгэсэн харцаар харна. Тар болгонд хүүхдүүд тодорхой хариулт егч, операцигаарласан сони!- гоо ч үзүүлэх лпдал тардаг бЕйлаа. Цэндгаюуш багштай 4-ийн «А», Н, Долгор багш- тай бгтийн «Ав, Нансал багштай 5-ын «В» 8! гийнхал: орон. Сууцны -5,4 Б9 дүгаар байр рестарай, холбооны салбар, хагас 059- лэн бүтээгдэхүүний дэлгүү- рийг хариудан авчээ. 4-ийн «Д» ангийн сурагч Д. На2- ГҮл! -- Бидлийг эхлазд очин? ЭД ороо энд гэрэл асч бай- лаа. Түүнийг анааарсан хүй нэг ч алга Бид: өдөр бүр эргүүл хиїйн дахий дахин тпаардсаар хариуцсан гал рынхаа томчуудыг гэрэл ца хилгаанд анхаардаг. болго лоо: Тэд чийдэнгээ үр ашиг гүй асаахаа больсоинд бид баярлалс байпа гэлс ярилаа «ЧИЙДЭН» ОПЕРАЦИ 32:155719):418)13 5) «Чийдэн» оцерацї гэсэп мбарт айги бүлэг бүрийн ЭН ажлын дүн гарлаа В1їб: сурагч 204-цаг эргүүлд гарч олон арван нвт цаг пї- хилтаг эрчим хүч хэмгэ агээ зд олон зуун чийданг одор шатахаас» аварч өөрсдөө ч, гэрийнхиэа ч 1- риуцсан-гаарыихаа ч лиг Ч гэрэл цахпилг хэм- нэх Ху нэ! хүү ! гэЙ орг урчэл тухай их зүйл мод ї Сурагчдын ан Л! пь Ч гэсэн үр ашиггүй: асч байгаа “гэрлийн хажуутаар зүгээр өнтөрөхгүй болсол нї операций амжилт Г 0 с: хархан: өгүүл байна: «Чий- дэп» операцид идэвхтэй оролцсон олон хүүхэдтэй бид уулзсан юм. Тэд -- Манай сургуулийнх «Чийдэн» операцаа үргэлж- лүүлзїглвуудж эрчим хүчийг хайр” гамгүй үр ашиггүй зарцуулж байгаа. илрэл бү- хэнтай тэмцэх болио. Яагаяд гэвэл бид ох оримхоо цахил- гаан эрчим хүчийг хэмнэгчид гээс ярьсан юм. 195Ц:550:12 21352 -- бгтийн БАЙН, 6 «А» апгийнханаргүүлд, Манай сурвалжлагч Я. СУМЬЯА МНЗГЧИД лт--------- гүхбиатарын пэрэмшит -Улсын хэвлэлийл комбинатад хэвлэр, ч СГОХАМГИЙН: САЙХАН НОМОО БАГАНУУРТ Багануурын нүүрсний ил уурхайд ажиллаж бай- гаа МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн залуучуудад ном ил- гаэх, тэнд «аалгамжлагч» сэтгүүлийн нэрэмжит по- мын сан байгуулах ажилд манай орпы ерөнхий бо- ловсролын сургуулийн пнопер, сурагчид их дээд сургуулийн оюутан, алгил- ЧИН, малчин залуучууд идэвхтэй оролцсоор бай- на Улаанбаатар дахь Зөв- лөлтїйн Ш. дунд сур гуульд сурч байгаа ХЗЭ- нип гишүүн сурагчнд Хамтийн Багануурт» сайхан гэсэн номоа хөдөл- гөөн өрнүүлж, 700 гаруй ном цуглуулснаа саяхан «Залгамшжлагч» сэтгүү- лиш зөвлөлд үлээлган өгөв, ХЗЭ-ийн гүүрийл иа- рийн бичгийн дарга Д Саранг! үүр 59 ги БОД, ОРОЛД, шүүнтэй, Гишүүн тус бүр 10 ном цуглуулж уурхай- чин ах, эгч нартаа илгээх ёстой байсан, Гэтэл ихэнх гишүүд 15--20, зарим нь бүр ч олон ном өг- леө. Жишээ нь 9--ийн «Б» ангийн/онц сурлага- тан сурагч Д. Төрбат 60 ном бэлэглэв. Энэ ажилд 8--ын «А»,9--ийн «А», «Б» ангиуд идэгхтэй оролцлоо гэж яриад Бага- нуурт ажиллаж байгал ХЗЭ-ийн илгээлтийн эззн залуучуудад сониноор дамжуулан баяр хүргэж, ажлын амшилт хүсэн ерөөн, С. ПАДМИД ЗУРАГ ДЭЭР: Зовлөл- тийн ЮШ сургуулийн ХЗЭ- ийн гишүүд Багануурт илгээхээр цуглуулсан но- моо цэгцэлж байгаа нь. (Выдумытвай, пробуй, твори!) Зураг дээрх тамирчдын хувцас, хэрэглэлийг зохих Ээдэд нь олгож өг. Эпэ та пан хүп спортын лтар төр» лоор хичээлдэдэг 137, ХУА. шу 55522227 Наэ | й 2 8 27 7 5 ё ! 2 й Ч 1) ! р ! 7 2 1 ! Эгнээ тус бүрт хоёр ижил дүрс байгаа Ижил | дүрсүүдийг ол. яэнээ----ииишииижг--и-ш--и-ииииттэииоглоиикоийн инл ШС- Эрхлэгч Ц, дАШГДОНДОВ 14140. дД 4 ҮХНИЙ-ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН) Е годн ОРОН БҮХНИЙ-ПРОЛЕТАРИ НАР АХЗЭ.ИЙН ТӨВ ХОРОО, Д.СҮХбААТАРЫН НЭРЭМЖИТ! Б-Ын төв зөвлөлийн сонин | з9 Дэх шилдээ “шшаГААЛАХ ОЛОН УЛСЫН ӨДӨРТ 2 2-4 Зурагт хуулсыг БИМАУ-ын төрийн шагналт Я. Үржиээ зуран, С77 1982 ОНЫ 6 ДУГААР САРЫН 1. ЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛ б8. хэзээд БЗЛХЭ 2 .БЗИХЭ ж МЯГМАР ҮНЭ 10 МӨНГӨ тигэхшлсиаглэлилэЭжсЖШЭЛЭхЭЫтиҮтЖЫЧЛЖЛМЖЛЛЭЭТЭМЛиЛЖИИЭ Ю ЦЭДЭНБАЛ: МАНАЙ БАГАЧУУД ТА НАР АРД ТҮМ НИЙХЭЭ ЦЭЦЭГ ЕРь БОЛЖ, АХМАД ҮЕИЙНХЭЭ ХУВЬС ГАЛЧ ҮЙЛСИЙГ ЗАЛ- ГАМЖИЛЖ, КОММУ НИЗМЫН ГЭГЭЭН ГЭРЭЛТ ӨНДӨРТ ӨӨРС- 711212) СӨН УЛС ЮМ. ГАРААР ЭХОРНОО ӨРГӨЖ ХҮРГЭХ ХУВЬТАЙ ТӨР- П. ХОРЛОО (МХЗЭийн шагиалг зохиолч ! 11:11 ШИ Дэвалзан инсэх цэгээн тагтааг Алган дээрээ суулгаж Дэрвэлзэн хийсэх цэнх эр далбааг Орой дээрээ өргөлс Мар мандах баярын дууг Найман зовхист түгээлс Түвшин жаргах эпйхийп уриаг Дөєрвон зүгг цацраасан Эих тайвпы хүүхдүүд Ээж аавын үрс Аа жаргалын нар Ард түмииїїгирээдүй Соёл түгаэсэп. эрдмийн булгийг Сургууль дээрээ оргилуулш П.Д ЇЕ П 1Иүлэг бичсан номын ( ЇЙ! и хуудсыг Ширээн дээрээ дэлгэж Шинжлэх эрдмийн сайхан бүхнийг Сэтгэл оюундаа шингээж 1Шинмтай соёлын үр бүхнийг Саруул ухаандаа тогтоосон Сургууль цэцэрлэгийн хүүхдүүд Социалист монголын үрс Аз жаргалын наран Ард түмций ирээдүй Дэлхийг тойрсон: далавчит морины Дэлэн. дээрээс атга» Замбуулийг туулсан сансрын хөлгийн 1Колооп дээрээс барын Үүрд мөнх мандаж байг, иаран, Уүрд мөнх цолмэг байг, тэвгэр, ши: Одон гаригийн сопин хачпыг Олны ухаанд хүртээж Огторгуй єртөнцийн нууц далдыг Нүдний өмнө дэлгэх с Аз жаргалтай хүүхдүүд Аав зэжийн үрс Аз"иаргалын наран їй. ирээдүй. Ї! ШҮ Р | -2 ШИР, 4 00 Үүрд төнх амьдарч байг ээ. Үүрд мөпх амьдарч байг. (1:ны ” Өмнөговь аймгийн Баяндалай сутын дунд сургуулийн 8-ынсА» сан бомбогийн Норовсүрэн бэлтгэл хийжбайгаа нь 8 жилийн аптийн сурагч охидынаварга багийп-ахлагч Л саг- Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай «А» лийн дунд сургуулийн 4-ийн Ц. Оюунгэрэл, сумын ангийн 8 жи- сурагч Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын дунд сур- гуулийн 6-гийн лэн хүлэмжинд цэцэг тарих тухай нөход- дөө зөвлөл: байгаа нь. р С. БОДООШИЙН гс тоглолтын өмнө. Нийслэлийн Отийн сурагч Д. ҮРЖИНХАЙДЫН х. «А» ан гийн сурагч Б. Оюун шн- авсай гэрэл сураг авсан хоёрдугаар сургуулийн 8-ыл «Д» ац- гэрэл зураг АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ХӨГЖИМЧИН Бочип хөгжмөөр чад- парлаг тоглол: байгаа бор охины тоглолтыг үзсэн хүмүүс «Ямар ч үндэсний хөгжим тоглочихдог авь- яастай. охин шүү» гэ түүний тухай . бахархан ярилцана. Энэ охин Төв аймгийн Зуунмод хатын нэгдүгээр сургуулийп 5- ын «А» апгийн сурагч Б. Эрданацэцэг юм. Тэр: Би хоёрдугаар ал гид байхдаа бочип. хөгж- мөөр хїгээллал: ахэлсэн, “ МАНАЙ ОРНЫ АЗ ЖАРГАЛАНТ ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ АМЬДРАЛААС ЧАДВАР ОХИН Гэхдээ хөгжмийн нот мэд- дэггүй байсан учир зөв хөн сонсголоороо 8 ТогГ- лож байз. Харип СУргуу- лийн үндэспий хөгжмийн дугуйланд орж суралцаад хөгжмийн оиол, (нот) монгол үндэсний хөгж мин онцлогийн тухай апхны мэдэгдэхүүнтэч боллоо Биг чөлөөт цагтаа шим тоглох их дуртай ирээдүнд когицсин болно гэл: ярьсан юм хөГг- Эрдэнэцэцэг охин 19 улирал дараалан онц сурч байгаа төдийгүй урлаг спортоор нөхдөө үргэлж хошуучилдаг. Тэр ёочин хөгжмөөр монгол ардын бүжгийн аялгуу мөн хөгисМийн чадварлаг луу гадаад орны цоморлигоос тоглодог ажээ. 1981 онд энэ охин урлаг спортоо роо шалгаран МПБ-ын Төв Зөвлөлийн” алтан меда- лиар энгэрээ мялаасан юм. Сурагч Оо. хиШшигГНняМ АВЬЯАСЛАГ. СУ Хэнтий аймгийн Өндөр- хаан хотын үзэсгэлэнгийн танхим үзэгчдээр дүүрэн байлаа. Энд Хэнтий айм гийн ерөнхий боловсролын ДУНД сургуулийн йпинолер сурагчдын урлаг, спор ТЫН уламжлалт 14 дэх удаагийн уулзалт тэмцээн болис байгаа юм. Энэ үеэр сурагчид өөрсдийн гар ур- лалын бүтээлэар үзэсгэлэн гарганс Өндөрхаан “(814:111) хөдөлмөрчдөд үзүүлжээ Мөн сурагчдын дунд «ар дын -урлагаас суралцья сэдэвт зураг сийлбэр хулдаасан бар. наамалыгн уралдаан зарлан дүгнэсан байна. Уралдаанд “Өндөр хаан хотын 10 цилийн Ням гаригийн оглөө хүн болгоп хүрз, зээтүү, ажлын хувцастай цугларч тоглоо- шеф цэцэрлэгийн мини талбайг засаж, орчны нь тохижуулах ажил хий- хээр 4-ийп «Бэ» ангийн- хан шийдэв, Тэд тохи- ролцсон ёсоороо оглөө эрт цугларч ажлаа хуваа- рилж авцгаар, Зарим нь газар ухаж мод суугаян нөгөө хэсэг нь эвдэрч муудсан тоглоомын модоп байшин, машиныг засаж солбэх ажил хийцгээв. Сурагчдын амлыг хуваа- рилан, зохион байгуулж байгаа бүлгийн дарга Г. Нарандалгартай уулзахад: Манай бүлгийн су- рагчид сард нэг удаа илм гаригийн өмралтаа хөдөл- мар амралтын одор болго- сон том. Бид сансрын ни- 4 сэг 78. Гупрагчалгийн наг. рэхїтит бүлэг болохо) үүрэг арайД омишилттай алиллаж байна Анги ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС САНААЧИЛГАТАЙ ХҮҮХДҮҮД Дэлгэрхаан сумын дунд 8-ын ан- сургуулийн РА ГЧ ИД гийн сурагч Уранчимэ- гийн. уран хатгамал шал- сургуулийн 7-гї гарч тэргүүн байр эзлэв ангийн сурагч Г Мөн пионер сурагчдын дарийн «Энхийн дуут хө- техник ёзтгэлгээ зохион ДӨӨ нутаг» уран зураг бүтээх авьяасыг хөгжүү Хэрлэп сумын дунд Ї зэх зорилготой техник айг- гуулийн 5-ын «А» ангийн варын тэмцээн зохиосон сурагч Б Содхүүгийн нь сурагчдын . сонирхлыг «Нөхөрлөл» їдаасан татаж идэвхи”: өрнүүлэв Он й цэр улөрөлыон Тус тэмцээид Хэрлан «Монголын хүүхдүүд ан сумын 8 иилийн сургуу- хийг (з» планат зураг шандын 5 В» авгиин Баян-овоо сумын 8 ки БУБАНа д Шдтэраднын 1ИЙН “сургуулийн-. 7-гийн «сэнст авто загвар» бү АЗСАЛЫН сєрагчс Бид тзэл шалгарчээ 1їнгэлс баатаран МОД сийлбэр Хантий аймгийн. тнганер Жаргалтхаан сумын дунд | “УРАгЗИД ардын у рлагийн сургуулайн 7-гийн х» ЧэллсНЫ ОДӨАЛЛН Мус ангийн сурагч Цогтбаата- ранца гд ЭчЦС чадвараа рын үйсээр хийсан Хас өрнүүлж, байна “2ДӨӨ нутаг» сэдэвт наамал Сурагч Ж. ТӨГСЖГАРГАЛ Нийслэлийн арван жилийн 63 дугаар сургуулийн 7-гийн «А»-ангийн сурагч Х. Жан- дос 27 улирал дараалан онц- 77, сайн сурч, долдугаар ан- Ё гийп сурагчдын дуйд явагд-7/» даг -улазгжлалт газар пүйн 4 олимпнадад- шалгарч хотын (7 аварга болсон юм. ЗУРАГ “ДЭЭР Сурагч Х. ЖАНДОС Багш Д. АЛГААГИЙН алсан гэрэл зураг ЗУРАГ ДЭЭР: МПБ-ын Төв Зөвлөлийн мойгөн ме- дальт, онц сурлагатан, со- нины идэвхтэн бичигч “2 Галаарид: Д.ЭНХТӨР, Д. ЧАНЦАЛ алсан гэрэл зураг парын хамт олноороо монголын анхны сансрын нисэгч ЯГ. Гүррагчаагийн амьд- ралыг судлан «Санса мөнхөлсөн найрамдал» сө- дДэвтэй булан “байгуулжс. 120 гаруй бяцхан ном, альбом. хийлээ Сурагч- ДЫН Чөлөөт цагийг -үр ашигтай өнгөрүүлэх по- рилгоор ангидаа «Сансар» нэртэй диафильмийн кино театр ажиллуулж байна. Мон «арвич хямгачаар ажиллаж сурцгаая» хо- дөлгөөн: ориүүлж «шир- хөг цаас- шижир алт» сэ- Давт бүлгийн ажил зохиол. Энэ айлаар хүүхдүүд тцаасны үнэ цөн, цаас лам бий болдог талаар тодорхой мэдлэгтэй бол- сон юм. Сурлагаар хоц- рогчдод туслах зорилгоор Далтлагын хэсэгчилсэн групп: зохной. байгууллаа, Сурагчдын соёлшилт, ариун цээрийг сайжруу- х лахын тулд «Зад угаагч» нөхөрлөл алгиллуулж, БХ ПБ-ын 60 жилийп ойг уг- там антиараа бомборчий болов. Ангидаа Ж. Гүр» рагчаагийн .гарын үсэг” бүхий дардаг аялууллс, пнзрэмтит ширзэ “ажил- Ллуулсан нь сурагчдын” су“ рах идэвхийг өрпүүлав, Мөн «Бид сансарт нис- нэ» Өдөрлөг зохиож-санс- рын тухай дуу. шүлэг, вургийн тэмцээн зохиолоо. Одоо бид сансрын нисэгч- Дийн дурсгалыг мөнхжүү- лэх зорилгоор 101 мод, Уусан оргилуур бүхий бяц хан цэцэрлэг айгуулна гэж ярив. Энэ-ангийнхныг тухай «4-ийн «Б» ан- гийнхан ямар ч ажлын түрүүнд явдаг санаа нийл- сэн сайн хүүхдүүд шүү» гэн Булган аймгийн Улаантолгойн сапгийл алс пХУЙП 8 жилийн сургуу- лийп багш, сурагчид лрилцдаг юм. 1 М. ГЭРЭЛМАА шишийн ини ишиг ШИИн з чи ф ишийгишиги, хний 7 иииил їшииииииниишишииийн їиацишин шишийн 1 ур! « Өнөөдөр дэлхий дийн. тоо 1,6 миллпард болжээ. Одоогоос 22 ми Задїн омна НҮБ-ын Броц хїй Ассамблейгээс « Хүүх- дийн. эрхийн 25 тунхаглал» ши Б гаргаж хүй төрөлхтөн оо Бэрийн “бий болгосой сайн Яссайхал бүхнийг хүүхдэд Шолорнулах бстой гэж алтан Е үсгээр бичсэн. билээ. Энэ ! Үүнхаглал ЗХУ болон ах үү социалист орнуудын үүхэд «багачуудын , хувьд үрэн хэрэгж! 13 то! амьдарч жиж байна 5 тогтсон анхны лээд «їпилдэг изэ үр хүүхдэд | урта зөвлөлтийн амьдра льциэг. ёсны УУуль бол 5 ол юм. Тус улсад өсвөр зо үсийнхний бү талын яасыг хогж сан лай 3 хаалга бийдаг 45 мянган ийиер сурагч - дын ордон (5) мянган эг эЫ МИЙН сургууль, 3.6 мянган 5 Т 23 ЇХ пнаргал сурч, хүмүү Зөвлөлт засаг ЮрШИННИ өдрөөс эх сайхан бү ши шин гүлэхэд зориул төрөл бүрийн ЇУГУЙ клуб сүрт 111117) үрг 13121) Одос 3 БНХ! ї Ши нээлттэй шини яа Спортын сургуул 1 мян га таруй зал байга ї ДММ 7 ! їл тє 22 О5) хи БҮХ УНГАРТ ТАНИЛЦСАН ДҮҮ НАР Хонх жингэнаж хичээл тарав. Дугїй цагаан мал- Гай өмсөж, эрээн мод барьсан пиоперүүд сургуу” лийн айролиоо гоо ХӨ ДӨЛгөөНийгГ хайж: гэр өө ДӨӨ зорих бага ангийн жайлуудыг сам өндлөн гаргаж “эхлэн ОӨхөөрдөл тай, сургамлстай зерхөн харагдана. Ийм үед ко Л00чЧ нар пионерийн ДО хийг урнадгахан хүлээн авч найр танин зогсдог яалгээ, Будапешт хотиоо ингэж Ои санх унгарын | пноне- Рүүдтэй танилцсан юм. 1948 оны сургадугаар са- рын 2нд Унгарын шин- ХЭЛЭ пионерийн далбал Будалешштийт тэнгэрт Хүүхдийн баяр жаргалын Мїнээмсэглэлтэй цуг иами- ран мандсан билээ. Унгарт хүүхдүүд 6-7 дүүд Ө Мастайдаа пионерийн ажил З.дТай танилцдаг алгээ, Энэ ини» нийн энгийн ТИ ЭЭС хүүхдүүдийг блц 2ШОтаН бомборчип болголо Е Бяцхан бөмборчид хох Ё бүч зүүж (блцхан. бөм- борчин!! пуртаан зүйл 41 САЙН САЙХАН манай дээр амьдарч байгаа хүүх- инкчдийн ордон, 2500 хүүхдийн парк, 49 хүүх- ДИЙН. театр, 100 гаруй хүүхэлдайн театр, 250 кино театр, 250 мянган цомын сан, мухлаг, ашил лалс байна. ЗХУ-ын 10 мяпга гаруй пиоперий дагсерьт жил бүхэн 14 сая шахам багачууд цэнгэлтэй хэгжаиал амардаг юм Дэлхийд хамгийн их У!ШДаг багачууд хүүхдийн тоонд зөвлөлтийн өспөр үеийнх 11) зүй өсоор орно ХХ Хүүхдэд юриул гопном хэвлэх ажил нь бусад төр 111108 11571 сэвлэлг байг гал ) дахин-их рдацти айна ҮӨвхо! 19т9 1 тэм 1эгл эн | сын Л сүү ший зсилд ( эронгхү ! ! 1 (3) ) 1! н ! Г 710 га ї 1 14119) ) Ээ гарг юм 1Ө їсгийн П лэ 14:11) рий (шиг 1 риул 10 ! ОД Г ! у ном ( ї Чи ро ї ) лэ ээ Гус и (1) гаруй лэ. гТ рг гадаа 1 ба , ”лон -үндэ тан ястан ард түмний 52 хэлээр ном зохиол энла дэг Тэдгээрийн (дотроо ягх Уул Ү5 ) 322 | 111) 1251 гм БҮХНЭЭ. ХҮҮХДЭД «Детская литература»хан- лэлийн газар .жилд 2 сая гаруй ном товхимол хэвн- лэдэг ааа, ОХУ-д хэнлэ- лээс гарч буй 4 пом бү- рийн цэгийг бяцхан ун шигчдад: зориулдаг боло: хоор «Детсвал литерату рїт хэнлэлийн газар дэл хийн хүүхдийн шилдэг 120 зохиолчийн бүтээлээс оруулсан «Хүүхдүүдэд: З0 рпулсан дэлхийн уран бо хїолын С гаргаж мянган нг» 50 ботиор боть бүрийг 400 хувиар хэвлэжээ Зөвлөлүүдийн арны нийслал Москва хотод үүхдийн биеийн тамирын 138 сургууль ашиллаж 11000 тамирчин багачууд хичээллэж, спортын гараа гаа. эхэлн байна Мөн хү ИЙН уиШлагын 153 томын сангаар 881000 үүхэд 1ЧЛ ДЭГ Гус сын кипог үйлдвэрүүдээс дэлгэцэнд шилжиж байгаа 1 юишоны нэг нь бяцхан үзэгчдэд зориулагдал: бай гаа юм. Өнөөдөр зөвлөлт орны хүүхдүүдэд зсорпулї 10 гаруй сэтгүүлийг 23 ( гаруй зиар, пионе Ї н.28 сонинг 17 1я-ху пиар хэнлэн гаргаж байнд А. ПҮРЭВНАЙДАН хуулийг биелүүлэхээ: ам тадаг байн Сурлага сахилгаар тэргүүний 10--11 цасны хүүхдүүдийг пионер “бол гоно. Тэд писоцерийн амьд ралын 12 зүйлийг. шир эгчлан -биелгүүлэхээр тан- гараглана, Энэ 12 зүйлт кууль. нь блцхан бөмбөрч ний хуулийг бодвол ха- риуцлага ихтэй алзээ Уцгар нутагт хоёр ийло- пертэй тацилцсай юм. Тэд юу өгүүлснийг дүү нарта тамжлах гэсэн юм Д Лендьел-- Манай иас өндөр бол бие хү мг шахан. заншил бүлгийнхэн эмгэнийг эр- Хоол гионерүүд сон ганц тусалдаг « гай Манай Витеза гадэт гээн тонрч асардаг ундыг «нь дөхүүлж, гэр орны нь цэвэрлэж өгдөг Өнгөн нь эх орпыхоо 19 лоо бид бүхний өлөөгийн сайн сайхны төлөө алтан импиа өргөсөй юм Ї Бидпий сан ачтай толоо амьдар- ахмадуудынхаа тусын тулд чадах бүхиээ хийнэ. Эмээ маань бид- нийг өөрийнхөө үр хүүхэд шиг хайрлаж зихрийлш байдаг юм, Бид ээл аавы- гаа: хайрладаг хайраар эмээгээ хайрлаж, яал, Ий» гээд л баярлуулас байх- сап гэм хичээдэг Г. Ласло--Манай улсын хэмжээний рийн-хоёр том зуслан бий Нэг-нь Будапештийн, сүр- Лаг сайхан уулапд иь олныг сэтгэл татсацн до могт” цуур-Балатоны дэр- гэд байдаг юм. Энд гадаа- ропд пионе 11074413 дын олон орны пионер ирж амардаг. Мопгол найз нар маань ч ирдэг. юм, Пионерийн зусланд шө- нийн. манаанд гарах хич- пээц сайхан гэл: санана ОП мод, цэцэг жимсний цихилан үнэр, нуур усны орой дээрх тэнгэр түүний ширтэх од сар, халлга чимээ, уужим хөх чанадаас пмгалан зєарга тай ву! лан гийн” амьдрал бүх л на сандаа мартахын аргагүй дурсамж үлдээдэг юм. Би ппонерийп зуслан гийн. шөнийн манаанд да- хиад зхэг гарах їомсан гэлс дандаа боддог. сайхан Эх оропдоо. хөгжингүй социалист нийгэм 6бай- гуулж байгаа аап, ээж, ах эгч нарынхаа ажил үйл сийг залгамжлахаар өсч бойнайнк. буй уйгар пайз нарын чинь тухай. товч сонин дуулгахад ийм ажээ, Сэтгүүлч Ц. САНЛОЖАН Буйгэржэээ! 4. Дахиад: тоглох "Е: Ихэр турав (ЗХУ) «х Ё уу! (БНМАУ) (ӨГҮҮЛЛЭГ) гүй яахав дээ гэдэг бай- лаа. Цэцгээ охин Должин ? эмээтэйгээ хоёулаа аж Цэцгээ охины хиЭнзар төрдөг ажээ. Цэцгээ охин | МОА ВЬ Соёолон ургаж эд Чүир болохоор айлын | ЛЭХЭд бүхнээс -814 14:45 5 ож байв. хүүхдүүдтэй хамт голын | 29Н тордож 0 1 очиж тарьсан моды эрэг дээр тоглодог бай- Жилыиндэнрни л хүлээд тээ. Багш нь Цэцгээд, Худ, Э 5 голын эрэг дэзр тоглож Мэс шэн 1, лаа. ж эӨ7ОХэн - их баяр 3 мөчир 2 3 Тэр охин схаала: байхдаа ыА1-Зава” Зүлсах - Чи ёстой байгаль ЕсЭс сгалан 3 дэм хая- Эмэз бя ер нь том болох -.эсүгэээн ЧоинЫ бие хамгаалагч юм. гэв. 3 болов уу? гзая: асуудаг хад от соннл - Хавар болж мод гөлөг- байв. . БУХЕЗир ЭЭ анснж ас лөв. Цэцгээ нэгдүгээр ан- | -- Миний охин удах- | болж, тэдэнтэй маргалдаг гиа онцсайн дүнтэй төгс” | гүй том болно” гэж (ха- 15 аш ЛЭХАГЛА-н ын Яс Тэр охин тарьсан мь- р Шэлүр : ололцдог болов. зэ. Тэр о» Ё- 2 нулна. Нэгэн өдөр Цэц- . Учраа ололцдо : зэхээр ирлээ. БЭ охин голын з23 дээр Хорвоо ертөнц жам ДОО Долацажолаг би. есөл: 1 Лус үс дууллых лалар Ёсоор бөрчлөгдөн хувирч 22 АВЧЭЭ ЭЭ, энэ сүй Үр олноо. Түүшигээ энээ... Нэгэн жил өнгөрөв Цэц. | байна Би сургуульд ОрЖ лээ. гүнингээ эмээЭ- 5 -13 4 олон анха ! 3 гээ охин энэ жил нэгдҮ- 5 й їїн захаатрйга дээ аваачиж үзүүлэхэд 5 3 : Үсээ болсон. Чи ойн захад гї МОНГОЛ ЗӨВЛӨЛТИЙН НАЙРАМДАЛ САНСАРТ ХВВЛИГГ гээр ангид орлоо Хич 2 цаараа уйдагж байгаа” бияЧИй Нийслэлийн 52 дугаар сургуулийн 8-ын «Бэ» ан- -- Өв миний охин, энэ | ЛИЙн хоёр дахь өдөр Цэц- Би чиний дэргэд олон АЯРАА : : л зэ охин ангийн багш шэг -гс О3ьс : тийн Сулуан Ж. БАЯР. хний арын Б8э7: 4: УлЭдноЕн : сайн мод тарьж ургуулна тайн арьж ургуу. 1 - гэлээ Тэрээр эмаэтэйгээ хамтарч - Мипий тарьсан мөд Моносхон баясах мэт үрээ суулгалаа. Өглөө бүр ирэх хавар ургана гэ болж салхины аясаар туя- эртлэн босч үрээ соё он Багш гайх ї мөчрөө хөдөлгөв. - уу? ү Аи Бү, гэж заавал УИХ ТАНД йслэлийн 10: шүэмг- й ) 21717) с21/12 ВНы Эйльү энэ үр ургах чиний тарьсан 54, ЕЬ х Мбсүэ/ ар пэ гэлээ. Орой ни! хэл ЭМЭЭ ЭЛ 3 болор УУД н айнь, ургас “яа балш Цэцгээ охнныд вагч Г.МӨНХБАЯР 2-1 хин ми ургах- - ПЙПГЛ11111111111111011111111101111111:11111 1 11111111 рхи на : блл, Яг Миний бага 7 2 Миний бага нас хүчлэн 2 Дүүгийн. баяр Сэрүүн дэнжийн ногоо ЫГ ий бага Ё Маргааш Салхинд сэвэлзэх үдэш, Туурк айрагт 5 3 Сүргийн захад шогши даана Манай дүүгийн Шилбүүр унасан ргачин Сурагч С. ДАШНЯМ Бахдам гоё Миний бага гас Балрын. өдөр Малын дэргэд б ү? 2Удү 2» ын с Миний бага нас Хамт явна Зургаан сарын Найргийн мөрөнд Нэгний баяраар г тэй 13 шь Зугаа цэнгэлтэй 4 эд Сайхан одроор Ч минь Сансарт инсэх хаа : Хүслээ өопортлоод Ф д АР л Саруул ирээдүйд “яс д Е ) Хүрэхийг азарпод - 1 2-2-021 -у0М- Хөөрхөн дүү минь 3 ! їраар г Балртай алхана ч Ши Хүүхдийн паркт 1 3 4) Хүрэлцэн очно ууна ) үход харин чи Нийслэлийн 8 жилийн 5 Г гаж сургуу зьд дөрөвдүгээр дунд сїї О 2 орох уу гуулийн 8-ын «Л» ан- г-УНАГА ТАМГАЛАЛТ дугаар сургуулийн Болоож Нийслэлийн 53 дугаар сургуулийн 7-гийн «Б» «В» ангийн сурагч гийн сурагч ангийн сурагч Д. ГАНСҮХ Ц. БАТЗАЯА ЯС ЖАРГАЛСАНЛХАН” : 3 Хүүхдийн балрт Ээлт паран минь Амьдруулагч гэрэл, Унасан арга даа, жарга! Эргээд уулзатлаа Баяртай, баяртай! 1 Бөмбөрцгийн” цаад талд - Нөгөө. бөөрөнд Бүрэнхий, харанхуй байлг Хэрхэвч- болохгүй Уүр цайлг нар. мапдана, дахиад паадла гэж го Үй олон хүүхэд тэнд үнэгчилэн зүүдэллс байгаа , Алтап наран минь 2 Сэрээ, тэднийг сэрээ! г, 2? Ай түмэн: багачуулыг , 4 2 р ” Хайрлан соёрх, хайрла! Холын хол-уулын цаана. усны: чанад 1.1 “ Хоолгүй хоносон жаалууд ч хүлээлс байгаа. Зүсэм талх, ширхэг чихэр ”хүлхлээ гэлс : “Зүүдэндээ баярлавч, | Сү уйлагнан сэрэх тэж “байгаа , Гэрэлт паран минь Гийгүүл, тэднийг ХЭЭЛ л ХЭ СА гийгүүл! Гэдэс хоосоп онайлуудыг Хайрлан 2оЁрх, хайрла! БоогёонЛ7 322605 Хайрлан соёрт - нар аа! нар аа! со Эрх авхай, багачуулыг -5|р 2 Өдөржин наадуулсаар - Эвлт царай сүүдрээ 5 гүр Орхин, орхий жаргалаа -4| Элбэрэлт бяцхан үрсийн Еь9 Халуун: зөөлөн зулайг “Энхрийлэн таалсаар « Шингэн, шингэй : жаргалаа ачтайхап туяанаас Атган, хүртэнхан Дулаацах гэл Аз жаргалын сайхан, итгэл, “мишээлээр Амдан, амданхан тосч байгаа Хорвоогийн бүх Булбарай иргэдийг Хосгүй ивээлдээ хайрлан соёрх, чинь Нар аа, нар аа! С. НАДМИД 25 Наадам: Манай сумын төвд биеөдөр Маш хөөрхөн наадам болов. Үзсэн хүн болгон. цөмвөр. ”Үнэц: сэтгэлээс“ инзэядэв. - Гараан дээр : Арван хөөрхөн жаал - Ранц ч жилийн зөрөөгүй Гуррап настай цэцэг Бариан дээр “ Аав зэл, ,ах-эгч, : “ Баяссан сэтгал шиг дэрвэх Гал улаап дарцаг хүлэг нь Хазаар даран дүүхэлзсэн Урд хөлөөрөө Агаар цамиан цойлсон Гурван дугуйтай Морип тэрэг Гучин алдын зайд Довтлоход бэлхэн Дохио авапгуут Жййрийлс гарлаа Омголоп хүлгүүд Торойлс гарлаа Арван хөөрхөн жаал Арван хөөрсөн сэтгэл Уралдааны замд Инээд баяр цалгиулан явна Уралдал ч байгаа янзгүй Ийш тийшээ харан 5 “хурдална, Улаан цамдтай Толийсон бор хүү Урдах жаалдаа тулчихаад Тойрохоо мэдэхгүй зогсоно Эрзэн малгайтай : Тормойсон бор охин Их -л мэрийх бололтой г Тоодойтол бөхийн хурдална Яах ийхийн. зуургүй Наг нь түрүүлж ирэв Ямар ч гасзи бүгдээр -4-05488 6 х , Д. Сүкбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбипатад хэвлэв. ! 9 Зорьсон газраа хүрэв Өнөөдрийн энэ наадам Сэтгэлээс хэаэа ч гарахгүй Өлзийт түмэп үрс мипь 3Каргалаар хэлаэа Ч дутахгүй Э. ХАРХҮҮ Бөмбөг дэлбэрэж ёсгүй Энхийн цэнхэр тэнгэр Мөнхөд цэлмэг байг. Ээжийн” олоп үрс 4 гЭгцэгт: тайван амьдраг. Хүний орчлангийн цэцэг. Хүүхэд бидпий хүслийг Халууп дайн хүсэгчид . Хааж боогдуули чадахгүй. Бөмбөрцөг. дэлхийг балсгасан Бум түмэн хүүхдийн Бодлыг цочоон саатуулл Бөмбөг дэлбэрэх ёсгүй... Таван тивийн” хүүхэд ы Тайван найрсаг нөхөрлөж - Дандаа сурах тэмүүллийг » “Дарийн утаа халхлахгүй "0. ТҮМЭНДЭМБ Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ / “Индекс--14140 2РОН ТҮХНН 30 211/Х гс д 1А2 шэжЖс 28, 11 ҮРОйетАРИ. НА МЭГДЭГГҮЙ 7 Ї мхзэ-мин топ хогоо, Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ! мпь-ын төв зөвлөлийн сонин| - ШиНЭь 2. ал заа лий илчийг єнжий: », з9 дэх ЖИЛДЭЭ. д Мм44(1783) к 1982 ОНЫ 86 ДУгААРСАРЫН 5 ож БЯМБА төлөө 5 . : ! . 18! ХАНГИЙН ЧАНАРТАЙ БҮТ2133 ХҮҮХДЭД МАХН-ын Төв Хороо- ! ны үзэл суртлын хэлтэс, МХЗЭ-ийн Тов Хорооноос БҮХНИЙГ ХҮУҮХЛОНИ дагдоршийн тяиагналт лү- хиолч Д. Содномдорж пар х ! зохиол бүтээлийнхээ ту» «Хамгийн чадартай. бүс. ха) ярын шүлгээсээ. ун- хөЛлээ хүүхдэдээ. сэдэвт | шив, БНМАУ-ын ардын долоо хоногийн ажил Е1 5 явууллаа. Энэ үеэр «Мд- ЖҮйийгчин, төрийн шаг- най хүүхдүүд-кнно дэл- малт хбгиймийн зохиолч гэцнээ» «Хүүхэд, театрт Д. Лувсаншарар, ардын дуртай», «Хүүхдийн о- ясүлшгчин:- Ц. Пүрэгдорлг, мын зураач», «Багачуу- ин, Норовбанзад, гавьяат экүтигчин Д. Самбуу, Б. өдөрлөг» зэрэг олон тор Зангад, урлагийн гавьяат лийн аййл зохиогдож | Зүтгэлтэн Г, Бирваа пар гүүнд тийн манай «соёл урла- нэрт хүмүүс орол- пїсйер багачууддаа оорс- дийн уран бүтээлээс ярьи, цон өөрсдийн уран бүтээ. | үд дуугаа өргөв, лээсээ пионер сурагчдад сонирхуулап гүн талархал Уран бүтээлчдийн өдөр- хүлээлээ, логт МАХН-ын Төв Хо- : ( "со роопы хэлтсийн зэрхлэгч “Мса : - Долоо хоногийн ажлын Ч. Тє 9 2 г төгсгөлд хүүхдийн «уран 14. Түмэлдэлгар,, МХЗЭ- Хүүхдийн төлоо фондын Төв номиссын дарга "| бүтээлчдийн нэгдсэн өдөр- | Ийн Төв Хорооны лэгдү- А.-И. Цэдэлбал-Филатова «Хүүхдийн ертонц-82» зургийн уралдаанд тэргүүн байр эзэлсэн Л. лог Монголын .үйлдвэрч- 2 Болорт шагиал гардуулж: байгаа нь ний эвлэлийн соёлын Ордонд болон, газр парийн бичгийн дар- га Л, Түдэв, Хүүхдийп сурагч | | дад зориулсан аялгуу», «Зохиолч, уишийчдын ! | төп төлөө фондын тов, комис- С. БОДООШИЙН авсай гэрэл зураг 3 Мэдээлэл, радио, телс- | гизийй сулсыл | хорооны дэргэдэх Улаан бүч» хүүхдийн чуулга, Монго- лын пионер сурагчдын ордны найрал дууны ду- | гуйлангийн сурагчдын дУунш уянгат сайхан эгш- гэар уран бүтээлчдийн өдөрлөг экхаллаэ, МҮЭ-ийн, Соёлын топ ордонд болсон өдөрлөгт БНМАУчан ардын -ижү- ииочгчий, Г. Түмэндэмбэ- рэд «Ээжийн хоёр хүү» Дуугаар ая барыж, ардын жүжигчин, тбрийн шаг» налт Г. Гомбосүрэн «Хоёр Найл» хашин шүлэг ун- шиж, хүүхэд багачуудыг хогжобн баясган. Дараа инь Хүүхдийн то- лоо фондын Төвхомиссын дарга. А. И. Цэдэнбал- Филатава уран Сбүтзэлч- дийн өдөрт оролцо: бай- гаа ппонер сурагчдад баяр хүргэж үг хэлээд, «Хүүхдийн ертонц» зур» гийн уралдаанд түрүүлсэн сын дарга А, ИЙ. Цэдэн- бал-Филатова, БНМАУ- Дархан хотын . найман ын Ардын боловсролын 1058 “ЧЭ Л Ур г4д Яамны «сайд Ч, Сэрээтэр мий ТӨЛӨӨ ЭОЛАНГ уу нар болон урай бүтээлийн " комиссын алтай | медаль, эвлэл холбоодын удирдах «Артен» зусланд амрах ажилтпууд оролцлоо, врхийн бичгээр шагнав, Мөн ардын зураач Д. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Амгалан: оорийн зурсан “, / г Зургийн хуулбар . болон ээр- бийрээ. Л. Болорт дурс, ЗУРАГ ДЭЭР: 4 гайх, даашдын нь уран -- Инонер сурагчид бүтрэлд өндөр амжилт хүг .ая дуугаа өргөж байна, сэв, -- Зуны театрт жүжиг МХЗЭ-ийн шагналт зо- үзэж байина, хиолч П. Хорлоо, Д. На- д Мн... мөнгєц ЭД. БЭЛХЭН БАЙГТУН! : да Ай, Ї 08) 1) тэгс ҮНЭ 10 МӨНГӨ «ХҮҮХДИЙН ЕРТӨНЦ-62» ХЭН ШАЛГАРАВ? - чХүүхдийн ертонц-884 уламжлалт зургийн уралдаанд | хот, хөдөөгийн олон хүүхэд ам- жилттай оролцож 1283 бүтээл ирүүлэв. Эдгээрээс зохиомж, уран сэтгэмж, өнгө будгийн хослол сайтай сурсап 8600 бүтээлээр " үзэсгэлэн байгуулж инїїслэлийн хөлөлмөрчдөд сонирхуулсан” байна. “Уралдааны комиссоос 983 хуүхдийн 134 ажлыг ме- даль|, шагналт байрт шалгаа! руалаа Уүнд: Цэцэрлэгийн тас (3--7)| 1. Хэнтий аймгийн Өндөр-” хаан хотын гуравдугаар пэцэр» лэгийн н. Лхатсүрэнгийн - «Мориьд», «Ааш бид хоёр» | бүтээл алтан медаль. 2. Өмнөговь айтгийн дөрөл-/ дүгээр цэцэрлэгийн Ш. Бүр-! нээбаатар, Улаанбаатар хотын, 36 дугаар цэцэрлэгийн -Б.! Батийргал нарын «Адуучин», «Хургачин» бүтээл мөнгөн мев-: даль2 ї 3. “Улаанбаатар хотын 65, дугаар цэцэрлэгийн Т. Мяг-, марлхам, |Онтлбрийн районы 27 дугаар хорооны 81 дү-: гээр байрын М. Батчимэг, 86- дугаар цэцэрлэгийн Г. Нам» жилмаа нарий «Бидний баяр», «Хөдөө нутаг», «Сапсрын инсэгчдэд балр хүргэе», бү тээл хүрэл медаль р Сургуулийн бага иас (8--12) 1. Улаанбаатар хотын 24 дүгзэр сургуулийн 2-ын «Гэ» ангийн. сурагч Б. Амраагийн «Охины . хөрөг», «Адуучин»: зэрэг бүтээл алтай медаль 2. Улаанбаатар хотын нэг, лүгээр сургуулийн 4-ийн «Б» апгийн сурагч Д. Хажидмад, Б-ын -«Г» айгийн сурагч Ч, Гансүх царын «Алсыг харигч», «Малчип хүүхдүүд» бүтзэл медаль. З. Хэнтий аймгийн. дунд сургуулийн хоёрдугаар ангийн сурагч Н. Сэлэнгэмөрон, | Дундговь. аймгийн 10 жилийн | сургуулийн 2-ын «Б» ануийн сурагч. Б. “Болормаа, Уяаан- баатар хотын 48 дугаар сур- туулийн. 8-ын «В» айгийн су- рагч Д. Отгонтуяа нарын «Ми-: НИЙ зэж», «Зуц», «Адуучин , хүү» “бүтээл хүрэл “медаль ї Сургуулийн ахлах нас (13--16) 1, Дархан хотын дунд сур- гуулийп 5-ын «Б» ашптийн су- рагч Л. Болорын «Атрыг ( эзэмшихээр» бүтээл алтан ме- даль 3. Улаанбаатар Дугаар сургуулийн ангийн сурагч Д, Гансүх, 8- ын 4Б» ангийн сурагч Б.. «Алтангэрэл нарын «Уиага тат- талалт», «Найзууд» бүтээл мөнгоц медаль 3, Улаанбаатар хотын 87 ду- таар сургуулийн 5-ын «Бэ ап- гийн. сурагч Ц. Найданхүу, Гурапдугаар сургуулийн 8-ын? «її» ангийн сурагч С. Батсай- хан, 20 дугаар сургуулийн 5- ып ёБ» ангийн суригч (Г. Болдгэрэл “найрын «Наадмын өмнөө, «Малчин болноо, «Зу- райч охин» зэрэг бүтээл хүрэл медаль айсан байна. Уралдалпд идэвхтэй оролп- соп бүх хүүхдэд уран бүтэа- лийп пх амлилт- хүсье! УГАЛДААНЫ КОМИСС хотын 53 7-гийл. «Бэ» 23у -О5ь РААЧ Х б1741Ч10) ҮҮХ (1::118(22) 1 ДҮҮ зЇл 1 «Хүүхдийн ертонц--82» зургийн уралдаанд түрүүлж: Хүүхдийн толоо фондын Төв комиссын алт, мөнгө, хүрэл шагпагдсан өсвөрийн зураачид. РАГ ДЭЭР: Хүүхдийн төлөө фондын Төв кожмис- сын алтан медальт нийслэлийн 24 дүгээр сургуулийн 2- ын «А» ангийн сурагч Б. Амраад найз нөхөд нь баяр нь. дол лж Ч хүргэж байгаа Октнибрийн районы 86 дугаар цэцэрлэгийн Б. Батжар- гал, Г. манилмаа иар Хүүхдийн толөө фопдын Төв ко- мяссын мөнгө, хүрэл медаль, дурсгалын зүйлээр шагнагд лаа, Сандагдоржийн Торбура»г, ертонц» зургийн уралдаанд жил бүр амжилттай Нийслэлийн 75 сургуулийн 6-гийн «Б» ангид сурдаг энэ хүү «Хүүхдийн дугаар орол- цож алт, мөнгө хүрэл медалиар шагнагдаж байсан юм. Тэ гийн Шанкарын изрэмжит уралдаанд мөнгөн 1981 онд Японд болсон олон улсын хүүхдийн “2 уралдааны алтап медаль авчээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Супагч С. Төрбурам, 252277 сургуулийн 5- яп «Но ЗУРАГ ДЭЭР: Дархан М.БУЖИНГАЛАРИНН авсан гэр ангийп сурагч Л. Болар- 1982 онд Энэтхэгт болсон олон улсын хүүхдийн зур- медаль зургийн Т. ДАРААДОРЖИЙН алсан гэрэл аураг, 152! ш! Зүс 11517 Эс, «УС», « ЖҮҮЛЭГЧИиД 4ПИОНЕРНЙН ҮНЭН. СОНИНЫ ГАЗРААС: | ЗАРЛАСАН «УС», «ЧИЙДЭН» ОПЕРАЦИД МА- | НАЙ ОРНЫ ЕРӨНХИНИ БОЛОВСРОЛЫН СУР- ГУУЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧИД, ЭВЛЭЛ, НЕРИЙН АЖИЛТАН, БАГШ, СУРГАН ХҮМҮХҮ- ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОЖ, ДИЙН ОРШИН СУУЖ БАЙГАА ГАЗАРТ ЦА. | пно- ӨӨРС- | ХИЛГААН ЭРЧИМ ХҮЧ, УС ХЭМНЭХ САЙХАН ХӨДӨЛГӨӨН ӨРНҮҮЛЖ БАЙНА. ДуслаААС ь ДАЛАЙ ! - ! ЕЭ | ! СУЯГИЙН ЯРИА ГАНХЭ | | Чандмань эрдэнэ болгон зовлөлийч нэг -гишүүнз)эр " тухай мэргэжлийн хүнээр дусал ус, амин -хэрэгцээ удирдуулсан пионерийн эр яриа хиялгэасан. Бид шата- болсон киловатт цахилтаан гүүл гаргал байна. хуун хэмнэх талаар санаа- эрчим хүч хэмнэхээр «Пио- ) чилга гаргаж. сумын |10- перийн үнэн» соннны |газ- Пионерийн эргүүлүүд 837- єсйн ковтордолгүүр, гуайл- раас зарласан «ус», «чий- бєн контор, худалдаа, үйл ны орчнмд өдөршин мотор ДЭН» Опепацийг Дундговь 1Ы213ы-2-12 Уу отЦГЭ хар нь асч согсдог тракторьп аймгийн топ, | ходоагийн ашигсүл ЭБэисуЭшиысэгэлл АН шолооч шартай уулзаж, ма- сургууль дээр эрчимтэй зо- Лийг унтрааж, тэчд ЗАЖВЛ- (орнаа зогсож байх үед єнт хиО0ж байла ладаг хүмүүст мэдэгддэг : 5 й | Сайхап ово0 сумын 8 юм. “Өдрийн цагаар айл раваж байхын, хүссэн Бид- итлийн сургуулийн б-гийй өрхөөр ятмс ухуулга ХЯЁ вей хүсэлтинаг дуртай хү- | «Б» ангийн сурагч Р, Ган- дэг. Ямар ч зорилгогүй Лээн авсав жолооч час | хулгтай ууллахад: 500--1000 .ваттын гэрэл | баярлаж байпэ гэлээ. ыг НН. -- Манай сургууль .дээр асаачвхаад зэргэлдээ (ая дэн» Өпсрапийнхяы (ахлагч ! «Пиоперийн үнэн» сонины лын гэрлийг бүдэгрүүлдэт Р Гэнхуягийн лрпанзас | газраас зарласан «Чийдан» 6-10 айлыг илрүүлж, тэр үзэхэд сумын төвд ашиггүй 1 сперацийг зрхлэн зохиох айлын хүмүүст арвич хям сзарцуулагдаын байсан их группыг хамгийн тэргүүний гач биш,-үргүй зардал гар- хэмжээлий цахилгаач эр- 18 ппонерийн бүрэлдэхүүл гахын хор уршиг болон чим хүч. шатахуун хэмнэг- ( тай байгуулсан. Бид 20-22 хурц гэрэл хүннй зрүүл даж (байгаа нь тодорхой | цагийн хооронд бүлгэмийл ахуйд муугаар, нөлөөлдөг байна ! 1 - - | Їїнонерийн дрийн тэмдэглэлээс | ї Өмнөгов, аймгийн төв тын коптор, материал хан цийн сэдлээр пиоперийл | Далапзадгад хотын 10 жи газмтийн удирдах газар бүлгийн ажил зохиохоор Ї лийп сургууль дээр «Ус» тээврийг удирдах газар, со бэлтгэж байна. Эрчим хүч ! «Чийдэн» операцийн груп өд дал сэрэг нилээд ний үйлдвэр манай опера- ї 14 байгуулагдаж үйлд үйлдгэрийдн гагруу цийн тїчонерүүдийг очиход | аж. хун, албан. байгуулл өдөр асч байгаа гэр хаалгаа огт опгойлгож өг гаар яза хаана ус алдаг мюоход цэ. ца дөггүй юм. Асаалттай гэр- да чийдэн алгиггүй асч 1000 гаруй юь түүд тэдний цонхоор одор байгааг илрүүлдэг сайхан хүч бүхэн лрайх байдаг тухай | хэвшил: тогтож -байна. ргоор (манай өдрийн тамдаглалд (| Опсрацийн ЦиОНСр үл 1-| ахин, дахин бичигдсэн хаана ямар хэмнэлт мэ ҮҮ асахыг л ямар алдагд: гарч байгаа шаардсан байна «Ус», Манал ажилд туслалцат, мэдээлдэг эл Чийдэн» операцийн “труп пт р бидний хүсэлтийг лөх санаачилга гаргажа» ны писнерийн бүл хүлээн арч оорсдийн үйлд- «Ус» «Чийдэн» операций гэхийн пшеєлолийн дарга горлэж байгаа орчим хүчээ пиоперүүдийп одрийн тэм Ц. Баламцэрэн. сурагч ї хэжнэхийг эрчам хүчилд | дэглэлээс үзвэл . аймгийн Арнуназ, ЧЦ үйлдвэрийн ах эгч нараас намын хорооны ажилтан ах Б. Наранц эт хүсье! гэлзэ. эг" пар өдрийн цагаар партай хулзахад 5, «Усь эдэн» ОПЕрк- байпга гэрлээ уйтрааж 12 ЕР Апхлпы өдгийг Содзол цийп писнерүүдээс өргүүл хилгалн эрчим хүч хзмн аймгийн төвд ус, эрч Сайгаа «Ус, гэрэд УлЛССД ПҮНЭмР ЭД ЭнвсүЁ Эүлэгтэл рч бадаг аллаа товж, ” сайхан» үйлсийг Даланэад: ”-- Галд комапдын га урын бийхэн й ү? шог (д т гад хотынхон .тал? бүрээс йүх чийдэн өдрийн цагаар гсны Дд сарны гэсэр | НЬ дэмжин дусал ус, инло- асвастай. тавап | ширхэг зүйлээ “засахгүй | ЗВТТо пахилгаан орчим хүч- унтраалга эвдэрхий 6 с Ханрлас | 5ИЙ үргүй зардал гаргах: твтраа АВ СЭЛАРХНЭлдсЭлнн Тээврийг удирдах гүй. аранч, хямгач, байхын Галып аюул гарахын нэг зры харьяа байгуулла- Нано ПЕН рк- үндэс болсоп цахилгааты га, барилга утсралтый кон- байна иллаж эвдэрхий. хэрэгслээ. ойрын тор зэрэг цоон хэдэн |га- 5 хугацаанд засахыг | хүсьс сарт «Пнионгрийн үнэн» со- «Пионерийн үнэн» єсони- гэжээ. . рипны газраас зохиож бай- кы сураалсшлагч Аймгийн барилга угсрал- гаа «Ус», «Чийдэн» опера- С. БОДООШ ЗУРАГ ДЭЭР. Дундговь аймгийл Сайхан овоо сумын ДУЧД дзигийн сургуулийн 6б-гийн «Бу» группын ахлагч Р. Батхуяг - Өмнөговь аймгийпл төвийн 10 онц сурлагатан «Ус», ангийн пын ахлагч 7. Арчунаа ЗОХИОГЧИЙН авсая гэрэл зургуул сурлагт «Чийдэнэ операциян жилийл, сургуулийп б-ын «Чийдэн оперпцийп груп- ч 1 ШИШ лаж өнгөрүүлээд, сож байгаа олоп жил төгсөх хүүхдүүд дад хэрэгтэй юм. АСУУЛТ: Сурагчдыг дээд, тусгай мэргэжлийн ДУНД сургуулийн элсал- тийн шалгалтад оруулах журмын тухай товч тайл- барлал өгнө үү? ХАРНУЛТ: тусгай мэргэжлийн сургуулийн Дээд дунд 1982 онч эл- сэлтийн дүрмийн 12 ду- гаар зүйлийн дагху 10 жилийн сургууль. бүр дээр коппурсийн шалгал- тад оруулах сурагчдыг сонгон шалгаруулах сүур- туулийн гомпїсс байгуу- лагдага Л: Элэ компес нь 1982 онд Х ангийг өдрөөр төг- сӨГЧДИЙН ДОТРООС Сурла- га, сахилга бат. хүмүүж лээрээ тэргүүний сурагч- дыг шалгаруулах үүрэг- тэй юм. Үүний тулд Ссу- рагч бүрийн Ш. ангийн жилийн эцсийн дүн, бү- рзан бус дунд боловсро- лын гэрчилгээйд бичигд- сэп дүн. бүрэн Дунд бо- логсролын үнэмлэхэд би- чїгдсэй дүн тус бүрийн ДУНДалгийг тооцож нийл- бэр оноог гаргана Үүнд сахилга батын дүнг соруулж тооцно. Энэхүү нийлбэр оноот үндэслэн ц сурагчдын сурлага, са- хилга батын дундаж: оноо- ны зсагсаалт гаргана. Энэ жагсаалтын дагуу сурагч бүрийн улс тор, зан сур- тахуупы хүмүүлил, су- ралцах идэвх, сонирхол, авьяас чадвар. хөдөлмөр, вБийгмИийН өмчид хандах байдал зэргийг харгалзан комиссын хурлаар хэлэл- цэж, олопхийн саналаар сонгон шалгаруулна. АСУУЛТ: - Энэ онд элсэлтийн шалгалтад ороогүй сурагчид цаашид нмар журмаар дээд, тус- тай мэргэжлийн дунд єур- туульд элсэж болох ВЭ? ХАРИУЛТ: - БНМА У-ын хөдөлмөрийн хуу- лийн 176 дугаар зүйлийн дагуу ямар вэг шатны сургууль төгссөн хүмүүс хоёр жилийн дараа 20- хих шатны сургуульд орохыг зөвшөөрдөг. Тех- ийн мэргэжлийн сургуу- лийг опц дүнтэй төгсөгч- Дөөс дээд, тусгай мэргэж- лийн дунд сургуульд эл- сүүлдэг мурам бий, Дээд сургуулийн өдрийн ангид 835 “хүртэлх насны хүмүү- сийг элсүүлдэг. Харпи эчизэ, оройн ангид нас хизгаарлагддаггүй, Ийм учраас энз онд конБур, сийн шалгалтад арох өр, гон бололцоо байна. Ёр нь үйлдвэрлэл дээражил- лаж байгаа хүмүүсээс дээд сургуульд элсүүлэх тоо шилээс ялд ӨСЧ бай- на, Цаашид ч нэмэгдэх юм, МХЗЭийц їпїлгээл- ТАЛ ЗУ Пи Манай орны ерөнхий болопсролын суриуулийн инспер сурагчид сүүлчийн хонхны баяраа тзмдог- анги дэвших, «сургууль тагсөх шалгалтаа өгч эхэллээ, Эпэ хил УШ. Х аны төг- арван хүүхдүүд изнай сонин тасарт захидал бичиж, инз бүрийн асуулт ирүүл- жээ. Ус асуултуудад Ардын алилтац П. Эрдэнабат, С. мыг бид ипйтэлж байна. Эдгээр нь энэ жил ҮШ, Х аши манай нийт пишиер сурагч- ос ҮРЧҮХЭРО ТАШИН ШИШ ШИ боловд ролтын Ялины Ламбаа, нарын хариулт- асуулт, хазнулт гогсөгчдөөс гадна дараа сонины зөвлөл » тээр үйлдвэрлэлд гарч ажилласан . залуучуудыг дээд сүргуулийн бэлтгэл ангид урилгаар сурал пуулах журам бий. АСУУЛТ: --Түргэвчил- сэп хугацаагаар (6 сар) курст суралцаж багшийн ажил хийж болох уу? ХАРИУЛТ: -- Түргэн чилсэн нурсийг улсын та- лөвлөгөөний дагуу зохион. байгуулдаг. Энэ онд баг- шийн түр Бурс байгуу- лагдахгүй АСУУЛТ: -- Уларлын дүнгийн хувьд Дунд СУр- Даг болонч уотематнк, филикийн хичзэлд |60- зиїрхолтой. түүндээ 10 асгл: онц дүйтэй суралцсан: Ссу- рагчийг яах йэ? ХАРИУЛТ: -- матик физинийн хичээлд «Онц» дүнтэй суралцдаг сурагчид сургууль дээрээ онооны дарааллаар шал- гарч чадахгүй байгаа бол онцгойлон үзэл: : сийн шалгалтад оруулах талаар 1982 аны дүрэм. шурамд тусгаагүй. байна АСУУЛТ: Конкур- сийн шалгалтад орөх су- ракчдыг єонгон шалга- рхклах сургуулийн Кс2- миєсын бүрэлдэхүүнийг хаанаас баталт, ханиаг оруулах гэ? ХАРИУЛТ: гуулийн комиссыг хот, райаны намын хороо батална. Энэ комиссын бүрэлдэхүүнд єургуулийн нам, ХЗЭ-ийн байгуулла гын төлөөлөгч. хичээл, хүмүүжлийн эрхлэгч, пио- нерийп ахлах улдгрдагч, Х алтп удирдсан | багпь сургуулийн. эцэг эхийн хороо болон ангийн эцэг зхийн |завлөлийн дарга нарыг оруулах бөгөөд ка- миссыг сургуулийн захн- рал удирдана. АСУУЛТ: -- Урлаг, би- ёийп тамирьт авьпнастий Сурагчид сургууль дээрээ оноогоор таслагдахад хүр- вэл яах вэ? ХАРИУЛТ --Энэ ипл УБДС-ийн найрал дууны аигнд элсэлт авна, Эпэ пигид элсэх сурагчдын апвь- ядс, чадварын шалгалтыг УБДС-пас томилогдсон кНамисс тавдугаар сард оясап Энэ шалгалтаар тэнцсэн, сахилга, хүмүү- ял сайтай сурагчдыг сур- гуулийн коктсс, эмсэлтнїїїї шалгалтад сруулах тухай шийдвэр гаргалт өгнө. Би- сийн тамирын тэргэнлээр Рлсүүлэх хураарийг тодор- УОЇ судалдгааны үндсэн лїт аймаг, хат, райаны бо- лопсролып халтас, сургуу- лиудад өгөх їом... Биеийп тамирын ойдор амшилт Мате- вонкур- Сур- аймаг, минын « б2 177:7177:11715 үзүүлсэн. спортын | зэрэг- тай сурагчдаас єонтои шал- таруулис злсэлтийн шалт- гадтад ортулж: болно. Тэд- гзор сурагчид сахилга, хү- түүжил сайтай байх Єстой. АСУУЛТ - Х ангийг елтап медальтай бутюу бүх хичээлдээ. онц төгссен сурагч иар штэр- гэшлзэр дээд сургуульд алсвэл элсэлтийн шалгал- таас чолоөлогдөх эв? ХАРИУЛТ -- 1982 онд Х ангийг өдрөөр алтан мё- дарьтай бяц дүнтэй |төг- сөөд МУИС-ын матеагатн- гийн ангид элсэгчид, мон алтан. медальтай буюу бүх хичээлдээ онц дүнтэй төгсөөд цахилгаан ба ду- лаваны эрчим хүч, геологи, гидро-геологи, гидро:ижг- неруул уурхайн инженер, (ашиглалт цахилгаан, марк- шойдєр, ерөмдлөг), хөдөө яам ахуйн барилга, барга гын машин мехаинам, сан: | техник, ой ба хөдөө аж ахуйн машин механизм, мад эмнэлэг, зоотехних. игрономи, тэйсвэл |бэлтгэ- лийт агрономийт мэргэж- лээр, мєш Улаанбаатар ба Хаяд дахь багшийн дээд | сургуульд багшийн мар- гэжслээр элсэгчид Конкур- сийн шалгалтаас чөлөөлөг- дөнө. Гэхдээ дээрх мэргэж- лээр. ноцхурсийн птал- галт өгөхгүйгээр дээд суУр- гГУуульд лсэх хүмүүс элсэл- тийн төлөвлөгөөний хянал- тын тооноос ИЛҮҮ бүрт- гэгдсэн бол тэдгээрийг сурлага, сахилта, авьяас чадвар. зан байдлаар НЬ шалгаруулан “авч бусдыг копкурсийн шалталтад оруулах болно- Энэ тайван ил лон дараах таван їкйлд гёоло- ги, уул уурхай, нахилгаан эрчтм хүчний чиглэлээр мэргэжилтэн их хэн шаарт- лагдаят байгаа тул уул мэр- гэшшлээр инлээд их хүй элсүүлэх болно АСУУЛТ -- Х аиги төгс- сөн бүх хүүхэд сонирхож байгаа тусгай шэргэжлийн дунд сургуульд шууд хуваарь авч болох уу? ХАРИУЛТ: -- Бололгүй яахав. Хамгийн гол нь сонирхсон сургуульдаа шууд орохын тулд хүү- лүүд та бүхэн сурлагз, сахилгд, бан суртахууны хүзгүүлслийп талаар зохих болзол хантасан байх шаардлагатай юм. Тухайлбал эга эзлсэлтийп ДҮрэм ёсоор 1982 опд Х ангийг онц дүнтэй төгсөгчид дотоодын тусгай мэргэжлийн дупд сургуульд элсэх бол кон- нурсийн «бүх шадгалтаас, гадаадын тусгай маргэж- лийп дунд сургуульд эл- сэх бол орос хэлний шал- галтад 13 ба түүнээс давтш оноо авсан нөхцөлд мате- матикийн шалгалтаа Чча- лавлаглет, АСУУЛт: - МУИС-ын дэргэдэх өрөс хэлний даэд, сургуульд коппуресийн шал- галтгүйгээр элсүүлдэг өн- жилийн горсоц. жилийн болзол хэвзараэ юу? . ХАРИУЛТ:-- Элсэл- лийн дүрам ёсоор орас хэл- ний. улсын олимпиадад сролцош 1, П, Ш. байд нзэлсэн, өспэл орос халзар Суртадаг Дунд . сургууз лийг- Ү982 опд онц буюу сайн төгссєїт бөгөөд боловс- рольпт үнэмлэх дээрх орос халний бичгийн Дүн нь онц сурагчдыг МУИС-ийн орос хэлний дээд сур гуульд элсэлтийн шалгалт, гүйгээр элсүүлнэ. Өплгөрсөн жил.орос хө гээр сургадаг дунд сур- гууль төгсөгчдийн Ххузьд сөвхөн орос халний бич- гийн» дүнг харгалзан үзэл байсныг еөрчилсөн юм. АСУУЛТ: --Ерөнхий боловсролын дунд сургуу- тийн УТИ ангийг төгсөгчид . ямар журтаар тусгай мэр- гэжлийн дунд сургуульд элсэх вэ? ХАРИУЛТ: --Өнгөрсөг жилүүдэд ерөнхий. боловс- ролын дунд сургуулийн ХҮ аяти төгсөгчид мате- малтик болон монгол хэлний, шалгалт өгч дотоодын тус гай мэргэжлийн дунд сур- гухльд элсдэг журамтай байз. Харин энэ жилийн элсэлтийн шалгалтын ДүҮү- рэм ёсоор ҮЇЇЇ анги төг- сөгчид ямар ч шалгалт өгөлгүйгээр дотоодь тус- гай мэргэлслийн дунд сур- гуульд элсэх болно: Гэхдэо сургуульд сурч байх хутг цаандаа улираагүй. ҮҮ, УШ ангид улирлын дүнгээр . муу суралцаагүй УТҮЁ апгтг төгссөн: гэрчилгээний Дүн- гээр бүх хичаалийн 60-аас: дээш: хувьд онц ба сайш үнэлэлттэй, хүмүүншил сЗ- ухилга, зав төлөвийн хувьд, тэргүүний бөгөөд ”сурал- цах мэргэжилдэв Дур с0- нирхолтой байх шаардлаг гыг хангасан байгал сохи- цэл Батшийн сургууль, ЦЭ- цэрлэгийн багшайн сург гуульд элсэгчид Нь ХӨГНС- мийн сонсгол сайтай байх шаардлагатайг суршгчир, анхаарах пь зүйтэй. 7 Харэв 1982 онд ҮГ анги төгсөгчдөөс гадаадын тусгай мэргэжлийн дүнд, сургуульд элсэх бол бү- | рон бус дунд сургуулийн программын агуулгаар математин, орос хэлний шалгалтыг бичгээр өгнө. БНАГУ, БНСЧСУ-ын техник мэргэжлийн сур- гуульд мэргэшилтэй ажил- чин бэлтгэх төлөвлөгөөий! үндсэн даар хоёр улсын хоорондын гэрээнд заасан нөхцөл, шаардлагыг хан- тах сурагчдыг элсүүлэн суралцуулдаг юм. 11:1:91 оныг хүртэл: ерөнхий боловсрольп: сур гуулийн өдрийн УШ анги төгсөгчдийг. сурлага, са хилга бат, биеийн эрүүл мэндээр сонголт хийж пвуулж байлаа. Нэн ялан- гуяа элсэгчдийн сахилга батыг опцгойлон анхаар даг юм. СиЗ-ийн- тогтоолыг дагуу 1983 онөөс эхлэн УШ ан- ги төгсөгчдийг суралцах мэргэжлийн нь дагуу үйлдварлэлд 1 жил ан(їл- луулсны дараа ЗХУ, социа- лист бусад орны ТМС-д элсүүлж байх болсон, юм, Жэр 4 Үр-23 “| уй нь нийслэл хотыг Го рёгчид юм...) “ЗУРАГ ДЭЭР: Иийслэ- -0ролийн 838 дугаар сургуу. - лийн сурагчид хонхпы Дараа, “баярын Хаврын нар эзсэн салх- ны тэгэп өдөр, нийслэлийн 10 эшїлийн 48 дугааргсур- гуулийн гадЇїа сурагч бага нар, эцэг эхийн төлөөлөгч олоп зуун хүй цугларсан байлаа. . , 2 “« Сурагчид аа! Сургууль төгсөх, анги. дэвших шал- талтдаа өндөр амшилт гар- тацгаая!» гэсэй /лоолоп, туг даригаар чимжээ. Гу- равдугаар ангийн тиоис- руүд ёслолын хувцсаа грмсч шугам жагсаалд жиг- лэрлээ. У, Х ангийн охид, Золпгүүд сурагчийн дүрэмг хувцсаа өмсч байрал ззэл- сэп байв. Х өигийн сурагч- лын энгэрт цэцэглэн хал- сайп бяцхан улаан бучин Лэар цэвэрхэн зориг хийсаг жижигхэн хонх гялилаана Хэний ч харсан, энэ лаз лох нь ээ гэсан болол.төр- 1111) Тиймээ! Сүүлчийн хойх- ны баяр боллоо. Ивэлтийн шугам жагсаал дээр сур туулийн гаахирал- Г. Бадарч соц сурлагатан сурагч Б Ранзориг. түс сургуулийг тегссөн, МХЗЭ-ийн илгээл- тийн эзэн Б.Ганцэцэг, эцэг рхийн төдөөлөгч, барилга-. чин Д. Гомбодоря: иар үг хэлсээр ї0м. Тэд БИМАУ- | “СҮҮЛЧИЙН ХОНХ Арван жилийн хичээлийн 1 хаалт Сүүлчийн хопх цангиналаа ЖАнгїї тайхим. сургууль даяар Сүрлэг сайхан цамгиналаа ЖАавын: -хүу, ээжийн охины Итгэл, сэтгэлэар 257 цангиналаа. “Ард түмэн, эх ориы , ” Иврзэл, хайраар цангиналаа ” Сүүлчийн хонх, гэвч Сүүлчийл хонх биш шүү Хүүхдүул ээ! . Ахин: лэрших” “Амьдралин чинь. 77 “7 АНХны хонх-- 313 Анкпы дуудлага шүү, | 10:мн «Б» ангийн | сүүлчийн хонхны баяр 0бо-- 227 ын Ардын Их Хурлын ээл- жит чуулганаар ерөнхий болопсролын сургуулийн сургалт хүмүүжлийн аж лыг сайжруулах тухай хэ- лэлцэх тэж байгаа үед су- рагчийп амьдралд сэтгэл хөдлөм энэ үйл япдал бол: байгааг тэмдэглээл, түүнийг угтсан ажлынхаа амжилтаас ярилаа. Тус сургууль энэ шил тпгио мабинетын системд бүрэн шилжиж, хот, улсын хэмжээний хэд. хэдэп урал гаац тэмцээнд: дээгүүр байр эзлэн сайхап амшилт слигээ. “Багш парьуи заах аргыг салбар секцүүд 7-хоногийг гэлжээр хариуцан сурагч- дын сурлага хүмүүжлийг дээшлүүлэх олон хэлбэ- рийн ажил зохиосон бал- па. Үүний дүнд сурагчдын сурлагын - аминилт өмнөх хнчээлийн жилийн улир- луудаас 0,2 хувь. чанарын үзүүлэлт 41.,.4-хувиар яхи- жая, Өнэ: сургууль /1981-- 1982“опы хичээлийн жилд математикийн улсын ХУЦ олимпиялад ийнслэл поо 1 байрг астроном!), химН, “Фиаин,. математ!!- тийн хичээлээр: сурагчлын хот- ДҮПД ЯВвуулсап онол тпран- ликийц бага хурал, мон срос хэлний уламжлалт балрт цийслэл хотдоо 1 байр, У ангиудын матема- тинийгн олимпиадад ИГ. Ц7- рэн багштай. 8-ын «А» ан: ТИ МӨН пИйсЛэЛийЙнН хэм- жэээнд 1байр, монгол хэл- Рий олимпиадад гурап, да- рөндүгээр ангиуд Ш. байр эзэлигээ. Олон сурагч спор тын зэрэг биелүүлсэний дотор спартын мастер хоёр шїїнэар тарсөн байна. 1981-1982" оны хїїчээс ЗиЙн сүүлчийн хонхыг 10- ЫН «Аз пигийн сурагч С Мөнхбат, 10-ын «Б» ан гийн сурлгч 111 Оюунчимаг 10:ы11 «Н» ангийн сурагч Б. Гаплариг, 10:51: «Га пппийн сурагч Г. Ганболд наргиохиж, энэсжил: нэгдУ- таар ангид орох сурагч С Г 11111179:151 и9 тилнүүлэн Мйцхүүгитил ласал болсол хонхон дОахиогаор сурагчид Ф хичээлдээ Энэ дуу. паашилд ч”эд- НИЙГ шил амьлралын пруул.сайханН: ирзэлүйл нь Уриялап. думдсаар байх болно 2 Н.ШАРАВЛОРЖ (Ман тол телееилийтп прогпалт- мин хэлтси їг хариуцла- -татай релактар) орпгаолоо саз “Дүү пар ал! Арвай шилийн” хичээлийн хаалт Сүүлчийн. хонх цапгиналаа Аймаг сум, хот-далар Сүрлэг сайхалцангиналаа Олон /улсын талт тэрэгний Хүчирхэг -вүтгүүр лээр цапгиналаа Орчлон ертөнцийн. нуушиг таних Оюутпы ширээн лээр пангипалал Ариан жилийн хичээлийн 5, хаалт Сүүлчийп хонх цангиналаа Алтай, хангай, говь таллар Сүрлэг сайхан. цангиналаа Хангинатал“үүрсэх аргамаг хүлгийн Хангал з0а0н дэзп 2. цапгиналал. Ханагар өндөр цамхагийн: Ган суман дзэр цацгиналаа яэ--тт--ттситт-нтауиинисилослолэлэжэх Л. Сухбаатарый нэрэмжит улсиц хэвлэ Арвапниглийн хїїчээлийн,” хаялт Сүүлчийн ханх цангиййлад Азцил, сурлавын талбар бүхиээр цангинцлаа эрлэлийн илгээлтийн уриалга дээр цангиналай Нар шигтУяарах хөдөлмөрийн байтрын Алтап “соёмбоп дээр . цангиналаа Сүүлчийн хонх, тэвч 3 Сүүлчийн хонх биш. | шүү,, Сүрлэг сайхан Намын” уриа, Гал улаап Хүүхдүүл пд! - Ахий: дарх | Амьдралын чинь -Алхпиы жхонх--- Анхны дуудлага. шүү, -Дүу.нар ял! С. НАДМИД ү --Оргилоо, Отгооп гэл: гэр дотроос амаэзгийн луут дах нь дуулдаад, -- Бид хоёрыг дуудаж: хэд Оргил: - Бөмбөг өшиглөл гэр цохилоо гэж эмээ. загпана гээд бөмбөгөө ардаа барь- саар тэр хоёр оров. Эмэа уургүй байгааг ажинглаад, тэмшиа!: байсан хоёр баяр- лажааэ. Оргилоо миний , хүү! Ээжийн хүү түлзэнд яваад ир, Эмээ нь хүүдаа амттай бин хайрч тавина гэв. Тархоёр: түлаэнд явахаар болоп: Отгон: -- Найзаа түлээ хаанаас олох їом бэ? Эпд чинь тү- лэз байхгүй шүү дээгэхэд, Зүгаээрээ, олоход амархац. Харин чинамайг дагаад л яваад бай! Би сэргэлэн юм чинь дор нь плно гав. Тар хоёр лв- саар модим захад ирэв -- Чи тийшээ, би ийшээ явэья. Уралдаж түүе. Хэн түрүүлсэн иь хамгийн хүр- Дан түүгч болно шуу! гГэ- хэд Оргилын үгийг цаадах нь дуртай зовшворон тус тусын айилд орлоо. . Ни- лэ?д хугаиаа сеигөрч тэр хоёр нэг шуудай луургэв. Оргилоо 0: 01111177 их ховор юм, Ха- гипгүү рип- чи хаанаас ийм ихийг олоод байна. Миний анд юм алга: Чиний тэнд ачилг түүс. -- Ээ, чи гишүү арж бай- гаа нь энз газд хамаг ца гаа гарадаа їоу7 Тэгэхгүй ЭЭ, ингэдэг юм гэснээ и3- гэп модны мөчрийг хугалл орхий - За ингээд хийгээд бай! /Тэтвэл хурд амат- хан байдаг юм гааг Оргил их юм. мэддэг По шиг ханхалаав, яалаа! Чи яал Хайран мод! Чи ямар тэнэг їом бэ. Хавөор- Хий ээ модыг өрөвдөх үн бачна гэ!г үү? Ахиад эна чипь ургах гүй шү Үү --За, за ямар хамаатсї юм-бэ. Хөөрхий глэд бай- гаа - Юмаа бас! “Тийм л хєєрхий том бол эмээ яаз- гаад тоодгүй юм. бэ, Эмээ тэгїї! Хялаэгүй игүү дээ Яадаг юм. Чиг ч гасай ямар тарьсан биш... хэмээн биеэ өмөөрөв, -с Би хугалахгүй, хай- ран-мод! Багш «Байга- лийг хайрлаж бай» гэснийг чн мартаад 10у7 Чи ингэ байгалийг хайрладаг юм уу? Хайрап мод гэлг От- топ шогширсоор байлаа. --ЭӨнө модчинь ямар бай- гальтом уу. Чи-мөних їюм мэдэх иь ээ? Байгаль агаар, үс, мэдан үү! ГЭДЭГ. амьтан, чинь ШУВУУ, -- “Байгальд ой мод оч орио шүү дээ. -- Вүх-ой ордог болог ХО00” ганц Мод ордог Ом уу глсзэр тар, хоЁО үд- тал маргай Гэтэл шүгэл дууглрангүүт тэд. йїснаа- » ваа болоод шуудайтай мо- ----------шгсшашиэхэишшү лийц комбинатїд “хэвлэй, байна гэв: Отгоныг хэл2-, (Өгүүллэг) - БЭЛ оодоо. авсангүй, ум “Индекс-14140: МР””тэа зугатлаа. 5. “Орой нь, ойн “Эл Оргиалынд ирэн. Мє цагдаа орж ирээд: зол- ӨМЭВ-МИНЬ, -Эй най шуудай байх аа. Б андуураагүй “бол: тан шуудай мөн гэж бодож байна. Мөн хүү минь мөн” Манай. Оргил орхичихоод” ирсэн байна билээ, 7? --Эмээ минь, та хүүгээ”? түлээнд япвуулаа юу? Тас) най хүу мод хугалж байг галь сүйтгээл... Р, Үгүй єр! БУйгаль сүйтгээд гэнэ ий. Хөөе! Оргилоо чи чинь юу болоод” ямар «хэрэг. мандуулаад” байна аав. 2 -г Үгүй! эз, эмзэг” бин байгаль сүйтгазгүй зүгээр” 2 л таны” хэлснээр авсан шүү дээ гэн! хүү эмЗэдзэ” хэлэв: --Өв, нээрээ-тийм, Ги-? шүү голдохгүй бол ёроос лын мөчрийг авчихал- рай гасэц юм. Тэгээд” Ч ганц хаёр мод тулчихай болохгүй. юу хүүхээд! Аан, нь -- Өмээ минь, тэгж б0- лохгүй, Амвсгалах агаар, бохирдсон. Усыг цэвэрлэгч нь мод шүү дээ. -- Байгалын дэлхий ал бэг баян. Миний ганц иас Їйзр авсїй мод дутахгүй Ганцыг авснаар байгалийн баялаг дуусах биш. гаж эсэргүүцэв 2 Эмээ минь та ганц нэгээр Нь вваад зоогвөд л байна. Хүн бүр. авсаар сүүлдээ дуусна Мөчир 5 хугарч шархадсан Мод да- Ж- хий яаж ургах билээ. Та” бодоод үз. Модыг сүйтгээд байрлал агаар бохирдоаод байна. гэсэн үг хэмээн, айн цагдаа их юм ярьж чухал, зөвлөлгөө өгөв, Эмэаэ: маань буруугаа ойлголоо, Түүнээс хойш эмээ! -- Оргилоо! мод бүү ? хугалаасай| гаж захих бог лоп.. Оргил ч мөчир ив хугарсан модыг хараад «шархтай мод» гэйс өрөн- ДӨН -хайрладаг болоо. ” “Нийслэлийн /21 дүгээр сургуулийн 10-ын «Гэ? ангийн сурагч Г. ҮНЭНЦЭ Эрхлэгч Ц. ЛАШЛОНДОВ ..?7Д “з9 дэх жилдээ ТҮЛШ, ЭРЧИМ ХҮЧ Манай сопийно өнөөд- рийн дугаартаа Архангайн пионерүүд «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит «Ус», «Чийдэн» операцид хэрхэн оролцож байгаа тухай сурвалжлага тнийт- лэв. ЦЭЦЭРЛЭГ ХОТОД , Есөн зуун гучин долоон писигер эргүүлд Пиеперийн эргүүлийн таних тэмдэг ханцуйндаа зүүсэн улаан бүчтэй хүү: хөд багачууд Цэцэрлэг хо- тын гудамж, талбай, ал- бан байгууллагуудын хаа- на. ч тааралдана. Тэдэн- тэй уулзаж, юу хийж бай- гааг иь сопирхпвол - Бид «Пиоперийн үнэн» сонины нэрэмжит «Ус», «Чийдэн» операцид оролцож, түлш, эрчим хүч, усыг хэмнэлттэй зар- цуулах талаар хайнга ханддаг албай байгуулла- га, хүмүүсийн алдаа Ду- тагдлыг илрүүлж засуулж байгаа юм гэлс хариулсан юм. Тэд:бол Цэцэрлэг хо- тын Онтибрийн | Социа- листонх хувьсгалын 60 жилийн ойн пэрэмжит 10 жилийн сургуулийн пиопер сурагчид. билээ. Тус сур- гуулийн тмонерийн ахлах улирдагч Ц. Цэдэндамбаа: -- Манай бүлгэмийн пиоперүүд «Пионерийн үнэн» сонипы газраас зар ласан “эдгээр операцийг сопипоосоо.. уйшиж мЗ- “дээд бүлэг, салаадын дунд ж/Ус-чандмань эрдэнэ», «Танд чийдэн асч байна», «Дусал усны үнэ шэнэ», «Нэг киловатт цаг трчим хүчээр юу хийж болох Вэ?» сэдэвт | хэлэлцүүлэг 30: хиож, пионерийн эргүүл байгуулж! ажилласан юм. Одоо «Ус», «Чийдэн» опе- рацийр ажиллагаанд ма- най сургуулийн 19 бүлэг, баа- тарчуудын 6 баг, 937 пно- нёєр сурагч оролцож: байна гаж ярьсан юм. Пиоперийн эргүүл гарган ажиллас- наас хойш Цэцэрлэг хотод ус, эрчим хүч үр ашиггүй алдагдах явдал багасчээ. ж 45 (1784) «ж 33:МИНТӨВ ХОРОб, Д.СҮХВАКҮДРИЙ НЭРЭМЖИТ .. мпь-ын төв зөвлөлийн СОНИН | УСЫГ ХЭМНЭЛТТЭЙ ЗАРЦУУЛЬЯ! “АРХАНГАЙН ПИОНЕРҮҮД Бүлгийн ажлаар юу лрив? Бүлгийн. эззлийт алс лаа хийхээр ангидаа. цүг- ларсан хүүхдүүд ахлагчаа хүлээж байлаа. Удсан ч үгүй бүлгийн дарга цопоо- лог бор охип орж ирээд: --Өнөөдөр бид бүл- гийн ажлаа ус. түгээгүү- рийн газар хийнэ гэлээ. Тус сургуулийн бүх бүл- гүүд энэ өдрийн бүлгийн сэдэвт ажлаа ус, эрчим хүч үр ашиггүй алдагдалс байгаа газруудад хийжээ.. Ус түгээгүүрийн гал- рын дамжуулах хоолойн хоёр хэсэг гаараас ус ду- сална. Хүүхдүүд дор бүр- тээ... 322, . 323, 324. гэн тоолж байлаа. 1 ми- нут өнгөрөв .Мэг минутад 369 дусал буюу ойрол- цоогоор 300 грамм ус үр ашиггүй алдагдаж байна гэсэн тооцоог ( гаргалаа. Цагт 18 литр, хоногт 432 литр ус үр ашиггүй алдаг- дал: байгааг илрүүллээ. Бүлгийн ажил маш со- нирхолтой болж. өнгөр- лөө. Хүүхдүүд эцэ аж- лаас тун их зүйл мэдэж авав. Хамгийн гол нь ус дамжуулах хоолойн гэмт- лийг засуулж ус алдагдаж байгааг зогсоов. Бүлгийн ийм ажлууд «Архангайн үнэн» сонипы газар, 7Кам- ганы булаг, Ганц модны булаг. Харилцаа холбоо- ны тазарт бол»нээ. Дутагдал засагдаж байна. Бүхнийг өөрийн сур- гууль дээрээс эхлэх хэрэг- тэй. Хамгийн эхлээд сур- гууль дээрээ байгаа алдаа дутагдлыг арилгана. Хүүх дүүд ийм зорилго тавьж ажиллажээ. Сурагчдын дотуур байр, хичээлийн байрт өдрийн цагт үр ашиггүй асаж байдаг чийдэп.. унтарч, алдагдаж «байсан ус зогс- лоо. Дараа нь сургууль орч- ны албан байгууллагууд, эмийн сан, халуун усны газар зэрэгт пионерийн эргүүл ажиллуулаа. Тэнд байсан дутагдлууд Ч 4а- сагдав. Пионерүүдийн тавьсан шаардлагын дагуу 1982 ОНЫ 6 ДУГААР САРЫН ЭӨ АРВИЛАН” ХЭННЭЛТИЙН АЯНД УРГУУЛЬД , Архапгай аймгийн бүх зүйлийг засвас шинэч- лээд эрчим хүч, ус үр ашиггүй алдагдах явдлыг зогсоосон тухайгаа албан байгууллага үйлдвэрийн газруудаас ирүүлсэн ма- дэгдэл- хүүхдүүдийг балр- лууллаа. Аймгийн АДХГ Захиргаа. Цэцэрлэг хот орчмын “булгийг заса» 10- хижуулахад зориули 10000 төгрөг зарцуулах шийдвэр гаргажээ. Том- чуул ч тэдний ажилд ин- гэж орөлцож эхлэв. Хая- рин АР-20-26, АР-20-25 АР-30:-01, АР-17-99, АР- 13:09 номерийн машины жолооч нар хүүхдүүдийн санаачилж, зохиол байгаа энэ ажлыг үл хайхран бул- гийн усанд тэргээ угааж ус бохиртуулж байсан. нь харамсалтай, Цэцэрлэг хотод эрчим хүч, ус үр ашиггүй. вар- цуулагдах явдал багасч байна. «Чийдэн», «Ус» опера: ци. үргэлжилж, байна. Энэ алилд тус сургуулийн 8- ын «А», «В», 7“гийн «В», 5-ын «Б», 4-ийн «А» ан- гийн. пионер сурагчид идэвхтэй оролцолс байна Операцийн хугацаанд хич- нээн ниловатт цаг эрчим хүч хэмнэгдсэн тухай су- далгааг аймгийн эрчим хүчний газар хийж байгаа вэнээ. “ 783ӨНЛӨЛТИЙН БАРИЛГАЧИН 4 АХ ЭГЧ НАРЫН /ГАРААГР ЗХУ-ын өгөөмөр тусламж, Зовлолтийн барилгачий ах эгч нарын ажилсаг уран гараар хот ” хөдөөд олон арпан шинэ сайхан сургууль, хүүхдийн байгууллага баригдаж, ашиглалтад өрл бай- на, ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн гуравдугаар хорооллын 18 ду- гаар сургууль. С. БОДООШИНН авсан гэрэл зураг сургуулийн пионер гуульд байгаа 40 90 чийдэнг бүртгэж нерүүдэд хариуцуулан чээ. Зарим албан байгуул- хүмүүсийн хариуц- ажиллагаанаас болж ариг гамгүй зарцуулж байгааг сурагчид илрүүллээ, эргүүлийнхэн мужаан цех, тонарь, чийдэн өдөршингөө асаалт тайгбайдаг нь илэрлээ. хэмнэх. тухай тус үйлднэ- рийн ах эгч нартаа “ярьж Лувсандорж, мутшаан цехийн Мияа нарт дутагдлаа дахин давтахгүй байхыг хүсч шаардах хуу- мээрээ эрчим усыг хэмиэх аянд оролцож цахилгаан эрчим хүч» уур цуулж бангаа хэлтэй тэмцэх хөдөлгөөн өрнүүллтс байна. Энэ ажилд долдугаар ангийн: сурагч Баярт, Батлэлгэр, Наран- цэцэг, тавдугаар ангийн сурагч Хүрэлхулг, Очир- эжканцан, Бурмаа, Лхагва- | сүрэн иар идэвхтэй орол- цож бусдыгаа хошуучил- жээ, ХАЙГАЙ СУМД 7 Хангай сумын 8 жи- лийн сургуулийн пионе- рийн бүлгэм «Ппонерийн үплан» сопппны нэрэмжит «Чийдэн», «Ус» опера- цийг өөрийн сургууль, су- мын төвийн албан газрууд дээр зохиож цахилгаан эрчим хүч уур ус хэмвэх талаар яриа хийж дутаг- далтай байгууллага, хү- мүүст шаардах хуудас би- чиж өгч байна. «Ус чанд- мань эрдэнэ» гэсэн хэлэл- цүүлэг зохиож сумын өй- ролцоох гол горхи, цөөр- мөөр эргүүл гаргаж хол- богдох хүмүүс, байгуул- лагад нь мэдэгдэн Нэг удаагийн шалгалтын дүнд хоёр киловатт цаг цахил- гаан эрчим хүч хэмнэжээ. Энэ ажилд сурагч Дд Оюунгэрэл, С. Оюунчимөг, В.Амаржаргал, Т. Батсай- хан, Л.Должинсүрэн яар идэвхтэй оролцлоо «Пионерийн үнэн» 66- нины тусгай сурвалжлагч Л. ДОРЖСАМБУУ ЗУРАГ ДЭЭР: Архат- гай аймгийн төвийн 10 жи- лийн сургуулийн З-ын «В» ангийн писперүүд «Пионерийн үнэн» сонн- ны нэрэмжит «Ус», «Чий дэн» операцид оролцож булаг шандны усыг бо- хирдлоос хамгаалах зэр- гүүлд гарахын өмнө. Зохиогчийн авсан гэрэл зураг э--иөтилалаглаг--иииичилшиилаллэс лагс асамаслас--жыгэжэгэилжсэлилэээгллачин ! ! -- Налайхын районы 10 жи- лийн хоёрдугаар сургуулийн 6-гийн «А» ангийн онц сурян- гатан, ппойерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Б. Ерөөсайхан, -- Райвны | аноперийн шта- бын дарга, онц сурлагатан ИН. Цойлхорлоо. -- Бүлгэшийн зөвлөлийн ор- логч дарга, б-ын «Б» ангийн сурагч онц сурлагатан С. Їэ- рэлтуяа. районы ГУ дунд сургуу. лийн 7-гийн «Б» ангийн пноне- рийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга, онц сурлагатав Д. От- гончинэг, Ш, НҮРЗЭДИЙН ирүүлсэн гэрэл зураг ЗЭС аг Цэлулаааааанаа 2222 боловсон Бүлгийн цуглаанаар БНМАУ-ын баатар Т.Бо- рын амьдрал, тэмцлийн түүхийг сургалчлах 0бу- лац байгуулахаар шийд- зэрлээд ашлаа хугаари- лав. Нэгдүгаэр салааны- хан Т. Борын памтрыг судалж бяцхан ном хийх, хоёрдугаар салаа зурагт самбар гаргах, гуралду- гаар салаа Т. Борын ту- хай өгүүлсэн уран зохио. лын ном цуглуулах лэр- гээр салаа бүр тодорхой аясил хариуцан айлаа. Мөн» анттараа: Т: НВортин Авьлас билэг, Домбор хөгисмийн улига- Лаг эгшиг сонсоод хэпий ч сэтгэл хөгжон, баясдаг билээ. Тэр дундаа домбор хөгжим тоглож: чаддаггүй түүний аялгуу сайханагш гийг ойлгодоггүй цазах хүн бараг байхгүй Түүний нарийхан хоёр чапхдд- саас ундран гарч байгаа аялгуугаар эх орон, эцэг эхээ хайрлах сэтгэлээ бүгдийг багтаан дүрсэл- дэг їом. Ардынхаа урла- гийн арвин их өв сангаас суралцаж, бусдад түгээн дэлгэрүүлтн байгаа «Хөх сэрхь домборын чуулгын хай Ховд аймгийн Ховд сумын дунд сургуулийн дэргэд байгуулагдса 1р ини ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС Нийслэлийн 72 сургуулийн 5, янгийн сурагчид “хайрцаг засварын үйлдвэрийн ашилчдад туслах 4 “хоно- гийн хөдөлмөр дадлагын аян саяхан зохиолгээ Аяпы хугацаанд иг хадаас түүж, 800 иг хадаас тэгшилж 1000 гаруй хайрцаг засварла- жээ. Хөдөлмөр дадлагын аяны ажилд бн «Г», «Д» аигийн сурагч Н.Эр- дэнэхишиг, Б. Баттулга, Ч-гийн «В» ангийн сурпгч Х. Баяраа, Д. Түмэлцэцэг нар 1030-1370 ширхэг хадаас түүж, түрүүлсэн байна. Хайрцагны үйлдвэрийл ажилчдад туслах хөдөл- мөр дадлагын аяны алв- цаас авсан гэрэл зураг. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ дугаар 7 дугаар 1560 НЭГ Хичээлийн изг шилийн хугацаанд сурч мэдсэнээ шалгуулахаар сурагч бүр мэрийж байгаа энэ үед Ар- хангай аймгийн төвийн 8 эки- лийн изгдүгээр сургуулийн 6-гийр «Д» ангийнхантай бид уулзсан юм , Энэ ан- гийнхац 1981-1982 оны хн- чээлийн яүнлд их зүйл сурч мэджээ, Тэд энэ шил «Анд нөхдөөсөө цуцалтгүй суралцья» уриан дор сур- лага, хүмүүжлийн олон хэлбэрийн ашил зохион ам- шилтад хүрсэн байпа Сурагч бүр сурлагадаа тооцоотой хандаж, уралдаан- тай суралцсанаар сурлагын чанар 55 хувь болж онц сайны тоо измэгдшээ, Су» рагч Ариунжаргал, Оюун» бат, “Сараитула, “Эпнхбанр, Монхтор иар сурлагын дүн-8 гээ ахиулис «ОрдмийпП (Да- лай» жигүүрээр амшилттай аялж байна. Сурагчдын чө- лоот цагийг үр дүнтэй, поп онгорүүлэїэд ан- х. тухай дуу, шүлэг сур! түүний гавьяат үйлсийн тухай жүжиглэсэн тог- лолт зохиож: өөрсдөө тог- лохоор бэлтгэсэн юм. Эцэ шил манай анги Т. Бо- рын нэрэмшсит бүлэг боло- хоор үүрэг аваад ашиил- гР-Э----чыЫГ----Ч шил сайнирч хоорондоо уралдаантай суралцдаг боллоо. БХПБ-ын 60 эви- дийн Ой угтсан сурлагын уралдаанд «Залгамис үе» сяны гавшгайч, сурагч Д. Доригдэрэм, А. Батсал- хан, нар түрүүлис энэ ши- ДУУРИАХ ХҮН 1 0 цгэшаам лан мал Ал 341Цц:14м3 ажал сэ. нээ. шил Үлгарүасгаалнсэдгил 1 сжинан амулслнцана шамшылцх аныаагалг ид цэн! Н мнаааг иар БЭЭ Сайн бүкнийг (дэмжий дэлгэрүүлье! БИДНИЙ БАХАРХАН. ний хөшөө дурсгалыг бос- » госон аймаг, хотыг ол илрүүлэх ажил сохион. Бид «Ахмад үеийнхээ хувьсгалч дайчин. хөдөд- мөрч уламислалаас | су- ралцья» урнан дор Т.Бэр сгчийнхээ сайн сайхан нарыг эзэмших хөдөл ернүүлш байна. Дундговь аймгийн Дэл- гэрцогт сутын дунд ЕЬ уран чадвар АНГИЙНХАН ланс байна . рээнд суух эрхээр їшшаг- Ангидаа Т. Борын паэ- ЦУУЛСАЦЛО, рэмжит | ширээ ажил- Саяхан бид Т. Борын луулис сурлага, хүмүүлс |лНэрэмиит үйлдвэр, албан лээрээ тэргүүний пиоие- байгууллагатай танилцах рүүдийг 7 хоногоор суул: ЭЧНЭЭ айлал аохиосон НЬ гадаг.. Ингэснээр хүүк- ко сонирхолтой сайхан . дүүдийн сурлага хүмүү- болж өнгөрлө» Мон түү- ДОМБОРЫН ЧУУЛГА амисилттай оргон жил болжс байнд. ГИЙН үзлэгт Ё уУЛНН удирдагч, багш сролцожк БИЧБЦӨНЭЭ байр О. Шайпада: эзлэн МПБ-ын Төв он3 Манай чуулга «Хөх лийн хүрэл медалиар шг - нагдсан билээ сэрх» уулын нэрээр нэр СУНҮ, БУУан лэгдсэн. Чуулга нь дотроо Тэд Б ын Э-жЖ домбор, мандолин, бүжиг, лийн ойн. үеэр Зонлолт найрал дууны хамтлагууд- Назахстаны болон социа- тай бөгөөд зовхон домб9- лист бусад орпы хүүхэд рын хамтлагт л гэхэд 100 багачуудын ая дууналс сурагч хичээллэдэг 100 сурах хөдөлгөөн өрнүүлж хүүхэд 100 домбороор одон сайхан шинэ дуу ЦЭГЭН, яшїгГДд хөг. аялгуу сурчээ. Саяхан тэд «Анд үүсгэн. тоглохыг харсан нөхдийн ая дуу» сэдэвт хэн ч гэсэн бахархан балс урлагийн үзлэгт оролцо даг юм гэл ярив МПБ-ын Төв Зөнлөлийн Тус чуулга 1980 онд «Алтай бүрээ» шагнал ппонер сурагчдын урла авсан байна. Мөн чуул ланс байна , «Баатарчуудад пноиерийп халамж үзүүлье» уриан дор 14 гишүүнтэй баатарчуудад туслах зөвлөл байгуулж хаарч. ажилласиаар сурагч бүр 1--2 дугуйланд хамраг- Дац хнчээллэжээ, Мөн ан- баатарчуудыг пиоперт элсүү гидаа улс торийц дууны лэх бэлтгэл хангуулжээ. «)Навхаа» хамтлаг байгуу- Тус ангийн пионерүүд лан улс төрийн дуу сурах байгаль орчныг - хайрлан хөдөлгөөн өргүүлэв, Мэргэ- хамгаалах зорилгоор мод, жил сурталчлах сарын алц сохнож гавьяат барилгачин Насап гуайтай уулзалт кийж тэдїнй бригадтай ше- фийн колбоо тогтоон ашил- цэцэг тарик хөдөлгөөн нүүшн ангидаа тарьж өр- 53 цэцэг ургуулаад байна, Л. Доржсамбуу Зураг дээр: Цэндсүрэн багштай б-гийн «Д» апгийн хамт олон. слши---шЦ-х сэх з-н-ин-ииииэшииииж оттикэкч Үачжэвжэииөшиишш -эшВал.... Яи--4 шсшш--47-8 (2-3 Үосстои лихээтэлэлхтл шивгэхэхээээ шишшиээ: шилэх сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Л. БАЙГАЛЬМАА ц. ЭНХЦЭЦЭГ гын «багш 0. Шайзада МПБ-ын Төв Зөвлөлийн мөнгөн медаль. сурагч | Ш. Мусахан М. Баяр гар тусгай шагнагджээ. Чуулгад С: Кебешхан, М. Бати, А. Худабайг на- рын зэрэг авьяаслаг су- гагч олон бий «Хөх сэрх»ь ша гиалаар ! чуулгин- ! хан одоо үндэсний болон сонгодог хөгжмийн зохио: | лсоос олон аллгууг чадвар: | | лаг сайхан тоглодог бол- бүрийн малч- бригадаар Тэд йл зуны амралтаараа ДЫН суурь явж, домборын хөг гуугаар малчин ах параа баясгадаг юм Багш Х. ШИЛДЕБАЙ 1кЭЭ. алл- агч «НООЛУУР» ОПЕРАЦИ ! Баянхонгор аймгийн | Шинэ-жинст сумын дунд сургуулийн 4-8 дугаар | өнгийн сурагчид малчдад тусали, «Ноолуурь раци: зохион Энэ олерациар сурагчид ямааны пиоолуур самнах арга техинкийг сурч «Дэл ї гэрэх» пэгдлийн 4000 га- руй ямаа самнасан юм. Хүүхдүүд 1200 кг иноо- луур самнаж бүгдийг нь нэдүгээр зэрэгт жээ. ( Энэ ажилд пионер Ц, ! Мөнхжаргал, 5Б. Энхбат, Буянхишиг нар идэвх- (1:11:5 ажиллаа. тушаа- тэй оролцож арвин х ноолуур саминалс нөхдөө хошуучилсан байпа. Тус сургуулийн сураг- чид улирал бүр «Төл», «Ноолуур» взэраг хөдө мөрийн гавштай опер : зохиож, малчны хөдөлмө- рөос их зүйлийг сурч байна. Л. БАЛДАНДОРЖ ----11---41:-2 л -үгггсүргэглэгг 211 агш227 - л-П-------“- ! -ЭР, хо рИЧИЖ СУРЬЯ! НИЙ заримтай байхад идэвхтоц сурагчид болоп хэл бичгийн дэн. зүйл товч өгүүлье” вартай хүн гэл: с-уншиж бичиж чаддаг хү нийт хэлэхээ : Харин оорийн ойлгомжтой” вөв лэн бичиж, ярьж байх нь чухал юм мээс ч бичгийн соёлыг зөв сайхан сурах нь орчин цийгмИйн хөглглөөс гарч байгаа, ярынк гүй эзэмшвэл Эх хэлзэрээ өв найтуу бичиж хүүхдүүд та хаарах вэ? гэвэл! ойлгох, түүн ! «Пионерийн үнэн» со- сайны газарт манай орны “сурагч пионерүүдийн ажил лс. сурлагын амжилтыг тусгасан захидал, мэдээ, сурвалислага өдөр бүр хэ- дэн арваараа ирнс байна. Сурагчдын бичиж нрүүл- сэн эдгээр захидал мэдээ- танилцаж бичигч монгол шалгалтад бэлтгэж байгаа нийт хүүх- дүүдэд анхаарууштай хэ- санагдсаныг Орчин үед бичгийн чад- зөвхөн больжээ санаагаа илэрхий- үндэснийхээ эзэмшин социализмын үеийн шинэ хүгий сайлш- зохих лын нэг болж байгаа ом сурахад нар юу Нэг. Өөрийн бичих гаж байгаа сэдвээ гүн гүнзгий дээрээ ЧэЭв ДЭМ Мэдлэгийн ТҮЛХҮҮР лу илый гд үл -наагаа төвлөрүүлэн юу- наас эхлэн, дараа нь юу- ны тухай бичих, яаж, төгс- гөх вэ гэдгээ нарийн тө- лөвлөн- бодох хэрэгтэй, Ингэж чадаагүйгээс бич. сэн зүйл чинь ойлгомжс- гүй дараалал муутай, ут- гын зөрчилтэй болно. Нїн- шээлбэл.8 дугаар ангийн сурагч -Б. бичсэн сур- валжслагадаа «Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга» гэж гар- чиг тавиад дотор нь са- лааны дарга охины тухай огүүляс «Эпэ охины онц суралцдаг гол арга нь хувийн тооцоотой сурла гын дэвтэр хөтөлж-минут хурам бүртэй уралдан хи- чээл дээрээ3 маш айнхаа- ралтай. сууж. бүтээлчээр оролцож: байна» гэжээ Энд юуны өмнө гарчиг агуулга хаёр зөрсөн нь илэрхий. бөгөөд «Минут- хурам бүртэй уралдал хи чээл дээрээ маш анхаа- ралтай суулжг..» гэсэн нь утгын авцалдаагүй болсон байна. “Минут хурам бүр- тэй. уралдан ямар пэг юм хийж . бүтээн болохоос биш маш анхааралтай сууж болохгүй ,биз дээ Түүнээс гадиа энэ огүүл- бэрийн гол гишүүп өгүү- лэгдэхүүн өгүүлэхүүн хоёрыг її» ялган авч үз- вэл ї арга нь орол цол: байна» гэсэн утгагүй өгүүлбэр болно: 10 ду- гаар ангийн сурагч Г. 44- хидалдаа” «1981 оны 0 дугаар сарын 22-ны өдөр Москвагийн цаг 59 Зөвлөлт тарсан цагаар минутад хөө монголын анхны нисл , гэжээ. Хүүхдүүд эз санс- рын хөлөг хөөрөхөөс биш нислэг хөөрөхгүй биз дээ Хоёр. Монгол халиий хээ үгийн баялгаас сайтар заэмпийь хэрэгцээт үгээ оповчтой сопгон авахчад- вар рилзэд сурагчдад хан- галггүй рбайна. /Зургаду- гаар ангийн сурагч Ц, за- хидалдаа «Би 1981 оны дугаар 14 дүгээрт гарсан зохион бичлэгт «Бахар- хал дүүрэн найрамдал- дружба» гэсэн гарчгаар бичсэн тул надад ах эгч та иар миний зохиоп бич- лагийн алдаа тайруул- гыг засанс харну өгиө үү» гэсэн байна. Энэ өгүүл- бэрийг аягиглацгаая. Юу- НЫ өмнө «дутазр 14-дт- гээрт»ь гэж бичсэнийг харж байгаа биз. Сурагч Ц. арван дөрөв дүгээрт гэдгийг товчилж дүгээрт гээн бичсэн атлаа түүний өмнө дугаар гэдэг үгийг бичсэн нь илүү болжээ Үүнийг 14-т, гэх юмуу 14 дүгээрт гэхэд л болох байжээ Цаашилбал энз өгүүл- барт би гэдэг үгийг (би, надад, миний) 9 удаа дав тап хэрэглэснээс уг өгүүлбэр нуршуу болсон байпа. Мөн энэ өгүүл0бэ- рзас юуны 1981 оны 14 дүгээрт зохион бичлэг гарсан нь тодорхой ойл- гогдохгүй болжээ. Долду- гаар ангийн: сурагч Б бичсэн. -мэдэ-ндээ «Энэ уулзалт гурав дахь. жил- дээ. уламислал болон яваг даж байгаа богоөд тус уулзалтад уран. хөдөл- гӨӨНТт гимнасти! хөнгөн атлетинийн төрлүүд, сагс волейбол, үндэсний бөх зэрэг спортын олон төр 1141:11) лпагдан» гэл! онч са Энэ өгүүлбэрийг у а4У таслал болон гурав Дахь илдээ явагда оД гаа энэ уулзалтын үе уран хөдөлгөөнт гнинас ТИК хопгон, атлетик, саг- сан бөмбөг, гар бөмбэг үндэсний бөх зэрэг спор тын олон төрлийн тэм цээн зохиов» гэм зарим үгийг хасч, заримыг нь өөрчлөн найруулбал хэ- лэх гэсэн санаа нь улам. тодорч ирнэ. Гурав. Эх хэлнийхээ хэл зүйн байгууллыг сайн мэдээ, сонгон авсан үгээ хэрэгцээтэй үед нь оновч- той хэлбэржүүлээгүйгээс бачсэн зүйл -маань иурР- шуу болох бөгөөд зарим- даа утга пь ч хоёрдмол болдог. їНишээлбэл: наймду- гаар ангийн сурагч Б. 34- хидалдаа «Гурван охи- дын тухай уншигч олон хүүхдүүдээ товч танил- цуулья» гэжээ. Энэ өгүүлбэрт гурван гэж тоо заасан үг байхад охин гэ- дэг үгэнд заавал олон тоо- ны-д дагавар залгах шаардлагагүй гурван схины тухай гэхэд л болох юм. фДаашилбал «Хүүх- дүүдээ» гэдэг | үг «Өөрийнхөө хүүхдүүдийг» гэсэн сапаа илэрхийлэ- хээс бус хүүхдүүддээ гэсэн утга илэрхийлэхгүй учраас онэ өгүүлбэр ут- гын авцалдаагүй болжээ. Т дугаар ангийн сурагч Э. тус сонинд «Агуу их Онтлбрийн хувьсгалын ойд зориулсан мииий анхны шүлэг сохниогдон: байна. Ингээд би та иар- таа анхны зохиосон шгүл- гүүдийг гэсэн захидлын хамт гээ явуулжээ. Сурагч Э ЇЙ, зохиогдож байна шүлгүүдийг гэх мэт үгил хэл сүйн талаар (тийн лл- гал үгийн хэв) бу ру! хэлбэр нүүлснээс 1 үүлоэрийн утга х грд мөл шүлэг н ю ХиОоГДОЛ зхйгаа юм 111114 болжээ. Сурагч Э. уг нь «Би Аугаа их Октябрийн хувьсгалын ойд зорнулан НАВ ЗОВН Т64 цг аихныхаа шүлгийг зохяэ- лоо. Түүнийгээ та нарт лфринлцуулья» гэсэн бол нлүү товч, ойлгомжтой болох байв. Наймдугаар апгийн сурагч Б-ийн ирүүлсэн мэдээ 5.өгүүл- бэрээс бүтсэн бэгвөд түү- пий 4 нь оролцлоо. тусал- лаа: шалгарууллаа, ир- «лээ гэж бүгд адилхан үйл үгийн өнгөрсөн. цагийн -лаа-лээ-лоо. нөхцөлөөр гөгссөн байна. /Энэ бүг- дээс дүгнэн үзэхэд -.Эх хэлээрээ зөв сайхан най- руулан бичил сурахын тулд шаргуу ажиллаж сурагч бүр бичсэн бич- гийн ажлаа дахин дахин уншиж хянавал илэрхийс лэх гэсэн санаагаа. зон ойлгомжтой дэс дараатай бичиж сурах нь лавтай. Оросын их зохиолч Л. Толстой «Сэхээрэлт» ро- манаа дөрэв дахин засэн бичсэн байдаг бөгөөд за- рим өгүүллэгээ бүр -90 гаруй хувилбараар бя- чиж байсан гэдэг. Ингэж, уйгагүй хөдөлмөрлөсглөө- рээ Л. Толстой дэлхийд нэртэй сонгодог зохиолч болж чаджээ. Эх хэлээ сайн ззэмшиж, түүгээр санаа бодлоо цэгцтэй зөв илэрхийлэн гаргаж сурах нь орчин үеийн соёл, инїїгэслэх ухаан, техни- кийн ямар ч салбарын мэдлэгийг гэмших онь- сон түлхүүр, найдвартай суурь дэвсгэр болох тул манай сурагч пионер бүр багаасаа монгол хэлзэрээ сайхан найруулан ярьж, бичиж: сурах талаар өөр- төө өндөр шаардлага шаргуу ажиллах тав гтэй байна ШУА-ийн хэл зохиолын хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтай. Ж. СЭРНСОСЭЭ Архангай аймгийн Цэнхэр сумын дунд сургулийп 7-гийн «А» ангийн, пноперийн 23 дугаар бүлгэлгийн пио- перүүд «Цэнхэрийн улнга» чуулга зохион байгуулж, Б. Лхамсү- рэнгийн «Хүрэн морь» найраглалаар жүжиг бэлтгэн тоглосон нь пнопер «сурагчид, Ссу- мын хөдөлмөрчдийн талархал хүлээж бай- на. ЗУРАГ ДЭЭР: Чуул- гын ахлагч, онц сурла- “гатан Д.Бэрхмаа -- Опц сурлагатан Ш. Жаплзандулам, Ч. Пүрэвдулат, --Сагсан бомбогийн багийн ахлагч, сур- гуулийн дууны аварга Л.Очирбат -- Төл бойжуулал- тын аварга 8-гийд «А» ашгийн сурагч Б, Алтанцэцэг. “Р.ВАНДАНДОРЖИИЙН авсан гэрэлд зураг, х ЦЭНХЭРИЙН ПИОНЕРҮҮД план 1 261 «СОЛОНГО» БҮЛГЭМ Манай бүлгэм Баянбулаг зуслангийн дэргэд “байгуулаг- даад хоёр жил болж байна Бүлгэмд маань пи бүрийн насны хүүхдүүд хамрагддаг бо- гоөд байгаль орчиноо хамгаалах зопидготой Бид жил бүрпйн 6 дугаар сарын 15-наас 8 ду- гаар сарын 15 хүртэл соёл хү- мүужил/” олон пийтийн төрөл бүрийн амслыг зуслангийнхны дунд зохион явуулдаг юм.ВБүл- гэмийн ажилд зуслангийн маапь томчууд байнга тусалж идэнлх- тэй оролцдог явдалд хүүход бид их баярладаг. Бид зуслан- гийн хүүхдийн цэцэрлэгийг шефлэн авч бяцхан дүү артай шүлэг, дуу, бүжиг зааж: (коп- церт тоглуулдаг. Бас өдөрт «Ногоон. цэнхэр» эргүүл гар- гаж орчны ой мод, гол гор- хийг хариуцан апч цэвэрлэгээ хийдэг том. Мөн урал сайхны хамтлаг байгуулж иям гариг, баяр ёслолын үеэр аав сэл, ах өгч нартаа копцерт тогдож, сонирхуулдаг уламжлалтай. бл- римпаа аялалд явж байгалийн гоо үлэсгэлэнт газартай танил- цаж ургамал амьтан, цэцгийп цуглуулга, хатаамал хийн үзэсгэлэн гаргадаг. 14 хоног бүр зуслапгийн субботникийг хариуцан хийлгэж айл өрх бү- рийп хайсон ажлыг дугнэж ха- нын сонин гаргадаг. юм. Эгэ зун бид эцэг эхийнхээ тус- ламжстайгаар өөрсдийн пөөц бо- лолцоогоо ашиглаж тоглоомын талбай байгуулахаар төлөвлөөд байна. Манай бүлгийпхэц эвтэй пө- хөрсөг ажилсаг хүүхдүүд Уч- рапс зүны амралтаа хөгжилтэй сайхан амарч, -ансиллаж өнгө- рөөдөг юм. Нийслэлийн нэгдүгээр сур- гуулийн 8-гийн «В» сурагч ДЭЛГЭРМАА "Манай социалист нино урлагийн үүсэл хөгжил, туулж ирсэп замиалын түүх бол ЗХУ-ын кино Урлагтай салшгүй холбоо. той юм. Зөвлөлтийн кино оператор А. Лебедев, Б. Гусев нарын зэрэг уран бүтээлчид ирж манай ни- су МоНШ ууган уран бүтээлч- дийг сургаж: монгол үн- ДЭСНИЙ кипо, ялангуяа түүний болопсон хүчлийг бэлтгэхэд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн билээ. Монгол зөвлөлтийн нипочид «Сүхбаатар» «Цогт тайж» болон «Төгс "ооо хөлт, “Дайсны цэргүүдээ ” бОНСОЦГОО» зэрэг уран “сайхны болон «БНМАУ», «Орчин үеийн Монгол Улс», «Манай оронд», «Эртпий нутгийн солонго» зэрэг томоохон хэмжээ. ний баримтат кинонуудыг бас л хамтрай бүтээсэл сайхап уламжлалтай юм. Зовлөлт монголын ни- тоны уран бүтээлчид моп- гол ардын хувьсгалын 60 энилийн ойд зориулан «Гопь хяйганд тулалдсан їьэ гэдэг уран єайхны оргөн дэлгэцийп хоёр ан- гитай түүх, улс торийн пислан билээ. Эпэ ийно туульс нь “ЯИпоны милптаризмыг бут цөхөхөдшийлвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн зорлолт мо!и- голын армийн. дайчдын дайчин нохөрлөл баатар- лаг гэгээн гэрэлт үйлсийг мппо зургийн хальснаа яруу сайхнаар алдаршуу- лаи дуулсан юм. «Говь хниганд тулалдсан пь» гэ- дог бүтээл нь өргөн ца: раатай үйл явдал, үзэл | санаа, утга агуулгын " хувьд дэлхийн хоёрдугаар со дайны сэдвээр бүтээсзн | шөнлөлтийн «Бүслэлт», «Өдөржин, шепөшин», «Эрх чөлөөний төлөө тэм- ЦЭГЧИД», «Чөлөөлөлт» гэ. дэг алдарт иино туульсын үргэлжлэл гэж хэлэх бү: рэн “үндэстэй. Манай яруу алдарт МА ХНын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгал, Монгол- Зоплөлтийн найрамдлын анхны хэлэлцээрийн 60 эжилийн түүхт ойп шил-- 1981 онд пөплолт, монго- лын сийночдын |хамтрай бүтээсэн «Говь хялганд тулалдсан нь» ниноО нь үзэгч олиш гүй талархал хүлээсэн шилдэг “бүтээл болсон юм. Нипопы зохполыг “Зоп- лолтийн кипо зохиолч В. їр гнил, В. Ордынсний, БНМАУ-ын төрийн шаг- “налт зохиолч Л, Түдэн нар бичиж, ЗСБНХОУ-ын ардын ягүжигчин Д. 8. рдынсний, БИМАУлап урлагийн гавьяат зүтгэл- тэн, торийн шагналт Б. Сумхүү нар яайруулсан юм. Эхлзэд найруулагч наримн талаар цөөн үг лурдья. ЭнЭ13 В: Ордынсний бол энэ хамтарсан кино хийхээсээ. - Өмнө цэрэг, эх ороич, дай- 24159532) томоохон бүтээлийг туур-. жээ 222 МОНГОЛ ЗӨВЛӨЛТПНН АРД ТҮМИНИ МӨНХ ны сэдвээр хэд хэдэн тээл хийнс кипоны нэ. тө- ролд гаршсан туршлага» тай найруулагч хүн, Ор- дынский эх орны дайны хүнд жилүүдэд дөрвөоп їйлийн. турш байлдал дайны хүнд хүчир шал- галт, бэрхшээлийг биеэр туулис, жагсаалын цэргээс бү- ппахуулаад цэргийн ко- мандлагч, жанашуудын тэсвэр хатуужил, сэтгэл зүй, цэргийн өрдмийн ур ухааныг сайн мэдэх уран бүтээлч: байсан дээрээс «Гопь хяпганд тулалдсан нь» киног найруулсан юм. Энэ тухай Ордынский сөрөө ч сопин сурвалжглаг- чийн асуултад ингэж ха- рпулж байжээ. В. Ордынсний «Чи төр- сөн гэртээ хайртай бол» баримтат нино, «Чиний үүдэнд» телевизийн олон айгит кино мөн А. Толс- тойн «Зовлоп туулсан нь» гэдэг зохиолоор 18 анти- тай телевизийн томоохоп бүтээл тайруулсиыг ма- цайхап сайн мэднэ. Бас «Улаан талбай» гэдэг уран сайхны кинонд баримтат түүхэн материл- лыг уран сайхны аргаар амилуулан тэр үсийн бол- соп үйл явдлыг киноны хэлээр өгүүлис, найруулах эвлүүлэх ухааны урлагийг чадамгай. ашиглаж Ха- руулсиаас энэ бүтэйл нь оипгой байр эзэлдэг юм. Сумхүү мөн зөг- лөлтийн кипочидтой хамт- ран. Хєлх голын байлдаа- ны сэдвээр «Дайсны цэр- гүүдээ сопсоцгоо» гэдэг уран сайхны книпог 8м- жилттай найруулж вөвлөл- тийн уран бүтээлчдээс суралцаж: энэ сэдвээр ни но хийхэд хурай “чадвар, арга -барилын хувьд бэлт- гэлтэй байсан юм. Зөвлөлтийн ерөнхий оператор Н. Василькнов, монголын оператор Н. Асалбай пар уг юкишоп г дээр ажиллан олон мян: ган метр зураг авсан бай ив. Операторууд кинонд өгүүлэх үйл явдлыг гүн гүнзгийгээр байлгуулай дүрслгүүлж, уран сайхны зөв шийдвэрлэлтэйгээр зураг авсан пь дэлгэцнээс илхэнээ харагдал: байна. Наснликовыг телеви- зийн пзвтрүүлэгт орол- цуулж хэрхэн ажилласан тухай сэтгэгдлийг нь асуу- хад «Говь хянганд ту- лалдсан нь» киног хийхээс өмнө монголын олон ай. маг, сумдаар яваг” зураг авах: газраа шилсэн, Үлэ- нээ хэлэхэд олон арван мянган метр газар аялж минаны үйл явдалд тохи- рохуйц, үнэн байдалд таа- рахуйц газраа олсон юм. Ордынсний бол дайны сэд- вээр кино хийсэн туршла- татай найруулагч юм. Яа- “гаад би знэ хамтарсан нипонд ажиллах болсон юм 097 гэвэл Ордынсний: тэй хамсан «Зовлон туул- сан нь» телернзийн олон ангитай кинены операто- роор ажиллаас бие би «ЗАС Аа “НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ пийхээ аал араншин, барилыг арч гаршсан юм, Тэгээд ч памайг "Ордынс- КИЙ зөвлөлт, монголын хамтарсан кинонд ашил- лана уу гэл урьсан юм гэйс ярьш байсан юм. Кино туульсын амшилт- тай болсон талыг товч дурьдвал: Нэг. Сонгосон сэдэв пь зөвхөн түүхийг зогссонгүй орчин үеийн ДЭЛХИЙ. дахины амин чу- хал асуудлыг тухайлбал дайны хор уршгийг социа- лист реалиамын байр суу- рип дээрээс дорвитой илч- лэн харуулсанд " оршино. Германы гуравдугаар эзэнт төр мөхөл, фашис- туудыг ичвөэнд иь 0бутцо- хин Рейхстагийн орой дээр ялалтын улаан тугаа мац- дуулснаар дэлхийн хоёр- дугаар дайн хараахан дуу- саагүй билээ. Учир нь фашистын Германы холбоотон импе- риалист японы цэргийн их хүч тар хэвээрээ үлдсэн юм. ЗХУ, Англи, Америк гуривн их гүрний тэргүүн нарын зөвлөлгөөний тохли- ролцлын дагуу японы им- перпализмын хар хүчийг бут цохих нь түүхийн зайлшгүй зорилт байсан юм 1945 оны намар Зөв- лөлт, монголын ах дүү арми зүүн хятад, өвөр монголын ард түмнийг ячоны милитаристуудын талхигдлаас чөлөөлөх ариун шударга дайнд орж сая гаруй цэрэгтэй. Иван- туны армийг устгаж хоёр- арга дугаар дайны эцсийн гал голомтыг унтраасан баа- тарлаг үйлсийг энэ ий цОНД ТУСГАН «харуулжээ Хамгийн тэмдэглүүштэй нь гэвэл энэ дайны ариун шударга мөн чанар, дар- лагдсан буурай ард түм- нийг чөлөөлөх өрхэм 8Зо- рилгыг кипоны . хэлээр уран сайхны аргаар хор- вүүлис өгүүлсэнд” оршино. Хоёр. Монгол: зөвлөл- тийн ард .түмпий гандан бууршгүй: гай бат иайрам- дал ялаигуяа манай хоёр орны ах дүү армпудын хамтын ашиллагаа, нэгдэл нөхөрлөл, иптернациопалч зорилго, баатарлаг үйлс болон энхийг эрхэмлэгч зөвлөлтийн хүмүүсийн чини санаа, дүр зургийг уг КИНОНД Т0Д томруунаар дүрсэлсэн юм. Нино туульсад монгол цэргийн офицер Лупвсан- гийн дүрийг уран сатгам- жээр бүтээсэн боловч ма- най цэргийн дарга иарын нийтлэг дүр гэйс хэлэхэд хэй ч маргахгүй. Лувсан. гийн дүрээр дамшуулан манай тэр үеийн дарга иа- рын үзэд бодол цэргийн эрдэмд шамдамтгай, аориг хатуушилтай, хоёр. орны найрамдалд үнэнч. байс- ныг харуулшээ, «Дайн га- рах ёсгүй. Энх тайвны тө- лоо бїїД хамт явах ёстой» га офицер Лувсангийн ярьис байгаа үг бол тар үеийн манай царгийн дар- га нарын сайнаа бодлыгр -Д, Сүхбаатарын цэрэмжиг улсын хэвлэлийн комбилатад харлэв, 3 өгүүлээд. хорцын 23 “1МҮТ феулчфёлрн, КИНО ТУУЛЬС) илархийлсан төдийгүй улс төрийн өргөн утгатай үг юм. Мөн нино туульсын гол баатар цэргийн таг- нуулч Соноловынхон удам угсаагаараа манай хоёр орпы ард түмний найрам- далтай мах цусны холбоо- той юм. Ах дүү хоёр Со- нолов изг нь байлдаж, өгөө нь цэргийн тагиуул хийж, дүү Анна Соноло- ва япопчуудын тараасап тахал авчнөөс малчин ар- Дуудыг аврахаар тэмцэн байгаа тухай ининонд гар- даг, Эцэг Соколов нь ма- най оронд ажиллан: бай- сан нь иинопы лицад,илэр- хий болно. Энэ Соколо- взынхон шиг үе удмаараа манай ард. түмний сайн сайхы төлөө байлдааны галын. шугам дээр ч, энх цагийн хөдөлмөрийн тал- бар дээр ч амь бие, авь: яас чадлаа зориулажг бай- сан зөвлөлтийн ачит ах, эгч нар түм бумаараа бий, Энэ бол үлгэр домог бус үнэн амьдралын маргаан- гүй баримт юм. Анна Соколопагийн дүр бол мапалд ажиллаж бай: сап. зөвлөлтийн алдарт эмч Немой, Собелова, 1Шастин нарын зэрэг олон ариан ачит эмч, багш иа- рын хэв шинжит нийтлэг дүр мөн. Зовхөн үүлээс харахад л нинонд гарч байгаа баатруудын хувь зохиол нь хоорондоо салш- гүй уялдаатай, логин хол- боостой болох нь илэрхий, Энэ: бүхиээс дүгнэлт хишї- хэд нипоны гол үнл ЯВД- луудыг хооронд иь холбогч зангилаа - нь хоёр. орны ард түмний: ах дүүгийн мөнх найрамдал мөн юм гэсэн. санааг дэвшүүлэн тавьсан явдал юм. Гурав. Мино туульсад хоёр ориы ах дүү хамтын ашиллагааг. харуулахын зэрэгцээгээр 1. Сталин, А. Васильелсний, Р. Ма- липовекий, И, Плиев, Х. Чойбалсан, ЇЮ. Цэдопбал парын зэрэг нам, төрийн нэрт зүтгэлтэн, цэргийн алдарт жшйшиннуудын дү- рийг уран сайхны аргаар тод томруун сэтгэлд х0- ногшихоор бүтээсэн нь их чухал юм. (Сталины дүрд зөвлөлт Гүршийн жүжигчин А. Нобалаае, Х. Чойбалсангийн дүрд Ч. Нэргүй, Ю. Цэдэнбалын лүрд залуу шүжигчин Ц: Томорбаатар иар тоглосон юм) Найруулагчид, тоглосон жүжигчид эдгаар нам, та- рийн гарамгай зүтгэлтэн царгийн жайжшуудын дү- рийг хэдий. уран. сайхны халбардар бүтээсэн боловч аль болох үнэн байдалд ойртуулан үнамшилтэайгалр гаргасан байна, Нипо бүтээгчид зөвхөн . удирдагчийн дүр төрх тө- ДИЙГүЙ ДӨЧӨӨД эцИїЛИЙН ӨМНӨ боли( өнгөрсөн үйл явдал орон цаг, цөхцөл байдлыг нарийн зураглаж, түүхийн үнэнийг өгүүлэхийн төлбө ажилласан байна. Үлэгч- Дээс їнино туудьсыг ондор 4 Э2Ж1) “үнэлж. байгаагийн үн цэнэ нь ч үүнд оршино. Дөрөв. Улс төрийн сэд- вээр хийсэн энэ кино. туульсад хоёрдугаар дай- ны төгсгөлийн түүхийг уран сайхны аргаар хүүр- нээд зогссонгүй, харин. өнөө үсийн олон улсын түгшүүртэй байдлыг 1945 оны үйл. явдалтай холбож хөндсөн нь” улс төрийн өндөр ач холбогдолтой болжээ. Ийшээ дурдваас японы милитаристууд дайл Дашин дэгдээж бусдын газар нутгийг эзэлис эзэм- шихийн хажуугаар хүлийг үй олноор нь устгах ча- далтай бактериологийн зэвсгийг нууцаар үйлдвэр- лэн туршилс байсныг алон улсын батлигдсан. барпыт материалд түшиглэн “үна- | нээр нь үзүүлжээ. Энэ иь хүнийг үй олноор устгах нейтроны сэнсэг үйлдвэр- лэл( байгаа америкийн дайнчилд, түүний хань хїм- саатнуудын хар муу санаа, үнэн нүүр царайг илчлэн. эпх тайвны төлөө сонор соргог байхыг уриалан дуудсан олон улсын өргөн цар хүрээтэй асуудлыг лэвтүүлэн тавьсан бүтээл болжээ. »: жх “өм тэ зЯХУулУРлужа налг Зөвлөлт монголын кино уран бүтэйлчид дөчөөд энїї- лийн турш. амар жимэр байгаа эпэ энх тунх амьд- ралыг ямар их үнэ цэпээр олж апар, тэр -байлдай авсан энх тайп!ныг нүдийї цэцгий мэт хайрлан хам- гаалах хэрэгтэй гэсэн туйл- бартай изгэн гол сапааг «Говь хлянганд тулалдсан нь» кипОо туульсдаа тусга- сан байна Тав. Энэ нипо туульс нь өнөө үеийн хүүхэд аа- луучуудыг тшонгол. зөвлөл- тийн ард түмний пайрамд- лын үзэл санаа. ахмад. үеийнхний хүвьсгалт лай- чий уламжлалаар хүмүү- жгүүлэх, зөвлөлт, монго-. лын ахмад дайчдын интер-: националч, ах оронч үзэл сапаа. баатарлаг хатан а0- риг, тэдний халуун амь, бүлаэни цусаа хамт асга- руулсан ариун үйлсийн. яишээгээр сурч амьдарч: ажиллахад пь эрхэм чухал үлгэр дууриал үзүүлэх ча- нар чансаатай бүтээл бол- сон байна. «Говь, | Хян- ганд тулалдсан нь» кино- ны уран бүтээлчид авьиас билэг, хүч чадлаа дайчлан монгол, зөвлөлтийн ард түмгий ган бат найрам- дал, нөхөрлөл, хамтын ажиллагаа. болон мапай хаёр орны ойртон нягтрах үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулж шилдэг бүтээл туурвтсны учир БИМАУ- ын торийн шагїалыг хүртсэн явдалд манай ор- ны хөдөлмөрчид түүний Дотор. мэргэшил изгтай Уран .-бүтээлчид бид балр- тай байна. 52 ”Ү” ши зохиолч ОДОР7 “пдепс-1 4140 05:58 Ёк ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СО 89-ДЭХ ЖИЛДЭЭ... 28 46...(11В5............1982:ОНЫ 6. ДУГААР САРЫН 16. ЛХАГВА. ҮНЭ 10 МӨНГӨ - тоциалнст , зөвлөлтийн соёлын өд- Аугаа их Октябрийн хувьсгалын 85 жил, ЗСБНХУ бая- гуулагдсаны 60 жн- лийн. ойд сориулан. БН МАУ-д зохиож байгаа рүүд эхэллээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Нө- хөр Ю,. Цэдэнбал гуай хүндэтгэлийн нонцер- тын -дараа жшүжигч- дийн хамт: М. ЛХАГВАСҮРЭН- ТИЙН авсан гэрэл зураг, «Миний хувьд сурахаас бүр залхлаа. Хичээл, хи- чээл...өглөө бүр сэрээд л хэзээ нэг сонирхолтой амьдрал эхлэх бол гэж бо0- дох юм7» гэж Москва хо- тын сурагч Ваня Соколов «4Пионерская правда» С0- нины газар ирүүлсэн 3а- хидалдаа бичжээ. Энэ за- хндлын хариуд манай хүүх- дүүлийн танил «Үер» ки- ноны Михайл өвгөн буюу -83СБНХУ-ын ардын жү-. жигчин, соцнаднст хөдөл- баатар Н.Крючко- Ї 235 СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ. “Миний: зэж Ажилгүй юу ч хийхгүй байх нь амьдралын гол дайсан гэж би. хувьдаа үздэг, Байгаль бидонд гар, тархи заяаж хөдөлмөрлөх бололцоог олгосон.Энэнь бидний хувьд амьдрал, 83 шаргал мөн. Ер нь амьдрал бидний бодсончлон тэр болгон бү» талгүй өнгөрдөггүй л лээ. Хэрвээ чи бодохгүй сэт. гэхгүй ажиллахгүй суугаад байвал хэн ч чамд бэлэн хоол тавган дээрталвихгүй нь мэдээж. Бод я доо, жирийн л ажилчин эмэгтэй байсан, аав маань эрт нас барсан юм. Тэгээд Ч ээж маань сгарээ авч явах гол хүн нь учраас биднийг асрах зав. ьамБД/-5247451 86 бараг байгаагүй юм: Тэр үед сургууль, . пионерийн байгууллага бидний дуртай бөмбөрийп дуугаар хүүхэд бүрийг цуглуулдаг байлаа. Бидэнд. оролдс үзээгүй. юм. барз гэхэд. болох юм. даа: хоёрдугаар эхлэн драмын дугуйланд .орсоп жүжгийн билзэ Тэр үед би: барлах:УР- лагийн. нярийн ажилд су" рахыг их .хүсэн: байв. Зөв- лөлт засгаас, өмнө. Ядуу айлын хүүхэд. энэ ..барлах эрдмийн тухай. бодох ч хэ- рэггүй байсан юм. Гэсэн-Ч би Трехгоркад энэ. эрдэмд суралцсан юм. Дүү нараа өсгөхөд ээждээ тусладаг. байв. Гэхдээ дөр- вен цагт сурч,дөрвөн цагт нь ажилладагбайв,Энэ үед би комсомолд:. элсэж”, на- майг ажилчин залуусын театрт авсай юм. Номсо- молын гишүүдэд хийх са- наачилах юм бишгүй бай- паа, Иїишээ нь нэг удаа бид хэд барилгачид дээр очлоо. Тэндэхийн ажилчид нь улирлын чанартай ажиллаж өөрсдийн авдар саятайгаа, хөрөө сүх зэр- гээ авч ирж хөлс. авдаг байсан юм. Ухамсар дорой хөнгөн амьдрал хайсан аа- луучууд Ч байдаг байв: Бид тэдгээр залуучуудын дунд ухуулга хийхээр яв- даг байсан юм. Тэдгээр залуучуулын дунд шинэ амьдралыг цогцлон бай- гуулагч ажилчид, эрдэмтэд инженерүүд байсан хэрэг шүү дээ. Эх орныхоо. он- дор чиг зорилгыг тэдойл- гож ухамсартайгаар ажил- лаж, соёлтой.. амьдраасай гэж бид хүсэн байсан “- юм. Заримдаа энэ уулзалт маань зодоопоор, эхэлж байсан хэдий ч ёс горнмыг цосуяЛСс » чандалж тэдэнтэй найз болцгоож байв. Манай ном- сомолчид эрүүл чийрэг шантрахыг мэддэггүй За- дуучууд байсан бөгөөд би- дэнд цагдан сэргийлэх бай гууллага их тусалдаг бай- сан юм. Ажилчин залуучуудын театрын тайзан дээр анх тоглосон дүр маань комсо- молын хорооны нарийн бичгийн даргын дүр юм. Ингэж л миний уран бү- тээлийн хувь заяа эхэлж орчин үеийн хүн, намын гишүүн, ажилчин, цэргийн удирдагч зэрэг: дүрүүдэд тоглолоо. “Миний баатруу- дыг: амьдрал. өөрөө бүтээ сэн. юм шгүү дээ. Баатруу- дын маань дүр орчин үеийн - хүмүүст хэрэгтэй зүйл болж ,.үзэгчдийн сэт- гэлийг хөдөлгөж, шанал- гаж. байгаа хэцүү бэрх асуудал бүрийг тайзай дээр. шийдэж байв. «Тракторчид» нсүжгийн дараа мянга мянгай «охинд хөвгүүд тракторчин болж трактор комбайны бүхээгт суусан юм.. Энэ тухай үзэгчдээс надад ирдэг олон захидалд өгүүлдэг байв. 1968 онд болсон зөвлоөл- тийн киноны баяр дээр нэг генерал «Крючков на- майг танкчин болоход минь тусалсан юм. «Манай хо0- тын залуу» гэдэг кино үз- сэний дараа л би ингэж шийдсэн юм» гэж. хэлж билээ. Энэ кино 1942 онд гарсан юм. Энэ киног дэл: гэцнээ гарч байхад намайг гудамжинд: кипоны гол баатрын нэрээр «нөхөр Луконин» гэж. .дууддаг байж . билээ.. Би ёр нь офицерийн. дүрд тоглохдоо их «баярладаг байлаа л даа. Яагаад гэвэл би энэ - хүмүүсийг сайн мэдэх юм. ! ЦоВ 122 Учир нь алдарт нисэгч Серов. Талалихин нар бол миний найзууд байсан бө- гөөд тэднийг би. Фронтод | үдэж өгч байсан билээ. ё Дайны үед зөвхөн,эх ор-ї ны сэдэвтэй кино хийж байсан гэвэл болохгүй л Ё дээ. 1941 онд Моофильм кино үйлдвэрт. «Гахайчин, | малчин хоёр» гэдэг инээд йё мийн жино бүтээлээ. 7Кү- жигчний мэргэжлээс гадиа тэр үед бидэнд өөр үүрэг байдаг байлаа.. Жишээ нь би л гэхэд галын салааны гал сөнөөгч байснаа санаж байна. Калугийн гудамж- ны байшингийн. дээвэр дээр шөнө болгон жи- жүүрлэж -(одоо- Лениний өргөн чөлөө) тэндээс Ффа-й шястын хаясан шатаагч бөмбөгийг унтраадаг бай- сан юм, Харин өглөө нь инзэдмийн киноны зураг авахуулахаар явна. 26 ха ног би бараг УНХааЦҮН юмдаг. Кино. зургаа 0 дугаар сарын, 10-ны хүнд үед дуусгасан юм. 217 үед том жижиг гэхгүй хүй бүр ялалтын төлөө ажил- даж байлаа. Чадах бүхнээ- рээ Фронтод тусалж дайны д дараа ч эвдэрч сүйрсэн аж ахуйгаа сэргээн босго- сол юм. Би үзэгчидтэйгээ бараг өдөр болгон тааралддаг, дөр бүр л хүүхдийн цэ-д вэр итгэмтгий нүдтэл учирдаг юм. Хүүхэд 6үй рийг санаачилга, идэвхтэй эелдэг даруу Фсөж 99: 8 рийн амьдралын Замаа | зөв сонгохыг хүсч байна. Амьдрал гэв: нэрлэж бай-| таа энэ урт замд та бү. хэнд амжилт олохыг Хү- сэн сайп сайхныг ерөөе. с М.БЯМБАДОРЖ орчуулав 8 Нулд 5, ЭТТ ОӨОЛЭЭЭ Вкуцлад ухллЛУДЕҮ4 нд. ш:111 (0 2/122:1227 5 0140 121: 0 Лгийх ОО: УУЛЗСАН ХҮҮ . 11-22 5 Жү 211) ЕЛЛЕРТИЙН УУЛА Унгар хүмүүс уйгагүй улс ардын аж ахуйд ашиг чин, засвар | үйлчилгээ саунилсаг, иягто иямбай, оруулаад зогсохгүйипморт хийгч зэрэг ихэнх ажлыг сг аригч сдНлөн онцгой экспортын саран түүхий пионерүүд хариуцдаг Редакцид захидал ирлээ, Шуудан зөөгчийн авч ирдэг “|| юм. Тэгэ н амьд эд хэмнэх, өрх, орчин амжлалт 1 эд ч ху до эд рх, ор ул ай. Өят-2, захидлууд бидэнд хүүхдүүдийн сонни, сайхан Сайцаас доошгүй дүйтэй суралцаж ппонерийн ажилд онцгой идэнхтэй оролцдог хүүхэд энэ томор замд ажиллах эрх авдаг юм. тойрныг хог новшгүй бол- гох олон талын ач холбог- долтой. Цаашилбал хүүх- ДИйг хөдөлмөрт | дуртай рал ахуй нь чинээлэг 0о- лопсон тэр чанараараа ул- сынхаа эдийн засгийг бат- “тай бэхжүүлдэг байна. амьдралын тухай нхийг өгүүлдэг юм. Энэ удаа хүүхдүүд,| 5 бас томчуул манай сонины 1982 оны тавдугаар сарын| | 15-ны 16:39 дүгээрт хэвлэгдсэн Стахисын (дун ногоо) Томчуудын энэ чанар болгож эдийн засгийн 0бо- лыс хүүхдүүдэд нөлөөлжээ. ловсрол хүмүүжил олгодог онерийн төмөр замд Хүүхдийн эдийн засгийн байна, Пиоперүүд хаягдал ажиллана гэдэг тун нэр тухай уншаад төрсөн сэтгэгдлээ бичжээ. Уншигчид энэ хүмүүжил нь бүр ясли, цэ-. цуглууллс олсон мөнгөө хүндтэй хэрэг. Тонд ажил- ногооны тухай сонирхож, тарьж ургуулахад бэлэн бай- цэрлэгийн наснаас өхэл- хамт олны аялал экскурс ланс байсан хүүхдүүдийн - - дэг. Хоол ундаа асгахгүй зохиох, үзвэр, соёЁЛ үйл. нилээд нь сургуулиа төгс- гаагаа илэрхийлсэн байна, Бид өнөөдөр тэдгээр захидлын Идэх, хурцсаа гамтай цэ- чилгээнд зарцуулдаг бай- гөөц, замчиц, машинист || заримын тоймыг нийтэллээ, : тэрхэн: өмсөхийг тэд энз ца. болсон, Би энэ зун ппоне- сонины зөвлөл үеэс сурдаг ажээ. пгарын пиопор сураг- чид жилд хоёр удаа хө. долмөрийн аянд гардаг запшилтай, Хаврын аяп нь мод суулгаж, орчин тойрноо зүлэгжүүлэх, ивм- рын алп нь хөдөө аж ахуйд тариа, ногоо, жимс хураах ажил билээ. Цэцэг тарих, жимс түүхэд хүүх- Дүүд хамгийн дуртай гэнэ. Үүнээс гадна хаягдал цуг- луулах аянд гарах нь пио- нер, сурагчдын уламжлалт ажил болжээ. Энэ цуваанд тэргүүн байр эзлэгсэд гадаад, дотоодын пионе- рийн зусланд үнэ төлбөр- гүй амрах эрхийн үнэм- лэх гардан авна, 1980 онд ппоперүүд 13,600 тонн металл, 11 мянга гаруй тонн цаас, 627 тонн даал- вууны хаягдал цуглуул- жээ. Энэ оны нийт цуг луулсан хаягдлын үнэ нь 212 сал форинт (манай нэг төгрөгтэй 3,52 форинт тэнцэнэ) болсон байна.Ийн хүү хаягдал цуглуулах нь « Зөвлөлтийн чөлөөлөгч армийн дурсгалд зориулж босгосон эрх чөлөөний том хөшөө Будапешт хотыг. товд орших Геллертийн ууланд сүндэрлэн: байдаг билээ, Биднийг ялалтын энэ хөшөөнд очиход аяны ижилхэц хувцас омсолж,ар- даа бяцхан үүрэг үүрсэн олон арван хүүхэд иэг эг- нээгээр жагсан ирж билээ, Тэд хаягдал цуглуулахад идэвхтэй оролцож шагнал авсан ппонерүүд байв, Сэт- гүүлчид, пионерийн. аял- лынхан хоёр ийнхүү са- наандгүй Геллертийн уу- ланд уулзаж хэдэн минут ярилцсан юм. Тэнд та- нилцсан Д. Гашпор гэдэг наймдугаар ангид сурдаг сэргэлэн хүү, -- Манай Будапешт хотын хамгийн уулархаг сайхан нутагт пионерийн 12 км урт төмөр замбай- гуулагдаад гуч гаруй шил болж байгаа юм. Энэ тө- мөр замын сумчин, дохио- рийн төмөр замд ажил- лах эрхийн үнэмлэх гардаж аваад түц их баяртай бай- иа гэм ярьж байлаа, Чи хожим нь зам- чин болох уу гэвэл жаа- хан бодосхийгээд: - Ажиллаж үзэж байж л болно. Ямар ч . гэсэп ЭХЛЭЭД дунд сургуулна төгсгөнө. Уг нь би ийсэгч болох санаатай байдаг юм гай. -- Нисэгч хүн онгоц жолоодож агаараар хур- далдаг бол галт тэрэгний машинист ч ялгаагүй газ- раар хурдална, Алинаар ч гэсэн хурдалж болно шүү дээ гэхэд ХҮҮ, -- Тийм зэ гэж толгой дохилоо. Тэгтэл орчуулагч бүсгүй маань -- Ирээдүй өөд л хур- далж байгаагаас хойш аль нь ч сайхаан гэв. Хүү бид хоёр тэр сапааг зөвшөөрөн хүлээгээд тус тусынхаа аяны замыг дагаж: билээ. Сэтгүүлч Ц. САНЖЖАВ Мишээл эгээггтэээс «ӨСВӨРИЙН ТӨЛЧИН» УРАЛДААНЫ ДҮН МХЗЭ-ийн Теп Хороо, БНМ АУ-ын Ардын боловсролын Яам, Ходвө аяс ахуйн (Яам, Нөгдлийнп Холбооны Дээд Зов- лөл, Мэдээлэл радно телеви- зийп улсын хороо, Д. Сүхбаа- тарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөл 1982 оны төл хүлээн авч, Сойшуулах ажилд идэрх- тэй оролцсон пионер сурагчдыг «Өсвөрийн төлчий» уралдаа- ны болслын дагуу шалгаруу- дан дүгиар. Ё Нэгдүг, байрт. --Дорио- говь айм Айраг сумын 8 ислийн дунд сургуулийн 68- гийн «Б» ангийн сурагч Д. Өнөрсайхан. Тэр амралтын хугацаанд /590 хурга, 80 ишиг, 9 тугсл бүгд 670 төл лээн авч бойнгутлжээ. Мөн Сог шалыг гардап тТэшээж, 15 иг гар тажээл бэлтгэп 810 бог болон бод малыг 15 өдөр харнулац усалж, “таван ихэр БН Цэл анч бойшуулсан байпа. Уралдааныг шалгаруу- лах номисс сурагч Д, Өшөр- сайханы төд. хүлээн авч бой- жуулахад идэвхтай юролисо. ныг үнэл гадаадын ионе- рийц | бусланд амрах урилга, «Өсвөрийн толчин» уралдааны дипломоор: Хоёрдугаар байрт --Хөлс- гөл аймгийн Цагаан уул су- 10 жилийп сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Мөнхбат, Завхап аймгийн |ЇИх уул сумын 8 жилийн сургуу- лийн зургадугаар апгийн Ссу- рагч М. Энх-амгйлан, Хэнтий аймтийц Баянхутаг сумын 8 жилийн сургуулийн долдугаар ангийн сурагч Д, Эпхцэцэг, Дундговь аймгийн Дэрэн Ссу- мын 8 жилийн сургуулийн 4-ийн «Б» ангийн сурагч Н. Бямбасүрэн, Говь-алтай ёйм- гийп Эрдэнэ сумын 8 шилийн сургуулийн тавдугаар ангийн сурагч Н. Бямбажав нарыг шалгаруулж, олоц улсын пио- нерийн «Найрамдал» лагерьт амрах урилга, «Өсвөрийн төл- чин» уралдааны дипломоор, Гуравдугаар байрт: Архан- гай аймгийн Цэнхэр сумын Дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч Б. Алтанцэцэг, Архангай аймгийн 7Каргалалт сумын дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч У. Авир- мэд, Баянхонгор аймгийн Га- луут сумын Дунд сургуулийн 6-гийн «А» айгийц сурагч Б. Өлзийбаяр, Будгай аймгийн Баян-агт сумын дунд сургуу- лийн 8-ийн «А» апгийн су» рагч Б. Батжаргал, Булгай аймгийн Сайхан сумын дунд су лийн 7гийп чА» ан- ОУЭЛДарэст Л. Эрдэнэчимэг, Говь-алтай аймгийн удхар сумын дунд сургуулийн 6.гийн «Б» ангийн сурагч Д. Иаран- тула, Дорноговь аймгийн Ман- Дах сумын дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч М. Өлзийсайхан, Дундговь айм- гийн Сайхац Овоо сумын Дунд сургуулийн 7-гийн «А» ан» гийн сурагч Ш, Хатанболд, Завхан аймгийн Тэлмэн сумын дунд сургуулийн зургадугаар ангийн -сурагч Н, Лхагвасүрэн, Баян-Өлгий аймгийн Толбо сумын дунд сургуулийн 8-ын «Б» ёигийп сурагч ЮМ. Дари- П. Б. Арнунаа, маа, Баян-өлгий аймгийн Ал. танцөгц сумын Дунд сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн сурагч Л. Нэргүй, Өмнөговь аймгийн Ноён сумын дунд сургуулийн Т-гийн «А» ангийн сурагч Өмнөговь айм- гийн Баяндалай сумын дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийц сурагч Х. Алтанзаяа, Өвөр- хангай аймгийн Өлзийт сумын дупд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Ц,. Бурмаа, Өвөрхангай аймтийн Зүүнбаян сумын дунд сургуулийн зур- тадутаар ангийн сурагч Ц. Гандиймаа, Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын дунд сургуу- лийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Т. “Эрдэнз-ачир, Сүхбаатар аймгийн Сант сумын дунд с: сургуулийн 6-гийн «В» алг сурагч М. Эрдэнэтуяа, Сэлэн- гэ аймгийн Сант сумын дунд сургуулийн 7-гийн «Бэ» ангийн сурагч Х. Цолмон, Сэлэнгэ аймгийн Сант сумын унд сур- гуулийн 6-гийц «Б» ангийн сурагч Я. Эрдэпэчимэг, Хопс- гөд аймгийн Арбулаг сумын Дунд сургуулийн 8ын «Бэ» ашгийн сурагч (Н. Мөнхбаяр, Хзитий аймгийп Баляп-Адарга сумын дуйд сургуулийн 1-ийн «Б» ангийн сурагч Ч, Гаинзо- риг, Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын дунд сургуулийн 5-ын «Б» пигийн сурагч М. 1Н р. галсайхан, Төв аймгийн Эрдэ- насант сумын дунд сургуу» лийц 7-гийн «Бэ» ашгийн су- рагч Ш. Цэрэндорж, Хопд аймгийп Булган сумын дунд сургуулийц 8-гийн «А» ангийн сурагч В. Гансүх, Ховд айм- гийн Өэрэг сумын Ду!дДд Су гуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч 9. Цэцгэл, Увс айм- гийн Цагаанхайрхан сумып дунд сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч Д. Царанлхам, Увс аймгийн Хонд сумын дунд сургуулийн б-ын «ВБ» ангийн сурагч Ө. Сарантула пар тус тус шалгарч «Өсрөрийн толчин» уралдааны Диплом, гүна бүхий зүйлээр шагиагдав. УРАЛДАЛНЫ КОМИСС ..Энэ ногоог нутагтаа тарын ургуулах юмсан. Тэгвэл хүмүүсийн эрүүл ахуй, хоол хүнсэнд ихтус- тай ажил болно доо. На- дад үрийг нь өгч тусална уу? Эсвэл хаана ургадгийг нь зааж өгөөч! Увс аймаг. Тэс сумын 10 жилийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн су- рагч С. ТУЯА Дорноговь аймгийн Ха- танбулаг сумын 8 жи- лийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Ч. ЭРДЭНЭЧУЛУУ ..Манай сургууль 2 га ногооны талбайтай. Тэнд жил: бүр 4--6 зүйлийн төмс, хүнсний ногоо, 20 гаруй зүйлийн цэцэг, ЧИ- мэглэлийн ургамал тарь- даг. Мөн 250 гаруй шимс, жимсгэний модтой. Сур- гуульдаа жил бүр 7-48 мянган төгрөгийн орлого оруулдаг. «Пианерийн үнэн» сонинд нийтлэгдсэн Стахнс хэмээх ногооны тухай өгүүлэл бидний со- нирдлыг их татлаа, Энэ ургамлыг тарьж ургуулах агротехник ажиллагааны талаар реөвлөлгөө авахыг хүсэж, байна. Ховд аймгийн Үенч су- мын 8 жилийн сургуу- лийн багш Д.МӨНХХААН -.Бидэнд стахис тарих ДЕ зааврын хамт явуулна УУ Сүхбаатар аймгийн Тү- мэнцогтын (8 жилийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн багш сурагчид -.Стахнс гэдэг (ногоог тарьж ургуулж байгаа ах эгч нартаа нх амнилт хүсч, стахис цогоо чинь улам их ургац өгөөсэй гэж хүсэж байна, Та бү- хэн Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн сургуу- лийп багш сурагчдыг тарья ургуулна гэдэгт итгэж бай- гаа байх. Би ч т» ДЭНД итгэж: байна. Стахис сайхан, сайн погоо байна шүү... Цэцэрлэг хотын 8 жн- лийн нэгдүгээр сургуу- лийц 7-гийц «А» ацгийп сурагч Ө. БАДАМГАРАВ ө.Өнө” ногоог лаж тарь- даг юм ба? Хоолонд лаж хэрэглэх вэ? Хэдий үед тарих вэ? Байшингийн тагтан дээр тарын болох уу? Үрийг нь хаанаас авч . даар болох вэ? Энз. бүхний талаар зөвлөлгөө өгнө үү? Би зна ногоог тарьж үзэхсэн гэж хүсэж байна. Нийслэлийн 40 дүгээр сургуулийн 4ийн «Е» - 44Бид сопипоосоо кта- хисын тухай уншаад анти, бүлгээрээ хэлэлцэв. Хүү- хэд бүр энэ ногоог анх түрүүнд таригчдын нэгнь болохыг хүсэж байна. Манай орны аль нутагт ургадаг, яаж тацьж боло- хыг зөвлөнө үү? Чойбалсан хотын 10 жилийн нэгдүгээр сур- гуулийн 6-гийн «Б» ан- ги, Завхан аймгийн Эр- дэнэхайрхан сумын 8 жилийн сургуулийн 4- ийн «Б» ангийн хамт олон »-Эх орны маань урга- мал пөвлөлт оронд «азоч- лон» амжилттай ургаж байгааг сониноос уншаад их баярлалаа, Энэ ургам- лыг тарьж | ургуулснаар хүнсний ногооны нэг шинэ төрөл нэмэгдэхийн дээр эмийн ургамлын үнэт нөөц- тэй болох юм байна. Дун ногоог тарьис ур- гуулах аргууд) Ямар ч хөрсөнд тарих уу? эсвэл онцгой орчныг шаардах УУ? Үр нь хэдийд болоп- сорч гүйцдэг вэ? Дуп но- гоог тарьж | ургуулснаар олох эдийн засгийн ач хол- богдол? зэргийн талаар тодорхой зөвлөлгөө өгнө үү? Ховд аймгийн сургалт заах аргын кабинетын ажилтан Н. БААТАР РЕДАКЦИАС: Стахне (Дун ногоо) та- рих тухай бидний саналыг баяртай хүлээн авч захн- дал ирүүлэн илэн далан- гүй ярилцсан инонер су- рагч, сурган. хүтмүү- жүүлэгчдэд талархлаа илэрхийлье! Энэ жилийн хувьд бид стахисыг (дун иогоо) та- рнх сэтгэл зүйн бэлтгэ- лийг уншигчдын дунд бий болгохыг зорьсон юм. Манай сонин дараагийн дугааруудлаа та бүхний со- нирхсон дээрх асуултуу- бэлтгэсэп тэргэ- жилтний зөвлөлгөө ний- тэлж байх болно. Энэкил амжаагүй бол ирэх жи- лийн БЧ147 цаг алдалгүй 1 тариарай! ний тулд єта- хнсын үр зэргийг эртээс бэлтгээрэй! Та парт аш- жилт хүсье! 100 жилийн ойд їшүүнд элсэж, 1904 онд Болгарын ажилчны социал- демократ иамын ЇХ их: хурлын төлөөлөгчөөр сон- гогдож, | Софийн намын байгууллагын нарийн бич- тийн даргаар ажиллаж, иа- мын нэгдлийг бэхлгүүлэх тэмцэлд идэвхтой оролцох болов, 1906 оны УП сарын 12-нд Перникийни уурхайч- дын ажил хаялтыг удир- дуулахаар Софийн намын байгууллага Димитровыг томилжээ. Мянган: хүн оролцсон ажилчдын энэ тэмцэл үйлдвэрчний бай- гууллагыг- эрх чоловтэй болгох, хөдөлмөрийн нөх- цолийг сайжруулахын то- “дөө Г. Димитровын удирд: лагаар 35 өдөр үргэлжил- жээ. Энз тэмцлийг цагдаа- гийн захиргаа хүчээр дарж, ажилчдыг баривчла- хад Г. Димитров баривч- лагдав, «Перникийп ажилчдын энэ тэмцэл бол уурхайчид “ба болгарын ажилчин ангийн ухамсар, хүмүүжлийн сайхан сур- гууль болсон юм» гэж Г. Димитров дараа нь бичиж байлаа. Ажилчдын хөдөл- мөр, амьдралын нөхцөлийг БАХАРХАН ДУУРИАХ АМЬДРАЛ 2аэ--иИ |и-н--цшцши“),)))|и-цнЦГ-ы--)-)Н--|этжэТтГШтТтГтгг--1717 Болгарын коммунист лам, ажилчин ангийн удир- дагч багш. болгарын ард түмний үнэнч хүү, олон улсын ажилчны болон ндоммунист хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн Георгий Димитровын мэндэлсний 100 жилийн ой болох гэж байна. Г. Димптров 1982 оны зургадугаар сарын 18-нд Со отоос холгүй орших Копачев тосгонд төржээ, Тэрээр болгарын . хувьс- талч баатарлаг ажилчин ангийн тэргүүний үзэл са- нааг өвөртөө шингээж чад: санаар түүний амьдрал, үйл ашиллагаа болгарын ажилчин ангийн хувь 8а- яатай салшгүй холбоотой болжээ. Г.. Димитровын амьдралын зам ажилчиаар эхэлнэ. Түүнийг хэвлэ- лийн үйлдвэрт үсэг өрөг- чийн дагалдангаар орж байхад ажилчдын анхны ажил хаялт өрнөж байз. «Үсэг өрөгчийн дагалдан сурагчид бид, ажил хаял- тын хороог үүсгэн | бай- гуулсан» гэж Димитров дурсан ярьдаг байжээ. БОЛГАР ОРОН Эв хамтын санаа нэгтэй Эрх чөлөөний уриа нэгтэй Болгар орон минь сайн ИН й Зэс үрэий үйлс цэгтэй Ахих хөгжлийн ирээдүй "НО Анд болгар орон сайн : “Үзэсгэлэтт Бо, ё р орон | сайн Балтийн тэнгисийн эрэг дээрх - байна уу? Энх тайвны зорилго нэгтэй Болгар орон сайн байна уу? Ахан дүүсийн холбоо нэгтэй Аз жаргалын сүлбээ нэгтэй гтэй ирлээ, байна уу. - 50 дугаар с бурагч Ж. СЭРЭЭЖАВ Залуу ажилчин Г. Ди- митров эрдэм мэдлэгтэй болохыг чин сэтгэлээсээ хүсч байв. «Миний хийж байсан хөдөлмөр минь хэ- дийгээр хүнд байсан бо- ловч би биеэ дааж сурал- цахаар шийдсэн юм. Өдөр нь ажиллаж, орой нь суралцаж байв. Их хи- чээл зүтгэл гаргаж бай- сан» гэж тэрээр хожим нь дурсан ярьдаг байжээ. Түүний эгч | Магодалнииа, -- Г.Димитровын тасал- гааны гэрэл орой болтол асаатай байдаг. Тэр шар- гуу хичээллэж, үе тэн- гийн нөхдөө гүйцэж түс рүүлсэн юм» гэж бичиж байжээ. Болгарын хувьс- галч яруу найрагч Христо Ботевын халуун эх оронч үзэл санаа, А.Г. Черны- шевскийн «Юу хийх вэ?» романы бахархам сайхан дүрүүд, аугаа их сэтгэгч Маркс, Энгельс нарын 30- хиол бүтээл нь Г. Димнт- ровын сэтгэл зүрхийг бүр эртнээс татах болжээ. Г. Димитров 1902 онд хо- рин настайдаа намын ги- эмэ. "| Болгар орны жаргалант сайлрруулахад ашиг тустай бүхнийг Г. Димнитров дэм- жиж байсан бөгөөд улс, орноороо тогтмол явж, хот тосгодын хурал цуглаан бүр дозр үг хэлсээр олон түмний хайртай ЦОГТ хувьсгалч, . уран илтгэгч болсон байна. 4Г, Димитровын үг нь маш хурц, тод, санаа нь ярууггүн, гүнзгий байсан юм... Ангийн дайсныг илч- лэхдээ түүний дуу ширүү- сэн чангарч, үг ньташуур- дан ороолгох мэт болдог. Түүнийг зохион байгуулалт тэмцэлд зоригжуулан дууд сан бадрангуй. уриагаар үгээ дуусгахад нь инжиг- нзсэн алга ташилт удтал үргэлжилдэг байлаа» гэж өөрийнх нь уеийн П, Геор- гиев: дурсаж байв. «Г. Димитров ажил хаялтын хорооны хэсэг нөхдийн хамт клубт орж ирэв: руутай, хар үстэй, дүрэл- гэр том нүдтэй... «залуу тайзан дээр хурдан гарч ирлээ. Түүний үг, хүмүү- сийн анхаарлыг ихэд та- тах... ач холбогдол нь Өндөр гоолнг ну-| үлэмж их байснаас тэмцэл идэвхжиж, далайцтай өр- нөсон юм» гэж хувьсгалын изгэп ахмад зүтгэлтэн ярь- жээ. Ажил хаягчдын ийм нэг хурал дээрүүг хэлж байгаад Димитров амь ал-. дах шахжээ, Түүнийг дайсны хөлсний этгээд буудсан боловч азаар сум нь толгой дээгүүр нь өн» гөрчээ, Төмөр замын станц, хөлөг онгоцны буу” дал, уурхайн үйлдвэрийн ажилчид түүнийг тасралт- гүй урьж Г, Димитровч намын байгууллагын даал- гапраар шаардлагатай га- зар бүрт очиж. цогт үгээ хэлж байв. Тэгэхдээ олон арван км явган явж аадар бороо, хүч давуу.дайсны дайралт, хатуу ширүүн мөрдлөг сүрдүүлгээс ч огт мохол- гүй эрэлхэгээр зүтгэж тэм- цэжс явлаа. Димитров про- летарийн ариун шударга үйл хэргийн төлөө тэмц- лийн бат жолоог атгаж, өлсгөлөн, ажилгүйдэл, үхэл сүйрлийн аюулаас дэвшилт хүн төрөлхтөний соёлт ирээдүйг өмгөөлөн хамгаалахад асар их хувь нэмэр оруулсан хүн юм. Г. Димитрон: хувьсгалч үйл ажиллагааныхаа мя- таршгүй хүч чадал, дай- чин үзэл санаа, социалист сэтгэлгээний яндашгүй эх булгаад Октябрийн хувьс- галын ач гавьяа гэж 0а- хархан үзэж байсан юм. Г. Димитров 1921 оны гуравдугаар сард Москвад иржээ Тэрээр Зөвлөлт арост сэтгэл хөдөлгөсөн сайхан өдрүүдийг өнгө- рөөхдөө хувьсгалын хэрэгт зайлшгүй чухал зүйлээр” мэдлэгийн сангаа бая- жуулж байв. Түүнд хэзээ ч мартагдашгүй дурсгал болон үлдсэн нэг өдөр нь Владимир Ильичийн урил- гаар Моснва дахь Кремльд пролетарийн хувьсгал, зовлөлт төрийн их улдир- дагчтай ууласан явдал юм. Удалгүй Г. Димлтров хувьсгалын ерөнхий хо- рооны гишүүний хувьд Болгарын баруун хойд хэ- сэгт байгаа бослогын төвд очиж, цэрэгчсфашистын дик- татурын зсрэг зэвсэгт тэмцлийг удирдсан юм. Босогч ажилчин, тарначид, дэвшилт сэхээтнүүд амь хайргүй баатарлагаар тэм- цэвч хүч давуу дайсны хатуу ширүүн эсэргүүцэл- тэй тулгарав. Г. Димптров босогчдын хамт арга буюу . төрөлх Балианы уулсаа давж цу- салд булхсан болгарын газар иутгаас зүрх шимш- рэн сал, Югославын. хилд хүрсэн байн. Тэндээс ажилчин тариачиддаа ил захидал илгээж түүндээ: цусаар гагнагдсан ажил- чин тариачны холбоог бэх- жүүлэхийг уриалан ллаг- дал биднийг ялахад сургаж байна. Бүхнийг сорж бол- гарт ажилчин-тариачны засгийн газар тогтоох бол- но гэн! өгүүлжээ. Г. Димитров үйл явдалд бүтээлчээр хинаай тэмц лийн арга тактинийн хэл- бэрийг тодорхойлоход Марнсизм - Ленинизмийн үүднээс зөв үнэлэлт. өгөх чадвартайгаа харуулсан байна. Дараа нь германд ажиллаж байв. Тэгтэд Рейхстагийг гал- дан шатаахад шууд буюу шууд бусаар оролцсон гэж 1933 оны “гуравдугаар сарын 9-нд Г. Димитровыг баривчлан хорьжээ. Өмгөө- лөгчөө сонгон авах, эргэлт оруулах эрхийг хориглож, хураасан мөнгийг буцааж өгөхгүй, коммунист ба со- циалист сонинг уншуулах- гүй байжээ. | Мөрдөн бай- цаагч Фогтын тушаалзар 1933 оны дөрөвдүгээр са- рын 4-нд Димитровын гарт гав зүүжээ. . Пролетари нар ба дар- лагдсан олон түмний үйл хэргийн төлөө тэрээр бүх зориг хатуужил, эрдэм мэдлэг, үзэл санааны ба биеийн чадал хүчээ бүрэн дайчилсан юм. Г. Димитров 1933 оны 12 дугаар сарын 16-нд шүүхийн өмнө хэлсэн эц- сийн үгэндээ мунхруулагч харгис, этгээдүүдэд тэд өө- рийнхөө шатаасан галд өөрсдөө үхнэ гэдгийг урьл- чилан сануулж, социализм ялна, түүхийн хүрд эргэж байна. Тэр нь коммуниз- мын бүрэн ялалт болтол эргэж л байх болно... гэж мэдэгдсэн юм. Г.Димитров 1933 онд Лейпцигийн шүүх хурал дээр Фашистын харгис зас- гийн эсрэг ганцаараа тэм- цэж, тэмцлийн замыг заал өгсөн бөгөөд дараа нь тэр замаар бүхэл бүтэн улс түмэн замнасан билээ. Чу- хам үүнд Г. Димитровын асар нх гавьяа оршино. Сэтгүүлч О. ЧУЛУУНБАТ : өсвөр үе. -- “хүвоэлиүэй - ы Бэдхэрчиицинн ш- 20 Банэ ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮНИЙ ГАРААР МӨНХ НАЙРАМДЛЫН ҮР ШИМ Зөвлөлтийн ард түмпий өгөөмөр тусламжаар ма- най эх орны ипийслэлд орон сууцны шинэ хороол- лууд баригдаж байпа. үний дотор 100 мянган хавтгай дөрпөлжин метр талбай бүхий орон сууцны шинэ иж бүрэн барилгыг зөвлөлтийн ард түмнээс монголын ард түмэнд бэ- лэг болгосон билээ. Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний элгэн халуун пнай- рамдлын үр шим болсон шинэ хорооллын тохилог орон сууцанд амьдарч шн- нэ сургуулийн гэгээн са- руул тїнхимд нь хичаэл- лэж эрдмийн шимийг хүр- тэж байгаа манай хүүхэд багачууд өөрсдийгөө” үнэн- хүү их аа жаргалтайд тоо- цон зүй ёсоор бахархаж байдаг юм. Малнлй өнд 1960-анд оны ДУНД үсэс өмнө малын бэл- чээр аянчип жинчний үдийн гавар байлаа 1960:аад оны дундаас ганц хоёр айл суурьшиж: одор хоногоор хашаа хороо нэ мэгдсээр байтан байшин,гэр хороолол болл тайпйн. ауу! айл буюу нарайгийн энга рийн хороолол гэдэг нартай болсон: юм 1970:4аДд онц. Дунд үеэс зоплөлтийл барилгачдын апхны хасаг ирсэн билээ Энэ хэдхэп шилийн хуга цаагд ийм сайхан орд хар- шууд босгонс байна Сайхан сэтгэлтэй, алтап тартай “Зөрлөлтийн “хүний ач тусыг алхам бүрдээ эдэлш байгаагцараа” бахархах ом Манайх наг гэрт 14 амбүл амьдарч байгаад 1978 оны шинэ илээр. вїнэ. байранд орсон юм Манай: хороололд лСли, цэцэрлэг, сургууль кино театр, гуана,дэлгүүр, ахуй үйлчилгээний газрууд бий Зөвлөлтийн хөдөлмөрч” хү- НИЙ ач, ах дүүгийп мөнх найрамдлын үр шим болсон ана сайхатг орон байрыг зөв гамтай эдэлж: сурах нь бид ний. үүрэг їом Нийслэлийн Ш хорсол: лын 18 дугаар байранд оршин суугч, БНМАУ- ын Ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан Х. ХАЙДАВ ХАМГИЙН ТОХИЛОГ СУРГУУЛЬ Нийслэлийн: 13 дугаар сургуулийн хамт олон бид. Зөвлөлтийн . туслам шаар баригдсан сургуу- лийн. шинэ байр хүлээ аваад удаагүй байна, Манай. сургууль но- мын сан, цайны гавар урлаг спортын таихим, биеийн та- мирын:. талбайтай нэг зэлжинд 1000 шахам хүү- ХЭД хнчзэллэдэг хамгийн тохилог. сайхан. сургууль юм. Нийслэлийпл 13 дугаар сургуулийн. пиоперийн ахлах удирдагч БАДАМ Ц. ИХ БАЯРЛАЛАА Зоплөлтийн бэлгийн хо: рооллын эхний эвлис ашиг» лалтад орох үеэр барилга- чип ах эгч нарынхаа барь- сан саруул танхимтай,шинэ сургуульдаа бид шилжин орсон юм Зөвлөлтийн барилгачий ах, өгч иартаа монголын өс. вор үенїїйхэн бид маш их баярлаж байна. Бид хичвэд лпомондоа шамдан суралцаж, сайл хүн болцгооио, Нийслэлийл 40 дүгээр сургуулийн 8-ын «ЛА» ашгийн сурагч -Д. АЛТАНЦЭЦЭ АД. Сухбаагарын шороишит Улсын хөвлэдийн номбинатад хэвлэв, « Энэ нүүрий» С, БОДООШ бэлтгэв. 255 “Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ | даВс Ж шӨм- ТШ БҮЛЫуСБУЛСЛҮГ”ЭЛТҮҮНЛ/ шээж 45 з9 дэхь Жилдээ Дуу хуурын ялдам сайхан анлгуу зуны цэлмэг зэнгэрт дуурсана. Тэр дууг чагнаад баймаар. 2 Зуй--ал жаргалтай хүүхэд багачуудын. хөдөлмөр, амралт, ал дууны найрсаг сайхан улн- рал билээ. Удтал хүлээсэн апу- наа нрмогц хүүхдүүд эх орны- хоо үзэмжит сайхан байгаль түүх дурсгалын газраар вялал, энскурс зохиохоор, үйлдвэр хо- дөө аж ахуйд ажиллан ааг, зэж, ах, эгчдээ туслахаар,ино- нерийн лагерь, хөдөлмөр ап- ралтын зусланд амрахаар санаа шулуудан гардаг билээ, Тэд хаа ч гэсэн ая дуутайгаа, аллгуут гитартайгаа очдог юм. Ногоохон моддыг усалж, ар- чилж байхдаа ч, номин талд хургаа харнулж явахдаа Ч, ба- рилгын талбарт тоосго өрөх | үедээ ч баяр жаргалын дуугаа хүүхдүүд дуулж явдаг юм. Хүүхэд, пун, ая дуу гурав хөгжөөнтэй биясгалантай, ЗУРАГ ДЭЭР, Дундговь аймгийн | Говь-угтайал сумын дунд сургуулийн 8-ын «Ао ан- тийп улс төрийн дууны «Оч» хамтлагийн сурагчид - Нийслэлийн 15 | дугаар сургуулийн 5-ын «А» ангийн сурагч Ж.Оюупсунд нөхөдтэН- гээ хамт хариуцсан моддоо арчилж байгаа нь, С.БОДООШИНН авсан гэрэл зураг. Энэ өдөр мапай орны өсвөр үе Эх орныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэж явсан ах- мад дайчидтай уулсалт хийж, тэдний алдар гавь- яаг сурталчилах одөрлөг зохиож, ахмад үенйнхээ хувьсгалч, дайчин 0аа- тарлаг уламжлалаас байн- ра суралцдаг юм." ЗУРАГ ДЭЭР: Парти- С. Жамсрап гуай / шопер сурагчдын дунд. : Айн ны гэрэл. зураг ь . 3647 (17886) 1982 оны. ЗУРГАДУГААР САРЫН 23 ҮНЭ 10 МӨНГӨ Би -бүр жаахнаасша «Энх тайван», «Дайн» гэсэн . үгийн утга учрыг сайп мэддэг бол-., сон юм. Тэгээд Ч зих тайвныг хан хүсч байдгийг, дайныг бас хэн дэгдээх гэж улайрд- гийг байнга сонїрхон, энэ та- лаар заав ээжийн яриаг сон- сож, -ном сониноос улшиж, найа пөхөдтэйгээ. ярилцсаар байдаг Саяхан бид Нэгдсэн Үйдэст- ний Байгууллага гэдэг олон улсын том байгууллагын тус- гай чуулган болж түүгээр зов- сэг хураах асуудал хэлэлцэж байгааг сониноос уншиж, радио, теленизийн нэвтрүүлгээр Ссоп- тэ чуулганд ЛИ: Бреж- уай, зөвлөлтийн 289 сая ард түмний өмнНбос илгээлт явуулж, цөмийн зэвсэг рүүлж- хэрэглэхгүй байх ү авснаа ёс төүлэй мэдэгд Ё Энз сайхайп мэдэгдлийн зарэг» цээ бас амсрикийн дайнчид бусдаас түрүүлї. цомийн цо- хилт хийхээ бүүр яоигрийн юж шиг ярьдаг болсоц тухай мэ« даэг хэйлэлээс уншлаа. Бид Л.И. Врекисп гуайн илгээлтэд баярлан, түүнийг дэмжиж байна, Энэ бол эх тайванд дуртай бүх нийтийн хүсол бодлыг шингэасбн ил гээлт юм. Түрүүлж цөмийл ази» сэг хэрэглэвэл аюулт ДАайн-гар» на, тэгэхдээ. бүх нийтийн амь насанд хүрсэн аймшигтай сүй- рэл болох їюм. Ингэхлээр түч рүүлж ийм аавсэг хэрэглэхгүй гэж, амлаж байгаа пь тиїїм мууч хай аюулаас хүн торөлхтөнийг аварч байна гэсэн үг! "Цөмийн дайн гарах ёсгүй. Өнх тайвныг үргэлж сахин хамгаалж, улс түмний “ирээдүй, үр хүүхдийн ав шаргалып тө- лөө цаг ямөгт тэмцэн: байдаг зөвлөлтийн ард түмэнд баяр- лалаа.. Л.ИН. Бреншсв гуайнд баярлалаа Баатар хот Масквагийн пэрэмжнт нийслэлийн 43 дугаар сургуулийн найм- дугаар ангийн сурагч Н. Мандах Израилийн дайнчид олон зуун танктай, олон мннгап цэргийн хүчээр Ливан ицутагт Цомрон оршээ. Тэр зэрлэг цэргүүд сүндэрлэн боссон Хорооллуу- дыг. бөмбөгдөн нурааж, охчүү- дийг үр хүүхдийнх нь хамт алш. хядаж байгааг телеризэар харлаа. Дарпда инь сонии хэплэл, уншин дайл хийн байгаа уч» рыг оллоо. Иврайлийн ана буч зар муухай. түрэмгийллийг АНУ-ын империалистууд шууд аөгшүүлэц. дэмжиж байгаа юм байна. Би пионер хүн учраас моп- голын үй олон улаан | бучтай пионер сурагчид,эалуу үеайнх- ний илгэн адил Ливаны ард түмнийг өмгөөлж, бузар сав» раа тат! гэнс | Идранлийн дайнч дад шаардаж байна. Монголын пнонер сурагчид, үндэстэн олны ” хүүхдүүдтэй эв найрамдлын шцаран дор-үср- хэн тоглохыг хүсч байна. Нийслэлийн 72 дугаар сур- туулийн 8-ын «Б» ангийн ух ОРЫХ 2 ох, хүчитхАР- 11117 174 БД “СОЁЛЫН ӨДРҮҮДЭЭР Бишуэна үй 81. чЕО Аугаа хо өктлбрийн социалист хувьсгалын 865 жил, ЗСБНХУ байгуу- лагдсаны 80 жилийн ойд зориулан. БНМАУ-д 30- хиөж байгаа Зоплолтийн соёлын Ф“дрүүдээр нийс- лэл Улаанбаатар хотод ЗХУ-ын үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёл, шинжлэх ухааны гайхамшигт олол- тыг дэлгэн харуулсан үзэсгэлэнгүүд нээгдэж, урлагийн тоглолт, кино наадам зохиогдож байпа, ЗУРАГ ДЭЭР: -- Зовлолтийн шинж- лэх ухаач соёлын ордонд нээгдсэн «Бид Зоөглол- тийн ард түмэн» гэрэл зургийн үзэсгэлэн манай өсвор үеийнхний сонирх- Зо лыг их татаж байна, -- Шинжлэх техинкийн мэдээллийн төвд нээгдбэн поплолтийн номын үзэсгэлэнд хүүх- дийн олон арван шилдэг зохиол тавигджээ. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг ухаан 87 4 | Өсвөр үеийнхний 80- хион (бичих авьяас бил- гийг хөгжүүлэн, шинэ залуу апьяастныг тодруу- лах порилгоор манай ор- ны ерөпхий боловсролын сургуулиудын пионер сурагчдын дунд Монго- лын вохнНолЧчДЫН | ЭВрлэ- лийп Хороопоос Зарласан «Байгаль “бидний нөхөр» сэдэвт шүлэг, өӨгүүллэ- гийн уралдааныг саяхан дүгнэв. Уралдаанд хот хөдөөгдйн 250 гаруй пио- иер сурагчдын 560 га- руй бүтээл ирүүлснийг шалгаруулаа. Үүнд: Ховсгол аймгийн Рин- чинлхүмбэ сумын 10 жи- лийн сургуулийн 4-ийн «Б» енгийн сурагч Ш. Одбалрын «Газрын хөрс», нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 4-ийн «В» ангийн с Ц. Батаза- яагийн «Хэрэм», Дархан хотын 8 жилийн есдүгээр сургуулийн 3-ын «А» ан- гийн сурагч Н. Энхцэцэ- гийн «Байгаль-бидний нохор», “Өшнөговь айм- гийп төвийн 10 жилийн сургуулийн 4ийн «Б» ангийн сурагч А. Элнх- монхийн «Байгаль», Увс аймгийн Өлгий сумын 8 шилийн сургуулийн 4-ийн чБ» ангийн сурагч ВБ. Сайнжаргалын «Цэцэг», нийслэлийн 57 | дугаар сургуулийл 3-ын «А» ацгийн сурагч Б. Сүхиа- рангийн «Сайхан | бай- галь», Дориоговь аймгийн Эрдэнэ сумын 8 жилийн сургуулийн 4-ийй. «Б» ангийн сурагч И. Мөн- чимэгийн гоптуяагийн «Байгалийн тухай цуврал шүлгүүд», нийслэлийн 15 дугаар сургуулийн 4-ийн «Г» ангийн сурагч С. Оюун- чимэгийн «Яингирын ишиг», Өвөрхангай айм- гийн төвийн 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн 4:ийн «Б» ангийн сурагч Т. Чинзаригийн «Монгол орон», Эрдэнэт хотын 8 жилийн дорөрдүгээр сур- гуулийн 7-гийнНн «Б» ан- гийн сурагч С. Сүрэнчни- мэгийн, «Бид байгалийн нийслэлийн 8 шїїн- есдүгээр сургуу- 5:ын «А» ангийн сурагч Д. Хишгээгийп «Жаргалан», Хэнтий аймгийн төвийн 10 жэи- лийнН сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч ММ. Төгсшаргалын «Цэцэрлэ- гийн шод», нийслэлийн 8 жилийн 50 дугаар сургуу- лийн 7-гийн «Б» апгийн эзэд», лийн лийн сурагч. Ж. Сэрээланын «Цемент», СПГэлэпгэ айм- гийн 8 жилийн сургуу: лийн 5-ын «А» ангийн сурагч Д. Дагиймаагийп «Байгалиа хамгаалья», нийслэлийн , 40 дүгээр сургуулийн Б.ын «Е» ан- гийн сурагч С. Цэрэнчн- мэдийн «Ой шмод», нийс- лалийн хоёрдугаар сур- гуулийн 5-ын «Д» ангийн сурагч Н. Монхцэцэгийн «Байгалиас торсон бод- дын янга», Төв їм- гийн Лүн сумын 8 оиун- лийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Д. Одгэрэлийн «Болиорой», Архангай аймгийн. Их тамир сумын 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «В» ангийн сурагч Д, Оюуи- хам- «Байгаль /27 ХЭН ТҮРҮҮЛЭВ? гаалагч», Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жи- лийн | цэгдүгээр сургуу- лийн 10-ын «А» ангийп сурагч Я. Нямшаргалын «Болжморын жиргээ», гийслэлийн 29: дүгээр тусгай дунд сургуулийн ахлах ангийн. сурагч Я. Пү- рэвсүрэнгийн «Найман нуур», Дорнод аймгийн 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн -10-ын «Б» ангийн сурагч ЇК, Эихба- тын «Бдй галїйн гайхам- шиг», | Говь-алтай айм- гини хоёрдугаар арван жилийп сургуулийп. 8-ын «А» ангийн сурагч 1. Туяагийн «Өнгөрснөө дурсаж, мартсанаа Сса- нав», Сүхбаатар аймгийн Асгат сумын 8 жилийн сургуулийн В-ын «А» ангийн, сурагч Б. Батбалрып «Миний 6б4їй- галь», Ховд аймгийн 10- вийн хоёрдугаар арван жилийн сургуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Г. Баярсайханы «Шоргоолж- ноос үүссэн бодол», нийслэлийн 10 ёиилийн гуравдугаар сургуулийн 10:ын «Бэ» ангийн Ссу- рагч С. Дашилмын «Бай- галь», | Хллгай тын 10 жилийн сургуулийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч Н. Цэцагмаагийн: «Шугуй», нийслэлийн 75 сургуулийн. 10:ынН. «Г» ангийн сурагч Д. Батар- дэнийп.. «Эцсийн цас, эх- Ний ицогоо» зэраг бүтаээ- лүүд нэг, хоёр, гуравду- гаар байранд орлоо. Уралдаанд .амшилттай оролцсон. нийт пионер сурагчдад сурлага хөдөл- мөрийн өндөр. амжилт хүсье, УРАЛДААНЫ КОМИСС дугаар олыШ «Пиоперийн үнэн» 60- нин уламжлалт «Хөдөл- мөрийн улирал--82» уралдаанаа зарлал: байна. Хүүхэд багачуудын хөдөл- мөрийн “тавдугаар улир- өрпүүн бүтээлээс шуурхай мэдээлэх ворил- готой энэ удаагийн урал- даанд хичнээн идэвхтэн бичигч оролцож, хэц хэй гэдэг тэргүүний ажилсаг хүүхдүүдийн тухай мэдээ- лэх бол? 1981-1983 оны Хї- чөэлийн илийн зуны ам- ралтаараа үйлдвэр. ба- рилга, хөдөө аж ахуй, туршлагын талбайд идэрх тэй ажиллаж, хөдөлмө- рийн-дадлага, чадвар олж байгаа сурагчдын ажлын амжилтын тухай мэдээ: сурвалжлага, найруулал. тэмдэглэл. гар ба. гэрэл зургийг долдугаар сарын нэгнээс эхлэп «МХЗЭ-ний Төв Хороо, «Пионгерийп үнэн» сонины газарт» гэсэн хаягаар хүлээн авна. Энэ жилийн «Хөдол-- мөрийн улирал--82» уралдаанд оролцох идэвх- тэн бичигч, пионер сураг- ЧИД «Пионерийн үнэн» сонины газраас зарласан «Ус», «Мийдэн» опера- цийг хөдөлмөр амралтын зуслан, пионерийн лагерь, аймаг сумын төвд хэрхэн өрнүүлж байгаа тухай заавал бичиэ гэдэгт бид итгэж байна. Бидэнд ирүүлэх захи- дал дээрээ «Хөдөлмөрийп улирал--82» гэж бичихээ битгий мартаарай! Урал- ” ХӨДӨЛМӨРИЙН УЛИРАЛ--83. жиниииилилиитилииилилиилллиллиилллин: даанд идэвхтэй оролцож зуны амралтаараа аав, зэв, ах, эгчийнхээ ажилд | туслан хөдөлмөрийн он- дөр амжилт гаргаж байгал гионер сурагчдын тухай чанартай сайн материал ирүүлсэн идэвхтэн сур- галжлагчдыг шалгаруулл шагнана. Үүнд: Тэргүүн байр зэзэлсэн хоёр сурагчийг 1983 онд олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт ам- рах урилгаар, чапартай сайн материал ирүүлнс оролцсон бусад идэвхтэн бичигчдийг “«Ппонерийц үпэн» сонины диплом үнэ бүхий зүйлээр шагнана. Мацай “жсИТ «Ус»," операцийг оршин суугаа газар нутагтаа өрнүүлж: тодорхой үр. дүпд хүрсэн хамт олпыг «Пионерийп үнэн» (4211111:1:28:01:111515г7 үнэ бүхий зүйлээр, онц- гой идэвхтэй оосолцож ам- жилт гаргасан нэг сураг» чийг олоп улсын пиноне» рийн «Награидал» (2 герьт амрах хил шагнана. («Ус», «Чийдэн» операцийг манай сопин энэ оны 29, 34. дүгээр тээ зарласан) сопины нэрэм- «Чийдэн» ПИОНЕР СУРАГЧИД, ИДЭВХТЭН БИЧИГЧИД ээ! «Хөдөлмөрийн ули- рал-82» уралдаан 14» раагаа эхэллээ. Та нарт амжилт хүсье! сонины зөвлөл МАЛЧИН БОЛНО тг лүт, тэлтлтнина жэшЬЭлтү ДЭЭ 00 Ги: 03212 Баянхопгор аймгийн Гурванбулаг сумын нд сур- гуулийн наймдугаар ангийн сурагчдын дунд шилэн бос лох хүсэлтэй хүүхэд олон бий, Тэд наймдугаар шигна төгсоод МХЗЭ-ийн илгээлтээр ходөо нутагтаа очиж аав, ээжийнхээ мал малладаг првин их эрдмээс суралцах гээс байна . ЗУРАГ ДЭЭР: «Хогшил» нэгдэлд очил шалчин б ! лохоор саналаа өгсөн наймдугаар ацгийн сурагт (Өвөр эгг5 оо) нээний зүүн гар талаас) Д.Цэцгээ, ) Оюунмонх, Б.Цэцэгмаа, Р.Уидрах, Мандах, О. Хүрлээ, Я,Давалсүрэн, хамбайр нар ОЛ. ВАЛДАНДОРЖИЙН айсан гэрэд зур Ч.,Баяпмөнх, 9. , Чулуунбаатар, Б- “Батларгал, Л.Эр- 4 1. Ю 700 1 дог ажээ. Энэ хоёр охиныг Ц. Болортуяа, Ц. Болорчимэг гэдэг. баатар аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн 1-ийн «В» апгид сур- йдаг. Сургуульд орсон цагаасаа эх- лэн онц суралцаж, баатарчуудын дупд зохиогддог олон хэлбэрийн алсилд нөхдөө хошуучлан Мөн чөлөөт номтой нөхөрлөж уран зохиолын олон сайхан ном уншиж дүү пар- таа ярьж өгдөг юм. Бяцхан охидыг «ОЧ» БАГИЙН УДИРДАГЧ 1БүлдиамнР Сүх- хийг багш пар найз нохөд нь үзэх оролц- цагаараа тайзан дээр Багш гарч ирэн эвлэгхэнээр бүжиглэ- их дуртай байдаг. Охид цэцэрлэгт байхаасаа аавынхаа ажлын газрын дэргэдэх сайн дурын ардын чуул- | гад хичээллэж олон үндэсний бү- жиг бүжиглэас сурчээ, «Бяцхан бүжигчид» гэл өхөөрдөн нэрлэдэг юм. Д, ДАРЬСҮРЭН Дундтовь аймгийл төвийн 10 жилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч У. Эпхтуяа гурван хил дараалан «Оч» багийн удирдагчаар ажиллаж баатарчуудын дунд сонирхолтой олон саї- хан ажил аохнож бай- на, Түүний 8охносон ажилд | бОнцхан . дүү нар нь, үргэлж ндэвх- тэй оролцдог. ЗУРАГ ДЭЭР: Ба. гийн удирдагч У. Энхтуяа байтарчуудын дунд Т. АЛГААГИЙН авсан тэрэл зурат Ихэр хоёр охиныг нөхөд гьй “БҮГДЭЭРЭЭ ТОГЛОЦГООЁ! Баатарчууд та нарьш | зунь- хөгжилтэй сайхан амралт эхэл | лээ. Хотод ч, зуслацгийй тог- лоомын талбайд ч хаа л бол хаа хүүхдүүдийн цовоо Дууцай 1 гинапа. Та нарын тоглох дуртай олон төрлийн тоглоомд городїа! ордог шүү дээ. Городкийг тог- лоход гүйж харайхаас эхлээд олон янзын хөдөлгөөн шаард: даг, Энэ нь спортын буюу хөн- гөн атлетикийн дасгал сургууль хийх нэгэн сайн арга болжээ. Тиймээс эртний уламжлалтай знэ тоглоомоор бүгдээрээ Тог- лол: сурцгаая! Газар дээр төвөөсөө хааш хаашаагаа хоёр алхам хэмжээ- тэй дугуй зурж дотор нь дөрвөн ширхэг дүрс хооронд нь ЯГ ижил хэмжээтэй газар тавьж 522 байрлуулна. Ингээд дугуйн аа- хаас таван алхамын газарт тэмдэг Тавьж, шидэлтийн шугам татаад түүнээсээ цааш дахи 10 алхам газарт хоёр дахь шугамаа татаж, гартаа сайаа мод барыж зогсоно, Тоглогчид саваа мод бүрээрээ лог дүрс цохиж унагаахыг хичээх хэрэгтэй Амжилттай цохилт бүрт нэг оноо өгнө. Харин дүрсийг тал- байгаас гаргаж чадалгүй боловч онож унагаасан бол давших шугам буюу 5 алхамын газ- раас цохих “эрхтэй болно, Гах- дээ хүн бүр зэлжлэн тоглож аль олон оноо авч дүрсийг ду- гуйгаас гаргасан хүн хожно. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! «БаатарчууД» нэртэй бяцхан сонинд Өнөөдрийн дугаараас эхлэн шинэ булан нээж байна. Булангийн нэр «Маамуу иааш ир!» «Маамуу нааш ир! Манайд хоёулаа тоглоё...» гэж дуулдаггүй хүүхэд та на- рын дотор байхгүй нь лав, Энэ дууг чиний ах, эгч, аав, зэж чинь ч дуулж өссөн билээ. Хүүхдүүд дөнгөнс хэлд орон- гуутаа л хамгийн түрүүнд энэ дууг сурдаг ажээ. Тиймээс ч бид уг дууны нэ- Музына В. Шаинского ПРОПАЛА МАНАЙ ШИНЭ БУЛАН рзэр онцлан сониныхоо шинэ буланг нэрлэсэн юм. Та иар энэ булангаас өөрийн орны болон . Зөвлөлти хүүхдийн Дуулах дуртай шинэ дууг сурч байх болно. Ямар дуу сурах хүсэлтэй байгаагаа бидэнд бичээрэй. Бид өнөөдрийн дугаартаа зөв. лөлтийн үе тэцгийнхний чинь дуулах дуртай аПроцалА соба- на» гэдэг дууг нийтэллээ. Дууг хөглсмийнхөө багшаар заалгаж, зүйн амралтаараа дуулж сураа- ра сонины зөвлөл Слопа А. Ламм СОБАКА, Ко,льг-шёт. са. ёёт - ром йро.да.ла со. лд КЗ Нииниииииилиилэлииилииилииин | дохдь а.68. 8! Шенок белоснежиный Лишь рыжие пятна, Лишь рьюжие плтна И косточкой хвост Он очень зайлтлый Он очень заиятгый Соксем ешє глупый Доверчивий пес (Даа раза) К..нок бє.400 -ЙНЁЖ -. : А дондь аабияна Листочен азанапал И буцвы и строчин Запланали вдруг: Найдите собану Найдит6 собану Вериись поскорее Мой маленьний друг ,(Дпа раа) АЛИА ШӨ Аав нь хүүдээ: -- Аль вэ? Сур. уЭө| олз омгийг чинь сопирхьё гэ -- Аав аа! Би түүнийг чинь. Сережкад өгчихсөн юмсан, Тэр. өөрийнхөө аав ээжийг цэр сайн- айлгах гэсэн ЮМ ГЭНЭ... ж 3 . . С -- Пэер, арван зургадугаар Людовикийп эцэг хэн гэгч хүй байсан бэ? 2 -- Арван тавдугаар Людо- вик. д 5 12 -- Долдугаар зрцын эцэг? -- Зургадугаар Карл, ї5 -- Зүйтэй, Тэгвэл нэгдүгээр. Францискийн эцэг хэн гэгч: байсан бэ? 15) -- Фраициск өнчин байсан. ... Хүү нь сургуулиасаа шинэ номтой ирээд: -с Ээж ээ, энэ шагналын ном гав. -- Шагиал ий? Юуны 16- лөө байдаг билээ хүү минь! -- Багш биднээс хяруул хэ- эн хөлтэй вэ? гэж асуусан. и гурав гэж хариуллаа, -- Хяруул чинь хоёр хөл: тай шүү дээ? - їмээ надаас бусад нь дөрөв байдаг гэл: хариулсан юм. . . . Бяцхан Тадик эзэшдээ! -- Ээжаэ таны үсний зарим нь цайчихжээ гэв, -- Тиймээ, Хүүхдүүд нь үгэнд орохгүй болохоор цэг эхийнх ив үс ингээд л цайчихдаг юм. Тадикн хэсэг дуугүй байснаа: -- Ай тэгвэл эмээгийн үс цайсны учрыг ,Ив би мэдлээ гэтэа, : ... -- Ааваа, өнөөдөр сургууль дээр ацэг эхийн хурал болио. Гэхдаэ бүгдээрээ биш,.. -- БГацс аа, үүнийг чинь бид юу гэж ойлгох болш байна. -- Тэр үү, өөрөөр хэлбэл вовхоц багш бид гурав л орол- цоно гэсэн үг. Капах хэлиээс А.. МАЛГУУЧ орчуулав, т лагын давт-, рээ үзүүлээрэн! Өнөөдрийн. Їл Г. а1-7 гэ цаасан Ашид жагж л 6 ыж иж : ы шоЭ5 “орны аз дээс 22255525258 » 79/Е 99:25:27 Ч балин Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зуггүул- 0 м:СуХОЛ?17ИНСКИЙ хүүгээ хөтлөн явав, Халуун өдөр байсан тул тэр хоёрын ам нь цангаж ус уумаар санагд- жээ. Өвөө зогсоод чагиавал горхины ус хоржигнох чимээ холгүй сонпсогджээ. Төр хоёр гол руу очин эрэг дээр сууж уснаас ханатлаа уужээ. «Горхи минь чамд баярлалаа» гэл: өвөөгийнхээ хэлснийг ач хүү нь “сонсоод гайхжээ. г-» Өвөө та яагаад горхинд жбаярлалаа» гэж хэлж байгаа юм бэ? Энэ горхн амьгүй юм болохоор таны хэлснийг сонсох нь битгий хэл, талархлаа илэр- хийлснийг ч мэдэхгүй шүү дээ? гэн: хөлэн. Ё БАЯД Нэг өдөр хүүхдийн цэцэр- лэгт Толя, Коля гэдэг хоёр хүү- хад шинээр иржээ. Таднийг ээж нь хүргэж авчиржээ. Шинэ ир- сэн хоёр шаал танилцсаныхаа дараа Толя нь Колягаасаа -- Чиний зээ чинь хаана ажилладаг вэ? гэж асуужээ. Коля: --Чи мэдсэнгүй гэж үү? Миний зэжээс эмийн үнэр ханхалж байсан шүү дээ. МН- НИЙ Өэж, олон хүнийг аюулт өвчнөөс авардаг эмч хүн, эмч үгүй бол хүмүүс амьдарч 1Ч4- дахгүй гэж хариулжээ. Коля Толягаасаа ЮУНЫ ТУЛД ХҮМҮҮС | БАЯРЛАЛАА “ЭХ олны Ойн замаар нэгэн өвөө ач | г вэ? Өвөө нь: хэлэх ёстой юм. Хэрэв чоно ус долоосон бол баярласнаа Ч хэлж мэдэхгүйсэн. --Баярлалаа гэж Харин бид хоёр хүмүүс шүү дээ, Хүү минь, юуны тулд хү- мүүс «баярлалаа» гэж хэлдэг вэ?, Энэ үг ямар хэрэгтэй юм бэ?, Хэн түүнийг өргөмжилдөг вэ?, Хэний тулд амьдарч байна вэ? гэдгийг мэдэж байна уу? гэж: ач хүүгээсээ асуужээ. Ач хүү нь өвөөгийнхээ хэл- сэн үгийг санаж явах болжээ. Тэр хоёр ойн дундуур одсон замыг чиглэн цааш явжээ, шэг лїхлтуиайлШтТ -- Чиний ээж юу хийдэг вэ? гаж асуусанд: г- Чи мэдсэнгүй юу? Миний зэшээс талх үнэртэж байгаа биз дээ. “Миний ээж талхчин хүн. Миний ээл: хүмүүсийг ам- тат сайхан талхаар хооллож байдаг юм. Талхгүй бол хэн ч амьдарч чадахгүй гэжээ. Боля НЬ: -- Эмч хүн 0ас адил уу? гэж асуусанд: золхуужштүст -- Тиймээ, ядилхан гэж То- ля бардам хариулжээ. Орос хэлнээс БУУ АН: . МӨНХӨӨ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит ул- сын хэвлэлийн | комбинатад хэвлэв. А--34059 ИНДЕКС-14140 ГЭР ЭР ТЭ, олж энх эсЭлЭн ” эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ тэнкагаээллтыл сОсэРНИЭЧИИЖЭЭЙ то гүссэгн » , | 1983 оны зургадугаар сар, сургуулийн сурагч нэгдүгээр Нийслэлийн 417 дугаар, дунд төгслєө, үхээ, Ариунтунгалаг, Энхтогтох: нар Д. РЭГЗЭДЛХАМЫН авсан ангиа онц дүнтэй 19) гэрэл зураг Саглагар ногоон моддоор хү- рээлэгдсэн сургуулийн цагаан байшин үзэсгэлэнтэй сайхан ха- рагдана. Сургуулийн ногоон бү- сэд” ойртон очиход урдаас нялх ногооны анхилам сэрүүн үнэр ханхалж байлаа. Мод зүлэг усалж, цэвэрлэгээ хийж байгаа бяцхан хүүхдүүдтэй уулзахад ТЭД: -- Бид Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотын нэгдүгээр сур- гуулийн З:ын «Вэ» внгийн «Но- тоон» зргүүлийнхэн, |Зөвлөл- тийн барилгачин ах агч нарын гараар сүндэрлэн боссон энэ сайхап сургуулиа улам гоё үзэс- гэлэнтэй болгохын тулд бид орчноо ойжуулан зүлэгжүүлэх ажил хийдэг гэлээ. Анги удирд- сац “багш, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат С. Ням- дорж: -- Манай ангийн баатарчуу: дын «Ногоон» оргүүлийнхэн сургуулийн ногоон бүсийг ха- риуцан усалгаа тордолгоо хий- дэг. Бид хариуцсан хэсэгтээ өвөлд цас тогтоож, хавар эрт цэвэрлэж шуудуу татан усалгаа хийдэг юм, Ингэснээр энэ жил тарьсан модод маань эрт иогоорлоо гэж ярилаа. Баатарчуудын энэ багийнхан байгаль орчноо хайрлан хамгаз- лах ажилд бүхний түрүүнд явж бусад анги бүлгийг хошуучал- “даг төдийгүй сурлага хүмүүж- лээрээ тэргүүний хамт олон їом. Тэд гурван жил дараалан 100 хувь суралцаж сурлагын чана- раа 60,7--87,5 хувьд хүргэ- вээ. 3-ын «В» ангийнхан энэ жил хариуцсан талбайдаа 16 мод шинээр тарьж, (830 ам дөрвөл- жин метр газрын зүлгийг услан тордож байна. Хүүхдүүд хөдөлмөрийн тав- дугаар улирлаараа тодорхой хуваарийн дагуу ирж ажилла- даг ажээ. Сургуулийн орчны ногоон бүсэд «Ногоон» зргүү- лийн Таних тэмдэгтэй, хүрз ху- випн барин ажиллаж байгаа бяц- хүүхдүүдийн хөдөлмөр ун- дарч байлаа. Ингэж энэ апгийн баатарчуу- дын багийнхан хөгжилтэй сай- хан ажиллаж, амарч байна. 5)9 ДОРЖСАМБУУ, хамт олон, /ОРБЛЖЭС:5 52:22 2994шй:Х2-23-:7-5:-120-2-11-2-1Е!0687 | «2Каргалтай цутгийн хүүхдүүд» | | МЗЭ-ийн шагналт, хүүхдийн 1 зохиолч Д. Давааннмын «Шар- 1 галтай нутгийн хүүхдүүд» ГЭ- 8 дэг номыг БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яамнаас эрхлэн хэвлэн гаргалаа, Яруу найраг- ! чийн хүүхдэд зориулж сүүлийн ! үшодын бичсэн «Гарын үсэг нь Ленинийх байлаа», «ЛєЄниНн- тэй бид уулзах гэш .байна», «Тэмдэг» гэсэн пгүлгүүд нь Знэ номд оржээ. Эдгээр шүлэгт ма- най үеийн хүүхэд багачууд 8У-, гаа их Леннний үзэл санаагаар сурч хүмүүшин, эх орон, ард түмэндээ их тус хүргэж бай- гааг тод томруун дүрсэлжээ. "Мөн малчин хүүхдүүдийн амьдрал, хөдөлмөрийг ярууссай хан дүрсэлсэн шилдэг ШүВсХҮЛ нь хэвлэгдсэн байна. «Наранцэнгэл, түүций мөрөөдөл» МХЗЭ-ийн шагналт, “ахмад яруу найрагч Ө. Баасанжавын хүүхдүүдэд зориулж бичсэн шүлэг, магтуу, найраглал-.нь «Наранцэнгэл, түүний мёроө. цөл» гэсэн нэрээр хэвлэгдэн гарлаа, Энэ номд «Эх орон, эзэн хүн», «Ардын багш танаа» гэсэн магтуу, «Нїаргалын зам», «Мартагдашгүй жил» зэрэг уянгын шүлэг, манай үеийн ч хүүхдүүдийн хүсэл мөрөөдөл, амьдрал хөдөлмөрийг яруу сай- хан харуулсан «Наранцэнгэл, түүний мөрөөдөл» гэсэн «най. раглал нь хэвлэгдсэн байна. Ч. ЛУВСАНЖАВ мэ рын өлөб ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! МАХН-ын Төв Хороо саяхан «Пионерийн лагериудын талаар авах зарим арга хэмжээлий тухай»: тогтоол гаргав. Уг тагтаолд “«Пнионер: сурагчдын зуны амралтыг. зохиол байгуулах ажлыг цаашид сайжруулах зарим арга хэм. жээний тухай» МАХН-ын Тов Хорооны (1982 аш): тог- тоолын заалтыг хэрэгжүүлэх зорилгоор Пиоперийп лаг(- риудын төв зөглөлийг МАХН-ыл Төв Хрооны харьланд байгуулахаар ааажээ. «Пионер сурагчдын зуны амралтыг зохноп байгуулах ажлыг цаашид сайжруулах зарим арга хэмжээний ту- хай» Намын Төв Хорооны 1982 оны тогтоолын биелэл- тэд хяналт тавьж, пионер, сурагчдын зуны амралтыг 10- хион байгуулах талаар яам, тусгай газар, олон инїїтийн тов байгууллагуудаас зохиох ажлыг уялдуулан | зохи- цуулт, нэгтгэн удирдаж, тэдгээрийн үйл ажиллагаанд туслалцаа үзүүлж ажиллахыг Пиоперийн лагериудын төв зөвлөлд үүрэг болгожээ. Мөн тогтоолоор Пионерийн лагериудын төв зөвлөлийн ажиллах журмыг баталсан байна. : Тогтоолд пионерийн лагерь, хөдөлмөр амралтын зус- ланд хатаарагдах пионер, сурагчдын тоог нэмэгдүүлэх, ! зохиох хүмүүллийн ажлын чанар, үр нөлөөг сайжруулах тодорхой арга хэмжээ авахыг тус зөвлөлд, энэ ажилд бүх талын дэмжлэг туслалцаа үзүүлэхийг нам, олон нийтийн байгууллага, үйлдвэр, аж ахуйн газрын “удирдлагад даал- гажээ. - (шинээ) аа Ж 261 "МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИГ мпв ын төв зөвлөлийн СОНИН гд Л ЭЛ “39. лэх жилдээ 7 “227 Мь48(1787-- ОНЫ ЗУРГАДУГААВ САРЫН 30. 1982 Пиоперийн зуй эхэллээ Хөг- зїїоөнт лагерь, хөдөлмөр зус- ммангийн сарууд сайхан танхи- мууд түрүүчийн зөчдөө хүлээн авч, эх сорил маапь дөрвөн зүг па ман зовхист зүүхэд багачуу- дын хөгжөөпт дуу цуурайтна Пиоперийн аун--энэ бол аөл- хөй. амарч, тоглож їаадахын пар биш ла| Манай хүүхдүүл «Хөдөлтөрийн тавдугаар ули- рал» гэйс апэ сайхан улирлыг парллсэл нь хэрэг дт юм. тохиолдлын га нарыг барилга зуслан хү Хүүхэд бзгачууд хөдөө сайхац нутаг, байгуулам: пиолерийн Үүд хайлгаа цэлийтэл или лээн байна Эпа зун «Пионерийн бүтээлч алнэ»-д 200 мян хүүхэд цагаа! ху- седэлмарийн улаан бүчтэн мал оторло», тан тА-А- чууд гарч идээ. баловсруулах, хашаа эмнэг хангал сургах бэлтгэх тємє тариалах төмчуултай диг засах, халлан. таэжаал хүйсний. нөгөө зэрлг бүхий л шилд оролцох 1982 онд МАХНын Хорооцоос «Пионер, сурагчдын амралтыг їгуу ажлыг сайируулах мер зэрэгцан 4ом Той зохион гуны йг арга чухал аспөрийн дах хэмжээний. тухай» маш тогтоол гаргасан сүхбсатарчуудын төрүүлж улам мэдайг, хийж пагаа үр ашигтай өнгөрүүлэх урам зоригийг бадргалаа, Энэ зуй улсын болон лам тУсгайч үйлдлэр гаж ба!- гууллагын дэргэдэх ицонерийн 10:00д: лагсрьт 50 мии- ганг багачууд хөгшилтэй салхи нь саяр бахдлиыг шинийг сурч бүтээж, чөлөөт газар ахуйн ї1ирүй амарч, анд нөхдөөсөө суралиа ча, Үүний Дотор Холл, Дунд- таны: аэрэг. аймгийн багачуул ппонерийп апхийл амрагч болох ї0ч шинэ. лагерийнхаа Пионерийн лагсриудад а0» хиогдлог «Гага Олимп -ийИ тоглолтод липМер сурагчид оролцогг авхвалж самбаа эр аоригоо сорим «4 їдэпктний сургууль»-д суралцан рийн: одон талт шигїЛд даллл- гажиг, урлагийн үзлэг, “той- пноно- “ҮНЭ 10 МӨНГӨ 222 Этиийасириншаглинтаимниниийтянилтиман ттп цинтииилиажинамжиина рон бүжгийн Өдөрлөг, яруу: пайргийн байрт сролцон” авьдас вилгээ. хөгжүүлж, үзэсгэлаит: сайхан. газар, түүх соёлыг дурсгалт путгаар. тойрон аллал энскурс зохионо, Олон улсын «Найрамдал» лагерьт амрах ппонерүүд олон улсын хүүх- дийн хөнгөр атлетикийн лөрвөн төрөлт «Найрамдал» тэмцээнд аролцол, ЗХУ, БИБАУ, БИ АГУ, БНБКУ, БНПАУ, БНУ АУ, БИСРУ, БИСЧСУ, Вьет- мам, /Їїаос зэрэг ориы өсвөр үсийнхантайгаэ. танилцан нө- хорлоно «Их үнэнч пионерийн Лєпиниї үйл хэрэгт анд ИНөхлөөсЄөӨ ЦуУ- 11311) үс» ЗСБИХУ жилийн эшїїлс цалтгүй! суралцьл» пвагданг байгаа «Залгамж үргэлжлүүлэн 50 Социалист их уриан иннаа байгуулагдсаны ої, Октлбрийн супьсгалын: 05 шилийн ойг Угтсачг алоп сайхай ашил 80 монгол зөвлөлтийн ард ган. бат найрамллын танилцан, өсвөрийн 11121211 гүмний гүү тэй тспипчүүдтэй Улам тогтоасон пэхисүүлнэ. үерхэл иплорлолет ГэлниЇг дуртай дуу. шүлэг, тог- лсомоос сурч, шинэ ном уншин налрамдлын төмдэглэл хөтөл, цагарлэгт тарьсан зүлгэл их Тениний сурахад Өлөр Хїї мод, ярчлин тордож, 5 хэлийг 1л”- орос бүр тогтмол цаг гаргая чэадлэнэ. Пиолер” бүхэн хамт олон бүр зуны шинаар” сурч хиїшц эрэ “сургалилах, лиалагалгих /шлацерийн улиралд бү- залм- эрэг мэлэх, тээх, ший цүүлэн бүхпээ бойогтун 100) сум Өнгөрсөн. аагл пиопер районы УЛС- улс, иймаг, ходолмарийн хот, аиарга бол төгрөгийн. ашигтай агшилласан, Түүнчилэн пионе пүүд: 150: мппган: мод шефлап арч тариын ургуулан. 30. гаруй млиган. топн иїйст ургам лишгүр түүсэн, Энэжил тар- гасан. амшилтаа хэрхай ахиу- лах на? « байгаль, орчимг хамгандах түүнийг Наац бинлгийг аүй 40- хистой ашиглах талаар хүүхэд дай 9 сал олон ї салуучуудын дупд азөхиох ат- лыг” сайжруулах тухай» МАХ Н:ын Төв Хоросйы 1982" оны 19 дүгээр төгтоолып заалт бүрийг эргэн санацгаал, Самар, ийгмаийг боловсроогүй байхад түүх, мөд бүлгийг . гэмтэрх, шоргоолж, шувууны үүр, Өнд- гийг. эвдэх, гол гархи, шанд, худгийн ус бохирдуулах лэрэг зохисгүй үзэгдэлтэй тэм- цэх «Ногоон», «Цэнхэр», «Шар» зэргүүл, тимурчүүдийн номандад хичпээн пиопер изрзэ бичүүлж үйл ажиллагаанд нь пролцох вэ? Өх орноо хайрлах нандип сэтгэл, орчин тойрондоо хандахаас эхэлпэ.Хот суурин гаа- рїли пиоперүүд байшингийн гагт, цэцгийн мандал, гудамж талбайг алаг цэцгийн цоморлиг болгодог, аавлөлтийн пионе- рүүдийн туршлагаас суралцах нь чухал байна. Тэгнэл «Эх орны цупаа уриа биш амшил үйлс болон эх путаг хот, төрсөн гэр, бай- чинь өнгө жапхаа нэмнэ ногООц гоЁёЛ» терөлх шинд «Пионерийн явуулж .Юайдгаа. «Ус, дэн» оперицид, талх тарианы эрхам” үнэ. цэнийн тухай лрпа хэлэлцүүлэгт идэвхтай орол- цолс энэ талаар зохиол( байгаа ажлын үр дүнг сонийдоо лээлээрэй. сониноос «Чий- үнэн» мэ- Хүүхэд бүр цэцэг тарих 38- гас үршүүлэх, иогоой мод зүлгийг хайрлап хамгаалах хӨдөлгөөт орнүүллж түүидээ пайз нөхөд ах, эгч нараа та- тїи1 оролцуулах харагтэй Мөн: сонипихоо. «Хөдөлмөрийн улирал-82» уралдаанд, идэпхтэй. сролцол, зуны амралтаараа хөдөлмөрийл бахдам сайхан амжилт гарга- сан тэргүүний пнопер сурагчид. Пайл цөхдийнхөө тухай бичиж ирүүлээрэй нэрэмжит «Хүүхэд залуучуудын техин- нийн мэдлэг зохион. бүтээх «пьпасыг хөгшүүлэх арга хом- исээний тухай» намынхаа. шийд- срэринг хэрэгжсүүлэхэд рүүд идэпхтэй. оролцож, зун улиралд тодорхой ашил зохиох бстой. Фигөрсөоц ауїг олоп зуун їноцер- трайтар комбайн о- булаг їїН0НЄ- Ч67Л гаг , лоодож сурсан: Бас техийпийн- олон шинэ загвар бүтээж хи?! чээлийн жилийн эхээр улсын ын аварга шалгаруулах” өсвөр 1 үешїїйхїий техпин-спортын тэмцээнд амжилттай оролцсо- . пыг сангцгаал! Энэ жилийн? тэмцээнд пмар ямар загвараар: хаалахын хүүхдүүд. лүү. ҮР, дүнтэй. оролцох бол? «Пионерийн үнэн», «Залуу лохион бүтээгч», «ЭЗалгамж лагчэ, «1ОнынН техниц», 4Тєх- ПНИа--молодежи», со«ТШЮОный: натуралист» азрэг бөрийн орны болон. ЗХУ-ын. тогтмол хэвла-, лийг байпга унци соний, сот-/ гүүлд нийтлэгдсэн материалыг” бүлэг ,салааны пионерүүд, бай-!. шин орцын найзуудтайгаа ! ярилцан хөлэлцэж, шил амьд- | раллаа тусгахаа битгий мар-| тааран. Ї Цаашилбал өспөр үеийг их тайвны толөө, дайны эсраг, эх оройч интерийционалч үа- лээр хүмүүжүүлэхэд зориул-! сан энх тайпны хичалл (урокї мира),. ай санааны нэгдлийн єдөрт (день солидарности) ээ- рег ажлыг ииоперийн лагсруу- Ллад аохпох чухал байна. нь Энэ чиглэлээр зохиох ажилдаа «Пнонерийн үнэн» сонины 1982 оны Х5:д инийтлэгдсэп | материалыг ашиглах нь зүйтэй, ! Хайрт ппонерүүд сэ! Зуны улиралд хөгшилтэй ам рах, чөлөөт цагаа үр ашигтай лөв. өнгөрүүлэх “эсэх нь та царын ндэвхо сайаачилгаас ихээхэн. шалтгаалиа. «Өнгөр- сөн минут эргожс олдохгүй» гэсэн зүгийг хэаэзл ямагт санаж ивагтуц!. Хүнд, өөртөө, чайаз нөхөддөө харэгтай “ сайн үйлс бүтээх шнг аз жаргал байх- гүй. Та нарын Зуны амралт аз зшаргал, хөгжил балслаар дүү? рэн байна гэдэгт пай, зэж, ах, эгч, багш нар чинь итгэлг бай- на, Д, Сүхбаатарын пэрээгнит МПБ-ын Тав Зөвлөлийн ор- логч дарга Эд Ц, тҮүвШшин1ӨГС Зиг 8 БНМАУ-ЫН ҮНДСЭН “ МАНАЙ ОРНЫ АЗ ЖАРГАЛАНТ ӨСВӨР ҮЕ “КУУЛИЙН ӨДӨРТ Элдэв батаж гарахаас өмнө хүн, бүх төрлийн хэмжилт, тодорхойлолтыг өөрийн бо- яолцоонд тулгуурлан хїїйдэг байсан нь ойлгомжтой. Үүнд нүдэн барим:аа хамгийн ЧУ- хал байлаа. Тухайлбал юмны хэмжээ. тоо, чанар. өнгө. ашиг тусын тухай анхны төсвөллийг хүвгүүс харааныхаа туслам- жаар, тодорхой оров зайд дотор олж: авдаг байв, Энэ чадвараа ашпиглаж ирсэн нь нүдээр баримлсаалах чадвар буюу харааны 00 тогтоом- жоо хөгжүүлэх үндсэн. нөх цөл болжээ мьдрал ахуип байлал ЗО н хийдэг ашил, түүний цар хэмжээ- нэзс болоод х тоом:пийн хө Дэстэн бүрт гүй, түүхэн Ї бүрт өөр өвр ажээ бэл газар тариалан Г т эрхэлд ард тү | ыШ хэмлгэа-тэр-ч.байтугай ут талбайд ямар ургамал тарь- сан, түүний ургац болц ямар байгааг алсаас хараад түвэг гүй баримжаалн байхад Я) чин хүн ингэж далаагүй Ү: Бухар даг, Гэтэл мал маллагааны -- Даланзадгад хотын 10 жилийг сургуулийн талаарх барихаа “Дадлага сурагч Ч. Батжаргал, Я. Монхжар- тариачин хүний хувьд |Яа- гал. Б. Идэрчулуун, Б. Цогтсайхан пар «Найралт- гаад ч дийлэмгүй бэрх сапаг дал лагерьт амарч олон шинэ. дуу, бүжиг сурчээ. дах нь мэдээл: хэрэг Малыг нүдэлж таннх.. Ма най ард түмэн мал а А эрхэлж ирсэй нь мал а їд. холбогдох зүйлийн Нү Дэн баримжаалал буюу түл лэн тогтоох чадвар (хар ой тогтоом251: бүх т їр хөгтих "охцөл болжээ у талалраа л үн гой эм й Хэдэн Х | мян: малыг ч нН тан: 1 Даг гярта їнд цөөчг Тэд хараа хүрэх газра малын төрөл, тоо. х үнд рийнхийг ялгал чад 19) ны өмнө зайг зов бар хаа лан ойг зүс, биеийн талбир Том їг, тоо хэмжээ сг лог тэмдэг зэрэг шинтгс тамд гээр нь таньдаг Хоёр айл хопио нийлүүл чихвэл ззэд нь тэр даруйд 2 ялгал: авча. Тэр дотор "жил цас хүйс, зүс, галбиртай хонь : хэдэл арваас хэдэн зуу. байх -- Сайшгид хотын 10 шилийн сургуулийн З-ын боловч алдах буднлакх гэж чБ» ангийн агч Ж. Эрдэнэ-Очир, Ю. Ганцэцэг үгүй. Энэ бол өдөр тутам хас БХ р, ч 3 алхам бүртээ тэдгээрийг Д. Ганчимэг, Н. Отгонжаргал нарын хөгжимд дуулж хариг хандаж, сайтар цүдэлс- байгаа нь. НИЙ-ач юм. Гэтэл өврийн ма 1 лыг бүү хэл, хүпий малыг боловч алдалгүй таньдаг малд гярхай хүн 0 бий. Өөрөөр хэлбэл нүдл тоох чадвараа онцгой Хөгжүүлсэн малчин гэсэг “МАЛ НҮДЛЭХ УХААН Ийнхүү оролдож хэз дү"чд хУэан баримжаа ут Ые чадвараа илүү жүүлж бусдаасаа тодра! 5 гардаг. Эрэлд яваа хэн нэгэ, ДЭЭ: 3 хүн, түүнээс асуу гэж нь цЭэнгүй. Ийм «гярхай» малчнд х2- г оайг- 1 хэдийд хаана ний мал хэдийд хэлж: ныг барагтай л бол чадна. Малд олцгой буюу «им», «тамга» явдал бүр тний уламжлалтай. Энэ аймгүудын айл, Өр лаа бие биенийнхээсээ юм Малыг зүсэлж таних Энэ хөэрөөр хэлэх ч Мөн улирлын аясаар ёс бий малыг зэх шаардлага Ч гардаг. ЇЖишээл( хом ноостой, зогдорт нь гар хү- рээгүй. бур, тийш ханан саравчтай. хар тайлаг үзэг- дэчэ үү» гэж сураглах нь өВхөн хаврын сүүл, зуны эхээр буюу тэмээ ноослох үетэй холбогдоно Түүнээс гадиа тоног хэрэглэлийг зааж (хялбарчлах маягаар) зүслэх ч байдаг Чөдөр хичээсний” хүн нүдэн харис төг- хөг- няЛ-, малд Нүдтэйн. тарах 5 захих тэмдэг тавих морь», «тохоштой . «хүзүүвчтэй тутал», тэмээ», «дөрөө чирсэн шар». «бурантгий нь, эвхсэн тором» ГЭХ нь цвөн- гүй. Мөн сүрэг малыг аль нэг онцгой шинээр нь хял- барчлан Ярпх тохиолдол мад 1 аж ахуйн практикт эзлоэг, «Хүрэн азаргатай адуу, «улаан бууртай тэмээ». “л вад хартай хонь» гэх мэт, Үүнээс Гадна «солжир эвср- тэй». «цагаан оломжтой», «орилоо», «ороо» «бегтөр», «хурдан» гэхчилэн тухайн малд байх З3ль нэг овОорРЖОЦ лыг барьч зүслэх ч бий» хэлбэл мал зүслэх манай ард түмний жл- Тт ухаан нь 31 мал тоор зөрмөц арга зэрэг чээ малдаа, ан малчин тд Малд өөрөөр хэлоэд үха ия 1 бүр багаа- хайз:, түүнийг лт аргад су- хэрэгтэй. Хүн өдөр рэ цэг юмаа х га. Олон ижил но рлаад тавьсан бай- їїнхийг алдаагүй та- 1 олоп бий ардуудын ярьд- үдэнд хоног дүн Өөрийн «нүдэн дээр ярьдаг нь Энэ нь бүх цогц ту | хамшиж солно. үүний Үнтик зүтгэл Малыг өөрийн сопирхлын зайл» болтолгүйгээр хөндий блйгаад ухааныг жинхэн ї тухай ярьж болохгүй. Мал нүдлах ухай- ныг эзэмшихийн тулд Олгаа- саа малд ойр Дот байгтун! энээ) гярхай болох - ч э ныг с зээнийхийн тул мыг давх 1 Ган л юм хараа! гтоси гэгч мөц гэлжийн хичээ. 7 Ш лардана эгцэаэ үзс хол үдлэх зэхипцних үүн Тал н ! ёсоор (Биологийн ухааны дэд эрдэмтэн, зохиолч) Ж, ГАЛ Зуншлага- сайтай нутагт эгнэн буусан Хужиртайн тас- гийн хот айлууд ногоон хл- лэн хивсэп дээр танан ца гаай сувд шигтгэсэн мэт үзэсгэлэнтэй сайхан хараг- дана. Хот айлаас хогжилтэй багачуудын цовоо дуу, хур- га ишигний майлах нь хос- лон сонсогдож байлаа. Эна хот айлын хүүхдүүд зуны амралтын хугацаандаа хөг- жилтэй сайхан амрахаас гад- на тодорхой нэг ажил хариу- цан хийж заншжээ. Тэд «Би хөдөлмөрийн тавдугаар улирлаараа юу хийж, яаж амрах вэ? Намар сургуу- лийн тайлан үзэсгэлэнд ямар бэлэгтэй очих вэ?, Бүгдээ- рээ хамтарч ямар зүйл са- паачлан бүтэхэ вэ?» гэж охид хевгүүд хоорондоо зөнвлөл- дөж юу хийхээ эртнээс тө- лөвлөтээ. Энэ тухай бид хоёр сурагчдтай уулзаж -- Нийслэлийн 10 жилийп 75 дугаар сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Б. Батцэнгэл найтдугаар апгна амжнлттай төгслөв. Гарал зургийг С. БОДООШ, Д. ХҮҮХЭНГАА ярилцвал гэрэл сурагч Н. Наран- --2ӨХ дэлхийд уриц зун айлчлан рагч бидний хөгжилтэй сай- хан амралт эхэллээ Ма- найх 15 үнээ маллан: сааль саадаг юм. (Харин: би зун бүр тавап үнээ хариуцан авч малладаг. Одоогийн байд- лаар үнээ тэг бүрээсээ 8.5--4 литр сүү сааж: бай- ча. Бас ахмад малчин Х. Аюуш, Д. Мажиг гуай. на- рып мал малладаг эрдмээс суралцан тэдний туршла- гаар тугалаа маллаж эхэл- лээ. Мөн энэ зун хаёр тонн өвсхадах, 20 нг малыналоо- дДОй даршлах төлөвлөгөөтэй: Тэгээд ч наймдугаар ангиа төгсөөд МХЗЭ-ийн илгээлт апч “зэшийнхээ | саальчны мэргэжлийг өвлөн авна гэ- хэд намхан бор охин ярианд оролцолс - маань ирж, су ЗУНЫ ААРАЛТААР.. Аав дараалап маань гурван шил үхэр сүрэг “мал- лаж байна. Би өнгөрсөнжил мал хяриулгын сургуулийн аварга болсон. Эпэ жил” их сүү сааж «Арвин их саа. лийн аварга» болох зорилт тавиад ажиллаж байна. Сүү- ний гарц ч сайн. Мөн хоёр тэрэг аргал, 325 нг таанан зоодой бэлтгэнэ гэж охид ярилаа, Хөглгөөит зуны хөдөлмөр, амралтаа эхэлж байгаа ЭД- гээр ажилсаг охид бол Сүх- баатар аймгийн Асгат су- мын 8 инлийн сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч Н. Нарангэрэл ,7-гийн ангийн сурагч Б. мэг пар юм. Мапай илэвхтэн сурвалжлагч Б. БАТБАЯР «Б» Алтанчи- Эхлээд Дундгопы айм тлас їрсан Ц.Моөнх-эрдэнэ тоЁ тайилдья. Тэр улсыг апарга. шалгаруулах 115) тэмцээЛЭэс гурван. алтан медаль авсаэ 10 Ц.Мөн Өрдэнэ энэ шил долдугаар (яг төгсїїээ ДУНДГОНЬЫ 4 9 илмгийн төгийн арив! ис- лийн сургуулийн сураг! түүнийг өндрийн харайл тад1 м 70 см харайн ан 114 8лтан медалиа авсны фяраа бид уулзаж ярьсан см Дараагийн дээ пмиилт гаргахаар чармайна Улмаар олон төрлүүд ї ї улсїан тэмцээнд ори анд нөхөдтэйгээ хурд хүчээ сарих хүсэлтэй байпа. гэж Мөнх-Эрдэнэ өгүүлсэн юм. Дараа ив тэр хоёр дахь ёс медалиа хүртав НЯо-мстрт 2.16.1 сек гүй- лээ ЛД: Монх-Эрдэнаний пай иөхөд, Дундгонь аймгийн пионер сурагчдын охид хөв гүүдийн баг нийлбэр дүн- гаарээ пэгдүгээр байранд орж, Хүүхдийн төлөө фон- дын Төв Комиссын шил- зиин ялах цомоор шагиуу- хас Тэмцээн дээр бид таргүүний олон” хүүхэдтэй ууласан юм Булган аймгийн төвийн 8 жилийн хоёрдугаар сур гуулийн 7-гийн «Ас ан- гийн сурагч Л. Оюунгэрал бол дөрвөн төрөлтийн тэм” мэвнд хоёрдахь удаагад сролцож: байгаа тамирчин їем. Өнгөрсөн ул тэрул Син аварга шалгаруулах тамцаэнээс алт, мопгон медаль авч ЗХУ-д болсон опон улсын хүүхдийн хөн- гөй атлетинийн дөрвөн “өрөлтийн тэмцээнд оролц- улаа. сос-0Одлон улсын хүүх- ДИЙН хөнгөн | атлетикийн лөртөн төрөлтийн «Най- ) » тэмцээн манай Оронд болох гэж байгаа ны ! 7 сайхан хэрэг юм. : н” тамирчид энэ тэм- БХХЖ-: зүйл сурч, олон 1| Медаль анил гэдэгт бид. нє- Марны наагуур уралдан гүйлс байгаа хоёр хүүх- дийн дүр бүхий энэ тэмдгийг та пар тяинж байгаа, Энэ бол 1982 оны долдугаар сарын 16, 17-ны оөд- рүүдэд Улаанбаатар хотод болох олон улсын хүүх- ЗэДИийЙН хөнгөн атлетикийн дорпон төрөлтийн «Найрам- даль ХХУ(| тэмцээний эмблем юм, аварга төрөлгийн улсын Саяхан дөрвөн шалгаруулах тамцээн Улданбаатар хотод амшилттай явагдаж дууслаа. Уг тамцээнд хот, хөдөөгийн бүсийн тэмцээнд орсон 300 гаруй тамирчдаас шалгарсан хурд хүчээ сорив. 100 гаруй тамирчин гэж байпа тэл тэр өгүүл соц билээ Архангай аймгийн. Хо газт жумин ариай Жилийн сургуулийн 7 дугаар ач гийн. сурагч Д. Лхагтл исаргал: энэ тамцаэнд айх Удаа оролиол байгаа гээ Улсын авар: шал гаруула тэмцээнд лм жилттай оролцох зорилт манай баг өмиөо лальвсац юм. Бидпий тавьсан рилт биелт: мапай охидын ов алтай медаль хүртлээ гээж тэр өгүү ша оилзээ Дөрпоцн төрөлтийн ул ын аварга шалгаруула из тэмцээн бол олон ул сын тэмцээпий өмнөх го моохон сорилт болдог, Га мирчин бүр бат бүхэн хэрхай яал: бэалтгэсиээ тмар шилдэг амжилтад хүрэхээ энэ. тэмцээций үеэр харуулдаг юм. Там цаэний. дүн гарла Охидын 60 мийн гүйл тийн анхиы гараанд гар сан «Ургац» спорт илу бийн тамирчин Г, Энхтула 8,8 сен гүйн, эхпий бай ранд оров. Удаах байршилд 8,4 секээр ижил амжилт үзүүлсэн хоёр тамирчин дахий уралдаж Сүхбаата рын районы Я.Отгончимэг хоёрдугаар байранд. Дор- подэын О, Төмөрхуяг гу- равдугаар байранд орлол Найрамдлын районы Н Баяржаргал, Дундговийн Л. Баярмаа нар өндөрт 1м 50см харайж: эхний байруудыг эзлэн. Архан- гайн Х. Энхтуяа бөмбөг 59м 64 см аайд шидэ Майрамдлын районы -Н. Мөнхцэцэг 500 мл 1.28,0 сек гүйл: тус тус түрүү лав. Ховгүүдїйн 60 амгийн гүйлтэд Сүхбаатарын райо ны Б. Отгонбаяр 7,2 сен гүйж түрүүлсэн нь үлдсэн хоногтоо бэлтгэлээ эрчим- охид 60 м 1, Г. Энхтула Өндөр Бөмбөг 1, Х. Энхтуяа ХӨВГҮҮД 60 м 1. Б.Отгонбаяр Өндөр Л, Дундтовь 2. Найрамдлын район | 8. Сүхбаатарын район 1. Н. Баяржаргал Найрамдлын район 1 м 50 сч 500 м-ийн гүйлт 1. Н.Мөнхцэцэг Найрамдлын райоц Нийлбэр дүй 1. Я.Отгончимэг Сүхбаатарын райпи 338 оноо. Сүхбаатарын ранон 1. Ц. Мөнх-Эрдэнэ Ботбог 1..Т. Тэгш-өлзий Сүхбаатарын район 85 м 10 см ВОО м 1, Ц. Мөнх-эрдэнэ Дундговь 9,16.1 сец Нийлбэр дүн 1. Ц.Мөнхэрдэнэ Дундговь 3860 оноо ОХИДЫН БАГ - 1, Архангай 1458 оноо 2. Сүхбаатарын район 1444 оноо 8. Найрамдлын район 1429 оноо ХӨВГҮҮДИЙН БАГ 4? дговь 1500 оноо 2. Найрамдлын район 1585 оноо 8. Сүхбаатарын райои 1527 оподо ОХИД, ХӨВГҮҮДИЙН БАГИЙН НИЙЛВБЭР ДҮН ТОЛОН УЛСЫН ТЭМПЭЭНИЙ ӨМНӨХӨН... мгсүүлбэл олон улсын хүүх дийн «Майрамдал» дөргөц торалтийн. тэмцээнд Ши гээр рскорд: амжилт тог аэх, түрүү байранд тач цалдэх пайдпар торүүл! байна. Сүхблатарын рано ныг Т. Тэгш-Өллзий: бомбөг 15.10 м пайд шидалнгсалтай модїль хүртэл Охидын пийлбар: дүнгээр Сүхбал тарын районы Я. Отгончи мэг, хөпгүүдийн. цийлбэр Дүйгээр, Дундгогийн Ц Монх-Эрдэна. нар түрүү зан: Охидын бигийн нийл бэр дүнгээр Ц. Тогтохбаа тар лдасгалтуулагчтай. Ар- хангайн баг нэгдүгээр Оп! ганд, Б. Өрдэла-Очир дас галшуулагчтай. баг хоёр Лугалр байранд ї.Эн баяр ДасгалШшуулагчтай Найрамдлын райолы. їл: гуравдугаар байранд шал гарч хөвгүүдийл багийг чийлбар дүнгаар Б. Гуи гаадаш. дасгаллжгуулагчгай Дундговийн баг нэгдүгээр байранд Найрамдлын рапон, Сүхбаатарын ра110 їнг баг. хоёр, гуравдугаар байранд шалгарч МГПБ-ын Төв Зөвлөлийн алт. моигө хүрэл медал, дипломоо шагнагдав. Охид: хөнгүү дийн батийн: нийлбэр дүй гээр. Дундгопийн “баг цэг лүгээр байранд орж Хүүх лийн төлөө”. Фондын... төв гомпссын шилжин явах цомоор шагнуулан: Улсын апаргын тэмцээний дүн гаар” тэргүүний” амжилт үзүүлсэн, цаашид улам илүү амшилт үзүүлэх найдвартай пиопер сураг чид олон улсын «Найрам пал» дөрвөн. төрөлтийн тэмцээнд орохоор бэлтгэл сургуулиа үргэлжлүүл байпа Тэмцээний ерөнхий шүүгч Ц. ЦОГБААТАР «Пионерийп үнэн» со- пины тусгай сурвалж- лагч Т. ДАВААДОРЖ 5 Ургац 8,3 сєк Архангай 59 т 84 си 1.28. сек 1,3 сек Дундговь 1,70 см 3997 оноо » Оноо, 2071 оноо -. Тэмцээнээс алтан »мгвдаль авсан тамнрчид. Ие- х 19 ) харсВэ 3 ---Б. Гунгаадаш дасгалжуулагчтай Дундговь аймгийн баг -- Бомбог шидэлтийн ! талбайд, . 302753 ХиоЛЛ 3 Ц. “ДэжээКүү, Х.Өлзий- 1975 “ханд Д.Цэрэндаваг, «Мон 1978 тол хал». - 1981 : “427Д: эн «Матема- 1975 сл Тээй 2 Ом дитэХ 1978 П | 1982 5, -5, СОЖКадамбаа «Дуу хөг- 1976 5 жим» Ж 6. Л.Батсүх, Н.Чимэдцэ- 1975 Зэс рэн «Дүрслэх урлаг» 1980 анги 1 ? 1 Я.Гончиг- Ч.Лувсандэл- 1976 : дэв, С.Шарав, Ю.Цэрэгжав. 1979 «Унших бичиг» - 6 1982 ДҮРХЙЛуЭн Ц.Дэшээ- 1976 ЗҮЛЭ Цэгэлтлаваг../ «Мэг. 1980 АР хэл» 135 3, Д.Бүндэц, «Матема-, тик» Ё! : 1979 4. Т.Гармаа. Д.Базар, 1970. шуна бодис» 2 1980 5.-Л.Батсүх,- Б.Цэен- -1976 Ойдов "“Дүрслэх урлаг» 21981 Ш. аяги їй Ч,Лувсандэндэв, .Я.Гон- 1974 чиг, С.1Шарав, ян- -1077 ёо доваг. «Уиших бичиг» 1980 2. Л.Балжир, Д.Бүйдэн, (1974 «Математин» 1970 1980 3. Д.Цэрзидаваг. Х,Өл- 1974 зийханд, Ц.Дэжээхүү «Мон- 1077 гол хэл» 198С 4. Б.Долгормаа «Түмэл 1974 бодис» 1977 108: 5. Л.Батсүх, С.Ширлэпн, 1510 «Дүрслэх урлаг» 1980 1Ү анги 1. Д.Балар, «Түмэн бо- 1975 дисэ 1978 2. Б.Алтангэрэл, БДа- 1975 ваасүрэп С.Шарав. «Матс- 1978 матик» 1982 3, ИСНадмид. Б.Блмба- 1975 сүрэн пар «Монгол хэл» 1979 4. Ш.Гаадамба, Ө.Ванчиг 1975 «Уран зохиолын унших би- 1977 ЧИГ» 1981 5: Ш.Сүхээ Ш.Зүлхүү, М.11,Жятнгтнан Л.Л,Бохми- ҮЭ, А.Н.Ночеткова «Радуга- 1981 6. С.Содном, «Мопголын 1974 түүхэн өгүүллэг» 1980 7. Г.Намдал, Д.Амгалал 1978 «Дүрслэх урлаг» 1981 8. Н.Цэцдгээ, Н,Норжин- хорлоо, Л.Мижиддорж, -Э, 1977 Раднаа «Үйлчлэх хөдөлмор 1981 1У--У!» 9. Л.Мижиддорж, |8В.Ф. 1977 Чирков. З.Өлзийхутаг. нар. 4198) Технинийн хөдөлмор 1У-- 20 У анги 12 ЛЦ.Санжаасүрэн «Эртиий 1975... дэлхий дахины түүх» 1981 2.МБадам, А.Гочоо. М. (1975 Теморбат «Ургамал судлал 1979 У-Уїх -0.Б.Долгормаа, З.Монхоо, 1975 «Физин газар зүй» 1979 Е Е ЭШ Элвил хутаг, Б.Осор 1976 «Молгол хэл зүй» 1979 5.Д.Гомбоцав, Д.Дамба- 1976 жамц «Уран зохиолын. 1979 улших бичиг» 6. Ц.Шаравиямбуу. 5: 1978 Даваасүрэн... Д.Пүрэвдорж, 1082 ТДанаг: «Математик» Л.Мижиддорж, 8В.Ф. 1077 Шарын иар, «Техникийн хө-. 190)| долмор 1У--У! анги» : Ё , Лх. Батмөнх, С.Нацаг- 1977 дорж, Дүрслэх урлаг» 1981 9, В.Шодоропа, Ш.Сүхээ 251 Вохмипа:Л.Л, ЦАУВИнИО үОоРЫ: л .БаДНизид, Вятютнев: М. «Радуга-П» / ЇГ | үгийг 72. Г.Намдал, 1 экав, 7Н.Цэнэгсүрэн тгдорж, «Ш 8. Х.Ган зэх газрын-аааргзун» гэд СУРАХ - й Ц гүүн ьЫ 55 авав юэ юм оо 28 үнэ на 88 Я СуҮҮРР” х 43 “уархаэф тн 5 ДЭС р 1 ХЭ1-00 й оны хи-чээлийн ЖИЛД ЕРӨН-ХИН БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИУДАД БИЧГИНН ЗЦАГСААЛТ, 3 Гэм нж-елсч 25 Доадн 2 ДН Бэ 4.. "Ц.Лүмбэн: Ш.Бат-- Өлзийт «Ду : ндад зуулы 1975 ТАХ түүхэ 1878 Э06 7” 5, Ж.Гомботав, Д.Рагчаа: 1976 37 Ц.Рагчаа, ЇН Батцэрэн «Фи- 1978- 22 пин» 11:1:01:27::77 5 6. С.Лашиймаа С.Мяг-, тн мар, Б.Даваасүрэн С.Ца- 1977 й гаан шээг 1980 Т.А. Н. Колмогоров нар й ХЛеоватр» Эс 1980 8.. арал, “Банзрагч Ж Н.И.Власов. Г.Болд: «Орос НООС БоО хэл» д 9.Б.Бямбасүрэн. Ц.Жан- 1974 р 1.40 чивдорж, «Монгол хэл зүй» уус ОЧ 10. П.Хорлоо, ББат- 1975 зоо Очир, А.Далхсүмэн «Урал: 1979 зоо зохиолын унших бичиг» төн2 11 СЖамп, Б.Батчулуун, 1974 з,л0 Ц.Ядамжав «Дүрслэх урлаг» Ч-05 2.65 12. Л.Михнддорж, 8.Ф. Чирков кар. «" хиикийн хө- 1981 дэ 3,75 делмөр» ЇУ--У! «ст, зэс 4 ё 1. Ш.Цэгмид, «БНМАУ- 1975 1.75 ын Филик газар зүй» 1978 Цэ 2.Б Рагчаа, «Монгол хэл (1975 1.65 зүй». с 1978 22 ХӨ8 “.З.Т.Гомбосүрэч: Б,Эрдэ- 1976 4,80 нэбаяр. «Урап зохислыл (1978 -80 унших бичиг» төв1 4,80 4 Э.Радлаа. 7К.Гомбогхав, 1976 100 Ц.Рагчаа. Л.Дамба «Физик» 1980 2.65 5. С.Дашиймаа. Уүүүлэаэ тоо2 2У) Б.Даваасүрэн П.Цагаан 5 «Алгебр» 1982 з,30 - 8. А.Н. Нолмогоров пар. 23 «Геометр» 1980 1,175 7. Х.Гэндэнжамд, Га 2 25 Даваг, «Геометр» 1916 » шоо, 8. И.Брилтаа. Д.Дашлда- 1975 3, 5 ваа. «Русский язын» 1978 5.30 Ла 1 10 10 Я.На» їжав, «Шинэ. 1976 10) үнээгээ ич Үийн 1979 Г60 11.Э.Радиал, В.Ф.Чиркоа ” Ч Мижиддорж «Тєхнинийн (1977 3.20 хөдөлмөр» УП--“УШ 1979 2.65 12. Н.Цэцтээ, Н.Норжин- жинхорлоо. «Үйлчлэх хө- 1977 3.00 дөлмөр» УП-ҮШ анги 1980 3,65 13. Г.Намдал, П.Найдал- шар, Н.Цэвэгсүрэн Б.Гон- 1079 240 чигдарж «Шугам зураг» ! Ү1-ҮП анги. УШ АНГИ Г.Даваацэрэн тар. эв» «БНМ., ЛУ-ын хураангуй 1976 3.60 “ЗАД2 1979 2.90 2. Ц.Өллийхутаг «Мон- гол хэлний үгсийн сацгийн 1976 1:75 судлал». 1979 1.75 З. А4Пархүү. «Нийтийн 1977 0:20 үран зсохнол» 1980 8.20 4. Д.Цэнджав. Д, Баал- 1974 ? 03 сандорж. «Русский лязык» 1978 9.65 1981 92:15 5. С.Уртинасан. Н.Даваа. ар Н.Багаажав «Хүний биеийн 1976 » 60 анатомн физнологи, рүүл 1980 "200 ахуй» Ч 2 3 6--Д.Альяа, П .Барпан- 1976 9/50 жав. «Химнэ 1979 3:30 7. Д.Гүржав, Буянпхүү 5 сода «Алгебр» ӨЛДИЭН, НЬ ТОВ 8. А.Н.Ко: лмогоров ) : нар р «Геометр» нэ? тоол з.50 9. Х.Гэлдэншамц, Х.ДҮ-| 1074 2: гэр. У.Доёд. «Геометр» үХ6 шО 10. Г.Додон, Ц. Няндаг, 1976 ХэХи Г.Бямба «Физик» 1979 5.31 Ши Б.Гончигдорж, Б 395 агдарсүрэн, «Ш зу- 2 баа үр угам -зу 1977 зал 12, Г.Содномваанчиг. О. 1981 1.50 Сүхбаатар. «БНМАУ-ын 7 ү- эдийн засгийн газар зүй» 197С аз: 1 Г.Даваацэрэн нар, 198с 9.50 «Нэн шинэ түүхийн товч 298 мэдэгдэхүүн» 197 1.50 14. -Б. Чимэд: ТОСэнгэ- 1976 1.90 дорж, Д.Дашцэдэн «БИМ Ь АУ-ын төр эрх зүйн үн: . 1077 345 цэс» 1987 280 15, .Х.Төмөр «Иргэций хамгаалалт» 1976 2.60 16: -Э.Раднаа, 8 су Чир- ков, Л.Мижиддорж: «Тех- 1977 о0 никийн: хөдөлмөр» “УП-ҮШ 1979 565 апгн 1980 1.75. Тайлбар:-1912 оноос хойш нийтлэгдсэн дээрх нэр бүг анэ сурах бичгүүдийн аль ч оны хэвлэлийг ашиглаж олно. --Энд жижиглэн худалдах үнэ нь бичигдээг й - рах шишцЭг одоо хэвлэж байгаа бохирч 3, ТАУ-ЫН АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН ЯАМ, 5 Эрхлэгч! Ц. ДАШДОНДОВ Д.Сүхбаатарын “изрэмгйит, хэвлэлийн. комбинатад, хэвлав.... сстн лэтиинэнжэх -- Шинжан шэг толрлаээг аипиппишиниаиннайнглиишиланн, 23230247 ТИОНЕР: ШИНЖЛЭХ УХААНЫ МЭДЛЭГ, СОЁЛ, ХӨДӨЛМӨРИЙН ДАДЛАГЫГ ШУРГУУ ММ 425547 СУРАГЧ ЇЙД, ОЮУТАН НАР-АА1 77-- НАМЫН ҮЙЛ ХЭРЭГ, АРД ТҮМНИЙ ХУВЬСГАЛТ БААТАРЛАГ ХӨДӨЛМӨРЧ НАЙРАМДАЛ, ПРОЛЕТАРИЙН ИНТЕРНАЦИОНАЛИЗМЫН 89 ДЭХ жилдээ Ї Хүлээн авагчийнхаа тов- нийг дарахад «Хүүхдийн Төлөө Фондын хөрөнгөөр рарьсан 90 хүүхдийн ясли, Цэцэрлэгийн шинэ комби- йат Архангайн Цэцэрлэг Котод ашиглалтад орлоо» гэж мэдээлэн. Ийм мэдээг Манай эх оронд одор тутам ропсож болно. Бид хүү- Юэддээ зориулан сургууль, эмнэлэг, тшнонерийн зЗус- ан, яслн, цэцэрлэг, ио- гын сан байгуулж, ном (фониц хэвлэн | нийтэлж, 7 Эф тоглоом үйлдвэр- элс «Сайн сайхан бүхнийг фр хүүходдээ зорнульл» ї гсэн лепинч зарчмыг бат- Кай хэрэгжүүлж байна Хүүхдийн толоо тавих инхаарал, халамж манайд Ї Күн бүхний ариун үйл хэ- рэг болж чадлаа. Манай кКүүхдүүд тоглож, дуулж, Фүжиглэж, инээлдэн баясч, фкаргалант эх орныхоо нүүр царайг илтгэн харуулж Байна. Ийм бололцоо, эрх дархыг хүүхдүүдэд гагц- хүү социалнаМм олгодог билээ, Хүн төрөлхтөний гэрэлт їгрээдүй болсон хүүхэд бага- мМуудын хувь заяаг хэн хамгаалах вэ, хүүхдийнхээ хөлөө халамж анхаарал тавьж байдаг тийм нийгэм тэй улс орон, ард түмэн и хамгаалж чадна. Малгастай үлгэр ч гэсэн хүүхдүүдэд аймшигтай, байдаг. Гэтэл хамгийн шюултай тшангас бол дайн дажны хэнээрхлийг байн- га дэврээж байдаг импе- риализм мон. Хүүхэд, өдбөрч, дайн дажины хөлд үрэгдэж бай- гаа мэдээ манай гаригийн хүн ардыг амар тайван байлгаж чадахгүй, Т Хэдхэп хоногийн Өмнө ГЛиваны залуучуудын бай- тууллагын толбологчидтэй Шарист уулзлаа. Тэд иа- дад Ливапы хүүхдүүдийн урсан уран зургийн аль- бом үзүүлэв. Зураг бүхэнд нь дайсан, буу зэвсэг, ас- гарсан цус, алагдсан хү. т дүрслэн харуулжээ,. Н. Амьдрал тэнд ямар бай: Їгаа нь хүүхдүүдийн энэ зурагнаас илт байлаа. Ийн маягаар Чилн, ЦрРугвай, Парагвай, Саль- - МАХН-ын Тон ХорооноосМонгол ОМӨӨ (1788) ардын ЕЕЕТ ЛАТ УЛАМЖЛАЛ, УЛС ТҮМНИЙ мү ҮЗЭЛ САНААНД ХЭЗЭЭД ҮНЭНЧ БАЙГТУН! хувьсгалын 61 жилийн ойд 20-риулан гаргасан урнанайв 1982 ОНЫ ДОЛДУГААР САРЫН Ө9. ҮНЭ 10 МӨНГӨ | вадорт хүний цус урсч, хүүхдүүд өцчирч, амь үрэгдсээр байна... 1: Саяхан би «Жаргалтай, бага иас» гэсэн кипо ду-| раг үзэж суухдаа энэ їУу-|, хай эргэцүүлэн бодож суу-! сан билээ. Кино эхлэхэд | олон хүүхэд гүйлдэн гарч | ирэв. Тэд өлгө өнгийн цэ- - цэг шиг алаглан харагдах ажээ. Уулнм дэлгэр эх орны маань хаана ч очлоо | гэсэн эрх жаргалант бага-. чуудын ийм л зургийг бид | олж үзэх юм. Манай хүүхэд багачууд | энхийн төлөө тэмцэлд дуу хоолойгоо нэгтгэж, олон орны хүүхэд багачуудтай эв найртай пмьдрахыг эр- хэмд үздэг. 4 «4«Найргмдал» лагерийн өдөр тутмын амьдрал үү- ний нэг билэг тэмдэг болж: байна. Тэнд олоп орны, хүүхдүүд танилцаж, нө- хөрлөж, бат зузаан хэлхээ холбоо тогтоож байна. Ахмад үеийп хүмүүс бага насныхаа тухай би- дэнд юу ярьдаг билээ. Тэд | ХИЙДЭД Сууж, дамын тогоо барьж, зодуулж, оргож, хоосон хонож, баяц айлын барлаг зарц болж явсан | тухайгаа дурсдаг. Тэдний | бага нас жаргал гэж юу| байдгийг мэдрэх болол- | цоогүй байв. 1-4 Монгол хүний ийш мая-! гийн амьдрал, хувь зала | ардын хувьсгалаар шинэч- лэгдэн ёеөрчлөгдсөн юм. Хүүхэд багачуудад: | оногдсон сайн сайхан бүх-| | нийг бид ардын хувьсга-|/ лынхаа ач ивээл гэж ү2-| | дэг. | «Бүхнийг хүүхдийн тө-| лөо», «Хүүхэд-манай жар- галант ирээдүй» гэсэн бах- (1 дам үгс өнөөдөр манай | амьдралын хог аялгуу 00- | лон цуурайтаж байна. | Тиймээс ч барилгачин хүн хүүхдийн хаягтай орд | харш байгуулахдаа, оёдол- чин хүн хүүхдэд тохирсон, | хувцас оёхдоо, зохиолл | | | хүн хүүхдэд зориулан нот | бичихдээ «бүхнийг лүүх- дийн толоо» гэсэн зарчимд ямагт үнэнч байдаг юм. Д. НЯМАА (Яруу найрагл)! УЛС ТӨРИЙН ДУУНЫ ИХ НААДАМ Ардын Хувьсгалын 61 жилийн. ойн босгон дээр нийслэл Улаанбаатар |хо- тод Монголын залуучуу- дыпл Улс төрийн дууны хоёрдугаар их наадам бол- воо. Их наадмын тээлт дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, үлс төрийн дууны хоёрдугаар их наадмын зохион “бай- туулах комиссын дарга Д. Бор хэлэхдээ -- Лениний комсомол, ах дүү Социалист бусад орны туршлагаар МХЗЭ- ийп Төв Хөрөө, соёл, Уур- лагийн бусад байгууллага тай хамтран 1980 онд Улс төрийн дууны аихдугалр их наадмыг зохиосон нь манай залуучуудын хүсэл сонирхолд нийцсэн. тэдний Ёс суртахуун, гоо зүйл Нам, эх орон, хувьсга-лын яруу ХӨ хүмүүжилд чухал ач хол- галын уриа», богдолтой арга хэмжээ болсон билээ. Улс төрийн дуу одоо нийт залуучуу- дын дунд өргөн түгж, ХЗЭ- ийн байгууллагын үзэл суртал, хүмүүжлийн аяг- лын салшгүй хэсэг боллоо. ХЗЭ-ийн анхан шатны бай- гууллага бүр үйл ажилла- гаандаа Улс төрийн дуу- ны хамтлагийг өргөн ашиг- лаж, нам ард түмний хувьсгалч дайчин уламж- лал, найрамдал нөхөрлөл, анх тайван, "Эрх чөлөө, бүтээйп байгуулалтын дай- чин цоглог аяс, залуучуу- дын дунд зохиогдож бай- гаа төрөл бүрийн арга хэм- эжэзний үсэр тогтмол цуу- риатах болсон юм. Нөхөр ЮЭ. Цэдэнбалаас Улс төрийн дууны анхду- таар их наадамд оролцогч- дод ирүүлсэн тилгээлтдээ «Улс төрийн дуунууд нь тазар сайгүй залуучуудын дунд байнга түгж, сацна- лизм байгуулагч залуу үеийнхнийг амьдрал тэм- ЦЭЛД зоригжуулан зохион байгуулагч хүчин зүйл байх ёстой» гэсэн заалт хэрэг- эциж: байна гэж онцлон тэмдэглэв. Их наадмын нивэлтэд БНМАУ-ын Сайд нарын «Зөвлөлийн орлогч дарга, “Соёлын Яамны сайд Д. Цэвэгмнд, МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдү- гээр нарийн бичгийн дар га Л. Түдэв болон албаны бусад хүн оролцов. Дараа нь «Од», «Хувьс- алдрыг магтан дуулав, ї лэл», «Үүрийн туяа» 389- рэг хамтлагуудын тоглолт болов. Их наадмын үеэр Улс төрийн дууны «Улаан туг» илуб байгуулан Улс төрийн дууг сурталчиллаа. Мөп тус наадамд оролцог- чид нийслэлийн зарим үйлдвэр, црргийн анги салбар, Гачууртын сангийн аж ахуй зэрэг газарт тог- лолоо. Улс төрийн дууны хамтлагуудыг шалгаруулж дүгнэхэд Улаанбаатар х0- тын мах-копсервийн ном- бипатын «Алсилчин», Дор- нод аймгийн «Ялалт» хамтлаг тэргүүн байр эзэлж, олон улсын залуу” чуудын Улс төрийн дууны их наадамд оролцох бол- лоо. Удаахь байрт Эрдэнэт хотын уулын “баяагуулах номбинатын «СиМо», нийс- лэлийн 10 жилийн 23 ду- гаар сургуулийн «Улаан сирпай», зөвлөлтийн ту- равдуганр сургуулийн «Эн- хийн уриа» зэрэг.хамтлаг шалгарав. Бид их наадмын дараа нийслэлийн 10 жилийн 23 дугаар. сургуулийн «Улаан сарнай» хамтлагийн їи- шүүдтэй уулзлаа. - Монголын залуучууд хэзээнээс дайн түрэмгийл- лийн эсрэг, найрамдал, нө- хөрлөл, энх тайвныг магт- сан ая дуугаа өргөн дуул- савар ирсэн. Манлай хамт- лагийн урын санд ч олон тооны ийм дуу бий. Улс ! дуртай дуу тэж «Инээмсэг- тус /хамт- Ц. Гансүх Зовлөлтийн гуравдугаар сургуулийц «Энхийн уриа». хамтлаг ЭНЭ ФОНД нийслэ- лийн хамтлагуудаас шал- тарай БНАГУ-д болсон «Улаан дуу» олон улсын Улс төрийн залуучуудын хуудылнХ наадамд оролц- жээ. . Авьяаслаг гурван охин энэ,жил 10 дугаар ангиа амжилттай төгсөж МУИС-д элссэн байна -- Бид ч Улс тєрийн дуу дуулах дуртай.- Их сургуульд ороод ч | хамт дуулна. БНАГУ очихдоо бид олон тооны шинэ ДУУ сурч ирсэн. (Одоо урын сангаа улам баяжуулна гэун тэд ярьсан юм. Улс «төрийн дууны хой ИХ наадамд хот, ХӨДөөгийр| Рду, Гаар 1500 гаруй шалгарсан ман Хамтлаг, арван гаас хамтлаг, их наадам нь хүүхэд за. дуучуудын г00!! зүйн бо. ловсролыг Дээшл тэднийг нам ард Түний хувьсгалч, Дайчин, хөдөд. мөрч уламжлалаар хүмүү- жүүлэх өндөр ач бог. дол бүхий нэгэн Л арга хэмжээ боллоо. Хүүхдүүд ээ! Сургууль анги бүлэгтээ улс төрийү дуунш хамтлаг байгуулд, ВНД НӨХДИЙНХӨӨ дуулах дуртай дуунуудыг сурдгад- таарай. Т.ДАВААДОРЖ ЗУРАГ ДЭЭР: «Энхийн урна» хамтлаг. Ц. Ариу- төрийн дуу-бидний дуулах нва, Д, Гэрэлмаа, Г, Уя га нар, ЕРТУРАТ ТҮҮНИЙ НӨХӨД Ермурат хүү сайхан амарч байна. Түүнд аш- гийнхан инь үргэлж бодог- доно. Анги дэвших шал- галт өгч байсан хаврын тэр өдрүүд бүр ч төд сл- нагдана. Түүнийг шалгал- тын тапхимаас гарч ирэ- хэд тэсэж ядан хүдээж байсан иоход нь: --Ерштурат! Чи ямар дүн авсан бэ? тэж изгэп зэрэг асуужээ. -- Онц гэж “баяртай хариулахад пийгийнхїй нь баярлаж алга ташип дэвх- цэл: байсан шөч саяхан билээ. Ёрмурвт нохдоо хараад бүр ч их баярла жээ. Арга ч үгүй шуу дээ "Хичээлийн жилийн эцсийн шалгалт гэдэг чинь «Чи энэ хичээлийн жилд юу сурав(», «Сурч байга шигн сургуулиа ямар дүн тЭй төгсөх нэ?» гэдгээ шал туулах сурагч хүний зхам- тийн хариуцлагатай үе шүү дээ. Ингэж КЕртшурат ши: анги дэвших, сургууль төг- сөх шалгалтаа онцсайн өгч найз нөхөд, аав, Ээж багш иараа баярлуулсан хүүхэд Баян-Өлгий айм: тийн төв, ходоогийн сур- туулнудад олон арав бий. Ермурат хүү Баян-Өлгий аймгийн «Алтан гадас» одонт изгдүгээр арван жи яийн сургуулийн З-ын «Б» ангийг онц дүнтэй төгсгө- сөн юм. Хүүхдүүд ээ! Та тар Өлгий тийн (өнц сурлагатан нахөдтэй- гээ ташилцаарай! Тэд одоо тавтай сайхан амарч бай- тав. ЗУРАГ ДЭЭР: Бани-өлгий аймгийн чАлтанв |гадас» одөнх нэгдүгээр арван юши- лийн сургуулийн З-ын «Б» шигийн сурагч өиц суравга- тав Х. Ермурвт, А. Болд, Ж. Хуапшшхан, Б, Мєрєй- зай нар, ”- Т-гийн «А» вигийц ву- рагч онц сурлагатан Х. Бар- шагүл, 7-гийнН «Н» ангийн сурагч К., Мажеткван нар, -- Улаанжув сумын 30 жилийн сургуулийн бы «В» ангийн сурагч онц сур- явгахац К, Болалгүл, 6.гийн «Вэ ангийн сурагч Мї Ну- яая, 8-гийн ФА» су- рагч Х. Минтай, З-ын «Аь шил сурагч /М. Ерейман -- Цэнгэл сумын Н эи- дийя сургуулийн 6-гайн зА» сурагц а4Найраюдаар: дөрвөн төрөлт тэтцээний нийт аварга, өн 10 гатан Х. Ларнса, 5 --. МПБ-ын л мЄ дальт онц сурлагатан 3. Бур" нар. лээ : 5, Я. СУМЬЯАГИЙН 774) авсан (эрэагвурд” 23 ж Эх “ИРИР ЛДалайгүй зтал (далай ногэн шинэ (хот сүндэрлэг босч байва. Хот одоогоор ту НЭртэй хайлсан нэргүй. Эрдэнэт уу- Бэлзндалай лын нэрээр Эрдэнэт хот бий болсон. Багануурын их нүүр- Дарханы дүү, Эрдэнэ- сийг дагаж Багануур хотын х нэр улс даяа “ТЭЭ. тийн хүү р д р түгээ «Бэлэндалай хэмэах зөөлөн Бэлзидалай газар шороо..» гэж зохиол бүтзэлд алдаршсан знэ сай- » Усаар » ч, цементээр Ч хан нутагт байгуулагдаж бай долгилох Гаа дээрх хот Бэлзндалай зом Уу, шохойн чулууны арьнн Бэлзндалай баялаг ордыг агуулсан Хөтөл Улс өриоороо энхэр тэдэг тазрыг түшиглэн босч -) буй учир Хөтөл нэртэй ч тэн давлах болох том бил үү? Хөтөл Ч Бэлондалай! бас сайхан тэр. - Хөотол- Дархан хотоос Эрдэнэт рүү Хөгжил дэвшлийг шаань ёс орчих замд төмөр замын Бэ- Хөтлөлцөн урагшлах шэндалай хэмээх өртөө Сий, ш ган хүрд! Энэ өртөөнөөс холгүй орших й холбоо бор толгодын Дунд Хетөл- 27-20 Нэг байрышкан. Шинэ хотын шинэ байранд таяилт- сав шинэ танилууд тоглоо юын талбайд. “БИРИЛГ, АЧИН АХ, ЕД офны | аазфын зураг дээр жШинэ хот, шинэ бафила, -- Света Богуны аав бв- гийн адв Эрдэнзбилзг дарга. Туяа- Це- тєнт-шотойн, заводын дарга. Хөвгүүд, өхидөд жигүүр ургуулах хүч хэрд! Юу ч атугай Бэлэндалай дахь Хөтөлд шинэ хотын суурь хэдийнээ тавигдаж, төнд шинэ хүмүүс аж төрөх бол- жээ. Энд зөвлөлтийн олон зуун барилгачид МХЗЭ-ийн илгээлт гардсан олон арван залуус очоод байна. Тун сая- хан цемент шохойн заводын иж бүрэн цогцолборын суурь таних ёслол боллоо. Иж бү- рэн цогцолбор жил тутам нэг сая орчим шоометр шо- ХОйЙН чулуу "боловсруулж, 500 мянган тойн цемент, 65 мянган тонн шохой зүнлд вэрлэх хүч чадалтай 1ом Мапай ардын хувьсгалын их ойн баярын босгон дээр суурийг нь тавьсан энэ цог- цолборын бүрэлдэхүүнд ОР- хон толоос татах усны їшу- там, 3000 хүн ам оршин суух орчин үеийн 4--5 дав- хар орон сууц бүхий тохилог том хороолол, өндөр хүчдэ лайн шугам, төмөр мын салаа, зөвлөлтийн барилгач- дын хотхон,гүйлдвэрийн бааз зэрэг олон арван “барилга байгууламн: багтана. Зөвхөц үйлдвэрийн завартай Фбарил- га, байгууламжийг “барихад зориулж улсаас 700 таруй сая төгрөгийн хөрөнгө 16 ловлөснийг бод л доо. Хинч- нээц их ажил анд өрнөх нь вэ! Цемент, шохой бол барил- гын тол бүтээгдэхүүн..Үүн- гүйгээр нэг ч барилга барих аргагүй, Монгол хүн талх барихын тулд тазар эдэлж сурах хэ- рэгтэй байлаа. Ипгээд мянга, мянган га атар газар хагалж, олон арван шинэ сангийн аж ахуйн төвийг барьж бийгуу- лав. Тэгэхэд хэн бидэнд ту- салсан билээ? Зевлелтийн ах эгч нар. Гэрэл Света. Туяа хоёр нэг ангил суралцдаг их дотно найзууд. Ооксовлотжиүллттслотожлитвж ховс ёсь 2555 2-шси аш тус 9: х4 цга1с ТИРЫН байууламж сүпдэүлэн. босож байт Хотын луу иргэл. гаргаж авахын Ту олборлон сурах Бас хэн бидэнд тусалсан бэ? Аугаа их зөвлөлтийн ард түмэн тусалсан. “Суурьшиж, боловсон тохилог амьдрахад улд сэрэгтэй бай- сан Барилга шохой хэ- барилга хэрэгтэй барихад цемент, рэгтэй. Энэ бүхнийг бүтээхэд мөн л Зөвлөлт Холбоот Улс тусалсан, тусалсаар байна. Эрдэнэт, Дархац, Багв8- нуур... Сүүлийн хэдхэн ис лийн дотор зх орны маань газрын зураг дзэр тамдэглэг- дэх болсон шинэ хотуудын нэр| Бидний ярьж байгаа хот ч тэсэн асар удахгүй нэр цуутай болно. Бид шинэ хо- тын ажилчид, залуучууд, цахилгаан хүүхдүүдтэй уулзлаа. Тэд хот, чэцэрлэгт хүтгүүжиж байгаа ханшийн ай- нүүрсвгаводынхаа ирээдүйгээр баа хархацгааж, байна. Олон дэстний үр хүүхэд энд нээн сайхан үерхэн найзалї байна вэ! Хэц нь ч гэсэн (12 хиЧч” -- Бид аугаа их найрамд- лаа улам гагнан дархалж байна. Бидний хийх цемент ч гэсэн социализмын аварга том барилга байгууламжийн бат тагиаас болно хэмээн ярын байв. Зөвлөлтийн барилгачин аж эгч нарын тараар эх оривм дөрвөн зүг найман зовхисй шинэ, шинэ хот, үйлдвэр, уурхай, ми ахуйн төвүүд нйнхүү сүндэрлэн боссоой байна : С. НАДМИД ВОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зургууд хЯМ, Си оЛеНӨ 1/ 2. оэий | “лАсдпАХ) ЗЭР” “гү /аҮ? ш--1-2-2шарчн 4 (9 4) | С- 1 12777 ү! 7/4 С.. 2 Н ) ! 3: (4-.. Ч Социалист орнуудын ос- Борийн үсийнхций спортын Б.О.НасгРИЧЛЫН «Нөхөрлөл» Тэмцээний нээлтийн ёслолын Їрлиииллагаа. Монголын үйлд- Їрэрчинй огэлийн соёлын той юрдонд боллоо, БНБАУ, БН. ТМАГУ, ЗСБНХУ, БНМАУ ЇБНЦАУ, БНСРУ, БНАСАУ, ЇБНУАУ, БНСЧСУ-ын өс- Їшэрийп: гимнастикчид орол- Їцож байгаа тус тэмцээний ЇЁслолын “ажиллагааг монго- лын гимнастикчдын холбоо- їты Дарга, нэ тэмцээнийг Ївохион байгуулах хорооны Їдарга,| БНМАУ-ын ардыг ркүшигчин Х. Уртнасан нээж- пивлолтийн багийн , ахлагч, ЗСБИХУ-ын спортын гай/- ! .... |- ( Їриэ тэмцээнд Зөвлөлт Хол- боот Улсын охид, хөшвгүү- Їдийн баг түрүүлэв. Хопгүү- їсийн олон төрөлтийн нийлбэр дүнгээр зөвлөлтийн тамир- (чид спортын бахдам амжилт ггаргай | Тухайлбал 57,8 оноогоор Їїгүрүүлсэн С.. Сытнин, 57,15 Ююноогоор монгон медаль ав- Їсан. М. ЮКонорин, адилхан 1Б7.05 опоо авч, ижилхэн хү- рэл медаль зүүсэн Э. Гопорк Їїн, С. Гусев нарын спортып (уран чадварыг харахад аөл» |ролтийц алдарт гимиастиинч- дын найдвартай золуу халаа їїйэлэн байгаа нь илт байн ТЇОйсворийн гимпастикчид хэ- їїрэглэл тус бүр дээр аваргын |толоо хувийн хөтөлбөрт дас- галын олон шилдэг үзүүл- бэр хийлээ Тус тэмцээний хэрэглэл тус. бүр дээр спортын ураи чадварна сорьсон залуу авар гуудыг шалгаруулсицыг төрөл бүр дээр нь инэрлапэл: охїи- доос савлуурт: Бражинкопа їлена (ЗХУ), модон морь харайлтад Барбалэтэ Мирслл (Румын), чөлөөт ходолгоонд | Долдугаар сарын 186, 17- ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод лох олоп улсын Зтухлхан хөнгөн атлетикийн «Найрамдал»-ХХУ1! тзм- цээнд оролцох БНМАУ-ия баг тамирчид, ”“ГА-85502 НӨРЛӨЛ лат дасгалшуулагч Т, А. Уалсевпа. «Нөхөрлөл» тэм- цээнд оролцогчдод баяр хүр- гэж! үг хэллээ, «Нөхөрлөл» тэмцээний нээлтийн ёслолын ажилла- таанд МАХН-ын Төв Хо- рооны нарийн бичгийн дар- га Г. Адьяа, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн ор- логч дарга Д. Цэвэгмид, Иа- мын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч Ч. Түтэндэлгэр, НМАУ-ын биеййн тамир спортын лсын хорооншы дарга Г. Дамдин, Хүүхдийн төлөө фондын Төв комиссын ларга А. И, Цэдэнбал-Фила- това иар болон албаны бу- сад хүн оролцов .-.. Ковалепкопа: Наталья (ЗХУ), дамжуургад Тядке (БНАГУ), хөвгүүдээс чолөөт хөдөл- гөөнд С. Гуссев (ЗХУ), ба- риултай моринд М. Лепвенте (Румын), модоп морь ха- райлтад 9. Гепоркян (ЗХУ), Ч. Борнай (БНУАУ) нар, суга. саплуурт С, Сытиипн (ЗХУ), Бостиер (бНАГУ) нар, цагаригт дүүжинд С Гусев (ЗХУ), М. Лепелте (Румын) нар тус тус тэргүүн байр эзэллк «Нөхөрлөл» тэм- цээний аварга болов, Тус тэмцээний эхний гурван байр эзэлсэн тамирчдыг алт, мон- гө, хүрэл медалиар шагнас- ны дээр энэ төмцээний олон төрөлтийн апарга болсон поплолтийн С. Сытинц, Б Арменэ, өнэ тэмцээний хам- гийн залуу тамирчин БЦИЛ САУ-ын Ким Кун Ок царт Хүүхдийн төлөө фондын тов номиссын тусгай шагиал алголоо. Мөн БНМАУ-ын Биеийн тамир спортын Ул- сын хорооны: тусгай шагна- лаар зарим шүүгч тамирч- ныг шагпав МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ «НИЙРДИДАЛ»-ХХҮ! ЗУРАГ ДЭЭР: Тэмцээний » явцаас 081 -- Серёжа Ковалбв, Юра Кривнцкий нар өн- дорт 188 ст харайж ши- нэ амжилт тогтоожээ. -- Энэ охицыг Ирина Привалова гэдэг. Тэр Москва хотын 896 дугаар сургуулийн долдугаар ан- гийг сайн дүнтэй төгсжээ. Ирпиа саяхан болсон Бүх Холбоотын пионер су- рагчдын хөвгөн атлети- нийн дорвон төрөлтийн «Найрамдал» тэмцээнд ху- вийн амжилтаар оролцож 463 оноо авч тэргүүн байр эзэлжээ. Эдгээр тамирчид манай оронд болох олоц Удсын хүүхдийн хөнгөи атдетн- кийн дөрнөп төрөлтийн «Найрамдал» | ХХУ/ тэм- !цзэнд оролцох юм. Д, Сүхбаатарын нэрэмшма Улсын хэвлэлийн комбииатад хэллэв. шини ий Эрхдэгч Ц.ДАШДОНДОВ Индекс-14140 л : тав дэх жилдээ МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит М11Б-ын Төн Зөвлөлийн сонин 1БЯАТӨР- 491 27: Тэмцээний хэсэг нээлтийн 29 23 оны долдугаар с 15. Найрамдал ла» герь, Хүүхэд багачуудын маань сэтгэл догдлон, хү- сэн (лээжс байсан олон улсын хүүхлийп хөнгөн ү атлетикийн «Майрамдал» дорион торолтийн ХХУ1 тэмцээний нээлт. Найрамдлын хотхопы «Улаан талбай»-Д | жагс, хан хөөр баяр дүүрэн шүүхдүүд. пионерийн бү- рээчид, бомборчид цэцэг мэт алаглана. “Талбайн хүндэтгэлийн танцанд МАХН-ын Төв Хорооны парийн бичгийп дарга Г., "Адьяа,|)БИМАУ-ын Сайд парын Зойплолийн орлогч дарга Д. Цэвэгмид, МА ХН ын Тов Хорооны хэлт- сийн эрхлэгч Г, Дашаө- нэг, БИМАЛУ-ын хүүхдийн төлөв Фопдын тов кномис» сын дарга А.И.. Цэлан- бал-Филатовэ, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бич- гийн дарга Н(, Балраа БН ЯЧМАУ-ын биеийл тамир спор» тын улсын хорооны дар, га Г. Дамдин, Улаанбаа- стар хотын АДХ-ын Гүй. сцөтгэх захиргааны дарга “С. Мөнхшаргал нар болон СИМЕА-гийн дэд ерөн " ожийлөгч ОМ. С, Калеви, " шер сурлгчид баяр тэмцээний гүйцэтгэх хо- офооны хураддаанд орол», цогчдыг гарч ирэкэд пио- хүр» гэж угтав, "Уулсын дунд лой дэлгэрсэн найрамд» ошшын хотхон даяар пионпе- р бүрээний яруу лууд- гииаж бүхний ан- лөгэнтээ төнлөрөв. 202 Тэмцээнд | оролцохоор / шүрэлцэл ирсэн ах дүү “орны “өсвөрийп тамирчид далбаагаа иамн», ” талбайд орж ир, ““Тэмцээпийг зохиоп бэх таванд ЭР: 9. цэцэг бо». /М550, 51 (1788, 1789) 1982 ОНЫ ДОЛДУГААР тийш үтишнашиниииишинишиншинниншиншинииниииншиниишинииший шиишиийииншишииийнииииинь САРЫН 20. ОЛОНУЛСЫН ХҮҮХЛИЙН «НАЙРАМЛАЛ,ТЭМЦЭЭН лам ёслолын ажиллагааг нээн, өслөрийн тамирчдад баяр хүргэж хэлсэн үгэн- дээ: «Олон улсын хүүхдийн хөлгөн атлетикийн дөрвөн төрөлтийн «Найрамдал» тэмцээн нь өсвөрийн пио4 неруудийн интериационалч, найрамдал нөхөрлөлийг бэхисүүлэх, спортын ур чалнар, ололт амжилтаа харилцан солилцоход үнэ- ТЭЙ хувь измэр оруулна гэдэгт бид итгэж байна» гон. Нарлаг хотхоны цэнхэр тэнгэрт БНМАУ-ын тө рийн далбаа, СИМРБА- гийн болон тэмцээнд оролцогч орнуудын дал. бая памиран малндав. Хүүхдийн төлөө фондын тов номиссын дарга А. И, Цэдэнбал-(Филатова: --Энэ тэмцээнийг «Най- рамдал» гэж нэрлэсэн нь гүн утгатай, билэг дэмбэ- рэлтэй юм, «Найрамдал Дружба» гэсэн ариун сай- хан нэртэй олон улсын пионерийн энэ лагерьт тэмцээний нээлтийн ажил- лагаа ёслод төгөлдөр болж байгаа нь бидэнд бүр ч таатай байна. Пионерийн дөрвөн тө- ролтуйн эпэ тэмцээн тжинэ хэнз интернационалч най. рамдал, нөхөрлөлийн илэрхийлэл мөн бөгөөд олон улсын болон дэл, хийн аварга шалгаруулах тэмцааэн, олимпийп тог- лолтуудад эх оримыхоо иэр алдрыг алдаршуулах млн- га мянган тамирчид спор» тын ур чадвараа дэмц- дүүлэх чухал алхам юм. Та нарын дээр цаг Олмагт энхийн цэлмэг хох тэнгэрт гэрэлт хурц нє ран мандаж байг! гэв. «Найрамдал» дөрвөн төрөлт тэмцээйд оролцогч өсвөрийн тамирчид үнэнч шударгаар хүч . чадлаа сорьж өрсөлдөгчдийгөө хайрлан хүндөтгэн спор» тын өндөр амжилт гарга« хын төлөө чармайн, ялал- тыг нэр төртэй байгуула-. хын төлөө уралдаж тэм- цэхээ илэрхийлж тангараг өргөв: «Бидний цайрамдал, нө- хөрлөл: эндэршгүй! Найрамдал-манай ялалт, амжилтын эх сурвалж» тэсэн тангарагийн үгс урна болоп цуурайтлаа. Тэмцээний хүндэт зочин дэлхийн ардчилсан залууч чуудын холбооны дэргэ- дэх хүүхэд, өсвөр үсийнх» ний хөдөлгөөний олон ул» сын хороо -- СИМБЕА- гийн дэд ерөнхийлөгч И. С. Налепи, ЗСБНХУ-ын өслөрийн тамирчдын ба- гийн тамирчин «Сергей Ковглбёв иар баяр хүргэж, үг хэллээ. Найрамдал лийн энэ тэмцээнд орол- похоор хүрэлцэн ирсэн ванд нөхөддөө баяр хүр- ган: спортын өндөр ам- жилт хүсч олоп орны найз нөхөд нь үндэсний- хээ дуу бүжгийг сонир» хуулан, бамбөрчид гим- настикчдын үзүүлэх тог- лолт болов, лөхөрлөө Ийнхүү ёслол тоголдор болсон тэмцээний изэл, тийн ашиллагааны Төгс голд хүүхдүүл: Үүрд монх цэлмэг байг тэнгэр Үүрд мопх мандаж байг иарап Үүрд мойх ашьдарч байг эзэлий Үүрд мөнх байж байг би гэж хотхон даяар Дуулав. Долдугаар оройн 20 цаг. Баянгол дахь олоп ул- сын пионерийн «Найрам- дал» лагерийн зуны театрт олон улсын хүүх- ДИЙН хөнгөн атлетикийн «Найрамдал» дөрвөн тө- рөлтийн ХХУ(| тэмцээний хаалтын ажиллагаа бол- лоо. : Театрт БНБАУ, БНСВУ, БНАГУ, БНКУ, ЗСБНХУ, БИСРУ, БНУАУ, БНСЧСУ, БНИ АУ-ын тамирчин пи0- нерүүд хөгжмийн аянд хөл нийлүүлэн жагссаар орж ирэхэд анд нөхдийнхөө ам- жилтад баярлан бахадсал пионер сурагчид балр хөөр" тэй угтлаа. “««Найрамдал» ХХУ! тэмцээний дүнг ерөн- хий шүүгч Ц,. Цогтбаатар тацилцуулав. Үүнд эрэг- тэй, эмэгтэй тамирчдын ба- гийн нийлбэр дүнгээр ВН НУ-ын баг 4074 опоогоор пэгдүгээр байр, БНСРУ-ын баг 8987 оноогоор П байр, ЗСВИХУ-ын баг 944 оноогоор Ш| байрыг тус тус эзэллээ. найрамдал сарын 17 Хөвгүүдийн багийн нийл- бэр дүнгаар 2155, 19488, 1894 оноо ацсан. БННУ, БНМАУ, БИСРУ-ын баг нэг, хоёр, гуралдугаар байр азлэв. Охидын багийн нийлбэр дүнгээр ЗСБНХУ 2155 оноогоор: Г байр, БИСРУ 2078 оцоогоор П байр, ВНУАУ 2003 оноо- гоор Ш.. байрыг тус. тус эзэлисээ. Үргэлшлэл нь Үй нүүрт ЛХАГВА хоолой нийлүүлэн . ҮНЭ 10 МӨНГӨ - Ц. ГАЙТАВ (БНМАУ-ын төрийн шагналт лруу пай ХУ лан Нарлаг монгол оронд Найрамдал тэмцээнд уригдсан Нас бие адилхан Найз нөхөд сайн байна уу? Залгаа европ тивээс Замаа заляг: гараад Моторт холөг онгоцоор Морилж сайн ирцгээв үү? Арпан орны багачуудыл Дөрпөп төрөлт тэмцээнд Бахтай ирсэн та нартаа Балрын мэнд хүргае! Т(алгилжг байгаа сүүлээс тинь Цайлган сэтгэлээрээ в амбана уу! Алаглат: байгаа гэцгийг минь Ариун цээлггидээ тэвэрпэ үү! Дурайх холын зайд Сум мэт дүүлж Харайх өндөр хэмжээнд Шувуу мэт инсч Хурдлан гүйх хэмжээнд Хуй салхи шиг явж Хол шидэх зайд Хосгүй амисилт гаргаж Золбоо цогоо бадруульл! Холбоо пайрамдлаа бэхжүүльей Зориг самбаагаа тодруульн Хэрэг үйлсээ хөгжүүлье! Үе тэнгийн бид пар Бие биетэйгээ танилцаж: Үзэсгэлэнт топгол нутгийн ! 7 , Үүрийн цолмон шиг гялалзаж Дорвоп торолтийц тэмцээний Дөрөөнд холоо хүрсэж Гал цогтой тамирчиы Ганзгалд гараа сунгаж Өсөх үсийн хийморнор Хүсэх сэтгэлийн сайхиаар Ард түмнийхээ хойчийг Аз жаргалтай залгамжлаа! Нарлаг монгол оронд Найрамдал тэмцээнд уригдсаж Нас бие адилхан Найз ноход сайн байна уу? 1973 он, ” Олон улсыл хүүхлийт хомгон атартинИйн дєргө тєролт «1Цайрамдал» ХХҮУГ тэмцээний гүйдэт- тах хороон | хуралдай! долдугаар сарын 10--17- Им. өдрүүлэд МХЗ Тєв Хорооны Соёл, хү мүүллийн анслын Толд бїг ло Хуралдааны атшилла гааг лон улсын хүүхдийн хошгөц атлєгинийн дөрвөл теролт «Найрамдал» ХХҮ! тэмцрлэний ерєнхий ийргїїй бичгийн дарга, «Пиопо- рийп » сотты өрх, лэгч Ц.Дашаагдов паан, ДААХ-апа дэргалэх хүүхэд, євєр үсийнхиий ходолтоо. ПИЙ алои улсын хороо, СИМ тийн дэд Єроцхий- лөгч Иррып Сапиппен Ий- лєвн, МХЗЭ-ийн Тєв Хос роопы парийц бичгийн дарга, Д. Сүхбаатарын үст рэмтатт М115-ын Топ Зөв- долийнН дарга, «МНайрам- лал» тэмцээнийг бахло! байгуулах үндэсний хороо» им дарга. Ч, Царгйдулан пар баяр хүргэлс үг хэл- яза. Хуралдаанд Георгий Ди- митропын пиїсирийн бай- гууллагын төр зовлөлаїїл хөршүцлигжлэл парийн бил- гийн дарга. Нпан Стойдоп Цицелиоп тэргүүтэй. ВП1 АУллг талсологчид, БИО ВУзын «Ппопор»: сонниы ерөнхий. архлэгч Ла Чин тэргүүтэй БНСВУ-ып тө- поолегчил, ГЧЭЭ-пїйл Топ Зоплолийп пїсисрийн алс лын халтсийн орлагч орх- лэгч Берид Дорсп торгүү» тэй БИАГУ-ын толболог- чид, 11. 1. Лепппий цэрээ, шиг БХПїан Тон Зөпло- лийп хариуцлатйтай ама» тан Сергееп їлвлимир Иват повип тэргүүтїй ОХУ толеологчид, Хсса Мар- тийн прамтит ялслерийн байгууллагын | үйдэсний гүйцитгэх хорооны гишүүн, спорт, өмралтын хэс ша ҮЕЭС тєр Эспиноса Тїерес, Б1ГМА Улан їзасиййг тамиргспартин улсын х0- Т5ны орлогч дарта Ги. орандорн! тэргүүтэй. БП "Улз талоологчид: Ун гарын . «Пайташ» ст лийн “орлогт захл| Үеч Феүк шт, тэргүүтэй БИУА Ун төлоологчид, Поль- шийл Хярдеруудыл холбоо. нм спортын йсуудал оФр- халсач Ерөнхий Зовлогї Тєрєса Павалчил торгүү- тэй БППАУын телөолог- япд, ВИСРУ-ын ппоперийн байгууллагыл үндэсний зөрлөлийн амилтан Хоара Михай, Чехослованийн биеийн тамир-спортын хол- ботты тап хорооны хойгол птастинийп холбооны ашил- тай Иаасу Шпулан тэргүү- тэй БИСЧЇСУ-ын төлсөлог- яиДд оролцож, хүүхдийн дөрвөн төрөлтийн «Най- рамд! тамцаанийг өх брапдоо хэрхэн зохпон бай» гуулсан тузай болоп освор үсийцхний. бие бялдрыг хогтгүүлэх тадшлр аахзїол байгла ажлын тухай мэдээ» лял хийй Гүйцлтгэх хорооны ху- ралдаап: Дөршол төрөлт «Илйрамдал»ь тэмцээпий мандатын момиссын илтс гэл, тус томцаашд тамир- чин. хүүхдүүдийп өргөх тангараг зэргийг хэлэлпал батлан, Моп хураллаатайс 109, 1084, 10”) сүл бог лох «Майрамдаль тамцлэ- нийг. БНУЛУ, ВИСЧСУ, ШИПАУл тус тус хїїйзлэр! хэлтлцэн тогтлоо, Хуралдаатша үеэр «Пай- рамдал» тамцлоний б0агуу- ДыН | хоороид дурсгалын Уламтлалт ом солилцол Фелол болон. /Түүнчллээг оянд, хөнгүүлийт дөл тө ралтийн 100 багийн нийл» бар ББД1 илд байр зэалсад 8ХУ, СИМБА-гийн цом, үлдэсний тэмпатний хамгийн | олол оиоогоор таргүүн байр аазлсап БЇЇ СРУ «Саят Млодыц» со- тий цом, өпгөрсай оны лөрвоп төрөлт үндэсний тэмцлээс цэ вид йлмсал онооны давуугаар тэргүүй байр эзэлсан ПНМАУ «Ку- тээатор» сэтгүүлийн ппрам- шит цомыг тус тус аплал, Олон улсын хүүхдийн хопгоц атлотикийц дДөрвол төрөлт «Найрамдал» тэм- цаапий ХХУ! хуралдаалаас албац баримт бичгийг бат- лан "ЧЕчТ Уг баримт бї- чигт «Найрамдал» тамцоэ. иййг улам болопсронгуй болгох, оролцогч ориуудын хүрээг өргөтгөктэй холбогд- сон юлоц чухад асуудал тусгагдан. ХХУ! тэмцааний |гүй- цэтгэх хорооны хурллдаан нь ах дүү сопиалист ор- цуудын пплуучуул, хүүхэд, спортын байгууллага, хүүх- дийп хэвлэлүүлийн хамтын ажиллагааг хаглгүүлах, хї- рилцай тууцшллга солилцо- ход чухал ач холбогдолтой балис өпгөрлөө. С, илдМИД : вл) Ши рир | ШИ (1 изгэн бяцхан иилцлаа. Тэр хүү тєхийк, слюртод нхад дурладаг ту. хайгай ийдад оросоор ярын билээ. Маш БН гэнчг ЕН гомяггой ярьж байв. Ер нь Монголып өсвөр үенїагсы орос халийг сайн зээнтрпаг млилпї огонд Болсон олон зар!!! 4 410 ! лохоуф"!! тод юм ХҮҮХ ДИЙН ХӨНГӨН АТЛЕТИКИЙН ДӨРВӨН ТӨ тэмцээний. тухай 3| “РТОЛТИЙН .ИНАЙРАМДАЛ» ТЭЭГЦЭЭНИН ГҮЙ хэлье. Сүүлийн дэд болсон олоп ул ЦЭТГЭХ ХОРООНЫ ХХГҮ1 (йн холгоц 4т- «Найрамдал» ХУРАЛДААНД ОРОЛЦ СОЦ ХҮНДЭТ ПОЧИДЯРЫНК БЛЯИЛ., ийг ба сайл мэлдиїэ. : “иь би. сүүлийн 0 , 1 тамцоэний | үйл Лигаа, гүйцэтгэх (ко- Шй хуралд оролцсон галинбаатар хотод бол- б. СХҮ| тамцаайн, гүй хорооны хурал ам цознд мирчлыг ондор хүрэх бүх похтү гэмцяанийг 2 лихад оролцсон нийт моп гсл шөхөддоө илархийлье! рагчлад 03 жаргал, орүүл тихийг хүстн зүйл Хээр, їцүлсү Шияр їг та БИЛЛЧАС:, 1 2 гт Ё “ГЖ Л ЛЭН. 2, 2 2022 сайп бэлтгэж, та амягчлтад ийг бүрэл холбостой. Уг эп. байгуу. үүлсэнтай бллрллсиаа Монтолыл тиспср су аливаа бүх үргалт ялалт байхыг пахїл| лїїгуулга БЕРИД ДОРОН ГЧЭЭ-нйн Төв Зовлолсйн пноперийн ажлын сийн орлогт эрхлэгт урагалнд «Ппоперийн лай гэрэлтэж байх болту» үнэн» сонкноот давскуултаг, ""!! таштий сайхан. амарт, ирэх зичлэлийй жил онд сэ) Дэлхийн бүх улс үндэсх- пий хүүхдүүдийн райд үргэ хэт- бүгдэлргээ Бахыг ерюс! 27л1й Тагөррх ОӨӨс иОРМА САНИППЕН НУлж” олгорл 5 Ё Г орлоо. У Хазлэд элка!! Їам, торолтийц | «Цайрамдал» 2 КАЛЕВИН ( дуэр лашхардсан 79,462 ард түмнийхээ үйл хорэгт ХХУ! томцжэйд мовголыгн БЕЧ ФЕРГНЦ 0 Шинэ 21 Ёи 21 7 с үзэлт ша хиншинэн тамирчинд маш ажлаглттай 1 плоперийн өйз тайгараг оролцлоо. цопгол ноход Тэм ишиг бүрийн хэл дээр. гааар, Монголын хүүхтд багт ДАЭХ-ы газарт цуурайтал! байна. уулын "дотор ирээдүйн хэд освор үецйихний ходол- Мопголын хүүхдүүд Ч олимпийн їайдвар болсон хавх аван улгин хорсоод эпэ тамтарагтаа үнэйчээр тамирчид олой байгаа гу БНУЛУ-ын |хүүхлийн ХЯРЖҮЛЭГЧ ДҮЭГГЭӨНВ 7) осол бойжитш, аш өрд лэгт бид итгэж ба! «Пайташ» сатгүүлийн ор- мээн түмнийхээ хувьсгалт ЛЯй- | Та парт спортын өпдөр дегч эрхлэгч. ( чин ходолмөрч уламшла. амшилт хүсье 1 л уу? Аз өрмкийг Т7 лапр хүмүүжит байгааг БИМАУЛла нийслэл ид -- Сайц байна уу? Аз чип Америклйн ияпериа ивлтт стойлоп тямай сайхал аройд онго- ЭГЭЛ Тулхалбааха лох үвАнй ЦУЛ Лара силаЭс ОонОн шаргалалт монгол Орпы дизидас Дэмсллаг авч блй ЛүҮИЦЕЛ ӨЛ 13025 р тод Дунд Песирем хотод болий. лизи Л (ИЦЕЛНОН үчөсон хэдхэн хойогт бид улсыл хүүхлийп хөнгөд 3т- Түүх й Олцхан аид иар 84! гав юм үзил харлаа. Эс, ЫН Пайга т дурсгалыг зүйлсээр й. р Улаанбаатар хотод бо. “98-02 (2 дєтниийл | «Найрамдал» байн энэ хотод гүйтлэтгэх Танай сайхан оролд їр с. Бид пайлдаа, үсийн цо- яр, хотод бол Г2) ХХУ! тэмцээй амжилттай хорооны хуралдзан болно ДАЗХ-ны дэргэдэх хүүхэд удддоа, хүүхэд 0аг8чуу- со лоп улсын хүүхдийп 1 лсагдаж дууслаа, Эцл удае- Оролцогч күүхдүүлийг өсвөр үслїїйхний ходолгоо- : ыь АНЦИЛАЫГ, ХОЛТОЛ/ 27301ИЯЛИЦ/ ДОрВон гийн тиицлэп нь 0л0Ш ҮЛ: үзэсгэлэйт Сайхан Балт ч айныг лэл айга гү : “Зар ний олон улсын хороо-- бна БГЭЛДОЛИ тухай БИБЛУ-ын | «Септем(- сып хүүхдийв эн сашааны тон зуурыл/ даргэцэх Заг СИМГПА-гийн:.| марайц ам. бУРУУТ? шуНдс рийче» пиоисрийп бойгуул- нэгдлийн Оалр-«Найрам. ип пагерьт байрлууллг, 18 швос та бүхэнтэй малдчилшж,, илчлап ярих харагта Яг лагыт тон зоплолийт аягил- ДАЛ» тэмцээлий (буухиаг Хамогтан тухтай амруулил, ГЭЭД Ч зогсохгүй орон. ор тан маптай оронд гардуулт бай 5 гал шт. Шадай оронд болох тая« баяр шаргал, эрүүл энхийт хүсэн ерөөх азтай айгшали тохнолдсолд шаш их балр- далс байгаагаа илэрхийлье СИМБЕА-гийл гол зорил туудын наг хэсэг її, өих тайвал амьдарч, дайн да жин завсэглэлзар хоёцол- дэхийн аюулыг арилгап ма- най гарлгийн бүх хүүх дийц амьдрах прхийг хам гайлш тэдинй боловсрол биш “бялдрыг хоглгүүлэх асуудал байслар ирсэн 10м- Гэвч бноодор ох дэлхийн малпь зарим хэСэгт хүүх- дүүд шаргалтай сайхан нмьдарч чадахгүй байна. Израилийн дайагчдалс арабын ард түмэн. Палес- тип, Ливаны хүүхэл, 3мэг- тэйчүүлийн эсрэг үйллээ байгаа хэрцгий балмад үйл ажиллагаанд түгшин байиа. Изранлийн бид стол хараис хү за! Монголын сайхан оронд зочилж байгаадаа би туй- лып нх баяртай байна, Танай сайхал оронд ирэг хийг бид ихэд хүсдэг байв. Хүсэл ыннь биела, 0Цо0- дөр би монгол утгийн дэлтэг агааргар амьсгалан, вз жаргалтай хүүхэд бага- чуудтай нь ярилцаж бай- па. Олон улсын пионерийн, лагерьт би хүүтэй та. «Найрамдал» рийн байгууллагын иы анд иөхөдтэйгой гар га- цээИд Одовноос ехлон эрс Бад монгол оропд бол- тимтэй бэлтгэй шинэ ЛЗОД раас .ДАГИЛЛАН АВ ДЭГД лїг уламаглалтай. Бид өпэ ла: атлгуулап энх тайвны 057 тул МИ х ша ЭБТОР ЭСПИНОСЛ толоо тэмцэх хэрэгтэй. Эйа. тилгулш Оїї! хонх їэмэг ПЕРЕС соц знз тэмцээнээс Өпдөр амжилт тогтоохыг та нарт бол. бидний орхэм, палдин нар-г дэ,” төдгвэр: хонжтуудын сэтгэгдэлтэй буцаа байна. хүсье. үүрэг юм ш ш бай- дуу дэлхий сртойц дээрх г) с, 5 эд 5 отголын. їиспє: га Энв опы. аургалугалр бүх хүхгүүц бц сонсртлурл тууд ва! Та парыг 1983 сард БНСЧСУ-ын лэл зїх тайван, ёс хиргалыг оид манай сропд зохиогдох 2 Прага: хотод бо) ИМ ас. орхимлэсэн майай гарис «Найрамдал» ХХУП тэм- 12 Г.А-гийн хВүРгАдОт аг, Ас Ё юм: гийн бүх хүүхдийн хүслийг Кубын шиаанерийп ба! цээнд урьж байна. Тэмдээн самблей бас л энх тайвтыг “онд Болгарт «Эпх илцтлээсэй гэ - 4 гууллагын тав бевлөлийн олдугаар са гаэ) сахиц хямгаалах бэхлгүү ЯВйаахдугаар ас ла: эсэй гэж хүсэл Сай- 32522283 з 2 долдугаар сарын сүү лэхийн чухлыг онцлон тэм 0хїїогдол: түүнд Ю дэглэсэн юм БО ОЛОЛ ОУУН ХҮҮХЭЛ бүхуалтад лд нар аа| Тас Олон улсын хүүхдийл уламжлалт эпэ тамцээц 8п- ХОӨРА 5 Дали дэлхийн. бүх хүү. баг! фролцсо! 09353: пи лд хүлээлг байг хоцгой атлстинпйл «Най- ДОР түвшиүд, явагдаж өн хэд зїйх тайшныг |хүсэлс Моцалан хүүход блга!ууд рамдал» ХХУ! тамцаэй болго гэрэг нэн хтЭлэЭ! байна. оч амагтилттай пивгдїж ДУУС- год хэмээх үзжгэлэгт сай Нарап үүрл мандаг! ИРС чиД Т оорийн оршы |їэ- їз /ассїийдайн хүндэт 20- чид Идэвхтэй. дэмлаїгчїїД бай! ирсэн билээ, Уг” ассамбасйд оролцог- рэмшит хопхыг байрлуул ЛЖ? СЕРГЕЕП 1139,91111:1115 ИВАНОВНЧ опголып хүүхлүү: хайртай. “Тэд їх сайхан дуулж усцортоор байл- хүүхлүүл ай ард түмэн Мал: Бүх халбоотын Пиотс- тав їлолийд шжилтан байгаа пь газар сайгүй ха» рагдаш байша, Олон, шилийл улаан 7 тухай их сайл түүхтэй Монгол-Зовлол- цдий хооронд тийн ард түмэн, түүн! Зпал: тол мореи, й байгаа боловч өсвөр үслйихлий лайрси- дал нохөрлол ямагт 8риуй тунгалаг байдаг юм. Сая- хан болсоцд мопгол ардын хувьсгалт 61 жилийн ойг зөвлөлтийн їапер 14 чид пионерийн дагсрь,и- тержлүб, сургууль, ходол: 1 мерийн талбарт ёслол 20: толдөр» тэмдэглэн, 6лгөг үллээ. Мопголын пиопе, алоле- рүүд ЗСБНХУ байгуулагд- лагсрыт саны 80 жинийт оїїд шар- талиц туу бэлтгэл: байгаа зом бай» на. Этэ бүхэл бидний майл: сопины ерөнхий їрхлэгч п. Тэмцэл: хэр тухай ярихын хэрэггүй юм. Учир нь эид маш олоп та: 8.27 зэргий" хан орпы амгалай тайвай түшииид япагдаж өлгөрсөн хүй ард, аз таргалалт хүү. ход багачуултай ран золгож мирчид шилэ дээд авасглт балр баясгааант өдрүүдийг тэмдээцийг бигороосондоо шүүр Уч- тэдНЫй хамт бєлрлаж БИСРУ-ын байгууллагын шиоикрийя ажилтан тогтоосон Ив хэрхом зохион. байгуулсагы байла. Морипд эрэмгий монго- тайшлцсандаа бид баяртай баталгаа болис байна Монголын освор үсийн- лын хүүхдүүдийн тухай байна. 2 Пи энэ тэмцэоний тухай ХЭНД сайл сайхыыг хүсэн бид урьд нь пялээд Үї Хайрт хүүхдүүд за! Та ЛЕ ЧАН 2 1 сэ сож мэдсэ РУ мартагдашгүй сайхан. дур- бїлжс лийг ссшсож мэдсэн » царт Румыний писнерүү датгал, бидор сэтгэгдэлтэй ил тьс ”. ДИЙН бмдоос халуу! мэпД- буцал: байна. Тэмцэанд Ну- Ган БГУрҮГҮУЛр хотод бол» чилгээ давшгүүлнс ал ар- бый тамирчид сайн сролц- !їг соц «Найрамдал» | ХХУ Ч, сс! сон учир ппгай байгал юм ПТ: тэмцээн энэ? бүхиййг їгү блш. Олон улсын хүүхдийн лзэр харах сайхап боломж эв пэгдэл. спорт найрамдал бидэнд олгов. ”02 175- пехорлолийн баяр болсон м Ч 72 шиголын ард түмэн БИСПУ-ын «Пиоперк : шү кУФ, тэдллй хүүхдүүдийн жар- ДҮҮ: ч 17144442 палдамд оролцож шолгол хүүхдүүдтэй гар гараасаа хөтлозцон бүжнглэсүээ хэ- ч мартахгүй. Ягаахан хацартай, низэд балслаараа сэтгэл сэргажэн | тэдгээр С хүүхдүүд «хїчизэн их зү Польшийп хардеруулын мүүжилтай. сайп хүүх- холбооны ажилтан дүүд ва? Тус лагерьт амарч байгаа манаї хүүх- дүүд Ч тодпазс их зүйл сурпа гэдэгт шїгэж байна. Аль ч орны хүүхдүүд 33 ткаргал тотс амар тайван байт! Олон шилийн омниоос ох- дэч зиэ тамцаанийг жил бүр бор сөр оролд явуу. байхаар тогтсол нь. газар газрын хүүхэд багачуулын үсрхэд шөхөрлөл, ви кэг- дэлд чухаа үүрэгтэй алсад рих боловч ТЕРЕСД ПАВЕЛЧИК хөрлолийн наран дор зэр галтай амьдараа гэдэгт бид дэц, Нтгэж байна. «Найрамдал» тэмцээнд хэдийгээр олон узсүндэст- ший үр єид хурд хүчээ со- үнэн хэрагтээ вм био биетэйгээ уулзаж, та имлцавмс нохорлодог Тийм болохоор энэ цээлд: зөвхоп мохорлол л байдаг, Монголын болсон юм. ОӨпеөдөар олон Улсын пионерийн: «ИайрашдАл» жотхайд уулзаж байгаа ЗЛ- гэзро хүүхдүүд рэдүйд бидний энэ ажил үйлсийг залгамжлип найрамдал но» имаг| Ялаг нийт пионс юм тэм найрамдал 0) галтай сайхан амьдралтай /103ЕФ ШПУЛАК Чехословзкийц | бисийн үмир -- саортын холбоот л хороопы элаштан. ал бүр зохиогдил улг олон узсын хүүхдийн зө. той атлетикийн «айрам дал» тэмцээд пь -гар галрын хүүхлүүлийн рамдал нөхөрлөлийн то» уулзалт юм. Эйэ тэмцлалд мүцсон. бүх хүүхлүүд ч илт ад зорилготой. Тэр пь вих тайван юм р Даялдаахий зих имгалад 201111! ная 22512 ! пУүАь үүхэд бүр шгэжж баах Андын путагт алсавс ирлвэд Аз жаргалын луу Цэлмэг: нь тэнгэр мөнкод тайван Цэлтар мопгал: мн сайн бойла уу? улан улсын | пипно- рийл «Найрамдал» ла- гєрьт амарсан Оввдол- тийн илинер ийм нь гэн шүлэг бичсэнээ на дэд үзүүлсэй йилээ Монгол | орон чамд ямар сэтгэгдэл торүүлэв? гош түүнэж. асуухал! -- Май сайхай. Ялзпгуяа бидтий амарч байгаа «Най рамдал» лагсры яг үлтэрийн хот шат са магддаг | гюоно юм Опоц улсын хүүхдийн «Найрамдал» | дөрвөн төрөлтийн ХХУ(| там пэзид пролцсойо бил- най найзууд то МЛМ сэтгэгдэлтэЛ явпа. Одоо тэд «Майрамдал» лагерьт тухтай сайхан ямарч, байтга ЗУРАГ ДЭЭР: жа Гурпап найз -а Татлэанд өрөлц- тамирчид Улгай базтарын гудажтаар -- Хамгийн (38луу -- Окидын 60 тийн гүйлт, өндрийн харайлтад шинэ дээд амжилт тогтоосон ЗХУ-ын тамирчин Ирива Привалова, Зи К -- Серёжа Ковалёв 1,92 си дээгүүр харайсны дараа... 1:7:959:934 олдугаар Сма 10 даННГ сай 0 өглөө болов, Туг, ЛАйбаа, ура 47 ЮМ2 оо8Ын Улаанбаатар” Жотын цэнгэлдэх хүрдэлэр, бомбар барьсан той Гүү бүрээ, хүүхдүүд тасралтгүй цуд- ЭМ, ҮД ХЭДХӨ! мөчийн дараа эхлэх ГЯЧ (байгал олон улсынт Хүүхдийн хонгой атлетн йн дарвол төрөлтийн «Шайрамдал» ХХҮ! тэмцээний үзэгчид, хогжсоой. ДЭМЖ чид (бу. лээ. Улаалбай р хотын ойролцоох ТО ий “ла, гериудад 8М8РЧ байгаа хүүхдүүд Ч ЭМ тэмцээ нийг үлэхээр булэг, сл лаагаараа. Питайгал ппонерийн . УЛ!рдагчтай гаа иржээ Тэмцээнд ОйфЛЦох та мирчдыг олон Улсын шо исрийц «Найрашлал» ла горїас ирэхэд хүүхдүүд тол дэнгэлдэх!Күрээлэн гийн год ХаадГаН даср балр хөөртэй УАЖ, ши 1. и ГҮЙЛТ 10 цаг болло. Үзэгч чесну, Микайла, Канссели Пепк нар эхний гурван Ярыг зээлж, алт, мөлсө, ол медаль хүртэв ОНДГИЙН ХАРАЙЛТ Баяр хүргэе! Поз-лпав ля-см Поп-драв-ллоем Цэнгэлдэх хүрээлэн тэр алараа ингэж цуурай таш байлаа. Энэ бол 172 см дээгүүр харайж хоёр дахь шинэ дээд амжилтыг тогтоосой ЗХУ-ын тамиг чин. Ирпиа Приваловад балр хүргэж байгаа хэрэг билээ. Дорвош секцод ху таагдап болж байгаа тон плэнэж Ирина. Прпвалова хоёр дахь алтан мслелта айлаа. Хоёр дахь тєг ДЭЭД амжилт. Хоёр дахь алтаа шсдаль. Хичлээн их байр хоор вэ? Бид Ирина Привалопатай тэмээний дундуур уулзан: ярилц сан юм. Ирина 1981 оны 11 дүгээр сарын 22-ны одор ЗХУ-ын | спортын мастс ршиц болзол биелүүллээ. Эйэ баярт одри хай тэр ярьсан иь Одоогткэс їїхэо ту 10:хан олны хараа хамгийн ой- сарын омпох тор одор яа рын зай” 001 метрийн найд шинэ хүп мэндэл гүйлтїїйн” вхний. гараанд СЭМ. Этэ боло Валситилл гарах гэж байгаа дэрвэн гэдэто портэй охины дүү оХиц ТИЙШ ХАНДЖЭЭ» «Ац- этль бїїлзэ Охин дүүдээ хаар! Гараандан» гоол би ямар нэг юмалр балэг шүүгчийн иомдИ Зар охид: Оарихсаи гэм тун их х гарааны шугам(дээр ог с9! юм. Тэгээд л сор нөлээ. уралдаанд от: спортн Дохионы буу тасхийн тастсрын и дуугарч, Яг эма/шшритай зэ. Энэ (х Д тэрэгцэн шүүгчид сєкуп- Дээ барьсан бэлэг гол домарийнхзэ товчийг да. бгүүлл билээ. Ириїпа рап, дөрвэн охин ч ухас» "Ирээдүйд эмч болохо хү хийн “хурдаллаа. Үлэгч сэлтай гэнэ. Тэдшиїї олид ёлр бахадлын дуу лимпийг хотхонд байдаг пиопо йн бүрээ бонбафр ээ Ирина өглөө бүр рийн чимээ” тэмцээнд тогтмол 0 цагт босон 7 улам” хүч измэх шМг са- цаг 10: мицут хүртал нагдага: СекундийШ зүү СПэлттэл хиїйг гүйх хл инирэлгэнэ: охид ч ширэл: райдаг тшилзэ зэпа. | Бариайд орлоо. -- «Найрамдал» (аа Хамтийд апхиы “яяжтилт, герьт ч гэсэн би өглөл. 6 Нэгдүгээр гараайд гарсан. Чдгт босолс Сайгай. Тогт Румыний тамирчиа Нопа- шэг цагт босож, дас ческу Михайла 7,7 са. гал сургуулиа. “байнга сүлдийг амшилтаар олон Ххнйх її. амшилтын Цэл улсын хүүхлийн | хойгон ҮнлэС гэл 0и боддот гэл втлетицийн тэмцээний тэр өгүүлсэн юм. Охл дээд амжллтыг хамгаалж ДынН өпдрийн хара тын чадлаа. Хоёрд | гурав. тэмцээнд хоёр, гуравду- дөроп... арав: архан маг- гаар байрыг БНСРУ-ын дүгээр” гараанд гарсай тамирчин |Шелгил Га- охидын амигилт тодорлоо. Р"элз 165 см, ЭХУ-ыл Новачесгу Михайлыл тамирчин Дутасва Марга амнилтад БНКУын та- рита 188:08 ийт амшил- млрчицн Кайссёдд Пеил Тэр ззаллаэ. 5 хүрч дөртэй туалийн ХӨВГҮҮДНИН ГҮЙЛТ тэмцээний | 6тард (8М Өдрлйл: 13 цаг. Тов жалтыг хамгаалав цашгэлдэх хүрээлэнд үзэг чид ал, хэдийн сууллалА Арвал гураэдугаар г3: рзэлжээ. раалд гарсад (01:44! |Тэдоо хөвгүүдийн 00 уралдаан үзэгч 0лвм (350 метрийп їлтийп урал бахадлыг төрүүлдэ. ЭМЭ дашиг сэтгэл догдлон с гараанд ЭХУ-ын там цирхоцгооио чип Ирлид Приваяла Үү БННУ-ын тамирчин рүүлэг. Удсал Я ҮГҮЙ Рамиро Гопсалес орсал амжилт нь тодориж. 7.0 дөгчдоөсөө хол гүрүүлд сєк... Алга тэшилү- УР 3 7 сспундын амжилт Дасгалжуулагч бал2 Р үзүүллээ ша д Ийнхүү Моннд Талын | Цэнгэлдэх | хүрээлэнд зө хүрэн цугларсан хүүхэд багачууд баяр хөөр болон бамбар нүдэх: «Куба, К»у- ба», «Баяр хүргэс» гэж хашгирна Раялро “Хон- салес өнгөрсөн жил ЗХУ- ын пионбрийн «Артек» т болсон олон ул. бил хүүхлүйд хонгоц 8т- пАМН ГЗГЗЭБЕ БНАТГДЫ иАЙГТАЙ САР ОАН МАХ лєтикийн ХХУ тэмцээнд 500, 800 М.ИЙН ГҮЙЛТ оролцохдоо 60 шєтройн | Долдугаар сарын 17. зайд 7,3 секунлын амжил- Өглөөний (10 цаг. Тээ талр рекорд амжилт тог- пэйгэлдэх хүрозлайд олон тооц алтай медаль хүрт- улсын (хүүхдийн холгой жээ. атлстикийн дөрвоп төрөл -- Би өнгөрсөн ожи- тийн тэмцээн зүргэлжил- лийлхээ амигилтыг лээ. Охильт 500 метрийн ахиулж шинэ эмиидт тог- гараанд гарсан нийт та- тоосондоо | их баярлаж аишрчдаас ЭХУ-ын тамир- байга. чи "Ирииз | Привалора Орон орим хүүхэд бид- 1.18,7 секунлын тияжял- ний эв слэгдлийн (баяр таар тэргүүн байр элээ болсон «Пайрамдал» Удаахь байруудад мөр гэмтгэзиийг аминлттай ЗХУ-ын тамирчин Дунав-” сайн зохиом | байгуулсан ва Маргарита. БНКУлын монгол | вх, огч онартаа Лелис Бланиа пар 1 баярлалаа гэш тэр өгүүл» 1.18,4 секундын азжил сэч юш таар шалгарай. Ийнхүү Улсан ч үгүй мопголын мирчлл Б. Отгонбаяр До нөхрийнхөө амшил тыг даатан здилхан 7.0 сєкунДд хурдаллаа Ийихүү маш орсалдөон тэй болсон 80 мийц гүйл тийн. тачихтнд.. БНКУ-ын тамирчин Рамиро Гойса лес, БИМАУ-ын тамирчин Б. Отгоибалр пар тэртүүй байр эзэлж апаргын алтзи Т медаль опгэртээ сүүн Гурлидугаар. байралд ВНКУ-ын тамирчин. Ху лио Вилзрэал 7.1 секун дын амжилтаар: шалгар эээ ӨНДРИЙН ХАРАЙЛТ далиа Уг бүүвот Ма” та Стояп 21060 ГБНСРУ) Гордев. сек-ийн шалгарч алт, мөпгө, медаль хүртлээ. БӨМБӨГ ШИДЭЛТ уг дахь хүртлээ лийн 800 зетрийн маш өрсөлдөөнтэй бэллоо тэмцээил тамирчин Ройяупда косз 2,049 сек хурдалт, төрөлтийн циЙ шигээ дээл Хоёр гаар байрапд Иараба Ател 2.08.0 сек. ойлолтийн тамирчин. Ирт Приаалова пзэс гурав тэмцээ алтан мс- Хєвгүү- гүйлт БИКУ-ын Ниэ- тэмцээ- амжилтыг гурааду (БНБАУТ амжилтэлр хүрэл Бүхиий аихалрал хөв-| Дахиад 2 шинэ дээд ам гүүдийл өндрийн харайл: жилт Төв цэнгэлдэх хү тын нэг, хоёрду рээлэнгийн погжиь талбай рүү ханджээ Тэопд нохдээ дээр олон шинэ дээд ям. сөө. шалгарч сур- жилт. тогтоогдлоо. ЭХУ кап тампрчи ын тамирчий Малахоха ЗХУ-ын тампрчин Сертсй Ольга охидын бөмбөг шиг Кооллев 1.88 см дээгүүр, дллтийн тэмцээнд 80 м харайх захиалга өглөө 10 см холо шидэж (шилэ 2 болн ЗМмжилто тогтоов. Дараа “.Үазгайл лам гүмдбаян ганц” байранд ЭНЭ Овуяарг загай, даран, хүлээд. (БүмдУу)а/м 14 см. Ка Серека | харайлаа. Ам нилттай. болов, Баярхвөр ЁвКОй . Марта (БНУ пижигпэсэн алта ташилт. єм 10 см-ийн эмжид СерӨва улсынхаа дэр. ТВАР Шалгарав вон төрөлтийн аваргашлл Хөвгүүдийн бөмбөг ши- гаруулах тэмцээнд 1,88 далтийн тэмцэн (Оёц өр- смо дээгүүр харайж рг- солдоонтой боллоо. Өнгөр рд амжилт тогтоой олоц сон жил «Артен»-д болсон лсыл тэмцэлд оролцох тэмцэзнд 106 м б2 см ши байгаа юм. Зоргэлдэх рэш рекорд амжилт тот- хоёрдугаар секцэд Гумы- тоож байсан Рамиро Гоц ний Булан | Мариус 1,84 салес өөрийнхөө амжилтад смоо дээгүүр амжилттай хүрч чадсангүй. 07,904 см харайтаад 1.08 сы-г аа шиджээ. Харин БН хиалга өлгө. Сєрїкад ын тамирчин Папой силээн ширүүн өрсөлдөгч 100 м 82 см хол байгаа нь тодорхой болов шидэж тэргүүн байр хээл Амжилтаа ахпулах хэр, лээ. Дараагийн байралд тэй. Тэр 1,92 смт сах1 Бубын тамирчин Хулпо га өгөв. Үзэгчид “түүнд Вияарзал 09 м 76 си-ийн баяр хүргэж (алга шпкиг- амжилтаар шалгарав. нүүлж ташииа. Эхний хоёр. Хоёр өд ргэлжилсэн харайлт нь амжилтгүй «Найрамдал» тэмцээн, боллоо. Сүүлчийн хара Үзэгчид. тамир- шийдвэрлэх харайлт! 1 галдах хүрээлэнгээс гал давах ёстой. Ганцхэй тгүйхэл гарна. (Готч ийм зорилго оор тэд газар газрын хүүхдүү- тэр харайв. Ү ДАЙЛ Найрамдал нөхөрлө мэөрөо суудлаасаа гн их баяр эа4 зо гоов. цэлгэр талбайг эргэн эр- Ялалт, Серёжаг лас гэп харна. Тамирчид энэ муулагч багш нь тэврэн мцээнд 8 шинэ дээд Ам- авлаа. Нүднээс нь баярын жилт тоттоовоо. пуламс «цуваа (Ийнхүү | Баяр шаргал. эйх тайл ЗХУ-ын тамирчин СермжА ны тухай (цоглог сайхАл Ковалев метр 92 2М дуусад дуулсан хүүхдүүл өндөрт харайж дөрвөн ї9 одон улсын шонерайл родтийн тэмцээний (Шинэ Найрамдал» лагерьт бо- ДЭЭД АМЖИЛТ ТОГТООЛОО. дох тумцаайлй |ХаАЛТын Удаахь байруудад Буллх дашдлагаА галын наАдам- Мариус БийННАА даа яарлаа Мөнх-эрдэнэ. иар 184, 181 смчийц аш- 224 Манай -3 шилтавр шалгарав. .. т. ААДОРЖ даг тАЦГААВ -- Бөмбөг шидэлтийн кини шалгарсан Павса 7Культ, Рамире авс. Хулвэ Виларзал тэр. өвс -- Геймунда Ийпхоса, Изрзба Атсала, Столп Гордса нар күндэтгэлийн гавца -- Ольга Малахсаа, Ч. Октабрь, Марта нар бомбэөг шидэлтэд байр эзэлсэн юм 2 РЕДАКЦИД : “5:22/8 эгүгдгїн хонгєа 8т- дєрзөл “төрөлтийн «Най- рамдал» ХХУ! тээцсэнд оролцсол ёХ дүү орпуудын хүүхдийн ханлзлийн ажллтиуудыг «Пясисрийн үеси» со- янпы релатиид хүлээд авч уулзав. Уулзалтад БНБАУ ын «Сєптемб- рийчет соллцы хэлтсийн трклэгч Өа- чо Петиот, “ЭХУ-ын «Ппопсрскайл правда» солипы (хлттслйл зрїлэгт | Мєвеп Анатолий Амнатотыанич, ВНС ВУзын «Писиер»т сошты |арөнхий эрхлэгч Ла Чаа, БНАГУчлн «Трсм- мєль» (сонтпы амшлтан Махаза Яп. Хорст Глоккэ, БЦИПАУ-ын «чСалт Млалых» (сонины ажилтан Эдислав Тилмбылогскяй, БИНУАУага «Пайташ» сэтгүүлийн орлогч эрхлэгч Бсч Фе- 1ЕЛЛТЕ-Т0МБ БАЯР ХӨӨР... БОЛСОН. УУЛ 33,946 ШРММНЭ1НЭ 1231:311 ретп, ВБНСЧСУ уаад «Иамарот» сттгүүх яндп орлогч эрклэгч Домипина Маша чоса нар оролцов. Уулзалт (дзэр хүүхлийн | хэв. явзлийц тэгдсэн релзицлйд ёронхий эрхлэгч Ц.Дашдондов редаидийз авс ям тухай мэлбэлэл хїйж, вх дүү ор, ны сатгүүлчид өсвөр үслїїнхний бие блядрыг хөгтгүүлэх талаар сохиож байгаа аисл. ворпїн хэвлэлийн тураг Бага, цэлшид хүүхдийн хэвлэлүүдийн хамтын аншллагаат улам єртолгүүлэх болсыкийн талвар прилла. Уулзалт харїлцап туршлага солил- хилс холбогдолтой болой. ЗУГАГ ДЭЭР: Уулзалтад оролц, сош гадаадын сэтгүүлчид, МАПАЛ: СУРВАЛЖЛАГЧ 1 «ЗМРАМДАЛ: ХХ» илт. ТЭНДЭЭНИЙ АМЖИЛТУУД (Олои улсын хүүхдийп хөлгоц атлети нийл “үнс ХХУГ тэмцээнээс хийсэн сэрэл зургийн хурхалжиагатл БОХУБЭЛАЛЛӨЛлнй 60 шийн гүйлт 1, Припалора, Ирина ЗСОиХхУ 1,0 сєк 9, Норцчссну Михайла Румып тЛ 8. Нанссеслл Пеип Нуба 7,7 Өпдрийн харайлт 1. Привалова: Ирипа. ЗСБНХУ 172 см 2. Шеєпнил Габутгала. Румын 105 3. Дупасга Маргартта ЗСБИХУ 162 Бомбог шидэлт 1. Молохова Ольга ЗСБИХУ 8040 м 2. Ч. Овтлбрь Монгол чалА Э. Норокой Марта Улгар т2,40 500 ш.шйп гүйлт ЕЭ 1. Привалопа Ирила ЗСБНХУ 1.16,7 сєк 2. Дунасва Маргарита ЗСБНХУ 1Ал7:9 З. Ледис Бланко 1губа. (18, Нийлбэр дүн 1. Дунасва Маргарита дОБНХУ 477 опоа 2, Малохора Ольга Е(:1:115:5:4 472 опоо З. Привалопа Иркив ЗСпиХУ 465 олоо Холгүүд 60 шийп гүйлт 1, Рамиро Гопсалсс 1(уба Ч,0 2. Б. Отгопбалр Монгол Ч,0 8. Хулио Бипарэал Нуба үй! Өндрийн харайлт 1, Новалеп Сергей ЗСБИХУ, 192 сн 2. Булон Марнус Румын 184 8. Ц. Мопх-Эрдэпэ Мопгол 181 Бомбег шидэлт 1, Папой Жульт Улгар | 100,82 им 8, Рамнро Гопсалес Тєуба 07,94 3. Хулно Пнявгоал Нуба 95,76 500 мийп гүйлт 1, Реймупдо Ийохоса Куба 9,04.0 сєк 3. Иараба Ателла Румын 2.08.6 8, Стоти Гардев Болгар 21060 Нийлбэр дүй 1, Рамиро Гансолсс Нуба 454 олоо 2. Хулно Вияйрэал , Рей: 0 -- Эгзэгтэй м0ч. 8. Ребмундо Ипохоса Куба 447 28. Нуба 445 ош! 1272 17:55:24: үавлүй биэмд А8В44 өй4 Үел)) «вл. 60:4) ГРРРЭҮРЛЭЛЛЭСЛ? Уллалбаатар хотод Товиймгийн соёл урлагийл 10 хопог болж байна. САЙГ| ХУУРЧИД »- БӨЛООРОЙ! Морин хууухв | өгшлт дуурсал, топ путгийй маг- тайл охэллоэ... Яасан хөорхол юм жим. шүү. Би болох юмсан гэж Морин хуур сайхаа хрг- сайн хуурч хичээн суралгаж байна гэл. Баттаргал -Бич Ер, ны манай чуул- хүүхэд | сайп юмсан. гэш Малай морли 007 Б "гор, хараач ха гэсэн хэл х гын бүх шүү гэг үзэгчид прилца. хуурч болох ма. Уїйтсүү үзэгч олпы | прилцлаг. айр талархлыг хүлээд хуурын чуулгын замгийп Тап сайхан Нутгийнхаа Одлуу Х0 ал дууны Ддошийг нийс лэл хотлихондоо толилуу- лахаар ирсэн урал сай игчдийн. бүрэл дэхүүнд сурагчлын морил хуурыш чуулгинхал 0р- жээ. Апьпаслаг зиз хүүк- тастай. Дараа эхлэн горсап нил дүүлтай тоглолтынх нь дараа уулзаш | ярилцсал юм. -- Миний нэр Д. Бат Ирээдүй, Би Зуулиод,Х0- шимчин нь 0Д: Аатайбагана. Тэр одоо 7 жил сур гуульд орпо, Морип хуур хогтмоөр 4 настайгаасаа хигзлэлдэсэн. Өн- цэцэрлэгийн хоз дууны аварга болсон. Манай чуулгын бүрэллэ. хүүнд сурлага, сахилгаар тэргүүний. олон бий. гэж ярилаа. сурагч тын 10 жилийн хоёрду. Б. Батжаргал. Д. Ват- гаар сургуулийн 6-гийн Ираодүй та хоёрт болой ХАР БУР сурдаг” “Айм- СОЙХАЛ хуурдаж,. Улаан. тийнхаа (соёлын ордны баатар хотын мянга млї- хөртадэх “өсвөрийн морнш хан шишарүүдэд бая, жуурчдын дугуйланд орж суралцаад хоёр шил ша- хам болж байга. Энэ Хху- гацаад морин хуур хогж- тоор хопгєн алпууд Тог- лон сурлаа, Мапай морин хуурын чуулгинхал вїшм- тийлхаа ходолмерчдод соёлын орлыы ягүвигчин вх эгч нарын хамт зургаан вархлыг барыж байгаа тапай чуул- гынханд их баярлалаа. Уртын сайхан сэтгэл уярам аныг морил хуурынзаа эгшгээр Хуурс- гаж, үсэгч олны хайр 18- хүлээсэн | сайн хуурчид болоорой! ЗУРАГ ДЭЭР: дуулы удла тоглолт хийт СОнИр- Тов аймгийц соёдо урла. туулсан. Энэ удаа ШийС- гийн 10 хоногт оролцож ЗОЛ хотын шайз нартаа байгаа сурагчама морин янхны тоглолтоо хийж | ХУУРЫН чуулгындаа. байгаад их баяртай байна. т, ГАНДИ ЇЇ ШИ БНАГУ-ЫН ПИОНЕРҮҮД МЭНДЧИЛЖ Саязал шапай соналы реданцид БНАГУ-ын Папс- дорф хотод амарт байга» хан алүүдээн захидал яр- лээ. "Тэдгээр писнерүүд манай өсвөр үснїлхлгү мэндчилгээ дагшүүлж сайн сайхныг хүсчээ. Уг захил лыг бид орчуулан шийтлэп, Монтолын хайрт пмопе- рүүд вэ! Өсвөрийн. Тельманчуу- дип омлоос та бүхэлд чим зүрхний халуун шэтдчил- гэет дошпүүлые. Бид одоо. Папсдорф ЖЗотод байгаа чЇлсмсит Готтвальд»-ийй тэрэмжст пїонерийл тев дагсрыг амарч байга. БАЙНА Манал шил) лагерь нь бидний амралтыг (сойр золтой | єайхатобтгерсох бүх боломтоор хангагдсан юм. Үүлий дотрсос гадаа дын анонсрүүдийн (най. рамдлыт баяр хамгийн со- пярхолтой ажил болдог билээ. Бид та парыпл алил, амралтад чить баяр балс- галан, их амжилтыг хүсэн ерөөс! Энх талийн | єсциалпа. мын төлөө тлзасд бэлхэц! БЇЛГУягт ппоперүүл топгол орслд Секач 10 яас хүрсэн тэр хзвїр түүнийг пио- тєрт элсүүлжээ. Энз үед тэр инсэгч болохыг л м- роодет: оор юуны Ч ТУ- хай болдоггүй байв, Гэ- тэл томчуудаас хэн пэг нь түүнийг Громовтой уулз гэт зовлов. Удалгүй Севал Громовынд очиж хаалгыг пьо аяархан | тогшлоо Хаалга онгойж алдарт иисогч маань гарч ирээд -- Хананд хомх байгааг тарлхгүй байла уу! гэм асуухад -- Би анзалрсангүй Л дээ гэж Севач өөрийгөө зөвтгөөд, -- Надад тантай уул. зах их чухал хэрэг байна гэн. -- Тийм их чухал х3- рэгтэй юм бол яах вэ лээ орохоос гэлс Громов ёгүү- явэд ИноэмсэглэлэЭ. -- Намайг шисогч бо- лоход минь туслаач! гэм Севачийг хэлэхэд -- Чи имсэх хүчинд шууд л амчихдаг гэж бо- дол: байна уу? -- Би тайм ч аймхал биш л дээ 9 -- Бүрэп итгэж байна. Чамд юу гам зөвлөхөө мэ дэхгүй Л байна, Гэвч чи хаана амьдардаг вэ дээ! -- МелждиОРД,. -- Эндэ: тийм ч ОЛР- хопгүй л юм байна. Ч- шайг Нйм орой болтол гэртээ байхгүй байхад вэ- жийп. чинь сэтгэл зовж байгаа байх, Иймэж одоо зїлээд гэр лүүгээ утас- даж очих ги байгаагаА зэлчих. Дараа нь би чл. майг метро хүргий єг голэа. Тэд тролсїусанд Суу” хад Громов хоёр балет авч нэгийг нь Севад өгөл, -- Инсэгч болоход мн туслаач дээ. Нүүрийг чинь улдлйлгахгүй... гэж Секач дахин, дахин гуйж байлаа. Энз үед билет шалгагч зорчигчдын билетийг шал- гаж. явсаар тадэйд ойртов ирэв, Сєкач билетээ - вэхээр сечдөө трсоп довч хайцаас Ч єлсонгүй- Түүний халааснаас талх- ны зүртэс, хуучин | ҮЗЭГ, олс, товч зэрэг єсєп жо- рын зүйл гарсан боловч билет нь гарсаигүй. -- Би билетээ халтигх- сал бололтой гэж Сен спидран буптиана. Тэр тү- сзор эцэст нь изг юмм ол- агю. Тролейбуснаас буусан. хойно Громок. -- Майз минь чи та- гаад иад руу мїїм орой ирш байгаа юм 027 -- Би эрт ирж болох байсан. Гэвч танай бай- шинг эоидөө удаан орсон Минид бичсээр танай гудамжинд «лолоо» гэсэн номертой байшин ердөө байсангүй. Громот Сеша чийн гарт байгаа хосог хуудсыг авч үзвэл түүн доор 4 гэсэн тоог долоо- той их адилхан бичсэн байлаа. Тэгээд Громок -- Харандаагаа гаргаад миний утасны дугаарыг бичээд аш. Чамд харандаа байгаа юу? -- Байгаа байгаа гэг Севач холзэдо халаасаа тэмтэрч гарлаа. Чи. харандаатаа хийдэг тодорхой нэг гэ заргүй юм уу гэхэд Себал зөйхон мороо хавчлээ. -- Бүх юм. ойдгомл: той: Чамд инсэгч болоход өчүүхэн дордол зүйл саад болж байна год Громоп їлллээ. -5 їїймхэн үү? “Сем баярлав, Громсвын царай чоршилц болж. | хомсгоо зангидаад, -- Би чамаай тэммл цаад) брдеө хагас цаг болж байна. Тегэхдаэ Ч1- модс одортгомо дутагдал илрүүлээд багт 1! манаяд Ирэтдэ үүдилы хонхыг анлаараат гүй. Энэ бол чилал | нэй дахь дутагдал. Тролейбуч сайд бөрийлхөө (ислстийд таанз хийслээ. мартс СУУСЖЭЛТҮСМ67 равт маш | байлшшгайй дугаарыг замбараагүй ай таараагүй бичиж |авсаа явдал. Хамгайн сүүлзийж доров-дэх нь оллоо өөртөө харандаа байгаа эсэхэд яргэлзлж, байгаа 2) нь ч мэдэхгүй байна. Хвг рим, бодоо бодоод үз Л ЛВ, Ийм салап аадгай хүнд омтоц, итгэн: өгч болох уу! Ийм. хүн сйгоцыы набий дакы тєхє ийн гэрч дэн докк анзаарахгүй байх болно, Остал газор дах үед дугуйгаа буулгах хаа мартчлх Ч юм. уу» Энэ үсд Севач Доошоо хэс радд дуу шуугүй зогсож байлаа. -- Зэр хүү бж аамраа битгий) ушжууч лаад бай! гэж, Грамоп хїн рүүхэн хэлээд -- Бин чанд иЗг НХУЧ тайлш бгье. Чи єдбр бол- гоц Ядахдаа Ганц Ч гэсой оортсо байгаа ийм. өчүүс хэц дутагдлуудаа | басан түүлийгээ ялж бай. Ийш байлал ямар ч мэргэжлл залмшихэд змнь эрэг болпо. гэлээ. Орчуулсан т7 Д, САРАЛТУЙА . “ПИОНЕРИЙН 77 2 ЕЭ ХАДЛАН - 133 мхээсийн тЄВ Хоёоо, д“ СҮБЕА ХҮДРЫН нэг Їй мль-ын төв зөвлөлийн сонин | -:89 ДЭХ-2ЖИЛДЭЭ. Өө -- 7 84652 (1790) .-ф- ЭЛ: Арвин нх хадлан авах, тэжээл бэлтгэх явдал улс орныг хамарсан хүн бү- їрийн , зааяал оролцох ёстой хамгийн гол чухал БАЙГАЛИЙН ХАДЛАН . ёЖил байдаг. Үүний уч 1, САЯ ШАХАМ ЛОЙН рыг хүүхдүүд та нар сайн БАГСАРМАЛ ТЭЖЭЭЛ 70,7 МЯНГАН ТОНН ГАР ТЭЖЭЭЛ 39 МЯН-. данчин ГАН ТОНН... мэдэяс байгаа, «Хүүхэд бүхэн хад- болцгооё» гэсэн хөдөлгөөн өрнүүлье. Хадлан авах ялангуяа їтачирхан ургацтай газ- рын өвсийг хадахад хүүхдүүдийн хүч орол- цоо ихээхэн хэрэгтэй. Трактор, тармуур, морин хадуураар хадаж боло- хооргүй жалга, судаг, модны “чөлөөний өвсийг та иар гар. хадуураар хадаж, чадиа, Манай улсїн ерөнхий боловсролын юургуулийн 870 гаруй мянган сурагч бүр 15 кг хадлап бэлтгэвэл ? Говь-алтай - аймгийн сурагч Б.Хурцгэрэл зуны САЙН ҮЙЛС зисын танйн сыр г, аар » Я.Гсунглй БН ВАЦИЭНЧ ССүүсЖАЛЧЦЭН Уан үнын 21112 нцанидла үг гэй цал шиний шуллдэ 11:13) 60 нг гар тэжээл гай БЭЛТГЭХЭД ПВОНЕР СУРАГЧИД 9 ХИЙХ ВЭ? 5600 шахам тонн бол” но, Гар тэжээл нь Өвөл хаврын тарчиг цагт малд ялч дулаан өгдөг маш чухал тэжээл юм. Гар тз- жээл: хэрхэн бэлтгэх ту- хай зөвлөлгөөг шоёрду- таар шүүрнээс уншаа- рай Энэ чухал үйлсэд пиопер сурагч бүхэн 06- рийн тодорхой хувь нэм- рийг оруулах хэрэгтэй. Үүнд: -- Төрөл бүрийн шимт Ургамал цуглуулж ёр- Дийн буюу гэрийн нөх- цөлд гар тэжээл бэлтгэх, хадсап. өвсийг тарман цуглуулж бухал нуруу хийхэд туслана. - Хадланчин аав ээт, ах эгч нартаа ус, түлээ, халууи цай, хоо- лы нь дөхүүлж, бэлтгэл: өгч болно, ган. ЗУРАГ ДЭЭР: Мөн сумын со- Цаг агаарын мэдээг тогтмол сонсож, хадланч- дад мэдээлзхээс гадна холбогдолтой пом заавар зөвлөлгөө олж хадланч- дад уншиж өгч болно. -- Зав чөлөөгүй ажил- лаж байгаа хадланчдад нонцерт тоглож өгвөл тэд. та нарт их баярлана. - Норм төлөвлөгөө- гөө сайн биелүүлдэг тэр- гүүний хадланчдад пноне- рүүд хамт олноороо баяр хүргэж, тэднийг бүлэг салааны хүндэт пионер болгох, амжилтыг нь сурталчилсан зурагт хуу- дас, ханын соинп гаргая: болно. -- Сум бригадын төгд амарч байгаа хүүхдүүд тадланчдын захиалсан хэплэл, ар гэрийнхний нь захидлыг хүргэж өг! болно сонины зөвлөл хийж, С, Отгонбаатар, Д. Дорж нарү байна. гурван даага эдэлгээнд сур-|гар хадуураар өдөрт 45-- “эртэ: -браг «Үпнэн» сонины | Говь-- алтай аймаг дахь сур- 11(ВвгрЕДдагт 1 Шү Эл 82 508 48 нг өвс хадлан” бэлтгэн «Ундрал 9 ГДЛИЙН( 18 ХУг зтажилла ХИЛ Ь21041- (04331091 (3 Л: У| МАХНЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ҮНЭНЧ БАЙЖ ХОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛЬЯ! зиниинпнлинииэглиллжинананчхын | " вїйв ами Л : ШЇГЭДРЭЖБН. мхзэийн | Оо ОКТЯБРИЙН БАЯРЫГ ОНЦ “СУРЛАГА: ХӨДӨЛМӨРИЙН АМЖИЛТААР УГТСАН ХҮҮХДҮҮД 772 Архангай аймгийн Цэнхэр су- руссвий язын»э, «Дружба» сэд- Ж мын 8 жилийн сургуулийн орос вэзэр бяцхан ном 23 ширхгийг «5 хэлний дугуйлангийн сурагчид хийлээ, Энэ ажилд пионер Бат- хэ Гачууртын сангийн аж ахуйн 4 пиоперийн бүлгэмийн «Найрам- туул, Цагаанхүүхэн, Золзаяа нар 0 дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ан дал--дружба» цуглааныг Орос идэвхтэй оролцлоо. 7 гийн сурагч, таван онцын эзэн П. Цагаанбилэг онц сурлагаар, сургуулийн хөдөлмөрийн аварга хэлзэр: явууллаа. Энэ ажил су, рагчдын анхаарлыг ихэд татаж, тэдний орос дуулчүлэг, бүжиг сУ- Пионерийн ахлах удирдагч -хувьсгалып 68 жилийн ойг угт- Пионер П. Цагаанбилэгийг Мон голын Пионерийн Байгууллагын Тов Зөвлөлийн хүрэл медалнар ЗУРАГ ДЭЭР: эзэн» ппонер П. Цагаанбилэг. «Таван онцын С. БОДООШИЙНН авсан гэрэл Сэлэнгэ аймгийн сумын сургуульд сурлага, олоп нийтийн ажслаараа шалгарсан сурагч олон «Залгамж үе» аяны гараанд бус- дыгаа хошуучилж байгаа тэргүү- ний сурагчдын тухай гэрэл зургийн сурвалжлагыг дор нийтлэв. ЗУРАГ ДЭЭР: валжлагч дугуйлангийн ахлагч Д. Гавшгай сур- -- Сургуулийн ходол- рах идэнхийг ернүүлэв. «Песня первоклассипка» дууг дуулсан 6-гийн «Б» ангийн сурагч Л. Са рапгэрэл, «Маленькая |сестра» тоглоомыг тоглуулсан 7-гийн «А» ангийн сурагч Ц. Энхтуяа нар цуглаанд оролцогчдын талархлыг хүлээв. “Идэвхтэн бичигч Л. БУЛГАН. Баянхонгор аймгийн төвийн 10 шилийн нэгдүгээр сургуулийн 52- хиргаа, бүлгэмийн зөвлөл сурагч- дын дунд «Орос хэлний баяр» 30- хион явуулав Баярьшн үеэр тойрон бүлшг, зөвлөлтийн дуу дуулаачдын тэмцээн болж, Долгор багштай 5-ын «Бэ» ангийн хамт олон, б-гийн «Б»- ангийн «Ласточна» хамтлаг шалгарчээ. Уран уншигчаар 8-ын «Г» ангийн сурагч Нарап-амгалан. дуучнаар 6-гийп «А» аптийн СУ- рагч Ж.. Цэцгээ, 10-ын «Вэ ан- гийн сурагч Болормаа нар шалга- рап. Мөн «ЗХУ-ыг хэн сайп мэдэх сэ7» асуулт хариултын уралдаан явагдлаа. уСУТТоТ ийн ахлах У гэВгЬ Ж. ГАЛБАА. Говь-алтай аймгийн Халиун сУ- мын дунд сургуулийн захиргаа «Орос хэлний баяр»-ыг бүлгэмийн хэмжээнд зохион явууллаа. Ц Очир багштай 8-ын «Бэ» ангийн хамт олон «Найрамдал-Дру?кба» сэдэвт бүлгийн ажлыг орос хэл дээр зохион явуулсан нь багш су- рагчдын талархлыг хүлээлээ Сэдэвт ажилд сурагч Т. Саран- гэрэл, Ч. Болормаа Э. Нармандах, Д. Энхбаяр, П. Цэнд-Аюуш иар ндэвхтэй оролцлоо. Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Д. ЯНЖИНЛХАМ Дорнод аймгийн. Булган сумын 8 илийн сургуулийн 5-шт «5» аиги орос хэл дээр бүлгийн цуг- лааи явууллаа, Цуглаан дээр,Мон- гол-Зөвлөлтийн ган бат ппйрашд- лын тухай ярьж, өөрсдийн сур сац дуу шүлгээ дуулт, уншлаа. Цуглаалыг угтаж «Песпя юных пноперав», «Ленин всегда с то- бой» зэрэг 5 дуу, «Моя Отчиана» , «Велимий Ленин» зэрэг 4 шүлэг шинээр сурчээ. Мөп «Я изучаю Өвөрхангай аймгийн Бат-Өл- зийт сумын 8 жилийн сургуулийн хамт олон «Орос хэлний баяр»-аа тэмдэглэж олон төрлийн ажил зо- хинов. Орос дуу, шүлэг шн- нээр сурах ажилд 6б-гийн «Вэ ан- гийн сурагч Г. Ариунаа, Т-гийн «А» ангийн сурагч 0С. Гантогоо, 4-ийн «Б» ангийн сурагч М. То- гоохүү, 6-гийн «А» апгийн сурагч Болормаа пар амнясилттай оролцов. Т-гиийн «А» ангийн сурагч Д. БАТЦЭЦЭГ Өвөрхангай аймгийн Уянга су- мын 8 жилийн сургуулийн пнолер сурагчид орос дуу, шүлэг сурах, Зөвлөлтийн ппоперүүдтэй захид- лаар харилцах хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Мөн наймдугаар ангиудын хооронд орос хэлээр явуулсан ав- хаалж сэргэлэнчүүдийн. тоглолт сонирхолтой болж, ын «А» ан- - гийн сурагч Б. Дулмаа ахлагчтай «Спла» баг түрүүлэв. 8-ын «Б» ангийн сурагч Я. ОТГОНСҮРЭН Хэнтий аймгийн Баян-Адрага сумын 8 жилийп сургуулийн бүл- гэмийн зовлол апги бүлгүүдийн хооронд хапын сонни, зурагт хуу- дасны уралдаан зарланг дүгнэлээ. Эпэа аншлд 5-ын «А», Т7-гийн «Л» ангийн хамт олон түрүүлэв. Хүү- хэд бүр орос дуу 5, шүлэг 2-ыг сурч анги бүлгээрээ зөвлөлтийн пионерүүдэд захидал бичинс байна. Мөн «Найрамдал-В0» асуулт ха- рниултын уралдаанд (7-гийн чА» ангийн Майдэлгэр, Гантулга, Алтангэрэл, Ариунаа нар идэрхтэй оролцов: Т-гийн «А» ангийн сурагч Д. СҮХБААТАР Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хо- тын 10 жипийн сургуулийн сураг- чид зөвлөлтийн мэргэжилтэн багш Раїа Хамцтопна Санидоватай уул- залт хийв. Уулзалтын үеэр багш Рая Хамнтовиа сөвлөлтийн хүүх- дүүдийн үйл амьдралаас ярьяс орос хэл сурах талаар зөвлөлгөө өгөв. Н. ОЮУТ-ЭРДЭЛЭ мөрийн аварга (Зүүн га- раас) Ц. Сүглэгмаа, Б. Бат сүх нар. --17-21 улирал онц байгаа 5-ын 6-гийн «А» ангийн с Ц. Алтансаргай, Д. Атар- С. СОДНОМБАЛЖИР «ЗАЛГАМЖ ШИНЭ ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЯЛС Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын 8 шилийн сургуулийн пайм- дугаар ангийп сурагчид 7 хоног Богд сумын нутаг дахь «Орог» нуурт очиж өвс ачиж, бухалдаж, пнуруулдав. Энэ ажилд 8-ын «Б» ангийн су- рагч Батаа, Ц, Їанбат, Цогзол, Таня, 8-ын «А» ангийп сурагч Мандах, Зул, Цэнгэл, Ганаа парын бригад бусдаасаа сайн ажиллаж нэгдэлдээ 1190 тонн өвс хадлан бэлтгэлээ. В-ын «Б» ансїїн сурагч Ц. АДЬЯАСҮРЭН ҮЕ, ГАРААНД сан «Залгамж, үе» аянаа эрчнм« жүүлж, сурагчдын сурлага хүч мүүжлийн ажлыг улам чанаржуу" лан, сургуулийн аиги тапхимын ашиглалт, соёлжилт, тохижилтыг үлгэр жишээч болгохоор өөрийн аймгийн ерөнхий боловсролын бүх сургуулийг социалист уралдаанд уриалап үүрэг аваад ажилла» бай- на. Энэ хамт олон үүргийп хуга« цаандаа нэг ч хүүхдийг сургууль завсардуулахгүй, сурлагынхаа ам- жилт чанарыг аймаг, улсын дунд: жид. хүргэхийл төлөө: ажиллаж байна. ї Д. ТОГТОХДЭМБЭРЭЛ Сэлэнгэ ай: гийн Хопгор сумын Түүнчилэн. сурагчдын дотуур нарын авсап гэрэл зураг 8 иилийн сургуулийн багш сур- байрны соёлиилт, тохижилтыг / ган хүмүүжүүлэгчид, ажилчид, сайжруулан. аймгийн “тэргүүний. пионер сурагчдын хамт олон Ар- дын хувьсгалын МАХН-ын «Соёлч» дотуур байр 60 жилийн ой, шамдаж байна. ХҮШ их хурлыг угт- Багш Ш ,ПҮРЭВДОРЖ (53 124 5 1221ү24 ц х н болгохоор . лэ (УУУУУУУУУУУУУЛЛУР/УУЛУУУУУ8УУУУУУУУУРУУЛЛУУУУ ҮлЛУУУУЛЛГУУУУУУЛЛУУЛЛЛРУУЛЛУЛЛЛЛУЛЛЛУУЛЛЛЛЛУУЛУУУЛЛУУУУЛУУЛЛЛЛЛЛУЛЛУУЛУЛУУЛЛЛУЛУУУЛЛЛЛЛУУУЛЛЛЛУУЛЛУЛУУЛЛЛЛЛЛУУЛЛУУЛУУУУУ: ///7УУУУУУУУУУУЛ/Лл///УУЛ?ЛУУУУЛУ//ЛУУУ 57220289 7” сүйг Ова мг 4 Д.Олг хайа 11:31108цу ээ 9 г11121733111 : Зо 7 Охтасрийн социллист их хупьс- галын жилийн. ойн. босгоп “дээр манай нийслад хотод нэган шинэ цэцэрлэг ашиглалтад орлоо, Энэ цэцэрлэг бол Хүүхдийн толоо фондын хоронгоор баригдсан. 83 дахь цэцэрлэг юм... Цэцэрлэгийн. барилгыг хүлаан алах Ёслолын цуглааныг МХЗӨ- ийн Төн Хорооны нарийц бичгийн КТЯБРИПН БАЯРЫН ӨМНӨХӨН төлөө "ҮЭээгтэтэ- ХАЙР ХАЛАМЖ: ШИНЭ ЦЭЦЭРЛЭГ дарга Д. Дашдопдон инэал: үг хэлс- ний дараа Хүүхдийн төлөө фоп- дын Төв комиссын дарга, БНМАУ- ын төрийн шагналт, соёлын гавь- яат азүггалтэн А. И, Цэдаибал-Фт- латова үг хөллээ: Нөхөр А. И., Цэдэнбал-Филато- амжилтаар угтах хөдөлгөөн Өр” нүүлж байгаа үед, Октябрийн их хувьсгалын 63 шилийн ойн ёмио- хөн Хүүхдийн төлөө Фондын хо- рөнгөвр баригдсан 125 хүүхдийн ортой цэцэрлэг-яслийн шинэ ба- рилгыг ашиглалтїд өгч байгаа нь төлөө цаг ямагт маш их апхаарал халамж тавьдаг билээ. Энэ цөцэр- лэг ясли Нь орчин үеийн барилга, хот байгууламшийн хамгийн сүү- лийн үсийн ололтод түшиглэн ариун цэвэр,гоо зүйн бүхий л шаардлагын дагуу баригдаж хэ- рэгцаэтэй бүх зүйлээр бүрэн хан- гагдсан їом, Ойрыл үеД: хэд хэдэн “УУУУУЛЛУЛУУУУУУУ : 7”У2 ””””//7УУЛУУ”УУУУ/?/У”/УУ/УРУРУУРРРУУУЛЛ/У””ҮЛУУУЛУУУЛЛЛУУЛЛЛ”УУЛЛЛЛУУУЛУУРУЛЛЛУЛЛЛ”ЛУУЛЛЛУУУЛЛЛУЛЛУУУУУУЛЭ. ХҮҮХДИЙН | ! ! 2 ва хэлсэн үгэндээ, манай ард тү- билэг, дэмбэрэлтай сайхан үйл ЯВ- аймагт ийм цэцэрлэг ашиглалтад ШИМ ОЛ сэн чаглүны! фондын мац”Ардын хувьсгалын бо эс ын Эр ЛҮ цам, засгаас с- ОРох болно гэв. | ол р орлогч лийп ойг хөдөлмөр бүтээлийн их вөр үеийнхний сайн сайхны МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 2222 Р, 2292 “ЛУУУЛЛУУУ ЛЖ: тзвуйуйл Хагас 26 2272 Ти2ТУИУУУУУУЛУУУУУУЛУУУУУУУУЛУУУУУЛУЛЛУУУУРУУЛЛУЛЛУУУЛУУУУУЛУЛУУУЛРУУУУЛЛРУУУРУРУУУУУЛУРУУУУУЛРУРУУУЛУУЛРУРУУУЛУУУРУУРЛРРУРУЛРРҮЙЭ”, 707 МАНАЙ ТАНИЛЦУУЛГА | ШИНКЛЭХ, УХЛАН АЛЬЛРАЛ ( шишааЭ ЦОЛ «ШИШИЛЭХ УХАА. М)ЮДРАЛ» байгүүЛ Пионер сурагчдын уйших дур- тай хэвлэлийн нэг «Шинжлэх ухаан, амьдрал» сэтгүүлийн анх- ны дугаар хэвлагдсэний 415 її лийн ой болж байна. «Шинжлэх ухаан амьдрал» « сэтгүүл нь бай- галь, нийгмийн шинжлэх ухаан, техникийн ололтыг хялбар пийтлэг байдлаар нийт хөдөлмөрчид, хүү- хэд багачуудад сурталчилдаг юм. Нийслэлийн 62 дугаарсургуу х ргуулийг - » 2 Й Батсайхан, нөхөддөө байлга ХУРАЛНаГ 1) Бхлори ан БОДООШИНЙН Ес гэрэл зураг. 911111: 11111111 1112111 0 1 01111111 11112 9444) шинэ 11111 11115711: 11 11111111111411111111111111 АВЬЯАС “175 Хүүхдүүд та нар энэ сэтгүүлээс дэлхий дахины болон өөрийн Нийслэлийн 2 д | орны төрөл бүрийн шинжлэх 3 угаар сургуу- хэр 13 Ё 2 лийн 5-ын «Б» ангийн сурагч ухааны “шинэ ололт, амжилт, со ний сайхиаас уншиж өөрсдийнхөө хичээл сурлага, шинжлэх ухаан, техникийн сэтгэлгээгээ хөглсүүлэ- хэд ашигладаг. «Шинжлах ухаан, амьдрал» сэтгүүлд өсвөрийп ун- шигчдад зориулан «Үүнийг мэдэ- хэд илүүдэхгүй», «Оюун ухаанаа сорьцгоо хүүхдүүдээ!» «Хүүхдэд уншиж өгөх зүйл», «Та нарын мэдлэгийн санд» зэрэг тогтмол булан алшилладаг: Их зохиолч М: Горькийн «Миний их с Салтыков-ЇЦедриний « рхий мэргэн игараахай», Д. Нацагдор- жийн зохиол «Миний нутаг» шү-, лэг зэрэг зохиолууд анх энэ сэт- гүүлийн хуудсаар дамжин монго- лын уншигчдад хүрчээ. Мөн хүү- хэд багачуудын оюун ухааныг улам хөгигүүлэх «Сэтгэхүй хөг- зскөөх бодлогууд, таавар», «Хөг- жөөнт тоглоом», үгийрт сүлшээ тогтмол нийтлэгдэж байна. Манай сэтгүүлд математинийн олимпиа- дад зориулсан бодлого нийтлэгдэлс урац хатгамалч Д. Дашилм, 4 46 Нийслэлийн 14 дүгээр сургуу- лийн 4-ийн «А»- ангийн сурагч сургуулийн уран уншлагын авар- га Б. Сармандах. ууль», - ї ЮУУУУУИЛЛИУУЛИЕЛЖИРИННЛРУУУУУУУУУУУУЛУРРУРУУУУУУУУРРУРУУРУРУЛУУУУУРУУУУУРУУУ) ШИНЭ НОМЫН САН социалист гуриан зуун мянган помын их хувьсгалын 68 жилийн фондтой, Онтлбрийн чин цом сэлбэн засах зз- | | | | | | | | | | | | | | | 9250 хүний суу- рэг туслах тапхимууд түүнд олон сурагч идэвхтэй орол- ойн баярыг тохнолдуулан далтай орчин үеийн тоног үйлчлэх юм. Энэ бүхэн цож байна. Улаанбаатар хотын төв төхөөрөмжөөр хангагдсан манай ппиопер сурагчдад «Эх орноо хзн сайц мэдэх вэ», номын сангийн шинэ ба- уншлагын тайхимтай юм. чөлөөт цагаа зөв ашиг- «Эх орноороо тойрон аллцгавя» рнлгыг ашиглалтад өглөө. Хөгисмийн урлаг сур- лал дэлхийн утга зохнол,. 22 буланд мопгол орны байгалийн Энэ номын сангийн ба- талчлах танхим, гэрээр соёлын: гайхамшигтай та- гоо сайхан, түүний тогтоц, бүтэц, рилга 5894 ам дөрвөлжин ном олгох тасаг, гэрэл нилцах бас нэг сайхан бо- түүх дурсгалт газрып тухай 0- нирхолтой материал нийтлэгддаэг. Манай сэтгүүлийн «Бяцхан ов», «Зохион бүтээгч нарт» «Бодлого, таавар» булацгууд уншигч хүүх- дүүдийн сонирхолд нийддэг Нь лавтай. «Шинжлэх ухаан амьд рал» сэтгүүлийг жил тутам захиа- лац уншаад зогсохгүй өврийн бүтээлээ байнга нийтлүүлдэг су- рагч олоп бий. Эдний нэг нь Дор- ноговь аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн сурагч Б, Баярсайхан юм. Баярсайхан «Шинжлэх ухаа- ны хөглил», «Ац амьтан амгалан тайван байг,», «Говийн байгаль», «Тол түмний баясгалан» зэрэг зураг зурж «Шинжлэх ухаа - амьдрал» сэтгүүлийн 1979. опы пэрэмжит шагпал, диплом авсан юм. «Шинжлэх ухаан амьдрал» .ю сэтгүүлийн ажилт: Ч| | ! 11 Ї є1) метр ашигтай талбайтай зургаар ном хувилах, хуу- ломж өгч байна . | | | | | | | | | | 1 | ан Үү Ш, ЦАМБАЖАВ, || ЗУРАГ ДЭЭР: “Нопышц сашийн гадна байдал С .БОДООШИЙН авсан гэрэд зураг биир шшилваша шэхшилэиш) писРжлыА го1-1 үүц ааг П Ї Ч ЗЭ-ийн 60. “894 угцлийн яруу ”ойцуудыг | ї угтанс МОН ” Мөнлол, “МХЗЭ-ийн ! гарын зэрэмжит... М Зовлол,. Зовлолтийн стутын | ня хасэл шийдвэрлэлээ. ронхий боловсролын эзэмших сонирхол, вар, дадлыг тухай сурагчдын тийрүүлэх, Арван нэгэн сарын долоон “Арван нэгэ сарын долоон Ард түмний өлзийт өдөр Аварга гараараа түүхийг хөтөлсөн Ал жаргалын минь өрнөх баяр Хувьтай өдрийнхөө өрхийг татах Хурдан бууны амыг эргүүл Хөлөг онгоцны бяцхан зайд Хүн ард багтан суусан юм. Халигах Нева-гийн хар. долгио Хөлөг опгоцны өвчүү мөрлөж Бараан эрэг рүү түлхэн авчрахдаа Барлагууд адил дошгирон байсан юм Зовсон түмний зангирсан хорслоор Замаг нь сойгдсоц «АВРОР»-ын буу Хэдэн зууны шуурганд ганхсан Хааны цайзыг мэргэн оносон юм. Ильич багшийн заанс өгсөн Ирээдүйд хүрэх ганц замыг Өмхөрч ялзарсан энэ цайз Өдий болтол хааж байсан юм. Шимтэж хүссэн олны. нүдэнд, Шинэ эриний гэгээ татам Өндөр тэнгэрээс гуйгаад өгөөгүй Өгөөмөр үйэнг олж харсан юм. Арван нэгэн сарын долоон Ард түмний минь өлзийт өдөр Аварга гараараа түүхийг хөтөлсөл Аз жаргалын минь орпөх баяр, Умар зүгт ялсан үнэн Улаан тугийн гэгээ цацахад Зовлопцт монголоос анх харсан Зоригт хүн Сүхбаатар байсан юм Андуугүй үнэнийг сэтгэн: мэдээд Ард олиоон сэрэзэл: босгоод Аянга цахилах сэлмийн ирээр Ганга-хараихуйг зүсч гарсан юм Үйлс дэвжих сайн цагийн Үүд хаалга нээгдэх мөчөөс Үлэмжийн их Зөвлөлт орон “Үнэний гэрлээр дандаа “ЭЭ Бод Арван шин сАРНН ЗУЄЛНЙ түмний өлзийт о, “АНЫ дүүсээрээ зурцуаг, хїтөлсөн 5с,Жа жаргалын минь ДАВАН ЗРАГЧ / А-177589 д “ӨРӨӨ ХЭЛ-ЭРДМИЙН ТҮЛХҮҮР Нчш “ХУШ их хурал, МА ардын хувьсгал, МХ алдарт “ийн Топ Ардын боловсролын Яам, Төв Хороо, хҮЦЭСГЫЭ ПБаан: Топ шинжлэх ухаан, соёлын ордон, А. С., Пуш: кины пэрэмтит орос хөлций ипсти лаашбаатар: дахь салбар, “МРТУ-ын Хороо, орос хэлний багш “ марын монголын холбоо хамтрай -1980--1981 оны хичээлийн экилд ерөнхий болонсролын сургуулийн 1Ү--Х ангийд сурагчдын дунд орос хэлний зэлжит Ү| олимпиад сургуу. лийн сурагчдын орос -хэл судлан лдэйх оролд: логыг өршүүлэх, оров хэлээр ярих, бичих, ушших, сонсолс ойлгох чад: хөгжүүлэх, ЗХУ-ын мэдлэгийг гүна- монгол--золлолтийн ард түмний ган бат найрамдал нө- хорлол бүх талын хамтын ажилла- гааг бэхжүүлэх, сурагчдын интер- иацноналч хүмүүжлийг сайжруу- яах, мапай орны ерөнхий болопсро- - 3, С лын сургуульд, Орос хөл ваах дол- шилтат арга. барил, тэргүүн турш- лагшг багш нарын үйл алиллагаанд паптрүүлэх, орос хөлний хичэал, хичээлэас гадуурх. ажил, сонгоп суралцах хичээл, дугуйлангийн чанарыг дээшлүүлэх, орос хөл судлац. взэмшихийн улс төр, ин- териацпонал, пийгэм эдийн ааслг, практик ач холбогдлыг сурталчла- хад олимпиадын гол зорилго ор, шин, Олимпиадын анги бүлгийн болон хувийн. тэргүүний 1 дапааг 1980 оны 13 дугаар сарын уурандуглар долоо хоногт . сургууль дээр нь, аиги бүлгийн таргүүний П давааны шалгалтыг 1981 оны хойрдугаар сарын гуралдугаар долоо хоногт сургууль дээр ив, хувийн таргүүний ЇГ данааша шалгалтыг 1981 оны гуравдугаар. сарын хоёрдугаар долоо хоцогт аймгийн топ, хотод, анги бүлгийн тэргүүний ЇШ.дапааны шалгалтыг дөрөвдүгээр сарын нэгдүгээр долоо хоногт сур- гууль дээр ин хувийн таргүүпий 11 дапааг”1981 оны дөрөвдүгээр сарын хоёрдугаар долоо хоногт Улааибаатар хотод тус тус япуулиа. Олимпиадын бүлгийп тэргүүний ЖАГСААЛ аллиал барагшин талбайд Эцэг ургадаг їомуу гэтэл Цэгээн тагтаа нисэлг, Хүүхэд жагссан харагдлаа. Энэ тагтаа хүүхдийн сэтгэлээс Эв нэгдлийн цэнхэр тэнгэрт Эгэл олны итгэлийг дагуулна. Дэлхийн хөрсийг цэцгээр бүрхүүлж Дуу, баяр, эрх чөлөөг билэгдэнэ, Эпгүй сүрт талбай нэлэнхүйдээ 4 Энх тайвны дуунд уярч Хүүхдийн жагсаал баярып хогжим Хүмүүн төрөлхтөний дуртай «Энх тайван» гэсэп Эгэл энэ үгийн гүн утгыг илэрхийлж Эрх чөлөөний улаап тугтай хамт! байна. Ш. СҮХБААТАР, ” ОРОС, ХЭЛНИЙ |5у хийх вэ? 1 1 111111 1 її | бүх дайааны шалгалтыг бичгвэр авил, | ЦЄЛОР 1, П дапаанд 1У--Х ангийн бүх сурагч оролцоно, ТУ--ҮШ аигийн бүлгүүд, П, Ш дайаанд сэдвийн . Дагуу зохион бпчих асуултад хариулах, нөхцөг лийн дагуу харилцсан яриа бичих зэрэг даалгавар гүйцэтгэнэ. ЇХ--Х апгийп бүлгүүд, 1, 1 даваанд уйшсан буюу сонссон зүйлийг пайруулан бичих, асуул- тад хариулах, нөхцөлийн дагуу харилцсан яриа бичих аарэг даал- гаврыг гүйцэтгэца, 7 Хувийн тэргүүний П, Ш|| даваанд сэдвийн дагуу өгүүлэн ярих, өгөгд- соц нөхцөлийл дагуу багштай ха- рилцан ярилцах, богино хэмшээний огүүлэл,(тенст) уншаад утгыг ярих, багшийн асуултад хариулах, орос зоплолтийп зохлолчийц шүлэг урац унших, түүний утга сайааг тайлбарлап ярих зэрэг чадварыг шалгайа. Тусгай сургуулийн сурагчдад ондор шаардлагад. тавьл( шалга- руулиа, Олимпиадад амшилттай оролц- сон айги, бүлэг, дараах байр сурагч, багшийг эзлүүлж: шагнал Ци ташин цангаа улваалцайлтаглтатїгатла татаагүй нттттилтҮулл! БИ ЮУ ХИЙХ ВЭ? Эгчтэй хамт Түлээ хөрөөдөх гэхлээр Элхээ чи даарчихна Ор гэх юм Ахтай цуг Мужаан хийх гэхлээр Алив чи гараа цохино Боль гэх юм Эмэзэтэй хамт Цай чанах гэхлээр Эш хүү минь түлэгдчихнэ Цаашаа гэх юм Өвөө хоёулаа Ус авчрах уу гэхлээр Өндөөр болохоороо Тэгээрэй гэх юм. Зүү утас сүвлээд Үйл оёх гэхлээр Зүгээр бай чи Гараа хатгана гэх юм Ааваа тэгэхээр би С. ДАЯНДОРЖ. СУР АГЧИМН УЗГЭЭрР:-5 БАМБАРУУШ Миний хөөрхөн бамбарууш Мон ч хөөрхөн бамбаруушдаа Уулан гэрээ санаад Уур нь хүрдэг юм уу дав. Шү ша Зөрүүд ширүүн зантайч гэсэн Зөгийн баланд уярна даа. БУЛГИЙН ДЭРГЭД Эрвээхэй эрвээхэй Энэ олоп эрвээхэй Цэцгийн. шүүс амтлаад Цэлмэг тэнгэрээр нисч Булгийп дэргэд очно, Сэрүүн булгийн дэргэд Сэрүүцэж байгаа мэт. Дэпүүр шиг хоёр далавчаа Дэрвэн дэрвэн сууна. ЗУСЛАН Уул хад нь өндөр Ургамал ногоо нНь өнгөлөг Ус горхи нь тунгалаг, Миний зуслан " Манай зуслан Хөвч /0й нь униартаал 18: 581су 1 1! 1 үхбаатарын парэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв,” Хөхөө шувуу нь донгодсон Хүүхэд бидний дуртай Хөгжөөлтөй сайхан зуслан Миний зуслан Манай зуслан. Нийслэлийн 2 дугаар дунд сургуулийц Зын «Б» ангийй (вурагч Б. ТЭБЭЛВААТАН ! РТ 0:1501/2 12231 7701 оЛИмпиА 518675 111111 Урвэрдал бЛ1онод иги, бүлэг Нэгдүгээр байр--УИ, 1Х Ээ8 тус бүр | бүлэг, хичээл заадаг. 2, Хоёрдугаар байр--Мөн | Ци тус бүр 2 бүлэг, 8 заадаг багш Зи ““Гурашдугаар байр--Мөл айга тус бүр :й бүлэг, хичэвл заадаг | ШЭүВ, 27 агч, 1) : НӨГДНЭЭр байр--УЦ,ЇХ аигий! | с бүр 2 сурагч 1 “3 холудуунай байр--мөн ангийн тус бүр 3 сурагч : Т Түй эштєйр байр--мөйн ацгий бүр 4 сурагч Биот шоилыН эхний гурван байн ї эзэлсэн анги бүлэг, сурагч, ИлЭнг, диплом, үйз бүхий 51240118) Я 10 бүлэг, 20 сурагч, лээр | Ч баярын бичиг, дурс алж зү : Л : яс ура) ла. ВШ Хи АЛУНИЙ” ОЛНИПНАДАЛ 18 23 2 байр эзэлсэн сурагчдаас шлУИН “Б алоп улсын олимпиалад ОРО -й на. ЇЙ 1 бяр ! 17 Ороо хэлний У! олимпиадад бай : бэлтгэлс амжилттай оролцо агч иалж байна! нєр бугд Ндмисс ХУВЬСГАЛТ хэвлэлийн онд то Гэ лгоэда ЫГ сүл МАНАЙ СОНИНЫ 101 51:5:4К5):! Намын согч Т, Алгаа 1973 оноос «Пио- | дээд сургуулийн сон» | нерийц үнэн» сонины идэвхтэн | бичигч болсон бөгөөд энэ хуга- цаанд төв орон нутгийн хэвлэлд | 400 шахам мэдээ, сурвалжлага, | гэрэл зураг нийтлүүлж, «ГПионе- | рийн үнэн» сонины оны шагна-| лыг хоёр удаа авчээ. Т. Алгаа | төв, орон нутгийн хэвлэлүүдэд 60 гаруй гэрэл зураг, материал | нийтлүүлсэн амжилтаар Монго-. лын хувьсгалт хэвлэлийн 60 ис дийн ойг угтлаа. Х! Л. БАТСҮХИЙН авсан гэрэл. зураг. 0111131181111174111 12 1 11131 йл анүүр УНШИГЧДЫН АНХААРАЛД «Пионерийн үнэн» сонин г«Валгамжлагч», «4Пиопо : удирдагч» сэтгүүлийн 1981 од, хэвлэд захиалга явагдаж байнд, Хүүхдүүдээ! Сонни сэтгүүлийц | захиалганаас хоцрохгүйн 1 дуртай хэвлэлээ даруйхац хиалаарай! 1 эмт “4 орон БҮХНИЙ ПРОЛПЕТ ! Н ЇЦ мхЗэ-нИйЙ төв х їЙ мпь-Ын т || ОРОО 29 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ш НАЙРАМДАЛ--ДРУЖБА 1 1Т:АТТТ ГЕЛЧ ЗХУКН-ын Төв Хорооны Ардын Их Хурлын Төргүү» ерөнхий нарийн бичгийн дар. лэгчийн га, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- Цэдэнбал Дарга сарын хоринд Крымд уулз- БНа лаа. Энэ найрсаг уулзалт нь рийн монгол зөвлөлтийн түм- БНМАУ-ын ний үүрдий яВлн лийп Тэргүүлэгчдийн Леопид: Брежнев, МАХ Төв Хорооны хрөнхий на бичгийн дарга, ЗУРАГ ДЭЭР. Уулзалтынүед ХҮН БҮР БАГА БАЛЧ АЖ АХУЙЧ, АРВИЧ ХЯМ ЧИЙН ЭС ШИРХЭГ БҮ ХАМГААЛАГЧ нүдлэн ШҮТЭГЧ БАЙХ ЁСТОЙ. (МАХН-ын Төв Хорооноос дэвшүүлсэц лоозон) Лагерийн шилэ ээлж ир- зээ. Улаан туг хатгасан олон арван автобуснаас хүүхдүүд гүйлдэн гарч нов нцогоохой моддын дундаас цухуйх пио: нерийр лагерийн сонихон хийцтэй барилгуудыг сэтгэл хөдлөн харцгаана. Тэд энэ баярт өдрийг хичнээн хүлээв ээ Нэгэйт шинэ эөзэляс чрсэн болохоор нөгөө цэг эзэлж нь буциа. Эдэ бол пноцерийн лагерийг амьдрал билээ. Сай» хан амарч, Дотно. танилцсай хүүхдүүд хогжилтэй дуу дуу” лан. буцаж одохдоо идээшин дассангадїїхан. лагериа. эргэн харцгаа, 2 Шинэ””ээлжийн рорсдийн байрандаа чимээ- гүйхэн ивис орцгооно.. Тэгд юм бүхэн эмх цэгцтэй ажээ, Цэмбийтал зассан ор, цэвэр- хэн гүүр гарын алчуур, цон- хоц дээрх цэцэг, шицэхэн хүүхдүүд Өв зөвлөли "ҮЙЛ ХЭРГИЙН: ТӨЛӨ АРИ НАР НЭГДЭГТҮН!! , Д.СҮХВААТАРЫН Н (ийн сонин | | 18:53 (1791) ни 1 11) ы иг » дарга. Юмжаагийн нар наймдугаар Н тан бат цай- РААСАА ЭХЛЭН ТУЙЛЫН ГАЧ, СОЦИАЛИСТ ӨМ- РИЙГ АЛХАМ ТУТАМДАА ХӨДӨЛМӨРИЙГ БИШРЭН номтой Тавнур... Хамгийн год нь дэрэл дээр байгаа ил захидал. Тэр за- хидлыг түрүүчийг зэлшийн хүүхдүүд үлдээжээ, .«Найч минь чи манай байранд орж байна. Бүх эд хогшил нь бү- рэн бүтэн, Улам сайжруулж шилэ зүйл хийгээрэй, Сайхан амрахыг хүсье!» гэж тэр за- хидалд бичжээ, Ингэж л ши- из амрагчид ййгерийнхаа эд хогшлыг хайрлан хамгаал, эзний ёсоор хандах сайхан уламжлалын буухиаг хүлээн авдаг ажээ, Энэ тийм их хэцүү юү? Үгүй ээ. Огтхон ч.хэцүү биш, Чи өөрийнхөө лагерьтай то- ролх гэртээ байгаа шигээ харьцвал болох нь тэр, Мэ- дээл: чи гэрийнхээ цойхыг хагалш, шүүгээ сав, ширээ сандал дээгүүрээ гүйж, ха- даасаар зурж, дэрээрэв 80- долддоггүй шүү дээ. Зарны пнонерийн лагерьт хүүхдүүд ЭРЭМЖ/ рамдлын бас нэгэн яруу тод илрэл боллоо, бад нарын энэ чухал уулзал- тын "үр дүнд монголын өс: вөр үеийнхэн халуун баяр хүргэн: байна. ТАСС, МОНЦАМЭ-гийн теле гэрэл зураг. Л. И. Брежпев, Ю. Цэдэн- ПИОНЕРИЙН ЛАГЕРИА ХАЙРЛАЦГААЯ4Я! сайхан амарсны «дурсгал» болгон, барилгын хана, ши- рээн дээр хутгаар овог цэр, он, сар, өдрөө сийлсэн үзэгд- дэг. Энэ бүхэн дараагийн, ээлжинд амрахаар ирсэн! хүүхдүүдэд сайхан сэтгэгдол| төрүүлнэ гэл: үү? Үгүй За| Хүүхэд бүр цэвэрхэн шэВӨЫ) лагерьт амрахыг хүснэ шүү лагерь дээр: Ах да! Ппоперийн ла- герь яагаад хамгийн сайхан| байгальтай. цутагт, хамгийн/ тохилог байранд оршдог юм бэ?7е гээн блцхай хүү асууж билээ: -- Яагаад гэвэл нам пасаг маань та бүхнийг арүүл чий- рэг бие бялдартай, цэвэр, ариун ёс суртахуунтай, өх орны үнэнч иргэд болон бЧ391) сэй гэж хүсдэг учир ийм сай- хшг орчинг оспорийн иргэдс| дээ зориулдаг гэм! би түүнд хариулсан. том, Уүгнийг би бүх улаан бүчтэн Хүүхдүүлг| дээ хэлэх байна, Та нар энэ. их хайр халамшийн ачийг сайн гүйлс бүтээн хариулах, хэрэгтэй. Энэ бол пиоперийн лагериа хайрлахаас эхэлнэ. | Хүүхдүүд ээ! лагерна хайрлацгаал! дээ. Саяхан нэгэн ДЭЭЭ) иш-223 2 Пиоперийт” Нийслэлийн 48 дугаар сургуулийн 10-ын «А» ан- гийн Х. Чямздхорлоо дарга- тай ХЗЭ-ийн үүр, улсын тэр- гүүний үүр болсон амжил- таар МХЗЭ-ийн 61 жилийн ойг угтлаа. Үүрийн нарийн бичгийн дарга Х. Чимэдхор- лооө Бүх Холбоотын «Ор. лёнок» лагерьт амарч БХЛК ЗЭ болон Лениний нэрэмжит БХПБ-ын баялаг туршлагаас их зүйлийг сурч иржээ. Эна тухайгаа Х. Чимэдхорлоо ярнхдаа «Орлёнон» гэдэг энэ нэрийг миний үеийнхэн ай:- дахгүй байх. Учир нь энд амжилттай сайцп суралцсан, эвлэл пионерийн ажилд идэвхтэй оролцдог идэвхт, нүүд сбөвлөлт орны өнцөг бү- рээс мөн социалист орцоос ирж тавтай сайхан амрахын зэрэгцээ Лениний номсомол, зөвлөлтийн пионерийн бай- гууллагын үлэмж баян турш- лагатай танилцдаг юм байна. Миний хувьд хамт олныхоо итгэл зүтгэл, эвлэлийн хайр эвээлээр энэз санхан лагерьт амраад ирлээ. Манай үүр 34 гишүүнтэй, Бид наймдугаар ангид суралцаж байхдаа хо- тын тэргүүний ХЗЭ-ийн үүр болохоор авсан үүргээ ам- жилттай биелүүлж (100 ху- вийН сурлагын амжилттай 85 хувийн чанартай суралц- сан юм, Өнгөрсөн хичээлийн : “түү | НАЙМДУГААР ТАСГИЙНХАН Сооомагоээи эээ 8-2 шлєєс Кэнтий аймгийн пионерийн «Онон» адагерьт очиход эна асгийн өхидын тухай хүүх- /ДҮҮД бахархав ярын байсан юм. ог Бид лагериа хайрлаж, ! ЗУРАГ ДЭЭР: г-- Тарьсан цэцгээ арчил- рал “тасаг маань улам нав- )/хаажина, Сурагч 0, Отгон- - МХЗЭ-ийн 81 жилийн ойд УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ ҮҮР жилд 84-үүлээ сайт, опц су- ралцаж сурлагын чанарын амжилтаа ахнуллаа. Бид эгэ хоёр жилийн хугацаанд үү- рийн дотоод ажлад сайнс руулж, товчооны гишүүн бүр тодорхой ажил хариуцаж түүч ний биелэлтийг бүх гишүү- дийн хуралд илтгэдэг боллоо, Мөл гишүүн бүр даалгавар авч түүнийгээ цаг хугацаанд нь биелүүлдэг сайхаг заншил тогтлоо. Манай үүрийн -гї- шүүд өөрийн сургуулийн 3- ын «А», 4-ийн «Г» ангийн баатарчууд, пионерүүдийг шефлэн авч тэднийг хоцрог- содгүй хамт олон болоход її. тусалж байна. Энэ жил МХ ЗЭ-ийн ХУШ их хурал, ЗСБН ХУ байгуулагдсаны 60 ши, лийн ой угтсан «Гавшгай хө- дөлмөр, онц сурлага, урлаг, спортын- дээд амжилтын тө- дөө» өндөр бүтээлийн социл- аист уралдаанд гишүүн бү- рээ амжилттай оролцуулг, «Орлбиок» лагерьт байхдаа сурсан номсомолын туршлї- гыг үүрийн ажилдаа бүтээл- чаэр хэрэгжүүлна гэж бодож байна. Мапай үүрийн 34 гн- шүүд мөн л ийм бодол сэт- гэгдэлтэй байгаа гэдэгт би итгэас байна гэж ярьсап юм, Н, ДАРИЙМАА 11111111 11111111) үргэлн: цэвэрхэн байгаасай гэж хүсдэг. Тэгээд ч тасгаа цэвэрхэн, эмх цэгцтэй байл- гахыг хичээдэг гэж Дориод аймгийн 8 жилийн гуравду- гаар сургуулийн 6-гийн «Б», ангийп сурагч О. Отгонбаяр ярьсан юм. баяр, Ш. Нарантуйд нар Т. ДАВААДОРЖ тэрэн эд БЭЛХЭН БАЙГТУН! Л 11 ГӨВИЙН ПИОНЕРҮҮД АМРАЛТААРАА (Гарэл зүргийн Сурвалжлага) Омпогонь аймгийн Сэв?ай су- амарч тын дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Р, Батбалр одор бүр 700 иг авс хадаж хадланч ах эгч нармахаа ажилд тусалж байна. Мөй сумын лунд сургуулийн З:ын аБэ- ангийн сурагч В, Цогт Сайпшанд бригадын тэ- мазазчин айв Ш. Банхүүгийнд одорт 200:а0Д тэмээ усалж, хариулж байна, Ноёп сумын найман жидийн ДУНД сургуулийн 8-ын «ГБе ан- тийн сурагч Д. Ногоонцэцэг зуны амралтаараа 200 гаруй хонь, хурга хяргаж, 1500 кг олс хадаж, заодой 1200 ширхэ- гийг хийж, «Иршэге гэдэг газар тавтай сайхан асусан: байна. Т, АЛГААГИЙН ” айсан їэрэл сураг »-- Хүүхдүүд зэ| Маргааш Хуапгапы торсон өдөр, Гагэх- лээр бүгдээрээ. хичээлдээ. онц Дү авч цайзынхаа төрсөн өдөрт бэлэг барьл гэж Тогтох хүүг хэлэхэд апгийихан нь тэгье, гэнс иэгэп дуугаар 301- шөөрөр, Ингэн: Тогтохьыш са- ницачилгаар ангидаа пайз нөх- дийнхөө төрсөн өдрийг тэм: ДЭГЛЭДЭГ Сайхай 30ШШИЛ ТОГТ- лоо,-- "Тогтох ер нь Санаачилга- тай, нөхөддөө туслах гэш цаг үргалнс бодож явдаг сайн хүү- ХЭД гэнс багш пар иь Онвхар- хаи өгүүлсэн "ом, Би Ү, Тог тохтой уулзалс ярилцлаа. Манай ангийнхан: сур- гууль. бүлгэмээс зохиол бай гаа ажил болгонд дуртай оролцдог, Манай «сургууль орчимхоо газрыг зүлэгжгүүлж, Хөдөлмөрийн улирал--82 ХУРДАН 0,4 га газарт томс, хүнсний ногоо тариалсан. Үүнийг арг чилж ургуулах нь бидний үүрэг. Бид сайн ургуулж намар их ургац авиа, Хавар үр суулгалцаад хөдөө гэртээ амрахаар явсац нөхөд маань намар ирээд яасан их баярлах бол. Бас 1000 ширхэг Ча- царганы бут суулгасан, Бут бүрийн: мөчир болгоныг цүд- лан хамгаалас, “тордож -ур- туулна. Тэгээд исгэлэц сайхан амттай Чацаргана ишимсээр найз пөхдоө дайлиа. Намар хурдан болоосой гэж сэтгэл догдлон өгүүлсэц юм. Тог- тох шиг-тарьсан ногоо, ур: гуулсан тимсээ хураах гэл яарч байгаа “хүүхэд манай хот хөдөөгийн |сургуулиу- Дад олоц ,байгаа: Тогтохын хүсэл модхөн биелниэ, БЯЦХАН. ХОНЬЧИН Хопин сүргийн-эзэн ий- ранд борлосон шиигхэн бор хүүг Хөвсгөл аймгийн Тосон- цэнгэл сумын дунд сургуу- лийн гуравдугаар ангийн су- рагч -Н. Батэрдэнэ гэдэг. Түүнтэй зуны амралтаа хэр- хэц өнгөрөөж байгаа тухай ярилцвал: -- Би зуны амралт эхлэн- гүүт хөдөө гарч хонь хариу- лаг хөгжилтэй сайхан амарч ЖАРГАЛТ ХААНЫ ХҮҮХДҮҮД : билэг, А. ангийн бог малаас 1636 л сүү сааж нэг- дэлдэз тушаасан юм. 4:ийн «А» ангийн сурагч Б.Ням- сурагч байна. Ус, бэлчзэрийг нь Т0- хнруулбал мад сайн таргал- даг гэж аав маань үргэлаг зөвлөдөг юм. Аадыихаа Зов- лөлгөөний дагуу хонно өдөрт тусгай” хуваарьтай бэлчээрт хариулж, усалдаг. Хонины бэлчээрт явахдаа байгалийн влдэв сонин үзэгдлийг аниг- лаж зураг зурах их дуртай- Мон таван шуудай агь түүж гар тэжээл бэлтгэсэн. Одоо с ги? Энэ ажилд үнээ, Энхцэцэг, Г. Ганцэцэг, гурандугаар Тө- ЗУРАГ ДЭЭР: Балтөлгий аймгийн Сагсай сумын 8 н- лийн сургуулийн 6-гийц «Аж ангийн сурагч, онц сурлага- тан Ү. Тогтох, Манай сурвалжлагч Я, СУМЬЯА хамт Хо гэн удахгүй аавтайгаа ино аваад оторт гарна ярилаа. ..Ингэж манай орцы пио- нєр сурагчид хөдөлмөрийн тавдугаар улирлаараа малчин аав, ээждээ тусалж хонь Ха- ринулап, цагаан идээ боловс- руулис тэр ч байтугай зарим нь тууврын замд отрын бэл- чээрт -эрдэнэт сүргэз хв- ринулж ялна. Б. БАТ-ЭРДЭНЭ мөрсүх, Цэрэндолгор, 2 дугаар ан- Хэнтий аймгийн. Жаргалтхаан 2 бИсу Ш сумын 8 жилийн сургуулийг» бага. гийн сурагч 1, Бямбатуяа. « ангийн сурагчид мал “аж ахуйн Бадамханд нар 92,7-4142. литр, бригадын дэргэд хөдөлмөрийн түр Сүү Саалс нөхдийгөө -3 чил бригад байгуулан ажиллаж байна. 484. Мөн тус сургуулийн” «Зал» Сурагчид 15 хоногийн хугацаанд гүдмилагч» хөдөлмөр зусланд, | амарч, ажиллаж байгаа сурагчид гүү сааж, тэжээлийн таримал ургамлыг арчилан хамгаалж байна. Сурагч Б. НАРАНМАНДАХ УЛААН ХАВЦАЛЫН ЗУСЛАН Сүхбаатар аймгийн Асгаг сумын. 8. жилийн сургуулийн хамт-олон -Улаан хавцал гэ- Дэг газар ппонер: сурагчдын «Улаан бүч» хөдөлмөр: ам- ралтын зуслан байгуулж ажилласнаас хойш «гурван жил зөгтөрлөө, Зуслангийн нэг ээлжинд нэг багш, 14 су- рагч, гарч 3000 л сүү сааж, сургуулийн ДОтТУУр байр- ны сурагчдын хоолны хэрэгцээнд нийлүүлэх цагаан идээ бэлтгэх, шимт тэжээл түүлс даршлах ажлыг хийдэг юм. Энэ яд хоёр зэлисээр амарсан сурагчид нийт 6000 литр сүү саан, 120 гаруй, кг цагаан идээ боловсруулжээ. Эдгээр ээлжинд амарсан су- БАРИЛГАЧИН ПИОНЕРҮҮД Өдөр хоногоор барилгын талбайгаас сийд хөгжөөнт дуу, тєхинцийн. нүргээнт тэн хослоп сонсогдолс нэгэц одор эхлэн өндөрсөх х үмүүг машин чимэа- ажлын | Б.Баярсайханы бригадыг хүүхдүүд Ч томчуудаас хоц | рохгүй байж төлөвлөгөөгөө ! давуулан биелүүлэхийн тулд эртлэн. цугларч ажилдаа ор соц байлаа. Тэд зуны амралт энэ- барилга. дээр юм. Энэ ху- эхлэнгүүт Иришж ажилласан | гацаанд хүүхдүүд 3 метр 30 см-ийн гүнтэй, 15 метр ург тий халаалтыг суваг малташ 15 машин. тоосго буулгаж, 6000 ширхэг тоосго поож өр- логт бэлтгэв. Мон байна ачийг буулган. 1,5 м3 хамидатай нүх ухан,бетаи цутгал! дотор лосныг нь харахад мэргэж- лийн хүмүүс хийсэп гэлтэй аятайхан” цэвэрхэц болжээ. Барилгын даамал Т. 27Намс- ран: -- Сурагчдын хөдөлмөт риїик бригадад 10: хүрэхгүй хүүхэд ажилладаг боловч хийж гүйцэтгэсэн. ажил нь тэднээс даваад байна. Хүүх- Дүүд маань ажлаа нарийн хунаарилж өдөр өдрөөр дүг- цэнс байр зэлүүлэц амжшллад гаас төдий хөдөлмөрийн бү- таэмїн гондөр байна. Манай бүх хүүхдүүд ажилсаг ан- хайлжтай болопч одоогийн байдлаар сурагч О. Гинхулг, Д. Эрдэпэбилэг, 8, Нлмданаа, 3Н. Раболот, 1Ш. Муратхаан нар ура даанд турүүлас ян на. Сурагчдын лбтєрТартсл тайраийгг олон наг хаух-иа рагчид ЗСБНХУ байгуулагд: саны 60, МХЗЭ-ийн-81 ши- лийн ой угтсан өндөр бүтэ” лийн 7, 14 хоногийн нэрэм- шит ажилд өрцүүлж аяшллас- наас амжилтанд хүрч аварга саалЬчнаар тавдугаар ангийн сурагч Ц. Алтансувд, Ч. Энх- цэцэг цар шалгарсан байна: Б.БАТБАЯР-. дээр ажиллаж байгаа хүүхэд ч бий, тэд мэргэжлийн барил” гачдаас их зүйлийг сурч на гэж ярилаа. | -- Би сүүлийн гурван ашл амралтаараа барилга дээр ажиллаж байна. Энэ хуга? цаанд барилгад шаардлага” тай бүх материал, түүнї орцын байдал, ханын өрлай! хийх, хаалга, цойх суулгах | шавар, зуурмаг зуурч аг “нардах зэрэг ажлыг ХИ сурлаа. Өөрийн барилцсайт барилгыг харахад барилгач ны мэргажлийг бахархах С9177 гэл төрдөг юм гай З28 О. Га ихуяг ярив, : Эдгээр ашилсаг хүүхлтүй” бол Налайх хотын (бат сургуулийн Т-гий ! гийн сурагчид юм. 1 Ён 1 Ингэж хүүхдүүдийн хөдөл, баригдсан За хотын 22 мөр оролцож барилга. Налайх ткёргалтай шинэ үрсийн лэх х ордог болох ажээ.. Багш Ш. НҮР ТАМИР Архалгай аймгийн Батцэн- тэл сумын Баян-уул бригадын 1 дутагт байгаа «Тамир» оуслан жил тутам бэхи, тохижилс - “байца. Зорхон энэ оц л гэхэд сурагчдыг тохилог сайхан ам- 2-2 раан, орЛыг 929,6 мянга төгрөг зарцуулах юм. Хүүх- дийн байр сууц тун тохилог, цэвэр, цэмцгэр. Халуун ус, зочид хүлээн авах байр, соёл хүмүүжил, пионерийп тац- 5 хим, номыц єёан, хоолны Га- аар гаэд шинэ сайхан байр тохооромж: олонтой юм, Бид зуслайгийц захирал М.. Рад- таарагчаатай уулзан: лрилц- лаа. -- Манай «Тамир» зус- ланд эпэ жил зургаай зэл- ээр 1200 гаруй хүүхэд 13 амарч, гуч гаруй багш, улдир- “дагч ажиллаж байна. Манай зуслан доч гаруй ажилтан. ажилчидтай, Ардын их хур ЗУСЛАН лын зэллаїт чуулганыг угтаж ор хоногийн төлөвлөгөөгөө 100,9 хувь биелүүлэх үүрэг аваад ашиллаас байна. Зус- лан маань туслах анс ахуйтлї болн: байгаа юм. Одоо дочоод үнээ маллат, хэрэгцээт сүү- шийхээ 80 хувийг хангадаг боллоо. Бас гахай, хоньтой болио. Сурагчдын хичээлээр олис авсан мэдлэг, дадлага, авьласыг улам .хогжүүлиг, зрүүл мэндийг нь бэхиүүлэ- хэд бид гол анхаарлаа. хан- дуулдаг, «Пионерийн ажилд үйлсийн гараа» содэвт ажил ЯРагдам, бүлгэм дугуйлан хичээлдэлц биеийн тамир, спортын тэмцээ аохлогдол байна, Бас оспорийн сэргий- лэгч, ппонерийн ба улаац загалмайн эргүүл тогоон, цэнхэрэргүүл зэрэг сайн ДУ" рын байгууллагууд үлгэр ши- шээч ашиллаж байна гэл за- хирал ярилаа, Бид бас амарч буй хүүх- ТАВ (Сурпалтлага) дүүдтэй уулзаж, сэтгэгдлийг нь сонслоо. Эхний тавил маань Цэцэрлэг хотыьш 10 жилийн. дунд . сургуулийн хоёрдугаар ацгийг сурагч Н, Цэрэндүр юм: -- Би зусланд анх удаа амарч байна. Олон шинэ най- зуудтай боллоо. «Найрамдлын вальс», «Эрдмийн тула», «Найрамдал вуслан» гэдэг дуу,«Эрвээхэй» «Галууцууд», зэрэг бүжиг, бусад олон шү- лэг, тоглоом сурлаа. Би «Найрамдал» бүлгийн гурав- дугаар салааны даргаар сон: гогдон ашиллал байна. бус- лпигтийн: уралдааны болзлыг биелүүлж, соёлч хамт олоп болсон. Би зусланд амар- сишмхаа дараа хөдөө гарч овөөгийндөө очно. Зуны даал- гавраа. биелүүлнэ. Хонь саашг сурна, Намар сургууль- ТАЙ. АМАРЧ даа өөрийн тарьсан цэцгийг аваачиж, Огино “тэж сурагч Цэрэндүр яЯрни, -- Бид маш сайхан амарч байна. Ширээний ба агаарын тєинис шатар, даам, цага- риг, гар ба сагсан бөмбөг гээд торол бүрийн тоглоом бий. Бас уралдана, гүйнэ харайпа. Эмчийн заавраар иар, ус. агаараар биеэ чий- рэглгүүлдэг гэж: мөп сургуу- лийн онц сурлагатан Булгай- тамирыг ярихад, -- Бид сонин, сэтгүүл, цом, зохиол байнга уншдаг. Хоол амт чанар сайтай. Бү- лэг бүр «Цэцгийнэ дэлбээ» копцерт тоглодог. Бїс нино гарна. Ахмад хүмүүстэй уус валт хийх, оглөөлөг ӨДӨрлөг зохиох, дуут шагсаалын ҮзЗ- лаг явуулахад бүгдээрээ идэвхтэй Оролцдат гаж Их тамир сумын 8 шилийн сур- туулийн оцц Сурлагахан - Байгалмаа. яридал, 2 БАЙНА Улаан бүчтэй, жаал хүүтэн уулзсан саргэлэп мас чь төвийн 10 эинлийн сург - лийн онц сурлагатап С.Н. » мандах байв. -- Бид саяхан -«Жисст манхайц», «Хэцүүгийн дагал», «Улаап чулуут» «Мөйпгот цо- хио», «Тоомын таг», «Агуйт» зарэг үзэсгэлэлт газраар Як янз бүрийн цуглуулга хийсэн, Ингэж лвахдаа гоньд, жуу- цай түүж тогооч ах эгч нар- таа өгсөн гэж хүү ёгүүлэг. Биднийг зуслангаас гара- хад шинэс модны үнэр хан- халсан Өйн 8ахаар хэзрийн цэцэгс ярайж, эрвээхэйтэй хөөцөлдсөн шжаллууд хоөг- жилдсөөр байгаа харагдага. Өнэ бол нам төрийгхөө хайр ивээлд өрүүл чийрэг, эрдэм хомтой өсөн торниж байгаа өсвөр үеийнхний жагрхлант ДУу хоолой, баяр баясгалан мөн байлаа. Д. ГҮРРАГЧЛА Н.НАСАН-ОЧИР 1 шиш ШИНИ 101 00101011 11010011 00001011 11001001 П11П1П1100 Вялчаавий 21 Бэлчээр, тэжээлийн тухай товч ухагдахуун. Тухайн ну тагт ургал: тэндхийн ургам лын гөмрөгийг бүрдүүлж буй бүх ургамлыг бэлчээрийн, үүнээс мал нддэгийг иь та- эээлийнх гэн: үздэг учраас хадлап бордоо, таримал өпс, бэлчээр, дарш, “багсармал болоод холимог тэнсзэлд ОР- ДОГ ӨС НОГОО Ч ЦОМ малын тэжээл болдог, Харин хүний оролцоо, 30- т риудын хөдөлмөрөөр буй бол- “соц хадлангийн талбай. өндөр ургацтай бэлчээрийг таримал бэлчээр гэнэ. Үүнтэй адил малын тэнсээлийн ургамлыг байгалийн ба таримал гэж хуйаахаас гадиа гар юмуу 2 “үйлдвэрийн аргаар хийсэн ү тэжээлийг чанар, бүрэлдхүү- “нээр нь шүүслэг ба хүчит, багсармал болон холимог гэл апгилдаг, ажлэи 4эа- Өвс бэлчээр таньж, ашиг- ладаг ардын өв уламжлалаас. “Нэг газар олон сар, Жилээр суурьшнаас тэжээлийн ур “шТамлын бүрдэл өөрчлөгдөн с Ургац, өсөлт, төлжилт нь с муудаяг, дахин сэргэхдээ “| Удаан: болдог тул малчид Ну- х таг-ус сэлгэн нүүдэллэж, улиг 5 рал,цаг агаарын байдалд 30- ахицуулан бэлчээрийг дэг Жу- 2 “рамтай ашиглаж иржээ, Бэл- Чээр ашиглах улирал, сар, “едрийн хуваариас тадииа та- йл ї 2: 2) ( эл 1 бу , БаП толгой малынхаа ойцлогт: ” тохируулан бог, бод малыш»/" хээлтэй үеийп, төлийн юмуу тоох, г ядарч доройтсон, мальт» бэлгчээр 7 Чээр гэж завглан, снстемтой г бури 58) Ши ашигладаг арга барил манай малчдын хувьд түгээмэл байг на. Тухайлбал хялгана ихтэй газар шивээлэх үед нь малаа тэнд бэлчээдэггүй, нялх. но гоошлы сөл хөөсөн юмуу төл хортой, хоргүй өвсний соёо, цухуйцыг ялгалс чад- даггүйг харгалдан: шүдэн 4- гаан ихтзй газар хаварждаг- гүй, мөн харгалагүй газар өвөлжсөн тэмээг харгана Цэ- цэглэсэц бэлчээрт гаргадаг- гүй зэрэг баримт.олцыг дурь- даж болно. Түүгээр ч үл ба: рам бэлчээрийн ямар ногоог хэдий үед ямар малд идүү: лэх вэ? гэдгийг ч урьдчилан тооцоолдог байна. їишээл- бал дөнгөл: цэцэглэлс буй тар- ваган шийр идсэн малын гэ- дэс дүүрч чацгаалдах хоард- мал логын шинж тэмдэг илэрдэг тул халгайн малчид зуны улиралд малаа ийм. газар бэлчээдаггүй. Харин зуны адаг сараас бог мал түүгээр дуртай идээшилж тарга тэ- вээр вмархан авдаг ажээ, Ялангуяа иогооноороо хатсан тарваган шийрийг намартаа бүх торлийн мал иддэг учраас чухам энэ үед тарвагай шийртэй бэлчээрийг ач хол- богдол эрс нэмэгддэг байга., Бэлчээрийн ургамдыг таг них арга. Бэлчээр, гхээс хадлан бэлчээрийг зол “зохистой ашиглах, эзлэх талгїсап билод, тогл” «бай, ургацын хэмжээг таримал хадлан бэл» їл. тэжээл хийх, улмаар тэжээ:2 лийг ургамлыг тапьж, мэДЭ-, уламжлал, глагдсаныг дээр иэгэнт огүүл- буй болгох, малын торол , тана), шинж. ” сажга малын ашиг шим, тоо толгойг нэмэгдүүлэх асуудал шууд шалтгаална... Бэлчээр, тэлээ- лийн ургамлыг таньш мэдэх хэдэн арга бий. гҮүнд: -- Туршлагатай малчид, хөдөө аж ахуйн мэргэжилтэн, ургамал- судлагч нөхдөөв асууж заалгах, -- Хичээл сургуулнар о2- сон мэдлэгээ бататгаж, ур: гамлыйн. зураг, хатаадас, бу- рагт хуудас, альбом, атлас, плацат, үзүүлэн таниулах бу- сад материалтай уг ургамлаа харьцуулан тулгаж, нүдэн баримицаагаар таньдаг болох, -- Ургамал таних төрөл бүрийц ном, уйшижис, ургамал таних арга барил Эзэмшсэ». ний” үндсэнд Овог, жилгээний тодорхойлох аргууд багтана. Хэнээс суралцаж, юуг ан- хаарах вэ? Бэлчээр дэх 1эз- тээлийн ургамлыг богино Ул гацаанд мэдэлс авах хамгийн «шарицаяс фдарла тээн тартена, | 255: ? гава), хойрраггарганайй сүүл комээн ялгаш талийн там, өсєл: бие бо нєр- мөц. ёнцлогшй 4 байна. Нїприпжий ургамлыг, на шэтєБЛан (аба, цагаан шавэР, 1) Бал БЄНИЙ харилцан 22-::4 н Өвс,ЧвЕНмлыг Бэр, Сїиэин бүх төлөөлөгчдийг ү датинаар нэрлэдэг 9 їинижлэх ухааны энэ Чилид байгаль єопирхсгч өйлголс Фол хэрэглүүр, шинжил- лгаагы ажлын үнд” Чил болон тогтжээ. Б.Бүүхэд та нарын уиших ном, Шонгол орим ургамлын нар авав, тоцсү Бүрэн шоолж, үкёсоан ӨЄгӨт, кэдлан бэлчээрийг цЕсҮЭн, ! БОЛОВ бо ёудалсап,. ЗХУ- шавль цагаан Єшрилд, Ев- ийн” шарилца (б0/км к- тшано тариан! ( лгэций, амаап шарил фуеайт 4856. рилтк, шинган шарил санорипс- рилиу,Борэ , (эр шурл» хий гражгшэржэсэн Нь “пэрлэх явдал бий. ишээлч бэл, ойт хээрийн бүсэд урга- даг нийдМэЛ “Цэцэгтний Өй- сийн бөв бөөрөнхий цэнхэр Фичсэн «Бэлчээр дот зам бол малчдаас асууж толгойтой нэгэп зүйлийг мо- лавлах явдал мөн, Яагаад гө- нэл, мил, малчин, бэлчээр гурвын нэг” нь нөгөөгүйгээр байж чаддаггүй. байнгын хол- боотой, Малчны Юдөор тут- мын амьдрал нь тэлгээлийН ургамлын талаархи тэдний мэдлэгийн цар хүрээг ямагт тэл арини туршлага, өв болон хуримт- Тухайлбал хар- торлийп ургамлыг харгана. (ямаал хар, бор харгана, цагаа харгана, ухар харгїїйа, тэ- ганын алтан рины (адууны) уруул. «хон- горзул, Зараа хэмээц харил- цан өөр өор хэлдэг. Ороп нутгийн «анартай. иймэрхүү олоп нэрийг уг ургамлын шинжлэх ухааны буюу латин нэр хадаж, нэгэн мөр болго: өгдөг учраас ургамал тапих бичиг, ургамлын нэр томбо, нэвтэрхий толь, сурах бичиг, эрдэм шиилгээний бүтээл, “бусад ном. зохиолыг шүүж 5ланлах харэг гардаг. гаригийн -аль ч улс гүрэнд “аамаг, мөог, хаг, хөвд хий- үээд цоцэгт ургамал, амьтиы брдмгаайг үд: Мдпай » жэлисэх донтор профес- ҮС, ЮОнпатовын бичсэн, чин хадлан бэлчээр чэшэзлийн ургамлууд», ЮЗА) номыт Одод ордэмтэн ЭШ рденошар монгол хэлнээ богоод Улсан үүнд төрөл, 4 ангиладг ан ухалүржис амд л эн аын кЕҮрэүрнй зүйл тус бүрийг өрдэм шин бүр биеэ даасаш зуйл болон танг нинис тодорхой үүднээс судлаж оржээ. ГРеөвч нэг сүйд ургам- гагдсапаас гадна олон арван яыЁ-шазар газарт өөр-өөрөөр Ургамлын фото сураг биологи, бо тус» орсоц айта. ТНУА-ийн сурвалжлагч ги: шүүн Ц.Даваажамц марын ашиглах всуудлын уялдаа, тэлгээлийй гол ургамал» (1979) бүтзэлл тус улсын хадлан бэлчээрт зонхилох 100 гаруй ургам лын талаар дэлгэрэнгүй мэ- дээлээ. - ШУА-ийн Ботапикийн ху- рзэлангээс 1200 зүйл ургам лыг багтаасан «БНМАУ-ыг хадлан балчзэр дэх тээл лийн ургамал таинх бичиг номыг 185 хавсралт пура тайгаар эпэ онд хэвлэлд ши жүүллээ- ПҮУА-ийн Ботаинкийл хү- рээлэнгчйн секторын эрх- | лэгч дэд эрдэмтои : Ч. САПЧИГ “Хар хурдаараа эирийдэг бол одэд зориу. хай шүлгийг эхээр Л. Яя, АКНМ : УС ХААШАА 1) Гайгүй. сайн угааж ба Гоонуурын ус тасрах ч Гойд хурдан гүйхийг ажаад Эртлэц дандаа босож “Хаашаа чухам энэ ийгэж Хаана бас очих гэхдээ Дамжуулах урт хоолойгоор Дандаа яарч ирдэг юм Яагаад: гэвэл бидэнд бас Ямар боловч туслах ЯАРДАГ ВЭ? Хир хоосцоос тгүүүтэ «ятбай її арасл Хичээн зүтгэ) аүан аах билев. Хүү аПионер» үүлж байсан. «Найв» 1 гэн минь са. ис ирдэг юм гэж Хаханс цацан яардаг юм бэ? уулынхаа голд нийлэг явдаа Эир тухай бодоод бодоод Энхрий хүү ойлгож ядав. Эргэлзэж баахан гайхаж бай- , гаад ӨЭзэжээсээ тэгээд очиж асуув... -- Ус тэгэхээр гэртдэ харих Учиргүй их яардаг юмаа Өргөн голдоо нНийлах ГЭЖ “з Өншин хопон тэмүүлдэг зомаа Гар цүүрээ угаахад чинь Хүслээ тэги| иИлчилиэ ” НАЙЗ Хонгор багын шипь найз гэж Холын ходд Лпчихлал, Хопог өлгөрөх бүрийд Хойноос пь очмоор бодогд: цуг ярьдаг 979, г- «Үсэг, үсэгнийхээ хойпоос», Хүүх-«ОЙ лан бичсэц анхны-м00 тавиад Оны риулан ховлүүлсэн юм. сэтгүүлд цай. сонин. Өноодрийнхоо. ДУ--- энэ хүнгаарт Л. «Өнгө өн: хайн байна. САГ дахь дуу» зэрэг олон но- ицхац уншигчиддаа 13 й- Я. Акимын шүлгээс 4 Тэрнээс царш гэвэл | : Хүлээлс харин чадахгүй нь... Ойр зуурын хэрэглэлээ ба- залж лгах -Ороп гэрээ орхин гарлаа гэж Галт тэргэнд суудал олж Гайхалтай аяны замд орлоо. ХДАй Ээжийнхээ хөлсөнийг хүү Тал дундуур - ) сонсоод Ой дундуур 1 “. Тачигиуулсаар 2 Гар нүүрээ савандан байж. Түчигнүүлсээр й ї Гайгүй сайп угаачихлад Уртын урт галт төрэг Ус минь чи одоо харьдаа Уйхлац. айхилан хурдлавч Учиргүй. яарсан иадад Хүү ингэж, шивнэнэ Удаад л байлаа даа, удаад айна Буудал дээрээс унаа. солын, Бушууг бодож онгоцонд суу. лай. Буурашгүй хүчтэй суман хө- лог Буданг нэлтлэл сүнгэнүүлж гарлаа лоо Удах биш тийрэлтэт хөлөг "Гэгсээр тэгсээр байтал Гарцаагүй. сайн. тусалчихаад Зур өнгөрлөө Кань їнилдээ очих гэж Тэгэхдээ бас хүүхд Чгэвчаэртэй хүлээж Тэссээр тэссээр сууж Хамгаас хурдан ииїрийдэг юм Өвлийг барлаа Ниа Тэмүүлсээр тэмү їдаг юм 7Килийг өнгөрөөлөө - аинаганатигтйннититиницанингилиитиницишиешинишнэ ЧИНИЙ МЭДЛЭГИЙН САНД - Уул усыг товчлон явавч Угтаа бас миний хувьд Удаад л байх шиг бодогдоно Ашгүй тэгтэл «Ту» онгоц үлсээр байж Алархан гэгч газардлаа Аян замын алжаалыг умартан АМЬТАД БИЕЭ. ХЭРХЭН ЭМЧИЛДЭГ ВЭ? Амьтдын тухай бодьё. Хопь, ямаа, үхэр, бацавгай, буга, гөрөөс, Ятуу галуу, ну- гас гэх матийн олон амьтдыг та цар мэдпа, Эдгээр гарийн тэжээгэр болон байгаль дээр байгаа зэрлэг ан амьтад ОёД лэг үү? аль зсвэл огт өӨйдД- доггүй юу? Мэдээж амьд амьтан уч- раас ямар иаг өлчинөөр Өв- чилас тайрна. Герийц тэжээ варамьтдыг өвчлөхөд малын амчид үзүүлж, шаардлагатай ам тариагаар үйлчилдэг. Тэг- пал өвчилсөн зэрлэган ать- “тад хэрхэй ншж биеэ эмчил” дэг юм ба? тэсэн сонирхолтой асуулт тарч ирпд. Элэ асуудал эрт дээр үезс, “ашчид, эрдэмтдийн апхаарлыг - ДӨӨ «ЭМЧИЛДЭГ» их татсаар Ирсэн юм. Эр- дэмтдийн олон экнлийн ажиг анлтын үр дүнд өвдсоц зэр- “лаг ац амьтад нь өвчнөө өөрс- болох нь нотаогдсон байна. Шїишээ болгож муурыг /ввч гүвьс, Муур савраараа хоншоор. “ «ахдаа цэвэрлэш, хурц шү- ж 05210 ЖУ 4 ээрээ өөрийп биед агуулат- Лал байгаа параантыг (амьт- ла биод, шигдэн шимэгч. хорхойг устгадаг бай- на. р иь ямар ч амьтын нүүр, биеэ цэвэрлэн, арчилдаг нийн өрдөмтэн Ниле Финзеи” муур иаранд ах шардагаийг” ажигдан, мэдивэ. Энэ үзэг-, дэл бусад амьтад дээр ч идэр- ДЭГ байна, Тэдгээр амитад нь Чарша цацрагийг (хэг ягаан тулаг) биеэ чийрэгжүүлэх, зарим өвчнийг анагаах (0- лготой ашигладаг болохыг ле Финзён мэдсэн байна: ажиглалтынхаа Дээр царны цацрагийн | ио- дүргөор бис махбодийг чийрэг” зиүүлн, зарим овчиөос анга- ишрч болох юм гэсэн үг, нэлт хийжээ, Энэ Млалт иь я- "А--ВАЗ29 ЁС. амьдардаг - ист-- өндөр үнэлэгдэж, Данийн өр- дэмтэн Ниле Финзен 1903 онд Нобелийн шагнал. хүрт- жээ. " Амьтад усан ба шавар үйлчилгагний үйлчилгээг сайн мэддэг байна. Тэд цасанд хөрвөөх, усанд орох зэргээр өөрийн биеийг цэвэрлэхэд ихаэхап сапаа тавьдаг юм. Гарийн болон зэрлэг га- хай, усны үхэр, хирс, заан зэрэг олоп амьтад үе мөчний өвчин, шархаа. шавраар 9м- чилдэг байна. Францын нэрт анчин НО- асф Дельман афрнвийн өвч- тэй. зэрдэг үхэр хэрхэн өө- рийгоО эмчилснийг алсигласан тухайгаа «хэсэг өвчтэй үхэр мэгэц- нуурт сарыг турш өдөр бүр ирж, хүзүүгээ “хүртэл шяварт шигддэг.байсан бө- гоод туй ,удалгүй арьсны шарх нь эдгэрч, холцорхой байсай хэсэг дээр нь.үс ур- гаж “Өхэллээ» гэж бичжээ. «Хадтай уулын хажууА. дихь одон тооны «хүхарлэг булгийн эхэл:дээр. шархтай 7эб гэдэг баавгай удаан ху- ага Чаагаар хэлтэж биеэ хө- 7, | дөлгөж чаддаггүй | байлаа. Туп удалгүй балшгайр бие хөнгөрч, ер бишийн -яонгөн, цовоо болсон юм. Хоөдөлгоон- гүй байдлаас нь ул мор ч үлдсэнгүй, Гэвч Уэб бааргайн хойд, хөл эдгэх дутуу байсан учир бийн байн. буцаж ир- сээр бүр эдгэрлээ...» Э, Билл ег. Мэрт янчин, байгальч Эр- пеёст Сетон/Томисон зэмдэг- лалдээ ингэж! бичжээ. -Хавар үндсэн цагт амьтдын ихэнхи нь ГОр-, хи, Цасны хайлсан Ус, ХУД гийн ус зэргийг ерхэмлэдэг байна... Амшад энэ Тухай хэзээний мэддэг байшэа, Тэд л хүн торолхтойд усан ом: Д. Сүхбаатарын нэрэмжит | Улсыгл хэвлэлийн коябрпийтад хэвлэв, чилгээний аргыг нээж өгсөн ом. Усац эмчилгээний суурийг үүсгэн санайчлагч Винченц Брайснитц хүүхэд байхдаа хариулж байсан сүрэг малын- хая араншинг ашигласнаар усан эмчилгээний ашиг ту: сын тухай санад өгснийг ХО- жим дурсан ярьсан байдаг. Софи хотын захад «Хонины ус» нэртэй жижиг булас бай- даг. Үүнийг хонь айх илрүүл- жээ. Уг рутгийн хонии сүр” гээс доголОоп, өвчтэй нэг хонь нугын дэргэдэх булгийн |Ха- жуугаар” өнгөрөх бүрийдээ шаварт нь шигдэн удаан зогсдог байсан байна. Удал: гүй хонь эрүүл болсныг-эсэи нь мэдэж, тэр цагаас хойш ойр орчмын хүмүүс энэ- бу лаг руу ирдэг болжээ. Мөн Софи хотоос холгүй тосгонд байдаг «Уулын бани» рашааны тухай аман лярна бий. Уг ярианд Софигоос ир- сэн Амбен гэдэг ядуу хүнх0- тїїг тойрсон цайаны ойрол- Цоо ноходынхоо хамт ан Хи дэг байягээ. Ноход нь өвчтэй учраас үүргээ сайн гүйцэт- гэн чадахаа больсол ,байжээ. Нэгэн удаа ап хийх үсдээ Амбей йинчип бөрийц охой: нууддаа. уурлан булгийн ша варт шидэж “орхимнэа. Ни- лээд хугацаа өнгөрсний да- раа тоход өв эрүүл болчих сон эзэндээ. иржээ, Удалгүй тэнд Софийн түшмэлийн зов- шөөрлөөр хамгийн инхны «усан банн»-ыг босгожал Амьтад өвчиоө ийгэл иар, ус, шаар, эмийй ургамлаар эдгээхээс гадич биес биедээ их тусалдаг болохыг эрдэм тэд тогтоожээ, эг арслан “шархадчихаад” ширхай До лоош чадахгүй байхад нөгөө- Дөх нь долоо» шархыг цэн эр лэн эдгээн, байлээ Далайн .тахайнууд шар хадсан буюу өвчилсөн нох- ров түшилг усны гадаргуу: дээр гаргаж цэн р агаар амьсгалуулих индал бий, М. МӨНХСАЙХАН (Эрдэм шинагилгээний | ажилтан) “эДихүны тансиїд би суулаа. ү2077 Наашаа, цаашаа Эм, т78 Р ї Зарох замын улаан гэрэл Зөндөө их удаад байх шиг Яарсан надад цогоон гэрэл Япгаад түргэй солигддоггүй Эс», юм бэ сүлжсээр яваад Ын ирлээ. Орос эхийт түмэн хөвгүүд Очин улаан цусаа дусаанс Ойчиж босон тэмцсэн газар Ой шуугиж, хот босож О8йн ст. Бох бат барилгын суурин 20 0) : дархалж 006 Найзынхаа гадаа хүрэ Буун харайн цонх руу нь очоод Бушуухан пэг шагайж харлаад т - чангахай Орох хаалгыг Нь 8 Эгцээ, дээшээ сумалсан ! ДоАНаА шан кран босч байна. Онгойлгоорой” гэж тэсэлгүй | Сурилагц бүсгүй шархны 6 хашгирлаа 77:11:12 Сул зайгүй марлнар ороо: байсан газар Найз минь тэгтэл гараад ыг Багваахай цэцгийн хөвөн орой- ) 854 Намайг үзүүт ВНКС двлаа, “бөмбийлцэл, | Олон юмыг цайадал Б нь. чацарганыг Онцлож хэлэхийг бодсон 30М Ба шиисд цэцэглэж ЦЭЛТү 220 йчин эр хамгийн сүүлчийн - ЭРДЭЕ: удаа. ай ширтэн ӨНдӨлсӨӨД Эх нутаг МИНь баяртай гээд, Уулааад ирэхээр Өнөөх үгГ- 1 нүүд Ууссан юм шиг алга боллоо Галт тэргээр хурдлаж байж Гайхамшигт «Тугэгаар хөлөг” Дайсны зүг заналт лөн байн нөхцөжс байсан газар, Энхийн ордны түмэн .цонх Машины хурдаар давхий тэрэлтэн: байна. "байж | Бомбөгөнд | ойогдож: бад ҮС": Маш яаран ирсэн байтлаа рээд уулзуут үгээ мартчихдаг Намайг та нар гайхах байх- 2 даа!? Бүхий цогцос шороотой хүт- галдсан газарт түшилцэж алимны модод багслигаад. энийн төголдалтан. бох ширго жиргэж: байна. цїшиииишиа.. Найатайгаа Боорөө “Орос хэлнээс орчуулсан Бүрэлг 5 Дд. ДАВААНЯМ шийиигтиинлилиицишинзтатиилинжнииши! Анд нөхдийн алиа шог ТОВЧООР НЬ ТАНИНА Сургуулийн хувцасны -0Л- гүүрт зогсож, байтал гэрэл уптран. Вася хупцсаа өмсөн амжаагүй байлаа -- Чи яаж пальтогоо олох вэ?-гэж, Петя түүнээс асуул. -- "Товчоор нь. -- Ямар товчтой юм бэ? -- Минийх онцлог нь наг ч товчгүй л дээ, ДЭВТЭР ЮУГААР ХИЙДЭГ ВЭ? -- Багш нь хичээл Сапараас: -- Чи яагаад дэвтрээ ан- чирсангүй вэ? гэж асуув. Салара: -- Багш аа! Манайд гэг илжиг... - Энэнд чипьэ ямар хамаатай ом бэ? -- Тэр сапаайдгүй миний дэвтрийг идчихсэн юм. --с Яагаад? дээр Д-22шшш-122:)шШ-шртллишшлушлушдоо ишиниииииишиии илжиг -- Яагаад гэвэл дэвтрийг ургамлаар хийдэг шүү дээ- Тэгээд ч манай илжиг өлс- гөлөн байсан юм «Дружныг ребята» сониноос С. ОЮУНЧИМЭГ орчуулав Тэмээг зурахдаа зураачийн ШИШ гаргасан. 10: алдааг. ол! Адил хоёр цацгийг ол! Эрхлэгчийг -Н. ДАРИЙМАА ИНДЕКС 14140! Па 89 дэх жилдээ 16 54 (1792) 0898) 2 1У0 07 -1985: оны е энэ хичээлийн ЖИЛД ЕРӨНХИЙ БОЛОВС- РОЛЫН 580 ОРЧИМ СУР- ГУУЛЬД 885,5 МЯНГАН ХҮҮХЭД СУРАЛЦАНА, Ф о0,1 МЯНГАН Хүх- ХЭД НЭГДҮГЭЭР АНГИД ЭЛСЭН ОРНО, Ф 15.3 МЯНГАН СУРАГЧ ЕСДҮГЭЭР АНГИД ДЭВ- ШИН СУРАЛЦАНА, Ф ДЭЭД, ТУСГАЙ ДУНД, ТЕХНИК МЭРГЭЖЛИЙН Г.уаЗХАЙГГ 58,4 МЯНГА УИ ОЮУТАН СУРАГЧ СУРАЛЦАНА. Ф 640-ӨӨД ЦЭЦЭРЛЭГГ о2,5 МЯНГАН ХҮҮХЭД ХҮМҮҮЖНЭ Ф ШИНЭЭР7СУРГУУЛЬ БАЙГУУЛАГДЛАА. 1982 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР Хүндэт багш сурган хү: мүүжүүлэгчид хайрт пионер сурагчиддаа 1982-1983 | ! ЛХАГВА ҮНЭ 10 МӨНГЄ. ХИЧЭЭЛЭЭР оны хичзэлийн шинэ инлийг тохиолдуулап өрдөм шомынг, коо ариун гүйлсэд их амжилт гаргахыг хүсэц ёрөөнс чин сэтгэлийц Мэндчилгээ ДэВ- шүүлье. Эихрий хайрт нам засгаас ох орны ирээдүйг цогцлон байгуулагч үр хүүхэд, ёс- вор үеийнхний төлөө байнгын анхаарал халдмлг тавья ир- сэпий үр дүнд ардын хувьс- галын 61 жилийн түүхэц их ололт амжилтад үе үеийн зЗа- дуучууд тодорхой гийх бай гуулсаг бөгөөд хойшид Ч бү- тээн “байгуулах тавилантай юм. Өлөөгийп хүүхэд салуу чууд сурагчийн ширээнд онц суралцаж, сүргийн балчгэрт баатар малчиц болж, суурь машины дэргэд шинийг ё8- ниачилж, дуунаас хурдан он- ГОЦ Жжолоодо, Сайсрын - дамд цойлон гарлал Энэ бүхэт ардын сгалын ипзэлт наран дөр эрдэм но НАМ АРД ТҮММИЙХЭЭ ХУВЬСГАЛТ, ( ДАЙЧИН ХӨДӨЛМӨРЧ ЦУЦАЛТГҮЙ- СУРАЛЦАЖ, ХМЧЭЭЛ СУРЛА- ГАДАА МЭРИЙН ШАМДАЖ, АРВИН ИХ | 23 УЛАМЖЛАЛААС ЭРДЭМ МЭДЛЭГ, АЖИЛ ХӨДӨЛМӨРИЙН ДАДЛАГА ХОСЛОН ЭЗЭМШИЖ ОЛОН нийтийн ҮЙЛСЭД-ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОЖ СУРЛАГА ХӨДӨЛМӨР, ХУМҮҮЖЛИЙН ГЯ- ЛАЛЗСАН АМЖИЛТААР ЗАСГИЙНХАА АЧИЙГ ХҮҮХЭД ЭРХЭМ СУРНА мыг шамдан гавьла билээ, Эрдэм мэдлэг эзэмшихэд увь хүний хичээлд зүтгэл ндэнх чармайлт үлэмж хэрэг- суралцсаны в8ч тэй. «Эрдмийг эрлээр олдог» гэдэг ардын сайхан сургаал бий. Үнэхээр эрэл хайгуул хийж, биеэ дайчилж, тодор- хой зорилго тавья учрах оэрхпгэлийг да төдөө ядарч байж сурна. Эрдэм ном хичээн сурах нь өсвөр цуу насны хам- гийн сайхан чимэг мөн вэрг »бон эй нагт шгуул- ЭХ ОРОН, НАМ 3... ХАРИУЛАХ НЬ гү БАГАЧУУД ТА БҮХНИЙ ДЭЭД ЗОРИЛТ МӨН. Ю.ЦЭДЭНБАЛ га чанарыг нь сайжруулан, хичээлээр болон хичээлээс гадуур зохиогдох ажлаа ино- нер сурагч бүрт коммунист хүмүүжил төловшүүлэхийл тулд нхээхэн бэлтгэлтэй бєо- дож боловсруулан чип сэтгэе лзэсээ ажилчаж. үр дүн газ гах нь чухал байна Пионер сурагч та. Наргц гол үүрэг бол өдөр тутмар хичээдд анхаарлаа товдо- рүүлж “сурлагын дээд амч жилт гаргаж,социалист хууг?їсст ёсыг хүндэтгэй сахиж лм мийн өмчийг хайрлай сам гаалж, анд нөхөд, айн Зэл ахтад “хүмүүсийг -хүндэтга! сайн үйлс бүтээхийц толсог чармайн суралцах ёстой, Сут рах х.риуцлагаа бүрэн ухима сарлаж хүч цаг зарж, оров, хэл шамдан суралцахын чухл гт эрхэмлэн захын БИШМАУ-ын ардын багш 9 бамбих- шипиииннинииигииншинииншиншиининиииинииниинилииниилиининшиштинншиннинплиишин ишиг Сансрын нисэгч /1еонид Тїопоп, Аленсандр Серебров, Светлана: Савицвая нар эр- дэм шинжилгаэний «Салют-- 1» «Сиоз Т--5» «Союзэ Т--Ү» цогцолборын бүхээгт шинжилгээ судалгаа, сарилт туршилтын шдрогрдм- маа. биелүүлээд эх дэлхийд БЕ) буцаан ирлээ: “2 Тойрог замын эрдэм шин- жилтэаний «Салют-Т» «Сюз» цагцолборт сансрын” зиїїслэг нманлттай хийас, энэ үеэр эрэлхэг зориг гаргаж, баатарлаг гавьяа байгуулсан учир ЗСБНХУ-ын Дээд Зөв- лөлийц Тэргүүлэгчдийн зар- лигаар Зөнлөлт Холбоот Ул- сын хошой баатар, 3СБНХУ- ын сансрын зйсэгч Леонид Тїоповыг Лепиний одонгоор, типгиаж, Систлана Савицкая, Аленсандр Серсброс иарт Зовлолт. Холбоот Улсын -баа- тар цол! олгол, . Лесиипий одон, «Алтап топан хошуу» зїедалиар шагнан, Сястлапа: Савициая, Алек- ёалдр Сереброп изрт «ЗСБН ХУалн сансрын инсэгч» цол алгосон байиа. нголын өснөр үеийнхэн бид ЗСБНХУ-ын сансрын Жинсэгч Лвонид Попов, Свет- лана Сапициая, “Александр Сереброн “нарт. баяр хүргэж... цайшдын эрдэм шилшилгээ- мий ажилд нь.ендөр амжилт й бРср “:Э411:2:4-3 ЗСБНХУ: ын сансрын нисэгч, ЗХУ-ын хошой баатар Леопид Попов, Бовлднан инжепер Александр Серейброп “-цайслэн суддагч инженер Спетлана Саницкая, "АПН- мар, Чэрахга зурас «НАРС», Гүнтийн. давааны огорт «Марс» хэмээх ппоперийп азуслангийд їйцсилхэн цагаай байшингууд байдгийг нийслэ. лийнхэн сайв мэдэх билээ, Дийнхоо. байрыг улам цэвэр үзэмжтай байлгахыг хичээ- дэг юм. Хүүхдүүд хүмүүлгил, арнун цогрийн дадал її- шилд хэвшихийц Хамт орог ээн бод Зоүы Хүйсний байр, эд хогшлыг хайрлан двэрийц Яамны харьлї хамгаалж байна. Манай би“ үйлдвэрүүдийн юкилчдын хүүхдийг амруулахад сорпул- сан пионерийн «Нарс» зус- лап ом. Тус яам оорийн хө- ренгоор ясли, цэцэрлэгийн барилга барьж бусад-үйлд- эр албли газруудад сайхан үлгэр үзүүлсэн юм. «Нарс» зуслангийн захирал Б, Цэил- тай уулзахад -- Хопгог, Хүнсний Үйлд- тэрийн Яамны шийдгэрээр Ноосныг үйлдвэрийн пэгдэл. Арьс ширний үйлдвэрийн игдэл, Мах гурилын комби- нат, барилга угсралтын кон- тор, томөр, шаазангийн завод зэрэг үйлдвэрийн хүчээр зус- лангийн бийраа шїийэчиллгээ. Шинэхэн тохилог байранд байгаа хүүхэд бүхэн |өөрс- Хөдөлмөрийн улирал--82 СЭЛБЭ. ЛАГЕРЬТ САЙХАН. ЛМАРЛАА дальт) Мандах пар їом. Мон зусланд амарч байх -хуга- цаандаа Дархан, Дорпоговь, Улаанбаатар хотын пноне- рүүдтэй танилцаж тэднээс дуу, бүжиг, тоглоомууд ШН- паэр сурлаа. Диско үдэшлэ- гийг бүлэг бүр зохион явуул- даг болсноор бид шинээр 8 тойрог бүжиг сурсан. Манай бүлэгт ариун цавэр соёлшил- тоороо шалгарсан олон тасаг байдаг юм. Бид байрныхаа орчийиг цаг ямагт цэвэр цэмц- гэр байлгаж, лагерийпхаа омч хоронгийг нүдлэн хам- гаалшн бас аймгаа сурталч- лах өдөрлөг зохион явуулсан. Энэ өдөрлөгөөр хапып» сонин гаргах, концерт бэлтгэх, ра- дио нэптрүүлэг хийх, шинэ тоглоом, бүжиг заах зэрэг ажил зохиосон. Пионер су: прагч биднийг тавтай сайхан амрах боломиоор ханган: өг- сөн «Сэлбэ» лагерийн захир- гаа, ажилтан, ажилчиддал их баярлалаа. Төв аймгийн Зуунмод хо- тын 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн 7-гийн «Б» ашгийн сурагч Г, ГЭРЭЛМАА Намайг Гэрэлмаа гэдэг. Би Төв аймгийн Зуун мод хотын 10 жилийн нэгдүгээр сургуу- лийп 7-гийн «Б» ангид сур- даг. Бид Сэлбийц пноперийн лагерьт 30-уулаа ираэд таптай сайхан амарлаа. Манай бү- лэг «Ийапхаа» нэртэй, бүл- гийн багш Булгап, Бид ла- герыт ирсэн өдрөөсөө эхлэпй лагсрийгг захиргаанаас 30- хиож байгаа ажилд идэлхтэй оролцой: урлагийп үзлэгт Ш байр, «бага олимпийн» саг- сан бөмбөгийн тэмлээнд охид П байр, өндрийн харайлтын тэмцээнд төвийн 10 жилийн сургуулийн 7-гийн «В» ат гийн сурагч Ц. Батболд, 8- ын «Н» ангийн сурагч Н. Жүгдэрсүрэн нар П байр, хөвгүүдийн 200 метрийн гүйлтэд 8-ын «В» ангийн су- загч Н. Жүгдэрсүрэр 1 бай- эанд орлоо. Би өөрөө бүл- тийн дарга байн, Бүлгийн тилыг тусгайлан төлөвлөн түүний дагуу зохиодог бай лаа, Бид «Цэцгийн дэлбээ» сонцерт, дуут лагсаалын үз- со лЭГТ бОолтгэх, шатар даам, Зүжжиг, уран уншлагын авар- “а шалгаруулах зэрэг бүл “ийн пислуудыг зохиог нвуул- сан. Манай бүлгийн дууны аварга Энхтуяа (МПБ-ын ур- лагийн үзлэгийн хүрэл ме- ХАДЛАНЧ ТАВАН. ХҮҮ Манай орны өнцөг булай тусалш, сургууль хамт ол: Зүрт арвин их хадлан тэжээл ноороо хадлан тэжээд бэлт- бэлтгэх ажил амислттай ор- гэж байгаа шүү дээ, пеш байна. Саяхны нэг өдөр бид Хүүхлүүд та нар ч гэсэн Батсүмбэрийн сангийн аж энэ их ожилд идэвхтэй орол- ахуйн погоо барнгадад очлоо. цош, 823 заш, вх, ӨГЧ нартаа Ногоорон харагдах уулын ЗУСЛАНГААР... сийц тамирын тйлбайг «Хө- Дөлмөр» нийгэмлэгийн хамт олоп барьис байгуулсан юм, Энэ жил цэг өэлжинд 200 гаруй хүүхэд амруулж байга. Одоо гял тогоо, Хоолны танхимын тоног төхөөрөми( бэлээр гэрийн чинээ том том бухал ярайн харагдах нь иийслэлийн 10 жилийн зур- гадугаар дунд сургуулийн сурагчдын хадаж бухалдсан өвс ажээ. Тус сургуулийн Г. Ганбаяр ахлагчтай хадлаг- гийн бригадын хүүхдүүдтэй уулзахад: -- Манай сургууль улсын Фондод 15 тонн өвс тушаах даалгавартай. Одоо ажлаа дуусаад байна. Бидиий Ххад- сан өвс 400 орчим- бухал болсон. Нийтдээ 25 тони хүр- нэ байх гэж( ярьцгааж бай. лаа. -- Манай таван хүү ч Д0- лоо хопогийи хугацаанд Л бүх ажлынхаа голыг нугал- сандаа, ажилсаг сайн хүүх- дүүд байгаа юм гэж багш Х. 7Кадамбаа: сэтгэл тэнүүн, ярип- Ахлагч Г. Ганбаяр: -- Бид анх удаа хадлан хадаж: байгаа боловч манай сургуулийн ходолмор амрал- тын зуслангийн аж ахуйн иярав Д. 1Камбаа олоо, багш Х, 7Надамбаа ар бидэнд байнга тусалж, зөвлөж, Хамт- ран ажилласнаар төлөпллөгөөт ашглаа даруулан биелүүлэхэд тус дөхөм болсон юм. 2Нам- бла өвөө бидэнд морин ха- дуураар опс хадах, мөн мо- ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС Сүхбаатар аймгийн Асгатсу- ТЭНГИЙНХэН маань сургуулийр амралтаар аан ээж, ах-эгчлээ Энэ шил үнэхээр малчдын магнай тэнүүн: сайхан зуншла га болж байна. Хүүхдүүд маань эрвийх дэрвийхээрээ чармайн аав, зэм, ах, эгч на- рынхай ажилд туслалцаж у- ны ашлый голыг нугаллаа гэшц мон л өргөжиж байна. То- гооч парын тоо хуучин хэвээ- рээ байгаа боловч ахлах ан- гийн сурагчид зуны амрал- таараа тусалш байна, Ахлах тогооч Р. Рардигаа, зэлжийн ахлагч Г, Аравжих гээд 20 шахам їкил ажилласан турш- лагатай тогооч нар байгаа болохоор хүүхдийн хоолны рин тармуураар Өвс хамах зэргийг заанс сургасал. Одоо бид хадлангийн ажилд ни- лээд дадлагажсан. Нэг хүг чанар хэзээ ямагт сайн бай- даг юм гэж ярилаа. Хүүхдийн сэтгэлд пийцсэн өвөрмөц хэлбэрийн барил- тууд барьж өгсөн ХХҮЯ, түүний харьла үйлдвэрийн нэгдлүүдийн ажилчин, ИНе- нер техиникнч ах өгч нартал «Нарс» зусланд амарсан пио- нерүүд чип сэтгэлийн(/!їтй- лархал илэрхийлж байна. | 11, Эмнэг сургагч хүү Т-гийн «Б» ашгийн Сурагч зэ Сургуулийн» өнгөрсөн жилийн өдөрт 10-аас доошгүй бухал эмнэг сургалтын дэд аварга хийх ёстой. Бид нэг өдөрт 70 бухал хийдэг. 7Камбаа “маань. хадлапгийн туршлагатай хүн. Тиймээс ч ЯМ өрөө Таараа морь ажилд ЭМнэг халгал сургаж, малч Д. Балпмонх зуныхаа ймрал« уях, хөлслөх, суурийн хүмүүжлийн Ж й 2) бидпий сонгосон талбай шим ЁЖИЛ явуулж, 28 даага, 9 шүүс ихтэй буурцагт урга- мал, хиаг элбэгтэй болохоор сайн чанарын тэжээл болж малд тарга хүч нх өгнө гэж үрээ сургажээ. Саальчиц охид Тус сургуулийп сурагч Ц, бодож байга. Мапай бригадад “Лтацсувд: Г. Энхцэцэг, нпа- Д. Энхболд, Т. Болд, Д. Энх- Рыг ажилсаг охид гэж нарын Нөхөд, ахмад хүмүүс цана. Тэд таар сайхан амралтын суслалд амарч, 100 шинэ гаруй ямаа төр, Б. Эрдэнэбилэг ажилсаг хөвгүүд байдаг. Бид хөдөлмөрийн амжилтаар хичээлийн ЙГ 11:52 амрал- хөдөлмөр зуныхаа. «Пионер» хариулан “өдөр жилтэйгээ золгож байгаадаа бүр 10--12,5 литр сүү Саалс баяртай байна-гэж ом. Ийнхүү БХЛКЗЭ-ийп 60 жилийг ойн пэрэмйжит нийс- гаар дунд сургуулийн 9-ийц «Гэ» ангийн ашилсаг таван хүү хадлан тэжээл бэлтгэх ярьсан. зуслангийн аварга болцгоосоп байна(!Үү- ний зэрэгцээ ах, эгч царын- хаа ашилд тусалж: : хонины лэлийп 10 жилийн зургаду- сулаад хөдөлмөрийн 153 (кг | Їїээ Хадланчин БНМАЇЇд Манай сургуулийн х ноос хяргаж, ажилд идэнхтэй оролцож, үе Чин хүүхдүүд зоодой 13 тонн, тэнгийлхэндээ үлгэр дууриал байгалийн хадлан ныг бэлтгээд байна. болж байна, 13 тог "Таанан зоодой бэлтгэхэд 7-гийц «А» С. ОЮУНЧИМЭГ ошюутац ангийн Счраүнагл идэвхтэй ажиллаж, 4 рхүүгийн нх сургуулийн тар ла «Пионерийн иинд сурагч Ц. Гансүх тони тэжээл, байгалийн хада бэлтгэжээ. хүү сОд... хадла! Энэ үнэн» нийтлэгдсэн авах, гар тэжээл бэлтгэх зө лөлгөөг тогтмол уншиж англ даа хэрэгжүүлсэцээр 1 5127 лөгөөт хадлапгаа цагт ЇЇ ОР 1 нар сайтай бэлтгэсэн Ю| мын 8 жилийн ахмад багш, ардын |гэгэвр: ТУСЛап лийп таргүүний анилтан Д, ТОвчхон бичихэд ийм (сїїна. Дашдорж багш ярыжн байна. Тодиий заримын тухай огүүлье, зуныхаа их зүйл хийсчсэс Мацай идэвхтэн бизигч сурагч Б, БАТБАЯР пиїш-ш--ттт--- гч но хотын төвд байдаг | хэмээх 10 жилийн ) очиход хичээл ЕГ блах хараахан болоогүй ань. Дөрөндүгээр сарын : н боловч мөнх Їїдаг энэ оропд гаагим | зуты байдаг байрны йбогөод тэндээс ярик, сурагчдын лах тод сонсогдож: бас Ё ” талбайд тэмцээ! болж байгаа болол- той! байв. Сургуулийн хашаа- пы нэг ӨНЦӨГТ жирийтэл өрөөстэй унадаг дугуйг ха- раад намар хнчээл эхэлсэн даруйд Манай орны хөдөө- гийн сургуулийн орчигд уяа дүүрэн морьд эздээ хүлээж байдагтай адилхан юм даа тэл санагдаж билээ. Тэгтэл хонх нйгэнэн Дуугарч том хүрээтэй сийрсэн малгайгаа барьсан, голдуу сийрсэн цүйхтэй хүүхдүүд анги ан- тиас цувран гарцгаана. Бага ангийн сурагчид тарни байгаа ажээ. Сургуулийл захирал Буй Хюй Хибу саруул тасал- йг урьж: оруу- БНЄВУ-ыг тунхагласан одо рт рОНГ лаад яриагаа өхлэв. Тарээр -- Манай сургууль Ханай хотын тэргүүний сургууль. 2300 гаруй сурагч 100 гаруй. багштай. Багш бүр «Сайн бүхнээ хайрт шавь нартаа» гэсэн урнап дор сургалт хү- мүүжлийн нэгдлийг бэхягүү- лэх талаар их хүч чармайлт тавьж ажилласпы дүнд тэр- гүүний сургууль боллоо. Ма- най орны пиоцер сурагч бүр агуу их удирдагч Хо ЇШн Мн- ний өсгөр үеийнхэнд хан- даж «Эх орон ард түмнээ чин зүрхнээсээ хайрладаг, сайн хөдөлмөрлөдөг сахилга баттай, эвтэй нөхєрсөг, үр- гэлж цэвэр нямбай, үнэнч шударга эрэлхэг зоригтой бай» гэсэн гэрээслэлийг ам- шилттай биелүүлэхийн 1Тв- лөө шамдан суралцаж байна. Жил бүрийн хичээлийн иш- лийн төгсгөлд бүх сурагчдыг сурлага, хүмүүжлээр нь шалгаруулж хамгийн тэргүү: ний пиоперүүдийг «Хо өвөө- гийн хүүхдүүд» гэж нэрлэж, Хо Ши Мининй музей-ордпы дэргэд дурсгалын зураг ав- даг. Манай орны нийт сур- гуулиудад сургалтыг үйлд- нэртэй холбох зорилтыг ам- шилттай хэрэгжүүлэх нх ажил өрнөж байна. Бид сургууль дээрзэ оёд- лын машин, нэхмэлийн утас, зүү зэрэг ажлыгр ойр зуу- рын багаас бэлтгэж охндод хөдөлмөрийн дадлага олго- дог юм. Хичээлийн шинэ жил эхлэнгүүт сурагч бүрийп зцэг- зхтэй хамтарч цагийн Ху- ваарь зохиодог. | Хүүхдүүд танхимд заалгасан хичээлээ сайн эзэмшиж бататгахын зэрэгцээ эцэг эхдээ тусалж цагаан будааны талбайд ажилладаг. Манай сургуульд авьласлаг, ажилсаг хүүхэд олон бий. Энз явил сурлагын чанараар манай. сургууль Ханой хотын сургуулпудаас шалгарч тэргүүн байр эзэл- сэн. Тиймээс нилээд сурагч социалист орнуудын .пиоце- СУРГУУЛИАР Л-00 раг, хатгасан хатгамал, сийл« бэр бүр соцвалист Вьетпам орноо хамгаалахад өсвөр үе- ийпхэн хэзээд бэлхэн байгаа- рийн- лагерьт амрана гэж саршдонн дэлхий энх амгалан ярьсан юм. Дараа пь бид хичээлийн су- рагчдын уран бүтээлийн үзэс- гэлэр үзэж сонирхлоо. Вьет- нам хүүхдүүдийн зурсан зу- танхимаар орж, пионер байж олот үндэстний хүүх- дүүд найрамдлын наран дор амьдраасай гэсэн арпуц хү- сэл мөрөөдлийг илтгэн ха- руулжээ. Н.ДАРИЙМАА Удаанбаатар, Ханой, ЗУРАГ. ДЭЭР: Захирал Буй Хюй Хиеу эвлэл-ппоне- рийн ажилд байнга Пиоперийн хөгжөөнт ла- герь. Тэнд амарч байгаа хүүх дүүд шинэ дуу, бүжиг, тог- лоом олцыг сурч байдаг. Бидэнтэй уулзсан нэг хүү: -- Найз нөхдийнхөө зааж сургасан дуу. бүжгийг дуулж бүжиглэх үнэхээр сайхан. Амралтын хөгжөөнт өдөр хоногууд өнгөрч бид газар газар луу салан одох боловч найзуудынхаа заасан. Дуу бүжгийг дурсгал болгон дуулж бүшсээр буцдаг гэж өгүүлж. билээ. Тийм зэ. Сайхан үерхэл нөхөрлөлийн баталгаа болсон уяхан дуу, бүжигт манай хүүх дүүд дуртай. Саяхап Хэнтий аймгийн пионерийгр «Опон» лагерьт ЗУРАГ ДЭЭР: -- «Уид- рав» хамтлагийн уран ун- шигч Ш. Нараибат -- Мөн сургуулийн су- рагч Н, Наранцэцэг НАЙЗ НӨХДӨ0 НаРТАХГҮЙ | ийм нэгэн баяр болсон юм. «Урлагийн иаадам» гэдэг сайхан нэртэй энэ баярт Хэн тий, Дорнод аймаг, ЗХУ-ын Чита мужийн пионер сураг- чид оролцлоо. Нлубийн бяц- хан тайзан дээрээс улига Дуугаа цуурайтуулж, уяхан бүжгээ бүжсэн олоп хүүх- дүүд сайхан танилїїаж нөхөр- лөжшээ: Дорпод аймгийн 10 шилийн « пэгдүгээр сургуу- лийн сурагч Б. Майчимэг, Найз нөхдөо мартах- гүй. Майрамдал, энх тайван, ээлг, нарны тухай. дуулсан сайхан дуугаа мартахгүй гэл: бидэнд хэлсэц 10м. . Үгэхээ- рийн сайхан цөхөрлөл үүрд магтагдахгүй. -- Дориод аймгийн 10 жїп- лийн нэгдүгэ!р сургуулийн сурагч уран уншнгч Б. Май- чимэг. “Т. ДАВААДОРЖ Улаанбаатар хотын Овктяб- рийн районы 47 дугаар дунд сургуулийн багш. Д. Рэпцэн- доржийн удирдсан пионер сурагчдын тойрон аллал МА ХН-ыг Төв Хорооноос пно- нер сурагчдын зуны амрал- тыг зохион байгуулах талаар гаргасан тогтоолын заалтыг хэрэгжүүлэхтэй холбогдуулж аялал зохиолоо. Тэд Хэнтий, Сүхбаатар, Дорноговь, Дунд- говь, Тов аймгуудаар явж тэнд илгээлтээр очиш ажил- лаяж: байгаа залуус, хөдөө- гийн ходөлмерч малчдын үйл ашил, эх орноо батлан хам гаалж энхийн харуулд зог- сой байгаа Эрдэнэцагаан, Он- гоны дайчдын амьдрал, мон- гол-зөвлөлтийн найрамдлын өгөөмөр үр шим, бүтээлч хө9- дөлмөрөөр сүндэрлэг боссон сургууль, үйлдвэр. хот тос- гон болон эх орныхоо үзэс- гэлэнт байгаль, түүх дурс- гальпе газруудаар 30529 км аллав, Аллагч пяионерүүд хө- дөлмөрчдөд нам, звлэлийпн байгууллагын өмнө шийдвэр- лэхээр тавигдаж байгаа ээл- лит сорилтоос сурталчлан, ухуулга, тапнулга хийсгээс гадиа халгдал ноос түүх, ноос ачааллах, гал түймэр уитраах, мал услах, сааль сүү саах зэрэг бүтээлч х9- долмөрт оролцож явсан нь олны талархлыг хүлээв. Ал- лагчид Төв аймгийн нутаг Дахь «Бага пнуур»-ын гүүрс- пий-ил уурхайн ажиллагаатай танилцав: Мөн Хэнтий айм- гийн «Чандмань»-ны сангийн ан| ахуйн төвийн цахилгаан станц, засвар-үйлчилгээний төв, сургууль, цэцэрлэгийн ажил амьдралтай, танилцлаа. Аллал үргэлиглэн, | Сүхбаа- тар аймгийн «Налайх» хэ- мээх газар их жанжин Д- Сүхбаатарын уугуул нутгийн тусалж зөвлөлгөө өгч байдаг. 1) п2215 т, 137 Ё 5059 КМ-ИЙН АЯЛАЛ ардуудтайгаа уулзан болго» сон дурсгалд босгосон дурс- галын самбарын дэргэд хүн" дэтгэлийн цуглаан хийлнь Сүхбаатар сум дахь «Сүх: баатарын музей»-г үзэв Аяллынхан бас үзэсголайт Дарьгапга нутгийн түүх, дурсгалт газар нутгаар ая- лав. Түүпчилэн Өндөрхаан, Баруун-урт, Сайншанд, Зүүн, баян, Зуунмод зэрэг хот дахь аймгийн орон пүтгийг судлах музей, Дорноговь айм» гийн Дэлгэрэх, Алтанширээ, Дундговь аймгийн Өндөршил, Баяпжаргалан, Цагаандэлгэр, Говь-угтаал сумдын оров нутгийг судлах кабинетийн үзмэр, сум орон. нутгийн музейг үзэл: социрхов. Аяллын явцад, сурагчид «Чандаганы» САА-н цахил- гааны ипженер . ЮКросжаипов- ский “Олег Владимиролич, Дорноговь аймгийн улсын аварга малчин Лупсаибалдан, Сүхбаатор аймгийн Сүхбаа- тар сумын музсйн зэрхлэгч М. Гомбосүрэн, ХЗЭ-ийн үү- рийн царийн бичгийн дарга Ч, , Ядамсүрэн, Дориоговь аймгийн пионерийн зөвлөл, аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны ажилтнууд, Дундговь айм- гийн | Говь-угтаал суманд ажиллаж байгаа илгээлтийн эзэн залуус, мөп Цагаандэл- гэр сумын 8 шилийн дунд сургуулийн захирал | МҮЭ- ийн ,ХП их хурлын толоөо- лөгч Д. Дамдинжав нарын зэрэг хөдөлмөр бүтээлийн тэргүүний сайчууд, бүтээн байгуулалтын ззэдтэй нүүр учран золгож, ажил хөдөлч мөрийгх нь арвин их турцв лагатай танилцав Сурвалтлагч Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ :444444444444444444444 г Ф Сансрын тойрог зашын бид бүхний бахархлыг 3 эрдээ) пинэжилгээний цогцол- борт яих удаа эмэгтэй хүн. Сансарт анх эмэгтэй хүний мөр гаргасан Валеитина ТӨ- ажиллад, | : Ф БХЛКЗЭ-ийл Тєв Хо- саоны гишүүн, спортын гавь- тат мастер, Д йн 19 дэх дээд амжилт тогтоолоо. Хүүхэд та нар ЗХУ 1982 оны 8 сарын 19-нд Моснкайа- гийн цагаар 21 цаг 132 мн- нутад сансрын «Союа Т--Т» хөлөг хөөргөсиййг телевизо- роор үзэл, сопин хэвлэлээс уншсан биз ээ, Сансрын анэ хөлгийг хөлгийп дарга ЗХУ- ын хошой баатар, ЗСБНХУ- ын сансрын нисэгч, хурандаа Леопид Попов, хөлгийн ин- знепер, техникийн ухааны дэд эрдэмтэн Александр Сереб- ров, шинжлэн судлагч, санс- рин нисэгч Светлапа Савнц- нан нарын бүрэлдэхүүнтэй баг жолоодож, 8 сарын 20-нд Анатолий Березовой, Вален- тин- Лебедев нарын. олоц хо- цог холоодож ваа тойрог замын «Салют Т--Т7»-- «Союаз Т--5» цогцолбортой залгасан. билээ. Эрдэм шин- жилгээний энэ удаагийн цог- цолборт ашилласан багийн бүрэлдэхүүнд анх удаа эмэг- той иисэгЧ орсноороо урьд нмнөхөөс онцлог байн. Санс- рын: Энө холимог баг аслро- “ризик, техникийн хэд хэдэ туршилт, дэлхийн гадаргыг ажиглах, гэрэл зураг авах, эмнэлэг-бцологийн томоохон чишигнлгээ сорилтоо амшилт- тай хийж гүйцэтгэсэн нь ма: тай орны хүүхэд багачууд ёсоор төрүүлж байна. решцопагий шинжилгээний ажилласан анхны эмэгтай ин- сэгч нь Светлага боллоо. Сансарт нисэхиййх нь өмпө хөлгийв дарга Леонид По- повоас иэг сэтгүүлч: т- Светланагийн ямар Ча- нарыг та илүүд үнэлдэг вэ? гэв: асуухад -- Манай техпинийг гөйд сайн мэддэг, бас эрэлхэг 80- ригтойгий иь гэл хариулжээ. Хөлгийн инжецер Аленсандр Серсбров, -- Спетлапа бол маш тэс- вэр тэнчээртай, өмнөө тодор: хой зорилго тавьдаг, ран ийсэгч, сансрын баатруу дын энэ үгс бол Светлана гийн. зай чанарын тодорхой: лолт юм. Спетлапа: бүр хүүхэд байх үеэсээ” инсэгч болохыг үнэи- хүү хүсч мөрөөддөг байжээ. Эх, эцэг нь охиноо ийсэгч болох том гэдгийг зүүдэлсэн ч гүгүй. явжээ, Тэгээд ч Свет- ланагийн эцэг, эх орпы дайнд шолоодДояс удаа Ни- маршал. хүй ч тэр үү, 1шсэ- хийн албыг дац орчуүүлийн сөнөөгч оОпгоЦц дайсантай. 880 гаруй тулалдаж явсан алдарт сэгч, ийсэх хүчний ЗХУ-ын хошой баатар болохоороо алдарт иислэ- гээс хойш 19 жилийп дараа сансрын тойрог замын өрдэм- цогцолборт Сапициая маш даруу хүн гэлс хэлжээ. Хамт- Ө. БААСАНЖАВ а4їїд шагпалт зохиолч) ЕСӨН САРЫН НЭГЭН Есоп сарын нэгний. өглөө хонх жингэпэн сртөнцийн онисыг тайлж эхлэх өргөөнд уринам ёрийц биш баярып туяат бидний грөөл билэгтой ираэдүйд зорих үүдийг нзэнэм! Ёсөн сарын нэгний өглөө багш минь угтаж “ Ертоиц уяраах элгэн. хайраар тосож -авиам Яруу алдрын жолоо залах 2 ухааны хөлгөөр Ямагт урагшаа тэмүүлїш явахын с аингүүр өргопом Есоп сарын 2 иагний өглөө эртлэн: босак, Өсөн бойжилс Эндөр болсоноо МмэдД9п. баясан, « Үлгэрт гардаг ИД шишийн оргилд гарья , Үпэн хайртай эх орныхоо царайнд цэцэрлэгч -больёр..1!! 5-485843 Сэтгэл 00100лс01 000|) Ардын сургуульдаа очил Аплгийнхаа найзуудтай уул- сахсан “тг лг дэг Үй гүйцэтгэх ажил гэж бат ит- өдөр гэж, байв. Тагтал цэг охин нь эцэгтээ: -- Би маргааш өглөөтай 4 цагт босно. Унтаж хоцрох вий, та сэрээгээрэй! гэж эрс- хэн хэлжээ, Ипгэж аав, зэл ць охиноо шүхрээр анх удаа буух гэж байгааг мэдэв. Эцэг нь ополын бүхэл бүтэн курс аль хэдийнээ үзэн: дуусгаад байгаа түдэс зоримог охин- тойгоо дэмий маргасангүй. Түүнийг хэдэн өглөө дараза- лан сэрээжээ... Спеётлана есдүгээр апгид байхдаа В. П. Чкадовын нэ- рэмжит нисэхийп Төв нлубт нисэгч болохыг хүсч очсонл: -- Чи хүүхэд байж юу ярьж байгаа їюм. Нисэх гэ- дэг бэрх ажил. Тэгээд ч эмаг- тэй хүн ниспэ гэдэг хэцүү! газд халгаасангүй, Тэгэхээр нь шүхэрчийн дугуйланд эл- сэн оров Жилийн дараа нисэхийн клубийн комиссынхты ӨМНӨ: -- Би инсэгч болохыг хүсч байца гээд өргөдлөө барьсан охин зогсож байсан нь 17-хоп настай Светлана байлаа. Эпэ удаа түүний хүсэлтийг хү- лааис авахаас өөр арга бай сангүй. Тэдний өмнө, шүх- рийп спортын дэлхийн дээд амжилт тогтоосон, тэгэхдээ бүр давхраат мандлын 14 мянга 252 м-ийн өндрөөс ха- райсан 117119)71 173 тамирчип зог сонс байсаг юм. Ингэж цисэх клубт элсэн орсон Сиетлана- гийп спортын амшилт гайхал дахиад л элсэлтийн Монгоп ХОНХНЫ Дууг сонсо» байнам Өнөөдөр-- Уудам -мопголын бум Уламлс сойр сург уулц сон Г (МХЗЭ- Есөн сарын нэгэн болоосой Намриып энэхэп өдєр Амьд цэцгийн баглаа “ мөөрөө Ачит багшдаа барихсан Над шиг баяссай гэдагт ит Есөц сарын цэгэн 0о- гэпэм лоосой.. Өцөөдөр--есөг сарын мэгэн! Өөрийн сургасаг даагал уйаяс Ховд хотын 10 нилийт Өнөр олон нөхөдтэйгээ уул- хоёрдугаар сургуулийн 10 захсан З-ЫШ «Ас ангийм сурагч Есөн сарын нэгэл болоосой Г. ГАЯРСАЙХАН Чихїїзэ. хоцогшсойн хон- хон” дуунаар, , ЭЭ, ээээээээээээ: эээээээээээээр шэвэээлэээиэтэ Шинэ. хичээлдэрР яаран | Үгийг Ш. Сүрэнлан орохсон: | Хөгжмийг Т. Чимиддорас Есоп сарын нэгац бо лоосой | ралсгалантй: жүүхдүүд Анхны онц дүнгээ авч Аав, зэжээ баярлуулахсац (Тойрон. бүжиг) Есөп/ сарыг нэгэн болоосой | Цовоо цолгин охид хөнгү үд Говь-Алтай: аймгийи Вугат |. д ээ сумын 8 жилийн сургуу-| Гараа барилцан дотно та- лийн сурагч ” цилцьа Б. ГАЛААРИД | Цолмон сондор, цэцгийц хэл- : хазгээ Өлөөд0р (2401) Урлан бүтээл: уясап бүл : 3.д Одоор чуулсан тэпгэр сарын 1(37Э11 байнаа с Олуул хулсац бид нар Өнцөөдөр”-- - байцаа Шинэхан будсан. ширээ Нараар” зэсэн дэлхий «аидаын байнаа 1їїнл шиг өнгөнд цүц їлялби- Насайр найзлах бид нар пам байнаа Саяхан ви рэЛЭлыр ИН (Сүүлчийн 4 мөрийг Сайхан үзэмжид сөтгол баяны давтана) Өнөөдөр--- эг Амьсгал тэтгэх аршаан бол- 45 гүү ЭБЭ ЗА фон Буурал багшийн Завх хичээ” цригол нутгийн. арпун сал- лийг Хиад Бяцхан давтөртээ зхлгэ бич- Агаар цалийж алсад уулраад нэм | Марип дэлнэдэс сацслрт дууд- Нимуухан: уяигалах багшїйи наа ДУУ Одоор чуулсап тацгар Надад уяпгат шүлэг шиг св- байцад нагдиам Олуул хурсал бид нар Өнөөдөр-- байнаа Үеийн нөхдийн хувирсаныг Нараар, зэсэн дэлхий үзэх гэл байнаа Үе” үехэн тэд” рүү зэрвэс хар- Насаар цайзлах бид нар М Ё , ” нам Ж байнаа “Мороодлийн, минь гїйш нанг|.... ЛЧИЙН .--4. морийг цэл Ён д Таг Хүсэн ЦС 2 БугРеҮ (дагана) 5 “Сүхбаатарын улсын хэвлэлийл ООАНОРЫН НИСЭГЧ, ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГТ ЭМЭГТЭЙ 7 | тай түргэн ахисэар удалгүй зөвлөлтийн шигшээ багт Ххи- чээллэх болжээ, Жилийн Дда- раа (1970 онд) Англид бол- сон уран жолоодлогын їнслэ- гийн олон улсын тэмцээнд Моснвагийн нисэх хүчинй дээд сургуулийн оюутан Свет лана Савицная, урьд нь аме- рикийн нисэгч Өмэгтэй М. Гаффний тогтоосоп ДЭЭД ам- жилтыг эвдэж, дэлхийн үнэм- лэхүй аварга болох нь тар. Шинэ шинэ техник эзэмшнн, илүү нх хурдтай хелгвөр улам өндөрт нисэхийг мөрөөд дөг Светланагийн сэтгэл үү” гээр ханасангүй. Одоо тийрэлтэт онгоц жолоодмоор байна! гэж нө- хөддөө хэлжээ. Үнзхээр даан удалгүй тэр тийрэлтэт хэд хэдэн төрлийн онгоц жолоо- дож агаарт, нийтдээ 1500 цагийн тислэг хийжээ. Свет- лана дуунаас хурдан нисэх олгоцны хурдан хөөрөлтийн тэмцээнд 1974 онд дэлхийн дээд амжилтыг хэд Хэдэн удаа тогтоосо» байна. Ни лийн дараа 15-435 нм-ийн зайд їкирийп нисэх опгоцоор цагт 2683 км гаруйн дундаж хурдад хүргэсэн нь дууны хурдаас 2,5 дахин хурдлуул- сан гарамгай амжилт болж. амсринийн исерт нисэгч эмэг- тай Иїанлин БНонразны тог- тоосон дээд амжилтаас хол давжээ. Тэр инсэх ” хүчпий дээд сургуулна төгсөөд заа варлагч нисэгч, дараа нь тур- шин їишсэгч болж, бас А. С. Яковлевын зохлон бүтээх топ Н.27222222 чоонд ажилласав байна. Лбос инд Попоныг, Валерий “Рю- минтэй «Салют--68» «станц дээр 185 хоногийн урт удаан” хугацааны нислэгээ дуусгаж, байсан үед (1980 онд) Од- дын хотхонд сансрын нянсэг- чээр эмэгтэйчүүд дэвшигдэн байсны дотор Светлана Сая- вицная орсон байлаа. өнөөдөр Светлана санср - нислэгийн их туршлагатай, урьд хоёр ч удаа ниссэн Лео- инд Попов болон Александр Серебров нартай хамт цагт 28 мянган Бм-ийн хурдтай хөлгөөр сансарт хөөрсөп энэ. инслэгээрээ шинжлэх ухаан-. технинийн судалгааны үйл ажиллагаа зөвхөн «арэгтай- чүүдийн» мэргэжил биш бо- лохыг баталсиаар- барахгүй, эмэгтэй хүний хувьд урт удаан хугацааны нислэгййн болон дэлхийн 19 дэх дээд амжилтыг тогтоолоо. Бүх Холбоотын «Лепиний Коммунист Залуучуудын Эв- лэлийн Төв Хорооны гишүүн, спортын гавьяат мастер Сает- лана Савицкая урьд нь шүх” рээр 3 удаа, нисэх онтоцоор 15 удаа дэлхийн Дээд ам- эєплт тогтоосоп билээ Өмнөө тодорхой зорилго тавьж, түүндээ хүрч чаддаг, үнэхээрийн эрэлхэг зоригтой эмэгтэй, - сапсрын инсэгч Светлана ССаницкалгийн өнө, зан чанар манай залуу. үе, хүүхэд багачуудын үлгэр дууриал болох нь дамжиггүй. Г.ЛОВОР Цо. во0 “цол-гин 1ймьс гал тэт. сэх! 40 -хид хөв.гүү- дээ! Сар --- шаан бол... сон, та милц-яа риун сал. хиа Є-Б-ЕЄ -23(6-7, уулс 2-2 раад Ур... лачД бу... тээм рим| дэл2 Мо- нээс ул сан. сарт шсан”бүгж(.0. сэ Х.дуУАТ--2 наа (24 Зуу бэр, На-саар - за да -- хчадро002 вь-- Е) рхлэгчийг Н. ДАРИЙМАА ИНДЕКС-3175 “ХУВЕТФ-ФҮҮЛЧ/ УСК ЧЭ 6118 Ба) (77748113 ЄРЭЛЭЛГ ГБЕРҮҮЛЧ: : ХНИЙ ПРОЛ Ар 1 збүБҮ ү “39 ДЭХ Жилдээ рахдаа ”ҮгҮэ” «Санал бүхэнд шинэ и и нутгийн эрдэм оргилуун орлоо. эцнилийн ангийн сурагч Б. багш ЭНЇКчН хоёртой бид ми- нарын өнгийн анх Би энэ Цэрэн, Ичинхорлоо, ГДЭГТҮН ММ. 55 (1793) , (Тэмдэглэл) хүнд тус болжээ» гэж бод- сон гэв, Сургуулийн -мамын үү- рийн дарга Г. Хадалгаа: -- Мапай энэ охин долоон жил дараалан бүлгэмийн зөв- лөлийн гишүүн: байсац. Одоо сургуулийн «Золбоо» нлу- бийн эрхлэгчээр ажилладаг юм гэлээ, Есөн сарын нэгэнд сурагчдаас дутахгүй СЭРЫр НЬ дДОГДОЛДОГ м Л багш нар юм. 41 Хульр сур- гуулийн бага ангийн багш П.. Баасанжав: -- Бид өпөөдөр их баяр- тай байна. Зөвхөн манай сур- гуульд 200- гаруй хүүхэд нэгдүгээр авгид орлоо, Тэ- дэнд эрдэм ном ёбарх шиг н үйлс алга гэн бахйр- хан өгүүлэв, Түүнчилэн нио- нєр сурагч бүр ярих зүйл ихтэй байна, 23 »-| Хэний хэн. бэ? а -- Аятангэрзлийн Ажтан- өлзий -- Хөддүгээр ангид, змар дүнтэй сурдаг вэ? " »эч 7-гийн «Дэ» антид: Зур- дугаар вигийг онцсайй дүн тэй төгссөн. »-ч Хаана-амарсан бэ? -- Олон улсын" вайрамдал ттонерийн лагерьт, Бас ёо- циалист. орнуудыг пиопер сурагчдып ариун цэврийн зргүүлийн нөхөрсөг уулоалт тэмцээнд оролцсон. -а Ямар амжилт гаргасан бэ? -- Улаанбаатарын «сур туулпудаас багаараа гурардуя таар байранд Фрсоп, “1988 оны Д: Рэнцэндорж:, нх Би аялал хийж явахдаа хүүхдүүдэд хангай,- үзүүлэхийн зэрэгцээ, малчин хүмүүсийн аж.амььдрал, мал маллах арга ухааныг танил- цуулль. илгээ8тийн Зон 88- ауустай.. уулзуулахыг хичээ- сөн. «Талын агуй», «Шилийн, богд» тэдэг газруудыг хүүх- маань үзэж, хөдөлсөц, Илгээлтийн |9зэй амьдрал Ч хүүх- єид Хулпган дүүдэд сайхай санагдсан. Эх өрноо сайн мэдвэл улам их хайрлан биширдэг шүү дээ тэв, 10-ын «Дэ ангийн. ёу-. рагч ЖЖ. Ээхчнмэг ӨӨрсдийн шэр энэ жилийн Өхний хи: таргасан нжиг үзэсгэлэнг цорлд орцгоолоо. тайлбарлан ярилаа. Тэдпий . цуглуулсан өлдэв «сопин УР ЕСДҮГЭЭР САРЫН 8. . ЭРДЭМД ДУУДСАН ХОНХОН ДУУНААР... Могголын уудам хөт. суурин дуудсан хонхон дуу цалгии цуурайтлаа. Сургууль бүхэн үүд хаалгаа цэлийтэл инээж, уааан бүчээ дэрвүүлсэн:пино- нер сурагчдын зүрхнээ"гагц- хүү сурч мэдэхн тэмүүлэл бадрав. Тэр олон сургуулийн нэгэн болох нийс- лэлийн арван жилийн 47 ду- гаар сургулийн 1800 пионер сурагчнд хичээлдээ Хичээлийн нээлтийн хонхыг цохисон 1- ийн «Гэ» Мөнхтуяа, 10-ын «Г» ангийн онц сурлагатан сурагч (. Шүрэнцэцэг үулэсан юм. -- Би өонцсайн сурч чад- нөггээн Мөнхтуяа хэлэв, Нэг- дүгээр ангийн сурагч үүнээс явр юу ч гэж хэлэх билээ, їйл: Шүрэнцэцэг: -- “Миний сургууль, ний “багш тар, -мнний найз пехөд хаана Ч явсан Ссэтгэ- лвэс гарахгүй. Миний сурч «Вдсэн бүхэл маань ач. Үсэндээ тудэ, цэцэглэн улад, сургуу”, аа алтан босгыг алхаж байсан, тэр үевс хойш «сөн энил өнгөрсөн гэхэд ба- раг їнэмшмаэгэргүй. жил зуны амралтаараа нэгд- сан /иэгдүгээр эмнэлэгт суви- лагч хийсэн. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны соёл хүмүүжлийн төрийн эдийп засагч Улсыг ариун цэврийй стап- цын лаборант гэдэг хоёр эгч эмнэлгээс їа- хүсэлтийн дэвтэрт» «увилагч өхин:ї8- дад баярласанаа:бичеэн баий- лаа. Түүнийг уншаад. «Би »-- Энэ тэмцэрнӨэе шм- мээр юу сурав? пионер камбаа нубын хүүхдийн шагсайлын нарийн дэг тшурмыг ёсчлон биелүүл” хүүхдүүт Дийн цовоо сэргэлэн зангаас суралцсан. ЗХУ-ын Хүүхдүүдийн өлдвороор ярьсвыг санаж Түүгээр оров, улмаар Ардын ТӨВИЙГ ЄЭТГЭЛ НЬ дэв, гамал, ангийн онц Бямбажав: лох болов уу? гэсэн юм. 4 -- Сайн бичсэн бол 0бо- лолгүй яахав гэж би хэлсэн. Магадгүй та вар тэр охины тэмдэглэлийг сонин дээрээс уншиж ч мэдэх юм. 417,ДУ- гаар сургуулийн захирал Х ловсролын Тэргүүлэгчдийн Тиймээ, манай ЯА, ЭРДЭНЭ.ОЧИРЫН явсан гэрэл зураг к4!1441 54-10 » байгалийн алтан бронэ, говь нутгийн солонгын өлгөт чулуу, амьтны яс, эрт- НИЙ-ХхОовор ном зохиол зэрэг гу 500 гаруй төрлийн үзмэр нь сонин ажээ. Мөн 10-ын «Дэ сурлагатан Д. -- Би тойрон аялалд орол- цол: явахдаа едрийн тэмдэг- лэл хөтөлсөн, Иркэп хойноо пионер урнштн үзэхэд «их гоё» са: Марина Светлапа нартай сайхан та- нилцсан... гэв, «-Манай сургуулийн багш, 25 сурагч энэ зун Төв, Хэнтий, Сүхбаатар, Дорно- говь, -Дундговь аймгийн шут- гаар 9000 нм газар «Миний төрсөн нутагт, монголын ёай- лан өрөн»-оор тойрон аялал Хуанган: зохиосон юм. цуглуулж- ирсоп үзэсгэлэн байгуулсан» гэж - БНМАУ-ын Ардын бо- 0, ЦЭНДСҮРЭН таа зургийн дэр»тэр, ЗИРТН./ 13ЭРЦ “ЛЭН ДАРЦАГ З.Хүмүүснйн ярилцах чимэв. миний анхаарлыг татлаа нагдлаа. Бичсэн тэмдэглэлээ хаалган дээрх «Хурлын тан сээ кэвлэлд нийтлүүлж бо- » гэснийг би лавлан ун- ив, Дахиад л түрүүчийн хү»! Ний инлээд ширүүнээр: -- Сонсож на уу? Өвөө! Та сандал дамжин гүйлээ хөг зээ болих юм бэ? гэх сон- согдов. Гэнэт миний «са- наанд хэнэггүй дүрсгүйтэм “|байгаа өвгөний дүр бодогд-! лоо. 2 Хаалгыг “аяархан. онгойль- Нина, Рашид, Хасанов нар с Миний. --гайхсай царайв. ажсал бүлгэмийн зөвлөлийн рга Маша Корнес: ї уг! -- “Бид -.багачуудын сайт танил «Манжин» тэдэг рвэр нүжиг “бэлтгэж шеф" цэцэрлэгтээ тоглох юм. Өв- Бодасв глож байгаа.юм-гэж тайзя- «Өвгөн» цамцаа гэз харав, д -- Бидний шефийн холбоо | маш єайхан уламжлалт ралт чөлөөт цагаараа.цэцэр-” бүжиглэн: сонирхолтой үлгэр, ном бо- Олны тухай ярьж тэдэнд ун--- аядаг, - Мөн бид бяцхан майз нар- өнгийн харандаа, будаг, үлгэрийн ном зэргийг-бэлэг болгон ава чирдаг-гэлс пионерийн -ахлаж- удирдагч Ирина | Нинолаев- на ярьяг байв. Пипонерүүд жүжигт шаар- дагдах бүх ажлыг бие даан хийцгээж байна, Рашид Бо» даев өвгөпий. дүрд тоглохооё гадна. тайзны засал чимэглэв. лийн ажлыг хариуцна, Охїич ДУУуД хурцас оёяс шиднэ," Жүжиг найруулах тоглох нь тэдний хамгийн сонирхол» той ажлын нэг юм. н, Зуны амралт эхэлмэгї багачуудын. дунд олон төр» лийн сорирхолтой ажлыг Зав хнол явуулдаг байн, Тэд тусгай картан дээр өөрё- дийн ажиллаж буй цэгүүдий ялган тэмдэглэж түүнийх дэргэд бяцхан улаан дарцай хатгасан нь пионерийн бүйг гүүдийн байрлал ажээ. Энэ нь бид та нарт туслах || хад бэлэн, бид .үргэлж 1484 нартай хамт гэеэн |тэмдэй юм. : ”«Пионер “Востока» |соныз | ноос шин бичиж сурахад нь ту- - хуулийн төсөл|гож шагайвал танхимд Светак: гарч, нийтээр хэлэлцэгдэн(, Их Хурлын зогсоцгоож байв, чуулганаар - батлагдахын өмнө хичээлийн г-миина. ажил эхэллээ... Манай сургуулийн засварт . улсаас 200 мянган төгрөг варцуул- лаа. Нам, засаг-хүүхэд ба- гачуудынхаа. төлөө сайр. сай- хан бүхнээ зориулж байна. гөний дүрд Рашид Сурган хүмүжүүлэгч бид бү- хэй хүүхдийг үвтэгш хүмүү |барлав. жүүлэхийн төлөө вмьдрелав| түргэн товчилж нөхөд рүу- вориулна гэж товчхон өгүү- нийт багш, сурган хүмүүжүүлэг- захирлын эпнэ(ашил болсон: Пионерүүд: ам-” үгийг давтан хэлэх биз ээ. Эрдэмд дуудсан хонхон дуу|лэгт ирж” дуулж яшигэнэж, манай орпы багш, сурагчид ийнхүү баяр хөөр-Їлон өөрсдийн сургууль хамт Архангай зайшмгийн Їэцэг- лэг хотын» Октибрийн сециа- лист их хувьсгалын 60 н- лийн айн иярэмшжит 10 жни- лийн сургуулийн есдүгзар вигийн тань таруй хөвгүүд «Тунгалаг тамир» |харшоо: лолд ошид, арав ханаг хө- дөлморийн -дадаага. хийлээ. Тэд оно хугацаанд хоршоол- яын тарна нөгөө, хадлан, ма- лын тэшаэлийн ургамал ха- шиж хамгаалан, 12:9 км урт хашаа барьгс, чанарын сайн үйэлгээтэйгээр хүлээлгэн өгөв. Сурагч /Ц. Бадрах, 3. Баттулга. Н.Батсүх нхлагчтай салаад, хөдөлмөрийн дадла- Миний, эх орол-БНМАУ Мэхэхэхэээиийгэрэхилээний эллиииэиилээиниггэсгхххэгиин “БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН ЗАМААР 1їнйслэлайн "52 “дугаар сургуулийн хэсэг пиопер .су- “рагч “Төн аймгийн “нузгаар аялаад ирхсээ. Сургуулийнхаа хоёр зїянгаад ппонер сурагч- Дыг төлөөлөн аялалд оролц сөн тэргүүний 22 тїптертйн гарин үсэг Малийк хотын шилний зйлдвэр, их зохиолч Нацагдоржийн төрсөн ЧБияп- дэлгар Сум, мопгол-зөвлөл тийн найрашдлын бэлэг тэм- ДЭГ. бүтээн | байгуулалтын татлбар-Батануур хот, їин- ч“налангийн рашаац сувилал, тод хот сарэг түүх вутггалт тазрууд, зүзейн сэт- гэгдлийт дэвтэрт үлдвсээ. Мөнгол зөвлөлтийн барил- гачдын ор ик хэдөлшөрий үр тшимвэр сүндэрлэч “бэсч буй Багануур жотэв МХЗЭ- вш илгаэлтвэр Өчин |алил- Црн тэн ханэиллс жанэгүэчэгчлэс Ра рлс аншла. /0| ОТОР СААЛИЙН НӨХӨРЛӨЛ 1. Саальчин хүүхдүүд " Көвсгэл загнан Арбулаг сумын Цагаар чулуут хэшээх Биднийг тэнд өчлкөд үдийн Саалгїш цаг болж-шутєн сип барьсан хүүхдүүд саалицдаа гардгааж хөл хөдөлгөөн ик- ТЭй угтав. с- Манайсургуулан багш, сурагчид өөрийн аймгийн : сумын дунд сув- гүулийн тувшлагаар «Отор- Сианийн шихарнын» байгуу- лан аашллан байна. Эмнэ ху- гГацаинд хүүхдүүд маань та- пчя суурийн 2500 гаруй ямаа наас 17 мянган литр Сааас дотуур байрын сурагч- дын? хэрэгцээнд зориулж 50 гаруй шг тос, Э00 ыг заруул тивьж бэлтгэлээ. Мөн гар тэ- исэал бэлтгэх, жмийн ургамал түүх гээд зуны давлгаврыг ч сайн биелүүллээ. Энэ нөхөр- Нэргүй, дөрөвдүгээр ангийн сурагч Д. Отговбаяр, Д. Эр- Дэмэчимэг, 8-ын «А» азгийн “Инсэж хүүхдүүд маань Отто 1 аяйанс жөдол- мөрийн өлз ихтэй буцаж бай- ин тэж Хөвсгөл айштийн Ар- булаг сумып дуид сургуу- СЛиЙВ /лакширал Л. Ганболд Ярын байлаа, шэн “ ХҮҮХДИЙН ТУС ! малыг кийрлаж таш шармоо 100--220 хунь биелүүлэн, Шйцлахтай сайн ажилласан Р, Битчудуун. До. Хүрэлбаа тар. 3. Энхтөр, Р. Гцнбат ишрын 18 сурагч хоршооллын “Төв аймгийн Баянтчанд-, мань сумын дунд сургуулнии зургадугаар ацгийн сурнигч Ч. Зоригбаатар оєпл бүр зу- тш ажралтаараа 600 таруй хонь хариулж, малчин аав, зандээ тусалдаг сайн хүү би- лэз. Зоригтбаатїрын аав сумьн тарга хүчний “аварга шалчин Б. Цэрэндорж: туай: -- Хүүхдийн тус их гэдэг үнэн шүү. Хүү Зоригтбаатар, охиц.. Дариймаа нар маань хавар зуны амралтаараа маш пх зүйл хийж өгдөг зом--Би хоршооллын дарга, БНМАУ-ын хөдөлжө- трийп: баатар, залуу сүеийг халамяслан-хүмүүжүүлэгч Р. Минжүүр хөвгүүдтэй. уул валт хийж хөдөлмөрийн үнэ цэнийн тухай сургах зөн- лөлгээ өглөв: Пионерийн улирдагч Д.ТУРРАГЧАА зинр»- ч тэдэнд мал, шүдлэх, мал таргадуулах, сур элдэх, Чө- дөр ногт сангидах эрэг мал- ЧИН, хүний .мэдаж, «чадаж байвал: зохик зүйлийг сур- гахсан тэнс мэрийдэг зом, Ми- ний хүүхдүүд урам хугалах- гүй шүү гэк бахархан ярь- сан зом ЭГЧ ДҮҮ ХОЁР Эгч Б. Цагаансарац нь нийслалийн 45 дугаар сур- гуулийн есдүгээр ааглд. лүү Гансүх нь Төв аймгийн Баян- чандмань сумын дунд. сур- туулийц зургадугаар ангид суралцдаг. Эгч дүү хоёр зуны амралтвараа: гүү сважс. Унага татдаг Сайхан уламж. яалтай болжээ. Цагаансаран ЭНЭ мал саягийн ам ахуйн 25 гүү хариунан саз»жээ, лак байгаа нэг сургуулийн Б..Марайтуяа, Ц. Энхчимэг. Л. Гантуяа, У. Мөнхтөр, Л Гантулга. зарзг залуустай уулзлан «Залгамшлагч» сэтгүүлниц, нэрэмжит номын сангаар орж, аялагчид:їл газлтийн Эздийн хамтарсан үдэшлэг уулсалт зохион явуу лав. Мх зохиолч. Нацагдор- яасийн төрж өссөн Баяндэлгэр сүм болон. Яханчивлангийн рашаан сувиллын амрагчдад зориулац аялагч пионерүүд ал дууныхаа дээнгийг өргөл тонцерт тоглон: Сонирхуул- тєээ. Ийнхүү Уланнбаятар тын 52 дугаар байгалийн сайхан, бүтээн бай. гуулалтын өрнүүн хэдэл- тэртэй танилц». “Багш Л. ТАЛМАНДАХ 1, Бага өлөчн .. Тидноайн «Хандгайт» тинэ- 1|нёрийн лагерь ойн сэтгэл сэргаэм сэрүүн шгаар, атхи- лам сайхаа цэцгийн үнэрээр угтлаа. Зусланд «Бага өлгма» болж хүүхдүүд биеийн та- мирын талбай дээр Чцуглар- чээ. 1Шатар. бэх, тар бэмбэ- тийн тэмцээл болж аваргууд нь тодорсон байв. Шиатрын тэмцээнд хөвгүүдээс |яэгдү гээр бүлгийн Д. Отгонбаатар, охпдоос коЁрдугаар бүлгийн Ч, Нарантуяа нар түрүүл- “ээ. ЧП., Хургачин хүүхдүүд -- За хүү минь торипы- хөө авгайг таргаад чэдерлөа- чих. Ер нь малчин хүн чинь унаж яваа морппоосоо эхэл сурдаг тэм шгүү дээ тэл: хонь хариунж яваа бяцхар хүүд ярьсаар талайн Фэлчпк хонин сүр- тийнхээ сзакаар тайвуухан алхан: яваа хүн бол Хөвсгөл зймгийп Цагаан-уул сумын хоньчин, улсын заварга мал- чин 48. Туваан гуай юм. Түүний хонио -тогтоож |Ха- риулах, бэлчээр усыг төки- руулах, бэлчээрийн ургамал таних, малын тарга тэвээр- гийг шинжих, тогтоох гээд Л Флон сайхан зөвлөлгөөний да- Д. Отгопбаатар шатар тог- лөх дуртай, тэгээд Ч сур- гуульд ороод «дамчин» иий- гэмдэгийн шатрын дугуйлнид туу тус сумын (10 жилийп| ОРЖ олон улсын шүүгч Нам- сургуулийн отор, «ааяийн | Жил гуайн шань боллоэ. От- нөхөрлөлийн бяцхан журга-| Гонбдатар тасралтгүй таван жил шатар төглэх ухаанд суралцсаны гүүрээр довэ тша- тар сийн тоглодог хэд хэдэн гараа мэддэг болсон юум. Тэ- рзэр нийслалийн коЁрдугнар сургуулийн 6-гийр сА» ин- чингууд ажилладаг. Энэ шө- көрлөлийн хэсэг сурагч ивар- гын дагАЛдангаар жонь, хурга хариулан сүргийн “бэлчээрт аваргаас юу сонссоцоө тэм- дэглэж мал маллах арвин их эрдмээс суралцаж байна. Отор саалийн нөхөрлөл 80 гишүүнтэй бөгөөд саалийн нэг сарын хугацаанд 25 тиян- ган лптр сүү сааж, 1400 кг тос, 23000 кг авруул бэлт- гэжээ. Үүнээс сурагч 0. Оюунцэцэг С. Цэрандудам, А, “Оюунцэцэг, С. “Цэрэндулам, Д. Лхамноржин. Р. Нямаа иар өдөрт 24--35 литр сүү салж өдрийн нормоо тогтмол да- вуулай биелүүлдэг юм. Тэр ч байтугай энэ нөхөрлөлийн зарим хүүхэд паймдугавр ай- тиа төгсөөд малчин болохоор шийдээд байна. Хөвсгөл ийтгийн «Эрк чо- Ллд9о сойпим сурвалжлагч "5, БАТ-ЭРДЭНЭ гөвд алгебрь. геометрийн хи- чзэлийг нлүү их сонирхдог Зүүнхараа коллын 10 нсашийн нэгдүгээр сургуулийн бат Суурьбатын удирдсан 82-358 цай» бүжгийн шито... олон үндэстэй. ястны а . Хувцас өмссоц охид хөвгүүд жшллллээллллллллуулИтээллллэи Эг ти лиллРтихилтлыг 1 «ХАНДГАЙТ» ЛАГЕРЬТ | гийн сурйтч, сайн сурдаг бө-. гэнв. Отгонбаатарын ангц вн- "553 ---Би сумынхаа дунд сур-| уулзаж энэ тухайгаа бүр төг гуульд байх үеэс гүү сааж |дорхой хуучилж байгаа Баях, ( сурсан юм. Одоо айраг ис-| Хэдхэн хоногийц өмнө саа. гэж. суваад байна. Саальчий | лийн зэлэн дээр танилцсан | күн бүхнээс түрүүнд бэсч,|эгч дүү Б., Цагаансарат, бүгдийн сүүлд унтдаг, уйга-| Гансүх нартаа сурлагын өц- гүй мөртлээ сийжэн айшлтай|дөр амжилт хүсье. 1 гэж ярьсан билээ. Эгч дүү Н. ДАРИЙМААГНАН . жоөёр дөө ангийнхавютагс л азсан гэрэд зурат Баднийг тусяанд | ирэхэд хүүхдүүд кнубтээ цугларчик.. тийзнэа тарч чадварявг сай- кэ» бүнжглэцгэалнээ. Тус. чуутнчан хүүхдүүд «Мэорь- тон хүүхдүүд», «Баруун мөн ажлын дэвтрийг сотжти гол “ардын эртний », | Хоёрдугаар зэямсйнд 406. «Пэйрвэцал-друунба» . зэрэг Айсуй арг ЗЭлр Тд-аад бүнтс бүжиглэдэг «Бага өтнтмн» амисаллттай ажза. Чуулгад Өүх ард түм- ний урлагийн үзлэгич адт, мэнгэч медальт сурагч, Алтантуяа, Цолииэ нарын тэ- рэг авьяаслаг сура бий. «ХАРААЦАЙ» ЛАГЕРЬТ Нийслэлийн 52 дугаар тусгай дунд сургуулийн сХа- раацан» лагерь байгуулагдаад хоёр дахь тєилдээ аясгллаж байна. Энэ лагарийн күүх- дүүд байгалийн бэлэн шмате- риал мөд. өргөст ургамал, модны у?, бэргэцэй ашиглан лийн бэлэг дурсгалын өлор зүйл шэгшэг ин шилэх БОйнг Гинж хий » “Өргөст ургамлаар ёл хэн эж - шинж тоё сайхан «Байгалийн там- урадр цэцгийн сав кхийш. байгалийн буландаа тажьсан харагдана. ЇМэн сонин качиц хэлбэр дүрстэй шд цучдуу. Син байлаа. Күүхдүүд яд Ман Хэтгүүдийн шатвын тэм- цээнд «Оч» бүлгийн» Гэнтэ- Бүхэвлиэг” о4 цэшэрхэн унасаа ээд, мөчир түүв. Ї зар зэлжинд явуу ян хэвэл хдь түРэк тЕШэ- | цєр бүр 2--4 пом унынэ, Бас «Хэн түргэн унших пэ?е: Уралдаан зэхнөж, номын ту- хай ярилцлага хийв... гэжээ, Энд амарсан хүүхдүүд Санзай гэгч “эмч Хүн шцутаг- лан байсан гэлцэнэ, ! АВ Оюутан Д. одонцэцэй БАУ-ил” үндэсчүит суух, / -9? БНБАУын Плолдив той. рог дахь юшрглислийн барна- Жаа олгох төвд хүүхэд, пв- луучууд улс өримхөө нийгэм, эдийн Оасгийн жөглтслтэй та- үшлцаж тусгай маргэмил | эзэмшдэг. Энэ төвийн багш, ! амч, сэтгэл зүйч зэрэг турш- лагатай мэргэжилтнүүд хөв- Дд, Охидод Өөрсдийн -авь--, сонирхолоо шалгаж тос сирах мэргажлаэа сонгон.ава- хад гүн туслалцаа үзүүлдэг ЮМ. урдГ ДЭЭР: Тїловдив тойрог дахь хүүхэд, пилуу-) чуудад мэргэнслийн баримжаа олгох төвийн хөдөө аж ахуйн танхим Болгарт өсвөр сүсийн .43 шаргалтай сайн сайхан амьд- хангах ллдал шэц тэр- гүүний зорилт болдогт, Ий. маэс хүүхдийн цэцэрлэг, сур- туулийп тоо тєїїлээс эсилд өсөж, байна. ЗУРАГ ДЭЭР, Софн хо. “тын Христо Ботевагийн |нэ- рэмжит о1їбутцны хотхон дахь 53 шид БОЛГАРЫН АЗ ЖАРГАЛАНТ Манай сонины энэ оны | хоёрдугаар сарын ариан дөрөв дүгээрт «Даалгавар» " тэдэг 1 шинэ. хэлэлцүүлэг нийтлэгд- 1 сэтийг та нар сайн санаж БАРИЛГАЧИН Билээ. ХӨДӨЛМӨРИНН УЛИРАЛ -- 52 олов исишээгээр тайлбарласан Пионер сурагч та на- рын заавал биелүүлэх үүр. гийн нзт бол зуны Даалгавар ну. дарга. Даруу төлөв зянтай, нөхөддөө тусархаг хүүхэд. Хамт олноо сайн зохион баий- гуулдаг, санаачилга ихтэй бас зураг зурах дуртай, ги- твр хөгжим з тоглож, хөөр- | хөн ХДаГ гэн, найзва- дуулчи: | раа бахархан ярьцгааж бай. ХҮҮХДҮҮД лаа. Өдрвөс өдөрт өндөрлөн Файгаа нэгэн барилгыг тхв- |раад: түүнийг сүндэрлүүлэгч | жилх, бүтээл багтдаг тухай сонины зөвлөл -- Ши хоёрдахь эслдээ -| (Миний клуб мөнголын|Г0К Нпйвийн эзэдтэй уулзах, | сургуулийнхаа хөдөлмөр зэ- ан гэсэн бэдөл тарлөэ, ЇВа- " САЙН ХҮҮ гуй ангилланс харагдана, - Энэ хүүс Г, Ганбаяр тэдэг, ТМаєнай тэргүүний су- ригчийн наг. Энэ сюил нийс- | лэтайн зургадугаар сургуу- лийн 9-ийн «Г» ангид ДЭВ- шин суралцаж байгаа нэ», Зуслалд атиллаж амрах ху- тацаандаа тогвөч, тхадлиич, ногсөчпи танд л янз бүрийн “Глдэнд аз ї шэцдэг “иддаг Өүхнаэ гэтгэл | 4| харамгүй зааж өгдөг гэнс яри- лвв.. “Сурагч Д. Бат-Эрдэнэ: -- Чарилгачин хүн эврийн | бүтээлээ харж сэтгэлийн жар-| 1 гал эдэлж явдаг тээж барил-| тивчин йШкКо згч няр «рьдат.| Сурагч бидний цохьсон ТюоС-| гэор өрлөг өрж байгаат Ха- | туулах түндэс болсон лох. швигал сурагчдын саналыг |Раад ӨД Ё хэн тг эдил-г3 балртайганр Ширхэг халуун сэтгэлээ титан: барьсан ба- рилгачин хүний хөдөлмөрниг үл хүндэлж байр сууцны ха- нөн дээр элдэв юм зрээчдэг Сайн байна уу? ЭКаал 8! Чи тэнд юу хипяс байгаа төм 637 тэн: тїашайг асуухад, цэ- энээ: карцу азахид тухай “байдаг, “Үү-| цэрлэгийн Фвсэн дотор Төн- 5 2үаэхэ үхээд Пи им хүүхдүүдтэй тойн суун байсан алал хүү н юм. -ЗУс наг гартав хийч, нөгөө гартаа | тутанд хийсэн олон штаст ур- тамлын үр барьсаар босч ирвв. Нүдээрээ инавмсэглэсэнН саргэлаи бэр хүүтэй хотын тэгэн цэцэрлэгт тйнхүү та- тилцсан юм. Ивтайт Э. Өлзийбит гэдэг. 1 Би нийслэлийн 48 дугаар гЛыд СУРДАГ. Одоо хоёр- ангид өрнө. Б, ГАЛА! дугаа нэгдүгээр ангиа ямар Ладаг. Энэ сургуулийн бит “Фаснлий Рибов тус эймагт савж, 500 кг цагаан тдээ б9- довсруултэв, Хүнсний ногов тоос хяргах ты зэрлэг бордох малын вїБИлд идэвхтэй юролцен бсой ”о Захидалдаа вчьдрил, сурла|топн нбос авчээ, Тус сургуу. болоп гасар тариалангийц 50 тукай бичинс, комсо- Байн 75 сурагч саалийн бри- аушилд 120 гаруй сурагчид 3 тэд байгуулан 3200.-питр витилттай тисолласан байна, танин, 140 вг цагаан идээ 88. Хүдар сумын хүүхдүүд, 1 Хүдэр сумын ! хүүхдүүд зуны амралтаар хэд хэдэн ээл болон сааль саас» шаар ошар сүү саай 1/800 шиг цагаач идээ Боловос- руулац бэлтгэсний дээр үхэр, 2, Алтан булгийн сурвгнид! Пионерүүд -С 1 дхуйлхаа саалийн фермийг түс шиглэн Хөдөлмөр зусшангаа 200,» Э.ЭЕСВИТЕНКО (АНН) 207 Өрхүлсэн Ц, ШАРАВ байгуулан зэлж тус бүрд 53 тал хийсэа. Унивр Ч ЭЗєОЛДА осүрч чцийз тэхдаэсээ тх шээдлээ. гарын дүйтнй, эвлэгхэн киМд- шин. зв нийраагдалтай, даг, сайн хүү дээ гэж ннгийн гүү зяшнлацгаан бэгш Я. Дитшдэндэг тэр КҮҮГ шоржнаг ва гургихаг-агт товч тапплцуулав, Энэ хүү Заипл хэдэлшерт гадаа таргүүний сурагч б9- тухай зурах бүр ч дуртай: Үл гөөд өнгөрсөн нилд сЗалгимж үет гавшгайч тэмдэгтэй бөэлжээ. Түүнай найз пөкөдтэй уун- захад - Ганбаяр чиний вяггтйа дүнтэй төгссэн бэ? -- Онц тэгссэн, -- Зуныкаа даалгаврыг яаж биелүүлн: байна? Олон наст ургамлын үр, койн хошүу бэлэн эмийн ургашал түүж, хатааяс бийна. Хүүхдэд тиүигүлсин жөрнөд ном гуншин, 60-анд Рэс үг цэвшиллэв, Бас тисалгайны цицэг тарь- сан, Фуны даалгавар маань бэлэн болсон гэм төдөрхөй хариуллаа, Апкны зуны амралт чинь ямар «анагдав? гэж шамайгр , асуух, э- (Шстой тэй Фанагдсан. авчээ, 4. їШрээгийн сургууллар... Ерөөгийц 0 ясилийн гуулийц сурагчид сайлийн бригадад хүүхэд бүр хашмраг- з500 ! ТРЭГЦРЭ улсад байна, 3, Сүкфбайтар «өтын зхөвр 150 нг нөөс тушаасан Фүхбаатар котып 19 шн- түравдугавр СУР- нөр сурагчид сургуулийнхан, рашаран ажилд » Ийнхүү Сэлэлг: залан зуун ажилсаг ХҮТЧЭЭЛПЙН тэпгийн найз нартаа хаша»- аяны айн шинэ ойдоо сурлагд,-хө- дөямөрпйн их амлалт гарга кын зүсье! гэлээ. “Олоутин 6. ОЮУНЧИЭР: ДААЛГАВРАА САЙН БИЕЛҮҮЛЖЭЭ Аав, зэнсгэйгээ зусланд гарч, мөөг түүлс наранд биеэ шир. сан. Бас тэлын усанд. орь. жүүхдүүдтэй тинилцан/ Бид хоёрыг ярилцан сув4к байхад халгуукан талд зэв. хэдэн күүкэд шигн | Ч лийнкаа тухай, зуны амрэг. таа кэрхэн өнгөрэөөсөн-тухай- гаа ам булаалдан явьлс лөгс- ша лс гурван сар -ард- » явграттын хугацаа Ч дуусчээ. Шинэхэн ! танилцаля ткнвл үү шаань даалгаараа сайн Фпезүүлтээ, т. гАНАМ, СЭЛЭНГИЙН ПИОНЕРҮҮДИЙН АЖИЛ ҮЙЛС... жилгас авах нийн СУРГУУ 8170 тионер идэвхтэй чид хэдөлмөр 190 гаруй ыг нөөс -дэл 8678 литр дийн 119 сурэг зусланд азирэж» савж ЭӨЭ оловсүхуут» жснлны иг цагаан идээ 5 їМөн хотын 8 тургуулийн тиэ- туслаглцнээ, э аймгийн жидэлмэрийн коделморийп Бахлам амжилт« тай, аятай сайхан өнгөрүүл” энээ. “Сүхбаатар хотын 8 жилийн сургуулийн захирал Б, ЦҮРЭВСҮРЭН АХМАТБЕК СОЛТОБАЕВ тавина хэмээн багш анхааруу- (Зөвлөлт Киргизийн зохиолч) | 98- : Сагындын багш зашилаар нэр дуудав бүрхгээД | дү дуу сонсогдоно, Айгинд нам ширээний араас босож: түм. Хэний тухай бичих вэ? нэг.нь л түүнд хэлж өгөөд түүнийг гарсан Хойно С байгаад юм шиг зогоолтгүй бич- нартайгаа хэрэлдэх гэж ажил -- Өнөөдер та нар зохион Би юу ч бодож олсонгүй, | нэ. Нэг хуудсыг дүүрэн биччи- срлно, Гэвч ашиг үл гарах би- | ҮД хлгдтаЕК ССОЛ7ТОБАЁВ (90987077 Кийсидйн”20ХНО0ЛЧ) | Ээ 49 Ншэөэж-эгчиэ-г эрэлиэгчилнжииилииүчрллийлалайрлран ” Дахиад хонх дуугарлав, Зур тадугаар цагийн хичээд Эхлэн. Гэтэл би бахь байдгаараа суу- еаар... Кулбюбю дахнад я миний ханцуйнаас татан, »-- Пионерийн ахлах улир- дагчийн тухай бич. Өнгөрсөн жил тэр чинь «Ардын гзгээр- лийн тэргүүннй ажилтан» бол- сон. Бушуу эхэл, өөр сэдэв Чи олохгүй!,, гэлээ, Кулбюбю дахнад л дэвтэр рүүгээ тонгойв, Би түүний үзэг- ний хошуу цаасан дээгүү хурдан хурдан гулган гүйхи сонирхон ажиглаж суув, Хэн -- Оболбекийн тухай би юм байна! гэлээ, , - Яарах юмгүй, Сэдвээ сайн бодоод бичээрэй, Хэрвээ дуусахгүй бол дараачийц хн- чээл дээр үргэлжлүүлнэ, Урь- дын адил хэмжээний хойноос хөөцөлдөх хэрэггүй, Яахап та- ван хуудас ч байсан агуулга сайтай бол болно, Гэхдээ ДЭ- тий юм бичээд бүхэл бүэн дэвтэр дүүргэвэй ч би хоёр дарч дийлэхгүй, хүнд гэж бодож Бид нэгэн Бүгд л ажилдаа шамдан өрц- гоожээ. Гагцхүү үе үе дэвтрийн ердийнхеө “Жуудас шаржигнан, үзэгний чах- хээд шинэ хуудсан дээр бичиж эхлэв, 1 раяагүй байдал танайд найз», «Миний үе тэнгийнхэн» | дагчдар тэгийг нь бичвэл) Хараач! Бүр дөрөв дэх хуул. | Бүх юм үүжлээс гөх їмэ нэрлэж болио, Гэх. зохы Хил байна аа? Тэднийг |Ссаа бичиж байна. Лав өнц авах ын хүл дээ, энэ чухал. биш, “Та чинь районы соннноос авахуу. |НЬ ДЭЭ! - 3 “Бүхэн өдөр бүр тааралддаг юм | лаад, «Зөвлөлт- Киргиз: улс» суралддаг нэг внех- рийнхөө тухай бичих хэрэгтэй. | гаргаж ухуулсан, Уу,.. хамт, Надад, дүрийг уран гаяр хэн илүү өйлгөмжүой тар-| чин “Улбаяа кэж Нэг эмэгтэй гаж чадах нь Вэ? гэдэг вь С0-| байдаг. Түүний тухай бас л сая- “ини байна. Ийм болохоор дорхой. биз дээ? Одоо бичиж эхэлцгээ!... гэлээ, Багшийн энэ үг маань гэнэт цочирдуулав, Урьд | тарьж арчилж ургуулдаг гэхээс нь ятар сэдвээр зохион. бичлэг өөр юу ч мэдэхгүй юм чиль, урьдчилан халдэгсэн. "Үзгээд ч бид. бас ихэвчлэн. уран сайхны. зохиолоор наа. Шударгаар хэлэхэд -үрав зохиолын хичээлд төдий | дүр гаргана гэхгүй юм лтаван ял сайн биш ээ, Гол нь би ярьж | хуудас бичдэг Єэн бол. |! чаддаггүй. “Гүүнзэс гадна түүх, | Үлгэр, туульсын зохиолоор э0- уран: зохиол, газар зүй мэтийн | хвон бичлэг хийсэн бол Ялах. Жичээлд хэзээ ч би сайн дүн Гэтэл чөлөөт сэдвээр зохион бичлэг “байна: нтүү! - Багшаа, хэний тухай би- гавсан нь Кочербайгийнх ажээ, Уязндлээ. миний бодлоор Кочар- "бай төдийгүй.манай ангийн бүх ї “аүэс » 6 пгилд га- | ОРЧИМ явж, тээрэм ээ, - | засах хэрэгтай,, тэ. ярьдаг 75 Чи юуян, бичихгүй байна үгүй Жыыр ма Бэ: т, | гэж ирэх гэж байгаа хэрэг! энэ болсов билээ. | 15 -үхтүлэн Д вэ? гвзд надтай нэг ширээнд |раад орил» гэж түүнийг даажяг- ёр охидын ажил гэжүү?! 18 чихээ мэдэхгүй байна гэсэн дуу | суудаг Кулбюбю | ханцуйнаас | надагсан. Тэр удаа Кулбюбю Түүнийг илла үгэндээ - Ши) шинь татав. бай- --Х хүрнэ гэж итгэдэг, Би бол нулимсаа арай гэж барьш үлзэж бай би одоохон Нигэ: - -- Төлгойд юу ч орж ярэх-( сан. Гэхдээ шөн л районы ком- ШНСр тэчнхээд би гүйв. Алаар бантар шусса Влүр яуух юу, гүй юм. Харни чи өөрөө бичиж | вомолын хброонд өргөдлөө | БАЙДыл -гуайн тэрэг хашаан 8 дад ш тэвчээр бичихээ “тадахгүй Би,-кэн нь бичиж эхлэв гэдгийг мэлэхээр” “игна тойруулан хар- заа. Бүгд л бодлогошрон аныр чимэагүй сууцгаана. Зарим нь үлэгнийхвэ ишийг лээгуүр хярах ажзэ, -- "Тййм хүнийг бич гэж би та нарт хэлж өгөхгүй хэмээн Сагындын багш өгүүлээд: -- Гэвч жишээ нь Кочар- төлөөлөгчөөр сонгодон оролц. |бол НКуабюбю ээтгүй болжээ. | шишиээс гадна. дөрвөн шүү ор- ОУ2952 бай чи өөрийн хөрш Санаевын |сон билзэ. Ийм болохвор Ээж-нь уржнан жил нас бар-| чим улаан буудай Цайруулаа, 285) “Дуусав РУ?: гээ тэр па. тухай бичиж яагаад болохгүй| -. Зовтэж би Кулбюбаг| 28! “ОМ. Тэр үед бид -Кулбю- 5 Кулбюбю тэгч ийм л нэгэн... “унаа сл, ардах ЭЕ байх билзэ, Түүний тухай бн- бюг сэтгэл шимшрэп: өрөвдөж | боровтор царайтай, хар нүдтэй, | дзэгүй.... Б байтугай. 38: чихийг үл хүсвэл өөр дуртай хэжиээд: нэг нехрийнхөө түхай бич, Хэр- взэ тэдний тухай бол -багш “тиараасав Дунд тохирох хүн олдохгүй бол | “ЁСоРЛах хонх дуугаран, малчинд, юмеханик- хамтралын жуулагчдаас аль сонгов ав, Жишээ байна. Тэр ойн юедалнар шиг- яарсангүй, Тзр ч атугай Жан- туулсан, мужийн зонлөлийн ДЄ-| шилынов толгойгоо ч өргөсөн- путат... гэв, ээд: -- Баярлалав, багш аа гэж | бичихийг нь үзвээс лав ид л| ӨМӨГ Нь дотуур байртай сур-төдий юм байлгүй яахан, Гэвч ЭЭ, Кочарбай талархлаа илэрхий-| «онгод» нь орж байгаа болол- ЧиЛН завллрсанүй Товгор, 00бю ра ХУУ Ч, байхыг | - Орчуулсац Д. ГОНГОР той ажээ, ч болсон дүүтэйгээ хамт байна !рдид тайпнаар, ХАВшаОаг БЭТТЭТЛЛТИР ГҮЛТЛТРҮҮ хулилалгалүул айл 51187 ту Зараа, х ЗОМЖСЭХ эрхчэнээл 4 ТУ) 327 0222 КАМАА ЭЭ ЛАГЧРЭУ НЭТ ӨЛЛӨННБЙЛБЫСАН ААН ХОК2 Шү үн на | З.БӨунцац |: 227 Энэ Кулбюбю бол ёстой сүр- хий охин, Тэр ёенгидаа насаар хамгийн бага яь, Зургаан нас- тайдаа сургуульд орсон юм. Сургуульд түүнийг авахгүй гэхэд нь тэр хонгилд зогсоод хэрхэн орилж байсныг нь би санав. Хичнээн удаан уйлсан гээч! Сахилга журам гэж,юу байдгийг сайн мэдэхгүй шэгдү- тээр ангийнхан бид түүний орн- лох дуугаар ангиас . чихэлдэн гарцгааж билпэ, ,Бусад аягиас ч мон хүүхдүүд гүйлдэн гарч иреэн байв, Хария | Кулбибю улам чанга рёвлсоор,., эгж тэр бүх л сургулийнхтыг вө- рийгөо тойруулж билээ. Жур- налд түүний нэрийг бичсэп б0- яовч бидэнтэй цуг суралцаж болох юм гэдгээ үзүүлснээе,нь хойш дүн тавьж эхэлсэн юм, хүртэл зурагтай нь биш бил үү! сайхны 8Р-|Бас манайд тэргүүний хамтрал- сэтгүүлд хопог өлсгөлөн суусан. хийх ажил гэж үздэг. хан «Лениний залуучууд, 60. илго нинд зохиолч Сагыбаер тэмдэг- зэр хэ лэл нийтлүүлсэн байсан, Ингэ- хээр тэдний тухай бол би бн- чих юм биш ээ, Тэгээд ч би ангийнхныг | чинь: Улбалын тухай. манжин чин хүрэм тайлбарласан нь: «Тэргүүний хамтралчинг, «Маншип үлгэр жишээ тарна- -а4 Жаахан |загч» гэдэг ганцхан үгнүүдээр би | үр бүтчихгүй шүү дээ, Ер би р бай. эрдэпэ байна.. Эмээгийн Бид чадахгүй хүн гэлэо, лаа Гурваа дөнгөх л байх, Гз- явл яагаад алдартай хүмүүсийн түхай зохион бичлэг хийх бол- ХИЙДЭТ | чихов бо? Комсомолын хороо гишүүнд элсэх өргөдлийг нь хүлээж авах БИ“УЛЭ тэдгээ хатуу шэдэгдэж билээ, Бид, этгэн хоёр хүүхэдтэй авь-- аа, Ингэж Куз- бюбю гэрэз, аж ахуйгаа өөрөө | З9Эс хойш хоёр бие даан анч явах болсон юм, тудХамжинд 98 дардаг. Бя Кулбюбюгийнд байн га очно. Хэдийд ч очсон гэр нь | 399 Ч түүнийг ончин гэж бодох- цэвэр дэмцгэр, эмх цэгцтэй | ГҮЙ. Тэр хэзээд цэвэр цэмцгэр байхыг өөрийн эрхгүй үзнэ, Ха- рип Кулбюбюг манайд ирэхэд би их ичдэг билээ. Манайд аав, ээж, эгч цөмөөрөө байх боловч ганц Кулбюбю шиг гэрээ цэвэр- хэн байлгаж үл чадна. Тэгээд |Х98- Хамтрал маань гаргаж :өгсөн юм. Бусад зүйлд (нино, шувей үзэх гэх мэт) зар-, цуулах мөнгөө бид өөрсдөө гар- гав. Бид бүхэн внгнараа Алты- бек, Кулбюбю хоёрын мөнгийг дундаасаа гаргал гэж тохиролц. эрс Урьдын аднл эмх замба- на, Учир нь үүнийг эх эцгийн рии Кулбюбю бол бүр өөр, Сая- асуух гээд тэдвийд очив, Хуу- өмссөн Кулбюбю шуудай аваад гарч Яваа таа- ралдлаа, Намайг үзчихээд маа- хан нчин зогсов, Тэгээд Надад цайруулах гож тээрэм рүү Явж | цэвэр ондчууд, маань уудаг эрдэнэ птишээр нсгэеэн ундаа ХУуссан. Тийм юмгүй амьдарч | аар зэрны хичээлд жайн гар- чих боловч дунд дүн! хэзээ Ч Би эрдэвэ шиштэй дайг вь үзэв. Тэнд хоёр хүүгээн ба- гагүй тариа байх ажээ, Тэр ҮҮ- Ээ үүрэн гурван ивлометр байна.| ТОхнролцсов ! уу? гэж , тоо й ть- | байхыг ер олж үзэхгүй. би эгч воёлио, л шалт-|бОон юм, Гэтэл Кулбюбю гаалдаг бололтой, Жишээ нь, | Гатгалзлаа, танай эгч Салынаг тээрэм рүү явуулах гээд үз л дээ! Долоо | нөхөд байхыг хүсвэл хэзээ Ч дахнад -өвчнн гэж үзэж байхгүйг гуйя. Би өөрийнхөө " мөнгийг төлнө, Эмзвэ тэтгэвэр авдаг. Бас хамтрал бидэнд ту- салж байна: гэсэн билээ, Түү- хан бн геометрийн боллого | ний үгийг зөвшөөрөхөөс арга- гүй. болсон. Миний-найз ийм Л. --- ч үл яв-| юм. Ха- омог бардам хүн. ригийг тохоогоогүй, |Авгидаа тэр сурлагаараа ШЇНШЭЭ | бие. биетэйгээ, “өрєөш ын .яваа авч үзэзгүй юм. тэр: --| Ес, «Онц» төгсөж өмнөх. алдаагаа алга, Харин Кулбюбюд бас өө. байна уу? арьж очтмээ. Гэвч дүрэм бол | 0Троо, илжиг нь ногооны тал- П -к Бичиж байна. Жамангу- Заг түүнийг зөрчих | бАЙД. ндээшилж харагдана. Би |? нь бодож явдаг арнул мө. байсан биз.| хи тухай. дүрээ сашЭг ЫН эй Эана | агшип” зуур тэргийг хөллөн | ӨӨДөл. бий. Бид хоёр ангидаг тух - 2 эрхгүй болохоор бидвээс Кулбюбю руу давхина о ЧИВ, хоёулахнаа үлдэх юм уу, бү« нэг жилийн дараа нкомсомолд элссэн. юм. Түүнийг гуравду- гаар өвгид байхад эцэг нь Нас барсан юм, Кулбюбюд дүүгээ асрах үүрэг өнөгдлоо. Тэд эцэггүй ессөд Ч бусдаас дутах- гүй амьдарч байлаа, Эх нь нх халамжтай болохоор хүүхдүүд нь ч аз жаргалтай, Гэвч одоо Жамангул гэгч шанаЯ комсо- молын хорооны нарийн бичгийн дарга, аравын «А» ангид ёур- даг билээ. Түүний тухай бол юу зес бичих билээ! Тэр галаас хүний амь аварсан медальтай хүн. Жампнгул районы номсо- шолын хорооны гишүүн өнгөр- сөн шил номеомолын их хуралд эз Байхгүй мэрэн хий л байв. Кулбюбю удаанаар -га- бүр. жаахан охин, шуудан, биднийг яг л хамаатан садан шингээ. тэврэн зогсолтгүй уйлж байлаа, )! 5 Үүнээс хойш би нэг ч удаа түүнийг нулимс гаргаж байхыг үзээгүй, Мэдээж, “эхийгээ 00- олж -Кулбюбю “уйлж л байсан нэ. Гэхдээ ганцхан түүнийгээ ээнд. ч үзүүлээгүй юм, Одоо тэд гурвуулаа атьдардаг, Эмээ, дүү хоёртойгоо байдаг юм. Дүү -- Чи маш зөв сонгож, Ха- рин би хэний тухай бичихээ хэлэх юу Энэ үед бод. Тэдинй | ЭЛЭхгүй юм гэлээ, хачин, Бене шиг, /тийм --.Гарах хүй . байвал ДЭВТ- нэгийг. НЬ |рээ хураалга гэж багш хэллээ. нь Оболбен| Гэвч хэн ч ангиас гарах гэж дана шүү дээ! Хэрвээ цол байдлын талаар хэд болчихож |болпо, гүй. Тэр нусаа татан салахгүй нөхөдтэйгөө 137005:1» сан 143. “Сүхбаатарын нэрэмжит .Уясын хэвлэлийн номонна т-с Өөр эрдэнэ шиш бий юу? -- Хоёрхон нүү эрдэнэ ши- шийя төлөө тээрэм хэрэг болж байна Уух Залыс хав, хэрвээ байвал улаан буу. дайг чинь цайруулчихаад ирье... Энэ өдөр бид хоёр эрдэнэ | 346ааД Дэвтрээ хамхив, ажил гэж хичидэн нх гээ! Гэвч гайхалтай! йь өөрөө хүүхэд байш дүүгээ хүмүүлнсүүлж:байгаа нь нь Эх эцгийн тодДийгүй гууль хамт олты шан ыг Беке лимар ч сахилгагүй хүү- тийм юм. ер. балсонгүй../ Тэр | хэлсэ! хүүхэд болохоор:гүйж харайх, хааяа. хүчээ Х доо ирээдүйнхээ тухай байнга ярилцдаг, Тийм үед Кулбюбю .-Хонх дуугарав Би төчлөө. Нэг ч мөр бичээгүй байдаг, Би тал бүр рүүгээ харав. Зо» хиөн бичлэгээ дууссан нь ши- рэзнийхээ араас босно. Нул- бюбю мөн Л сүүлтийвавр алдааг | -:Юунд2, Чи, өнөөдөр яачи- хаа вэ? 2 нөх- |ралын тухай, нөхрийнхөө туз яривал | хай, зохион бичлэг ч хийж ба» лох байсан :Кулбюйюгийн ту» Гэхдээ | хай. тунгаац бодсошоо... түүнд эйгүй,.. ээ хэзээ Г цагт ийм зохидн бичлэг хийнэ зэх |ээ, Заавал-хийнэ! 2 шаг аагХарАЛ Лал л Өвр олон юм ч үл Ярняа, Үү- ( долоо хоног. , Бєнєгийн сахилгагүйтэж | Бенег шэдэхгүй хүн бол хэ- явна... Кулбюбюд бас нэг сайн чанар бий, Тэр хэзээ ч хэнд ч гомдож үзээгүй. Өнгөрсөн жил бид наймдугаар авгна төгсөөд Иесык-кулд аллал жийхээр ший- машин -- Хэрвээ та нар шиний инайл Учирсан зовлон, тэр орны хүнд нөхцөл. түүний сурах 10- Кулбюбю бол хавтнэг улир» аравдугаар: өнгийг. зэн сайн өдөр нлубт цуг өчих- - хэ Хэний тухай бичихээ ч БЭРХ лнэ шаар-| Өнөөдөр би анх удаа амьд- тээ с-- Бене, бид ийнш:байна гэж | | ш, Ку-о) муш хоёрын-дараа шэрно, Тэр | хоёр нь бүр нэгдүгжэгт ангийг Хож БСоЛСУРУУЛЫР, 11у-45- 8312 ГЖ: ЗАХ -39 ДЭХ ЖИЛДЭЭ Дд 1656(1794) л 19820НЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН11 Дд БЯМБА л НЭГ ХАВТГАЙ ДӨРВӨЛ- ЖИН МЕТР ТАЛБАЙД ТАРИАНЫ НЭГ ТҮРҮҮ ГЭЭГДҮҮЛБЭЛ ГАГААС УЛААН БУУДАЙ ЕС, АР- ВАЙ НАЙМАН КГ-ЫГ ХАЯЖ ҮРЭГДҮҮЛНЭ,. Одоо манай орон даяар тариа ногоо хураах ажил ид өрнөж, оюутан, ахлах ангийн олон зуун сурагч энэ ажилд гар бие оролцон туслаж бай- на, Хөдөлмөрийн хэдэн зуу! хамт олон цаг хугацаанд нь, : далгүй арвин их ургац ЯЛЛхаар социалист уралдаан “өрнүүллээ, Жишээ нь Ерөө- гийн сангийн аж ахуйн трак- тор комбайнч БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар М. Ал- Ы229-32-3 БоЁТУэ..2 4348 ОЧ СХС 63 орны. “/маань цуглаал хийж, “Даян ус дэлхийд энх тайван ялан ““мандаг!э гэсэн уриалга гар: “гасныг би сонин дээрээс олж “ уншлаа. ЗХУ-ын, ард түмэн ур хүүхдийнхээ сайн сайхан. 83 жаргалыл толоо бүхиэз зориулж: байдгийн Нэр зодД илрэл: болсотг-«Артек» 2усс лан оДоо эпхийн цэйхар тай- тэр дор агаргалаит хүүхдүү” дийг нэгдэй нягтруулан, энэ Одэлхий дээр үерхал нөхөр: “Ч Шолоос овр бат бэх “хүчтэй ЇЇЛл байхгүйг цдтлоц- хас “руулж, зих- тайвны халуун цөмийн дайпы рэг “2 бүх. нийтийн. тэмцэл. ходөл: “төөнд аар, зэж ах, эгчтэйгээ 200 нэгдэн орохыг уриалан дуут . , СА, ЭНХ ТАЙВАН ЭгхЭэМ үйлс ЭНХ ТАЙВАН ЯЛАН МАНДАГ төлөө. | лс рл Р 2үйЛСУЛдГГЭЭ ХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ! ТӨЛӨӨ 5 ЗСБНХУ. БАЙГУУЛАГДСАНЫ 60 ЖИЛИЙН 0 УГГСЛН ,ЛИЙНЕРИЙН ҮВЭН, СОВИНЫ НЭРЭМЖИТ «УРГАН, ОПЕРДИН Энэ оны арван. хоёрдугаар сарын гучиид болох ЗСБНХУ байгуулагдса- ой угтаж, тийн комсомол, пионерийн байгуул- ны 60 ислий, лага, пнонер сурагчдын тангэрэл нарын арван хүн үйлдвэрлэлийїлд даалгавраас үр тариаг 1900 тонноор да- вуулан хураахаар, авсан үүр гээ биелүүлэхийн төлөө шам- дан ажиллаж байна, Эх орон даяар ийм сайхан эх оронч санаачилга Хөдөлгөөн өрнөж байхад пионер сураг- чид юу Хийх ёстой вэ? «УРГАЦ» ОПЕРАЦИНН ЗОРИЛГО НЬ: К -- Ерөнхий боловсролын сургуулийн дэргэдэх эвлэл, пионерийн байгууллага «Ур- гац» хураалтад нийт пнонер сурагчдаа идэвхтэй орол- цуулж «Залгамж үе» аяны «Пионерийн бүтээлч үйлс жигүүрийг эрчимжүүлэх ур- гацыг хаягдалгүй. бүрэн хурааж авах, халгдалтай тэмцэхийн тулд пионерийн ї 11М даж байна. Өнөөдөр Ийзриа: лын дайлчдын уршгаар Лиг ван, Палестины гэм буруу: гүй, энгийн. номхон ард, эмэгтэйчүүд. өвгөд, хогшид, түүний дотор хүүхэд бага: чууд, өлсгөдөн өвчин, Зов- лон гачигдлын туйлд "хурч хэдэп. зуу, мянгаараа, үхэж үрэгдэж. байгааг бид. бүхэн сэтгэл түгшил, телевиз, радио гоор. үзэнс сонсон сонин сэт: гүүлээс, үйшиж байна. Хүү: хэд ахуй цагаа дарийн уталн дунд уй-гашуу дүүрэн Өнгө: рүүлж, буй бух. .-ХүҮүхдүүд 9э|: Энх тайвныг эрхэмлэгч монголын... үе: тэагийнхэн Чинь та: бүхэнтэй. санаа. сэт: гэлөэрээ хэвээ лмагт . хамт байна, : ? Даян. дэлхийд энх тайвал ялан -мандаг! Дайны аюул уүрд арилаг! ч, “Улаанбаатар Т3 хот Тэ ““Зөвлөлтийн. , дүбээр “сургуулийн 5 ын «Аф ос операци явуулдаг туршлагаар тариа тийн сурагч С. УЯНГА, |! Зөвлөл- рагчдын «Зёриышко» эргүүл, ны талбай, үтрэмүүдэд ажил- луулах «УРГАЦ» ОНЁРАЦНАР ЮУ ХИЙХ ВЭ? - ЗСБНХУ байгуулагд, саны 60 жилийн ой угтсан «Ургац» операцийг тариа цогооны тодорхой хэсэг тал- байд өрнүүлэх тухай бүлгэ- мийп зөвлөлийн шийдвэр гар- гах зохион байгуулалт төлөвлөгөө хийх, ямар ажил зохиож байгаагаа аймаг, сумдын ургацын комисст мэ- дээлэх -- Тарна, төмс, хүнсний ногоо хурааж байгаа талбайд пионерийн эргүүл пост гар- гах, үр тарна хүнсинй Ногоо» ны хаягдлыг илрүүлэх, нэг хавтгай дорволжин мєтр тал- ногооны сангийн аж ахуйнууд болон малын тэжээл, төмс, хүнсний тариалдаг сум нэгдлийн пионер су- дунд соннны нэрэмжит «Ургац» зарлаж байна. постыг тариа ногоа- ногоо «Пионерийн үнэн» операци байд тарианы нэг түрү дүүлбэл га-гаас улаан ес арвай найман КГ-ыг хаяг- дуулж |гээгдүүлж байгааг ойлгуулах -- Тариа будаа төмс, хүнс- ний ногоо тээвэрлэж байгаа замын дагуу пионерийн хянах пост гаргаж тээврийн хашн- ны нузов, сав бүтээлгийг шалгаж, будаа ногоо асгарч хаягдаж байвал жолооч ах. эгч нартаа хэлж | дутагдал давтагдвал ургацын комисст мэдэгдэж срга хэмжээ ава- хуулах зэрэг олон төрлийн ажил сохниох хэрэгтэй, ЗСБНХУ-байгуулагдсаны 60 жилийн ойг угтсан сойнчы нэрэмжит «Ургац» операцинг өөрсдийн ханын |сонингсор сурталчилах ялангуяа «Пно- нерийн үнэн» сонинд байнга ЗӨВЛӨЛТИЙН АНД НӨХДӨӨСӨӨ СУРЦГААЛ ХОТЫН ПИОНЕРИЙН ОРЛОН МАХАЧКАЛА Зөвлөлт Дагестаны ийс- лэл Махачкала хотын со: лын товийн нэг иь ,ЗХУ-ын баатар Гаджисвын нэрэмжит пионер сурагчдын ордон юм, Махачиала хотыл ии0- нер сурагчдын сургуулиас гадуур зохиогдох ажил энд ”төвдөрнө. 4000 сурагчдыг хамарсал 47 дугуйлан амжил- ладас, Эпэ ордопд хүүхдийп хамгийн их дур соннрхлыг татаж, буй зүйл нь үлйдэсний бүжгийн дугуйлал юм. Тий- мээ, үнэхээр уулынх: жавхлант бүжиг, пионерүү: дийн цог золбоо нийлж ур- лагийн бадрангуй сайхныг бүтээж байх шиг санагдана. арын Ордны дугуйлан техаикийа арга зүй, уран сайхны гэсэн чиглэлээр хичээллэдэг. Пио- нерийн 20 лагерь пионерийн ордныг түшиглэж байна. Пионерийн ордонд хүүхэл: дэйн театр зулы турш ажил: ладаг байна. Бяцхан үзэгчид тасралтгүй цувца. |Пионс- рүүд өөрсдийнхөө болол дүү нарынхаа амралтыг зүй зохистой өнгөрөөхийн тулд чөлөөт цагаараа пионерийн ордондоо их зүйлийг хийж өгдөг ажээ. Ппонер сурагчид өөрсдөө дотор талыг ль эрээ: лэн чимэглэсэн хүүхэлдэйн хөөрхөн театртай. Энэ теат: рын тоглолт эхлэхэд үзэгч: ЭНэ 10 МӨНГӨ Їпї гээг-.27 уудай 11:31:2 НЕРИЙН ҮНЭ) АРВИЛА! ЭМНЭЛТИЙ! ДусллААС ” -дАЛАЙ бичиж мэдээлэх, сурвалжлах шуурхай хэсэг байгуулах Энэ ажил үр тариа, төмс. хүнсинй ногоо, малын тэжээ- лийн ургамлыг хаягдалгүй хүлээн авахад тусална гэдэгт итгэж байна. ИДЭВХТЭН БИЧИГЧДЭД ӨГӨХ Эчнээ ТОМИЛОЛТ. ЗСБНХУ байгуулагдсаны 60 жилийн ой утгсай «Ур- гац» операцийн явцыг со. ниндоо яаралтай бичиж мз- дээл! Эвлэл, пноперийн ажилтан, идэвХтэн сонгуультан пнонер сурагчид аа! «Ургац» опера- цид ндавхтой сролцоё. сонины зөвлөл дийн суудал үргэлж: лиг дүүрнэ. “Хүүхэлдэйн хөг жөөнт жүжгийн баатруудын үрд пионер сурагчид өорс- дөө тоглоно. Ингэж Мадач: кала хотыг пионер сурагчид чөлөөт цагаараа пионерийн хээ ордонг түшиж, идэвхтэй сайхан амарч ажиллаж байг на. Энэ бол азөзлөлти”ч пионерүүд, пионерийн бай- гууллагынхаа (513) Ойг угтан ЗОх:Осон талт ажлын өчүүхог нэгэн хэсэг юм. Манай су: рагчид ,айд нөхдийнхөө энэ баялаг туршлагаар ашилдаа- рай, жилчїи олоп Д. БАНЗРАГЧ яиАС 4 48) 0 72:34 » УУ СЭ. 3 СЯ8Г” Г32113 231342 15313 3 яс27 пССОСЭЙТЭҮЖЭРЧ (34:65: 524353 8 41:08:42 95 44494 9::4-114 ГЭГЭЭН Е ("МАЛЧНЫ ХҮҮХЭД Ес Гэрэл зургийн сурвалжлага : 28, зад 2 э20 лэ “АРВАН. ГУРВАН НАСТАЙ “1 “ЕСДҮГЭЭР АНГИД СУРАЛЦАНА -Ц, Буянцогтоо хүү арван ралт бүхиййг үр ашигтай хоёр настай. Тэр энэ зун Энгөрүүлж, нрэх жил «зэх й 2 хичээлээ программчлан үгт ссдүгээр айгнд | СУ ЁЕЛ- ДЭС /болсоа“нБ хугацаа хэм" “бэлтгэлээ. хангажээ. ҮҮХ” нэх, ЦАРИЙГҮҮ ШИЛЭН йн дуул ээ. таг нар яагаад «єг рүүлэхэд их дөхөм болжээ. вап хоёр настай хүүхэд есдүз гээр ангид сурдаг билээ. Тав Бн энэ жил есдүгээр ангид зургадугаар алгид сурдаг дэмпин суралцах бэлтгэлээ баймаар гэж бодож |магад- хангалаа. Зуны даалгавраа гүй. Номын сайн нөхөр, та: хийхийн зэрэгцээ мэргэж зан онцын эзэн Буянцогтод лийн багш нараас зөвлөлгөө хүү долдугаар анги хүртэл ТӨСГЭНТЭЭ ЛГҮҮҮүЙГТҮҮЛР суралцах хугацаандаа “хоёр. гүйцэтгэсэн минь наймду- тавдугаар ангийн хичээлийн гаар аягийн хичээлийн про- программыг бие даан үзэж, траммиг багжнд ШУЛүЭЛу хоёр ёкилу салгасан дэвшин үзэж, судлахад их дөхөм суралцжээ. Увс аймгийн боллоо гэж ярьсан юм. Ховд сумын 8 жилийн дунд сургуулийн долдугаар ан- Г.ЧИМЭД улаангом хо- гийн сурагч Ц. Буянцогтоо тын Нэгдүгээр 9 жилийн хнчээлпйн жилийн зуны ам: дунд сургуулийн багш БЕВНЭРРИМ ЭЭ2 202 У22224:21-11-0128-2 АЖИЛСАГ ХҮҮХДҮҮД Дорнод аймгийн Чулуун- ажиллахдаа 4326 хониноос хороот сумын 8 жилийн сур: 14002 кг ноос авсан гэж гуулийл 6--8 дугаар ангийн Эрээнцагын сангийн ам пнионерүуд гурван бригад ахуйн ерөнхий зоотехиикч - боли! хонь хяргав. Ж. Дамдинсүрэн ярьж байв 5 -- Манай хүүхдүүд жил Мөн багш Н. Баярмагнай, бүр. хопь хяргаж. залсан Д. Цолмон параар удирдуул- юм. Тэдний дундаас улсын сан сурагчид амжилттай 5 цагаан алтны аварга, хур- ажилласан байна. Зургаду- Дан хяргагчдын улсыл урал: гаар ангийн сурагч Д. Март дааны шаглиалтан ч төрсөн. 209, наймдугаар ангийн су Энэ жилийн хувьд хүүхлуүл рагч Р, Эрдэнэтуяа 182, урьд урьдаас илүү үр Дүн», долдугаар ангийн сурагч Ч. тэй ажиллаж, тэд хөдөлмө- Мөнхбат 166 холь хяргаш рийн дадлага улам сайп бусдаасаа давуу амжилт эзэмшиж байгаагаа харуул- гаргажзэ: Ингэж хязгаар лаа. Д. Дэлгэрцэцэг. Б. нутгийн ажилсаг хүүхдүүд Шагдаржав багштай 7 Ду? хөдөлмөрийн арпий амжинлт- гаар ангийн 25. хүүхэдтэй тай амарлаа төлийн бригад 14 холог Багш Б. БОЛОД ИПЭВХТНИЙ СЕМИНАР БОЛОО мпатан апонер сурагчид “Саяхан “Говьалтай, Зав: үзүүлэх сургүулБ дадлагын Т зуны амра хан. эймгийп пионерийн зөв- 16 цагийн хичээл. заав, “ТУС ааа, зэж лөл хамтран идэвхтний Ссё: аймгуудын пиоперийн анхан салж мал минар хичээлийг зохиоя шатны байгууллагуудын аяс БЭЭС Жилдээ лд явууллаа. лын: тэргүүн туршлага -со: Сэнхалагчл дучллэ-- 134 ЛИЛЦОХ ажлыг сонгуульт тУс хүргэлээ Пионерийн СОНГУУЛЬТ идэвхтэлүүд явган аллалы!| зурдГ ДЭЭР: -- Сүхбаз- ндэшхтЛийЙ семинар хичээ: буюу ойн цоорхойд, харил лийн -үеэр ттонерийн бүлгэм. цан ярилцах хэлбэрээр кхиї- бүлэг. салаа ажлаа хэрхэн сан ик сурагчдад | өндөр|2-Ын 4Б» ангийн «Дөль ба- хӨЛДХЛӨХ:/ БЭ шисцолдан сэтгэгдэл төрүүлжээ, Семт| гийн сурагч Б .Сайханбилэг Ид: стэн сопгуультан ГЭЖ ХЭН нар хичээлийн үеэр урлаг, бэ, МПБ-ын билэг тэмдаг. спортын төрөл бүрийн тэм. -- Мөнххаан сумын дукд Ёслол хүндэтгэл зэрэг ЭД: цзэн | чөлөөт | тоглолтүүд| УРГУУЛНЫН 4-айн -Б» ашгийя вэзр нийт 24 цагийл хичээл боди ппонерийн ажлын тэр пнопер Д. Альгирмаа зааж, хүндэтгэлийн шугам гүүр туршлагаараа. блдхал тар сумын дунд сургуулийн энагсаал. бүлгийн цуглаалш ном хийжээ. --Мөн сургуулийн ын Нь хэлбар, пионерийн түг Хү" 4 «у. | “нгийн ппонер Б. Соднолцэрэг ЭВР авах, үдэх. бүрээ, бөм. “Говь-алтай аймгийн ХЗЭ- : Р бөрийн тохилт, пиолерийн нйп хорооны ажилтан 3 С. БОДООШИЙН яав буухиа тэмцээнийг явуулах Б. САНДА гэрэл УР НОМ УНШИХ САЙХАН .-Би чөлөөт цагаараа пом таараа «Чиполлино», «Гур- уншиж бяцхан дүү нартаа | вад бүдүүн эр», «Хөгжөөн” ярьж өгөх дуртай. Аав, ээж, | тэд туужууд» гох зэрэг олол хоёр минь Шшин9 гарсан ном упшитж тэмдэглэл Х9- хүүхдийн зом бүрийг ав- төллөө, 5 3 чирч өгдөгөөс номын | сан маань төрөл бүрий сайхан Зуны даалгаварт сориулж номоор улам баяжиж байна. цэцэг, эрвээхэй, ургамлын Манай апгийнхан сургуулийн | ХАТаамал хийж, ерхөг согоо” азаомын осанд | сонирхолтой, зорын үр. түүсэн төж адал явдалт, зөгнөлт гээд л | ЯРЬЖ байгаа бяцхан охин олон ном үнштж уран зоо | бол Налайх хотын нэгдүгээр хнолын бага хурал, хийж | бУРГУУЛийн 4:йн «В» аю З имилэн ирилцаж зохино | үү4 сурагч, онц сурлагатан | 7 лын баатраар багт паадам » Оюунсүрэн юм. 4 зохиодог. Би зуны амрал Багш В. НАРАНБААТАР, ж ! : 11ВУРАГ /ДӨЭР::)| сурагч Ис:Оюунсүрэн (:(1:23:):1:11:7 3(31:11:111 27 ьы 7? Я 5:52523 2322 5 со Ж е өөвөөсөөөөөөөөөөөөөөөөсөөөөөөөӨ өөөө 20 Нийслэлийн 18 дугаар ДҮНД Ссургуүлийя. нэгдүгээр ангийн 6 бүлэгт 300 шахам сүрагч алсзн орж | эрдмийн совлтан түлхүүр «А» үсэг би чиж эхэллээ. Цийнерийц идэвхтэй сонгуультанд Нэгдүгээр ангийн сурагч” Дыг хамгийн шилдэг сайн багш нарт даалгаж өгдөг Тийм багшийн нэг нь Р Навзандулам. Тэрээр энэ жил 1:ийн «ЁЕ» ангийн баг АНХНЫ БАГШ Л 1 1 Я ! СУРАГЧИЛ шаар томилогджээ. Р, 1Наг- зандулам 1981 онд багший! сургууль төгсөж өнгөрсөн хнчээлийл жилд тэргүүний багш болох авьяас чаллал тодруулж, анги даан багш” лах өндөр итгэлийг сургуу лийп хамт оляоос хүлээлээ ЗУРАГ ДЭЭР Багш Р. Жавзандулам шинэ шавь нартаа анхны хичээлийг Нь ааалаа. С. БОДООШ :0Ч» БАГИЙГ БАЙГУУЛАХ БЭЛТГЭЛ АЖИЛ Нэгдүгээр ангийн сурагч: ОДЫГ | баатарчуүуд болгож Оч» багийг байгуулах аж. лыг хичээлийн эхний ули- с далд зохионо. Шинэ сурагч “дыг сургууль, эвлэл, пиояер, баатарчуудын баг. апаттил! “ажилтай гүп гүнзгий танил- цуулах ажлыг системтэй зохион байгуулах шаардла- гатай байдаг. Хичээлийн эхний 7 хоногт багтааж: пионерийн бүлгэм. баатарчуудтай ажиллах нөх- дийн зөвлөлтэй хамтарч нэг- дүгээр ангиудыг гшонерийн бүлгүүдзэр шеФлүүлэн, хам: тарсан цуглаан хийх, лүү нартаа баяр хүргэж | бэлэг дурсгалын зүйл гардуулах. сурагч нэг бүртэй танилцах. хаяг бүртгэлийг авах зэрэг ажлыг хийнэ. Тэрчилэн СУР” гуулийнхаа зохиоп. байгуу” лалт, ваги танхим. сургуу лийн дэг журам, сурагчдын дүрэм, мэндлэх хүндэтгэх талархах Ёс горимыг тайл: барлан ойлгуулах нь чухал. Ялангуяа сургуулийнхаа амьдралтай танилцуулах а8Я лал хийхдээ төрөл | бүрийн хичээлийн танхим. пионо- сийн таяхим. номын сан, баатарчуудын баг, аравтын ажлыг сайтар бэлтгүүлсэн байх шаардлагатай. Жишээ їв: пионерийн танхимтай та- пйлцУуУлахал «Баатарчуул бидний дотны нөхөд» сэдэвт бүлгийн ажил явуулж байх томыл санд аялахад хичээл- гай холбогдуулал унших бо- лон хүүхдэд зориулсан утга зохиол. үлгэрийн ямар ямар ном зохиол байдаг түүнийг ямап журмаар авч Уишдаг зэргийг ярьяг өгөх, баатар: чуудын баг, аравтын ажил: тай танилцуулахад «Баатар- чууд хичээл номдоо сайн суралцала» гэсэн сэдэвт 04: гийн ажил явуулж байх гэх мэтээр бэлтгэнэ. «Оч» багийг байгуулах, нэгдүгээр айгийн сурагчдыг баатарчүүд болгох бэлтгэл ажилд юуны өмнө сурагчдад баатарчуудын чин .армэлз: лийг ширхэгчлэн. сүдлүулж гүн бат ойлгуулах, суралца- хад нь туслах. хөдөлмөрийн анхаы дадал дүй олтох. ХҮ" рээлэн байгаа орчин, ї0МС үзэгдлийг зөв ойлгуулж мэд: лэгийн хүрээг нь өргөтгөж сэтгэн бодох чадвар, оюун ухааныг нь хөгжүүлэхэд чиг- лүүлэх хэрэгтэй. Үүний тулд баатарчуудын чин .эрмэлзЗ: лийг тайлбарлаж өгөх, 044: тарчуудын тэмдгийн учир утгыг тайлбарлах, дуүг 45 зааж сургах. «Баатарчууд гэж хэнийг хэлэх вэ?» 3: дэвт ажил, «Бид баатарчууд байсан» сэдэвт | уулзалт, өдөрлөг зохиож, хоёрдугаар ангийн «Дөл» багийн баатар- чуудын ажлыг нэгдүгээр ан гийн сурагчдад үзүүлэх Зэ: рэг олон хэлбэрээр явуулах харэгтэй. Мөн шеФ бүлгийн пионе- рүүд нэгдүгээр аягийн СУ- рагчдыг хуваарилан . дааж, аваад зөв бичнх, унших, б0: дох. зурах, сурах бичгээ ашиглах, даалгавраа хийх, хичээлээ давтах цагийй її: рийн хуваарьтай ажиллаж сургах. чөлөөт цагийг Ч: тамгай ашиглан шинэ дүу бүжиг. тоглоом заах, ном 80- хиолыг уншиж тайлбарлах хүүхдийн кино Дднафильм үзүүлэх, бяцхан номын бу лац ангид нь байгуулж дурс: гах зэргээр биечлэн туслах аргыг гол болгон ажиллавал тэдний. сурлаганд үнэхээр тусалж: чадна. Нэгдүгээр ангийн сурагч дад зориулан «Баатарчууд ль ажил хөдөлмөр хийх дуртай» гэсэн чин эрмэлз ЛИЙН ДАГУУ НИЙГМИЙН ТУСТай хөдөлмөрийн анхны | дадал ДҮЙ Олгох, ялангуяа, хөдөл": мэрчин хүмүүс, тэдний ХӨ дөлмөрийг хундэтгэдэг үз: лээп хүмүүжүүлэх хэрэгтэй Үүний тулд тэднийг аагий! жижүүр хийлгах, цэцэг арч луулах, апгийн ЭД аж ахуйг хариуцуулах, анги танхимыг нь | цэвэрлүүлэх сургуулийн орчин тойронд байдаг үйлдвэр, аж ахуй, соёл гэгээрлийн газруудаар аялал хийж ажилтай нь та нилцуулах, ажилчид, мал чидтай уулзалт зохиож тэд: ний ажил хөдөлмөрийя ариун их туршлага, үүг сургаалыг сонсгох, замын | хөдөлгвөн, гэрэл дохионы учрыг тайл: барлаж тоглоомын хэлбэрээр хөдөлмөрийн дадлага олгоно Энз бүхэн нь нэгдүгээр ангийн сурагчдыг . баатар: чууд болгож, «Оч» багийг шилээр байгуулах бэлтгэл болпо. Баатарчуудтай ажил: лах зөвлөл, пионерийн бу: лэг, бүлгэм анги удирдсан багш уул бэлтгэлийг сайтар хангал: Октябрийн .социа: лпст их ,хувьсгалын баярын өдрийг тохнолдуулан «Оч» багийг. шинээр байгуулж нэгдүгээр ангийн сурагчдыг баатарчүуд болгон, «Оч» багийн баатарчуудыг «Дөл» багт шилжуүлэх ажлыг баяр ёслолын байдлаар явуулна. өөеөөөөөөөөөөеөөөөөөөосөөөөӨсөсосөосссеөөФӨФөооөФӨӨӨӨӨФӨ ос ӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ өөевөөөөөөӨөФӨӨӨөӨӨбоөосооєӨ0ӨӨЄФЄсэөоөоөӨФӨФ сЄЄЄбЄЄӨєөгРөӨфФ оэөӨӨӨӨӨӨӨд “хүРДИЙГ ЯАЖ ТҮРГЭН ТОГТООХ ВЭ! Намайг нэгдүгээр ангид сурч байхад үржүүлэхийн хүрд цээжлэх даалгавар ӨС” сөн юм. Одон тоо цээжлэнэ гэдэг тийм ч амаргүй бай- лаа, Өдөржин цээжлээд 7 байдаг, Юу ч тогтоож чад: сангүй, Дараагийн өдөр нь аав надад туслахаар орж ирэв. Магадгүй зарим « хүүхдэд маш ангийз Ч үйлдэл байж болох юм. Энэ үйлдлийг га- ршн хурууны тусламжтай гүйцэтгэнэ. Жишээ авч үзье! Долоог ёсөөр үржүүлье. Өгөгдсөн хоёр тоо тус бүрээс 5:ыг Хасья. Долоогоос 2, єсөөс 4 үлдэнэ. Үлдсэн тоог хуруу даран тэмдэглэж, 08- руун гарт 2 хуруу, зүүнд 4 хуруу дарья. Эдгээр тоогоо 10-тын орон гэж үзээд ЗИЙЛ" бэрийг авбал б0 гэсэн тоо болно. 2 гарт Дараагүй үлд: сэн хурууны тоог (8х1) хооронд. нь үржүүлж 60- дээр нэмэхэд 63 гэсэп зөв хариу гарч байна. Энэ ар: гаар үржүүлэхийн хүрдний ямар ч харну зөв гарла. Ингээд л би хүрдээ ганц: хан өдөр тогтоосон юм. даа. С. ОЮУНЧИМЭГ орчиулав. эхлиЙн Г АЛИА ШОГ -- Баавгай 1оунд өвөл га- зар ухдаг юм багаж Серёжа ахаасаа асуухад --Тэр зун их хамжзаний зөгийн бал газарт нуудаг УЧ- раас түүнийгээ: олох гэж ухдаг юм гэж ах нь хё: рнулжээ. а (1 . Багш сурагчаасаа асуусан нь: -- Яагаад агаарт цадилгаан болдог вэ? Түүнд ажилгүй суух НЬ уйтгартай байдгаас гэж СУ рагч хариулав. « » . - ОерЁжа, чиний сурла: гын дэвтэр чинь хаана байг на вэ? гэж багш яь асуухад -- Витя. гэрийнхнийгэз айлгах гээд түр авсан гэж Серёта хэлжээ . 17Нимсний цэцэрлэгийн м- наач өвгөн: -- Сахилгагүй жаал чамд жимс яажн таслахыг үзүү: лээд өгье гаж уурлан Хаш: гирахад: -- Өвөв! Би жимс яаж тасдахыг аль хэдийн сурчих- сан гэж жаал хүү хэлэв: аянга НАЙЗУУД Я. СУМЬЯАГИЙН авсан судалбар гэрэл зураг у пипинниншишининиинишиишншинишинииниии ШИ ЭРСЕНА УНАГАНЫ ТҮҮХ ЗХУ-ЫН КРАГАНД ХО0- ТОД АЛЕНА ГЭДЭГ ОХИН АМЬДАРДАГ. ТЭР АН АМЬТДАД ИХ ИРТАЙ ТӨДИЙГҮЙ ТЭД ЗУ- РАХ БҮР Ч ДУРТАЙ АЖЭЭ. АЛЕНА БҮР ЖААХ НААСАА ЗУРАГ ЗУРЖ СУРЧЭЭ. ТҮҮНИЙГ ТАВАН НАСТАЙ БАЙХАД ЭХ, Эрсена унаганы түүх бусад бүх хүүхдийн нэгэн адил эхэлсэн юм. Түүнийг өдөрт ЭЦЭГ НЬ ХАМГИЙН САЙН БОЛСОН БҮТЭЭЛИЙГ НЬ «БИ ЕРТӨНЦИЙГ ХАРЖ БАИНА» НЭРТЭЙ ОЛОН УЛСЫН ЗУРГИЙН УРАЛ- ДААНД ИЛГЭЭСЭН НЬ «ПИОНЕРСКАН ПРАВДА» СОНИНД НИЙТЛЭГДЭЖ, ДИПЛОМООР ШАГНАГД- САН БАЙНА, 2с ээж эь тэргэнд суулган сзу- гаацуулн, оройд аав нь үл- гэр уншин: өгч энхрийлэн АЛЕНА ОХИНЫ ЗУРСАН ЗУРАГТАЙ. «ПИОНЕРСКАЯ ПРАВДА». СОНИНЫ УН- ШИГЧИД ХАМГИЙН ТҮ- РҮҮНД ТАНИЛЦСАН ЮМ. ХАРИН ӨНӨӨДӨР МАНАЙ СОНИН НАЙМАН НАСТАЙ АЛЕНАГИЙН ӨӨРӨӨ 30- ХНОЖ, ЗУРСАН ҮЛГЭ- РИЙГ НИЙТЛЭВ. хайрладаг аав, зэжийн хам- Үрггэтэа нь 4-в. нүүрг заран “ӨӨвгөөөөөөөӨ А--81708 гийн хайртай хүү нь байв Эрсейа тун Ч хурлан тор ви бусдлас эрт хөлд орсоп юм. Удалгүй тар оороо гар Нүүрээ угаваж Усанд | ор: хооллодог болсон. учраас ээн: иь хүү!зэ бүр ч их энх- та байгаа газар руу гэтэж чухам лаж хулгайлахаа бо- ДОПГООВ- Улагыг яЗзяс хулгайлах ар- гыг оллоо, -Ханины арьс ив- мєрч Эрсеиа дазр очиж хамт зугаалахаар урь гэж үнэг хэлэв, Үүнийг чоно Ч т зав нь чоныг сулласангүй ямьтны хүрээлэнд хүргэж өгөв. Өдөр бүр амьтпя. хүрээ- Лэнд лон хүн ирж “чоныг эрж түүний муу явдлын тухай шодолон нирилцдаг бол- лО0- Нэгэн шөнө үйэг чоныг суллахаар иргэр боловч Степан манаач бинсан уч: Л, Сүхбаатарын нэрэмжитУлсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, ЖЭРСЕНА. 247721 рийлдэг болжээ. Ширээ той- рон сууж зэж нь юм оёх юмуу эсвэл нэхзас хфрин 09- рөө дуртай номоо үздэг оройн цаг Эрсепад бүхнээс сайхан санагдана. Нэгэп удаа Эрсеиа ээжтэй- зөшшцөөрөг, Удалгүй хонины арьс өмссөн чоно Эрсенийг зугаалганд урихад хонизы ЕПьс өмсөж -зүсээ хувиргасан “чоно явж байгааг мадсэн “сл: нь хүүгээ зугаалаХыг 308- швөрсөнгүй. түүнийг зөөж раес яаж ч чадсангүй буц- жээ. Харин тэр өглөө нь чоныг суллахаар Эрсена зэжтэйгээ хамт ирэхэд манаач чоныг их сайн хүмүүжилтэй болс- ныг магтан ярилаа. Үүнийг сонссон Эрсена чоныг тор- нбос суллан тавив ., Чоно ихэд баярлан вөрөө- УНАГАНЫ Т х 11 гээ ойд зугаалах үеэр тэднийг чоно. үнэг хоёр Ийгээд тэр хоёр бяцхан Эр- сёпаг хулгайлахаар тохиролц- харчихав. лоо, Харанхуй шөнө ч болж үнэг чоно хоёр ундганы ун- явуулав. | Гэтэл нэгэн өдөр зүсээ хувиргасан чоно дахин ирэхэд Эрсений. аав түүнийг төмөр торонд оруулаад цоо- жилчихов, Торонд орсон чоно хонины арьсаа тайлж: хаяЗд суллаж өгөхийг гүйжээ. Гэвч свө шинжит багачуудыг дахин хэзээ ч гомдоохгүй Гэж амалжаэ. Энэ үеэс хойш одоо хүртэл чоно үнэг хоёр Эрсена унаганы «сайн найзууд бол- жвээ, «ПИОНЕРСКАЯ ПРАВДА» сониноос Эрхлэгчийг Н. ДАРИЙМАА ИНДЕНС 14140 198 11141 АГ .(0151:8:15 11077 1)::1-4 | 111 Ангид нам гүм.. зөрхөп багшийн намуухан дуу, үзэг: анл чахрах чнмээ л сонсог- допо. Бяцхан жаялуудын 38: рим пть хэлээ бултайлгай пӨ- ГгӨӨ ХЭСЭГ НЬ ТОЛГОЙГОО ГЭЛ- жийлгэж нэгэн зүйлийг их л ф Үичээнгүйлэн бичиж байгаа Ө бололтой сууна. Хэдхэл хо- Ө ногийн өмаө «Цэцэрлэгийн хүүхдүүд» гэж нэрлэгдэж байсан. жаалууд өнөөдөр Ө «Сурагч» гэсэн ариун пэрийн эзэн болж нийслэлийн тав- ф тугаар сургуулийн 1-ийн ф “Л» али, хамт оллыг бүр: Ө Дүүлжээ. Ф її «Д» алгийнхал зур- таадахь «С» үсгээ үзэж түү- нийгээ дэвтэртээ гоё сайхан бичихээр хүүхэд бүр мэрпїйк байгаа нь энэ. ф Манай хүүхдүүд одоо ф гоор цоохоп хэдэн үсэг үзсэн Ө Соловч түүнийгээ холбож үг ф Солгой улшлг эхэллээ. Ялал: Фф гуяа М. Гэрэлхүү маань ан- Ф.гийнхаа: хамгийн жинг нь боловч үсэг нүдлэх, үг хол" 82-опы-есдүгзэр-сар бол уншихдаа сайн, бусдаа- саа хурдан сурч “байна. Хүүхдүүд маагь бүгд л онц сайп сурч чадна гэж Їсийн «Д» ангийн багш Ш. Оюун- чимэг яриад биднийг Гэрэл- хүүтэй тапилцуулав, Хамгийн иүүрэн талын ширээнд сууж байгаа сэргэ- лэп бор хүүг М, Гэрэлхүү гэдэг ажээ. Түүний иямбай- лан хаягласаа хөх дэнтрийг сөхөж үзвэл А, Б, М.. үс гүүдийг анх сургуульд орж байгаа хүүхэд гэхэзргүй год сайхан хэлбэрээр лрайтал бичсэн харагдана. М, Гэрэл- хүү «Сургуульдаа опц сурч аав, зэл, багш иарыгаа баяр- луулна» гэсэн үгээр яриагаа эхэллээ. --Би энэ зүнжингаа сур: гуульд орох бэлтгэлээ хийж 9 сарын 1-нийг «тэсэж ядан хүлээж байсаа. Ээж, аав хоёр падад цэ» цэрлэгт байхаас үсэглэлийн «ном өөр, зурагтай тайлбар- тай олон ном авчирч өгч цагаан толгойн үсэг зааж сургасан. Мөн 100 хүртэл тоолж чадна. Манай аав эзк «БИ ШУВУУНД ХАЙРТАЙ» 7 настай Д.ГАНЖАРГАЛЫН зурсан зурай 1 хоёр зураач хүмүүс 00л0-ф хооооо памайт үсэг бичихдээ эхнзэс нь гоё хэлбэртай би: ф чиж сурахыг үргэлж авнлө-Ф дөг. Багш маань Ч шЕмар- гарыг дагуулан барьж үсэг яаж зөв хэлбэртай бичих ар:ф гыг зааж өгдөг, Би зураг зүрвх их дуртай- Тэр дундаа тагтаа, шашип. онгоц, нар, зэж, | өөрийгэө зурахдаа илүү гоё зурдаг: Манай апгийнхан бүгдээ рзэ найз нөхөд болцгоосон. Бид хичээл тарсаны дараа бу багштайгаа хамт олон. тосф тоглоомоор: тоглож шилэ дууд сурдаг. «Би опц сурна» гзж ярилаа. Ангиас гарахад хам, аа9 ах... гэж. хоолой нийлүүлэ6 Үншнх хүүхдүүдийн цовоо Шийгэн дуу намайг үдлээ «Онц сайч» сурч эх орон-б) доо арвин их мэдлэгтэй хүкӨ болол хүмүүжих ариун “хү: сэл өвөрлөц иэгдүгээр авгилӨ шинээр элсэн орсон 5019 мянган бяцхан дүү нарынхаа Ө эрдмийн замд «Онц» сурла-2 гыг хүсье. э юм. Д. САРАНТУЯА:б) 24885900 рагглолжтүсэнж лэл эц үллэжгларлүургє ХН-ЫН ҮЙЛ Х С-ийн --ш-01 | : эь 20 . 1 эвстүсэсэг --жолү Ун ! 13 ТАРЫН НЭРЭМ2ЖИГ! 1982 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 15. ЛХАГВА ЗСБНХУ БАЙГУУЛАГДСАНЫ 60 ЖИЛИЙН ОЙД ЗОРИУЛАН ЗӨВЛӨЛТИЙН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТУРШЛАГААР ЗОХИОЖ БАЙГАА «УРГАЦ» ОПЕРАЦИД, ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОЦГООЁ! бүйл/ АШ АНХААР! ТУРШЛАГА БИД ИЙМ 9 3 ? 3 | СТ ЭСБНХУ байгуулагдсан тариалдаг сум нэгдлийн дунд гаар сургуулийн тавдугаар 1ЛЖИЛ ЇА - | 60 жилийн ойд зориулан зөв: сургуулийн пионер сурагчид ангийн сурагчид туршлагын лөлтийн пионерийн байгуул. идэвхтэй оролцож байна, талбайд тарьсан төмс, бай- ! лагын туршлагаар зарласан цаа, улаан буудай, овьёосоо 30ХИ0Ж жПпиопнерийн үнэн» сонины ТӨрив, төмс, хүнсний НО- хурааж аллаа. Тус сургуу- Б.Олиниииниииин! нэрэмжит «Ургац» операцид ГООНы талбайд «Ургац» оле- лийн «Ургац» операцийн хя-| тарид ногооны сангийн аяс Рацийн хянах штаб гарч, ин0- нах штабын сурагчид хөдөл- ахуй, төмс, хүнсний ногоо, "ёр сурагчид хаягдал үр та- мөрийн: долоо хоногоор: но- малын тэжээлийн ургамал риа, төмс, хүнсний с НОГОО гооны зоорин дээр ажиллаж: ший: : эртэ түүх,.. цоорхой, | Эвдэрхий байгаа пиопер сурагчдын уйл яг 11:29) тэвштэй “машиныг засуулах ажиллагаанд хяналт тавьж. Түмэнцогты ЯйН: сангийн аж ахуйн 8 жили» вэрэг олон сайхан үүсгэл С8- хаягдал илрүүлэн, эвдэрхий СУРГУУЛВЙН Сул олоп 10 Яа алгадагНуүлжарвана: тэвштэй машиныг .засуулаХ онд “МХЗЭ-ийн. Төв Хоро Саяхан нийслэлийн 16 ду- ажил зохиож байна. ноос зарласан «Сургууль оух ноо цэцэрлэгжүүлье» ураж дзанд хоёрдугаар байр, аймч. гийн хэмжээнд нэгдүгээр байр эзэлсэн билээ. Манай сургуу” . лийн хамт олон сурагчдын дунд «Байгаль бидний зхэ» ) ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн Д. Жаргал нар, 186 дугаар сургуулийн иноне- Сүхбаатар аймгийн Уул- рийп бүлгэмийн зөвлөлийн баян сумын дунд сургуулийн эцэг. тв онерүүд таана Бүүж бай-| «Цэцэг азсжаргал», «Цэцгийн дарга Д.:Овгонцэц на. тухай хэн сайц мэдэх вэ?», Тавын «Б» ангийн онц «Хал олон “ургамал таних сурлагатан Д. Даваасүрэн, С, БОДООШ вэ?» зэрэг сэдэвт ажлыг зс- хион явуулж байна. «Бай- галь хамгаалагч» дугуйлап« гийн сурагчид. тарьсан цаг цэг, мод, зүлгээ арчилж торгї! дож, цуглуулсан ургамлаарав! хатвамал хийл, тайлбарла тодорхойлсон үсүүлэн самбарт хийсэн юм. Орон нутгийн байз» таль цаг уурын ажиглалты хийж ойрхи. таван шиЛИА судалгааны материал бэлтэг гэх зорилттой аисиллаас байг на. ! Хээрийн гурван төрлийн цэцгийг тарыкн ургуулах турж шилт хийсэн маань амжил« тад хурч байна. "Гасалгаальг- гуч орчим төрлийн гоёлд чи мэглэлийн дөрвөн төрлийн мяйпга гаруй цэцэг тарьж арч» лах. тордох . тэдгээр Цэц- гийнхээ талаар сайп мэллэг- тэй болох, цэцгийн баглаа бэлтгэх, шеф байгууллага/ сургууль цэцэрлэгүүдэд шилч мгүүлэх ажил зохиогдож бай- на. Үүнээс гадна сургуулийн- Хад мод Үриүүлийн талбайд тарьсан 300 гаруй улиас маань ч сайхан ургалаа, Ма- най сургуулийн дэргэдэх «За»! луу байгальчдын лаборатори») дугуйлангийнхантай хамт” ран туршлагын талбайд томс хүнсний ногоо тарьж сургуу- лийн дотуур байрны сурагч- Дын хүнсний хэрэгцээнд ний-! лүүлж байна. Манай сургуул лийн хамт олоп байгаль хамч гаалах, сургууль орчноо то» хижуулах талаар ийм ажил “зохнож- байна. 7 76 л: Ш, ОЮУН 2, 322228 яоссӨЛыИД гооэ РЭ “ОЛМЕЫН є1 38513 зөшЛМшлигый Ургац сайтай погооны тал: байгаас хүүхдүүдийн дуулах кагяа нэг чанга чангаар хөх- фелдех сєписогдоно. | Удалгүй том том далбагар Жавчтай бөндгөр байцааг нэг (ор овоолон хураан эхэллээ. эдхэн хоромын дарза ийм байцаап овоо зөпдоө олон болов, Ногооны талбайд шалг- дан ажиллаж байгаа хүүх- Дүүд бол нийслэлийн 14 дү- фээр сургуулийн хөдөлмөр амралтын зуслангийн сураг- нд юм. Энэ сургуулийнхан өнгөрсөн хавар Батсүмбэ- рийн сангийн аж ахуйн ну- тагт өөрсдийн хөдөлмөр амь алтын зуслангаа байгуулж (2 та талбайд торол бү- ийн хүнсний йогооны үр Фуулгаж тариалсан юм. Тэд ны гурван сарын турш арч- йн тордож, зэрлэг ургамлыг зас тухайд нь зулгааж байс- аас цогоо нь сайхан ургал: (иар ургац өгч.эхлэг. Сурагчид энд ажиллах цаапдаа хүнсний погоо Их, арчлан хамгаалах, Фрсний намалт бордоог то- уулш хийх, хураах та- ар тодорхой мэдлэгтэй бол- н юм. -НМогооны талбайд фїкиллал: байгаа хүүхдүүдийн ПИОНЕРИЙН Төв аймгийн Бориуурын сангийн анс ахуйн дунд сур- фуулийн пионер сурагчид жил ЁУийн намар хадланч ах фгч партаа туслах зорилгоор эдөө ан ахуйд гарч ажил- адаг юм. | Энэ намрын ламислалт ажлаараа хүүх- үүд 245 тонн дарш тарааж, 1451 тонп өвс боон: ху- Раап, 44885 ширхэг бухал ху- Т9- ус Биг" тэ 1АЛБА Д хэнтой нь ч уулзсан ногооч- ны хөдөлмөрөөс суралцаж тэдний хөдөлмөрөөр бахар- хаяж байгаагаа ярьн байлаа. Тус зуслангийн -хүүхдүүд ногоо услах. зэрлэг зулгаах. хураах гэзд л ямар ч ажилд хөдөлмөрийн бригад байгуу- лан хоорондоо социалист уралдаан ергтүүлэн ажиллаж заншикээ. Уралдданыг голдуу гурав, долоо хоногоор дДүгс- нэж, тэргүүний аяги, бригад: сурагчийг шалгаруулан урам шуулдаг. Энд ажиллаж бай- гаа хүүхдүүдээс. 9-ийн «В» ангийн сурагч Г. Эрдэнэзбаа- тар, Л. Батболд, 7:гийн «Б» ангийн сурагч Ц. Болормаа, Я. Лхагвасүрэн, Ю. Миляад- дөрж, Д. Гансүх, 7-гийн «В» авгийп сурагч Х.Наранчимэг Б. Нэргүй, ДЦ,. Энхбаяр, Т, Манлайбаатар нарын олон сурагч өдрийн төлөвлөгөөгөө давуулан биелүүлж нөхдөө хошуучилиж яана. Тэд одоо 2,8 га талбайн сонгино ху- равн дуусаад байцаа хураах ажилдаа идэвхийлэн ороод байна. Ийнхүү намар цаг манай орпы ногооН талбай бүрээс ажилсаг хүүхдүүдийн Дуу хуур, инээд баясал, хөдолмо- рийн нүргээн үл тасарлиа. Ппонерийн ахлах удирдагч Ц. ШАРХҮҮ САЙН ҮЙЛС хийжээ. Энэ ажилд 8ыг «В» ангийн сурагч Д.Манх- цэцэг, 5-ын «Бэ» ангийн су- рагч О. Эрдэнэчимэг, 7-гийп «Б» ангийн сурагч М.Саран- туяа, 7-гийн «Г» ангийн су- рагч Т.Сэлэнгээ, б гийн «Б» ангийн сурагч С, Бадам нар ндэвхтэй оролцон. Пионерин ахлах удирдагч Э. ЭРДЭНЭБИЛЭГ АЛТАЙ НУТГИЙН ОХИН Биднийг Хорго өвс ургамал экйгдэрсэн үзэсгэлэнт сайхан нутаг Дахь саалийн ферм дээр “Фчиход үнээ тугал мөрөл- Дөж, хувин сап хангинай Оройн сааль эхэлж байлаа, «Энэ тасагт олон сайн саальчид бий, Харин тэд- ний дотор нэг сүрхий ажил- хэмээх саг охнп байгаа шүү, Та түүнтэй л уулзаарай» гаж сумын намын үүрийн на- :рийн бичгийн дарга С. Жлтанхүү хэлсэн юм. Эгнэн буусан тасгийн айлуудын хамгийн омноө талд, ойн захад нэгэн ин- жигхэн цагаан гэр харагда- сна. Эпэ бол далан настай Бярдаах змээгийнх, Нас сүүдэр өндөр болсон Ч энэ ймээ шил бүр 18-24 үнээ жарнуцан маллаж сүүний ТтОЛӨВлөгдӨГӨӨ давуулан биелүүлдэг. Энэ амжилтад түүпий зэз охин Ө, Ганба- тын хувь нэмэр үнэхээрийн тул Гапбат охин Говь- (/ Ч ” ЗУРАГ ДЭЭР: Алтай аймгийн сумын дунд долдугаар апгид сурдаг. Тэр 24 улирал дараалан онц суралцсан бөгөөд сур- гуулийп бүлгэмийн зөвлө- лийн гїшүүн, «Тапан он- цын ззэн», МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хүрэл медальтан сурагч юм. Тэр: --Би зургаан настай- гаасаа эхлэн үнээ сааж сурсан. Эхний үед номхон голцуу үнээ саадаг байлаа. Харин сүүлийн жилүүдэд 10-12 үнээ хариуцан мал- лал, олон зуун литр сүү сааж сургуулийнхаа 1981 оны сүү саалийн хөдөлмө- рийн аварга болсоп гэж дя- рууханаар өгүүлсэн юм. Гапбат өглөө таван цагт босч үнээгээ сааж сүүгээ тушаачихаад зэл хотоо цэ- ТКаргалалш сургуулийн вэрлэлг, ус авпа. Мөц шнм тэжээл сайтай өвс түүж гар тэжээл бэлтгэнэ, Тэр таана, хөмүүл, хомоол, давс, сон- гины хольцоотой 100 гаруй юго гар тэжээл хийжээ. Сурагч Ө. ГАНБАТ ХҮҮХДИЙН ТУС Нийслэлийн 45 дугаар сургууль, Төв аймгийн Баян- чандмань суман дахь сангийн аж ахуйг түшиглэн 1Навх- лант гэдэг хөдөлмөр амрал- тын зуслан байгуулжээ. Энэ жил тус зусланд ахлах ангийн Өдөрт ааруул таньж, өрөм байлган, түлээнд лвна. Бас уран зохиолын шинэ ном болон орос хэл дээр гарсан Ояцхан ном уншин, шинэ үг тогтооно. Тасаг дзэр байдаг үеийнхээ охидтой уншсан ном, үзсэн хичээл, радногоор сопссон зүйлээ ярилцах зэргээр өдөр бүр тодорхой ажил хийдэг бай- лаа. Сүүний гарцыг пэмэгдүү- лэхийн тулд змээгийнхаэ зөвлөснөөр үнээнийхээ Дэ- лэн хөхөнд арчилгаа хийнэ. Бас нэг гол ажил бол туга- лаа тусгай нөөцөлсөн |бэл- чээрт гаргаш, өдөрт хоёроос доошгүй удаа усалж нз- мэгдэл тэжээл өгдөг алжээ. Ө. Галбат: - Энэ жил манай ну. тагт зуншлага сайхан 0ол- лоо. Хур бороо элбэгтэй болохоор өвс ургамал сайн гарч үнээ маань сүү арпин- тай байв. Тэгээд ч би сүү- нийхээ төлөвлөгөөСр дДа- вуули биелүүллээ, «Хөдөлмөрийн улирал-- 82»-д идэвхтэй оролцсой үеийн найз нөхөддөө ажил, сурлагын өндөр амжилт хүсч мэндчилье гэл: ажил- саг нямбай энэ охип өгүүлн, билээ. Манай орны хүүхэд бү- хэн зупыхаа амралтыг Ө. Ганбат охин шиг алиллаж амарч, сурч, бүтээн: үр “Яйшигтай өнгөрөөж хичээ- лийп шинэ жилтэйгээ баяр хөөртэй золгосон гэдэгт иИТ- гэл төгс байна. «Үнэн» сонины сурвалиж- лагч Л. БАТСҮХ 300 шахам хүүхэд дөрвөч зэлжээр амарч сааль саах», цагаан дээ боловсруулах, тордож ур- хүнсний нөгсог гуулах, арчлах талаар тодор- хой мэдлэгтэй болжээ. Зуслангийн нэг, хөёрду- раахад идэвхтэй сайн ажил- Ювчтинав саалийн аварга болжээ. Т. Сарантуяа, Г. Ганчимэг, Намрын налгар шар нар эсэн хөдөө нутгаар ява- хад хаана л бол хаана дүн- хийсэн өндөр цуруунууд ярайлдан харагдах бөгөөд энэ нх ажилд хүүхэд бага- чуудын маань хөдөлмөр шингэсэн нь мэдээж билээ. Бид Булгал аймгийн Могод сумын төвд очиход сургуулийн байрны үүдэнд хөл хөдөлгөөц ихтэй байлаа. Энэ жилийн хадлан /бэлт- гах ажилд оролцож өндөр амшилт гаргасан сурагчдыг сум нэгдлийн зоБЛОоЛӨӨС шагнаж байгаа нь энэ ажээ. Тус сургуулийн олон хүүхэд хадлан бэлтгэхэд идэвхтэй оролцож шагнуу- лав. Үүнээс 8-ын «А» ан- гийп сурагч Б. Батбаяр механикжсан салааны ах нартайгаа хамт хадлалд гарч 40 хоног ажиллаг 500 тонн хадлан бэлтгэж цайз нохдөө хошуучилсаг юм. Тэр знэ хугацаанд хаман боогч машин ажиллуулж сурсан төдийгүй бага зэр” гийн эвдэрлийг өөрөө ас “чихдаг болжээ. Ийнхүү «хөдөлмөрийн он» дөр амжилт гаргасан 0 Батбаярт сум нэгдлийй дарга. С, Дайпуу баяуЖфСҮГ" гэн, энэ жилийн хөдөлмд- рийн аварга болгон сураг чийн дүрэмт хувцас, цүнх, паймдугаар ангийн бүх СУ рах бичиг, үзэг, хараиндад, лаан бүчээр шагналаа. Д, ЇКигжидсүрэнгийн авсан гэрэл тураг сурыч ДОО “рийн ЭСГҮҮРИЙН АР- явслгоо хариулахаас бор зам-| арьсаар савхин ДозЛ. гүй. їишээ мАНАЙ СОНИН ИЙРХОЛТОЙ БУЛАНГААРАА АРЬС ШИРНИЙй . ҮЙЛДВЭРҮҮ- НЭГДЛИЙН САН- ХИН ЭДЛЭЛИЙН ҮЙЛДВЭ- «СО0- УУЛЗАЛТ» ВАН НЭГНИН Б ТАСГИЙН мхзэ-ийн ТӨВ ХОРООНЫ «ТЭРГҮҮ- НИЙ АЖИЛЧИН ЗАЛУУ» АЛТАН МЕДАЛЬТ, У, ҮГ ТАВАН ЖИЛИЙН ГАВШ. ГАЙЧ, ҮЙЛДВЭРИЙН МА- ТЕРНАЛ хэмнэлтийн ХОШОЙ АВАРГА, ДАН- ДАРВАНЧИГИЙН БҮЖИД- "МААГ УРЫН УНШИГЧИЛ- ТАЙГАА УУЛЗУУЛЖ БАЯ- НА. -- Та ямар учраас ажил- чин болох саяыг сонгов. -- Өврийн хүсэлтээр ажил- чин болсоп. 1967 оид гийс- дэлийн арваа топлийн арван ажиллаад арван дөрвөн жил боллоо. Дээрх хугацаанд хит- тээн: Оолоц шагнал, урамшил хүртэн дээ... Хөдөлмөргйн гавьяаны улаан тугийн одон, МХЗЭ-ийн «Тэргүүлий ажил- чин адлуу» алтан медаль мотг ойн. медалинудаар шагиагдалс, У,Уїтаван шилийн тйпшгайч боллоо, Бас үйлдвэрийн матс- риал хэхшгэлтийн халцо! апарга болсон. Миний: амьдгалд өлоп сай- хай үйл явдал тохиолдсон. 19Т5 онд Монгол Ардын | Хувьсгалт Намд гишүүнээр алссэн. Эпэ бол мипий амьд | ралд гарсан хамгийп бахар- халтай үйл яндал мөт, МХЗ Э-ийнп ХУП пх хурал, МҮЭ- ийн их хуралд төлөө- лөсчөөр сонгогдон оролцсогь, Би сүт?бор уул шит түшигтэй хамт өлныхоо ачаар сар, улярал, түүлийнхХэз ТӨЛӨвлӨ- цаймдугаар сургуулийн аран- дугаар ангийг сайп дүнтэй төгссөн. Манай гийг төгс сип 13 охид үйлдвэрийл ажилчин болохоор сапалаа ч эвлэлийн илгээлт гардан цнлаа. Би тэдэн шиг ахил- чин болохыг хүсэв, Үйлдвэрт озиж |найз охидтойгоо уул- заж тэдний хийж бүтээв буй үйл. ажлыг үздэг боллоо. Охид маань үйлдвэрээ Дан- пла тагтана. Үйлдвэрийн ах- мад ажилчид манай ангийн охидыг «Хүү миль, дүү минь» гэж дуудаад савхни дээл ЭС- гэх, оёхыг зааж | байгаа НЬ бүр цэг бахархалтай. Тэдний хийж байгаа зсгүүр боло оёдлыг хийж донгомоор С2- цагдаад байлаа. Үйлдвэрийн хамт олон, Найз ОХИДЫН маань хөдөлмөр бүтээл ар- гагүй шнций сонирхлыг тат” сан Тэгээд ло би ажилчий болохоор шийдсэн. Ер нь хүн мэргэжлээ сонгохын Өмнө сайн бодож, хамгийн их ДУР сонирхолтой зүйлзэ сопгоН авах нь зөв юм билээ: Үнэн сэтгэлээс |Сонирхсол тэр мэргэжлийг заавал Сурч амжилтад хүрнэ. Сонирхол буурвал бүтээл гарахгүй. Манай үйлдвэрийн Хамт |гатай үг байх. олон. залуу хүнийг күмүү- | үнэн» мшүүддэг сайхан гөөг давуулан биелүүлж нир- лээ Анх ажилчин болоод төлөвлөгөөгөө биелүүл жиг тэйхэн их баярлаж билээ. Анхты баяр маань одоо хүр- гэл үргэлжилсээр явна. Үйлд вэрийн мётерпалыг хэмнэлт- тэй зарцууллаа гэж ДахиШ дахин сайшаагдсан. -- Аргилан хэмнэх, там- нахын ач холбогдлыг манай уншигчдад тайлбарлана уу? МАХН-ын ХҮШ их хурлын түүхт шийдвэрийг ашилчын бид баяртайгаар хү- лээн авч ажид амьдралдаа бүтээлчээр пэвтрүүлж байна. Үүнээс сайхан аз жаргал би- дэнд алга. Намын шийдвэ. рийг биелүүлж, ард түмвий- хэз материаллаг аж байдлыт дээшлүүлэхийн тул бид х9- дөлмөрлөтт байгаа юм. Арвн- лих, хэмнэх, гамнах гэдэг гурван үг маш өртөн дэлгэр утгатай. хоорондоо салшгүй холбоотой юм. Энэ гурван үгийн утгыг ойлгож ралд бүтээлчээр хэрэгжүүл- ард минь улам агаатаг боЛОВСОН аж төрөх болио. Аршндах гэдэг нь юмыг аренжуулах гэсэн УТ- «Пионерийн «Аринжих цэглаж, (41::1119:4 уламжлал-| гуайн яриа» гэдэг сопирхол- тай Эцз хамт олны ДУНДа2с| ой будан бий. Би хүүхэд- рийн шагналт ёс - Доржсүрэн, А! гавьяат ажилтан Б. ДоржкоО-| багаас НЬ рог нар торон гарсан. засаг маань ожилчин амьдралыг цаг Яяшагт сайн» |сон зүйлийг хайр «0 4-4 | ч малжь анэ үгийн утвыг мэд- дэг болжээ. Хүүхдийг нигэш ашьдралтай танил- цуулах нь юм. Хэш- нэх гэдэгт Нь изгэвт гарт ор- гамтай зар- биз зэ. Энэ цамц, Хонипы нэ-| сав. байдаг. Цдасыг ЛРВҮЛИН ТАЙРЛАН СҮРДИЛЯ.. ХҮН БҮР БАГА БАЛЧРААСАА ЭХЛЭН ТУЙЛЫН АЖ АХУЙЧ, АРВИЧ ХЯМГАЧ, СО- ЦИАЛМИСТ ӨМЧИЙН ЭС ШИРХЭГ БҮРИЙГ | АЛХАМ ТУТАМДАА ХЭМ ЫН | ПАИНАМ НҮДЛЭН ХАМГАА- ЛАГЧ ХӨДӨЛМӨРИЙГ БИШРЭН ШҮТЭГЧ БАЙХ ЁСТОЙ. » МАХН-ын Тєв Хорооноос дэвшүүлсэн лазун " хий маань Үүнд мал сүргээ өсгөж ҮР- эцүүлдэсг. малчдын хөдөлмөр үнэт матернал. ч оролцоно. Хонины нахийг савхин эдлэл болгох хүртэл 500--600 ажилчны гар дам- жиг байна. Ийм их хөдөлмөр штингэсэн эдэ хүүнийг хамаа- гүй огтолж яасан ч болохгүй. Нөгөө арвилан хэмнэх гэдэг үгийн утга сая гарч, зсгЗ- хийп Өмнө материзлыг ЭР- гүүлт: тойруулан хара, яаж эсгэвэл - зүйдэлгүй хувцас хийх вэ, яавал ашигтай вэ? гэдгийг бодоход хүрнэ. Ин- гэж. зсгэхээр өөдөс бага гарч, материал бата зарцуулагдава. Нягс иямбай ашилласны үр дүнд би үйлдвэрийн түүхий здийг шилээд Хэмнэсэн. Ма- пайх гурван хүүхэдтэй хоёр нь сургуульд суралцдаг, ЕКат- пах гэдэг бол нумандаа хайр гамтай хашдалс, зөв зохистой эдэлж хэрэглэнэ тэсэн үг байх. : Сурагчид ч гэсэц гамнах юмтай. Хүүхдүүд харандаа- ныхаа үзүүрийг хугалахгүй, үзгэа хаяж гээхгүй, хэмхалш авдахгүй бичиж, зурж сур вал До хорөцгоо гампаж байгаа нь тэр. ЇОмандаа гаях- тай байвал эх эцгийн авдаг цалингаас Ө боловч хэмнэгдаэйэ. Тэгэхлээр арви- дах, хэмнэх, гамнах гэдэг нь хоорондоо уялдаатай байгаа нь ойлгомжтой, Дэвтрийн талбайн зайг зөв ашигдах х3- рэгтэй юм. “ЭЗарнм хүүхэд Дэвтрийн тал хуудсан дзор хэдхэн үг бичтй, нөгөө талл нь юу ч бичилгүй урц хал- манай Г1л81 7: туул 7, Т ТА Ч ДИСГЭЫ ЯИлв,аэжийн сл улс гадаадаас авдаг шүү ДЭЭ. | Ярих буюу номбас ЦамвлэХ- Сурагч бүр дэвтрээ эдэлбэл улсын гамтай | дээ. гол нь биш, яшинхана агцил хэмжээгээр | хорэг болгон хөдөлмөрлөх бү- ман ч олон дэвтэр хэмнэгдана| тээх л сайхаш. Хүш болгон дээ. Өөр пэг зүйл бол сурах бїтчиг байна. Сурах бичгийг урж тасдахгүй, дээр нь эрээ- чихгүй, хавтсыг нь муухай болгохгүй эдлэж хэрэглээд, дүү нартаа шилжүүлдэг уламжлал бий. Гэхдээ хүү: хэд болгон сурах бичгээ дүү нартаа шилжүүлж чадахгүй «навсгар яар юм» .болгол: хаяхад хүрдэг. Энэ нь гашж- цаж чадахгүй байна гэсан үг. Хүүхэд бүхэн цүнх, Дэшар, сурах бичиг, хувцас хунараа гамнаж сурууштай байна. Хүн бүхэн арвич. хямгач байвал улс оровд маань ашиг тай шүү дээ. Сурах хөдөл- мөрлөхийн алипд нь ч їзсэн хайрлан гамнах, арвилан хэм- нэх зүйл бий нь мэдзэж. Пионер сурагчид їоу арвилан хэмнэх вэ!гэж эрэх явдалгүй. Өөрийвхөө хичээлийн хэрэг- лэд, өмскєн хувцаснласаа эх- лээд л сургуулийнхаа ширээ сандал, самбар, үүд хаалга. цонх, таримал цэцэг, зүдэг, модыг хүртэл арчлан тордож хайрлан хамгаалдаг дадал заншилтай болмоор сажнд- даг. Улсынхаа эд хөерөнгод мипий юм, машай нум гэсэн өөриймсөг сэтгэлээр хандах ив чухал, Өөрөө ходолмор хийж сураагүй палхуу хойр- го зарим хүн бусдын хөдөвн» рийг зүнэлис үздэггүй юм. Өөрийнхөө хөдөлмөрийг эх орон ард түмнийхээ зусын тулд зориулбал амьдралын сайхан тэр мон. 444444444444444444444444 дээд болавсролтай болох шаардлагагүй боловч хүл бүр эх орондоо хөдөлмөрлөх арпун зүүрэгтэй. -4 Та юмхнаар юм хийх тухай ярьж огно үү? Манай үйлдвэрийн хамт оло» өөдөс ашиглаж, хүүхдийн дээл, цамц, цүнх хийж байгаа. Үүний үр дүн нь өөдөс материал каях- гүй болсонд оршлпо. Мөн юмхилар юм хийн сурч бай- па. Өөдвс матерпалаар хий- сэм зүйлээс улсын орлогод дусал имж байгаа. Сурагчид ч гэсэн юмхквр ниш хийж сурах нь зүйтэй. Өөртөө бе- гадсан хувцсыг сайхан угааж индүүдээд дүү нартаа хувцас хийж Өгч болно. Тэгвэл ЛҮҮ нлр чинь ч баярлахаас гадна чи өөрөө нум зєгэх, оёх дадлагатай болно шүүдээ. Модны өөдөс ашиглан: ДҮҮ нартаа ннэз бүрийн тоглоом. хийгээд өгсөн Ч илүүдэхгүй- Ер нь хийе бүтээе гэсэн эр- мэлзэл санаачилга байвал юмхнаар ни Хийж болно. Санаачилгатай хүн хөдөл- мөрт дуртай байдаг.. Хөдөл- мєрт дуртай хүн сайн сайхан | амгьдардаг. Хүнийг хайрлаж, хөдөлмөрийг хүндэтгэж сурах үү, хамгийн хэрэгтэй. «Пионе- рийн үнэн» соппицы уншигч- дад сурлагын өндөр амжилт хүсье. -- Танд баярлалаа. Ярнасг тэлдэглэсэН О. ЦЭНДСҮРЭР “ашиииипинииишИИЛНИШИНИЙЙ ЗСБНХУ. БАЯГУУЛАГДСАНЫ 60 ЖИЛИПН ОНД Яоалөлтийн зохиолчдын эй- “дэлийн гишүүн. Зөвлөлт Ха- лимагийн соёлын гавьяат ажилтан, Халимагийн Комсо- “молынц шагналт 30- хиолч Вера Шуграесва «Ми- вий хотын гудамж», «Он жи- лийн жимээр» зэрэг олон ном бичлээ. ч Манай оронд зочилсон хүүхдийн зохиолч Нера Шуг- рвпепагийн шүлгээс уншигч за бүхэнд танилцуулья. Хоньиы 0 Хонпьчны гэр Хаа байдаг вэ? Холын тэр Хаяд хязгааргүй "Талын цэнхэр Мандал дунд, "Тэнгэрт нь Бүргэд аргасап Тэртээд ив Чимээ алдарсан "Талын хялгана Халнурч найгасан, Отрын сүрэг Хушуурч бэлчсэн Онгон тал Ороп гэр нь билээ, Лагим суны Халуунд ч "Аалар їпирүүн Бороолд ч "Мапант хүйтзн 2 сэж-шоэлж) гээхиэлтсї астгшэтг0) ргогт СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР, , Зуслангийн жаалууд Зушд эглоөг “ Эхлэн сэрээзсэр - Эуслангийн таалуудыт Эртэч ть гайхам, Агар хувин Сүүгээр бялхуулсан "Ажилсаг охидын Тїалмпг ив бахдам Халгал эмнагийг Эрхэндээ оруулсан | (їр 32 д8у)-- Р77:01:Х ст Өнгөрсөн: шөнө Баларч гуайц хоёр нхэр ишгийг боо хой зоогложээ. Хээрийн олон саарал зуслангийихныг унт- гай хойно малын хашаа руу мяраан ирж, ишигний сарав- чинд урт сайран хопшоороо шургуулан шиншилиг байгаад хоорхий хоёр цэнхэр ишгийг аваад зайлсан” байв, Боохой А--85804 -- Г Єэ-2/ й, 5 ШУ хорвоод: алга, Хөөрхий зэж олдсон, |Тавац тивийн эрх чөлөөний» нь цөхрөлтгүй майлан, айл. Ондоо юу ч үлдээгүй Хөө төлөө. тэмцэж байгаа | аллын ДОнхоо руу асар цо- Ийм нэг шүлгэрхүү юм. зо, (орны болоп капитализмын ронлаг, төр гэрийн хаяа үнэр- хиоспоо аялгуулан уншаад, |хүнд талхигдлыг бяцхан нуз лэц үрээ эрсээр явиа, алид нь таарууллс хол дээг руун дээрээ үүрч яваа дайн "442222 5 Өдрөөр ч Мал сүргээслэ Ердөө ч Салж үззэгүй Эрэлхэг хопьчинд Саруул тал Гар инь билээ. , Одод шигтгээстэй Огторгуй дээвэртэй Очис: үсчүүлсэн Айлчилл: мапайд ирцгээ! Айлчин гийчин та парыгаа Алтаи зул барьлг угтая -- Цох хайгаад өи2! гэж Мэх аохион өгүүллээ --Шарар яагаад болчихоо вэ? -- Шїалбааг таарсан юм Халуун сэтгэлээс Та Е, Чэн чинь парыгаа -- Харайхуй болохоос өмнө | Халимаг цайгаар дайлья. Харвисгирэх:ёстой-чи! ТЯЛЦОГ Я28 шиг 2. аг -- Өлөр богинохон юм чинь р р Тапац цас шиг шинэхэн Өөрт буруутай нь юу билээ? шаг Түүдэг галтай УрУ) : Амтат цэлвэг” боовоо йй ХҮҮХ Холын тэр хяагаар-- д Я5 змар шаал сААШЫН Айлчин тацдаа барья! БРТӨНХИВНҮСНЫЛАА Хоньчиы гэр юм шүү! -- Фиэ дүүгээ харцгаа! ГАВ. Газар газрын хүүхэд йП . : аал хүүгийн їзр нь Нугасны олон дэгдээхэй : багачууд Паолине, Тар одоо 11 ийс- өмнөд нутагг Нуугилдац шуугилдан: «Надад тоглох: Нэгэн гарт ал төрөг тай. Италийн -- Энэ бол хар хөр ээ! Гамшиг зовлон дайн дажныг, 4 мьдардаг- Энхрий дүү маань биш ээ! |Түмэн үед үүрд мартаг цаг байлаггүй. Ажил хийж гэв. олсон мөнгө маань дөпгөлс Эрхэм сайхан дуу хөгним гал зогооход хүрдэг учир Энэ гэрт цуурайтаж байг. сургуульд -сурч чаддаггүй» Энхрий тнаахан хүүхэд гэж: ярьшээ. Ядуу хоосон 5 бүхнийг, | амьдралтай. шон айл амьд- Эпх : БҮБүНН! рахын тулд лолино шиг Энх тайван ивээж байг. ЗТҮЙГХЭН ҮҮҮХДҮҮДВВИЙ ЧРҮН 9 Цэлвэг-- Халимагийн дус, буюу хүнд хүчир ажил хийл- гуй боов. гэхэд хүрч байна. ү Сургуулийн асны хүүх- дүүд завод, фабрик, барилга, Хүнд үйлдвэрүүдэд ажлын 15 цагнйй турш томчуудтай йдил ажиллан: байна. Анг- лид саяхан мэдээлспїзэс үз» вэл 750 мянгай хүүхэд хүнд гүйллпэр. шатахууп түгаэгүү- рийн газарт болон эрүүл мэд амь насанд нь аюултай гал- руудад ажилла байгаа ашээ. :| Манайд айлчилж Тэ|тээ: л рл99 Ороп гэртээ дахиад л Оройтож ирсэн хүүлээ Эх нугас хилэгиэн Их дуугаар хэлсэн нь: -- Хамраа яагаад ни Халтар болгочихоо тэ? 11197791 лзэлээ өмслөө, би 7Кимсээ таваглац: ерлөө, би. Алтан дэлхийн хүүхдүүд 7ЖНивигхэн Орос хэлнээс орчуулсан | Яагаад хөрөнгөтнүүд ийм Ж. ДАШДОНДОГ хүнд хүчир хөдөлмөрт хүүх», дүүдийг хөлслөн ажиллуулж /1байна. вэ? Учир нь хүүхдүү- УЛ" ааа 4 исэтт ї ес 2 тэд тэвшсклшотта ЁГонТ гс эр : "Ханхар холгүүдийн їїсон. сарын мөөгний. бглөө Ч ? зүрхэйд їдэд плсанд хүрсэн ажилчдаас Эрэмгийг нь магтнам. Ерөож билэгшээн 2кишгэнэх Хосгүй сайхан лурсамж: бага цалин төлнө, тэд үйлд. үлдээх |варчний эвлэл болон. хүний хонхны, Яг тэр дууг сэтгэлдээ ШИНГЭЭНЭ. хоолойгоор багш маань: эрхийг ямар нэг хэмжээгээр хамгаалдаг байгууллага, сал- барт хамаарагддаггүй, төдпийг хэп нь Ч гэсэн өөрийгөө хам- гаалах чадваргүй байдаг уч- (раас хүүхдийн хөдөлмөрөөс Эхий чла хөроигөттүүд. 3сар Их ашиг гэнэ буногт ХЧВЭЭТҮРТДЭНД хонжоо олдог байна. Хүнд цагаан - хүчир амьдралын эрхээр ядум цэрдээр, Эрдэпэт багш таныхаа ачийг | үдүү яцог эхтүүдийн олс: хүрээгүй. балчир Ажилсаг тэдлий Ерийн биш гайхамшигт өдөр Хийсэп бүтээсэл нь Ард түмїїээ Баярлуулах нь сайха!: Сурагч Б. ГАЛААРИЦ Дурсгалт өдөр Тсөн сарын наган Ертөнц дахины оньсыг тайлж, Багш Ээх гарны туяа шиг Элбарэл хайраар тэтгэл, Яруу сайхан -- Хүүхдүүд ээ! Өнөөдөр ессөп сарын нэгэн Гартаа барьсан Ирээдүйн түмэн нууцыг Гайхамшигт номын үсэг Эпэрэл хайраараа өсгөсөн нь. пасапл нээлгэхээр, самбарт бичнэ сийн ачтай”зүйрлэнэм. хүүхдүүдээ ашиллуулж бай- Эхэлж дуудсаа гайхамшлгт Энгийн, нэган өдөр биш Ү Ё р ) гаа юм: Хөрөнгөот орны хүүх- өдөр. Хошим хойно бидний Сурагч Х. МААМ дүүлийп. хувь. заяа үнэхзар хөөрхийлөлтэй болнс тэд өл- явдлыг ярьсан (6675 үхэхгүйц- тулд. хэдхэн ог ПҮРЛЬ С 1 1 ЛЭХ Їзоосны төлөө хүнд хөдөлмөр мундлг” ИЛсэН. хэмээн, хашги- байлаа. Ой модонд хүртэл: хэ- ОЁ А0! хийн: “амрах. тоглох, сур” чиг: Япав. лэх хүүхэд ажээ: Үдээс хойш || 55 2 Яасан. өрөвдөлтэй. вэ? баруун ампнаас хэдэн хүүхэд |ТУУЛЬД сирЬЭ Зар АВВаНӨ Өчигдөр оройхон ихэр цэнхэр: “ҮРЧ ярэв, | цүнтамндарцаалыааиг мапац байшингийц өндөр дов- -- Үнэнсюм уу? Нварээ юу ч үлдээгүй. Ёстой бузар онилс сайхь Аз энаргалтай амьдарцгаалг баягаа социалист орнуудын хүүхдүүд өлсгөлөн,өнчин,дон« мэдэхгүй амь- Тэднийг бага жоон дээр: дэгдэн гарч ирээд Х0бУланг нь идчихсэн-юм уу? нарлайлс суусан эмээг маань Зөвхөн шийрпүүд нь үлдээ томоогүй: хөөрхөн бор нү- ЮУ гэж шалгаана. Би ярьис | лон гэдгийг дээрээ шохоорхоп харж, мой- Ч дахгүй байлаа. Ярих гэхээр (дарт “байна 2 шаш ОЕруС 2 Л “Нүдэнд нулимс /рээ г : На наатар, үнэрлэн, байсан. ирлэг байл. цаст пь би Хал: /балчралс- нь. эхлэн. Өрдөм цуугаараа: гүнэрлэ Ё мэдлэг олгож, ирээдүйд оорийн социалист эх оройдоо сан, “Үргээх санаатай намайг тараас гуйв тургихад довиооноос цовхрон Чи ишигний тухай бит-|0ат найдвартай өндөр “мэд, буун звмдээй ЗохОод, ХИЛИЙГ гий их ярилш! гэлээ. Халтар | ЛӨГтӨл иргэдоолгохын тулд мооДЫН, БАО нь иОДАВЫГ огт тоох янзгүй, эх орон нам засаг нь хамгийн НЬ БОҮДЫН Р -“Ихзр цэнхрийг | айн. вайхан бүхнээ үр хүү аориулдаг юм. Зөн« пионерүүд дэлхийн хэдээ халуун сүүгээ. хөхөж байлаа лөлтийн даа. Гэтэл өнөөдөр тэр ишиг идэмхий саарал зооглосог., Ойгоос зөвхөн шийр нь Бүгдийн алэг эмтрээд, үр- раз догонцон гүйлс: одлоо. |Д02кНы хөлд “нэрвэгдэн” ул гэлис хөгшөөн. шуугиантай Ямар хөгийц шаал вэ? Муу/|гашуу, дүүрэн өлөн СЭЛМЭЭ байдаг зуслан лээгүүр маань юм болоход хХөөрдөр ийм 4мьдарч байгаа бүх хүүхэ-- ямар пэг хүнд хар хошиг тат- хүүхэд Халтараас өөр байдаг, їДүүдтэй эн санаа Нэгтэй бай» чихсан юм шиг уйтгартай бай- болон уу гож би бодон- Өвөө | даг юм. "Тйймэзс ч би ӨН лаа Алтал Халтар л хэввэр. миний бодлыг таасан япзтай: зул. ЗХУ-ын олон ЖОН Тархчлрвтуталжхалилахөлд Ийм хүүхэд байдаглом, | нонерийн: «Артен» оусланд төрчихсөн, ийг их баярт үйл гээс өгүүлээд сахлаа имрэн, болсон олол: Орны хүүхдүү" явдал болсон юм шиг, ХОЛ Өвөө дДүргүйгээ хөдлөхөөр |Дийн уриалгыг манай га Е газраас хот айлд их боовтой сахлаа имэрдэг хүн. ТИЙН “бүх: хүй. ла ри яблчын ЖДаН ирсэн ЮМ ШиЦ Ишгийг: моно. идсэнд | 8нхааран шүлхын НЙн шолВых УН БУГИГЧ а0р ААДАР ЭЭ л Халтар: балрлаад байгаа | РИаЛНСТ дайн. кУпиталиампын ТҮ? йовЬ ЗЭВҮҮН 17 1 хи 0 Эравдохгүй, санаа агвашугалаг саввдьлацали НЯ? ү 3 1 тоож хүүха 1120 т ЛД хан” болохоор нь ишигнээс байнга. ангаг паиа, -- Арай ч. баярлаагүй | аж мРУЬСУАЛЦО: бараг юу ч үлдэасэнгүй. -- Ихэр цэнхрийг хашаа. байх аа! Гөхдээ “рөвдөөгүй |їЭЭ 5 5 Хэдхэн шийр, бяцхан арьс үнс пь чопо яад| аваа бол? байна даа| Юмыг өрэгцүүлж | - ! асар холгүй орших хатсан Хөлөөс иь татаад л гарга. боддоггүй хүнд өрөвч сатгол | сайрны цаад талын бургас: уихсац байх даа, Үгүй бол байдаггүй юм. наас оглоо рт олдов, Эиз багалзуурдаад | псан (байх. Өвөө ингэ аймптгт мэдөэг Халтар гэдэг Яаш багалзуурдаа бол? сахлаа имрэр. хүү айл бүхэнд өртөөлөн та- Халтар зэргэллээ орших раашээ, Хэдхэн шийрнээс өөр: Баруун амиы зуслангийнханд дэндүү зөөлхөн, бас амттай», «Пионерсипл прарда» со- ниноос орчуулсан Т. ГАНДИ Шил 1110 Эрхлэгчийг Н. ДАРИЙМАА 1 Зхэлү2 14 йг хэлээд бас, С. НАДМИД Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн номбипатад кэнлаб- 5 ПНДЕКС--14140- Жо 1, ЗЭ.ИЙН”ТӨВ ХОРС 4 Ни) 24 7 у , 5 Б 2.0 мїпв-ын ТӨВ зөвлөлийн сонин) | з9 дэх жилдээ Ф Сүхбаатар аймгийн Баруун урт хотын 10 жилийн сургуу- лийнхан «Пионерийп үнэн» сониноос зарласан «Чийдэн» операцийг энэ хичээлийн жи- лийн нээлтийн баяраар хү- лээн авч, сургууль-Сбүлгэм дээрээ цахилгаан эрчим хүч, уур усыг хэмнэлттэй зарцуу- лах 60 хопогийн ажил 810- хиох болов, Пионер сурагчид энэ хөдөлтөөнд 171(:1:5:44:111 оролцож, апги танхимуудад үзлэг шалгалт хийв. Тус сур- туульд байгаа 60 ваттын 1090 чийдэн, усны 122 цор- го, 8 шүршүүрийг. бүртгэж УС-.. 1 м.усаар25 кгцемепт 20 Уртааш метр даавуу үйлдэр- лэж: 18 нг поос угаанс 178 нг. буюу 255 ширхэг талх хийж, нэрдтракторыг бүрэн 4адалж зйф: лахад ашигладаг бай- на. Мөн ийм хэмжээний усаар нэг удаа 80 бод, 340 - бог мал усалж болох ажээ. “ Манай оронд 67048 км ил 1 1 ШИ 0 1 11111111717171117 ЗСБНХУ БАЙГУУЛАГДСАНЫ 60 ЖИЛИЙН ОНД ЗӨВЛӨЛ 3 Зовлолтийн сард “түмнээс С2 1458 (1796) ЁА1:1:9:57:127 «УС»ОПЕРАЦИ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА БАРУУН УРТЫН СУРГУУЛЬ Т-гийн «А» ангийн Д. Буян- дэлгэр, 7-гийн «Б» ангийн Н. Алтанцэцэг нарт хариуцуулан өгөв. Зарим албан газрын хү мүүсийн хариуцлагагүй, аж ахуйч биш ажиллагаанаас болж эрчим хүч. уур усыг арнг гамгүй зарцуулж бай- гааг пионер сурагчид илрүүл- лээ. 10 жилийп сургуулийн Б. Эрдэнэцэцэг ахлагчтай «Чийдэн» эргүүлийнхэн но- мын барааны төв дэлгүүрт очлоо. Дэлгүүрийн хоёр гэ- рэл өдөржин асаалттай байдаг нь илэрлээ. “Мон нийтийн хоолны 1, П гуанзаар ороход УС урт гол горхи, дөрвөлжин км-зэс их талбай бүхий 3500 орчим нуур, 6889 булаг шанд бий. “Манай улс ардын аж ахуйд бараг 700 сая шоо метр усыг жилд хэрэглэж байгаа нь 5 жилийп өмнөхөөс З дахин нэмэгдсэн богөөд ТИЙН АХ бэлэг болгож Сүхбаатар айм- ЭГЧ УО, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТЛ |... 1982 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 18. 6, БЯМБА усны цоргоноос усан дусал гоожин, гэрэл асаалттай бай- гаань нотлогдлоо. Тэд гэрэл чийдэн, уур усыг энэ улирлын эхиэас хэмнэх тухай дэлгүүр, гуазны эрхлэгч нарт ярьж Мөнгөнцэцэг, Дуламсүрэн эгч нартаа эдгээр дутагдлаа да- хин давтахгүй байхыг сануул сан байна. --Эргүүлийтхэн а» маргааш нь дахиад л ирлээ. Уитраал- гүй орхисон гэрэл, усан дусал нүдэнд үл үзэгдэнэ. Бяцхан пиоперүүд талархай тэдэнд балр хүргэлээ, ЭД боов 0.1 хавтгай 1990 олд 1300 сая шоо метр болох төлөвтэй байна. “ Эрүүл ахуйн шаардлагаар хүн хопогт 60-4130 литр ус хэрэглэнэ. “Хүний биеийн хүндийн жипгийн 60 орчим хувь нь ус байдаг Харин ургамлын 90 хувь пь ус байна Н 7: 11111111) 111011::11111111111017 111 В СЭ ҮНЭ 10 МӨНГӨ БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРД Ах эгч параа, Нилд зар- цуулагдах цахилгаан эрчим хүчээ зөвхөн нэг хувь хэмнэж: ЗСБНХУ байгуулагдсаны 60 жилийн. ойг 10 сая гаруй нилават т цаг цахилгаан буюу бүтэн нэг жилийн цахилгаан! хэмнэсэн ернүүн амжилтаар, угтацгаая гэсэн «уриа» т0- моор бичээд, нааж орхиод явсан байна. Хот хөдөөгийк сургуулийн пайз нөхөд өЄ 2 3| Анги, сургууль, бүлгэмээрээ ! гэрэл, уур усыг хэмнэх . алинд оролцож цахилгаан Ээ чнм хүч, уур усыг үр ашнг-( гүй зарцуулж байгаа илрэл: бүхэнтэй эвлэршгүй тэмцье! Бид ингэж ажиллаж байна Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 9- ийн «Г» ангийн сурагч Б. БАТБАЯР Эи соо 9 Үнээний дэлэнд 1 л сүү бий болгохын тулд 3--4 литр ус шаардагдана. " Эрдэмтэд, том хотуудад хопог тутам 4.5 сая. шоо мЄтр ус. хэрэглэдэг бөгөөд түүний 10 хувь нь үр ашит- гүй алдагддаг гэж тооцоол- тээ. 1111111:1011711 ГООЖУУРААС дэнзний модны МЕТРТЭЙГЭЭР УС ГООЖИ« ХОД ХОНОГТ 480 ЛИТР ХҮРТЭЛ УС ҮР АШИГГҮЙ АЛДАГДАНА. нүү. ДИЛ- Энэ сургуульд нэг зэлжинд | Спортын тайхим, гуанз зэрэг тийн төвд байгуулас өгсөн 10950: хүүхэд хичээллэхийн | иж бүрэн үйлчилгээтэй юм. иарын сууц, су- С. БОДООШИЙН авсан ЯТ шоцны гэрэл зураг ” монголын ардын хувьсгалын | жилийн иж бүрэн дунд сур-|хамт багш рагчдын дотуур байр, ---55 жилийн ойг тохиолдуулан | гуулийн ерөнхий байдал. Я/ ӨОЖГЭЭР 528) 1 с УСЫГ 3 то 8 “СТ ооЛЛуул 0 ОЛОЛТЭО Ши ээл | -08НО Р ХЁ, | Двар, -Өмнөгонь:! “Дундговь, АЛИЛТНЫ СЕМИНАР Өнөрхаггай, аянхонгор, Гопь-Алтай аймгуудын пионе- рийн ахлах удирдагчдын бүс- чилсэн. семпийр боллоо. Се- мпиарт нийт 62 ппоперийн ахлах удирдагч оролцож онол» практикийн мэдлэгаэ дээш- лүүлж тэргүүн туршлагаа ха- рилцап солилцсон байна. Энэ үеэр пионерийн ажлын онол, 4 Ч зүй! төрөл бүрийн сэд- р-лекц унци, «Пионе» їїпгаэклын гараа ба бариа», «Хөгшилтэй гараа», «Баатар» чууд Сүхбаатарын ориоор тоглоом» аялал, бүрэв үлээж, бомбор тоглол: сурах, хүүхч дийн шинэ дуу бүжиг сурах зэраг опол практикийн сопир- холтой олоп аигил зохиогдсон юм. Ялангула МХЗЭ-ийп Төв Хорооны “зөвлөх А. Г, Зуев, “Бивийн тамир !спо 7 20 21315 (л 1 ! хорооны мэргэнилтэн, Г П. 1ЭЛОХорева! “МПБ-ын Төв Зөвлөлийн арга зүйн секторын эрхлэгч Я. Цэвээн- лхазал нарын пионерийн аз, лын опол, арга зүйн сэдвээр уншсан лекц семпиарт орол- цогсдоос өндөр үнэлэлт ав- лаа, ПБ-ын Төв Зовлолийн шишсин Л, ЭНХБАЯР 9493? 12272:4:474 Ороп байр, өд хогшлын засвар хийхэд нийслэлийн хоёрдугаар сургуулийн багш сурагч бүхэн өөрийн хувь нэмрээ оруулсны учир зуны сайхан үед бэлтгэлээ хангал засиарып зардлаас олон мян- ган төгрөг хэмплэлээ. Хавар хичээл тарахад тааруухаид тооцогдож байсан шугам зургийн танхимыг багш ї Єэтэпийн удирдлагаар УП пигийн сурагчид тохижуулах сапаачилга гаргажээ, Талхи», мын будаг шохойн ажил кийсний дараа хичээлийн хэ- рэглэл, үзүүлэн, шугам зур- гийн ширээ, самбар хийх хө- - 2ДӨЛГОӨН Өрнүүлсэн юм гэж Сэтэв багш яриагаа эхэллээ, 10МХНААР: ЮМ ХИЙЖ БАЙНА шин оо тлиилээүлтииииэиаинимчинилииианмиил яхху дол бор цаасаар өлгөлж, хулдаасны өөдсөөр чимэглээд, суурь шүүгээ зэргийг хаяг- дал хайрцаг ашигланс хийсэн юм. “Төрөл бүрийн сураг харж зурах загвар дүрс, ха- рандаа үзүүрлэгч, гортиг тус бүр 20--40 ширхгийг хий- энээ, Хүүхдийн идэвхийг зөв өрнүүлбэл тэдний уран га- раар их зүйл бүтэх том. Бид шугам зургийй тан- химд 10 гаруй зүйл хийн бүтээсний дүнд 1982-1983 оны хичээлийп шинэ жилд хамгийн тэргүүний танхим болгон тохилгууллаа гэн Сэ- тэв багш ярив, -- Танхимын тохпийлтод аль ангийп сурагчид идэвх- гийн тооцоо хийж, хэмнэл- тийн хэмжээг гаргасан уу? гэвэл, -- Долоогийн «В» ангийн сурагчид их сайн оролцсон. Сурагчийн. ердийн. ширээ 280 төгрөгийй үнэтэй бай- даг бидний. хийсэн. ширээ хичээл хийхэд намсгай, зу- раг зурахад налуу байдлаар өндөрсгөжс болдог юм. |ЁЕр- дийн ширээнээс илүү хөдөл- мөр орсон боловч материал нь хаягдал хайрцаг, төмөр хоолой ашиглаж. хийсэн учир нэг ширээг 100 төгрөгөөр үнэлэх юм. Ёр нь хийсэн бүх зүйлийг хамгийн багаар үнэлэхэд 3000 орчим төгрө- гийг сургуулийн засвар то- хэмнэж байна гэлээ, Ч Олны хүч оломгүй далай. Хүүхдийн хөдөлмөрийн идэв- х УЛСАСАВН орггүүлсний ДҮНД тус сургууль хичээлийн, ши- нэ жилийн. бэлтголийг эрт сайн. ханганс сурагчид урам- тай сайхан хичээллэж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Багш Ц, Сэтэв эвдэрсэн гортиг аа- сан сэлбэж байгаа нь -- Долоогийн «В» ангийн сурагч Б. Энхтөр шугам зур- гийн үзүүлэн загварыг |бу- даж байгаа нь -- Багш сурагчдын санаа- яилсан шугам зургийн ши- рээ сурагчдын санаанд тун таалагджээ. С. БОДООШ Самбаруудыг барааны боо тэй оролцсоп бэ, эдийн зас. хиюкнлтын төспөөс тээсэшшшэтлээжшэтээжэттлээээчжэвжэгэмжээжжэжшшэшэ,(тээ-ттшэтт єтшшшулушогсшишолдлгутишшогштшо-шш-шш-ше--г-шшшшшогэхшггтшалшшошослишшосштсл “БИДНИЙ ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАН Сургууль цугларч хичээл эхлэхэд хүүхдүүдийн гол на нь зуны алтын ту. тэй байдат, ЖНүээхилт зав» рлагаар гүүхдүүд хэн, хаа» на тоу хийж, ямар шинэ зүйл сурснаа бие биепээсээ өрсөл- дон ярьцгааж байлаа. Харин манай ангийнхны жувьд ам- ралтаа хэрхэн өнгөрөөснийг бие биелээсээ всуултгүй то- дор”ой мэдэж байв. У-ир ть бид энэ зунжин- гаа хамт байл сургуулийн- хаа хөдөлмөр амралтын зус- ланд ажиллаж, амарч хөг- жилтэй сайхан өнгөрөөсөн юм. Манай зуслан дотуур байрны сурагчдыг сүү цагаан идээгээр хангах зорилготой. Бид хоёр хэсэг болон ажил- лэя байлаа, Нэг хэсэг нь бог мал сашж, тараг бүрнэ, Голдуу хөвгүүд мод хагалж Ус зөөх зэрэг хамгийн хүнд ажлыг нь хийдэг юм, Ялан», туяа лмаа саах ажил бидний хамгийн дуртай хөгжилтэй ажил байн. Ямаа салхал хоп- түүд 8 оролцож: охидоос ду- тахгүй эвлэг хөдөлж их сүү саана гээч, /Хийсэн англаа өдөрт нь дүгнэж байр зз- лүүлэп зуслапгийн хапын со- иннд бичиж шагнал гардуул- даг байв. Сурагч О. Дашшцэ- рэн, Оюунчимэг, Нямдававн, Чанцалдулам иар бусдаасаа олоп шагнуулж хүндэт сам- барт зураг нь гарсан, Ажил- лах хугацаандаа бид 000 литр сүү сааж 400 литр та- раг бүрж дотуур байрын су- рагчдын хэрэгцээнд өгсөн юм. Мөн чөлөөт цагаараа усанд орж, наранд биеэ шарж, Сагсан бөмбөг, гар бөмбөг, шатар даам тоглож төрөл бүрийн уралдаан тэмцээн 80- хнодог байлаа. Хөгжил зугаатай ажиллаж амарсан ходолмор зуслапь тийн тухай ярна дуусаягүй, дараагийц жилд дахивд л ор- нөх болно. Тов аймгийн Өлдөрширээт сумын 8 жилийн сургуу лийн 8-ын «Б» апгийн су- рагч Д. ДОЛЗОДМАА Сонгиноо хугацаанаас нь өмнө хураан: дуусгах гаэд хүүхдүүд нх л шамдангуй ажиллапа, Тэдний зарим. нь хурааж нөгөө хэсэг нь боон овоолон бас нэг хэсэг нь машипд ачиж харлгдала. Төдөлгүй тэвш дүүрэн ши- нэ сонгипо ачсан машинууд нийслэлийг . зорьсон аян замдаа гарлаа. Бид «БНМАУ-ын хошой аварга, чанарын алтан ме- Дальт салаа, нийслэлийн зургадугаар сургуулийн хө- дөлмөр амралтын зуслап» гэсэн хаягтай зуслангийн хаалгаар ороход тохилог хөөрхөн байшингууд ярайж бүх юм иь эмк цэгдтэй ха- рагдана. Тус зуслап өпз жил 39 га талбайд байцаа, лууван, сонгино, тарьснаас 700 га- руйтонин ургац хураан авах төлөвлөгөөтэй юм, Одоогийн байдлаар сонгиноо чанарын гологдолгүй тушаагаад бай- на. -- Энэ шил ургац ар- вниптай, ашил ч өөдрөг бай- на. Иймвэс хүүхдүүд маань толөвлөгөөт ногоогоо 200 тонпоор даруулах аорилт та- виад шамдан ашидлаж бай- на, Чөлөөт цагаараа биеийн тамир: спортоор хичээллэх дуртай байдгаас биеийн та- мирып талбайгаа. тохитуулш өргөтгөсөн, Ирэх шил тарих байцааны үрслэг . суулгах шилэн... дарлагын хөрсийг шинэчилж - байн... р нь хүүхдүүдийн гар бие оролч. АВАРГА. САЛААНЫХАН цоогүй нэг ч зүйл байхгүй. Байр, сууц, ногооны талбай гээд. бүгд л хүүхдүүдийн їхөдөлмөрөөр: бүтсэн юм. Манай хүүхдүүд ажилсаг нямбай шүү гэл зуслан- гийн захирал Б. Рэнцэн ярын байлаа. Ашил хөдөл- мөрөөрөө хошуучилж яваа Я. Дашдондог -багштай 9-ийн «Г» ангийн сурагчидтай уулзахад: -- Бид өдөр тутмынхаа ажлыг 150 хувилс 200 ху- виар биелүүлдэг. Ногоо суулгаж, арчилж, хураах гээд бүх ажилд хөдөлмөр сургалтын хичээлд үзсэн зүйл маань их тус болж төмс хүйсний ногоог арч- лах, ургуулах мэдлэгтай болж байна. гал ярьцгаалс байлаа. Зуслапгийн зүүн Урд талд хэсэг хүүхдүүд хүрэ, зээтүү барин ажиллаж бай- гаа харагдапа, -- Ирэх жил зуслан маань шинэ байртай болно, Тэгээд чөлөөт цагаараа ба- рилгын суурь тавьнс барил- гачин ах эгч нартаа тусалж байна, гэж тэдгээр хүүх- дүүд ярина, Зуслангийн ой- ролцоох цэлгэр талбайд бу- Халдсай Өөлс ярайна. Энэ бас Л хүүхдүүдийн хөДӨлЛ- мардор бүтэ. Ийнхүү хөдөлмөрийн аварга салааны хамт олон ирэх энд болох зуслацгийн- хад 25 шилийц ойг хөдөлмө- рийн өндөр амжилтаар угтаж байпа, Оюутан С, О0ЮюУНЧИМЭГ, чиний Манай орпы хөхтний хам« гийн том нь хандгай. ний биеийн сиин 600 иг, сэрвээгээрээ 2 м өндөр юм, Хамгийн жижиг тш өөдсөн атаахай, түүний биеийн урт 8--5 см болно. . . Сүүлийн 20 хилд монгол орноос шинжлэх «ухаанд урьд өмнө мэдэгдээгүй бай- сац. 875 зүйл шавьжийг шипээр, олж илрүүллгээ. « .. ШУА-ийл. Ботаникийн- хүч рээлэнгийн ургамлын цуг луулгын сан хөмрөг УГ та- ван мнлд 4 дахин өсч, вам- гийн 2000. мөөгийн 2500, хагийн 8000, хөвдийн 8000, найлзуурт дээд ургамлын (ойм хэлбэртэн, үрт ургам- лын) 80000 хувь цуглуула- гатай боллоо, ! ж өє. . “Монголд шимэгч бичил мөөг 3200, малгайт мөөг тэнгэрийн дүлий 80, ур мөөг 20 зүйл 15761017 байгаагийн 20 гаруйг хүпс тэнцээлд хэрэглэх бүрэн бо- ломжтой. ї -- Монгол орны 50-над нуур 40 орчим гол горхийг судалсаар 8. хүраэний 52/ овгийн 154 төрлийн, 572 1 замаг бүртгэлээ. Үүний 70 шахам нь хөрсний аамаг бол- но. - --Манай оронд 40 овгийн. 119 төрлийн 293 зүйд но- гооН хөвд, мөн хүлрийц хөндийн хайр, хавтгай хоп- дийн таван зүйл ургадаг, Зовхөн Хангайн уулархаг путагт 36 овгийн 45 төр лийн 183 зүйл иавчит погоон хөвд тааралдана, -- Манай ургамал суд- лагчид 1970 оноос өөрийн нутгаас шинжлэх ухаанд урьд мэдэгдээгүй 20 шахам. цэцэгт ургамал олж нээжээ, Үүний нэг болох говийн хүч рэн харганыг Зөвлөлт-Монч гОдын сансрын хамтарсан нислэгийн багийнхан ЗХУ Дахь БНМАУ-ын Элчин сайч ДЫН яамны цэцэрлэгт хү рээлэпд суулгасан юм. Энэ нь | Нэмэїт, Тостын нуруу, Хүрэн ханын хэц, их Бог ДОД ургаж, 4, 5 м хүрэх нь цөөнгүй, 103 овгийн, 598 төрлийн зүйл найлзуурт дэд Ургамлыг багтаасан «Б АУ-ын цоргот дээд ургамал (ойм хэлбэртэн, нүцгэн үр- тэн, цэцэгт ургамал) таних бичиг» номыг 1982 ОНД ЗХУ-д хэвлүүлж байна. Эд- гээр ургамлын 400 гаруй Нь чимэглэлийн, 800 гаруй НЬ эмийн, мянга гаруй нь билчээр тэжээлийн ач хол» богдолтой, : Тус Улсад нэн ховор юм Ховордож байгаа ерээд аүйл Ургамлыг «Монголын улаан НОМ»-д оруулахаар балтгэн: байна Дэд ардэмтап Ч. САНЧИР, С. ДУЛАМЦЭРЭН, 11157191 51117151 САНД ж с.Вя бага балчир цагаас эхлээд эцэг эхийн нөлөө, Ка- менск болоп ойр ханийн нут- гийн бүхий л нохцол байдлаас хөдөөгийн ажилд хөдөлтөрийг хүндэтгэх сэтгэлийг улам- жилж авсан юм Манай тос- гон бол олноос онцгой газар байлаа, Хэдийгээр Каменск Ёстой нэг заводын Хатуужил- | ТАЙ пролетари иар суудаг га- аар байсан боловч хїгїс иь тосгон хэвээр үлдсэн юм, Саяхан тариачин байсан нь пролетари нарын сэтгэлд шингээстэй байжээ... Аав маатгь оороо хэрхэн «“тариач- ны аовлоно үзсэнээ Олоптаа ярьдаг. байлаа Тариачїта амьдралд повлон зүдгүүр бал- гагүй байдаг ч гэсэц манай аав ходоо Нутгийн сэлүүн сайхныг газар хагалж овс : МАНАЙ СОНИНЫ “ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ НЭГ. Уншигчийн захидал. Манай сонины редакцид ппопер сурагчдын өдөр тут- мын амьдралын тухай огүүл- сэн захидлаас гадиа онцгой анхаарал тЗтсац, | асуудал хөндсөн. нийтээр хэлэлцүүл- мээр, тэр ч байтугай өөрсдийн амьдралд байгаа дутагдал, до- голдлыг зоригтой шүүмжил- сэн энэ тухай сонинд хандаж асуулт тавьсан захидал олон ирдэг юм. Тийм нөг захидлыг дэлгэе. Дорпод аймгаас Сүх- чулуун гэдэг сурагч «..Би зуны амралтаар Улаанбаатарт 1 7А уриАл өвөөгийНДӨӨ очлоо. Ё шин “Он ) Нэг өдөр ажилчны районд бай- шилжөг ДЭ ЯНАГ | даг үйлчилгээний төв орохоор ППГЕИЕН| АД ҮЕБ Ч! Милан 5 явис байтал таван Давхар 11110! 11 р8хтажнэ саарал байшингийн өмнөх тал- ХООЛ байд хэсэг хүүхэд бие, бие рүүгээ ямар нэг том шидэн «байлданг» тоглож байгаа. ха- рагдап. Үзвэл тэд талхаар ши- дэлцэж байх юм. Ирээд энэ тухай өвөөдөө хэлсэн чинь өвөө: -- Тоогүй хэрэг! Ахмад үеийн бид чинь энэ цагийн багачуулд талх олж: өгөхийн төдөө л цусаа урсган: явсан күмүүс. Талх оляс өгсөн үү гэвэл өгөхөөр барах вэ? Газар сайгүй атар газар эзэмших хөдөлгөөн өрнүүлж, олоп ар- -ван гурилын үйлдвэр байгуул- лаа. Одоо манай улс эх орны- коо гурилын хэрэгцээг бүрэп хангаад, гадаад оронд ч үр тариа гурил гаргаж байгаа биш үү? Яахаараа зарим ба- гачуул ахмад үеийнхний хөлс цус хөдөлмөрөөрөө байлдаж олсон талхаар зугаацан «байлдаж» явдаг байна? гэл уурсан өгүүлзэд «Хүү мпнь «Пиоперийц үнэн» сониндоо энэ тухай заавал бич» гэсэи юм. Өвөө юун тухай ярьсныг би сайн мэдэж байна. Хараад байхад эх орны нийслэлд уз» сэн тэр хэдэн хүүхэд ч биш, ер нь талх, гурилыг юман чинээн бодохгүй Хаях, хайр гїмгүй хэрэглэх дутагдал бишгүй үзэгдэх юм, Ахмад хүмүүсийн тэмцэл өнөөдрийн ажилчин, тариачин ах, эгч ив- рынхаа үнэт хөдөлмөрийг нийт ппонер сурагчдад хэр» хэн ойлгуулах вэ? гэхчилэн бичсэн. байлаа. “Л.И.БРЕЖНЕВ: 22234444444 бага балчраас нь талханд хайр хямгатай хандаж, мн- ний бодоход эрхэмлэн хүн- дэтгэдэг болгож хүмүүжүүл- дэг үг юм. Амин тэжээл талх тарил- гал пїїгэж хүндэтгэхгүй бол нэр төртэй, үнэхээр бүрэн ёс журамтай хүн болоп өсөж чадахгүй гэж би болдог. Одоо гуанз,. зоогийн газар талх- ны дэлгүүрт талхыг хаЯрлаж хямгадахыг урналсап гоё сайхан бичнг олгөдөг болжээ. Энэ н ашигтай нь мэдээж, Гэхдээ ингэж урналах хэрэг гарсан нь харамсалтай. Хайрлаж, хямгадахад эрт багаас нь пэн тэргүүнээ гэр орондоо эцэг эх Нь дасгаж сургах ёстой. хадаж, тариа | цайруулж, өөрийн хүч ходөлморөор тал- хаа олж байхын сайхныг дот- ночилон ярихдаа түүнийгээ битүүхэн их санасан байдал- тай байдаг байсныг ажиж мэдсэн юм. Тэгээд ч танай гэрийнхэц талхыг туйлын их хүндэтгэл: үздэг пь санатмсар- гүй хэрэг биш билээ. Ээлж маань өдөр бүр хоолны дараа «За хүүхдүүд ээ, хоолоо НД- чихлээ, одоо талхны үйрмэ- гийг їгэгцйїг ч үлдээлгүй алган даа хамж айдад ампндаа хий- чихээрэй» гэл хөглєилтэЛ дуун гаар хэлдэг байсныг исан турш мартахгүй санажслтидаг. Ардын дунд ийж үг гарсан. нь идуу Хоосиоос юм уу, харамч хэрцгийгээс болсон хэрэг биш ээ. Энэ бол хүүкдийг 221 41 ї1Ш «Дурдатгад» зохиолоос ХОЁР Уишигч Сүхчулууны захидал м4пай редакцийпхны төлөвлөөд байсан шинэ хэлэл- тун саяхан дэлгүүрээс авсан талх ямар хүч, хөдөлмөрөөр бүтдэг юм бэ? Чи юу гэж бо- цүүлгийн санаатай яг таг дож байпа. Танай гэрт талхлы тааран, Хэлэлцүүлгийн агуул- тухай. ямар яриа болдог вэ? га гол санааг хүүгийн захн- Аав ээж, өвөө эмээ “иль 1оу дал. өвөөгийн нь үг бүрэн гэдэг пэ? дүүрэн гаргажээ, Ингээд бид УНШИГЧ НАР ААГЛ. И уншигчдынхаа өмнө доорхи Брежиев гуайн бичсэнийг хэдэн асуултыг шууд тавьж дахин упшицгаа! Сүхчулууны «Талх» сэдэвт хэлэлцүүлгээ өвөөгийн ярьсныг ахиад туц- нээхээр шийдвэрлэлээ: гаан бодоцгоо! Талхаар АНХААРААРАЙ! «байлдаж» байсан тэдгээр хүүхдүүдийг санаандаа дүрс- лэн, ийм явдал байдаг эсэх тухай ярилцацгаа! Бүлэг бү- «Талхны тухай 1. Чи Л. И. Брешннев гуайн «Дурдатгал» зохиолыг унш- сан уу? Уншсан бол талх, : С а», тариатай холбоотой хэсэг, ту- ТН БЛНДЭсый ЭН Вэ хайлбал дээр нийтэлсэн хэс- “-04Х хэрхэн бүтдэг в гээс чи хэрхэн юу. ойлгосон СЭМ Сэдвээр дав даруй сэдэвт бэ? ажил зохиоцгоо! Сэдэвт ажил- даа ардын хувьсгалын парти- зай Хувьсгалт тэмцлийн ах- мад зүтгэлтэн, нам, ХЗЭ-ийн ахмад ажилтан. ууган атар- чин, тракторч, комбайнч гури- лын болон талхиы дэлгүүрийн худалдагчийг урьж тухайн сэдвээрээ яриа хийлгэцгээе! Тэгээд юу лрьсац ямар ажил зохиосноо «Пионерийн үнэн» сонинд бичницгээ! ТАЛХ! ӨНӨӨДРӨӨС ЭХ- ЛЭН ЭНЭ ҮГ ТА НАРЫН ТУХАЙЛБАЛ чинии АНХААРЛЫН ТӨВД БАИХ, СОНИНООРОО ДАМЖУУ- ЛАН ХЭЛЭЛЦЭХ МАШ ЧУ- ХАЛ ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙН МАНАЙ ОРНЫ ЕРӨНХИЙ НЭР БОЛЛОО. ЭНЭ сэд.- БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУ- ВИНЙГ ЭХЭЛЖ УНШСАН ЛЬД 380 ГАРУЙ МЯНГАН ХЭН БОЛОВЧ БУСДАД ӨР- СУРАГЧ СУРАЛЦАЖ БАЙ. ТӨӨЛӨН ӨРТӨӨЛӨН хүр. НА, ХЭРВЭЭ НЭГ СУРАГЧ 2 -УГалх хэрхэн бүтдэгийг СҮР чи мэдэх үү? Өглөө босоход чинь өдөр хичээлээс ирэхэд чинь, орой хоолоо идэхэд чинь ширээн дээр сайхан үнэртэй, амтлаг талх тавиас тай байдаг. Чиний барьж бай гаа нэг хэрчим талхыг хий. хийн тулд хичпээн хүн ямар хүч хөдөлмөр зардал, түүнд улсын хичнээн техник түлш шатахуун ордог, ямар лмар үйлдвэрийн ямар ямар дамж- лагаар дамждаг, бас хичнээн олон мэргэжил шаарддагийг чи мэдэх үү? Энэ талаар эрэг- цүүлэп бодсон удаа бий юу? Талхыг зөвхөн дэлгүүрээс л авдаг мэт наагуур бодол: яв- даг юм. биш биз дээ7 Аль эсвэл үгүй юу? 8. -- Одоо манай улсад ГЭЭРЭЙ! ААВДАА ЭЭЖДЭЭ ӨДӨРТ ЧҮДЭНЗНИЙ ХАЙР- атрын хичнээн сангийн аж ӨВӨӨДӨӨ эмээдээ БАНШ ЦАГНЫ хэмжээтэй ахуй байна вэ? “Элэ таван ДАА ПИОНЕРИИН АХЛАХ хандан үлдээж, жилд хэд болох вэ? Өнөө УДИРДАГЧДАА УУ! ГҮЙ ХАЯВАЛ НЭГ жил эх орон маань хичнээн ДАМ ӨДӨРТ 5 ТОНН 700 КГ ЛАН ХҮРГЭЭРЭЙ! ТЭДНИЙ ТЭХ БцлХАЯЖ ҮРЭГДҮҮ- О, тонц улаан буудай хураан апах вэ? Чиний амьдарч. бай- гаа аймаг, сум, нэгдэл, сан- гийн аяс ахуй хичнээн тонн үр тариа авах зорилго тавын байна вэ? Одоо манай улсад ХЭН НЬ ч ГЭСЭН Хинх ЛЭХ БО АЖЛЫГ ЧИНЬ ДЭМЖИЖ, ДОР НЬ ЗОХИОН БАН. ГУУЛНА, ТУСЛАХ Ч БОЛ- НО, хаана. хаана гурилын үйлд- вэр байна вэ? » ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Та иарын 4. - Чи газар хагалахыг 88ХИДлыг хүлээж байна, Эх үзсэн үү? Үр тариа суулга- хыг харсан уу? Үтрэм дээр ажилласан уу! Чи бас гури- лын гүйлдвэр үсэн үү? Талх- ны үйлдвэрээр орсоп уу? Тариан талбай, үтрэм гурил, талхцны үйлдвэрүүд дээр бүл- гийн ажлаа аохиож байсан уу? Энэ намар аохиох уу? 5. Өцсийн өцөст оршы сургууль бүхэнд зохиог- дох «ТАЛХ», сэдэвт ажлын 3 тухай шэдээлах, уншигчдын сэтгэгдэл, санад хүсэлтийг нийтлэх шанай сонины байн- гын булан та нарын мэдэлд байна. Сонпны аовлолийц даалгав. ЭНЭ ЗУРГУУДЫГ ХА- раар С, НАДМИД бэлтгэв. РАА «ТАЛХ» СЭДЭВТ ЗОХИОН БИЧЛЭГ ХИЙЖ СОНИНДОО ИРҮҮЛЭЭРЭЙ. 444444 чиний Х.ыех ББсг, | ААВ, ЭЭЖ, АХ, ЭГЧ НАР АА! ” Биднийг хайрлаж хй- ламжилан бид бүхний хү- сэл мөрөөдөл . бүтээлч үйлсийн замыг ямагт цэ- вэр арнупй байлгагтун! ТӨРИЙН БА ОЛОН НИЙТИЙН | ЗҮТГЭЛТНҮҮД ЭЭ! Бузар, дайныг бүрмо- єөп зайлуулж, хүй тө- ролхтоний итгэл найдвар, баялаг эрдэнэ-хүүхэд ба- гачуудыг хамгаалцгааг- тун! ҮЕТЭНГИЙН АНДНАЙНЗ НАР АА! Эв изгдэл, уран тээл, тоо сайхны төлөө бүтээлч хөдөлгөөнд авь- яас билэг, зүрх сэтгэлэз- рэз хувь нэмрээ оруулж, санаа сэтгэл, зорилгоороо бидэнтэй нэгдэгтүн! бү- (Олоп улсын «Энх тайвны туг» ас- сатшблейд оролцогч- доос гаргасан урнал- гаас). НХ ТАЙВАН Энэ оны наймдугаар сард БНБАУ-ын нийслэл Софи хотноо олон улсын хүүх- дийл «Элх тайвны туг» 1 ассамблей «Эв нэгдэл, уран бүтээл, гоо сайхань гэсэн урнан дор явагдаж өнгөр- яөө. Дэлхийн хүүхэд, бага- чуудын чуулга уулзалтад манай гаригийн 100 гаруй орны 1640-өөд охнд хөв- гүүд хуран цугларсан нь эв нэгдэл найрамдал нөхөр, лөлийн их хүчээр ирээдүйн «ЭНХ ТАЙВНЫ ТУГ» П АССАМБЛЕЙ: сайн сайхныг цогцлон бү. тээгчдийн. хүсэл эрмэлалийн илэрхийлэл боллоо. Тус ассамблей нь өспөр үеийнхний үвтэгш хүмүүлг- лийг цаашид улам боловс- ронгуй болгох, ард түмнүү- дийн найрамдал нөхөрлөл хамтын анйллагааг бэхжүү- лэН хөгжүүлэх зорилгоор зохиогдсон юм. «Энх тайн- ны туг» 11. ассамблейд оролцсон таван тивийн хүү- хэд, багачуудын төлөөлог- чид, парлаг Болгар оронд зочлох . хугацаандаа өөр өөрсдийн хэл дээр авьяас чадлаа үзүүлэн, энх тайв- ны тугийг өндөрт |өргөп майдуулж, явахаа сэтгэл ДүҮҮрэп хэлэлцэж, энэ дэл- хийп хүн ард, хүүхэд а1л- лууст хандал!: уриалга гар- гасан билээ, “Ассамблейд, орон орноог ирсэп үе тэлгийнхнийхээ адил аз шаргалант монго. льш «хүүхдүүдийн төлөөлөг- ЧиД идэвхтэй оролцлоо Ийпхүү БНБАУ-ын соёл, олон нийтийн байгууллагын нэрт зүтгэлтэй Людмила 1Кивновагийн: анх үүсгэп санаачилсан «Энх тайвны туг» ассамблей хоёр дахь удаагаа амжилттай болж өлгөрлөө, Софи хотын «Эих тайв- туг» хөшөөнөө олон хүүхдүүдийн эв са- билэг тэмдэг болсон пы орны наатпл хонхпууд Болгар оронд тө дийгүй дэлхий дахинд энх байхдаа дарч сан сээр тайвны АйАЧЭлалаэ зарлан нэж й. он Н. МИРА Би зэнз зун БНБАУ-ын нийслэл Софн хотноо бол- сон олол улсын хүүхдийн 1 ассамблейд оролцоод ирлээ, «Энх тайвны туг» П ассамблейд оролцсон таван тивийн хүүхдүүд ааш) ээж, ах эгч, даян дэлхийн «сайн санаат бүх хүмүүст хандан урналга гаргасай юм. Энэ урналгад «Ассамблейн хөгжилтэй ӨД- рүүдэд олон орны хүүхдүүд бид дуулж, бүжиглэж, шү- лэг уншиж, зураг зурж, шинжлэх ухаан техникийн үзэсгэлэн үзэн, биеийн тамир спортын тэмцээнд оролцлоо. Гэвч бид дуулан бүжиглэж . урлан бүтээл ч өлсгөлөнд нэр- вэгдсэн, ядуу зүдүү амь- байгаа үе тэцгийнх- нийхээ тухай цаг ямагт дур- санаж байв. Харгис, дайн, “үхэл хагацал сүйр- лийн тухай мэдээ бидний зүрх сэтгэлийг түгшүүл- байна. Софи хотноо дэлхий дахины хүүх- ДИЙП ассамйлейд оролцог- чЧИД бид эх сайхан гариг дээр маань дайн дажийлгүй буу пэвсэггүй энх амгалан амьдрахын зэрэгцээ бие биендээ итгэн хамтран ажиллан, амьдрах хүсэл эр мэлзэл дүүрэн байгаагаа илархийллаа. 2 Эх оримхао мяйта ган хүүхэд багачуудыг лөөлөн «Энх тайвны її! ассамблейд оролцсон монголын хүүхдүүдийн |0о- дол сэтгэл, хүсэл эрмэлзэл ЭНЭ уриалгад шингэсэн юм Тансаг сайхан Болгар оронд танилцаж, найз нө- хөд болсоп таван тивийн хүүхдүүд та нарыгаа мар- тахгүй. Нийслэлийн 22 дугаар сургуулийн долдугаар ангийп сурагч А. ОЮУНТУНГАЛАГ болсон мяп- тО- туг» мвлли-- бишшикэ) Оон»3 Фишш-шд Фил шшшлш23 шишшои23 ОФпишшиишү3 БӨМБӨР ҮНТОНИО МАЙН ХААНД БАЙНД Пнонерүүд өэ| Бидсонины хоо энэ? оны Уф 14 дүгээрт «Антонио Майдана --бидний нөхөр» гасай материал ний- тэлснийг та нар сайн санаж байгаа байх Хүүхдүүд та нар ч анги хамт олнодроо Антонио Майдална-г суллахыг шаардсан урналга бичиж гарын үсгээ сониндоо илгээж байсан шүү дээ. Ийнхүү манай орны пи0- вер сурагчид Зөвлөлтийн анд найз нарынхаа санаачлан 30- хион байгуулсан Парагвайн номмунистуудыг суллахыг шаарлсан «НЕБРАЧО» опе- рапийг халуун дотпоор хүлээн авч аймаг. хот, анги танхимдаа цуглаап хийж А-- 84706 л ӨГЛЭЭРЭ) ОМГТАВДН : ү юЧХҮЛҮЖ Ё С 9-7) л45, ЭЭ ЛР Ши тЭх сул ЭМАаталоЛэ хэдэн зуун пионерүүд гарын үсгээ илгээсэн билээ. Саяхан манай сонины редакцид нийс- лэлийн нэгэн сургуулийн су- рагч Ариунжаргал захидал ирүүлж «Антонно |Майдана одоо хаяйа байна вэ? Энхийг эрхэмлэгч монголын өсвөр үеийнхэн бид энх тайвны тө- ЛӨӨө цогтой тэмцэгчийн хувь заяаны төлөө сэтгэл түгшиж: байна» гэл? бичжээ, ГПараг- вайн Коммунист Намїшн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Аятонио Май- дана түүний хамтран зүт- гэгч Эмилио Рао нарыг Па- рагвайн харгис хүчнийхэн баривчлан авч, эрүүдэн там- лаж, шоронгоос шорон руу шиллжгүүлэн хорьсоор хоёр жил болж байна. ХУ-ын Мосива хот дахь Юрий Гагарины парэмшит Пиоиерийн ордоны интериа- ционалч найрамдлын клубын Хамт олои ерөнхий боловсро- лын сургуулийн сурагчид зөвлөлтийн бүх пионерүүд Парагвайн хувьсгалчдыг чөв- лөөлөх хөдөлгөөнд иэгДэН орохыг манай ,гаригийн бүх үе тэнгийнхэндээ уриалсан билээ. Өнгөрсөн экил Зөвлөлт орон далар аравдугаар сараас арван хоёрдугаар сарыг дуус- тал өрнөсөн «НКЕБРАЧО» сургууль операцид Зөвлөлтийн ппоне- рүүд идэвхтэй оролцож, Ан- Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн н шЭцӨЛ: БӨМБӨГ ДЭЛБЭРЧ, Зээ БУУ ДУУГАРСААР БАЙНА. барилгыг . нурам болгож, Фосфорын , Ливаны нийслэл Бейрут хотын гудамжинд израя- лийн түрэмгийлэгчдийн хүнд таннуудын гинж хар- чигнаж байшин, дэлгүүр юу тааралдсап бүхнийг хэмж дайрч байв гэж Бей- рутын радио саяхан мз8- дээлжээ. Израилийн тү- рэмгийлэгчдийн өдүүлсэн зив дайнд Ливан, ГПалес- тнины олон мянтан ардир- гэд хөгшнд эмэгтэйчүүд ялангуяа хүүхдүүд үхэж, шархдаж, өвчин зовлонд тэрвэгдэж байгаа билээ. Тус хотыг бараг зунжин- гаа байтарлагаар хамгаал- санд хорсон |еширхсөп израилийн түрэмгийлэгчид баруу пБейрутыг зэрлэг балмадаар сүйтгэж байна. Изранлийн нх буучид ши- рүүн гал нээж агаарын бөмбөгдөлтөөс үлдсэн орон 22) сууцны олон шатаагч сум Зэрэглэл хйр,. хэдэн районд түйма тавьжээ. Бейрут хотын 1! энх амгалан амьдралыг - -. хангахын төлөө Палести- ны чөлөөлөх байгуулла- гын ДайчнД энэз хотоос гарч явсан билээ. Гэтэл Израилийн дДайнчид байлдааны гал зогсоох хэ- лэлцээрийг зөрчиж бараг хамгаалалтгүй болсон Бей- рут хотыг АНУ-аас авсан машин тєхник зэвсгийн хүчээр дайран эзэлж ав- чээ. Гэвч цэл үргэлжилсээр байна. Изранлийп түрэмгийлэгч- дийн өдүүлсэн энэ бузар дайныг энх тайвныг вер-, хэмлэгч дэлхийн шударга олон түмний хамт монго- лын өсвөр үеийнхэн хїи- лэгнэп буруушааж байна. Израилийн бөмбөгдөлтийн дараахи Бейрут хотын гудам- їкинд тонпо Майданог шаардсан уриалга, ухуулах Хуудас хийж, түүн дээрээ олоп сая хүнээр гарын үсэг зуруулсан юм. Ийнхүү 30 гя- руй сая хүний гарын үсэгтэй уриалга “Вашингтоп руу ил- гээгдсэн билээ. Америкийн засгийн газрын «Хүний эр- хийг хамгаалах хороо» гэгч байгууллагаас саяхан ЗХУ- ын пионерийн байгууллагын төв хэвлэл «Пионёерская прав- Дї» СОНИНД зӨВЛӨЛТИЙН түг түмэн хүүхдийн гарын үсэгтэй уриалга, шаардах хуудасны хариуд хэдхэп үгээр бичсэп цахилгаан утас ирүүлжээ. Шударга ёс, эрх чөлөөний төлөө цогтой тэмцэгчдийг сул- лахыг шаардсан зөвлөлтийн пионерүүдийн гал цогтой ха- туу шаардлагын Хариуд Па- рагвайн засгийн газрыг төлөө- лөгч харгис хүчнийхэн юу гэж харпулаа бол7 «Антонно Майдана, Эмилно Рао иар Парагвайд байхгүй, Тэд хэзээ ч «Эмбоснада»-д байгаагүй | “«Эмбоскадо» шиг. өөр ямарч шорон гяндан байхгүй» гэж бичсэн байна. Энэ үнэхаэр үнэп гэж үү? Худлаа. Парагвайн харгис бүлгийнхэн Антонио Майда- наг суллахын төлөө өв нэгдэл, ДУу хоолойгоо нэгтгэн тэм- цэж байгаа хүн бүрийг хуу- ран мэхалж чадахгүй. Үнэн суллахыг омбинатад хэвлэв. хэрэг дээрээ Антонпо Майда- на ба түүний нөхдийг Параг- вайд тарчлаап зовоож, нэг шоронгоос нөгөө шорон руу шилжүүлэн хорьж байна. Тэд- нийг «Эмбоскада» хэмээх хорих лагериас Бразилийн хи- лийн ойролцоохь «Пенья Эр- моса» гэдэг цэргийн хорих лагерьт аваачаад байна гэл Антонио Майданагийн нөхөд саяхан дэлхий дахинд зарлаж байсан билээ. Тогвэл одоо зандалчид эх орончдыг дахин В8р газар Боливийн хил дээр байдаг «Эсперанса» хэмээх хэрмэнд шилжүүлжээ. Одоо шилжээд байгаа энэ хорих лагерь нь цайз, хэрмэп Дунд оршдог бөгөөд хүрээлэн бай- таа гадаад орчноосоо бүрмө- сон таслагдсап газар юм. Улс ТВиЙН хоригдлуудын байдал, вВь заяа хутганы ирэг байна. гу ЛЫНЭ Хэд хопогийн емнө гарсан Парагвайп үндэсний чөлөв- лох нэгдлийн мэдэгдэлд Ст- ресснерийн фашист зандал- чид. Антонио Майдапа ба Эмилпо Рао болоп түүний нөхдийг дахин. Харгис хэрц- гийгаээр тамлап зовоохоор бэлтгэж байла гэн: мэдэгд- жээ. «Шударга үйлсийн төлөө цацан тэмцэгч хатан зоригт аатрууд» Парагвайц комму- к-зээй---55 0-3 нт солтииых типо23 Сошоолии22 (2: 12 111223 ша нист Намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн Дарга Антонио Майдана (8- рагвайн үйлдвэрчний эвлэ- лийн удирдагчдын нэг Эмн- лио Рао, түүний нөхдийн хувь ааяа аюултай байдалд ороод байна. Монголын өсвөр үеийнхэн, лионерүүд эрх чөлөөний төлөө тэмцэгчдийг суллахыг шаярд- сан шударга хүц төрөлхтөний явуулж байгаа тэмцэл хөдөл- төөнд нэгдэн орцгоол, манай гаригийн сая сая хүний нэгэн адил. Антонио. Майданаг сул- ла! Парагвайн улс төрийн хо- ригдлуудад эрх чөлөө олго! гэн Стресснерийн фашист дэглэмийнхэнд хатуу . шаар- даж байна. Эрх чөлөө, шудар- га ёс хэзээд ялиа, Сопины зөвлөлийн даалгав- раар Т. ГАНДИ бэлтгэв. РЕДАКЦНИАС: Энэ дугаа- рын болон, манай сонины энэ. Оны тавдугаар сарын нэгний 85 дугаарт нийтлэгдсэн матез рниалыг ашиглаж өсвөр үеийг зих тайвны төлөө дайны эсрэг. эх оронч интериацноналч үз» Бейрутэд тэм-” лээр” хүмүүжүүлэх зорилго . бүхий энх тайвны хион явуулаарай. г- хо о2 Эрхлэгчийг Н. ДАРИЯМАА” т ИНДЕКС--14140: 11208 хичээл Зо-:38.. 5 552 ЛҮҮ С/ элс 4 АХЗЭ:МЙНТӨП ХОРОО, Д.СУХЗААТАРЫН НЭРЭМЖИТ) гын төв зөвлөлийн сонин | з9 дэх жилдээ. ф) Мм 50 (1797) 69 1982 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 22, ” БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ЧУУЛГАНЫ ӨМНӨ 4| ОУРЛМА-СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛИӨР Бь. С1305-7 : ЇЙОНЕРИЙН ШИНЭ ТАНХИМ Ч --0Ё 2Саяхыы мэг өдөр нийслэ.- Энэ танхим бол хүүхэд ахуйн хамт олон хамгийн 5, 3 лийн 58 дугаар сургууль та бүгдийн төлөө, та нарын сүүлийн үеийн загвараар 3 дөэр баярын цуглаан болж ирээдүйн сайн сайхны тө- зохион бүтээсэн. пионерийн “їр байлаа. Ппонерүүд ёслолын лөө үргэлж: санаа тавьж танхим бэлэглэлээ. 3 ? Хувцсаа өмсөн жигдэрчээ. явдаг нам аасаг айв, ээж, 58 дугаар сургуулийн “20 Цуглааны ажиллагаанд ах эгч нарын чинь бэлэг багш сурагчид ах эгч на- 3 оролцож. байгаа Улаанбаа- юм. Хүлээн авч байгаа рынхаа бэлэглэсэн цоо тар хотын тусгай үйлчил- тээний авто аж ахуйн ерөн- хий механик Б. Баватариан Хайрт хүүхдүүд эз шина танхимал пионерийн улс төр, хүмүүжлийн лын төв штаб болгон хайр гамтай ашиглаарай. Пиоие- аж Манай хамт олон БЇИМАУ- рүүдээ! чуулган угтсан зоын Ардын Их Хурлын ажилдаа их амжилт гар- е Чуулган угтанс өөрсдийнхөө гаж, сурлагынхад чанарыг с санаачилгаар хийж бүтээ. ахиулцгаая гэл! хэлэв , Ёосэн 10 мянган тогрөгийн Ийнхүү нийслэлийн 53 ду- со үчэтэй үлгэр иишээ пио- гаар сургуулийн. шеф - 2 їсрийп танхимыг та бү- Улаабаатар хотын тусгай хэнд бэлэглэ: -байна. БНМАУ-ын. Ардын Их рлын ш чуулганыг угт- үйлчилгааний-4 апто аш НИЙСЛЭЛИЙН НЭГ СУРГУУЛЬД туршлагаар сургуулиа то- лэгчдийн зөнлөл нь хүүхэд хижуулжг байпа. Бас манай шинэхан танхимыг хүлзэн авч фплярласан сэтгэлээ. илэрхийлж, сурлагатан пионерүүд нөх» ДӨӨ төлөөлөн дөлмөртөө өндөр гаргахаар үүрэг авсан юм. 10 жилийн дунд сургуулийн лийн эрхлэгч наг бүртэй ЖЮюциллах цагийн талархсан онц сурлага хө- амжилт 58 дугаар хичээ. Ж. ДОРЖСҮРЭН . ? 2 ЗЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН “ТӨЛӨӨ. ХЭЗЭЭД: БЭЛХЭН БАЙГТУЙ(| “63 лхагвА 63 Үнэ 10 МӨНГӨ- 2 74 сурлага хөдөлмөрийн сургууль хөдөлмөр амрал- хуваарьтай. Тэдний .анил : пян манай орны Нийт сур- тын зуслантай 11 га га: Ч. амжилт олж байна Ар» (Тууль бүхэнд өрпөж байпа. зарт идэшний ногоо тарь- дын боловсролын хууль Ийм үеэр бид пийслэлийн даг. 95 тонн сармис, сон- зөвхөн багш, сурган хүмүү- гарнан жилийн У! сургууль гипо улсад тушаасан. Одоо жүүлэгчдэд: төдийгүй” бүх Дар очсон юм. 24 га газраас төмс, ман- ард түмэнд хамаатай. “Тэ Ё Ч - Ардын Их Хурлын |Ш. жин, лууван хурааж арца. гэхлээр бид хэд хэдэг үйлд Нийслэлийнп. Октябрийн : 2? чуулгашыг угтаж, сургуу- Хөдөлмөр амралтын зус- вэр албан газруудтай ше- районы 10 жилийн 47 ду- « толийн “хэмжээгээр зохиол ланд 50 гаруй багш, 1000 фийи холбоо тогтоож: пийт гаар сургуулийн 10-ын «Б» 2 байгаа ажлынхаа тухай тус гаруй сурагч долоон зэл- эцэг эхчүүдтэй хамтран апгийн сурагч таван онцын ОЕ сургуулийн захирал Т. Даа- ясээр ажиллаа. Үүний үр ажиллах толөвлөгөо гарга- эзэн Д. Хишигцэрэн ёсон 2 пин, хичээлийн эрхлэгч Д. дүнд манай хамт олон Ар- сан. Сурагчдын хууль эр- жил дараалан онц суралц- 5 2 аргал йайр бидэнд ярив, дын Их Хурлын чуулганы хийн мэдлэгийг дээшлүү- жээ. Энэ охин амжилттай --1Манай сургуулийн хамт Өмнө улсдаа сая төгрөгийн лэхийн тул хуулийн мэаргэ- суралцахын зэрэгцээ бага "олон бид «БНМАУ-ын Ар. Орлого орууллаа. гэж зЗахи- жилтэн нарыг -урьж уул- дунд ангийн |баатарчууд, “ дын болопсролын хууль» ал Т. Даажин ярилаа, залт зохиодог уламжлалтай пионерүүдийн хичээл сур- "ийн төслийг уншиж баяр- Хичээлийн эрхлэгч Д. болсон. Сургуулийн эд лаганд анхаарал тавьж, тайгаар хүлээн авлаа. Ар. 2Маргал: хогшлыг хайрлап хамгаа- тэдэнд тусалдаг юм. - дын боловсролын хууль Нь -- Манай сургуулийн лах талаар Зөплөлтийтг “ЗУРАГ ДЭЭР: Опшц сур- өргөн дэлгар утга агуулга- хамт олноос Ардын Их Ш дугаар сургуулийн лагатан Д.. ХИШИГЦЭРЭН тай, багш сургай хүмүү- Хурлын чуулгап угтал З0- туршлагыг нэвтрүүлж С. АЮУРЗАНЫН авсан зцүүлэгчдийн ходолмөорийг хиїож байгаа олон ажлын байна. гэрэл зураг 5 тодорхой заасан хууль юм. нэг нь сурагчдын сурлагын Багш Нарын Заах. аргыг 3 - Энэ хуулийг хэлэлцэж бат. чанарыг сайасруулж, хүүх- дээшлүүлэх талаар Моснва лах, Ардын Их Хурлин чуулганыг угтан: бид Моск- ва Хотин 35 дугаар сур- тууль Улаанбаатар хотын Зөвлөлтийн 11 сургуулийн дийн хүмүүжлийн доголд- лыг засах зорилготой бай- гуулагдсан ахмад багш на- рын зөвлөл Ахмад сурган хүмүүжгүүг Шшинци ПИ ИИйЦиЛИЛШ 7 тын юм. 2)8Е5Н55:62151717! ХАРИУЦСАН ТАЛБАЙ ВЭ? , «Зүүнхараагийн аж ахуйн идэшний иарийн логооны талбайгаар ярж байхдаа иамрын ургац хуз раайс байгаа оюутан сураг- чид: сангийн -- Хог ургамал их урга, сан талбайн ургац бага, ху- раахад хүндрэлтэй байдаг юм. Харин хог ургамалгүй талбайл ургацыг хурваяад ч урамтай даа гэж ярилца« хит сонслоо, “Бидний --өмнө--лмар- н. лах талзар Моснпа хо- 85 дугаар сургуу- лийигтуршлагыг нэвтрүүлж эхэллээ гэв О. ЦЭНДСҮРЭН ургамалгүй цэвэрхэй тал- байд хүүхдүүд урам зориг- той ажиллан байгаа нь ха- рагдан -- Эва хэний хариуцсан талбай ва? хэмэон тэднээс сонирхвол: »-з Зүүнхараа хотын 8 їни- лийн дүнд сургуулийн хүүх- дүүдийн хийсэн ажил сонгипы 0,7 га талбай байгаа юм. Үнэхээр сайн ажилласан дав, Одоо ног гатаав 180 центнер хураан байпа. Эпэ бол хөдөлмөрийн улирлаа- раа погоопы талбайд ирж идэвхтэй сайп ажилласан хүүхдүүдийп мааль л хүч шүү дэв гай! агропомич Пүр- вэз бахдан ярьж билээ, . Мандал сумын ХЗЭ-ийн ны дарга ДАЯНДОРЖ шилийг ши 0 ЗУРАГ ДЭЭР: Өвөрхан-| лан онц суралцаж гай айтгийн Сант сумын 8 жилийн сургуулийн тавду- гаар ангийн сурагч Б. Цэ- рэпханд 16 улиралд дараа- Ц НОГООНЫ Намар, Оюутан, сурагч. тариаланчид хэн болонч ЭХ орны ургацын талбай Дээр, ургахын улаан пар- наас эхлэн үдшийг бүрийг хүртэл хөдөлмөрлөж, өл. Дөр ургасан өгоож шимт ургацаа цаг хугацаанд нь хураан: авах гэж яарч байгаа цаг аа! Эх орон далар өрнөж байгаа ид ажлын знэ үеэр нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн сурагчид ч гасэн Төв аймгийц Бат- сүмбэрийн сапгийн аж ахуй дахь Өдлөгийл но: гооны Оригадад: очиж ажиллаа. Элд ажиллаж байгаа сурагчид хөдөл: їипППППШШИНИЛПППППЛПИНШИ 4 тамж үе» аяны гавшгайч болжээ. авсан гэрэд зураг ШИГ ИЙ ШИШ 18:41 ШИГ хрэццржүйлтирахнэ энлүтттгт «Зал- Б. АДЬЯАДОРЖИИЙИН 5 - .. 2, ГАЛЗАЯД мөрийн түр бригадууд 30-1 хнон байгуулан 15 га тал байгаас 59 гаруй тонн хүнсний ногоо хураана: сан юм, Ногооны талбайд ажиллаж байгаа нөхөддөө амттай хоол цайгаар үйлч лах хамгийл. хариуцлага: тай ажлыг 10:ын «Гэ» ан- гийн сурагч Зургаанжин, Сарантуяа, 10-ын «Бэ» ат гийн сурагч “Отгонтуяа, Нансалмаа, 9-ийн «Б» ангийн сурагл Одоїчнмэг. Нарапцацрал нар хулээ: жээ. Ц. ШАРХҮҮ (14 Эр гээр сургуулийн пионе- рийн “ахлах--1/д4рдагч) чр1ЭдЭМЧ3 04589012 8 27728:715128:22777723 771727212275) (Хал 138451 8437 НИЙСЛЭЛИЙН СУРГУУЛИУДААР УЛАМ САЙХАН БОЛГОНО Дархан хотын 8 жилийн УП сургуулийн хөдөлмөр амралтын зусланд 6 ээл- жинд амарсан 300 гаруй БӨМБӨРЧИН ГҮНСАНАА Өглөө. Тот улаан наран уулын цаанаас мандлаа. Соргог сайхан өвстэй уудам талын дунд ОРШихк хот айлаас хүүхдийн цовоо дуу цангииана, Малчны хүүхдүүд тун эртэч. Өглөө бүр тэднийг сүү саална алах, аргал түлшээ зэхэх, хурга, ншиг хариулах зэрэг олон ажил хүлээнэ, Энэ л ажилдаа тэд эртлэн орж ээж аавдаа туслан луулцгаана. Тиймээс ч шалчны хот айлд хүүхдийн цовоо дуу үл тасардаг билээ, Тэдний нэг ньДунд- говь аймгийн Гурвансайхан сумшын дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Б, Сүрэн: юм. Тэр энэ жил 22 гүү сааж аав ээждээ тусалжээ, - Өглөө -- Сурагч Б. Сүрэн Б. АДЬЯАДОРЖ, Т, АЛГАА нарын авсан гэрэл зураг ҮГ ЗУРАГ ДЭЭР: Б, ГҮНСЛ нАА 145 Төв аймгийн Бориуур су- мын 8: жилийн дунд сур- гуулийн бүлгэмийц зөвлө- лөөс «Арапгат», «Шар хоолой» тэдэг газар ажил- лаж байгаа тус сургуу лийп сурагчидын хөдөл- мөрийн түр бригадууд дзэр нэг ширхэг ч төмс хаяж үрэгдүүлэлгүй хурааж авах хөдөлгөөн өрнүүлэн ашил- лажаа. Энд сурагчидын төмс ХЯНДД ї0С1 хурЗах хөдөлмөрийн ажил- лагаанд хяналт тавих, гээг- к5 дүүлсэн төмсийг оли: ил-. СМ рүүлзни ууталж, эцсийн ДҮНД килограммаар хэм- зпсцн үздэг сурагчидын шуурхай пост ажилладаг юм. Хянах постынхны ил- ”рүүлсэп “төмсийг нягтлан боддог сурагч үнэ цэний иь тогтоож, ургацын штабт мэдээлдэг. Сурагч Д.Дэл- гэрмаа, Б.Энхтуяа нарын Нийслэлийн сургуулнуд намрыг уламжлалт 14 хоногийн ажилд гарч, сур- гууль орчин, төрөлх хотоо тохижуулах, цэцэрлэгисүү- лэх ажил энд тэндгүй өр- цөжээ. 10 жилийп 72 ду- гаар дунд сургуулийн су- рагчид 1600 кв метр зам талбай цэвэрлэж, мод, зү- лэгний хайс хашлага 3за- сах, шиинэвр барих, суваг шуудуу татах зэргээр ажиллаж байпа. Мөц ах- лах, дунд ангиїп сурагчид сургуулийн дэргэдэх турш- лагын талбайг тохижуулж: хөрсийг нь сийрэгжүүлэв бордох ашил хийгээ. лийн аварга» Даан явуулж «түрүүлсэн сурагчдыг зэлжийн хөдөл- мөрийн аварга болгон Дип- лом дурсгалын зүйлээр шагнав, Сурагчдын амралт, чөлөөт цагаар спортын т9- рол бүрийн тэмцээн, урла- гийн үзлэг явуулшж торсон одрийн баяр тэмдэгтлэц, тэмдэглэлт өдрүүдзэр нэ- зэрэг урал- рэмшит өдөрлөг, өглөөлөг багш сурагчид Шарын го- зохиодог юм гэж хөдөл- лын Жимс погооны сангийн | мөрийн штабын дарга су- аж ахуйн 40-өөд га газарт | рагч Гэрэлмаа ярьсал юм. |, тариалсан төмс, хүнсний Зуслайгийн захирал НИ. ногоог арчлан ургуулисээ. Иямаа: Энэ хугацаанд сурагчдын - Манай сургуулийн хө- дунд «12 таван хошууны | дөлмөр амралтын зуслан, толдОӨ», «Ажил мэргэж-улсын тэргүүний хөдөл- Зуны даалгавраар кг өвс, 3 кг согооворын үр түүсэн. Цэцэг тарьж сур- гуульдаа авчирсан, дүрэмт хувцас, по дэвтрээ бэлт- гэсэн. Эпэ бүхэн сурагч бүхний биелүүлдэг даал- гавар юм. Харпи хөдөл- мөрийн дадлага эзэмших даалгавраа биелүүлэхээр Жаргалантын салгийн аж ахуйн хоньчин Нямсүрэн ахынд очлоо. Тэдний хүү Нэргүй (Жаргалантын СА- А-д дунд сургуулийн 4-:ийп “В» аигнд суралцдаг) бид хоёр 14 хопог хонь хариул- лаа. Атар хээрийн бал- чээрт алаг цэцгэн дунд ко- нио бэлчзэрлүүлчихээд ном унших шиг сайхан юм бай- Даг болов уу? Би уншсан номынхоо тэмдэглэл хийж суухад Нэргүй помын тэм- дэглэлийг яавал хамгийн ойлгомжтой хялбархан хийж болох вэ? гэж асуулаа. Ушншсан номын гол га, үйл ут- явдлыг өөрийн айлгодтын шинэ с г2 Цмаканы хү ХДҮҮД 1 1 дээр тодорхой хавДэцы тал хХургэн том болох юЮмсац тэмээгээ» кариулаад хийж байвал ашигтай бо- лохыг зөвлөлөө. Энэ өд- рөеос Нэргүй шиний тэш- дэглэл хотолдөг аргыг сурлаа Харин би Нэргүй- гээс хонь хариулахдаа ширүүн тууж, үргээж цо, точоохгүй. тааваар нь. бэл- 2 12:10 2) (81)1402221431285) ГАЛ ТАА: уднрдсан . хянах пост түр хөдөлмөрийн 23 бригад дээр хяналт тоөг- тоон алнлласнаар нийт 18 тонн 600 иг төмсний хаяг- дал илрүүллээ. Зарим су- рагчдын анхаарал, хариуц- лагагүй ажиллагаанаас болж хаягдсан дээрх төмс. улсад хэдэн төгрөгийн хирол учруулж болох байв? гэдгийг нөхөддөө тайлбар: лан танниулжээ. Хянах пос тын олон сурагчид, ту- хайлбал: таймдугаар ан- гийп сурагч Г. Түмэнжтар- гал, Ганбаатар долдугаар ангийн сурагч С. Нямсү- рэн, А. Мэндсайхан пар нийгмийл өмчид сонор сор- гог хандалт, нэг ч төмсний хаягдал гаргуулахгүйп тө- лөө мэрийн ажилласан юм. Борнуур-сумын 8- жи- лийн дунд сургуулийн пио- нерийн ахлах удирдагч Э.ЭРДЭНЭБИЛЭГ 2ш-н-ннггэгггэгчө эг 81-22 62 дугаар сургуулийн су-" рагчид 60 гаруй модны пүх ухаж, сургуулийнхаа орч» ныг тохижуулж, эвдэрч хэмхэрсэн хашаа хайсыг сэлбээээ. /Сургуулийпхал хашаан дотор цэцгийн ман- дал байгуулсап нь сайхан болжээ. Энэ бүх ажилд ба- га ангийн баатарчууд идэвх- тэй оролцож хоёр тонн хаягдал төмөр цуглуулсан юм. Ийнхүү сургууль орч- ноо тохижуулах ажил 62 дугаар сургууль дээр эр- чимтаэй явагдан: байна. Нийслэлийн 72 дугаар сургуулийн 9-ийн «Д» ан- гийн сурагч Х. Хүчитхар : 2 мөр амралтын зуслан бо: лохоор үүрэг аваад ажил- лан байна Энэ їсил багш, сурагчдын- хаа хүчээр сурагчдын амт ралтын байр, гал тогоо, биеийп тамирын талбай то- хижуулсан нь сурагчдын амарч ажиллах сайхан бо- ломшжоор хангалаа. Мон 86 шоо дөрвөлжий метр талбайтай хүнсний зүйл агуулахзоорь барь- лаа, Ирэх їнил усан сап хийх бэлтгэл ажилд ороод байна гэж сэтгэл дүүрэп өгүүлж билээ. Дархан хотын пионерийн зөвлөлийн ажилтан О.ДАВААХҮҮ 131411 631: 551711: НҮҮР шээс сс гОоэ с х, Ле лалссолх хоо 15 чээх, үдийн халуунд уул толгодын хяр дамжуулан сэрүүвтэр газар хариулах услах, хужирлах «зэрэг олоп шинэ сонин зүйл сурч мэдлээ. Ипгэж бид хоёр пуны даалгавар бие- лүүлэхдээ харилцан бие биензэсээ олон зүйл сурсац юм гэж пийслэлийн хоёр», дугаар сургуулийн 7-гийн «ЛА» ангийн онц сурлага, тан 5, Гүнсанаа ярьш байна. Гүнсанаа ппиоцерийп бүлгэмийн зөвлөлөөс бөм борчин болох даалгавар авснаа сайн биелүүлж. 1982-1983 оны хичээ. ЛИЙН хилИЙН | шэглтИйН жагсаалд оролцох бөм. берчдийг бэлтгэх богино гхугацасны даалгавар авч онц сайн биелүүлсэн. Одоо пионерийн танхнмын эрх лэгчийн үүргийг сайн гүй- цэтгэж байна гэж пноне, рийн ахлах удирдагч нь бахархөн ярилаа, Гүнсанад4 3 дугаар | гийн. 5 бүлгийн баа чуудыг инонерт элсэх бэлтгэлийг хайгуулах пи нэ даалгавар авч сайн. ажиллаж байпа, Гүпсанаа өөрийн мэддэг чаддагаа бусдад сургах дуртай, бас . бусдаас ,байнта сурч бай даг тэргүүний сурагч юм. Єа4Пт5л6чаєЄҮүТҮҮБЕЭХ ..ВОДООДТ | ч 01 эл «! д , 2: РВИЛА(: ХЭМНЭЛТИЙН! 52! ДусллААС ё дАЛАЙ УС ЧАНДМАНЬ ЭРДЭНЭ Пїнснерийн танхимын голд байрлуулсан урт ши. рээний хоёр талаар 10 гаруй хүүхэд суужээ. Хүүхэд бүр өмнөө цаас тавьж янз бүрийн тоо бодоцгооно. Гадиаас хоёр охин оря ирлээ г-- Та хоёр яагаад шимдон? гэж 7-гийн анги дахь «Усь цийн штабын дарга цогтын асуухад хо- «Б» опера- Бат- Сэлэнгэ мөрпий хөн- дийд дүнхийх цурууны тоо өдөр хоногоор нэмэг- дэнэ. Намрын шар уралдан ажилдаа хадланчид өцөөдөр чийп бухлуудаа чирч ну- руу болгой сангийн аж ахуйн захиргаанд хүлээл- ган өгөх юм. «Магсаржав» сангийн ажсахуйн хадлан- гийн злэ салдалд Булган аймгийн Хутаг сумын дунд сургуулийн сурагч Б. үяндэлгэр, 9. Пїүрэв- нап. М. Эрдэпэбилэг, 3 Батболд, Пүрэвсүрэн нар ажиллал байлаа. Хүүхдүүд долдугаар са- рын сүүлээр энэ салааны- хантай хамт хадланд гарч ажилласан гэнэ, Энэ Ху. гацайдд тэд хадсан ӨВС тармаж бухалдах, нуруул- ДАӨХ үзэд их англ нугй- лалцаж өгчээ, Сурагч (23 Буяндэлгэр: -- Бид шил болгон хадлан хадалцаж хөдөл- мөр, амралтыг хослуулан хөгжилтэй сайхан амар- даг, Өвс хадах, бухалдах, бороонд норсон Өвсийг Н8- ранд хатаахдаа тохирох чийгийг алдагдуулалгүй боож нуруулдах гээд 4 ажлын олонларга даллага эзэмшиж байна гэж Ярик, Ингэн 8, Буяндэлгэр ахлагчтай хадданчин ХовВ- гүүд хадлангийн талбай. ёс арвин нк бүтээлтэй» хичээлдээ орсон юм. Иалайкх котын нэгдүгээр сургуулийн багш Г, ГУНААЖАВ партай гарсан сүүл- » алдагдаж байгаа усыг то- 15...25 , ПИПНЕРИЙН ҮНЭ! -- Бид угаалгын өрөө. нөөс, алдагдал: байгаа ус- ны хэмжээг гаргасан юм. гэлстад өгүүлэв, Хойёрохип сОоЖ лг литрийл хэмжээ- тэй сав тавихад 9--10 минутын дотор дүүрч бай- сац тухай йөхөддөө яри- лаа. Батцогт: -- “Та мйрымихтай то. хирч байна уу? гэж нийт хүүхдээс асуухад, цнай- маас сс, арваас арпаи хоёр минутанд нэг лит- рийн сав дүүрч байсан ганг хүүхдүүд баталис байн -- Тэгвэл дундтийг Ин тогтоой гэл: Монхсай- хай охиц санал гаргахад ЦӨхӨД нь дуртай зопшоорч 10 мипутанд 1 литр ус гоожиж .- байгааг бодож оллоо, Улаанбаатар хотын Ажилчта. районы «Онон» зоогийн газар, үйлчилгээ- НИЙ төвийн дэлгүүрт бай. Даг ариун цэврийн 8 өрөөлд ус байпга гоожин байдаг байна. Дээрх 8 өрөөцөос хоногт хичнээн литр үс гоолсдогийг оли- гооё гэяс штабын даргын хэлэхэд хүүхдүүд дахин бодоцгоолоо. -- Нэг хопогт нэг өрөө 144 литр, 8 орөө 1152 литр ус гарз- даж байгаа тооцоо гарлал, И7 лг ши 4 1 0 11:11:11 (18 ШИНЖАРГАЛ ТҮҮНИИ ХҮСЭЛ Цонхны цаана бороо орно. “Тоглоомын талбай дахь урт сандал, төмөр дээвэртэй саравч, торгон элс цөм норжээ. Ийм” байхад хэн гадаа тоглох вэ дээ. Хүүхдүүд гэр гэртээ сууцгаана. Зарим нь хн- чээлээ давтаж, нэг хэсэг нь гэр ориыхоо ажилд туслан, дүү нартайгаа тог- лоно. Гэрт дулаахан, тохи- той ажээ, Түвшинжаргал ч бусдын адил гэртээ суу- на, Ялгаатай нь тэр ийм үед өөрийн дуртай аяслаар түн ч махруу оролддог билээ, Намайг тэднийд очиход тэр өнгө өнгийн баримлын шавар, хуванцар хутга тэргүүтнийг дэлгэсэн шин» рээний ард СУ гаад ашил- лаж байв, хүйтэн Дөнгөж өчигдөрхөн хий- сэн түнтгэр хацартай хөг инлтэй сармагчин хажууд нь гараа өргөн зогсоно. Яагаад ийм хацартай бай- гаа юм бол? гэв би гайх- сангүй. Түүний аман дО- тор час улаан өвгөтэй алим бүтнээрээ байгааг би ажлаа. Бас зэр сар- магчны амыг ангайлгаж болдгийг ч мэднэ. Түвшин- ларгал ийм 4 уран хүү билээ, Гэхдээ энэ бүхлийг зөвхөн баримлын шавраар хийжээ. Бид хоёр ярилцлаа. Баримлын шавраар хийх хэцүү ЮҮ? -» Үгүй! Надад хллбар санаг, юм. -- Чи хэдэн настайгаа» саа хийж эхэлсэн бэ? -- Цэцэрлэгт байх үеэ- 2779 -- Юу хийх дуртай вэ? -« Амьтан хийх дуртай. Үнэхээр түүний бүтээлүүд р хамгийн їх.-ин амь- тан байлаа, Хад асгай ду! лаг яваа. буга, зэр зогссон уулан дээр З0г АРр юм “өндөр “Сүрлэг янгир, булгиж та царынхтай таарч бай» па уу! гээс. Гайзоригийн халЭХӨр хүүхдүүд -- Оөв,бүгд таарч бай. на гэлцэн, -- Оцон» аоогийнгаа- риндарга | Дорлсах!. Дэл: гүүрийн. зохион байгуу- лагч| Уранчимэг эгч иар сүүлийн. 3 жил гоожиж байгаа ус гэл! ярьсан, Энэ Од. жилийн хугацаанд хич- їзэн литр ус «гоошиж, байг гааг олцгоо| ганг Батцогт хэлай, Ходхойн мөчийн Да» раа аоогийн гаараас 181400 литр ус, дэлгүү рээс 474040 литр ус ал- Дагдсан тооцоо гарлаа. -о-- Яасан аймаар юм ба?, Бусад албан гааар, айлуудад ийгал алдагддаг бол маш нх хаэмцаоаний цэвэр ус үр ашиггүй үраэг- дэх нь. байна шүү! гэж хүүхдүүд өөр хоорондоо ярилцана, -- «Шионерийн үнэн» сонинд 1. шоо метр усыг 250 ширхэг талх хийхэд ашиглана гаж! бичсэн байсныг харьцуулан сайа- вал тун харамсалтай бай- гаа биз... гэж: Д. Батцогт өгүүллээ. Ийнхүү нийслэлийн 10 жилийн 532 дугаар сургуу- лийн 7-гийл «Б» ангийн сурагчид «.їнонерийн үнэн» сонины нэрэмжит гаа хангал морь, сарлаг зэрэг олон амьтдыг тэн- дээс үзэж болпо. Түвшин- жаргал дүү партаа 30- риулж олон тоглоом хийж өгдөг ажээ. Баримлын: шавар сөөл- хон болохоор тэдний гарт удаан тэсдэггүй, Гэвч би дахиад Л. хийж өгдөг. Одоо шавар, гипсээр хийж сурна гэж тэр «өгүүлсэн юм. Түвшинжаргал энэ шил 10 настай. Архангай айм- гийн Цэцэрлэг хотын 10 жилийн нэгдүгээр сургуу. лийн З3-ын. «В» ангийн сурагч. Зүгээр ч үгүй, онц сурна. Зураг зурах нх дуртай, гоё ч зурдаг ажээ. Би түүний хийсэн нэгэн бугыг үзэж байснаа: «Ус» ойерацид оролцон сургууль орчимхоо албиц гацар, байр, орон сууцаа үзлэг хийц алдагдаяс баї-| гай усыг тооцон хариуц- сан. өзДдэД Нь сануулан хэлж, байна. "Тус ангийнх- ны. өдрийн тамдэглалийн дайтраэс үлэхэд: “Манай сургуулийн биеийн тамирын тайхи- мын арпун цэврийн өрөоө- ПИЙ усны систем, цахил- гапиы.. унтраалга пэрэг олоп зүйл өвдэрч ажил- гүй болсиы учир тарөрөө« цүүдийг ашиглах болом» гүй. болшээ, Бид өвдорсан зүйлийг пасварлах ашиг- лахыг санал болголоо “.Ороц: сууцил 1У кон- 4 торын Нансалмаа техии- тай хамт олпы ажилладаг гаарын ус эгч пар усай дотор туулж япаа сэтгол төрдөггүй юм байх Ус-чаидманы Энэ чандмань. өрдэпд маань далай ашиггүй гааг хаарч иерийн үнэн» рэмшит оролцогч даж байна. 11111111 10011 111111 55110449 ороо тасалгаанд алдаж, тэндхийн ах харагдана Засах бичжээ. ардона, - гэх мэтээр болой урсан, Үр алдагдал. бай- холбогдох хүмүүсаи- засларлахыг «Инд- сонины нэ- «Ус» опеёрацид ппонерүүд шаар- ! Ши ииШШПШигГайнШН ШИШШИЛИИ -- Чи ер нь буга үзсэн үү? гэж асуулав. -- “гүй. зөвхөн зур- гийг нь үйсэн... Түвшилжаргал хүү ямар пэг хөшөө, амьтныг хари байгаад хийвал тун адил хан, хялбархан хийдэг гэ- нэ, Гэхдээ олонхи амьт- дыг зурагнаас нь харж хийжээ. Тэр хүү: -- Сүхбаатарын хөшөө шиг сүрлэг сайхан. бари. мал хийдэг хүн болох юм- сан гэн: надад Чин сэтгэ- лээсээ өгүүлж билээ. - Хүү минь чи уран барималч болно. | Авьяа- сыг ажндл . хөдөлмөрөөр цэцэглүүлдэг. Үргэлл хийж бүтээж байгаарай! гэж би түүнд захисан юм. Т. ДАВААДОРЖ “СЭТГҮҮЛИЙН ШИЛЭ. ДУГААР МАЗЭ-ийн Төв Хороо,. | Д. Сүхбаатарын нэрэмжит: | гуулийн | гүйн | лүүлэх: нь» | нийтлэгдэв. Тус || сэтгэлгээг || байг байгуулах її! суужс уншаарай! Г сэтгүүлийн ЗӨВЛӨЛ ШШБ:ын Той Зөнлөлийн: хэвлэл «Пионерийн удир- дагч» сэтгүүлийн 1952! оны гуравдугаар хэнлэг- Дэн гаран, Сэтгүүлийн энэ дугаарт: БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын 10 дахь удаагийн: | сонгуулийн Ш чуулганыг угтсац ажлыг зохион бай- гуулах тов цомисс0ос та- най ориы есронхий болойс- ролын сургуулийн багш! нарт илгээсэн захидал! нийтлэгдсэн байна. Мон «Байгаль орчиыг хамгаалах түүний ицооц: байлгийг зүй зохистой ашиглах талаар хүүхэд, залуучуудын дунд зохнох:. ажлыг сайжруулах тухай» МАХН-ын Төв. Хорооны тогтоол, «Бисийн тамир, спортыг МХЗЭ-ийн гавш- гай үйлс болгох» талаар: гаргасан МХЗЭ-ийн Тов- Хорооны тогтоол, «Сур- захиргаанаас ХЗЭ, пионерийн байгуул: лагыг удирдах ажлыг сайж- руулах арга хамжээний» ту- хай. БНМАУ-ын Ардынг боловсролын Яамны кол- легни, МХЗЭ-ийн Төв Хо. рооны товчоо, МПБ-ын Тов Зөвлөлийн тэргүүлэгч лийн хамтарсай хурльшг. тогтоол зэрэг удирдамж материал хэвлэгдлээ. «Пиоцерийн удирдагчө! сэтгүүлийн «Пионерийн ажлын онол, арга сүй, шинжлэх ухааны үндэс», гэсэн буланд ЗХУ-ын со- циалист хөдөлмөрийн баа» |тар В, А, Сухотлинскийн. «Азцүү хүүхэдтэй хэрхэн” ажиллах вэ7» гэдэг өгүү- лэл, Л, П. Иваповагийнт «Пионерийн ахлах удяр- дагч, бага насны ноне- рүүдтэй ажиллах нь», А. Г, Зуевийн «Бүлгийн аж- лын төлөвлөгөө», С. Нэр- «Сурагчдын сурах: хариуцлагыг дээш- гэсэн арга! өгүүллүүдг сотгүү- лийн энэ дугаарт МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нарийн: бичгийн дарга Ц. Буян- тогтохын «Хүүхэд, залуу, чуудын техиикийн бүтээлч хөгжүүлэх а»л- лын агуулга, хэлдэр» гэ- сэн өгүүлэлд «Залуучуу- дын техникийн бүтээл» (3ТБ) гэдэг систем, түү: цийг практикт нэвтрүүлэг арга замын асуудлыг сэд сэн байна, идэвх, зүйн зөвлөтж Сэтгүүлийн гаар дахь сонины», шинэ ДУ. «Сэтгүүл дэх ч«Бүрээн Дуу” хуудсанд «Бадминтон», «Гандбол», «Гаарын тен- нис» тоглох дүрэм, тэд- гээрийн тоглоомын тал- аргачлал нийтлэгдсэн байна. «Пионерийн удирдагч», сэтгүүлийн гуравдугаарын «Эв дүй, ур чадвар, арга барил», «Тэргүүн туршла- 1 сын сургууль» зэрэг бу- ! ланд сонирхолтой тоглоом, ! гэрэл зураг, тэмдгийн цуг- зориудл- нийтлэгдД- луулга хийгчдэд сац зөвлөлгөө лээ. Сэтгүүлийн шинэ дугаа» рыг хүлзэн авч тухдан| Шинийн ИКТОР РЫБИН Үсдүгээр, сарын улбар шар марап бараан үүлсийн цайнаас сүүмий- ээ, Газар шороо хаа сїй- гүй чийг дааж иймаг бол- сон ажээ, Гүрээний бэл дэх ногооны талбай дээр хувин саваа. харингнуу- лан дуугаргайс охид хөн-, түүд төмс түүнэ. Элэ талбайн нэгэн мөр Дээр долоодугаар өнгийн сурагч Антон оролюков, Сапя. Ружилгон хоёр а- ширээнд суудаг анд най- зууд билээ. Бүр өчигд» роос л өөрийн шєф хамт- ралдаа очихыг дуулаад баярлан орилж хашгирч ялсан сан. Гэтэл өнөөдөр намаг болсон талбай дээр ийхимхаа. мөрний. төмс хурааж аваад сэтгэлээр унаж эхлэв. Тэгээд амслаа дөлгөж зэхэли, байгаа ат- гүй, ургасан төмс пь түүж барагдашгүй. их юм шиг санагдана. « Антоны холийг нэг томс цохиод авав. Энэ нь Со- рона: Алфбёрон, дхидын иөгийг шидсэн инь тэгж Отожээ. Тар төмс хэлбэр дүрсээрээ усны үхрийг са- нНагдуулна. Антон, АлФб- роп руу нудрага запгидаад тар төмсийг гїйшигэтэл «Усны үхэр» газар шиг- Дөн алга болжээ --Саны, чи өдрийн хоолны талаар багш юу төлсо хэлснит мэдэж бий- таа биз? гай тэр аяархан суулаа. Сния толгой дохин. Тэд днслаа дуусахаас нааш хоолны талаар бодохгүй їр тохиролцсон ажээ эгээд бас оногдсон мөр- ТИЙХОО төмсийг ХЭН тү- рүүлэп хурааж дууссан 1ь гал түли, томс булж экигнэх юмсан Гэрч тал бийд улайран. аяшллах охидыг гүйцэх аргагүй болохоор тэдний хувьд Энэ тухай бодолтгүй бай- Чад. -За сяахан| хэмээн итон гэнэт тэндангүй шивнээд. хэлээд: сс Охидыг гүйцэж тү: руүлис болио доо. Чи харис л байгаарай! гэв. Тэгээд тэр хувин дотроо- соо наг төмс аваад сам- хан хөл дороо: унаган. Түү» Чийг өлмийгөөрөө гишгэн газарт булав. Антон араг- шаа нууцгайхайн хараад Иэг юм авах гэсэн ая- тай цомцойн суугаад, шо- роо хаман авч мөрөө дарай,. Тар төмс нүдэнд үлэгдэхгүй боллоо --Бодн- байгаа» биз! хэмээн. Саняд хөлбэл. тэр үзчихээд сандрав, Тэгаэд, т-Бүх төмсийг ингээд гишгвэд булчих юм уу? лээ. --Үгүй л дээ гэж Ая- и түүннй санааг засан өгүүлээд бид төмсөө аваад хунин руугаа шидээд бай- ва...Би өмнө чинь яваад газарт уйасвныг юь». гиш». гээд янья. Харин чи мн- ний мөрийг дар. Ойлгов 7 гэж асуулаа, ”-- Ойлголоо гэж Санл амандаа бувтнан, -- Хэрвээ мэдчихпэл мэдэх юм 0бз7 тэж Антон уурсан,. --Энэ тамаг дотор Чинь хүн бүгд л олмий дээрээ явж: байхыг харах- гүй юу 247. Тэгээд бүгдээрээ мэг дор боон 4-86028.. жиллаж, байлаа. Тэд нэг. лаа авсан мөр иь дуусаш»-” Бин ини лиглилин --л опоолж байгаа. Хөн хич- байх голс бодож байлаа. ээл хувии түүл авчирс- Гэтэл та нар ирээд бас гасиэа гэлэт зогтусаи, пыг бүртгэнс байгаа хүн ямар их юм хийж өгснийг. малгайгаа галын дэргэд алга, Ийм болохоор ганц» үзээч! Танай ангийг шаг- орхисноо сайиай, хай” опногдсог мөрөөл уулах талаар захиргаанд РДОЦЛХЭЛ болоо оло Он ярина аа! пы мөчирт суцУШрОГ” ха- үү...галээ. Хүүхдүүд шивар авир рагдана, Санн малга аа --ас тэгье, хэмээн | хийцгээлээ, анч мушгнад уруудай яв- Саня| зөвшөөрлөө... 9Өлэ -- Ургац хураана гэдэг Лаз, Готол өмнөө харагда ажил Нь бас ч гэж сони- чинь тэнгэр хараад сууж зүйлийг үлээд гэнэт зогсон. хон санагдсаны гадна Ан- байж болдоггүй. Хута- Баороопд норсон. талбай тон өөрийн зрхгүй түү- цаанднь эсхураавалхолнм Мөрнүүд дээр нээ тарсан нийг үгэндээ оруулж ан«- нь амаа барих болдог өд төмснүүд гялайц үзэгдэнэ. чээ. “Нэг цаг өнгөрөв, дээ! Тэгэхээр та нарт баяр-. Элэ бол тар хоёрын ажил- Сапл Антон хоёр «тэнэт лалгүй яахан... ласац нөгөө мөр “ИМ 0 урагш цойлоп гарч бус- Бригадын дарга гэнэт үгээ Санягийн гишгэж бул- дДаасаа түрүүлж барианд таслан галын дэргэдээс сан төмснүүдф борооны ши оров, босон холдолс хус мод руу рүүн урсгалд ил гард “Валерил Иїйколаерна-.. хүрч очлоо, Тор модны дор одоо шар бөөрөө цухуйл- ганц байлаа. хэмээх иавс тогтсон, хар- ваас ширүүн байрын багш ы! өвсөн дотор аргасай томс шаргалтан харагдана. ны дэргэдээс эрж хан аваачинс зориуд дамхнаар шившцэн, Бидний нөгөө там маань,.. хөрсийг нь гаад явчихан!- ган: Антон огтхон ч шинигүй, Вид одоохон явлаа гээд эргэн. хүүхдүүдтэй «апаргуудыт» Топорнов тэд хэртээ ! - ! ) ийл: элээ. Сан төмсийг нь түүж хурлай хурийг авч төмсийг дуу- БОУЦНД арилсэнн її СаНэ авсан мөрийг эхнээс нь “гүйхэц түүж эхлэв, Хэд Бэ. ре 44) эмэгтэй явис үзээд гараа алдлан, Үнэхээр дуусчихсан “Юм шиг байна... Гал түлж, төмс булж жигнэх хэдэн хүүхдүүд түүнд тус» лахаар ухасхийв. --Хан нь ингэж асгадаг байна аа? хэмээн бригадын "Тэгэхээр, хөө хийсэн ажлыг чихаж. Бид хоёр нөхдөө, хоЛНиДЭРочсан! дарга сүүлчийн: төмсийг Топоркоп гуайг, Валерия Саня, Антон хоёрын Ч, БЛЫЛ х уулаа Ч Нинолаевнаг хуурлаа... царай баяраар гийв. НУ ЗОгаат бай. 18 Гүвээнйий оройд байх ВСГЭХТа ББНО) бо бОСЫН Антон сэтгэл зовсон гайц хөгшин хусны ёроолд биз ДаЭ Ёо3 ОВОЛЕЫЫН шинжгүй толгойгоо эргүү- тэд галаа түлэв. Галын гомдонгүй бутнав. Иван лэн харна, Санягийн дууг илчинд дулаацсан Саня КУВБМНИ ХЭН ООВРАД ї сонссон ангийнхан нь тэд- малгайгаа авч хусны ,мөч. УЗьмич хөмсгөө зангидан. уд зүг харцгаав. Антоны зүг яаралгүй очоод рөөс өлгөөд галын дэргэ ир 2-2: 1 -5 За яахав. Юунд суулаа. “Түүний шүүэ ББиЦан СУЛ. зОДаГ орилис хашгирна вэ? Тар руу Аптон шахан суугаад таВгад авир чнмээгүй” 00- төмсийг иь түүгээд л пэг мөчрөөр үнсийг төн- ЕГО2 өгье дөө... гэж... тэр эвла- хөн, «Нэг төмс, хойр,.» --Хувий “төмс гэдэг) | рэнгүй: хэлэр. Гэтэл авто- гээд шиднэ. Ь чинь чинийхээр ерийн х9- бусаа яах юм 057 Шөхөд-нь өдрийнхөө ул» РЭГ юм биз дээ. Бага зүйл Биднийг хэн ч хүлээлс дайнд иртэл нилээд удав, ҮҮс. гэж бригадын дарга байхгүй шүү дээ... гэв. Антон, Саня хоёр хүлээж Антопнын нчингүйрсэн тгүүз -- Өөрсдөө яваад хүр- бүр цөхрөв. "Тэр хоёр Рийг зарж яриагаа эхлэн, чихье.. Ямар эзгүй. хээр байгаа биш. Саня даргэ- дээ байгаа хувипг авч Ан- тоны гарт бариулав. -- Валерия Никнолаеп- над очоод учраа хэлчих. Антон зовсон царай гар- галын дэргэд хөлөө дэвс- лэн, бээрсэн хүүхдүүдийг шамдуулж, -- Та нар чинь яагаад хөдөлж: ядаад байгаа 1ом бэ? Булж їиигнэсэн төмс -- Та нар манайд тус- лахаар ирж байгла апхны улс биш. ээ, Та нараас өм- нө- янз бүрийн хүмүүс олон удаа ирсэн... Төэгэ- хээр найз минь бодоод үз хөрлөө шүү! Тэгээд бороо Л Дээ гэж Топоркон “Ан- “гана. "Тэр хөлөө зөөн Ч шивэрч эхэллээ гэцгээ- Ттоны толгой дээр алгаа- тавьсаар ангийнхаа багш на раа дарж, руу хөмсгөө зангидан гэл- Үнэхээр харанхуй ма- -- Хэрвээ апги бүр ху- дэрнэ. Саня, “Алтоныг нан татаж бороо цайрна. вип төмс хаяад байвал багшдаа юу гэж хэлснийг Тэднийг хоолоо идэн: суу- хамтрал маань хичиээн их сайп мэдсэнгүй. Гэвч багш тал хамтралын бригадын төмс алдах вэ? Центиерээр Нь хүрч ирээд юу ч бо- дарга Нуаьмич Топорков яривал пэг биш илээд |лоогүй. юм шиг тайвиаар, хүрч ирэхийг хүүхдүүд олоц юм гарна шүү! Ге- -- Иван Кузьмич анд харлаа. Өглөө нь тэрбээр тэл. манай улсад хичнээн үлдэж та нарыг тосгон хүүхдүүдийг угтан авч хамтрал байдаг билоэ7 | хүртэл хүргэж өгнө, Тос» ажил хуваарилж: өгсөн гэв. / гоноос хот руу шугамын юм. ї Алтоп дуугүй л сууна. автобусаар яваарай гэп, Саня бригадып даргыг Саня мөн л Иван Нузь- Хүүхдүүдийн суусан үзчихээд бидний явдлыг мичтэй харц. тулахаасаа машины бараа тасармагц/ мэдчнхээгүй байгаа гэж сэшиглэн хулганана, Гэнч болгоомжлон ХӨДЛӨХӨӨСӨӨ тар хоёр «гайт» мөр рүү- чайиа. Түүний царай ич- гээ явжээ. Антон ард нь, Иван Нузьмич сайхан зап- сэнээсэа. улайжаэ. Юунд хувин бариад дигана. Тэд- тай байлаа. ч Антоны үгэнд оров нийг бэл даган явтал гэ-. --0 Туслахууд маань доо, Буруу хэрэг бол- нэт ард нь хамтралын, дулаацаж сууна уу? гэж Лоо гэж! мэдэк байсан агуулах руу явж байгаа Топорнов хөгжшилтэйеэ. шүү дээ. -Мэдсон атлаа томс ачсан трактор, хүр-- асуугаад гал руу дДохөп үгэнд нь орчихдог... Га. эцигнай. дуугарлаа. сууж үнсэн дотроос жигнэ-. раа бохирдуулахаас ай» Антон вогсож Саня-: сон төмс этэй гарга ир. сан., Бушуухан гал түлж гийн. араас хулмалаат ха- лээ, дулаацья л гэлг бодсон... р4ад, замын хонхроор,! -- Сайхан дулаацлаа, | Тэгээд л томсийг тапарт цовхропл явах чиргүүл рүү, гаж хүүхдүүд усан цуван булш орхисой биш бил хараа сунган гэнзт хувин-, үү?! Ингэж бодоод уур иь хүрчээ. Санни Аптон руу ухасхийв, Өнө агшинд гэ нэт аадар бороо асгарар, Хүүхдүүд талбайн аахад чиргүүлэндээ төмс ачин, зогсоо тракторын зүг гүйл- хариулцгаав, --Хөлдөөх нь ширдөээ... гээд Иван Кузьмнч ийвэм» сэглэнэ, Тэр жигнэсэн төмс аваад алган дээрээ өнхрүүлэл үлээж хальсыг нь арилгаж эхлэв, М(аал гаа хаячихаад трактор руу гүйлээ. Саня, түүнийг чиргүү- ланд хүрч зууран аваад далан өнхөрч орох агшинд | эргэц харшээ. Тэр хэсэг. зуур хөдөлгөөнгүй апогсон | гүйлдэв. Санл хамт гүйх МНорсон малгай пь хус- Саня, Антопыг автобус- олов, Тэгээд түүнийг зайдуу- лЛ- урс- Гэтэл тоосон -- Тэгээд яах юм бэ?, шүү дээ. Ойлгохгүй байна уу? нөхдийц- гутаа- чихлаа. Тэнд төмс ил гар- х н (9 ! ! ! !! | | ! ! її ї / | | “СУРАГЧИЙН, ҮЗГЭЭРЇ : » баш:.. танаа Сүү шиг цагийн сэтгэлтэй та Сар шиг тунгалаг бодолтой та Галын дөл шиг золбоотой та Гандан бууршгүй эрдэмтэй та Гайхамшиг цэцэн ухаантай та. Гапьяа зүтгэл ихтэй та Ачит мэргэн багш таны с Алдар гавьяа бадарч яваг Гэгээн мэргэн байш таны Гавьпа зүтгэл үүрд алдаршиг “Нийслэлийн 8 жилийн 15 дугаар сургуулийн сурагч Д. ТАМИР “Сансфин” мето Газар сүвэлсэн уртын урт энэ метро Гарын судас шиг лугшняг байх юм Гариг эрхэст тавих ирээдүйн ї тэр метро Газрын энэ судас шиг бас л. жирэлзэж байх болов уу. Өлөөдөр бнд газрын гүнд метроогоор аялахдаа Өнийн хүсэл минь сансрын метрод хүрсэн байлаа Аадрын догшин үүлсийг метрогоор сүвлэнэ, Агаарын нягт Давхаргыг » метрогоор зүснэ,, Тэгээд бид сансрын хөлөгтэй уралдаж Тив алгасаж ангарагт зочилно. Элэ цаг удахгүй ирпэ, холгүй байна Ирээдүйд бид сансарт метротойгоо очиа, Монхийг Ленин Улаан талбайд пам гүт хэдий Ч Улс олны хөл татраагүй байна - Намуухан долгиолох нх мөрөн шиг Нийтийн жагсаал Маваолейн зүг урсана. Хөрст дэлхийгээс эх авсан Хүндэтгэлийн энэ цувааньг х. хөл татрахг 1 Яагаад гэвэл тэнд Ленин байгаа юм. | Ямагт хүп ардынхаа сэтгэлд мөнхөрсөн том | Монхийн Ленин тэнд байгаа болохоор | Мавзолейн зүг урсах олны хөл татрахгүй | Алтан дэлхий тэр чигэлрээ | Аугаа Лениндээ ёсолж байх болно, ! Нийслэлийн 84 дүгээр | сургуулийн 9-ийн В» ангийн сурагчЛ. СУВДМАА ! ! Найрамдлын: санай | Би сансарт нислээ ї | Сарны алтан шороон дээр | ! Хөл тавихад минь, Сайхан сариай цэцэг ! Хам 1А ! гийн түрүүнд нүд булаав, мьдралтай болсон энз ертөнцөд | Аях: ургасан цэцэг нь ! Сан бат найрамдлын 4 Гал улаан сарнай байпам || Улрсан сэтгэлийг бодол Унагап багын минь дарж мөрөөдлийг санагдуулав. Намрын сайхан шоно Навчаа. гүвэх модны ёроолд. Хяагааргүй огторгуйг ширтэн Мөроөдөн зогсох сайхансан!? Би одоо буцаж: явна Сариаас -- Сарнай дэцэг авч явиа,” Өлөрхангай аймгийн. 10 жилийн сургуулийн сурагч 3 ОДАМДИНДОРЛЫ г дуугүй сууснаа дахиад л. дэв, Алдар бороо вхэлсэн чиргүүлэн дотор сөгсрэг- инээмсэглэнэ. шигээ гэнэт аогсов. -Чир- дэн яваа Алнтоныг харав. -- Залуус нэр төртэй гүүл дороос гарч ирсоп Тэгээд хувингаа авч сайп ашиллав! Би төмс хүүхдүүд автобус ирис цааш алхлаа. хураан: болохгүй нь гээд байхыг хараад баярлан Орчуулсал өнөөдөр та парыг ирэхгүй. шуугилдан бүгд угтай , /Д. ГОНГОР. | 5шшах Е 2 ШЭНЭ ЭаслийУЭыг ыг шашо2 12 Эрхлэгчийг Н. ДАРИЙМАА амт ї СТЖ ЭХ. Р тллТЛггЛүлЭЭЭВГЭЭллӨчтэээнх ш-шпэшэ БҮР ГЛ УУГ-ш, н Е 2 Сүхбаатарын цэрэмжит улсын хэвлэлнї комбинатад: “ХЭВЛэВ(7” ДЭгслэн хоэосИИДЕКС--14 140. жж ма, ОН БҮХНИЙ ПРОПЕТАРИ НАР НЭГД 591) Х| "89 ДЭХ ЖИЛДЭЭ Ө Ши 7.2. -24-28 1.2 ИС см элгээ фа. р 3 7 ЭмХЗЭ-иЙН ТӨД ХОРОО, Д.СҮХПААТАРЫН НЭРЭМОНИТ! “мПв-ын төд Зөвлөлийн Сонин | шил лав 0г22-21-2112-28-хЛл22С 2960 (1798) ө. 1982 ЭЕ 2 салж чу БУ ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 2-2--222-222522---12-42222.288-22212 (ал 42АС 2 25. ө БЯМБА соН2 свв”-с тгулго21 ЗСЛЕЭРяЕЛ хяшэлшиэ дээлээн “ АХ “ишШҮЙЛ хэргийн ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛУЭН БАЙГТУЙ| ” ҮНЭ 10 МӨНГӨ 2022-2085 1 вгххэ! Л) | 1 1: “РШЭН ДУУ | АЙМАГ, ХОТ РАЙОНЫ ЛИОНЕРИЙН ШТАБ, БҮЛЭГ, БҮЛГЭМИЙН ЗӨВЛӨЛ, САЛААДЫН “ДАРГА, ПИОНЕР БҮРИЙН АНХААРАЛД ЇБи--«Бүрээн Дуу»! МХЗЭ-ийн ХУШ их ху- рал, Д. Сүхбаатарын мэн- дэлсний 90 жилийн ой. ЗСБНХУ ба лагдсаны ӨО! жилийн о угтсан сейадгатж үе» аяны шинэ старванд зориулсан хүндэт гэлийн радно шугам жаг- саал орон даяар болино. Шу- таш жагсаал уламжлал ёсоор. 10 дугаар сарын хоёронд Бүх Оросын Ком- Залуучуудын Эв- У6Лын ш их хурал дээр В: ИН. Ленин «Залуучуу- дын эвлэлийн зорилтууд» суут үгээ хэлсэн ойн өдөр - бөлөх юм. Анхаараарай. раарай! внхлхарын цагаар 13 цаг 20 минутанд Пио- нерийн бүх бүлгэм шугам жагсаал болох талбайд жигдрэн жагсах ба бүл түүд «Залгамж үе» аяны тараанд бэлхэн тухайгаа ьч Хүү--22 30-22 Анхаа: бүлгэмийн зөвлөлийн дар-. га, пионерийн ахлах уднр" дагч нарт рапортлана. -183-30--Радио шугам жагсаалыг орон даяар дамжуулна. «Бугд ан хаар!» бүрээн дохно өгч, «Манай орны 18 аймаг, 3 хотын пионерийн бүк бүл: тэм дуулж бай! Номхон! Пионерийн бүлгэмүүдийн тугийн дор зэрэгцЇ» КО- мандын дор бүх бүлгэ- мүүд бүлгэмийн тугийг хүлзэн авч жагсаалын эхэнд байрлуулна. -183.35 Д. Сүхбеата- ын нэрэмжнт МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. “Цэрэндулам, үг хэлнэ. --18.45 Пионерийн бүлгэмүүд МХЗЭ-ийн ШИ их хурал, Монголын пионерүүдийн «Залгамас лагч» чуулганаа угтсан «Залгамж үе» аяны шинэ гараанд үүрэг амлалт, авах, тэдэнд орон нутгийн нам, эвлэлийн байгуулла- гавс захиа даалгавар гар: “дуулах, зэргээр тустусын гс дрограммаар Шугам жаг- ) фос үргэлжлүүлэн | эуулна. - о--Би-«Бүрэн дуу? " Шугам жагсаалд хэрхэн бэлтгэж байгаа тухай мэ- лээ хүлээж байна. ТЕ --Би--4Бүрээн дуу» гүрглгхарк! 20.21:1--254176 ТА НАРЫН 00Р0Д00 БЭЛТГЭН ГАРГАХ СОНИНЫ ТУСГЙ 111111 Найрамдал-Манай гэрт -- Манай сургууль ё- Манай гудатжинд -- Бидний сэтгэл. . ” зүрхэнд ТЇМанай. соний. уламЯс! 4| лал ёсоор зөвхөн уншигч, идэвятэн бичигч, зураач, гэрэл зурагчин “хүүхдүү- дийн хүчээр ЗСБНХУ байгуулагдсаны. 60 -ин- лийн: ой “Онтябрийн Єо- циалист.. Хувьсгалын. 65 жилийн ойг угтаж 4Най- рамдал танай гэрт, ма- най сургуульд танай гу дамжинд бидлий сэтгэл зүрхэнд» гэсэн сэдвээр тусгай дугаар . бэлтгэн гаргах гэж байна. Найрамдал- энэ бол манай орны хүүхэд бага- чуудын хамгийн нх бич- дэг, бичих дуртай сайхан сэдэв. , Мопогол зөвлөлтийн өлрд түмний монхийн ган бат найрамдал бол социа- лизмын “ууган хоёр орны цайрамдал мөн. Энэ оны » арван хоёрдугаар сарын гучинд 3СБНХУ байгуу- лагдсаны 60 жилийн ойг тэмдэглэнэ. Түүхт энэ ойг угтаж манай орны тноне- тийн салаа,. бүлэг. бүл- гэм бүрт зөвлөлтийн ард түмний өгөөмөр тусламж, сөнлөлтийн хүний сайхан чанар, зөвлөлтийн. өсвөр чеийнхний туршлага шни- нэ үүсгэл санаачилгаас Иймээс найрамд- сэдвээр бичих зүйл- байна. лын | суралцах их ажил өрнөж маш -их байгал нь мэ- дээж. Харин бичих зүйл- 7 дээ өнөөгийн жаргалтай амьдралын эх суурийг тавихад «хэн ту: салсан бэ? ц «- Мапай “үйлдвэрийн гал асч, хөдөө нутагт өндөр! хүчдэлийн шугам усгүй газрыг устай гож, хурдан галт жолоодож, «сансрын дамд дүүлэн хэний ач вэ - Аав ээж чинь 9свэл ах эгч чинь Зөвлөлтөд сургууль, нурс төгсгөж мэргэжил эзэмшсэн эсвэл зөвлөлтийн багшаар заал- таж зөвлөлтөд хэвлэсэн олон сайхан сурах бичиг ном зохиолыг уншиж оюун ухаанаа. тэлсэн байгаа оронд аж бол- тэрэг уу- ниссэн нь Эрдэнэт, “Багануур «Хөтөл» гээд найрамд- лын гараар сүндэрлэн босч байгаа шинэ уурхай, хотуудын тухай ямср ном зохиол упйшим, юу мэдэж байна. -- Та нар аав ээл, эмээ өвөөтэйгөө аз жар- галтай аяс төрж байгаа өндөр сайхан- барилга байшин, үзэж, сонирхдог телевиз, “барьж байгаа. цүнх, амьдарч байгаа гу- дамж, суралцдаг сур- гуульд “чинь найрамдал- тай холбоотой юу юу бай- на --Арвип баялаг эрдэм мэдлэг эзэмших түлхүүр бидний ЫН голомт” босч". ЭЛЛ /:54 213 болсон орос хэлийг сурах талаар чи лаж ажиллаж” байна, -- Зөвлөлтийн анд найз нартайгаа захидлаар хя- рилцдаг уу? Харилцдаг бол хаанахын ямар су- рагчтай хэдэн жил харил- цаж тэр хүүхдээс юу сурч байна. - Зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолчдын бүтээлээс ямар ямар зохиол уншиж юу мэдэж авав. Зөвлөл- ТИЙН хүүхдийн дуулах дуртай дуунаас ямар дууг нь сайн дуулж чадах ваэ?, гэдгийг анхаараарай ДЭЭР ДУРДСАН БҮ- ХЭН ТА НАРЫН БИ- ЧИХ ШҮЛЭГ ЗОХИОЛ МЭДЭЭ СУРВАЛЖЛАГА, ЗУРАХ, ЗУРАГ АВАХ ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН С9Э- ДЭВ. ХАМГИЙН ГОЛ НЬ ЭНЭ БҮХНЭЭС СА- НАА АВЧ ӨӨРӨӨ УР- ГУУЛАН БОДОЖ-ӨӨРС (515) БЭЛТГЭН ГАРГАХ ТУСГАЙ ДУ- ГААРТ ХУВЬ НЭМРЭЭ ОРУУЛААРАЙ. | ХҮҮХ- ДҮҮД ТА НАРЫН БИЧ СЭН, ЗУРСАН БҮТЭЭ- ЛЭЭР ДАГНАЖ ГАРГАХ МАНАЙ. ТУСГАЙ ДУ- ГААР... ОКТЯБРИЙН ХУВЬСГАЛЫН 65 ЖИ- ЛИиИЙН ОЙН ӨМНӨХӨН БУЮУ АРАВ, ААР САРЫН СҮҮЛИЙН ДО- ЛОО ХОНОГТ ХЭВЛЭГ- ДЭХ ТУЛ МАТЕРИА- ЛЫГ АРАВДУГААР СА РЫН 20 БОЛТОЛ ХҮ- ЛЭЭН АВНА. 5 БИЧСЭН ХАМГИЙН САЙХАН ГЭГДЭЛ, ГА, ТЭМДЭГЛЭЛЭЭ. ЗУР, САН ХАМГИЙН САЙН- ХАН ЗУРГАА ТУУРВИ- САН. ХАМГИЙН УРАН ГОЁ. ШҮЛЭГ ӨГҮҮЛ- ЛЭГ, ОРЧУУЛСАН ШИЛ ., ДЭГ ОРЧУУЛГАА, АВ- САН ХАМГИЙН ТОД ГЭРЭЛ ЗУРГАА СОНИН ДОО ИРҮҮЛЦГЭЭ. “Бидний гаргах ДУ- гаарт» гэн: бичихээ бит- гий мартаарай. «Пионерийн үнэн» сонины тазар 1 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хэвлэл «Залуу зохион бү- тээгч» Сэтгүүлийн нэрэмжит өсвөрийн техникчдийн улсын аварга шалгаруулах “тэмцээн саяхан Юоллоо, «Хүүхэд, залуучуудын техийкийн ” МЭД: лэг, зохион бүтээх авьяасыг цаашид хөгжүүлэх арга хэм- жээний тухай» МАХН-ын Төв Хорооны тогтоолд «Тех- никийн бүтээлийг нийтийг хамарсан хамтын шилжтэй болгох, шинийг Ссанаачлагч- дын техник сэтгэлгээг ХӨГ” жүүлэөхэд тус Дөхом үзүү- лэх, тэдиий ИидЭнх Санаачил- гыг аль болохоор хөгжүүлэх, дэмжихэд . манай зорилт оршино» гэм заасан юм. Энэ. зорилтыг хөрэгигүүлэ- хийн тулд залуу техникчдийн срдвы аймаг хотын салбаруу: дын ажлыг шинэ . агуулга, хэлбэрээр .баяжуулан хүү: хэд, залуучуудын Технинийн бүтээлийг хотжүүлэхэд ОнЦ- гой анхаарч байна. Уүний нэг тод илрэд бол өсвөрийн тех- никчдийн улсып аварга шал- гаруулах тэмцээнийг жил бүр зохион явуулдаг уламж- лал тогтсон явдал юм. “Энэ жилийн тэмцээнд Хот ХӨДӨӨ: нөөс шалтарсап 260 гаруй тамирчин, 60 дасгалжуулагч, аймаг, хотын залуу техниинч- дийн салбарын эөэрхлэгчарга зүйчид оролцлоо, МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Г. Адьяа, Намын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлагч Г. Дашаэ: вэг, БНМАУ-ын Ардын 00- ловсролын Яамны сайд Ч. Сэрээтэр, МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны” хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Д. Дашдондон, нарийн бичгийн дарга Ц. Буянтогтох, 1Н, Бадраа, БН МАУ-ын Ардын боловсролын Ламир: нэгдүгээр орлогч сайд ВБ, Даваасүрэн, Шинжлэх ухаап, техникийн улсын Х0- рооны орлогч дарга Д, Ба- жийхүү болоц албаны бусад хүмүүсийг ипдэр дээр гарч нрэхэд уянга төгөлдөр угтах марш эгшиглэн бяцхал үзаг- 20 чид, суудлаасаа босч цижигнүүлэн ташиж, дотцо угтлаа. алга халуун Ижилхэн ягаан цамтц улаап бүйтэй тамирчин су- рагчид цоглог маршийн. аял- гуунд хөл нийлүүлэн алхал- саар төв цэнгэлдэх хүрээ- лэнгийн талбайн голд байраа өвэллээ, Техник спортын улсын аварга шалгаруулах тэмцээ- ний, ерөнхий шүүгч ЇК, Дэм- бэрэл, тэмцээнийг зохион бай- гуулах комиссын дарга Цолмонд хандаж, Өсвөрийн техийнкчдийн техник спортын улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд тамирчид бэлэн болсныг мэдэгдэв. МХЗЭ-ийл Төв Хорооны хэлтсийн зрх- лэгч, тэмцээнийг зохион бай- гуулах комиссын дарга Ц. Цолмон тэмцээнийг нээс ХЭ- лэхдээ «Хүүхэд аалуучуудын техиннийн мэдлэг зохион бү- тээх авьяасыг цаашид хөг- жүүлэх арга хэмжээний. ту- хэй» МАХН-ын Төв Хорооны тогтоол гарснаас хойшхи ху- гацаанд аймаг, хотын - ТӨВД залуу техникчдийн ордны сал- барууд нэмж, байгуулсан бө- төөд олон: арван дугуйлан, клуб: ричээллэлс байна. Илтгэгч цааш нь хэлэхдээ ЗХУ болон ах дүү социалист орнуудын залуу пиоперийн байгууллагын бая- Ц. лаг туршлагад тулгуурлан явуулж айгаа энэ тэмцээнд оролцогчдын Тоо, амжилт экинл дараалан-өсч байгаа. нь манай пионер сурагчдын тех- ницийн мэдлэг ур чадвар дээшилж байгааг харуул! байна гэл: цоход тэмдэглэл. 1981 оны апарга тамир-7 чид тугаа өргөж хөгжимд “пиоцерийц, марш эгшиглэв. 1:5128-44 техиикчид, - г -9)ь-Т-о Ой мод, ургамал нь хү- ний амьдралд чухал үүрэг гүйцэтгэх бөгөөд хүмүү: сийл амьдралын “чухал хэрэгцээт хүнсний бүтээг- дэхүүн, бүс барза. түлш шатахуун, орон сууц, ба- рилгын материалаар хан- гая: иржээ. Эрдэмтдийн тооцоолс- ноор нэг хүний ажилд шаардагдах материаллаг хэрэгслалийг 5-6 ширхэг мод хэрэг- үлэгддэгээс үзэхэд ой модД- 2Шгүйгээр: хүний амьдра- їг төсөөлөхөд бэрх юм. 8, Нөгөө талаар ой мод нь ,байгалийн гоо үзэсгалзнт |бүрдүүлэхээс гадна газрын үхөрсийг ус, салхины элэгд “дэзс хамгаалж, усны зр- тэгтийг тохируулан цаг, уугыг зөөлрүүлт ан амь- тан жигүүртэн шувуудыг оршин суурьших нөхцө- лөөр хангадаг. (Ой мод, нь хүний эрүүл мэндэд чухал ач холбогдолтойгоор барахгүй хүчилтөрөгчийг ялгаруулан агаарын бохир долтыг цэвэрлэнэ: Манай улс нэг хун амд ногуох ойн талбайгаар дэлхийд дээгүүр байранд ордгийг хүүхэд та нар сайн шэднэ шүү Даз. Ну- таг дэвсгэрий» 10 орчим хувь буюу (15,2 сая га талбайд ой мод ургадаг. Тус улсын ойн нөөц инь 17 төрөлд хамаарагдах 146 зүйлийн мод сөогнөөс бур" дэх ба 65 орчим хугийг шилэгүүст, 7 хувийг инат- чит, 28 хувийг заг тустус эзэлдэг. 2 Одоо манай оронд ойн нөөцийг хамгаалах, зөв зохистой ашиглах, нөхөн тарья: ургуулах талаар дэс дараалалтай олоп чу- хал арга хомээз авч хө- рэгигүүлж байна. Сүүлийн жилүүдэд ХУ, ах Лүү «соцпалист орпуудын тус- ламжтайгаар томоохон мод бэлтгэлийн ойн аж ахуй, мод болопсруулах гүйлдваа рүт-т байгуулагдаш, .улс: ардын) аж, ахуйд мөд бэлтгэхэд” П ї шэлө7Ы 0 М0ДО0 ХАЙРЛАН ХАНГААЛЬЯ материалын хэрэгцээ жи- лээзс шилд ӨСӨН |нНэМмЭГД- сээр байна. Одоо улсын хэмжээ- гээр жилд дунджаар. 2 сая гаруй шоометр мод бэлтгэн ашиглан, байгал бөгөөд цаашид энэ кэм- нээ үлэмж өсөх төлөвтэй байна. «Ногооц эргүү- лийн» пирпер сурагчид ой ашиглалтын байдалд байн- гын хяналт тавьж, түү- нийг ойн түймэр, хортон шаньшаас хамгаалах ягд- лыг өөрсдийн гзүрэг, бол- гох хэрэгтэй. л: УТ таван шилд ойг нэ- хөн тарьж ургуулах аж- лыг 14 мянган га-гаас доошгүй талбайд хийх бөгөөд: энэ ажилд хүүх- ДҮүҮД та нар ч гар бие оролцоорой. Ойг хамгаалах талаар манай зарим Сургууль, хүүхдийн байгууллага сай хан санаачилга гарган ажиллаж байгаагийн эг жишээ нь Улаанбаатар хо- тын нэгдүгээр дунд сургуу: лийн «Өсвөрийн “ойчид» хөдөлмөр зуслан том Зуслангийн захиргаа, ойн байгууллагатай хамт- ран пионер сурагчдыг ойд аялуулах, мод бут тарну- лах, ой, ан агнуурын хуу- лийн биелэлтэд тавих ХЯ- иалт шалгалтанд | орол- цуулах анслыг зохион бай- туулж үр дүнд хүрч байна. Зөвлөлтийн сургуулиуд ойн аж ахуйвуудыг тү- шиглүүлээ «Сургуулийн ойн анги» байгуулан су- рагчдыг тарьц, суулгац бойлгуулах, Ойг. нөхөн тарьж ургуулах, ойн хууль тогтоомжинд хяналт шал- галт хийлгэхэд сургадаг байна, Ийм хэлбэрийн ажлыг манай хот, хөдөөгийн аль ч сургууль дээр зохион байгуулах бүрэн боломж- той юм, Ой, модны аж үйлдиэ- рийн яамны ахлах шэр- г кэжилтэн, ой, агпуурын “улсын байцаагч Л. ДОРЖЦЭДЭН 59 “7 ТАРИАЛАНЧ АХ Э ГЧ НАРТАА.. АЯ ДУУГАА ӨРГӨВ Төв аймгийн ихэнх сур- туулийн сурагчид тарнан талбайд ургац хурааж яваа тариаланч ах эгч на- гынхаа ажлын талбарт хүрэлцэн очиж ая дууны- хаа дээжийг өргөн Бол- Ї. Саалийн бригад Увс аймгийн Давст су- мын 8 жилийн сургуу- лийн -захиргаанаас 90 гаруй сурагчтай саалийн түр бригад байгууяан яжиллав. Тэд бог малын гурван суурийн 1200 хонь. ямаа сааж сүүгээр нь шар тос аяруул бэлтгэж церт тоглож байна. “ЗУРАГ ДЭЭР- Баянхан тай сутын Дунд СУРГУУ- лийн сурагч Ш. Чойжил- сүрэн, Ш. Даваасүрэн на- рын тоглолт, ДАВСТЫН ПИОНЕРҮҮД дотуур байрын Сурагчдын хэрэгцаэнд өгчээ: Сурагч ЁЕ. Нарантуяа, Ш. Бадамханд, Я. ЇЖавзан, Б.Баярдулам, П.Саран- тула, М.Алтантуяа нар хамгийн их сүү сааж саалийн азарга болов. 23. Хадланчин хүүхдүүд Багш С.МНїиигмэдээр удирдуулсан сурагчид. хадлангийн бригад бай- гуулан ажиллаж 20 тонн өвс хадаж сумын -захир- гаанд «хүлээлгэн өгөв. Энэ ажилд сурагч С. Нацагдорж, Ц.Бямба, Б. Баатар, Г.Намсрай, ЮК. Батменх. П,Золжаргал Т. Түмэнбаяр, Б.Лхагва- дорж нар идэвхтэй орол- сцож нөхдөө хошуучил- жээ. Мөн дөрвөөс найм- дугаар ангийн 250 гаруй сурагч 95 та талбайн ногооН тэжээд хурааж дуусгав. Сурагчдын дунд болзолт уралдаан зарлаж ажлыг нь өдөр бүр дүгнэж байр эзлүүлдэг юм. Ингэж ажилласнаар Т7-гийн «Аг», 5-ын «А», «Б», б-гийн «Б» ангийн сурагчид өдөр бүрийнхээ нормыг давуулан биелүүлж: 3хо- долмөрийн аварга хамт олон болов Хичээлийн эрхлэгч П. ДАШДАВАА цэ са сс ес ДУ Насанд хүрэгчдийн анхаа ралд Байгаль хамгаалах сард БИД ЦЭНХЭР ЭРГҮҮЛИЙНХЭН Намрын шар нар зэсэл тунгалаг өглөө Яармагийн дэнж дээрх бяцхан цагаан худагийн хажууд ус ага- хаар зөидөө олон хүн цугларчээ. Удалгүй худаг ч онгойж бие. биенээсээ урьтанс ус авахаар яар- сан хүсгүүс саваа тосоц- гоож, нэг саваа нөгөөгөөр солих хооропд гоожуу- раас гарах ус ямар ч ашиггүй асгарч хөрсөнд шингэж тэр хавла шав хайтуулж байлаа. Энэ үед нжил өнгийн цэнхэр хувцас өмссөц. охид хөв- гүүд ус авахаар ирсэн хүмүүсийг дугаарлууулж нэг савнаас ногөөд усаа юүлэх үеэр ус асгарч бай гааг ойлгуулав, Хүмүус ч дугаарлан зогсож усыг хамаагүй. асгахаа болив Мон тэр өдөр Туул го- лын хөвөөнд цэнхэр өи- гийн хувцастай хүүхдүүд явис байгаатай. олоптаа чааралдлна. Нийслэлийн 60 дугаар сургуулийн б:гийн «Г» ан: гийн пионерүүд ил бү- рийн халар, намар усны «Цэнхэр» эргүүлд гарч Туул голын усыг бохирд- лоос хамгаалдаг юм. Энэ намар ч тэд уламжлалт алилдаа гараад байгаа пь энэ ажээ. “Тэдний ажлын хүрээ өргөсөн: зөвхөн то- лын усыг хамгаалаад зогссонгүй худагийн ус “ үр ашитгүй алдагдал бай- гааг илрүүлэн худагийн орчим оргүүл хийдрг бол-. эээ, Тэдэнтэй уулзаж ус хамгаалах талаар ямар ажил зохиомж байгааг нь асууж сонирхвол: -- Манай «ч Цэнхэр» зргүүлийнхэн хоёр хэсэг болон.аашаладаг. Нэгдү- гээр хэсэг маань худа- гийн орчим эргүүл хийж ус үр ашиггүй асгат: Сай гааг илрүүлэн «Усны нөөц хамгаалах» тухай ус авахаар ирсэн ах, эгч, дүү нартаа дрьж өгдөг. Ингэснээр усны алдаг- дал. эрс багасч худагийн оир орчим нь цэвэрхэн хуурай байдаг боллоо. Харин манай хоёрдугаар хэсгийпхэн өцөөдрийн байдлаар хоёр ч дутагдал нлрүүлээд байнд. Бид өглөө 10 цагийн орчим эргүүлд гарч гс- лын хөвөөгөөр явж бай- тал хэсэг ах эгч иар гол дээр хивс угааж бөөн саван асгаж байгаатай тааралдлаа. Энэ бол Тв- вийн Эрчим Хүчний Сис темийн цэвэрлэгч нар аа- хиргаа анс ахуйн дарга! Сэдбазар ахын даалгав- раар албан байгууллаг- ынхаа хивсийг голын усанд угаал: байгаа нь энэ ажээ. Мөн: гурагвду- таар цахилгаан станцын ажилчин Б, Рассоль. Хилийн цэргийн ДУ- гаар алгийн ахлагч 08 --87 томерын машины жолооч А.Буяндэлгэр ах нар хувийн хэрэгцвэнд зориулж голын зэрэг орче” мын хөрс хуулнс шороо ачиж байв. Энэ бүх зөр- чил гаргасан ах эгч нарт угаа хамгаалах, хайрлах тухай зөвлөж зохих ал- бан газарт нь мэдэгдсэн. Өнгөрсөн хавар манай ДэнХар» эргүүлийнхэн «Пионерийн үнэн» сонн- ны «Арвилан хэмнэлтийн аянд» оролцож «Ус, Чий- дэн» операци . зохцосон, Энэ операцид оролцсон хүүхэд бүр эхлээд гэрийн хээ ус, чийдэнг үр ашиг- гүй зарцуулахгүй байх хөдөлгөөн өрнүүлсэн. Ин: гээд сарын дараа тооцож үзэхэд айл бүрийн нэг сард хэрэглэсэн ус гар- лиин хэмжээ багассан байв. 7УЖишээ нь. нэг сард айл бүр дунджаар 20 литр ус үр ашиггүй зар» цуулдаг байжээ. Сурагч бүр гэртвэ «Ус» «Чий- дэн» операци зохиосны дараа анги, сургууль, дээрээ өрнүүлсэн юм. Эхлээд усны гоожуурт үд! лэг хийж үзэхэд ихэвчлэн крапт нь эвдэрхий гоо: жуураас Ус алдагдаж байгаа нь нлрэв. Иймээс юуны түрүүн нрантыг засууляс, аавсарлагаа болгоноор яйипсвуүр Хийж -, үр ашиггүй асч байгаа төрлийг унтрааж гоожиж байгаа усыг хаадаг бол- сон. Одоо манай сур- гуульд нэг ч эвдэрхий крант байхгүй болж. ан- ги, сурагч бүр «Ус, чий дэн» операцид оролцолс байна. 3 Д. САРАНТУЯА “аллаа, ээжийн АЖ, ХИЙЖ БАЙГАА БИЕ СЭТГЭ- 2) - ӨӨРӨӨСӨӨ | ГИЙН НӨӨЦ ОЛЬЕ! -0-- ӨНӨӨДӨР ХИЙЖ “БОЛОХ АЖЛЫГ МАР- ГААШ ГЭЖ ХОЙШ ТА- СВИЛГҮЙ ГҮЙЦЭТГЭЕЛ "Манай сонин энэ удаа “хүүхэд та нарыг Улсын “ хэвлэлийн комбинатын ли- со иотипч, МХЗЭ-ийн Төв Хо- “ роопм «Тэргүүний ажилчин залуу» алтан медальт, У, УТ тавап жилийн гавшгайч, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн “баатар Лувсанбалдангийн Цэрэнбүжидтэй уулзуулж байна, --- Та өдөр тутам хоёр ажлын нормыг хийж с гүйцэтгэдэг байпа.? Яаж “ ажиллаад ийм амжилт гар- “гаж байна? Хөдөлмөрийн бүтээмжинд тань юу нө- ” лөвлдөг вэ? - Мопгол хүн моринд ртай, Хүүхэд багачууд, | ЭН ч тэсэн, би ч өөрөө "| -морь унах дуртай л даа, Тэгэхдээ анх моринд мор- “одоход айх шиг толгой эргэ- " омаар өндөр ч юм шиг, шогшиход элэг | Өөвдмөөр, давхихад хийсээд Явчих- маар, ер нь л таатай биш санагддаг байж билээ. “Яваандаа морины ааш арал: С8 шинг мэдэж дасаад ирэ- машин технинээ сайн м3З- дэж, арван хуруу шингээ бүрэн ззэмшнж авах нь ажилдаа дадаж, мэргэшя- “дөрвөн үгийг амандаа хэ- солах, тэр үгийн гсгүүдийг рах. дарсан үсэг сувгаар буун ирэх дуугий нь сон- сох энэ бүхнийг зэрэг мэ- “ дэрч байдаг. Үсэг бүхэн дуутай овад:А үсэг байх исишээтэй. «9, , үсэг нь буруу буу- Слаа гэж мэдээд дор нь палгаж засдаг. Хааяа аа- г өрөгчид иэг, хоёр үсэг «биз гэж хайх- ї ханддаг Нь ха- “Өрөгч хүн зор дүрэм мэддэггүй. яаж сайн нэртэй “ЦАГИЙН сзүргийг давхар гүйцэтгэж байж болго. Завхон үсгийн зөв бурууг төдийгүй ма- шины өчүүүхэн согогыг Ч дуугаар пь таньж, саатал гэмтлээс хамгаалж болио. ЗиЙГ2 Ку! жинд нөлөөлдөг хүчин зүй- лийн тухай тодорхой ярн- ааа. Ялангуяа хөдөлмө- рийн цагийг хэрхэн ур- стасгаж ашигладаг» тухай бүр сонин байна. Тэгэхээр сургуулийд хүүхэд, бага- - Чуудад цаг ашиглалт ямар холбогдолтойг | тодруулж лрьж өгнө үү? -- Ганцаас газар дүүр- нэ гэсэн ардын үг бий. Ажлын цагийн минут бүх- нээс ганц секунд хэмнэнэ гэж ярихад їнзэд хүрмээр өчүүхэн юм мэт бодогдож болох л доо Тэгтэл знэ нь хуримтлагдсаар 8 мн- нут болно, Тэгвэл 8 минут гэдэг маань улсын хэм- жгээгээр 1680 -даралт хуу- дас нам. сатгүүл зүйлдвэр- лэх хугацаа гэсэн тооцоо гариа. Өөр жишээ хэлэ- хэд зөвхөн | Улаанбаатар хотын оёдлын фабрик нэг минутад 450 төгрөгийн, 8 минутад 38600 тагрөгийн бүтээгдэхүүн уйлдвэрлэдэг байна. Ганц сепунд, мн- нут ийм их чухал үнэ цэ- нэтэй байдгийг хүүхэд бол- гон ухамсарлаж ойлгодог- гүй иь харамсалтай. За- рим хүүхэд бөмбөг хөэөцөл- дөж тоглосоор байгаад хи” чээлдээ 2, 8 минут хо- цорч ордог тухай эх, оцЦ- тийн хурал дээр ачгийн багш иь ярьж байсач. Ар- гагүй, зөвхөн тэр сурагч төдийгүй ангийн бусал су- рагчдад багшийн шинэ мэд- лэг олгох 45 мянутын ху- гацаанаас нь хороожяс бай- гаа хэрэг л дээ.. Тийм учраас хичээл дээр үймээн шуутиапнгүй анхааралтай сууж, башшийн ярьсныг бн- чин тэмдэглэж авах энэ бүхэн цаг хэмнэхтэй хол- боотой, Цаг мөч гэдэг хэ- нийг ч хүлээдэггүй. АлдД- сан тэр мөч эргэж ОлдД- доггүй. Хүний амьдрал цаг мөчөөр хэмжигдэх, хэн түүнээ үр ашигтай зар- цуулж вэ? гэдгээр үнэ- лэгддэг. Бага залуу: насан- даа сурах хөдөлмөрлөхийн хойноос хөөцөлдсөн :хүн хэзээд газарддаггүй. Тийм хэрсүү хүүхдүүд байдаг л даа. Саяхан. «Пиоперийн үнэн» сонинд 2--5-р ан- гийн программт хичээлийг бие дааж сураад, хоёр ан- ги алгасч, одоо 13 настай- аа 9 дүгээр ангид сурч айгаа «Номын сайн нө- хөр», «Таван онцын эзэн» Ц. Буянцогт гэдэг хүүгийн тухай бичсэн байсан. Ба- хархмаар сайхан хэрэг шүү. Манай их жанжин Д. Сүхбаатар хүүхэд 2а- луучуудад хандаж, «Өдөр бүр пэг орос үг цээвсил, Тэгвэл жилд 365 үгтэй болно» гэж сургаж зөвлөсөн байдаг. Энэ бол хэц ч гэсэн өдөр бүр са- наж явах ёстой сайхан зөв- лөлгөө, Сургуульдаа очих, буцах, гэр орондоо байх чөлөө цагт ганцхан үг цээжилчихэж бололгүй яа- хав, Орос хэл үздэг дө, рөндүгэар ангиасаа үг цээ- жилдээ гэнс бодоход 10 ду- гаар анги төгсөхөд 2555 Үг тогтоосон байж болох нь, Энэ бол чөлөө цагийн нөөцөө ашиглах наад са- хын ганцхан зййшээ ом л Нөгөө нэг чухал асуу- лал бол цагийн «пэөцийг» өөрвөсөөӨ олж илгүүлэх Явдал гэж үздэг. Тухайл- бал, үсгийн тэмдэгтээс өрсх азслын хурд, бүтээмж шалтгаалах боловч нэг минутад дунджаар 0,5 хуудас өрдөг гэвэл одоо яаж 0,7 хуудас, эсвэл нэг хуудас өрдөг болох вэ? тэж арга сүвэгчлэхийг хэлж байгаа юм л даз. Би эхлээд, ажлын үед сул цаг гарч байгаа зсэхдээ Хяналт тавиад үзсан, Тэг- тэл өрөх машиндаа харэг- лэдэг | тугалгаа дөрвөн ширхгийг нэг мөсөн ав- чирч болох байтад хоёр удаа явдаг, төр тугалгаа машиндаа хоёрыг зэрэг хийж болох атал ганцыг хийдэг, өрсөн 1535 мөрийг хоёр хэсэг хоёр тавнур дээр тавьяс болох атал заа- вал дөрвөн хэсэг болгож, төчнөөн тавнур даэр тавь- даг зэрэг цаг, хүч алдах илүүц хөдөлгөөн нилээд хийдэг байжээ, Эд бүхнийг тооцоолис үзэхэд өдөрт 10 орчим минут алдаж байсан байна. Энэ маань дуцд- жаар 10-аад хуудас өрөх бололцоог хий өнгөрүүлдэг гэсэн үг. Эгэ мэт алдаж байгаа цагийг «нөхөж. “ арилгадаг» түүнээс гадна машин техникэз өөрийн биед ядаргаа багатай. Эвтэй зохимНнТтой 4ёалил- луулж «сургах», өөс рөөр хэлбэл техникийн 70- хироо, тосолгоо, цэгэрлэ- гэзэг тогтмол хийж, ажлын явц, хурдыг жигд байлга- хыг ХиНЧэЭЭДЭГ, Хөдөлмөрийн . бүтээм- жинд нөлөөлдөг бас нэг зүйл нь ажлын «бэлтгэл, Тиймээс ажил тарахад маргааш хийх ажлын Хху- виараа авч, өрөх хуудсуу- даа нугалж бэлтгээд үдээс өмнө, хойно хийх зүйлийг дэс дараалан хуваарилаж тавьдаг. Ер нь лппкиг са- жиг гэлгүй ойр зуур хэрэг- лэгдэх бүх юмыг бэлэн зэ- лан байлгахыг хичээнэ. Мартагдсан нэг | өчүүхэн эрэг дпурагнаас болж аж- лы хэдэн цагийг алдаж “болох шүү дээ. Хамгийн эцэст хэлэхэд хүний зан харилцаа хүр- тэл ажилд хөдөлмөрт »ї0- лөөтэй байдаг л дал. Ганц үгнээс болж мастертайгал маргалдаад санаа сэтгэл үймж, тэр өдөржингөө нэг л тавгүй байш мэднэ. Са- наа сэттгэл тавгүй бол үс гийн тэмдэгтээ олохгүй бу- руу зөрүү өӨрөхөд хүрч болио. Ийм зовлон мипий хувьд гардаггүй. Бусдад зэмлэгдэх ч юм уу, ямар нэгэн ноцтой дутагдал гар- гахгүй байх нь тайван, жигд ажиллахад чухал бай- даг, Би хэнтэй ч гэсэн “эвсэг найрсаг байхыг хн- чээдэг, Гэр бүл, хүүхдүүд “маань ч бие биендээ Х8- соламжтай, Тэгэхээр би үр- сталж, “сэтгэл хангалуун: “баяр баясгалантай явдаг. бичсэн тэр томьёог баг- “Хөдөлмөрийн бүтээм- гоДЭ ҮД даа. Тэгтэл самбар дээр”. шийгаа тайлбарлахад үй-. 3, ж-. г3 Ч, 11 ї Жо бү ээ (йг Төг 1 ЗВхЛЭЭ ҮЭлЭҮЭЫРҮҮЭХҮЙ1221-3251 ээж халталжэра- ж.ёмесь-аыжэ-илсхлохойлгэмалс тВОЛГЭ ЦЭНЭ. мүүлээд, бусад сүүхдийг сїїлгоход саад тилгээд суу- даг хүүхэд байдаг, Магад- 2 гүй тэр хүүхдзэс болоод багш хичээлээ | олигтой тайлбарлаж чадалгүй ён- гөрч мэднэ. Түүний хор холбогдлыг тэр сурагч тө- ДИЙ л анзаардаггүй, харин ид бах болгон ярьж байж ч магадгүй. Тэгтол өнөөд- рийн тэр сэдэв. маргааш заах дараа дараачийн ХЯ- чээлтай нягт холбоотой байдаг. Анхнаасаа олигтой ойлгоогүй юм чинь эцсий нь ойлгохгүй өнгөрөхөд хүрнэ. Тэгэхлээр нэгэөхї- чээлийн цагт үр ашиггүй алдсан минутаа нөхөж ава- хын тулд өчигдрийн хичээ- лийг-өнөөдрийнхтэй хамт давтах шаардлага тарна, Энэ бол гэр орондоо ам- рах, тоглох, уран зохио- лын пом утших тэр чөлөө цагаасаа хорооно гэсэн үг гэдгийг хүүхэд болгон ан- хаарч ойлгох хэрэгтэй юм. -- Үүнтэй холбогдуу. лаад асуухад танай хүүх- дүүдийг сурлага хүзгүүү- жил сайтай гэж бид дууд- сан. Тэдний сурлага хү- шүүжилд юуг анхаардаг вэ? -- Хүүхдийн | хүмүү- жилд сургууль, эвлэл, пио» нерийп байгууллага, багш, эцэг эх чухал нөлөөтэй. Хүүхдийг багаас нь биеэ Дайчилж сургахад нь ту- салж, гэр ахуйн ажил ха- Дөлмөрт хуваарьтай орол- цуулахыг хичээдэг байсан нь яваандаа өдрийн дэг. лэм, цагийн хуваарьт дас- гах арга байсан. Манайх 5--10 ангийн насны 4 хүүхэдтэй, Биднийг ажил- лаш байхад 10 дугаар ангид онц сурдаг Оюунчи- мэг дүү цараа асарпа. Одоо манай хүхдүүд хи- чээлдээ явах, ирэх, давт-- лага хийх, ном унших, те- “двпизор үзэх нарийн ху- ваарьтай, Гар орин атслыг Ё миний чиний гэхгүй. эзэлж сав й (11471: Ч1515 Дугаараар 11 хүч хөдөлмөр зарн, хийж байгаа бүхнийг хайрлаж хүндэтгэдэг болгохыг хи- чээдэг. Хүүхдүүд маань су- рах бичгээ 83, 4 жил да- раалан бие биедээ дам- шуулж хэрэглэн байна. - Улсын хэвлэлийн комбинатын 70 жилийн ойг угтаж, ямар зорилттой ажиллаж байна. -- Хүц зовхөл өөрийн- хөө төлөө төрдөггүй гэсэн ардын сайхан үг бий. Хамт олныхоо дунд амьдарч хо- дөлмөрлөж байж хүн бол- дог гэж ч ярьдаг. Энэ бол яах аргагүй үнэн үг. Хө» дөлмөрийн баатар гэдэг энэ өндөр алдар цол бол зөвхөн миний сайпых биш, хамт олон, хэвлэлийг ком- бипатынхны гавьяа гэж би ойлгож, нөхдөөрөө бахар- хаж явдаг, Тэдэнтээйгээ л хамт мөр зэрэгцэн явах юмсан гэж боддог. Тэгээд ч «Нөхдөө, жигд ажил- лая, Өнөөдөр хийж болох ажлыг маргааш гэж хойш тавилгүй гүйцэтгэе| Ходц» рогчгүй хамт олон больё» гэж урналан дуудаад, аа- луучуудын брнгад байгуу- лаад ажиллаж байна, Үйлд- вэрийн захиргаа лонх ан хаарч, залуучууд маань ч их хичээж байна. Сүүлийн үед Л, Цэцэглэн, Ц. Энх- туяа, Д. Батбуян нарын за» луучууд норм төлөвлөгөө« гөө биелүүлж хошуучлан ажиллаж байгаад баярлаж байна. Эзэц хичээвэл заяа хичээнэ гэдэг, Би бүх заа луучуудаа тэргүүний хүч мүүс болно гэдэгт итгэж байна. Тэргүүний ажилчид олширвол үйлдвэрийн төч лөвлөгөө биелэлгүй яахав, Энэ бол ойдоо барих бид ний бэлэг, -- Танд нх баярлалаа, Таны ажилд, амьдралд сайн сайхныг хүсэн ервөе, ” Ярилцлагыг | хэвлэлд - бэлтгэ р 13-22 221 Үргэлжлэл, түрүүч нь 1 лангийн төв байрын хананд нүүрт энэ жилийн техийк спортын тэмцээн болох долоон төр- ЧЁг,, лийн эмблемийг гоёмсогоор МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Зур хяднэв Алтран шар: нарийн бичгийн дарга Ц. Эшцаласых ОЙТОЙ Бас Буянтогтох тэмцээнд орол- авг н Ё БХ УУ. цогчдод хандалг үг хэлэхдээ, бэлд байгуулсал хиймэл нуур шинжлэх ухаан техникийн өглөөний тунгалаг наранд хурьсгалтай хөл нийлүүлж Мэлтэлзэнэ. Энд усан загва- явахын тулд техникийн сэт- рын тэмцээн явагдлаа. Най- гэлгээ. зохион бүтээх авьяа- рамдал зуслангийн тохилог "саа байнга хөгжүүлэх шаард: анги кабинетуудад радно хий- лагатай байна, Өнөөгийн нөх- цийн практик угсралт, радио цөлд шинэ НИЙГМИЙГ ЦОГЦЛОН чимээний тэмцээн явагдав. байгуулагч залуу үеийнхний Автозагварын тэмцээн болж мэргэжлийн болон техникийн байгаа танхнмаар ороход боловсролыг тал бүрээр НЬ өгөгдсөн загварыг | хурдан хөгжүүлж залуу мэргэжилт- шалмаг өнгө үзэмжтэй, үнэн нүүдийг зохих түвшинд бэлт- зөв хийхийг эрмэлзсэн цовоо- гэн тэдний ур чадвар мэр- ай 2 лог хүүхдүүд шамдацгааж тэжлїйг тасралтгүй дээшлүҮ барда, Радио чимээний Ху- лэх шаардлага тавигдаж бай- х шаардл д лээн авалтын танхим чив. чи- на гэж хэллээ. Дараа нь 5 мээгүй. Эдний хором бүхэн үнэтэй, Тэмдэгтүүдийг гүнэн зов хүлээн авч, хурдан шал- маг дамжуулна гэдэг их ав- цоэпд Өролцогчдоос МАХН- хаалж самбаа шаардах нь ын Тон Хороонд илгээлт явуу- МЭДЭЭЖ. Хүүхдүүдийн хийсэн лав. «Манай орны гэрэлт далбаат завь «Якта» болон сайхан ирээдүйг цогцлон бай- катер загварын тэмцээн хи- «Залуу зохион бүтээгч» сэт гүүлийн нэрэмжит өсвөрийн техникчдийн улсын аварга шалгаруулах уламжлалт тэм- Ч Зэр3 бодлоороо “уралдан райопы Г. Гансүх, Сүхбаатар дсэн тэмцээний талба- аймгийн Т. Энхболд, Октяб- раас аваргууд тодрох мөч рийн районы Б. Баясгалан МХЗЭ-ийн Тев Хорооны на- нар алт, мөнгө, хүрэл меда- рийн бичгийн дарга Ц. Буян- Тус тэмцээний ерөнхий лиар энгэрээ мялааж, шүүгч Ж, Дэмбэрэлд хандан баатарын район, Увс, Өмнө- энэ жилийн тэмцээний онц- говийн багууд эхний байруу- лог байдлын тухай ярьж ёгө- дыг эзлэв, ойртож байлаа. хийг хүссэн юм. -- Энэ жил тэмцээний цар Хүрээ мэдэгдэхүйц өсч, бүх аймаг хотуудыг хамарлаа. Хө- дөө орон нутгийн тамирчдын амжилтын түвшин урьд онуу- дынхаас Эрс сайжирчээ. Тий- мээс ч Улаанбаатар хотын Сүхбаатарын районы дараа Баянхонгор, Дундговь айм- гийн багууд хоёр, гуравду- гаар байранд шалгарлаа гэж тэмдэглэв, Тамирчид аймаг, хотынхоо ялгах ТЭМДГИЙг ӨМ- нөө барьж эгнэн жагсахад тэмцээний дүнг - ерөнхий шүүгч танилцууллаа. Авто загварын тэмцээнд Дууриамал загварын төр- лөөр. Сүхбаатарын районы Г, Амгаланбат, Хэнтийн Д- Одгэрэл, Баяйихонгорын Р. загварын тэмцээн лыг чөлөөт нислэг жолоодлогот Д. Батжих, Сүхбаатарын: район, хонгор. аймаг Түс тус ЭХнНиИ байрыг эзэллээ. дүнгээр Сүхбаатарын рай ны. Б, Энхбаяр, Найрамдлын хопгорын Б. Мягмар нар эх- - Тогтох гардууллаа. «Залуу зохион сэтгүүлийн хариуцлагатай на- рийн бичгийн дарга Я. Арс- Тэмцээнд тэргүүн бай эзэлсэн тамирчдын шагналыг бүтээгч» лан сэтгүүлийн тусгай шагна- «Шилдэг онолч» нислэг гэсэн хоёр төрлөөр ЗӨВ лонх! шах явагдаж, Дундговийн Б. УР дэг туршигч Б. Ургамал, гамал, Сүхбаатарын районы хамгийн залуу тамирчин Ш. Баянхонгорын Гантөмөр нарт - гардууллаа. Ч. Батбаяр нар чөлөөт нислэ- Мөн залуу техиичдийн ордны гээр, Хэнтийн Б. Батчулуун, тусгай шагналыг Ордны захи- Завханы Т. Цогбаяр, Эрдэнэ- Рал Ш. Содломбалжир өесвө- тийн Д. Ариувболд нар жо- рийн тамирчдад гардуулав. лоодлогот нислэгээр алт, Мен- гө, хүрэл медалнуд авч 6а-иикийн бүтээлийг гийн дүнгээр Дундговь аймаг, лахад онцгой Баян- 2Жлыг сайн зохион байгуул- ц сан явдлыг үнэлж Баянхон- гор аймгийн Ардын боловсро- фло9 лын хэлтсийн дарга Х. ЮЖа- чимээний хүлээн Мьянхорлоог М хувийн Хорбоны анхаарч ХЗЭ-ийн «Хөдөлмөрийн о» алдар» алтан медалиар, Дор- нод аймгийн нэгдүгээр бага районы П. ,Цэцэгмаа, Баян- сургуулийн. багш, сансрын нисэгч Ю,. Гагарины нэрэм- цол Хүүхэд залуучуудын тех- сайжруу- энэ Төв гуулах хувь заяатай залгамж мэл урын мандалд Яваг- хойч үе” бид орчин үеийн даж байлаа. БагбаиР Л Зон волгинслиаан Йруудыг эзэлж, Сүх- жит сансар судлалын Каби- иниклэх ухаан техникийн Сүхбаатарын районы Н. Тү: Найрамдлын район, нет зохион байгуулсан П. Радио хийцийн тэмцээнд их хувьсгалын Түргэн Явц: . Тай хол нийлүүлэн явахын оролцогчид математикийн түлд техинкийн сэтгэлгээ зо- ХҮНД бодлого бодож байгаа хион бүтээх авьяас чадварад хүүхдүүдтэй ижилхэн санаг- я- Дана. -ГТэд хамгийн чимээгүй байпга. хөгжүүлж, улам ба» жуулж, “байх ёстойгоо гүй Тэ цэгЧИД гэсэн. үг. Өгөгдсөн схемийн алдааг олно гэдэгих ухамсарлаж байна» гэж ил- бодно. гэсэн үг. Тэд бодно гээлтэд дурджээ. олчихоод баярласан харц нү” Дараа нь залуу зохион бү: Дэнд нь гялалзана, Тэднээс мэнжаргал, Баянхригорын Д. Эрдэнэбат, Дарханы 2 Буянтогтох нар эхний байруу- дыг эзэлж, багийн. дүнгээр Сүхбаатарын. район, Баян- хонгор, Хэнтий аймгууд Хх0 шуучиллаа, Радио техникийн дадлагын тэмцээн Өмнөговийн Н, Сарантуяа, Архангайн багууд амжилттай Пуужин туршилтын цээн гурван төрлөөр Явагд- риамал пуужингийн Баатархуягийг МХЗЭ-нїн Төв Хорооны-хүндэт. үнэмлэхээр шагнасныг хаалтын цуглааны тэм- үед гардууллаа. Энэхүү уламжлалт тэмцээн санаас пуужин загварын ДУУ: иь Намын Төв Хорооны тог- ДУ ХҮЧЦЭД Чаүделй тоолын заалт нэг бүрийг хэ- пдговийн Ц.-Довчин Сүх- баатарын районы Д. Жамьян, рэгжүүлэл, техїнк Эрдэнэтийн М. Баяраа нар, спортын төрлүүдийг улам олшруулж, хүүхэд задуучуудын “техин- тээгчдийн хийсэн техникийн п бат мэдлэ - ї шүхэрт пуужингийн төрлөөр Х ш гү длэг шаардана. Да- Төв аймгийн Р, Мөнхжаргал, Ховдын Ч. Бямбадорж: Дор- кийн гээ зохион бүтээ: бүтээлүүдийн үзүүлэх тог- раагийн даалгавар ирлээ. Увсын-Г. Цогтэрэл иар. нэг нодын Б. Батболд, “Эрдэнэ авьяас чадлаа сорих өргөн лолт. жижиг тэрэг «Мазаа- Схемийн дагу анзистор бҮРИЙн дүнгээр эхний бай- ийн Ганбаатар туузан боломж олгож, энэ!,,Спортыг лай»-гаар эхэллээ. Мөн «Ор- өсгөгч радио ЧЭЭЭНЫ Зэрэг руудыг эзэлж багийн мын таулдэгийн төрлөөр Өвөр- цаашид амжилттай яхөгжүү, гил--1»- дельтаплан үзэгч: үүнд чинь өмнөхийн эсрэг Хар ил аа нярэ байранд хангайн Б. Мөнхтогтох, Хэн- ЛЭХЭД чухал 2 шаал сыл дийн сонирхлыг гоц татаж зан, гавшгай хөдөлгөөн шаар- Төр, увс, гуравдугаар байг тийн Г, Отгонбаатар Ховдын арга хэмжээ боллоо, л байлаа. Нисэх .загварын-дана.. Нисэх ,загварын тэм- ранд- Сүхбаатарын район ээн , нар С. ЦЭРЭНДОРЖ ” үзүүлэх тоглолт, манай. оронд цээц “хүүхдүүдийн «нх с0- орлоо. РУУ залэв, хэрэглэж байсан. болон. одбо цирхдог төрөл болох нь. ха- Усап загварын тэмцээйд ИС хэс г22722221:22-72:01-2222351-8:2-2 хэрэглэж . байгаа, олом. төр- рагдаж. үзэгч, дэмжигчид Хэнтийн Н. Болдбаатар, Сүх- лийн суудлын автомашины тойрон хүрээлжээ. Магадгүй баатарын районы Б. Бадрах, хөдөлгөөнт үзэсгэлэн энэ бү- ЭНЭ гайхамшигт хорхонгол Дэгээ ГЭ ууглн бИЦ хогжөөн дэмжигчдээс ч юмуу нар, катер , Хэн- -52) хан үзэгчдийн урмыг 58. тамирчдын. дундаас ирээ- тийп Б, Батзориг, Өмного- хөгжөөж, найз нөхөд ШИГЭЭ дүдд алдартай нисэгчид, 30- Вийн Ч, Батжаргал, Ажилч- техник спортын тамирчин:00- хцон бүтээгчид төрөх нь дам- ны районы Б. Буман-учрал лох юмсан гэсэн Оргилуун диггүй нар, якта. загвараар эхний й (нггүй. Г бодол төрүүлнэ. З. Залуу те дийн байруудыг эзэллээ. 2. Найрамдал зусланд ордӨН2) Радио хийцийн тэмцээнд Олон улсын найрамдал зус- Авхаалж самбаа, ур- дүй, хувийн Ши ЛАЭХЛАЛллылн , ЗУРАГ ДЭЭР: «Залуу зо- Сүхбаатарын районы баг. туузат пуужингийн төрлөөр х 85 02-АРУХ2:202799-2021-Г0202-02------- хниоп бүтээгч» хэтгүүлийл ЗУРАГ ДЭЭР: Өвөрхан- аварга болж алтан медаль ЭВМЧЬ Р Д 2 6 ИН шш-1-281--2-----2 нэрэмжит өсвөрийн техиннч- гай аймгийн төвийн 10 жи- авав, : дийн улсын аварга шалгаруу. ЛИйн сургуулийн сурагч Б, С.ЛУВСАНШАГДАРЫН лах Ш тэмцээнд түрүүлсэн Мөнхтогтох пуужин загварын, авсан гэрэл ЗУРГУУД, | тэлэсвийс Н. ДАРИЙМАА , шиг нн ------т-т-- 06 А--86029..-7 ---- 4./Д, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын “хэвлэлийн. комбина-тад хэвлэв. ы2 эс,, ИНДЕКС-14140 2761-55-21 Яэажлтэха»-эч326:232455а7 52... “4 хүсгтэхчижэхээ твлхлина “4 | | 1 ша Лнэрлэж Ї лтийн бүтээгдэхүүн | шинжгүй | двэврийг | ЛАлтанцацаг, | -- Манай | 1 М орон аїхмий | Бай (37Авоас ї, л ї (11 / 85799 ”Э х. | ї МХЗЭ.МЙН ТӨН ХОРОО, -ын з9 дэх жилдээ. "Өө ХҮҮХДИЙН їїсдүгаэр сарын. 26. «Залуучуудын хӨДӨЛМӨ. рийн алдар тэмдэглах Өдөрт. Чихэр боовим үйлд- вэрийй хамт олон ээ одор 11 мөр төрлийн бү- тээгдэхүүн. үйлдвэрлалза, Үйлдвэрээрээ. өдрийнхөө төлотлогөөг 112,8 ху» виїлр, биелүүлж, окимсний чанлмалгүйлдвэрлэх, боон чанах, печеиь жигїлх цС хүүд уралдаанд - хошуу- чиллаа . » . Хүүхдийн хувцасны зйлдиэрийн «її долчиц эгч нар чинь өнө өдөр сур- гүулийй дүрамт хувцас 200 хос. илдть, гоёлын урт өмд 890 ширхэгийг 112800: төг- хий- хээс 121400 төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж толойлөгөөгөө107.6 ху пипр биелүүллээ ..... Улааибаатар: хотын сүү ний гүйлдпэрийй хамт олон ходолмерчдод зориулж 70:000 литр сүү боловс руула! хүүхдүүд та на. рып амтархан дэх дур, тай зайрмаг 5 тонн, Сүхбаатарын Гоёмсог шижигхэн шил, усан. оргилуур, фиин, тулгуур бүхий. тоглоомын гаас хүүхдийн шуугийн оглооний лгаарт тархац байлаа. ОӨглөөций хүйтэн “иаварт хүүхдүүдийн хаї- цар инь болсон алим адил улайсар боловч дарсан харагдана, Тал байн төвд байгал бяцхай ягнан байшингийн ханлга их л хичээнгүй- хадаас байгаан хүүх дүүдийг хийслэлийлн Дө- рондүгаэр сургуулийн. 8 Мн «Б»ь айгийн сурагч Хаш-Эрдэнэ 2, байл- ма саилуур талбай- инээд цэнгэг ЦУУурайталг мтэп гэдэг сургуулийн бапш сурагчид яшл бүр орон. даяар 11031109: «Залуучуудын ходолмо. рийн алдар гэмдэглэх олор»--йИнГ ХӨДӨЛМӨ- рийн: өндөр амжилтаар тэмдэглэн өнгөрүүлэхээр Ї 1 эртлан ажил- өг орсон.” Эвйэ”. ажлаар | ид хүүхдийн 42 дугаар цэцерлэгийн өвлийн бэлт- тэлийт хангах зорилгоор | 30 ширхэг цонхыг угаан дулаалан, 12 хайтгайдор- | полжин м талбай бүхий | Нүх ухав, Бас бяцхан д нарынхаа тоглох. дурта ё : мүүрт) 1-СҮ 76:81 (1799) юф УЧУУЛТ ТӨЛӨӨ аарц иэг тонныг үйлдвар» лэн гаргасан. 1ом.Фїо үйлд» парийнхан ходолморийн энэ баярын өдрөөр есдү- гээргсарын төоловлогөогөо 4 хоногийн өмнө 115 хувиар биелүүлжээ, ӨОллуучуудын хөдөлмө- рийн алдар тэмдэглэх уламжлалт өинз-өдоражил хөдөлмөрийн бахдам 8м- шилт гарганг, төлөплөгоө гөв даруулай биелүүлсэн ажилчин ах эгч партаа пионер сурагчид баяр хүр» гал: байна. Т. ГАНДИ Д. Сүхбаатарып нэрэм- шит. Улсын хэвлэлийн цомбинатын хамт олон «Залуучуудын хөдөлмо- рийн алдар тэмдэглэх өдөр» хөдөлмөрийн дээд амжилт тогтоох хүүхэд авлуучуудад зориулах өдөр болгон үзэл суртал, зохион. байгуулалтын ин» дор хэмжээнд явуул өдрийнхөө төлөвлөгөөг ЗА1,7 хувь биелүүлж хө- долморийн . бахдам ам» жилт гаргалаа. Гаргасан нийт бүтээгдэхүүний ихэнх хупийг хүүхдийн хавлэл эзэлс байна районд 8 15):/1515):17)1197141171111:4-11 85-02 хоныг фохи»уулж байна, Бид эхлээд. 800 харлтгай дорволишин. м .тоглоомыгн талбайг. цэвэрлэл: дараа нь эвдэрч муудсан төг» лоомуудыг засаж сэлбэх ажил. хийлээ, Мөн бага апгийн баятарчууд дүү иар маань ч лс, жимсний чанамалын шил цуг- луулжс зиз өдрийн ажилд тар бие оролцож байна ганг тэд ярилаа, «Залуучуудын хөдөлмо- рийп алдар тэмдэглэх өдөр» Тиймээ. Энэ од- рийг манай орны хүн бүр тэр дундаа хүүхэд, за- луучууд хедолморийн ос дөр амжилтаар тэмдэглэ ДЭГ “уламтлїалтай . билээ. Сүхбавтарын районы ерөнхий боловсролын 25 сургуулийн 216 баш 11472 сурагч сургууль орчидоо тохишсуулиг, цонх угавл дулаалах, цэцэрлэ- дийн дүүсиартаа: очиж туслах, шсф үйлдвэр аж ахуйц мазраа ажиллаж, мод тарих нүх ухаж бэлт- ТЭХ моШо хаягдал цуг луулж тушаах їзэд л олон ашил -хийж хөдөл- марийн баяраа тэмдэглэн онгөрүүлэн. Д. САРАНТУЯА (Үргэлжлэл нь 2-р ХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ? төв зөвлөлийн сонин | Г, АЮУРЗАНА 1982 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 20, -- Улаапбаатар (хотын гутлын үйлдвэрийн |142 дугаар тасгийн хөдөлмө- рийн аварга амсилчин МА ХЇ-ын гишүүн, У, М таван окилийн гавшгайч, Ц. Болд пипонерүүдэд аж- --Залуучуудын хөдөл: мор алдрын өдрөөр Дар, хан. хотын ерөнхий .00- ловсролын 8 сургуулийн 2000: гаруй пионер. суз рагчид ургацын ажилд Арьс ширний нэгдлийн харьяа. Улааибаатар хот дахь том ширний үйлдвэ- рийн хатаагч ХЗЭ-ийн ги. шүүн Д. Намсрай аялуу- чуудын ходолмор алдрын Өодүнжор 4. дамшлагад ашил: --ф-2-0 --- Манай үйлдвэр хүү- хэд Та нарт зориулж 10 каруй төрлийг мянга, мянган «гутал гүйлдвэрлэ- дэг. Нөг гутал 632 дамягс дагаар орж, 82 хүний хө- Ддөлмөрөөр хийгддэг ї0м, Тийм учраас хүүхэд бүр : с102 тусаллс хотып догооны воорь, Шарын “голын шнмс Ёогоолны сангийн ажахуйн тариаланч вх эгч,нартаа чуслалцлаа, лак гөө лээ. ЗУРАГ ДЭЭР: -- Хө. долмөрийн “гарамгай аз» жилт гаргасан Д, амс: райд нийслэлийн 853 ду. Өдрийн төлөвлөгөө. 1091 хувь биелүүл- ГГЇЙ 1 2 ЗЭ Өү тутлаа хайр гамтай эдлє- , хийн чухлыг “сургам2ийл-» лаа, ї ВУРАГ ДЭЭР: Ажил- чин Ц, Болд сурагчдыг! хамт хотын ногооны аворн | дээр байцаа дэвэрлэх, хан таах ажилд туслалц байгаа пнонер сур хэсэг. дуулал», хамтлагын йїнб- нерүүд баяр хүргэж бай- гаа нь. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг гаар сургуулийн «Нарны | 4 ЗАЛУУЧУУДЫН | пионерүүд операци хотын ногооны зоорь лон- таригны төмс, (4 ТЭМДЭГЛЭХ ӨДРӨӨР “Үргэлжлэл, түрүүч НЬ . 1 нүүрт, --т-т-ттттттэттттожэттгтттттлттэлттоэжт-с ПАЙРАМДЛЫН РАЙОНД Їсдүгээр сарын 20, Эх орон даяар уламжлал болоц жил бүр тэмдэглэ. дэг взалуучуудьп» хөдол- мөрийн алдар тэмдэглэх баярын өдөр. Энэ өдөр ашилчин залуучууд, пио0- нер сурагчид хэн боловч зап чөлөөгүй алиллацгаа- ив. Нийслэл хотын зуу, зуун гпшонерүүд аав, зэш, ах огч нарынхаа нэгэн адил сайн. дураараа хөдөлмөр- лөлөо. Найрамдлын районы инїїт арван гурван сургуу- лийн 504 багш,9000 га- руй пиопер сурагч хот тохижуулах, сургууль орчиоо. цэцэрлэгжүүлэх цжил хийв, Бас зарим сургуулийн сурагчид барилгачин эгч ах нартаа тусалсан Юм, Тухайлбал нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн зуу га руй сурагчид армийг... дугаар салбарын барилга дээр очиж ажиллав, 53 дугаар сургуулийн ахлах “ ангийн охидууд оөөрсдийн- хөө хүсэлтээр «Амгалан» дахь оёдлын үйлдвэрт очиж оёдолчип Эгч нар- тайгаа суудал зэрэгцэн сууц юм. оёсон байна. Тус сургуулийн хөлгүүд нийслэл хотынхоо. «Ялал- тынэ гудамжийг цэвэр- лэх тохижуулах ажилд оролцлоо. 38,48 дугаар дунд «сургуулийн сураг- чид шеф байгууллагынхаа хүсэлтээр 22, 27 дугаар авто бааз дээр очиж 38- луучуудын ходөлмөрийн алдар тэмдэглэх юдөр шил зүйлсээрээ шалгар- сан жолооч ах нартаа а0- риулш 100 хүүхдийн бү- рэлдэхүүнтэй талархлын шонцерт тоглов...44 дДү- таэр сургуулийн пионер 1.9, сургуулинй «Ургац-82» Дархай дүгээр Зохиол гор, Шарын голын сангнип аж ахуйд ажиллаж үр хаягдал, түүх, хүнсний ногоо Ху- 14УРГАЦ--82» раах томс зарэглэн ялгах ажилд 1000 гаруй пибиер дролцлоо. Нийт сургуулиу-,. цаас 4, 7, 9 дүгээр сур- Дархан хотын 1, 3, 4, 5, | сурагчид сургуулийнхаа. шсф байгууллага-хөдөө аж ахуйц механиамын баа- зад вагоц буулгалцах алилд туслалцав.,, 27 ду- таар сургуулийн өвлийц бэлтгэл спорт, мөсөн гул- гуурын талбай байгуулах ажил цөм ажилсаг хүүх- Дүүдийлхээ хүчээр бэлэн боллоо. Т. ГАНДИ ОКТЛБРИНН РАЙОНД Ням -гариг бүхэн сай. хан. Ёсон сарын 26-ны ням гариг бүр сайхан өдөр боллоо, Нийслэл х0- тын хаана ч гэсан хөдөл» мөрийн дуу цангицал байв. Бид Улаанбаатар хо- тын Октябрийн райоп дээр болсон залуучуудын хөдөл- мөрийн алдар тэмдэглэх ёслолд оролїсон їом, Тус районы нутаг дэвсгэрт байгаа ерөпхий боловсро- лын 45 сургуулийн 13561 сурагч энэ 15,1 мянган төгрөгийн ажил хийсэн байна. Эд» гээрээс. нийслэлийн 51 дүгээр сургуулийн бага ангийн сурагчид хоёр тони яс цуглуулж бусад сурагчид 1028 метр газ- рыг тохижуулж, 53 метр газар мод зүлгийн хамгаа- лалт хийлээ. Мөн Улаан- баатар төмөр замын (10- гооны зооринд 200 гаруй сурагч очин ажиллав. О. ЦЭНДСҮРЭН УВС АЙМАГТ Залуучуудын рийн алдрыг тэмдэглэх өдрөөр Улаангом хотын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн ахлах ангийн” сурагчид 900 модны нүх ухан: бага ан- гийн 640 сурагч «Гашуу- ны ГОЛД «Ус» операци зохион гол, голын Орчим 8 нм газарт цэвэрлэгээ явуулав. Энэ ажилд 7-гийн «Б», 5-ын «В» ангиуд бусдыгаа хошуучлан сайн ажиллаа. хөдөлмӨ- Т, Бямбажав өдөр | “““ХӨДӨЛМӨРИЙН АЛДАР, 2-0 Бонн шиллллллллллллтэллллээтллллллллиллллиллллллилллилэ ли шииишиичиөөөөөөөөөөч т 2, ЯНЬ. Да. -- Улаапбаатар хотын Чи- хэр боовны үйлдвэрийн чих- рийн цехийн ажилчин ХЗЭ- ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга Б. Сарангэрэл азалуу- чуудын хөдөлмөрийн алдрын одрийн нормоо нэг дахин да- вуу! р, -- Хүүхдийн сүүний үйлд- вэрийн хамт олоп хөдөлмөр алдрын өдрөөр тараг, хүүх- дийн будаа, сүү, цутаи 22- рэг 9 нэр төрлийн 14000 та- руй төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэв. Ажилчин К. Оюунцэцэг, 2К. Япжнаа, Д. Давнаажаргал, Д.Алнтангуа, Л. Үзмэнгуа иар хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргалаа. ДҮҮ нартаа зориулж 2001 дахь Савлагч ЯС Япжтаа сүүгээ савлаж байхад нь ав- сан гэрэл зураг, ДЭ22112001712011 « . » -- Улаанбаатар хотын талхиы үйлдвэрийн хамт олон хүүхдэд зориулж талхны хй- боөропцгоц талх зэрэг олон нэр төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэв. Г Шагшуурга савлагч Ч. Доржханд эпэ одор 200 хувь- | тан боллоо. Манай супвалжлагч | С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг , гуулийн сурагчид, 1,5 дугаар сургуулийн 7гиййИ «Бэ», А-ийн .«Б», ТИЙН «Гангийн сурагчид идэйх- тэй саїц амиллашд, ЗУРАГ ДЭЭР: Шїгдү- гаср сургуулийн О, Саран- Цоцэг багштей 7-гийн ангийн одор «Г» суршйтид гурза депгалал урчлдашгд түрүүлт удсан дарцгаар 1швуиагдїтО, 114117: чухчилииаАлАГЧ шээж гюкосоюууол кохоохососхкх БНМАУ-ын Ардын мх ХОРЬДУГААР СУРГУУЛИЙНХАН Нийслэлийн 20 дугаар сургуулийн хамт олон Ар- дын Их Хурлын чуулган угтан: сурлага, хөдөлмо- рийн амжилт гарган ажил- лаж байна. “Тус сургуу- лийц захирал Б. Батсүх: -- Манай сургууль Улаанбаатар Томөр Замын Хэрэг Эрхлэх. гаалартай шеф юм. УБТЗ-ын Хэрэг Эрхлэх Газар 1979 онд орос хэлний цнабинет 0а!- гуулж: өгсөн. Бид УБ!13З- ын туслах ан ахуйг тү- шиглэн Баян буурал гэдэг газар хөдөлмөр амралтыг зуслан байгуулах шиндвор гаргасан, Сэлэнгэ айм- гийн Номгоны сангийн аж ахуйд манай” сургуулийн 10 багш, 120 сурагч хоёр зэлжаар ажиллам,9 хашааг шалардан | ду- лаалнс, сургуульдаа. 10 гаруй мяйгай төгрөгийн орлого оруулсан: үүнээс гадиа УБТЗ-ын зам айспа- риц машипт станц,мапай супгуулийн Влич «Бэ» ин- гийг шєефлэн пйпч ангийг нь тохиЛуулсан Манай сургуулийн сурагчид гол» Дуу томор замын ажилч- лыи хүүхэл, УВТЗ-ын .Хө- раг Эрхлэх Газар асвар уеийпхнийхээ толоо ийпгэн янхаарал халамж, тавьш Пайгайд бол: сурагчид их байрлаж бїїна. 20 дугаар сургуульд таргүүний барРш сурагчид олон бий. Монгол халний багш С. МКавзмаа даасан ангиа 100 хувь сургал, 1982 онд УБТЗ-ын занги- лааны соёл үйлчилгээний аварга болсон. Эдний аш» гийн сурагч Д.Сарангарэл, Г. Содиомпил. Д. Бүрог- чулуун, Б. Отгонцэцэг Пї. Цолмон, Б. Цэцэгмаа, Г. Баярсайхан иар онццсайн сурдагаас гадна хүүхэд бүхэн дугуйланд суралцдаг Багш Цэцэгмаа Улаавибаа- тар хотноо шил бүр явагд- даг монгол хэлний уламж:- лїїлт олимпиадад 4:инцсНь апгийп сурагчдыг оэлт- гүүлж, 1982 онд ангиарла П| байранд орсон юм. Бага ангийн багш 7К. Чимэдцог- зол гурван жил. дараалан Дадсан ангиа 100 хүнь сур- гаж, сурлагын . чанарыг сайрируулж байна. Манай сургуулийн 1369 хүүхдийц дотор сурлага, хөдөлмөр, урлаг, биеийн тамир спор- тыц амшилт гаргасан хүүч хэд олон бий гасэн билээ. Тус сургуулийн 8-ын «Н» ангийн Онц сурлагатан Болдчимэг 1982 онд фи- аНк, математикийн улсын олимпиадад оролцолс їри- зишт нэгдүгээр байр, матг- матикаар хоёрдугаар сайрт шалгарсан байна. - Би «Байгаль Өөх» сэдэвт теле олимпиядад оролцолс гуравдугаар сайр эзэлсэн. "Тэгээд«Өсвөрийн ойчид» пионерийн зусланд амрах эрхийн бичгээр шагнагдсан, Зурдг зурах дуртай. «Хүүхдийн ер: тӨНЦ--82» зүргийн” урал- даанд «Бид байгалийн эөзэд» зургаар оролцолт цэгдүгээр байрт шалгарсан. МПБ-ын Төв Зөвлөл ив- майг энэ шил БНБАУ-д болсон «Энх тайвны туг» чуулга уулзалтад орол- цуулсан. Чуулгад оролцо- хоор дэлхийн 110 «, Ё ирсэп хар, шар, цагаац арьстан хүүхдүүдтэй 1а- нилцалс анд 111:5:45711 болсоп. Би сургуулийнхаа бүлгэмийц зөвлөлийн Гїї- шүүний хувьд бүх сурагч- дад Болгарт болсон чуулга уулзалтын тухай ярьсан- Ардын Их Хурлын чумулссн угтаж, зохион, байгаа пио- иерийн ажилд идовхтой оролцож, дөрөвдүгээр ан- гийн. дүү нартаа тойзгч бүжиг, дуу зааж өгч озйи на гэяг сурагч Г. Болдчи- мэг ярилаа нийслэлийн 20 дугаар сургуулийн багш,сурагчид БНМАУ-ын Ардын их Хурлын чуулганыг сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжил- таар угтан байна: МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Хурлын чуулганы ӨмцдсххххуччөхӨөхөхсхчхоохоохх 2: ох ч е ччочрорсрй т ФфФОЖчЕСОЭССО | хохэхээхүхххэ хэххэхЭхжхххЭ шоо "омукс: МлийхижыН Хүүхдүүд од! Манай | ор» пыг эрдэм. соёлын цэр Монгол Улсын Их Сургуу- лийн (МУИС) 40 милийн ойг ана оны арайдугаарса. и..5-ид Ттэмдоглэх гэж а, МУИС байгуулагд- ивдад "х Ордын алс» гийн жилүүдэд олсон ма- цай. шинжлэх ухаан, бо- лопсролын томоохон ололт, ях дүү совлелтийн ард түм: ний. Өгөөмөр тусламжийн үр шим юм, 1942 оп бол титлерийн, фашизмийн ас- рэг, пугаа их Эх орны дай- тол хүнд бэрх үе байсан бо- лойч МУИС-ийг анх бай- гуулахад совлолт засгийн гааар сицгой апхаарч су- х бичиг, хичээлийн Ххэ- рэглэл, үзүүлэл таннулах материал, лабораторын то- пог төхөөрөмж олгож, өн- дор мэргэжилтэй багш на» рад ирүүлж, ах дүү ёсны халуун тусламж үзүүлсэн билээ. Тус сургуульд анх, повлолтийн Нэрт эрдэмтэн С. И.Абакумов, Л, Г. Каш- танан, А.Г. Шафигулин, Г.И. Бапцинов, С.А, Нуд- рлшоп, 8В.Н. Топольский нар иржс багшилж байв, Тус сургуульд 40 иилийн турш зовлолтийц багш иар ажиллаж, өндөр мэргэж- лийн болопсон хүчин бэлт- гэх, тус- Сургуулийг хог- исүүлэл, багшлах боловсон / хүчнээр бэхигүүлэхэд гар бие оролцоц, чип сэтгэлийн өгөөмөр их тусламж үзүүл- сээр ирсэн. одоо ч үзүүл- сээр байнд, Дөчин жилийн ойгоо 8 тэмдэглэн: байгаа үед энэ сургуулийн хөгжлийн түү- хэц замнал, ололт амжил- тыг эргэц санахад үнэхээр бахдам, гайхамшигтай сай- им юм. Айх МУИС-ийг їгээхэд амдаа “ЭРДЭМ С0ЕЛЫН УУРХАЙ. анагаах ухаап, соотехиин- мал эмнэлэг, багш парыг бэлтгэх гасан 8 факулите- тэд 98, бэлтгэл ангид 58 оюутап суралцаж байсац бол онгорсон 40 жилд оюут- нытоо. 100 дахин өсч, үндэс ний багшлах боловсон хү- чинтэй болтлоо хөгийкээ. Одоо 14 флиультет, орой, эчнээ гурван салбар, 68 тэнхим, 180 гаруй лабора- тори, кабинеттэй болоп. Тус сургуульд музей хоёр, оюутны нлуб хоёр, дорпоц салбар бүхий томоохон но- мын сан, сургалтын ил бү- рэн төхөөрөмжтэй газар 8, леццийн тапхим 4, биеийн тампрын танхим, цөмийн шинжиїлгаэний лаборатори, Анги танхимаа цэцэгжүүлье! 4 ЦАХИЛДАГ (ИРИС) "Тасалгааны цахилдаг цахилдгийгр опогт багтдаг, 5--6 дугаар сард түү"ий дэлбээ тарлап цоохор Сс0- лопгын долоон Өигийгту- ларуулан байдаг богоод манай орны «ойт хээр, хээр талын бүсэнд элбэг тохиолддог ба түүний урт иприйхан уйн ха- тай тууш судалтай шуга- ман навчаар төрөл бү- рийн сүлжмэл хийж бол- но. Энэ ургамлыг өрт- | нээс нааш эмчилгээний зориулалтаад ашиглан: байжээ. Түүний ногоон саарал Өнгөт шугамай нарчин дор байрлах будүүн хйїлэслэг ишийг авч айжим хатаавал нил цэцгийн үнэртэй адил эфирийн тос бүрэлддэг тул «Нилийн үндэс» ган ташаа иэр- лах явдал ч гардаг, Бас цахилдгийн үндэслэг «| ишийг пэрис сайхан үнэр- | тэй тос гаргай авч болдог байна. Түүний үндсийг |ха- таасны дараа нунтаглаж, ҮлЛЭЭД, тоолон даавуун УгоИД хийж, авдар сав, Хунцесны шүүгээнд хийхэд зангаг сайхан гүнэр ор- ЧИйДбО түгЗэдэг байна. Бидний танилцаж байгаа цахилдаг шу- : хэдборийц инавч- Л тай, навчны ирмэг иь бү- к, 04 Зэн шугаман | судалтай таман ТАСАЛ ГААНЫ үдэслэг иштэй цэцэг Нь шар, цагаан, ягаан, Хөх отготэй. Тасалтааны цахилдаг энитїтг бут үүсгэж, дулаап нөхцөлд сайц ургадаг өвс- лог ургамал юм. Түүний шинэ залуу суулгац нь 2--3 жил болсны дараа цэцэглэдэг ба үргэлжлэх хугацаа НЬ 8--4 хоцог болдог. Та» салгааны цахилдгийг үр ба бут бутаар нь хупааж үндэслэг ишийг Нь сал гай: түржүүлпэ. СЮюболол- тыг дараа мөр хооронд 20--25 сим байтайгаар шилжүүлэн суулгана. Цахилдгийн бутыг үй» дэслэг ншээр тарихдаа хэд хэдэн иахиа бүхий хэс- гийг огтлон авч бэлтгэсэн хорсөнд суулган: тарих үед ус нлээд Нк Ххэм- жээгээр шаардах ба 12»- 15 градус дулааш бай- ранд тавина. Намрын улиралд 2-3 традус температуртай гэ- рэл бага тусах байранд байлгаас услалтыт нэмэг- дүүлбал өсөлт нь түргэн болно. Нэг саванд 3-4 цахилдгийг тарих нь 10» хиромжтой, Цацэглэлт Нь арчилгаа тордолттой ихээхэн холбоотой, Мон задгай хөрсөнд тарьж: гу- дамж- талбай, хошоө дурс галыг чимэглэхэд орлу. лан ашиглаж болио, Иэг савяаас ногоод жил бүр шїїлтгүүлэн лгах шаардлагатай, хүү тооцоолон бодох төв ажил- лаж байгаагаас үлахэд хич- нээн их өргөл цар хүрээтэй сургууль болох нь тодор- хой байна, Түс сургуулийц анагаах ухаац, поотсхийнц-мал эм- нэлгийн бааз дээр 1950- над оны эцас 1На» раад оны эхзэр хөдөө ал ахуйи болоц анагаах ухаалы Дээд сургууль, 1969 онд МУИС-ийн бүрэл- дэхүүнд Политехиннийп ДЭЭД сургууль, 1979 онд орос хэлний дээд сургууль тус тус байгуулагдсан юм. Саяхан МАХН-ын Төв Хо- рооны Улс төрийц Торпчоо- ны тогтоол тарч МУИСА шилнгүүүлэн суулгах ан- лыг намрын . улиралд 9 дүгээр сард хийх иь тохнромигтой, Өөр саванд шилзясүүлэн суулгасны да- раа сэрүүвтэр хагас сүү- дэртэй газар тавья ”усС- лалтыг багасгана... Нас бие гүйцсэп . цахилдгийг ширэг, яламаг бүхий хар шороо. элс шаврын хольц бүхий хөрсөнд тарина. Цахилдгийп суумал шу гаман навчийг зөвлөн чийг- той даавуугаар үзүүр рүү иь. шувграх маягаар ар- чих ба усаар зоолоц шүрийпн: цэвэрлэнэ. Зов- лолтийн зарим ном хап- лэлүүдэд тасалгааны ца- хилдгийг «Насатин» тайж иарласан байдаг, ийн бүрэлдэхүүнд Юайдаг Политехийнийц болоп Орос хэлийй дээд сургуулийг биеэ даасан дээд сургууль болгохоор шийдиэрлэсэн би- лээ, Ийнхүү МУИС нь ма- цай улсын дээд боловсро- лын систем үүсэн хөгїїй- хийц тулгуур үндэс иь бо- ло. - Тус сургуулийг энэ хуга- цаанд 69 мэргэтлэар 16, 17 мянган мэргэшилтан төг- сож, гарчэа. Зөвхөн 1982 онд тус сур- туулийг "42 мэргэжлээр 1640 хүн төгсгөж: 2300 залуучуудыг элсүүлэц ав- сан байна. Одоо тус сур- гуульд 870 гаруй өрдэм- тэн багш нар ажиллалс бай- (13731ү2611:2185711377 | ын гавьяат жүжигчин Л. ! сөн дөчин жилийн В127 025 »ЄЛҮЛРҮЄЛ ссогНӨ2 Эдний “дотор анадемич Н. Содном, Ш.Лувсаиран-2 дан, ШУлЛ-ын сурвалж-2 лагч гишүүц, профессорД, 2! Е БӨЛцУурЬ) С.Норовсамбуу. БНМАУ-ын гавьяат багш Х.Далхжав, Л.Шагдар,Д. Чойжилсүрэн, 2К. Гомбасү- рэн, донтор профессор Чой, Лувсаншан, С.Галсан,про- фессор Б.Дашжамц, С- Дашиймаа, хуульч 3. Авирмэд нарын зэрэг парт эрдэмтэд, алдар цуутангууд атиллаж байна. МУИС-ийг төгсөгчдийн Дотор нам засгийн удирдагч нөхөр ЭН. Батмонх, Д. Май- дар, Т. Рагчаа, БИМ АУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дар- га М.ГПэлтээ, Ардын 00- лопсролын Яампы сайд Ч Сэрээтэр, БНМАУ-ын Дээд шүүхийн дарга Б. Чимэд нарын нам төрийн зүтгэл-Ё тЭп, улирдах амжилтпууд байна. Мон БНМАУ-ын ходол- мөрийн баатар Ч. Чулуун, Х.Дэлэг, төрийн шагналт, ардын жүжигчин Э.Оюун, Б, Норовсамбуу, | төрийн шагналт, зохиолч Ч. Ло- дойдамба, Ч. Чимэд, С.Эр- дэнэ, хүний гавьяат нх эмч, Б. Рагчаа, БНМАУ- хВТРҮРЧЭГТ ЭЛ Цогаолмаа нарын хөдол- мөр бүтээлийн сайчууд тус сургуульд суралцан, төгс- чээ. Ийнхүү. МУИС оөнгор- дотор эх орондоо өндөр мэргэж- лийн олои мянган боловсон хүчин бэлтгэн өгч эх ор- ныхоо социалист | бүтээ байгуулалтад тодорхой хувь нэмэр оруулж, нам а- сүг, ард түмнийхээ өмөө хүлээсэн үүргээ нэр тор- лэл биелүүлж байна. 3 Е Б 3 : 5 : ч Р Ё П. ё5| ШДЭ ажлийн 1 11111101 1107-1711 011171 БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРД ҮҮЛЭН ЦЭЦЭГ Нүдэнд бараг ашиглагдам- гүй туяхацл зөөлөн «ГИшавч- ханэ-тай гарт баригдамгүй өчүүхэн жижиг өргөсөнцор бүхий, өвслөг хатуу иштэй ургамлыг «Аспарагус (1ї0- мовус» гэн нэрлэдэг, Энэ нь францаар «ӨД-өдөн» гэсэн утгатай үг алжээ, Үүлэн цэц- гийг хүн төрөлхтөн 4000 звилийн. тэртээгээс таримал- жуулж ирсэн бегөөд эртпий Египт, Римд оргөи дэлгэр тарьдаг байв, /ришил шим сайтай хөрсөнд өнэ ургамал шилдээ 20 см хүртэл өсөж гур- пац ншлайн лараа цэцэглэж үр жимсээ болопсруулан өгдөг байна, Зарим Оронд их хэм- жцээгээр тарын хүнсэнд «хэ- рэглэ 1ом. “Тарималжуул- сай Үү : цэцгийп. мөчир 20-25 см хүрсэн үед нь ху- раац ай: чахамал (рарень) хийдэг ажээ. Мапцавын чанад дахь путгуудад зэрлэг байд- лаар их ургадаг богоод түү- НИЙ шийз залуу мөчрийг түүж чанамал хийхэд амтад- раа, тарималынхаас илүү болдог байна Үүлэн цэцэг нь зэрлэг байдлаар голын зүүцгэн алс бүхий газар амь- дарч чаддаг. Энэ нь сараана цэцгийн Опогт багтах хоёр гарт ургамал юм. Манай оропд таригдаж бай- гаа хоёр зүйлийн, мавчит үү- лэн цэцэг, өдөн найчит үү- лэн цэцэг нь цэцаглэх НЬхО- шор, "Гасалгааны "өхцолд маш тохиромжтой ургамал їюм. Нэг дор олиоороо бутлаж ургана. Үїдэслэг ишийг хэсэг хэс- гээр хувааж, үрхүүлна. Ха- сэг бүхэндээ 4-5 иапчтай ү!- ЛэСЛОГ ИШИЙГ хэсэглэн огтТ- до, элс лидамаг бүхий хар шороон хөрсийг 2:1:0,0 хар» цаатай балтгэсэн сапзпд хийг: 1-2 см гүц суулгана. Шинэ суулгасай тарималыг 1 лийн дараад шилжүү ца, «ооТЫНн ДЭЭ ус, тэжээлийн бодисыг ихээр нөөцөлдөг байпа. Ин гэж нөөцөлсөп ус чийг, шим тэшээлийп бодисыг амьдраг лын аохимжгүй үедээ хэрэг- лэх байгалийн той ажээ, Тарьсиы: дараад гэрэлтэй дулаан газар байлгаж тарих хорсийг сайтар бордопо, Өн- лийн: улиралд 10-12 градус дулаантай” тасалгаанд байлга- хад услалтыг гүй Харин дулааны улиралд шивтрийн шингэпэзэр 7 хо- ногт нэт удаа бордож байвал түүний осолт нь түргэц пиаг- даиа. Зуны улиралд оглоо оройн цагт шүршиж услана. азохилдлого- их шаарддаг- Үүлэн: цэцгийн тарималыг бусад гоёмсог цэцгүүдтэй хольи: ширгэний чимэглэл, цэцгийн боодол бэлтгэж пайз нохдийнхоо төрсөн одроор ” дурсгахад тохирохиктай. ЖК, ЦЭРЭННАДМИД (АСПАРАГУС) Үүлэп хулс цэцгийн үидэ- сэнд булцуу бүрэлдэнэ, Үүл- , 18:02:71 “ арга ЭЛ, НӨХДИЙН. ОдД3Й ЭРДЛДААНЫ БОЛЗОЛ ЗСБНХУ байгуулагд- сапны 60 жилийп ойг то хиолдуулан... ВНМАУ-ын Мэдээлэл: Радно Телеви- зийп.. Улсын Хороо, Ар- дын боловсролын Яам. Монгол-Зөплөлтийн . най- амдол нийгэмлэгийн "Төв авлбл: Монголын Урла- тийл. Ажилтны. Холбоо, МПБын. Төв Зөвлөлөөс хамтрап пионер сурагчдыг мопгол-зөвлөлтийн ард түмпий ган бат пайрам- далд чин үнэнч байх үзэл санаагаар хүмүүжүүлэх, төдпий гоо зүйл хүмүүж- лийг дээшлүүлэх зорил- гоор манай орны ерөнхий бололсролый дупд сур- туулийп 4-8 дугаар ан- гийн. пионер сурагчдыг ДУНД «Анд нөхдийн ал ДУУ? сэдэвт Зөвлөлтийн Дуу Дуулаач пнонер су- рагчдыг шалгаруулах уралдаан зарлаж бийгна. «Анд нөхдийн ая дуу» сэдэгт уралдаанд ерөнхий боловсролын сургуулийн 4--8 дугаар ангийн пио- пер сурагчид оролцох ба- нам эх-орон, хувьс- талын болон энх тайлан пайрамдал, хөдөлмөр аз аргалын сэдэвт “ардын (болоп зөвлөлтийн олон үндэстний зохиолыпй дуу хоёроос гурвыг сонго орос хэл дээр дуулна, Уралдааны эхвий. да- вааг монНгГол-зөглөлтийт гайрамдлын сиариар лӨ- исєр сурагчдын дунд ао- хион явуулах пэг чухал хэмжээ болгож сур- туулїүд дээр шалгаруу- лах ба сургуулийс шал- гарсан сурагчид аймаг, хотын үллэгт оролцоно. Аймаг хотын МЗИН- ийн зөвлөл, ХЗЭ-ийн хо- роо, пноперийн «зөнлөл Ардын боловсролын хэл- төс, Соёлын хэлтэс хамт- шалгаруулан 201ЕВ рац хотынхоо хэмжээний чалагийг 10 дугаар С1- рын сүүлчаэр зохион бай- гуулж нэг сурагчийг «Найрлм- лагсрьт амрах су“ рагчдын хуваарьт баг- тааж 11. дүгээр сарын 1-1 «Найрамдал» лап- гєрьт- ирүүлсэн байна." дал» Улаанбаатар райоц тус бүр 5 сураг- чийг. шалгаруулж, бэлтгэ» Мөн Улааибаатар хо- тоос цөөхүүл дуучид уг уралдаанд оролцо бол» нил хотоос Уралданнд рагчид цэзид оролцох су- 11:):44:5111111866170 дуулах. дууныхаа нотыг дДагайс тоглох хөг- жимдоо тохируулан би- чиж, ирнэ. Уралдааны . төгсгөлийн төмцээнийг 11 дүгзэр сард Улаанбаатар хотод явуулж дараах байр. 93- лүүлж, шагиана Нэгдүгээр “байр 2. 1983 опд ЗХУ болон. ах дүү социалист орны їо0- нерийн лагерьт амрах урилгаар Хоёрдугаар байр 5. 1988 оиД пионерийн «4«Майрамдал» рах урилгаар Гуравдугаар байр, 20, Дипдом: дурсгалын зүй- лээр. Мон цөөхүүл дууч- ДЫГ шалгаруулж шагиа- иа. лагерыт ам- Ураллаалд пмжилттай оролцсон пиопер сурагч- дын дуулсан дуу хөгж- мөөр концерт бэлтгэж, тё- лениз, радиогоор суруала чилна. УРАЛДААН ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ КОМИСС Ё шилж гар (54 2 ханы 11 19-11. ) - ХҮҮХЛИЙН “Манай оролд жил бол- го! зохиогдож байгаа хүүх- дийн спортын наадам аймаг хотуудын хэмнгээгээр яваг- ДАВ- ! Улаанбаатар хотын хүүх- дийн. спортыг наадамд їпийслэлийн 5. райопоос шалгарсан 8-- сургуулийн 800 гаруй сурагч хүч мадал, анхаалжс самбаагаа сорилоо. Ерөнхий дүнгээр үзвэл: Нэгдүгээр байранд пийс- лалийн їэгдүгээр сургууль Хоёрдугаар байранд 12 дугаар сургууль Гуравдугаар, байранд:.6 Дугаар сургууль тус) тус шалгарчэа, А: Сагсан бомбог (Охидын. багаас) Нэгдүгээр байранд: На: лайхын 8 жилийн 8 дугаар сургууль Хоёрдугаар байранд: 1 дүгээр «сургууль : Гуравдугаар байранд: 8 Дугаар сургууль (Хөвгүүдийн багаас) Нэгдүгээр байранд: 6 8 лугаар сургууль Хоёрдугаар Дугаар сургууль Гурапдугаар байранд: 75 дугаар сургууль тус тус орон: (үУл2 80585 ТИ? ҮҮ гү: авсХҮү ! байранд: Ё Налайхын 8 БҮРУЛДГ 8 Б. Хопгон атлетикийн “ нийлбэр дүнгээр Нэгдүгээр байранд: зур- гадугаар сургууль, Хоёрдугаар байрпид: Нэг- дүгээр сургууль Гуравдугаар байранд 14 дүгээр сургууль шалга- рав. В. Гимнастикийн дүнгээр Нэгдүгээр байранд, дүгээр сургууль, Хоёрдугаар байранд зур- гаадугаар сургууль, Гуравдугаар байранд 33 Дугаар сургууль орлоо. Г.-Үндэсний бөх (Бага насиыхал) Нэгдүгээр байранд, На- лайхын 8 жилийн гуралду- гаар сургууль, нийлбэр Нэг Ал Тэмцээний. явцаас -ПА АЁСТИНЫ түг ХҮҮХДҮҮДЭД Нүгэлт дайны нурман дээгүүр шалдан чарлаж Нүүрэлсэн аюул, сүйрлийн Нүүж дүрвэн, Нүцгэн, янаа доогуур тэнэн: явав Орох гэргүй. вх оронгүй сая Палестин Халуун, сэтгэл Олон хүүхдэд өр пүрхпий Хайрын үг шүлгээ илгээс г2їд1Б1-3 ууТүрлэг ! Түмэн, түмэн, эээ ЛхУрИЭ багачуудын ОН ДУУГ илгээе : Аав, ээн ах эгчийг минь | Алуурчин сиОнНИСТтУУд хүйс Тэмтэрлээ Урц овоохой төрсөн нутгийг чинь Улап дороо талхлан Унаган бага жаахан Уй гашууг та балчир бяцхан үедээ Далай шиг их цус, нулимс харлаа Гэнч та пар илүү ихийг үзэв дайснаа хэн болохыг мэдэв гишиглээ насандаа нар амслаа Даанч Гэмтэн Эрх чөлөө түүний телоо Ээшт, авнаа хэрхэн тэмцэхийг харав Түргэхэн өсөөрэй, Палестин: жаалууд минь Түрэмгийлэгчдийг ялах дайчид болоорой, хүүхдүүд минь зовсэгтай дайнчдаас Америк Изриилийл нутгаа запвал Улс орныхоо Ахуй чөлөөлж СУРАГЧИЙН Үд ЭЭР БАГАНУУР Яїанхлатай залуус Багапуурыг зориод, Зэлүүд байсан Багануур сэрээд, цэнхэр тэнгэр дор ханхар Хаапа ч алдартай Хангайн энгэр дээр Авдар дүүрэн баялгал нээгээд Ахан дүүсийн гараар Багануур сүндэрлэнэ. Хэнтий аймгийн Опоогийн дупд лийн сурагч Баянч сургуу- Л.ОЮУНТУЯА Хоёрдугаар байранд: 12 дугаар: сургууль, Гурайдугаар. байранд: 14- дүгээр сургууль Үндэсний бөх (Ахлах “насныхап) Нэгдүгээр: байранд: Нэг- Дүгээр сургууль, Хоёрдугаар байрандї Налайхын сургуулын Гуравдугаар байранд 28 Дугаар сургууль шалгаран. Уламжлал болон зохиог- дол байгаа хүүхдийн спор- тын наадам биеийн тамир спортыг бүх цийтийн хүр- таэл: болгож ирээдүйн та- мирчдыг бэлтгэхэд чухал сорилт. боллоо. О. ЦЭНДСҮРЭН гуравдугаар ЗУРАГ ДЭЭР, ЭРДЭНЭТ бүтээлийн Дэлхийд Их Энэ амжилтаар, пэр ив цуурайтсан миний нутаг дОрдэний өлгий Эрданэт хот минь сайхаан Мопгол-Зөнлөлтийн залуус Мөр зэрэгцэй хөдөлмөрлөж Өлөөдөр үгүйг маргааш бий болгох Аугаа сайхан Эрдэнэт хот минь Нийслэлийн долдугаар сургуулийп сурагч Ч. АлЛГАНЛУЛГ лүеэьэс Балалатогвиалэи “Учиртай- үүрэг. поогдлоо шүү! зүүчдүүд Эрх чөлөө - хэзээ ч ялагддаггүй Энэлэл зовлон мөнх байдаггүй Эх дэлхий үүнийг мэддэг юм Өргэх цаг " түүнийг гэрчилдэг Т5 Идсэн зрүү хунхайрдаг мь үцэй шүү Идүүлсэн бут ургадаг нь үнэи шүү! Америк шүдтэй спонист эрүү Ч Авсанд ор! хувхайрах нь үйпзн шүү Дэлхийгээр түшигтэй баатарлаг Палестин Дэлгэрэц мандаж ялах нь бүр үнэн шүү Түргэхэн есөөрэй Палестин яаалууд минь Түрэмтийлэгчдийг яллах знгүүгч болоорой хүүхдүүд мннь Халуун сэтгэл өр зүрхний Хайрын үгГ-- шүлгээн Түмэн, түмэн монгол багачуудынхаа Түрлэг нэмсэн би өргөлөө ая дууг бас өргөлөө С. НАДМИД БИД ДУУЛЖ ЬьҮЖИГ ЛЭХ ДУРТАЙ нийслэлийн 20 дугаар сургуулийн 8-ын «Нэө аи- гийн сурагч 1 ЗЭЛЭН ШЭН Д.Сагсан бөмбөгийн тэм. цээнд нэгдүгээр байр эзэл- сэц Налайхын 8 жилийн гуравдугаар сургуулийн К. УАНдган бУГХНС СЕРТЧХҮГ баг -лолтын КОСГЭЭС Гимпастинийн тог- єэ--ишэсэээээиэшэшэттитэтттэхт Эрхлэгчийг Н. ДАРИЙМАА Д. Сүхбаатарыи нэрэмжит Улсын хэнлэлийн комбишатад хэвлэв, ЧИДЕКС--14140:77- УДАД ЕРТӨНЦИЙГ ҮЗЭХ ҮНДСИЙГ БАЙНГА ТӨ- йг монгол-зөвлөл. СОЦИАЛИСТ ОРНУУДЫН ЭВДЭРШГҮЙ УЛАМЖЛАЛТ ЗЭЛ САНААГААР ХҮМүҮҮ- ПИОНЕРҮҮДИЙГ МАНАЙ НАМ, АРД мний ЯРУУ АЛДАРТ ХУВЬСГАЛТ, ДАЙЧИН, хөдөлмӨРЧ УЛАМЖЛАЛЫГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗалгА АГЧИД БОЛГОЖ ӨСГӨН ХҮМҮҮЖҮүдэх ХЭРЭГТЭЙ. МАХНДАГҮЙ “УЗНГИЙН ТӨЛЭЭ хэслэд. БЭЛХЗН БАВГҮУНГ оюжэжтүДЭЭ 8 ЁС: ХАЛ ХАРГИЙН- ҮРЛЭЭ -3У: гр пРӨЛҮАЕИ ВАК НЭГДЭГТҮНҮ, Мхээ-ИЙН:тап хо?дО, д. СҮХиААТАРЫН НЭУЭМЖНТ! мпи-ын/ төл звалөлийн соний | " Ю. ЦЭДЭНБАЛ (Пипасгийн тЭДЭнВ ос: сын авхдугаар чуулгайс орол вэсчод нрүүлсэн илгээхтээ. -:а0 дэх жилдээ ө Х482(1800) ө 1082 ОНЫ АРАВ-ДУГААР САРЫН 2 ө БЯМБА Э 80ВОРИЙН СЭ ЦЭРН “иилллыг ӨОВВВИЙН СӨНБЯВТВРЧУУД ПИОНЕРИЙН яшээгэаилл ВМ ОВПАВ БИЛЭГ, Б“ПГЭМ ДВШПН БИЙ! 4ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯН ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА. АЯН! ! дийн дарга тосол Ч. ЦЭРЭНДУЛАМ Өсвөрийн пиопгрүүд оз! 1982-1983 аны хичээ- лийн жилд шиюнерийн ал- | хан шатны байгууллагууд пиоперүүлийл дунд яваг- гөө цуцалтгүй суралдьп» Угд ардын | боловсролын байгуулжага зүсч агжса- най мөн молгол ард улс, 3С БНХОУ-ын хооронд паїл- рамдалт харилцал тогтоох тухай хэлзлцээрт гарын тэмцаэтийг амжилттай 30- хмон байгуулсан лэ, вийнср сурагчдыл дунд биен тамир, спортыг өргөн сур талчлах, бүх нийтийн хүр ДИЙН” «Зих!тайгны туг» 1! асслмблей болон олон ул 1982-1983 оны хлчээ тг экил бол түүхэн там дэгдэлт үйл явдлалр дүү рэн юм Ппанерийн анхац шатпы ЗСБНХУ БАЙГУУЛАГДСАНЫ 60 ЖИЛИЙН ОЙ,Д.СУХБААТАРЫН ЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМ- ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНЫ идэр залуу асны амьд- рал, хувьсгалын үйл ХЭР- гийн лае тэмцэж (35- гуулсай газьяат үйл ЯВД-, лын тукай өгүүлсэн Яам. СЭ ӨС СИ ЛОТО Хыйд2 уншиж” удаах. А. олбогдолтой үйл явдал 2 Биво, жүжлг хамт өлсвсо- Дасиинн Євєр, шээж | багж МЭНДЭЛСНИЙ 90 ЖИЛИЙН ОЙ, .. хн төр бүрлйн на. , Манай тэргүүний писпер ЦУГЛУЗ хавчахан сурагчдын төлөөлөгчил р Бли 2 тэ» 2 агуулах. 8хмад -1| амралтаа. ЭХУ. ах дүү МХЗЭ-ИЙН ЭЭЛЖИТ ХУШ ИХ булан байгуулах, анд МАХН-ын ХУШ ї лын түүээн ИНОНОН социалист: бусад орнуудын тэмцлийн ахмад зүтгэлт- г олон улсын ппонерийп ла- 1 : тэ» т «Сүхбаатарыг - ЯмидрАЛА”... хэрижүүлэн | Олон улсын таний аг 0. хурдл, МОНГОЛЫН ПИОНЕ 2921: 3553-58-13 ЦОЛлВишог (1 ЧшшлонЭГ | ЯШЦНЧ үван ЭС 5 пнотерий: айгуулласьиг Ї Эл (111 да: ч таэл, гёлар, свЧгүй Эрчин, хаа Үйл ЗЭкиЛИЙГААГ сур: РИЙН « ЗАЛГАМЖЛАГЧ» 12: УЛ 52523 д Сүзбагтарын тэй өрнөн байгаа тӨцгөс, талчлїхо тёлаар илээд .- 9 мударч, тэмцэж Явсан нарийн... Сүхбаатарчууд: | ажил. зохоож. БНБАУ-д ГАН УГТАЖ «МАЗЭ-ИЙН ХОЙ”- МА РТ ССҮний” нэрхээхан 3 ний үйл хэрэгт болсон олон улсын хүүх Ё 1 гээ 2г, эпэл байж, анд нөхдөо- үйлдвэр ня газраар эчитэ аялал, звскурс хё- Зирүамшнхллвүаала на алцхуүхлалт буадараыл ХҮС” мхзэлйн түүхэн ис. ба. бүрийн. уралдаан тэмцээ- 3 э УУЛАХ ЗаЦХАЖ байг гагүй| амшалтад Хүрсэн ЦЭ АЙ 25 7 7 » УРИАН ДОР 515У8 А) замвал, амьдарч (байгаа байпа! Аяны” хугацаат Шуйнас ТАЛдвГд оролц ЖИЛТЬЯ 9 Д Чймаг,.. хотынхоо Ёйзай ЭХЗЭ-їйн. болон. БНМ! Шарнер улааны шӨр байгууллагыг хувьс. галт з8лу байгууллагууд «Залгамж ! саг зурсны “60: экклийи үе» аяныт ана: опы сүүл 3 ийм олсон ололт түүхт ойдуудыг мапал чээр болох ЗСВНХУ бай Шинэ. хичээлийн жил цуслааргхий түрж түонер сурагчид сурлага, гууллгдсамы 00 илийт ирэх 198 он бол тэмдэг. .,аяжигаа ар илтгэнэ хөдөлмөрийн өндөр ямял ОЛ. ирэх опд болох Д.Сүх лэлт томоохон үйл ивд лол Ын тын ТПШоНЕрийЯ тааргугтаж 5слол төгєлдөр баатарын маядалсний 90 аалр дүүрэн шил юм 5 :5 Чээг Үл тэмдэглэсэн билээ, жилийн 08: МХӨЭийи ЭХ: ороцддо /Коммудист,.. адалгахаасаг, Элл сү Хү, 5 нийгмийг. Өргүүл бай наар: ллонерийй бүлас «Залгамж үе» яллаар тинт: ХУЛЦ--Онх--л,лу Сүн байсан. зөвлөлтийн. -.бүвгэмүүд түрүүчийн БХПБ-ын туршлага сур- рал, монтолыт ШпнОЛС: хуулигссалсаж, баяр 3СБ бх ТГанЯАС хайшха хута- р д рийг залгамжлагч У чуул ард түмлий их баяр. «ом гс: ёр талчлах пионерийн авла Ц ИУЛНЭ НХУ багуудагдсаны 60 цаанд | зохиосон ажл пайрамдал-друтнба имиж, таныг угтан: «МХӨЭ-ийн їлини Оо 1982 оны 12 мэгтгац” дүгнэнэ. чБид Артент япиа» тєлс- хойчийг илр төртэй залгам жилн 2 2АА: 10:5575585: 2 айнтийд ЭС э8с8 "хайнал жилэя» уриатай явуулил. дугаар сарын до бо АЯНЫ ХУГАЦААНД баяр, зөвлөлтийн хүүхдийн Ппоперүүд та нар «Зал Ш Ч ал ПИОНЕРИНН БҮЛЭГ УЛцүҮ гамш үс» алдаарай ИХ МАХН, төриїг,үлдэ БҮРТ ЗОХИОХ АЖЛЫН АВХУУГ ЫГ О0М МЭ пх ясацили Сүхбаатарын лаг байгуулагч моптолын АГУУЛГА, ХЭЛБЭР. Г вэ?» ясууэн ош32 амьдрал. хувьсталт үйл ард түмний үзэнч хүүД П--1У АНГИЙН ПИО- |, уралдаап. цэрэн | ба шунллагаа, МХЗЭ, | МПБ Сүхбаатарын | мэндэлсний ИЕРИЙН БҮЛГҮҮД: 1 худаан таргүүний химт ӨлшА хо- ын. түүхэн. слмнал, үйл ЫН Ж л 31314 25644. -- Д: Сүхбаатарын ба 3яо гавшга дөлгөөн, рН цовар соёл ажиллагал, хүреЛЦЫН л гУНС АЛ МРЛТүЛҮЙН ї амьдралыг 5. ) арилга жидтын г5Чац” ҮГВЭГЧЕлйНИ ЗүхүнүлэВ ЛНХҮйЛН хамтын. удирдагч-МХВЭ йл -Б.. 5 “ХУВБЬГАЛЫН пэрэг. нийтийг көмпрсан | Яаїрамдлын түүхтэй 1а їн залжнт, ХҮШ-их Ху “иНХЬ : - - УЛААН ТУГИЙН НАМИ ашсга хэмжээнд ОЛОН бууй нилцах:, ахмед үеийн хульс ийн ЭНН: 6 ар яїгаг зүрат, - 5 ах ё ЛАН ал: лаа: Иповерийн анхач шат удАМЛАЛВАН суралцах ууДиЛй : гээр, цуглуулга хийж, 9 Ш « - - аяныг ү ны 1600 гаруй байгуулла бчлицо. лалт-Монголын пнонегийп но күхиг, хамт олноороо гү бүлгэмд, зохино ТАНТЭ РУҮНАН /Ехамт олон сүрүр : «Эалгамшлагч» У чуулгай| | үдэд сонирхолтой садвээр гс длил Ч, МХЗЭийн ХУШ, их тах вэал527-1-27 ! та Банн СО ОЛУГУДАЫЫ 1983 онд болло маргаан, уулзалт, цуг т хуралд Фргох “БИД Эй СгуЧ УГ аНЫХ нэн Эдгээр түүхтэй, ТЭМДЭГ |) аавд дох » лэлийн ХОЛЧИЙГ АНКУ байгуул бөгсөд 5 талг үйл явдлыг |угтык Орший суугаа хот НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛ Манай лионерүүд эх ор- Ер 200 ил ЗАЦЛаал БО «МХЗЭийн хойчийг 1 чэр рзїон м, /мэтдэл, са ГАМЖЛАГЧИД» шиг ныхео бсоцналисто бүтээн лаг бү цэМийн “цугл ан төртал кодны ҮЛ: , гийл/ аж ахуй, сурч бай : 5 рийл сайн үйлсийн цомыг йгуулалтад хувь эмэ ҮХу с 5 уриан дор явагдах «У4Л- аа сургуулийлхаа хугьс - эргүү : шиерийн бүх бүлга ї хаш ажлыг 4п1иане: “Хувьсгалыгд улаан шуйсн гамл! үс» аниа шинэ. га Хїн мЫЬ БЭНү “вүлчгэн 4 а 1 ппонери їн бүх бүлгэмд ал рийн бүтэвлч хөдөлмерийл ЁСҮЧ ХҮГЛЛЫЭ зах, рда” манай орны «ппоне ЛИЙН “байгууллагын түү БХЛНЗЭ, гах ,д “2, мхзэ-ийн ХУШ -их хаван” илийн “програм дэгт түрээлэн» байгуулах БОЛЬ: 1142 ЦҮрТЭ УЭКГ ХЭ 2аамтальц БАЛЖ-Лна дотт 1 ажБ: МХ ЗЭ учлээ “ава ХУвохноно. хурал углал: «МХЗЭнш ум» дагуу) зохлож хэд яян тупаа, бага енгийн ээ НЫ ЗОРИЛГО -- Бүлгийн: удирдагч, |8818552 03 л ЗЭ- - МїЭийн | тухай нэрэмжит цэцэрлэгт хү лан тэжээл бэлтгах, тол ЗУДарлагийн ! дүүг ширтаа А пионерийн ахлах удирдагч огтоосон тайрамдал бичсэн 7Ем / зохиол, хэв БӨЦэнҮ ЭЛГҮҮЛБЭГЭ түлээн авах, сүү цагаан дицарл, ыыу ДҮҮН ЭРЭ Ппонер бүрийг чхлах. алгийл болон шеф .| "РХ"рлал. хамтын ажилл лиАН шугауулга хийл: "аавхеИЭР УУЛ Яагшан “даа боловсруулах, хүйс Члсүрэг 235128) Е3 мынГ Их жанжти Д.Сүх байгууллагын өвлэдлїн |. 18АЧЫ тухай судалж мална ОХИН шйхь“ иахыл шал ЭЛТЭВЛЛ ций: ногоо! гхариалвх, ар! Мөн МХЗЭ-ийн ХУШ их Араа ААВАА ААА ЛШТҮРАахогасадларынлхаа ХүЬ 225 ЗЭЛБү ж олЛИХ.. лАно байгуулж рийн «ЗалгахталАгч» (3 ТБҮҮ” 5 Бан 2 л їл ииїллагаата 7 БРҮЭТГТЭ 1 хөгжлий) 4 алгу «Залгахгк/ » Ш.ОШНАЭЛИХНВӨЛД хуралд өргөх «Бид оллэ Хан АВБҮОрн сурдэга, одолмор, аЖМА. |. зунал, Зовлалтийн Б уншиж Өдлах, ярилдла туулганыг угтал! | В.! лах. аянд нийт. 200 мл Н й танилцуулах їїлстэй танплцаж: тэдэн» алалтийн Бүгд ДЭЛ, 5 ш. лийн хойчийг мэр тортой 5 Үү - Най х “ҮЛСҮҮ 3 га, марш, сонирхолтой Леунпий шцэрэмтжит БХЇПЇБ гаад пионер оролцлоо Зэж т Инбнер бүрээр тэй уулаалт зохионо. Лрамдах улсуудын ту- таашшНМАР ЭУРЭН: ЯС МПБ-ын түү Бүлэг. бүлгэм нь хай судална. уулзалт Оүдэшлэг зэр- мн туршлагаар «БАГА сийн сайн үйлсийл Момыг -оМХ МПБ-ы 5 ын 7 лгэ:! - гү ? гУД» " ЕХ Нийгмийн хустай хөдаа-. ливнерийн Х бүх бүлгэмд хэн замналыг. Судлуулан” | нэрэмжит. болсон. бэат- | 82025 «Баатарчууд-- їйг ЯНЬ. зоанЫ шУҮДЭ “дувааг ” шиг мөрийг “байгаа орчныг аялуулна. «Залгамн: үе» үйл ажиллагааг. (ив тацил: ” шууд, гатьяат хүмүүсийн Сүхбаатарын ордоор» Ёо лонх” эх ЛАМЦТЫ, Зүлгэмд 80- дамгааЛах, тЭЖРЫН ЧВХТ вгныг өохной явуулахад Дуулах үйл Амьдралын тухай сус | (10Г400м-- айллыг байд | 5үны үярамМйл» 28- шал хослуулж «Эх орны но. тараах зүйлийг анхаарах --08)И, Лөнин, )Д-о лалж, мэд, ангийм дүү нарын дунд 5 вогбон , ! гон гоёл» цувааг,явуулаг, нь зүйтэй Сүхбаатар нарын “үндэрлэ- - (МХЗЭ-ийн түүхэн |, бэлгаж зохион лпуулиа, суу «эд ррны ТИНОНЕРИНЦ, АХЛАХ, ургамал. ус, хорс хамгаас -» Малгамж үс аярыг сай Монгол Зөвлөлтийн замналын тухай өгүүлсэлй ҮЦ--ҮШ АНГИЙН ЭХЭ: 111141 7-5 787х:0:::2 шДэнхэр»,, 2ОХирЦ.. явуулах сур» Ярд түмний гап бат. “Май. Ном, Зохиол, зурагт. хууч ПИОНЕРИЙН БҮЛГҮҮД 2. УАМРДСЛН. БАГШ, гн “ТУргууль р» Зил лах. !хэ- «равдаынь-. түүхэ. самиа, хүралдэураг трж Ёс. МХЗЭ-д элсэх балт ЗОСЛЭНД ЛАН) ”ДИРДАГЧ, 7 л рэгтай: үсийц хувьсгилт дай! . га -44) е.гАлийг..халгах .талаар өр» оэ эвлэл. 1ОНЕГИЙН 2 ШИЛ ЛӨЫЭстАЛҮОД ходолморч баатарлаг | Н!МО, Жүжиг хамт Бол Хор хүрээтэй олов “алт шс2л, ов ин, ДЭНХТЭН й . : АЦЛӨҮЛТ : Ч7 (зэж,: дуу, бүжигт, | 8) бүлэг, “бү: гу ! 0 лгэ 22 уламїшлалтай танилДУу ТОдДЯАХ АХ үлэг, үлгамдээ. Ё - Ї СОО ЭГЭЭ 20 57771: 98Цшдол хань хасарМЫН Би Хос тхлдэггийг сэр 8 олулдоч харрьларг Ал 0 ЁмЦаГ Ул Би -2 МХЗЭйн гс нэрэ 0, «Пиомер-эллэлийн лыг зохнӨн ЗАНГЭЭ өгий ! хамтарч төлөвлөх .. зохиох ) СОрРЬоВ ца ЧАОВАС- ЛАХ БҮХ ХУМҮҮСИНЫ гуулиудын 4000 гаруй -- Пионярийн. бүлэт бү» ї жит үйлдвэр, албан, га- хүч» дугуйланг | хурал зэ цилгөөнд Урил- | АМХААРАЛД: тогсогинд 10 мянга гаруй рзэр тэргүүний хамт олоч -- Төргүүннй ХАМТ о аар, оатшгай) ходолмо- | бүлгам бүрт . байгуулж | гарр одорүд, звЛЗЛИЙН мхэ хойчи мод тарьж ургуулсац:040- болох үүрэг амлалт ава олон болох хөдөлгоӨНД | рийн баридга байгуулама, | ТОГТМОЛ, хичзэлдүүлэй 4Х- | гицүүд2)) залуучуултай ЧАВХ Ал ач дү на: хуулах , пионер бүлэг. бүрийг идэвх- онцгой анхаарлын |бүс лах насны тпїйнерүүдийг , хамтарй Тадөлмөрийн зэр төртай ЗиВОиЛНЫ 2 ДЭВХТЭ- тай оролцуулах аялал, зис- замрап сургана. , цэн уриан “дор явагдах «дал Пиоперийн байгуулла- вий ГО ҮНВВШУНТА 26 ЭсоМ Р" БУраграйлглаат дийн ахь шуХЫ цувааг отин, аялал, гамж үе» аяныг їїнонє гаас пионер сурагчдын Ан АН ЧВЭЛ СҮРГУУДАРЛ АЯНЫ ҮРГЭЛЖЛЭХ (|! угаал) -- ВИЛЛеншшиЙ (48850) акскура уулхалт Ярллд: эг А Сар хион явуулах ХУГАЦАА: 1982 оны10 мад тишүүдтэй “уулаалт, луучуудын авлалайн /аог яагхурай уу? ЫН ЭЭН рийн бүлэг, бүлгэмд за дунд цэрэг спортын «Дол- 5 ЧЫсн 1 өдөрлөг. зохиол, тэднийг сэдО Яг лага уралдаа. Тэмцээн хион байгуулахдаа энэхүү 82» тоглолт, «Бид ардын дугаар сарын 24001083: орррсурралилах, халант- | Р!МҮУУД” ЗОХИОЛ, НАМ Э» | зохиото удирдамжийг ашиглахын армяйн залуу халаа» дуут -- Пяопёр бүрийг аяп, оны 10 дугаар сарын 27 цац асрах) пийдцортан | ЛЭЛНММ нх, бүгд, хурлын «МХдзашы | хойчийг | сзэрэгцээ өмпох жилүүдэд яугсаалын 81:0153 БЬС? цунаа, уралдаан тэмцээн, хүртэл пост, эргүүл гаргах ажил | Матарнал, Л.И.Брежнеп, нэр//” өрэй | залгахс боловсруулагдсан удир- галт тэмчл! түүхт гал: оанмпивд зэрэгт идэвхтэй НЫ ҮЕ ШАТУУД | аохиоло Ю.Цэдэнбал нарайс аа. т гэг ламж, материвлуудыг ёр заар тойрон аялал, хөшөө. оролцуулахад бүлэг, бүл- АЛ д луучуудад хандаж хэлсэн илэн) 7:увнля ДО эс Вэ: шАЧ урсгал хүндэтгэх... аад гамлїїй завлол, а!маг хот, 1, д Сүхбаахарип: мэн, -- Сургуулайлхаа 0-0) үс, аохлолыг бүлэг. хамт ЯВИГДА хлгАМЖ |(155 | гонвөр ашиглах хэрэгтэй нь ! й Н 00 шилийн оїш Т ёр байгууллагыг ЯӨ? 5 ? алчы уугацаалд | ши Эдгээр улирдамж | матс тохиож: хүүхдийн сайл Лу районы |штаб тэдгээрийн ДЭДСН: . лан... Ш йгуул/ 0? с арайх : 3 : рын! байгууллага: ХАмтдй- |! аллбар зовлал, штаб ээр одреөр ппонерийн, бүх бүл звлэлийн гишүүдтай хам, ХУРЛЭЭ лэн онд араг нээр, зохайх УА сир БА, риалууд «Иноперийл гуудыг олноор байгуул лүүдД ажлаа | “тглүүлэн гамд: хүндэтгэлийн дуг. | тарчснийгмнйц тустай хө. ан үүлэг, МАР-. цуваа шолЄрнйй | 01 үлэй» сонины 1981 оны ажиллуулсан нь Олон мян- шатллах хэрэгтэй байиа. лашн, шугам нагсаал болы . дөлмөрт оролцоно. тван ярилцлага, утшигч бүлэг, бүтэм || "дэвхт 21 М64, 65 дугаарт Солон ган пионгрүүдийн солирх- оёнөрийн . сүхбаатарчууд -- Ойтлбрийч социл- дын бага Хурал зэрэг оролцоно. ҮҮЛ «ПцопЕрийл ажлын ка одыг ихэд татаж тэд уул ололт! идИлЛТаА | НАМ, | листойхо хувьсгал. ллапн ажил аохиово, Т.ОдүБНХУ- байгуу- лендарьчилсан арга зүй» , Өсвөрийн Сүхбаатїр- хувьсгалт зялуучуунын мандан ЗСБНХУ 0бай- -о МХЗЭийн түүхэн лагдсаны 80) экилийн ойд томыт 1.2.7 дугаарт тус чууд та бүхэпд түүхт пи авлалийн байгуулаагад | гуулагдсан “гүүхэй (пам- | ЗАММалыг харуулсан МУ-н аорцүдд «БИД ИХ ЛЕ: түс ШиЙтЛЭГдСЭН. лянддуудыг зугтсан 4Зал, ралортлэнв, тал, ЗХУ-ын хөгжлийн лей. булан, набинетыг НИНдр ҮЙЛ ХЭРЭГТ гахайг үе» аялаарла ам- 2. МХЗЭийн пэлжит С шатуудыг судал мэд- сургуульдал байгуула- Ү| здайт Ппоне- Д.СҮХБААТАГЫН , Т УУД! : НЭНЧ, сл Хүрэн, зинлттаїгаялл, сурлагд, хо- ХҮНГ-йх хурал цээгдэх 110, хад пионер бүр идэвхтэй Р” цүугэ2АНАГ бүх бүл, нэгэмжиИТ монго- долмор, урлаг, спорт, одот «Өдөр ппоперийл бүх бү. У-У| АНГИЙН ПИО- аролцона. дуг бОхБоНӨ. лын ПИОНЕЁРИЙН - , ТЭМ, бүлэгт, , Р Л.шиныг її! шЭЧЭЛӨ лэг, бүлгэмд | хүндэтгэ- РИЙН БҮЛГҮҮД: -- Бага. дунд паспы с ссүхбллтарын мэп БАЙГУУЛЛАГЫН ТОВ тАШийлт, Олохиг хүсье лийн” шугам|| нпгсаал, --0Д, | Сүхбаатарын | пионерүүлийн дунд МХ- зөвлөл Э тхажахагүүгалтеаты рлаллжаАй | Нямбайлан хагтасласай “тштрийг зргүүдэн үзээ. (ХавТсан дээр иь: «їПийпер Транхны ын түүх, |(Манзї 5уачхнм 1016 оцд байгу. 5 яагдсан) гэм бичсэн бай- Урал, Сүхбаатарын рабойц ьррон: сууц гудамжны. зур. Стадугаар хороошл Улаал- “латар томор замын 90 дү. Бтээр байшийгийн їаймлү« “таар орциы подвалд 0ай- Чуулагдсал | «Ппоцер тал- "Химьт, түүхийг». цаа! 12 Орцны дарга өсвөр үсийг Бололас хүмүүжүүлэгч -В. Долгормпла, пионерийп танхимын зовлох , багш ШДаградорн: болон танхя- “мын захирал, орлогч захи- “2рал, зөвлөлийн гишүүдийн Үнэрийг бичиж гэрэл зур: ийг ёв паажээ, Уг тапхи- цыг саллчилал байгуулсан ТИМДУчиц гавьяат багш . Долгормаа гуа! мичид “їдэргэд суул байр. 3 -Орцтахоо подоалд, й молерийн танхим байгуу. Лян гасэп бидний санадыг ТУлалнбаатар томор замын Зэрэг эрхлэх газар, намын “Жороо, дэмжиж туслалцаа | тузүүлсэп. Эцэг ахчүүд Ч үр нь 48 ( чин юм. ги. бич Түнэчла ал. мад, Юндэн! "0: пионер тоцхимшн 29А(3... ахуйг сайжруулахад МХЗэхэр са- наа тавьй ! гэв, --Ппонерїй “Танхимын сахирал, ормяа Мхирал нь хүүхдүүд бЙЁЛ уу? гэд би асуулаа --Тчїмэа, БАХ хүүхдүү дийг сонгосой”Жүүхдүүнйг удирдан 208 туулах шкилд ОДАХЛ болгоё гам санасан Їїноиєрийн тайхимын зах Л, орлогч захирлаар лаж,- бай- сам хүүхдүүд Улаль том болжээ. Ч- лто олоо улсын шигшээ! багийн та мифчин,Б. | Гай бгтех Анп: гаах ухланы АД сургуу- дийг гогсож эмч бол- хаяруул- пиоцер та 3 ШОЛОоП), 401. дог. Өплгөрсай! ЛиЙЦ хугацай орциоос цэг Ч ЗүҮҮХЭД хөрэг сорчилд орх үй Харин хэй журам сөржон хүмүү: сийг илрүүл Тэдэнд са. мамтж золлолгоёРГЧ байсал шүү. Танхим зам 10 х жиг өрөөтэй эд бидэнд үзүүлэп, Тоглоёмын өрө, соёлжих тамхи тэр ахуйч ороо, хууль “Дүрэм сур, пНМАУЬЯ Ардын Их Хурлын чуулганы єнпо талчлах булай. телпясний ороо, хувцасны өлгүүрийл рөө гээд л зай болгопыг ашиглажээ. --Пионер тацхимыг Улаанбаатар тавөр ааяын барилга ороп сууцны (Ядамдорж даргатай) хоср- Дугаар анпє тохижуулж өгсөн. Монголын азиэзгтэй, чүүдийн хороо, Улаашбаа- тар томдр замын эмзгтай. чүүдийп зоёлол тусламж үзүүлсэн. Бид охидод хїв- иас эсгэж 0ёхиытг здожсЦбг- дөг, Хүүхдүүд маань пио- їер танхимаал өврсдөө ажиллуулж сурлаа. Орцпы Сүх түүхэд нахачг «Зэжлээ- гэж. дууддаг | юм шүү дзэ гээд шизэв- Тэгснээ -«Манайхаг Ардын Икс Хурлын чуултай угтам бай рандаа засвар хийж байна, Шинаэр ариун цэврийн өрөө байгуулна. Уламжлал бсоороо вревдугсар сарын нэгэиД ЛисВср тайхимал цээлээ. ахилтаал (пиЯ- шинтэй болсон. | Хөпгүүд охиддоо Тєлх- жигнэмэг барихыг зайд огио. Хи- цээлд тЬ тусал сайн.ст ралцуулиа ДАа Гаж яриа Манзй ахмад коммутлстуу дын нэг ВНМАУ-ын гозь- ват. багш В. Долтормаа тусд освор үсийнхнийг сур ган хүмүүжүүлэх арчуй үүргээ ЭЦ1) төртэй бие б ай. лүүлж 2, ЦУНДСҮРЭН 8848412:4801056203 БЯЦХАН ГАРЫН ТУС Манай сургуулийд 8 бүлгийл пионер сурагчид ИЙГЭМД ТєстоЛ кодолмо рийн (14 хойбг хадлан бэлтгэх аишнла оролцол 28 тонн өвс гүүн: улсын фон яод тушаалаа. Бас мод бо- ловсруулах комбинатын ах | шилгтсс| пин! (мтсгта) ллвала( хэс! ствтша| псвєлц пхлисн! гхшыг| (МНЭЕШ (ЛлтЦ| он ----Ургац-828 - ЗАЛГАМЖ ҮЕ АЯНААРАА Ф Д.Сүхбаатарын мэн- дэлсэц 949р, МАХН-ын ой Мопгол-Зовлолтийн цалрамдал бар зэрэг тэм- дэглэлт (өдрийг |тохиод- дуулж сурлага. хүмүүж- хээрээ "гэргүүний баатар- чуудыг писиерт бэлтгэл алилл ХЗЭ-ийн гз- шүүн сурагчид ях тусал- даг. Ф Писпер сугагчид ах ортсордо тэйрот аялж бай. галийц гоо сайхан үзэмж, үйлдвэр, хөдөө ал: ахуйн үйл амьдрал, түүх дурсга лын газруудтай танялца хын хамү газрын зураг. Дзэр эчнээ аялал зохиож эх орхыхоо тухай ергєй. их мэдлэг олдог юм. Ф Малай Срны пзсонер сурагчид севлолтяйл лоп ах дүү, социгллс7 ор- ны пионерүүдтэй сахид- лаар харилцаж ёвд вөхөд болцгоодот. Нийслэлийн 48 дутазр сургуулийн 8-Бын «В» ан- ийн. сурагч ЭН. Гэмхолог ЗХУ-ын Юолгоград хотын дугд суруулийн сурагч Саетлаив, Кил, Роза эрэг солин өисвертэй 38- хїдлаар харилцдаг юм. Зураг дээр: Ппопер Ж. Гайхелаг хичэзлийн ши пэ шид эхэлвэгц ТИД 4ОХ- дӨзсоо ёлол захидал (хү! лэзэй авлаа. САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ ОЁДОЛЧИН СУРАГЧИД “Зэргсэлдээх тасалгаа- цаас оёддын машины !2- чигная дуугарах чинсэ соёсогдоно. «Өдийд 15- чээл тарчлхсач. Бүх хүү хэд гэртээ байх зпэ үсэр хэн юм оёж (Суудаг 0би сурагч шу: лдаг юм. шү. «Пионерийн үнзл» саниид Өвөрхангай аймгийн 8 жи. лийн сургуулийн Ө-ийн «Л» ангийн сурагч С.Дам- дивдорж иилзэд шүлэг ирүүлшээ. Түүний аври маас нийтлэв. Цас, бодол хоёр Цагаан цэцэг мэт Цасан ширхэг мзлгайлзи Уул бид хоёрыг хучиан Холын бараа харагдахгүй Уулс бууралтан дүнсийцэм. жууд минь харзын ус Хөгжмийн эгшиг мэт хоришгионо, “Цас малгайлан орсоор... "Миний бодол ховорсоөр... эгч ларынхад өмшилд ту сали: 8 дугаар антийл су рагчид тус, бүр 600 шоо дерволийн метро үртэс соөн талбайг цэзэрдэлаэ гэж: пийслалийн 28 дугаар сургуулийн писперийн ах- лех удрндагч Эрдэй2баа тар ярьсац юм, Тус сур- гуудлийл рийт сурагч їдэрх тэй сайд ажилласны Абтор Г.Болормаа: Ч. Шархүү- хэн багштай ын «В», «В» аигийц пиоперүүд 5:ын «А»лБ»,«Г». аиглїн сурагч Д.Дэлгаржаргал, Б. Нлмал,,. Б.Энхтүшшин Н. Алтансүх, б-гийц «Г» ашгийн сурагч Д.Сара! туяа, 7.ийн /«БинГ», 8-ын «А» шагийц сурагч Ш, Батсайхан, Ч,Оюунгэ рэл/ Д.Эрдэнэчимэг, У Олоптуяа иар сиц идэвх дай, нөхдөс 0 ЗУРАГ ДЭЭРг ботийн «Г», 5-ын «Б» ангийн то долмөрийцн аварга Д.Са раптуяа, Д.Дэлгэршаргал цар гопид, агь түү: ба! гаа нь сайд оролцсон б4ш «Б» ЦАХИЛГААНААР ИРСЭН МЭДЭЭ Байгаль хамгаалах сарын ажлыг аал:-Дарпод айж- йбалсай сумын 8 «илийн сургуулийн «уг- гац» бперацлйн хянах пос- тын тай, їр ёигийн су рагчид, Хэрлэн сакгийн аж: ахуйн тариад талбайд хл иалт хчйж 27 нг хаяг цуглууллаа. Мөн 51 очиоо хамгаалах потооц тргүүл, тогтмол гулж, мод зүдэггэл озмын ходолгооний үрэм сорчсац А илрүүлэп засаж байна. Олон наст ургамлын үр түүх, брчин йгаа цэвэр- дэ бтохижүүлэх аглшлд Рэпцэлмлдаг багштай 6- гїйл «Б» алгийнхан 06- лсиц ташдугаар адгийн су рагч Ц.Эихмав, Н.Энхбат, Ц. Дугардора: нар бусды- гаа шуучилж байна. Чойбалсан сумын 8жи лийн сургуулийн багш Д ЦЭДЭНДАМБА С.Бодоошийн авсан гэрэл зураг ПИШТтШТИПҮ ЛҮН Л1ЙТҮЙЛ1 ШИЛ П1011Ш ТЛҮТЙШИГЙРГЛҮШЇҮ Хүүхдүүл У ижгэрсээр... Ховоц цагаай улсийн хормойгоор Хөрөх адил Д Цас малгайд Миний бодол ша "Ад тү 1 "Аялал ходола оргїлсон Амьдралын Он өлгий Миний эх орой Хүн ардыл МїаБ/ Инээд билксайг Эрх чолоодИй /адгий, С. ДАМДИНДОРЖ Хавар Хуурын аллгуу Хайгинсан Хун шиг дагаал байцам Хээрийн галуу 8Лдчлан ирсэп Хаврын изгэп 0Д9р байнам Эхийн сүү шиг АӨЛгор морой Эргээ халим цалгай байна. Энгэрийн яргуй Домирдотоо дэлгэн. Эгэл түмилй баясаа төрпо Хөрст дэлдгї ӨНГӨӨ СОЛИН Хох ногооцы униар татвам Хөгшид” залуусын Сэтгэлийг балсгай байнам, --Хадлыэ бэлтгэх сжилд | ангийц хамт олон. Говь Мэаиал нутгаар та очоорой Маш сайхан нутаг юм шүү Тэмээц сүрэг цалайсан Тэнүүн их гопь юм шуу Сурвалжлагч тайыг хүл Сэруул говь минь үнэхээр сайхап Суурьшсал” хүн тапыг уриад Сурсац заншлаа ердөө! говь мппь у 2 даган: хоглаай байна Урац барилга сүйдэрлэл боссон Уралдааны үүргээ биелүүлж, явиа. Их говийн газар шорсонд Ихэр тод өсөн торинод Илгээлтийн эзэн залуус бидний Ирмүүн ажил өодрог байна. ндговь аймгийн Дэлгэр: хангай сумын. 8 жилийн тийц сурагч бУРГУУЗТЭ УНХЖСАРГАЛ Таван дэлбээ "Гаваш дэлбээтэй цэцэг Тивийн тоотой илгил Дугуйран найрсаг бэхїссэш шь Дэлхийн ов пэгдал Ч юм уу, Үндэстэц олны хүүхэд ӨлгчЯн цэцгэнд хайртай Үерхэл иохорлолд дуртай Үнэн санза энхийн төдоо цэцэг ГЭЖ ЭЖссССЭЖЖ ИРТ. ОШТС. ДжЖЧСССЛДЛ ШИН Н10уй1 111 1110711й 11 ШИШ 1 Сурагчийн үзгээр 53 2 1) ! ӨГҮҮЛЛЭГ Өрөөцөөс гарахад «Да- килд, Ийгаээл| уучлахгүй шүү» гэсэн Үгс цамаїгүд- лээ. «Би ямар хар буруу с3- наш тэгсап биш Дэг» гГэ- сэн бодол тороход сал Дамчга багш намайг заг. иасац Иь ямар ч) ута чиргүй мэт санагдана, отал «Чиний буруу шүү дэз. Хэдхэд хонотийд ӨМ" ла энэ моддыг тарьчихаад оргээд сүйтгэж байх чгэд дээ. Нөхдийнхөө ходол- морийг хүндэтгээч, Хай. рац сайхан мод, Эл цэ. 5 лээ» гэж? | бодсоор тэр їаалгазр шагайзал с43 зууны өөдөс овоолсон ТОМ ширээ, ипдүү, утас бас харсан үйлдвэрийн нэгэа хон тасагт ороод өөрийн эрхгүй са иртлхээ үү гэж Хамгийн 34- сурагч С. Отгол лэдэг. дээ суралцаж дугуйланд | брох оёх ямар “ч ваш хийдэг Мон машины эд а сайр мэдэж 45 халгдАЛ ДААЗууны ПШПШИП гтїтит Ф У рс , 2095) 41159) цэрлэгт иахлалт байсан зуул. ширхэг | зулзаган улиаогы нэг иь чиний ор- шоолгүй гарт ортсон боло. хоор Чамайг загшах опь з08 блз дээ. Ангийнхандаа чи юу гаж хэлнэ дээ» гэй. «Изэрээ юу гэж хэлпээ би. Ийм яг гайтай юм байх гэш, Үйзнээ ярихад манай ангийнхан ч ойлгоно Л доо, Харин Дамчаа багш л намайг нэг нүдээрээ хага, хаасаа өнгөрөв бололтой» «Чиний үйлдсэн |хэрэг пмар хүн бодохыг чинь Нэг яёсэн | тодорхойлоод өглөө» гээд л загчаад байг рыш алчуур зэрэг? зүйл олн байха. Балний оёсон зүйлс сургуулийн багс су- рагчдад тазлагдаж “оүлгх талархлыг (хүлэЖ дагт манай дугуйлангийн. хай нх Обакртай (байдаг С. Халдиймза багш маань ч бидэнд шэзэрхэв (няМ- бай, дахин Оёосооргүй Ча адял оёж. сайн о2долчин боло. хыг хүсдэг гэж ярилаа. їзвэл” | хүүхдүүд ачхны үсэ бод млчин болсон ШҮҮ ло зихэрдэх, даруу эг хоёрсос дорзен л бит дааж оёдог бол- с юм. а Сурагчдын лэзж сан. Арга ч угүй биз, Эд- гээ| с тахад багш даж оролц Одоо ч гэсэн цаа тордох, | эргах рч яззїх юм. Ер ньгэ їййхээ гёдаа тарих гэм аазын а ан хэдэймох» хоёрыг нь авчраад чихьд гэж шийдээд гэрийн зүг яаран гүйлэ ыг : иаргахын үсл модоо суулгачихаад ус авчирч /услахаар гэр очоод эргэм иртэл тал багш прчихсэлнүх : байлаа, Би багшийг харахаас урьтан ирэхсэн гэж бодсон боловч чэдсан- гүй. -- Ганболдоо. хүүминь ш ир! гэсэн түүнлйд Дуу «Эшэ чинь нётоө уурлаж загншц байсан бегш меп үү» гэж бодогдмоор нэт л элэгсэг улхад Сойсогддоо Бид хоёр элбээс багшийн авчирсан модыг суулгаад, миний айчирт2ан усыр усаллаа Илүан хоёр Багш маань бурзайсан үдийн хоол ндэж. төрөл бүрийн тоглоомоор (тог- лсж шинэ 2 шүлхх сурч байдаг, оёд- гудасны Өйгө зэрэг зүй- лийг авч оёдог. Одосгийн байдлаар -хүүхдүүд мзаць 200 шлтрхэт хонжлийн дах- зуу, 40 ширхэг сандлын бүрээс оёод байна. Мате риалазс үлдсэн ёодос дээ- зууг ашиглан, самбарын алчуур хийж анги бүрийг гурзан зэлжайч элчууртай лай? “улж хувцсыг нь өөдөс ашиглай-хийхээр тө: левлөад:байвї гэн нийс- дэлийн 50 дутаар суртуу- лийн багц Хандиймаа ярьсан юм. Илтэж тус сургуулийн сурагчид зуны амралтал- раа ходолмор амралтыг хослуулан үр ашмгтай, зөв боловсон амардаг то- дийгүй юмхиаар Юм хийц «Пиолгрийн үцэй» соий- пы нэрэмжит |Аридан хэмнэлтийн ёянд амжилт тай оролцож байна. Д. САРАНТУЯА хөлсөө арчаад надруу харл. Сэтгэл цэлмэтэд инээлээ Хамаг Л гомдол бухимд лыг тэр їїцээд үлдэц х90л:. өдрөөс хоёш дарш байсан хүнд ачаа тэртээ хол шт дэгдэх шиг болоход баярла сандаа |9оридн мэдэлгүй санза алдчихлаа. Тэттал Дамчза баг ) халуу дүүг -- Хүү минь, Чамайг арай хатуу үгээр загиа чихсан байх. Хугарсн модны оронд мод суулга хаар иртэл чи хоёр мод суулгачихсан байхаар чив: их баярласан шүү гэж хэллээ. «Багш минь, би тайл хязгааргүй баярлан байна Дехин мод хугалж, таны газ гомдоохгүй ээ!» гэж хэ- лох гэсэн 0020вч дуу гар салгүй, Гэвч Памчаа багш НАМАЙГ Юу гэж хэлэх гэм байгааг мэдсэн байхаз. Алтай хотын 10 жилийн ї Г) 1) “ЭБиД ДАЙНЫ ТАЛБАРТ НЭГЭН ЭКИПАЖИД, ХӨДӨЛМӨРИЙН ТАЛБАРТ нэгэн . ЦОУГ227277777779 ФУЛИУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУ тэРтээн ЭЭР ”УУУУУУУ мичин /2УУУУУУУУУУУУУУУУУУУ? түсНиӨ 777 оо ТОНГТ 27 гс гаг р? 2УУрУУлийр (288 2422 уд : ЭРЭЭ 2277 22 БРИГАДАД, БАС. САНСАРТ НЭГЭН ХӨЛӨГТ ЯВДАГ . Ч ү.8 БОЮ-МЫ БОДНОМ ЭКИПАЖЕ, ё 1: КОСМОСЕ-В ОДНОМ КОРАБЛЕ» АХ ДҮҮ НАР ЮМ» 1) ТРУДЕ-В ОДНОЙ БРИГАДЕ, Ч х ї : Ч «Монгол, Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн найрамдал, хамтын ажиллагаа тухай МАХН-ын | Төв Хорооны х ж... ерөнхий нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчлийн дарга Ю. ЦЭДЭНБАЛЫН хэлсэн үгээс» 8277 Мууууу 2УУУРУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУРУУЛУУУТГУУЛУУРУУУУУУУХЧУУУУУУУУУУЛУУУЭРСУУУУРУЛУУУРУУЛЖУАЛ у | ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ-НАР нэгдэ 1ЭГТҮН!, Ь Р шүүэээсэллэдцглтэлэжэсэүтэот- 33 їй | 5 шэ тул идЄЭГАЛЧ о8гыул 2 ! Р 1 2-8 21-22 23 -277:223|С-22 57-22 0РЛ- ч | | 5 - 1 ї---10 ..! 22277 13 | 1 23 127: | 15: 1 : 5-1 5-2 с БЭГ-. -1| : Э-т-илїхлЕтүгл -- шимнчлэлжий з9-ДЭэХ ЖИЛДЭЭ Өө М88 (1801) 1982 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 6. ЛХАГВА ҮНЭ 10 мөнгө “Яйанэй танилцуулга ь Ф Аравдугаар таван жилд бүх нийтийг бүрэн дунд. боловсролтой болгох системд шилжсэн байна. Одоо ЗСБНХУ-д бүх төр- лийн сургалтад бараг 101 сая хүн хамрагдаад байна. хий боловсролын. сургуу- лиудад төрөлжгүүлсэн шинэ модон тавилга ширээ сур- галтын төрөл бүрийн хэрэг сэл, хичээлийн байр уран дархны газрын тоноглол та вина. Төрөлжүүлсэн шинэ “ЗХУ-ЫН АРДЫН БОЛОВСРОЛ дотор 68 их сургууль бай на. . Эдгээр сургуулийн 4 мянган багш сурган хүмүү исүүлэгч 5,3 сал оюутныг сургаж байна. Дээд сур- гууль төгсөгчдийн. дөчин хувь нь ишкенерүүд бай- НАЙРАМДЛЫН ГАРААР СҮНДЭРЛЭСЭН СУРГУУЛЬД : 1 ф ЗСБНХУ-ын боловс-| модон тавилга ширээний | даг богөөд тэд техникийн ролын системийг цаашид | нийт өртөг 166 сал гаруй | гурван зуун “Дээд сур- дөржүүлэх тухай рубль анги хичээлийн байр | гуульд боловсрол эзэмш- | удлыг ЗХУКН-ын ХХУТ | уран дархны гаврын тоног | дэг юм... Суралцагчдын | нх хурлаар тодорхой хэ- лол нь 200 сая рубль байх тоогоороо бол үүний дараа | лэлцсэн бөгөөд их хуралд Солно Нийтдээ 220 сая багшийн дээд. сургууль | тавьсан тайлан илтгэлд ширхэг, 1,5 мянга гаруй (200 мянга орчим), хөдөө | 1 энэ салбарт анхаарах гол | нар терлийн сурах бичиг | аж ахуйн дээд сургууль 1 зүйл бол «сургалтын ча- ном хэвлэн гаргалаа. ИН- (100 гаруй мянга), анагаах 1 1 парыг дээшлүүлэх.. Ссу-| гэхдээ нэгээс долдугаар | ухааны дээд сургууль (80 ! | рагчдын нийгмийн тустай аигийп сурагчдад сурах | гаруй мянга) зэрэг орцо. 1 хөдөлмөрийн бэлтгэлийг | бичгийг нь үнэ төлбөргүй ф 1981-1985 онд ! ! сайжруулах явдал мөн» олгож байна. гэм, тамдэглэсэн билээ. Ф Зөвлөлт засгийн зиЯ- Ф.Зоплолт Холбоот Улсад Зөвлөлт Холбоот Улсад 10 сая хүй тусгай дунд бо- улсын их сургууль 68 | ловсрол, 18 сая орчим хүн : ХҮҮЛЭД “ХВчамгирээн ажиллан: байна. Тэдгээрт | ТёХНИК мэргэжлийн !бо- | | бана, Ол ОлНЄ аяснаас аэзд сургуулийн багш, эр- ловсрол эзэмшинэ. УУЛЫН) боловсролын дунд | ХЭМТДийн хамгийн турш- ф Лишллах | боловсон 1! сургуулийг 68,5 сал хүн слагатай хэсэг нь ажилла-) хүчил бэлтгэдэг голлох | | төгсчээ. даг Тэдний дотор шинжлэх | хэлбэр бол техник-мэргэж- 1 ! -| ухааны доктор 3750 байна | лийн боловсролын систем | | ФхоХУд хВВХАрНы ху, 7Нид болгон тэдгээр ихсур | юм. ЗХУКН-ын ХХУГ их ЗЭГСЭМРҮЙЛ СООУВГГүЙН гуулийн дипломыг 100 мян | хуралд тавьсан Намын 5 лиэр төсөвлөсөн бол 1982 онд 42,8 тэрбум рублиэр төсөвлөөд байна. ХЇ таван жилд улсын хөрөнгө оруу” лалт болоп хамтралын х9- 131982--1983) оны хичээ- лийн жилийн эхээр еёрөн- та гаруй хүн буюу нийт дээд сургууль төгсөгчдийп найм дахь хүн бүр нь авч байна. Москва, Ленинград, Тарту Ташкент Тбилис, Алм4-ата хотын их Одоо ЗСБНХУ-д 880 гаруй дээд сургууль түүний сургуульд бү-" Төв Хорооны. тайлан илт- тэлд тэмдэглэхдээ, хэрэн исараад оны үед охид, хөл- гүүдийн . ердөө гуравны нэг нь техник-мэргэжлийн равиы хоёр нь уг систе- мазр мэргэшил олж, авчээ. Зөвлөлтийн аж өгч на- рын гараар сүндэрлэн бос- сон сургууль" нийслэлд олоп бий. Түүний ног нь Октябрийп районы 77, ду- эгч! нар сүндэрлүүлсэч тус сургуульд 1000 гаруй сурагч суралцдаг, Тус сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч А. | Алтантуяа хөдөө” орон нут- ! | гаас шилжиж ирсэн найз | | | ! ! хүүхэд боловсролын системээр | гаар сургууль їм. Т. ХУржмаадаа зөвлөлтнИий ХУЛОДШРВЭГ БҮХҮЙЛИЭХ рэлдэн бий болсон шилгиЖС, мэргэжил олж авсан бол 1989 өны 9 дүгзэр са- | тусламжаар | байгуулагда. | лын: сургууль: байгуулна. | дэх ухаан: сурган хүмүү, | зөвхөн ганц, аравдугаар | рыш нэгэнд, нийслэлийн | бай Шинэ. хорөолдыг тйт | Үүнээс 2,3 сая хүүхэд су: Ба Аархал шЭРЫХ бай. | таван жилд 12,5 сая хүн, | арван жилийн 77. дугаар | 8Илцуулж а. Ш| рах сургуулийг хөдөө ну-| 1.5 9 БУРАГ өөрөөр “хэлбэл үйлдвэр- | сургууль ашиглалтад оров. -- Нийслэлийн 77 дух | тагт байгуулна. 1-0 лэлд очсон ажилчдын гу-| Зөвлөлтийн барилгачин ах | гаар сурагчид. УР” БОДООШИЙН | | авсан гэрэл зурагү | “ майрамдлын сэдвээр бү- лэг, салааны ажлыг орос хэлээр пиюуулахад зорну- лаш. « УНЦЬХАЙЧИЛЧХАЛГАЛ АЖИиИЛлЛлАА АШИГЛА ГМОНЕРИЙН: /ИДЭВХТНИЙ хичээлээ Ираадничпо украшен- зїй актовый зал шлцолы. На сцєине биосты В.И.Ленин на -н Д. Сухэ-Батора, Мад сцепой лозунги: «Друтба -- Найрамдал», «Дружба на все промепа» , «Б бою--в одном экипа- жос, в труде--н одной брн- ГгаДс, а Вкосмосесп одиом норабле» н др. На сцейс апамя пионерской дружп- ныг оноло ноторого тмст- роился точетпый пионер- ский нараул (он менястсн черсэ кажлыс 10 мипут) На праздиик приглашетпы гости: ветераны партин. труда, ревсомола п ппонер сМоп органпиаацинй, зпатиыс юдИи, Ссоветские специа- листы 1, ЦОМПОЗИЦИЯ «НАЙРАМДАЛ-- ДРУЯНСБА» На сцену ныходит груп- па ведуших пионеров. (10 человен!). 1-й пионер: Дорогие ребята! Уважасв мые В ати дин по всей нашей стране ирохо- дит ХХХЇ традицпонпый меслячиин монголо-сорет- ской друнбы. Наш нитер- национальный праздиин проходит в капун подго- товин к 60-летню обраао- ваиия СССР и 65-ой годов шине Великой Онтябрь- сиой Социалистической Революцип Монголо-Со- ветсное Соглашение 1921 года заложила тоочный фундамсит подлийной друн:бы и братства между народами наших стран, 2-й пиопер: Деадцатый вен. Год двадцать первый, Дату нє позабьгть: день пятый ноября. -В Нремль иЛе- нипу приходит Сүхэ-Батор Сьет встречи-той, нан веч- ная зсзарлч, нпм . носснял сивозь тучи грозовые, Н людских сердцах инсуга- снНм вОолек ив памятн зєм- ПРИМЕРНЫЙ ПИОНЕРСКОГО ПРАФЗДНИКА (СБОРА, . ПОСВЯШЕННОГО СЦЕНАРИЙ Ч ТРАДИЦИОННОМУ МЕСЯЧНИКУ ПУВГЧУЛї| МОНГОЛО-СОВЕТСКОЙ ДРУЖБЫ. ли мосї| нперпые стал лопену братом челопен, 3-0 ппопер: В бесседе с молгольсной дДелегацией.В. МИ, Леши укаазшийл, что «едипстїе!- но правильным путем для пслкого трудишегосл ва- шей страны лвляетсля борь- бао аа государстїонїую иИ хозяйстпогтуню.исланиси- мость п союас с рпбочими МГ крестьяпамп Сопетской Россин» 4-0 пионер: Велепио: историй послушный, Мечто зпох тот день спершитьсл дөл: Два телших слопа: « Найрамдал» п «Дружба» Оп п душах двух народов начертал че- 5-й пионер: В тот дєнь ролгдалась мудрость первых строк Пронизанного солицем Договора Чтоб с миром мир слились на тёчный срок На рубежах, нс знаюших раздора Чтобы соседа добрал рука Была всегда протяпута соседу, Чтоб вместе отражать удар врага И локноть к локтю блться до победьг. 6-й пионер: Так продинтопанный самим ипродом Слагался Дружбы Догопор святай И крепла ёго сила год от году В страде воённой, в битне трудопой 7-й «Мы вместе народную власть, вместе строили ян строим иовуто жизнь, вместе были и бу- дем в любых испытаниях» говорил Л, И. Брелиеп Оо сушиости соретСИО-мОн- гочьсной “дружбы (Испол- няётся песня «Россилн Монголия») 8-й пионер: Трудно найтн либо отрасль иародногс хозяйства.и культуры. где не-ошушалась -бы. бесно- рыстиая помошь єоветсно- го народа. Мы видим всєх уголках публини алолы монголоо СОоветСской пионер: отстаивали каную- псюду, 80 нашей рес братсной друяс Депипом. 9той.. друлсбы стали.. крилатме слопаА төв. Ю. Цеденбала: «8 бою--й одпом ЭКиИПашне,Р" труде--в одной бригяде». 9-її ппонер: Советские и монгольсиие пароды были псегда вмес- тс как п дии трудоных по- бед, тай їгй дии тлїёлых испытаний, Ногда в 1989 гоДу из Монголию напалаи япопсиие милитаристы, їл помошь ей пришли соквст- ские попны. В. память С боёлой друябе и славной гобеде столт памлтниий героичесийм зашитинкам Халхин-Гола. 10-1| пионер: 8 тяшслые годы Вели кой Отечестиенпой гойны нашей. страной оМазына- лась “посильпая помошь боргошеёмусл с гитлероп- скимИи полчиИиШшами совсет- скому народу її ёго воору- жениым силам. 1-д пнонпер: Танковая колониа: «Рёе- волюционнал Монголия» и авниациониаля эскадрилья «Монгольекий арат», пост- роенные на средствв, собраиные монгольскимМм на родом, с боями дошли До Берлина, |Для советского фронта бьтли отлравлены Десятки тысяч голов скота, много теплой одежлы, 2-йй пионер: Ленинская дружба мон- ГОЛЬСКОгО и СОВетского на родов подинялась- нынг па космическную вьсОту, 22 марта 1981. года весь мнр облетела радостная весть. На космической ор- бите-корабль «Союз--З9» с интериациональпын (2111: 52 пажем в составне номан- дира норайля летчина- космонавта СССР, Героя Советсного Союга Владн- мира Диганибекова и гран(- данина МНР космонавтал исследователя ЯГ Гур- рагчи 3-й пионер: Прекрасная юбьединила нальный судьба интернацио-: акипалг, Навен монгола с ним породнила. Теперь к девизу пашей друтбы добавились сло- вВа-иИ «Б носмосё-р одлом корабле» 4-1 пионер: Сопместный ний полет стриропал русс носмичес- ярио продемон- величие нашей дружбы, вписал новую 20- лотую страницу в летопись монголо-СонесиИх ОтНОШё- ний, (Мсполияется песня о цосмическом полете). 5: Ий пионер В нястояшее внремя М НР вступнла в периодаа- вершсипя .стронтельства социалиама, Помогают ре- шать 6ёй этү залдчу 6ёё вериые (друзья-Советсїий Союа-и другие братские социалистические Страпы 6: инопер: Бескорыстная помошь Советсного. Союаа, . котд ран онааынается нашей стране, гозрастет вВ 11101514711 пятилетие почти 8 два ра- за. С помошыо СССР бу- дет постросно 840,0616!ї- тов. 7-3й пионер: Среди таких 00т»ёнтов “ТЭЦ--4, войдет нв эксп- луатацимю первая очередь Баганурсиого 17:37115113145) разреза обшей мошиос- тыо в 6 миллионов топн угля и другие, 8-Н пионер: С леєпинсной велиною державой Двитемся тперед, за шагом шаг Мы, монголы, лепипцы н имеем право, Мы называтьсл так, 9: пионер Ленинизм -- элоха вО ВСёЛёННОЙ, Зиамя ДЛЯ грядуших понолений., Ленин-- ёсть н будет непременно: (Все пместе): Обшин, наш, монгольсний, вечиный Ленин. (нсполняется песпя о 8. И. Ленине), 10:01 пионер: Ритм бленья Чобственного сердца С ритмом сердца русского сверяем. Совпаденье ритмов -- признак точный, идем по верному пути. вместе) Что (Все Вместе нам за Виесте цо коммунизму нам идти, МИ. На сиенү ВЫХОДИТ совет дружшнны. : Председатель совета дру- шины! : Дорогие: друвья| Увашасмые гости| Почтп 60 лет крепнет 7| Ч развивается наша братсгад пиоперсная дружба с юпнг ми ленинцамн: 06 өтод нам расскааывает историй! наших отиошений. Гого» вясь отметить 60-лет об- разования советского госу: дарства, в нашей друлине проводятся раанообразные дела, (Привести несколь- но примероп). Наш Марш «Смепа» также посвяшер этому знамелательному собьгт!!ю. Пионеры рассказывают тостям о пересеписне с с0- гетскимт пионерами, 9 том, как изучают историю и сегодияшнї ою. жиНЫ юных лепинцев, ДеЛЯТСЯ своими впечатлетаями 0 прочитанных СОВРТОНИХ кпигах, просмот Х телепереёдачах. фильмах, Затем поэдравляют спраз- динком советских друзей, приглашенных на праз- ДИЙК. Со сбора можеть быть отпраплепа тоздравитель- ная телеграмма пиаонерам того торода. с которымя проходит переписна, 8 связи с подготовкой н 60- летїю образованин СССР. Пионеры могут спеть совстсние пионерские пес- ип такие, нан, например, «Вапейтесь нострамп», «Песня о дружбе» пи Др, прочитать стихи “на русс ком языне, Пратдинк заканчиваетч Ся исполНнением песнй «Пусть вєегда будет солн- це!» (В компознипни исполь- зованы Отрывки из стихот- ворных пронаведений п09- тов Ц.Гайтавеа, Д.Пүрэв- дорига). Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын Ппонерийн Байгууллагын Төв 890846- лийн зохион зааварлах сектор бэлтгэв, »Эмул ажчр р уурганы 2У252- /7УУ7УУУУ7 277УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ 277 . идсэн. 22 27777777 Ко “ бодоод үз л дээ? Мөн Ч ЯРЬЖ Би шатар тоглох их дүр тай. Ялангуяа ЗХУ-ын шат- рын спортын мастер, Дэлхийн -шатрын аварга А. Нарповын тоглолтыг тє- левиззэр алгасалгүй үлэ. хийг хичээдэг. Иймзэс А. Нарповын тухай сонирхол: той материал нийтэлж өго- хийг хүсье. Нийслэлийн 15 дугаар сургуулийн 4:ийн «Б» ангийн сурагч Д. БАТЦЭНГЭЛ Та багадаа шатар су- рахгүй онгорчихож болох байсан уу? Энэ талаар юу гэж бодож байнд нэ? --Бололгүй яахав Болох байсан, Эцэг маань аллаа: саа ирээд шатар тоглодог- гүй даалуу бариад авдаг байсан бол би шатрын ха- знуугаар чимээгүй өнгөрөх байсан. Хүүхэд ер нь ЁЛЧ гийгээ дууриах ду ртай хойно Доо- Та нар таван настай ямар ч жаалыг сайн. ажиглаад үзээрэй. Эзжтэйгээ ч гэсэн эцэг шигээ харилцат мөн л эцэг шигээ алхалт, гишгах гэв: оролдоно. Миний эцэг хатуу ч гэсэн шударга хүн байсан. Ажлаасаа ирж оройн хоолоо идчихээд шатраа аваад сууна. Бн сул шатраар тпь шимтэн тоглодогсон. Аав ч надад нүүдэл зааж. шатар миний зугаа гаргах тог лоом төдий зүйл байхаа нэгэнт болив. Аавтай тогло- дог хүмүүсийн заримыг нь үлдэхээр би шатар өрөөд суучихна. Аав ямагт хя- нуур тоглоно. | Намайг «Алмайрч» бардам зан таргааал тэвчдэггүй хүн байсан. Би тоглоё гэсэн хүнтэйгээ хэдэн цагаар ч хамаагүй тулалдаад суу: чихдагаа үзүүлэхсэн гэж мөн ч нх хорхойтдогсон. Долоо наймтайдаа би. сур- ан: гууль дээрээ ахлах гийнхныг түвэггүй хожчих- дог болов. Аавыг үе үе хожно. Гэхдээ үнэнийг хэлэхэд Тэр болгон хожоод байя “гэж зүрхэлдэггүй байж билээ. -- Тэгээд? -- Манайх Уралын Зла- ТОуст хотод Суух болов- Тэнд би Төмрийн заводын спортын ордны шатрын дугуйланд орж суралцсан. Удсан ч үгүй намайг заво” ДЫН шигшээгийн нэрийг хамгаалуулахаар явуулав, Тэр үед ажилчны хамт ол" ны хооронд болдог нөхөр” Сөг уулзалт. шатрын тэм" цээнийг гуч. дөч, заримдаг бүр тавип хөлөг дээр Ч явуулдаг байв. Тоглогчдод өсвөрийн шатарчдаас оруул “даг байлаа. Өсвөр үеийнх” ний дунд шатар сурталчла” ХЭД виз ажил нх тус бол- “сон, Аав, зэш. ах, эгчийн ЭХЭЭ ажлын газрын Хамт олшы нэр төрийг хамгайлах “даалгавар апсан «аал хүү ямар сэтгэгдэлтэй. байхав. нЄЧи, 3 БРЙЙНН: Эвгэрүй вэ? ул Таныг бага насаа НЬ тайлбарлах ВЭ? 228 ТООТ, гэсэн захидал манай сонин” ны редапцид саяхан ирлээ. А. Карповын тухай уншин хыг хүссэн захидал, спорт сонирхогч багачуудаас маань олопПо ирж байна. Иймээс сониныхоо зїэ.. ду- гаарт дэлхийн шатрын гур" вап удаагийн аварга Ана- толий Карповтай сэтгүүлч В.Засеевьиг хийсэн ярилц- лагыг нийтэлж байна. сонины зөвлөл Ёл --------П-нөөөөөтинииаа ээг ---3Шт-штт1ШШ84-шШ-4-211г1211-11-2т6 лээд хүлд амьдралын дунд ойгөрүүлсэц гэж дуулсан. -- Тэр яах аргагүй үнэн. Аан маань Москвад Суралцаж байхад бид түү ний оюутны цалингаар Златоустэд дөргүүлээ амь” дарч байлаа. Амьралаа өөд татах гэж ээж минь шөнө том 0ёсоор хараагаа муут- гасан. Аавыг Москвагийн теєхиннийн дээд сургуу лийг төгсгөөд Златоустэд ирт. заводын ерөнхий ий женер болсноос хойш бид биелэгхэи амьдрах болсон том. -- Таныг томоотой, тэр Ч байтугай нилээд бүрэг гэдгийг бүгд мэднэ. Гэлдээ, бага байхад хүүхдүүдэд ханцуй шамлах удаа 10 хиолддог шүү дээ... -- Миний үе тэнгийнх- нээс намайг өддөг хүүхэд ховорхон ч байсан байл магадгүй. Би вөрөө удир: дан элдэв бүлэг зохиов байгуулж байгаагүй боловч апгийнхан маань намайг ямагт хүрээлж, байсан Явсан газар болгондоо. би өөрийн хүн байжээ, Хн чээлдээ сайп сурч иөхөд- ДӨӨ уриалгахан тусалдаг. Хамгийн хөгжөөнтэй. дуу цгуугиантай тоглоомонд их ордог. Харин хэрүүл маргааныг хэзээ ч тОвчИЖ байгаагүй. Маргаан гарвал эв зүйгээр, зохицуулахыг хичээдэг. -- Та дэлхийн гурван даагийн аварга боллоо- Дэлхийн уламжлалт энэ тоглоомноос та их зүйл мэдэж авсан. Тэгэхээр шатар хүний ямар зан чанар төлөвшнхөд тустай вэ? --Шатар хүнийг өмнөө тавьсан зорилгодоо хүрэх. хатуужил, зориг, тэвчээр, өөртөө шүүмжлэлтэй. хан- дах зан чанарт сургадаг, Эдгээр “чанар нь дүрслэн бодохуй, бие даасан сэтгэл: гэзэг хөгжүүлнэ. Өнгөрсөн ы гарамгай шатарчин улхийн Цайгєж Александр Алехин зан чанараа шат- раар төлөвшүүлж хөгжүүл сэн гэдгээ хүлээн 3ЗӨВ шөөрчөө- -- Гарамгай шатарчин юм. тэр Дундаа хүн голий Барбов та 86. рёо давуу байдалтай явж байгаад яагаад Ч Юм ЮЭ- нэт бод алдаж, эсвэл түү: нээс Ч долоой 710) ялаг-ё дахаар түүлэл хийчихвэл яах вэ, түүлийгэз юу ГЭЖ 27 БГА ша ана АС СГНӨЛсЛӨинииЄСгүгүү:0702722 -»- Оюун ухаапаа Яг тэр үед захирч чадаагүй байна гэж юуны өмнө бодно. Нэртэй их шатар- чид эхний нэг, Хоёр цат тэр ч байтугай холөг дээ- рзэ нэган ,үзүүрт сэтгэл барин асар хүнд тэмцэл хийж дуусан дуустлаа «ангайж» наэзгайрдаггүй. Эалжит нүүдлээ хийхийт яагаад ч юм яарвал өөрөө хохирно. -- Хүнийг өрсөлдөг- чийнхээ сэтгэхүйг жолоод» дог гэдгээр тайлбарлах дуртай улс цөөопгүй байх юм. 1974 онд БКорчиой та хоёрын тавьсан сүүл- чийн өрөг дээр таны эрсөллөгч бусдын сэтгэ- хүйг жолоодогчоос тус- ламж эрсэн болопч тзр нь таны ыинхаарлаа төвлө- рүүлэхэд өчүүхэн ч саад болоогүй шүү дээ. -ш Огт тийм биш. Би тоглож. байхдад үзэгчид рүү байн байн харах дур- тай. Энз тоглолтын үеэр нэг хүн намайг харцаа- рад «цуу цавчих» тэсэн мэт лшгртэнс байхыг олж үзсэн. Энэ нь миний тай- ван “байдлыг алдагдуу- лах даалгавар авсан Норчнойт: хөлсний «бус» дын Сэтгэхүй жолоодогч» байсныг тэгэхэд надад тайлбарласан. “Дараа нь би түүнийг өр тас мар. таж орхисон байлаа. --Гурав, дөрөв дэх тоглолтоос өрсөлдөгчийн- хөө сэтгэлийн ХхөӨдөлгөөӨө- нийг төдийгүй, түүний санаа бодол, чиглэлийг нь тааварлаж болно гэж та өөрөө хүлээсэн. -- Энэ бол шал өөр хэрэг. “Тааварлах гэдэг бусдын сэтгэхүйг »жолод- ДОХ гэсэн биш, Шатар тоглож айхад бусдын сэтгэхүйг жолоодио га» дэгт би огт итгэхгүй бай. на. --Бенно, Тальд хэд хэ- дэн өрөг хожигдчнхоод сүүлд нь Таль сэтгэхүй жолоодох ёргаа хэрэглээ. лээ гэж олон нийтэд зар. лаж энэ хоёрын хооропд гарсан. зөрөлдөөнийг юу гэж тайлбарлах пэ? 0557-» ТИЙМ 9з. Тальтай түүнд тус болоогүй. юм. Өрсөлдөгчөө ялаад зог- сохгүй түүний хувийн зан чанарын гажгийг ялах хэ- рэгтэї! гэдэгт би итгэсэн. Нэг хүн ирэх нь нөгөө. дөө харш нөлөө үзүүлэх явдал амьдралд тардаг л даа. Эрдэмтэд үүнийг сэтгэл зүйн зсрэгцэл гэ- Дэг. Энэ мэт холбооноос амьдрал дээр зайлсхийж болох авч шатар дээр дуртай ч дургүй Ч нэг ширээнд «уудал, н- зизэлбэл тоглолтынхоо үед намайг өөрийнх. нь тал”руу дахиц дахин хар- лаа гэж Светозар Григс- рич удтал их дургүйцэж тав алдаж байсан. Испв- ни гараагаар зхэлж:, надад гурав хожигдоод ийнхүү эвгүйрхэх шиг са- нагдсан. Дараа нь хамаг юмны учир олдсон. Юат- рын хөлөг дээр бусдын сэтгэхүйг жолоодох тухай маргаап бол туйлбаргүй зан арайшилтай хүмүү- сийн биеэ өмөөрөх арга юм. -- Та өөдрөг үзэлд бо- долтой хүн. Гэхдээ та яа- вал их гомдож хилэгнэх бол? в- Худал | хуурмаг. Худал хуурмагийн элдэв Ёс бус хэлбэрт “Авьяас билэггүй үхирнээ авьяас» тай хүний байх ёстой ороп тоонд арга залиар шур гаж, нийтийн үйл хэрэгт нехөгдөшгүй тарс Хохн- рол учруулдаг хүмүүст би туйлаас дургүй. Манай ард түмний өндөр дээд хамгийн гол шинж нь үнэнч шударга байж, үнэнээр цангаж явах чанар болжээ» гэж Достоевский хэлсэн бай- даг, Би өөдрөг үзэлтэйн хувьд үнэнч шударга Фс ялан мандана гэдэгт ит- гэж Явдаг, -- Та шатар тоглож байхдаа нүүдэл бодох завгүй байсан удаа цөөн, Харин амьдралд бол? ёо-- Ийм байдлаас бараг Л гараагүй явна. Хоно- гийн. хорин дөрвөн цаг хомсдоод байна, Волдог- сон бол шатрын өрөг хойшлуулдаг шїїг цаг ху- хоор бусдын адил сул талтай байдаг. Би Ха-25 юмаа гүй-7: рин хийх гэсэн давын өмнө хийж Х цэтгэхийг эрхэмлэдэг.» Урьдчилан төлөклөсөн зуй» лээсээ хамгиын голд, ЧУХФ ГМ лыг нь долоо хологоор ! сопгож аваад дуусгахыг, чармайдаг. -- Та өөрийнхөө ямар «ММ зайг нх голдог гэ? гу - Юуны хманэ. би? хүнтэй нэг уулзаад түүс нипнт гүнзгий таньж (81:50 гожш чаддаггүй. Чухам хэй нь миний їшинхэнэ ЦцӨХхӨр болохыг богино хугацаанд мэдэх нь иадад чухал оай- даг. «Харвоогийнц . хамаг сайн юмыг иМйлүүлээд Ч, нэг сайн лөхөрт хүр- дэггүн» гээж Вольте- рийн хэлсэнийг дДавтья. Чөлөөт цагтаа амарч чаддаггүй. хувийн энэ дутагдалдаа би томор- хож явдаг. Яриан ягүжигт их дуртай, концерт их үз- дэг, марн цуглуулдаг. -- За сүүлчийн асуулт, Олон улсын шилдэг мас- ! теруудаас дэлхийн авар," тын төлоө тантай тэмцэх год өрсөлдөгч хэн гэж бод, дог вэ? Нэрлэхгүй юу? -- Одоохондоас. дэлхийн шатарчдын Дотроос во8- ландийн Ян Унмман тол- гой цохиж байна, «Фигтер- Сен Жил олон улсын шат- рын холбооны ангиллаар хоёрдугаар байр өзэлсэнд нь тэг. байгаа Юм оюш шүү. Тимман бол. үнэнд дуртай. уран тоглодог, дайчип Хүн. Хариуцлага- тай ергүүд дээр намайг холиж байсан, Портиш, Ларсвн, АН. дерссон, Рибли нарын аль аль нь миний хүчтэй өр- сөлдөгч Бас Хюбиер, Корчной хоёр байнж. Зөв- лөлтийн мастер Таль, Спассний, Петросян бас Белл вский Балашов бо- лоп хамгийн за тарчин Настан НеЛн Юсупов иар найдвар-ай тамирчид. Үнэнийг хэлэхэд таавар бол спортын хувьд НЗр ИХ таатай эд биш. Тийм ч уч- раас энэ асуултад харнуз лахаа ядаяс бүсийн тТэм- “тоглохоор шатрьн шаал гацааг уртасгамаар бай- шийд сүүлчийг хүртэ хдаа Бенногийн тайнс даг, атарчий тэдаг хойшлуулья.. -Эйдүж үүсэл баралт шил Нь Ч. маань нэгэнт хүн боло- дусулцАААВЫ ф 777УУУУУУУУУУУУЛУУУУЛУУУЛУУУЛУУЛРАГ П хэтаврЕтлалтслолжв» "Гадаадын үе тэнгийнхнээ- | “Саяхан БНАГУ-д сур: Їйлжлах ажлаар явахдаа өсвөрийн Тельманчуу: бдын дунд Өрлөж байгаа ажлын арга хэлбэр, турш “лагатай. танилцаж байсан. Эдэ тухайгаа өгүүлье. Германы Чөлөөт Залуу 1 чуудын. Эдлэлийн Төв Зөвлөлөөс пионерүүдэд (хандаж! «Эрхэм пионер Тельманчууд аа! Манай оряы хөдөлмөр- (чид ГИСН-ын Х их хур- лын шийдвэрийг гавшгай | хөдөлмөрөөр амьдралд хэрэгжүүлэхийн тул, ёо циалист зхо орноо улам | тансаг сайхан, улам баян дэлгэр болгохын тулд хүч (чадлаа хайрлахгүй байна. | йгэхдээ. тэд бас энх тайв ЇНыГ сахиз хамгаалахыг 0 өөрийн чухал үйлс зорил- го болгож байна Пионерүүд та цар кон мунистуудтай мөр зэрэг- цэн явж знэхүү аугаа их үйл хэрэгт Өөрсдийн хувь нэмрийг оруулцгаая» гэж уриалсан байв. Энэ уриал гыя дагуу БНАГУ-ын пионерүүд «МИНИЙ ЭХ ОРОН БНАГУь» буухианд гагшгайЗан оролцохдоо «Социализм», «Эрдэм мэл лэг», «Ажил хөдөлмөр», «Найрнмдал, нөхөрлөл», «Эр зориг, өөдрөг үзэл», «Хамтач үзэл» гасэн чиг- лэлээр өөрсдийн өмнө то- дорхой зорилт дэгцгүүлж, тус бүртээ тодорхой үү рэг апч сонин сонин хэл- бэрийн ажил зохиож бай- гаа юм байла Їїлшээ ны «Социв- лизм» гэсэн буухианд оролцохдоо пионерүүд со циализмын учир зорил- 119, ач өгөөжийг ойлгож соцналист байгуулалтад улс ариыховө єлт байгаа амшилт ололттой нарийн | танИлцана. Үүний тулд коммунистуудтай уулзаж яриа дурдатгал, сүг сур- гамжгийг нь сопсопо. Нам, Эх орон, пионерийн бай- тууллагын түүхтэй танил- цан, Өөрийн бүлгэмийп замналыг єудашн энэ та- лаар ОФаялатР татернал эрэн сурвалжлай цуг луулж түүгээрээ БНАГУ- ви үүсэл байгуулагдсан өдөрт зориулсан ном бэлтгээр бэлтгэсэн тэр номоо «Түүхэн дэх түүх» гэн: нэрлэнэ, | «Эрдэм мэдлэгийн» бууг | хиайд лнонерүүд оролцох- | доо, ном солин уншиж, музей, үзэсгэлэн үзэж, | хичээл номдоо шамдаж, | зохион. бүтээх, сэтгэн 00. дох авьяасаа хөгжүүлж | байна, Мөн хоцорч .яваа | нөхөлдөө тусалж хичээл Ц сурлагадаа цомөөрөө.жигд | сайн байхыг эрхэм :болго по. Эрдэмтэн, мэргэжил: тэнтэй уулзаж үйлдвэр, Й ходоо-аж ахуй, шилжлэх й ухаан тохиикийн їха ололт Цсога, Н | «Хжлл ходолморийн» уухиал оролцохдоо пно- | Чєрүүд гэр орон сур: УУЛЬ. СОШИН,ФСУуугаа хо- салбарт байгаа. шинэ. сэргэг пмжиилтыг мэдэх! ӨСВӨРШИЙ | 17: 2: санаа ТЕЛЬИАНЧУУД роололдоо юу хийж яаж туслах тухай бодно, 1Тэз- гэхдээ айги таахим, сур- ууль, орчиц тойрноо цэ- эр цэмцгэр байлгаж то- хикуулахар ОоПцгой аг хаарна. Тоглоомын | тал- бай, сургуулийн ногооны талбай, хот нийтийн аж ахуй, зүлэг модны төлөө тавьж тэдгээрийг арчлан тордож хамгаална Тимурчүүдийн .хөдөл- гөөн өрнүүлнэ. Нэгэлт хэрэглэгдсэн зүйл болох хоёр дахь түүхий эд цуг луулж улс орны авд баял- гийг арвижуулахад хугь нэмрээ оруулна. Эмийз ургамал түүж, ургац ху- раахад туслана. | Өвлийн улиралд ойн амьтдыг ас. ран бөөцийлнө, «Найрамдал, нөхөрлө- лийн», буухианд пионе- рүүд оролцохдоо ЗХУ бо- лон социалист хамтыл нө хөрлөлийн бусад оронтой тогтоосон найрамдлын ут- га учир, үр шимийг гүн ойлгож, найрамдал, нөг хөрлөл, эв санааны нэгд: лийн үзэл санааг өөртөө шингээн ах дүү орнууд, тэдгээрийн пнонерийн байгууллагын тухайихийг мэдэхийг эрмэлзэнэ. |Га- даадын үе тэнгийн аляд найз нартайгаа захидлаар харилцан холбоо най- рамдлаа бэхжүүлнэ. Империализмын гис мөн чанарыг илчилж, дарлагдсан ард түмчзий хүүхэлтэй эв санааны нэгд лээ. бэхжүүлнэ Үүнтэй холбогдуулж сэдэвт ажил цуглаан зохион, ханын сонин, үзэсгэлэз булан гаргана Пионерүүд «ЭрэлхЗг зориг, өөдрөг үзэл» буу- хианд оролцохдоо спорт, аяллын тэмдгийн нормыг биелүүлж, бие махбодно чийрэгжүүлэн тэсвэр ха- туужил олж авахыг чухал чилна. Цэрэг-спортын «Найрамдал» тоглолт. З0- хиопо. “Армийн. дайчид, хилчидтэй уулзаж цэрэг, яармийз замнал түүхийг яриулна, Аялал, экскурс зохиож эх нутгийн түүх дурсгалт газар, байгалийн баялаг- тай тапилцана. Уран зо- хиол уншиж, хөгжим сон- сож, кино, концерт үзэж, нэг ч өдрийг дуу хуургүй өлгөрөөхгүйт хичээнэ «Хамтач үзэл». хианд пионерүүд цохдоо бусад НӨХДӨӨ ХӨ- дөлгөж хөгжөөж чадах пионерт өөрсдийгөө удир- дах үүрэг хүлээлгэнэ Нэгдмэл нэг үйлс зорилго өөд эв найртай зорин тэ- мүүлж амжилт гаргахыг чухал болгоно Бие биедээ инөхөрсөгөөр хар- буу- орол: тусалж .хоцорч яваагаа өөд нь татна. Пяолерийн бүлэт бүрийн. пионер нэг бүр: үлгэртай сайн байхыг эрхэм болгоно. Энэ- буу- хнанд амшилттай орол- цож, шалгарсан шилдэг “«бүлэг- «Пионерийн үл: гэд? жишээ хамт- лаа» гэсэн пол--хүцтэх ЮМУУ улбын пнонерийн лагерьт явж: амрайл « Өсвөрийл Тельманчуу ДЫН ДУНД. Өгпнөж ,байгал ажил -үйлсийн тухай мон- голын үе тэнгийн анл айл нарт иь хэлэхэд топчдоо пїїм. байна 1281:7:1115:7:113:11:) Эрхэм анд нөхөд өө | Энэ изгэд сайхан! өдөр бид Найрамдлын галт тар- гэнд сууж, 50 дугаар өр- гөрөгийн үл үзэгдэх нэгэн замаар ургах нарыг угтан аллж явна. Аялал маань Берлинд эхэлж, бид ердөө л агшин зуурт Улаанбаа- тарт ирчихлээ. Хүн зөв- хөн бодол санаагаар л ийм хурдан явж болж бай- на. Гэвч биеэрээ хүрч очи- 3 ход нэг сайн тал бий. Яа- гаад гэвэл анд найз нар- таа Өгөх цэцэг, захидал, 12 Дрезден хотод болсон пнонерийп чуулга уулзалтын Тельманчууд арга туршла гаа солилцож байгаа нь. 3. Ппонер- сурагчдын урлагийн тоглолт. ., БНАГУ-ын ч 2, ТЭГ хи БНАГУ-ын пнонерийн төв 134 8 өдө, . ,1ЛЇ1А 5929 ИНнА УУ? 12 бал хэвлэл «Тромтель» сонины ерөнхий эрхлэгч Аксель Хемпель өсвөрийн Сүхбаатарчуудад хандан мэндчилж байна. бэлэг, майдчилгээ, тавих асуулт, солилцох туршлага гээд дуртай бүхнээ авч явж болно. Өсвөрийн Тельман- чууд, өсвөрийн Сүхбаатар- чууд олон улсын пионе- рийн зусланд ч. спортын уралдаан тэмцээний талбарт ч танилцаж, манай байгуул- г лагууд, сонинууд ойр дот- но харилцаа тогтоож, тус хоёр орны хөдөлмөрчдийн хооронд чин сэтгэлийн олоп холбоо халхээ бий болжээ. Дайчин нөхөрлө- лїпин үзэл санаа цаг үр- гэл түгэн дэлгэрч хүсэл бодлоор бид, бие бие рүү” гээ аялан очиж байна. Эдүгээ Берлин хотын дээгүүр нарац манджээ, Энэ бол энхийн наран. Ма- найд ч, танай оронд ч хү» мүүс ажиллан, хөдөлмөр- лэж, суралцаж, инээн баясч байна. Манай гарниү дээр эн- хийн нарап үүрд мандан гийж байхын төлөө, социа- лизмыг бүтээн байгуулах үйлсдээ. хамтран урагш давшиж, хүн бүхнийг чө- лөөтэй боловсорч, аз жар- галантай байлгахын төлөө бид амьдарч тэмцэн бай- «на. Мапай уншигчид, БНА ГУ-ын пнионерүүдийн өм- нөөс монголын бүх ппоне- рүүдэд чин сэтгэлийн мэн- дийг дэвшүүлье. Ах 127222 үеэр : : 1 1 1) ни : 0 Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ (5 хнтарын ЗӨрчинрүлбих хээлэхийн цонрдаар цэцэн. данлэимнрнчй, нуцаэл, 14140 2---2--- 1 х “нниниилнцээж тУжимтєтэрэцас ыг ний тїр ОЛЕТАРИ НА 1 овон кух Ё ( 1241 ҮНЭ 10 МӨНГӨ ЭХ С МУ1Г2ЫГ АНГАЙ ХЯЗГААРЫН ПИОНЕРҮҮД БАРНАУЛ 1010 таа ц шини тӨвӨРДЭХ-ЖИЛДЭЭ ф 6 в4-((802) Климаш охин этэ. хавар лийц долдугаар алгийн ЗХУ-д зочилж анд пох-о сурагч Х. . Балдыргам, тийнхөө баярт оролцоод Дэлүүн сумын дунд сур- ирсэн 10м. гуулийн. 8. дугаар ангийн Үзэгэлэнт сайхан Бар- “Ураг Б, Заурен, Толбо наул хот, “дөлгөөн “урс | СУМЫА Дувд сургуулийн галт (Обь мөрөн, шинэ (6 Дугаар апгийл сурагч найз пөхөд нь түүний сэт 28- Магрипа Улаан хус гэлд үргэлж бодогдопо. СУМЫН дунд сургуулийн Өлгөрсөн хавар ,В.И.Ле- Т дугаар апгийц сурагч виний нэрэмжит |БХПБ- М, Ахиылбек, Алтанцогц ын 60-шилийн оЦ устгаж СУМЫН |дуйнд сүргүүлийн сургууль” бүлгэм далараа 0 Дугаар, амгийн сурагч зохиосон шилд “Клима- У.ГҮнтдор, Бугат сумын шийн . удирдсан бүлэг, Дунд сургуулийн 8 ду балтарчуудыг баг идэвх- гаар ангийн сурагч 8. тэй оролцож анд пөх- Дори нарын арван найз дийнхөө баярт сурлага, хө... НӨХӨДТЭЙГЭЭ. хамт Явсан | ОРпОМ баялаг туршлагаас | ходлөм сайхат болжээ. дуу, шүлэг сурах гээд МЭВИЙН БУслтаал бэ. Юм. нь-нх зүйл сурчээ, Ал- Энэ бүхнийтухай КНлимаш олоп сайхан ажил зохиож зу(С барьсан юм. Тэгээд ч Тэд ЗХУ-ын Алтайн гҮ51 ШСЛЕЛН НМОВЕР, охин үргэлнс дурсан сана- байна 5 71 ЗХУ-ы сурагчид 80 зийлийн 0й- с к б эӨлШн : й 2 Ч 4 Ч АР ҮСЧдар: саар... ї(лимаш . болон ЗУРАГ ДЭЭР: - ан шон үвинлүд. зүэгидын Барул хогин гэр үййхир амарч | ЗҮНИй нинд СБариулд | өхий айшгийн шөнөөс д ! : : сайхан. тэмдэглэ) ӨНгӨ- Л а! ай Ё жилийн ойд оролцох сай- ит 38 дугаар сургуу» рүүлсан шаарыг Гйвнер шиШЭГ сайхан баяр, найз тяшдын төлөөлөгчид (3Х 4 5) ! - Е ! ! лээ. їөхөдөө. хэзээ Ч мартах- -ын Барипул хоты Бэ Яо то ан трхролдоан шСОЦВНДЭАЛЫ РАГЛИДТАН сурагчдын. баярын шаг- гүй. : Тэд ВЭ Сүхбийүрдээр шэл08: озхүэлжөыр Н 5 сг: | ї шиРАР ГЭМ аа СОЛИЛЦОН “саял, бүлгэмийн шугам тийн найрамдлын сараар 88) дугаар сургуулийн : -Ө7 | аймгийн Л- цайз нөхөд болж -Ппионе- жагсаал, уулзалт тэмцээн анд нөхөддөө захид АЛ би пнопер сурлгчдын АН 2 2 Ё єС с ши тай сумын дупд сургуу: рийн бүлгэмийн ажлын когцерт үдэшлэг сэтгэл чих «Зөвлөлтийн хүүхдийн БОСС Яд СУМТЬЯА “э---ииинэаиининэнэлээгиииэлсилиилитэлчихэлсэилиллсслэлассиилниилии-иииимиисиилжасилиасссагслассчиусилссгсс алин шилиин шинэилх шилэх шлчшилли) шилиитлэ шишжээн! шилилл шишжилиж! Пи227-201| Намрын шар наран таа- 7 0 Б Шйл. црагг / 2 7 ацид оролцолс төмс хаяг- рс» өс” ламжтайяа эзэпэ. Хүүхдүүд ХҮҮХДИЙ Н 4 5 чүү 1 »?, 1 Ч цагийн. сайханд алгуур- 9 С ХАЛДҮн УОРИУҮЙЖ 505 | Ё 1-7 ах ашил сл 1/!: лалгүй хүйтиээс өрсөл нар түрүүллс өдрийн хө- тусалж байгаа Сэлэнгэ хийв ! : 2219 томс хураалс дуусахаар дөлмөрийн аварга болов, аймгийн. төвийн нагдү- ! 2 2 шамдан” ажиллаж байлаа. Өдөржий зажилласац бо- гээр дуйд сургуулийн су- 1. 3 Орой болж өдрийн ашлаа ловч хүүхдүүд ядарсан рагчид юм. Тэд 28,1 га ЗУРАГ ДЭЭР: ! ї (55209716: дүгнэхэд 8-ын «Бэ» ан- шинжгүй хөгжилдөн дуулж . талбайгаас 97,5 тонн төмс --Сурагчид төмс ялгаж | со : | гийн сурагч Энхтөр, Ватсүх, тоглоцгоол: байлаа. Энэ хурааж улсад тушаасан байгаа НЬ. ! 7-гийцн «А» ангийп сурагч бол бэлтэрийн сангийн аж юм Мөн: «Пионерийн Б. АДЬЯАДОРЖИЙН Гансүх, Самбууилм, 10- ахуйн ургац хураалтад үнэн» сонины «Ургац» онё- авсан гэрэл сураг | ї ) ын «В» ангийн сурагч Ши! шулгд : Жамбалниямбуу, Ч, Батсүх 1-1 | 10-ын «Д» ангийн сурагч | 1йгү Чу! Төгсшларгал, Батцэнгэл ХҮРЭЭ МАРАЛЫН ХҮҮХДҮҮД, ч : ЗСБНХУ байгуулагдса- 8 тнилийн сургуулийн Су- 1 ны 60 шишилийн ойд зориу- рагчид өгөөж, баян энэ иам- ТНЙ лан зөвлөлтийн пионерийн рын ургац хураах ажилд 2 байгууллагын туршлагаар амжилттай оролцож 23,6 | зарласан «Пионерийн үнэн» га талбайгаас (100-гаад ЯЙ сонины нэрэмжит «Ургац» тонн сүрэл хураан апсан операцид Баянхонгор айм- юм. Энэ ажилд идэвхтой : гийн пионерүүд идэвхтэй оролцсон тус сумын .сур- 1 оролцож тарналанч аав, гуулийн 8-ын «А», 7-гийн 1 зэж, (ах эгч пцарынхдаа «А», богийн «А», «Б» авгилд туслалцан олон ар» ангийн хамт олоп болон га тазрын төмс хүнс- Мохдийгөө хошуучлан “вйП ногоо хураан авч, но- ажилласан пионер су гооны талбайн хог ургам- дад «Улаан туг» иэгдлийн Ч лыг цэвэрлэх, хаягдал зөвлөл байр хүргэлг дурс- түүх зэрэг их ажил хийсэн галын зүйлээр шагиай. ! билээ. Хүрээмарал сумын П, ЧИМЭДЦЭРИ Ж Ч ї З “2 1 шыл “НАЙРАМДАЛ ЛАГЕРИА- ДУРСАЖ баянгол дахь олон ул- сан пнонерийн «Найрам- дал» | лагерьт амарсан минь миний сэтгэл зүрхэнд лан хөгжилтэй амарсан өдрүүдийг дурсан санахад үнзхээр сайхан. Би зуслаад амрах хуга- цаандаа «Протальный ва- льс» (ЗХУ), Гуантано ми- ра (Куба), Буги (Болгар) зэрэг дуунууд сурсан бө- “ гөөд Унгар, Болгар орны хүүхдүүдийн тойроп бү- соигс сурлаа. Мон гадаад орны болон сөрийн орны пионерийн идавхтнүүдийн бүлгийн ажил зохиодог арга турш- лагаас суралцсан. богвод сурсан зүйлээ өөрийн бүл- тийн ажилд хэрэглэхээр ЯВНА. боотын Ппонерийн Бай- Зөвлөлийн гууллагын Төв ажилтан Сергєев Влади- мир Иванович гуай түүхтэй Мопгол-Зөвлөлтийн ард түмэн түүний өсвөр үеийнхний найрамдад нө- хөрлөл ямагт ариун тун- галаг байдаг юм. Бидний хооронд "олоп уул даваа, гол мөрөн асар пх ороп зай байгаа боловч үйлс зорилго сэтгэл санаагаараа үргэлж цүг амьлардаг» гэ хэлсэн юм. Үнзхээрч «Найрамдал» зусланд үс- ний өнгөөр ёер боловч чүзэл санаагаар тэг, вихийг эрхэмлэгч хүүхэд багачууд бид нарлаг монголын цэл- мэг тэнгэр дор энх тайвны урваг цуурайтуулан дуулж бүжиглэж хөгжилтэй сай- хан амарцгааж билээ. «Найрамдал» зусланд амрах хугацаандаа би их зүйл мэдэж ойлгож авсан. халамж анхаар- сагтаа баярлалаа. НИЙГМИЙН ӨМЧ-БИДНИН ӨМЧ 8--2:2:5-5:55--2222:22--98 ад: 5255252525526 0. емчийн үзлэг хийлээ. Тус аймгийн Менх- хаан сумын улсын тэр- бүлгэмийн хамт олон энэ үзлэгээр онц дүн- тэй шалгагдав. Энэ л манай сургуулийп пионер сурагчид МАХН-ын Төв Хороонсос дэвшүүлсэн лоо- зонг амьдралд хэрэгжүү- лэн социалист өмчийг нүд- лэн хамгаалж сургууль, анги таихимынхаа эд хогш- лыг хайр гамтай здэлж хэрэглэж сурсаныг харуул- сан шалгалт болсон юм. Сурагчдын дунд сургуу- лийн захиргаа бүлгэмийн зовлөд хамтран социалист өмчийн хадгалалт хамгаа- лалтыг ангн, бүлзг сурагч нэг бүр дээр тогтмол үз- лаг, шалгалт хийдэг нь сургуулийн эд хогшлын эвдрэл, гэмтлийг эрс багас- гасан юм. Анги, хамт олонд өөрийн здэлч хэрэглэж буй эд хогшлын үнэ цэ нийг тооцоолсон карт өгч ажиллуулдаг. Үүний нө6- лөвгбөр апги бүрд тнүдлэн хамгаалагч групп, сэлбэн засах хэсэг ажиллуулдаг боллоо. Нийт сурагчдын дунд «Нийгмийн вмч ба социалист хууль ёс» вээр радио нзвтрүүлэг явуулах пионерийн сэдэвт ажил зохиох, зурагт мэ- дээлэл, ханын сонин, сам- бар гаргах зэргээр аягшлла- сан маань ийм амжилтад хүрлээ Төрийп ламдын хамтар- сан үзлэгт сургууль хамт олоп маань опц дүнтэй шалгагдсан явдалд багш сурагчид бид туйлын их баяртай байна. Мөнххаан сумын 8 жи- лийн сургуулийн ппоне- рийн ахлах удирдагч Ч. ТУНГАЛАГ Сурагч, сурагчийнхаа тухай бичиж байна. АВЬЯАСЛАГ ОХИН Тов аймгийн Бүрэн су- олон нийтийн ажилд идэвх- тэй оролцон дууны дугуй- ланд гурван жил дараалан суралцжээ. Тэрээр монгол ардын дууг гоц сайхан дуулдаг бөгөөд орос, болгар, куба зэрэг слон үндэстний дуу сурч өөрийл урын сангаа үргэлж баяжуулж байдаг Л. Тунгалаг зөв сайхан дуулах арга барилаа найз нохоЛДдоо зааж үр дүнд сурагч Д. Бат- баяр, Г. Алтанцзцэг, Г- Оюунцэцэг гийн сурагчид урлагийн бүх төрлийн дугуйланд суралцдаг. Бид Монгол- Зөвлөлтийн найрамдлын сараар зөвлөлтийн хүүх- дүүдийн ажил, үйлстэй танилцаж дуу, шүлэг су- рахаар шамдан суралцаж байна гэв. Ингэж сурагч Л. Тунга- лаг урлаг сурлагыг зөв хослуулж чадсанаар сур- гуулийн дууны аварга болс- ноос гадна «Залгаын үе» аяныхаа «авьяас билэг уран чадвар» жигүүрзэр амжилттай аялж байна. Төв Бүрэн су- гын 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч ЯГ... НАРАНЧИМЭГ сЭД- | | | | | | 1 1 | ! 1 хошуу, зээргэнэ, | байдгаас гадна хус, гачуур, хуш тайлбарлаж дны хатаамалза шЛиХл-ын Пионер Ц. Дунаацоо хус 86 БОДООШИНН авсан гэрэл зураг. «УС» ОПЕРАЦИ Байгаль хамгаалах уламжлалт сарын ажил эх орон даяар өрнөлвө. Энэ ажлын үеэр манай пис лийн пионерүүд “«Байгаль хамгаалах» сарын ажлаар «Ус» операци зохион бай- гуулж тевийн дэргэдүүр урсдаг Харга- ны голын зэрэг дагуухь гаалж, хөрсний аллаа гэмтлээс урьдчилан | сэр- гийлсэнв үр дүнтэй ажил болсон юум. Тус сургуу- лийн 7-гайн «А» ангийн сурагч “онц оо сурлагатан Ц.Наранжаргал хэлэхдээ: «Харганы» голын айм- “СЭДЭВТ ӨДӨРЛӨГ Хавд аймгийн Булган сумын 8 жилийп сургуу- лийн вахнргаа пионерийн бүлгэмээс «Байгалийн хишигэ, «Алтан намар» сэдэвт өдөрлөг зохиов. Энэ өдөрлөгөөр (хедөлмө- рийн У улирлаар сургуу- лийнхаа туршлагын тал- байд 14-21 хопог алшилласан сурагчдын аж- лын бүтээлзэр гэрэл зур- тийн. самбар, “ургацын дээжээр үзэсгэлэн гар- гаж, тэргүүний анги бү- дэг, пионер сурагчийг хє- дөлмөрийн аварга болто- лоо. Туршлагын талбайд бусдыгга Бхошуучлан ажилласан 7-ийн «В» ангийн сурагч ЮШї. Нямцэ- цэг, 8-ын «Бэ» ангийн су- гийн төвийн дагуухь хэ сэг газрыг ангиараа хь рнуцан авч эрэг ойр ор чнмы байна гэсэн юм. Ийнхүү Завханы пионерүүд «Баё- галь хамгаалах сарынаж- лаар их зүйл хийж бай- на. Завхан аймаг, Баяв хайрхан сумын 8 жвь лийн дунд сургуулийн пионерийн ахлах удир- дагч Л. МАРУСЯ рагч Сб. Баярцэцэг, 2 гийн «А» ангийн су Н. Буянхишиг, Б. Энхту- яа, Ю. Нямдорж нарт сургуулийн захиргаа, анга хамт олон нь баяр хүр гэж, хичээлийн хэрэглэл дурсгав. Багш Ц. Рав шаа тэргүүний анги бүл гүүдэд туршлагын талбайд тарьж ургуулсан 21 сав цэцэг болон тасалгааны чимэглэлийн цэцгийн үрийг бэлэглэлээ. ЗАЛУУ БАЙГАЛЬЧ Тус сумын сургуулийн 7-гийн «Вэ» алгийн їно- нер Ш., Нямцэцэг гурав- дугаар ангиас эхлэн суРр- гуулийнхаа туршлагын талбайд жил бүр 14-21 хоног үр бүтээлтэй ашил- лаж байна. Энз жилийн амралтаар 14 хоног турш- лагын талбайд ажиллах- даа темс, байцаа, луувал, халулшссЭЛжс ЖЭ ЗУРАГ ДЭЭР: --«Залуу Ш. Нимцэцэг байгальч» манжингийн үрслэгийг арчлан, бордож, өсөлт хөгжилтөд ажиглалт 6У- далгаа хийсэн байна. тарьсан төмсний нь навч, ишний "өндөр 56-60 смо болж цэцэглэсэн нь энНз охнны судалгаа шин- жилтээ аяиглалтыг улам сонирхолтой болгожээ. Ийнхүү тарьсан ургам- лынхгаа өсөлтөд судалгаа, нягт нямбай ажиглалт хийсэп Ховд аймгийн Бул- ган сумын 8 жилийн сур гуулийн 7-гийн «Вэ» ав гийн сурагч Ш. Нямцэцэ- гийг үе тэнгийнхэн нь «За- луу Ббайгалч» гэж нэрлэ дэг боллоо. ! Ховд аймгийн Булган сумын 8 жилийн ДУНД сургуулийн багш. Ц. ДАНГААСҮРЭН | | | | | П 4 Уишиглийн хүсэлтээр УЛ өвиЦүлэлхөн Амьдралд инэаж баясах зорилготой ба!- Харин хошигналын театр хэмээп зөвшөөрсөнгүй. Тийм охиалианй на инзэдамтой хад бусад нь сэтгэл догд- химгийн знэрэпгүй ЮМ... учраас Сернантес амьд байх. ҮЙГЭ ЛИЙГ ЛҮВЛИЭЛҮ Райнипых луулш буй аливаа нэг шинэ | -- Инээдэт хуучирна гэж дал нэг Ч жүжтээ тоглуултх Радио 204 2Хни нь учиртай. зүйл сонсохоор ирэх жишоэ-байх уу? Өөрвөр хэлбэл инзэх чадаагүй алжаэ. Харин түү- нийн их Ойн ирсэп ар»тэй, Тэд жүжиг үзчилээд яна зүйлийн сэдэв байнга ёорч-ций нас барспы дараахан хбйрт є? гуВ-аэ нэг юм уу, бүрийн сэтгэгдэлтэй буциа. легдөх үү? суу билгийнх нь тухай ярьж ТВВНИКГБВЫ ши тоглолтыг Ялангула уран хошигналын -- Хошин ягүшгийн агуул- эхэлжээ. “Би бас Гоголийг байдаг. Т рүүлэхийг хүссэн суманд оногдсон хүн сэтгэл га өөрчлөгдөхийн сацуу ши- их хүй дэг хүн. Түүний ийн УХАА хэн Эн сэтгэ- гонсгор буцдаг байх. Тэдгээр нэ шинз сэдэв гарч ирнэ. цээж баримал манайд бий. тӨвдҮй Эль ийм их 00-хүмүүс хүн төрөлхтөн, юуны Тэгэхдээ уг сэдэв маань муу Түүний үзэл санаа хичизон д тэрээр титиханэ ард ол-омнө Райпип надад гомдчих- бүхнийг шахал зайлуулах хурц, өргөн хүрээтэй гэн са- Буу ХнЛВЧлҮЙЭ билээ. сон, зэвхи| хөрзгор царай- чиглэлээр өөрчлөгддөг онц- шанаа| Гоголийн «Шинель» дуоыс Ни ш өдор нь би Рай- лаад суул байхыг би алонтаа логтой. гэдэг туужийг аваад үзье л ай дахин уулзав. Гэхдээ харсан гэд Райнин инэожсог- дээ. Өна туужийн тухай Бе- театрт биш, гэрт нь уулзсан лан, Готзл бас мөнх байх лицскийр Бид цем ГОго- юм. ипсэдмийн сэдэв «бий Шүү лийн «Шинелиэсэ гарсан : -- Бид «Элэг хоштолаө дээ, 7Нишзэ нь Аристофаны шоог Манай сонины уншигч ба- Райнип бичгийп ширлэгиї инээх» эсвэл «Ядарч унатлаа хошин ясүжгийг үзээд инээх- шан, бутеЕэХ хоВВЭЛЫНЭ тачуудаас инзэвэл залуужи ард шанаагаа тулан сууш их инээх» гэж ярьдаг. Ингэхээр гүй байх арга алта... хүний бодит дүрийг дүрсэл- р 8 ядарсан янзтай харагдав. То- инээдмийн сэтгэгдэл төрүүлэх 4 хаган утна Учрыг тайлбар рзэр намуухан, «Райнипы- хэмжээг юугаар хэмжих вэ? |. Хүл эхлээд (л хулган бан байдаг, “Гүүний «Сүнх ЕЕ-АМИЛЛ ГАЛ СЭЛБЭГ хийсаг Уураг «хулгай зайл. Тв САхиад”үийв хард богдуу- усаа мэдэлцэв. Бараг өдөр - Инээдмийн сэтгэтдэл гэхгүй байх» хууль дүрэм зохиолд маш их.дуртай. зан ЗХУ-ын ардын жүжнг- бү төр үр тоглосон тул эхээр их ТӨРҮүЛлэх хэмжээ нь хошим гарсан. Чухамдаа хулгайн, У-0 -гтинн М лт Арка- ядарсан байв. үнэхээр ИХ зүшгийн үйл явдал буюу хэрэгтэй холбогдай: хүний | -- Олиггүй тэнэг явдал, дий «йїосковские но- -- Та дал хүрэх гэж бай- үзэгчдийн сэтгэл оюун, тэдний олон дутагдал үүсчээ. Өнөө хавсон єүржигиэх долигоноу, “сэн сонины сурвалжлагч на. Тэгэхээр уран хошигногч зан ааш, эцсийн эцэст бидний үед хүний Нийтлэг асуудал, хүнд суртал энэ бүхэп хүний! етленд Дроздовагийн хүн насныхаа ойн тухай юу ахуй амьдралд юу үлдээв харьцаа, мэдрэхүй мөн л амьдрал, хүмүүсийн амьдрал, асуултад хариулсныг ний. бодож байна вэ? гэдгээр хэмжигдэнэ, мянган охидийн ӨМНӨХ шиг хүмүүсийн харьцааг бузар, тэлж байна. -Г Таны уран хошигиолын байсаар байна. Хайр дурлал, лаж байна. Эдгээр өөдгүй! ! Би Москвагийн Олимпийн -- Нас ахина гэдэг нэг1а- «бай» болсон уг хүн агиши үзэн ядах үзэл, атаа жөтөө, муу явдал таны хошигнолын тосгоны концертын танхимд лаар сайхан хэрэг. Нөгөө та- зуур алив нэг юм ухаарах худал хуурмаг явдал, хоосон сэдэв болдог. Тэгэхээр уран очин Лепппградын тгатрын лаар жаахан «тиймэрхүү» юм боломжтой юу? сүржигнэх, долигопуур зан хошигногч хүний ажил-аньд, «Театр, түүний сод манлай» УУ Даа. Гэхдээ сполын хувьд -525є) : бол хүн төрөлхтөний ололт.рал хэцүү болж таарий биз гэдэг тгүжиг үзэхээр явлаа. Заавал баярлах ёстой боловч ...|цр, рамсалтай нь урай дутагдлын шалгуур тул 10- дээ? | 7 -- Өнөөдөр тэнд юу гарах 9ДСИЙН дүгнэлт гаргахыг хү- хошигнолоор хүнийг агшин дорход утгаар хэлбэл эдгээр 5, : юм бэ? гэж таксийц шолбоч СЭХгүй байна гээд түүлий дуу ЗУУР Дахин хүмүүжүүлэх 00-үр мөнх юм. тоЛХЬ МҮВЭадаН АМГИЙН сонирхон нүүрэнд нь «Райкины» инээв- лолцоогүй гэм боддог. Гэх- «Театр, түүний сод манлай» ) Ес. “Нэн ллВЛНН Тав: хавцал ихийн : ННЭЭВ- дээ инвэДэМД түмэп увидас | Харин түүхийн тодорхой гэдэг хошийй всүжгиї.с үзсэн 3Колооч маань урамгүй санаа. ТАНЫ далан насны ойн бий гэдгийг санах хэрэгтэй. нөхцөлөөс хамаарч эдгээрийг хүн. Энэ жүжиг болон урьд 4 алдалс - өмнөхөн инээдмийн тухай Инээдэм хүнд олоп том б0- янз бүрээр ойлгох бөгөөд өмнөх тоглосон жүжгүүддээ ярилцьн -- догдуулж нийтийн анкхаар- эцэг хүүхэд гэх мэт асуудал ч хурц үг хэлж хошигнохоосф- -- Та нар ч Райкиты тог- лыг амьдралын аливаа үзэг- хэзээ ч үгүй болохгүй... эмэзэсэнгүй. Манай театр 42| лолтыг үзэх азтай улс юмаа -- Заримдаа шал дэмий дэлд хандуулах чадалтай, -- Бид хурц хошигнол, жилийн нүүр үзэхдээ яматт гэр. алиа ярна инээд, магадгүй -- Тэгвэл та уран хошиг- ширүүн хошигнол гэж ярь- хурц үгийн зэвсгээр хошит- -« Хэрэв та үзэхийг хүс элэг хөштөл инээд хүргэх ногчийн зорилгыг юу гэж: 10- даг. Тэгээд уран хошигногч нож байсан юм. Тэгэхээр вэл Шивх үү” билет ЗАН лаа бардаг Боловсон хүн хэ- дорхойлох вэ? өөрөө ятар ааштай хүн байж уран хошигНогчийн ажил с “е аэзэ Ч бүдүүлэг алла. яриа с таа вэ? амьдрал ямар болохыг үзэгч, шүү тахэ ( ПРн рах Зу эншЭЭН Анн ТЭМЦ ярьдаггүй. Ухаантай хүн хэ- Би «Хайр дурлал ба уншигч хэн боловч ойлгох нь илт сэргэн: звла тинэг, нчгүүргүй алпа ГУРВАН жүрж» гэдэг (Хо) Уран хошиглогч юуны ӨМ-нь мэдээлж. -- “Үзэлгүй яахав! тэлээ. яриа бас ярьдаггүй. Энэ бол шин жүжигт тоглосон Олд цо эелдэг ааштай Сайн ХҮН | таны их алдар, НЭ -- Ажил чинь юу болох тухайн ярья, байгаа хүлий жүжигт «Хэрэв хүн аливаа байх Ёстой. Хувь хүний ЗАН “үн өөрт чинь Юу наадан билээ. Наанадан: өдрийн ор шинж чанарыг тодорхойлдог ЮМ8ёнД анхаарат хайхрамш- чапар, иргэний үзэл, эелдэг 25 Р Ца3 1 лого, цаалгадаж төлөвлөгөө юм. Та уран хошигногч хү- гүй бол инзэх чадлаа алда-дан энэ бүхнийг уран хошиг- 2? чинь сүйд болно шүү ДЭЭ. | нийг зөвхөн инээд хүргэхийг на» тэсэп ёгүүлбар бий. цогч хүц заавал эзэмшихЁ С- -- Алдар нэр бол жүжиг- -- Тар ч тийм. Тэгэхдээ д эрмэлздэг гэж бодож бай- Уран хөШииллийн тол 30-той гэ би хувьдаа боДДОГ. цицн хүний үзэгчид болон ө6- Райкпны тоглолтыг үзэх 8Я- на уу? Инээд хүргэхийг Эр- рилго бол хайхрамжгүй (ЯВ- “арээр ацхаарал хайх- рийн өмнө хүлээсэн үүрэг тай тохиолдол тун ховор шүү мэлздэг нь гарцаагүй боловч далтай занцихаганцал бөгөөД рамжгүй байх эрхгүй. Хэрэв хариуцлага гэж боддог. Өв- дээ. За, тэр хярс байна уу? эцсийн үр дүн бишээ. Инээ- чухам үүнд л хүн төрөлхтө- тэгвэл халгуугаар увайгүй рөөр хэлбэл үзүүлэх хөтөл- «Илүү билет сурсан хүн зол дэм бол зэвсэг юм. Энэ зэвс- ныг ӨЬш сэн шаа гай гамш- ямртан сэмхэн яваад өнгөр-бөр, үйл явдлын төлөө ха- дөө» гэж толооч |Өөгүүлээд гийг зорилгогүй ашиглаж б0- ХОЛГЭНЦЭРЭВ Экс чихнө “Уран хошитиол, БН риуцлага гэсэн үг... “Үүнтэй машип тавих газраа сонгол лохгүй. Инээдмийп үдэшлэгт муу? юм шмо Єлих ХҮННЭ төө сайн юмны төлөө, цэнэг холбогдуулан Гандийн хэлсэн авав. оролцчихоод та харьж ЯВАХ- єирдд шүүс М р : “,авсан зөвхөн тэр үед ашиг- үгийг сануулмаар байна. даа хувийн болон нийгмийн рдас » Муу юмны ЗС-тай, хүчтэй болж хошигногЧч Тэрээр: «Миний бүх амьд- к, - шотод рэг тал нь сайн юм балд- билээ. Тэгэхгүй ) “ амьдралд хэрэгтэй зүйлийг хошигнодоГ : Гү! ралыг харгис ноён тамласан Миний замын танилын төлов- яивидийн давхар Богд «хє. ТИйг бид тов тодорхой-мэднэ- бол хошигпол биш хүнийг бол Яо10 НӨСЛЙЫ 5 БӨЦЙН лөгөө хэдий тасарсан боловч (|. г 5 Би өөдрөг үзэлтэй учир дай б с олж харж : рсан зохиол болно. баясгалан төгөлдөр байсан ШИТНИЙ» цаанаас олж ХАРЖ амьдрал дандаа сайжирч | Өнгөрсөн үеийн суут яэхманьиашиаашаиндгх алийн, чадсан байвал зорилго чинь... ! ваолоо» гэжээ, Энэ үгийгби юм. биелэх нь тэр хүнлэг, зелдэг байгаасай хэ- шигногчдып Нэг нь Серван- ямагт с ЭД ЗХУ-ын ардын жүжигчин, Ч мээн хүсдэг. хүн дээ. Хүнийг тес түүний Дон Кяхот бай-даг ёэрэээр явахыг Ёич 1 Лєнипий шагналт, хошин Бидилпй тоглолтод Янз бү- хайрлаж байж жинхэнэ урап сан юм. хүн 2 жүжгийн хосгүй мастер Ар- рийн зорилготой хүмүүс ир- хошигиогч болж чадиа тэн Испаинд Серваптесийт удаан Товчлон орчуулсан вадий Райнины алдар нэрийг дэг юм. Зарим нь зөвхөн итгэдгийн учир үүнд оршино. хугацааны турш сайн зохиолч А. ЛХҮМБЭ гшдНүжиг оройтож тарав. НАЙРАМДАЛ МИНИЙ АМЬДРАЛД 1980 оны зун над хэзээ "ТАНИ 1 Х ОТ шгүүд, аз шаргалтай 8мьД- дотроос бүлгийг удирдагч “Ч мартагддаггүй. Энэ онд ! ралын төлөө тэмцэж (Явсан 2Кена, | Сама, дотны пайз 2 би Байз “нөхдийнхөө | хамт дайчин ах эгч нартаа, ТЭД: Жанна, Таня, | Гера нар ЗХУ-ын Эрхүү ,Котын ШаОИС- ,аррүгэсэн ТЭМ би боддог. дэрлэн босон буй “ороол- ний байгуулсан алдар Гавь- маань болон Эрхүү Хотоор рийн зусланд! 8марсан 10М. дрхүү хотод блОН ҮНДЭСТ- дууд НАД өндөр сэтгэгдэл тө- яацд хэзээд үнэнч байхаа аялсан дурсгалт өдрүүд саг Бид амралтынлаа хугацаанд , нэгэн ам бүл болон рүүлсан. Тэдгээрээс хотын їилэрхийлэн хүндэт харуулд цаанаас тардаггүй юм. Олон найзтай болж, О8ВМЛ Зурдардаг, Тэдний нэгэн х9- пионер сурагчдын ордон бүр зогсдог. Эрхүү хотоос БАЙ- хаацэ нэгэн цагт СУРГУУ сурлагын арга туршлагаа нь тус ХОТЫН их, дээд ч сайхап |санагдсал. Тус Эн нуур хүрэх усан. сашы явдГ сурилцахаартн юм. УУ, солилцон Байгал Буур. АМ- хусгай мэргэжлийн сургуу. ордны барилга өвөрмөц о!- цонд зорчигчид дүүрэн бай- е5,4| аяллаар Эрхүү хотод гар. мөрнөөр аялсан. ЭрХҮҮ гнудад сурч байгав манай логтой, Түүнд олон мянган даг Байгал нуурыг та Нар очиход эцө хот надад ТУй” нь Байгал нуур, Анар, н ах эгч нар пионер сурагчид вөрсдийн сайн мэдэж байгаа. “Түүний дын дотно танил байх болто. Ю ориы оюута Л су» орчмын ой модонд олон тө) 5 мөрнөөр хүрээлэгдсэн маань юм. Хотын төвд дэл« сотирхсон ДУтУЛЛандАА Эр рарш н ын Мнаж сэрүүн Хо Ши Миний нэрэмжит К: айгалийн үзэсгэлэнтэй Сай- хийд хөдөлмөрчдийн их ралцдаг. Мөн Дд дайчин ургамал у 2 цЬтад ний 10 “жилийн” 14 2000 0ЖАН Хот юм. багш В. И.Леннний Хёшөд алдрын талбайгаар аялсан, нмьдардаг. “Ангар мөрний слэлийн т ймду- хотын бүх ҮЗ: Дайчин алдрын бамбар Нь эрэг дээр «Ренорд» зуслан ЛҮГЭЭР сургуулийн на ! Жинэлхээсэх Тэрлэррнй байна хихи дуэө. түүх үргэлж асаатай байж бөгөөд байдаг. Бид энэ зусланд гаар ангийн сурагч 122 вахад энэ хо? чухал үүрт галын тазар, шинвэр то пионерүүд, номсомолын Үи- амарсан (айр нөхөд түүний Т. ТУНГАЛАГ г. Х.114ү11413:555::)41:144415. 15 552 ) э» ! 121113) 17 эх “Москва 8030 Эрдэм соёлын өлгий (| Энхийн Моск 307 “Эв хамтын жавхлан Москва” | Эрдэм соёлын өлгий “ Энхийн: Москва 2202 -Эй хамтын жявхла “Дайн дажны | 1 “Хүдийг хаасан “Далар олны Їтгэл хурсан Эйхийн Москва Эрдэм соёлын өлгий Энхийн Москва. | Эв хамтын жапхлац Т. БЯМБАРАГЧАА “НАЙРАМДЛААР БАХАРХАНА “Амтат цагаан сүүний дээжээр Алд цэнхэр намираа хадгаар Ард түшнийхээ хүслийг уламжлан Алдраа мандуулсан : Сүхбаатар минь Алтан Мосиваг зорьж очоод Аугаа Лепинтэй уулзан золгоод Хүсэл юутаа тунгаан ирьсйн Түших сайн хань нь зовлолт Сопгосон зам нь соцнилизм Элгэн халуун инайрамдлын үр шим Эх оройд минь цацарч байпа Нийслалийн 72 дугаар » сургуулийн сурагч Д. ОКТЯБРЬ УЛААНБААТАР ! Ай, Улаанбаатар Улаапбаатар Лхан дүүсийн өлгий Улаанбаатар Энх тайвны Дуу - пуурайтсан Эв найрамдлын өлгий Улаанбаатар "Гавай тивийн залуус . цугларсан "Танхил саруул өргөө "Улаанбаатар Хүсэл, шөрөөдлийн минь елгий Хүүхэд насны тшинь хайр ЛА, Улаанбаатар Улаанбаатар Ол ан дүүсийн өлгий , Улаанбаатар 50 дугаар сургуулийн сурагч Ж, СЭРЭЭЖАВ МОСЖРА ” Мосива, таныг би Монгол нутгаасаа ширтэн : - 5 б Ах ! Алс нандин сэтгэлээр лаанбайтараас харж байна Хувьсгалын жолоодогч Ленин . багшийн хөшөө Хотод минь сүрлэг сүндэрлэж байна, Хойч үедээ нанднгиан үлдээ- сэн “Хосгүй мэргэн түүхт : сургаад нь Түмэн үедээ дуурсагдаж: байна Тогс бат биелэгдэж байна. 4 Сурагч МӨНХБАЯР 86014. (5 7 х Лтрту фхэиен л» раг бүх хүүх-. 1 таржээ. Эхлээд энэ лриа Эрдэпэт хотоос -үлс далар түгсэц пь ма- || Лээж, Яагаад зөвлөлтийн алдарт аокиолч Сергей Михайлнопын аохнолын баатар манай улсад ирсэн айдаг билээ гэдгийг би судлах, болов, Үүний тулд Эрдэйэтэд очихоор сонн- МнхоО томилолт авлаа. Эрдэнэт бол дэлхийд алдартай. азэс-молибдений асар том комбинатын нөр, тус номбинатад ажилла- даг мянга, мянган ажилч” дын амьдран суудаг залуу хай. хотын пар: юм. 27 Тийм ээ! Би энэ. гай, гхамшигтай. хотод яаран ан | хүрч очлоо. Галт. тэрэг- “нээс буумагц шууд арпан єнлийн- сургууль дээр очих хэрэгтэй байл. Хэр- хэй сурвалшлах тэ? 1Оун түрүүн пионерүүдтэй уул- зах ёстой, Тэд адавал мэД- нэ гэм, бодсон маапь оно- лоо. -- Би аарга ах Степл»- тай уулаах гэн! ялна, Хүүхдүүд та пар” гэрийг нь лан мэдэх биз! Зааж өгөхгүй ї0ү7 гэн эхлээд дайралдсан хоёр охилоос асуусан чинь: -- Мэдэлгүй яахав, Тэр харагдаж байгаа. ягаан байшингийп нэгдүгээр орц- ны “гуравдахь давхрын 45 тоот. өрөөнд суудаг юм гэв... Ингэл! амархан олох гэж байх уу даа гэл, бо. ДООД -- Степа ах чинь та- гээд хэзэз ирсэн, юу хий- дэг хүн байна даа гэвэл хоёр охип ам өрсөн: -- Өнгөрсөн хавар ир, сэт. “Гагпуурчиг хийдэг юм гэж хариулав. -- Хэдий хэрийн настай хүп байна? гэвэл -- Яг гучин долоотой тэж охид хэллээ. Гайхал- тай хэрэг. -- Хүүхдүүд та иар Степа ахыгаа өндөр пасны тэтгэвэрт тараад байгааг мэдиэ биз дээ гэж асуу- сай чинь: -- Мадэлгүй ялхап. Энэ чинь өлгөр Степа нь биш залуу Степа нь байх- гүй юу. Худлаа гэрэл та үзээрэй л дээ! гэцгээж байна. Би хүүхдүүдэд балр- ласиаа илэрхийлээд олон данхар лгаап байшипй руу яллаа. Ажил тарж байгаа болохоор Степа өдийд ирис байх-ёстой, Замд гур- ван. хүү тааралдав. Би тэд- нийг дуудаж. зогсоогоод, охидын үгийг батлах саг наатай: -- Степа ахынх "чипь “ лЭЭД аль вэ? тэн? асуув, Тэд бас л нөгөө байшинг заац: о-- Өнз сууцны гурдр- дугаар орц: 45 тоот гэлээ! Яах аргагүй. Степа суудаг аав, зид Ягаан: байшинд бүр ойр хон очмөгцоо нэг жаал хүүгээс: -- Энд айгао ах Степа суудаг уу гэж асуулаа. Хүү над руу олийн харж байснаа: -- Ах Улаабаатар яв-. чихсан. Маргайш нрэх байх гэйс шуудхан хариу» лав, Хүү үнэн хэлжээ, Зочид буудал руу буцлаа. Буудалд очилс оровгөө ап- мигц тэмдэгЛалийн дэвтрээ гарган, юуны учир хаэр- гээр Эрдлнэтэд ирсэн, эх- ямар "хүүхдүүдтэй ууласан, тэд юу гэж лрьс- ныг нэгд нэгэнгүй бичлээ. Яг таг бичихгүй бол горь- гүй, Уншигч хүүхдүүддээ худал бичсэр ЭГ Ч үг өгүүлбэр хөлс болохгүй. «Авга ах Степа манай улсад ирсэн -гэдэг үнэн үү? Энэ асуултад хариулж өгөхийг хүсье!» аГПионерийн үнэн» со: ниныг эр дээр ирсэн хүүх- дүүдийн захидлын үг үсэг, бичгийн- хэлбэр нүдэгд харагдаад байлаа. Тэмдэглэлээ хөтөлж дуусаад гадагш гарав. 80- чид буудлын ойролцоох талбайн сандал дээр орос монгол хэсэг хүүхэд суу- гаад ямар нэгийг. ярьж байна, 5 -- Сайн байна уу, хүүх Дүүд зэ! г-- Сайп! -- Ярианд чийь орол- цонс болох уу? Болноо! -- За, юу ярьж байна даа? Степа ахын тухай биш биз! Үгүй ээ! Бид морн- ны тухай-ярья: байсан. Сайн. байна. Гэвч би авга ах Степа-гийн ту- хай ярилцмаар байна. Зөв- шөөрөх үү? -- Зөвшөөрнө. Зөншөө- рөлгүй яахав. Ингээд бид ярилцаж эхэллээ: Тэдэн- тэй хүүрпэр суух үнэхээр зугаатай алжээ. -- Степа ах хоёр метр хорин см өндөр л гэнэ, »- Степа ах хүүхдүү- ДЭД их хайртай л гэнэ. Степа ах тамхи тат» Даггүй шд гэнэ. Би нэгийт санаад: --Нэр нь чухам хэн гэдэг їом бэ? гэн: асуул, -- Степа л байхгүй юу гэн: пэт хүүг хэлсэнд хон- тор шатг үстэй орос охин: -- Жирхопэ пэр нь үү гэж падаас асуулаа -- Тийм ээ! Яг пэр нь? үнэн АГААРЫН ТЕННИСНИЙ ТЭМЦЭЭН БОЛНО «Пионерийн сэтгүүлийн нэрэмжит агаа- рын теиннсний (бадини- тон) анхдугаар тэмцээнийг сургууль, район, хотын аварга баг шалгаруулах Лүрэн үе шаттайгаар 83-- дүгээр анги, 5--0 ду. 7--8 дугаар ДУНД япуулах гаар анги, ангиудын гэн: байна. Аугаа их Онтлбрийн социалнст хувьсгалын 85 ишлийн ойг тохиолдуулш удирдагч» . -48770 (Өсүүлли) 7717 н- Алсисандр Георгий Тимофеейнч гэн: дууддаг. юм билээ гэв. онгол Охид" ? нөгөө охин т- Тийм до Дэ? тээд доош харлаа. Би тамдэглөлийнхээ дэнтэрт бичик юмтай 09- лоод өрөөндөө оров. Маргааш . Улаанбаата- раас. Степа ах ирнэ. Ямар сонип уулзалт болох бол? Аленсаидр Георгий Тн- мофеевич хэмвэх гагнуур- чин залуу лагаад «Степа ах» тэртэй болоо бол7. Би тэмдэглэлээ нэмэн хөтлөөд амрахапр хэвтлээ. Нөг мэдсэн өглөө болоэ. Үүдний. хонх “хингэнэв. Шаахайгаа. яаран углаад хаалгаа нээвэл хоёр охин зогсон байна. Өчигдөр орой ярилцсан. хүүхдүүд мөөн. -- Ах аа| Степа ах урьд шөнө ирчнхсэп баэй- на, Та очиж уулааач! Ажилдаа явчихна шүү гэв. -- Баярлалаа, дүүд зэ! -- Зүгээр! Би түргэн зуур хувцас- лаад гарлаа. Ипгэж би, хэн бүхний танил | Степа ахтай уулзсан їом. Нээрээ Михалиовын «Авга ах Степа»-тай гайхалтай адилхан хүр ажээ. Укран- паас ирсэн гэнэ. Алек- сапдр Георгий Тимофее- анч ярьсан нь: -- Эрдэнэтэд анх буу- ХаД л хүүхдүүд Намайг хараад, дагаад байсап юм. Манай энэ хотынхон. цө- моөрөө д Степа ах гэцгээ« дэг юм. уу гэж бодсон чинь үгүй юм гээч- Улаан- баатарт хэд хоносон инь хүүхэд бүхэп инээмсэглэл: хараад, дагаад салах биш. Зарим нь «Таныг |Степа гэдэг үү» гэж асууна. Ачпйгаа хөтөлсөн нэг өнөө намайг хараад бүр Зогс- чихлоо: Тэр урт сахалт өвгөр. бас Михайлковын гохиолыг мэддэг байнлээ. Лав сургуульд ороогүй ачдад ойрмогхон уншин өгсөн биз! Би ч бас зог- соп. Ач пь над руусаалжс, тэмүүлээд байх юм. Би дөхөөд очлоо. Тэгэхнээ нь тэр өвөө орос хэд мэддэг хүн юмсанж. -- Хүүгийн нэр хэн бэ? хүүх- гэжс байга. Би нэрээ хэлье үү гэспээ ачий нь сэтгэлийг бодоод: -- Дядя Степа гэлээ. Хүнд өвөө хууртаагүй нь мэдээн. Гагцхүү ачийнхаа сэтгэлийг бас боджээ. Тэ- гээд тэр жаахапП охиныг толгой дээрээ өргөн, -- Худлаа! «Дядя Сте- - на» төдөг шүү Дөэ гэсэнд ЯН с- Адилхан | бай сайн (ло байна. Зөвх өндрөөрөө биш, сэтгэл навгаараа адилхан байвал 11 баярлана гэж Георгий Ти-| мофеенич хэллөэ, 7 1| Бид хаёр сайхан танил- цав. "Таднийхээс буцахын өмнө: : 271 -- За, тэгээд сонипдоо | би юу гэн! бичих нэ гэж | түүнээс асуусан юм. Геор- ЇЇ гий Тямофесрич ер юу ч бодсон шинжгүй. ! ом- Яахав, | Эрдэнэтэд: ирчихсан тагиуурчин хийяс. байна гээд Л бичихгүй юу тэйн билээ. 3 - Зочид буудал руу явж. байхдаа би, сурвалжла- гыпхаа төгсгөлд «Уншигч хүүхдүүд ээ! Манай мон- толд зөвхөн апга ах Степа | ирээд байгаа биш, Павел Ї Корчагин, Олег Кошевой, Юрий Гагарин... Ер та па-- рыгт сайн мэдэх зөвнлөл- тийн үй олон ах, эгч нар чинь ирнс байсан, ирсээр байгаа. биш гүү» гэяс бичнэ хэмээн бодож явлаа: ї ї 5 «Пионерийн удирдагл» сэтгүүлийн пэрэмшит агаа- рий тепписпий сургуу» лийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг 19823 -опы 10 дугаар сарыг 15-ны До- тор, райопы аваргд шалга- руулах тэмцээнийг 10 ду- гаар-сарын 45:ны дотор, хотын амка шалгаруулах тэмцээнийг 11 дугээр са- рын 10:ны дотор: (пионер сурагчдын “нэгдүгвэр улир- за, До. Сүхбаатарыц цэрэжшит Улсын хэвлэлийа комбинатад хэвлэн Ё лын амралтын үеэр) хионц явуулна. Энэ тэмцээнд охид, хов- гүүдийн баг тус бүр дөр- во- поп хүний. бүрэлдэхүүн» тай, холимог хоо тоглол- ТОД ОхНД Хаёр, хөнгүүд хоёр нийт 4 хүний бүрэл- Дэхүүнтэй нэг дасгалїуу- лагч: багштай. оролцоно. Район тус бүрээс бага, ДУНД, ахлах насны 3 бас Улаапбаатар хотын авхрга шалгаруулах тэмцэВид| ї оролцох эрх олж авна, .4 Өсвөрийн тамирчид аа! Спорт тоглоомын энэ. шинэ төрлөөр зохиогдох анхны тэмцээнд идэвхтэй. бэлтгэж, амжилттай орол- цохыг та бүхэнд уриалас байна. Ё 5 ГПИОНЕРИЙН УДИР- ДАГЧ «СЭТГҮҮЛИЙН, зөвлөл Ч Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДОВ « ас1 ИУНУУ/ хє) ! Чу29 зав ХОРОО, Д.СҮХНААТАРЫН нэвэлиний | Та! г7/ШЛҮ5 32: мавган төв зөвлөлийн сонин) “ар”дэх син 23! “мв5 (1804) Ч БУЄХ хэЭэны , уяөл “рэн “ЛАА АН ГУРГУУЛЬА-МАНАН ГУДАМЖИНЛ: Би? ЗӨВЛӨЛТИЙН АНД Г777777 ЭВШИНИРВА. гИй ЕЗТГЗЛ ЗҮРХЗ Зу, НАЙЗ НАР. ЧИНЬ БИЧИЖ БАЙНА. Сайн Монгол анд найз нар Та нартай алс холын. Уз- бойстан нутгаас мандчилж байна. Манай сургууль дээр одоо . Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын жил зохиог- дож байна. Бид сургууль. хамт олноороо Монгол-Зөп- лолтийн найрамдлын ний- лэгийн гишүүн. Най мдлын сарын үеэр мои- гол хүүхдүүдтэй захид- лаар харилцах хөдөлгөөн анги. бүлгэм бүрт өрнөж байна. Би Я. М. Савердло- нын яарамжит нэгдүгээр сургуулийн долдугаар ан- тиД сурдаг. Мопгол олон анд найзтай болохыг хүсч байна. Миний халгаар ап. хидал бичихийг хүсье! УгССР индекс 731921 Кашкадарьинскля обл, пос. ИН. Нишан, ул Леня- на. дом 13, кв 10 Бенепнова Зипа Досттуха- байцгаана УУ? аа! тедовна . » . “./Манай: багш бидэнд Монгол-дөвнлөлтийн ард түмний пайрамдлын түүх нх Леппи, Сүхбаатар парын түүхт уулзалтын тухай ярья өгдөг. Би. долдугаар пигид сайн дүнтай сурдаг Чөлөөт цагтаа спортоор хичээллэж, шатар “тоглох дуртай, Мөн пл аяахидал цуглуулдаг, Миний цуг- луулгад танай нийслэл Улаанбаатар хот. хөдөө нутгийн. үзэсгэлэнт байга лийг харуулсан ил захидал бий. Би үүнийг хараад Монгол Оронд очиж үзэ- хийг маш их хүсдэг. Би- ДЭнД захидал бичээрэй. СССР. нидекс 801200 Тульская область, Город Шїкипо, улица Молодбяс ная, дом 9 «А», ив 45 Сорокиной Лепе .. Монгол “найз нартаа пио нер ёсны халуун мэндчил- ёь Лэлцүүльс! Намайг Элл Анжела гэдэг. Би, настай тавдугаар ангид сурдаг, Манан зургийн цомогт монгол Майзтайгаа хамт айлхуулсан цавын зураг байдаг... Аан маань »їамайг шзайхап байхад та. най оронд очиж Дархан хотыг байгуулалцах ажилд оролцсон юм. Монгол хү- мүүсийн зочломтгой сайхан зан чанарын тухай тэр. үр. гэлж: дурсан ярья: байдаг юм. Би ч мөн аавын адил монгол найзтай болохыг хүсч байна. Белоруссиал ССР г. Витебск, ул Москов- ский, дом 20 кв 14 Фоминой Атжеле -- “Та иёрт ВБоронеж мужийн пноперийн ордны интернациопал клубийн ги шүүд захидал бичиж байна. Танай оронд жил бүрийн 10 дугаар сарын Б-наас 11: дүгээр сарын 5 хүртэл монгол зөвлөлтийн иай- рамдлын сарын ажил болд гийг бид сайн мэднэ. Най- рамдлын сарыг тохиолдуу- лан Зөвлөлтийн анд найз нар чинь та нарт сурлага урлаг спортын өпдөр ам- ясилт хүсье! Бид бүх дэл- хийн хүүхдүүдтэй үерхэлс өхөрлөн, гадаадын үе тэцгийпхнийхээ. амьдралын тухай тодорхой мэдлэгтэй болохыг өөрсдийн зорилго болгодог. Ингээд: монголын дийн байгууллагын: түүх, хөдөлмөрийн сайчууд, ард түмний зан заншилтай та- инлцаж тапай сайхан ор- ноор эчнээ аллахыг -«Ин- тєрнационг лубийнхэн бид маш их хүсч байна хүүх 1» «Энэ д ийд пайрам- дал нөхөрлөл хамгаас чу- хал, харин инайрамдал..НЄ- хөрлөлд энх тайван бүр ч чухал» гэсэн уриан дор бид ажилладаг Видэнд 4--10 дугаар ангийн ямар ч хүүхэд захидал бичиж болно. Бидбий хаяг СССР. пидекс 996200 Воронежсная обл. Г Анна, Дот Пиоперов НИ Д-у Круукнх Лилни . . . д/Миний нэрийг Нит- дДеев Игорь гэдэг. Бин сая- Хан телевиазэр Монголын тухай кино журиал, үзэж байгаль, ан амьтдаар хич: нээл баялаг орон болохыг мэдлээ. Манай ангийн хүүхдүүд олон орны хүүх дүүдтэй захидлаар харилц 1988 ОНЫ АРАВДУГААР даг. Харин би монгол найзтай болохыг хүсч ба(- ил, Энэ аун ээж аавтайгаа хамт далайн эрэгт очиж амарсан. Усанд сэлэх их дуртай. Мон байгаль, аш амьтдын сэдэвт гэрэл зур, гийн цуглуулга хийдэг, Та- най оронд ямар имар том гол: мороп пуур блйдаг па? Надад аахидал бичээрэй! СССР пилГанч 443814 Донецкал обл. г Дебало- цово пос Спетлодаргиое дом 46 цв:10 ЮКиндеен И. А. . 1: . Би Налах ССР-ийн Хромтау хотод амьдардаг Манай хот жижигхэн боловч зуны улиралд саглагар ногоо моддоор чимэглэг- дэн үзэсгэлэнтэй го0о9 ха8- рагддаг. Мөн жимсний мод тарьяс намар” жимсийг нь хураах ажил хот дилар өр- нөдөг юм. Энэ ажилд Пи0- нер бид оролцдог. Би. нэг- дүгзэр сургуулийн 7-гийн «Б» ангид «онц сурдаг. Мопгол найзтай боляс мон- гол. оршил. тухай түүний өс- вөр үеийфхиий тухай -их зүйл” мэдмээр: байна Каз ССР Актюбииская 0бл, г. Хромтау ул Хромитовая, дом 8, Ишнмбетопон Гуля ГОого -- Ю. Фучикийн нарэм- жит «Фдакел»ь интер клу- бийп гишүүд бид монголын пнонерүүдийн” ажил үйлс- тэй тайилцанс харилцан туршлагаа солилцохыг хүсч чахидал: бичиж байна, Ма- най клубт япз бүрийт нас- ныг 25:пионер байдаг, Бид Болгар” Чехословпи, Польш, Унгар, Веьтпам зарэг С0- циалист “орны пионерүүд- тэй: “харилцан гэдэнтэй хамтран: -олон хэлбэрийп алил аохиодог ом. Одоо: манай клубийн: ги- шүүд ЗХУ-ын “Ардин бо- лоплсролтїй байгууллагын 60 жилийн. ойг сургууль дээрээ тамдэглэх бэлтгэл ажилд оролцож байна. ИН- гээд. манай клубийн үйл ажиллагаатай танилцан, энх тайван, үерхэл нохөр- лөл, пайрамдлын сэдлээр хамтран ажиллахыг, мопго- лын. интерилубийн. гишүү- дээс хүсье. Уирлин ССР Инденс мад117 г, Диспропетронск--117 средиял шиола 109 «КИД» ”РЕДАКЦИЛС: ПИОПЕР | 1 СУРАГЧИД АА! ДЭЭРХИ ХАЯГААР ЗӨВЛӨЛТИНН уЕ ТЭНГИЙН АНД ПЇЛИЗ ПАРТАА ЗАХИДАЛ-ЫН. чээгэн. » “САРЫН 19 ЛХАРНА, - эавижи Найрамдал Зөвлөлтийн ард түмтгэлс монголын ард түмэнд баи- лэглэсан ороц сууц, сур- гууль, цацэрлаг, соёл үйл- чилгаэний. шинэ. хороолол нийслэл хотод олиоор бая- ригдаж, байна. Тэр хороол- лын тоёмсог орон сууцанд манай орны олон зуул хүү- Нийслэлийн ажилчны районы 18 дугаар сургуу- лийн 4-НйЙ «А»," (» ацгийп пнонерүүд зөвлөл- ЗУРАГ ДЭЭР: Зовлол- тийн тусламжаар байгуу- лагдсан инислэлийн АМ сургуулийн Өмд 41» ан гийц. аионфрүүд төрөлх манай ҮНЭ 10 МӨНГӨ сургуульд 4 ! хэд амьдрахын зэрэглээ тохилог сайхан шинэ сур-| гуульд суралцаж байна: Сурагчид шинэ сургуу- лиа эхнээс їь ариг гамтай ашиглаж орчноо тохижуу- ЛаХ ажилд -иИДэнхтэй орол: цож байна. тийн мэргэжилтой багш Чретьякона Алда Миханло- внагнйн хамт. сургуулийнхаа тохижуулж байна. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг орлныг П хальс 1 “19 й М 5.14 ЗАЛГАМЖ ҮЕ АЯНЫШННЭ ГАРААНД “ХОЁР СУРАГЧГАЙ УУЛЗАХАД “Монгол, Зөвлөлтийн найрамдлын сараар пионер сурагчдын Сурлага ходөл- мөрийн «Залгамж үе» аж ны шинэ гараа эхэлж хүүх- дүүдийн хувьд давхар баяр болж байна. Нийслэлийн 15 дугаар сургуулийн хоёр сурагчтай хичээлийн завсарлагаар уулдлаа. Тус сургуулийн пчопЄрийн бүлгэмийн зөв- аөлийн дарга 1К. Ариунаа- гаас найрамдлын сарбар юу хийж байгааг асуувал: -- Монгол, Зөвлөлтийн пайрамдлын сард зориулж уламшлал ёсоор бүлэг бүр ханын |сонии гаргасан. Зөвлөлтийн баатарлаг ард түмний ололт, амшилтыг сурталчлах, зөвлөлтийн пионер сурагчдын үйл амьдралаас хэн юу. сурч амьдралдаа хэрагигүүлл: байгаа Чїрга туршлагаа мэдээлэх чиглэлзэр ханыг сонин гаргацгаав. 5-ын «Гэ, 6-гийн «А» 5-ын «В» ангийн пионерүүд «Залгамж зүс» аяны шинэ гараанд Ю.А.Гагарин, А Гайдар, Г.Н. Кукоп парын нэрэмжит бүлэг болох үүрэг авлаа. Мөн манай бүлгэ- мийн пиопер сурагчид ний- ТЭМД тустай көдөлмөрийн аян зохиож 8-ын «Д» ав- ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийн бүлгэмийн зөв 13 : АЧ - Хөдөлмөрийдн аварга 8:ыд «Дө» ангийн дарга хичээлийн Ц. Солонгоо тийн сурагчид хөдөлмөрийн амислтаараа сургуулийн аварга хамт олон болсон юм гэв. Дараагийн завсар- дагаар 8-ын «Дэ» апгийн дарга Ц. Солонготой ярил- цахад манай анги хөнгөн хүнспий үйлдвэрийн яамны хэвлэх үйлдвэрийн хэвлэгч ах згч нартай шефийгг хол- боо тогтоож хоёр дахь жилдээ ажиллаж байгаа юм. Монгол, |Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажлыг угтсан хөдөлмөрийд ая- наар шєф хэзлэх үйлдвэр дээрээ 14 хоног ажилласан” Хаягдал цэас ашиглаж тэмдэглэлийн дэвтэр 5000. сурагчийн үнэмлэх 10000, хичээлийн тараах материал 400 үйлдвэрлэж улсад 12640 төгрөгийн ашиг орууллаа. Манай ангийн Д. Баяр- маа, Ё. Алтантуяа, 28. Энхтуяа, П. Энхээ, М.Бат- хишиг Ж. Баттогтох, Д. Отгонхүү, Ц. Галтөмөр, Ц. Баатар, Алтанхүү И. Зоригт нар бусдаасаа илүү сайн ажилласан гэл Ц. Солонгоо ярилаа. Нэг сур- гуудийн хоёр сурагч хамт олныхсо тухай бахдан өгүүлсэнийг товчхон дур- дахад ийм байна. 5-6. БОДООШ со Найрамдлын сарын зохиох пионерийн ажлын графиг зохиож бай- гаа нь үеэр сэдэвт (2212 хаХС2 гайг улан “урхаг ХаДиЛРЭЭл үзүүлэн болгож тараах материал бэлтгэж байгаа нь ТУГТАЙ АНГ Архангай аймгийн ||Ц2- цэрлэг хотын 10. жилийн П дунд сургуулийн 9-ийн «А» ангийн хамт олон, нийгмийн тустай хөдөлмөрт. удаа дараалан идэвхтэй оролцож, сургуулийн «ХӨ- дөлмөрийн аварга анги» болжээ. Ангийп дарга Н. Түмэн- таргал: -- Энхрий хайрт нам засгийн ёч инзэлзэр сур- гууль маань энэ хичээлийн жилд 10 жилийн сургууль болоп өргөжсөнд бид их баярай байна Намынзза хайр халамжийн харнуд сурлага хөдөлмөрийн өн- дөр азссилтаар бэлзг бэагн- на гэв. х «Пнонерийн бүтээлч үйлс» жигүүрзэр “Бүлгийн дарга Ц. Амар- т-ш Манай хамт олны дунд онц сурлаггтан сүй Гантуяа, Г. Сарзнтуаа, сур гуулийн цанын аварга О. Нэмэхжаргал, дууны азар га Д. Алтанцэцэг нарын хагзр жишээч хүүхдүүд слоп «бий. Бид сур- гуулиас зохиогдож буй соёл “хүмүүжлийн ажилд ндэвх санагчилгатай оролцдог- Манай бүлзг энэ хичээлийн жилд аймгийн тэргүүний бүлэг болох үүрэг авсан гэж ярилаа. Ангийн хөдолнөрийн аварга Ч. Цэвэлдарж- - Бид хөдөлыврт дур- тай, хөдөлмөрийг хүндлэн үздэг. Манай хамшг слон хөдөлшэрт зохион байтуу- УУЕХАЙЧДЫН ХОТХОНЫ Уурхайчдын хотхон гэж нэрлэгдсэн Налайхын райопы бяцхан иргэд, эцэг эхээ дууриасан (ажилсаг хүүхдүүд їом. Тэдний ихэнх нь газрын гүйэзс хар алт олборлогч уурхайчдын хүүхдүүд байдаг. їНил бү- рийн намар орон даяар өр- нөдөг ургац хураах, хот тохишуулах аяшлд тэд бяцхан гарыц их хувь нзм- рийг оруулдаг уламжлал- тай. Энэ памав ч хүүхдүүд хөдөлмөрийн 14 хогогоороо ургац хураалтад оролцол хүнсний тогоо хуралх, овс, хадлан бэлтгэх, малчдын өвөллгөө, хашаа хороог за- |саж сэлбэх, халвалтын су- ваг шуудууны нүх ухах, сургууль орчноо тохитгуу- лах гээд олоп ажил хий жээ. Нэгдүгээр сургуульд. АРИУНАА, ТҮҮНИЙ НӨХӨД Баянхонгор хотын нэглү гзэр сургуулийн наймду- гаар ангийт сурагч ЮМ. Ариундаг зохион байгуу лах авьяастай охин гэж багш нар нь үнэлдэг. Бүл- гийн дарга 3Н. Ариунаа: -- Бид тавдугаар ангид сурч байхдаа Ю А, Гагарт- ны нэрэмжит бүлэг болох үүрэг анч аманлттай бие- лүүлсэн юм. “Зөвлелтийн сансрын нисэгчдийн үйл амьдрал болон зөвлөлтийн пиоперүүлийн туршлагаас бүтээлчээр суралцаж бай- на. 1980--1981 онд .айм- гийп тэргүүний бүлэг 00- лох үүрэг авч зарьснысо биелүүлсэн. МХЗЭ-ийн ХУШ их ху. рал угташ, «МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төртай зал- гамжилья» уриан Дор лваг Даж байгаа «Залгамж үе» алнаяр амжилттай аллж(, «Соёлч нөхөрлөлийн анги» болох үүрэг аваад байна. Эпэ үүргээ бүрэн бие- лүүлнэ гэлнс итгэл төгс ярив. Л. БАЛДАНДОРЖ Тус сургуулийн сурагчид хоёр едрийн дотор 30 тонн евс хадаж. 160 үхгийн баттаамжтай ынзго хашва. євсний байр хоёрыг барьж хүлзэлгэв өгөв. Энэ ажилд 8-ын «А», «Б», 9--ийн «Бэ», «Г» аягийн сурагчид бусдыгаа хошуучлан орол цов Хоёрдугаар сургуульд. Сурагчид өөрсдийн хөдөл мөр амралтын зуслангийн хүнсний ногооны талбай гаас 156 шуудай төмс, 180 шуудай сонгино. 120 шүх дай лууван. манжин, 70 шуудай саринс тус тус ху раажэо. Нөгөос хураах ажилд Д. Пагизсүрэн багш- тай 8-ын «Вэ, Н. Миеэ сэпгээ багштай 8--ын «Б» ангтуд Сайн оролцов. Гуравдугаар сургуульд. ХОВДЫН СУРГУУЛЬД Ховд аймгийл тевийн хоёрлугаар 8 жилийн сур гүүлийн пиовзер сурагчид байгуулагдсаны 60 жилийн ай. Д. Сүхбга тарын мимзндэлсний 90 жи- лийц о9, МХЗЭ-ийн ХУШ их хурал угтсан «Залгамж: үеэ алны шинэ гарааны удирдамжийг баяртай хү лэзн авч хүндэтгэл ЇЙН пту- гам їкагсаал хийв. Тус | сургуулийн захирал Бин дэрьяа «Залгамж үе» аяны шинэ гарааны зорилго, пно- нерийн б” лэг. бүлгэм. хаят олноос зохиох ажлын ту хай тодорхой ярьж өглөө. Хүндэтгэлийн шугам жаг саал дээр Цэдэв багштай Т--гийн «А» ангийп хамт олов «Д. Нацагдөүтсийн на- рэмжит тэргүүний бүлэг» | болох үүрэг аван, Ийнхүү анги, бүлэг, са- лаа, сурагч нэг бүр .ах- жилттай суралцалт, тэргүү: ний хамт олны эгнээнд хү- рэх ермэлзэл дүүрэн бай- па. Анд тайв нараа! Аяны- хаа шинэ гараанд амжилт гаргацгаая. Ховд аймгийп төвийн 3» хоёрдугаар 8 “жилийн сургуулийн 6--гийн «Б» ангийн сурагч Б. ОТГОНЦЭЦЭГ алалттай. /(йвдээх зүтгэлтэй орелчдог. Бил саяхад Бух- тан сумын «Ппонерийн ОЧНЫ хүнс- оролцсон. Авгиудын Шєх өдөр бүр дүгнэдэг Манай зигн «Түрүүлс ангид шиллин явах гугь ж 5: 5 улаз авсан гэлзэ Сү рагч Сүр «хаягдал гарга гүйн телбӨ», «Арвпн тац хургахын төлөө», чадлаа дайчлан Ч ажиллагсад нь нЯм амаснлтад хүрлээ. Архангай аймгийн Цэ. дэрлэг хотын 10 томлийн П сургуулийн 9-ийн «А» тигийн сурагч ЯА. БАТДЭЛГЭР вшэтэээээж 3эшээээРэлэЭэгэээшттэлээлс Лэаэлыхлааидэдоуыр ХҮҮХДҮҮД Багш сурагчид 19 товв өвс түүж улсын өвсний фондод тушаалаа Долдугаар ан- гийп сургагч Б. Гавхузг, Ч. Болорчулуун. займдугаар ангийв сурагч Г. Болд. Б Мөнхбаяр, А. Эрдэнэ-Очир нар нх ёвс түүж аварга хадланч болов. Мөн л- рим сурагчид 1500 хонины багтаамжастай хашаа, төлийн гурван түнзийг чанар сай- тай барьжээ. Доргевдүгээр сургуульд. Хүүхдүүд сургууль орчноо тохигкуулахдаа 1700 метр урттай хашаа барьж, 150 хавтгай дөрвөлжин метр газрыг цэвэрлэж, 300 куб метр газарт цардмал зам тавиз. Эзэ алшлд 4-ийн «А», 5-ын «ЛА», «Вэ», 6--гийн «А» алгнуд сайн ажилласан байна. Багш Ш. нҮсЧрэ СпОоРТЫН Хэнтий аймгийн төвийн 10 иплийн сургууль дээр уламжлалт спортын | банр боллоо, Спортын баярт хүү: хэд бүхэн идэвхтэй орол цоас сайхац амжилт гарга- сан юм. Нпйтийп нгосс уралдаанд 1500 гаруй хүү- хэд хамрагдан, Шагар, тенийс, олон тө- рөлтийн тэмцдзэпд багвйн нийлбэр дүнгээр Г. Чимэд- цэрэн багштай 8--ын «В» авьц, Д. Ганхорол бапш- тай 7-гийн «Бэ» анги, Р. Дуламжав багштай 10--ын чА» ангиуд тэргүүн байр эзэлдээ. 10--ын «А» ан- Үгс сурагч Ч. Бологмал, --Ийн-«В» ангийн сурагч Д. Иарантогтох, 98--ийн «Д» ангийн сурагч СО. Ху- лан нар спортын сайхап амжилт гаргалаа. «Эрүүл биед саруул ухаан оршино. -Эрүүл явахын тулд биеийн тамир Ё Тор хичээллэтгээ сЇ» ЭЖ. дор спортын баяр аэскилт- тай болов. Хэнтий аймгийн төвийн 1 10 жилийн сургуулийн 8-- ын«А» ангийн су- “орагч Ж. ТӨГС7КАРГАЛ ё зэч . : 4» “ур сзохиолдуулан Зөвлөлтийн (Сурвалжлага) Монгол-- Зөвлөлтийн сарын ажлыг “шилтийн» үзэсгэлэн нээгд- лээ Үзэсгэлтитийн |тайл- барлагч Этибар Зайкибара: !-- Мөнай үзэсгэлэн СЭТГЭЛ ТАТСАН. ҮЗЭСГЭЛЭН нэг болшээ. ЗСБМ У Улсад шинвлах ЯАХА 200: гаруй авадеми. эрдэм шїиилгээ, аураг теслийн сэтгэлд: "Улбехкс гэис өйлголоо, ай: хариудл- сан шм. Үзэсгэлэн үйсэн хүүхдүүд санал сэтгэгд- лийг дэртэрт баяр тїларх- олон. сэтгэгдлийн тэгнээс нь тодилуулахад «Сайхан шахннг 2 П үүзссгэлэнт атгэл ДигДЛОН Р ЗСБНУзбен улс Уабен улс зовлолтийн дар: Ч, талаа ТЭвөннинЖүЛ зүнэн сын | «Шиэнлэх ухаан Ч ШӨЛ, шоцлах ухай- липр үг Хэл гэлэүнэй 2эүүйтүын Цэнд яг НЬ 17 Заартаа” баярлал 53 Ч Брчанс воХОШ тєвүүдайЫ (5 | дэгч рсаг ард түмаш Эгч цартаа. лалаа» техник. засги Чамд таалагдав уу? гзж асуухад: Үншхэар сайхан тио сапалдлаа. Уг: усан үзэм, Улаанбаатар хотыт (47 дугаар | дунд сургуулийн 2-ын «Б» ангийп сурагч Баяраагийн Батхуяг гэжээ. хүрээ хөвөнгийн ох Я : ) «шинжлэх ухаан тєхник», зишагдайн 118, ишипилэх ораш, най» лын үгээ бичицгэанш. Энэ Т. ГАНДИ Фан, ҮЙЛДВЭр», | «ЭДИЙН | шүүр тг. Оурцаласцалас- ги: хог ЕЭВЭРЭн Ж 9) засаг» «нийгэм ахуйн (ҮҮ. сашадрмнайт | мянга хогиЙлть оо гэсэ Орц доктор дад эрдэмтэн : эн дорпон 3 мянга гаруй аг хосгээс бүрдэж | байна. байна руй: амиллаас Хувьсалын өмнө 100 хүй тутмаас дөйгөис хоёрхон хүн л алдаг оног үсэг харуулсат гэрэл 9 Ө Ё, Зур | тэддэг байсан ийм орой хан бүхний хираар бусаа! өнөөдрийг хүртэл хэрхэн хөгнигн йрспийг үзэцгээе су ) 5 Ё 5 ургууль, 227 тусгай мар- пэ-үү гэн хэлсэн юм.3СБ гэжлийп. сургууль, ЛЭ Н Узбен улсын торийн ерөнхий боловсролын сүдд “далбааг хүндэтгэл- тэйгээр байрлуулан хадсан самбарын дэргэд «Узбек улсын бүрэлдэхүүнд 12 муш, НКаракалтакгтты авто- цомит улс 123 үндэстэн ястан амьдрат суудаг. Ну- таг дэвсгэр нь 447,4 мян- тан ам дөрвөтлжин вило- мотр юм. Хүй ам 16,6 сая хүгтэй. Нийслэл Таш- конт Хот гэм: гаёмсогоор бичиж хадсан нь харагдана- Аз тшаргалтай асвор үслїїнхний алс амьдралыг на, Узбехстанд 43 их дал сургуульд ТОаад үндэст ний. 500 мянгаад хүн су- ралцалс, байга. Ийлхүү нийт 7.5 мянган: инз бүрийт сургуульд 8,9 сая хүн 8 хэл дээр хичээл- лаас байна... Т,6 мяптан цацарлэг яслид 1 сая хүүхэд хүмүүлиж байна... гэсэн таа бариут їгүдонд тусиа. Энэ бүхэн Зөвлол- тийн ард түмэн үр хүүх- ЗСБН Узбек улсад социв- дийцхээ төлөө, ирээдүй лист хөдөлмөрийн баатар хойч үеийхнийгэз эрдэм 906, Лениний шагналтан мэдлэгтэй иргэн болгоп 39. тєрийн шагналтан74 өсч хүмүүжихэд ямар их : байдаг ажээ. Хувьсгал анхаарал халам!! тавьж Хупьсгаланс өмнө Уз- |даг байлаа. Өнөөдөр (7.5|галтыт ЗСБНХУ-ын 8 хот ялан мандсан цагаас эхлэн байдгийн нэг ТОД илрэл - : дозр явуулж: байлга. шинжлэх ухааш (тєхник | юм. Үзэсгэлэн үзэж явсан бенстанд 100/хүнэас зөвхөн | минга сургуульд 3,9 сал” зурРАГ ДЭЭР: Сурагчид амжилттай хөгжил: доо хүүхдүүдээс: 4 хүй уншишк, бичин: чад-| сурагчид хичваллэаг, Сур-! (дадлагын хичээж (ДоЭр 1лааны ТУХАЙ ЯРИА очиход зэлж. солигдох гЗЭД цехэд зсгэж сая талх. бий болно. Тал- МИНИЙ БОДОЛ гэхэд би: -- Бүгдийг мэдэж авлаа. Сургуульдаа. ачоод, найз нөхөддөө ярьж өгнө. Тэд | равдугаар цагийн хичээлийшт завсарлага балш байгаа пь. | энз ажэа. Ангиушьын хаалга ла прэт шахат нэӨгдДиих, олон арваш хүүхэд сургуулийн хонттглд гарч ирцгээв. Сая- : : | 2 БОЛОРТУЯА ЭГЧИЙГ ЯВУУЛАХГҮЙ ХОНХ ДУУГАРАВ. Гу- апвгийн нийт сурагчлын сур- хийн гэн, бил: налуу байт-л лапын чанарт их нөлвө лана ясан (үг гэис үзүүлж байна. Бид бүлгийн- шиолцтгоол: байс бишээ. ГЭ, хзэ удирдагчийн туслажшлс сэн ч би шанлтраатүй. Алх- тайгаар сэдэвт аллаа төлөв лөдөг. Ингэж гүйцэтгэх. ху- нагдажг, нэврээ ч би бүлгийн гацаа, бадтгэх заантай т8-үдирдагчаар ажиллаж чадах лав их сонирхоно ДОО 5 тэсэн. Үнэхвэр з миний | Хин анир чимээгүй байсан лөвлөсөн ажлууд эмх цэгц- болов уу Даа гэл: аргалааис найзууд «анирхоно. Бас ашги танхим хүүхдийн ши) тэй цаг хугацаандад тогт- байсан үе бий, Даалс авсан талх хийдэг тэр ачтай хєєр. дуу шуугианаар ДҮҮГ" мод явагддаг балсан юм. Шигийнхаа пипнегүүдийн үйлдвэрээр аялахыг хүснэ! зарим иь. ирвэдүйд, талх хийдэг хүн болохыт ч хүснэ. Млпий эгч надад үйлд- вэр, хамт олныхоо. тухай үргэллс ярьдаг. Аргагүй шүү дээ. Эгч болот түү” нь харамсалтай. болиулсан билээ. нэн даруй засч, лээ. Бид б-гийн «А» гэсэн хаягтай ангид орлоо. Тэд нийШ аигийнхан ХООроидоо) маргалдан шуугиас байсцааг биднийг үзээд чимээгүй бо- лон. Юунд шаргасны учрьцг сопирхвол нэт хүү босож: үрээд: -- Бид нар Балдортуяа апчийг явуулахгүй гэсэн нус аа гэл: яадард суухад хүүх- дүүд тийм тийм гэл зЗөн- дагч, есдүгээр ангийн өгч Болортуяа згчийг бүлгийн- пиоиерүүдийг цомын, сайн Бид түүний туслалцаатай- итгэл, хүндэтгэлийг олж таар, «Фашиамыг зсэргүү- авахын тулд сэдэвт ажлыг цагч бяцхан баатрууд» сэ лмар хэлбараар зохиовол вавр явуулсаш зйх тайзны сонирхалтой болох бол? хичээл, байгаль хамгаалах Ямар хүүхлүүдтэй. ган- сарвик алгслаар захион бай- цаарчлан ажиллавал нлүү гуулсан Васильенич Гарбатшогийн нэромшит тэргүүний бүлэг ОгиӨг гасэт юм. ЇБИД: ла... Манай бүлгийн хүүхдүүд «Эх орны нагаан гоёл». бүлгийн ярилцлага ҮЕ их сонирхолтой балсан. Ма- Б найг анги 1981 онд Бинтор үр дүнд хүрэх вэ? гэдлийг судалж үзсэн юм. бт удирдсан. бүдгийн- хээ сурлагын чанирынг дэсш:- гтүүлах улмаар урьд ши- лийг» аялкилтыг батат- 1 нхаа шөарсон. бололтой талгой болсай. Энз бүхлид манай: Би ОМЛоНУЫ авт гвексцелрАг, 555541) болсон” Цаг харагдлаа. бүлгийш удирдагч Биинжүг тээх хотын тэргүүний бүтэтг сонины дугаа л эг Бо (4 алахоор үүрэг авахуулан багтсан «Талхны тухай талхыг үйлдвэрлэл: байгаа -3 Болортуяа гэж хэн бэ? нагийн хүч их орсаш юм. хнвстхэ АЛ яриа» хэлэлцүүлэгт орол- юм чинь мэргэлзэрээ! Түүнийр хааш. пь явуулах- Зуны амралтаар олон ул- р шийдээ агчтэйгаз: бахархалгүй яахав ФТЯЛХЭ гүй гэнс байна. хамааи лас- сын хүүхдийн «Найрамдал» | -- Манай бүлгийн пио- хамт) талхны Үйлдвэрт зэ үг хЧузарч ЭРМЭН ларал: лагерьт амарсан тухайгаа, нерүүд цемөөрвө ажилсаг, 22 Ё 1 ДҮҮЦ Очиж. үйлдвэрийн алшлла бүрддэг Ч ОВВгОЙ 26о р Бүлгийн дарга Г. Ват- ТӨНДЭїс сурч ирсэш сонир- ухлавсан сайн улҮллАЧЫ тазтай танилцаад ИРЛЭЭ. чадал ӨГДӨГ гэж ш 0-2 ЕОЙРЬ холтой! содавт алслалт тухай, ХАМТИЙН гол нь тэд багш, Манай өгч тэр ҮЙЛДВЭРТ годог.. Ч7:жаи22 байдаг - ЗгГ шинзэр танилцсан найа на- Шулаэ2- МЛнил лыг Баьгол ажилладаг Ююм- Биднийг ухаардаггүй хүү? БХишЭӨ -- Манай бүлгийл удир- рынхаа тухай бидэнд ярьлс өгсөн үүрэг даалгаврьцг т 1 б ЭР со л ухлид нь биелүүлдэгт ҮҮ х баярлалс явдаг юм. гэи хол хөдөлгөөн ихтэй байв. Нь? Допгож саяхан ХЭЭЙШ хүлөэлс байна гэлс өгүүлэв. де. Хэдхэн мивутын дараа «Гачуур» зусланд амарч Хорооны нарийн битийн: ирьас билээ. үйлдвэрийн машины ДУУ сайхад манай хойд талын дарга Н. Цацгэа багш . Бүлгийп удирдагч Болор- түргэлж ажилчид ажилдаа |шүрээнаэ ХООЛЛОДОГ Батаа, энэ хичаалийн шилд туяа ч анггд орис ирлээ. ..Ханх дуугарлаа. Саяхан ордоо. Гурилын үйлдвЭ- дДулгай, Алтангэрэл гуран Болортуяа өвр бүлгийн Сонирхолтой яриа сонсох л дуу шуугиан, инзэд хөө- рзэс нрсэн асар ИХ ГУРМ- талхаар . ХҮҮХЭД шиДДЭГ | удирдагчлар ажиллахаар ГОН тэст ядан єхүлвасан ревр бялхалс байсан сургуу лыг зуурмагийн цехт ЗУУР", . байсныг үйлчлэгч Эгч МӨР | болсош гэд хэллээ. Бид хүүхдүүд чимээгүй: балцгаа- шийр торидор чив чимээгүй! олов. улмаар төрөл бүрийн хэ- Батаа, Булган, Алтан хээ удирдагчаар дахип сон- ..Бид Болортуяагаас бүл- Хүүхдүүд хичаалдоэ ар- тэнд жигнэх ЭУУ- гэрэл артай | адилхан гох саналтай байна. Волор- гийнхэвз пионерүүдтэй хар- Я32. 6-гийн «Дэ» ангийнхиыг ханд | оруулзаа. ЭНЭ гялхыг хайрладаггүй 6У | улдагчманай бүлгийгдааж хон ашилладаг талаар ярьлс саналаар бүлгийн удирдагч мэт ц ДАМЖИН | рарчид БеЧН ажиллах хугацаандаа бүх ӨгӨхийг хүсэв. Балартуяа тэдний: Дативли зөвлөгч, пайз нөхөр ив ХЗ- зулжгэтжэмтүлшээт 1! иа! танплпуулга УдэнссллслиижитчээтэлглэллоээвсэхлллиШилЭЭЕ 9ЭИВМӨЖНЖЛЬЖИНДОХЛНЫ 01-18о1 2-0ыс слэжэвхлжжлэилтилижишлилэх. УУУУУУУУЛУУЛУУЛЛЛЛЛУУУУУУУЛУУУЛУУУУЛУУЛУУУЛУУЛЛУЛЛЛИУЛУЛРУУУИЙГУҮЛҮИүГГҮгНҮИИИГҮИЙ! ФУЛУУРУЛЛБУУЛИУУЛУЙЛУЛЛИЙЛУУЛУУУУУУЛ? ! : ахыг хүсье. : хыг жигийх зуухнаас гара. ,ХӨЛРЛЭЖ БУР ц. | Нөхөр болох ходөлгөейД цомоврөө хайрламаар сайд вээр сүлднэв. Төргүүний 3 ТагэрөаЛаЖ ж н арван ж 228 5магчн Ул Бо, “.. хамт олны удирдагчаар да- хын хамт Ту сургуу- хамруу Дсан, фь: хүүхдүүд. Намайг анх энэ, Б дзэр тавьж, машинд ачуул дийн 14 хий НЭР нийн нэрэмшит хүүхдийн бүлгийн удирдагчаар томн- ШишэшсЭлЭЭгДЛҮН: Ба юм. байна. шиаж дийн 8-ын номын сайнд сурагч бүр царт логдон ориг ирэхэд хүүх- 3 дий. иддэг амтат 0 Э сурагч тээлтэлс, бүтэвлч улшлагын дүүд хөхрөлдөл, иїм. цаа: 5 Счацилтар барьж Т. ТУНГАЛАГ | групп адхиой байгуулснаар хаш бай»г бүлсийн удирдагч СУРВАЛЖЛАГЧ” РУУ” ЗУЛЭРУУЛЛЭЭЛСЭ 27201021 2 5асхсөуөсөомбөллөттилөмллтчгигэгэтаэн С вНАГУд “ПИЛГУ-ын | пмонорийн долдугаар чуулга. уулзалт салнтар лдеп.. хотод болог түүнд тус орбы олцог булан бүрээс олон зуун. пионер шалгарай оролцой, ЗУРАГ ДЭЭР:--Чуулга | уулзалтад оролцогчид зовлолтийн дайчдын дурс- --Чуулга дийн хийсэн цэцгийн хэл- хээг харилцан байгаа мк- УЛААН «Тропмель» соптиы ре- дакциас пионерийн идэлх- тэн солгуультны ажлыг ! улам (их сонирхол, үр иө- 1 лэөотэй болгоход туслах, ндэвнхтэн бүрийн ажлын МАЛГАЙ» Энэ чуулга уулзалтын. үсээр їпонерийн .. урлаг, «портын . баяр, хогїоө!т уулаалт, | үдэшлэг сонирхолтой Өлой али зохиогдлоо. дэргэд илэр» галын хошооний хайр, хүндэтгэлээ хийлжс байгаа нь уулзалтад оролцогч пионсерүүд өөрс- сонирхож АКЦИ ч байдлыг шүүн хэлэлцэл: чөлөөтэйгээр санал солил- цок миглэлээр «Улаан малгай» гэсэп акцийг ппо нерүүдийн дунд Үе үе зохион: байна ЗУРАГ ДЭЭР: «Троммель»-ийнхэцн- «Улаан мал: гай» аицийнхаа үеэр. "алтлслэхагихлллэлиржлллЖлжШӨТаНЭГГ-ШИЕХЙДТТеп01012-0 012070: солжлажтев. 11 | СУУТ, ЛЕНИНИЙ СУРГААЛ Айя бүрийн "Алтадмал зизааанд "Аугаа. Ленипий Зураг байдаг юм. “Хугаа-Лепппий Зургийг ажихаар “Алтан сургаал пь "Айпдаа санагддаг юм. Манай ангийн Монгөп цаазанд Манлай Лониший СУРАГЧИЙН ХЭГЭЭН ТӨРНА-ТАЛХ Уудам талаар өлтан тариа халиурна Ургацын: тэнгисээр аварга комбайн сэлпэ Улаан бүчний эзэд тэнд бас ажиллана Уралдаапт байрны төлөө тэд бас шамдана Азкилч хүмүүсийн гар зэрэг зэрэг хөдөлгө “Аварга комбайны сэлүүр намс иама эргэнэ Нийслэлийн 10 жилийн 42 дуглар сургуулийн б-ын .в» аигийн сурагч и. ОДСҮРЭН 11107724 БАРИЛТИЧ 33 3ЭРЭ3 БАХАРХДИЙ Орд сайхан байшингууд Олоп давхар сургуулиуд Хөөрхөн дүүгийн мий» цэцэрлэг Хорш зэргэлдээх сууцыг Та чарыц аавсарлагаанд ЗОЛУШКАГ ХАЙРЛАНА Сургуулийн хойгилд, їагаацаар.: балл Булпина аапслр сийр хант ярвсан иг -- Би гэртээ яг л гүнж ши амьлардаг. Эмээ мдань үсний зүүлтийг ипдүүдиа, эгч. үсийг мипь сүлжинэ, ах зургийг минь зурчихиа. Ингээд л бїї бүх аж яаас чолоологдоно. доо, Үүглий төлөө инь би сургуулиас олц лүн тэй. хариьдаг, Би гэрийнхїїэлсаэ "гаүйшаараа онц сурдаг Гатал Коюша, чи хогтой хүпийгаа чи- рзэд. л, дэлгүүр гүйж, дүүгээ асарч байх юм. Пи чамайг ха раад «Ямар аа шїргалгүй амьд- ралтай ї0м бэ?» гэн! боддог гэ лээ, Нсїюша ийсанс «Малл ми чинь... би гараа хумхиад суун чаддаггүй, -Виг гүйлгид Дургүй Харил” Золушилг хайрлан. хүн Дэтгэдаг, Чи єлпїас байна у4? нэг ёсондоо. үнэр -л байгаа. би дзэТ». "гэхэД Палл гомдон: «Чиминий үр мыг мину хугалчихлаа» гээ Орчуулсан. С, НАРМӨОНХ Хорог байдаг гм, Манлал: Лениний Хөргийг харахаар Єлїїхац сургаал пь Санаанд ургадаг юм. 8 «Сур сур Сурсан даэрэа сур» Суут Лениний Сургаал өнэ, Сурагч. бидний Зорилго. тор Сургаал шигээ. Сурсан хүн-Лепии, Сурсан бүхиээ Хийсэн хүн-Лспийн Багш Лепиний Бадрапгу!! сургаалыг Багачууд бид Баттай биелүүлнэ, Ильич багшийн дууриаллаар Ихийг бүтээх Ирээдүйн порилго Бидэнд байна. г. сэсмээ БИ ӨСЛӨӨ Өсөж төрсөп цутаг минь Өлгий сайхан орон минь Хайр ивээлзэр дүүрэй Халамжит зөөлөн гараараа Хайрт арц минь барилцсай Барилгачин зэжээрээ бахархана би- Нийслэлийн 43 дугаар сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч И: ИЖИЛСУРЭН ХОР БОЛЖИОР Яргуй дэлгэрч Хапар болоход Яг манай Байшингийн. дээпэрт Хаёр болжмор Нисч ирлээ. Хоёулаа. бас ФШөндөэ: өнжслоо Үүр. авслаа "Тар байр иь Номор дулаан Тэдэнд би Нөхөрсөг дотно Үүрийг нь би Ердөө хоөндоогүй Үнэлдээ: би Найз нь боллоо Будаа хаяж өгөхөд минь “СЭгэимлтгэхсэгльсгэтэ Энэ” айгид| хоорондоо Тэднийг! ол| Эрхлэгч Дд. Сүхогатарын Нэрэмжит Улсын лдзйлэлийн їонон цатад хэвлэв: Өршөөдт буурал өэлс мин: : Өргөн түмэн ард минь” 12 Хүү би чипь ослав гү Худай Дөрөө дөрөөллөө үн ардынхаа толоо Хүслийн аянд мордлоо “Өндөрт мандсан наран т минь Өмөг түшиг пөвлөлт минь Өнө бат пайрамдал мийь Өвч дэлхийн түмэн минь Хүү би чинь өслоо. Хүлгийн дөрөө дөрөөлвө. | Хүнс дэлхийн энхийн тоДоо Хүслийн алинд мордлоо. 11(5):9:4 НАЙРАМДАЛ Монгол:зовлолтийн У пайрамдДал Молор эрдэйээс үнэтэй шүү Үеэс үед бахархах Үнэт энэ найрамдлаа Үр ач хүүхдүүд минь "Үргэлис хайрлаж яваарай Эмч Ө. НЯМДОРЖ “Бувар, бунар Түүж иднэ, Зуп боллоо Төр хоёр малнь Дөрвүүлээ. боллоо Өглөөнөөс эхлээд Үдэш болтол Өнөө хоёр маань Огтхоп ч амрахгүй Өт, хорхой түүдэг болов Өөрийнхөө дэгдээхэйг тэжээдэг болов 17КНишигхон: хөөрхөн Хоёр бялзуухайн Жїиргэн: шулгапах Дууг сонсоод Дүү иар минь Дандаа л хөгжилдоол Дуурнал:- бас їїйргэдэг юм. Навчис шарлаж Намар болоход , Энхрий “хоёр бялзуухай мм” Ээзший, талвтайгаа дөрлүүлээ Элин халин НИнсдэг боллоо Элдэв аюулгүй Ийм амьдрал Энх цагийн аргал юм. Нийслэлиин 72 дугаар сургуулитнг сурагч Х, ХҮЧИТХАР сяттїлпыгЭгтЭГЭа зориулсан хөгжилтэй яриа яг адилхан. хоёр хүүхэд бий. Д.БАТСУУРЬ зургаа Ц.ДАШДОНДОВ Нидекс-14140 “багш: нартаа (апйн 6-гийн «Г» сурагч Г. Баянжаргалан, -И. Одончимэг, Б. Чойсон- “УГҮҮХ 4211 ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГД Уу- дам саруул хонгилоор ёс лолын хувцсаа өмссөн охинд, хөвгүүд гүйлдэнэ. Хэсэг охид цонхны дэргэд зогсон гитар хөгжмийн сайхан аллгуунд хоолой нийлүүлэн | дуулцгаана. ад тэдэн рүү дөхөж оч- -- Сайн байцга 2- Сайн...” яг32 Охндууд нэгэн зэрэг мэндлэв. Бид тэднээс тон- тол-зөвлөлтийп найрамд- лын 31 дэх сарын ажлыг тохиолдуулан ямар ажил хийж байгааг нь сонирх- лоо. -- ЗХУ-ын ппонер су- рагчдын үйл амьдралыг харуулсан гэрэл зургийн самбар гаргаж, Бүгд Най- рамдах улсуудыг сурталч- лах өдөрлөг зохиосон. «Монх найрашдал» сэдэвт зохион бичлэгийн урал- даанд манай сургуулийн нийт пнонер сурагчид оролцож: байна гэж тэдгээр охид ярилаа, Эдгээр охид зөвлөлтийн тэргэжилтэн зориулж «Найрамдал-манай сур- гуульд» сэдэвт концерт тоглох гэж байгаа ажээ. Сайхан санаачилга. Багш нар, анд нөхдөв баярлуулсан ийм сайхан гажлууд шанай орны олон сургууль дээр зохиогдож “байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэ- лийн 23 дугаар сургуу- ангийн жаргал, А.Болормаа, Ж. Өнөгэрэл, С. Еркеш- нар багш нартаа зориулсан концертоо бэлтгэж байгаа " нь- -- Зөвлөлтийн мэзргэ- жилтэн багш 8В.Г. Лит- винец 2-ын «Г» ангийн су- рагчдад шинэ дуу зааж байгаа нь. - Найрамдлын хүчээр сүндэрлэн боссон нийслэ- лийн 40 дүгээр сургууль. С, БОДООШИЙН авсап гэрэл зураг ЭЛ 229 ! ХОЦОГАүЛДВЭН ? эмэг ла адллын ша. Ч 29 - ! - ЖЭ А 2 » ЕЭ 6с 24 хица7 бэх истэн 2 08 х 1: ! 327 Г л сь 3 222528 9 | (анж. 1-5 22 -316 21 шэн 1982 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 16, БЯмьА со 3 үйлс БАЯРЛАЛАА ТҮҮ.. МИНЬ Байшингийнхаа тоглож байсан хоёр , нэгэн чамнн түрүүнч газарт хэвтэж байхыг олжээ. Түр нийг нээж үзвэл жолооч хүний үнэмлэх танин төгреР байжээ. -- Үүнийг одоо яах Ээ? -- Эзэнд нь өгье. -- Тэгье, тэгье ажлын |тазарт нь утсаар хэлчихье. - Өө занаа! Ажлын газрын нь үнэмлэх байхгүй байла пгтүү дээ! -- Сэргийлэхэд аваачаад өгчихвөл яадаг бол... гэхчи- лэн нилээд ярьсны дараа хоёр жаал, улсын цагдан сэргийлэх газар очиж өл- “сон зүйлээ тоо ёсоор хү: дзэлгэж өгөв. Тэд өөрсдийнхөө «олзыг» бараг мартжээ, Гэтэл тэдУ нийхиийг сурагласаар 1114 хүн ирэв. Л. Авид, Ж. Дїм вааням хоёрт тэр ах таний хүй шиг санагдав. 1Оуны учир танил мэт санагдай гэвэл тэдний олсон жолоо чийн үнэмлэх дээр наалттай байсан зураг энэ ахын зуч Їраг байсан нь сэтгэлд зурс” хийжээ. Үнэмлэхийн ЭЗЭН: -- Миний мэргэжлийн үнэмлэх мөнгийг, олж бём хих газарт хүргэж өгсөлтй хоёрт нх баярлалаа. 8 хоёр бол шударгасайн хүүч хэд байна. Үнэнийг хэлэхэд хүний төгрөг монгө, эд юмыг олбод өгөх нь байтугай эвий нь олоод эзэнд нь мэдэгдэхгүй авчихыг боддог муухай хүү- хэд цөөн Ч гэсэн байдаг -юм. Тэгэхэд та хоёр хүний хаяж тэзсэн зүйлийг олоод эзэнд нь өгөх гэж бодсон бай. на. Сайхан сэтгэл гэдэг энэ дээ. - Ах нь барилгын уз рапдугаар баазын ниженер хүн. Та хаёр миний нзрийг марталгүй биз дээ. -- Мартаагүй (С. 2ешмс, рандорл:,, -- Тиймээ. Ах нь та пае рын сайхан сэтгэлийг 00» дож, 100 төгрөгөөр шагная, Дуртай номоо авч уншаарай Ахдаа, сургуулийнхаа хал- гийг хэлээд аль. Эр хүний замшми хүзүү урт. Хэрэг болбол утасдаарай гзэд тэмдэглэлийнхээ дэвтэрийг гаргахад хоёр хүү читээ- гүйхэп байснаа толгойгоо илэв. -а Л. Авид, Октлбрийн районы 47 дугаар сургуу- лийн 5-ын «А» ангийн Су: агч. -- Ж. Давааннм 13 Ду гаар. сургуулийн 2-ын «А» ангийн сурагч гэж халгаа хэлдгээв. Аанд, Дагааням тар шнг хүүхдүүдийн шударга сайн үйлс олон хүнийг балрлуул- Одаг бош шүү. ! «Унан» -сонины ажилтан, Р, ЧУЛУУН 1--45 Дэй” : “вий э» 255267 ы х Нийслэлийн яаборато- ” цэгдүгзэр сургууль. Ээ бол манай орны ууган хамт олон тө- сошилийп ойг сурлага «ү- “мүүжлийн өндөр амжил-. таар угтахаар сургууль," бүлгэм дээрээ олон сайхан 5 ажил зохиож байгаа юм. - Манай сургуулийн багш, сурагчид «Ардын Их Хурлын ээлжит чуул- --1 гапыг сурлагын өндөр ам- Ё зйилтаар уггья» уриан дор “| сурлага, хүмүүжлийн анс- “одлаа төлөвлөн явуулж бай- “яа, Чуулган угтсан ажлыг хоёр “үе шаттайгаар 70- гхиож байна. Юуны өмнө багш парын сурган хүмүү- жүүлэх арга барилыг дээшлүүлж, тэргүүн турш- лага эзэмшүүлэх, сурагч- дын сургалт хүмүүжлийн ажлын чанарыг сайжруу- лах, тэдэнд мэргэжлийн “баримжаа олгож, техник сэтгэлгээг хөгнисүүлэх та- лаар нилээд ажил санзач- лан хийгаэд байна. Сургал тын чанарыг дээшлүүлэ- хийн тулд хичээлийг амьд- ралтай холболс дидактик “материалыг ашиглан 29 набинетад, бүх анги бүл- түүд хичээллэн: байпа. Су- “рагчдад мэргэжлийн ба- римтжаа олгох зорилгоор шеф үйлдвэрийн тазруу- лад ажиллуулдаг Мон хүүхдүүдийн чөлөөт цаг, супы амралтыг гүр ашиг- тай өнгөрүүлж сургууль дээрээ бямба, лм гари- 8 гийп клуб ажиллуулж бүх сурагчдыг хамруулдаг, Саяхан 11157:149):5:1:115::3) 5 тийн найрамдлын сарын нээлтээр Ням гаригийн клубээс эрхлэн зөвлөлтийн дайчдын гавьяаг хүндэтгэн “Зайсан толгой дахь зөв- “лөлтийн дайчдын хөшөөнд цэцэг өргөж. хүндэтгэлийн цуглаан хийлээ. Мөн хө- дөлмөрийн дадлага олго» хын тулд өөрийн сургууз лийн хөдөлмөр амралтат «Өсвөрийн ойчид» | зуса- ланд төмс, хүнсний ногод тарьж 150 «кт, сонгино, 5000 кг төмс хураан: апав, Манай сурагчид бай- галь орчныг хайрлан хам- гаалах ажилд идэвхтэй оролцот Батд хан ууд, Л, “7. ЗУРАГ ДЭЭР: --Улаан -| баатар хотын тэргүүний -| бүлэг, 8, Отгонгэрэл дар, їй 7-гийн «Бэ» ангийн Ардын Их Хур-. У-ын Ардын Их | ” НЭГДҮГЭЭР СУРГУУЛЬД Туул гол, хотын ногоон бүсэд 13 удаа эргүүл хийж гарсан зөрчлийг дор бүрт нь засууллаа. БНМАУ-ын Ардын Нх Хурлын чуулган угтаж ая- ги. хамт олон, багш бүрээр . үүрэг авахуулж: соцналист уралдаан заряан. үүргийн биелэлтийг оноогоор дДүг- нэж байна. Энэ уралдаа- ныг одоогийн байдлаар Саруул, Отгонгэрэл, Лхаг- таа даргатай б-гийн «В», «Г», 7-гийн «В» ангиуд манлайлж явна. Мон «БН МАУ-ын Ардын Их Хур- лын чуулган ЗСБНХУ байгуулагдсаны -60 шн- лийн ойд» гэсэн бүтээлч ажлын (дэвтэр аялуулж байна. ЗСБНХУ-ын соёл, шинжлэх ухаан техникийн хөгжилтийг харуулсан зу- рагт самбар гаргаж, су- рагчдын дунд «Хучар хэн сайн мэдэх вэ?» асуулт хариултын урал: даан зохпов. Одоо зовлөл- тпйн тусламтаар баригл» сан барилга байгуулам” игийг сурталчлах өдөрлөгт анги бүлэг бүр бэлтгэж, дөвлөлтийн мэргэжилтнүү дийг урьж уулзалт хийж байна. Чуулганаа угтаж сохиояж байгаа нэг гол ажил бол «эцэг эхийн изэлттэй өдөр» юм. Энэ өдөр эцэг эхчүүдийн хүү- хэдтэйгээ ажилладаг арга барилыг нь судалж харил- пан туршлагыг нь солил- хуулдаг юм. Мөн сургууль хамт олноороо ЗХУ болон социалист орпы ппоперийн байгууллагын туршлагаас суралцах хөдөлгөөн өр- хгүүлж байна. Нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн туршлагаар пионерийн сэдэвт ажлын бага хурал хийдэг боллоо гэж тус сургуулийн намын үүрийн нарийн бичгийн дарга Б.Цэрэндулам ярив, « “Ингэж тус сургуулийн камт олон БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуул- ган, өөрийн сургуулийн 60 эикилийн ойд сурлага хөдөл мөрийн өндөр амжилтаар бэлэг барихаар шамдан байпвн. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЛЫН | чуулганыг угтаж алтан медальт бүлэг болох үүрэг аваад ажиллаж байг 154149:43831:7 ин на. | мүүд шинэ “ГАРААНД Говь-Алтай аймгийн пина нерийн анхан шатны бай- гууллагууд «МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төртэй зал- гамжилья» | уриан дор явагдах «Залгамж үе» аяны шинэ удирдамжийг баяртай хүлээн авч хэрэг. жүүлэх ажилд ОРЛОО- Д. Сүхбаатарын дэлсний 90 жилийн ман ой, “ ТӨРТЭЙ. ЗАЛГАМЖИЛЬЯ! МХЗЭ-ийн ХҮШ их хурал, монголын пионерийн зал- амжилттай Өрнөж байна. Алтай хотын 10 жилийн П сургуулийн пионерийн 21 дүгээр бүлгэм улсын тэргүүний бүлгэм болох үүрэг авч ажиллаж бэйна. Сургууль, бүлгэм бүр хөдөлмөрийн У улирлын ажлаа дүгнэж. хөдөлмөр соёлын чуулганаа хийлээ. Энэ хилийн хөдөлмє рийн У улирлаар хөдөлмөр амралтын зуслан 17, «х9- дөлмөрийн бригад 50 гаруйд бүгд 2200-аад пнонер сурагчид хамраг- дан амарч ажилласан юм. Амралтын хугацаанд пио” нєр сурагчид 26100 мал хариуцан сааж сүү, цагаан идзэ. боловсруулав. | Саяхан хуралдсан зїм гийн ппонерийн зөвлөлийн П бүгд хурлаас пнонерийн ажлын агуулга хэлбэ неєр сурагчдын нас, бие онцлотт тохи. руулан хандах зарчмыг баримталж, пионерийн ан- хан шатны байгууллагуу- дын ажлыг шинэ-шатанд гаргах, пноперийн бүлгэж бүр «Пиозерийн сайн үйл- сийн ном» бүтээх пионер бүр бүтээлч хөдөлмөрийн даалгавартай ажиллах з» рэг зорилтууд дэвшүүлж МХЗЭ-ийн ХУШ их хурал, Монголын пионерийн Заль гамжлагч У чуулган угтан улсын тэргүүний пионё- рийн зөвлөл болох амлалт үүрэг аван ажиллаж бай- па. Говь-Алтай аймгийн ти нерийн зөвлөлийн ажил тан Х. МЯГМАРДАШ Нийт ини СУРГУУЛЬДАА ТУСЛАВ Завхан аймгийн хайрхан : сургуулийн захиргаа нерийн долдугаар бү Баян пионер 1120 шоо дорвол жин метр мод хөрөөдсө- төөс М. Гончиграажаа, ЖК. Цэрэнханд, З. Намжилмаа багштай 7--гийн «Б», 5--ын «Бэ», «А» ангиуд бусдыгаа хошуучлан идэвхтэй оролцов. Завхан аймгийн Баянхайр- хан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Л. МАРУСЯ «Хөрөө дуу», операци зохион байгуулж. сургуу" лийнхаа өвлийн түлшийг хөрөөдлөө. Операцид оролцсон тус бүлгэмийн 13 бүлгийн 370 гаруй Нийслэлийн 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн 7-- , -аБ» ангийн сурагч ЛД. Болдбаатар, 1983 оны сур- гуулийн хөдөолморийн авар- га болжээ Д.ГОМПИЛЫН алсан гэрэл зураг ДУУЧИН ХҮҮ Ганболдын дуулахыг сонссон хүггүүс.. Яасан сайхан дуулдаг хүү вэ? Хэзээний дуучин шиг "амба төрхтэй дуулах юм гэж өгүүлцгээнэ. Ганболд бага | ангид байх үеэсээ эхлэн дуулж эхэлжээ. Ээлнсийн | тухай. байгаль дэлхий, түг | түмэн шувууд, хөгжилтэй бяцхан горхины тухай “ёр нь аз жаргалтай бүхний тухай дуулах дуртай. Та гээд тэр «ЇКрасивая мама»" «Ласточка» гэдэг Дуунуу” дыг дуулахдаа бүр ч дур- тай ажээ, Ганболд сургуу. гуулийнхаа дуу хөгжмийн дугуйланд суралцаж хагж- МИЙН боловсролоо дээш лүүлж байна. Тэрээр 1982 онд Зөвлөлтийн дуу Дуу лаачдын уралдаанд хоёрду” гаар байр ззэлжээ. Дуучин энэ хүүтэй тапилцахыг хүсвэл нийслэлийн 323 ду” гаар дунд сургуулийн 9-- ийн «Б» ангийн сурагч Ганболдод гэж захидлаа хаяглаарай. Нийслэлийн 72 дугаар дунд сургуулийн 9-ийн «Д» ангийн сурагч Х. ХҮЧИТХАР, Эрэлхэг зориг анхаалж сам баа . ХӨГЖИЛТЭЙ ӨДӨРЛӨГ (Зовлолтийн сургуулийн туршлагаар) Сургуулийн биеийп тами рын талбайгаас хүүхдийн хөг. жӨонт инзэд Хөгжмийн ЦОГ” лог аллгуу сонсогдоно, Тал- байн товд бөмбөлөг үлээх, павсан шувуу инсгэх тэмцээн болж байр. Энэ үеэр талбайн захаар бэмбэрийн цохилтод хөл пинйлүүлэн алхалж лваа сурагчдын жагсаал жигдрэн гарч ирлээ. Увс аймгийн Тэс сумын 10 гкилийн сургуулийн пионер сурагчдын спортын өдөрлөг болж байгаа нь энэ юм. Тус сургуулийн сурагчид жил бүрийн намар спортын тэмцээн апохнон, занцлжээ. Энэ памар уламжлалт спар- такнадаа Монтол-Зөглөлтийн найрамдлын сард зориулан, Зовлолт Тува улсын Нызыль тохоон с-г--с тттттээиттиласслоттижикиаиж-лттомиситиилижикаолилслэиигиими-сис-г-22-8 хотын дунд сургуулийн турш лагаар спортын өдөрлөг 0м хнов, Мөн «Бид ардын мийн залуу халаа» дуут явуулж өдөрлөг арч шагсаалын дүгнэв. тэмцээнд Найдан багштай 6-гийн «Гэ», Цэрэн» надмид багштай 6-гийн «В», Гүржав багштай 7-гийн «А» ангийн оролцож сурагчид идэвхтэй өдөрлөгийн аварга анги, хамт олон болов, Сурагч Д. ОДГЭРЭЛ г--тгтт-ттээгттээээтстллэтээтэттгтлтилэттлиээлаииииииииииииасиииэниииикиөиикииалаиииаииииииикиикееииеиехкссиеиииеекеенееккеиексесссксииксиисүирфү--- ТУРШЛАГА ДЭЛГЭРҮҮЛЭХ ЭКИПАЖ: Өвөрхангай: аймгийн Ху- жирт сумын (10 жилиня дунд сургуулийн хаёр, гу- чин. зуёцдугаар бүлгэа |! писиер сурагчдин Ї дунд зохиох ажилд төргүүц туршлага нэвтрүүлэх та- лаар нилээд зүйл санаач- лан хийж байна. Саяхан тус хоёр бүлгэч мээс олон улсын пнонерийц ч4чНайрамдал» лагерьт ам- раад ирсэн сурагчдын бүч рэлдэхүүнтэн «Түршлага дэлгэрүүлэх зкипФн» зо- ХИОП лт 1 пигсп бүл- гүүдийн дунд тэргүүний ажиллагаатай | пиоперийн бүлгэм, бүлэг, салаадыд туршлагаас сурталчлан, нэвтрүүлэх семипар хийх ажлыг зохиов. Туршлагьтш эннпажийнхан бүлэг баг Удирдсан идэвхтэн сон гуультнуудыг «Золбоо»( «Ирээдүй», «Ундраа», “УКанхлан? өртсөнл аялууа гт лан «Ажил үйлсийн унд” раа» сэдэвт пионерийн ажил сохцосон нь сурагч« дын соппрхлыг ихэд татч :С, БАТЦОГТ Жэ ку БАЙГУУЛ МӨНХ Ї 1 хорооны “ус сонинд «Пионер ! до! Энэ “| угтан авч байдалтай 11 тэмдэглэс» гэсэн гарчигт “бяцхан тайлбар Өгүү/ ““Кузисцк хотын 11| дүүрэн тайнлцанс баярлан НАЙРАМДЛЫН 1 хуудАСНААС / ай сонитгы редакцид “улаалбаатар 3072 шӨмын Бин сонний 19201930) оны 10 дугаар сарын 20- (166) дугаарыг м- захидлыт нь ай гээл болон Новосибирск мужийц тариачий гр 5 хээчэиэиэичиээиээиээимиимиинхижин АГДСАНЫ 860 ЖИЛИЙН ОЙ залуучуудын сургуулийн пнопер А. Д. Зуфиоровын захидлыг нийтэлсэн байна, Монгол, зөвлөлтийн пио- терийн олон шилийн бат зузаан найрамдал, пөхөр- лөлийн түүхтэй холбогдох энэ материалыг нийтлэв, ПИОНЕР нөхө 1 ЭНЭХҮҮ 3 5 Эр, ТАН АВЧ БАН- ДАЛТАН НЬ ДҮҮРНЭЭР ТАНИЛЦАЖ БАЯРЛАН ТЭМДЭГЛЭЕ Манай Монголын бага- чууд гадаадын олон пно- терүүдтрй туйлын зузаан карилцаатай болж буйн тэрч гэвээс тус ах болон манлайлай удирдагч нам, эвлэлийн Долдугаар кхур- лаас хойш гадаадын пио- болсон агаад одоо үе дор улмаар сайжруулахыг чу- халчлахын дээр сонии за- хидал зүйлээр удаа дараа харилцсаар байна. Ялуу зарц үйлдвэрчин пролетари ардын өмнөөс амь биеийг хайрлалгүй га- даадын олон пионерүүдтэй харилцааг эрсээр зузаат- гацгаая, Нөхөд өө! Манай монгол улсын пиоперүүд гадаадын орны тиоперүүдтэй харил- цаатай болж буйн гэрч болбоос СССР улсын пио- иерийн төлөөлөгчийн 1за- хидлыг нийтлэж буй явдар юм. Мопголын олой пионе- рүүдийн амрыг эрье. Нөхдийн халуун баярыг хүргэж япуулшт ажлын даг дэвшлийг эрсүгэй. «Би бол Навосн- бирсн мужийн Кузиецк хотын тарначин залуучуу- ДЫН сургуулийн шавь бөгөөд пнонер болох учир урьдчилан сонордуулахын хамт СССР улсын тусыг өгүүлсүтэй. Манай улсын ажилчин ард эз хамтын Лепипий намын халуун удирдлагаар таван яслийн төлөвлөгөөг маш сайпаар гүйцэтгэж буй ба шинэ шинэ Фабрин, завод, үйлдвэрүүд байгуу- лагданс байна. Бид нар иилзэд олон үсэг үл мэдэгч хүмүүсийг бичигт үсэгт сургаж байна. Ангийн дайсан болох бая- чуудтай тэмцэж, аливаа ажил хөдөлмөр нь ийлээд хөгжиж байна. Манай ул- сад зарц лдуучууд хамтран хоршоо эвлэлийн гишүүн болж туйлын их боловсон ажлын эзэн болцгоож бэх- жин баймой. Хөрөлгөтөн улсууд СССР-ийг унагаа- хыг ихээхан эрмэлзэж бүхий цагт пионерүүд бид өөрсдийнхөө тэмцлийг өр- бүхий готгал тапац жилийн тө- лөплөгөөг эрчимтайгээр гүйцэтгүүлэхийг .оролдонс буй болой. Хоөрөнгөтпий гарт дарлагдан буй илуу. ангийн эрх чөлөөгөө олох лидлыг туслах ёстой. ! Бүх пнонерийн нэгдүгээр их хурлаар манай пионе- рүүдийн 4байгууллагд, та- най Монголын пионерүүд- тэй ажил хэргээ. эрчимтэй явуулахын тухай гэрээ байгуулсан бөгөөд манай явуулсап бүхий ажил сайн явж. байна. Хүлдэт нөхөд өө! Танай бүхий ажил, гэрээ бичгийн ёсоор хэдий чинээ гүйцэт- гэгдэж бүхийг мөн улсын- хаа дотор ангийн дайсан этгээдтэй ямар зэрэг тэм- цэн: буй, мөн. хупьсгалт залуучууд лугаа ямар ааз- рэг харилцаатай ба палуу- чуудын ажил амьдралын тухай бичихийг (хүсмой) Гэрээ бичгийн утга чЧа- нарыг гүйцэтгэх хэрэгт бүх Мопголын олопП пиопер бэлхэн жагсах болтугай! Бид нар нийгэм урам байгуулах таван жилийн төлөвлөгөөг сайнаар гүй- цэтгэх ба СССР улсаа хамгаалан, хөрөнгөтөн Эт- гээдүүдийг устгах хэрэгт хэзээд бэлхэл байга, Пионерийн нэгдүгээр ик хурлын төлөөлөгч ЗУФИОРОВ А. Д. ! сэн «Талх» тийг манай хэлэлцэж янз бүр лийн 18 дугаар лийн Долгор Т-гийн «В» «Пионерийн үнэн» со- нины 58 дугаарт пийтлэгд- хэлэлцүүл- орны олон сургууль, бүлгэм, бүлэгт ин “ажил зохиож байна. Сая- хан нийслэлийн арван жи- сургуу. багштай ангийнхан «Талх» сэдэвт бүлгийн аж- “| лыг Талхны | үйлдвэрт 71| очиж хийв, Талхны үйлд- 21| зэрийн дэргэдэх намын “7| Үүрийн дарга Д. Хишиг- 21| жаргал, ХЗЭ-ийн |хороо- “| ны нарийн бичгийн дарга "|Г- нар хүүхдүү- 2 ДИЙГ дагуулан уусмал, -| Зуурмаг бэлтгэх, таслах, 2 ЖЭВЛЭХ, хураах, атгуулах “| “"хүүдээр явуулж, үйлд Ё вэрийнхээ ажиллагаатай “| танилцуулав. Цагаан ха- їг ОЛат нөмөрсөн 36 хүүкэд Е Ш алхаж, амтат 2 | залх хэрхэн үйлдвэрлэд- -| Тийг зарж, тайлбарлаг- ГЧ х яриаг анхааралтай “сонсож байлаа, Тэд х Ї “яахан шивнэлдэнэ. ї гох нь сонсогдо эзс тарч аа» 2-) Үзэмтэй талхыг ин- | Тэх хийдэг юм байна шүү. э-« Тийм, Манай талх» но. ирээд: байна уу? гэхэд Д1 -- Талхны үйлдвэр хэ« ДИЙД байгуулагдсан. юм бэ7 гэв. -. 1941 онд Хүнсний трестийн харьяанд талхпы завод байгуулагдсан. Өн» төрсөн мал дөчин зшилийн- хээ ойг тэмдэглэсэн. -- Хишигжаргал эгчээ, талх анх яаж үүссэн юм бэ7 гэж бөөн хүүхдийн дундаас хэн нэг нь асуув. Талхны "гүүхийг яривал олон мянган жилийн өмнөх хүн төрөлхтөний түүхээс эхлэк болно, Хүмүүс эх- лээд тариаг түүхийгээр нь иддэг байжээ. Дараа нь хоёр чулууны хооронд ня- цалиж иддэг болсон. Чу- луун тээрэм эндээс эхэл- жээ. Дараа нь хүмүүс тээ- рэмдсэн гурилаараа зутап- хийж, галд шарш иддэг болжээ. Талхны түүх ий. гэж: л эхэлсэн юм. -- Талхны үйлдвэр х9- дэн ажилчинтай вэ? -- Таван зуу гаруй. . -- Талхиы үйлдвэрийн- хэн ням гаригт амрах уу? »-. “Талхны үйлдвэр өдөр шөнөгүй ажилладаг. Ажиллах ээлл: нь таарвал ажилчид баярын өдөр ч талхаа хийж суудаг юм. Талхчин хүмүүс, түргэн хэ. тусламжийн эмч нар зээ ч тасралтгүй ажилла. даг, -- Эгч ээ| Манай талх» ны үйлдвэр хоногт хэдэп тонн талх хийдэг вэ? -- 00 тонн талх үйлд- вэрлэдэг. »-а Талхныхаа үйлдвэ- рийг танилцуулан тайлбар» ТАЛХНЫ ТУХАЙ ЯРИА ҮЙЛДВЭРТ БОЛСОН ЯРИА лаж өгсөн эгч нартаа баяр лалаа. гэв. «Талх» сэдэвт бүлгийн ажил үүгээр дууссангүй. Хүүхдүүд үйлдвэр үзсэний Дараа. пионерийнхээ тан. химд цугларлаа, Талх хэр- хэн бүтэдгийг харуулсан олон зургийг дамжуулан үзэж: байлаа. "Грактораар газар хагалж, алтан шар- гал намар тариагаа ху- рааж, гурилын үйлдвэрт тариа ачна ирж байгаа зургууд байлал. Гурилын үйлдвэрээс гарсан гурил талх болж, талх нь дал- гүүрт ирж буй зураг ч байна, Энэ зургуудыг 7- тийн «В» ангийн сурагч ЭК. Эпхбат зуржээ. Хэрэв үйлдвэр үзсэний дараа зурсан бол үүнээс ч илүү гоё зурах байсан нь мар- гаангүй. 7-гийн «В» ан- гийнхан талхны үүйлдвэ- рийн тухай зохион бичлэг хийлээ. Тэдний заримаас нь энд оруулья. Хүний амьдралд талх алтнаас нлүү эрхэм. Бид алтыг огт эдлэхгүй байж болно, Харин талх идэхгүй бол амьдрахад бэрх. Бид талхны үйлдварт очиж, амтат талх хийдөг ачит ах эгч нарынхаа нөр их хөдөлмөрийг сонирхов, Тэгээд би талхим мэргэ- жилтэн болох їомсан гэдэг бодол төрлөө, ОТГОНЖАРГАЛ Үзэмтэй талх Би үзэмтэй талханд дуртай. Өлөөдөр талхны үйлдвэрийг үзэш, миний идэх дуртай талх хэд хэ. ДЭН дамшлага дДамийн, олоц, хүлий хүч хөдөлмө- рөөр бүтдэгийг түдээрхар- лаа. Тариа тарьдаг, гурил үйлдвэрлэдэг, талх барьдаг ах эгч иартаа баяр хүргэе. ЭРДЭНЭЧИМЭГ Талхыг ннгэн хийдэг юм байна Гурилын үйлдвэрээс ир- сэн олон тонн гурилыг тус- гай шигшүүрт шигшиж цэө- вэрлэдэг. Дараа ны урт хоолойгоор дамжуулан уусмалын цехэд оруулж хөрөнгө, давс, чихэр, тос хольдог. Тэгээд руурма- гийц цехэд зуурдаг. Зуур- сан турилыг тусгай тас- лагчаар таслан бөөрөн. хийлжис, хэвэнд оруулдаг. Хэвлэгч машинд хийж жигнэнэ. 1Кигнэгчээс алтан шаргал өлгөтэй, анхилам сайхан үнэртэй талх гарч ирпцэ, Эндээс агуулахад шилжиж, дараа нь худалдаанд гардаг юм байна. Д, ЭНХЧИМЭГ гэнээ. Үүнээс гадна. Ш, Буян» дэлгэр, А. Отгон, Булган, Оюун, Л. Ганцэцэг, Х.Цэ- рэнсоном, Т, Дэлгэрмаа, Ганчимэг нар талхны ту- хай зохион бичлэг хийсэн нь сайн болсон байв. Манай сонины хэлэл« цүүлэгт идэвхтэй оролцон, «Талх» сэдвээр бүлгийн ажил зохиосон. хүүхдүү- Дэд баярлалаа. Амтат сайхан талхаа ард түмэндээ зориулдаг талхиы үйлдвэрийн хамт ологд талархал дэвшүүлье, Манай тусгай сурпалж: лагч О, ЦЭНДСҮРЭН | | | МЭДЭЭЛЭВ? Намар цаг... Эх орд тариалангийн талбай, о- гоо зоорь гээд д хаана бол хаана х ажил өрнөж, улс орон данараа | хавар хийсэн авслынхаа үр ши- мийг үзэж байна, Энэ ажилд пионер. сурагчид гар бие оролцож их ажил нугалалган өгдөг билээ. Мацай сонипы редакцид 1. анги хамт олон. найз нөк- дийнхээ хөдөлмөрийн -ам- жилтыг мэдээлсэн захидал олон" арваараа үрсээр байна. ! Тэдгээрээс: заримыг ний- тэллээ. БЭян-өлгий аймгийн Но- гоон нуур сумын дунд сургуулийн сурагч Н, Тн- лейхан, Р. Бинье, Р. Аман- нсоол, Х. Носнбе нар 284 | нг зэрлэг сонгино түүж, 1000 гаруй литр сүү ту- шаал, 8 эмпаг адуу сургаж | сургуулийн хөдөлмөрийн арарга сурагчид болсон ту- | хай пидйерийн удирдагч | Х. Батим9 мэдээл ээ, Мөн Хэнтий аймгийн 4 аргалт- хаан сумын 8 жилийн сур- гуулийн 6б--гийн «Б» ан- гїйн сурагч Б. Гэрэлт-од, | тус сургуулийн сурагчид хөдөлмөрийн 5-р улирлаар зургаан тонн хадлан ха» дазк, хонины 10 хашаа за сац сэлбэж, 34 ддага сур- гаяс 7657 хонь угаасан хө-( дөлмөрийн амжилтаар хө-| дөлмор соёлын чуулганаа угтаж байгаа тухай, Өвөр-| гай аймгийн Сант сумын | ДУНД сургуулийн 8--ын «А» ангийн сурагч Ц. Оюун, | тус ангийн хамт олон «МХЗЭ-ийн ХУШ нх хур- лыг сурлага хөдөлмөрийн өйдөр амжилтаар угтья» уриан дор хөдөлмөрийн түр | Оригад байгуулан хадлан | хадах, хүнсний ногоо ху- | раах ажсилд идэвхтэй орол- | цож байгаагаа, Увс айм. | гийн Давст сумын 8 жн- лийн сургуулийн пиоце- | рийн ахлах удирдагч Ч Отгонбаяр тус сумын бүл- | гэмийн . пионер сурагчид 110 га газрын ногоон тв-| жээл хураан, 20 топнн өвс хадаж олон арван литр сүү саанс цагаан идээ. боловс- руулсан хөдөлмөрийн ам- жилтаар Ардын Их Хурлын | чуулгай угташ байгаа (1ту-| хай, Өвөрхангай аймгийн Хувншрт сумын 10 жилийп сургуулийн ажилтан С. БЭт | цогт тус сургуулийн сураг- | чид «Пионерийн үнэн» со-| ннны нэрэмтиит «Ургац» операцид идэвхтэй оролцож агь түүх 8 хоногийн өндөр | бүтээлийн ажид зохиож | түүнд 2000-аад сурагч хам рагдаж 8 тонн агь, 2,1 тонн өвс түүж сумын опсний фондод тушаасныг Нийс- дэлийн 15 дугаар сургуу- лийн багш 1, Алтанцэцэг тус сургуулийн 740 сурагч «Шар» эргүүлд гарч өвс түүсэн туха болоц эпэ ажилд Д. Цэгмэд багштай 5--ын «Б», Ц. Цэгмэд -багштай 5--ын «Н» ан- гийн сурагчид идэвхтэй оролцож пөхдөө хошуу- чилж байгаа тухай тус тус мэдээлжээ. УТГА ЗОХИОЛЫН 0562 АЖИЛТАН (6 Го О10: 2010101с100 о10) б00280900096 о9 9 ) тэ! т0101010101010101012010Х010, Го! сТоТо1010101010) с с| оэб « тэлблэлэл ЖЭЛ ТО ЭтоТоТоТотоТотототоо1сТо10101050101010 о4о10э1210 1010) - « «Сүргийн бэлчээр,тариан талбай, сургуулийн тан- хямын хаана ч гэсэн бид дуулж явдаг.Бидний дуулах хамгийн дуртай дуу бол зовлолтийн хүүхдийн дуу юм», гэж Завхан аймгийн Сонгино сумын дунд сургуу- лийн 4-ийн «Б» ангийн сурагч С, Одгэрэл бидэнд “ирүүлсэн захидалдаа бичжээ, Сурын С. Одгэрэл болон т йЙ санал нэгтэй байгаа Дорноговь аймгийн Сүмбэр сумын дунд сур» гуулийн 8-ын «Г» ангийн сурагч Д. Сарантуяа, Цэ- цэрлэг хотын 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн в. ын «Вь» ангийн сурагч С, Эрхэмбаяр нарын олон ун- шигчдынхаа хүсэлтээр бид өнөөдөр зөплөлтийн үе тэнгийнхний чинь дуулах дуртай зарим дууг нийтэлж байна, Зөвлөлтийн дуунд манай хүүхэд багачууд үйз- ЭРҮС хээр дуртай. Тиймээс ч зөвлөлтийн дуу дулаачдын уралдааныг ерөнхий боловсролын сургуулийн пи» яєр сурагчдын дунд жил бүр зарлан явуулдаг уламж- лал тогтжээ, Хүүхдүүд зэ! Эдгээр дуунууд Монгол-Зөвлөлтийн “найрамдлын сарын ажлын үеэр та нарын сурах дуу- ны чинь тоопт орио гэдэгт бид итгэж бөйиа. о Слова М. Матусовского сонины зөвлөл Музына В. Шаиннского Є7Ё0СЄ? «/4БРО”ж» Дремлет притихший северный город, Низное нёбо над головой... Что тебе снится, крейсер «Аврора», В час, ногда утро встаст над Невой? Молжет, ты снова нв тучах мохпиатых Бспышии орудий видишь вдалп7 Или, нан прежде, в чертшлх бушлатах Грозно шагают твой патрули? Волпы нрутые, штормы " сёдые -- Доля такая у кораблей! Судьбы их тоже чем-то похожи, Чем-то похожин на судьбы тодей. Ветром солёным дышат просторы, Молпнии ирестят мра грозовой... Что тебе сиится, крейсер «Аврора»э, В час, ногда утро встаЁт над Невой? Слопва В. Лебедепа-Кумача Музына И. Дупаевского СЛОй їл! 8С7(Є7 Ж ну-на, песию нам пропой. : “весёлый ветер, Весблый ветер, весёлый ветер! Морл и горы ты обшарил Ё всё на свете И все на саете песенки слыхал, Спой пам, ветер, про динне горы, Про глубонне тайпы морей, Про птичьи разговоры, Про сиине просторы, Про смелых ни больших люлей! ПРИПЕВ: Нто привын за победу бороться, С пами нместе пускай запоёт: что весел -- тот смеётся, Кто хочет -- тот добьётся Кто ншст -- тот всегда найдёт!» ЇА ну-ка, песню нам пропой, веселый ветер, Весблый ветер, весёлый ветер! «- Моря и горы ты обшарил тмф бус “-ГА--86026 ол все на спете И вєе на спете песении слыхал. Спай пам, ветер, про-чаши лесные, Про авериный запутанный след, НИро шорохн ночные, Про мускулы стальные, Про радость боёвых побод! ПРИПЕВ: Ж ну-на, песпю нам пропой, весёлын ветер Весёлый ветер, вссблын ветер Моря я горы ты обшарил да” всеё на свете И вєе на свете песепин слихал. Спой нам, ветер, про славу И смелость, Про учбных геросв, бойцов, Чтоб сердце загорелось, Чтоб наждому.хотелось ҮДогнать н.перегнать отцов! ПРИПЕВ: А ну-на, песню нам пропой, Ё со весёлый ветер, Весёлый ветер, весЁлый ветер! . Моря н горы ты. ойшарил алаа-------снаасасссснсстассасаиасл-от-сс-г-иитссииит-сллв-с-итгЭэиифтысэЭиЭЕЭэ---Ш--) 54 всв на свете ч Все весеиние песии асмли, И псе на свете песепки Чтоб трубы заиграли, С слыхал, | Чтоб губы подпевали, С Єпой нам пеошо, чтоб “Чтоб ноги веселей пошлиб в ней проввучали ПРИПЕВ: б “лова ЁЕ. Долматовского Музыка Д. Кобалевског 5 Ш 06466 70261 В первий погожий б Оо Оо ь5, Вот на груди алый галстук/ сентябрьский депнёк расцвелт Робио входил я под сяетлые Юность бушуст, нак вешни 3 (419) 59 водь(5, Первый учебийк и даНБын Скоро мы будем вступатк) уро р комсомол» Так Начинаются шнольНыС Гац продолжаотся школцд годы ные годь(, цээнэ ПРИПЕВ: Шиольные годы. чулесные эн 5 ИЗнНь-Это самын (0) С.друтбою, с Бэ) Үс серьёзный: предмеб с песиею, Е 3 си Кан онц быстро летят. Радость найдём, одолсезр: певзгодьеэ) Их ие воротншь назад Нрасная плошадь, песениы Разве они пролетят беа рассвеф) Следад Вот н їоичаются 5) Нет, не забудет никто д НА ОНОЛЕСВНС нимогда толЧу Школьпные годы ПРИПЕВ С -00 - Слова Ю.ЭНТИНА. Музыкна Е, Крылатопа 2, -и-- уз -3-- - ---“шшшээ-шшлшэш-шсиеоАигтш гых- 2гш-гхь О) Песпя из-- кипофильма «Принлточениев элект ониныэӨ Г! ту КтблЯлИЁё КжяЧЕ4ЦИ 9 В шюном месяце апреле В старом парие таетсниег, И песйлые качели Начинлат свой раабег Позабыто всё па свете, Сердис замерло в груди! Только небо, тольно нетер, Тольно радость бпереди ПРИПЕНВ: Вамывая вышё ёли Не недая преград, Нрылатїие: начели Летлт, летят, летлт! Детстпо: нончится когда-то Ведь оно вас-цё навсегда Стапут варослыми ореблта. Раллетлтся нтО кнуда, А-пона мы тольно детн, 9 Нам расти еше, расти! 2 Тольно небо, только ветерс) Только радость впереди. 2) ПРИПЕВ: : Шар аёмной быстрей Ээ крушитсл: От васенпей кутерьмы. (0) И поют пад нами птицы, 9 И: поём, как птицы, мы. (70 Позвабыто всё на свете 9 Сердце замерло п груди!с) Тольно небо, тольно ветер” (ПРИПЕВ/ Тольно радость в переди) (0) 01:25147127 12) Пү Х 672193: 5”51617(31019) Оо88042О099000Ө0ОХ00Ф00 (010:с(51510| 6|90(5|0 46) Д, Сүхбийгарын пэрэмжаг Улсын хэвлэлийн комбниагад хэвлэв, өвсоөөө8сөөо60Ө8Ө660өсөсөөсөөдөсөөӨӨӨӨөөӨөӨөсөсВөвӨоӨӨӨсөсӨссөсӨӨсОС,/ уа Ё ! - өн -ьс ЖОГрУрыг 1С й.. ЦУГАХ! 24 : ачина -ҮгЛ НД шэг 08- 50 5)2009090090Өо00ӨӨӨё”ФӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ ФООССОС Доорхи 8 зургийг хоёр бүлэглэ! 27 а) Хоёр ижил илбэчин | ба 2 адил могой 2-7 ? 6) Хоёр июшил илбэчин - хоёр өөр могой в) Хоёр өөр ил хоёр ижил могой : т) Хоёр өөр илбэчин, ЮУ ӨӨРЧЛӨГДӨВ? Та нарт -энэ- зургийг сайн ажиглан харах хуга- (цаа өгье. Зураг дээр бай- гаа бүх зүйлийг чимээгүй сайн ажиглаж авцгаагаа- рай. Дараа нь хуудас цаас « авч хоёрдугаар зураг дээр байгаа зүйлээс нэгдүгээр зураг дээр байгаа зүйлүү- дийн юу нь өерчлөгдсө- нийг бичээрэй. АНХААР! УНШИГЧ, ИДЭВХТЭН. БИЧИГЧ, ӨСВӨРИЙН СУРВАЛЖЛАГЧИД АА! ЗСБНХУ байгуулагдса- ны 60 жил, Октябрийн социалист их хүвьсгалын 65 жилийн ойг угтаж. «Найрамдад манай гэрт, манай сургуульд, танай гудамжинд, бидний сэтгэл. зүрхэнд» гэсэн сэдвээр та нарын өөрсдөө бэлтгэн гаргах сонины тусгай Ду. гаар хэвлэгдэх хугацаа. ойртол байна. - 3 Хүүхдүүд ээ! Бид най рамдлын сэдвээр бичих ї8- 6 нарын захидлыг хүлзэж. байна. ба 2 МАНАЙ ХАЯГ: Улаан- баатар, ,МХЗЭ-ийл Төв. Хороо, «Пионерийн үнэн». шигээ 2 р, лж, єлсслллслгсиоээ - --) Эрхлэгч 2-2 ОИЛЫН ЗооЭРмӨД дашдондой”/ Индекс--14140 : хоёроор нь дөрвөн хэсэгт . то) (хоёр өөр могой байх ёстой. Туул Ах ан ндС22 (4 лэвгжло с БЭВВАШАС2- 1 оаатлиэрээиэээвээртэижэланиуллрлавшлжллхлиЦиииИ ас: 7-үг ОРОН зүхний Л ЫН. ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭГ МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, Д.“СҮХБААТАРЫН, НЭРЭМЖИТ МПБ:ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН! СОНИН) (зж эй элслолышасгАФЖ ЗрийрКОсО0НХҮГЁТҮТ: 1УС2РЫЛТГН боох 44 | млтєслалтнсааанш шил ли лилала БЭШЛЛБУЛЄЭасгэрдлууахе ӨФ м867 (1808) Ө 10032 ОНЫ АРАНДУГААР САРЫН 20, Өө ЛХАГВА ө ҮНЭ 10 МӨНГӨ “ЭРАЛДАМД 0РОЛЦ00Р08 «Вайгаль орчныг хамч таалах, түүний нӨөц баяла вийг зүй зохистой ашиглах з9 лэх жилдээ шэн лөксинтансэииж лэ ггас Ас осаожонсга сс аас 42сл жаал саатан лэл ЗӨВЛӨЛТ ОРНЫ. цнжүлнлиийллэлллисалэниалии-ёлиииллэчиан хими “ЗСБНХУ байгуулагдсаны 60 жилийн ойд ӨСВӨР ҮЕ Баатарлаг Брестийн ха» цанаас Номхон далайн -эрэг, Паммрын цаст оргилоос ХОЙД мөсөн далай хүртэлх оргөй уудам Нутаг бол ах дүүгийн найрамдалт ЗСБ НХУл нутаг, өбвөрийн Лёлинчүүдийн. өх орон билээ. Энэ уудам дэлгэр путагт” Зөвлөлт орны ос» нөр -үсФбиИДдний хамгийн Дотны анд найз улаан бүч» тэн өсвөрийн Ленипнчүүд, бяцхан нөхөд "Октябрьчууд аз жаргал, баяр баясгалат төгс ажиллаж сурч амь дДарч байна. Өсвөрийн Ленинчүүд Ээ эрхэм нэрийн дор зөв. Лөлтийн арван таван бүгд найрамдах улсын 22 сая улаан бүчтэн. пнонсрүүд мєр зэрэгцэн зцагсаж нам, вх орондоо, чин үнэнчээ ялэрхийлж, байна. В.И, Жиинпий нэрэмжит БХПБ- ын 60 жилийн ой энэ оны тандугаар сард буюу ЗСБ ИХУ байгуулагдсаны. 60 жилийн ойн жил боллоо. Элод бол хүүхдийн анхны иоммуннст байгууллага Дэлхийн анхны соцналист гүрэнтэй хамт үүсч хог зинж бэхжиж ирсний яруу сайхан эшишээ юм. 80-аад оны пионерүүд ахмад пио» иерүүдийн гавьяат үйлсийг залгамяслан иар төртэйгүр» гэлжлүүлис байна, Бүх Холбоотын пнонерийн УШ чуулга уулзалтаас «ГПио- перийн бүтээлч хөдөлмө. рийн 5 жил» гэсэн урна дэвшүүллээ, Яам тусгай газрын олон чухал даал» гаврыг пиоперүүд нэр төр» тэй биелүүлж, улс ардын аяс ахуйд үлэмяс хувь нэ. мөр оруулж байгаагийн дотроос хий дамжуулах хоолойд зориулж төмрийн хаягдал цуглуулах, «Урен- той» өпераци, тарна ху. раалтад туслах «Зёрпышг но» операцийг дурдаж болио. Өсвөрийн Лениичүүд чөлөөт цагаараа фюрол бүрийн дугуйлан, спортын секц дугуйланд суралцаж, пвьяас билгээ хөгжүүлж, бис бялдраа чийрэгжүүлж байпа, ЗУРАГ ДЭЭР: Өсвө рийн Ленинчүүд “өлөөт цагаараа Эаасиж-ж-сэлигжэйлэгэчж-с лед авхай -Охмвиссаслагд талаар хүүхэд залуучуул дын . дунд ЗОХИОХ 8жлыг цаашид сайшруудаж тухай» МАХН-ын Төв Хорооны тогтоолын зааятыг хэрэг- исүүлэх зорилгоөр БНМА У- юн Сайд варвиг Зовлөлийп Ч“МРТУХ, Усны ен гахуйп Яам. Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит МПБ-ын Төв Зов- лөл, Монголын залуу бай гальчдын нийгэмлэгийн Төв Зовлөд хамтран «Ус- амьдралын экд булаг» сэ- дэвт радио асуулт хариул- тын уралдаалыг ерөнхий боловсрольц сургуулийн М--8 дугаар ануийн пино» нєр сурагчдын дунд 1982 оны 10 дугаав сарын 15- наас 12 дугаар сарын 25 хүртэл 70 хсгогийн хуга. цаатай зарлаж, байяа, Уралдаанд оролцогчид дач раах асуултад товч, тодор- хой хариулна 1. ттсгтжгюу вэ?! "ЭНРЭ” ус, түүний ач холбогдол, манай орны цэнгэг усны нөөцийн тухай бич. 3. Чиний оршин амьдарч байгаад орчинд усны ямар эх булаг байдаг вэ? ї(””- горхи, булаг, шанд, их-о, цөөрөм, худаг тэх мэт/. Танай нутагт усаар дутаг- даж байгаа тазрууд бий юу? Хэрэв байдаг бол энз талаар ямар арга хэмжээ авч болох вэ? З. Газрын доорхи усыг улс ардын аж ахуйд яаж ашигладаг вэ? лмар ямар худаг байдаг вэ? 4. Усыг хамгаалах, ар- вилан хэмнэх талаар чи ямар ажил хийсэн бэ? Цэнхэр» эргүүлд оролц- дог уу? Оролцдог бол ямар ажлууд гүйцэтгэд єг вэ? 2 5. Гол, горхи булаг. шандын усны түвшин га- мэгдэхэд ямар хүчин зүйл нөлөөлдөг вэ? Энэ талаар чиний оруулсан хувь и9- мэр юу вэ? Голын эрэг голдиролд ямар алиа гүйпртгэхийг хориглодог вэ? Асуултад товч, тодор- хой» хариулж “холбогдох тар болон тэрэл зураг, бяцхан ном бэлтгэн ирүүлж болго. Уралдааны дүнг 1982 оны. 13 дугаар сарын 15- ны дотор гаргаж байр эз- лүүлэн, гадаад дотоодын пионерийн .-лагерьт амрах урилга, дурсгалын зүйлээр шагнана. Уралдааны материа- лыг ФМРТУХ-ны |сур- гууль, хүүхдийн нэвтрүүл. тийн редакци.: уралдааны компсёт» гэсэн хаягаар явуулаарай: байгуулагдсл- » Д. Сүхбаатарын | мэпдэлсиий/ 90: жилийш Ой, МХЗЭ-ийн ХУШ.их хурал, Монголын писперийн 4Зал- тавшилагч У чуулганыг Ууг- тай. байтарчууд та нарып - ны 60 жил, хамтын зудирдагччионерийн “бүлэг. салаал, улаан бүчтэн ах Эгч пар чинь «МХЗЭ- ийн хойчийг нэр төртэй | зялгилилБЯ»-|рҮриян, дор акц үс» аяньгхаа ппгпэ | гасаанл гарлаа. ЛД Сүхбаатарын |нэрэм- вит Манголын пионерийн байгууллагын залган: халаа бяпхан баатарчтул (та нар баатарчуулын «Оч». «Дөл» багийг шинзар аохиоп бай. гуүлах цуглаапйал угтаж, алот талтай. сонирхолтой ити хийхэд Чинь туслах зорилгоор: МПБ-ын Тав Зөн- слөлиїйг арга зүйн сентороос архлзи. баатшчтүуүшый уйл зоХиох,ажлын онол. арга зүйгээр цуврал хичээлийг «Паонерийн унапь» сонии, «Пиоперпйн удирдагч» сэт- гүүлээр дамжүүлан и(ї- тэл байх болпо. 1 гпгийн сурагчид «Оч» йаг аахнап байгуулах (алс лыг угтает юу хийх пэ? --Гайтийн сурагчид хам- тарч дуу. бужиг. шгүлэг, оньсого. таавар. үйр цэ- ПЭН УГ СҮРЧ инО. үжиг лолперт, лгүзєй. тентр үзэж, оопийн бүргүуль, бүлгэм, апшин суугаа газрынхаа үйлдвэр: саёл. |үйлчилгээ- тий байгууллагатай танпл- цах өэнспүра. аяллыг апги удирдсан багш, ахлах ангийп ппонер сурагчдын тусламяс- тайгаар дДолоО хоног тутам тогтмол хийдэг байх: --Пионерийт танхимд Л Сүхбаатарын нэрэхтэит МП Б-ын үүсэл хөгжлийп түүх- тэй танилцаж. Д.Сүхбаата- рын гпарэмжит болсчы уч- рыг мэдэх, - -1981 опид батлагдсан Л Сүхбаатарып нэрэмжит МП В-ын Дүрмийг яриулж, «Баятарчуиуд» гэж хоп (0бо- лох. баатарчүүдын чин ор- шэлзэл. баг. тавтын тохион байгүулглттай танилиалс, баатартүүдын тэмлгийн ус. рыг мэдэх: --Баатарчуудын чкєн эр- мэалалийг биелүүлэх та- лаар тодорхой үүрэг даал- таврыг: Ї ангийн сурагч бүр авч биелэлтийг (11 дүгээр саяпын эхпий едрүүдэлш даг- таац шайгуулах, «Баатарчууд--октлб- рийн оппы анд нөхдвөсөӨ сурч байпа» сэдэвт «Баз- тарчүүл-Сүхбататрыт ор, ио0р» тоглоом-аяллын |Шши- тэ гарзатай тачилцаж, (Тог- лпом-аяны уүлнрдамт: «Пио- терийн үнэнэ сонины 1982 оны Мь 11 (1750)-д бий. тодор» байгуулах ажлып төлөвлө гөө гаргам, баатарчуудын саналыт апч ажиллана. --«Йх Леппипий үйл ха. рэгт үнэнч байл. анлт йах- дөвсөө цуцалтгүй суралцья», «МХЗЭ-ийн хойчийг пэр тар- тэй залгамжильл» уриатай, «Залгамж: үе» аяны улир- дамжтай тапилцуулж шсф бүлгийн» ппонерайн ажилд тогтмол оролцуулна. (Удлир- Памжүүд «ГПаснерийп үнэг» сонипы 1981 оны 684, 65. 1982 оны Мв62-т бий). --Баатарчуудын чин эр- ынэлзэл, дарцаг, тэмдгийп учир уггыг тайлбарлан ойл- гуулж, БНМАУ-ын ппоне- рийн баясгалапт тангараг, чин эрмэлзэл, Могголын пио- нєрийн байгууллагын билэг тэмдэг, онцлог, ёслол хүн- дэтгэл, шагнал урамшилдай танилцуулж, сурагчдаар оврс- ,Девр нь ярнула: сургана. Є-- Нийтийг хамарсан Дуу, шүлзг, Сүжиг, «хог- зєвент ба хөдалгвонт тоглоо- муудад сурагчдыг өргөр ха- марч, оролцуулиа. -- Ирэдүйн баатарчууд бүрт нас, бие, сэтгэл сүйн опцлогийг нь харгалзан даалгавар өгч, баг, талт байгуулах зарилгоор тэдпий сопирхол, зрзлт “хэрэгцээ, зан ааш, ору суугаа газрын тохироог судалсал ! --Хамтарч сурах, лох, хөдөлмөрлөх, байгуулах чадвар, дадлыг хэвшүүлэх алслыг охиоцо. Энэ талаар анги удирдсан багш парын ашиглах пом, хэвлэлүүд) 1. Баатарчуудын Дунд зохиох алслын агуулга, ар- га зүй «Пионерийн ажлын |иа» лендарчилсап арга зүй» тог- зохиоп "БА ТАРЧУУДЫН БАГ, ТАВТ, БААТАРЧУУД, «БААТАРЧУУДТ АЖИЛЛАХ НӨХДИЙН ЗӨВЛӨЛь--ИЙН ГИШҮҮД, БАГИЙН УДИРДАГЧ, АХЛАГЧ НАР АА! УБ 198821 он. 141-151 р тал оны М623. лын агуулга, арга, хэлбэр. чййнанерийн үзэн» спы Мо3. «Ппонерийг удир, сэтгүүл. 1082 М1 (5) 8. Баатарчуудын дунд 30- хяох дуут жагсаалын үзлэт «Пионерийн удирдагч» сэт- л 1982 оны М»1. » Нэгдүгээр ангийн баа- тарчуудын цуглааны хэлбэр, «Пионерийн үнэл» 1981 оны мь 63 дагч» 8. Айги удирдсан багш, ппоперийп бүлэг. Пиоснерийп удирдагч» сэт- гүүл 1982 аны МФ1. «Оч» баг зохион байгуу- лах цуглааны дараалал 1. Шугам жагсаалын нзэлт 3-4 мнп. 2. «Оч» багийг зохиол байгуулах бэлтгэл ажлын талаар шєф бүлгийн пио- рийн ярна 1-2 мин. 3. Балтарчуудаас сурсан зүйлээ тайлагнах | тоглолт | явуулиа. 5 мин. Бүлгийн дарга бэлт гэл ажлыг Дүгпонэ. 1 7-1. 5. Бүлгийнп хамт олныг төлавлж: бүлги шєф изгдүгзэр сурагчдыг баатар «Оч» багт пэгтгэх хэлнэ. 1 ж 6. «Ол» баг зохист гуулах тухай бүлг зовлолийн шийдвэр Ї мин. Ч. Тапгын улир т тОМИЛОХ тухай ш л тийн зөвлөлийн шийдлор ун ших 1 2 8. Баатарчуудын баг тавтьти удирдагч, нар байпаа г 9. Шинээр зох лагдсап «Онч» | дарцаг гард | лаиллагаа | 10, Батр пал эвлэл, ппоперийн алсилтан үг хэлнэ. 3-мип 11. Балтэр эрмэлзлийг х паа баатарчууд гэл, ү 12. Баатарчуудын гийн хэсэг тойлолг, цуглуулгын болон, 5 дийн бүтээлийн үзэсгэлэн шарган, сурталчилпа, 5 шип. Шеф бүлгийнь ппане- Цэс балр хүргэм, урлаг, спортын тоглолт үзүүлнэ. 3 мип. чип товч їлт- рэг авах 3 мин. урла- 2908608009084 600082006 8 8080989898 151519151919(019191510151010) 14. Хаалтын шугам шаг- саал. 2 мин. Цуглааны үргэлжлэх ху- тацаа 30 ыннутаас хэтрэх- гүй байна. 17:17:71 БээшллшлгилишүоллхиллгШо112-001 АНД нөхдийн ТУРШЛАГА 8 Го10101010101010101010101010101010(01010101011 --Хэн октибрьчуудын эг- нзэнд элсэн орохыг чин сэтгэлээсээ хүсч байна! Нэ- хэлнэ үү? гэж асуухад, үчс Би 2 Битял Алек- 8 (0) (01 сеервр --4Би Сережа Апохин --Вн-Катя Баскакова.г. с гэх зэргээр пэгдүгээр ан. С» гийпхан дэс дараагаар Су овог пэрэз хэлнэ Ф Дараа нь пиоперитт Ё- ахлах удирдагч: Оо -- Хүүхдүүд эз! Энэ су мочсос зхлэн «Октябрь чууд» гэдэг эрхэм пэр Б»-8 алдрыг сидорт оргож о ї (0) ний О Ф (0) (0) (0) () (0) (0) (0) (0) (0) (07 Оо Оо гэтт члэгч (цэвэрлэгч! эгч хэрхэл цэзэрлэгээз хийд- йн с-л ангарт «Онвтябрьчуу- тэмдэг»-иИйт |зүүл тйг писоперүүдэд зөв- шеөрнө. ТЄГС злгаарай! тээд, тэд. дын үлгэмийн зөвлө- та, Октябрьчуу- Йгуулсан тухай зөвлөлийн өпдөр дуу- уншин багийн дарц- ёслол төгөлдөр гар- м -ҮТөєсгөлЛДд нь зочид онтябрьчуудад баяр хүр- Ө н баг бүлгэмийн шийдвэрийг гаар гү дуу үеэр пионерийн бүлгүүд гуультныг олноор төрүү- шугам жагсаалдаа жэрэг- житд- ЛЭХийг эрмэлзэх гэж халуун дотно үг хэл-() нэ Энэ шугам »жагсаа-О лыг 20 минутаас хэтрэх- гүй байхаар зохиоп 0бай-9 гуулдаг байна. | Шугам Ф ж аалын дараа пиопе- Го) рийн бүлгүүд шеФ Онктя- ос) ОӨ т, 1 брьчуудын багуудыг СО о зорпулас, УРЬж, бэлгээ гардуулан, О 9, 11 дүгээр са. богино хэмжэзинй. пио- 2 2 эхиоП. байгуул- НЄрийн концерт тоглох ё Олд Дүү нартаа ,зо- Үзүүлнэ. Оитябрьчууд Чу Ө пионер бүр өөрс- гэсэн шинээр юу. сурсат, Го! Ө дийн гараар хийсэн биц- Мэлсэлээ ах эг нархаал Су 9 хал ном, тоглоом, бусад Ттайлагнадаг байна Ээ Ж бэлэг дурсгалын зүйлийг ё 2 Ө бэлтгэнэ. Бүлгийн хамт Ч гс! СО олон-энэ баярт зорпулан - Зэ83. 207 б О хөгжилтэй ханын сонин, заш АЛ шЭшОООЭДО 8 то альбом, базгарчуу,, бал, ҮЯТГЛагтатонсрүүд О) дын булан гаргана Дэлэг гч ОРЦ : », 5 рин нэгдүгээр ангийнхан «Дөл» багт зохиох улс!» » ф өөрсдийн гараар урилга, 19? хүхүүл лийн ” ажлыг 2 О зурж, дуу, бүжиг, шүлэг, УЛ РЛА! Чиглүүлж, баас (0) - сэ) тарчуудын чин “рээцанс ОӨ сурч баяртаа бэлтгэдэг:Энэ 3 ! Го Ө баярт нэгдүгээр авгийнх- "ИРХЭГЧЛЭН ОН сШҮүЛдЭ Го! 9 ны эцэг эх, шєф байгуул ХЭВШИЛД сургаж, 5 (01 8 лагын ах єгч, зплэлийн п гишүүнд бэлтгэх үа () ф) Ешүүдийг урьж орол- ЛЫН чанарыг сайжруулж, Ч О) Цуулдаг байна. Баярын "ЛОНЄёрийн идэвхтэн ша 2 - Ө 5 рэн жагсах бөгөөд ирээ- 127- Ө ф ДҮЙН октябрвчууд нэгдү- Хэ бэлтгэсэн 3 й О ТЗэро апгийнхан пиопе, Я. ЦЭВЭЭНЛХАЗАЛ | 98 Ө рийн жагса-лын . эсрэг Л. ЭНХБАЯР Өө 25 ЕлЭЭУ Иог БАС. байдаг. Хүй бүр өдөр ту- там хэрэглэдэг зүйл бол АЛХ. ном сайн сурч талхны мөн ” төнд хүрэхийг бод» гэдэг үгийг хүн бүр аав ээжээ- сээ үе дамжин сонсож сон- сох бүрийдээ олон зө хо боддог. Бодоод сайн ойл- гохгүй бол аав ээж. ахмзд хүмүүс багшаасаа асууна- - Тэдний хэй нь ч гэсэн «Талхны мөнгөнд хүрнэ" гэдэг улс орондоо хөдөл- мөрлөж өөрийн хөдөлмө- реөр амьдрахыг хэлнэ. Талх чинь амьдрал шүү дээ» гэнэ. Хүмүүжил сурлага сайтай сурагчийн аав зэж ньминий хүү ямарч бай- сая талхаа олж идэхтэйгаа хүн болно гэж итгэл дүү- рэн бахархан . өгүүлнэ. Тэгтэл дулимагхан дүн авсан эсвэл сахилгагүйт- аав нь-Иш чи минь яаж талхаа олж иднэ дээ гэж гомдонгуй өгүүлнэ. Энэ бүхэн цөм учиртай. Хичээл сурлага ажил хөдөлмөр талх гурав гүнэ- хээр холбоотой. Яагаад (гэвэл «Сайп хүүхэд» байна ху ҮҮхуү ҮҮ х Ф г3 дарга “үр бүтээлтэй хэдөл- мөрлөнө. Чухам тийм л эр очу Тиймээс ч «Эрдэм хэм сайн хүмүүсийн га-- раар сайхап ямттай талх бий болдог. Талханд тарна чин, тракторч, номба агрономч, жолооч, талхиы үйлдвэрийн мэргэ- жилтнүүдийн асар их хүч хөдөлмөрөөс гадна техник” түлш шатахуун ордог. Ийм Учраас талх тарпагаа хайр. лах хэрагтай юм. Талхгүй бол амьдралгүй гэсэн үг- Эх орны дайны үед Лепин- гтрад хотын нэгэн дунд сургуулийн сурагч | Саша Анинеевийн бичсэн зохион бичлэгийг эргэл саная. Тэр хүү зохион бичлэгтээ! «Юм илзхсэн гэж ямар их хүсч байна вэ? Өлсөлс бай- на. Том талх нүдэнд байнга харагдаад амар заяа үзүү- дэхгүй юм. Би гартаа то- сэн залхуу хүүхдийн ээж --МООС том сайхан талх ба- рык байх шиг санагдана. Түүний сайхан үнэр ханхлах шиг болно. Өглөө бүр мухлагт очих талхны Өчүүхэн хэсэг авчраад хоёр хуваал: нэгийг нь тгүлнээ- сзэ далд нууж ээждээ хад галдаг» гэжээ. Үүнийг ун- шингуутал элбэг бали талх тариа | бол аз жаргалтай, эпх цагийн амьдралын бя- лэг тэмдэг юм даа. гэвс чи ойлгох байх. Л.И. Брешнев гуай «Атар» гэдэг сайхан зохиолдоо «Талх тариатай бол дуу хууртай гэдэг. Энэ бол пү- сэн, байдаг. гурнл. Їл 2 гэдэг эх орон аав зэжийн 4 2 энэрэл хайрыг зөв ухаарч 24 212 өөрийгөө дайчилж эрдэм Ю 2 /номдоо үлгэртэй сайн су- 53) ралцаж байна гэсэн үг. !! Сайн хүүхэд сайн хүн Ё.. болно. Сайн хүн гэдэг эх ЭН : орон хамт олныхоо өмнө 3 Манайд, танайд, чиний хариуцсап үүргээ нэр тор- Б-5 иайзынд ер нь дйл бүхэнд тэй биелүүлж үнэнч шу- ПИОНЕР/СУРАГЧДЫН ЕС СУРТАХУУНЫ ХҮМҮҮЖИЛД “НЭГ ҮХРИЙН ЭВЭР ДОРГИВОЛ... 44,424 гуравдугаар цагийн хичээлийн “завсарлага болж байлаа, Сурагчид дараагийн хнчээлдээ бэлдэцгээл: ном дэвтрээ ширээн дээрээ. та. випд, даалгавраа хэрхэн хийсэн ” тухайгаа ярилцацгаана. ” “Сургуулийп коридорт ч гэсэн "эмх замбараатай. Хоёр гурваараа, "| хэсэг бүлгээрээ согссон хүүхдүүд "оо лямар изгэн зүйлийг ярнлцап хэ- "ди богинохон боловч аавсарлагав- ны 10 шипутыг ашигтай оөнгөрөо- "| нө. Энэ нам гүм байдлыг сгрдэж, Ч хан нэгэн хүүхэд сургуулийн Ко- ” ридороор хар эрчээрээ пижнгицэн 7 гүйж өнгөрөв. Хүүхлүүд түүнийг “дургүйцсэн малгтай харцгаах 00- “довч хэн нь ч түүнийг яаж байгаа ” чипь энэ пэ? “Миний -дүү үүнээс хойш ингээ: шад дэвслэн битгий гүйж: бай! гэж холсэнгүй. Нилээд хугацаа өнгөрлөө, Түрүүний гүй» “енгорсон хүү олуулаа болчихсон : ямар нэгэн буухиа тэмцээпд орол- “ цох гэж байгаа 10м шиг эгнэл “байгаад дахиад л пижигнэн гүйл- 7 дэв. Энэ бол яах аргагүй сапаатай таар үймүүлж байгаа хэрэг. Сур: лийн дотоод дүрмийг гажуу- улагч дэггүй хүүхдүүлтэй уулз. - Үүнийг Баатарбилог гэдэг тэж ха талаас нэг хүү: хашгирлаа. Биднийг тойроп - айсан хүүхдүүд Өнэ От- нбат худал хэлж байна. Баатар- гэдэг юм гэцгээлээ. Тэр Нэр хэн билээ? гэж тэднээс дэг су- Ч гээр пэг үг биш...» гэнг бич- вэг хийн өшиглөн: байхыг хараад сэтгэд голсойл: билээ. Энэ бол яльгүй зүйл бишээ. Сурагч хүн баяр ёслолынхоо цагт хүндэтгэлтэйгээр өмсдөг шмалгай- гаа өшиглөц Зогсол: байнд гэдэг үнэхээр ичгүүртэй зүйл юм. Энэ сурагч бол нийслэлийн 10 Жинй н 28 дугаар дунд сургуулийн 2-ын «В» аигнд суралцдаг. - 1--Ш ангийц сурагчдын дүрмийн долдугаар зүйлд: гэр ороц дотуур байр, сургууль үзвэр үйлчїїлгэзний газар Хад ч гэсэП нийгмийн хэв журмыг ямагт С1- хиж гудамжны хөдөлгөөний Дү- рэм, мэндлэх, хүндлэх ёс горимыг ёЁсчлоп биелүүлнэ гэсэн зүйл бай- даг шүү дээ. Иймээс сурагч бүр дүрмээ сайтар мордож хаана Ч гэсэн биелүүлж явах Ёстой Хэрлээ сургуулийн бүх сурагчид цолео- рсво сахилгагүй, сурагчийнхад ДҮР мийг мэддэггүй, биелүүлдэггүй хүн бүр дор дороо дэвхэрч, үсэрд- гэзцп эмх замбараагүй хашгиралд- лаа гэж тосоолоод боддоо! Ямар их аймшигтай шуугнан сонсогдох бол. Хашууд чинь зогсоо ганц багш байтугай нэг хэсэг хүпий ам- галан тайван байдал алдагдахад хүрнэ. Хайрт блцхан дүү пар аа! Нэг үхрийн эвэр дэлсвэл Млн- гай үхрийн эвэр доргидог гэсэп үгийг сайп санал: яваарай, Хэн нэгэн сахилгагүй сурагчаас бол? сургуулийн яэг журам бага ч гэсэп алдагдал: тэргүүний анги, сургуу. лийн Чинь нэр туудахад хүрвэл чи лав балрлахгүй пь магад, Сур» гууль хамт олныхоо сайн сайхан нэр торийг ондорт оргоп ариунаар хадгалж хаана ч явсац дэг журам, соёлч байдлыг эрхэмлэн сахиж байх ёстой билээ. Гэтэл биеэ хайш ийш салапзад- гай авч явдаг, дэг /курам зорчдог бусдын үг сургатжийг авдаггүй, дуулгаваргүй хүүхэд тэр сэр бай- 8 ийм сурагчийг ангн, хамт ол- ноороо хэлэлцэж агдлыг нь ын дор нь засч УбайС нь чухал “ЮМ гэ А7» 1 й -Да эрт зураач со Манай сурвалжлагч Т. ГАНДИ 1-- хэлэлцүүлэг. “«Дуслаас далай» болдог болахоор элбэг баян байх рын өмнө Сэлбийн пионе- рийн зусланд | очсонзо байн байн санаж байва. Тэнд амарч байсан ппонер сурагчдын үдийн хоолны дараа тэлний ширээн дээр үлдээсэн талхны зах. үйр мэг, жижиг хэсгийг Цугт- луулаад хэмжиж | үззхэд 1 кг 500 г болж билээ. Энэ бол зөнхөн нэг ээл- жийн дараа. Гэтэл тус зусланд амарч байсан хүүхдүүд өдөрт хоёр эзэл- шээр 3 удаа хооллож байсныг бод л доо. Ээлж бүрийн дараа л ийм талх хаягдвал нэг Өдөрт ёсөн кг талх болно шүү дээ- Ганц энэ ч биш сургуу- лийн цайны газар талхны. “үйрмэгзэр бие бие рүүгээ шидэн: сурагчид- тай бас тааралдсан юм. Чи дөнгөж саяхан хоол идэж байсан ширзэгээ хар даа. Тэнд талхны үйрмэг байна уу? Л.И. Брежипев гуал «Дурдатгал» зохиолдоо: «Ээж маань өдөр бүр хоол- ны дараа: «За хүүхдүүд ээ! Хоолоо идчихлээ, ОДОО талхиы зүйрмэгийг нэгийг ч үлдээлгүй алгандаа хамж аваад амандаа хий- чихээрэй» гэж хөгжилтэй “хүндэтгэдэг болгож |хү- мүүжүүлдэг үг юм. Амиг гүүнээ гэр орондоо эцэг эх нь дасгаж сургах Зстой» гэснийг манай өсвөр үеийн: хэн хэзээ ямагт санаж явах нь зүйтэй. Хүүхдүүд ЭМ Манайд. танайд айл Фбүрт байдаг тэжээл-талх, аав “Херлур БНДСТРУПЫН зурсан зураг. (91о10101010:01о10101с16) 20) Заршуг л лээн 8 ӨооосөбөөөсөөөсөсөвөӨЗӨвёсовасосоаа) гУ1-8 43 71 Түгээх х “Завлалтийн- алдарт “жүжигчин гоо байна” 52 Н ооо «Би: «Хаврын арваид0- лооц Үчрил» Кнпого Хич- нзэн ч үзсэн туЛддагсүй: “үзсэп эрэлхэг тагнуулч Їйтир- лицийн дүрийг кино дэл- хыг гэцшээ бүтээсэн 8СБН- соцпрхолс жүжигчин бо? дүүдээс манай ангид су» ХУ-ын ардын жүвигчийн лохыг үцэн сэтгэлээсээ» |рахыг хүс: захидал нл- Леннний болон. лорчїй “хүсэж байр. ГВЗИ байг шагналт, БоЦМаДИСГ Ас Гэтан: изг өдөр найз «Хаврын 17 учрал» долмерийн шОНАГ нов. “Маань надад (Энэ бол кнно падад маш их сэтгэ- “лав... Васнльерич о) дайны дараах аихны зун) лийн догдлол төрүүлсэн тон «Пиенерскал Ил аВДа7 «Слава, театрын сур юм. | Кинонд тоглохын сОЛИНЫЫ М.БЭЫн эцйахнэй туульд орж суралцья» тулд оөхлзэд Шїтнрлицийн сэн НШлБЦиал гэж хэллээ. Тэгээд бид дүрийг тал бүрээс нь су-- р ШРАУНЫ ЭВиВрЦЫГ с кино найруулагчийн -ан- далж ойлгох хэрэгтэйбай- ч ы: ЗоОТИД орохоор шийдлээ лаа. Штирлицийн дүр бол -- Вячеслав Василь- “Гарч: найз маань аї0й) зөвлөлтийн алдарт таг- євич та: өөрийнхөө хүү. халшран замаасаа буцаж: нуулч Рлхард Зорге, Лев хэд ахуй, үсийн | туха | уарын (би бүр ч зоримог “Мапсевич, Рудолый Абель ярьж өгөөч. болж жүжигчний салбарт изарын намтраас. еидэслэ- -5 Би Москвагийн ой- ролцоох Павловск ” гэдэг “жиниїгхэн хотод төрлс өс сөн. Аав маань ажилчин, киног хичнээн олон дахи ч -єр уйддаггүй бийлаа. Зөвлөлтийн стагиуулч | Достосвский, Чехов, Горь- Штирлицийн “врэлхэг 30- кийн зохиолыг амтархан ригтой, тавчээртэй, ухаа- уишилс байсан Юм. дээ. Энэ лаг, эх-аронч-. зан чапа- Миний бага паспы най- -орыг хүндэтгэн биширдэг» | зууд нисэх хүчин, спор- гэсэн ,захидал манан С0-7 шүүс сонирхон, үзэгдэж, нины редакцид, Ирсэн срисогдсогүй нх ургац (их зовж: юм. Иймээс пӨПлөӨЛТИЙН хураан: гарьяа байгуула- Харин ,би пипо өргөдөл өгөв, Бүр оюутан байхдаа ципоны рийг бүтээж анх удаа ки- мөрөөдөцгөөдөгсєн. Мон Толстой, урлагийг (411) «Залуу гварди» Осьмухины дүс | Бай | “Найрамдал манай. гэрт» гэлгбич- лэз. Бас. фермийн мехХапикч Фе | дор, аав хоёрын том гэрэл зураг, сэтгүүл дээр тарсан Алла Пугаче- | Багийп гоё зургийг няав. Ойролпоо »лтавиур дээр пянз, изг хуучирсан «Муразилна» сэтгүүл тавшюн, орос хэлиий багш Александр Владими- ровичийг урилаа. - Удалгүй пиоперүүд цугларч би ажлаа үпүүлэх болон. Бүлгийн т Удирдагч рад руу гүйж ирээд: . Бөлтгал хангагдсай уу? тэлзэ.--Би: - -- Бэлхзан! гэв. Тэр миний кон СО) (цертыг тоглуулах гэж байгаа. ом А--86054 НКостюк гэхэд бапп маань босоод «Молодец», «Молодец» гэл: хэл- лэа , 2 Тэгээд би аав, 4Мдор пургийн дэргэд очлоо- -- Минийаан фермийн слесарь. Түүний багш ив Фёдор гуай. Тэр хоёр фермээр дандаа цуг явк, авс- вар үйлчилгээ хийнэ, Аан, саалтуу- рын бүх апиарат, топог төхөөроөм- зцийг ажиллуул чадпа, Аавыг нэг л өдөр алга байрал фермийн сааль чид сураад гүйлдчихна! Фїдор баг- шийнхап алаар аав ингэж «томрийн эмч» болсон юм. гэв, Дараа нь Пугачёвагийн зургийн хоёрын ё, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын гал бүрэн гаргаж чадах нь уу гэдэгт санаа минь байлаа. үзэгчид, миний-дүрд | нь тоглосон багшийг хайрлац- гааж тэр ч байтугай хүүх- цогцолбор дүр Уг кинон дээр бараг гур- шил ашиллас гино маапь телепизээр хэд ССУРАЛЦСААР... долмор кл хотттлэвт0тЕй, Гавч багш өөрөө эх оронч сэтгэлтэй байж, сурагчид» лаа зх орпоо хайрлах сэт- гэлийг бий болгоно. шүү. ДҮР дээр ажил» лахад чухамхүү ийм сэт- Гэтэл юм. ш, Одоо эээ ---шэт Пү хвэлэрндаж Єп4Ө1л806 ээ. Шэшвэ-үэл5 лэхгүй байх явдлаас илүү аймшигтай рүйл лгүжнт- чин хүнд байхгүй байх гзас би боддог. Ийм учравс СУ- ралцах л хэрэгтэй. «Су. ралцах» тэсэн ойлголтод, олон зүйл хамаарна. Шинэ пом унших, янз бүрийл хү- мүүстэй уулзаж, ярилцах. амьдралын олон талыг ажиглах гээд л.. Гэнч зєвхөн жүжигч- ДИЙН ХуВьД «Суралцах» гэдэг үгийг тайлбарлах юм бол үргэлж шинийг эрж, урлап бүтээх авьяасаа хөт жүүлнэ гэсэн үг. 4Бүжиг- чин хүн найруулагчтай хамт дүр дээрээ яжиллаж, өөрөөсөө шинз шипэ зүй- лийг эрж хайн, дүрээ улам баяжуулж, итгэлтэй төг- лох шаардлагатай байдаг. -- Та чөлөөт цагтаа юу сонирхон хичээллэдэг вэ? Шулуухан хэлзх юм бол надад чөлөөт цаг тийм ч их гардаггүй. Гарсан үед гэргий Тамара Мпанова, (Франц хэлний багш) охин Аня нартайгаа хамт.гэр бүлзэрээ ойд зугаалдаг. Би загас барих, охин, гэр- гий хоёр “маань зимс, мөөг түүх дуртай. Бидэнд бүхнээс илүү гэр бүлээрээ хамт байх явдал сайхан байдаг. Учир нь би удаач хугацаагаар кино зураг алтанд явж, уулзалгүй уддаг юм. - Та правда» дад юу байна вэ? -- Азжаргал. Хамгийн гол нь «онц» “сурлага. Хүүхдүүд та нар биеийн болон оюуны бүх талын өндөр хөгжилтэй болш, улс оримхоо түүхийг мэдэж. эцэг, өвгөд ахмад үеийнхэн бидний аз жаргалтай амьд: ралын төлөө юу хийснийг ойлгож, их эрдэмтэй хүн болон өсч бойнгихыг хүсье. Орчуулсан Д. САРАНТУЛА «Ппонерская соннны уншигч- хэлэхийг хүсч й БоолҮ 1 аа тарч, аль хэ- уусахгүй. Жүжигчин хүч пэж хүүхдийн цэцэрлэгийн монд зураг авахуулсан ЦОБҮИРтЭМ ир Лаан ЭЭ! мэрхалгүйг бүч түүжүүлэгч байлаа. 252 Е 7 - Вэ е ХүМҮ2 Үлэг, 3 -- Бүтээсэн “ДҮрүүддД болжээ. Харин би өөрийн амьдралдаа суралцах х» Миний” бага-Нас дайны чинь адд төстэй айн Ча- цэрээ ч алдаа! Штирлиц рэгтэй» гэсэн зорилго өм- оЛНЬ бүр ангсүрирН нартай дүрүүд бий юу нэрээр иїзрлагдэх боллоо ын шээх он, 24155 1 х 2 ї 20 ЛЭй Хэрээ жүн нэгэц адил, фронтод ява- --. Миний урай бүгаэ- ир ан гЭАН сэр Эүчрн ширэн эргэн хыг. мврөөдөлс байсан. Л7ИЙН гол сэдэв бол эх АЛС юоН 2 АД Її. орж түүнийг дахин давт- боловч зөйхөр ахмад , 0ронч хлдэв юм. Мипий дии їн сурагчда ЯиЧ дүрд ҮЛЛСЧБЭРҮД уучлахгүй босон тоглосон «Ханрын 17 з.энх» романы ямар сүвэгчид-- 3 2 нөхдөө. л. “үдэж: байдав.- /уоал» киноны ИРНЭ ШЫЦ та: нар хамгийн их хайр- хурцаар-шүүмжлэх сохив: Өоисан ОН ЧДАН: “улс «Тэд -эх орныхоо - төлөө - Тай-Вэ? гэк асуухад «На» Тэд, жүл НгЭыР к оын яьсг Иревгүй2200 ны Хүнд ЁлУЛБЛДООН ОН иНЛдан уу ШаЭ остова»/ гэж «-пэг-гЗлэс Шинийг, хусч. хүлэг барх үед заводад токарьч Стрецьцов ЛаВал гариг охин. хариуллал. «Яагаад На-- наар ашиллалс “бас уран хүртэл» “ийноны Мельин- 28 888л Наташа байдаг би- Иймээс малай мэргэ- дархны сургуульд. су- : 2 лээ» гэн? түүнзэб эргүү! шилд үргэлжийн эрэл хай лцаж, байв ков багш зэрэг олон. ян гү й ралцаж ЇВ, зын өөр өөр зан аацпай 29! асуухад тэр «Тэр. гуул, изэлт хааял гомдол ї К ) 3 5 Л1Т: ӨЖиГЛ э| гутр охнолдс ч түүн- Ципонд-их дурлан: дав, хүмүүсийг эх орноо. хай- ЧепкнНОЛН бүжиглэдэг гутрал т с лдС 2ЕБаэыд НоД ХӨЦС Ба ӨГЧ | їнэ лах нэгэй сатгэл пстгэдэг | У!РА 2” гэлээ тэй ын 2 эЕЧ ЗО н зэрэгц зайда т ХОЛа иг, БШВСОВ л: ЗОГ. зом: Мельпиковын дүр бол -- Жүжигчин хүнд ямар 22РЙГЦиб 2-08 со Чирнов, Михаил Жароп -Чэээ їй " “ үзэганДд тэдний. тоглосон НД н гЁр 2. Өөрийнхөө, ажилд хайртай, ӨЭг гүйлд суралцах шаард он БЕлТР хүндэтгэ- р хүүхэд бидний- хүн гү? дүрийг хайрлан”"хү - ГҮН гийЙй мэдлэгтэй хүний Лйга тохиолдох уу? 1 с, үснЕчдий: дэтгэн бицирдэг хүмүүс ТҮШШӨСЕ ОБҮЕНИПХНИЙ ЭН вэл “тар нь иүжигчдийн байн: “Бид «Чалаев», олов. ДүДЭАЖ “ОВҮЫН ЭБрн -- Театрын дээд сур» хувьд хамгийн нх баяр чАленсандр. Невскимї», тогтох, ямар хүн болох иг гуулийг төгсөж. ДдНплом баясгалан болдог «Трагторчид», «Напитан” багшаасих хамаарчпелөөл- авснаар жүжигчин хүпий Үзэгчид, жүгБигчний хө- Грантын хүүхдүүд» зэрэг “дөг учраас багшийн хо» суралцах үйл ажиллага дөлмөр үрэй бүтээдийггүнэ- (О2010101910Г010101о10101016 о|о10101101019101010101010(0(010(01010|оЖо(00101010(01010:0101010101010101о101010 оүо10үс1э Би ходовгийн сургуульд сурдаг: НАЙРА | Їй! ГАТЛЯ ГЭ РТ “Манай: бүлгийн хүүхэд бүр нэг нэг с 2 73 ажил хариуцан явуулдаг уламж-.шиг хол хөөрцөг болно. Сэтгэл учрыг тайлбарлалаа яаннай, Л 5 хөдөлсөн нь илт байлаа. Тэгзэд 0! - )эгц мдаїи илчи! АХ, 132, н уран зургийн хорхойтоп ярпагаа ингэж эхлэв, Дуучин. Түүний багш нь Алла Пу ХЛЭр бййртайо одоо бїлгол “урж -50МанарД хайрт удирдагч (Д. гачва. гэхэд ох « Озидөг мөртлөө одоо болтол зурж Сүхбаатар, Владимир-Ильич Ле-. гэсэп байртай. хөх ҮЭЫН -3 1Й: 7 иилтэй. уулзахад дэлхийн хөдөл шинхїтэй їзашаа харан 4 ОВГОЛ шагаВыГ нанрамдлынг - морчдийн багш: «Та бүхэнд тусал -- Та-нїр гайхах хэрэггүй! Үйэ БАНВАР, Бэлтгэсэн ОШШнн “ҮЗҮҮЛЭХ на», «Монголын ард түмэнд ту- хэазр түүин8 дуунаас зэж маань 9 миний зэлж боллоо. Хийх ї0мМаа сална» гэм халээд Сүхбаатарт сурдаг. Одоо тэгвэл нэгий нь сонс) Хонт ядаад НЗЙЭ” НӨХДӨӨСӨӨ асуув. аондоон юм зааж огсон. Ленннбол Л доо. г51 БаХан дын ОГЧ иВБВЭ, ЗЭВ Сүхбаатарын багш нь галээ Малайд түүний бүрэл пянз бий С) 4 гээд эцэст нь бие9- Хүүхцүү ЛЁн Ч рийнхев цуглуулсан таван зуу га- ЗАВОД аан Хацан ЭХРЕСТҮЙГТҮЭ сү МУүЧЭЭГ: груй зургаас «Сүхбаатар Ленинтэй Өөр пнгийп хүүхдүүд байа8н: даг дээр босон бүшнглэод миний уулзсан нь» гэдэг -зургийн утгыг тул би өөрийгвө тапплцууллаа яриаг сонсохоо мартчих шахав. Би / тайлбарлахаар сонгон: авсан юм. М - ЭЗ| 6 дугаар ангид сурдаг. арайхийж тэднийг суулгаад: Ө «Интернационал» буланд ажлаа анал” гангийн: ханбнд: «Орос: хэл -- Мяций дүүгийц багш нь знэ О р уланд 3 ! : үү явуул гэл: бүлгийн дарга хэллээ, Сїїйпий хэл гэж бичээстэй “бий. гэж «Мурзилкна» сэтгүү лийг Э "Гэпд «Сүхбаатар Лепннитей уулзсан ОРОС хэлбий хичээл дээр би дандаа. гартаа оргоод харуулар."Энз сэт-О нь» зургаа байрлуулж дор нь ОНЦ алдаг. Миний багш Александр гүүл-аан, ззн( бид нартай хамт дүүг минь сургаж хүмүүжүүлдэг. Су Энэ үнгэгдэж хуучирсан сатгүүл(б) дүүгийн “Хамгийп «дотны найз нь гэлээ. (2) Ф Миний бэлтгэсэн ажил “ингэл: 0) Дууссан юм.” Яриа дуусангуут нэг хэсэг нь миний үзмэр рүү” -ухас-бу хийн. Хярин: хаалга руу хэн ч) явсангүй: Би бүлгийн удирдагчаас: 8 : -- Манай гэрт найрамдлын сур-( гаал хэрэгжиж байгааг хүүхдүүд ойлгоо «болов-уу? гэж | ёсуулад. Удирдагч: т- Болж байна. Эр хүн! ган- Багш Л. ХХ2ас |5151616(5(5) свөбаөөөөсеөсссөвөөссөөсөсөас “хэвлэлийн Номбинатад хэвлэв, Хүмүүжлийн сэдэвт 11:11:18 “во7-2- БУУРФЭЭ?ЭЭ ИРлЭЭЦ7ЭЭг) -- Дүрсгүй жаал минь чи буруугаа хүлээнэ шүү. Цонхыг уүэхээр чи хагал- сай уу? Буруугаа шудар, гаар хүлээх юм бол хий: сэп хэргийнхээ тэн хага- сыг цагаатгуулж байна гэж бодоорой. : -- Тэгвэл өөрийнхөө гэм бурууг хоёр дахин хү" лэзае 15255) ЖС ! , 1 энэ, алиа “Батш: -- Нэт хүн ийм Олоп алдаа гаргана. гэхэд сєяс наанд багтамгүй гэхэд, Петя: -- Ганц хүн гэж хэн-хэлсэнл ом бэ? Аав бид хоёр байхгүй: юу-гэлсээ. Эрхлэгч ЭХ хөхсИГ ДАШДОНДОВ. “Индекс -- 14140. үелэх Монгол- --Зөвлөлтийн найрамдлын сард сооиы3йа- 20 2222 НЭГ6208лиаллахарылон лын: 5 улачы рээ. 2 9 ”22 5 Дархан хотын хаана, хэн- тэй ч тааралдсан. --Бид- ний. ажил амьдрал бү- хэнд найрамдал шингэ- сэн.: Манай хотын гудамж талбай, цэцэрлэг, сургууль хаа сайгүй найрамдал бий. Үүгзэрээ бид бахархана гэж |Ярина. Зургаан нас- тай балчир ч, зуун настан буурлууд ч найрамдлын ту- хай ингэж ярьж байна. /Каргалын өлгий Анх намайг ирэхэд Бур- аШтын хөндий гэгдэж бай- энэ талд нэг сургууль, сууцны таван барилга ашиг- лалтад ороод байсан юм. Өнөөдөр орой сууцны хэд хэдэн хороолол, эмнэлэг, зүйлчилгээний төвүүд сур- гууль, цэцэрлэг, яслийн олон сайхан ордон бариг- даж, 8, 10 жилийн 10 га- руй сургуульд 20 шахам мянган пионер сурагч су- ралцаж: байна. Дархан хотын оршин суугчдын 80 гаруй хувь нь өсвөр үе, залуучууд юм. Тэд сурч боловсрох, ажил- лаж хөдөлмөрлөх бүх бо- ломїкоор хангагдаж, «Бур- хантын хөндий» нэртэй бай- сан энэ нутаг жаргалын өл- гий боллоо гэж эндэхийн гуравдугаар сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Ц. Адьяа ярьж байна. БУРАГ ДВЭТ: -» Монгол-зовлолтийн инонер сурагчид шийпн шугам 288гсаал хийж байгаа нь. ЧГ- Ундраагийн бахархал -- Бүхний бахархал Тугчин, бүрээчин, бөм- бөрчнөө дагалдсан аялагч пиоперүүдийн жагсаалтай бид тааралдлаа. Тэд В. И. Лениний нэрэмжит Дархан хотын Цахилгаан станцаар аялаад буцан: яваа гэнэ, Аялагчдын ахлагч, шинэ Дархан хотын гуравдугаар сургуулийн пионерийн бүл- гэмийн зөвлөлийп дарга Д. Уидраа: -- Бид зөвлөлтийн 20 дугаар сургуулийн пионе- рүүдийн хамт цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэдэг ах, эгч парынхаа ажлын газрыг үзлээ. Цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэхэд олон зуун машин ажиллаж байдгийн. дотор анхны зуухнууд, аварга том бидний татлаа. элч гаргадаг хүчдэл гүсгэгч генераторууд сонирхлыг опц их Цахилгаанчин ах, эгч нар маань мопгол-зөвлөл- тийн. найрамдлын сарыг тохиолдуулан эрчим хүч үйлдвэрлэх үүргээ Да- вуулж, 7759 мянган төгрө- гийн ашигтай ажиллажс бай- гаа юм байна, Бид цахил- гаанчин ах, эгч нартаа пио- нєр ёсны баяр хүргэл:, ца- хилгаан эрчим хүчийг ариг гамтай хэрэглэхэд хувь Н9- яЕєХТ7Т: 017Ү77177 Зовг81 ши МДТЦАР шаасан свсхЁн ТШЕвф-44:2МС эгж 222--2: ыг МАХН-ЫН Үйл ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭ 2868 (1806) Ф 1982 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 28 НАЙРАМДАЛ шигээ Ү | ! МАНАЙ ХОТОД | мэр болгож «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит «Чийдэн» операцийг сур- гуулийнхаа нийт пнонер сурагчдын” дунд зохион явуулах үүрэг авлаа гэв. Пионер Ундраагийн энэ яриа Дархан хотын бүх багачуудын бодол, эрмэл- зэл юм. Анд нөхрийн үг -- Би путагтаа байхдаа сургуулийнхаа интерилу" бийн үйл ажиллагаанаас Дархан хотын тухай мэд- дэг болсон. Одоо Дархан хотод ирээд монгол-зөвлөл- тийн ажилчид хамтран амь- дарч, тэдний үр хүүхэд нэг цэцэрлэг, сургуульд сурч хүмүүжил: байдгийг нүдээр үзлээ. Өнөөдөр Унд- раа ахлагчтай пионерийн тойрон аялалд оролцож В. И. Лениний хөшөөний дэргэд монгол, зөплөлтийн найрамдлын сэдэвт ппопе- рийн хүндэтгэлийн шугам жагсаал хийлээ. Энэ нь пионер бидний үерхэл нө- хөрлөлийн мартагдашгүй түүх болно гэж зөвлөлтийн 20 дугаар сургуулийн пио- нер В: Нолля нөхдөө төлөө- лен ярьсан юм. Илтерклуб -4 Манай сургуулий"Ч интерклуб байгуулагдаад 5 жил болж байна. Интер- 12 ((58::6811(3:/ 02185 /(15 11121:5:4 нлубын гишүүд монгол-зев- лөлтийн найрамдлын сарын үезр ЗСБНХУ-ын хегжил, ард түмний үйл амьдралыг сурталчилсан үзэсгэлэн бай- гууллаа. Зөвлөлтийн Деё- рөвдүгээр сургуультай шє- фийп холбоо тогтоож, пно- нер баатарчуудын ажлаа хамтран хийж урлаг, спор- тын тэмцээн зохиож ДиИа- фильм солилцож байна. Иптерилубээс эрхлэн зөв- лөлтийн хүүхдүүдтэй захид- лаар харилцах, тэдний дур- тай дуу, шүлэг сурах, с0- инн сэтгүүлийг захиалах зэрэг олон төрлийн ажил эрчимтэй зохиож байна. Энэ нь манай интерклу- бийн гишүүдээс жил бүр зохиодог уламжлалт алжил гэн Дархан хотын долду- гаар сургуулийн захирал Баатар танилцууллаа": Цэцгийн хүлээжид Дархан хотод жилийн дөрвөн улиралд өнгө ялга- ран ургаж байдаг цэцгийн сайхан хүлэмж бий. Най- рамдал нөхөрлөлийн бэлэг тэмдэг болгон солилцдог анхилуун үнэрт цэцгийн энэ хүлэмжид хөл хөдөл- геөн ер тасардаггүй гэж цэцэгчин Б.Бадамцэцэг, О. Цэцгээ нар ярив. Цэцэг- чин охид маань зөвлөлтийн В.И.Лениний хөшөөний дэргэд найрамдлын сэдэвт пионерийн хүндэтгэ- о-ь. Тойрон аялагчид Дагхан хотын үйлдвэрийн ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зургууд ТЮНГН2СҮЯН ЦЕ:0072471 Э ї тойрон аялагч пионер су- рагчдад улаан сарнай, алаг | нүдэн... гээд үй олон цэц" ГИЙН ДЭЗЖСийг СОННрхуулж байх зуур багштай нь бид уулзсан юм. - Дархан хотын юм бү- хэн өсвөр үе, залуучуудаа дагаад өнгө жавхаа төгс байх юм. Ийм нутагт амь- дарч байгаадаа бид туйлын их баяртай байна. Энэ цэц- гүүд л гэхэд манай хүүх- дүүдийн сэтгэлийг тун их хөдөлгөж байгааг би харж байна. Бид нүдний цэцгий мэт нандигвиан хайрлаж бай- даг мопгол-золлөлтийн мөнх найрамдлыг хойч үе маань залгамжлан авч энэ цэцэг шиг өнгө гэрэлтэй байлгах болно Мопголын ппопер сураг- чид монгол-зовлолтийн ард түмний найрамдлыг сэтгэл зүрхиэзсээ хайрлан бэх- жүүлс байдгийг зовлол- тийлг багш нар бид нүдээрээ үзэж бахархан баярлаж байна гэл: зөвлөлтийн багш В. М. Слепченно ярив. Энэ бол зовлөлтийп бүх багш, сурган хүмүүжүүлэгч нарын чин сэтгэлийн илэр- хийлэл билээ. «Пионерийн үнэн» сопи» ны тусгай сурвалжлагч С. БОДООШ районоор... Баянхангор аймгийн тө" вийц-8 Экилийн «ургуу- лийн пионер сурагчид зөв". даа нөхдийнхөө байна. Бидний дотнын азөвлөгч-- «Шионерскал травда»., лолтийн анд Пїонер «Пиоперская правда» ушидаг юм -- Найз нарын минь нлгээсэн захидал, ай Пионер Ж. Адьяасүрэн хдлаар харилцаж байна. зонцертын хөтлөгч, онц -4Бид номын төхөд боллоо. Орос олон том уншив даа. Єүм 1У авгийн сурагч Н.Эрдэнэтунгалаг. Т. Олониэмэх, Гарал зургийн сурвалжлагыг Л БАЛДАНДОРЖ | Ку Л “388ЛӨЛТИЙН АНД нӨХ190680 СУРЧ БАЙНА | Д. Ганчимэг, Л. Батгэрэл, Ш, Туул пар со пиг арпин баялаг туршлагаас суралцаж, хичвал сурлага. иж аюинилт таргийг жил бүр захиалан ЗХУ-ын 5 пнонсртай ав- --«Ах дүүсийн ая дуу» сурлагатан С, Энхсанаа хэл дээр байр эзэллээ. Мон анги НАЙРАМДАЛ-8МАНАЙ СУРГУУЛЬД Сэлэнгэ аймгийн Дулаанкааа хорооны 8 жилгйн сургуулийн хамт олон ЗСБНХУ байгуулагдсаны 60 жилийн ой, Монгол-Зовлолтийн найрамдлын уламж- лалт 31 дэх сарын ажлын үеэр сурлага лийв чашарыг сайжруулах олон төрлийн хїїшж байна. Үүний цэг нь «Ахан дүүслйн Дэлө Сэдэвт сагсан бөмбөгийн тэмцээн юм. Энэ тэм цээнд Ганзориг ахлагчтай баг тамирчид тэргүүн хүмүү ашил з» найрам- бүлгүүдийн дунд «Мөнх майрахкдал» сэдэв? хаяын сонивг орос хэл дээр гар- тах уралдаан айрлан, дүгїїэхэд Цогзолмаа даргатай 5--ын «А», Мөнхтөр даргатай 6--тийн «А», болд даргатай 4--ийл «Б» ангиудын ханын сонин оцге үзэмтссэйтай болж тэргүүн байр этэллээ, Ган- УРАНЛЭЛГЭР | Б.нннэй ээний эш НЬГЛТЧЛЛЛРМЧ”И”?РРЭРЭ шал ь 29” є ЭрЕнТТ-элл-н- Манай орны пионер су- рагчид «Залгаман үе» ая- цыхаа чиинэ гарааг баяр, тай хүлээн авч түүний жи- гүүр тус бүрээр амжилт- тай аялж байна. ” Өмнөговь аймгийн Баян-Овоо сумын дунд сургуулийн сурагчид сур- гуулийнхаа туршлагын таабайгаас 55 шуудай төмс хураан авч, дотуур байрын сурагчдын харэг- цээїд шилжүүллээ... Мөн малчдын суурь, бригадад очилс хашаа хороо ДУ: лаалнс, таана түүж дарш- лав. Энэ амшилд богийн «А»,.7--гийц «А», 8-- ын «А» азигийн сурагчид идэвхтай оролцож: «Пионе- рийн бүтээлч үйлс» жи- үүрээр амжилттай аллиг байна. Сурагч Ц РЭН ТШҮЙГМАРСУ- аймгийн сумын дунд сур гуулийц . пионер, баатар- чууд сард удаа «Бү тээлч хөдөлмөрийн ням гариг» хөдөлмөрийн аян зохподог боллоо Саяхны нэг ням гаригт уг аянд 146 сурагч, 10 багш оролцов: дотуур байрын өвлийн бэлтгэл ажилд туслан 2244 шуудай гал” түүв. Энэ ажилд ь ын «А», 7--гийн «А», «Б» ангийн хамт олоп сайн оролцойг ням гарн- гини хөдөлмөрийн аварга анги, хамт олоч балов. Мөн: сурагчид варсдийнц санаачилгаар «шуурхай засварын хэсэг» байгуу- лан эд аж ахуйн үзлэг хийж гарсач гэмтлийг дор бүрт нь засварладаг бол- лоо. Сурагч Ж. ЦЭЦЭГМАА, Г. НАРАНЦЭЦЭГ “ Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын 8 жилийн сургуулийн камт олон «БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуулганыг «Онц Сүхбаатар Наран хоёр ар «ЗАЛГАМИ урлагаар уггья» төвн өрнүүлж байна. тазр 14 хоногт нэг удаа турагчдый хичээл бүр дээр авсан дүнг самбарт тэмдэглэж, бийр зэзлүү- лэн, улаан туг жүлавчган өгдөг азшээ, “Одоо 1--ийн «В» ангийн сурагч Д. Эр- дэнэчимэг, СО. Цэндмаа, О: Нансалмаа, 2-ийр «Б» ангийн сурагч Б. Долзод- маа, Д. Оюунчимэг, С. Боөрөнхий. нар сурлагаа- раа-тэргүүлн: «Эрдиййн далай» иигүүрээр ам- яиглттай аялж байна Сурагч П. БУЛГАМАА " ЗавХан аймгийн Баян- хайрхан сумын дунд сур- гуулийн “бүлгэмийн зөвлө- лөөс «Авьяас билэг-уран чадвар» иигүүрээр 11111522 иер сурагчдыг амжилттай аялуулах зорилтоор «Пио- пер--82» уран бүтээлийн уралдааныг сурагчдын Дунд зарлашээ. Уралдаан ивамал, хатгамал, сийл- бэр, гар зураг гэсэн төр- лоөр явагдсан юм, Сурагч Б. Я(аргалсайхан, ВБ., Бат- тулга, Л. Батнасан, Ї7 Мөнхцэцэг, Г. Алтангэрэл хөдӨл- Үү- нарын бүтээл шалгарч таргүүн байрт орсон байна Пионерийн ахлах удир- дэгч Л. МАРУСЯ ” Дориод аймгийн Чай- балсан хотын нэгдүгээр сургуудийн 9--ийн «Б» ангийн сурагчид цамрын аяглаар Матад сумын «Эих тайнан» нэгдэлд очилс 14 хоног ажиллав Сурагчид таван бригад болон ажиллаж 9000 тоосго цохиж, малын Ка- шаа түнз барьж, гар. тэ- исээл бэлтгэсэн юм Багш ЗАГДРАДНАА 5 Сэлэнгэ аймгийн СЗант сумын бага сургуулийн сурагчид, Монгол-Зөвлөл- тийц найрамдлын 31 дэх сарын үеэр олон сайхан ажил зохиож байна Су- рагчдын дунд «Монгол Зөвлөлтийн найрамдал», «ЗСБНХУ-ын 60 тєилийн хөгжлийн түүхэн замнал» сэдвээр яриа хийж, анги бүлэг бүр «бөвлөлүүдийн орпы өсвөр үе» гэсэн гэ- ШИНЭ ГАРААНД ҮБьАЯВЫ рэл зургийн сашбар гар- гав. Мөн тайрамдлын сэ- ДэЭВТт зохион бичлэг, тар зургийн уралдаан зохиож зөвлөлтийн хүүхдийн дуу сурах хэдэлгээн өернүү- лэв. Ингаж тус сургуу. лийп пионер, баатарчууд ЭСБИХУ байгуулагдсаны 60 жилийн ой, Октябрийн социалист их хувьсгалын 65 жилийн ойг. сурлагын өндөр амжилтаар угтаж, «Энх тайван-найрамдал нөхөрлөл» жигүүрээр аллэжс байна. Пиеперийн удирдагч Б. УРАНЧИМЭГ " Кэнтий аймгийн ФБаян- мөнх сумын 8 оиеинлийн сургуулийн сурагчид «Сурлага-сурагчийц гол хөдөлмөр» уриан дор сур- лагын чанарыг сайжруу- лах хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Үүгээр математикийн хичээлд сул суралцагсдад туслах зорилгоор 10 тха- руй гишүүнтэй «матеэматн- кийн шалган туслах хэ сэг» байгуулжээ. Тус хэс- гийн сурагчид долоо хоног бүрийн эцсээр сурагчдын математикийн хичээлээр авсан дүнгийн судалгаа гаргаж ажилладаг юм. Ийгэн: агьилласны дүнд математикийн хи- чээлд сул суралцагч Ссу- рагчдын тоо эрс цөөрчээ Сурагч Л. ЭНХБАТ Хэнтий аймгийн Мө- р9н сумын дунд сургуу- лийн пионер, баатарчууд «Зөвлөлтийн анд нөхдөө- сөө суралцья» сэдэвт са- рын ажил зохиож байна. Энэ ажлаар сурагчид зөв- лөлтийн хүүхдүүдтэй |3а- хидлпар харилцан, тэдний дуулах дуртай дуу, пгүлэг сурах хөдөлгөөч өриүүлн зэвлөлтийн дуу Дуулаач- дып уралдаан зохиов. Уг уралдаанд 4--ийн «А», 8-ын «А», 3--ын а4Б», 6--гийн «А» ангийн су- рагчид түрүүлж зовлөл- тийп дуу дуулаачдын сур- туулийн аварга агги, хашт олон болов. Багш Д. ЛХАГВАСҮРЭН ҮР Өмлнөгонь аймгийн Цогт овоо сумын дунд сургтуу- лийн 86--гийн «А» аш гийн сурагч 9, Бат-Очир, 2-ын «А» ангийн сурагч Э, Баттор нар зуны ам- ралтаар эцэр эхтэйгээ хамт оторт гарч 400-150 хопь, япаа хариуцап тал- даж, дундаас дээш тарга хүч авахуулжээ. Бишин үнэр рэээн гээ-түүүттээттэти эгээ 2ЭЭБЫн ЗУРАГ ДЭЭР: Э. Баь Очир, Э. Боттөр нар сүр- гийн бэлчээрт. Т. АЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг, Шариши ги аз ал ард түмэн эрт- дсэг сайхай олон е О0иедээ архам- Хэлж нржээ. Аливаа билэгдэн сайп сайх- өгүүлж, «бие бү Ээ эрүүл мэнд, энх ыг асуун ланлаж мэн дэг нь уламжлал бол- экээ. Монголчуудын . энэ ӨНЛЭНД -ЭНДЭМ( осолдо- Ч аюулгүй, элдэв хө- пөөл дайн дажин, өвчин 1 элстөлөн тгуйланч- с байхгүй: | өнчрөл л, хэрүүл зодоон арн- “лан тонилж санасан бү- “хэн сэтгэлчлэн бүтэт, сэд сэн бүхэн ёсчлон биелж, сайн үйл бүхэн дэлгэрэ- хийн сайхан ерөөл орш- дог билвэ: ь " «Ашдын билгээс ам- ны билэгэ, «Ерөөлийн үзүүрт тос, хараалын үзүүрт цус», «Муу хүний амнаас мангир сонгино» тэлдэг үг байдаг. Хүн бүр бага балчраасаа эхлэн мэндчилгээ, хүндэтгэл, хайрын сзөв сайхат үт, өгүүлбэр хэлж завших 28 ёстой. Тййм үг байнга хэ. Б рэглэх її сайн хүмүүжил сайхан «соёл, боловсон Ёс мөн, “Сургууль, анги. пионер ”баатарчуудын бүс лэг, сзлаа, “бат болгон доорхи хэдэн төрлийн үг ХЭЛЛЭГИЙйг хэлж заншуу- лах аинлаар: байнга ав- 3 хаар акилланал зүйтэй мэт банагдана. Хуүхэд болгон тнасан туршдаа ийм хэвшил зуршил эзэм ших ёстой. Одоо тийм үгийн зариг мыг авч үзье. 1 1! ДҮҮДЭЭ ХАЙРТАЙ БОЛ... “Замын хашлаган даэр бян- Ё хан хүү суугаад уйлж байв, Дэргэд нь аш нь он- тойчнхсОнН сурагчийн цүнх хэвтэпэ. Бн түүн рүү дө- гомдоов? гэж өрөвдөн зсуу- даа, Хэт над руу огцом эр- таж харгнаа улам уйлж эх- “лэв. Би түүнийг аргадаж “тайвшрууллаа. Тэр бүр ” жаахан:хүүхэд байсан тм. " Нэргнь Б гэнэ. Бяцхан хүү нэгдүгээр ангид энэ намар” оржээ. Хичээлээ тараад явж байтал хоёр «дуугарч ! үзэг байна шүү! ӨЭ» явьл! тэж ондоо “ирилцсаар онкР СУРАГЧДЫНЕС СУРТАХУУНЫ 1-11 ЦиН:1181:111 ҮН 1. Мэндлэх үг. с-- Та сайн байна уу? -- Та амархан сайн байна уу? Дорж гуай та сайн байна туу? - Ханы бие лагшин туцгалаг, сайн байна уу? -- Тавтай пойрсов уу? тэх чэтээр хэянэ. Хэд х» дэн хүнд хандаж сахндал бичиж - мэндлэх бол, -- Та бүхний амар мэн- дийг эрн, дүүрэн билас- тэй түвшин жаргалтай явахын ерөөл дэвшүүлье гэх ишишээтэй бичнэ. Харин «Юу байна?», «Бие данги гү?», «Танай хүн сайн уу?», «Өөрөө сайн уу?» гэх буюу эсвэл «Хаачихна вэ?!» гэх вюи- шээтэй хайш яйш мэнд- лэх нь буруу юм. Өглөө, өдөр сургуульд очихдоо багш, ажилчнд- тай заавал «Сайн байна уу?» гэж ,тод дуугаар мэндэлж байя. Салж явак даа «Баяртай» гэлс саа- вал хэлнэ. Бас манай хөдөө нутгийн “ёсонд жи- лийн дөрвөн улирал, Хү" эгүүсийн хийж . байгаа ажил үйлсэд тохируулан мэндэлдэг учиртайг са- нан биелүүлье. ФЗаримтгаг хүүхэд, залуус, ахмад ХҮ- мүүстэй эвлэг .аятайхал мэндэлдэг. цөхдийгөө шоол- дөг тэм байна. Ийм бү- дүүлэг занг таслац зог- сооё ЇЇ. Баяр, талархлаа "илэрхийлэх үг, хэллэг Чамд бага ч гэсэн өг- сөн, асуулталй чинь хас риулсан, тус хүргэсэн. эелдэг зан харьцаа гарга- сан хүн болгопд «баляр- ї5:р сургуулийн сураг- чид байв, . . . Тэр жаалыг амархан ол- лоо. Харин шэр нь «Үеэ» биш «П» гэдэг ажээ. Эхлаэд би «П»-гийн ан- гийнкхантай уулзав. -- Танай ашгийн сурагч «П» ямар хүүхэд вэ? гэж би тэднээс асуулаа. Хүүк- дүүд хэсэг зуур чимээгүй байв. Дараа пь ярьж экэл- лээ. «4П» ик сахилгагүй. Ма- най ангийн охидыг бараг цөмийг нь зодсон. Үлэг, харандаа, дэвтэр, нисч 90у- лааж авдаг... Жичээлдээ тааруухан. Тэрийн таалгавар тийдэг4 түй .-- -- Түрэг даалгавар бие- дүүлдэггүй... Тус ангийн охидууд л тол- лож ингэж ярьж байлаа. - Та нар Пт хүмүү- жүүлж сайн хүүхэд болго- хын тулд ямар ажил хийв? Хүүхдүүд энэ асуултад хариулсангүй. Дараа нь би «П»-тэй уулзлаа. Харахад томоотой “байрын, сэргэлэн нүдтэй, бор хүү миннй өмнө «уу: яа. -- ЇЇ чи ямар сурдаг зэ? -- Дунд... т- Яагаад? Хүү энэ асуултад Хас риулсангүй- -- Чи өчигдөр нэгдүгээр ангийй. жаахан хүүкдийн үзэг булаасан уу? -- Булаасан... - П бодож, худлаа нрихк гэж хичээсэнгүй: Шулуу- пан үнэнээ хэллээ. -- Яагаад? »-| Зүгээр... -- “Чатд түү Өий юу? Чи дүүгээ хайрладаг уу? ШЦИН042:2111125559 10110) ХҮМҮҮЖИЛД иаиаршишиалийшилишШ Р п її! 111 яалаа» гэ заавал хэлж байя. Манай ардууд бас. -- Гялайлаа. -- Явсан сайн хүн бэ! Ямар ачтай хүү вэ! --Ээ ашгүй, Та мїїний магнайг тэнийлгэлээ гэх мэтээр талархал иляркийлдаг: ч Баярлалаа» дэцэг түгийн харнуд «Зүтээр» гэн э- лэх нь төдий л эвлэг бнш бөгөөд харин бас «Банр- лалаа» гзїш хэлэх Нь ЗӨВ юм, Энэ нь тэр хүний баяр талархал хүргэсэнд, чи мөн баярлаж | байгаа- гийн илэрхийлэлд болно. Ш. Үдэх, угтах үед СОЁЛЧ ХҮН МЭНДЛЭХЭЭСЭЭ... яваад хүрээрэй! - АЯны чань алтан шар зам Өлзийтэй. байх болтугай! -- Та дахин ирээрэй. -« Сайц яйш ирэвүү? --« Та замдаа сайн лвж ирэв үү? - Замдаа Та алшааж уу? гэх мэт. , Үдэх, угтах ёсонд бас гэр, байшингийн гтүүд хаал гаар япяс орох тухай 2юу- рам орно, Тэнд нэг нэгэн- ДЭЭ Зай тавьж огч бай. Ялапгуяа ахмад, хүзгүүс дүү Нар охинд бүсгүйчүү- дийг эхлээд оруулж, гар- гах, дүрэмтэй. Энэ бол улс болгонд байдаг “ёс заншил ом У. Уучлал гуйх ү? Ялигүй ч тэсэн зидэж, гэнлэж алдаа, дутагдал гаргасан-бол заавал гэж шинж, уучлал гуйж байх - Бий,.. Бя дүүдээ хайртай. - Тэгвэл чи дүүтэйгээ адилхан жаахан хүүхдлтйїг гомдоож үзгийг нь юунд булаав? -- Ах аа! Мияпий бу- Руу- ьЬ удаан ярилцлаа. «Н» хичээл номоо байнга давтаж сайн. онц сурла гатны эгнээнд орохоо на- дад амлалаа. Бяцхан дүү нараа хайрлаж, найз нөхдөа күндэтгаж, тэдэнд тусалж явна гэдгээ ч баталсан юм. Харнн пийслэлийн 15 дугаар сургуулийн 4--нйн «Вь» ангийн сурагчид тайз чП»-дээ язж тусалж байгаа тукайгаа бидэнд бичиж нрүүлнэ гэдэгт итгэж бай- на. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Та яав- рын дунд 1 шиг сурагч бий юү! Байвал хамт ол- ноороо хэлэлцэж, нөхрийн: хөө сурлага, хүлгүүжилд туслан засаж аваарай. Бас сургуулийнхаа гэг, хоёрдугаар ангийн бяцхап дүү гараа гомдоолгүй, тэд ний хичээл сурлагад нь тусалж байгаарай! Ь Та иар дүү нартаа хайр- тай шүү дээ! Т: ДАВААДОРЖ Нь Нэг чухал ав5д асны. | -- Уучлаарай. Миний буруу. - Уучлал гуйя. Бу руугаа хүлээе. - “Эз яанаа! Яадаг билэз? -- Тоогүй юм боллоо. Чанайг би бүр рэдыэХ лөв. - -- ТГэсгүй їниж “баллөо! шүү. Дайн ч тлэогүй шин боллӨо тэк шишээтан үг бий. У. Өөр ямар үг хэлж байх вэ? -- Бодох уу? гэж зав- шөөрөл авч сур. Ийм үг хэлж: “сурсан хүүхдийн Уураг тархинд зохих хө- дэлгөөн явагдан улам бат бэк болдог. Тэгээд айм хэвшил, зуршил насан туршид тогтох болно - За, шэддээ. Эйнягд- зоо гэж хэлз: байя Бус тазс | үүрэг, даалгавар. күсэлт авахдаа үг, зэв певи. созсохдоо «За. за! тэгэье» гаж |хэлнэ Бас! гүйцэтгэсэн тухайгаа (хє рну мэдэгдэнэ Биелүтлж чадаагүй бол тэр тухайгаа ирж тайлбарлах жузам байдаг Цовоо сэргэлэн Өдуугаар | ярьж сурах нь яшш чухах зүйл Зарим хүүхэд хэт Зүрэг ноэмМОй, дуу хоолой нь СуЛ юм асуухад хариул дуугүй сагсдог нь гүй хэрэг. Хэд ярна сал бол сурдага сайн байна Бас мэдэхгүй буюу "ДУТУУ ойлгосон зүйлээ аё нчнл гүй асуун даллаж рай! Санаа бодлоо бүрэн гүйцэд хэн нлэрхийлж СУ гья. Сурган хүмүүжүүлэх укапны 83) эрдэмтэн, дэцгит Б. БОР ХУРЛААР ХЭЛЭЛЦСЭНИЙ УЧИР. Салхан нийслэлийн 19 жилийн 117 дугаар сургуу- дийн бүлгэмийн зөвдөлибэ хурал болж. сахилга бат ад- Даж поцтой зөрчил гарга- сан 7-гайн «Б» ангийн су- рагч У. Баяртөгс, б6-гийн «Г» ангийн сурзгч Д. Баярбаа- тар нарын тухай хамт (01- ноороо яирглсан дутагдлыг нь илэн далапгүй хэлж өс- лээ. Баяртөгс --Би хичээлээс тараад хэ- дөөнөэс ирсэн Пүрэвдоржийг орсон Тэнд манай суртуугийн Баярбаатар таз- ралдсан. Уг нь надад өргөст хэмх авах 20 тэгтрэг байсан юм. Балрбаатар бид хоёр ногооны тасагт руу очтол худалдагч нь байсангүй. Тэ- гэхлээр нь Баярбаатар бид хоёр лангуун дээр байсан оргест хэмхээс авчихсан Би “баргтдаагүй. Баяр- баатар баригдсан. Би. ийм дутагдал таргалаа Нх. гэм- шиж байна. Дахин ийм ду- тагдал гаргахгүй гэдгээ пио- ёсоор тангараглал тав Б-гийн «Г» ангийн сурагч Д. Баярбаатар --о Балртөгсиїїн ярьдаг үнэн. Намайг дэлгүүрийн авалын Юн байгуулагч Ошун агч рвсан. Би н- чэзэл тарсаны даваа хийх ажилгүй танаж явдаг. Би дутагдлаа “ойлгосон Одоо: | хнчээлзэ сайп давтаж, дуу- ны дугуйланд суралцаж гар- гасап дутагдлаа сасна гэлээ, Бүлгамийн зөвлөлийн вху- рал дээр сургуулийн дэргэ- дэх намын үүрийн нарийн бичгийп дарга Р. Цэнд-атюутш, пионерийн ахлах удирдагч А. Арспанбат, 7-гийн «Б» ангийн- багш Хадхүү пар, хоёр “сурагчийн дутагдлыг дахин гаргуулахгүй байх та- даар үүрэг авлаа. Їйипий оурлалжаагч | / г.0”ЦЭНДСҮРЭН лат ИН ГИ НИИНЛИИЛЕНИЧДҮЛШИЗИЙ Хо23 3! 151515151515191515151515151:1-15 52 (015161516101215) өооөөөөөсӨсӨсӨӨӨ2с0ӨӨ0Ө00066 ! Хэрвээ чинни овог Ма- . олявкнн байгаад Нөхөд чинь чамайг Малявка хэмээн “нэрлэхэд бас Ч гэж тэсч болно. | Гэхдээ чамд уурлан, хорссондоо ингээгүй. Зүгээр л урагш муутай овогиоосоо лж ингэж нэрлүүлсэн . болд- хоор яая гэхэв. Энэ хор- воо Дээр хамгийн сайн хүн байлаа ч тийм л нэртэй Тэгээд эцэг нь Ч гэсэн энэхүү бага зэрэг гомд- моор, инээдэмтэй їїзрээр багадаа мөн л алдаршиж япсан байж таарна. Тэрч атугай эрт урьдын цагт өлөг эцэг нь ч Малявка гэдэг эртэй байсан хэ- мээн ярилцдаг. Тэгэхээр яая тэхэв лээ! Гэхдээ хэр- вээ чамайг лойчихсон амьтан гэж үзээд, урагш муутай тэр нэрний чинь ард том гэгчийн. бүдүүн хасах тэмдэг таврчихаад байхаар ажил үйлс бүтэл муутай байлгүй яахавдээ .... Түүлийг дөрөв айчли- | хаад ирэхэд нь эцэг . нь мөрөө хавчин, -- Миний аз «болжээ гэв. Тэгээд сурлагын дэв- тар дээр багшийн нь бич- сэн зүйлийг үзээд мишил- Зөн, Ї 112- Маш таатай байна, Чамаас бас өөр їюу горь дох вэ доэ! гэлээ, “- Би буруугүй... гэж ЗМалявнагийн хүү татгал- вангуй хэлээд үзэв. -- Чи єр хэзаэ бУРУУ- тай байлаа? гэлс эцэг нь тас дайран хэлэв. Тэр ямар ч тайлбар сонсохыг үл хүспнэ. Хүүгээ уурлаж ү загнасангүй. Дэмий үгээ бараад яах вэ дээ? Эр тээд холдон явлаа. Хүү- ГИЙН царай гомдсоноос болон бидэртэн улалж хоолойд нь нэг ї0м торов. Цоолгонд уначихаад мө- сөн дээр гарах гээд 1Ч3- “дахгүй гар нь улсаад байгаа аятай юм түүнд гсанагдана. Тэгзэд хэн Ч түүнд туслахыг үл хүсэх | ангав... 201010 10101010010101010Гох01001010,о|0(0|9:0100(016|0ДӨ101610161610161610161ӨГЭ201019 01010100) Энэ нэг хасах тэмдэг бүр өнгоөрсон жилээс л үзэгдэж эхэлжээ. Анги нь олон сурагчтай боло- хоор Зоя Назаровна баг- шид хүн бүрийн учрыг олох цаг үле. хүрэлцэнэ, Ийм болохоор тэр ухаан- даа хүүхэд бурт нэмэх, ха- сах тэмдэг тавьж | бодно- Гэтэл Малявкннд хасах тэмдэг оногджээ. Албаны ашиг тусын тулд л багш нь ингэж тапыг боддог О0 1553 аашисахуу 01 түүнийг ЖУЛВал БЭР” ЇЕД “орулий нь булшашагаацон г. санагдана. Гэхдээгүү- ӨӨӨвӨӨӨӨӨӨӨӨ тийн ч ол3 “516161515(9(919) бол Малявка гэгдэх болио. нийг арчин арилгаж 38- саж бол Ангид шуугиан дэгдэ- хэд Зоя Назаровна сам- бараас эргэж ч харалгүй, Малявкин, түүний “түншүүд дуугаа аяд! хэ мээп хэлнэ... Багш нь юм л болвол түүний нэрийг хэлнэ. Хэдийгээр энз үед амандаа ус балгачихсан юм шиг сууж байсан Ч ялгаагүй, Малявкины хий- сэн хэлсэн бүхэн тэгэхээс тэгэх гээд байх шиг 5аг- шид санагдах билээ, Гэх- дээ Малявкнидц бол ердөө л байрандаа тогтож суул! чаддаггүй хүн. Чухамдаа Дотор талаас Нь Нууц нэ- гтэй баадуу толгойг Нь зогсолтгүй эргүүлэн, ган рыг нь хүч оруулан хө- дөлгөөд байх билээ. Энэ баадуу хэзээ ч суларч үз сэнгүй. Жаал хуу зарим- даа биеэ эзэмдэн барихыг хичээнэ. Гавч жаахан удахаар л нөгөө балдуу нь хөл, гарыг нь өөрий" вархгүй чихна хөдөлгөөнд оруул Зоя кинтай хопор: Назаровна Маллт- ярилцах нь маш Гэхдээ заримдаа, Чи юу ч сопирхох- гүй юм гээд тэр, хэн нэ нь утасны үзүүрээр хол бон татаад байгаа юмшиг уруулаа эгдүүтэй унжуу лан. -- Хүүхдүүд марк. ур гамлын цуглуулга Ххий- ДЭГ... чи Ядахдаа шүдэнз: ний хайрцаг ч болов цуг- луулаач! гэнэ. Энэ үед Маллвкнн ХӨ лөө ээлжлэн солбиж улаан бүчнийхээ үзүү: рийг хүчлэн имрэн аогсо- но. Тэр, хөвөн цагаан үүлсийг агч модны мөчир шит хатааж, шуудангийн марк шиг цомогт нааж болохгүй гэдгийг Зоя На заровнад хэлж зүрхлэдэг гүй байлаа. Маллвкин хо” вөн цагаан үүлсийг их сонирхох билээ. Тэр цонхныхоо тавцан дээр тэгнэн, эрүүгээ ту- лан хэртээд ямар нэг їЮм- тай зайлшгүй төстэй үүл: сийг удаан ширтэн харнаА Заан шиг, тэмээ. шиг, цасал уул шиг үүл хөв, нө, Мэдээж, тэр үүл 1з3- - мээ шиг хэлбэрээ улаа! хадгалж чадахгүй. . Хар- саар байтал тэмээний бөх нь алга болио. Тэр амь- тан урд хөлөө жийн, хү- зүүгээ сунгасаар эцэстээ хэсэг бусаг тасраад нөгөө тэмээ маань алга болио. Ингэсээр агаарт “замхран алга болох боловч ОЛ тойнд хоногшин .үллэнэ. Тийм болохоор: түүнийг гяаж цаасан. дээр, | наап Зол: Назаровнад узуүлэх билээ? 3 үл ойлгон -нүд үзүүрлэж, хэн нэг Нь нэрний тань ард хасах тэмдэг тавиад байвал чамд үүнээс Га рах хоёр зам бий. Энэнь өөрийгөө үзэн ядах, ЗЭС вэл ямар ч хүчээр хамаа- гүй шударга бус тэр ха- сах тэмдгийг баллан арил гах явдал ЮМ. Тзр сэтгэлдээ сурах би- чиг, дэвтэр хоёртойгоо зууралдаад тэр хасах тзмд гээс сална гзя: төдийлөн бодохгүй байлаа. Харин өөр аргад л найдав. Нэгэн удаа пионерийн ахлах удирдагч, хичээ- лийн дараа бүх пионерүү” дийг хаягдал цаас цуглуу лахаар явуулна гэж зар- лахад. Малявнин, тийм ч лойчихсон хүн биш гэл- гээ нотлох сайхан завшаан байна гэж бодов, -- Эх оронд цаас Хх2- рэгтэй гэн ахлах удирг дагч хэлэв. «Эх оронд цаас хэрэгтэй Нь маш сайн. Эх оронд цаас хэрэгтэй нь сайхан аа! Тэх тусмаа чи эх орондоо хэрэгтэй цаас- ны түүхий эдийг хичнээн л бол хичнээнийг олж чадла шүү дээ». Ийнхүү бодоод Маляпвнип улаан бүчиийхээ үзүүрийг зог- соо зайгүй имзрсэзр. Тэр багш нарын яриаг ч сонс сонгүй Түүний ахлах удирдагчийн хэл сэн, «Эх орюнд цаас хэ рэгтэй!» гэсэн үг яруухан сонсоглсооо. сэтгэлд Хичээлийн дараа бүх хүүхэд хашаан дотор гарч ирэв. Эйд хүн бүрт загас- ны хэрэгсэл шиг тор тавьж өглөө, Энэ тороор загас шүүрдэх адил өдий төдий албар газар, орон сууцнаас цаасны хаягдал сургууль руу «шүүрдэж авчрах ажээ Малявкин, мороп дээрээ тороо тохоод хаалга руу хурдан алхав. Гадаа Ду- лаахал сайхан, мод гөлөг- лөж байгаа цаг. Алтран харагдах хайрснаас ногоон нахиа цухуйна. |Түүнийг дотроос Нь харахад олон цуваа ногооп цэгээр бүр- хэгдсэн юм шиг үзэгдэнэ. Хаврын урин салхи пэвт үлээл байлаа. Хөвөц ца- гаан үүлс хэлбэр дүрсээ өөрчлөн пнүүдэллэнэ. 2КНаал хүүгийн замд сонины мух- лаг тааралдав. Энэ мух- лагны дөрвөн хана шил болохоор хуучны том дэн- лүүтэй төстэй харагдана. Дэнлүүний голд сонин ху- далдагч цагаан үстэй улаан хацартай өвгөн суух ажээ. Тэр хамар дээрээ том шил тохон-. зүүжээ. т,Ярихдаа шилэн дээгүүрээ. “харна. Энэ үед шил нь болтпо. өөөсөөөӨӨФӨөөӨӨӨссӨӨсӨ 715151515:9:516(5(5151615(5119151915) Малявкин шилэн 6бай- шин руу очиж |худалдаг - Танд хэрэггүй хуу- чин сонин байхгүй биз? гэв. - Байна. - Түүнийгээ надад өгөхгүй юу? - Хуучин сонин ямар ч үнзгүй гэж чи бодоо юу? - Хуучин сонин бас үнэтэй юу? гэж Малявкин сонирхов. -31 Үнэтэй. Хоёр менго гэж өлгөн хариулаад, гүд нь шилнийхэз | Цаанаас нэвт бүлтэрч гарах нь УУ гэмээр харагдала. Чи сониноор яах нь вэ? Юм наах нь уу, юм боох нь уу Гэв. Би цуглуулж юм, гээч Малявкир» таран яваа ДУУ” -4 Цуглуулж явна аа, гэж » худалдагч давтан. Тийм бий! гэлээ Тэгснээ шаал хүүг Ха- раад, гэнэт түүн рүү нүд ирмэн - Хаалга руу хүрээд ир. гэлээ. Жазл хүү Ч удаж төдсөнгүй. хоёр ха- райгаад л хаалганы ДэвВ- гэд хүрч очив. Өвгөн шж- лэн хаалтаа хагас опнгойл- гон Чамд боох юм бий юу? гэлээ. Жаал хүү саг- дарчээ. Түүнд боох Юм байсангүй. Боох юмгүй болохоор өвгөн өгөхөө байх ч юм бил үү? Гэвч мухлагийн ззэн, түүний толгой с хөл рүү ньтойл- руулан хараад мөрөнд нь байгаа торыг үзож тэр рүү дохиод, - Тороо тавь, гэлээ Тэр тор нь угтаа ваадан сав нь юм байжээ. Малявкир тороо мөр- їеөсөө хурдан гэгч татан авч өвгөнд сарвайв. ШН- лэп байшингийн эзэн цаа- паасаа хэсэг хатуу цаас. цаасны Өөдөс, ямар ч үнэ- гүй. үнгэгдсэн совин, үүр- тээ гүйцэтгэсэн боодлын цаас тэргүүтнийг ухай гаргаж ирээд тор руу шурь гууллаа. Таван минут. Ч бололгүй тор амаараа гар- тал цаасаар дүүрэв. 2Каал: хүү түүнийг өргөл үзвэл олз нь нийлээд жин дарж байлаа. Ийм хүнд байгаа нь Түүнийг баярлуулав. Тэр өвгөнд талархал: -- Танд нх баярлалаа. Эх оронд цаас хэрэгтэй! гэлээ. . Сургууль | дээрзэ Малявкин хамгийн тү рүүнд нрэв. Хурдан явс- наас амьсгаадна, Турлиз-- хын хошуу шиг хар цол | Бүүй: той малгай нь толгойНнЫЖХ түүнд гагцхүү саад 4 нь хажууд тарчээ, Нүднь “ хөгжилтэй гялалзана. Ну- Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын “хэвлэлийн вомбинатад хэвлэв. ЇШЇЛЭНШ, Дуул 12 “”Энхо2Б эРтүТэээ”тээгсэт-тэт ”б оо ӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ-- руунд нь том шоо шүхтэ торонд хийсэн ха гэлээ. 3 Энэ агшинд Малявкн хэрэв эз сайхан овогто ч болвол юу Ч ХИЙХЭЭС МЭ цамгүй санагдав. О 5 түүнд сонсоход Яруу. х лэхэд бахдуун овог М чухал байв. Гэвч эцэг 8 тэр ч атугай өвөг эцэг Ү Малявкин гэгдэж байса юм чинь хаанаас сайхаж овог олдох билээ? Ах: удирдагч харну хүлээсээ Ж:2 | ! Чиний овог хэн б Аар | | 1 | г сс. / аийгшэЛ ЭЭ Л, хуч ХЭЛЭЭ 2 122 627122 ЭБмийлий 1 Малявкин гэж шаа аяархар хэлэв. Тэ аяархан хэлсэн болов т ахлах ангийн хоёр сур бие биеэ хараад авав. Та ! ний нүүрэн дээр ёгөөдсо| инзэмсэглэл толрохь шаал хүү олж харлаа. - Саша, түүний овги бичээд ав, гэж: пноперий ахлах удирдагч хэлээд,-Ө Малявкип чи одоо хар : болго, гав. -- Харьж болио оо7 , шаал хүү дахин асууг -- Дахиад хаягдал ца хэрэггүй юм уу? гэлээ- -- Чи өөртөө ногдсоны биелүүлсэн. хүү 7 сит-ига "ү 2-өн 3 - Би дахиад 22) болох уу? гээд тэр ахла! Ї удирдагчийг шүгэлгүнхий й харав. ( Ахлах удирдагч 828 2 хавчин, 8 1 П -- Чамд знэ ажил 8 Ч жаал хүү үнэнээ хэл хоосон тороо шүүрэн ав ахлах удирдагч дахиад яв хыг зөвшөөрөхөө Ь 1 бий гэж. айсан байртай хаалга- руу гүйн одлоо, . Одоо Маляпнии хаягдаж цаасны орд хаа байдгиї мэдсэн болохоор 1 судал Өлсойш кэлтэй! 7,2 тороо мөрөн дээрээ тох нэг мухлагаас нөгөө алхаа, Шинэхэн юм пи 6 хоёр мөнгөний үнэтэй хуул В! тайхап санагдаад байвай)! . яахав... гэлээ. НӨ 17 -- Аятайхап байна гой |. зөдэх жилдээ 3469 (1807! Сүхбаатарын талба! тэр чигээрээ ая дуун умба- жээ, Амьд цэцгийн баг- | маа, алтай шаргал тариа- | ны түрүү тэвэрсэн хүүхэд, | авалуучууд, талбайд хуран цугларсан үй олон хүмүүс цомоөр дуулна. Эйпд эх орон, найрамдал, огоомөр намрын тухай сайхан дууг ханатлаа сон- сонс болох ажээ. Бас дөп- гєЖ Саяхан танилцсан бо- л дотно нөхөрлөл: амж» сан найз нөхөдтэй ч учирч болно. Бид БНМАУ-ын ардын исүлжигчин Х. Уртнасан цөгэН залуутай ярилцаж зогсоход нь тааралдлаа. Залуугийн эпгартсУЛСЫН АВАРГА» гэсэн алтан үсэг бүхий гал улаан тууз зүүлттэй харагдана. -- Харахгүй юу...Бнд аль хэдийн нохорложамж- сан гэж Уртиасан гуай Обиднийг угтан өгүүлээд шинэ тапилтайгаа танилца» хыг урьсан юм, Түүний изэрийг Н. Зайсандорж гэ- дэг ажээ. Зүүнхараагийн сангийн ая: ахуйн ногоо. чин. Зайсандорж 1981 онд Сэлэнгэ аймгийн тө- вийн 10 жилийп сургуу» 4ийг төгсжээ. -- «Зэн «В-гийн хө- | Рип дөрөв» гэхэд Сүхбаё- тар хотынхон Фиднийг ан- дахгүй. Нэг ангийн хорий (цорвоп сурагч бид эвлөӨ- | аийп илгээлтээр гарч ажил , ) лаад хоёр дахь намартай- | гаа золгож байпа. Ангийн саруул танхимд дуула. 1 бүжиглэж, явсан бол одоо ажлын уудам талбарт ч дуулсаар явна, Дуу хөг- жим бидний урам зоригийг бадрааж, шинэ эрч хүч өгдөг юм. Манай ан- гийнхан хоёр жил дараа- лан улсын төлөвлөгөөг Да» | вуулан биелүүллээ, «Алтан намар--82» : йн наадамд найз өө төлөөлөи оролцо тэдний дуулах дуртай дууг. сойсон, хайрлал хүндэт. гэдэг жүжигчидтэй нь уул гааж 6 Дад маш их баяртай байна. Миний нөе хөд ч их баярлана гэж тэр өгүүлсэн юм. Тэдний ан- гийнхан Энэ жил арвин үх ургад авчээ, Тиймээс ч машэхдгжэг-ган--Вайл аашаа ЛИЙН СОНИН САРЫН 27, ОРОН Бү) мАХН-ЫН ! төлөө х 1982 ОНЫ. АРАВДУГААР ЕГЧ ДеуЦАГЛАН ЭгТҮН! ЛХАГВА ҮНЭ 10 МӨНГӨ “ «АЛТАН. НАМАР-82». 2 :1982 оны 10 дугайр сарын 28. 160 цаг, » Сүхбаатарын: талбайд хуран цугларсан олны анхаарлын мөнгөн бүраэид цангинасан «Бүгд анхаар|» дуудлагын баясга»: лат сайхан аялгуу нэгэй чигт хандуулав, “Алтан иймвр-823 хөгжмийн наалмыг ВНМАУ-ын ярДЫН исүжийчин Ц.Пүрэвдорж, төрийн шагналт яруу найрагч Д.Сэнгээгийн шүлэг, төрийн хб- шой шагналт, ардын жүжигчин Л. Мөрдоржийн хөгжим 4 орон» дууг дуулж нээлээ, : хвриүйс Энэ наадмын нөөлтөд МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Топчооны гишүүн, Улаанбаатар хотын намын хорооны нэгдҮ- | гээр нарийн бичгийн дарга Б, Алтангэрэл, МАХН-ын Төв ХӨ | рооны йиарийн бичгийн дарга Г, Адьяа, БНМАУ-ын Сайд на» рын Зөвлөлийн орлогч дарга Ц.Молом, Д.Цэвэгмид, БНМАУ» |. ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч гишгүүн, МАХН-ын Төв Хо- рооны хэлтсийн эрхлэгч В. Ламшав, мөн хэлтсийн эрхлэгч х9 Түмэидэлгэр, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич. | гийн. дарга Л, Түдөп, Хүүхдийн төлөө фондын тов комиссын | дарга А.И.Цэдэлбал-Филятова, гүйцэтгэх пахиргааны дарга б. Мөнхжаргал нар болон 1982 оны улсын ургацын аваргууд. нийслэлийн соёл урлагийн зү» | гэлтнүүд, пионер сурагчдын төлөөлөгчид оролцлоо, | Мөн өдрийн орой Улсын Дуурь бүжгийн анадемик театрт. «Алтан намар-82» хөгжмийн наадамд зориулсан хүндэтгэлийн нонцерт тоглосиыг МАХН-ын Төв Хорооны ерөйхий нарийн бичгийн дарга, ВИМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга. 10. Цэдэнбал тэргүүтай манай ийм засгийн удирдагчид үзэн! Фонирхов. Дараа иь Сүхбаатарын талбайд «Алтан намар- | 82» хөгшмийн наадамд зориулсан ёслолын буудлага болж, нийслэлийн залуучуудын цэнгээнт бүжиг зохиогдов. «Алтан иамар-82» ивпдам үргэлжилж байна. г тэдн МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | "Ч?-ЛҮ/Уэчт: ИЭ 211 | Н. Зайсандорж «Улсын аварга» гэсэн хүндэт цо- дыг хүртсэн юм. -3 «Пионерийн үнэй»| сонины уншигч дүү нараа) манай «сангийн аж ахуйд ирлс: ажиллахыг- урья: Но-! Улаанбаатар хотын АДХ-ын | гоочны цэнхэр майханд минь зочилж, үдшийн нам | гүмд задгай гал тойроч | суугаад, гитар хөгжмийн | цээлхэн аялгуунд манай ї ангийнхантай хоршин | дуулцгаа л дад гэж тэр| залуу хэлсэн юм. Үнэхээр ) тэдний апгийчхан ажиллаж ) бүтээхийн ясаргалыг эдэлж яваа ажээ. Ардын узүзлкиг- чин Х, Уртнасан бидний | ярианд оролцож Ї | Ургац, 4уу хоёр салшгүй холбоотой. Ургац| арвин бол дуу цээлхан, | хүн ард маань баяр баяс- галантай. Дуу ч ялгаагүй ургацын баатруудад шинэ хүч, зориг нэмдэг юм. 1 «Алтан намар» хөгжмийн наадам дараа жил дахнад ! л зохиогдоно, яам2шилт бү- тээлээрээ тодорсон «шинэ | аваргууд дөхиад л төрц-1 гөөнө. Тэдэнд зориулж ма-| най уран бүтээлчид шинэ бүтээлээ туурвина. Дараа! жил бид энд баяртай уул- зацгаана гэж хэлсэн ЮМ-| Энэ өдөр Сүхбаатарын талбайд ийм үг яриа олон арвац урлагийн зүтгэлт- нүүд ургацын баатруудын хооронд болсон юм. Тэд-| ний хоёрхонтой Нь ярил- цахад ийм байна- « Алтац намар--82» | хөгжмийн наадам нь эх орны тариалангийн «аал-| байд их амжилт гаргасан арвин. ургацын эзэд,манай, орны нийт тариаланчдын | яруу алдрыг магтан дуурс гаж байна. ! «Пионерийн үнэн» сонины | тусгай сурвалжлагч 13 ДАВААДОРЖ! ж «Алтан намар--83» хогшцмийн наадмын нээл) тийн. хөсэг. ж Ургацын дЗлай, урга-! цын далай... | эс БНМАУ-ын ардын ( жүжигчин Х.. Уртиасан, | ногоочин Н. Зайсандорж( мар. | С. БОДООШ, ЦАЦРАЛТ| парын авсан гэрэл зураг Пионерийц бүлэгт, эвлэлийн халамж “эдэн АЖИЛЛАХ 11117717) 7КИнсүүр супагч “намайг | 5-ын «Бэ» тэсэн хаягтай хаалганы даргад дагуул! ирлээ. -- Уламбаяр бий. Та, ороорой! ган тэр муу- хан дуугаар хэлээд эргэж : одов. Тэвч би орсопгүй. Түүний ажлаа явуулж дуу сахыг .нь -хүлэалзэ, -- ЇШХЗЭ:їйн гишүүн, антийн -ахлагч, манай тар- гүүний соурагчдын “нөг даа. Бас шинаонерийн “бүлгийн удирдагчаар авилладаг. Жор нь өартий пь уулпалт ярь- сан нь дээр... гэлг ангийг багш |Ц. Доржийн халж байсап нь санагдана. Уд- сан ч үгүй завсарлах хонхны Дуу сургуулийн уудам хонгилд цуурайтлаа. 13 з з ЇББИд хоёр сургуулийн ХЗЭ-ийп хорооны тан- химд ярилцан суулаа. -- Өнөөдөр би өөрийнхөө Лпаяс аанхиллих /бчлин «Б» айгийн тионерүүдтай уулз- лаа. “Бид «Сургуулийн до- тоод дүрэм ба сурагч» гэ- «Усь операцид “оролцон: байгаа “хоёрдугаар «салан. ны хасэг сурагчид ппоне- рийн “тапхимд цугларчээ. -- Сургуулийнхаа 70 гоожуурыг шалгаж үзлээ. Ус алдагдаагүй байнав. -- Танхим руу ордог хүзүүвчийн -4 гоонсуурыг түүхдүүд хаалгүй сорхи- жээ. Тэндээс 25 секунд тутамд 800 рамм ус алдагтдаа «байна гэн! тэд ярьцгаана. -- Улсын -өмч хөрөнгөд хайхрамшгүй жанддаг ТИЙМ хүүхдийг заавал ил- рүүлэх гхарвгтай. За сууц- гаа хүүхдүүд эз! Цөмөө- рөө иларган дутагдлыг ха- нын. “сониноор шүүмжилц- гээе! гэж ахлагч Долисин- жав тхэллвэ. Намын үүрийр нарийн бичгийп дарга, шнонерийн ахлах зудирдагч хоёр нрил цанс гбайлаа. -- «Ус» опервцнд орол- цогч тионерүүдийн гдохпон дээр гаргасан тоонуудыг үзсэн гүү? Ус тингэжс их алдагданс (байгаа “нь харам салтай. Хонотт 42000 литр “ус злдагдан: байна Анхаар! туршлага АЛАГ, ЦЭЦЭГ АЛГАН ЗАГАС Нийслэлийн 44 дүгээр сургуулийц хаалгаар оро: -эгч энд ! пөвшөөрөл анч! “Манай сонины нэрэмжит ажил Фсад орно шүү дээ! тадэнтай Хичээлийн завсарлагаа, бусад чөлөөт цасаар сургууль дотроо дэг сэдвээр “ярилцсан юм. хашгирах, үй- мүүлэх. гараг дутагдал зианай зарнм хүүхдүүдэд бий. Тэд сургуулийн до- тоод дүрмийг мэдэхгүй ут- раас л иигэж байгаа болов уу? “гэжс би боддог. Тий- мээс ч энэ сэдвээр бүл- тийнхэнтайгээ ярилцсан лом гэн: Уламбаяр лрилпгав эхэллэв. «ноцолдох, -- Бүлгийн удирдаг- чаар хэд дэх їинлдээ ажил ланс байна нэ? -- Хоёр дахь шилдээ. гаж эд (бичиөэ, /Ариан хаёр оїйиган литр усанр 24000 лпил ямтат ус үйлд варлэнс (болно. Ийм хэм- мсоээпий ямтат уснаас :28800 төгрөгийп ашис ул- Энэ мөпгөөр нимгэн дэвтэр 240000-ыг худалданс авах бөгөөд гэнэ нь тїанай сур- гуулийн бүх сурагчид 3 шил схэрэглөх давтрийн тоотой “гэнтүү юм. “Зөвхөн 9 /ддүгэвр сургууль дэар Ийм х алдагдал тарч бай- на. Тагвал Дархан хотын хэмжээгээр эн: (бодвол нмар байх вэ? Дусал ус ч гарвдалгүй зөв ашиглах хөдөлгөөнийг сургууль дээ рзэ өрнүүлье! гэпс цамын Үугийн шарга хэлвкэд: Пионерийн їхпах улир- дагч: -- Хүүхдүүдийн гарга- сан төо сөв. (Сургууль даяарх зусны алдагдлыг “ма- най хүүхдүүд ззогсөөнс чад лаа. Харип орон сууцнуу- даар гэнэ зүзлэгийг хийх нь зүйтэй гэнс хэлэв. ЗУРАГ ДЭЭР: -1800 трамтын «сав дүүрлээ... 25 секундэд... (800 Жрашт ус Өлдагдав. "код апаг:цацгийн анхилуун -үнар ханхлана., Сургуулийн хонгилыг “төрөл бүрийн сайхан цапгээр чимэглэсэн нь цэцгийн /бяцхан зсүлээж гэмээр. Тус сургуулийн “ХЗЭтийп зүүрэас гсурагчдын нөлөөт шцагийг зөв боловсон гөнгө- рүүлэх зарилгаар «Алаг “цэцэг, /Алтан айгас» ггасан чөлөөт !цагийн /Блуб шил: луулж! байна, “Уг:Блуб хоёр «атш, 70 сурагчтай /бөгөөд загас гүрнгүүлж, /цацаг гарч" лан ргуулдаг гажээ. лу бийп гипгүүн сурагчид 320 “гаруй саапас сарчлан (тэ “зүүхдүүд шүү! гэж бүлгийнхээ стЯыгтт /Өнгөрсөн жил б-ийн «В» ангийн пионерийн бүлгийн удирдагчаар ажиллан: бай- сан. “Одоо тэд тааань доЯ- шугацр знгид сэрсэн: Сайн "Улам- банр хнн Өгүүлэад: - Жих тэдний бүлэгт фчнхдоо би ихэд санаа “Зовж (байсан гм. «Тэднийг (би р нь удиплаж чадах болав уу?» ган ч бодож байлаа. Гэвч бүх жм сайн сайхан болж, бич өэзртеэ "найдан: эхэлсэн юм. ЇБүлгийн удирдагч хүн түү чирынхаа хүсэл, 00- яирхлыг л хамтийн Т7- түүнд тэдэж завах вь ЗУ- жал тэн би. оддог Бя пионерүүдийн дунд «Хэрэв “чи Фүлтийп удирдагч байсан (иул?» тэ- сэн асуулт бүхий «судал- таа явуулсан юм. Хүүх- дүүд зэрсдийнхээ ссүсэж танин: твааг нуулгүй :би- чицгээнвэ. Хзрэв би бүл- тийн удирдагч байсан бол... ЛДүү нараа дагуулж НД зугаална... Сургуулийн заалыг авч сагсан бөэмбө- ТИЙН ТЭМЦЭЭН тӨХиОНӨ... Кино гүзнэ... «Найрамдал» таркад очия: өдөржин «тот- доно.. Даидаа л тоглонс, наз- дах, зугаалах тухай би- чицгээлтсээ. Газч сариминаг хүүхэд өэмвдэхгүй сэдвээр төвлөлтөө айих, шинэ ДУУ. бүлийг сурах тухай санал тиргасан байв Яг андэас л бүлгийн удирдагч пнслаа эхлэх хэ- лаа. Дүү нар зох л дуртай. Энэ ял хүс- вийг нь дагуулж хэгжээж. хэрэгтэй. тустай ажил. шинэ зүйлийг завж сурга. зал аминлт лж “болно. сайхан түү гэж ярьсан 83 2 Ж.ХУламбанр охин нинс- язлийн 10 шилийн 83 ду таар гургуулийн 10-ын «В» ангид Сурч байна. Тар энэ жил “бүлтинн удирдагчаар нь ажиллах байгаа 5-ын «Б» ангийн Дүү нараа сурлага хү- мүүн:ээр тэргүүний хамт олон болгохоор зорьж байгаа эсээ “Улаан бүчтэн дүү НЭ- раа халамжитч “байгаа. Уламбаяр охиныг амжилт олпо гэдэгт бнд итгэж байна МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧ ЗУРАГ ДЭЭР. МХЗЭ. ийн гишүүн, бүлгийн уднр дагч Д. Уламбаяр. Т.ДАВААДОРЖИЙН авсан тэрэл зураг шээн,, 26 зүйлийн 260 га (руй цэцэг харьж сургууль орчноо чилжээ. «Алтан аагас» клуб гасэн халгтай танхимд ороход далайн зургамал /бүхий їшилан гхор- жоны цаана гсэлгүүцэн їгїаа- (дах /бяцхан гаагаснууд /үзэс тгапантай ссайхан харагдо- га. “Сургухлийн "89 ийн үүрийн їрийн (бинсийн арга (0. “Батсайхан: -- Энэ илубийн тїшүүн сурагчид апагас «өсгөх, цэ- шаг арчлах | тадлагхэй (Болж, байгаль хайрлан хамгаалах үзлээр хүтүү- жиж байна. Мөн сургууль гизэрээ гаангалийн кабинет байгуулж, байгаль сур- лалчлах буданг тогтмол ашиллуулдаг юм. «Анги тайхиы бүрийг алаг цацаг, вагасаар чишье» хөдөлгөөн гарнуулж ажилласнаар (одоо ангн бүр 8--110 өр- лийн цацагтай болж, аагад түргсүүлк (байна. Хүүхдүүд шайань «Занимательцый эк- гарнут», «Твой:акварнутг- Жэө їїэгэн Адил айн тан- тянмаа цэцэг, загасаар “Чи- гмье! “ага ЇД. “ЗОРИГТ хнмд Суд суудал нис оч бансангүй. Удалгүй жи цєрт эхэлж тайзнаа бяцхан охид гарч чрэн «(спа мад- рын дуу?т хөгжилтэй дуулж |үзэгчдияг баяста- ава. Тус сургуулнан сураг- чид Монгол-Зөвлөлтийн нанрамдлын сарын үеэр олсон сайхан ажилд зохиол, байгаагийн нэг нь Зөвлөд- тийн дуу дуулаачдын уран- даан зөм. уралдаанд шалсарсан пионерүүд су- мын хөдөлмөрчид, багш," сурагчдад хонцерт бэлтгэн тоглож байгаа нь энэ би- лээ. Тэд мөн малчдын суурьт очиилы тогдосон нь малчин ах, эгч нарынхаа таларх- зыг хүлээжээ. Зөвлөлтийн ипонерүүдийн тойрон бү- жиг сурах хөдөлгөөн өдөө ашги бүлэг бүрт арнөж байг на Сурагч Д. САРУУЛ ЗзАБХААЛЖ СА ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ» ЖИГҮҮРЭЭР Сургуулийн мин, 1 мирын талбангаас «Гүй рэн, дамжуулцарай» гэсэн хөгжөөц дэмжигчдийн сэт- гал хөдөлсөн дуу шуугиан сонсогдоно. Хөл бомбогайн тэмцээц нх д өрсөлдөөнтэй болж үзэгч хүүхдүүд «үр- гал оориий юшагнын төлөө талсанд орохоос буцахгүй байв.Хэнтний аймгийн Бар- хийн уурхайн дунд сургуул лийн сурагчдын дунд най- раидлтан сарын ашилд сарнулсан хөл бөмбөгийн тэмцээн болж байгаа иь Өнэ юм, Тус сургуудайн айги бүлгүүднйн дунд !ШӨ- тар, дишм, одон (бөмбөг, сагс зэрэг биеийн тїмирын олон төрлөөр тэмцээй ач хиош явууллаа, Уг тэмцээ- мүүдэд пционерийц 14, 15 дугаар бүдгүүд мдавкхтай сайн оролцов. Одоо пиоО- нер сурагч бүр биеийн та- мирын нэг шэг оторлөөр хичээллэж Дугуйлан (с6к- цад суралцаж “байна. Захирад ЖСАМСРАН «ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ хилс» ЖИГҮҮРЭЭР Манай бүлгэмийн хамт олон. Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ганшиаг тохиолдуулан Дорнод айм- гийн «Харлэаи» Сангийн аж-ахуйн саалийн меканик- шуулсан «рермийн /малчдад «ЗСБНХУаан 89 сєил» сө- довт яриа жийж, «Монк цайрамдлын сүр шим» э- сэн гэрэл зургийн самбар, альбом бэлтгэн сурталчна дав. Мөн малын каш 1 сарайач дулавлах, аргал 9 түлш ралтсак, хот цэвэр. лэх “зэрэг Өвлийн бэлтгая ашилд нь туслав. (Ингэж малндын суурьт ёрж сос нирхолтой яриа хийж, ”бяцхан гарын тусав үвүүл» “сэн хүүхдүүдэд «саальний Эгч шар нь баярланөр. Дорпод айзтгийн “Чойбалсан сумын дүүд буссутлийн -. Багш Д.ЦЭДЭНДАМБА шиш най сонины хэлэлцүүлэг ҮЇЛДВЭРИЙН 1 ихэд: й «Пионерийн үнэн» сөнн- Ё цы энэ оны єсдүтээр са- рын 18-ны өдрийн 58 дахь дугаарт «Талх» гэсан сэд- вээр наэгдсэн хэлэлцүүл- тээс хойш манай орны ерөнхий. боловсролтган «сур- туулнудын янонер сураг- янд, багш, эцэг эх, эвлэл, тнонерийн ажилтны дунд талхны тухай яриа өрпөж эхэллээ. Төв, хөдөөгийн сургуулнудад энэ «сэдвээр тноверийн бүлгийн ажлууд болж, «сонирхолтой «лон хэлбэрийн ажил лсохниогдож байна. ЗУРАГ ДЭЭР: ф Бүлгийн ажлаа хий- “үйлдвэр РүтҮ- Фф Үйлдвэрийн цехэд Фф Талх сэдэвт ханын шиИЦЛТ Мн 1 ЗЧийслэлийн 10 жилийн 4 Дугаар сургуулийн 6- гийн «Д» ангийн пиоце- түүд бүлгийн атслаа гурин- гын комбинатын тээршимїч ЦЄХЭД «Хэрчим талхны гнэ цэнэ» сэдвээр хийв, ио- верүүд бүлгийн ажлаа уг- тан, «Пионерийн үнэнч» Харэхнн нийтлэгдсэн «Талх. ТыГ тухай яриа» өгүүлли нарийвчлан УНшидга аНгү ацгидаа чөлөөт ярилцлага зохион, Л. Брейтев гуайн «Дурдатгал» зохио- лыг уншилс судалсны дээр Улаанбаатарын талхны Үйлдвэр, гурилын шомби- натаар «Талх хэркэн бий болдог вэ?» сэдэвт аялал зохиосон байна. Дараа нь хүү» ны үүсэл, талхыг хийхэд ордог хөрө ардал, хүч хөдөлмөр, -шшардлагатай мэргэжслээр тус бүртээ з0- хион бичлэг хийж, зураг зурнс, бяцхан ном бүтээж, ханын сонин гаргажээ, Бэлтгэл сайн болохоор бүл- гийн ажил ч үр дүнтэй, тун их сонирхолтой бол- лоо. Тээрмийн машинуудын нүргээн, өндөр даралтын салхин сэнсний битүү их шуугиан дунд бүрээ, бөм- бөрийн дуу цайгинан ни- житнэж, ажилчиц ах, эгч нарынхаа гавьяатай хөдөл- мөрийг магтсан ая дуу цуу- райлан байв. Хүүхдүүд хэрчим талх ямар их зам туулж, хичнээн их хөдөл- мөрийн хүчээр бүтдэгиййг уран тоглолтоороо үзүүл» лээ, Бүлгийн ажилд оролц- сон, районы депутат, мас- тер Мягмаржав: з-- Пионерүүд та бү- хэнд баярлалаа Таях- ны үнэ цэнийг маш сайн ойлгосон байна Зөвхөн ойлгоод зогсох биш, хэр- 13185411 ЛҮҮ" ирРиВНЦуЛин чим талхыг боловч хайр- ла үзриг тамтай хэрэг лэж сурахыг ахуй йїмьд- ралдаа хэвшил “болгоорой ТЭ | зөвлөв, Пионерүүд мастер ахаа хүндэт пио- нерт элсүүлэв. Бид энэ бүлгийн багш, пионерүүдтэй уулзаж, ярилцсан зом. Багш Т. ЭР. ЭНЭЦОО: -- Сонины гаараас талх ны тухай хэлэлцүүлэг явуулж байгаад би их баяр- тай байна. Эцэг зкийц ку- рал дээр ч ярьсан. Эцэт эхчүүд энэ тухай маш их сонирхон байна “билээ. Бид зөвхөн бүлгийн ажид хийгээд зогсохгүй, юуньг Өмнө гэр орондоо гурил, талхыг зөв хэрэглэж, хэв- ших талаар ажил зохионо. Эрэн сурвалжлах хэсэг байгуулж талх, гурилыг зүй зохисгүй хэрэглэж, ханж байгаа хүүхдүүд бо- лон гуанз, цайны газрын дутагдлыг илрүүлэн, сонит- доо бичнэ гэж ярилаа. Сурагч Д. БОЛОРМАА- Би «хэрчим талхны үнэ цэнэ» сэдэвт бүлгийн ажилд зориулсан зохион бичлэг, уран зургийн ураль даанд тэргүүн байр эзэж лээ. Хамгийн гол нь талх, гурилыг хийдэг тариаланч ажилчин ах, эгч нарынхаа хөдөлмөрийг хүндэлдэг, ао- вич хямгачаараа тэргүүний байхыг хичээнэ гэм: хэлэв. Энэ ч зов. шүү! Гол нь ажилчин хүмүүсийн хүч хөдөлмөрийг -үнэлж мэд- дэг, тэгснээрээ тэдний бү- тээл бүрийг ариг гамтай эдэлдэг тийм анс ахуйч затн- шилд хэвших хэрэгтэй юм. Бүлгийн аїсил чухам үүнд зорнулагдлаа. С. НАДМИД, С.БОДООШ ч411 41111111 ца) ЦиМпПиН/ы. ПРО ШИАИТЧГЦЕ ХҮҮХДҮҮД ТАЛХНЫ ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА Би Баянхонгор аймгийн Шинэкинст сумын 8 жи- бин 20 бүлэг оролцож, (талх сэдвээр долоон удаа туран сайхны тоглолт, хоёр зудаа өглөөлөг, зургаан Худал дугуй ширээний "ирилцлага, хоёр удаа үзүү- лэк ажил зохиолоо. ЭдД- гэзрт 386. сурагч хамрат- дав. Пионер бүхэн талхны "тухай мөддэгтэй боллоо. ! Л. И. Брежнев”: гуайн «Дурдатгал» зохиолын таах, тарчатай хэсгийг ДА- хин дакнн уншиж, бяцхан нош, тэмдэглэл хөтөлцгөг- їсөн. 5-ын «Б» ангийн СУ- рагч Ж. ТӨМӨРХУЯГ « . . Намайг хачээлээс ирэ- хэд эаж маань сайхан үнэр, гмттай талх жигнэсэн байв. Та талх барикыг хэ- ээс сурав гэхэд зэж «Би чинь эх, эцгийн сурган хү- мүүжшүүлэкх хичээлд су- ралцдаг хүн байхгүй юу. "Гэгээд л талхны хөрөнгө эсгэх, жигнэх тухай ззал- жасан юм» гэж хэллээ. Ээж маань үнэхээр сайхан талх хийж бурчээ. Би ч бас ээжээрээ талх Сбари- кыг саалгав, Нэт өдөр та ван ширхэг цагираг талх кийлзэ. Ёстой гоё болсон. Ангийнхандаа авчирч ам- суулсан гээз| Өндөгтэй ходьвол хичнээн гоё амт- тай болдог гэж сананаа. Одоо бид амгидаа «Хэ ний талх хамгийн сайхан бэ?» гэсэн уралдаант ажил зохиож байна. Удахгүй дүгнэнэ Би заавад тэр- гүүн байр эзэлнэ дээ. 3-ын «Б» ангийн су- рагч Д. ГАНБАТ -. . . Манай ангийнхан «гэр- тээ талх хийж сурья» гэ- сэн хөдөлгөөн өрнүүллээ. Ингэснээр одоо 16 сурагч Энэ амар сурагч вэ? Сургууль, сурагч сашигүй Тиймээс мөрөөдөл болдог. Та нар гэсэн «Манай 4Манай анги», багш», «Миний багш» гэж ХЭН ЦОНХ УДГАЛСАН 53? хоёр колбоотой билээ. сургууль --күүк- дийн баяр баясгалан. күсэл сургууль», «Манай «Манай найз нар», хэлдэг. талх барьж сурав. Одоо бид сониныхоо хэлэлцүү- лэгт амжилттай оролцохын туад «Зүсэм талхны түүх» гэсэн үзүүлэх ажил зохиох гэв: байна. Би тэг шүлэг бичлээ. Алтан дэлхийн хөрс ., яиороо бод “Артат т8лкны зэх нь юмаа Ариун цагаан хөдөлжөр бол Аав, зэжийн сүлд нь зомаа Эх нутгаа талхтайгаа : хайрлая 4 хөдөлтөртэйгээ хайрлаач Би-энэ шүлгээ үзүүлэх ажил дээр уншин оноо ав- на даа. 5-аан «А» ангийн су- рагч М.НАРАНЦЭЦЭГ ШШ . . . РЕДАКЦНАС: . Манай хэлэлцүүлэг уб- шигч олны сонирхлыг тат- жээ. Сонинд трж байгаа мэдээ, захидлууд үүнийг гэрчилж байна. Хэлэлцүүлэг үргэлжил- нэ. Аль аймаг, хотын сур- гууль үр дүнтэй їшинэ хэл бэрийн ямар соннн ажилд зохиож, тэр тухай мэдээ, сурвалжлага. тэрэл зураг ирүүлэхийг бид Хүлээж байна. Б. Дэлхий дахинд зөвхөн алт, инефьтийд бүтээгдэ- хүүгээр арилжаалдаг. амьралын үнэт түүхий эд болсон улаан буудай, талх тарнаг хайрлах, хэмнэх, зүй зохистой хэрэглэх сэд- вээр өрнөж байгаа ТАЛХ- НЫ ТУХАЙ ЯРИА хэлэл- цүүлгийн өгөөжтэй сайн болох эсэх нь ерөнхий бо- ловсродын сургуулиудын ХЗЭ, пионерийн “байгуул- адагын санаачилга, идэв- хээс ихээхэн хамаарах юм. сонины зөвлөл байв. Гаасан. багш сэгсэрч. -- Өчигдөрхөн бутан сая юмсан Энэ цөнхыг ЖОТ Ч дагалсаы юм бэ? гэхэд АШО- нерийц ахлах удирдагч: -- Маэ-дэхгүй гаэд мөрөө кавчив. Пионерийн удирдагч цонх хагалахыг хараагүй) З | З Ё Ё Өөриймсөгт сайхан ариа чинь Я | бидлий чихэнд чимэгтэй соп- | сөгддог. юм. Жот, көдеегийн олон зуун сургуульд онц сурлагатай, бисийн “амир спортоор га» фатгай амжилт гаргасан їионор сураганд хэдэн мян- таараа бий. Тэд цөм сургуу- |дийнхав алдар эрийг ман- дуулж, хамт олныхоо итгэл тайдварыг хүлээж байна Тїнонср хүн ийм ч байх ёс- той. Харамсалтай нь нөх- дийнхөө сайн зүйлсийг гутаа« сан хүүкэд хаана шэг үзэгдэх ажээ. «Сайн бүхнийг дэмжин дэлгэрүүлье, «саар бүхнийг ацахан зайлуульн» гэсэн На- 4 | одын зукал уриаг хэрэгжүү- Їлэхийн тул Өчүүхэн боловч тус хүргээсэй гэж үүнийг би- чив, Саяхан бид, пцийслолийн арван илийн 18 дугаар сур- туулыд сурвалжлах ажлаар очсонсон, Сургуулийн: барил- гын сайхныг хэлээд яахав. Тус сургуулийн захирал д. Галсан гуай бидний хамт ша- таар өгсөж явав. Захирад сэ- мэт Эргэж цонх туу очлоо. Хоёрдугаар давхрын шатны | дэргэдэх цонхны дотор та- лыц шилийг хага їохисой сонин гаргаж байгав нь байж “болпо. Тэгвэл СУргуу- лийн /байшингийн дотор та-, лын цөнхыг кэн хагалсан! байж таавах вэ. Мэдээж, су-| рагчдын хэн нэг нь хагал- жсоээ, Цонк хагалсан хүүхдийг мянга гаруй сурагчдаас саа-| вал вэг нь харсан байх. Хэ-! рэв сургуулийнхаа эд хөрөй- гийг сүйтгэж байгаа хунийг нууя далдалбал шуларга бут | ван. Та нар майзынхаа ДУТАГД:! лыг хэлэхгүй өнгөрвөл тэр, хүүхэд цаашдаа барилга орон сууц, үйлчилгээний газрын цойхыг хага чулуудана. Тийм хүүхэд яч мэр сэр байдаг. Хүний хөдөлмөр хүндэт- тэж сураагүй хүүхлийг СУ-| рагчдын хамт олноор хэлэл- цэх нь чухал байна. ї Нийгмийн өмч бол сураг- чИД та нарын өөрсдийн чинь зом. шүү дээ | Цонк хагалсан хүүхдийг шударгаар шачилис «Пшонс-| рийн үнан» сонинд захидал штрүүлахийг хүсье. Зовхөн энэ ч биш, нийгмийн. өмчид! хайр гамгүй ханддаг хүүх- дийн тухай бичээрэй. Бид за, тарын гзахидлын дагуу СУРр- ШуЛАВ, ҮҮН 2 БусЬ Мана гсгай сурв. лагч 0 ЦЭЛДСҮРЭН 1 ХҮН ЛРД-ЛААГ ЭААНА ЧИНЬ 10ГЛ0Ж БАЙНЫ! Өх дэлхий өргөх бөмбөрцөг дээр й, зэвэр газрын Энд тэндгү р ТОХОЙД а олон Дэс Хар цагаан тойны Хайрын дээж, хүний ертөнпийн цэцгүүл Элс, шавар, мод, төмрөөр Энд тэндгүй. эрт оройгүй тоглож, байна Зарим нь сайхан барилгууд ярайтал барьис ЧЗлхал нь бас төмөр зам тавьжээ Хойд хэсгээр иь мод тарья Хотынхоо дунд цөөрөм ї байгуулжээ Гар, ухаан, хүч, хөдөлмөрөөрөө Гайхамшигтай сайхнаар барьж босгосон Хүүхдийн анз хотуудыг тайван байлгая Хүн ард за, наапа ЧИНЬ хүүхэд тоглож байна! Ноёдоо наана чинь хүүхэд тоглон байна Номип талд ч, таны ордны дэргэд ч Хөөрхөн гар, хөнгөн Бүхэл өдөржин лядрахаа мартан “ “Га бидний голомтыг залгах Танхилхай үрс тоглож байна. Танай хүү цэцэрлэг дунд тоглож байхад Миний хүү цэлгэрхэн талд бас л тоглол, байна Хүн ард аа| наана чинь хүүхэд тоглол: байна Варшав, Лондон, Парис, Дели, Вашипгтон, Москва, Прага, Токио Будапешт, Улаанбаатар, Ханой Берлин, Пхеньян, Ныо-Порк аль нь Ч гэсэн Энэ олоп хотод, эрх танхил үрс Газар сайгүй, гадаа гэртгүй Тоодон дээлтэй, тормойсон нүдтэй Шар, хар, цагаан арьстан Сая сая хүүхдүүд, та бидний хойч, Эплэ бөмбөрцгийн эзэд Эгэл түмний үрс Тоглож л байна, тоглож 7 байна Хүн ард аа! наана чинь хүүхэд тоглож байна Хөрст газар--эх дэлхий дээр маань Хүүхэд тоглоогүй өнцөг булан бий гэж үү? Хонгорхон үрс жаргалын цэцгүүд Хорвоо дахины хойч үе Хаана ч гэсэн тоглолг Л байг! Харин таминь битгий цочоо! Булбарайхапй гараараа хийсэн бүхнийг нь Бутарган сарииулах зүрхтэй хүн, энэ дэлхийд бий гэж үү? | Хүн арлаг! наана чинь хүүхэд .тоглож байна! ”А--86007 Зэвсэг хураан “зосилгол “жус цөхөм үлүүлэх олон улсын дөлоп хөтөгт Ян ХҮХЭД.| ухаанаараа! | ҮН ЭНХ АМГАМН 42 ЯМГАЛГАЙ УРЗЭХҮЙН ТОДО0 | ЗА МИРНЕ И.СЧАСТЛИВОЕ ВУДУШЁР АЛЯ ВОЕХ АРТЕЙ КАВАОЕИ АМ 5Е ШВЕ БЛИНЕ. РОН АЦ ОНШНЕН ФСУ “аМосповспие вовостни» БИБАУ-ын «Септемврийче» сониноос авав сониноос 5 л, | д Ф, Кагаровын «Комсомольская правда» (ЗХУ) зурсан зураг- сониноос ( " 477 БХу! Жан Эффелийн (Фраиц) зурсан зураг БНАГУ-ын «Горизонт» сэтгүүлээс авай Данил Велизерын (Огослав) зурсан зураг зурсан зураг Кукрынинсын (ЗХУ) Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДОВ Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн Номбипатад хэвлэв, : її! Инденс -- 14140. ирсэн бүх хүүхдүүдэд ас шаргалын дээдийг хүсэн | ерөөлөө , 3 Шшадмын ашилдагаа Ххогжим бүжгийн дунд сургуулийн ҮН ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕГАРИ НАРЛИЭГДЭГҮҮН! МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГЕЙН ТӨЛӨӨ хэзээд: БЭЛХЭН МхЗЗ-МЙН төв ХОРОб: Д.СҮХБХАТАРЫН МЭРЭМЖЖИТ 1! МП5-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН” 27 Ё (108) 1993 ОНЫ 19 ДУГААР САРЫН 89 үүд рамдлын нийгэмлэгийн Төв “Зөвлөл, Монголын |хөгж- мийн зохиолчдын хол» “боо, Улаанбаатар хот дахь | Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан тєхникийн ордны аа- хиргаа хамтран асБНХУ байгуулагдсаны 80 жил, Мон гол Фөвлөлтийн найрамдлын уламжлалт сарын пжлыг Т0- хиолдуулаа | шонгол-зөвлол- (тийн хүүхдийн хогэнмийн баярыг азахион | явууллаа, «Наран үүрд мандаж) | бийг» дэлхи ий түг түмэн хүүхлдүү- дийн эр нэгдэл, | хүслийг | илтгэсэн: энэ үгс уг баярын (тол урна болж: байлаа.,. Монголын хөгжмийн 180- хнолчдын холбооны хүүх- ДИЙН хогжлийн єсєцийн лар- га Т, Чимиддорж тонгол- зөллөлтийп хүүхдийн хөгж», мийн баярыг нээж хэлэхлээ: Онгол-Зовлолтийн |иний- Мёндлын нийгэмлаг, Мон- голын ХогисчиЙН охиолч- дын холбооноос эрхлап жил бүрийн намар монгол-пов- лолтийн хүүхдийн хөгжмийн баярыг зохион явуулж бай- хаар шийдвэрлэлээ, Хайрт хүүхдүүд ээ! Эцэ» ажил бол найрамд- лын ичиарац дор аз жаргал» тай амьдралаа үр хүүхэд маань бахдан дуулшгааг! гэж айм, ПяСаг, айв эзэнсээс чинь та шартай зориулж байгаа халуун сэтгэл хайр халамжийн иг тод илрэл юм тавд байрт оролцохоор Монгол-зовлолтийн хүүх-ё лийп хөгжмийн баяр 9 дүгээр авгийн сурагч Амарсанаагийн хөгжимдсөн 8 ардын хоёр дууны энлүүлэ гээр ахаллээ Үзэгчдийн тайхим чип чи мэвгүй болж, хийл хөгжмийн яруукнин дуурсах анлгууг Ё Хүн бүр сэтгэл догдлон сон- соно. Монгол, орос, лаос, ! ї 7? Үү " , 8) 5 БҮГД ХУРАЛ ТИХЛЭ.ийн Тон Хорооны УП бүгд хурил 19082 оны арар- дугаар сарын 28:нд болж МХЗЭ-ийн ээлжит ХУШ их хурлыг 88 оны тандугаар сарын хоёрдугайр хагаст Улаанбаатар хотноо хуралдуулахаар шийдвэрлэж тогтоол гаргалаа, Вүгд хурал МХЗЭ-ийн Төв Хорооны иэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэвийн тавьсан «МАХН-ын Тов Хороо. яоос МХЗЗ-ийл ХУЙ их хуралд ярүүлсэн. баярин бичгийн заалтыг хэрэглсүүлж буй ажлын япц, цаашдын зорилтын ту- хай» илтгэлийг хэлэлцэв, : Хэлэлцсэн йсуудалтай холбогдуулан МХЗЭ-ийн Топ Хорооны гишүүн, Улаанбайтар хотын савхин эдлэлийн үйлдвэрнїй ажилчиц, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Д. Цэнд-Аюуш, МХЗЭ-ийн Төв Хороони гишүүн, МАХН-ын Топ Хорооны хэлтсийн орлогч эрхлэгч Д., Цахилгаан, МХЗЭ-ийн Тов Хорооны орлогч гишүүн, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харьяа олон улсын ниоперийцн «Найрамдал» лагбрийн орлогч захирал ИН. Цэ» дэнсамба парын зэрэг хүмүүс үг хэлэв, МАХН-ын Тов Хороо, МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий на» рийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Торгүү: лэгчдийн дарга нөхөр ЇЮ. Цэдэнбалд МХЗЭ-ийн Тонв Хорооны ХИ бүгд хурлаас тайлан нлэрхийлэлт илтээй, Бүгд хурал похион байгуулалтын асуудал хэлэлцэж, мха Эгийн Тов Хброоны хоёрдугаар парийп бичгийн даргаар Д. Да!!- Допдон, Ариг бичгийн даргаар Д. Бор нарыг санал нэгтэй батлав, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ халхалсан ня. ХҮҮХДИЙН БАЯР--ХӨГЖМИЙН БАЯР хєөл пешєс пугаралт, Орос охидын сэт- гэл хөдөлгөсөн . жавхаатай бүжиг, энэ бүхнийг аал, ээж, ах эгч нь. цөтөөрөө баярлан үзэцгээж байлаа. Ахиад (үенїїяхпий сал- гамж халааг аав зэжээсээ овлөн авч буй эдгээр бяц- хац хүүхдүүд авьяас билэг төгөлдөр йжилсаг иргэд 00- лон өсөн бойжиж, байгаа їе тэдэнд бахархалтай санагда ла. Найрамдлаар жигүүрдэ- сэп баярын хамгийн сайхан мөчийн нэг нь «Азтай суул- лын ззэн» гзсэн хөгждбөлт таавар байса. юм. Нэгдүгээр эгнээний 15 ду гаар суудалд хэн сууж бай- на вэ? гэж нопцерт хөтлөг- чийг ,асуухад Хүүхэд бүр суудлынхїд дугаарыг эргэл: харах гэж яарлдгаайна. -- Дөрөвдүгээр эгнээний 19 дүгээр суудал, тавдугаар эгнээний нэгдүгээр суулїїл. .. Азтай сууллын заал тун удалгүй тодорлоо. Бяцхан монгол охин, гермапП хүү зөвлөлтийн пионер, лаос жаал цөм л азтай сҮУУдД- лын эзэн болж цирк, кнно, театр үзэх урилгаар шаг- иагдав. Урндга хүлээн авсан энэ хэдэн хүүхэд ч биш энд хуран цугларсан бүх хүүхэд дайн даяшн, өлбгөлөц 1а0н- лонг мэдэхгүй жаргалтай 1 сайхан аяс төрж байгаа 00- лохоор бүгдээрээ л алтай хүүхдүүд шүү дээ гэж хэн бүхний сэтгэлд бодогдоно. Лаосын ппионерүүд баярын Даа» гэдэг Монгол дууг Дуулцгаасан юм. БНАГУ-ын пиоперийн төлөөлөгчид ч бас хүрэлцэн иржээ, Тэд шмонгол- зөвлөлтийн найз нартал пионер ёсны мэндчилгээ дэвшүүлээд «Хөгжилтэй бороо» гэдэг дуу дуулж өглөө. хүүхдийн хөгжмийн баяр хогжилтай сайхан боллоо, Хөгжмийн баяр наадмын төгсгөлд хүүхдүүд хүүлэл- дэйн кипо үзэцгээв, герман... үнлэстэн олпы хүүхдүүд Өих тайвны тухай Маг л оойлголт наг ниил , Санаа бодолтой байдаг ансэ эь. хол 02 ГУ УСЛУЭТЫРЧ ЗУРАГ ДЭЭР: Монгод--ӨЗөвлөлтийн хүүхдийн хогжиийн наад мын хэсгээс Ччиснэр тэвэвээ үээвээн гэвэээ үзээчэа үзээнээ үгээжэээ үриэвэээх үижэвэээээ үржэжэиээ үзээээээ үтэнэжэч үзээээжэн үзэнээээ) үзээээээн үээвээээү үтэвэиэии) үэвэвээвээ (тэжээ) Ё ЗЭ УЖЦГ ажиллагаанд оролцож «Аар. | шашинтай Ийнхүү Монгол.Зоплолтнйн | Манай сурвалжлагч Т. ГАНДИ Шэн лж 27м МХЗЭ.ийн Төон Хороо, 2 МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хан- 2 1 ! зайн 4 лэл «Залгамшлагч» сэтгүү / ё / лийн 1982 оны талдахь дү. » ый , 4. гаар ЗСВИХУ -байгуулагд: саны 60 шилийн ойд аорну- лагдагээ л Их ойд зориулсан дна тус- гай дугаарт ЗСБНХУ-ын 15 Бүгд Найрамдах Улсын ту- хай. танилцуулга тэдгээрийн сүлд тэмдэг, азоплолтийн 0С- пор үсийнхний амьдрал,хүүх- Лниїйц хэвлэлийн тухай социн баримт, тоо баримтууд, К. Чунопсний, С Маршакн, А. Барто, С. Михалков, Е, Пор- мли, Я, Аким зэрэг хүүх- Дийн нэрт аохиолчдын шүлэг өгүүллэгүүд нийтлэгджээ. «Суут хүмүүсийн амьдрал, бүтээл», «Ооплолтийн хүн» булапд алдарт їинсагч Й. її. Чналовын тухай баримтат туул, зохиолч М. А, Шоло- хоп, аөгнолт зохиолч А. На- Пионерийн байгууллагынажидтан, идэвхтэн, сонгуультан нарын анхааралд. занцев нарын амьдрал, ураи бүтээлийн тухай. тэмдэглэл зэрэг сонирхолтой материал нийтлэгдсэн байна, Пионерийн илэвхтэл, сє!! гуультан иар аз! «Залгамжс- лагч» сэтгүүлийн ана дугаа- рыг ЗСБИХУ байгуулагдсл- ныг 60. жилийн ойд. зорпул- сай сэдэвт ажил уншлага, ухуулга, сурталчилгаандаа ашиглаарай: лээн эннннй Гэнэни3 бсннни3 Бэхи Сохэлч Бруунй алиа (оуллА рл рл Бо3 сооуын БоуалА (си4 12:42:21 12221 12221 2222 шид шид Бишша ни иш 2211 Нийслэлийг ажилчны районы дунд сургуулиу- дын 1982 аны хөдөлмөр соёлын чуулгап 41 дүгээр . сургууль дээр болов.. Анилчны районы ХЗЭ- ийн хорооны нарийн бич- гийн дарга “Пүрэвдорж чуулганыг нээж хэлэхдээ: -- Манай районы бүх сургууль 1982 апьт хөдөл- мөрийн улиралд гпиопер сурагчдыг зохион | бай- гуулж хөдөлмөр амралтыг зуслан, нэгдэл, сангийг аж ахуйн үйлдвэрлэлийл бригадыг түшиглүүлэн хө- дөлмөрийн дадлага олгох читлэлээр амрууллаа. Пионер сурагчдад ирээ- ЗУРАГ ДЭЭР- Аравду- таар сургуулийн 3-ын «В» ангийн сурагч сургуулийн хөдөлмөрийн йварга Ш. Эпхчнмэг -- Зуны ашралтаараа ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС дүйн мэргэжлийн барны- жаа олгох хөдөлмөр ам- ралтад бүх сургууль, су- рагчдынхаа ослогхийг ам- руулж тариалан, сүү сааг- лийн ажлаас нэг сая ша- зхам,төгрогийн ашгийг ул- сад оруулж, 34, 26, 10 дутаар сургуулиуд туслах аж ахуй байгуулсан юм. Хөдөлмөрийн улирлаар туслах аш ахуй байгуулж хүнс тэжэзлийн ногоо тарьяс өндөр ургац авснаар 12000 төгрөгийн ашигтай ажилласаг 26 дутазр сур- гууль районы хөдөлмөрийн аварга сургууль боллоо. Мөп 41 80, 22, 863, 52 дугаар сургуулийн пионер сурагч, багш ажилчид х9- дөлмөрийн сайхан амжилт нх өвс түүж, мюд зүлэг сайн арчилж районы ХЗЭ- ийн хорооны тусгай шаг- нал авсан 32. 10 дугаар сургуулийн 5-ын «А», 4- ийн «Б» ангийн сурагч О. | баатар хотын Бумцэплдийн 5 ч 490) кирр94 8 аосала2 Хөдөлмөрийн улирлын Дорноговь аймгийн Хөвсгөл сумын 8 иинлийп сургуулийн ЗХУ-ын санс- рьпэ нисэгч В. Горбатио- тийн нэрэмжит бүлгэмийп зөвлөл хөдөлмөрийн У улирлын дүнгээ гаргалаа. Тус сургуулийн пионер сурагчид зуны амралтын Сүхбаатар хотын хоёр сургуулиар» Сэлзигэ аймгийн Сүх- нэрэмжит 10 жилийп дунд сургуулийн багш, сурагчид Шаамарыг сангийн ал: ахуйн “ргац хураах ажилд туслан. Тэд төмс хурааж, сортлох,, машинд, ачих. түүнчилэн! 53 БМГ5 : 11 (25:42: тэалвэга? дүн гарлаа талбайгаас:2”а 21 ажаа халлаа жэж, хугацаанд олон зуун литр сүү сааль сааж, айраг ис- тэр 768 иг папуул пагаан идзэ бэлтгэв. Мөн 19 ху- даг, 30 хашаа засч сэлбэ- сэц амжилтаар Ардын Их Хурлын чуулганыг угтаж байна. МАХН-ын Төв Хо- рооноос пионер сурагчдын зуны амралтыг зөв болов- сан өнгөрүүлэх талаар гар тасар тогтоолыг амьдралд хэрэгвсүүлэп тионерүү- ДИйг Сургуулийн хөлөл- мөр амралтын «Өгөөмөр» зусланд хоёр зэлжээр ам- руули: ажиллуулсан бөгөөд 300 км газар «Даагап аяллал»-ыг зохиол явуулах- даа өөрийн төрөлх нут- гаргалаа гзж тэмдэглэв. 10 жилийп 41 дүгээр сУР- гуулийн 9ийн «Б» ангийл сурагч Д. Лхагвасүрэн. 60 дугаар сургуулийг (8-ын «А» ангийн сурагч 1 Оюунцэцэг нар районы хөдөлмөрийн аварга бол- лоо- Нийт. сургуулнуд бай- галь орчноо хамгаалахад идэвхтэй оролцож. Архан- тай, Өвөрхангай аймгийн нутагт байдаг түүх дурсга- лын болон Эрдэвэт, Баг2- нуурын үйлдвэр “газруудаар аялжээ. Пио- нєр сурагчид:зуны амрал- таар хийсэн цутлуулгоа. ург лан бүтзэсэн зүйлийн үтэсгэлэн таргасныг чуул- гард оролцогчид их сонирх лоо “ЮВ : Жо» Баатар- Баасансүрэн, А. хүү нар. - Районы хөдөлмөрийн аварга Д. Лхагвасүрэн, Ш. Оюунцэцэг нар МАНЛИ СУРВАЛЖЛАГЧ тийн үзэсгэлэнт тасзрууд- тай танилцаж, малчин ах эгч нартаа Ардын боловс- ролын хуулийн төслийг тайлбарлан тапиулжээ. Су- мын тозийн сурагчдын дунд янз бүрийн насны бүлэг ажиллуулсан нь 30- хих үр дүнгээ өглөө. Хө- дөлмөорийп У улирлын Хху- гацаанд зохиогдсон бүх ажилд идэвхтэй оролцссп сурагч Т. Мопхбаатар, Т. Нансалдулам, Л. Цогтмаа. Ч. Батболд. Р. Энхцэцэг нар сургуулийн 1982 оны хөдөлмөрийг аварга бол- лоо. Пионерийн ахлах улир- дагч Э, БАЯРСАЙХАН сонгипо, байцаа ху- трааш, ногооны зоорь засах зэрэг их ажил хийсэн бай- на. Мон ногооны хашаа барихад зориулж, уулпаас мод татлсээ. Энэ алгилд Ч. Болд, М. Беденхан бапшч- тай 10:ын «А», 10-ын «Г» ангийн сурагч Ц Гапто- мөр, Г. Амар, Д. Болор- маа, 9-ийн «Аэ» антийн су- тагч Ц,. Гапбаатар пар сайн оролцов, Тус хотын 8 яилийн хоёрдугаар сургуулийн Д. Хишигдорж багштай найм- дугаар апгийнхан намрын уламжлалт ажлаар Зүүй: бүрэнгийн сангийп аж хуйд очры авалтаа. бу- хажа үл Єжэбалажааллла 1 рагчид «Бултайн тохой» тэдэг газар өвс бухалдач нуруу хийшээ. Өдөр тут мын “уралдаанд 8-ын «В» ангийн сурагч |“Эрдэнэчи: мэг, Д. Сарантуяа. Х. Алтантуяа нар. түрүүлж байн. Мөн сурагч Ө. Ган- түлга П, Энхбат, Ч. Эрдэ- нэсүх нар 15 машинд өзс ачжээ. Хүүхдүүд сангийн аяс ахуйд ашиллаж байх үеэрээ малын тэжээлийн ургамал, олоп наст ургам- лыг түр 48 кг-ыт түүж сур- гуульдаа авчирсан юм. Сүхбаатар хотын 8 жи- лийн тгуравлугалр сур- туулийн захирал Б, ПҮРЭВСҮРЭН мин хэлбэртэй цуглуулга. ургамлын таамал тээд л зүйл Үүнзэс үзэхэд зуны турш бӨлов сайхан ном уншиж, бичгийн хэвээ ГО сайхан болгох гэж сурагч бүр хичээсэн нь нлт азкзэ. Зуны даалгавраа хэрхэп биелүүлсэн тухай нэг 8н- гийн гурван сурагчаас сурагч Б. Арнун- билэг -- Би зуны амралтаа хөгжилтэй сайхан енгөрөө- сөн. Зусланд амарч байх үелээ өдөр бүр уул, мо- доор зугаалж олон наст ургамлын үр, нохойн х9- шуу. царван зэрэг эмийн ургамал түүж, хатаамал хийсэн. Мөн дүүгээ асарч төс, ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч соёл, Н. Даваадулам нар. Бол, оролд, ол, бүтээ. | СУРАГЧИЙН Нийслэлийн 75 дугаар Сургуулийн 10|ын «Б» ангийн сурагч, /ХЗЭ-ийн тишүүв Б. Ганболд гар Чийдэнгийн батарей цэнэг- лэгч, шумуул үргээгч, ца- хилгааны нам гүйдлийн шулуутгагч зэрэг олон зүй- Лийг санаачлан хийжээ. Ганболд пионер баатарчуу- дад халамжлан, тусалж өөрийн мэдсэвр сурсан зү! лээ дүү нартаа батга тайлбарлан ярьж байд сурагч юм. Е ЗУРАГ ДЭЭР: Суйг “Ганболд гар Чийэ” 3 батарей цэнэглэгч! ЛД хийдэг тухай пиолсерүүл тайлбарлаж байгаа НЬ- С. БОЛООШИЛЧ авсан гэрэл ЗУР (1) (о1010) »ь4 7 Фоосососооосоөсосоососсоооооосооооо Го о101019|9|61010|6161010101010101010) ын ЗиИээ(с13141э1943378 “ РУСУДАН ОХИНЫ ЗУРСАН ЗУРГУУД “.Мүдний шилтэй, авар- га том үнээ ишээмсэглэн зогсоно. Газар шүргэсэл урт сүүл, туулайных ба! маар том дэлдэн чихийг нь хараад сүрдмээр, Гэпч тэр тур сайхан сэтгалтой мньо ялт ажээ. Хүүхдүүд түүнийг сааж, хувин |(ху- вингаар сүүг пь зөопо. ББлс зарим тїь томчуултай цуг дээр нь суугаад дуулал- дана... Хэзээ ч хаана Ч юм ийм нэгэн гайхалтай үнээ амьдарч байлсээ. Эгэ бол Русудан Петииаштп!!- лийн зохиосоп үлгэр юм. Яг одоо та нарын өөдоос боллогоширсон. давхраат алаг нүдээр тширтэж, хоёр гараараа шапаагай тулан сууж байгаа энэ охин түү- нийг зохиожээ. Русудат Петвиилтшвил! 14 тастай. Тбилис хотын Мэгэ! сургуулийн наймлу- таар ангийн сурагч, -- «Спортын олон төр- түүдгйг сонирхож хичээл- Усны тухай яриа есдү- тззр сургууль дээр өриож байх яг тїр мөчид Дархат сургуу- хотын ДӨрДУ гаар өоөөөөөзөөөөөдсөддӨдӨсӨөӨӨддӨӨ ТПҮҮҮҮҮ1ҮҮЕ “ЗУРАГ ДЭЭР-- хааны хотын доллугаар : 2 : Хавар, (Энэ зургийг сурвалжлагчтай лрилцаж суух үелээ зуржээ). Сайхап. байгальтай танилцарФ аялж зугаалах дуртай... Бас дуу, бүжиг, усан үзэм, амтат сайха! Оллуунд ч дуртай...» тэл тэр сурвалжлагчтай Яярил- цахдаа өгүүлжээ. Үнэндаэ ч түүнд үе тэн- гийн бусад хүүхдээс ял- гагдах олцгой тишиж үгүй, Тэдний л нэг адил хүсэл мөрөөдөж, хогийн | бая- сана, Саяхан Русудан Тїа- рис явлад иржээ. Тийшээ ерийн нэг аялсангүй. Түү- ний зурсан тургийн үзэс- гэлэп Парис дахь Жорж Помпидугийн нэрэмжит соёл урлагийн төвд нзэгд- жээ. Үүний учир л явсан хэрэг. лийн клубт талхиы тухай ярын байлаа. Тав, зурга- дУутаар ангийпл тппонер су- тагчид тугларгчээ. Сургуу- лийн захирал Баатар п!0- неєрүүдэд хандаж усгүй бол хүн амьдарч чадахгүй, талхгүй бол” бас л ялгаа- гүй гэж ярьн! байлаа. Хүүх дүүд ч энэ тухай оор хоо- рондоо ярилцана. Пионерийн ахлах удир: дагч Уранчимэг: Пионерүүд ээ! Сур- гууль орчны гуанз, цайны тазруудаар 3 цаг аялж та нарын цуглуулсан талхны хаягдлыг хэмжин: үзэхэд 52 вт болж байна. Манай сургуулийн. цайны газарт 6-гийр “А» ангийн сурагч Алтанзул ахлагчтай пио- нерүүд ашиллаж 30 мину- тад 2 кг талхны хаягдал авчирлаа. дал манай хотод, сургууль дээр оршиж бидний бай. »-- Н. Пүрэвжав МҮТ11Ү:1112 ...... Энэ мэт дутаг- сургууглнйй сурагч Д, Алтанзул -- їМаал охины 48юу. наар зохиогдож, бийрээр зурагдсан бүтээлүүд үзэс- гэлэпгийн тайхим дахь хү- мүүсийг үлгэрийн сайхан ертөнц рүү өөрийн эрхгүй дагуулан одож билээ. Яагаад заавал «Үлгэ: рийн ертөнц» байдаг би- лээ? Русуданы зурсаг зургуу: даас хумүүс урьд Өмнө өөрсдийн үзэл харж Дас- сан танил сэдэв, ур хий- цийт огтхон Ч олдоггүй юм. Түүний зурсан зур: гуулын үйл явдал «Хэазэо ч юм бүү мэд, хаана ч юм бүү мэд» тэш эхэлдэг үл- гэрийн оронд болдог ажээ. -- Би зураг зурж бай: Г8 26 1010161с16 ХОТО о1о1010101010Т0ТОТО 0 01 510 с101010(0:-15101010(010) ӨӨӨсООӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨС» на.Үүнийг засалцгаая гэм ярьж байлаа. Сурагч Д. Алтанзул, Т. Туяа, Н. Пүрэвжав нар «Пионерийн үнэн» сонипы «Талх» хэлэлцүүлэгт идэвхтэй оролцож, анд !О- хөддөө ярьж зөвлөн. тал- хыг хайрлач эрхэмлэх та- лаар олон ажил зохиож амжилт олисэ. Ийнхүү Дархан хотын долдугаар сургуулийн пио- нерүүд сониныхоо нэ- рэмжит хэлэлцүүлэгт гавш гай оролцож байна. Хүүхдүүд зэ! . Тагай сургууль, апги, хамт ол- ны чинь дунд “Ппоперийн үнэн». сонины нэрэмжит «Ус», «Чийдэнэ операци, «Талх» хэлалцүүлэг «хэр- хэн өргөж байна вэ? Со нинлоо бичээрэй. «Пионерийн үнэл» Со нины тусгай сурвалж- лагч С, БОДООШ 1111111211111111: па... Эвэ маань үлгэр 30- хпож: байла л гэсэн үг гэл: тэр охин олонтаа ярьдаг байна. - Охин маань хоёр пастайгаасаа зурж эхэл- сэп, Түүний хамгийн дур тай ажил бол зураг бай- лаа. Зурш эхэлсэн үеэсээ л үлгэрийг үйл явдал шиг. уран сэтгэмжийн зургууд бүтээж байсан юм. гэж түү ний аав ярьжээ. Русуда: ныт зургаахан настай бал- хад Тбилпсийн хүүхдийн бүтзэлийн үзэсгэлэнгийн танхимд түүний биеэ даа- сар» анхтя үзэсгэлэнг пии!- тэд үзүүлжээ. Охин 11 пастай зурсан нэгэн том байхдаа зураг Эиз ямар сурагч вэ? ЖиЗНЭГГҮЙ Улаан хуарангийн авто- бусны эцсийн буудал. Ав8- “97с101016101010(010110|0(010101910110|0(010(0(010(0101014о(010101010(010010(00(0(0101010(010(010(010(0(0(0(0|0(010|0161010(0) /:191919191916(919:61919:0(5198) 13 13141134 111 11331111 134111 тобусан дотор «сэзлүүхэн. Кондунтор нь хүмүүстэй эелдэг зөөлөн харилцах ажээ. Хоёрдахь зогсоолоос дөрвөн хөвгүүд нэмэгдэв. Тэд чанга ярилцаж, бие биеэ түлхэлцэн явна. Коп- дуктор тэдний дэргад очиж: - Хүүхдүүд зэ! гэхэд томоохон биетэй (5-6 дугаар ангийп болов уу? гэмээр) хүү -- Эгч гуай бидэнд моп- гө байхгүй шүү гэхэд бу- сад нь нпээлдэв. “Цэцэп үгэ хэзлс3їи найзыгаа хөг- жөон дэжжиж байгаа нь тэр биз. Кондуктор авгайн арга барагдав. Хүмүүс буухын хамт дөрвөн хүү уралдан гүйж суудал эзэл- лээ. Гэтэл хүүхэд тзпэр- сэн эмэгтэй орж ирэв. -- Тэр хүүхдүүдийн нэг нь босож, хүүхтдтэй хү- нийг суулгаарай гэж кон- дукторын хэлэх нь сонсог- доно.. Мөнөөхөп дөрөв «чихгүй толгой» болон ХУ- рирч цөнхруу харцгаав. Дөрөндэх зогсоолоос хүн нэмэгдэж, кондуктор «суудлаасаа босож, ондөр настныг суулга» гэж шно- гөө дөрөвт дахин, дахил шаардлаа, Тавдахь зогсоол дээр тэд буусан юм. Буух- даа зүгээр ч байсангүй. Том биетэй хүү кондуктор авгайг элдвээр дооглов. Би автобусиаас бууж: -- 1Оу гэнээ? гэхэд тэд хөхролдөон зугатлаа, Тэр дөрвөн хүүхдийг бодох бүр сэтгэд гонсойно, Үнэндээ гомдомоор байлай, Мапайд ї хүүхдүүд (111111 11153 311Ч4 145 ї бүл гэрт нь бий, Иэг метр хл- твслли том дэлгэцоН ляэр Русудан 700 гаруй дүрс багтаажээ, "Тэдний нэгний нь ч нүүр царай, хөдол- төон дахин давтагдаагүй байна, Эрэлхэг цэрэг эр, үзэстэлант сайхан |гүнж, тшунуу, амьтал.., Энэ бүхби түүний үлтэрийт тал баат- рууд билээ, Русудан охины зурж байгааг “хэрвээ чи харвал зурах техийцийг хичнээн гайхамшигтай элэмшгэг нийг иь гайхан бишрэх би- лээ. Тэр маш хэцүү Дүр: сийг бийрээ цааснаас сал- талгүй хялбархан зурж орхино. Сопин сайхд ӨМ- гийн нийлц, бийр үзгийг дураар “Эзэмшиж сурса! чадвар, хүний биеийп апатомийн асар их мэдлэг зэрэг нь Русуданы бүтээ- лийг улам сайхан болгодог байна. Одоо Рубудан охи- ны бүтэзлийг Зөлвлөлтий! олон туун мянган хүц мэл дэг боллсээ. Түүций үзэсгл- - дзи Лепиннград, Мисп, Диепропетровск, Львот, зэрэг олон хотод байтуу- лагдшээ. Нэгэн удаагийн үзэсгэлэнг ль үзсэн Италийн зураач Ренатто Гуттузо: “Би РУ- суданы уран «сэтгэмжийи их авьяас чадварыг туних биширч байна. Түүний зургийн нарийн хийц, Уур чадварыг ч ялгаагүй...» гэж: бичжээ. Русудан өөрийнхөө зур- сан зурагт огт нөр (5)9:1:1:5 гүй ажээ. Учир нь түүний зурагт хзи ч харсан олал- гоугжтой байдаг байна. Энд нийтлэгдсэн зургийг хэвлэлд. зориулан өотбэ? пь тайлбар бичүүлж авчээ, Т. ДАВААДОГЖ ЦӨРӨВ. хичнээн шударга билээ. Олон мянган сурлагатан бий. Авьяастай хүүхэд Ч өдий төдий, хө- | дөлмөрийн аваргууд ч зөн-! дөө. Гэвч цоон тооны хүү- ариун хэд бусдынхаа сайхан алдар нзрийг хорлох юм | даа. Энэ 4 хүүхэд сур- | гууль, хамт олныхоо нэ- | рийг гутааж байна. Нэгд нийгмийн хэв жур- мыг зөрчлөө, хоёрт ахлгад: хүнийг хүндэтгэсэнгүй, Гу- равт хүнийг доромжиллоо. Хүүхдүүд минь сайн бо- доорой! Ахмад хүнийг яаж хүндлэх ёстой вэ? Хүнтэй яаж боловсон зөв харьцах вэ? Үзвэр үйлчилгээний газар өндөр настан буюу хүүхэдтэй хүнийг хэрхэн хүндэтгэх ёстой вэ? Нийг- мийн хэв журам зөрчиж, бусдыг хэл амаар дорож- жилсэн хүнд хуулийн! ямар харниуцлага поотдох ёстой вэ? Ер нь дээр, өгүүлсэн дөрөв шиг хүү: хэд байвал хамт олноороо хэрхэн хүмүүжүүлэх вэ? Сургууль "хамт олон яаг: хэв байх вэ? Эвлэл, ппонерийл байгууллагаас ямар ажил зохиох вэ? Үүнд чиний са- нал маш их хэрэгтэй бай- на. Та нар өөрсдийн сана- лыг бичихдээ хэв журмын зорчил гаргаж, гадуур т9- нэдэг, хичээл тасалдаг, онгнроо сагсуу хүүхдүү-. дийг хамт олноороо Ххү.! мүүжүүлж байгаа туршла- | гаа тодорхой баримтаар | оруулахаа бүү шартаарай! | Та нарыг «Пионерийн . үнэн» сониндоо ЧИП СЭт- гэлийц захидал бичнэ гэ- дэгт итгэж байна. 1 МАНАЙ. СУРВАЛЖЛАГЧ, | | журмын зөрчилгүй | ! ! .. 143 1148243111135:3 34 833841211 онц ФугЛТҮА 2ИРТЛЯОТ-. бай ос ОоО5с904000900000О0Ф0ООО60 (0) О1бүр о Оо 0) (5) 19) (0) 2) 1) (5) о ! би унтсан | бомборөо цохиж, байя, хэавнссвсс л элсррүэддирлгэд2л677--420044 07227 (10) Бан "лох л юм. Харин чи Таөссгол. Түрүүч нь /4:60-д Тэр шилэн байшингийн вадэд боох юм бий шүү госоц аятай тороо үзүү- лан, -- Танд цаасны өөдөс, хуучин зузаан цаас, го логдол сонин байна уу? гөж асууйа, Ингээд хаягдал цаас ч олдоно. Нөгөө хичээл дээр хэрэг тариулаад, байдаг баадуу Мь одоо Л нэг ашигтай юм хийнс “байв, Түргэл, “түргэл! Өх оронд цаас шиВын| Эх оронд цаас 1 БЭ байдаг нь сайхан Тэгэхээр хэрпээ цаас үийх бүтээгдэхүүн. олж өгч байгаа бол чи ч бас эх орондоо “хэрэгтэй хүн "байх иь. Сургуулийн. ойролцоо хашаяй дотор том цагаан Уул босон. Түүнийг хүүх- дүүд авчирч овосолжлэ, Энэ. цаасан. Уул, аргагүйн эрхэнд газарт буусан ховсгер үүлийг санагдуул- ” (на. Салхи: цаасыг хөөргө- ДӨН сапсийлгах Нь ТэйГл- рийн үүл -л ингэж хэлбэр цүрсээ. өсрчлөн байдгийг санагдуулна. Тэр дөрон эх удаа яйж цуглуулж ирэхэд ахлах удирдагч (түүнийг зогсоон, -: Малявркин одоо бол- Мо, “Чи” хамгийн ихийг ппчирлаа Чиний тухай (нд ханын сопинд бїїчиэ фэп Маллинин зовхио буул- (гав. Яах гэж түүний ту- вї| сонинд бичих нь вэ? ЧГүүгний оронд «Зол Наза- уровна хасах тэмдгээ ернл- Їсан, нэг тзоманд Ч. гэсэн ирьяас байгал болохоор лойчихсон амьтан гэж үздэгээ боливол дээр- гүй юу. Гөевч эпэ бүхнийг 8 олон ахлах удир- дагчид хэрхэн тайлбарлих б билээ? Тэр гэртээ. бүр 0) (орой ирлээ. Малявкипн Ө.Товрийгво аз жаргалтайд тооцно. Түүнд одоо иїөгөө нэрний пь ард байдаг Хя- сах тэмдэг тэр том цав- сан уулан доор булшлагд- |сан том шиг санагдана. 1їїэгээд ч одоо шинэ амьд- їрал эхэлнэ - Ми тоов7 гэн ээн: хоп. -- Ээжээ, яагаад орой- нь соннр- гэхдээ түү: “ӨврєсэээфФооооссососоо9 үзтэээээ -орчүүдлэлсүүлүтг-ы-т23 “ХҮМҮҮЖИЛ, ЁС СУРТАХУУНЫ СЭДЭВТ АЛИА ШОГ -- Аав аа надад Сбөм- бөр авч өгөөч -- Бөмбөр авч өгч бо- на- майг ажил хийлгэхгүй түвэг удах байх. -- Үгүй дээ аав минь хойно. чинь ний дуу хөхүүн ПрСОХД сонсогдоно. -- Өэцээ би хаягдал цуглуулаад, Би бүр гур- таш бүтэпй уут... гэп, Эзэн нв түүний хэлэхийг сонсох дургүй байгаа бо- лолтой!: -- Шал дэмий юмаар оролдож байх юм. Түү- Инд оронд хичээлэр, дай» таяг байсан бол даэр байх», гүй юу... гэлээ, 7Наал хүү гэпэг ийм хариу сонсоод цочирдоп. Ээж, эх оронд цаас хэрэгтэй шүү дээ, !гэж сулхан дуугарав. Гэвч ээж нь түүнийг нь соис- сонгүй, хоолоо халаахаар явчихав, : Малявкин өдөр бүр сургуульдаа очих замдаа цаасан овооны өмнө зог. соно: Салхитай үед цаас ны өөдөс хашаагаар нэг тарна. Тэгээд засмал зам дээгүүр. шарчигиан, шалс, бааг дундуур усан онгоц адил хөвнө. Хэдийгээр эх оронд цаас хэрэгтэй бо: ловч энэ үнэт хаягдлыг ачин яаваачнхыг хэн ч үл яарах ажаэв, Тэгээд ду- лаараад өдөр хопог улам опгөрч байгаа . болохоор энэ цаасан овоо цаснаас тогтсон зом-шиг иэг л мэ- дэхэд тарл алга болно гэдгийг Мэдмөэр юм. Хүч- тэй салхи хөдөлж |“ цаа- сыг -хашаагаар-пэг тарлах нь бий. Хуудас цаас хийсэн ирж ангийп цой хыг дэлдэх нь бид энд байна шүү хэмзэн хүүх- дүүдэд мэдэгдэх гэсэн Том шиг. Цаасны тасар- хай цонхны шилэнд наал» дан аюулын дохио огох түгшүүрийн дарцаг шиг салхинд «хийспэ. орж цаасан овоог поргов, Малявиин түүний сэтгал түгшина,. Энэ түүний байгуулсан хан гавьяа байлаа, нь ИТГЭХ ИТГЭЛИЙГ улам. батжуулахад лав, Их ны тасархай олоод дал-цалсыг хучлаа. тэр цааснууд газарт юм. огт гүгүй Хуудас биетэйгээ төстэй мсээ. бие Бороо төлөө бяц. Элэ ажил түүнд өөрөө өөртөө төрүүлж тус: запсарлагаапаар тэр гүйн гарч хар цаас- халяг- Одоо буу- сан хөвөн цагаан гүүлтой бол» цааспууд наалдан өвоөвөлөөсөөөөсдөөөбовөөсовөөөввөвсоа02 зөөсөссооо6: сооооӨО “ЮРИЙ яковлЕВ - - : ХУРГАН УУА | ӨГҮҮЛЛЭГ) (01010) харлана. | Хнчөэл дээр Малявиип гар өргөв. -- МЧи.юу гээв? --гэнс Зол Назарорна багц нь асуув, : -- Энэ халгдлаар х» аээ цаас хийх юм бэ? Зол Назарорна мөрөө хавчин, үл үзэгдэх . утас уруулыг нь алгуурхан доош татна. -- Цагаа болохоор хий» нэ. Цаас... гош Маллиии« ша. хэлсэн. хийсэн бүх нийг дэмий хөнгөмсөг Яв Дал хэмээц үздэг зайш- “ лаараа үгээ суншруулан хэлэв, Нэгэц удаа зургадугаар цагийн хичээлийн дараа галч, ан( ахуйн эрхлэгч хоёр хаягдал цаасыг тэв- рэн уурын зуух руу аваа- чин байхыг Малявнииц үзлээ, «Түүнийг далд хийх Нь» гэж шаал хүү бог доод хаалгаар нь шур, ган оров. Гэтэл энд үз, сэн бүхэн гайхдлыг 1» хичнээн төрүүлсэн гээ. Тэд тэврэп авчирсал цаа» саа зуухны ам руу ши. дэлнэ, Цагаан үүл шиг цаас гал руу Хөпөн очи”, ход дөл дор нь хамал авч пүүрс болгоп салхинд туугдан яндангийн хоо» лойд орно. Жаал хүү энэ бүхэн хар үүл болон. гадагш гарч хотын дээгүүр хөвис байгаа хэмээн бодов, Инз гэж бодоход нүүрсжсэн хар үүлээр тэнгэр бүр, хЭГДсЭН 10М “шиг Санагч дан, Түүнийг ийнхүү гай хан зогстол аж ахуйн эрхлэгчийн дуу цочоож, Малявкин, юунд зогсоно” вэ? Туслаач! гэв. -4 Үүнийг түлж болох- гүй! гэлс шаал хүү бараг хашгиран, -- Энэ чинь хаягдал цаасны цуглуулга| гэв. Чи л бас дутаа юу гэн ан: ахуйн эрхлэгч нүүрээ гүрчийлгэн -- Алив, холд! гэлээ, Жаал. хүү. байрлидаа зогссоор... Халууцсанаас нүүр нь “улайсан. аж ахуйн эрхлэгчийн царайг хараад бараг. хашгиршш -- Эх оронд цаас хэ- рэгтэй! Битгий түлээч! гэв.” -- Эндөэс зайл| гэж аж ахуйц эрхлэгц Хэлээд, 2о1с101016101015(6(010101010 уус ӨоФФОооО06 С -- Энэ удаа би үнв-!| нээсээ хөлнс байна. Яа- гаад гэпэл. манайд өвөө Багшдаа хандан яэг сурагч: бүх гаврыг амаллгаэ. -- Үүнийг би олон удаа сонсон байна. шүү дээ гэж! багш нь хэлэхэд Өнөөдрөөс эхлэн хичээлийнхээ даал: хийж. байна гэж ха Д. Сүхбаатарын нэрээжит .Улсыц хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, китцслилэа 4: ЇҮЛТ 11113111 өнсөдрөөс эхлэц гэн дөө гарсай өгүүллээ, чөлөөн сурагч З Ф “Эдгээр (таа "гурван улаа. салган) зур» | Малявна төнс ДУУ? Лана “Бүгд лд түүнийг Ма- ляпка хэмээн. нэрлэнэ, Гэхдээ хэн нь. Ч нигалс хэлээд түүнийг гомдооё гэж бодсонгүй, | Гэтэл одоо сонсож дассан энэ тэр инь хорсолтой гомд» лоор “-солнгдов. . Түүни нүдэнд нулимс цийлал- зэв. Энэ нь түүпд їчгэр» тэр саиагдаж хацар дээ- гүүр урссан нулимсаа шудраад аван, Тэр сургууль руугаа зүглэлээ.. Малявкин давх- раар гүйн хаягдал цаа- сыг хамгаалж чадах бүх- нийг өрэв, | Пнонерийн танхимд хэн ч алга, Багш нарын өрөөнд ч мөн аднл. Харин нэгэн хон” гилд Зол Напяровпатай тааралдан, Төр багш: чинь хөөгдсөн ом шиг лаж яваа юм ба? гэл: асуухад -- Зон Назаровиа Ххэ9- мээн шаал хүү амьсгаа давхцуулан -- Зол Назаровпа, тэд халгдал цаасыг | түлээд байна! гэв. Зоя Назарониа үүнийг Сонсоод одоохон зуух руу очиж шатаж байгаа Цца- гаап үүлийг аврах 10м шиг түүнд санагдаж бай- лаа. Гэвч Зол Наваровна тайван дуугаар, -- Тэглээ гээд түймэр гарсан биш, сургууль ша- таагаагүй, хаягдал цаас л шатаагаа биз гэв. Үгүй, энэч мэдээж түй- мэр биш л дээ, Тэгэхдээ түймөр байш ч болох юм, Хүний хөдөлмөр, ит- гэл найдвар, сайц сана. сан бүхэн шатаж байгаа болохоор түймэр гэсэн үг| гэж хүү хэлав. -- Гэртээ харь гээд Зоя Наааровна түүнийг хаалга руу түлхэр, . . ” Тэр гудамжаар газар шагайн. алхана. Хэрвээ толгойгоо өргөвөл дорөр- дүгээр сарын цэлмэг тэн- Б ЭД, оролдг хуХВЭ 1 АВТА й. бай дүрсийг (туулж зурахдаа харандаа- цааснаасаа “зөвхөн ТүлдєшшшҮүлстэЦхХэшдглай нины арийн дэргаг лүүр ШийГЭ сн урууллаа, м дэ ЗийДОл "суун байга їїн гүүрийг чгэвтэр сиг өвгөд 243 харахаас ч нагдана, «Юуны нь шинэ а Ёо рэл эхлэх вэ Дээх Г-с3 хүү бодно. Ч л итгэл төр хар Үүлэй хамт инсэн одой, хэн нэг нь түүнийг -- Коля| хэмэвн Дуу- дав. Малявкин гэнэтийн энэ явдлаас цочирдон зогсов, Түүнийг Ихэвчлэн «Малявнин» юм уу,«Ма- лявкаж гэж дууддаг би. Ийм болохоор хөн нэг нь түүнийг биш өөр Ноляг дуудаж байгаа ч юм бил үү? Тар даруй. Зоя Назароваг олж үззй. Багш Эмэгтэйн хувьд энэ ч бас гэнэтийн явдал бай- лаа, Тэр жаал хүүг ха- рап дуугүй зогсоно. Яа- гаад ч юм юу хэлэхээ сүл мэдэн зогсох нь хар- -ооваас сандарсан шинжтэй. Эпэ үед багш пь Малль- кипд самбарын Өмнө Хи-2 чээл хариулж . чадахгүй зогсож байгаа томхоп охин шиг харагдав. Тэрд хэвээ ч багшийгаа иймд байдалтай байхыг үзээгүй тул сайхан санагдав. Тэр хараа Өргон тэнгэр су рүү харав. | Толгой дээ- гүүр нь үүл хөвнө. Тэр бу үүлс түд гялбам цагаан бу нэг ч “бараан аясээ. Тэдний нэг нь Т1о- мээ шиг хоёр бөхтэй том- хон заантай төстэй хараг- дана. Малявкин хоёр бөх-:г.у 2 1515:51515151515151516151517 ФФФ Го1о1010) тэй зааныг инээмсэглэн 9) харав. Тэгээд хошуу нНь9О сариин алга болтол нү-Э дээрээ түүнийг үдэн ог-Э сов. Орчуулсан Д. ГОНГО 7 24 Фов089 оӨ908Ф90с956 ӨэРЭОРЭӨӨ! Ё5 Цо1010101010|О101016(0:6(0,019:0:010191010:0) ЭвсэсӨсөө624 Бэ 15ПАВ 386 Єчгт с Сшулгатэсхэр? 0 тЭ1031:5081 12112 ? Яхгууывай, “ЦАР ТАА ас, Тзнарэц длслтээьд, ч, 24 1 “СВОБОДНОЁ! «тВОК.. “ВРЕМЯ» шїомоос- авав. ! ГиГ зөвилинн 1 шинын 11 Индецс--14140 сНИНыНЫ шин толбогүй Ф 235 ДЕ хоюлдэ ОМ 71 (1809) Орос хэлний далд Саяхан Онтябрийн со- циалист хувьсгалын 65 жилийн ой, ЭСБНХУ бай- гуулагдсайны 60 жилийн ой, Монгол--Зоплолтийн найрамдлын уламжлалт 91 дэх сарын Өлилд зо- риулсан орос хэлний баяр зөвлөлтийн шинж- лэх ухаан, соёлын ордонд болон. Орос хэлний баяр дээр нийслалийп райопуудаас шалгарсан 40,2,34,18,33 дугаар дунд сургуулийн пнапер сурагчдын тэргүү- багуудын үзүүлэх Г ин боллоо. Орос халийй баярт шалгаран оролцсон багийн хамт олоп, сурагчдыг сай. тшаан шагтган! Мепт БНМЛАУаан дийү толоо фондын төв комиссын дарга А,И, Цэдэнбал Филатопа. ҮЗҮҮЛЭХ тоглолтод сайн баилтгэйс багаараа тэргүүн байранд "палгарсан ний” лэлийн 84 дүгээр сургуу” лийп сурагчдад болон бу- сад шалгарагчдад тусгай шагиал гардуулай Хүүх- Орос хэлиийй баярын ашиллагаайд,,, МАХН-ын Топ Хороонл-. нарийн Ончгийп дарга Ч.Альяп, Намын Топ Хорооны халтсийн эрхлэгч Г.Даш- зэвэг, БИМАУ-ын Ардын боловсролын Яамны їг, лүгээр орлогч сайд Д Чүлтэм МХЗЭ-ийн Төр Хор 1117 пионепийн -. аж” лын зөвлөх А.Г.Зуер бо- лон албаны бусад хүн оролцон, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 1903 ӨРМЫН! Үү! ДдҮТЭВР САРЫН 8 ЛХАГВА ҮНЭ 10 МӨНГӨ тач сам4аа, | 5я 4 вэл кве9длд Үслжал: Өвжөн, Ц.2о12н2117 ПИОНЕР СУРАГЧИД АА! Болцгоон! | ЁсГ Н3 МХЗЭ-ИЙН ХУШ ИХ: ХУРАЛ 1983 ОНЫ | . ТАВДУГААР САРЫН ХОЁРДУГААР ХАГАСТ БОЛНО. ГгГЦГ- МХЗЭ-ИЙН ХУ!!! ИХ ХУРЛЫГ СУРЛАГА, ХӨДӨЛМӨР, УРЛАГ, СПОРТ, ОЛОН НИЙ- ТИЙН АЖЛЫН ОНЦГОЙ АМЖИЛТААР УГ- ТАЖ, «МХЗЭ-ИЙН ХОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛЬЯ» УРИАН ДОР ЯВАГДАЖ БАЙГАА «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНЫ ГАВШГАЙЧ ХҮҮХЭД ЗОХИОЛЧДЫН | УУЛЗАЛТ Монгол-Зөвлөлтийн най рамдлын сарыг тохиолдуу лан хүүхдийн төй номын санд хүүхдийн зохиолчид зөвлөлтийн пионерүүдтэй уулзлаа. Хүүхдийн зохиолч Ө. Баасанжав, М. Чимид,Д. Содномдорж тар зөрлөл- тийн зохиолчдын арга туршлагаас хэрхэн суралц: даг тухайгаа ярын .өөрс, дийн зохиолбос уншиж С0- нирхуулав. Уулзалтад оролцсон зөв лолтийн 9 дүгээр сургуу: лийн. 4-ийн «Б» ангийн пнонерүүд зохиолч Ч. Лхамсүрэн, -Д. Содном дорж, М. Чимид, Ө.Баа- санжав парын орос хэл дээр хэйлэгдсэн . шүлгийг уншиж үргэлжилсэн үгийн зохирлоос хэсэгчилсэн ярилцлага хийлээ. , Зөвлөлтийн багш Миыс- мепава Людмила Анато- левна хүүхдийн төв ноө- мын сангийн байдалтай та» иИнлцаж, вөвлөлтийн пио- нерүүд тус номын сани и0м унших нартиээлгэлээ ЗУРАГ ДЭЭР: Пионер У. АНЖЕЛА Ш, ЛЮДМИЛА Б. ЭНХБАЯР нар «Залгамжлагч» сэтгүү- лийн шинэ дугаартай та- нилцаж байгаа нь М, Вина, И Онсана, Л. Тэмүүжин, Б. Нолп нар С. БОДООШИИН апсан гэрэл зураг саиилттитиниагтптттташцянилнийллнангаийалипалтиналийтийїййнйшиїиїйїиШйїШиИИй ийн Шин НИШйШГШШШЙНЙШШИИШППШЕШПТИНГППППЛГИШ. ЭВЛЭЛИЙН ГИШҮҮН. 0ЮУНЧИМЭГ Дорнод аймгийн Баян-уул сумын дунд сургуулийн хүн- дэт самбарт МХА9-ийн Төв Хорооны «Тэргүүний сурагч» алтан медаль энгэртээ зүүсэн нэгэн охины зураг бий, Энэ охиныг 10:ын «4 Б» ангийн сурагч Батсүхийн Оюунчимэг гэдэг. Тэр 36 улирал дараа- лан онц сурч байгаа юм. Түүнийг иоход нь «бүжигчин, урин уншигч Оюунчимэг» Ч гаж нэрлэдэг, Саяхан болсон сургуулийн урлагийн үзлэгт «Миний нутаг» шүлэг уй- шиж, баруун монгол ардын биелгээг уридар бүжихийг харсан үзэгч олон бахархап баясч нишигнэсэн алга 18. шилтайр баяр хүргэж байлаа, Оюунчимэг! сураад зогсохгүй спортын амжилтаар бусад нөхдөө байнга хошуучилдаг юм. Чөлөөт дагаараа биеийн тамирын секцэд хичээллэж сургуулийн хөнгөн атлети- кийн аварга болсон. Ппонер дүү нараа халамжлан хү- мүүжүүлш шионерийн бүл- гийн удирдагчаар ажилла- зөвхөн онц даг, Мон дотуур байрын су- рагчдын зөвлөлийн сонгуультай, ! даргын богоод хичээ. урлаг, лийн бус цагал ихэвчлэн тэнд өнгөрөөж сурагчдын дунд сонирхолтой олон хэлбэрийн ажил зохиодог юм Хичээлийн байрыл ойрол- дцоох дэнжид Дотуур байрын дөрвөн цагаан байшин эгнэн байрлажээ, Тэндхийн ороо тасалгаа бүр цэвэр цэмцгэр тохилог дулаахан ажээ --Сургуулийн захиргаанаас байр тасгийн өрөө тасалгааг тохимуулж, сурагчдыг той байлгахад ихэйхэй ї- ха20Ч олоп айл санаачлан тохи хийас байна. МХЗЭ-ийн ХУП их хурал угтсан 60 хоногийн зохист алшл өориүүлж бай- рын өрөө тасгийг сумын ал- бай байгууллагуудад шєф- лэн өгч тохижуулах ажил хийгдэж байна. Мон сурагч- дын чалаөт цагийг зав болоп- соп өнгөрүүлэхийн тулд хо- долморийпй алдар цуутан, ах- мад хүмүүсийг урьж ууллалт, үдэшлэг зохиох, сурлага хү- мүүжлээрээ тэргүүний су- рагчдын алдар тэмдэглэх одор бий, болгох, тасгуудын хооронд «Таван, таван хошуу- ны толөӨө» уралдаан азохио- Дог юм. Сурагчдын сапаачилгаар 2000 номтой номын сан бай- гуулж, зөвлөлтийн 132 төр- лийп хэвлэлд захиалан улн- шиж хичээл, хүмүүлилдээ ашиглаж байна гэж Оюун- чимэг охий ярьсай юм. Б, Оюунчимэг МХЗЭ-ийн ХҮШ их хуралдаа сурлага, урлаг, спортын өндөр амжил- таар бэлзг барихаар шам- даж байна. «Пионерийн үнэй» сонины идэлхтэн. бичигч ї Б.: БАТБАЙР с Ү й ! шшишишл шиний шини ШИЛ йн ИШНШИПйШШИШШИШР” Сургуулийн бидэнд хайдалс захирал -- За хүүхдүүд э?! Аялалд япцгаана, бэлтгэ- лаа сайн хайгаарай| гэж халлаа. Ийм сайхан хэрэг гэж байлаг аа! -- Багш аа! Хол аялах уу? -- Хол оо. Бүр ч гоё. аллах тун сайхан шүү. Ингээд л бид удалгүй замд гарсан юм, Мапай сургуулийн ппапер сураг- чид өнгөрсөн жил ас- хиогдсон «Мы поёдем 8 Артеї орос хэлний теле уралдаанд оролцож гу рапдугаар байр эзэлсэн учир энэ аялалд явах болжээ. Д.Ганцэцэг, Б. Одсүрэн. С.Пупцагдорж, ЭН.Арихнаа.. О.Мөнххуяг, Оюунсамбуу, Наран-- Амгалан. Ганчимэг парын хөдөлмөрийн аварга, онц сурлагатан 20 гаруй су- рагч уг аялалд оролцлоо. Замп явах сайхан. Эх Хол газар нутаг лрдып сургууль, ван зажийн тухай ДуУнуу- дыг дуулж үзэсгэлэнт сайхан тазар нутгаа бах- НАМРЫН АЖЛААР Эх орон даяар намрын пүргвэнт их ажил өвдөрлө- сөн энэ үед сурагч бидний сэтгэлЛ ургацын талбайл өпгөрөөсөн ажлын Ххөг- жгөент өдрүүд дурсагдсаар.. Намрын шар нар таа- ламжгтайяа эзэсэн есдүгээр сард мапай сургуулийн су- рагчид-өвс хадлан бэлтгэх ажилд оролпот 24 тонн өвс хадбл, таван тонн хү- чит тэжээл бэлтгэн 200 нг олон наст ургамлын үр түүс Мөн ургац хураал- тад оролцож 150 тонн төмс хураалаа. Энэ алсилд Даш- пунпаг, Чүлтэм, 7Камц багштай 9-ийн «А», «Б», 10-ын «А» ангийн |сураг- ЧИД идэвхтэй оролпож сүр туулийн хөдөлмөрийн авар- Га анги, хамт олон болов. со Баянхонгор аймгийн товийн хоёрдугаар сур- туулийн 10:ын «Б» ан- "гийн сурагч » Б.НОМГОНЖАРГАЛ таны Єф7Жо,4 208 МХЗЭИЙН ХОЙЧИЙГ ё-3 Аялах сайхан дат харн? ярах хичнээн жаргалтайг бодоод үз Л дээ. Бид Архангай, Өвөр, хангайн үзэсгэлэнт сайхай путгаар аяли, Булгад ай- магт очлоо, Булгатьг пионер сурагчидтай «Мы поёдем в Артен» теле уралдааны тайзац дээр тачил болсон том, Авьяас билэг, орос хэлний чад- вараа сорьж сайхап та- ипилцсаг найз пөхөд маань биднийг баяртай угтлаа. БНМАУ-ын сансрын анхны нисэгч Ж.Гүрраг- чаагийп төрж өссөн ну" таг, сурч төгссөц сур- гуультай танилцаж сур- гуулийн музей үзсэн нь сапсрын нистгч ахтайгаа уулзсан їшиг сайхан (са- нагдсан 10м. Бидний олонхи нь го- вийн хүүхдүүд, Аймгийн төв, Өвгөнягаргалантын пионерийп зуслалгаас өөр газар бараг янлс үзээгүй билээ. Гэтэл эпэ аяллын маань урт зам Эрдэнэт, Дархан, Уулсын маань пийслэл Улаанбаатар хот РУУ дагууллаа. : Харин бид хоорондоо: БҮТЭЭЛЧ НЭГ ӨДӨР Баянхонгор аймгийн Байдрагийн 10 шилийн Дунд сургуульд зохион явуулдаг уламжлалт олан төрлийн ажил бий. Үүгий нэг Нь пионер сурагчдын санаачилгаар малчдын өв- лийп бэлтгэл хангах ажилд, туслалцаа узүүлл тэлээл бэлтгэх, хашаа хорбо зас- варлах зэрэг тодорхой аггнл хийж малчид. бонгядын аөвлөлЛ хүлээлгэн өгдөг зайшшилтай билээ. Саяхан сургуулийн захиргаа. эвлэ- лийн үүр, пионерийн бүл- гэмээс малчдын евлийн балтгэлл туслах нэг ӨД- рийн. өндөр бүтээлийн ажил зохиов. Энэ ажилд 1--10 дугаар апгийн 1000 шахам сурагч, 100 га- туй багш, ажилчинд хам- рагдап алиллаж 10 суу- рийн хашааг засч тохингуу- лах, дулаалах, хөрзөн ховх лох, цэвэрлэгээ. хийснээс гадна гурван шоо метр усан сапгийн суурь ухалг, хүлээлгэн өгөв. 1--8 ду. гаар апгийн пиоиер. баатар- чууд Өвс, хомоод, давс, ху- жир, сонгины давстай дарш, тарвагапы ходоодооО бэлтгэсэн 3 тоин тэжзал бэлтгэж: шеєф сангийн аж ахуйд хүлээлгэн өгөв. Энэ ажилд 5-ын («А», 7-гийн «Б», 2-ын «А», 4-ийп «Б» апгиУл хошуучлан оролцор, Багш Ж. ЧУЛУУНХҮҮ -- Аялах замын уртад эхо орныхоо тухай их зүйлийг мэдэж авлаа гэжс ярилцалт явсан юм. Үнэ- хээр тийм. Бид маст өлсит үйлдвэр, музе!,) вино, концерт үзэн: сонирхлоо. Дархац хотын изхий зд- лэлийн үйлдвэр, Эрдэвнэ- тийн уулын баяжуулах комбипат, Уллапбаатар хотын ноосон птзэхэгэлтїйтг үйлдвэр, төв музей... гзэд тоочин, баршгүй. Бид Улаанбаатар хотод үзсэн олон сайхан үзвэр, мулсїї, үйлдвэрүүдийн дотроос. хамгийн их мар- тагдашгүй сайхац сэтгэг- дэл төрүүлсэл газар бол их Лениний муасїЇ билээ. Музейн уудам танхимд тэр суут хүнтэй уулзан: байгад юм шиг гүй их хүндэтгэл бишролтэйгзэр зогсай: байснаа бнд хэзээ ч мартахгүй. Дараа нь Лепип баг- шийпП хөшөөпий дэргэд зургаа авахууллаа. Бид иїнгэйс л аялцгаасан юм. Очсоп газар, үзсэг (хот бүхэнд маань /Монгол-- Зөвлөлтийн ард түмний мөнх найрамдлын үр шиж болсон хөдөлмөр, бүтээл ундарч байгааг үзэж ба- хархажяс: явлаа. Бидний ах орон хичээн Уудам дэлгэр юм бэ? Баянхонгор хотын 10 жилийн нэгдүгээр сур- гуулийн 9-ын «В» ан- гийн сурагч Б. БҮРЭНТЭГШ ЦАГ-ҮНЭТ БАЯЛАГ Баянхонгар аймгийн тө- вийн 8 жилийн дунд сур- гуулийн захиргаа пионе- рийн бүлгэмийн зөвлөлөөс анги бүлэг, сурагчдын дунд «Цаг-үнэт баялаг» гэсэн 14 хоногийн аян зохион явуул лаа, Бүлэг салаадын цуглаа- наар «Өнгөрсөн минут эр- гэїсє олдохгүй», «Цаг хоп вол бүхнийг хотипо». «Чө- лөөт цаг ба ном» сэдвээр ярилцлага, хэлэлцүүлэг зохиолоо. Тэргүүний ажил- чид. үйлдвэрийн ганшгаЧ- чидтай уулзалт зохиолс цаг ашиглалтын тухай, цагийн үнэ цэнийн тухай яриуллаа. Түүнчилэн «ЗХУ-ын үйлд- вэрүүд 1 хопогт», «БНМ У-нэг, хоногт, нэг цагт» гэсэн самбар гаргалс.. сур- талчлав. Эрдэмтэц мэргэд, хөдөлмөрийн алдар пуутан гуүл пагийп үнэ цэнийн ту- хай огүүлсэн материалыг эмхэтгэп бяцхан иом хийэс сурагчдад тараан өгсөн нь үр дүлгээ огч байна. Пио- нерүүд цаг ашиглалт, ца- гийг үр ашигтай заршуултс сурах талаар илээд ажил зохио, хичээлийн. болон чөлөөт пагаа өнгөрүүлэхэд, нарийп толошлогоотэй ху- ваарь гаргац ажилла, бай- ва. хичээлийн арх лэгч Л. БАЛДАНДОРЖ Дархан хьєтын гуранду- гаар сургуулийн 9-ийн «Б» ацгийн онц сурлагатан пао нєрийн соплө- дийн дарга, пионер баа- «тТарчуудыг халамжлан тус- лагч Д. Уидраа, С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг, Миний найз Дуучин Миний найз охиныг Сэ: дийн Оюултгцацаг гэдэг. Бид хоёр нэг ангид хамт суралцсаар долооп жил болж байна. Тэр хичээл- дээ сайн төдийгүй олон нийтийн ажилд идэвхтэй оролцож: ардын болон, орчин үсийн Дууг чад- парлаг сайхан дуулдаг юм. Саяхан болсон сур- гуулийн урлагийн үзлэгт амжилттай оролцож Ддуу- ны аварга боллоо, Оюунп- цэцэг маань. баатарчууд Дүү нартаа үргэлж ту- салж тэдний дотны сой- лөгч нь болдог. Монгол --Зөвлөлтийн найрамд- лын сарын үеэр зөвлөл" тийн Пиоперүүдийн ДУУ- лах дуртай «Шиколрные годы», «Наташна: перс роклзуЖю а». «Пионерский костёр» зэрэг олоп сай- хан дууг бидэнд зааж өгсөн, Тэр сургуулийн дэргэдэх ардын дууны ду гуйланд суралцан «Зал- гамж үе» аяны «Авьяас билэг--уран чадвар» си- гүүрээр амжилттай аялж байна, » Би дуучин найзаараа. , бахархаж түүний уйтагүй, тусч зан чанарыг хүндэт” гэдэг юм. 14247 Ховд аймгийн төвийн хоёрдугаар сургуулийн Т-гийн. -«Б» ангийн. сурагч Б. ЦОЛМОН. ЗӨВЛӨЛТИЙН ДУУНЫ КОНЦЕРТ Сургуулийн концертын танхим үсзгчдээр дүүрэч. Тэнд Монгол-Завлолтийн найрамдлын сард сорнул- сан зөвлөлтийн дуу ДУУ: лаачдыгн уралдаан болж байгаа юм. Удалгүй хө. шнг нээгдэж нОнцєрт эх- лэн тайзнаа гитар хөгжим барьсан изгэн охин гарч ирлээ. Түүний уяпгалаг сайхан дуулахыг үзэгчид амьсгаа даран Чагнана Хамгийн урд эгнээний кэдэн. г -- Манай апгийп Оюун: тула байна. Тэр лав тү- рүүлэх байхаа. Их сайхан дуул байна гэмс хооро ДОО ярилцана, Удалгүй сонцерт дуусч хүсэн хү- лээжс: байсан тэмцээний дүн тарахад 8-ын «Б» ангийн сурагч Оюунтула, Одөнчулуун, 2-ын «Б» апгийн сурагч Батхишиг, 6-гийц «А» ангийн сурагч Оюунномнн нар түрүүл- жээ, Ийнхүү Хэнтий аймгийн Баян-адарга сумын 8 жилийн сургуулийн Є«у” рагчид зөвлөлтийн нд нөхдөөсөө суралцаяс «Зал гамж үеэ алны «Найрам- дал нөхөрлөл» жигүүрзэр амжилттай аллж байна. Пионерийн удирдагч МАЙЖАРГАЛ Баянговийн сургуульд Баянхонгор аймгийн Баянговь сумын найман шилийн дунд сургуулийн пионерийн зургадугаар бүлгэмээс Монгол--Зов лолтийн найрамдлын 81 дэх сарын алслыг тохиол- дуулац зөплөлтийц хүүх- дийн дуу дуулаач тэргүү- ний хамт олныг шалга руулав. Бүлгазэрээ зөв- лолтийп хүүхдүүдийн дуулах дуртай дуупуу” даас шинээр наймпп дуу дуулж сурах хөдөлгөөп өрнүүлж С.Халтар багш тай 8-ын «Б», Ш.Дагпа багштай 8-ын чА», Ш. Хайдав багштай 7-гийн «А». ангиуд тэргүүн бай- ранд шалгарлаа. Энэ уралдаан нь пионер су- рагчдын дунд зөвлөлтийн. хүүхдийн дуу сурах, хамт олноороо дуулах идэвх сопирхлыг өрнүүлсэн сай- хан ажил боллоо. -- Сэрээтэр эз! чи «Сүхбаа. тар Ленинтай Уулзсан нь» гэдэг “шүлгээ уншаарай, Багийн удир, дагч Нансалмаа эгчийн явуулах хөгжөөнт тоглоомд аравтайраа идэвхтай оролцоно шүү, Эрэг. тэй сурагчид «Улаан тугэ-ИЙгГ сайхан дуулдаг шүү дээ гэлцэн 24їн «А» аргийнхан ямар н9 гэн ажидд хичээнгүйлэн бэлт. гэж байгаа нь илт ажээ, Хэдэн одрийн дараа нийслэлийн 24 дүгээр дунд сургуулийн 2ын «А» вангийн баатарчууд «Мөнх найрамдал» сэдэвт багийн ажил хийлээ. "Хүүхдүүд сэдэвт ажил. даа сайн бэлтгэжээ, Багийн удирдагч 5-ын «А» ангийн Сурагч Нансалмаа бяц, хан дүү нартаа ЗСБН Узбек улсын тухай товч бөгөөд сай- хан яриа ярык өгөв. Багийн вээр бэлдэж ирсэн асуулт Ххё. Нэрт сурган хүвүүжүүлэгч Баснлий Сухомлинснинй Захир- лавр нь ажнллаж байсан Ук. ранцы тосгоны сургуу. лийнг"г сурвгчдаараа үлгэр 20- хяолгодог байжээ. Тэгээд сайн үлгэрийг тусгай дэвтэрт бичиж аваад тэмдэглэлт үйл явдал баярын үеэр уншдаг байв, Тэр сургуулийн хүүхдүүд олон үл. гэр зохиожээ. Манай сонин баа- тарчууд та нартаа зориулж энэ үлгэрээс нийтэлж байна. Та нар өөрсдөө үлгэр зохиож хам- гийн сайн зохиомжтой, сайхан үлгэрийг гүнд Ч Цвэд «ониидоо ирүүлээрэ ц СОНИНЫ зөвлөл БУДААНЫ ҮР ТАЛБАЙГАА МӨРӨӨДНӨ Хүмүүс улаан буудайг ха- даад үрийг нь вмбайрт хураав» жээ. Улевн буудайн” үр тэнд ороод ургаж байсан үеэ дурсан санажээ. Түрүү нь урт том сортой бейлав. Сэв сав сал. хинд найган ганхаж, бусад тү: рүүтэй толгой нийлүүлэн ши- вэгнэн ярилцдаг байлаа, Одоо үрийн эргэн тойрон анир чимөэгүй ажээ, Салхи сэршигтнэх, болжмор жиргэх, хурц сор дээр өглөөний шүүд, рийн дусал унах нь ч сонсог- дохгүй байна. Нэг удва ам. баарт хүн орж ирээд, буудаї- наас атга үзээд: -- Сайхан буудай байна, Суулгахад яг тохирсон үр гэж хэлтнээ. Дахиад талбайдаа г8- НАЙРАМДАЛ-БИДНИЙ "СЭТГЭЛ ЗҮРХЭНД дарга Солонто найрамдлын сэд- нултын тэмцээн явууллаа. онгол, Зөвлөлтийн найрам» дал нөхөрлөлийн түүхийг 04а- тарчууд маань сайн мэддэгийг внэ тэмцээн харууллаа. Тэд бүгдээрээ зөвлөлтийн хүүхдийн олон сайхан дуу мэд- аг, сайхан ч дуулдаг юм байна. хайлбал сурагч Алтанцэцэг «Песня первонлассника», «Улыбна» зэрэг дуунуудыг эв- лэгхэн дууллаа, Ийнхүү нийслэлийн 24 дү. гээр сургуулийн 2-ын «А» ан- гийн баатарчууд | Монгол-Зөв- лолтийн найрамдлын уламжлалт 81 дэх сарын ажлын үеэр со. нирхолтой ажил зохиож, сурагч бүр зөвлөлтийн хүүхдийн Д шүлэг, пионерийн тойроп Үг жиг сурах хөдөлгөөн өрнүүлэн ажиллаж байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ лажээ, Тэнд нар, салхин, шүү. дэр, цэнхэр тэнгэр, болжмор цем бий гэж бодлоо. Шуудай лүүрэн буудай хийгээд тариа, лангийн талбайд авчирлаа. Хүй нөгөө үрийг авч зөөлхөн, Ду лаахан, чийгтэй хөрсөнд суул, гаж гэнз, Тэр үр нь дээш її. гоон нахна цухуйлгаж, доош НЬ үндэс салаалууллаа. Нахиа нь нар, болжмор луу тэмүүлэн яарна. Учир нь үр, хүнд їиХ тус хүргэдэг юм. Үр хүнийг тэжээдэг билээ, Гуравдугаар ангийн сурагч ЛЮДМИЛА ЛЫСЕНКО САРНАЙ ЦЭЦЭГ, ЗАГАСХАН ХОЁР Цөөрөмд нэг жижигхэн 88» гас байжээ, Сарнайл цагаан цэ! цэг үдаш болоход ус руу Орж нуугддагийг аясшиглалээ, Өглөө болоход уснаас гарч бүхэл өдөржин усан дээр байна, 84- гасхан, сарнай цэцэг Яагаад тэгдэг юм бол гэж гайхахдаа ингэж асуулгээ: -« Сарнай чн яагаад үдэш усанд нуугдаад өдөр нь хаашаа алга болдог юм бэ? Сарнай ха- риулсан нь: - Намайг хүмүүс солпир- хон хараасай гэн( хүсдэг, Өдөр хүмүүс намайг хараад «Энэ яасан сайхан цэцэг Вэ?» гэн шагширдаг, Харийн шөнө (її. майг хэн харах юм бэ? Шөнө юм бүхэн хар бараан болно шүү дээ гэжээ, Хоёрд ын аПгийН УВ сурагч ВИКТОР ЕНКО «рах нь гэл нөгөө үр их баяр- хэшштэмэлилэшилишг-- гэсЛ3: ОЯВҮСАХЛЛЫМЭОРТЭНЖД 2 1 Шүлгйг Ч, БАТСҮҮ Хөгжмийг Ц. ОЙДОВНАМЦ Я, СУУ авсйц Ч ГЬЯАГИЙН зураг БИД ГУРАВ. Аавын адил тишэасэн Ангийн багш сайхар Дай Өнөрөө найзаа ирээрэй Өнөө айсан А--В үсгээр Аав гаэд бичсэн дээ Гялай, гллай, гялай Ээжийн адил энхрийлсэп Миний багш сайхан даа Энхээ найзаа ирэзрэй Өнөө ааасан Э--ЖК үсгээр Ээж гээд бичсэн дээ Гялай, гялай, гялай (01410((01010(0100(0|010|010|0(01010|019|0|919|о1910191010191915(919)019:99- Ханлсаг бяцхан баатарчууд Манай сургуулийн баатарнуу- 2-ын «А», 4Б»,«В» 4Г. ар дын дунд ёншилсаг нямбай хүүг. гийн сурагч Ч. Дашиям, Ч, хэд олон бий. Тэд уижигхэнч Ватиаргал, М. Бяасанаав, Б, гэсэн сургууль дээр зохиогдол| Батбаяр нар олон наст ургам-/д байгаа нийгиййн туст 84їййд лын үр түүх, өвс хамах, хаяг ажилд идэвхтэй оролцдог, Сая- дал ноос түүх агсилд хошуучлан хан бид хөдөлмөр соёлын чуулга- оролцож элэ оны сургуулийн х9-0) наа хийж хөдөлмөрийн аварга дөлмөрийн аварга сурагчид бо- хамт олон, сурагчдыг шалга ло0в. рууллаа. Үүнд 5Б. Оюунцэцэг Ховсгод аймгийн Хатгал хо-О (о2515191515101с1о1010101с16) Нийслэлийн 20 дугаар сур- гуулийн наймдугаар өлгийн су- Баштай З-ын «А» ангийнхан 5Ү5 дунд сургуулийн. 10:ын Ф - ага ангиудын хөдөлмөрийн «Вэ» ангийн сурагч | рагч Г, БОЛДЧИМЭГИЙН 19 аварга хамт олон болов, “Мөн Ч, АМАРЖАРГАЛ 8 051с(01о(010101010|016191010101010191910101019101010) зурсац зураг, ЗсиЙ 15191919 91919191919191016101610191619161919101611616161012616161615102-3 -- Би морь зурсан чивь аав ирээд «Энэ чинь юу вэ?» гзж асуусан, ... Аав нь хүүдээ: -- Бадчзэрт яваа хоцийг тоо доод нр гэжээ, Хүү бэлчээрээс хонно тоолж ирээд, -- Аав аа, хонно тоолоод ир дээ. 19 байна, г- Нэг нь яасан бэ? -- Нэг нь гүвээ даваад зуга- ханд явчихлаа... Тоолж: чадсан- гү Алмас, Бермес гэдэг хоёр найз чавга ндэї байв, “ермес “идсэн чавганыхаа ясыг Алмасын урд тавиад байв. Хэсэг хуга. цааны дараа Бершес -- Алмас чи ховдог | юмаа. Хэдэн чавга идсэнзэ хараач гэж яснуудыг заахад! -а Би биш, харин чи ховдог юм! Чи бүр чавгыг ястай нь цуг идсэн байна шүү дэв. Петер сүүлийн үед дүү Рау: лийн гэрийн даалгаврад хийхэд нь туслалцдаг болов, Тэр дот- роо баярлан: Мишпй туслалцаа- тай орчуулсан даалгаврыг багш чинь юу гэж байна гэв, Рауль: «Чи чинь өдрөөс өдөрт улам тэнэг болоод байх юм дад» гэж багш хэлсэн гэжээ. . . . Багш: -- Петер, цахилгаан гэрлийг яариацаад хэрхэн ялгаж болох вэ Нарны гэрэл, цахилгааны гэ- рэл хоёр нэганД нь монго тал- дөг, нөгөөд нь төлдөггүйгээрээ ялгаат: мэХЛТҮҮҮ" 22 272 (54 : 2811 2002) харлаа Цорын г !болжмар || Цой ЯИчи хУүрйН аа. Урласан болжмор нь. Уйтгартай ч юм шит санагдлаа Хөөрхий болжморыг Хөгжилтэй байг гзис Инйил олон, нөхдийг-нь Энд тэндгүй зурлаа Цэлмэг хөх тэнгэрт Цэнгэн нисч яваа Үй олон болжмор Үнэхээр баясгалантай харагдана. Оюутан Ж, Я“АРГАЛСАЙХАН ГАВАР, БЭЛТРЭГ ХОЁР 21 Е11--.. еэ “ЭНХ ТАЙВНЫ ес НАРФ- “Энх тайвны Далбаа бүчсэн Инээд баяслын “Далай бялхсан Зөвлөлт гүрэн ханийн 220200 4 Энх тайвны наран 2 Зөвлөлт Түмэн 3 "Эгэл олны ГЭЛ Ё 30 нэгдлийн. СЖ, а түгсэн СЭРЛИ Л Ирээдүй хойчийн "1205 Урам бадарсан : “ИВЛИВГ-Г Зөвлөлт гүрай - 18 5 Энх тайвны наран “АМЬРЖЕ Зөвлөлт түман СО ЛЫГ -- Эгэл олны итгэл Я, “8 Дайн дашны Үерлэсэн их-голын хөвөөнд 220111 Хазаар болсон Үеийн хоёр найз гэгдэх “02000 Дан олны Үнэгний гавар, чонын бэлтрэг -222- Итгэл хурсан Өдөр енисин наадаж: гэнэ. Зөвлөлт гүрэп Энх тайгппы наран 3 в21 эвдэн түмэн Ь гэл Олны ИТГЭЛ. “22 0т, БЯМБАРАГЧАА БОЛЖМОР “Зургаан настай дүү мивь “Зургийн дэвтрээ дэлгээд ” Борхон хєєрхєн Савнаасаа хальсан их усыг Самарч байгаад гарчихна гэл Сагсуу бэлтрэг санзагүйтэж Сайрхаж байгаад усанд оржээ Улалнаар эргэлдсэн үерийн ус Ууртай нь аргагүй хүч нэмэхэд » “Онгироо сантай өнөөх бэлтрэг Ор сураггүй алга болов. Сандарч тэвдсэн үнэгний гавар Санаа алдан гол руу харж: Сагсуу зан Ч БЕНЖЛУ уон, гэл: тамж аваад гэртээ буцжээ. Эр Оюутан Д. БАЯРМАА | Энэ) зурганд |гэр ахуйн ямар хэрэгслүүд зурагдсан бай-|на. Түүнд тусална уу? -000н8. вЗ7 Сайн харж олоод бүт- моос авав, шиг инжишин2 Өиннэл ЭЬ зинииг шинэиний бинжинм залжээ инжинэг “инилиий Өинээнны Өввиэи ивээ ЗЭВЭНЭ! «ВЫДУМЫВАЙ, ПРОБУЙ, Охин шаахайгаа эрж бай. «Твоё спободное время» но- ов- -- |! --- -- ог --- су-- эээ өв-- сэнээээ сээээээ сэ-- Я6гл-тжлуйлыт, Хөрсөнд дэвтсэн үрийн ХӨ» вөрлөес дөрвөн цагаан С080 цухуйв. Тэд цухуймагцаа доо» шоо махийн газрын гүн тийш тэмүүлэв. Үүнийг хүмүүс үндэс гэдэг ажээ. Удалгүй мөнөөхөн хөвөрлөөс бас нэг соёо цухуйв, Арай хо жуу гарч ирсэн энэ с0Ё0 ха» рин дээшээ матийн газар дээр гарч ирэх гэж тэмүүлэв. Г Үү. пийг хүмүүс иш гэдэг ажээ, Иш өөрийн мэдэлгүй ийнхүү дээшээ, улам дээшээ тэлгүүлэн байхдаа: -- Бид цэгэн үрээс соёолсон билзэ. Гэтэл та дөрөв юунд доо» шоо явна вэ? Намайг яагаад танцааранг минь газрын гадар: гад гаргах гэл: байна хэмээн асууж гэнэ. Үндэс -- Бүгдээрээ дээш зүтгэвээс хэн чамайг тээчээхсэл билээ. Үнг дэсгүй бол бултаараа үхэж дуу. сах биш үү! Ишхэн минь, хайрт чинийхээ төлөө бид газ- рын гүн рүү хаван орж, Зх дэл хийн шимийг ирээдүйн нахианд чинь илгэзл, навч, цэцэг, Ур жимсийг тань тэтгэе! Амьдрал ерөөс ийм жамтай. Гайхах хэрэггүй гэж тайван өгүүлжээ С. НАДМИД ТВОРИ1» Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ Индекс-14140 БОЛЛО 1982 оны 11 дүгээр сар, . Бапнхонгор аймгийн Янжтинлхамсүрэн пар лийн ойг БАГИЙН УДИРДАГЧ Хоёрын «А» ангийн бяцхан баатарчууд цөм баяртай. Зарим НЬ Дуу дуулнс зарим нь саяхан цээжилсэн шүлгээ уншина. Бас ХЭД НЬ Ханын сониноо чимнэ, Энэ бүхэнд Дагиймаа Бат-Эр- дэнз хоёрын тус саавал хэрэгтэй. -- Хүүхдүүд ээ! Яарч тэвдэл- гүй бүх бэлтгэлээ сайн хапгайд шүү Хүндэт сочдын маань прэх хугацаа ойртож байна. гэж тэд дуү нартаа хэлнэ. Тэдний хийж байгаа бүхэлд тэр хоёр заавал гарбиеоролц- дог юм. Удсан ч үгүй зочид ирлээ Зөвлөлтийн есдүгээр сургуу- лийн хоёрын «А» ангийнхан Гал улаан тууз үсэндээ зангид- сан бяцхан охид, гартааил14- ” хидал ном барьсан: цовоо хөв- Гүүд найзуудынхаа хийж урла- Сан ханын сонин, хөгжилтэй тог- лоомуудыг сонирхон харсаар япгид нь орж. ирэв Ингээд л. Монгол-Зөвлөлтийн пайрамдлын сарын ажилд 20- рпулсан «Бид-Октябрьчуудын орноор» сэдэвт “баатарчуудын багинн ажил эхэллээ, Хүүхдүүд Зөвлөлтийн пайз партаа зориулж бэлтгэсэн кон- цертоо тоглож, Москва хот хүр- тал эчнээ аялал зохиолоо БаЗтарчуудыг суулгасан «Улаанбаатар -- Моснцва»-гийн галт тэрэг газрын зураг дээрх «Төмөр замаар» жирийлгэнэ Тар галт тэрэг замд тохиолдох хот бүхэнд саатах ажээ Хүүх- дүүд Ч уг хотуудыг сайн мэднэ Түүх намтар, үйлдвэр, сур- гууль, соёлынх нь тухай дэлгэ- рэпгүй тайлбар хийж, холбог- дох гэрэл зургийг пь үзүүлнэ... ЗУРАГ ДЭЭР: Б. Дагиймаа, Ц. Бат-Өрдэнэ хоЁр баатарчуу.дДын дунд, м 8 жилийн сургуулийн хоёрду- гаар ангийн сурагч Б, Балсгалаг, Аугаа их Октябрийн 85 жи- опц сурлагаар угтаж байшд, чуадл 6 О. Мөнхцэлэл, Д. 127 Я 23 “--тсиэутвутсчасд л лнэиэнилтөннтөчалд өөвлөлтийн найз нар нь Ч бэлэгтэй иржээ. Тэд хөгжилтэй бүжиг бүжиглэж, шинэхэн сур- сап сайхап дуугаа дуулцгаалзаа Бид багийн ажлын дараа. Дагиймаа, Ц.Бат--Эрдэнэ хоёртой уулзсан юм. Тэр хоёр нэг ангид сурдаг ашаэ. - Есдүгээр сараас эхэл: энэ багийн удирдагчаар аил- лаж байна. Сонирхолтой, сай- мэлздэг гэж тэр байлаа. ап тэд баатарчуудтайгаа ын тусламж --манай хороололд» сэдэвт ФЯлалд яв дараа нь ярилцлага хийн, 36: хион бичлэг бичицгээжээ. -- Бидний ажил зөвхөн эхэлж байна. Цаашдаа улам сайхан ажил зохипо. Дүү нар маапль ч өсөн: том болно, Бат --Эрдэнэ бид хоёр аравдугаар ангиа төгстөл энэ ангийнхаа дүү нартай ажиллана тэн: Б.Дагий маа охин ярьсан юм. Б. Дагиймаа, Ц. Бат-Эрдэнэ хоёр нийслэлийн 10 жилийн 40 дүгээр сургуулийн 8-ын «В» ангид сурч байна. Баатарчуу- дын багийн удирдагч энэ хоёр хоёр лрьж пиоцерийн тухай 2-ын «А» ан- гийн багш Алтанцэцэг: : --Багийн удирдагч хүн олон төрлийн авьяастай байх шаарлд- лагатай, Дуулах, бүжиглэх, зу- рах, бичих... Ер нь олон авьяас шаардаг- дана даа, Манай Дагиймаа, Бат-Эрдэнэ хоёр энэ талаар авь- яастай хүүхдүүд шүү. Жишээ хэлэхэд нэг удаагийн багийн ажилд зориулан... 8 ширхэг зу- рагт хуудас бэлтгэсэн гэж ярь- сан билээ. - Т. ДАВААДОРЖ хан санагддаг. Хамгийн гол нь дүү нартаа ямар нэгэн ашиг? тустай шинэ зүйл зааж, С05 нирхолтой ажил зохиохыг эр“ (уун 4 шу НИО ШИНЖЛЭХ УХААНЫ М ЛАГЫГ ШУРГУУ ЭЗЭ (м ИЕР, СУРАГЧИД, ОЮУГАН НАР АА! ЛЭГ. СОЁЛ, ХӨДӨЛМӨРИЙН МШНГҮҮН БАЙ үйл ХЭ- АРД ТҮМНИЙ ХУВЬСГАЛТ БААТАРЛАГ, ХӨДӨЛ- Ч Уу. ЄСЛАЛ, УЛС ТҮМНИЙ НАЙР. ЛЕТАРИЙН ИНТЕРНАЦ ХЭЗЭЭД ҮНЭНЧ БАЙГТУН! “ын. Топ Хорооноос ЛИЗМЫН ҮЗЭЛ САНААНД их Оквтлбрийн социйлист хувьсгалын 85 жилийн ойд зориулан гаргасан урианаас). РО- зө дэх жилдээ 3872: (1810) | | ! | БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ 1983 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН 8 БЯМБА. : ҮНЭ 10 МӨНГӨ МХЗЭ-ийн шагналт зохиолч Өө. БААСАНЖАВ ОКТЯБРЬ, ХҮҮХЭД ХОЁР Орон улс бүхэн өор өөрийн баяртай ч Он жилээр уламжилсан тус тусын наадамтай ч Орчлон дэлхий дахины шударга түмэнд бишрэгдсэн Октябрийн ялалтын онцгой их баяр байна. Алх, Ходуур хоёрын уугап дүү нь болсон Алтан соётбот туг манлай дээр мааць дэрвэлзэн Ал жаргалын үүдийг эн тэргүүнд нээсэн Ардын нх хувьсгалын ируу алдрыг дуулж байна. Эрин цагийн хурдтай хөгжил дэвшил уралдаж Энх саруул амьдралын сайн сайхныг цогдлуулж Одот тэнгэрээс хальж сансрын баатрууд дүүлсэн Октябрийц: ялалтын сүр жавхлан төгс байна, Ундарч байгаа булаг гэж хүүхэд биднийг цэрлэдэг Ургаж байгаа цэцэг гэж хүүхэд биднийг цаллодог Улаан октлбрийн үр гэж бид баясан алхалж байна Лагсаал Дээр Октябрийн баярын өдөр Олоц найзуудтайгаа жагсав. Бөмбөлөг, цэцэг бариад Бүгд хөгжилтэй алхацгаав. Алаг эрээн бөмбөглөгүүдээ Агаарт тавьж хөөргөв. Уудам хөх огторгуй тийш Улам дээшлэн тэр хөөрөз, Алаг эрээн бөмбөлөг минь Аз жаргал монх пайрамдлын бэлэгдэл Улам дээшээ хөөрөөрэй! Уу, орчлонг тойроорой! Чийслэлийн 47 дугаар сургуулийн 10-ын «В» ангийн сурагч МЯГМАРСҮРЭН Манай. зудамж- «Найфамдал» Манай гудамж Мопгол- Зөвлөлтийн Найрамдал шиг Саруул уудам - Мапай тудамж хоёр ард түмпий сэтгэл шиг Шулуунаас шулуун Манай гудамж Маш хүндэтгэлтэй нэгэй зурагнадс эхэлдэг Манлай Ленип, Сүхбаатар хоёрын хөрөгнөөс эхэлдэг Гудамины эхэнд байдаг тэр хоргөөс Гэрэл цацарч, иарди гийх шиг санагдана, Хүүхдүүд, Найрамдал,Октлбрийн тухай бичиж байна. освор үе Жүмэн ардын минь бахархал болсон малай гудамж "Тэндээс л эхэлж. хот р зуралаа, Тэр хоёр агуу иж хүн манай гудашиг, Байшин бүрийн суурнйг ї тавьиктзэ, Тэмдэлд шалгетдсан мөнх цайрамдлын Үрийг тарьжээ. Үнэхээр бие төрхөөрөө Алхалж яваа юм шиг Үзэмжит зургийг нь манай хотынхон Хайрладаг юм: ! Тийм ээ! Манай гудамжаар Ленни, Сүхбаатар хоёр Маргаангүй, алхалж лярдаг юм. Өлө монх атгалцсай гараас -8 нь Өнгийн гэрэл цацарч байдаг юм. Манай гудамжийг цааш Дуудах Саруулхан, уужим тал бий, Талын зах, тэнгэрийн хаяа ! рУУ Цацарсан гэрэл, өндөр хүчдэлийн шон зурайна Манай гудавэк Ленин, Сүхбаатарын хөргөөр эхэлЧв. Манай гудамж 2ЖКапнбекор, Гүррагчаагийн зургаар үргэлжилнэ- Манай гудамжны халг «Найрамдал» : Хопд айшгийн арван ж8- лийн нэгдүгээр сургуу- дий| сурагч Д. АМАРЖАРГАЛ Ч орны өсвөр үе Аяхаар туршлага Хотын төвөөс алсалж сах руу сйртох тутам ха- галж бололсруулсац Мо- гооны талбай олонтой тааралдана.Энэ бол Моск.. ва хотын ерөнхий болдовс- ролын сургуулиудын ногөо- ны талбай ажээ. Тзид су- үйлїдвэрлэлийн рагчдын |) бригадынхан хапар нь га. зар хагалж, зуны дэлгэр цагт тариа, погоогоо тор- намартаа хурааж дэглэдэг. Өнгөрсөн зун Москва орчмын сургуу- лийн 12 юяпгап га ногоо. ны талбайд сурагчид, 140, трактор ззэмшиү ажил- луулж, тэдний мэдэлд эр. иэм штжилгээ, туршил- тийц 120 лаборатори, станц үйлчилжээ. Энэ оны суны ажлын дүнг гарга- хад сурлгчдын үйлдвэрлэ. лийн бртгад, хамт олон Бүлгийн сэдэвт ажил Балт лБ1лҮ77НГ-02770072702857 2317 ЗӨВЛӨЛЇНЙН ШИОНЕРҮҮДИЙН САНАЛЧИЛГА Ч гэсэн вх орондоо үр чашигтай аливаа пїзг зүй- лийг хүүхдүүд бодовс ол. чихсон байдаг. Тухайлбал математикийн хичэал дзор наймдугаар ангиан- хан хүйтэү усМиы хоолойн гоолкуураас гурвал! мм-ийн диаметртэй ус алдаг- дах нехцелд жилд 100 ият цагийн эрчим хүч зарцуу- лагдана. Эпэ бол 145 иг цаас, 127 хос гутал үйлд- сэрлэх эрчим хүч гэдгийг тооцоолжээ. Мон улс ор. пы хамжээгээр ссдүгээр янгийдн сурагч бүр сурах бичгээ тамиаж, наад зах иь дахип пйэг жил эдлэлэл сая гаруй рубль хэмтэл болно гэсэн тооцоо гарга- жээ, Сургуулийн захиргаа сурагчдын үүсгэл салпаа- чилгыг дамжиж, хичээ. лийн эрхлэгчийн дэргэд «Аривлан хэмнэлтийн аөв- лол» байгуулсан байна. Сүүлийн дөрвөн жилд сурагчдын хөдөлмөрийн бригадын хүчээр засвар- Чинээ лах рээ сургуулийн эд хогшилд гамтай, хямгачаар хандалг ирсэнээс засварт сарцуу, лах 7000 рублийг энэ ху- гацаанд хэмнэсэн байна. Сургуулийг пахиргаа, хүүхэд бүрийг талх, та, риаг хүйдэтгэН хайрлах хүмүүшилд сурган байна. Зєпхай онз оны есдүгээр сард сургуулийн гуанзанд зуун кг (талх хэмиошжээ. Эпэ бол сурагчид талх идэхээ багасгасай хэрог огт биш. Тэд хэмжэондэа тохируулан хэрэглэл: гол нь нх хэмжээгээр яагаЄ дутуу халааж: хаягдал бол- тон үрэгдүүлдэг явдлыг зогсоожээ. Пиоиар, номсомольт гишүүд эх ороп даяар ер- посон. арвилай. хампэлтийп хөдөлгөөнд оролцол хүй бүр “би юу оруулав» гэд- гээ” тооцоолон, ажиллан байна. Хөдөлмөрт шимтсэг хүүх- Хүүд урьдахаас улам сайн суралцаж, үерхэж: лнөхөр- лол, чөлөө цагаараа ихэвч лэн хамт өлиоороо мпш сонирхолтой зүйл хийж Лениич Фсоор ажилла. сурч, амьдарч байна. Москва хот дахь, “За: луучуудын үнэн» сонины сурвалжлага Ц. ОНОН Ц1111111111:11111111111113 11111! ОКТЯБРЬ Сургуулийн инонсерийн танхим улаан бүчгэй вио- нсєгүүдийн собл, хүмүүж. дийп алслаа зохиодог гол төв нь болдог учраас үр- толийн хөл Є хөдөлгөөнд умбаж, байдаг. Тэнд шно- нсрүүд маань өөрсдийн амьдралд тохиолдсон хам. гийн баярт мөч, дурсгалт үйл явдлаа хамт олиоороо тэмдэглэдэг билтэ. Нийслэлийд 24 дүгээр сургуулийн циошарийн тан химд ёслолын жунцас, өм- сош, бүрээ бөшборөо барь сац охид хөвгүүд цуглар. чаа. Төдвий мүүрэнд баяр баясгалан гэрэлтэн ямар нэгэн ёслолд оролцохоор сэтгэд ХӨдлЛөүс байгаа нь илт харагдана, 14 цаг болдоо. Тан химд ёслолын шарш згшиг- дэн хэй бүхний танил дот- но наган дуу хоолой түгэч тархан, Энэ бол пролета, рийн хувьсгалын их удир- даг В. И. Лениний дуу хаолой байлаа, Ингэля: тус сургуулийн пионерийн 13 дутаар бүлгийн «Октябрь --05» сэдэвт ажил эхал- лээ, Хүүхдүүд сэдэвт ашил- даа бэлтгэж Леппппй му. сейг заа: тэндээс Леци- ний ярианы бичлэгийг со- ронзон хальсанд бичиж ппчээ. Мөн салаа тус бүр тодорхой ажил хариуцан бэлтгэтээ. Нэгдүгээр Са- лаашиханы бэлтгэсэн «Он, табрийн хувьсгалын үр цолоо» гэсэн амац Сэтгүүл сайхан болж сайн үнэлэлт авлаа. Хоёрдугаар салаа- Ныхан Ч «Лениний баг3 нас» гэсэн гэрэл сургийн самбар гаргажээ. Дараа нь хүүхдүүд газрын зураг дзэр «Октнбрийн Ориоср» сэдэвт эчизэ аялал зохиох бэ Онтябрийп, хувьсгал анх мандсан Ленниград хоттой танилцлаа. Пионерүүд Л6- нипград хотын түүх дурс- галын газруудаар аялсан Нь ТЭДЭНД их Сайхан бЭТ., гэгдэд төрүүлэв. Ангийн дарга Д. Дөрл: Манай бүлгийнхэн Сэ- дэлт ажилдаа бэлтгэж Ле. нипий тухай олоп ном уншиш: харилцан ярилц- сан. Бас «Леннн всегда. сС памн», «Ленинградцы» дуунуудыг «сурлаа Ман Зөвлөлтийп Бүгд Найрам- дах улсуудаар өчтээ аллал зохиож, Баатар хотуудын түүхийг мэддэг боллоо Үүнээс гадна бид Октяб. рийн социалист их хувьс- галыг 65 жилийн ойд сур. лагын өндөр амжилтаар бэлэг барын байна гэх ярьлаа. МАНАН СУРНАЛЖЛАГЧ ажил хийн, нийтээ- 111111 Хайрт мопгол пайз пар аа| Та бүхэйд Оитябрийн социалист их хувьсгалын 69 жилийн 6бйн баярын мэнд дэвпгүүлж сурлагын оидор амжилт хүсье Би Зайлалт Холбоот Ул- нын Красноярск хотын 178 дутаар сургуулийн тарду. гаар ангид сурдаг. Гэртээ саяс, аавтайгаа хамт гур- руулаа эвсэг сайхан амь- ларч байпа.Га. царын харж байгаа өпэ зураг бол ми. ннїо Єєсөл настай: байх үеийн зурїгсюм: |Хариц дэг. Түүний нөхөддөө хэ. зэв Ч туслахад баллын бай- даг тусч, хүнлэг пан ча- нарыг би хүндэтгий, най. та партай анд найз болохыг хүст захидал бичсэн Чер- ных Рита. Миний халгаар аахидал бичээриай. Та па. раас хариу хүлээн байна. 25237: одоо би зөндөө том бол- сон шүү. 2 Миний найзыг Ира гэ- Шиилитийн ППППИПИН Манай ангийн хүү хдүүд: ЗСБНХУ байтуулагдсалыг 60 хилийн ойг устаж «Зөв» лөлтийн пионерүүдийнгүл- гэр. дуурниаллаар суралтгьял- хөдөлгөөн өрнүүлэн ажил- ласлк байна. Бид ЗХУ-ын 15 Бүгд Найрамдах улсын соёл, шинжлэх ухааны хөг- жилттэй танилцаж улс тус бүрийн нэрэмжит долоо хо- ног өдрийг зохиодог «юм. Саяхан ЗСБН Узбек улсын нэрам2шнт-өдрөөр нийслэл Ташнент хоттой танилцах эчнээ,аялал зохиолоо. Мөн Улбекийн пиоперийн ажлын туршлагаас ангидаа !Нэвт- рүүлн: байца, «Онтлбрийн социалист их КуУльсгалын 65 оилийш ойдоо сурла- гын өндөр амжилтаар бэлэг барья» уриан дор сУрагч- Дын дунд сурлагын урал- Даан зохиолс хүүхэд бүр олоп онц, сайп дүн айахын төлөө шамдаж байна Партизаны сангийн аж ахуйн 10 жилийн сургуу- лийн Т-гийй «А» ангийн сурагч Б. Батгэрэл Ховд аймгийн Мөнххайр- хан сумын 8 жилийн сур» гуулийн пионер курагчид «Онтлбрийн, социалист их хувьсгалын 65 ушилий ойд гавшгай хөдөлмөр, онц сурлага, урлаг-спартын өн- Дор амжилтаар бэлэг ба- рья» уриан дор социалист уралдаан ернүүлэг ажил. лаж байна. Социалист урал- даацыг долоо хоногоор дүг- нэнс байр задүүлэн хам- гийн. сайн ажил зохиосон ангийн туршлагыг бусад анги бүлэгт дэлгэрүүлдэг онц ёурлага боллоо. Энэ алслаар Төмөр, Нямжав багштай б-ын «А» 4-ийн «А» апгийн сураг- чид «Зөнлөлүүдийн оривор» сэдэвт бүлгийн ажил бэлт- гэж ханын сонин, зурагт самбар гаргасан нь сайхан болж багш, сурагчдаас өн- дөр үнэлэлт авав. Багш Батсайхан ... Бид хичээлийн дараа ат гидаа цугларч «Октябрийн дуу» сэдэвт бүлгийн ажлаа бэлтгэлээ. Эпэ ажлыг бусад ашги бүлэгт үлгэр жишээ белохуйцаар сайхан ЯВУУ- лахаар манай ангийнхан” тохиролцсон юм л даа. Бас поплеөлтийн мэргэжилтнийг ч урьж оролцуулахаар төг лөвлөлөв... 1 | Товлосон одөр ч болж | бид бүлгийн сэдэвт ажлаа зохиолоо, Сэдэвт ажлын үеэр хүн бүр Зөвлөлтийн хүүхдийн дуу дуулж, шү- лэг уншин бас орос хэл дээр “Октябрийн хувьсга- дын тухай ярилцлага хий» лээ. Хүүхдүүд ярилцлагад идавхтэй оролцон: “Октлб- рийн хувсгалын тухай, В. И. Лениний тухай юу мэд- дэгээ ярьсан нь бүхний с0- нирхлыг татсан сайхан ажил боллоо. Бид нэг, гээр улирлаар 100 ху суралцаж Өктлбрийн социа- лист их хувьсгалын 65 жиг лийн ойдоо бэлэг “барьж байна. 5 Зүс иг ЭЭЛ 2, то өрчүлтч Дорнод аймгийн Чойбал- саш хотын 8 жилийн ут. равдугаар сургуулийн 8- ын «Г» ангийн сурагч Б. Гүнцэцэг -а л -- -. ЯРл 2 үнэгэн Охин машин --Арав гаруйхан настай зам дээр алаг хөөрхөн эрвээ- хэй сууж байсныг холоос харангуутаа санд мэнд гүйн очиж шүүрч аваад түүнийг алган дээрээ суулган ихээхэн энхрийлж еөхөөрдсөөр ойролцоох мод цэцгийн ДУНД зориу- даар аваачиж тавьж бай- жк: Хэрэв ингэзгүй бол тэ хөөрхий алаг уриатай тасралтгүй цувах маши- ны вэгнийх нь дугуйд өр- төх Бусан биз зэ. Бан:. р хурдаараа гүйж байсан хэсэг хүүхэд мөрт нь тааралдсан модны мо чир гулзайсныг үзээд тэг- шилж янзалчихаад явчиж --Сургуулийн гуанза! үй ёлон хүүхэд хооллоод гарангуут нь орж харахад тэвд талхны үйрмэгч ал- га, тарьсан хог ч. алга. Тун цэвэр цэмцгэр, змх цэгцтэй ! -- Нэгэн дунд сургууль дээр очоод захирлынх нь өрөөнд ярилцаж байхдаа сурагчид нь завсарлас- ныг мэдэлгүй .дарзагийн хнчаэлд оруулчихлаа. 1000 шахам сурагчтай сургуулийн . хичээл. зав: сарлахад корндориор нэг дуу шуугиан болох мэт санасан маань эндүүрэл байжээ. -- Байгуулагдаад ул: сан нэг сургуулийн анги танхимзар ороход ширээ, сандал, бусад тавилта нь огт гэмтэж Ссэвтээгүй, бэ- хийн ганц Чч толбогүй, зурж эрээчсэн газар мє-дүг нээн гэсэн ч байх- гүй, барилгын хана туур- га, шал цонх нь гял цал болон гялалзаж байв. Энэ бүхэн бол БНАГУ-д нийцьыгл- 1:75) Дог лүүд юм. Эдгээрээс: 4 дэслэн, үн сан Ф авч, ах зах хүнийг хүндлэж бай- төл гэдэг вь | жигтэйхэн, млүү дутуу зангүй. Ороп гэртэ3 цэвэр цамцгэ сууш дүү параа авирах: нэ. Сургууль, гудамж єр нь хаала ч гэ“ сан биеэ төлөв түвшин боловсон сайхан авч яв на. Үзвэр, үйлчилгээ зэ- рэг олны газар шуугиж, дүрсгүйтнэ гээ байхгүй. шин барилга, зам тал- бай, зүлэг мод, сандал ширээ, талх тарна... гээд , хүний хүч хөдөлмөрөөр бүтсэн юу л байна тэр бүхнийг ихээхэн эрхэмлэн хайрлаж яг л эзэн хүний ёсоор өөриймсөг хандана. Хувцас хунар, ном Дэёт- рзз хүртэл ариг гамтай, цэвэр нямбай здэлнэ. Хооллож, ундлахдаа ч гэ- сэн барж ядсан юм. шиг мэтийн амьтпыг. цочоож дэггүйтэхгүй, ха- рин үргэлж хайрлаж тэ- жээлс, тэтгэж байх юм. Ээж, аав нь хүүхдүүд: тэйгээ хэрэг болгож ярьж хөөрхийг чухалчлана. Тэ- гэхэд нь тэд өдөр нь үз: сэй вино, уншсан ном, оролцсон уралдаан тэм- цээний тухай орой аав зэждээ нхэд Сонин болгон хэл Хүүхдүүд зан харьцаа- ны «єндөр соёлыг хар ба- гаасаа гаргуун эзэмшсэн болохоор бусдад баярлаж, талархснаа илэрхийлэх, бусдаас өршөөл, уучлал гүйх ёс горимыг алдал- СТА АРЫН ҮЕ ТЭВГИЙНХЭН Манай хүүхдүүд ч сэ- сСэц ийм д байдаг. Хэдий тийм боловч германы үе тэвгийн амд нөхдийн чинь тухай та нарт «жаа- хан ярихад илүүдэхгүй байх. Тэднээс ээ, Үс гаж авмаар зүйлч байн болох шүү дэз. Би гер ман хүүхдүүдийг дэгтэй, дуулгавартай.гэсэн. Үйз- хээр тийм шүү! Орой 19 цагийн орчимд телсви- ззэр өөрсдөд нь зорнул- сан нэвтрүүлэг гарч төгс- гөлд нь «Хүүхдүүдээ! тавтай нойрсоорой» гэхэд л түүнийг ёсчлон биес лүүлнэ. Дэл. сул явж, дэмий тэнэх буюу том: чуулын үг сургамжаас зөрнө, гажина гэж байх- гүн. Хичээл номоо үзэх, зэж аавдаа туслах, | тог- лож наадах, унтаж амрах цагигн нарийн дэглэм Ху- ваарьтай, тэр. дэглэмээ ягилал баримтлана. Тэг, ингэ гэж шахуулж шаар: дуулаад ч байхгүй. Эрх танхн, зөрүүд гажууд, хөшүүн хойрго зэрэг орхиж үлдээж, цутгаж хэт цамаан, үр дэгэн ойворгон .- загнадаг түй яг хэрэглэх, хэрэглэх хэмжээгээрээ нлүүч үгүй, дутууч үгүй тохнруулж тааруулж хэвшсэн байдаг. Алнваад нйнхүү хзи хэмжээ, хзв ёсыг нарийн асгаж нь хэнд Ч таатай санагдана. Эндхийн хүүхдүүдийн хүмүүжилтэй, соёлтой нь юм юман дээр л таниг даж мэдэгдээд байх юм. Гадаа гудамжинд нэг саз- барын зураг хазайсныг харвал тэр дор нь тэг шилчих, ангийнх нь хана, шалан дээр чернилын толбо байвал хэнээр ч хэ- лүүлэлгүй өөрсдөө санаад арилгачих, цойхон дээрх цэцэг яь хуурай байвал усалчих, хаана нэгтээ ус” ны цорго дутуу хаагдсан байвал хаачих зэргээр дандаа юмыг хайрлаж, хамгаалж, тордож, өёд татаж явах юм. Тахиа, тагтаа, нохой, шувуу-- гүй сахина, Мэндлэх, хүндлэх, ахчлах, дүүчлэх ёс журмыг ч нарнїїн мэд- нэ. Миний хэдэн сайн гер- ман нөхөд Берлинд бий. Тэд цөм. 10-16. насны 1-2 хүүхэдтэй, зарны нь ч гурван хүүхэдтэй. Хүүхдүүд нь их ажилч хичээнгүй, эрдэм номд шимтлэг, оролдлого. сай- тай. Бас чөлөөт цагаараа сонирхож оролддог өөр өөрийн хоббитой, Жишээ нь Доктор Валь- тєр Михелийн охин Сия- мон газар газрын морь, тэмээ мал сонирхож хол- богдох зураг, материал цуглуулдаг байхад хүү Марий нь спортод дуртай, сэтгүүлч Ансель Хемпе- лийн хүүхдүүд дуу хөг- жим сонирхож гэрийн концерт хүртэл бэлтгэж тоглодог. Тэрчилэн Хайнц Шпурагийн охин Иена гэртээ цэцэг ногоо тарьж, усан гахай, молтогчин туулай асарч тэжээж бай- даг. Үерманы хүүхдүүд хїг- мээл номдоо мэрийхийн сацуу. сийлэх, С0- хиом үтээзх, эвлүүлж угсрах, оёж хатгах, ээ рэх, -сүлжих, хоол хийх,. варийп боов, жимсний чанамал бэлтгэх, гэр ахуйн техник сэлбэх, тэрч байтугай. зочны ширээ засахыг хүртэл багаасаа. мэдэж амьдрал, гэдгийг ойлгож байна. Тэд зэж, завын далай ях ачийг юм юман дээр санаж үнэлэн хүндэтгэж байна. Тэгээд Чч ачийг ачаар харнудах гэж, хү ний дайтай хүн болох гэж эрдэм ном, ажил хє- дөлмөрт хичээн шамдаж байдаг. “Энэ бол мөн лнх Зу хал зүйл юм. Өсвөрийн ТельманчууД улс орныхоо амьдралд идэвхтэй оролцож шнА цаас, эмийн ургамал, ме: талл цуглуулж сая сая маркийн ашиг улсдаа оруулдаг. Орший суугаа төрөлх хот, тосгон, район, гу дамж. орон сууцаа го0-- үзэсгэлэнтэй өнгө Жав- хаатай байлгахад их са: наа тавьж сонны, сопын операци, акци зохиож, байна. Сургууль, пионерийн байгууллагаас нь. анги, насньг ялгавартай, чиглэ- сэн зорилго, систем, нас рийп эрэмбэ дараатай со- нирхол, үр нөлөө сайтай сайхан, сайхан ажил нх хийдэг. Ц, ДАШДОНДОВ ца3лл1223, Октябрийн их хувьсга- маа, Р. Энхтайван нарт тат. СУРЛАГА СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР лын 65 жилийн ойд СУР-| нилцуулж байна. лага, урлаг, спортын О2М- -- "Нийслэлийн дөрөв: Жлт гаргасан пнонерүүд дүгээр дунд сургуулийн ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэ-| б-гийн «А» ашгийн онц лийн 72. дугаар сургуу: лийн 8-ын «А» ангийн су- рагч Д. Оюун зөвлөлтийн анд пайз Танлягаас ирсэн захидлаа найз Б, Байгал- сурлагатан Б. Алтантуяа, с. БОДООШИНН авсан гэрэл зураг » «Авьяас билэг, олшш2 ссвслгтжгл сгш7лзЕлжсж тжспеолшшэ зокгжШтхЛЖттт Оттттэшолгтт:) ОГтЖтЛҮШтэжтэгэтээ уран чадвар» жигүүрээр НЭГ АНГИЙН Ч Энэ хоёр сурагчийн нэ- рийг Б. Сайлау, Н. Са- нархан гэдэг. Найман ишл дараалан онц Сурч, олон инїїтийП ажилд НӨХ- дөо хошуучлан оролцдог, Энэ хүүхдүүд | БаяшӨл- гий аймгийн Сагсай су мын 8 жилийн СУргуу- лийн 8ёын «чБь» ангид сурдаг. Тэд онц сурлаг төдийгүй урлаг, спортоор хичээллэдэг юм. К. Са- нархан хүүгийн хувьд хогжим тоглох их дуртай. Тор баян хуур хөгжмоөр назах үндэсний аялгууг чадварлаг сайхан тогло- чихдөг. Бас зураг зурж, модон дээр сийлбэр хий- АНДУУД дэг юм. Харин Б. Сайлау охян биеийн тамираар хичээллэх дуртай. “Тэр саяхан сургуулийн, ширээ- лний теннисний аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцож, нэг- дүгээр байр эзэлжээ. Мөн баатарчууд, дүү нараа ха- ламжлан хүмүүжүүлж тэдний багийн удирдаг- чаар ажилладаг, , Пионерийн идэвхтэн энэ хоёр сурагч октяб- рийн социалист их хуньс- галын 85 жилийн ойгоо онц сурлагаар угтаж байг на. “ Х, Магсрхан цэр .1...А.....иилий ж - “2 мухарт орших хэилй чал- с04444(64 З.И. ВОСКРЕСЕНСКАЯ “Морис хүү хадны налуу мэөрөгцөг дээр хэвтэн тол- гойгоо унжуулан доошоо харна. /Ногоорон харагдах гүн цохион дор эгц шохойн чулуун ханан дээр мө ХИЙН цэцэг цагаан ОД адил анивчина. “ Мөнхийн цэцэг олж ха- рах тэр тусмаа таслал авах аз завшаан хүн бол- гонд тэр бүр олддоггүй юм. Мөнхийн цэцэг, дохөн очиход, түвэгтэй газар 80- жиг ургана. Тэгээд ч га- даадын нгуулчид өндөр үнэ хаядаг нь жирийн хэрэг биш, Морис хүүгийн дэр- гэд үнэнч нөхөр Джимм нохой оцойн сууж, эзэн нь осолтой хэрэг үйлдэх гэж: байгааг ойлгосон ан- тай анхааралтай ширтэнэ. Нохой чихээ соотойлгоно. Хажуу бутан дотор хүзүүн дээ хүнд төмөр хонх ун- жуус-сан үнээ явж хонхны «Бид энд байна» гэх дуу ууланд дуулдана. -ц Диимм бид энэ цэц: гийг гартаа хийн, дөнгөх үү? Чи юу тэж рЄ бодож байна? Аа?7 Джимм сэргэлэн ухааа шаг нүдэгрээ эзнээ шир- тэн үл дуугарна. -- За бүтэхгүй юм бай- ва| Явья даа їгнї хүү с8- наа алдаад, цаад үнээгээ цуглуул, буцья, | гэртээ харья хэмээн өгүүлэв. Морис хүү гараа аман- два хийн - шүгэлдэход Диимм чанга хуцан бутан дундуур гүйн одлоо. 1ТӨ- дөлгүй үхрийн хүзүүнд зүүсэн хонхнууд өөр хоо- рондоо дуугаа авалцан жингэнэх сонсогдож үнээ” нүүд дуулгавартай гэгч нь уул руу уруудав, 1 Гүүрний дэргэд эрэг- тэй, эмэгтэй үл таних хоёр хүн замаас зайдуу- хан зогсон: үнээ өнгөрч тоос шороо пнамдахыг хү: лээв. Морис алхсаар тэдний хангуугаар өнгөрөх үед үл таних эрэгтэй хүн: Хүү, шөнө хопог- лоод өнгөрүүлчих газар вааж Өгч туслаач: хэмээ! хэлэхэд бүрх ,малгайны дороос хөгжилтэй хар хү! рэн шүд үзэгдэв. -- ааваас асууж байж больё гэл: Морис жуулч- дыг шинжин хараад өөрөө сөө зайлуулан өгүүлэн. Эрэгтэй нь, өтгөн шар- гал үстэй хүүхнээ сугадаж хоёул пуруундаа үүргэзч үүрч, гартаа уулчны талг “барьжээ. 1Нуулчид уулын 14 9 л халжлалайа.лжеэ ал чат х ааа. МӨНХИЙН ЦЭГ ШХЭҮҮЧҮҮЭҮТХҮТЭ ТЛЛЭЛ хаарал сонирхлыг татах юмгүй тосгонд түр ч ату- гай саатаж байсан удаа ховорхон, "Тэд тариачны овоохойноос тохилог зочид буудал, уулын муриласан осолтой сөрөг замнаас дүү жин шатыг илүүд үзнэ. Владимир Ильич, Надсеж- да Копстантиновна хоёр хүн амьтан хүрээгүй 3э- лүүд газраар зугаалан лвк жирийн тариачин хүмүүс- тэй ярплцан хоөрөлдонс сэтгэл санааны үгээ Ху- ваалцахыг ямагт таашаа- на. Төд шөнө өнгөрөөх байрны талаар модчин өв- гөнтэй ярилцаж тохирол- цоод байшингийн гпамхан шатан дээр түр амсхий- хээр суув. Надежда Конс- тантиповна: - Болор бяцхан чулуу шоржигнох адил голын ус сэтгэлд чимэгтэй урсах юм гээд чагнана. -- Энд сайхан, тун таа- тай байна, чамдаа «нуу- цаар хэлэхэд гээд эхнэр- тээ ойртон: Волга мөрний эрэг дээр бүрч сайхан. “Тэндхийн хусан төглөөс илүү сэт- гэл татам зүйл хаанд Ч үзсэнгүй, төрөлх нутгаа- саа алс хол газар чухам сайхныг нь илүү ойлгож мэдрэх юм даа хэмээн шивэгнэв. Владимир Ильич эх орондоо очихыг хяавгаар- гүй их хүсэж байгааг На- дежда Констаттилолпна сайн ойлгож байлаа. Алс холын Швейцар оронд ар- гагүйн эрхээр цагаачлан амьдрах хэднй ч санаа сэтгэлээрээ орос нутаг- тайгаа үргэляг хамт ажээ. Нар мөнхийн цасыг нь хайлуулах гэж буй мэт уулын оройд манджшээ. Хоёр уулын орой дундуур цонхоо наранд гялбуулан алс тэртээд хурдлах галт тэрэг бяцхан -тосгоны Зү- тээс харахад гааралс тас- ран цан цагаан үүлийг зүсэл, салхИїны аясаар х0- вох мэт узэгдэнэ, Гарийн эзэгтэй төмөр аяганы амс раар иь цасан цагаан хоос нь бялхалзсап сүү авчи: рав, Надснгда. Констартинон- на зүүргэвчиээсээ аяны замд базаасан идэх зүйлээ гарган ширээн дээр тавпад гэрийн: эздийг: -- Хамт цай ууцгаая| гэя! урилаа. Модчии түү- ний эхнэр өөр хоорондоа ичингүйрэн. харалцсанаа. ширээний ард суулаа, Вла-. ї 1 4 : димнр Ильич Морнс хүүг дуудав. - Өнөөдөр манай гэрт зочид морилон ирлээ, бая- рын ширзэ засья. Нөгөө нэг шил дарсаа гаргаад ир, өөрөө нэрсэн юм, сайн санаатай хүнд барихаар хадгалж байсан юм гэж модчин өвгөн өгүүлээд зочдоо ширтэв. -- Та нар аль нутгийн хүмүүс вэ? гэж өвгөн С0- пнучирхав. -- Орос орноос, мэднэ биз дээ - Өнөө Суворов жанж- ны нутаг мөн байхаа. -- Тийм үнэн -- Аугаа нх баатар хүн- Ч үгүй. Орос оронд хувьс- -гал гарсан гэж ойрын хэ- дэн жил зөндөө дуулдсан. Тэгээд хувьсгал дарагд- сан уу? -- Үгүй! Оросын хувьс- гал ялагдаагүй өнөө хэр гэлжилсээр байга. Та одол доо. Өндөрцаст уу" лын цаагуур ордог нар ахин манддаггүй гэж үү? Нар маргааш нь гэхэд л ахиад хурц туляагаа цац- руулдаг гэж Владимир Ильич урамтай өгүүлэв: Алс орших орос орон, ТЭНД амьдардаг орос хүс мүүсийн тухай тэр мод: чин түүний эхнэр хоёр олон сонирхолтой зүйлийг мэджээ. Морнс хүү шатны дав- хар дээр эвэрлэг урт мод зорон суунгаа ТЭДНИЙ яриаг сонсоно. -- Хүү юу урлаж суу- на? гэж орос хүн асуув. Сум хэмээн хүү товчхон хэлзэд байшин- гийн хананд өлгөөтэй бай- гаа олон пум руу нүдээ рээ заар, Владимир Ильнч нэг нум анч хөвчийг ааж- маар татан чихэндээ ойр туулахад хөвч нарийн утас адил жингэнэп дуутарна -- Сайхан тпум юм хоёулаа үзэх үү? хэзээ сүүлийн удаа нум барьс- наа мартаж орхижээ. Тээр модны хөндий нүхийг харж | байнд уу? Тэр бай болог. Тийшээ чиглүүллээ. Сум жингэнэн дуугарч инсэн модны холтсыг дөнгөн шүргэн цаана өвсөп дотор шигдлээ. -- За оносонгүй хэмээн зочин гутрапгүй өгүү- ЛЭЭД, ОДОО чИННЙ эзэлж гэв, "Морнс хүү хөлөө алцайп бат зогсож амьс- галаа хураан паранд бор- лосон хамар дээрээ ати- раа суутал нь зүүн нүдээ анинг хөвчийг тавилаа. Сум модны хопгилын сэгс гэр захад яг зоогдов, Вла- димир Ильич туйлын баяр лал, тэр ч байтутай хөх- рөв, -- Ёстой мэргэн 0иИ0- лоо! )Нинхэнэ. харваач бо: лох найдвар байпа. -- Та чиглүүлэхдээ тун сурамгай өв дүйтэй юм. Ахиад хэд харвачих. Дорх- ноо дадлагажчихна. Тэгээд л “Бнльгельм Телль шиг мэргэн: онодог болно гэлс хүү өгүүлэв. Зочиц хүлээн авах Ё сцурмын дагуу түүний урам зоригийг сэр- гээх хэрэгтэй шүү дээ. -- Хан гэнээ? |Виль- гельм. Телль зэ? гаж Бла- димїїр Ильич түүний ту- хай огт мэдэхгүй дүр үзүү лэн Нүдээ янивхийлжс со нирхов. 2 - Та мэдэхгүй гэж үү?. Вильгельм "Телль гэж бүтээлээс | бөхийн мөргөхийг шаард- сан. Вильгельш Телль ха- рин татгалзсан. Энэ тухай аль нэгдүгзэр ангид байх- даа мэдсэн. Хорон санаат хэнд нь яг зоосонгертөнцөд ганц хүй дээ гэж нүд нь гялалзан ярив. -- Энэ үйл явдал олон зуун жилийн өмнө болсон. Одоо улс орон, ард түмэн бүр өөрийн Телльтэй, гэж зочин өгүүлэв - Газар бүр хөдөлмор чин хүмүүс дарлагчдын эсрэг тэмцэж байгаа гэж зочин эмэгтэй нэмэн хэл- лээ -- Танай нутгийн Тел- ЛИЙГ ХЭН гэдэт вэ? гэж Морис асуулаа. Манайд нэг биш слоп Телль бий. Улс орон бүрт тэдний тоо улам өс- сөөр байгаа хэмээн эмэг- тэй бодлогошронгуй |ха- рнулав. Үүнээс өмнө Морис хүү тэй хэн Ч ийнхүү тоож үзэн. дотно ярилцаж бай- сан удаагүй Гадаадын жуулчинд хаана юу худал- дан авч, наймаалж болох тухай асуугаад л гүйцээ. Тэд хүүхдийн тоглоом, үлнзэлий хүзүүнд зүүгдэн байснаа он цагийд удаанд зэвэрч гандсан хонх. уу- лархаг нутгийн саяхин омд гээд л зүсэн бүрийн зүйл худалдан аваад арилна. Цэцэг хүртэл аваад лвдаг, Жуулчид цэцгийг ши- рэнгэ хөрстэй нь их л иям бай ухар авахыг нэгэн удаа харж зүрх нь шим ширч билээ. Уулнаас. амьдрах нөхцөлөөс нь сал гавал цэцэг дорхиоо он- гоө алдал үхнэ гэдгийг тэд үл ойлгох ажээ. Аль- па уулын ЦЭЦГИЙГ Аамьд- руулья гэвэл тунгалаг хөх тэнгэр, цэвэр агаар, монх цаст оргилоос хайлах ус, урган цэцэглэдэг уулыг нь аваад явах хэрэгтэй, Баян чинээлэг хүмүүс сонирх- сон зүйлээ авах гэл мөн- гөөр зодон өндөр үнэ ам- лах боловч нутгийн хү- мүүсийн зэпүүцлийт хүр- гэнэ. Хүний баяр баясга- лан мөнгөөр хэмжигдэх- гүй шүү дээ, Хүний сэтгэл санаанд 4буны өмнө.чин сэтгэлийп пехөрсөг үг л нийцнэ. Тпйм үг багц мөн- гон дэвсгэртээс хавьгүй Үнэ цэнэтэй. г Халуун нар уулсын цаст оргилыг шүргэж хээр хөл- дийд харуй бүрий, хүйтэн буулаа. Морис хүү лур муутайхар унтахаар «лї- лаа, Хүү зүүдлэн, орос нутгийн том газрын зураг, Суворов гайхамшигт алдарт “баатруудтайгаа 7) хэвлэв, хяруу Индекс--14140 бүү ай, зоригоо чангал гэж айж эмээн улигласан нохойгоо тайвшруулан: Мөнхийн заавал, заавал ч үгүй ав- на гэлээ. Морис рын нөгөө донд бэхлэн уяад цохионы эгц ханаар доош бууна. Хөлий нь цагаан цэцэгний бут тод. харагдан, цэцгийн аднд татагдан чангарч цэц гэнд гар хүрдэггүй. Сал- хн сэвэлзэн Морисын хө лийн яг дорх модны оройг ганхуулан ёроол руу тол- гойгоороо унжин Дарал нь бага зэрэг ган- хаснаа цэцгэнд Наалдуулан цэцгийн шил” нь хазан бийг таслав. үндсээр Дээшээ гарч ирээд амьсгаагаа түр дараад биеэ ороосон оос- роо тайлж хумнн зүг, зоос гараараа Дар давхилаа. гэлээ. Зочид хаана Үүр цайхтай явчихсан, чи хайчив? Үн гаргахаа уу? гэж ээж гээ бэлчээрт мартчихсан нь хэллээ. Морис хүү үс ч гар- сангүй эргэн гарч, гүй» сээр цуур хүрлээ. Энэ олоц зөрөс замын чухам аль замаар нь явсцыг лаж таахав дээ? Зочип эхнэрээ Надюша гэж дуудаж бай- сан нь санаанд бу раарлза амаа хүрээ дю-ша-гээн: хашгирл «Юша-а, юша-а гэх дуу ууланд на. «Орос хүнийг Дэг билээ» хэмээн гоо хичнээн төхӨ боловч Тэгээд аргаа барж «Те-е-еёллы! гэж еёлль» «Ямар ховор үнэт янчнрсныг мэдсэн ч болоо хаашаа яараад тийм сой, эрт явсан юм бол хийн цэцэг бэлэглэх бодсоноо минь шууд мээн хүү бодлоо. Морис хүү яах мэдэн гонсойн хэсэг мөнхийн цэцгээ Мөнхийг цэцэгний цэнхэр туяатай цасны шир иэхсан. цайгаар хөвөөлөгд- сөн адил өөдөөс иь шир- хэгээр зориуд тэнэ. На-дю-ша-а! гирлаа, «1Оша-а! Юша-а! Юшг- а| хэмээн өндөр мог ууланд цуурайтна. Орос хэлнээс орч Д. ӨЛГИЙСАЙХАН уулын уруу үнэт ол- халхлан Джимм похойтойгоо урал- Байшиндаа гүйн орж амьсгаадан: цуурайт- санаанд үл орно. хашгираад ха- риу чимээ чагиллаа. Гагц:. хүү цуурай л сопсогдопо. лав даа. Аль зүгт явспыг мэдэх юмсан» хэ- гайхаж сэтгэл зогссоноо харлаа. На-дю- ша-а! гэж Морис хүү хаш- цэцгийг ооС- г Мо хадан яг дөр сүүлийн тогтов. нүүрээ авиран тосгоны байна? зэр? ун. Га- лэн-Н8- аа, юша-а» хан га- ой той- н ухах Теге- бэлэг 7 Мон- гөж хэлэх аа үл нь өднүүд їх цаст уулсан || Эрхлэ Ц. ДАШ гч донлон 225 25:54 ? шийэээтэВМ | Загйгай | с- Аугад их Октябрийн социалист хувьсгалын 85 жилийн ойгоор Д. Сүх баатарын нэрэмжит талбайд болсон хөдөлмөрчдийн шагсаалд манай эх орны аз жаргалант Өсвөр үенйнхнийг төлөөлсөн олон | Мянганцпонер, сураг оролцож, Онтябрийн үзэл санаа. Монгол-Зөвлөлтийн цайрамдал, МАХН-ын үйл хэрэгт чин үнэнчээ баяр баясгалантайгаар батлан илэрхийллээ. , ЗУРАГ ДЭЭР, Д, Сүхбаатар, Х. Чойбалсангийн бунхант нидэр дээрнам, засгийн удирдагчид, зөвлөлтийн толоологч, ппонер сурагчидтай хамт М. ЦЭРЭНЖАМЦ, М. ЛХАГВАСҮРЭН нарын авсан гэрэл зураг ЫН ҮЙЛ ХЭ! БЭЛХЭН БАЙГТУН! 8 БЭ 1 ад | 1 Г-53 | Ё. 28 .оЖ 272 060 Эрэг ЫР | ” 3,5. 4 29) ( нэ 77 ЗоДоэ Ун 12 Л 4 Цэ го7Ес 2 н ан Ё 5 ! ыг : ЭШ вл 77/ “эчэрүтүулэ) (2-7р 3! Б-2---0231--- (25 | ч 2 - 7) ) / ! дс: | /..й. | : | 555) | МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, Д. СҮХБААТАРЫН 1-1 | | ЇЕ |: Ё НЭРЭМЖИТ Б.Ын ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН" 28) М- год ст ЛЛС2 ар | НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН -- ! ! - 89 дэх ЖИЛДЭЭ. 10 04 73 (1811) 1982 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН 10. ЛХАГВА ООС ҮНЭ 10 МӨНГӨ Онтлбрийпн социалистих сын драмын анадемиК хувьсгалын 65 жилийн театрын жүжигчид С, мар ойд зориулсан Зөвлөлтийн Ї зуугаар шакийн. «Муурын байз хүүхдийн яруу найргийн шинэ, зовлолтийц гуран- , баяр МХЗЭ-ийр Төв .Хо- дугаар сургуулийн сураг- рооны соёл хүлгүүлглийн чид Н. Гоголийн «Бай- төвд саяхан болов. Яруу цаагч түшмэл», монголын найргийн баярт Монголын пионерийц ордны жүжиг, Зохиолчдын Эвлэлийн Хо- хүүхэлдэйн дугуйлангийн, рооны дарга -Д. Цэдэв, сурагчид «Ай бо догтор» МХЗЭ-ийн Төв Хорооны зэрэг мгүжгүүдийн хэсгээс. нарийн бичгийн дарга тоглосоп иь үзэгчдийн с0- Д. Бор, БНМАУ-д суугаа нирхлыг . ихэд |татлал. зөрлөлтийн элчиэ» сайдын Улаанбаатар хот 71:547 яамны зарим ажилтан Зөвлөлтийн сургуулиудын нар, хүүхдийн зохиолчид пионерийн ордны. орлогч оролцлоо. Яруу найргийн захирал Тамара Тимофеен- баярыг МЗЭХ-ны дарга на Гулида, Б. Заходерийн Д. Цэдэв нээж хэлэхдээ: «Хийлч», "А. Бартогийн - Онтябрийн аугаа их « Вовка яаж ах болсон хувьсгалын 65 шилийн бэ?», сурагч Сэрээжав, 4. ойн боггон дээр бид, зөв- Бартогийр «Би осол: бай- лөлтийн хүүхдүүдийн яруу на», зөвлөлтийн ёслдүтэар | найргийн баярыг хийж сургуулийн хоёрдугаар байпа. Монголын хүүх- ангийн сурагч . Лариса дийн утга зохиол буй бол: Нрасовская, Лена Пучио- “СОН цагаасаа эхлэн Зөв. ва нар «Ильнчийн дэргэд». лөлтийн хүүхдийн утга з0- «Люба охин» шүлгүүдийг тиолоос суралцанг, хөгл- уншив. Д. Иацагдоржийн гпийн шинэ шаталд Орлоо. нэрэмжит шагналт -30- Манай! хүүхдүүд А. Гай- хиолч Д. Содиомдорж Зөв- дар. .С. Маршак, Н, Чу- лөлтийн хүүхдийн зохиолч | “ковский, С. Михалнов, А. К. Чуновский, А. Барто Барто нарын зохиолыг С..Михалков нартөй уул-| амтархан уншдаг юм. заж .байсан -дурдатгалаа | Монголын хүүхдийн 20- ярьж, “хүүхдийн зохиолч | хиолчдын бүтээлүүдийг Д: Даяаанлм, Я. Аннмын: «Детская литература» х9В шүлгээс уншлаа. ” | лалийн газраас «Верные Нийслэлийн 52 дугаар | уузья», «Быстрые тасзд, сургуулийн сурагчид Заце- 1 “иинн» пэртэйгээр олон пипий хөгжим «Үйэйч нөх-! рийн -эрэлдэ, зөрлөлтийн мянган хувиар хэгллэсэнР ЯЕЛЭГЭЭ й БҮҮ “Ч дүгээр сургуулийн дөр билээ. Зөвлөлтийн хүүх” дүгээр ангийн сурагч А дийн яруу найргийн баярт "Түмэп, Гена Беленец ийр оролцон: байгаа пионер «Хамт хөгжилтэй алкацгаая» сурагчдад баяр хүргэе гэЭ- ! Дууг дуулав | лээ. Дараа пь Зөвлөлтийн | 1 1 ! баяр хөгжилтэй сайхан бол- лоо, | ЗУРАГ ДЭЭР: Золлол-1 тийн. хүүхдийн яруу тайр, тийн баярын ажиллагалнайс “МАНАЙ” СУРВАЛЖЛАХ, 9 Хүүхдийн яруу тайргийн! хүүхдийн нэрт зохиолч Н. ! Чукновсний, А. Барто, С. ( Михалнонв, С. Маршак нар шүлгээ” уншихыг соронзон бичлэгээс сонсгов. Д. На-, х цагдорнийн нэрэмжит.ул- «Болор» бүлгэмийн пио- исрүүд баяртаа оролцо. хоор жїїгдрэн жагстээ. Ёс- лолын ягаан цамц өмсөж, улаан бүч зүүсэн тэдгээр хүүхдүүд баяр хөөр дүү- рэн Танхимд хувьсгалын сэ- дэМт дуунуудын цоглог аялгуу дуурсана. «Болор» бүлгэмийнхэн ч тэр “Дуу- ПпУуУДЫыГ Дагап дуулж бай- лаа «Болор» бүлгэм гэж хааилхын бүлгэмийг тэр- лээд байна гэж та нар гай- хаж байгаа байх. Олоп ул- сын пионерийн «Найрам- дал» лагерийн бүлгэм ийм нэртэй билээ. Энд 18 ай- маг, 9 хотоос ирсэн пио- нерүүд ё8марч, хичээллэж байна. Ї | ЗУРАГ ДЭЭР: Онтлбрийн социйлист нх хувьсгалын 65 шилийн ойд зориулсан тус бүлгэ- мийн пиоперийн баяр, ёс- лол төгөлдөр эхэллээ. Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга. сурагч ММ. Гэрэл май: -- Октябрийн социа- лист их хувьсгалын б5 шиг лийн ойд зориулсапй пио- нерийн балрт «Болор» бүл- гэмийн пионерүүд бэлэн жагссапыг рапортлахад, «Найрамдал» лагерийн за- хирал Г. Батчулуун пно- нерүүдтэй мэндчилж, бая- рын ажиллагааг иээв «Смело, товариши. в но- гу» дууны сэтгэл хөдөлгө- сон аялгуунд ажилчин, усан цэрэг, улаап цэргийп хувцастай хүүхдүүд алх- тэргүүлэгчдийн хурал тэй залгашжилтьл» эрчимлгүүлэн, пионерийн сурлага, хөдөлтөр, урлаг, “амтилт, тэргүүний хэлэлцэж тогтоол гаргалаа. МХЗЭ-ийп ХУТП их ху. рал, Мопголын пионерийн чЗалгамжлагч» У чуулган болон ЗСБНХУ байгуу. лагдсаны 60 жилийн ой, Д, Сүхбаатарын мэидэлс: ний 90 жилийн ой угтан, «МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төртэй залгамжилтн» уриан дор явуулж байгад пнонс: рийп анхайп шатны бай. тууллагын «Залгамл ус» аяпы ажлыг улам эрчим- нгүүлэн -їиэгтгэж дүгнэх, тэргүүний арга туршлагыг сурталчлал дэлгэрүүлэх ворилгоор «Бид-МХЭЗЭ-ийн хойчийг тэр төртэй зал- тамгглагчид» ттонерийн ДХ. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын саяхан хуралдлаа. МХЗЭ-ийн ХУШ -их хурал, Монголын пионерийн тамжлагч» У чуулган угтаж: «МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төр- уриан дор явуулж байгаа пионерийн анхан шатны байгууллагын хамт олон, спорт, олон арга туршлагыг талчлан далгэрүүлэх зорилгоор «Бид-МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төртэй залгамжлагчид» пионерийн сайн үйлсийн ном бүтээх буухиа аяныг орон даяар зохион байгуулах тухай Төв Зөвлөлийн Энэ хурлаар «Зал- «Залгамж үе» аяны ажлыг ппонер сурагчдын нийтийп ажлын нэгтгэн дүгнэх, сур- «БИД МХЗЭ-ИЙН ХОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖЯГЛАГЧИД» ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛСИЙН НОМ БҮТЭЭХ БУУХИА АЯНЫ УДИРДАМЖ сайн гйлсийн том бүтээх буухиа аяыг 1983 оны 11 дүгээр сарын 28-наас эхлэй дорвон сарын хуга. Цаагаар орон даяар нийт бүлгэм, пионер, баатлрчуу: дыг хамарч зохион Явуу! на Пнопер сурагчлыгн сайн үйлсийн ном бүтээх буу- Хиа аяныг аймлг, хот, райо- ны тэргүүний бүлгэмээс эхлэц цаашид пионерийн зовлөлөөс баталсан хуваа- рийл дагуу “бүх бүлгэмд япуУлиа. Ппопер сурагчдын сайн үйлсийн номыг наг бүл. гэмд 8-8 хоног аллуулж, шанда. Зил. . Си йг Г лан ирас Лепип, Октябрь, найрамдлын тухай шүлэг уншиж, дуу дуулцгаан, Хамгийн сонирхолтой нь пионерийн баярын энэ танхимаас Октябрийн 6С0- циалист хо хувьсгалын ялалтын тар өдрүүдэд ажилчдын өмнө их Ленн- ний хэлж байсан үг, ДУУ хоолой соронцон бичлэгээр цуурайтсан юм. Хуучин нийгмийн туургыг халж Хувьсгалт төрийн тооныг тулж Нийгэм журамт улсаан бийгуулж Нийт олоо тэгш ткаргуулсан Сод Лепин! Суут Лепин! Ленин-- гэрэлт од шиг тэргүүний. бүлэг, салаа, хүүхдийн сайг дурын бай гууллага, пионер сурагч- ДЫН сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон нийтийн ажлын амжилт, тэргүүний арга туршлагыг гурваас та- ван хуудсанд багтаан (тоо баримт, зураг “чимэглэл, фото: зурагтай) цэвэр ням- бай бичнэ. Пиопер сурагчдын сайп үйлсийн номд ажлын ам- тцилт, тэргүүний арга туршлага. нь |бичигдсэп пионерийн хамт олон, пио- пнер сурагчдад дурсгалын гэрчилгээ олгоно. Ппонер: сурагчдын сайн үйлсийн номыг бүлгэмийн хүндэтгэлийн цуглаан хийж хүлзэп авах ба уг номд бичих зүйлийн тухай сургуулийн /ХЗЭ-ийн хо- роо. бүлгэмийн зөвлөлийн ийдпэр гаргайс “пийтэд мэдээлнэ. Пиопер сурагчдын сайп үйлсийн. номыг өгөгдсөн хугацаа, графинийн дагуу нэг бүлгэмэлс погоод шил- шүүлэхдээ сургуулийн аа- хирал, хичээлийн зэрхлэгч, ХЗЭ-ийн: хороопы тарийг бичгий даргл, ахлах удирдагч зөвлөлийн дарга «Пионе- рүүдийп ахмад тпохдийн зӨВлөл»-ийн дарга, тар гүүний багт, ииопер су- рагчдаас бүрдсэп тусгай толоолөгчид баяр ёслолын байдалтай хүлээлгэн өгпө «Слїїй үйлсийн аллуулах, хУугацааид айп бүлгэм, урап. бүтэаэ- лийп. үзэсгэлэн гаргалс, нопцерт. тоглуулш, уул- залт, өдөрлөг, өглөөлөг хийх зэрэг төрөл: бүрийн ажил зохионо, пионерийн бүлгэмийн ном» ту: Пионер сурагчдын сайн үйлсийн пом бүтээх аяны . : ОомжнЕчЭ 1шшпжнхсэ үссэлжлэлэ 1 Пиоперийн баярын ажлллагаанаас Замд баримжаатай. Ленин -- гэгээн тэнгэр шиг Орчлонд түгээстэй. Нэгэйп пионер Лениний тухай ийм шүлэг уншлаа, «Леципн всегда С ТОбой», «4 Россия и Монголия» гэ- Дэг дууг хүүхдүүд хоолой нийлүүлэн дуулж, найрам- дал нөхөрлөлийн сэдэвт бүжгээ бүжиглэцгээв. Пио- нерийн баярын үеэр бид Дорнод аймгийн Баянтү- мэн сумын 8 жилийн сур- гуулийц 5:ын «А» ангийн сурагч, онц сурлагатан И. Сэмжидмаатай ууласан 13) -- Пионерийн баяр тун сайхан болж байна. Би «Найрамдал» лагерьт ирээд япцыг төв орон путгийн хэвлэл, радио, телевиз, «Пионерийн үнэн» сонинд өргөн сурталчлах ба сум орон нутаг, сургуулийнхаа хэмжээнд ханын хэвлэл радио узелээр байнга мэ- дээлш байна. Пиопнер сурагчдын сайн үйлсийн номд ажлын ам- жилт тэргүүний арга туршлагыг бичсэний дараа сургуулийн захирал, намып үүр, ХЗЭ-ийн хорооны на- рийн бичгийн дарга, пио- ийерийн: ахлах удпрдагч, бүлгомийп зөвлөлийп дар- га, халамижслан хүмүүжүү- лэгч, багш, тэргүүний пио- пер сурагчдын төлөөлөг- чид гарын үсгээ зурна, Пионерийн сайн үйлсийн помыг бүх бүлгэмээр ал- луулслы дараа үе» аяны явцад аймаг, хотын пиоперийн зөвлөлөөс зОХИОСОП дягЛлыН Ололт, амжилт, тэргүүн туршла- гыг бичиж, пионерийн азөв- лөл, штабын дарга пар, гарын үгээ зуриг, уг но- мыг Д. Сүхбаатарын на- рэмшит МПБ-ын Төв Зөв- лолд хүлээлгэж өгио. Ё Пионер сурагчдын үйлсийп помл зүйл: сайн йичигдэх -- МХЗЭ-ийн хурал, Монголын пяоне- рийл «Задгамжллгч» Уу чуулгац угтсан. «Залгамж үе» аяны япцад пионерийн хамт олоп, ппонер сурагч- дын сурлага, хүмүүлжилдэа олсон одолт, амжилт, тэр- гүүн туршлага, үүсгэл са- надчилга, ХУШ нх -- Пиопер сурагчдын шинээр. сурч, бүтээсэн зүйлийн дээл (зохион бич- лэг, гар ба фото зурлг, асуулт хариултын урдл- дааны | матерпал, буса зүйл), : 1 «Залгамж. олон сайхан дуу, бүжиг сурлаа. Манай бүлгэмийн- хэн Ч дуулах дуртай. Учир нь удахгүй болох гэж бай- гаа Зөвлөлтийн дуу ДУУ: лаачдын фестивальд орол- цохоор ирсэн хүүхдүүд энд амарч байгаа юм гэлс тэр охип ярьсан юм. Онтябрийн социалист их хувьсгалын 65 шилийн ойд зориулсан пионерийн энэ баярт МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны нарийн бичгийн дар- га, Д. Сүхбаатарын нэрэм- экит МПБ-ын Төв Зөвлө- лийн. дарга Ч: Цэранду- лам, МХЗЭ-ийн Төв Хароо- ны пионерийн ажлын ЗөӨв- лөх А, Г. Зуев нарын азэ- рэг хүмүүс оролцлоо, Т. ДАВААД -- Опцгой гавьяат үйлс бүтээсэн пионер сурагчид хүүхдүүдийн тухай-тэмдаг- лэл материал, зураг- -- Орон нутгийн пионе- рийп байгууллагын түү- хэнд холбогдох баримт ма- териал, фото зураг, схем диаграмм, аймаг, хот, районы газар, иутгийн зу- раглал, -- Тухайн пионерийн байгууллага, хамт олны ба- хархах сайн үйлс - БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуулган угт- сан ажлын дүн ба чуулта: ны шийдвэр биелүүлэх та- лаар авсан үүрэг амлалт: - МХЗЭ-ийн ХУЦ их хурал, Монголын пноне- рийн «Залгамжлагч» 1У чуулганаас хойш 5 жилд зохиосон ажлын товч тай» лан, (аймаг, хотын пнонё- рийн зөвлөл бичнэ). Номын тодорхойлолт 1. Номын хавтсыг улаан өнгийн ширэн эдлэл буюу ледринэзар хийнэ. Е 23. Хавтасны хэм23901| «Пионерийн үнэн» сонины хэмжээтэй адил буюу 43х30 см байна. 8. Ном нь бүлгэм бүрт- 8--5, пионерийн зөвлөлд! зургаагаас доошгүй хуу: Дас өногдохоор буюу-200- гаас илүүгүй хуудастай байна. 4. Номын нүүрэн талын хавтсан. дээр пиогаа тэмдэг, «Пионерийн йн үйлсийн ном» аймаг, хот, районы пионерийн бай. гууллагын цэрийг бичнэ. 5. Номын хоёрдугаар хуудсанд «МХЗЭ-ийн ХУШ пх хурал, Монголын йн, перийн «дЗалгамжлагч» чуулганд зориулав» гэж бичнэ. мпвБ-ын төв зөвлөл : 1-9 исг- Ї зажлаажлүл 13-43 59 2 55.9Рт 1: ! х, ч. Ї Нийслэлийн... Октлбрийн лы 66 дугаар бага “сургууль 12 багштай, 489 сурагчтай. (Захирал нь Т. Цэрэн, хичэал ангийн эрх- лэгч нь Х.Чагцал) Энэ сургуулийнхан «Пио» исрийн үйзн» сониид пийт- мэгдсэн талхим тухай хэ- лэлцүүлгийг бүгдээрээ Ун шилж, олоп хэлбэрийн алгал сохиож, (12 пиг бүлт уралдаантай амилласцалс Зэн «Дэ» зигй) тэргүүн байранд шалгарчээ Хүүхдүүд улаан булан- даа цугларлаа, Л,Малам багштай З-ын «Д» ангийнх нм талх сэдэвт бүлгийн ажил зхлэхэд бэлэп болов, Сүургүүлийн улаан булан- гийн хаанд талх сэдпвэвр хийсэн 12 ширхэг хипын сопин | ёлгөсөн Нь ӨНГӨ алаглан харагдапа «Хав- рын ажлын гарал», «МНам- рын ажлын гараа» зурагт эуудас таасан байв. Тэр аурагт хуудас нь тариата» рих, ургах хураах үеийг лүрслэн үзүүлжээ Урт ширээпзэ сурагч Мягмарсүрэн, Бямбасүрэн, Отгоуцжаа. Дашцэрэн. Лхаг- надолгор, Өпөрбат, Бат-ор- тинх Отгопсүрэц:. ипариын барьсан том, жижиг олон талкыг тавьжээ. Тэр ши рээний тэг өнцөгт моноө» хоп сэдвээр хийсэн бяцхан нОМУУДЫг өрсөн байн. Гу- рилыт соүтоор ий». ялган санййнд хийлсаэ, «Талх ма- най орны үйлт баялаг мон» тэжс том үсгээр бичин байр» луулсныг харсан ч, талх ны тухай яриа болох нь тов тодорхой, Заан «Дэ» аигийн сурагчид БНМАУ- зай. төрийц далбаа, Л.И Преяатевийн «Атар», «Дур, датгал» тохиол болон 19 төрлийн талхийл зураг барын, тийтээрээ алтан Та» рїа, амтат талх, ажилчин ах эгч иараа магтсан ЛУУ ДУУЛЖ, шүлэг ушилаа, Талхны тухай зохион бич», лэгийн уралдаад пэгдү: тээр байр эзалсэП |3-ан «їу» өнгийй сурагч Б.Ган- вориг сохион бичлэгээ уг шит, «Газрыг хагалта, үрээ цацна. газраа услана, Н8- мар нь ургацаа хураана, Будаагаа цэвэрлэнэ. Тонн тони будаагаа гурилын үйлдлэрт хүргүүлнэ Гу- рилип үйлддэрээс гарсан турилыг талхны үйллвэрт “авчирч бидїйй идэх ДУр: "Гай амтэт талхиг хийдэг, Тариаланч өх огч тартаа баярлалаа, турил талк хий ДЭГ аягилчин өх, эгч нартаа йл28» гэхэд хүүллүүд алга ташив. Нэт охип тарч ирээл оот- Биста нараар оньс0- х «Элээ ць өргэнэ Элс нь пцуриа Галуу нь ганганана “Ганц, мод пайгана» Тэр юу тэ? гэхэд үзэгчдийн дундаас изг хүү босолс -- Тээрэм гэлээ, -- “Гаачихлаа гэхал хүүхдүүд инзэлдэр, Бүл- гэмийн зонлолийн дарга Алтангэрэл: -- «Талх» сэдэтт шүл- гийн. уУралдаайд тэргүүн байр эзэлсэн 3--ын «Б» апгийл. сурагч С. Энхтай- ван шүлгээ уншина гэж зарлав. «Хүүхэд бидний дуртай Хүссэн цагтаа амталдаг Чаваг дүүрэн алагласай Талх боов сайхан шүү. Амуу тарилны дээ шүү Амтат идээний дээд шүү» гээс уншлал. 8--ын ,ү“Дэ ангийн гурван сурагч талх өрсөн ширээ рүү очиж зүссэн талхїїлзс шүүрч аваад илэхдээ үйрүүлэн унагаж, захыг нь хаялаа. Хүүхлүүд тэднийг шооля: инээнэ. Нэг охид ирж: -- Хүүхдүүд ээ! Талхыг ингэ идэяг болох уу7 гэл( асуухад -- Болохгүй гэя! хүүх, дүүд зэрэг хариулав, Алтангэрэл. Алтанхуяг, Буяндулам, | Хүрэлбаатар 41! Уй ЗУРАГ ДЭЭР: Пио- вєрүүд «талх хэлэл- цүүлгээр зохиосон бүлгийн ажлын үед. С. Бодоошийн авсан гэрэл зураг АРВИИЛАН. ХЭМНЭЛГИН АЛД парын тоглосоп «Цайны гл-. барьсан талхны лэзэлс байпа, Талх, блцхан ханын сопии, зурагт дас цөм манай хүүхдүүдийн хөдөлмөрөөр бүтсэн Хийсэн бүтээсэп мяа хү- үзүүлж маань. баяртай байна. Би хүүхдүүдийнхэл явл талхны тухай Сурагч Хү- парт» гэсэн шог гараа хүүхдүүдэд их зүйлийг бо- ДУУЛЛаа. 2--ын «Гэ» ай гийп сурагч Л. Өрдэлэчи- маг өөрийнхөө бичсэн «талх» шүлгийг, оиц... сур- лагатан Ч, Туул С, Иадми- дын «Тариа талх» | шүл- гийг уншинс нөхдийнхӨӨ талархлыг хүлдэв, 8--ын яриа хийсэн: «Д» айгийн сурагч 1, Дул-. рэлбаагарын маа: хүү бидэнд -- Бид «Ппонерийн үнэн» сониноос явуулж шил байгаа. «Талхим тухай яриа» хэлэлцүүлгийг ун шил янз. бүрийн ашил 40» хиосон... Бид телх. сэдэвт ажлаараа пэг хүүхэд одорт шүдэнлний модны хэмжээ- грамм: болио. Хэрэв манай ангийн бүх хүүхэд тус бүр тийм хэмжээний талх хаях юм бол одөрт 525 грамм талх болно гэж тооцлоо Тийм учраас талхаа ариг гамтай. ашиглая гэсэн уриалга гарган. ажиллаж байна гэр. -д Бид «Ппоперийн үнэн» сонины УМ 58-лиийт лэгдсэн материалын дагуу. ажил зохиолоо. Манай сур- гуулийн бүх сурагчид Гу- рилын үйлдвэр, талхлы үйлдвэрийн ашилчидтай уулзаж, талх барихыг агалтасан. Хүүхдүүдийн х мүүст хүүхдүүд гэрээр похион го цас | Амуу тарианы дээж, |. “Амтат идээний дээл. үнэн» соннид талхны тухай яриаг өгсөн. талх барихыг заадаг. -- «Та миний хүүгийн барьсан талхиайс пД» лаа. Би шавийнхаа хийсэн талхнаас амсаж їїх баярла- саг гэж тэй талх үрэгдүүлбэл 15 ярив бүлгүүднйй тухай ярилцлага бичлэг, уралдаан зарласан юм За» хиосон нэгдүгээр байранд «Дт», хоёрдугаар Элли «Г», гуравдугаар бай- ранл 8-ын « В» ангиуд шал- гарлаа, Мапай сургуулийн хамт олон тариаланч, ажил- чип хүмүүсийн бүтээлийг улам сайн ойл- хүндэтгэж Өөрсдөө талх хийдэг бол: ло0- О. ЦЭНДСҮРЭН 782225 с 059821 43 :2врахгсцаслчедах Ё-20) «Пионерийн нийтлэгдсан Дүү партаа багш Пионерийн удирдагч Д. Эрдэнэцэцэг: -- Манай сургууль, анги ДУНД Талхны ажлыг Сонины газар одор бүр хэдэн арваараа аахидал ир- дэг юм. Захидал бүр оёр аорийн- гэсэн. нэгэ түүхтэй байдаг. Анги сургууль хөмт олийхоо. ололт амжилтыг ба- хархап бичсэн пэг хэсэг аа- хидал байхад нөгөө хэсэг аа- хиллын мөрүүд нь жаргалтай сайхац. амьдрал, энх тайван найрамдлаа бахархан ДУУЛ- сан хүүхдүүд та нарын хүсэл эрмэлзэл шингэсэн шүлгүүд байдаг 10м, Өиэ удаа мапай сонины релнцид уламжлал ёсоор хэдэн арван захидал ирсний иог нь наяп настай буурал эмаа Халзан гуайнх байсан юм. Одоо цөмөөрөө Халзан эмаагийн захиа бичсэн Уу! рыг ив сонирхоё! -- Гэрийн гадаа хүүхдүүд шуугилдаж, мод хөрөөдөх дуу гарлаа, 1Оун хүүхдүүд байдаг билээ гээс гайхан тая- гаа тулан гэрээсээ гарч са“ равчлан харвал үе тэнгийн хэдэн багачуул манай модыг хөрөөдөлс байх юм. Андуур- сап юм болов уу? гэйс айг хандаа бодож үзлээ. Яах ар- гагүй модыг минь эгээл ми- лий хүүхэд шиг хөрөөдөж, хагалан хураацгаана. Яагаад ийнхүү мод хөрөөдөж бай- гаа учрыг нь асуутал өөдөөс минь. харан. зогсож байсан хоёр хүү: -- Эмээ гайхсаны хэсаэг- гүй. Бид танд тусалж байла. Таны модыг хороодол: баяр- луулья гаж бодсон юм аагэж ярьсан том. Эмээ нь баярлал- гүй яахав дээ. Буянтай хүүх дүүддээ баярласан талархса- наа «Пионерийн сүнэн» С0- пины нь хуудсаар дамжтут лан хэлэх гэж” ийнхүү захи- дал бичлээ гэжээ. Завхан аймгийн Баяпхайрхан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн Намжилмаа багштай тандуУ- гаар ангийн сурагчид. ингэж пионерийн: сайл. гүйлс бутая- эгээ. РЕДАКЦИАС: Сайн байна хүүхдүүд мпнь Ахмад настан буурлууддаа ач үрсийн ёсоор халамлс ан- хаарал тавьж “тусалж байна гэдэг үнэхзэр бахархалтай сайхан хэрэг. Пяонерүүд та цар-энэ: “үүргээ тэр төртэй сайн биелүүлж байгаа юм байна. Ажилсаг авхаалжтай хүүхдүүд та нартаа упшигч хүүхдүүдийнхээ өмнөөс баяр хүргэе! сонины зөвлөл -ь ДЭЛХИЙ. БҮХЭЛДЭЭ Маргааш Мапдан бадарсан Баатар огтябрийн Баярт умбапа “Лажимлаа “Алаг далхий бүхэлдээ "Алларт октлбрийн "Амьдралд шумбапа Найрагч ахын» Хэлсэц ёсоор Нарыг төвхөл Хэлоэр үлдээнэ БАЯРЫН ҮДЭШ Онтябрийп Гэрлэн чимэг Очоор гийсэн Гэгээ цапарсай Балрын үлэш Байппыхаа. галаа Чагачууд: бид Тайсан бүнгинэ. Огторгуйд бас Олол баясч Орой дээр Очтон бүчлэ. Ухалп бодолп Учиртай сонип Урпп зураг Ургап амилїїл Бомбөрцөг даяар ТПөмбөр: шиннгїэл Бүрээ хангипйн Уриа пуурпайтан Уулам Орчлопг Уллан түт Бүгд алилхїй Бүрхэп памнрФ Сарпп лээр Ч Сайхан баяр Сатан: гийтт Сапаалл бууня. Ипжепер Д. САНЯОКАВ! АМГАЛАН ЭНХИЙН ДУУ Г2 -агээн парны сайхад тула її 5 Алтан дэлхийг амилуудж Гар байшин, цэцэрлэг чичрк Гэрэлт нарны саруул тайвгы цуурайтаж Л Эв5 Зон Байг Энэ хорвоог гийгүүлнс байг ё- Гїс- “Г, БИРВААГИЙН хогжит : Ургах иар шиг Бидїїийг ивэвсэн Улаан Октябрийн Туяан Дор птэгдээд Найрамдлын судсаар эвийн холбоо тогтоо Зөвлөлтийн -Пйонертай ахай дүүс болсон юм Намдаа өргөсөн:дДуудла- га нэгтэй Өсвөрийц бид пар ч 21 2 4-- бээ ---008 « наф-рам2- лвск дор Онтябрийн: үрсүүд юм Бїдний уриа цэг Алсыг зориотой Бүгдийг дагуудсаг Зам минь спаруулхай Дахилт Эрхсийн уудамд Ч Хөтлөлцөн дуулах Эв хамтад нөхөрлөсөн Багын анд болоод Дахилт Ї ! нэг Опх тайван Хүн бүхний хүслэн Энх тайван Хүүхэд бүхний баясад Алтан нарны шижир туяа Хотол түмнийг тэтгэж: байг Амгалан энхийн зөн билэг Хонгор үрсийн царайд иишээш байг Энх тайван 123 Хүн бүхний хүслэн 2. Энх тайван 257 Хүүхэд бүхний баясал туяа Хүв ард хүүхэд багачуудад Инээд баясал бэлэглэлс байг Багш 24, ГУНААСҮРЭН ОД, ХҮҮГИЙН шүлэг ИЛЬьИЧИЙН хөшөөний дэргэд їх багш Ильичпйп хөшөөнд Эгвштайгээ бн. цэцэг оргөлоа. Их баярлалаа хүү минь с-гэх шнгГг Ильич багш нцээмсэглан харис байлаа Хайрт багш Ильпчийн хошоёег Хүндэтгэн ёсолж |Зогслоо Сур сур сурсан дээрээ сур гах шиг Суут Ильич инээмсэглэн харж а. Ингэж тоглов Энхаз Петьл хоёр Элсэн дээр тоглоно Їх хот босгох ажилдаа Эртээ гэгч нь орсон байлаа. Орон сууцны олон барилгыг «Онцгой сайкнаар урлан» байв. Чихрийн дэлгүүр хэрэгтэй гээд Чамин сайхиаар дүрслэй хийлээ. Хүүхдийн тоглоомын талбайг Хашуухан талд нь босго Хүүхэд багачууддаа сориулж Хоглслийн ордон байгуулав Хотоо сайхан тохижуулсс!ч . Хоёр хүүгийл сэтгэл ханаагүй Хольш хол орчих Илчит тэрэгний зам байгуулав. Элсэн дээр псурайсан элэ замаа Их найрамдлын зам гэж нэрлэр Энэ замаар монгол-орос хүүхдүүд Ээж аавтайгаа зорчиж байна гол, тоглолоо, Найп олоп пйоход нь Наашаа цаашаа зорчиж: Гар гараасла хотлөлцоөод Гайхамшигтай бүжийс байна гэж тоглолоо, Нис нис бөмбөлөг минь Ногооп: шар “бембологтэй охип Нээлттэй цонхоор алсыг харлаа. Өөртой иь адилхан багачууд Илнээлдэн ид баясая байлаа. Өнгө бопгийн бөмбөлөг мипь Өөдөө дээшээ нпсээрэй. Өөр газрын хүүхдийп Хайртай тоглоом иь болоорой Намайг бас тэдэпд Найртай х:гууцаар мэндчилж ба Гїямайг бас тэдэнтэй 3 Пайрамдац пөхөрлөхийг хүсэнт Хсөрон көөрөп нисээрэ Хамгийн Бан Хайртай тоглоом пь” болоорой. Йпа гөзрэй байна гээрэй Хөөрхөн хөорхоп бөмбөлөг минь зеёлдог хүүхдийн Намайг бас тэдэнтэй ї Нэг Зорилготой байна гээрэй | Намайг бас тэдэнтэй Нэгэн санаатай байпа гээрэй! АЛ даа гоёхон бембалог снцы Алив хурдан инсээрэй- Хүссэн хэлсэн бүгдийг минь Хүүхдүүдэд бушуу хүргЭэрэй!" Охин ингэж хэлээд Олоп. бөмбөлгвөө хөөргөлөө Охины хүслийг тээгээд Олон бомболог хөөрлөө. Нийслэлийн 10 жилийн 72 дугаар сургуулийн 10-ын «А» ангийн сурїгч Ё в, сэлэнгэ к Октябрийн ач Нэг мянга ёсон зуу!!ї арпан : долооп 70. Мапай дэлхийн хамгийн гайхамшигтай оц Нэг млнга ёсон дзууц арпан долоон онд Лепип багшаар удирдуулсан Онтлбрийп хувьсгал ллсан юм Аз маргалын дуу цуурайталс Зөнлөлт оронд «аргалын наран мандсан юм. Хүн бүхэн Лепипий сургаалын дор нагдтаи: Энэ ертопцийн хүүхдүүд хар, цагаан гэйс плгалгүй Хамтрац бүжиж иаадсан юм. Хопсгол аймгийн Хайх су- шзгын 8 жилийн сургуулийн Б дугаар ангийн сурагч П..ДОРЖПАГМА Ах нар Аа жаргалын нарыг авчирсан Ачит сайхан Зөвлөлт ах минь, Тэмцэн байж жаргалыг олоод Тэйпэгар Монголд тусалсан юм. Зовох “цаст тусалсан Зовлолтийн ард түмпийг Мапай «ах иар» гэн Монголчууд бахархан нэрлэнэ Нийслэлийн арпан жилийн 13 дугаар сургуулийн 10-ын «4Б» ангийн сурагч Ш, САРАНЦЭЦЭГ СЭТГҮҮЛИЙН НЭРЭМЖИТ /ТЭМЦЭЭН , 8 Ш байрт нэгдүгээр «Пионерийн байрт 44 дүгээр сургуулийн, 14 байрт 68 дугаар сургуу- дийн 0агууд шалгарч МПБ- ын Төв Зөвлөлийн алт, мон- гө, хүрэл медаль, дипломоор шагнуулав, ХӨВГҮҮДЭЭС, 1 байрт тавдугаар | бургуулийц, П байрт 21 дүгээр сургуулийн, лийд багууд шалгарч алт, удирдагч» мөнгө, хүрэл медаль, дипло- сэтгүүлийн нэрэмжит агаа» моор шагнуулав, Эда насны рын теннисний анхдугаар төрөлд нийлбэр дүнггэр тэмцээн нийслэл Улаанбаа- /хагвадорж, /Їхамтогмид дас, тар хотод саяхан боллоо, Уг мцэөэнд нийслэлийн 4 райо- таруй тамирчдаас Тэ! ны 500 шалгарсан 27 багийг 216 2 галжуулагчтай нэгдүгээр сур» гуулиїн баг тамирчид шал, гарч «Пионерийл удирдагч» сэтгүүлийн нэрэмжит тэмцээ- ний тусгай шагнал «Амтат бялуугаар» шагнуулар, мон Ну С сургуу. 15 байрт 75 дугаар сургуулийн, Ц байрт 51 дүгээр сургуу. лийн, 14 байрт шэгдүгэөэр сургуулийц баг тус тус шал- гарч МПВ-ын Төв Зөвлөлийц алт, мөпгө, хүрэл медаль, дипломоор шагнуулав, ХӨВГҮҮДЭЭС Г байрт 44 дүгээр сургуулийн, Ц байрт дугаар сургуулийн, Ш байрт тавдугаар сургуулийн багууд шалгарч алт, мөнгө хүрэл медаль, дипломоор шагнуулав, Энэ төрөлд нийл- бэр дүнгээр Д, Бямбаа дас- галшуулагчтай (79 дугаар сургуулийн баг тамирчид шалгарч «Пионерийн удир- дагч» сэтгүүлийн тусгай шаг» далаар шагнуулап, АХЛАХ НАСНЫ (ҮП-« МШ АНГИЙН) ОХИДЫН) 1 “ГР байрт Иогдүгөэр сургуулийн, нг... П байрт 44 дүгээр сургуулийн баг, ХӨВГҮҮДЭЭС: їбайрт 21 дү гээр сургуулийн, Ц.байрт б! ду 11 байрт нэгдүгээр сургуулийн баг тус Төв Зөвлөлийн алт, мөпгө, хүрэл дипломоор шагнуу- лав, Энэ насны төрөлд нийл- сур, гуулийй баг тамирчид шалх гарч «Пноперийн удирдагч» шагнал. гаар сургуулийн, тус шалгарч МПБ-ын медаль, бэр дүнгээр нэгдүгээр сотгүүлийн хүлээц авлаа. «Пионерийп сэтгүүлийн: пэрэмжит рын теинисний тусгай шалгарсан районы нэгдүгээр дунд туулийн | сургуу- лийн, Ш байрт гуралдугаар удирдагч» агаа- аихдугаар тамцээпд уран тоглолтоороо Сүхбаатарын сур- сурагч: Г, Бүрэн- тэгш, тавдугаар сургуулийн сурагч Д. шатбаатар, Б.Элх- Ялалт иарыг «Пионерийн удирдагч» сэтгүүлийн баярын бичгээр шагналаа, Агаарын-теннисний анхду- гаар тэмцээнд: 165 оноогоор нэгдүгээр сургууль, 23 опоо- гоор 44 дүгээр сургууль, гууль наг, хоёр, гуравдугаар байр эзэлж алт, мөнгө, хүрэл: медаль, дипломоор шаснаг- Дан, «Пиоперилип сэтгүүллйн нэрэмжит агаа- рын тенп:сний “анхдугаар тэмцээний “дурсгалып цом. ДИПЛОМ, медалнар баг, та» мирчдаа. сайн зохион бай» гуулш оролцуулсан Майрамд- лып районыг шалгаруулж 5 ! шагнав. Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ 26 оноогоор 868 дугаар сур- УЛНРЛЭГН . Хүүхдийн номын уламж- явалт баяр манай орон далар нх зохиолч Д.Нацагдоржийн төрсөн өдөр арван нэгдү- гээр сарын 16-нд эхэллээ, "Өнэ жилийн номын баяр ЗСБНХУ: байгуулагдсаны 60 жилийн ойд зориулагдаж: байна. Хүүхэд бүр арвин их эрдэм мэдлэгтэй, болов- сон зөв хүмүүжилтэй, арвич хямгач, сайн хүн болохсон гэж хүсч мөрөөдөж өдөр тутам хичээл: явдаг. Энэ бүхэнд помын үзүүлэх ашиг тус хэмшээлшгүй их юм, . Зургадугаар ангийн нэгэн эмэгтэй сурагч Москвагийн хүүхдийн номын ордонд бичсэн захидалдаа «Ном ямар гайхамшигтай юм бэ? Чомонд дэлхий ертонц бүх , тосгон, Хамаг айга- лийг тэр чигээр нь багтааж болно. Ямар Ч инмгэй но- монд бүх дэлхий багтана. Бусад орны хүүхдүүд яаж амьдардгийг, бидний ахмад үе хэрхэн тулалдан: тэмцэж, хөдөлмөрлөж явсныг мэдэх солно. Ном бидэнд бүх цууцыг нээнс байна» гэжээ. Үнэхээр тийм. Хүүхэд бүр арвин их эрдэм мэдлэгийн ундраа болсон помын. бая- раар юу хийх вэ? Юулны өмнө. С.Маршан, Н.Чуковс- ний, А.Барто, С.Михалков, Ю.Якоглев, Л.Нассиль, А. Гайдар нарыл зэрэг зөвлөл- тийн-хүүхдийн нэрт зохиолч дын зохиол бүтээлээс уншиж тэмдэглэл хөтөлж, Хамтар- сан. ярилцлага зохиож, 30- хцолын: баатруудын эрхэм сайн чанарыг өөртөө шмий8- гээл: авах нь чухал. Цаа- шилбал «Номын сайн (6Ө- хөр» үнэмлэхийн гурван Нийслэлийн 72 дугаар сургуулийн олон ном ун-. шигчид. (Зүүн гараас) 8- ЫН «А» ангийн сурагч Д. Дэлгэрдаваа, 9-ийн «А» | алтайн сурагч С- Базарраг- мхзэ-иИйН ТӨВ ХОРОО, Д.“СҮХБААТАРИН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИН С НОМЫН 24 18 (1813) Өө БАЯР , шатны болзол хангахын тө-/ лөӨө хөдөлгөөнд ндэВхХэЙ оролцох хэрэгтэй, Номын сангуудын хүүх-, дийн уншлагын танхимд 1 хамт олноороо очиж карт/ нээлгэж идэвхтэн уншигч болцгоовол бүр сайн. Анги! бүлэг, хамт олцоороо 204 хнолч, ном бүтээгч хэвлэх үйлдвэрийд ажилчин, ажил чидтай уулзалт зохиож ном хэрхэн хэвлэгддэг, ном ун- ших арга зэргээр тэднийг сургамж зөвлөлгөөг сонсвол бүрэх ашигтай болно. Сүүхдийн зохиолчдод ! захидал бичиж сонирхсон асуултдаа харну авч болно. Номын баярын 10 хопо- гийн үеэр ипнонср сурагч, бүлэг салаагаараа хуучир- сан ном. сурах бичигт үз- лэг явуулж засаж сэлбэх хэрэгтэй, Түүнчилэн Бага, нуурт ажиллаж байгаа -Ил-| гээдтийн эзэн ах, эгч иар- таа ном “илгээж «Залгамж:-: лагч» сэтгүүлийн нэрэмжит ! номын сан байгуулах хө- дөлгөөнд ндэвхтай Оролцоо- рой. Номын баяраар пионе- рийн Фүлгэмд зохиох аж- лын хүрэвид «Пионерийн үнэн», «Залгамжлагч», «Пионерийн удирдагч» сэт гүүлийц уншигчдын бага хурал хийл эдгээр хэвлэ- лийн 19883 оны захиалгыг зохион байгуулах ажилд лав! орсон байх, Энэ тухай соини»», доо мэдээлээрэй. Энэ мэт олон ажлыг оөрийт сургууль, бүлгэм ! дээр зохион байгуулж хүү- ХЭД бүр номын нохор 00- лоорой. сонины зөвлөл чаа, 8-ын 4А» ангийн су! “рагч М. Хишигжаргал, Д.! Оюунгэрэл иар- : 1 МАНАЙ салж ЛАГЧИЙН «авсан гэрэл єїаВ// 1983 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН 17. ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга ЮРИЙ ВЛАДИМИРОВИЧ АНДРОПОВ Юрий Апдропов 1914 оны зурга- Владимирович дугаар сарын 19-нд Став- роцоль хязгаарын агутс кая гэдэг төмөр замын ор- төөнд замчны гэр бүлд төр- жээ. “Дээд боловсролтой, ЗХУКН-д 1989 онд гишүү нээр элсчээ Номсомолын гишүүн Юрий Андропов арван зур- гтаан настайдаа ЗСБН Ав- тономит Умард Осетин Ул- сын Моздок хотод ажилчин байв. Дараа нь Ижил -мөр- ний тээврийн хөлөг онгоц- ны усан цэрэг байв Юрий Андропов 1936 оноос комсомолын ажил хийж-эхэлжээ. Ю. Аидро- пов “Ярослав мужийн Ры- бийск хотын усан тээврийц техинкумын байгууллагын “орон тооны нарийн бичгийн даргаар сонгогджээ. Удалгүй түү- нийг Ршыбниск хотын Боло- дарскийн нэрэмжит хөлөг ангоцны үйлдвэрт БХЛНЗЭ- ийн Төв Хорооны зохион байгуулагчийн албан ту: шаалд дэвшүүлжээ.. 1938 онд Ярослап мужийн ком-" гсомолын гишүүд Юрий Анд- комсомолын , роповыг Ярослаа мужийн БХЛКЗЭ-ийн хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн дар гаар сонголсээ. Юрий Анд- ропоцыг 1940 онд. Наре- лийн. ЛКЗЭ-ийл Төв Хо- рооны нэгдүгээр нарийн Ончгийн даргаар сонгосон байна. Аугаа их ах орны дайны эхний өдрөөс Юрий Андро- пов Карелид партизаны хө- дөлгөөнд идэвхтэй оролцож байлаа. 1944 онд Петро- заводск хотыг фашистын булаал эзлэгчдээс чөлөөлс- ний дараа Юрий Андропов намын. ажил хийж Эхэл- жээ. Андропов Петрозз- водск хотын намын хороо- ны хоёрдугаар нарийн бич- гийн. даргаар, 1947 онд Карелийп ,Коммунист На- мын Төв Хорооны хоёрду- гаар нарийн бичгийн. дар- гаар сонгогдсон байна. 1951 онд ЗХУНН-ын Төв Хорооны шийдвэрээр Юрий Андроповыг ЗХУНН- ын Төв Хорооны аппаратад шилжүүлж, ЗХУКН-ын Төв Хорооны салбар хэлтсийн зааварлагч, дараа нь эрх- лэгчээр томилжээ. 1953 онд нам Юрий Андропоныг дипломат алсилд ндгээв. Ачдропов хэдэн жил Бүгд Найрамдах Ун- гар Ард Улсад ЗСБНХУ- ын Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайд байв. 1957 онд Юрий Айдро повыг ЗХУКН-ын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэг- чээр дэвшүүлэн ажиллуу- лав Юрий Андропов намын ХХИ -их хурал, дарах да- раачийн их хурлаас ЗХУ КН-ын Төв Хороопы гишүү- нээр сонгогдож байв Орвий Андропов 1962 онд ЗХУКН-ын Төв Хороо ны царийн бичгийн даргаар сонгогдисал 1967 оны тавдугаар сард Юрий Андропоп ЗСБНХУ- ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэртэдэх Улсыг аюулаас хамгаалах хорооны даргаар томилогдов. Мөн оны зур- гадугаар сард түүнийг ЗХ УНН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч гишүүнээр сонгожээ 1983 оны тавдугаар сард Юрий Андропов ЗХУ КН-ын Төв Хорооны иарийн бичгийн даргаар сонгогдон. Юрий Андропов 1973 оны дөрөвдүгээр сараас ЗХУНН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны ги: шүүн болжээ. 1Орий Владимирович Лид- ропов ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн хэд хэдэн удаа- гийн сонгуулийн депутат юм. Юрий Андропов памын даалгавраар ямар ч албан тушаалд ажиллаж байхдаа Лениний болон намын ау- таа их үйл хэрэгт чин үнэнч явас ирсэн юм. Намын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд болон номмунист, үзэл са- нааны. ялалтын төлөо тэм- цэлд Андропов бүх” хүч, мэдлэг, туршлагаа зориулж байна. Коммунист пам, зовлолт гөрийн нэрт зүтгэлтэн Юрий Андропоныг эх орны өмнө их гавьяа байгуулсныг. нь үнэлж, 1974 онд соцїиа- лист хөдөлмөрийн баатар цолоор шагнажээ. Юрий Андропов. Ленипий дөрлдөн одон, Октябрийн хувьсга- лын одон, Улаан тугийн -одон. Ходөлмөрийц гань- яаны улаан тугийн гурван одон, медалиудаар шаг- иагдшээ. Сүхбалтарын нэрэмжит МПБ-ын Топ Вор- ал болж МХЗЭ-ийн ХУЦ их Сатан Д.. цамс ү) її «Залгамтлагч» У чуулганыг хурал, Монголын пиопер! : угтан пноперийн апхан шатны байгууллагын «Залгамж: “ПИОНЕРИЙН | алны удирдамжийг хэрэгжүүлэх сорилгоор Дорнод Їйлгийн ВОН сурагчид, пионерийн байгууллагаас )ма- пай орны нийт пиопер сурагч, 18 аймаг, гуриай хотын пионерийн байгууллагыг уриалж апсан үүргийг хэлэл- цэж сайшаац дамжлаэ. Ур хурлаас Дориод аймгийн пио- иерийц байгууллага, шиопер сурагчдаас ппсап үүргийг манай бршл нийт ппопер гч энэ оны 11 дүгээр сард багтаан бүх бүлэг, бүлгэ н цуглаанаар хэлэлцэж т0- дорхой ажил зохиохыг, пионерийн бүх шатны байгуул- лагад даалгав. | МХЗЭ-ИЙН ХУШ ИХ ХУРАЛ, МОНГОЛЫН «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» У Ховсгол аймгийн Хат- гал хотын 10 жилийн сург туулийн Янжмаа багштай 8-ын «Бэ» “Хүү ХДҮҮД. Тр ажил зохиож байна, төрсөн-зуй хөд ралтын 20 хусанийдрх мөрийн 47 бригадад 9 сурагч ажиллав, ох Аймгийн «Байдраг» ин. но театрын дэргэд аЗад, їтийн тустай хө» гамжлагч» кино театр, 106 ВЛИНг ямагт идэвхтэй экплийн хоёрдугаар сур- | юм. “Иймээс ч гууль дээр 100 буудалт оролцдог сургуулийнхаа 1982 оны «Ходолморийн аварга ан- даамчдын нөхөрлөл, айм- гийг. ХЗЭ-ийн “хорооны | дэргэд «чЗадуу техникч. А 703 23 | р хир, олааВ.. 1ЇЇН: н төв клуб» бэрэг су 00 | ЧУУЛГАНЫГ УГТАЖ МАНАЙ ОРНЫ |, дэн өөө Ойн | бишшаеишийсн | -- Хөдөлмөрийн үр мэргэжлийн чиг баримжаа : 1 5 шимийг манай ангийнхай, олгох н, сайн ду. НИЙТ ПИОНЕР СУРАГЧ, ПИОНЕРИЙН | 20 ох судь | рыш вйууалгуудан 5 2 1 бүхий л даг бөгөөд эмэ онд бол- мийп тустай сон өсвөрийр технинчдийн БАЙГУУЛЛАГЫГ УРИАЛЖ АВСАН ҮҮРЭГ МХЗЭ-ийц ХУШ их ху- хий япуулжт, биепїї тамир, Авта засварын газар НАА ажилд цөм идэвхтэй оролц- дог. Бид зуны амралтаар зохиогдсон ажил, намрын 14 хоногийн болой залуу- улсын аварга шалгаруу- лах тэмцээнд тус аймгийн баг тамирчид улсад шал- гарч П байр эзлэв. Ерөн- рал, Монголын Пиоперийн спортын «Олимп» .илуб ҮУ газрыг түшиглап бай- чуудын хөдөлмөрийн ал- : «Залгамашагч» У чуулган | ашпллуулл, аймгийн пнойпе- гуулж, ЗҮүЛ Чойбалсан х0- , Ер тэмдэглэх өдрийн хий. боловсролын . сур- угтаж «МХЗЭ-ийн хойчийг | рийп зөллөлийл пэрэмжит |отып сургуулийн сурагчдын ажилд амжилттай оролцон гуулиуд аймгийн төв. сум- нэр төртэй аалгамжшильл» | «Гандболын тэмцээнийг» 15:43с доошгүй хувийг хам- бусад анги хамт олныг хо- дын үйлдвэр аас ахуй, уриатай пиоперийн айхан зохиодог уламтлалтай бол- руулиа. «Залуу техниинч- бид алн- соёлын 27. байгуудлага- но, шуучилсап, Ер ць бид ЛаЛ ХОХӨХЛҮН шатны байгууллагын “«Зал- Дийн салбар илубэ-эзс үдирл- ваа ажилд оролцохдоо бэлт- шєфийн тамш үе» алпыг улам эр- 7, Д. Сүхбаатарын мэн- лага, - туслалцад тогтмол й Э ажиллаж сурлага, хүмүүлхк- чимжүүлэп их Л- | дэлсний 90 шилийн ой л ажиллана. | тэлийг сайн хангаж, хүү- й Ү жүү. хурал чуу. ї уг- үз Пїнбикрийн бүхэ бү: хэд бүр тодорхой ажил лийн доголдолд орж бол таны тэрэмжит 18 шинэ ажил санаачлал, дэлгэрүүлж «Пиоперийн сайп үйлсийн | 8лнд амжилттай | оролцож, “ОагатыН үрВ Баг шсф үр бүтээл сайтай байдаг. ном» бүтээж, их амжилт пиоперийп анхан шатны бай- нэгдэл, -нН ядарч До- 3 гаргахын тулд манай орны гууллагуудад «Д, Сүхбад- | ройтсон 1500-гаас доошгүй Манай ангид Д. ОвыЛ 20 81 ДЭД ра л 12 011 нийт ппопер сурагчид, пио- тарын дууриаллайар» сэдавт, бог малыг арчилж маллан чимэг, Д. Пүрэн-очир, 1 с Ї “ын тар, иерийн байгууллагуудыг ажил, цуглаан, хүндэтгэлийл онд мшмэлд оруулпа. Энхтуяа, Б, Баттулга на- сансрын нисэгч (ЇН.Гүр- уриалан Дараахи үүргийг - Шугам жагсаал, «Баатар- 16. Аймтийп пионерийн гын үлгэр жишээч ажил- рагчаагийн нэрэмжит би- авч байна. чуул.Сүхбаатарын ориоор» зорлол, срөнхий боловсро- саг хүүхэд олоп бий. Бид ёийн тампрын спартакиа- ш.УгХу аша! БН Бүр СӨУцаын тн5г:2-5х0роо аан иаНЫ ХЭЭиїй | 1882 олд 200 шоо метр дыг хоёргүе шаттайгаар | хурал, Мопголып пиопсрийп Дд ын Үү д 2 м 3 мод хороөдөж, сургуулийн явуулж, сургуулийн биеийн «Залгаманлагч»ь У чуулгай хєгжилтэй тэмцээнийг пиО- лийн Харилив лац сОлтыЛ дотуур байрын хэрэгцеэнд тамирын тохилог сайхан угтсан «Онц сурлага, гавш- тай хөдөлмөр» социалист уралдааныг бүх бүлгэмүү- дийн дүнд дөрвөн үе шат- тай явуулж дүгнэк ба «ГПио- ны 2. Пиопер сурагчдиг ё8х- лаар Сүмбэрийн 10 аш.- лийн сургуулийг түшиглэн, тат зохиогдох «Хувьсгалын Е” улаан тугийн намираап дор» нєр, баатарчуулын анги цас- янвуулш дүгнэнэ, 8: Ппоперийн бүлгэм бүр бүтээлч дааныг зарлан аймгийп лс пиопер бүрээс шүүлэг авна. 10. Пиоперийн удирдагч- гомд «Сүрэг хамгаалах нӨ- ажиллах гуулан сурлага, хүмүүжлээр доголдол: байгаа сурагчдад туслах ба үр дүнгий пь тоо- цонй ашиллах, гэмт хэрэг, онцлогт тохируулан хөдөлмөрийл бү- 17. В. И. Лепиппй нэрам га, сургууль орчиоо хуулдаг хөдөлмөрийп тохи- ну- харпуцдан хийлдэг болохоор өгсөн, Мөн эрэгтэй сураг- чид дотуур байрын сурагч- дын хүнсний хэрэгцээнд 286 кг сопгино түүж, Хө- жээ. Мөн 16 сурагч Алаг- Баянхопгор аймгийн Ар- сошгүй хүүхдийг шефлэп авч тэдэнд тусалж байна, талбай байгуулах урал- дзаны болзол зарлав, Үүлд Бууцагаан, 2Карга- лант сумын дунд “угаф!: Баянхонгор хотып ЇГ фип-| талбайтай боллоо. Сурагч мад үеийн хувьсгалч дайсин, | бэлтгэ, төлөплөгсөг пиопсер шитс БҮҮГХОЛбООТ Пїно хөдөлмөрч уламжлалаар хү- | сурагчдын" хүчээр гүйцэтгэ- /пєрдїї БаЛГУУЛЛЭудлгар Дж, эрдэнэ сумын малчин ах, дын хавар, зун, намрын тодЗЭМЧ-ү сөгүрАнцэХан 12 голж социалист бусад орпы болол эгч нартаа хашаа «хороо ажлыг Ардын Их Хурлын сапаМУаРА хранаатошинс 9, «Залгахш, үе» аянаар | өорийц орпы сургууль. бул- засах ажилд Нь туслалц- чуулган угтсїш өлдөр бү- дах» хОдДӨЛГӨӨН орпүүлиг, лионерүүдийн эзэмшнэл 20- гэмийн байпгын харьцаа лаа, тээлийн ажил болгон зо- цуглуулсан- зүйлс, эрэн сур- хих мэдлэг, чадвар, дадлын Чита- мужийн «пиоперп Г. ЧУЛУУНБААТАР хноснаор ургац хураах валлтилсан баримт материа- | ТҮШИН тодорхойлох үлгэр-- байгууллагаас зохиодог “Та- дасВсн ажилд (16 сургуулийн ҮЛ! лэлт! трчүү! СҮР Завыл ) у чилсэн үзүүлэлтийн дагуу мурчүүдайн ажлын туршла 4700 гаруй сурагч орол- цол, 775 тонн сүрэл ху- Хййрн аг л алыа тамлал дын «Дэвшил» нлдубээс ппо- вал, хөвгүүдийн сарын ажил дын боловсролын «хэлтас, рааш, «Алтан/ навч» ОпЄ: төв байгуулна. пєр сурагчдын дупд зохиох зэрэг тэргүүний арга туг пионерийн зөвлөлөөс Ар- рациар 10 машпт навч үзэл: суртал, хүмүүжлийн | Лагыг борийп аймгийп бүл- дын Нх Хурлын чуулган түүлээ. Ийнхүү Балнхон- 8, Чойбалсан хотыл 10 ашлыг пионер сурагчдын гэхгүүдийн үйл ажиллагаанд угтан: аймгийнхаа ерөнхий гор аймгийн пиопер су- жилийн хоёрдугаар (дунд оо нас, бие, сэтгэхүйл онцлогт нэвтрүүллэ, боловсролын сургуулиу- рагчид Ардын Их Хурлын сургуулийн дэргэд «Ардын тохируулан явуулахын Ээ- 18. Аймгий оперий 5 5 Г мгниН гү. Ї дууны чуулга», 10 жилийн | рэгцээгээр үзүүлэх сургууль ӨЛАЛДМҮУЛЛаРИМГЛН дын сн ШадтАЛЖАГАПВЯЯЫН БО Бан ХОЛ-ү1д : 1 ! 3! х сургууль, аойлолийп харьяд «Малчны ажлын чанарыг сайжруу- хөдөлмөрийн өндөр 3м- натдүгээр дунд сургуулийн өчиэа. семинарыг сар бүр Залуу халаа» хөдолмбр ам- Р 5 “РУХ Ч к: Ї дэргэд «Үлдэсний хөгжмийн зохиож, «Дал» согины дэр- ӨЛНГВЛЫР ЛЄЛДЫХ БайРтлан лах, пиопер сурагчдад мэр- жилт гаргахаар шамдаж чуулга», Хөдөөд аж ахуй тэд «Фото сурвалгжлагтдыл ТЭЙД СЕН Сүргал шОаЕГ гэшлийн баримжаа олгож, байна, ТМС болон ахлах асны дугуйлан»-г хичээллүүлл, лийц амслыг үлгэр ЗЕИШЭЭ- техник сэтгэлгээг хөгжүү- Аймгийн пионерийн зөв- шионер сурагчдып дунд «ЦА- пиоперийн ажшын ололт ам- | тээр асохион: зуй ажлын лэх талаар аймаг, сумын р хилгаан хөгжмийн хамтлаг» тинлтаыр төв орон нутгийн түшиц бааз газар болголо товийн албан байгуулла” лөлийн ажилтан байгуулан хичээллүүлж ур- хэплэл, радиогоор сурталч- Эплэл, ппоперийн ажил- гуудтай. хамтра) йнлээ, БААСАНХ лагийн шаадам, тайлац тог- | Лах ажлыг өргөп зохионо. тан, багш, сурган хүвүү- ХЭ : ЯА Д- ХХ долт зохиоп явуулна. 11. Торолх Чойбалсан хо- жүүлэгч пианер базтарчууд 4. Пиоперийн бүх бүл- тын түүх дурсгалыш газар, ай й о 4 ФЭМД оо байгаль хамгаалах - сургууль орчноо сүлэгжгүүлж, МАХЦ-ыл: ХҮПГ их хур- ” «Ногоон, шар, цэнхэр» эр- сургууль төгсөгчдийн «нэ- лалс ХЗЭ, ппонер, | Ардын ХӨГЖИМЧИН гүулийг тогтмол ажиллуулж, | рэмжит цэцэрлэг ойн зурвас боловсролын . байгууллагын Хэрлэн голын усны нӨө- байгуулна. амко дэвшүүлсэн зорилт БЇЇ 5 т712| дийг арвилгуулах, бохирд- 12. Тэргүүний ба нэрэм- МАУ-ыгн АНХ-ын чуулганы Е : оос хамгаалах ажил 30 жит, соёлч нөхөрлөлийн бүл- шийдвэр тус чуулганаас хисш, Сүмбэр дэх “Дориод тэм, бүлэг болох ходолгөө- | батлах, БНМАУ-ын Ардын лалын бүсийн ХАА-н эрдэм | нийг ерпүүлэн бүх бүлгийп » Боловсролын хуулийг амьд: шинжилгээний шпзгдсэн стан- 90 хувийг хамруулна ралд хэрэгагүүлэн сурла- дыг түшиглэн Залуу ба/- 13: Ппонерүүдээр ХБХБ | га, ходолмор, урлаг, спорт |) тальчдын салбар станц бай- тэмдгийн нормыг хамгах- олОд: НИЙТИЙН, анлын онцгой Туулай цэцэг, мод, Жимс | Луулнз, Балн- Баяндун, амтшилтаар МХЗЭ-ийл ХУШ “тарих хөдөлгөөнийг ер- Дашбалбар, Сүмбэр :сумын ИХ хурал, Монголын пионс- "нүүлж бүх бүлгэмд «1000 сургуулийн бүх пионер сү- рийц «Залгалрилагч» У чуул- эцгийн баяр» хийдэг улам!(- рагч хамт олцоордо цаначин тандаа бэлэг барихыг та ц дал тогтооно, болно. д бүхэнд -уриалж байна 14. “Техинкийц . дугуй- т Б. Олон улсын пионерийн хПайрамдал» лагерийн турш- лагаар «Зад угаагч» аяныг Ороп сууц, гудамджиы хороо- лол, | сургуулийн дотуур “байр, апги танхимд зохион ” явуул, үр дүнг нэгтгэн тоо- цож ажиллана. : 6. Бүх Холбоотын 4ионо- рийн Байгууллагын. туршла- лилг, Тээврийг улирдах аар, ДОРНОД АЙМГИЙН ПИОНЕР СУРАГЧИД га- «Дөл» сойины газар, дархлыг хүлээж байна. ЗЭ “Улс аймгийн Цагаанхайрхан сумын наймай жилийн сургуульд мапдолин хөгжмийн чуулга байгуулагдан, ай дууны дээжээ ходөллөрчдөд өргєн барь», тэдний та« - иерийд сайн үйлсийн ном» сийн зураглал бий болгол хэв журмын зөрчилгүй сур- делмер-амралтын зусланд 3 бүтээх буухиа аянд пийт бү? Уламжлалт алин, цуваалуу- | гууль, бүлгэм болох хөдол- амарсан хүүхдүүд | олон лийн нэгдүгээр сургууль лэг, бүлгэмийг хамруулиа, дыг Нүшгрг Эн Уулахыс говнийг “эрчимтэй өртнүүлиї( ЗУУН литр сүү. сааш аа- уралдааны болзлыг бие- гадна «Яс гэд ал- Ч 2 С " й 2 э л эгур ажиллана. руул, зэзгий, шар тос хий: лүүлж хамгийн тохилог ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) Сурагч М. “Алимаа, 0. Алтанцэцэг, Б. Нансалмаа, Д. Хасаг, 0. Өлзийсайхай пар мандолип хогийлгийг чадварлаг тоглодог юм. . : Ц. ЖАНЧИВЫН асан гэрэл зураг | 25:712163 1 таар «Айги булгаарээ тамир- Чин, болпгооё» тэмцээнийг пиолерийн бүлгэхгүүдэд (20- 47: 9,А/Л,9:57: У.АЛгУЭДЭЛХИЙН ч. Ї Нийслэлийн... Октлбрийн лы 66 дугаар бага “сургууль 12 багштай, 489 сурагчтай. (Захирал нь Т. Цэрэн, хичэал ангийн эрх- лэгч нь Х.Чагцал) Энэ сургуулийнхан «Пио» исрийн үйзн» сониид пийт- мэгдсэн талхим тухай хэ- лэлцүүлгийг бүгдээрээ Ун шилж, олоп хэлбэрийн алгал сохиож, (12 пиг бүлт уралдаантай амилласцалс Зэн «Дэ» зигй) тэргүүн байранд шалгарчээ Хүүхдүүд улаан булан- даа цугларлаа, Л,Малам багштай З-ын «Д» ангийнх нм талх сэдэвт бүлгийн ажил зхлэхэд бэлэп болов, Сүургүүлийн улаан булан- гийн хаанд талх сэдпвэвр хийсэн 12 ширхэг хипын сопин | ёлгөсөн Нь ӨНГӨ алаглан харагдапа «Хав- рын ажлын гарал», «МНам- рын ажлын гараа» зурагт эуудас таасан байв. Тэр аурагт хуудас нь тариата» рих, ургах хураах үеийг лүрслэн үзүүлжээ Урт ширээпзэ сурагч Мягмарсүрэн, Бямбасүрэн, Отгоуцжаа. Дашцэрэн. Лхаг- надолгор, Өпөрбат, Бат-ор- тинх Отгопсүрэц:. ипариын барьсан том, жижиг олон талкыг тавьжээ. Тэр ши рээний тэг өнцөгт моноө» хоп сэдвээр хийсэн бяцхан нОМУУДЫг өрсөн байн. Гу- рилыт соүтоор ий». ялган санййнд хийлсаэ, «Талх ма- най орны үйлт баялаг мон» тэжс том үсгээр бичин байр» луулсныг харсан ч, талх ны тухай яриа болох нь тов тодорхой, Заан «Дэ» аигийн сурагчид БНМАУ- зай. төрийц далбаа, Л.И Преяатевийн «Атар», «Дур, датгал» тохиол болон 19 төрлийн талхийл зураг барын, тийтээрээ алтан Та» рїа, амтат талх, ажилчин ах эгч иараа магтсан ЛУУ ДУУЛЖ, шүлэг ушилаа, Талхны тухай зохион бич», лэгийн уралдаад пэгдү: тээр байр эзалсэП |3-ан «їу» өнгийй сурагч Б.Ган- вориг сохион бичлэгээ уг шит, «Газрыг хагалта, үрээ цацна. газраа услана, Н8- мар нь ургацаа хураана, Будаагаа цэвэрлэнэ. Тонн тони будаагаа гурилын үйлдлэрт хүргүүлнэ Гу- рилип үйлддэрээс гарсан турилыг талхны үйллвэрт “авчирч бидїйй идэх ДУр: "Гай амтэт талхиг хийдэг, Тариаланч өх огч тартаа баярлалаа, турил талк хий ДЭГ аягилчин өх, эгч нартаа йл28» гэхэд хүүллүүд алга ташив. Нэт охип тарч ирээл оот- Биста нараар оньс0- х «Элээ ць өргэнэ Элс нь пцуриа Галуу нь ганганана “Ганц, мод пайгана» Тэр юу тэ? гэхэд үзэгчдийн дундаас изг хүү босолс -- Тээрэм гэлээ, -- “Гаачихлаа гэхал хүүхдүүд инзэлдэр, Бүл- гэмийн зонлолийн дарга Алтангэрэл: -- «Талх» сэдэтт шүл- гийн. уУралдаайд тэргүүн байр эзэлсэн 3--ын «Б» апгийл. сурагч С. Энхтай- ван шүлгээ уншина гэж зарлав. «Хүүхэд бидний дуртай Хүссэн цагтаа амталдаг Чаваг дүүрэн алагласай Талх боов сайхан шүү. Амуу тарилны дээ шүү Амтат идээний дээд шүү» гээс уншлал. 8--ын ,ү“Дэ ангийн гурван сурагч талх өрсөн ширээ рүү очиж зүссэн талхїїлзс шүүрч аваад илэхдээ үйрүүлэн унагаж, захыг нь хаялаа. Хүүхлүүд тэднийг шооля: инээнэ. Нэг охид ирж: -- Хүүхдүүд ээ! Талхыг ингэ идэяг болох уу7 гэл( асуухад -- Болохгүй гэя! хүүх, дүүд зэрэг хариулав, Алтангэрэл. Алтанхуяг, Буяндулам, | Хүрэлбаатар 41! Уй ЗУРАГ ДЭЭР: Пио- вєрүүд «талх хэлэл- цүүлгээр зохиосон бүлгийн ажлын үед. С. Бодоошийн авсан гэрэл зураг АРВИИЛАН. ХЭМНЭЛГИН АЛД парын тоглосоп «Цайны гл-. барьсан талхны лэзэлс байпа, Талх, блцхан ханын сопии, зурагт дас цөм манай хүүхдүүдийн хөдөлмөрөөр бүтсэн Хийсэн бүтээсэп мяа хү- үзүүлж маань. баяртай байна. Би хүүхдүүдийнхэл явл талхны тухай Сурагч Хү- парт» гэсэн шог гараа хүүхдүүдэд их зүйлийг бо- ДУУЛЛаа. 2--ын «Гэ» ай гийп сурагч Л. Өрдэлэчи- маг өөрийнхөө бичсэн «талх» шүлгийг, оиц... сур- лагатан Ч, Туул С, Иадми- дын «Тариа талх» | шүл- гийг уншинс нөхдийнхӨӨ талархлыг хүлдэв, 8--ын яриа хийсэн: «Д» айгийн сурагч 1, Дул-. рэлбаагарын маа: хүү бидэнд -- Бид «Ппонерийн үнэн» сониноос явуулж шил байгаа. «Талхим тухай яриа» хэлэлцүүлгийг ун шил янз. бүрийн ашил 40» хиосон... Бид телх. сэдэвт ажлаараа пэг хүүхэд одорт шүдэнлний модны хэмжээ- грамм: болио. Хэрэв манай ангийн бүх хүүхэд тус бүр тийм хэмжээний талх хаях юм бол одөрт 525 грамм талх болно гэж тооцлоо Тийм учраас талхаа ариг гамтай. ашиглая гэсэн уриалга гарган. ажиллаж байна гэр. -д Бид «Ппоперийн үнэн» сонины УМ 58-лиийт лэгдсэн материалын дагуу. ажил зохиолоо. Манай сур- гуулийн бүх сурагчид Гу- рилын үйлдвэр, талхлы үйлдвэрийн ашилчидтай уулзаж, талх барихыг агалтасан. Хүүхдүүдийн х мүүст хүүхдүүд гэрээр похион го цас | Амуу тарианы дээж, |. “Амтат идээний дээл. үнэн» соннид талхны тухай яриаг өгсөн. талх барихыг заадаг. -- «Та миний хүүгийн барьсан талхиайс пД» лаа. Би шавийнхаа хийсэн талхнаас амсаж їїх баярла- саг гэж тэй талх үрэгдүүлбэл 15 ярив бүлгүүднйй тухай ярилцлага бичлэг, уралдаан зарласан юм За» хиосон нэгдүгээр байранд «Дт», хоёрдугаар Элли «Г», гуравдугаар бай- ранл 8-ын « В» ангиуд шал- гарлаа, Мапай сургуулийн хамт олон тариаланч, ажил- чип хүмүүсийн бүтээлийг улам сайн ойл- хүндэтгэж Өөрсдөө талх хийдэг бол: ло0- О. ЦЭНДСҮРЭН 782225 с 059821 43 :2врахгсцаслчедах Ё-20) «Пионерийн нийтлэгдсан Дүү партаа багш Пионерийн удирдагч Д. Эрдэнэцэцэг: -- Манай сургууль, анги ДУНД Талхны ажлыг Сонины газар одор бүр хэдэн арваараа аахидал ир- дэг юм. Захидал бүр оёр аорийн- гэсэн. нэгэ түүхтэй байдаг. Анги сургууль хөмт олийхоо. ололт амжилтыг ба- хархап бичсэн пэг хэсэг аа- хидал байхад нөгөө хэсэг аа- хиллын мөрүүд нь жаргалтай сайхац. амьдрал, энх тайван найрамдлаа бахархан ДУУЛ- сан хүүхдүүд та нарын хүсэл эрмэлзэл шингэсэн шүлгүүд байдаг 10м, Өиэ удаа мапай сонины релнцид уламжлал ёсоор хэдэн арван захидал ирсний иог нь наяп настай буурал эмаа Халзан гуайнх байсан юм. Одоо цөмөөрөө Халзан эмаагийн захиа бичсэн Уу! рыг ив сонирхоё! -- Гэрийн гадаа хүүхдүүд шуугилдаж, мод хөрөөдөх дуу гарлаа, 1Оун хүүхдүүд байдаг билээ гээс гайхан тая- гаа тулан гэрээсээ гарч са“ равчлан харвал үе тэнгийн хэдэн багачуул манай модыг хөрөөдөлс байх юм. Андуур- сап юм болов уу? гэйс айг хандаа бодож үзлээ. Яах ар- гагүй модыг минь эгээл ми- лий хүүхэд шиг хөрөөдөж, хагалан хураацгаана. Яагаад ийнхүү мод хөрөөдөж бай- гаа учрыг нь асуутал өөдөөс минь. харан. зогсож байсан хоёр хүү: -- Эмээ гайхсаны хэсаэг- гүй. Бид танд тусалж байла. Таны модыг хороодол: баяр- луулья гаж бодсон юм аагэж ярьсан том. Эмээ нь баярлал- гүй яахав дээ. Буянтай хүүх дүүддээ баярласан талархса- наа «Пионерийн сүнэн» С0- пины нь хуудсаар дамжтут лан хэлэх гэж” ийнхүү захи- дал бичлээ гэжээ. Завхан аймгийн Баяпхайрхан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн Намжилмаа багштай тандуУ- гаар ангийн сурагчид. ингэж пионерийн: сайл. гүйлс бутая- эгээ. РЕДАКЦИАС: Сайн байна хүүхдүүд мпнь Ахмад настан буурлууддаа ач үрсийн ёсоор халамлс ан- хаарал тавьж “тусалж байна гэдэг үнэхзэр бахархалтай сайхан хэрэг. Пяонерүүд та цар-энэ: “үүргээ тэр төртэй сайн биелүүлж байгаа юм байна. Ажилсаг авхаалжтай хүүхдүүд та нартаа упшигч хүүхдүүдийнхээ өмнөөс баяр хүргэе! сонины зөвлөл -ь 1 (ӨГҮҮЛЛЭГ) Валя охин туйлын айм- хай анзэ, “Хулгала. мэл. хий сарлаг, аалз, тоолүүр, ” бүгдээс нь л айна. Тэгөэд хочтой. бол Сиинн цэцэрлэгийн С ИОГИЙН ХаАЛ- гыг сапац гарчиг гартаа утгуур, ногводөо тоглоо- мынг хайруул шүүрэй авч Аларюша ДӨНГӨН( Эл дөрвөн көллол( мөлхдөг ажээ. Гопат хамтралын равчиы зүгээс -| Саглага уланаасаа алдуурчаа| Наашаа Дай- хиж байна гэнс хашгирах сонсдон ? Бүгд эргэн харлаа. --Саглагар,, Саглагар, мөн байна. Бүгдээрээ. бол- гоомилоорой.., ЧТоглонс байсан хүүх- дүүд тал бүрлт тийш үсрэн зугтацгаан ч тэсэн бусдалс ХООЛОЙ: ца цэрлагт | гүйн. орж яйган са- » шхй ын хаалгыг . хаажээ. Элсэн 1 дээр, ганцхан бяцхан Анд- рюшал хоцорлоо. Мөлхож пугатаагаад холдож юу 14» гпихап дээ: Андрюша элсэн цайзан дотор тийчигцэн зайлс орилцо -Саглагар эрт дүүгээ халхлан зогсоп, ом биетэй, саглагар үстой. нохой. шалбааг ДЭЭ» гүүр дүүлэн гараад Валя охиныг шууд чиглэн нэг сунан, нөг атиран давхииаг Нохой харайх бүртээ амьс» галдан архирна. Ам ий ангайн, 080 нь ираайн охипд улам л ойртоно» Вали. нохойны: урдаас эхлээд -хайруул, дараад нь хутгуураа. шидтэд сүүлд нь Хамаг байдгаараа «Оаїїл» гэлс орилон. г-Хүүсв,.Саглагар,, Са лагареїїйашал гэж гудам» ныг нөгөө талалс манаач өлгөн. хашгирснар Малид туслахаар гүйнэ . “Нохой тапил зандарсан Дуу сонсмогц зог тусан сүүлээ. хайпчин дороо эр» гэлдэрч Манаач цохойг хү аүүлчиэжс амь барьж, са- равч руу буцаан авч лиг лаа. Гудимииинд: чин ЧИМЭЭч Байгаль эхийн урласай ХЙДЗН уул, гүй агуй Багачууд бидний үзэх сопин, судлах гайхамшиг Цэлэлзэх усандаа цопхэр долгионтой Цэцгийн дэлбээндээ эрвээхэй. чимэгтэй Усан болор нуурын орон Уран байгальтай тапсаг орон аСойч» зуслангаа мартахгүй Монгол, Орос, Куба,Вьетиам Манай гаригийн үе д 16:119111115:4:1:1 Хар, цагаан, шар ялгаагүй Хайр ивээл, итгэл адил Эх дэлхий пэгон өлгийтэй «Сейч» зусланг мартахгүй “Ёиинмын инь цэцэрлэгт цэнгэн наадаж билээ "Алсын нь салхитай дэрвэн Энх тайвны нэгэн нартай бүли билээ Анд нөхөдтэйгээ найрамдлаа Байгалийг сайхан нь эх Дуулж ороптой минь адилхан Ая дуулшхаа түрлэгийг «Сейч» вуслангаа бид өргөсөн мартахгүй Нов иногооц хөвчийг нь мартахгүй Номин цэнхэр тэнгэрий нь мартахгүй «Сейч» зуслангал мартахгүй Ноп погоон хөвчийг нь мартахгүй Иомиц цэнхэр төпгэрийг нь мартахгүй Нийслэлийн 34 дүгээр Улгэрийн ордонд нартай сургуулийн Э-ийц В» хамт монхорсон апгийп сурагч ЧҮйвэп хорвоод цуутай цэрээ Л.СУВДМАА «аргагүй л намар боллоо доо: Маргааш сургуульдаа явна» гэж бодол Яяётал гэнэт- Дээр чинь эрээн могой Доор чинь өрээц могой гэл: нэгэн хүүхдийн шингэн Дуу пангинаж, анир чи- мээгүй битүү |ширэнгийг цочооход би «Хэн нэгэн хүүхэд жирхэний анд гарч дэв» гэж бодон, нүд сэр гэж тэр зүг рүү хөл мэдэн гүйж очиход миний дото танил охиц Цэцэгдулам нэгэн жсирх модонд гарга- /ЖирХ (Өгууллэг) Байгаль дэлхий ийнлдээ | чихсан. алтан шар өнгөөр дуниар- Даэр чинь эрээн могой таж, намрын пар зулай Доор чинь эрээн могой дээрээс төөнөөд, «хөлийн гэв дөвхцэн байв, Тэри4- Дор гандсан борог Овс майг дэргэдээ . ирсэннїг гишгагданэ. Би ойд гай- ч мэдэхгүй мод дамжин ДЭЭШ доошоо сандарч дав хнх ширхнээс нүд салгал гүй улам чангаар түрүү- чийд хэлснээ далтана. цаараа алхаж явлаа. Бусад модноос хамгийн түрүүнд гандаж, улаан лиаргал өнгөтэй болсон улиас, шоносны Басчис -ЦЭцэгдулам -а87: Чи зөөлөн хонгор «салхинд агиах гэж байгаа юм уу танц нэгээрээ тасран агаарт гэхэд 1їэр цочин .эргэлс эргэлдэн уйахыг ажигдаж харснаа: Ухаарал Онцын сайн сурагч гэж Хүрлээг нөхөд нь магтапа Оролдлого идэвх сайтай гэж Хүн бүхэн шагшилна Харип үерхдэг найз Болдынх нь Үймүүллс ноцолдохоос эхлээд “Үлгэргүй явдлыг гайхна, Ангийн хурал бол Нөхөд нь Хүрлээг шүүмжилт, гэнэ Анд иайзынхад дутагдлыг Анхааруулж зардаггүй Гэж, гэнэ Сайн нарийг өөрөө хүлээгч Саар явдалтай эвлэрч ян Хувиа Хүрлээ хүү ойлгож гэнэ, Хүний төлөө, санаа тавих Хүмүүнлийн сайхныг олш сай хичээгч дутагдлаа гэнэ. --Үгүй, зүгээр тоглож байгаа юм гээд Даэр чинь эрээн могой Доор чинь. эрээл могой гэїн алгаа ташиж ицээгээд 7101611:4161:3 Тэгэхэд пь би --Оа чи тэгээд саптуулж, байг (Биг-гээд Цэцргдулаг мын хол дор байсан шил- бүүрийн хийг ширнэн цохитол, --Болиоч гэж хашгирах түүний дуу ширмэн. тогоо хагарах мэт чихэнд час- хийд пам гүм: болов, Ца- цагдуламын цүднээс ину» лимс бомборч эхлэхэд нь би хэрэг бишдэл: байгааг мэдэн. Тэр охин хөлийнхөө дэргэд хэвтэх бяцхац шир» хийг өрөвдөн . ширтэнэ, Хонь хурганы бэлчэарт үргэлж хамт явж нжилдэн Дассан хөөрхий Цацэгдула- миггаа гомдоосондоо чимээ. гүйхэн. холдож лолаа, Тө- долгүй арг харахад тэр мааны Өөчүүхон ч хөдөл. бургасаар жир-,- асынц хэвлэлийн түүвлгг8х:2277 дэйлэв, | 3! ҮИСЦҮ бүрэг хэсэг Нь. хашаац даар, шил ран аАрим нь супгийн цаа, на погсоно, Удсан ч үгүй өлсөэр босгосон цайз руу- цас хүүхдүүд. ирцгэржо! Вяцхан. Андрюшда халта сан жишигхэн гарнар нүдээ нухлан инээн суу- Ї ий. Харин Вали дэргэд ХЭ! эхэр татан уйлна. --Валя юунд усан ОМҮД-. лэвн?7 Саглагар чамайг ха, ваагүй шүү лэв7 гэж хүүх- дүүдийн өгүүлэхэд: ї --Тийм »э? Яагаа ч үгүй” Гөхдөэ би маш их| айсан гэж тэр хариулжээ. | “АХ манай “сургуульд, манай | “кудамжинд, бидний сэтгэд 4 зүрхэнд» гэсэн сэдвээр | зөвхөн уншигч, идэвхтэн бичигч инонерүүдийнхээ. бэлтгэж ирүүлсэн, мэдэр, | сурвалжлага, гэрэл, зур« гаар тусгай дугаар бэлт | тэж | гаргах гэж байна... 2 (Одоо манай сонины редаке цнд Монгол--Зовлолтийн найрамдлын сэдвээр бич олон арван захидал рЭэР "байгаа боловч шон “сэдвээр зурсан гар зураг, авсан гэрэл зураг цөөхөн | байна. ? Ц ХҮҮХДҮҮД ЭЭ| Мон гтол, Зөйлөлтийн ард түм- “ний монх найрамдлын тухай бичсэн хамгийн 0006 сайн шүлэг, мэдээ, сурч |) |(валжлага, зурсан зураг авсан гэрэл зургаа та» яиЙД ирүүлээрэй! 2 Илгээх захидлынхва бОННЭх дээр «Бидийй |) таргах дугаарт» гэж бичие 0) го үрдээ мартуусай| Та иарын захидлыг хүлээж байна. Орчуулсан Д.ӨЛГИЙСАЙХАН ЇЕ ХУУРАХЫН ГАЙ. “Гэрийн: даалгаврын ! бодлогоо Ааваараа бодуулж ирчихээд Эн дины20 ЖүАл Төмгүйтцаралттаргал, рийн үнэн» сонины редане 4 Ангийнхандаа. гайхуулж 5) гүйг гэнэ, Дорж, 1Н, ? д : 22: Тооны багш эхлээд . БЭР т “228. Түүний даалгаврыг шалгаж ДГЭ223-1-2:- гэнэ Бод, оролд: бүхээ! 1110 аЯаш бодсоноо хэл» гэхэд РУУ 1лнэлд пробуй» "Гаанс тар олсонгүй гэнэ. Учры ив ойлгосон багш Дэвтэрт нь онц тавиад «Энэ чиний дүн биш ЗА ТАЙЖ Эцэгт чинь тавьсан үнэлэлт 7 3 2 3, 1 ГО 1124:3 : шүү» гэв. Архангай аймгийн Чулуут " 2 сумын 8 жилийн .7522:4833 лийн багш сургууг ОТ. НЭРГҮЙ 18 Энэ хүснэгтэд байгаа гөөнгүй погссоор байлаа. тоог нөхөж тавьцгаа! : Би гэртээ дүнсгэрхэй Хүснэгтэд нөхөгдөх тоог ИРЖ, маргааш өглөөд нь хондлөнгоөр нь, босоогоор, нь, диагоцалаар нь нэтэ« хэд нийлбэр нь 15 гарна. 1 цэцгэн л и!| н н сургуульдаа япис билээ. Тэр цагаас хойш одоо бол- тол бид хоёр уулзаагүй: Тэгэхэд Цэцэгдуламын хар Хан нүд аливаа амьтныг энэрч хайрлах өрөвч зоө- лоц сэтгэлийг ийдад сур, гамягилсал юм: Цэцэгдулам минь чи нө» майгаа уучлаарай: Би туйлын тусгүй зүйл хийчихэээ. 2 Т. РЭНЦЭН (ВВЇ5|Ї« 5|Б|х| 0Б|о|« (5: Е012| | | Шатрын холог дээр би« чигдсэн том «С» үсэгнээс эхлэн морины шүүдлээр 6 давхардуулалгүй | өгүүлбэр болгоц гаа! 1:9:9:4:0251:51:5817131:28 цан М115-ын Төв Зөвлөлийн сонин "39 дАХЬЖИЛДЭЗ «: х76(1814) 1982 оны АРВАН НЭГДҮГЭЭР САРЫН 20. БЯМБА 4 ҮНЭ10 МӨНГӨ ? шиллин -----2 БНМАУЫН АРДЫН ИХ : БОД, ОРОЛД, БҮТЭЭ! ВЬ ДУМЫВАНЙ, ПРОБУЙ, ТВОРИ! - ху сэрсэн АНХААР! ТУРШЛАГА 3 Ч МАХН-ын Төв Хорооноос 6 энэ оцы эхээр «Хүүхэд, за- луучуудын техникийн мэдлэг, аохион бүтээх авьяасыг цаа- ШИД Хөгжүүлэх арга ЖЭЭННЇ тухай» маш чухал тогтоол гаргасан билээ. Уг тогтоолд залуучууд, сургуу- лийн сурагчдад зориулсан шинжлэх ухаан-техийкийн үйлдвэрлэлийн долоо хоно- гийг жил бүр явуулж: байхаар заасан юм. ЖАГСААЛ ХААНА ХҮРДЭГ ВЭ? хэм- Шишпилэх Ухаан, Техни, нийн Улсын Хороо, МХЗӨЭ- ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яам, 21їйннэшшлэх Ухааты Академиас Залуучууд, Оюутан сурагч- дад зориулсан шинжлэх ухаан-техийк-гүйлдвэрлэлийц 132 долоо хоногийг жил бүрийн арвай нэгдүгээр сарын гурав- | Та нар сургуу» улал дал | / 41| дугаар долоо хоногт явуулж прлын ороонд ! байхаар шийдвэрлэсэн билээ. ТҮР ний. сурлагаар Манай орон даяар анх удаа | Ї ттгаан нь С | ХИ- | зохиогдон, байгаа шинжлэх ! д 2 14 ын Юа! 3 ухаан-технин, үйлдвэрлэлийл Ї ИмдОх лвДаЛ | долоо хоногийп үйл ажилла- 1 Би їэ. ДУТАГДЛЫГ ҮдҮ сал ХЛүҮ- гаанд пиопер сурагчид идэвх- ШЯЧҮҮ” КЧЙЛ уас, (| тэй оролгож байна. Энэ өӨдД- 5 рыг Їїй тн. болох рүүдэд залуу технинчдийн | сац 1 ордонд улам ч их хөл хөдөл- ин 1: сал 2) Ч 2) Ш їл л . шдэ ї С х 1 гөөнтэй байлаа, Тус ордны | ЗУРАГ ДЭЭР: Акв- | ол Ч» ! » «Бомборт магсаал алл- 2 л 25 2 то тэргэнцэрийн ла. | т : й : ЛЭү4 злентроник, нисэх заг- 2 Е їрыг анх харц шЭлцӨ сШЗЭХ Ч “98 бораторийн сурагч С. : ! ,, Анх удаа хичээл вар, радио чимээ, авто тэр- Бавуу, С. Жаргал- ЧЭ ЭЭЛ ЭЕГХ ийн АГЧДИС гэнцэр, одон орны судлал 39- ерихап, П. Цэнгэл 1 1| : їаацы хурлаар хэлэлцэ к 1 н Ь » 1 ! 1с:т рэг дугуйланд ирээдүйн 20- ав тє | Ш гдлаа цахин. давтвал | хиоп. бүтээгч, техникийн ина- нар: бицхан авто тэр 1 ийн цуглаанаар Ч р Ї х со. ГЭнЦэрээ угсарч дуус- : ХУР ЛСа0с124оү3 | рийн мэргажил: эзэмших С0- БТ) Ч 1 гү | иирхолтой 2000 гаруй сурагч : Ї 2 8 5 р ( Ё 2 Хол 201 | ! П, дахин далтвал уг су- ч суралцаж байна, Залуу тех й 1 | : эд албан ёсоор никчдийн ордны захиргаа. : 2 лан СУ : шд Д, , наас шинжлэх ухаан, техник, 9 | : нэг үХД ( гагд й үйлдвэрлэлийн долоо холо Ї ! Л: ГГц ГЭЛ гоор дугуйлангийнхаа сурагч- х 1| ТИЙН : гт олны бүрэл дын: бүтээсэн. пуужии,, онгс | їтэл ал Оо їцэг машины шинэ загварын ҮЗ ! 5 ХҮ ! ЛЫН гэлэн өдөрлөг, радио чимээ, » | ї 2 үвЛ Тр шүхэрт пуужингийн тэмцээн с Ї гард : зохиож байна. Пиопер сурзг- 1 0 ! цаанд гч чид: зохион бүтээгч, хөдөлм9- Нийслэлийн 1 мОЦЫн | гүй лут їхин давт- рийц сайчууд» шинийг Са. ЛИЙН зургадугаар 8 | то 3Ц (1 (ї : наачлагчдын уулзалтад орол- сургуулийн 10-ын | , очио, Очихдоо цож, шинжлэх ухааны 609» «А» ангийн сурагч | ї | 1 грда » чҮ Т (Ч 1 Г г- | дэвт кино үзэж байна. Г. Алтансүх нисэх ОР Ши т 2 онгоцны шинэ загвах | 18: эь ивханаг рын далавч хийжээ. (| ! На р АВВараг” Ч | 8223: АЦ Сур ь. дээр 1 1 1 113: япдал С. БОДООШИЙН | ! Хү үдийн ” 1 ( га ! ! 1а 3 авсан гэрэл зураг 127: 4 пОЖ оР 1 01 1 7 тийн 1 ї (0) г би БЭ | ї ! Ї Буг шал 8 мэ Эер БӨС ЭЙР үсээ энэ е ! ч ми Д. ДУГАР, ЗУУУУЛУУЛУУЛУУУЛЛУЛЛЛУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ сээхэдлэлазуүлчал “Сонип утшитч бяцхал “найл нар па!-Бид внэ удаа “сурагч хүний гол хөдөл. омөр болсон сурлагад чинь “ мөлөөлөх нэг чухал зүйл-- хичээлийн хэрэгслийн ту» хай ярилцахаар шийїдвэр- лэлээ. “нАлдаагүй сайхан бичсэн дэвтэр дээ- рээ: эвдэрч, гоонсдог бол- чихсон үзгээр бичих гож цэвэрхэн, байгаад бэх дусаачихвал чиг лав харамсана даа, Эс- вэл багшийгаа балрлуул-, маар сайхад зураг зурья гэл| шийдээд цүнхиээсээ дэвтэр, баллуураа гаргаж харандаагаа тохиолдол чамд нь татьчихаад өрээд олохгүй тарвал: мэдээжээр сайхан санагдахгүй лав. Чиний хичээлийн хэрэг- сэл--ном, дэвтэр, харан. да, шугам, үзэг бүгд чамд бүрэн байпа гэж бодьё, Юн 3. шгүройү 1215: Харин цүнх чинь бүтэн үү? Хэрпээ энд | тэндээ цоорхойтой, оёдол нь хан- зарсан бол үзэг, хараидаа чИНЬ Яал| ТОГТОХ ВЭ Да. Ханий буруугаас болж үзэг чинь эвдэрхий, ном чинь уранхай, цуйх чинь хан. зархай болов 007 Жил бүрийн цамар та нарыг сургуульдаа ороход зэв, аав чинь будаг ль үнэртсэц гоёхон зурагтай ном, дөрвөлжин, тууш су- далтай олон дэвтэр, өпгийн харандаа, дүүрэй бэхтэй цоо шинэхэн үзгийг” номын саванд чинь зэхэд: өгөөд: --«За миний хүү (охин) онц сураарай!» гайг за. хпсныг та пар мартаагүй, "Эх зцгийн ажил хөдөлмө- рийн хөлс хүчээр бий болсон үзэг. харайдаа, шугамаа ариг гамтай хэ- рэглэвэл нэг” үсгийг нэг жил байтугай наад зах лал , нв коёр гурван экил “| рэглэн байна, -| “2Д гэсэн бэлдэж хэс 22 Ийм “байгаа. Тийм арвич хям» тач, сайн хүүхдүүд олон байдаг нь бахархалтай хэ- рэг, - Өдөр тутмынхаа хи чээлд хэрэглэгддэг зүйл» сээ бүү мартаарай! Хичээ- лээс ирээд маргаашийнхаа хичээлд холбогдолтой бүх. зүйлээ бэлтгэсний эцэст » дараагийнхаа ажилд орж сур!- Баллуур, шугамаа 4 зэхээрэй! Энэ бол ялихгүй зүйл биш юм шүү. Багшийн зааж байгаа хичээлд ан» хаарлаа төвлөрүүлэн “иг мавгүй суун: байгаа тайл нөхрийнхөө ар өврөөс нь татан: чангаан, янз бүрийн бичиг цаас чулуудааг: -- Хөве! Чимгээ илүү үзэг байна уу, Үзгээ март- чихаж, Батдорлс оо! Шинэ дэвтэр байвал ззэлүүлээч. Харандаагаа түр өгчих л дөө гэяг зогсоо зайгүй шивнэн нэгийгаа . шаллс, ацхаарлыг нь сарпиулах Нь ганц хаёр хүүхдэд биш ангн хамт олны ши. нэ хичээл ойлгож авах, өнгөрсөнөө давтахад ноц- той хохирол учруулж байгаа юм. Чи үзгээ мар- тан, нрээд нэг хоёр хүүх. дээс илүү үзэг сураглаж, асуун: буй хооронд чинь багш олон сайхап зүйл яриад өнгөрөх, эсвэл алгеб- рийн чухал томьёо, зад- лан бодох хялбар арга тайлбарлачихсан байж бо- лох шүү ДЭЭ. Тэгвэл Чи, чиний "үзэг сурагласан хүүхэд, та хоЁрын анхаар» лыг нь сариНулсан бусад хдүүд энэ тухай юу Ч айлголгүй өпгөрөх болно. Ингалс чиний мартамхай салан байдлаас чинь болж ганц нэг хүүхэд байтугай нилзэд олон сурагч хохирч байна шүү Дээ. Хичээ- лийн хэрэгсэл чинь бүрэн бүтэн бол яалаа гэя: ИЙМ байдалд орох вэ? ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Өглөө бүр “хичээлийнхээ хэрэгс- лийг шалгаж үзэцгээгээ. рэй! Уранхай ном, эвдэр- хїИй үзгээ засч сэлбацгээ! Аав зэнгийїхээ бэлтгэж өгсөн ном дэвтрээ арнг гамтай, нягт нямбай эдэлж өдөр тутмын хичээл. дээр дутагдсан зүйлгүй өөр өөрсдийн хичээлийн хэрэг- сэлтэй байж сурвал санаа сэтгэл түвшин, хичвэлдээ бүх апхаарлаа төвлөрүүлж болно гэдгийг анхаараа- рай. Анги, бүлэг, салаад- даа хичээлийн хэрэгслийн үзлэг явуулж үр дүнтэй ямар ажил зохиов? гэдгээ сониндоо бичээрэй. Та на- рын. захидлыг хүлзэж байна. Энэ талаар пноне- рийн бүлэг салаагаар хэ- аэлцэх нь зүйтэй юм шүү. «Пионерийн үнэн» С0- нины ттсгай сурвалж- лагч Т. ГАНДИ УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУ». ЗАЛГАМЖ ҮЕ АЯНААР УЛААН ТУГИЙН ЭЗЭД Манай бүлгэмийн тпио- иёр сурагчнд «Залгамж үе» аяны амжилттай анлж эхэллээ. ЇМХЗЭ-айн ХҮШ нх ху. рал, Монголын пионерийн «Залгамжлагч» У чуулган угтаж сурагч, бүлэг, хамт олон бүр тодорхой зорилт дэвшШүүлэл ажиллаж бай- на Ашгп бүлгүүдэд бүтээлч даалгаБар өгч аймгийн пионерийн зөвлөлийн шил жин явах тугийг аялуул- сай Нь сурагчдын идэв- хийг өрнүүлж байна. Су- рагчдын чөлөөт цагийг зов боловсон өнгөрүүлэ- хийн тулд бямба иям га- рнгуудад Дискотеєк зо хиош, спортын «Хөгшжил- тэй гараа, бариа» тэвцгээн явуулж ханшлээ. Мөн хи- чээлийн завсарлагааны 10 минут тутамд «Зөвлөл- тийн пионерүүдээс сурал- цья» рздно нэвтрүүлэг Х УИУУУУУУУИИЛЛУУУУУУУУУУУУУЛУУУУЛУУУУУЛУУУУУУЛЛУУУУУУУУУУУУУ... 2 22-55 2 ! ф”” - 2111 12111ҮҮ) юч Жигүүр бүрээр- мгийп Сант сумын 8 жилийн ажээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч М.Мянганбаатар, 4 хийж, орос хэл дээр Дуу. шүлэг сурах хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Бнд сая- хан «Өндөр настанд ту- салья» сэдэвт хөдөлмө- рийн өдөрлөг зохиож тэт- гэвэрт гарсан өндөр нас- тан, ахмадуудад түлээ хөрөөдөж, аргал түүж өг- лөө. Мөн «өвлөөс өрсье» «Хаягдал ашиглая» зэрэг хөдөлмөрийн цуваагаар 1600 таруй төгрөгийн хаягдал цуглуулан хаяг- дал ашиглах сумын, фон: ДОД тушааж 80 куб метр мод хөрөөдөн, бол малын хашаа нэгийг барив. Эд- гээр ажилд 4 ийн «ВБ», 2- ын «А», В8-ын «А», -7.Гийн «Бь ангийн сурагчид идэвхтэй оролцож шилжин явах тугийн эзэд болов. Шинэ у4131ухг1л13301 14131113) гха11131э11491311 (33 сургуулийн нэгдүгээр ангийн су Ардын Нх Хурлын чуулганы Тайлан. өдөрлөг Саяхан Онтябрийн райо ны орол сууц гуда Ты 8 дугаар хороо гүүхдийн уншлагын танхимзЗас зүрх- лэн, БНМАУ Ардын Их Хурлын чуулганыг угтаж хүүхэд багачууд хорооцы тийт хөдэлморч- ДӨД зориулсан: та! өдөрлөг зохиолоо, Найм дугаар хорооны дарга Ч. Уламбалр, хүүхдийл узш- лагын Танхимын эрхлэгч Э. Оюунчимэг, Октлбрийн районы гүйцатгэк сахир- гааны ажилтан Тэгшээ на- рын зэрэг олон Хүн Ардын Нх Хурлын чуулган уг тАн хийж байгаа авлаа. саа тодорхой ярив. Өдөрлөгт хүүхдийн ос ан УУУУУУЛУУУЛУУУЛУУУЛЛУУЛУУУУУУУЛУУУУУУУЛУУУУУУУУУЛУУУЛУУЛУУУУУУУ, 20УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУЛЛУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУ» БЯЦХАН ТЭМЭЭЧИН сурагч М. Б, АДЬЯАДОРЖИНН ИЛЛЭЛУ1Т 1134 363 1101Ү1) өмнө хиолч Ө. Баасапжав, 0С- Надмид, О. Цэндсүрэн нар оролцож, шүлэг хнолоосоо уншлаа, Найм- дугаар хорооны хүүхдийн уншлагын танхим нь 5000 гаруй. зомтой, 375 байн- гын уншигчтай юм. Хүүх- дийн. утаглагын танхимаас 120-140 пом уншсан Ч нийслэлийн б6 дугаар ба- га сургуулийн 3 дугаар ангийн сурагч Туул, 9 дүгээр сургуулийн 6 ду- 7 таар ангийн сурасч С. Оюунгэрэл нарын 7 сураг чийг «Номын нэхөр» тэмд тээр шагнаа, 42..66 ду. гаар сургуулийн. сурагчид наймдугаар. хорооны дэвс- нутагт оршдог яслн цэцэрлэгийн хүүхдүүд нонцерт тоглолоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ гэр Минганбаатар 20 авсан гэрэл зураг гЛлаЛла үүх 135445 к Ховдоос, Увсаас, 924 тээс, Дорнодоос... Ер нь л аймаг, хотоос иржээ. Өргөн уудам эх орны маань энд тэндгүй орших олон зуун сур- гууль дээр зохиогдож байгаа . сонирхолтой, сайхан ажлууд, : тэргүүний пионер, баатарчуу? дын тухай тэдгээр захидлууг дад бичжээ. : Аймаг, сургууль, анги, хамт олон, анд найз нарынхаа ажил, сурлагын амжилтын туч хай захидал манайд ирүүлсэн Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн дунд сурч туулийн пнонерийн ахлах удирдагч Баярсайхан, Дор- нод аймгийн Сайхап-Овоо су“ мын 8 жилийн сургуулийн багш Очирсүх, Ц. Ордсоо, Луус сумын 8 жилийн сур» улийн багш Д. Нанжид, орнод аймгийп Дашбалбар сумын 8 жилийн сургуулийн зургадугаар ангийн сурагч О. Байгалмаа, Архангай айм» гийн Цэцэрлэг хотын 10 жи- лийн хоёрдугаар сургуулийн 7-гийн «В» ангийн сурагч Ё. Магсаржалам, БаянхоЧгор айм- гийн төвийн 10 илийн тэгч дүгээр сургуулийн багш Б. Чимэдцэен, Улаанбаатар хо- тын найрамдлын районы 8 шилийн 30 дугаар сургуулийн паймдугаар ангийн сурагч Б. Нэмэхжав, ӨвөрХалтай айм» гийн Хархорин сумын 8 жи- лийп сургуулийн долдугаар аз гийн сурагч. Ю. Отгонцэцэг, Булган хотын 8 тоїилийн нэгч дүгээр сургуулийн . наймдуз гаар ангийп сурагч Д. Чанцал: маа, Партизаны сангийн зїш ахуйн 10 жилийн сургуулий сурагч Баянмөнх, Нийслэл 32 дугаар сургуулийн багш С. Шаазан Эрданэт хотын 10 жилийн | сургуулийн сурагч Г. Мөнгөнцэцэг, Говь" Алтай аймгийн Тоихид сумын дунд сургуулийн (сураг П.: Бямбадорж, нийслэлийн 57, Сургуулийн пионерийн ахлах удирдагчдД. Сэсээр, Дорноговь аймгийн Мандах сумын 8 ши лийн сургуулийн багш Д. Пүг рэв, Сүхбаатар аймгийн Бал рууп-Урт хотын дунд сургуу, лийн сурагч 2Ж. Намсрай» Төв аймгийн Бүрэн сумын дунд сургуулийн багш С. Дач ваасүрэн, Баянхонгор айм» гийн Бөмбөгөр сумын Дунд сургуулийн сурагчЖ. төгс, 1П. Амараа, Дундгопь аймгийн Мандалговь хотын Дунд сургуулийн сурагч Ж, Мөнхтөр, Завхан аймгийц Баянхайрхан сумын 8 ис лийн сургуулийн багш Х. Цэ дэв, Говь-Алтай аймгийн Бу» гат сумын дунд "сургуулийн сурхга Д.НацЗгдоРж, М. Сам аазанг, Дорноговь аймгийн Баянговь кино театрын ажил« тан П. Лувсандамба, Өвөр" хангай, аймгийн | Арвайхээр хотын нэгдүгээр дунд сургууз лийн багш С. Цэрэндондов, Налайхын дунд сургуулийн багш Ш. Нүрзэд, Бдлихонгор аймгийн 2Кинст сумын дунд сургуулийн багш Р. Хэрэпбээ" рэг нарт баяр хүргэж, сурлага, хөдөлмөрийн өндөр амжилт хүсье! Уншигч, идэвхтэн бичигчид ээ! Сургууль, аягц, хамт олноо» роо азахион явуулж, байгаа шинэ сайхан ажлын амжилт сурлага, хөдөлмөрөөрөө шал гарсан найз нөхөд, анги бүл» гийнхээ тухай сопиндоо байн» Га сурвалжлан бичил: байгаа» рай, УТГА зохиолын АЖИЛТАН - ” СУРВАЛЖЛАГ- 22 ЧИЙН АСУУЛТАД ХАРИУЛЖ БАЙНА.) хоплолийн комбинат бол манай орны Эг үйлдвэрийн нэг, Мах нам төрийг үүсгэн сонЦлий их жанжин “Сү цо үйл ХҮ) ралтай ХонбилэВ үйлдвэ. їүхлхээ замналаас манай уншигчдад товчхон ярьж өгнө үү? Л. Зундуй: 1912 оны сүүлчээр гар ажиллагаа» тай ганц машин, дөрөв, таван ажилчинтай хоргол» экин барын жижигхэц зүйлдвэр байгуулагдсанаар ОДООГИЙН хэвлэлийн ком- Финатын суурь тавигдсан билээ. Энэ үйлдвэрээс тар- гаж байсан цөөл тоотой цом, сэтгүүлийг өрж хэн- лүүлэх ажилд бичиг үс- ТИЙН чадвартай хүмүүсийг тахан авч алиллуулахад Д. Сүхбаатарыг үсэг өрөг- чөөр цэргийн яамнаас түр шилжүүлжээ. Д. Сүхбаа- тар хэвлэх үйлдвэрт ажил- лаж байхдаа оросын хувьс- | талчидтай танилцаж тэдэн- тай холбоо тогтоол: хувьс- галт ажлаа эхэлсэнийг бид мэднэ. 1921 оны долдугаар сз- рын 19-ний өдрөөс эхлэн тус хэвлэх үйлдвэрийг На- | мын Төв Хороонд харьяа- Яу-глан ардын нам засгийн сТтазрын хэвлэл «Уриа» со- 7 ниныг мөн Өдрөөс эхлэн хэвлэндээ. Тэр цагаас тус хэвлэх үйлдвэр нь-намын үзэл суртлын дайчин зэв- Сэг сонин, сэтгүүл болон олон арван сурах бичиг ном зохиолыг хэвлэл: ун- Шигч түмэнд хүргэж ирсэн байна. 1925 онд тус үйлдвэр нь улсын төлөвлөгөөтэй болсноос гадна зөвлөлтийн мэргэжилтнүүд ирж ажил- лах болж, тэдний сэтгэл ї харамгүй тусламжтайгаар . хдїлалийн үндсэн мэргэ- жилтэй ажилчдыг бэлтгэх курс нээгдсэн юм. 1950-- 1960 онуудад ЗХУ болон БНАГУ-д олон залуучуу- дыг явуулж: сургав, 1960-аад оны эхээр БНАГУ-ын тусламжстай- таар гүн хэвлэлийн үйлд- вэр байгуулагдаж хэвлэ. лийн шинэ арга нэвтэрч, тус хэвлэх үйлдвэр нь Өн, дөр, гүн, сет ГгэСэн-Сон- 1 томдЛ гурван артаар бү- “тээгдэхүүнгэ үйлдвэрлэх боломжтой том кОомбииат болон өргөжлөө, Манай комбинат одоо т | 800 шахам анллтан, 3! ажилчидтай, улсын хэв- лэлийн нийт бүтэїдэ 1 ний 70 шахам хув иллвэрлэж: байна, -- Хүүхэд багачуудын үзэж судалдаг сурах би- чиг, амтархан уншдаг ном “Зохиол, дотнын нибхөрбол- "эмӨ «Пионерийн үнэн» «Залгамжлагч» “Паоперийн удирдагч» гүүлиї “Өү дэ “тухай ярина Эсэн лд: явуулахад хүч,. машин техник, эрлалий зарцуулагдах материал хэрэгтэй шүү дээ. Тус хэвлэлийн комбинат нь жилд 40 пар торлийн сурах бичгийг хоёр сая ша- хам хупиар хэвлэж байна, Үүний ихэнхийг 1--10 ду- гаар ангийн сурах бичиг. эзэлж байна, Мөн зөрлөл- тийн болон дэлхийн сонго- дог зохиолчид, өөрийн орны зохиолчдын шилдэг бүтээл зэрэг бүх төрлийн номыг хэвлэлийн үндсэн 3 аргаар шил бүр 5 сая хувиар хэп- лаж: байгаагийн 3 сая нь хүүхэд багачуудад зориу- лагдаж байдаг юм. Энэ бүхнийг хэвлэхэд олон хүний нөр. хичээн- гүй хөдөлмөр, асар их ма- териал, машип техникийн хүч шаардагдана. Зөвхөн ганцхан жишээ дурдахад нэгдүгээр ангийн сурагч- дад зориулсан «цагаан толгой»-н сурах - бичгийг 50 мянган хувнар хэвлэ- хийн тулд 20 гаруй хүн сар гаруй хугацаанд өрж, зургийг нь бэлтгээд мөн хориод хүн өндөр хүчин чадалтай. машин дээр хэв- лэнэ. Хэвлэсэн зүйл маань ном болж гартлаа огтлох, нугалах, оёх, үдэх хавтаслах зэрэг гуч гаруй дамжлагыг дамждаг. Дамжлага бүр дээр үс- гийн алдаа буюу бүтээгдэ- хүүний чанарыг шалгадаг хүмүүс ажилладаг юм. Энэ бол зөвхөн нэг ном гаргахад шаардагдах хү- ний хүч хөдөлмөр юм. Хэвлэсэн иом та нарын гарт очтол ачигч, тээвэр- дэгч, худалдагч хүмүүсийн хөдөлмөр бас оролцоно Цаас бол дэлхий дахинд хамгийн өргөн хэрэгцээ: ний чухал материал. Ма- най улс жинд тутам 6000 тонн цаас гадаадаас авч байна, «Пионерийн үнэн» Со: внины нэг дугаарыг үйлд. вэрлэхэд 1,5 тонн цаас ордог юм, Ингэхлээр ном сониц ямар нк хүч хөдөлмөр материалаар бүтдэг нь хэн бүхэнд ойл» гомжтой бизээ, -- Хэвлэлийн өнгө үзэмж ялангуяа |Ххүүх- дийн ном, зохиол, Сонин, сэтгүүлийн өпгө, үзэмл хэвлэлийн чанарыг хой- шнд улам | сайжруулах талаар таны бодол? Л. Зундуй,-Уншигчдын соёлын түвшин дээшлэх тутам хэвлэлийн соёл улам сайжрах шаардлага аяндаа гарч байна. Хэвлэ- лийн комбинатын хамт ол- НЫ хувьд уншигчдын” -С0- нирхол хэрэгцээнд Ний- цэхүйц сайхан ном сонин, сэтгүүлийг үйлдвэрлэхийн төлөө -л чармайн: шамдаж байх учиртан. “Энэ харэг- цээ-. шаардлагыг “хангах зорилгоор «өнгөт хэвлэл буюу хавтгай хэвлэлийн аргыг түргэн хөгжүүлж байна. Хавтгай хэплэлийн аргаар зүйлдвэрлэхэд тус- гай төмөр хавтан дээр хэв бэлтгэдэг: Зөвлөлт НӨХДИЙН. тусламжаар Оф- сеёетын( хэвлэлд. гурамсан металл хавтан үйлдвэрлэлд нэвтэрлээ. Мөц. БНАГУ- аас хоёр өнгөөр хэвлэдэг машин “авлаа. /Мэргэжил- тэй гайшлчдыг тусгай нурс сургалтаар бэлтгэяс байна. Ирэх оноос эхлэн- шинэ «Волга» машин- дээр Со- ипп хэвлэнэ. Тавац жилийн эцсээр хүүхдийн зарим номыг зургаан”өнгөөр хэв- лэдэг болох юм. - «Пионерийн үнэн» сонины уншнгчдад юуг эрхэмлэн захих вэ? Л. Зундуй -- цомбинатын үндсэн бү- төэгдэхүүн болох ном: с0- цин, сэтгүүл, сурах бичиг бол сурагч бүрийн өдөр тутмын хэрэгцээт » зүйл. Ямар ч хүн хэрэгтэй сүй- лээ. арчилж, гампаж хайр- Манай лаж байдаг, Сүүлийн үед манай хүүхдүүд арвич, хямгач, цэвэрч-иямбай ар- га ажиллагаа ,дадал хэвшг лийг сайн өзэмшижк сурах бичгээ дүү нартаа шил- тгүүлдэг болсонд бид бү- хэн баяртай байдаг юм. Ер нь хүний оюун. са наа, ариун “цагаан хөдөл- морөөр бүтсэн болгоныг хайрлаж хүндэтгэм! бурах нь чухал юм. Эрдэм мэдлэг эзэмши: хийн төлөө шамдан су- ралцал: байгаа пионер су- рагч та бүхэнд азжар- гал, сайн сайхныг ерөоб, Ярилцлага хийсэн Н, ДАРИЙМАА 4эж. ре?ЭЭН -маагадл хай чухал санамж: Хүү минь, чамайг Ёс горим нарийн мэддэг эр- хом сайн | хүн болоосой гэл| ахмад хүмүүс хүсэл байдаг шүү дээ. Чи ёс, заншил, сайц мэддэг бол Дүү нар чинь чамайг хүн» дэлж хайрлана. Үгүй бол хэн ч чамайг хүндлэхгүй. Тэгэхлээр хүнд хүндлэгдэ- ХИЙН тулд юу хийх вэ? Үүний тулд чиг эхлээд бусдыг хүндэлж сурах хэ-- рэгтэй. Манай ард түмний дунд эрт дээр үеэс эхлэн эрхэм- лэн мөрдөж ирсэн сайхан ёс заншил бий. Тэдгээ- рээс мэдэн: сурч авах нь та нарт хэрвзгтэй. Аян замд хүнтэй дай- ралдахдаа зөв талаараа зориг, тэр талынхаа хөлийг дөрөөнөөсөө мултлан мэнд мэдэл өнгөрөө. Ингэвэл замын хүнийг бууж хүн» дэтгэсэнтэЦ ялгаагүй бол- но. Гэхдээ. ах хүн дай- ралдвал заавад бууя мэнд лэх харагтэй. Айлын тадаа ирээд «цохой хорь 00!» тэж дуудаарай, Энэ чинь гагц- хүү нохойноос айсны дохно биш, танайд орж болох уу? гэсэн зөвшөөрөл эрэх үг. болно Та амархац сайн бай- на уу? Тарган тавтай өвөл- жїИн байна уу? гэх зэргээр төлөв түвшин мэндэлнэ. Харэв чамд өрөм, аа. руул, бяислаг тавивал эх- лзэд | хамгийн хүндтэй ндээ. өрөмнөөс дараа нь бяслаг, сүүлд нь ааруул- наас -амсагтун, Тэгэхдээ нугалан тавьсап өрөмний битүү талавас Өмлгөх юм уу тавган дээрхийг хон- хойлгон ухаж . болохгүй. Өрмийг аадгай талаас нь, бусад идээг захаас нь, махыг газар гишгэдэг юм уу толгой -үруу хандсан талаас нь барьж «идэх хэрэгтэй, 5 Айлын өгсөц айраг, Хоөрмог таргүүтэйг аятай сайхиаар нь уугтун. тэр айл чамд үз гэж өгөөгүй, НД гэл: өгсөн Түд аль 0о- лохоор уулгаж идүүлэ- ХИЙГ эрхэмлэх учир Са4- цасныг нь биелүүлбэд Хэп хөндээ баяр болно. Хэг цамаархаж, цэмбэг- цэж, тамшилцах нь эвгүй, Хоол ундыг хэтэрхий чимээ дуү гаргах, зсвэл маш хурдал идэх, чанга чапга бочих, өгсөн дор нь ИДЭ/с ЯДАН ОМЖЧЦОӨМӨН, 8м- саш ховх о сорчих буу хүрч хямсганахын аль аль “нь зохисгүй зүйл, Вочинй ирэхэд уяан дээр “очиц, морий нь авч угтан, ХҮҮХДҮҮД ээ! Манай сонин та бүхний | суртахууны хүмүүлсилд тус болох: зорилгоор «Сайн хүц болоход чинь» гэдэг булан нээж байна. Энэ буланд мэндлэх, хүндлэх, ахчлах, дүүчлэх ёс биеэ зов боловсон авч явах парийн журам горимын Лус зөвлөлгөө | нийтэллээ, Будаа дэд эрдэмтэн Х. Нямбуу эрхлэн хөтлөнө,. сонины зөвлөл үүд барьн (хаалгаа нээл) гэртээ оруулагтун, Ирсэн гийчинд ширэз-. засаж, тавь. Зочинд хоол унд барих- даа ахмад настан, ахлах хүнд урьдаар өгдөг. Цай идээг заавал хоёр гардан барын өг, Зочиоо идээ цай, мах шөлөөр дайлах- даа тэдгээрийн тавьдаг эрэмбэ ясурмыг чанд сахь. Ирсэн тийчний дэргэ- Дүүр хамаагүй гүйж 0о- лохгүй, Явах хэрэг гаргал урдуур нийг пөрчвөл зочиоо Та8- руухан хүндэлсэц хэрэг болно. Хүнд цай хийлж өгөхдөө данхныхаа цоргыг хойш нь харуулж аягал! Айлчинд бэлэг өгөхдөө ямагт галын доогуур очилс зочны доо- роос инь юмаа өг, Хүндэт зочныг явахад пь унаанд нь мордуулаад, гаргаж -өгөгтун. сандал ахмад хөнд- бо- Зочин хийгээд хүмүүсийн ярианд лөнгөөс нь оролцож лохгүй, насттгыг маа задгай бүү яв: Тэр чинь нөгөө хүнээ хүндэлс- ний тэмдэг. болно. Дүү буюу ахмад хүний Дэргэд элдэв хамаагүй юм. бүү ярь. Мөн архи там- хиНД хошуу . хүргэхийг цээрлэн, бага хүнд ах, ах хүнд Дүү болж яв. Таних танихгүй хэн бо- ловч алив ажил хийж байхад НЬ. тохиолдДЕОД түүнд туслахыг хичээ. Айл нүүж, бууж байвал 1юм- наас нь элбэлцэн, орон гэрээс нь буулгалцан, ачилцаж, барилцагтун. Айлын нүүдэл, буудлын цагт таарсан хүн тэр айлынханд туслалцахыг чармайгтун. Хэрэв тун аргагүй явах ахуд учраа хэл. Энэчилэн хөгшид пастан бяцхан дүү нартаа түр гэлж тусалж явагтун. Мөн найз нөхөртөө тус хий- заавал нь явж бай, Үү- Дүү нар болон ах дэргэд энгар баа- хийг ямагт чармайж: сур- вал тэд бүхэн хэзээд чамд хариу тус болно, Хүний төлөө. хичнээн их санаа тавьдаг зашиил--, тай болзол хүмүүс тодий- чинээ чиний төлөө анхаар. на. Ингэхлээр биеэ авч « явах алинаа горим жур- мыг зайлшгүй мэдэж биет лүүлдэг байвал Чи хам» гийн боловсон хүндэт хи гэгдэнэ. “Чамайг тийм сайхан ааш. зантай хүн болоход манай энэ ёс суртахууны эрх биш хэрэг болио, яриа, 211 28 1/8|22 | зПИОНЕРИЙН ҮНЭН» сонин 1983 онд дарлах булацгуудыг гаргаж, х9- мэлДүҮлэг явуулна, «Сонирхолтой уулзалт» |. Хүүхэд бүхэн нэрд “тарсан хүмүүстэй уулзаж, | тэдний сопирхолтой лриаг | сонсохыг хүсдэг, Энэ бу- рланд манай орны урлаг, соёлын нард гарсан зүт- | гэлтїїүүд, эрдэмтэд, зо- |ХНОЛЧИД уригдан хүүхэд та нарын сонирхсон асуултад хариу өгнө, «Эпд эвлэлийн гишүүн ажиллаж байна» (шинэ) 1983 оны тавдугаар (сард хуралдах МХЗЭ-ийн ХУШ тх хурлыг угтан | ходолмор, сурлагын их амжилт гаргаа: байгаа. МХ ЗЭ-ийн гишүүд залуучуу: дын тухай сСурралжслага, гэрэл зургийг энэ буланд нийтэлїїэ «Аав, ээжийн ажлын газраар» «Ямар мэргэжилтэй болд доо?» гэж эргэлзэн боддог бяцхан уншичдад энэ булан туслана. 1983 онд тус булангаар бид олон арван сайхан мэр- гэвслийн тухай сурталчлах юм «Бод, оролд, бүтээ!» Улаанбаатар хот Дахь осрворийн ТЄХНИКЧДИЙН ордны техникийн “олон төрлийн дугуйлангуудын тухай сурвалжлага, гэрэл зургийг шинэ он гГаран- гуут та нар энэ булангаас унших болно. Мөн янз бүрийцн технинийн загвар, зугаатай таавар, бодло- гуудыг уншаарай! «Баомборцог дээр» Энэ буланд орчин үеийн олон улсын амьд- ралын тухай ойлгомжтой товч тайлбар, танилцуул” га, тойм зэргийг нийтлэнэ, «Чиний үе тэнгийнхэн» Хилийн чанад дахь үе тэнгийн найз нөхөдтэйгээ "та иар энэ булангаар уул зана, Тодинй ёжид уйлс, амьдралтай танилцана, «Шовх харандаа» (шинэ) Хүүхдүүд шог зурагт дуртай, Энэ буланд їПин9- / пиєр сурагчдын дунд соршия: байгаа зарим “дуг | тагдал, алдаа, эндэгдлийг (шүүмжилсэн шог.зургууд , хэвлэгдэнэ. «Сайн хүүхэд, сайхан “байгаль» Г222:2224222222222722У7272 82/2207221225222225222222 А-- 84290 Амьтан ургамлын тухай сонирхон уншдаг хүүхэд багачуудад энэ булан лав таадагдана. 1983 онд үг буланд манай орны буюу дэлхийн «Улаап номэ-д Орсон ховор амьтад, ур гамлын тухай сонирхолтой материал, байгаль хам: гайяллын сэдэвтэй янз бү- рийн зөвлөмжүүдийг ний- тэлнэ. «Ил захидал» (шинэ) Пиопер сурагчдын ёс суртахууны хүмүүжилтэй холбогдсон цуврал мате- риалуудыг эрдэмтэн, сур- ган хүмүүжүүлэгч, | эмч, зохиолч нар бичнэ. Тэд зөпхөн-та бүхний со- нирхож, байгаа асуултуу- дыг хүлзэж, байна. Хүүх- Дүүд ээ! Үерхэл, нөхөр лөл, хайр Дурлал, гоо зүй, ёс суртахууны хүмүүжил... дуртай сэдвээрээ “асууц- гаа. Та бүхний асуултад энэ булангаар хариулна. Захидлаа «Пионерий үнэн» сонины хаягаар явуулаарай! «Арвижих гуаййп ярна» Арвижих гуай 1983 онд хүүхэд багачууд та нартай «Цаас», «Дүрэмт хупцсаа хэрхэп зов өмсөх вэ?», «Юмхпнаар зом хийе!» зэрэг сэдвүүдээр ярилцах захиалгаа егоод байна. «Хүүхэд, уран зохнол» Сонирхолтой сайхан 3Зо- хиолыг амтархан уишдаг- 2 хүүхэд манайд ховор. 1983 осид бид зөвлөлтийн болон өөрийн орны шил- дэг зохиолчдын бүтээлүүд уран зөогцөлт зохиолуудыг нийтэлнэ. «Сурагчийн үзгээр» Уншигч хүүхдүүдийн бичсэн шүлэг, зохнолуу- даас шилдэг сайн бүтээ- лүүдийг нь знэ буланд нийтэлнэ. Мөн манай сонин «Талхны тухай яриа» хэ лэлцүүлгийг үргэлас лүүлж явуулах болно, «Чиний толоо ярна», «Энэ ямар сурагч вэ?», «Чиний найз хэн бэ?» гэсэн Сэдвээр Олон маїте» риал гарна, ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Малай сонин: 1983 онд хэвлэн нийтлэх булан, хэлэл- цүүлгийїхээ заримыг. та Март танилцууллаа, Сониноо: захиалан шишгаая! ун» Д, Сүхбаатарын нэрэмжит ЛГПулагч «Залгалтилагч» --1988 оид " Нийгэм-- улс тор, утга аохиол--уран сайх- ны сэтгүүл -- 1Килд 6 удаа, өнгө тэй зураг чимэглэлтэй гариа, Жилийн аахиалгын 8 тогрог. Ирэх онд тус сатгүү- лээс юу унших из/,.. үнэ Нэг, ТУСГАЙ ДУГААР. -- 1988 оцы хоёрду- гаар сарын 2-ИД тэмдэг” лэх. Д.Сүхбаатарын мэн- дэлсний.. 90 жилийн ой, тавдугаар сарын сүүлийн хагаст болох МХӨФ9-ийн хуш их хурал, оны сүүлийн хагаст болох пионерийн бай «Залгамшлагч» зориуллас тус: гаргана. 9дД- газр тусгай дугаарт их ой, их хурал, чуулганд холбогдолтой чухал . т00 баримт, гарын аплага 00: лох материалууд, нам, эх орон, пионер баатарчуу- дын сэдэвтэй шүлэг з0- хиол, дуу, зураг зэрэг иннэ. урай. бүтээл нийт- 1ЭХх 10Мм Хоёр БУЛАН «МХЗЭ-ийн нэрэмжит шагналтан». Уламжлалт энэ буланд -ирэх онд БН- МАУ-ын гарвлат багш, Д.Цэпэгмяд, БНМАУ-ын төрийн шагналт Түдэв зэрэг ХЇХЗВ-ийн нэрэм- жи шагналт зохиолчидтол хийсэн ярилцлага, ТЭД: ний шипэ уран бүтээлээс НИЙТЛӨНэЭ. -- «Уран зөгїөлийн ер- төнцөдэ. Энэ буланд дэл- хийн нэрт уран зөгнөлт зохиолчид, нэрт эрдэмт- дийн. бичсэн ирээдүйн ту- хай зогиөл, таамиалыг нийтлэнэ. Мөн уншигч хүүхдүүдийн дунд -Иирэз: дүйн тухай аниет, асуул- га явуулж, тэдний өгсөн хариулт, зохиол бичлэ- гийг өргөн нийтлэх -боЛ- но. монголын гууллагын ү чуулганд гай дугаар тогтмол -./ нчшАл 1-2 (л игАиүүй Ч мий 2) «Пинц ерийл удирдагч» БарЧ л--19883 онд йн Төв |Хороо, атарын нэрэмжит Төв Зөвлөлийн МПБ-ын хэнлэл «Пионерийн удир- дагч» сэтгүүлийн 1984 оны дугаараас та нарын унших зүйлийг бал танилцуул НАМ, ЭВЛЭЛ, ПИОНЕР БУЛАНД: -- МАХН, МХЗЭ, Б-ын Төр Зөнлөлөос иерийп байгууллагын лаар гаргасан заавар, “удирдамж мате- риал, нам, онвлал, пноие- рийн түүхийн холбогдол: мп пио- та» тогтоол, той баримт бичгүүд, пно- ая» материал, нєрийц «Залгамж үе» їл” удирдамж «Хөдөлмөрийн гоо сайхиц», «Нийгилийн. гоо сайхан», «Урлигийн 100 сайхан» азарэг булайг ду- гайр тугамД Оруулиа, -- «Чиний толоо яриа» буланд голдуу сурагчдын ёс суртахууны хүмүүжил- тай ходбоо бүхий сонир- холтой огүүллүүдийг нэрт хүмүүсээр бичүүлж нийт- лана. -- «Авьяас» ирээдүйд төрөл бүрийн маргажилтэй болох янз бүрийн авьдлїастий хүүх- ДИЙН Тухай сурпалжлага, гир, гэрэл зураг, мон тэд- ний бүтээлээс өргөн нийт- ланэ, буланд «Шинэ пэр, шинэ мөр» Эна булангаар хүүх- ДИЙН зохиол амилттан бичилс байгаа залуу зө. хиолчдыг тапилцуулиа, -- «Хүүхэд, урви 020- хиол» булаид дэлхийн хүүхдийц ирт аохиолчид болон өөрийг орны хүүх- ДИЙН ахмад зохиолчдын шинэ... бүтээлийг тогтмол нийтлэнэ «Ертөнцийн гайхам- шигт сониц зүйлс». Энэ нь уншигчдын мэдүүштэй сониц . зүйлсийг тэдний төрөл. бүрийн цуглуулгад аорпулац гаргах мапай шинэ” була) юм. Гүрап. ТУСГАЙ ХИЧЭЭЛ -- «Монгол ардын гар ур- лаг», Эназшинвэ буланд алт, монго, аас, мод, торгоор цоолдор., сийлрэр, хөөмөл наамал, хатгамал хийдэг ардын урчуудын арга. тэдний бүтээлийг нийталаг хичээл заана -- Гитар хөгжсаийн цуррал хичээлийн дараа «Мориц хуур» ХӨГЖИМД" тоглох ерөөл: маггаалын аянуудыг тусгай инотоор заана. 1 Дөрөв. ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ «Хөвгүүд, охидын үерхэл» хэлэлцүүлгийг ирэх оны эхний хагас хүртэл “үргэлжлүүлнэ, «Номыг хайрлаж, хадгалахын учир» гэсэн сэдвээр нийт уншигчдын ДУНД шинэ хэлэлцүүлэг явуулна УНШИГЧИД АА! СЭТ- ГҮҮЛЭЭ ӨРГӨНӨӨР ЗАХИАЛНА УУ? МХЗЭ-ийн ХУШ их ху. рал, Монголын Пионерийн гЗалгамишлагчэ -.У. чуулга: ны: материал нийтэлнэ. «ПИОНЕРИЙН АЖЛЫН ОНОЛ, АРГАЗҮЙ, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ҮНДЭС» БУЛАНД: Хүүхэд, залуучууд, пионерийн хөдөлгөөний асуудлаар Н.СОН, Юрупс- ная, М. И, Калинин: -В- А. Сухомлинсний, Л. П. Ипанова, Б, Ё. Ширвиндт парын -аэрэг Изрт- “сурган хүмүүжүүлэгчид, “эрдэмт- дийн зохиол бүтээл өгүүл" лийг цийтлэхээс- гадна пио- нерийн ажлын түүх, агуул га арга сүйн асуудлаар асуудал дэвшүүлсэн өгүү: лэл, “сургай. хүмүүжүүлдх бодлого, бусад материал нийтэлнэ е «ЭВ ДҮЙ, УР ЧАДВАР АРГА БАРИЛ» БУЛАНД Пионерийн салаа бү- лэг, бүлгам” аймаг, хотын зөвлөлөөс пионер сурагч- Дын дунд тогтмол явуул: даг олон хэлбарийнуламж лалт ажлууд болон бүсад 222223207Л1712) Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, “зэрэг үйл богдсан ажлын арга. баг рил, алин Шиеот хэрлэн, АЯН БУЛАНД: «Бид-- хойчийг шар төртэй зал- гамжлагчид» “уриан” дор. лвагдаяс байгаа. «Зал- гамж ус» аяны сайчууд-- манай. орны сургууль- бүлгэм, “анггбүлгүүдийн. туршлагыг сурвалжлан мэдээлиэ, «СУРГУУЛЬ, БАГШ, ОЛОН НИЙТ» БУЛАНД: Пионерийн аяслыг пионер сурагчдын насны онцлог, үйл ажиллагааны онцлогтой холбогдуулж хэр хэн аохион . байгуулах, пионер, эвлэлийн байгуул лагад биет туслалцаа үзүүлж байгаа хөдөлмө- рийн хамт Олон, уйлдвар, анс ахуй, соёл, олониий- тийн байгууллагуудын үйл ажиллагаа. тэдгээрийн ДУПйД ЗОХИОГДОХ ЭЧНЭЭ -С6ё- мипарын “хичээлийн хол- богдолтой. материал, азөв- ЛОмжүүл нийтэлнэ. «ПИОНЕР» ТЕАТР БУЛАНД: -- Хүүхэд багачуудын гоо зүйн хүмүүжилтэй холбогдууЛк, сүргууль- пиоперийн бүлгэмүүдийн дэргэдах дуу бүжгийн ДуУ-, гуйлан, чуулгынханд 40-- риулж хүүхдийн 608 хүүг хэлдэйн жүжиг, шог Га» рал, зөвлөлтийн болон бу- сад социалист орны хүү- хэд багачуудын дуу. бүжлг, тоглоом, уран уншлагад зориулсан шүлэг зохиол, хөгжилтэй яриа, таавар зүйлс. хэвлэнэ, «ИНТЕРКЛУБ» БУЛАНД: -- Хүүхэд, өсвөр үеийнх- ний хөдөлгөөний Олон ул сын хороо--СИМЁА-гийн үйл алгиллагаанаас боло! ЗХУ, социалист бусад орны пионерийн байгуул- лагын үүсэл, хөгжил, уйл ажиллагааны тухай сур- валжлага, тэмдэглэл, та- нилцуулга, гэрэл зургийн мэдээ бусад материал ний. тэлнэ. | «ТЭРГҮҮН ТУРШЛАГЫН СУРГУУЛЬ» «БУЛАНД: Манай орны Хот хөдөөгийн тэргүүний ажиллагаатай пионерийн бүлэг, бүлгэмийн “туршлаг га, аймаг, хот, улсын тэргүүний бүлэг болсон. бүлэг, бүлгэмүүдийн тус хай. сонирхолтой материал нийтөлнэ. СЭТГҮҮЛ ДЭХ СОНИН -- «БҮРЭЭН ДУУ». ХУУДСАНД Уншигчдын эрэлт хүсэлтийн хариу, ашигтай зөвлөлгөө, багт наадам зохиоход зориулсан хув». цас, багны загвар, ,9рӨдО | тасалгааны эскнз, загвар | үлгэрүүд, гадаад хэл буг рахад зориулсан зөвлөмж | зэрэг төрөл бүрийн Сонир холтой сэдвээр бэлтгэсэн “материалд хэвлэнэ. Уншигч та, манай сэт. гүүлийг 19883 ид өргөнөөр захиалж уншина уу? Сэтгүүлийн захиалгын үнэ жилээр 8 төгрөг,. 7їйлд 4удаа гарна. СЭТГҮҮЛИЙН зөвлөл 22222 ажиллагаатай” “хол й 9 У, по ї - гэ -Ф жалшшшшшицлслхуулллцЛЖ Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДОВ ЕКНЕТ,Ц Ипдскс--14140 Ї 11 шах А-н имаүүлэээт тэхвавээгий» ё 2 5 аглм 3 шишишшлил-шы --3-85ш5с53 ї2 Т л Ч 7 » А ? 110 Ёл чвый| Ши “ЭГЕЦШЧИ 8! | --4Пионер су- “| | рагч бүр цэвэрч илтбай, соёлч бо- лавсон бийцгиал» уриан дор ппоне- --МХЭЭ-ийн Э ХҮП-инх хурал, моцголын имноне | рийн «Залгамж- лагчь У чуулган Угтсан «Эх орны ногооц гоЁЛь. ЦУ- вааны гараа орон 2 ийп Даяар эхэлий. эзэлнэ, зас - 398. Ьь! рийн бүлэг, бүл- --Интер су- --3СБИХУ- | гэмийн дуйд яваг- рагчдын цэрэг-- дах «Зад угаагчь- спортын «Дөл» уралдаан тоглолтын гарга, ын байгуулагдса- ны 60 жилийн ой 281 | ЗӨ ДЭХ ЖИЛДЭЭ ФӨЛХ 7З (1816) е. 1982 ОНЫ АРВАН НЭГДҮГЭЭР САРЫН. 47. ө ЧИ СУРАГЧИЙП ДҮРМЭЭ БИЕЛҮҮЛЖ БАЙНА УУ? ”ү |--451--ш-815ЫШш232Ын гын эМ ллтЭЖ 2 52243528 | Сурагч хүний гол хөдөл- | мер нь сурлага/Тиймээс Ч сурагчдын дүрмийн ӨэГдүш00202-000000002006 Ён57 ХУЙ саЛОЖссыд 4 3 Шэүрхгэг Энн гзэр зүйлд «Хичээлд тдэвх У0) | ! ! - Үү чармайлттай оролцон гэрийн | (228 даалгаврыг бие даан эт- : Чи 11121417!) В | 1 тэж, тэсвэр хатуужилтай. суралцана» гэш ааасан бай- ма. | Сурагчдын дүрэм бол су- 1 рагч хүний заавал биелүүлэх жууль, «Хичээлд идэвх, чар- майлттай оролцоно» гэдэг юу вэ? Та нарт дэс дараалал- тай аршин их эрдэм тэдлэг ээ МНү үлэхийн тулд төрөл бү- рк шинжлэх ухайны на- рийн шэдлэг аззмшсэп багш мар хичээл зааж байна, .Хн- | чээлийн дөчин танан минут | бүр шинэ мэдлэг эзэмших, хуучин үзсэнээ бататгахад 30- 72043111 451117) Баян-Өлгий. аймгийн Цаг рпулагдана, Багшийн авнасан хичээлийг бүрэн дүүрэн ойл- гож авахын тулд сурагч бүр ! тааниуур сумын 8 жилийн сургуулийн. пионерийн 21 бүлэг «МХЗЭ-ийн хойчийг 1 анхаарлаа бүрэн төвлөрүүлж ажиллах инь чухал Шинэ хичээл бүр урьд үзсэн хи- чээлтай холбоотой, Хэрвээ урьдах хичээлийн даалгав- рыг сайн хийж гүйцэтгэсэн байвал шинэ хнчээлийг амар» хан ойлгоно, Чукам ийм уч- 1 раас сурагчдын дүрэмд «Гз- 1 рийн даалгаврыг бие давж гүйцөтгэнэ» гэж оржээ, Ая | “жилгтай сайн суралцах нь зөвхөн багшийн хичээл зад- | хыг анхааралтай сонсож суус- ! | мэр төртой аалгамжилья» “| урнан дор явагдаж буй Ї “Залгамн| үе» аяныг 40- «Залгамж үеэ аяны шинз | хион байгуулах шцомисс бай- сурлага, ХВДоХиарт УРЧАГ ЕЛӨРТЫВ | туулан, аяны. удирдамжийг амжилтаар нөхдийгөө хошуучнлж | анги бүлгүүдэд тусгай ху- лваа Баян-Өлгий аймгийн Цагаан- 1 паариар судлуулж . сурагч муур сумын дуйд сургуулийн 8-гийн 1 бүрээр тодорхой үүрэг аяа- ЗА» ангийн онц сурлагатан Д. Гүн- | гулан ажиллаж байна. сэнцоров, Өвөрхангай аймгийн Хар | ЗСБНХУ байгуулагдсаны хорины 8 жилийн сургуулийн 7-гийн” | 60 илийц ойг угтал «3С “А» ангийн онц сурлагатан Х.Сайн- | БНХУ 60» аян, «Ган бэт жаргал, Ховд аймгийн төвийн нэгдү- л тээр 10 жилийн сургуулийн 6-гийн | Балрамдадээ 4 Бил: шЧГүН «Л» адгийн опц сурлагатан, сургуу-!| Дүүс» сэдэвт ажил лпуулж лийц дууны аварга Б. Нарпитуяд нар, паар хязгаарлагдахгүй сурагч хүннй өврийн чармайлт, идэвх оролдлого маш хэрэг- тай. Энэ бол гэрийн даал- гавраа цаг тухайд нь бүрэн гүйцэд сайн хийхийг хэлж байгаа юм. Гэрийн диалган- | раа хийж байхад ойлгохгүй, | “адмааргүй зүйл гарч тагад- | гүй, Эсвэл инндээд хугацаа- ! байгаатийн зэрэгцээ В.И. | Ленин, Д. Сүхбаатар, Л-И. | Боёлиней, Ю. Цэдэнбал иа- рын үйл амьдралыг судлах, тэдний. сургамж, үгийн цуг- луулага, альбомыг хийж сурталчилж: байна. таар сууж хичээллэх, тог- ЛОох амрах цагаасаа хасах шаардлаги тарив, Энэ үед сурагчдын дүргмд зааснаар | «Тэсвэр хатуумгнлтай» байх | хэрэгтэй болмо, Дутуу ойлго- 1 соп штчадахгүй зүйлээ гүйцээж 1) нөхөж шэдэхийн тулд хатт олон багш нараасаа асууж, нэг найзаасаа асуугаад сайн үг ойлгохгүй бол өөр хүнээс асуух аэргээр бүрэн эп : 5 ргвэр, ӨҮрэн/ хүүр Нийслэлийн хоёрдугаар ДУНД сур- ойлгож атлаа уйгагүй хөө- молдөх хэрэгтэй, Хийх Естой өлҮдЭн БЕТ УЛ: ОЛЦОСҮРХ дааддавраа дуусгаж байж са- - хафээх дадал заплитыг С, БОДООШИЙН бий болго. Сурагчийн авсан гэрэл зураг, 1 | дүриййн энэ авалтыг |бие- | | | | Түүнчилэн МХЗЭ-ийн түү- | (Хэн ламналаас Өгүүлсэн ном зохиолын цуглуулга хийн, БХПЁ ын туршлага суллах хөдөлгөөн өрнүүллээ. Орос | хэл сурах зорилгоор анги | бүлгүүдийн дунд тэмцээн, | сэдэвт ажил, Өдөрлөг, мар- | | ! Нийслэлийн 10 жилийн пургаду- гаар сургуудийн 8-ын «Г» ашгийн Сурагч, онц сурлагатап Ө, Алтаидеш, Э. Батбаяр яар чөлөөт цагаараа, гаацыг орос хал дээр явуулж, байна. | | |) Энэ ажилд Зын зА», 1! 5-ын зА»г ботийн «Ар. | 8-ын «В» ангиуд идэвхтэй Ї оролцон пионерийн сэдэвт | ажлаа тогтмолжуулан. ап | гнудын доторхи эрэн сур- ЇГ валтлагчдын хэсгийг бүтээлч Ч ЛДЭт сурагчид онц, сайн | , 11, ТУРАалцаж, үүргээ биелүүлж 1| төлөвлөгөөтэй ажиллуулж йн ээж, шаилавд нөхдөө байнд. ЇЕ Х, баярлуулж байна. “жугас Су ин ШРРРЭЭЭсЭЭМХЭЭГРЭР: шингол Хэг үг Пионерийн: ахлах | удир 2: дагч Р, МАШАЙ “АВИРАНДАЛ--8 УУЛЗСАН ХҮҮХДҮҮД Энэ хүүхлүүдтэй манай сурлалжлагч олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт уулзсан юм. Хүүхдүүд эз! Сурлага, урлаг, спортоор шалгарсан найлууд- тайгаа танилцана уу? -- Нийслэлийн 10 жилийн 13 дугаар сургуулийн 6-гийн «Д» сигийн сурагч уран утшлагын аварга 3. Оюунтуяа. -« Өвөрхангай аймгийн топийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч, сургуулийн бүжгийн аварга Н. Улам- жаргал. -- Нийслэлийн 44 дүгээр дуид! сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч бүжигчин охин Б. Харалгаш- “ЧИНИЙ ШИНЭ ТАН Тапилтай болох сайхан. Хүүхдүүд ажил хөдөлмө- рийн талбар уралдаан тэмцээн, уулзалт үдэшлэг дээр бие биетэйгээ танил- цаж, дотно сайхан нөхөр- лөдог. Заримдаа сонины- хоо хуудсаар дамлгуулан олон зуун авьяаслаг нО- нер, онц сурлагатан атил саг Найз нартайгаа ч та- яилцдаг шүү дээ. Бид згэ удаа та нартай нагэн авь- яаслаг хүүг танилцуулья. Шинэ тапилын чипь нэр 1110 ишлийн-дунд СУР БУЛЕЙН Т-гийн «А» ангид онцсайн суралцдаг. Бид Л- Толгод хүүтэй олон. Ул” сын пноперийн «Найрам дал» лагерьт уулзсан юм. Түүний энгэр дээрх пно- пер сурагчдын урлагийн үзлэгийн алт, мөнгөн мё- далпул хараа булаана. -1 Чи дуулдаг УУ? 22 Тийм зэ! гэж түү нийг даруухнаар толгой дохир зогсох В8ПШИНД түүп тэй хамт амрахаар хот ХӨ” дөөгнйн олон сургуулиас н найзууд НЬ": НЭ Манай "Толгод бас гитар, домбор хөгвсмөөр сайхан тоглодог юм ГЭЖ бахархан өгүүлэх НЬ СОН- согдоно. -- Толгод оо! Бидэпд дуулж сонирхуулахгүй ЮУ гэсэн хүсэлтийг минь тэр дуртайяа хүлээн авлаа. - Гүүний дуулах нь «Ямар их авьяастай Хүү вэ? Мөдхөр сайн дуучин болох хүүхэд байна даа» гэнс эрхгүй бодогдуулна. -- Би бүр жаахан бай- (Сургууль багш н олон найз БОХДИЙНРын “ЗА чээр олон сайхан дуунууд сурсан юм. Одоо миший дууны санд зө хүүхдийр дуу инлээд байр эзэлдэг боллоо. «Песнд о первоклассияке», «Бара- баншин», «Алатау» зэрэг олон дууг дуулах Сайн дуучин болохын хичээл номдоо ралцаж тал бүрийн ловсролтой хүн болох той гэж би боддог ярьсан. юм. Толгод хүү авьяас би- дэг. хичээл сурлагаараа нөхдөөсөө шалгарч олон улсын пноперийн «Найрам дал» лагерийн «Балсал» бүлэгт уригдар ирж, тохи- той сайхан амрав, Тэрээр пионерийн «Найрамдал» лагерьт нрээд шинээр сур сан дуу. шүлэг, пионерийн ажлын туршлага, бүлгийн гионерүүд. удирдагч баїш |. нарынхаа тухай ярих зүйл нхтэй буцна гэж сэтгэл ДҮҮРЭН үүлсэн юм. м сурвалжлагч тулд гаа ан Хандсүрэпгийн Толгод. Баян-Өлгий МАНДИ АНГИЙНХАН сургуулийн 6-ийн «Б» -- Эрдэнэт хотын дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн онц сур- даагатай Ч. Иван, Тов айглгийц Эрдэнэ сумын дунд сургуулийн 7-гийн «Бь ангийц опц сурлагатан Б. Нямдорж, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН ашпсан гэрэл зураг 1085-ДЛТАЙН ПИОПЕРҮҮД Саяхан Говь-алтай айм- гийн инонер сурагчдын хө- дөлмөр соёлын У чуул- ган Алтай хотод болж сур лага, хөдөлмөртөө амжилт гаргасан 26 сургуулийн Т0 гаруй төлөөлөгч, пионе рийн идэвхтнүүд оролцов. Пнонер сурагчдын хө- БҮРЭЭН/9У-- МАЛЧНЫ Х010Д Байгаль дэлхий цав ца- тайн, Талд цас их унанээ, Уулын энгэрт малчны хот бараантан харагдан, ойр тойронд нь үхэр мал баг ширна, Цас малгайлан ор соор бололч, малчны суурьт хол хөгжөөн ихтэй байлаа, Бүраэц дуу! Улдан бү чээ дэрпүүлсэн цовоо зїап- лууд малчны суурьт эгнэн жагслаа. «Бүлэг дуулж бай. ЗэрэгцЦ| Ноомхон!» «Бүрээн дуу--малчны хо тоНД» сэдэлт бүлгийн ам аймгийн 19- Бид Архангай аймгийн сурагчдын Цэцэрлэг хотыг 8 жилийн тайлбартай дасгалын хаасаа дуулж эхэлсэн. ангид суралцдаг. |Манай айгийнхан сурагч хүппй гол хөдөлмөр болсон сур- лагадаа амшилт гаргахын тулд олоц хэлбэрийн со- нирхолтой ажил зохиодог Долоо хопог бүрийг нэг хичээлийн Нэрэмжит бол- гож тэр хичээлээрээ су рлгч бүр шалгагдаж онд сайр дүн авахыг хичээдэг юм. Саяхан бид монгол хэлний хичээлийн нэрэм- жит өдөр хийлээ, Энэ өд: рүүдэд Булган аймгийн туршлагаар ар- нэвтрүүлгїї гыг ангидаа дөлмөр-амралтын 18 зус- лап, хөдөлмөрийн 24 брн- тадад 2200 гаруй пионер ажиллаж олон мянган литр сүү, сааль ашиглаж Ц- гаан идээ боловсруулан, 23.6 га-д томс хүпйсний ногоо тарналя: хурааж ап чээ Ажил хөдөлмөрийн сайхан амжилт гаргасан долоон сурагч аймгийн хө- дөлмөрийнН аварга болс- ноос Дарви сумын 8 ни- лийн сургуулийн долду- гаар ангийн сурагч Б. Оч бат 71 эмпэг сургал, 250 кс гар тэжээл бэлтгэж сур- гуульдаа 1225 төгрөгийн ашигтай ажил хийжээ. Тус аймгийн пиопер сурагчдын хөдөлмөр соёлын У чуулга- наас МХЗЭ-ийн ХУПЇ их зуРл, МПБ-ын« Залгамжлагч» У чуулган угтаж нийт сур Т. ГАНДИ ззэмших ажил зохиосон нь үр дүнтэй боллоо. Мон онц сурлагатан Д. Баг жаргалыг гэрийн даалгав- раа бие дааж хийдэг, нэ- мэлт материал ашиглан хичээлээр олсон мэдлэгээ баяжуулдаг аргыг эзэм- ших , ходолгоон өрнөн байна. Манай апгийн гал, Дорждэрэм, Дэлгэр- цэцэг, Наранчимэг иарын сурагч моцгол хэлний Хи- чээлд тогтмол онц сурал- цан: нөхдөө хошуучилдаг тэргүүний хүүхдүүд юм. Сурагч Ө. ЛУВСАН Бат:сар-: гууль, пионер сурагчдаас бүтээлч хөдөлмөрийн 18 долоо. хоногийн аяслыг хийхээр тогтон, Чуулганы үеэр «Хүү- ХЭД ба уран зураг» сэдэвт үзэсгэлэн байгуулагдаж «Мастеруудын хотхонд». «Мэргэжил бүхэт сайхан», «Номын ертөнцөөр аялаг- чид» сэдэвт пионерийн аж- лыг зохион явуулав. Түүн чилан аймгийн пионерийн арга зүйн танхимд “Ан- гийн дарга гэяс хан бэ?» сэдвээр хичээл, төлөөлөгч пиоперүүдэд шинэ дуу тойрои бүжиг заасан нь пионер сурагчдын хүсэл сонирхолд пийцсэн сайхан ажил боллоо. Говь-Алтай аймгийн пно- нерийн зөвлөлийн дарга Б. САНДАГ лын | нэзлтэд Салаадын гөөнд малчны | суурийн дарга нар мэдээллээ» гэ- ойр орчны цасыг цэвэр- сэн бүлгийн дарга Г. Зол лэх, тэдэнд зориулан тТү- баяр охины цовоо цолгин Н лээ түлш бэлтгэж өгөх. дуу Хадлаа. Архангай өөрсдийн. хийсэн алгапч, аймгийн Жаргалант су- нэмнээ бээлий, хүлээлгэн мын 8 жилийн дунд суг- туулийн 7 дугаар ангийн «Б» бүлгийн ээлжит С5- ДЭрТ ажил ИЙНХүү малчин хотонд эхэлсэгр юм, Салаа бүр «Залгамж тус үе» аянаар хэрхэн аялж яваа- гаа. тайлагнан, ЗСБНХУ ын тухай сонирхолтой яриа хийж, «Малчны: баяс талац» садэвт бяцхан кон- цєрт тоглолоо. Пионерүүд энэ алглаараа малчин ах эгчийнхээ хөдөлмөрийг биечлэн үзэн, танилцлаа Сэдэвт ажлын төлөллө- өгөх ажил орсон байлаа. Суурийн ахлагч Д. Очирбат, үхэрчин Д. Батбаяр нар пионерүүдийн зохиой- явуулсан сэдэвт ажлыг сэт гэл догдлон үзэн, МХЗЭ- ий» ХУИТ их хурал мон» голын пиоперийн У чуул- ган угтаж, тпионерүүдийн- хаэ изгэй адил ажил Х0- дөлмөрийн өндөр амжилт гарган ажиллахаа сү: її хаа нийт малчдын илэрхийллээ. Пионерийн ахлах МЭ дагч Д. ГҮРРАГ 4ь-нл! лол: -” хүндэтгэж, «Пюонефийн үнэн -афрбила З7 Архангайн аймгийн Цэцэр- лэг хотын арван жилийн нэг- дүгээр сургууль, Энэ сур- туулийг азовлолтийн хүмүүс алэглэжээ, Туо сургуульд одоо мянга гаруй хүүхэд суралцаж байна. Сургуулийн улаан буланд олон хүүхэд гларсан- бай- лав, «Ппонерийн үнэл» со- пины нарэмжит «Талх» сэ. дэлт бүлгийн ажил эхлэв. Талх, жигнэмэг орсөп урт ширгэний ойролцоо Цэцэр- лэг хотын ХЗЭ-ийн хорооны ажилтан. С, Даваа, сургуу- лийн. захирал, БНМАУ-ын ардын Их Хурлын |Депутат Т. Нямдорж, сургуулийн дэр» гэдэх ХЗЭ-ийн хороопыг ина- рийн бичгийн дарга С. Мөнх» сүрэн, зөвлөлтийн мэргэжил. (тэн байл Ю. В. Дмитрпеппа пар суужээ. Пионерийц ах- “лах удирдагч Бат-оюунд бүл- гийн дарга нїр мэдээллээ өгөв. МПБ-ын Төв “-Зөвлө- лийн алтан медальт сурагч Ц. Магад-үйэн атар Хаа” эзэмшсэн. ах эгч нарынхаа тухай дуу үулж, сурагч С, Одбаатар, арантула. нар “талхны тухай шүлэг уншлаа, Мон Т-гийн «А» ангийн су- рагч Лувсаиларгал тазвор- чин авав, зэж, ах, эгч изрын- хаа ариун цагаан ходолмө- рийн тухай.Дууг дуулсан юм. Дараа”! нь тус сургуулийн орос “хэлний багш, зөглөл, тийн мэргэжилтэн ТЮЭюшенко Валсептина. Дмитрисвна талх- ны тухай ярилаа. Талх бол амьдрал юм. Їїймээс “ч тал- хыг эхийн элбэрэл, төрсөн түтгийн ачтай адилтган зүйр- лэдэг. "Галхшы тухай орос ар- дын олон сайхан зүйр цэцэн үг байдаг. Иймээс ч Зөвлөлт орны хүмүүс тахх тариаг дээдлэн тсүндэтгээц төрийнхөө сүлдэнд оруулсаа юм. Орос- нутагт эрт дээр үеэс талхыг єйдээ- хэмэлн ондгой ихзэр хамгийн хүндэт Тоөмор замын «ГПионер» станц хол хөдөлгөөн ихтэй байлаа, Тэнд цугларсан бяцхан зорчигчид эцэг ЧИНИЙ ҮЕ ТЭНГИЙНХЭН ӨСВӨРИЙН ТӨМӨР ЗАМЧИД їг хэмнэлтийн... алинд... ! ЗУРАГ ДЭЭР: «Талх» сэдэвт ажлын үел. зочиндоо талх, давс барин угтан золгодог заншилтай, Талх маань хамгийн үнэ хямдтай, бэлэн зэлэн идээ мэт бодогдож болно. Гэвч талх уртын урт замыг туулж, бидний хоолны ширээнээ та- вигддаг шүү дээ. Тариалалч- даас эхлээд гурилын үйлдД- вэр, турилын үйлдвэрээс талхны үйлдвэр, талхны үйлд- вэрээс дэлгүүрт очтол ямар олон хүний арнун цагаан хө- долмөр шингэслнийг бодоод үзэгтүн- ЗХУ-д хүүхдийг багаас нь талхыг хайрлац дээдлэх ҮүЗ- эхээрээ хүргүүлж, харин томхон нь Өөрсдөө ир» жээ, Бусад бүх станцын пэгэн адилаар билетийн «Энх тайвны туг» томөр салын станцад лээр хүмүүжүүлдэг. хүүхдүүдэд ярьнь Бид тухай “үйлдвэрийн талхны талхны хүмүүстэй уулзуулж, тариан талбайгаар аялал зохиодог. Тариаланчдад сургуулийн багш, зөвлөлтийн сурагчид их тусалдаг, Үүний зэрэгцээ жил бүрийн «Ширхэг сэдвээр дийн дунд операци есдүгээр сард үр» (Зеёрнышно) пионерийн бүлгүү- явуулдаг уламжлалтай. Энэ үеэр тарил будаа зоөдөг зам харгуй, гу- рилын үйлдвэрийн тариа хү- лээц авах газарт эргүүл касс хүн кассчии пиоперийн гарч алалладаг. ихтэй. охин Пиопер» төмөр 34- маар зорчихыг хүссэн бү- хэнд үйлчилж . амжихгүй ТЕР””ЛЖ ЧД МГ., Їц є Хүүхдүүд машины тэвш 8Ир" гүүлд тариа гооших нүх бай- гаа асэхийг сайтар шалгадаг. Мон -пноцерийн .оргүүлийг гуапзны газарт гаргалс хаяг- дал талхыг тусгай хуннид зцуглуулж хамтрал, саигийн аис ахуй, фермд тушаадаг юм. Талхыг хаягдалгүй. ашиглах зорилгоор «Талхаа хХэрэгцээ- нийхээ хэрээр ав», «Талх- үнэт эрдэнээ, «Эрдэнэ шиг үнэт талхыг бүү хаягтуМ!».тЭ- сэн уриа гаргадаг билээ. "Гариа хураасаад “Дууссан хойпо пноперийн бүлгүүд тй9- риалангийн талбайд гарах нь слонтая. Хүүхдүүд тэнд хаягдал үрийг түүдэг. Нэг гектараас 40 килограмм та- риа ч түүж мэднэ. Бид талх тарна хомсдсондоо ингэж байгаа биш талхыг чин сэтгэ- тээс хүндэтгэж: сурахын тулд л ийм ажил зохиодог. «Пио- нєрийн үнэн» сопины талх хэлэлцүүлэгт орж байгаа монгол шавь нартаа баяр хүргэе гахэд ХҮҮХДҮҮД алга ташив. Пионерийп ахлах удирдагч Бат-отоун: -- «Пионерийн үнэн» С0- иипы 58 дугаараас «Төах» халалцүүлэг эхэлснээс хойш манай сургуулийн пионер Су- рагчид «Талх» сэдэвт ажлыг дотүүр байрын сурагчид, өдөр өнжүүлэх. нэгдүгээр бүлгийн сурагчдын дотор з0- хиолоо. Энэ хэлэлцүүлгниг хийхаэс өмнө байрын сурагч- дын оройп хоолны дараа хаягдсан “талхыг хэмшихэд 5 иг боляс байв. Өдөрт Б.кГ талх хаяад байвал сард 150 иг, шилд 1800 иг буюу 3060 төгрөгийг хаясантай тэнцэх тооцоо гарсан. 520 нг ур 14- рнагаар 416 кг гурчл үйлд- вэрлэнэ. Ийм хэмжээний гу- рнлаар нэг бүр !ь 1 төгрөг 40 мөнгөний унэтэй талх 578 ширхэгийг, эсвэл 1 төгрөг то мөнгөний үнэтэй талх 553 ширхэгийг үйлдвэрлэнэ. Энэ нь 3--4 ам бүлтэй хоёр өрх айлын жилдээ хэрэглэх талх- байгаа харагдана. Удалгүй амжил эхлэхэд дунд сур- галт тэрэг хөдлөх анхны гуулийн сурагчид, Оут- дДОхНо СТанц Даяар жингэ- пууд ндэвхтэй оролцсон нэн дуурсав. Төмөр замч- тодийгүй Пловдивийн 0п- ны Хувцастай хөдөлгөөн рилгын бригадын ахмад зохицуулагч пїйонер н0- зүтгэлїнүүд ч оролцжээ, гсон гэрлийн дохногоор ту- Хүүхдийн энэ төмөр зам гаа. өргөхөд, машинист пионер хөдлөх дохиог өгч замд гарлаа. Таван вагонД гдзар төдийгүй энд «Энх дүүрэн хүн суужээ. Галт «тайвны туг» ассамблейд тэрэгний цонхоор “«баяр- оролцогчид хамгийн дурс- тай» гэж даллах бяцхан гарууд үзэгдэнэ. Энэ тө- мөр замын үргэлжлэх урт нь богипо боловч Пловдн- вын зургаан том толгодын хамгийн өндөр тазраар нь дайрч гардаг юм. Галт тэ- рэг гүүрээр гарч, хонги- лоор шумбан довтолгосоор үзэсгэлэнт сайхан хотод ирдэг ажээ. Энд хүүхдэд зориулж өвөрмөц байлд- лаар тоноглосон амтатиы нафе байдаг. Олон улсын хүүхдийн «Энх тайвны туг» ассам0- лейд оролцогчдоос Плов- дДИс дахь хүүхдийн томөр 27315 зөвхөн Пловдивийн хүүх- дүүдийн хайртай галт үл мартагдах мөчөө өнгөрүүлж байсан юм. дивийн төмөр зам Запоро- жийн (Укранны) хүүхдийн төмөр замын хооронд Х8- рилцаа тогтоов. Хоёр хо- тын өсвөрийн төмөр замч- дад бие биенээсээ зүйл их ажээ. Запорожийн төмөр замын үргэлжлэх урт нь их, харин Пловдн- вийнх богино боловч нирхолтой тоглоом юм. томөр замчид тусгай курст суралцдаг бөгөөд тэдний зарим (28) ҮЕР Брэгцээ АаАЛЛАРЧ ВЫЫГ талх хэлэлцүүлгийг явуулах-" даа ийг тооцоо гарган ажиллаа, «Тллх» хэлэлпүуү- дэг явуулснаас хойш хоолны газрыг шалгая: узэхэд хаяг- Дал огт илрээгүй юм. Үүнээс гадпа дотуур бай- рып сурагчид аймгийн хүнс- пий комбпинатад очиж, талх нарийн боов хийж сурлаа. “Хүүхдүүдийн хийсэн талх, нарийн боовты дзэж,. ширээ- нээ өрөөтэй байна гэлээ. Бас улаан булапгийн хананд гГа- зар тариалангийн тухай зур- гууд. «Амтат талх» хагын сонпи өлгөөстэй байлаа. 10- ын «Аз» апгийн сурагч Б. Цэндсүрэн Л. И: Брежненийн «Дурдатгал» зохиолоос ярин, «Талх» сэдэвт шүлгийн урэл- даанд тэргүүн байр эзэлсэн, Б. Сарантуяа, «Талхны ту- хай» зохион бичлэгт тэргүүн байранд шалгарсан Ганцол- мон. мон ангийп сурагч Б, Содбаатар нар өөрсдийн бич- сэн шүлгийг уншлаа. Алтан тарианаас гарсан Ажилчны гараар бүтсэн Амтат талхны зүйрмэгийг Андуурч яасап ч халхгүй- їШїншмтэй хөрсний дээжээр “Шинэхэч соёо нь цухуйсаи Тариа буудай, арвайн дахнаг Тасвлж яасан ч хаяхгүй. гэж. Л... Оюуцбидэг уншин. Бүлгийн ажлын төгсгөлд «Ургацын далай» гэдэг ДУУГ иийтээрээ дуулас. Бүлгийн, ажил дууссан Ч талхыг хүндэтгэн хайрлах бо- дол хүүхдийн санаанд үлдсэн. «Пиоперийн үнэн» сонины тусгай сурвалжлагч О. лав ЦЭНДСҮРЭН 27 дуртай Саяхан Болгарын. Плов- сурах со0- ихтэй Зөвлөлтийн өсвөрийн нь төмөр замын аймыг «Энх тайвны туг» гэж нэрлэжээ. Болгарын ХУРД СУргуульд орж Су соцналист хувьсгалын, 35. РЕЛЦӨН мэргэжлийн төмөр жилийн ойгоор вца төмөр ЗЄМЧ"Н болдог. Одоо Плпов- замыг байгуулсан юм. дийд аӨСЛоЦЫЖ хамар замчин» ггуйла ал- Түүний: зураг төслийг “гуүлж байты, Зад їл 00” төмөр замын инженер Га- р ! сил Япкоп зохиожээ, Плоп- Ддипийн төмөр аамьын удир- дах газар ч хүүхдүүдэд хоёр чиргүүл, тавац вагоц, мэдээллийн цульт бай- гуулж өгөв, Зам тавих их вын пионерүүд суралцал: | улс нийгэмдээ ашиг тус- ! тай, алдар хүндтэй төмөр замчны мэргэжил эзэм- ших боллоо. СОФИЯ-1ПРЕСС АГЕНТЛАГ | тэрэмжит яолийн Тэргүүлэгчдийн хам- “тарсан хурлаас тогтоол гар- гав, залуучуудын дунд бүх тийц ходолгоон болгон өрнүү- 220 ч слыг онцлон заясан 1 Чиг ам ХХ дугаар албан даал- с хаврыг хэрэгжүүлэх, аионер : ын чөлөөт цагийг үр” өнгөрүүлэх, тадэнд мгта “ 0ве балдрын хүмүүжил ол- : ыг цаашид улам г2: лах зорилгоор ын Ардын болопсролын Яамны коллеги, Эн рэн мир, спортын улсын хороо. ты гишүүд Сүхбаатарын Чан) иЛНын "Төв Чөв- ПИОНЕР СУРАГЧДЫН «ОЛИМП» КЛУБ Өненїїнг. тамир, «портын «Олимп», клуб нь биеийн тамир, спортыг өргөн сур- талчлах төрол бүрийн уралдаан. тэмцээн зохион байгуулах, пиоморийц ан- хан шатны байгууллагын «Залгамж үе, аяны «Ав- хаалш самбаа, эрэлхэг 30. үиг» жигүүрийн удир дамшийг хэрэгжүүлэх, ХБ ХБ тэмдгийн нормыг бие. лүүлэхэд пйонер сурагч- дын бис даасан бүтээгч “үйл ажиллагааг хөгжүүлж “сургуулийн биеийн тами. рын хамтлагийн удирдла- гын дор түүний ажилд туслах зорилгоор байгуу. лагдсан. пионер сурагч- дын сайн дурын хамтлаг мон. Зохион байгуулалт --«Олнми» клубийн зөвлөлийг спорт сонирхогч инопер сурагчдын цуглаа. наар 7--9 хүний бүрэлдэ хүүнтэй байгуулж клубийн даргыг сапгопо. «Олимп» клубийн зөвлөх .удирдаг- чаар биеийн тамирын багш, шилдэг тамирчид ажилла. на. --4Олимп» клубийп зөв- лөлийн гишүүд нь. зөвлө. лийн дарга, нарийн бич. гийн дарга, ханын сонины ирхлэгч, соёл хүмүүжил, гад: энскурс, спорт ха. риуцсан зохион байгуулагч рот ажил үүргийн хупаа їлутай. байна. «Олимп» клу бийп зөвлөл ив анги, бүлэг бүрт биеийн тамирын (20- хион байгуулагч идэвхтэ. нийг тухайн анги, бүлгийн пионер сурагчдын дундаас соцгож: ажиллуулна, -гч« Олимп» илуб нь сур- гуулийн дэргэдэх ХЗЭ.ийн хороо, бүлгэмийн . Зовло- лөор батлуулсан шил, улирлын төлөвлөгөөтэй ажиллан, зохиосон алслаа спорт сонирхогч. пнонер сурагчдын цуглаанд тай. лагпиана. -г«Олимп» илубийн зөв- лөлөөс ажил зохиохдоо сургуулийн иам, захиргаа. олон нийтийн байгууллага, сурган хүмүүжүүлэх хамт олны туслалцаа дамжлэг авч байна. «Олимп» клубийн ажлын үндсэн чиглэл -Биеийн тамир спортын «Олимп» нлуб нь пионер сурагчдын дунд Дараахи ашлыг хариуцан зохион байгуулна. »--Бинеийн тамирын сенц дугуйлангуудад пионер су. рагчдыг өргөцөөр оролцуу: лан тэдний дунд төрөл бүрийн уралдаан тэмцээ. вийг (ХЗЭ-ийн хороо, бүл. гэмийн зөвлөл, багш нарын оролцоотойгоор) удирдан зохион байгуулна. -- Бүлэг, салаагаараа тамирчий болох хөдөлгөөн өрнүүлж, байна, --Сургууль, ангн бүд. гийн. шигшээ баг болон шүүгчдийн зөвлөлийг бай- гуулж, спортын шинэ төр. тогтмол дүгцэж лийг шционер сурагчдын дунд сурталчил дэлгэ. рүү!тэ -- Юлубийн он дараал- лын. бичгийг хөтлөн урвал» Даан тэмцээний материал бүрдүүлэн зовлолийн ху" ралдааны протокол, бичиг хэргийг эмх цэгцтэй байл- гана. --Сургууль дээр спорт сурталчилах булан, «Өсвө- рийн тамирчин» ханын со. нипг тогтмол гаргана. Өв- рийлд сургууль, хамт олны биеийн тамир, спортын ололт амжилтыг төр орон нутгийн хэвлэл, радио, телевцзээр сурталчилпа: -- Мөсөн тулгуурын тал бай, наранд биеэ шарах газар, цаназар-гулгах зам тохижуулахад: пионер су: рагчдыг зохион байгуулан оролцуулж, биеийн тами- рын хичээлийн энгийн хэрэгсэл. материалыг пио. нєр сурагчдаар хийлгэнэ. (Чихмэл бомбөг, зурагт хуудас, буухна дамжуулах мод, модон грапат гэх мэт) -ИНийт пионер сурагч дыг ХБХБ тэмдгийн норм биелүүлэхэд: оролцуулах, өглөө өдрийц гимнистикийг зохион: байгуулах, биеийн тамирын баяр, хөнгөн ат. летикийн «Найрамдал» дорвоен төрөлт тэмцээ!, спорт концерт, «Оиоо, хурд, хурам» дуут жагсаал хөгжилтэй гараа, нийтийн кросс» ариун цэврийн эргүүлийн уралдаан цэрэг спортын “Дөл» тог4олт зэрэг: уламжлалт - алслыг пионер сурагчдын дунд взохиоп байгуулна. «Олнип» нлубийн онцлог -- «Олимп» клуб бүхэн өөрийн эмблем, цом, мс- даль, дипломтой байл, болно. --Биеийн тамир, спортын холбогдолтой аль нэгэн дууг клубийн дуу. болгон спорт сайнрхогчдын Цуг- лаанаар дуулж соёЛ хү- мүүлслийн. ажилд өргөн хэрэглэнэ. --4ОлимП» клуб жил бүр лвуулдас. өөрийн уламжлалт ажилтай байна. Жишээ нь) «Олимп» килУ. бийн нээлт, хаалт, спорт сонирхогчдын цуглаан, хөгжөөн дэмжигчдийн ИН» дэр, спорт концерт, найд. варын гараа, .цэрэгдгсэн буухиа уралдаан. хогиил- тэй гараа, хөдөлгөөнт тоГ- лоомууд гэх. мэт. ТАЙЛБАР: «Олимп» илубийг хөдөлмөр амрал- тын зуслан, пионерийн лаг гериудад мөн адил байгуу: лан ажиллуулна, - “Д, Сүхбаатарын нэрэмжит 2” Улсын хэвлэлийн. комбинатад хэвлөв, сг БНН Индскс--14140- | АВХААХЛА! бАМБАА/ 1771 оноо, ХУРД, ХУРАМ Ерөнхий- болопсролынг сургуулиудын пионер су- рагчдын чөлөөт цагаараа явуулах дуртай тэмцээний лэг нь «Оноо, хурд, Ху- рам» юм. Эйа тамцээнийг 1--10 дугаар ангийн пио- нер сурагчдын дунд хөдөл- гөолт тоглоом, төрөл бү- рийн буухна урилдалцуу. дын. хэлбэрвэр похион лвуулин болио, «Оноо, хурд, хурам» тамцээн иь пиопер сурагч- дын бие бялдрыг чийрөг- жүүлэх, өсвөрийн аньяас- лаг тамирчдыг тодруулах, тэдний чолоот цагийг үр ашигтай өлгөрүүлэх, ХБ ХБ тэмдгийн норм бие- лүүлэхэд пиоперийн хамт олонд туслах зорилготой билээ. Эпэхүү тэмцээнийг Са4- лаа, бүлвг, бүлгэм, сум, районуудын хооронд явуул- на. Мөн тусгай. бэлтгэл сургууль, дүрэм. аавар, танхим, заал, тоног тохон- рамж шаардагдахгүй, байгаа хэрэгсэл материа- лаа ашиглан нийтийг хам- руулнс их хөгжөөлтэй хэл- бэрээр явуулдгаараа бусад уралдаан тэмцээнээс Онц- лог, Бага ацгийн: хүүхдүүд ойрын зайнд. гүйх, Саа- данд гүйж, харайл, Да- вах, дунд “ангийн. хүүх- дүүд: мөрдөх, -нуужс далд- лах, зүг чиг олох, ахлах ангийн хүүхдүүд баг олноороо: спорт тоглоом төрөлд нилээд дөхөм ойролцоо. тоглоомоор тоОг- лох сонирхолтой байдгийг харгалзан тэмцээпин ирог- раммыг зохиох-и5 зүйтэй Баг, иь нэг апгийн су- рагчдалс: (10 хүү, 10 охип) бүрдэж тэмцээнин “төрөл бүрт нийлбэр: дүн гээрээ. хамгийн, Их. оноо авсан баг түрүүлнэ. (Хожк- 2) вол-8 оноо, тэнцвэл 2 аноо, хожигдвол 1 оноО) Багуудын. ондо тэнцпэл тэмцээний төрөл бүрт аль баг хэдэн “удаа түрүүлс- нийг харгалзах хэрэгтэй Үүний хамт тэццсэн ба гуудын тамирчид прог- раммд орсон спортын төр- лүүдэд хамгийн бага алдаа гаргасныг тооцох пь тохиромжтой байдаг, «Оноо, хурд, хурам» тэм- цээнд шеф байгууллагын төлөөлөгчид, хүүхдүүдийн ах, эгч аав, өэжийг урил- гаар оролцуулах нь тэм- цээнийг бүр ч сонирхолтой болгож сургууль, эцэг, эх, шеф байгууллагын холбоог бэхжүүлнэ. Хүүхдүүд ээ! Та нарт хөгшөөпт буухиа тоглоо- моор тоглох нэгэн хэсгээс үзүүлье. 1, Баруун хөлөө тахи- маар нь хойш иугалан ба- руун гараараа бирин зүүн хөл дээрээ 90 м газар үсэрч вүйх, 2, Зүүн хөлөө өвдгөө. рев цугалан хоёр гараараа барин 80 м газар үсэрч гүйх 8. Явган сууж уралдах, 4 "Толгой дээрээ ном тавьж, уралдах, 5. Халбага дээр төмс эсвэл тенинсний бөмбөг тавьж: уралдах. 86. Сагсан бөмбөг дээр сууж 30 м газар үсэрч яван буцахдаа гар дээрээ тулан урагш өнхөрч явах, 7. Явган суугаа байд- лаас хойш эргэн гар, тол- гой дээрээ тулалт хийж боссоны дараа утас, зүү сүнлох, шаар үлээх, 8. Баг бүрийн хоёр тог- логчийн нэг нь гар дээ- рээ, нөгөө-нь түүний хө- лийг барин 30 м газар уралдах, 9. Хоёр хөл дээрээ зэрэг үсэрч уралдах, 10. Гар дээрээ тулалт хийн дөрвөн хөллөж гүйх, 11, Нэг багийн 8 хүүх- дийн нэг нь сагсан бөмбөг дээр гишгэн хоёр нь 1То0- хойнаас нь тулан 30 м газар уралдах, Энд өгүүлс- ний дагуу сургууль дээ- рээ «Оноо, хурд, хурам» тоглоомыг зохион явуулаа- рай! Спортын мастер Ч. НАРАНБААТАР Зургийг С, ЦОГ “Уис аймгийн Хяргас су- мын дунд сургуулийн бисийн тамирын заал (їо0- дог шуудаг өмссөн бицхайн хүүхдүүлзэр Дүүрэн. Заалны голд өндөр, нам, хайр хүү их л өрсөлдөөн- тай барилдаж байлаа. 1и- лийгхэн. биетэй боловч хө» Дөлгөөн түргэнтэн цайл- хүү орсолдөгчөө яах ийхийн. буургүй дэгээ ороон. ундгачихаад тал- байн голд байгаа тугийг тойрон дэвах иь хэзээний хшшир догь бөх адил хй- рагдана. Түүнийг харсан хүүхдүүд: -» Манай Одонхүү ч сайн барилдаяг байиа шүү. Өөрөөсөө хайьгүй том биетэй хүүхдийг давгүй уцагачихлаа гэн бахархан ярилцацгаан: байлаа, ӨСВӨРИЙН БӨХЧҮҮД Энэ бол тус сургуулийн бөхийн секцийн: өсвөрийн бохчүүд юм. Секцийн багш аймгийн арслан Л. Баа- тар: -- Манай сенцэд на- гээс наймдугаар ангийн 86 сурагч хичээллэдэг. Хүүхдүүд маань бүгд үн- дэспий бөхөд сонирхолтой, авьяаслаг шүү: Сургуу- лийн аахиргаа, сумын биеийн тамирын азөвлөл секцийп үйл ажиллагааг ацхаарч материаллаг баа- заар хайгадагт бид их баярлаж байна, Салхан бидэнд бохийн өмсгөл, дээжээ, засуул, шүүгч на- рын хувцас зэрэг 2400- гаад төгрөгийн харэгсэл балтгэж өгснөөр хүүхдүү- ДИЙН -маань Хичээллэх урам зориг ч улам сэргэ- 42-65 Энэ секцэд хүүхдүүд Эрхлэгч бөхийн уран мэх сурах төдийгүй шүүгчийн анхны мэдэгдэхүүнтэй бо- юм, «Н» ангийн Одонхүү, 3--ын «Вэ» ан- гийн сурагч Ц. Баянмонх, Батгэрэл, «А» ангийн сурагч Ло Норпил зэрэг ирээдүйтэй авьяаслаг Секцэд 5--ын сурагч М. Т--гийн | сайн . хүүхэд е7 олон бий. Эдний дундаас ирээдүйд улс орпыхоо нэ- рийг дуурсгасан сайн бөх- чүүд төрна гэдэгт би ит- гэдэг гэн ярилаа. Б. мөнхөө ц. дАШДОНДОВ | (3-2 ҮҮ2-3 зөдэхэжилдээ Өө “м79 (1817) Өө 1982 ОНЫ АРВАН ХОЁР ДУГААР САРЫН 1. Фө ЛХАГНА Фф ҮНЭ 10 МӨНГӨ ү! ї 220 Ү| | «Залгамж ая үе». алнаар Ї! | аллаж олон хэлбэрийн ажил | | зохиож” байна. ЮЭиунш:.. тү- її рүүн сурагчдад өөрийн ул- ! сын 18 аймаг, гурван хо- ! !! тод оршин сууж байгал хүн її Ї! ам, гаяар нутгийн. онцло- | 1! гийг ярьж танилцуулан. | | Мөн «Эх орны газрын эу- | Ї! праг дээр» гэсэн Эчпээ | | аялал, аймаг тус бүрийг | | сурталчлах өдөрлөг ао- ! ! хиож байна. Түүнчилэн | Ї! байгалийн элдэп сонин хэл- | ! бэрт чулуу, мод, ургамлын | !!! цуглуулгаар үзэсгэлэн гар- | | | | | ! | г-09 ГА ҮЛГЭМ | | 99 ДУГААР БҮЛГ | Ї! | | | | й! Пионерийн танхимын са- гахад б--гийн «Б», 4-- | ! руул, тохилог тасалгаанд ийн «А» ангийн сурагчид ! | байгаа зузаан. дэвтэрт идэнхтэй оролцлоо. Пионер !! Ї! нийслэлийн 58 дугаар сур- сурагчдын чөлөөт Цагийг | || гуулийн пиоперийн ажлын зөв боловсон өнгөрөөх 10- МХЗЭ-ийн ХУШ ик ху- | ! | 1|| бүх түүх бичээстэй байдаг рилгоор дуу, бүжиг, хөгж- рал, Монголын пионерийн | | юм. Түүний хуудсыг соө- мийн хамтлаг байгуулан «Залгамжлагч» У чуулган | 11| хөнс гүзнал: «Авьяас билэг, уран чад- угтаж «МХЗЭ-ийн хой- !! И| 982--1983 вар» жигүүрээр аялал бай- чийг нэр төртэй аалгам- ! 4-4 | ТН 3ы, тогл йл АНЧЙ на. Мөн авьяаслаг сурагч жилтя» уриан дор явуулнс | | Чарвварлнн Зол й 107 даар: бүрдсэн алиа шогч- байгаа пионерийн анхан | ЇЇ! хүлцємнГ ы) ЗЭЭр3 БН Ш 8, 33 дын клуб аяиллуулдаг шатны байгууллагын «Зал- | 1! ЗУ6 (Ахан 2ча тардан Үе” боллоо, Салхан «Анд, нөх- гамж үе» аяны ажлыг эр- | 1| амлан Маннлэн молл дийн ая дуу» сэдэвт зөв- чимжүүлэн, пионерийн хамт | шаг ч цаг доэнтуст на ын лолтийн дуу дуулаачдын олон, пионер сурагчдын | дэн, ын Нүдэнд яХСав " ШТ уралдаанд 8--ын «Б»- ан- сурлага, хөдөлмөр, урлаг, !| 1) 16 нийн шаиХауААНААДЖ гийн сурагч С. Наранцэ- спорт, олон иийтийн- алс Ї! !| Тавамав цэг, 6--гийн «Вэ». ангийн лын амжилт, тэргүүний ! Ї -- Манай бүлгэм БХ сурагч Б. Лхагвасүрэп нар арга туршлагыг нэгтгэн | ПБ-ын туршлагаар «Бүл- тэргүүн байр эзэллээ дүгнэх, сурталчлан дөлгө, ! | гэмийн түүх» хөтөлдөг бол- мэ : : рүүлэх зорилгоор «Бид !! Ї| соор хоёр жил болж бай- Бнеийп томнр спортыг МХЗЭ-ийн хойчийг нэр тор- ! 2 2 3: бүх пийтийн үйлс болгоё» ЗО мвын | | ца. Энэ дэвтэрт пиоцерийн : Төл тэй залгамжлагчид» иО- | с 225 хөдөлгөөн өрнүүлц сургуу- 5 Ё 3 Ь | амьдралд тохиолдсон тэм- Р Е нерийн сайн үйлсийн ном ! - 5 лийн бүх сурагчдыг- ямар 3 2 : Дєглэлт сайхан үйл явдал аад ЯБ-н бүтээх буухна. аян инай- ! !-эцаг секц дугуйланд хамран ЁЭ х ЇЇ! шинэ үүсгэл, санаачилгыг хичээллүүлж байна. «АВ- рамдлын районы 53 ду- | 1!|бичдэг том. Мон «Залгамж 6. 800 гаар сургуулиас эхэллээ. Й |үе» аяны явцыг дүгнэн эгшүүлэ тохноян, иХЭВЕОЦАН ЇЇ 359 хүй Ь (Лү риг» ингүүрээр 7--гийн Ї! бичдэг, «МХЗЭ-ийн хой- орь ангийн сурагч Баяс- Нийслэлийн 53 гаа | !| чийг нэр төртэй залгам- эл: р дугаар | | Эр 5 5 галан 6--гийн «Б» ангийн сургуулийн пионер сураг- | ЮИ 1|| яшигья» уриатай «Залгамж сурагч. Загдсүрэн, Батиа- чид?буухил Номтаялах хул! Ї! 1| үе» аяны. долоон жигүү- сан нар амжилттай аялал гацаанд шинэ хэлбэрийн | | 1| рээр амн(илттай аялахын байна БэрБүсЭЛЭСАалрлЭцыгы | | тулд бүлэг бүр тодорхой 23: шкЯ : !! Гүүрэг аваад ажиллаж бай «Пионерийн бүтээлч СО ЗУ В : р хээр үүрэг амлалт авав: | | на. үйлс» жигүүрээр бүх су 1! «Эрдмийн далай» ии- рагч аялаж зун, намрын ЗУРАГ ДЭЭР: Най- | ажилд бүлгэмээрээ идэвх- гүүрээр пионерийн 11 0ү- ҮҮР 1 тэй оролцов. Хөдөлмөрийн 1 амдлын районы ХЗЭ-ийн лвг, бастарчуудын зургаан р р хорооны ажилтан Д. Отгон (АУ» жигүүрээр амжилттай Д. САРАНТУЯА ! 1 баг тавдугаар. улирлаар Төв Н | ! баг ялж рийнк хэВҮагуү, ГЭНЭ данж гумааглыэ! буухна аяны номыг бүлгэ- | | дийн хооронд сур 2 Урд: кар мийн зөвлөлийн дарга Ц. ! 1| циалист уралдаан зарлан, ДӨлмор амралтын зусланд Бүжидмаад гардууллаа: Ї| їїдундгүй салаа, бага аравтыг Очияг1500 төгрөгийн яжил 5 ! 1 шалгаруулдаг боллоо. Мөн хийлээ гэл ярив ! 1|| сурлагаар хоцрогсодод тус Ер нь пионерийн бүлга- -- Буухиа аяны ном хү- | | дах «Шуурхай хэсэг» бай- мийн ажил ямар байх. нь лээж авах ёслолын цуг- !! 1| туулан ажилласнаар сул бүлгэмийн зөвлөлийн дар- лаан дээр тэргүүний баа- | 1| сурлагатан сурагчдын. ТОО гаас ихээхэн шалтгаалдаг тарчуудыг пиоперт элсүү- | эрс багасав. БНМАУ-ын Тус бүлгэмийн ажил үйлс лэв. | | Ардын Их Хурлын чуул- сайн байгаа нь бүлгэмийн | 1|| ган угтсан «Бидний бэ- зовлолийн дарга Бүжид: ї : | ЛЭГ--Оонц сурлагд» ГЭСЭН: маатай ядаргац иСОЫ - Уран сайхацчдын хэ- 0 1| Уралдаанд Долгорсүрэн Энэ охин пионерүүдийн РЭГ, | |! багштай 0--гийн «Б» ан. дунд олон сайхан ажил з0- . | | ти түрүүлж энэ жшгүүрээр хнонгнонерийн идэвхтний С.БОДООШИЙН авсан г амшилттай аялж байна манлайллаа өндөрт өргөж гэрэл зураг чМиний эх орон--БНМ лвиа. МХЗЭ-ийн ХУШ их ! рал, “Монголын тонерийн «Залгамжлагч» У чуулгай угтаж, пионерийн бүх 0бү- лэг, бүлгэмд «Эх орпы їно- гооп гоёль цуваа сохнон явуулиа. Энэ нь «Залгамяс - (8» алины «Миний эх орон- НМАУ», «Пиоперийп бү- тээлч үйлс» жигүүрээр ая- лах изг хэсэг богоод пно- нор, сурагч бүрийг хамариа. АЖЛЫН ЗОРИЛГО 1, МХЗЭ-ийн. ХУЙ их хурал, Монголын пноперийн «Залгамжлагч»ь У чуулган угтаж өх орон, ард түн- лийхаэ хувьсгалт баатарлаг үйл явдалтай холбоотой хө- шоо дурсгалт, түүхэн тэм- дэглэлт газруудыг зүлэг- жүүлэх, цэцэрлэгжүүлэх: 2, 10 дугаар анги төгсог- чид «Төгсөгчдийн цэцэрлэгт хүрээлэн»-д мод тарьж, харж, хамгаалж ургуулахдар бага ангийн байтарчууд, пио- иерүүдэд биечлэн хүлзэлгэн өгдөг уламшлалт шилыг цаа- шид улам оөрпүүлэх: Ч. Пионер, сурагч пэг бү- рийг байгаль орчноо хайр- лап” арчилш, хамгаалах ү?- лээр хүмүүнгүүлэх: 4. ЭУЧД сурагч бүрт төрөл бүрийн ицагоап урга- мал, тасалгааны цэцэг, жимс жимсгэний мод, бут тарих, чалиар ззэм- ху- арчлах, дадал шүүлэх 5. Пионер, сурагчдын дуцнд байгаль орчныг танпу- лах оргой цар хүрзэтай аминл зохиол явуулах, АЖИЛ ЗОХИОХ ГАЗРУУД 1. Хөшөө, дурсгалт, түү- хэн тэмдэглэлт газрууд 2 Сургууль, сургуулийн орчин тойрон 3. Төгсөгчдийн цэцэрлэгт хүрээлгн «ЭХ ОРНЫ НОГООН ГОЁЛ» ЦУВАА ХОЁР ҮЕ ШАТТАИГААР ЯВАГДАНА. 1. Өвал харын улирал буюу бэлтгэл ажлын үе (Х1--41У сар) 2, Хавар буюу мод, бут, ногооц ургамлаа тарьж суул- гах үе (У--У! сар) Нэгдүгээр үеийн ажлын ндсэн чиглэл 1. Байгаль орчпоо танин мэдэх талаар сохнох авил: -- Сургууль, пионерийн бүлгам, бүлэгт «Залуу бай. гальч» суртал ухуулагчдын хэсэг, байгалийн сайн нөх- дийн яохорлел нлуб байгуу- лан ажиллуулах, «1Оный иатуралнст» сэтгүүлд нийт- лагдсэн зүйлийн талаар ярилцлага зохиох, «Нут- гийнхаа байгаль орчиыг хэн сайн мэдэх вэ?» урал- даан, тэмцээд ЗОХИОХ, «Манай сургууль--н0- гооп цэцэрлэг» урнан дор пноперийн бүлгэм бүрт 20- -. хиогдох ажлууд: -“Хөдөлмөрийн хичээл дээр цэцгийн сав, хайрцаг, цэцгийн тавиур, газар хэм. ягигч зэрэг хялбар багаж тө- хооромж хийлгэх, --Зүлэг тарихад шаардег- дах өвс, ургамалын (ерхог, » хиаг, согоовор гэх мэтийп) үр бэлдэх, үрээ шалгах, пэг наст ургамлын үр : шил | ё-иашшл- амш-а илла Ши... суулгах, тасалгааны цэцэг үржүүлэх, шилэн дарлага, хүлэмж, залуу- байгалчдын булац зэргийг байгуулах, --Ерөпхий боловсролын сургуулийп биологийн кнаби- петыг залуу байгальч-ногооц эргүүлчдийн алсын тов бол- гох: ” --Залуу байгальчдын дунд мод, бут, өвс, ургамал та- рих, арчилж ургуулах та- лаар хичээл, семинар явуу- лах: 1 З. Хавар өвс ургамал, мод, бут суулгах бэлтгэл ажил хангах талаар хийх пүйл, Хөшөө, дурсгалт, түүхэн тэмдэглэлт газрууд, сургуу- лийн орчин тойронд болон тогсогчдийн цэцэрлэгт хү- рээлэ, зэргийг зүлэгжүүлэх, цэцэрлэглгүүлэх төлөнлөгөо, зураглал гаргах, ямар мод, бут, цэцаг, ногоо тарихаа тодорхой товлох: --Зайлшгүй шаардагдах ” багаж хэрэгсэл (төмөр тар- муур, тэвш, ваар сав, цэцэг услагч, хүрз, гадас, 30--50 м урт олс, газар хэмжлгч, хувин, цэцэрлэгчийн хайч гэх мэт) бэлтгах, --Ойи аяс ахуйн байгуул- лагатай хаанаас, хэзээ, ямар хэмжээний мод, бут авах ту- хайгаа урьдчилан ярьшн то- хирох: --«Эх орны паогоон гоёл» цуваа зохиоп явуулах үед зайлшгүй шаардагдах тээп- рийн хэрагслаар хангах зо- рилгоор изгдэл, сапгийн аж ахуй болон аймаг, хотын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргаа зэрэг аж ахуйн удирдах бай- гууллагуудтай гэрээ хэлэл- цээр урьдчилан хийх: МХЗЭ-ийн ХУЛ! их х»у- рал, тонголын пионерийн «Залгаяжлагч» У чуулган угтсаа «Эх орны ногоон гоёл» цуваа зохион явуулах талаар хийх амил (У--У: сар). --Сургууль бүр орчин тойрноо цэцэрлэгжүүлэх тө- ловлөгөөтай болиг ппоперийп бүлэг, ХЗЭ-ийн үүр, хэсэг бүр өөрийн эрхэлсэн газар- обьенттэй болох, - -Германы фашизмыг лл- сан түүхт баярын одор 5 ду- гаар сарын 9-пийг угталг хо- шоө, дурсгалт, түүхэн тэм- дэглэлт газруудыг зүлэгжүү- лах, цэцэрлэгжүүлэх ажил гохиох, --Аравдугаар анги таг- сөгчдөөр «Тогсогчдийн |Ццэ- цэрлэгт хүрээлзнэ-Д тавду- гаар сарын 14--21-нд мод, бут тариулах долоо хопо- гийн ажлыг орон далар нэг зэрэг аохион явуулах, тай- дугаар сарын 22-нд Улаан- баатар хотын хүүхэд, залуу- чуудын «Найрамдал» парнт мод Тарих ёЁслолы, айнл.- лаагаа балиг долоо хопогийн ажлаа дүгнэнэ. --ФЗургадугаар сарын 5-ид Дэлхийн байгаль хамгаалах өдрийг тохиолдуулан «Эх ориш ногоон гоёл» цуваа- гаар аяла, хийсэн алслад ха- сэгчлэн дүгнэнэ, --4Ногоон» аргүүлийн ги- шүүд тарьсан мод, бутаа ургаж буй байдал, арчлалт, 17811484 Ов----- 97461 Энди! ЦүЯг 0133 ХИ ИХ ХУРАЛ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН «ЗАЛГАМЖЛАГЧ, ү |. ЧУУЛГАН УГГАЖ ЗОХИОН ЯВУУЛАХ 21111 1111 17 УДИРДАМЖ хамгаалалт, ургахгүй мод, бутыг сольш тарьсап зсэхэд үзлэг шалгалт хийж цаашид зохиох ажлаад тодруулан тө- лөвдөно. «Эх орны ногоо, гоёл» цулаагаар аялах ажлыг удирдан зохион байгуулах талаар зЭх орны цогооп гоёл» цувааны гарааг йээх нээл- тийн ажиллагааг 1982 бпы 12 дугаар сарын 2-ид Улаан- баатар хотын хүүхэд, залуу- чуудын «Найрамдал» паркт хийж радно, телевизээр орон далар шууд дамжуулиа, Ерөнхий боловсролын сур- гууль бүр дээр «Эх орны ногооц гоёл» цупааг асохиоп байгуулахаар сургуулийл 38- хирлаар удирдуулсан 7--89 хүний бүрэлдэхүүнтэй штаб байгуулагдана. Штабын бүрэлдэхүүнд хү- мүүжлийн эрхлэгч, ХЗЭ-ийн хороо (үүр)-ийн нарий,, бич- гийй. дарга, пионерийн ах- лах удирдагч, биологийп багш, бүлгэмийн звевлөлийн Дарга, сургуулийп ногоон эргүүлийн ахлагч зэрэг хү- мүүс орио. "Тус штаб нь «Эх орны Но- гооп гоёл» цуваагаар хийх ажлын бэлтгэл болой хийх ажлын төлөвлөгөө боловсруу- лах, харьла ногоон бүсээ хувааж -диги, бүлэгт даал- гах, мод, бут изг бүрт нарт хотлөж, хяналт тавьж, тэм- лэглэл хөтлөх, тогсөгчдийл суулгасан мод бүрийг иэгдү- гээр апгийн сурагчдад даал- ган хариуцуулах зарзг ажил хийнэ. Мөн «Эх орпы ногоон гоёл» тусгай самбар гаргаж, түүндээ таргүүний хамт олон, пионер сурагчдын туршлагаас болон мод, бут арчлах, байгаль хамгаалах сэрэг ажилтай. холбогдсон арга” зүйл заавар, зовлөлгөо огно. Штаб нь суулгасан. мод бут нэг-бүрт “хяналт тавын ногоон бүсэд мод, бут үхэх, эсвэл харж хамгаалах эзэл- гүй цалгардан байвал пиїй- тэд мэдээлж зохих арга хэм- тээ авахуулах . үүрэгтэй. Мөн штабаас баатарчууд лиоперт, плоперүүд МХЗЭ-д элсэх үед хариуцсайл мод, бутаа арчилж хамгаалсан байдал. зэргийг тооцолг, то- дорхойлолтод нь тусгаж өг- нө Тус цуваагаар хийгдэх ажлыг удирдах төв штабыг Д. Сүхбаатарын иэрэмшит МПБ-ин Төв. Зовлөлийн дэр- гэд, салбар штабыг аймаг, хотын пионерийн зоплолцййн дэргэд тус тус байгуули4, Аймаг, хоты, пиоперийн зовлолүүд МХЗЭ-ийн, ХУШ нх хурлын босгон дээр тус цуваагаар аялсан ажлаа нэгт- гэн дүгналг тавдугаар сарын 22: дотор багтаан МПВ- ын "Төв Зовлолд илтгэнэ, «Эх орны ногоон гоёл» цуваагаар аллсан ажлын үр дүн нь МПБ-аас МХЗЭ-ийн ХУШ их хуралдаа өргөх ра- портын нэг хэсэг болох юм. Д. Сүхбаатарын иорэмтит МПБ-ын Тов Зөвлөл гайшьсианы (ижцилна. 143 лкау 28414617 лэх 137 4ж- штэ мг илт Е5-21: сайхан ашил санаачлан рүүнд тд нарг «цэцэг тарья» гэсэн санаа лап торио, "Маш зүйтэй. Одоохон л цэцгийн сав, Манай сонин өнөөд- рийн дугаараас эхлэн зовлөлтийп тэргэжил- тэн, агропомич Бори- сенковз Валентина Егоропилгийй цуврал зовлолгаөг цийтэлжс байна, Энэ зөвлөлгөөг сайтар уишиж ажилдаа хэрэглээрэй! тОНИНЫ зөвлөл ҮР » тарьж зхлэгтүн! Өрөвид цэцэг тарьжээ, Анхилам: үнэртэй, бас саяЯ- хан өнгөтэй цэцэг ургав. Энэ цэцэг ямар ач тустай вэ? Байр, сууц, Өөрөө тасалгааг маань чимэглэх | Тиймээ. Цэцэг тун Ч сайхан чинмаог. Бас бидпий амьдарч ажил- лаж байгаа өрөө тасалгааны агаарыг цэвэрлэнэ. Хүүхэд бүхэн тарын ургуул- сан, арчилш торддог цэцэг- тэй байх ёстой, “Цэцгийг тарихын тулд эхлээд саваа бэлтгэх хэрэгтай юм. Цэц- гийн сап нь шапар, шаааан, хувайнцар, модоор хийсэн низ бүрийн хэмжээтэй байж болдог. Модоп саныг хүүх- ДүүД та нар хөдөлмөрийн хичээл дээрээ л хийчихбїї чадна шүү дээ. (Зураг1,3, 8) Зураг дээр дүрсэлсэн эдгээр модон саванд (традсснанц) сүлжгэнэ, (хлорофитум) Багдганй цэцэг, (їалла) Цагаан даль азрэг цэцгүү- дийг тарын болно. Хоёрду- гаар сар дөнгөж гармагц дөрөвдүгээр зурганд үзүүл- сэн саванд пэг иаст цэцгүү- | | | | | | | | | ДИЙН суулгацыг тарья тур- шаарай! Тасалгааны цэцгийп Сав цавархан байх ёстой. Цэцгаэ тарихын өмпїїо саваа халууп усаар сайтар угаах хэрэгтэй. Хариц сапаа шороогоор Дуүргэхийп өмнө сийрэг хөр- сийг заавал бэлтгэнэ Сийрэг хөрсийг яаж: бэлт- гэх вэ? Үүний тулд цэцгийн шаа- зан савНы тнижиг хэлтэрхий- пүүдийн гүвгэр талыг дээш пь харуулаад цэцгийн савны- хаа ёроолыг нүхнүүд дээр тавнх хэрэгтэй. Дараа нь эинткиг шавар, чулуу, модны нүүрс голын томоохон шир- хэгтай элсийг хийдэг. Сий- рэг хөрсний зузаан Нь сав- ныхаа дөрөвний иэгээс өн- доргүй буюу 2-4 см хир- тэй байлга. Цэцэг тарих хөрсгий гу- равны хоёрыг шороо, нэг П Саппыхаа галд тарих цэцгээ. байрлуулаад хөрсөөр нь хуч- хаарах хэрэгтэй. / Цэцгийн савны дээд талын оах, хорс- ний гадаргуу хоёрын хоо- | рондын зай 1--2 см байна. Цэцгээ суулгасны дараа шүрт шүүрээр угвалж, сүүлэр га- зар 5--7 хоног байрлуулдаг. 6 СҮЛШГЭНЭ. (Традеснап- цил) Сүлжгэний иутаг нь түү- ний 90 шахам төрөл ургадаг хойд Америк "ом. Английн цэцэрлэгч Дасона Традескан- тын иэрээр нарлэгдтээ, Сүлтжгэнэ бол нилээд «Бү- дүүнН тоймын» ургамал юм. Хөрс бага шаарддаг. Сэрүүл дулаахан байрны алинд нь ч адилхан ургана. Зарим хү- мүүс түүнийг нарны хурц гэрэлд тавин үхүүлдэг. Ий- мээс сүлжгэнэд хамгийн то- хиромжтой байр нь цонхлоос зайдуу байлгїс лвдал юм. Намгийн ургамлуудын нзгэй адил гүргэлж услах шаардла- | гатай. Сүлжгэйэ дорхноо ая. ь салбар ишүүдтэй болио: л Энэ үед орой дээрээс нь 3-4 салбартай иш огтолж | аваад хөрсөнд суулгаарай! Хэд хопогийп дараа тэдгээр ишпүүд өсөж өплдөр болсон байх вий. Яг ижил хэмжээ- Л ний өндөртэй сүлжгэлий иш- їгүүдийг авч модон саванд, тэгш суулган их сайхан ур- гуулж болдог, : : ЗАРИМ НЭР ТОМЬЁОГ 5 ТАЙЛБАРЛАВАЛ Ё РАССАДА -- Энэ . бол үрслэг, Тарихад зориулан тусгайлан балтгэсэн задгай хөрс, шилэн дарлагайд уй гуулсал иялх ургамлууд юм. УҮрслэгийцн аргаар хэд хэдэн 5 нэг наст цэцгийг ургуулдаг. Үрслэгийн аргаар ургуулах үед сайн. гэрэлтүүлэг дДу- лаап, шимтэй хөрс, нх хэм- шээний чийг шаардагдана, Үрслэгт зориулсан үрийг ха- « вар эрт нөг, хоёрдутаар. | са- рын үеэс эхлэн хөрсөнд д Е- суулгах хүртэлх хугацааид тарьдаг, Тарьсан үрнээс эх- ний пахиа ургах ХЄД өөр са» : ванд шиллгүүлэн суулгана, 202 ТНКИровна ВТ- Энэ бол ургасан нахиацуу- дыг өөр сазийд шиллжгүүлэл бие биеэс иь 4--5 см зайтай С27 суулгахыг хэлдэг. Үрслэгийн / үед ургамлын гол үндэсний хоёрны нэг хувь иь ургадаг, .. Агропомич В. Е. БОРИСЕНКОВА талалглил 3 шЕЛЭН2Й 613үу11:1Х 4127 үй:125434 “ЗСБНХУ: шини гд Зөвлөлтийн . шинжлэх ан соёлын төв ордон. Энэ ордонд төрөл бүрийн сайхан арга хэмжээ зохиог- дол, байдгаас үргэлжийн хөл хөдөлгөөнд умбаж, їтидлэлийнхний очих дур- зрын нэг болсон би- 5 Салхай ордны тов танхимд ЗСБНХУ байгуу- лагдсаны 60 жилийн ойд зориулсан Өвөрмөц нэгэн «үзэсгэлэн НЭЭГДЖЭЭ. Зөвлөлт Эстоны нийслэл Таллицн хотын тоглоомын үйлдвэрт үйлдвэрлэсэн тоглоомын энэ үзэсгэлэнг “үзэхээр иийслэлийн бяц- хан иргэд өдөр бүр хүрэл- тэп ирсээр байна. энд зөвхөн хүүхдүүд ирдэггүй томчуул ч иржээ. їШилэн хоргоны орших дэлдэн чихт цаана туу- в0- лай, дэндүү амгалан заан: гаа заал хүүтэй үзэсгэ: лэнгийн танхимд уулзсаг юм. Түүнийг-Б. ФКаргал- Нийслэлийн 60 дугаар цэцэрлэгт хү- мүүждэг ажээ. Тэр: «Том болоод-энэ тоглоомын ма- шиг гоё сайхан шин лооддог тэж ярьсан МАНАН СУРВАЛЖ- ЛАГЧ гэдэг. юм. Зав) 7 | ТАЛЛИНААС ИРСЭН "| ТОГЛООМУУД машин жолооч алиа цовоо сармагчин ласап | юм. БНАЛАУ хүүхдүүдийн харад булад- “9368 й на. Танхнмпн- баруун Хэ 236.8 мянган хавтгай дор сэгт . байрлуулсан төрөл вөлжий километр: нутаг- бүрийн. машин, онгоц хөв, тай, гурван сая гаруй хүн гүүдийн сопирхлыг бүх- амтай, Нийслэл чь ээс ялҮҮ хааж байгаа Вьентьян хот. Лаосын ар- мололтой. втомат Жо- : ” дфодлоготой дээрээ -гэрлэн , дын “ардчилсан засаг улс чимэгтэй жижигхэн малши- ЭцсиэлэшэүалЭНУ алс ныг их л шохоорхон бай- сан. социалист хөгжлийн болно» Оо” БНАЛАУ-ыг у өдөрт Г 1 . 1075 опы арвап хоёр- дугаар сарын хоёронд Бүгд Найрамдах: Ардчилсан Лаос Ард Улсыг тунхаг- замаар хөгжүүлэх чиг бод лого. баримталт байна. ЛЯаосын ардын засгийл газраас нэн түрүүнд авч явуулсац чухал арга хэм- жээний. нэг нь хүн амыг бичиг “үсэгтэй болгох. бүх хүүхдийг сургуульд үгэ төлбөргүй суралцуулах явдал байв. Одоо Лдосын бүх тосгон сууринд бага дунд сургууль байгуулаг- даж хөдөөгийн хүүхдүүд ї сургуульд суралцаж бай- гаа бөгөөд ихэнх сур- гуульд пиоперийнц байгуул лага ажиллаж байна. Ном эрдэм шамдан сурч бай гаа, үлгэр жишээ сахилга баттай хүүхдийг пиоперт | элсүүлж улаан бүч зүүж | байна. Лаосын пиоперүүд «Цаг хугацааг үр бүтээл тэй ашиглаж эрдэм номыг шамдан сурч, амьдарч байгаа орчиндоо соёл тү гээж, улс орондоо хэрэг- тэй хүмүүс болж хүмүү: жицгээе!». тэсэн гол 307 рилготой. суралцаж байна Н. ДАРИЙМАА нерийн ахлах Саяхан бид нийслэлийн 58 дугаар сургууль. дээр очлоо. Энд мянга гаруй пионер сурагч суралцаж байна- Эхлээд хичээлийн эрхлэгч Дэ ин той уулза- хад: -- Бид сурагчдын цагийг Зөв боловсон өнгө- рүүлэХийг их чухалчилдаг: Матемвтик, хими, физин, урлаг спортын 11 төрлийн дугуйлан нээж пионер су- рагчдыг сонирхол, авьласын НЬ дагуу сургаж байна. Үүний зэрэгцээ хөдөлмө- рийн дадлага олгох ажил зохиодог. Ахлах ангийн су- чөлөөт ажиллуулж 40 топн түлШш- НИЙ мод тоосго хийлээ. Сур- гуулийн дэргэд 20 метр гүн худаг ухаж, сургуулийн ус- ны хэрэгцээг хапгаад,. Зун МОД. өвүлгээ усалж, Өвөлд мөсөн гулгуур байгуулж рагчдыг өдөрт хоёр цагаар, БИДУ-ын Ардын Их Хурлын чуулганы омнө НИЙСЛЭЛИЙН НЭГЭН СУРГУУЛЬД Энэ ямар сурагч вэ? ХӨВГҮҮД байна. Энэ бүхнийг хүүх- | ын 7 дүүд өөрсдийн хараар ЭЙ: ЯМАР БАЙХ бүтээсэн. болохоор ямагт хайрлан “хамгаалж байдаг . 4 юм. Пиопер сурагчдын дунд ЕСТОЙ ВЭЭ арвич, хямгач байх хөдөл 5 гоөн гөрнүүлкн, алимын шил 1278, яс 4285 кг цуглуулж Нийслэлийн 44 дүгээр сур ДЭЛГүүрт тушаалаа Сурах гуулийн хаалгаар ороход бичгээ дүү нартаа шилжүу- завсарлах хонх дуугарч су лэн өгөх хөдөлгөөнд сурагч бүр оролцож 48640 тогрогийн рагчид эмх замбараагүн с буншгиалдана Нэгэн охин үнэ бүхий 1769 помыг дүү 3 2732 4 5 нартаа бэлэглэсний . дотор БОйЛ ЭЛуугдАН Л АД Чэ Цэвэгсүрэн багштай. З-ын охид нь АрмС зогсоно. Тэр 2 4 1 охин пионерийн идэвхтний «Б» апгийн сурагчид дараа -- 7-тийн 4Б» ангийн тэ бү : ангидаа бүх сурах. бичгоэ сурагч онц сурлагатан О таних тэмдэг бүхий улаан шилжүүлж өгсөн нь буслад , Талд ол нааЭ ы бүч зүүжээ...Охид, ,хоорон- үлгэр дууриал боллоо. Су- Төгсжаргал математикийн доо «7-гийн «В» ангийн хөв- рагчдад хөдөлмөрийн дадла- га олгоход химийн багш Р. математикийн Амийнаа, багш Ч, Жигжидсүрэн сайн ярьсан ажиллаж юм. байна хичээл дээр, тгүүд л байх. Тэд дандаа Рре- зинтэй явдаг, Хүн болгоныг түүгээрээ харвадаг юм» гэл- Сцэх нь сонсогдлоо. Энэ яриаг сонсоод охид шоглодог «Хар ваачидтай» уулзав Хитмийн багш Р. Амийпаа дадлагын хичээл удирдаж: байгаа нь, нар гэж »-С, БОДООШ ..7-ГИЙН. «Вэ хэлний хичээл Хичээл эхлээд минут өнгөрсөн боловч ан- гид. суугаа. сурагчдын амьс- гаа. дарагдаагүй, Ямар изэг тэмцээнд орж хол зайнд гүйж “ирсэн мэт харагдана. ангид орос орж байв. нилээд: хэдэн Охиныг хэн шоглож гомдоос- ныг асуухад хэн “ч дуугар- сангүй. Нилээд хугацаа би” горсний дараа хамгийн арын ширээнээс энгэр заамаа товч лоогүй нэгэц хүү «Би» гэл ихол бардмаар хариуллаа. Түүнийг Цэрэндоржийн» Цод сүрэн гэдэг. Халааснаас нь резип, бас цаасан сум гарч ирлээ. Хичээлийн дэвтрээ урж сум хийжээ. “Тэр энэ бүхнийгээ ер гэмш- сэн шийжгүй ярьж тэр ч ЗУРАГ ДЭЭР: Вьентьян | Понгпаса Наудам, бүлгийн хотын бага сургуулийн пно- удирдагч -- Тус сургуулийн сурагчид хичээлдээ ирж нь- дарга нарын хамт. байгаа байтугай Мөнгөнцэцэг охи. ноос уучлал ч гуйсангүн. Эпэ ангид ганц Цодсүрги ч биш, Ч, Чулуунбаатар, Ш. Батмэнд, Ц. !анхулаг, Ү. Насан-очир зэрэг сурагч ре- зинэар, бусдыг харнан изиз МнөӨхдДөөӨ гомдоож, хичээл үй мүүлдэг байна. Завсарлагаа- лаар тэдний апгийнхны Ха- лЖуугаар өнгөрөгсөд «Хха4- алаас хэн, юугаар харвачих с0л7» гэжс болгоомжлон хул- гасаар гүйх шахам явдаг бол- жээ, 7-гийн «Вэ» апгийн хар- ваачдын суманд охид бүх- нээс их өртөнө... Тус ангийн сурагчид охид, хөвгүүд гасаэн хоёр хэсэгт «хуваагджээ. Иймээс тэдний ангийй сл- хилга бат сул, хичөэл дээр үймүүлж, “багш нарыг хүн- дэтгэхгүй байдал газар авсан байна, Энэ явдалд охид бу- руутай юу? “Аль эсвэл хөн- гүүд үү? Хүүхдүүд ээ! Охидыг гом- доож, сурагчдын дүрмээ бие- лүүлдэтгүй. ийм: хүмүүжил муутай, -сахилгагүй. хөвгүүд танай анги хамт олны ДУПД байдаг. уу? Хэрвээ байдаг бол та иар тэднийг сайн су- рагч болгохын тулд ямар ажил зохиож байнд вэ? Энэ талаар сонийдоо бичээрэй! «Пионерийд үнэн» сопины сурвалжлагч. этр: Д. САРАНТУЯА РЕДАКЦИАС: 7-гийн «В», апгийн хамт олны хичээл, хүмүүжлийг сайжруулах та- лаар тус сургуулийн ХЗЭ, пионерийн байгууллага, хамт олон ямар ажил зохиож, үр дүнд “хүрсэп тухайгаа”манай сониид -мэдээлнэ гэдэгт бид итгэж байна, исгэрч: "модны. ” үзүүр гайхан найгаж бай- “гааг хүртэл охин шмэддаг байлаа. «Салхи тар биц- охан шар иднчийг унагах. гэт байдаг чадлаараа мэ- .» рийн байнаа даа. Битгий 2 уначихаасай. Нанч сүүлдэа тайтгаруулах хү « алдаж эхэлжаа. Гэ- “маг өдөр Болормаа өгч, нь гэнэт: л Хүүхдүүд түй пар шинэ -- Байгалмал, мийнй мить, ёстой хвөрхөн навч Ё Ё дүү хар даа гэв Охниы минь чи битгий уналрай. Ор АЫн модны наа- лэ! ” ДОрвон/ Охий цонхоч тушаа улнааны | Тэсээд ло байгаарай, за 2 х, Өдрийг эцэл эвтэй: байлаа. Зургаан торгон үзүүрт хэдэн сэ? юу! Намайг хөл дээрээ | гала, Хүдэйж айгаа астай | Вын хараад ТӨГЭЭД рэргэр навч цухуйж ха- зогсч ладдаг болохоор, ла ыг нт оролгааах эидмад, : заВДиРЫн МДМаа, дмар, рагдана. унаарай! эсч үзээрэй»: , Зиг Зоршуначаглварын амгийн слом нь Болор- мэдэх зарим амьтны 55 гал, арван. хоёр иастай. той ЭХ энэ БҮХ, Та” | | | агийг хялбар аргаар яаж : : гто ХЭДЭН | хоного Хамт Шийж болохыг дор узүү- ны дараа турстыг "Ас “ Вмьдрах оо ёстой. болжээ. Ї “Звь. “Та пар юуны өмнө | Хэсгийг дотогш апугалж г Камт эмчлүүлж байсан ! Шаг хийхэд | хэрэглэгдэх шэн нь зурсан А. Б. Ёа 1 | ннмгэй (нартон цаас, ма- | хэсгийг нартоноор юмуу. 3: її боловч хоорондоо ту 17 Шуу, (будаг. | харандаа. | резинзэр хийж бак: їноэ / архан дасдаг ёсон Сий.. авай дөрөв ч тийм бай- -Шаа. Хамгийн ахмадын Хүвьд Болормаа тэднийг- хирна, Нөгөө гурап нь үний- «тушаалыг» үг уугүй биелүүлнэ. Унтац- а сэвэл шуугиж байс- а нам гүм болпо. Бос вэл хэдий нойр нь үрч байсан- ч босно. лангуяа ЭХНИЙ. хэдэн дөр тариа хийхээр су- ЁОЛ орж ирдэг хэцүү очийг далах гэж. их сил/ болдог байн. Нуул- /! хэлэхэд НУЛИМС гар» их тээд | байдаг байн. "яриагаа хийлгээрэй!» Бэх Болормаагийн үг тэд- ийг сэрзэнэ. «Витгий тгуучлаад бай эгц зогс» хтэй өзрэг зориг ороод чих шиг санагдана, Ор» 21153111 босч чаддаггүй Байгалмааг төгөө гурав ь юм л бол бөөцийлнө. ргэлт ирахэд чихэр яиимснийхэЭ аль өөдтэйг Бгне. « Байсаар тэр нь лийн -арх охин шиг ду- васраа амьтан болсон би- Яэзэ. Гэвч Байгалмап хөл Шээрээ хурдан босч өрөөн їотүур дураараа алхах- шан гэл! тун их хүсдэг Вайлаа. Өглөө болгон С 1111:51:1 йгалмааг гунигтай бай- найдвар билээ СА? 33 - Ён харагдан: бай- гаа напчиууд бүгд шар: лан унасаар "байгаад хам- гийн навч үлдэнэ. чийг явж, чаддаг болцо. Харин хөлнийхөө дасгалыг хийгээд байдаг 11:7 охины даг лов. лаж сох бүр цөөрсөөр байгааг нөгөө гуран ажиа. байгаад одоо хэд үлдсэ- нийг нь хэлж Байгалмаа чадах лээ, лолоо, гүй танц панчийг унахаас ом- нөл би лох бстой гэм! тэр баттай итгэсэн байлаа чө гаад хийдэт болов. ганцхан Тэр чав- унахаас өмпиө л чи сүүлчийн сайн юм шүү тэр өдрөөс хойш ганц уйдалгүй аж- юм ий тэр мод бо- Нөгөө нявчнууд шар- эхэллээ, Өглеө бо- нь сэмхэп Анх хэдэн ширхэг хүртэл тоо ёсоор чадиа. Сүүлдээ өөрөө тоолж цөөхөн уүлд- ёс, -пайм гурав... Удах үлдэнэ. Тэр тийм "Арав, тав, ганц явж чаддаг бо- Охит шө- сэмхэн өндийж суу- хөлнийхөө дасгалыг Сүүлдээ үйзхээр ганц- хаи павч “үлдлээ, Зүрх -- Эмч эз би хэзээ шиг хэлбартэй тэр бяцхай босох вэ? гэж шалгаана. шар навч түүний ганц Өнөөх 15) дүөгумллэг) гэн, тэр” дотроо үглэлнв. Байгалмаа өглөө болгон: -- Болороо агчээ! Тэр Чпавч унаагүй байна хар Даа! гэж баярлан өгүүл дэг байв. Болормаа: -- Тиймээ! Энэ палч чамайг босч чаддаг боло- хоор л улана, Чи хараад л “байгаарай, Чамайг л түргэн эдгэхийг. хүлээ- гээд байгла юм... Нэг ог- лөө Байгалмаа орноосоо гөнэтхэ! бослоо. -- Хүүв эз, хараач ха- раач! Би. ягвн чаддаг болсон. Бүр огт өвдөхгүй байна, хараач! гэж тэр баярлан хашгирлаа. Охи- ны хацар иь улаа бут- ран. хөөрхөн хар пүдний нь харцанд баярып оч гилалвана- -- Хараа ч, чадаж байна.. Їөгөө гу- ран Нь сая л пэг санаа амрах шиг болис бие бие рүүгээ: харав. Энэ бляр хөөр бүгдийнх нь байлаа Харин” орой ив Байгал- мзааг бөх-гэгч-унтанСбайх үеэр Болормаа сэмхэн та- би явн раад нөгсө навчийг мө- ЧиИрт нь Єбехолнин: улсан утсыг эртайхэй тайлап 3В8- чээ. З. ДАЛХЖАВ жЖ. Зүүлт льга од зурав биг. хөлөг зурал храх сапйсрын тэртээд злөг хоорөх Стой гэгтэ х хадууртай Биет соёмботой Ётслан тэр хөлөг рүү заль сүүний дээнгээ ига-гийн аан»- игийн. зэж төж байгаагаар зурав зийтАй -ерөсл халис |. байгапгаар зурав Жүүхлийн хүсэл-нийрамдал лгий! аян-сансар вга ОД зурав Ориг хөлөг зурав. Багш Т. АЛТАНЦЭЦЭГ Сансрын нисэгч ЭРННВГ байхдаа Сансрын инсэгч балчир байхлаа Саваа «унаад» гүйдэг байжээ, 1-9жэ1 нутгийнхаа жаалуудтай 5 “Балаж тоглох дуртай Буган гт "2Э2ӨӨтөт (х: ШШ "Р байжээ. 122 нисэгч жаахан байхдаа биголон хөлгөөс айдаггуй байжээ. ван настайдаа морь улалг рванбулгийн наадамд очжээ, хүүхэд байхдаа лиы морь унадаг байжээ. со оВаага шүдлэн дондаа сургаж срын нисэгч Дариагланс 2 Давхндаг нїаал “Ё.. А-8аавВ байлгээ. Унаанд сайп Гүррагчааг Улс амьтай магтдаг байлсла «їНигүүрт хөлгийп өзэг» хэмээн 7їнгтэй үпэнээр онох хэлгаэ. г. сэсмээ Та(иа-талх Эрх чөлөөний төлөө Дайнд урссан: цус Эрин зуупыг дамжии Газарт дуссал: холс- Энз бол тариа. Энэ бол тэмцэл. Атга тариаг ч Асгаж бүү архи! Үмх талхыг Ч Үйрүүлж бүү хая! Дайчип хөвгүүд Нойрссон Эх нутгийп шим Дахиад бидэпд Эцэг өвгөдийн Эпа бол тариа Энэ бол ялалт. Хэсэг тариаг Ч Гоонсуулж бүү орхи! Хөэрчим талхыг ч Голж бүү хал! Атрыл уудам. хорсонд Ажилчны сийлсэйт нэр Аз жаргал билэгдэн Алтарч гялаласан шишир- Энэ бол тарий Энэ бол амьдрал: Чимх тариаг Ч Хөрсөнд -буүу орхи! Ямх талхыг Ч Хосор бүү хая! Долхийй халуу биенээс Лэлгарч мандсан дөл Лэял тэнгэрийн. париаяс ирсэн ам- Дарягээлс асаасан Элэ бол: тариа Этэ бол трээлүй Тїїїэхэг бупалг Ч 1Нирпанс бүү орхи! Үртос талхыг Ч Үлээж” бүүг хал! С. НАДМИД узгаар су|лууль тал- Сурагчийн Мана! Манай: сургууль Их гоё доо Магтаад баймаар Үнэхэрр гаё доо Цаварлэгч: эмээгээ Хүндлээд, бид Чихрийн: цас Я Хаядаггүй дээ Манай “сургууль Их гоё доо Магтахаас аргагүй Үнэхээр гоё доо Миний эмээ Намайг хичээлдээ Опц апбал «Опаодоо» Бдярладаг даа Удахгүй ач мипь Пиопер болоорой Улаан бүч Бэлэглэсэп Үргэлж би Опц сурлад Өврийн. амаэг Вапрлуулпа! дал Ипээнс: баярласаар Эмээ: минь Эргэй. залуужих Ч Юуны магал Нийслэлийн. 44 сургуулийн. сурагч Д. ӨЛЗИЙСАИХАН гээд гээд ДЭЭ. дүгээр цугэмцэна эдр Л ШПАЦЦАШЦЛЦШШЦШШШ Ш 0 Д. Сүхбаатарын пэрэмжит Улсын хэвлэлийн эгтэй. Нартон ёрр үзүүлсэн ас - дуртайгаа туулайн Нартон г авна. дүрсийг пугалж 12141151 урахдаа ян) гарган зурж на. тиныг тохируулан гт зурсан риа. Х хэсэгт 122: з : ЭРХЛЭГЧ комбинатад хэвлэв, | їл аргийг бэлтгэх хз- З Картон цалсны хэмжээг өрийн толгойн хэмжээнд хнруулан сонгож авна. цаасан дээрээ загваруу- соптонН Ялч дүрсийг нь гаргана. баг: цаасаа тол- п “хэминсээнд тохируу- 2. Доорхи зургийг хари зурна ивагдах сгийг (Зураг дээр гур- жилт цагаанаар зурагд- хай- 8. Чихийг хийхдээ урт зу- хэлбэрээр Зурахдаа мөн иааг- хошуу гаргай гэ ой, баавгай, чоно, багийн ЛЭИС ны , ны дараа үзүүлсэн хошуу | дийг цавуудаж хопшоорыг наахдаа багийн эх биеийг нааж цавууг сайн хатса зураг дээ! хэсгүү- багийнхаа. дотор талаас нь паана.. Багийг ний дараа тохируулап аргаар ямар ямар амьтны. болохыг- оөрсдөө туршиж үзээрэй! Д. БАТСУУРЬ багийг ИНДЕАБЫ 14140- 2 Тжкш4в наахын юмуу эсвэл нааж гүйцсэ- өнгө. будгийг | будна. хийж өмнө 2” з9 дэх жилдээ Ф. Мао(10185) ФӨ . 10020НЫ АРВАН ХОГРДУГААР САРЫН 4 ф. БЯМБА ЗСБНХУ байгуулагдсаны 60 жилийн айн омно. ЗСБНХУ оайгуулагдсаны 60 жилийн "ойг. угтаж нийслэлийн долдугаар сургууль дээр олон сайхай амжил зохиогдож байна, Тус- сургуулийн пнбиерүүд зөвлөлтийн хүүхдийн олон дуу, бүжиг, сонирхолтой тоглоом сурч, пяна, соронзон бичлэгийн цуглуулга хийл: байна, Саяхан, тус сургуулийн 6 гийн «Бь ашгийн ппонс- рүүд зөвлөлтийн айд нох- дийнхоо туршлагаар бүл- гийн сэдэвт шил зохиол, сургуулийнхаа пионер су- рагчид багш, эх эцгийн төлөөлөгчдийг урьж орол- цууллаа. Бүлгийн ажил дөэр зөв- лөлтийн ппоперүүдийн дуртай дуу, бүжгээс тус дийн пиоперүүд дуул, “ЧФгиглэл: үзүүлсэн нь со- Пирхолтой боллоо, ЗУРАГ ДЭЭР: -- -- Найз нөхдийн дуртай тоглоом -- мАлим» Бүлгийн дарга онц сурлагатан С.Хишиг- сүрэн зоплолтийп хүүхдийн дуу, бүл, тийп ал бичсэн С0- ронзой хальс олныг цуглуултээ. -- Дууны багш Б. Тунгалаг зоплолтийн хүүхдийн бүжгийн ал тоглож сурахад пио- иерүүдэд ямагт ту- салдаг ом. - Зопвлолтийн хүүхдийн дуу--бид: ний дуртай дуу. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг Өө ҮНЭ10мӨНГӨ 7 ПИОНЕР СУРАГЧДЫН ЦЭРЭГ, СПОРТЫН «ДӨЛ» ТОГЛОЛТЫН ЕРӨНХИЙ КОМАНДЛАГЧ " ХОШУУЧ ГЕНЕРАЛ Г.МАХБАРИАД -0Г, Махбариад (1934 онд Дорпоговь аймгийн Хатанбу- лаг сумын нутагт төржоө, Бага иИвсаа эцэг, эхийн асрамжинд өнгөроож, бага дунд сургуульд сурал- цаж улмаар 1955 онд ардын цэргийн албанд сайн дураар элсэн орж байлдагчаас эдү- гээ хошууч геперал хүртэл 27 жил гаруй ардын армнд идэвх, зүтгэл үр бүтээлтэй ажиллаж байна. Г. Махбариад ЗХУ-д цөр- гийн ниженерийн академи, зэвсэгт хүчний жанжин шта» бын академи тус ту тогс- ээ. МАХН-ын гишүүн ГЁ, Махбариадыг улс эх. оров. доо идэвх, зүтгэл, үр бүтээз, тэй ажидлаж байгааг өнд роор үнэлж төрийн Дээд! шагнал «Байлдааны гавьяа ны улаан тугийн одон, «Байлдааны гапьяаны одонт «Алтап гадас» одонгоор шагнажээ, Мөн ЗХУ, ах дүү социалнст бусад орны одон. медалиар шагнагджээ. “ ПИОНЕР СУРАГЧДЫН ЦЭРЭГ, СПОРТЫН «ДӨЛ» ТОГЛОЛТЫН ЕРӨНХИЙ КОМАНДЛАГЧИЙН ТУШААЛ 1982 оны 11 дүгээр сарын 80-ны өдөр Ардын армийн залуу Ха- лаа--өсвөрийн Сүхбаатар- чууд аа! 1902--19883 оны хичээ- лийн жилд ЗСБНХУ байгуу- лагдсаны 60 жилийц ой, Д. Сүхбаатарын мэндэлспий 90 жилийн ой, МХЗЭ-ийн ХҮ! их хурал, Монголын пноие- рийн «Залгамжлагч» Үү чуулган зэрэг олон чухал | үйл явдал болно. Эдгээр | түүхт ойг сурлага, сахилга, хүтүүжлийн ажлын өндөр амшилтаар угтахын тулд | ТУШААХ- НЬ: 1, 1982--41983 оны хн- тээлийн жилд пионер, сурагч дын цэрэг спортын «Дөл» тоглолтыг «МХЗЭ-ийн хой- чийг изр төртэй залгам- жилья» уриан дор сургууль суш (район), аймаг (хот)-ын хэмжээйд гурван үе шаттай- гаар япуулсугай, 2, 1983 онд багтаан ерон- хий болопсролын сургууль бүрх 5--8 дугаар ангийц пнопер сурггчдаас бүрэлдсэн Ч отридтай баталвон (бай- гуулсугай, Батальон, отридуудад аахн- рагч, улс торийн орлогч, штабын дарга, тугчин бүрээ- чин, бөмбөрчин албай ту- зиаалтныг томилж, отрлдуу- дыг" тагнуул, холбоо, хими имнэлэг, анто аахнцуулагч, гал сонаөгч, шуурхай мэдээл лийн чиглэлээр похиоц, бай- та, ардын армийн залуу халаа өсвөрийн | Сүхбаатар- чуудад үзэл суртал, улс торийн хүмүүшил олгох, цэр- гийн хэргийн анхны мэдлэг, Дадлага чадвар эзэмшүүүл?- хэд пнонер, сурагчдын цэрэг спортын «Дөл» тоглолтын үндсэн. бэлтгэлийг чиглүүл- сүгэй, м3. Улаацбаатар хот 3. Еропхий болопсролын сургуулиудад пионер сурагч- дын цэрэг спортын «Дол» тоглолтыг зохион байгуулж сурган хүмүүжүүлэх уАнрДа лагаар хангах зөвлөх тон- чоог сургуулийн Бахирлаар удирдуулан 5--11 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулж, цэрэг эх оронч хүмүүжлийн ажлыг тодорхой төлөплогөо- "тэйгээр гүйцэтгэсүгэй, 4. Их жанжин Д. Сүхбаа- , тарын мэндэлсний 90 жни- лийп ойгоор бүх батальонд дуут жагсаалын үзлэгийг, зохион байгуулсугай, 5. Ардын армийн залуу халаа өсворийн | Сүхбаатар- чуудын апхаалж самбаа, эр зоригийг шалтїх тэмцээнийг отрлдуудын хооронд явган аялал, суниалт, бөмбөг шидаж бай онох, олс татах төрлөөр зохион явуулсугай, 6. Аймаг (хот)-ын салбар, штабуудад үүрэг болгох нь: а), Пионер, сурдсчдын цэ- рэг спортын «Дөлр тогдол- тод зэвсэгт хүчинй нэгтгэл, анги болон цэргийн хэлтсээс үзүүлэх шефийн туслалцааг эрчимжүүлж, шинээр гарсан үүсгэл санаачилга, тэргүү- ний арга туршлага нэсвт- рүүлох ажлыг байнга 40- хнож байсугай. : 0) Тушавлын | биелэлтийг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дэргэдэх пиаопер сурагчдын цэрэг, спортын «Дөл» тог- лолтын төв штабт 1988 оныг хиёрдугаар сарын 15-ны дотор илтгасүгэй, ПИОНЕР цув шалЫн ЦЭРЭГ, СПОРТЫ «ДӨЛ» ТОГЛОЛТЫН ЕРОНХИЙ КОМАНДЛАГЧ, ХОШУУЧ ГЕПЕРАЛ Г, МАХБАРИАД УРАЛДААНЫГ 30ХИ0Н “ЯВУУЛАХ, УДИРДАМЖ нэг. Ерөнхий боловсролын дунд сур- гуулийн пиопер. сурагчдад со- Уралдааны зорилго цпалист аш төрөх ёсыг хэв- шүүлж, гэр бүл, сургууль олон лийтийн газар биїеэ зөв авч яв- даг, арнуц цэвэрч, соёлч 0о- логсон дадал зашшил эззмпүү- лэхэд чиглэгдэнэ. ХОЁР. Уралдааны урина: «Пїиоперүүд байнга цэвэрч, плм бай. соёлч боловсон байцгаая!» ГУРАВ. Уралдааны хугацал: Гараа: 1982 оны 132 дугаар сарын 7 Явцыг дүгнэх: --1983 оны тавдутаар сарын сүүлийн ха- гаст- Барна: --1982 опы 12 гаар сарын 7. ДӨРӨВ. Уралдаанд оролцог- сод: Ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн бүх пиоиер, сураг- чпд, бүлгэм, бүлэг, салаа. баа- тарчүудып баг, таптууд ТАВ: Уралдааны боллол:: 1, «Пиопер бүр цэвэрч байя!» Ппопер, сурагч бүр одор тут- мын хувийп ариун цэврийг иа- рийп чанд сахтч дараахи лүй- лийг хэршил болгоно. Үүнд: --Хувийл ариун цаврий,, хэ- рэглэлтай байж, өглөө бүр гар, нүүр, хүзүү, чихээ углаж, шү- дээ цэвэрлэн, бисэ чийгтэй алчуураар арчина. /7--Хоолпы өмнө гараа тогт- мол угааж, дпраа нь амаа усаар зайл зайшигна --Гаднаас ориг ирэнгүүт га- Дүүр хуппас, гутлаа тайллг, шо- роо тоосыг цэлэрлэй, гэрийн хувцас. шаахай “сольж өмсаөт, унтахын өмнө пүүр гар. хөлөө угааж, пүлээ цэвэрлэт кэвшї- нэ. --Ппопер, сурагч бүр. сур- гуулайн дүрэмт хувцсаа байн- та цэслтр сайхан өмсө (эллэх ба улаан бүч, захиы лаавуу, тгусны алчуураа тогтмол угаатг, иплүүдлэн сөв хэрэглэж санпть- па. 2. «П::апер бүр нямбай байн!» --Гэр орон, лотуур байранд ор лэрзэ нямбай цэвэр хураа, тутал, хувпсаа байцга эмх цаэгц- тэй байлганл, --Айгийн эл хогшил, ширээ сандал, пүйх, ном. сурах бичиг, үзэг, харандаа зэрэг хичзэлийл хэрэглэлийг арпг гамтай эдэлж Ду- хэрэглэнэ. --Хичзалийн байр, апти таи- хим, гудамж олон нийтийц га- зар. элдэв хог халхгүй байхын зэрэгцээ. найз нөхөдлөө шаард- лага тавьш, орчид тойриоо гэ- вэр пэмпгэр байлгахын телоо ямагт санал тавьлаг байна. 3, «Пиопер бүр соёлч болов- соп байн!» -- Ахмад хүнүүс: багш, сурган хүмүүжүүлэгч, эцэг эх, найз нөхөд. дүү иараа байнга хүндэлж, элэгсэг лотно харьцдаг, тэлний уг сургамжийг хүлээт авдаг байна. --Пниоперүүд хоорондоо зов боловсон харьцаж, бүлүүлэг үг яриа: хэрэглэх, буслад нэр хоч өгөх явдлыг Шїїгшиж, түүний эсрэг тэмцанэ. --Үзвэр, олоц тийтийп газар, гудамш талбай, автобус упланд Хаа ч явсан-биелээ тохирсоц, Ццэлэр сайхала уулшас өмсоно. --Үлвэр, үйлчилгээ, олон нийтийн газар япахдал хашги- ах, исгэрэх түлхэлпэх шахцал- Дэх зэрэг зохисгүй байлал гар- гахгүй, биеэ соёлч бологсон 8пч лвла. - --Бусдад хайдаш | «баярла- саа», зугээр», яууллаарай» «тацаас пзг зүйл асуун болох уу?» ззсэг талархал, Хүллэтгэ- лийн үгс хэрэглэл: хэпшинэ, ЗУРГАА: Уралдааныг о- хиоп ,байгуулжш дүгнэх журам 1.Пионерийн салаа, баатар- чуудын аравтын дарга нар өдөр бүр пионер, сурагчдын ариун цэврийг шалгаж таван баллын системзэр дүгнэнэ. Пїио- нер, сурагчдад өгсөп үнзлэл- тийг тусгай хотлон долоо хоно- гийн эцэст дүйг пэгтгэнз. Пио- нерийп салаад, баатарчуудын аравтууд хоорондоо уралдана. 2. Бүлгийл зовлол, арпун цэврийн комиссоос соёлч салаа, баатарчуудын тавтыг хоёр до- лоо хоногт пэг удаа шалга- руулж дүгнэнэ. Уралдааны дүнг ангийп булан дахь тусгай хүс- нэгтэд тэмдэглэпэ. Соёлч салаа, баатарчуудып тавтад шилжин лвах дарцаг олгоно, “3. Сургуулийн захирал, ппо- иерийн ахлах удирдагч, эмч, эцэг эхийн хороопы дарга, пио- пиерүүдийп ахмад нохдийп сон лолийн дарга, арпуй нэврийн комисс, бүлгэмийн соплолийн гишүүдээс бүрдсэп сургуулийп комисс нь соёлч бүлэг, баатар- чуудыпд багийг сард цэг удаа шалгаруулап дүгпэж, уралдаа- пы дүнг тусгай самбар дээр нэгтгэж! мэдээл Саоёлч бүл- гүүдэд шилжин явах дарцаг олгопо Уралдаанд олоп удаа шал- гарч түрүүлсэн пионерийн 0ү- лэг, салаа. баатарчуулыг баг, тавтад В. И. Лепипий мэлндэлс- ний 118 тнилийн бїїл одор 1983 опы дөрөвлүгээр сарын 224 соёлч бүлэг, салал, баг, тагт цол халг олгов, хүндэт «дарц- гаар пагиана. 4. Сум, районы мцомисс нь 1983 оны тандугаар сарыл 8-ид соёлч бүлгэмийг шалгаруулж сут, районы соёлч бүлгэм цол олгон хүндэт тууз гардуулна 5. Аймаг хотииц номисс їїн МХЗЭ-ийн ХҮЙ! нх хурлын үе 1983 оны тавдугаар спрын сүү- лийн хэгзст уралдаанд олон удаа шалгарч түрүүлсэн бүл- гэмл, аймаг хотын соёлч бүлгэм їїэл, халг олголт хүнлэт туузаар шагнана. Уралдаанд илэрвхтай оролцон, болзалд. залсан бүхиййг азэм- шин хэвшүүллн: тодорхой ам- жилт гаргасан соёлч-т эргүүнил пионер, сурагчдыг МПБ-ын Тов Заллолийн шагиалаар шагнана, ДОЛОО. Аймаг, хот, сун, райолы соёлч бүлгээгүүд шал- гаруулах: 1. Бүх бүлэг, багийц 60-аас дээш хувь нь соёлч бүлэг, баг болсон, бүлгэмд сум, райоспы соёлч бүлгэм цол олгох 2. Бүх булэг, багийн 70-алс дээш хувь пь ёлч бүлэг, баг болсоп бүлгэмд аймаг хотын соёлч бүлгэм цол олгох 1їНяч: Арга зүйн савламж «Пионерийн үнэл» сопицы-1982 8:ны оны дөрөвдүгээр сарын өдрийн (1427) дугаарт хэплэгл- сэн Д, СҮУХБАЛТАРЫН нэ. РЭМЖИТ МПБ-ЫН ТӨВ зөвлөл ПИОНЕРИЙН БҮХ БҮЛГЭМ, БҮЛЭГ,САЛАА. БААТАРЧУУДЫНБАГ,ТАВТАД «ПИОНЕРҮҮД БАЙНГА ЦЭВЭРЧ НЯМБАЙ,СОЁЛЧ БОЛОВСОН БАЙЦГААЯ» УРИАН ДОР ЗОХИОН ЯВУУЛАХ УЛСЫН ЭЭЛЖИТ ГАРАА 12 ДУГААР САРЫН 7--НД ЭХЭЛНЭ. иллллатуттатйгйпигтнтттаиттинлииишиитлилццдү,, 5 ӨДРИЙН ДЭГЛЭМ Өглөө хичээлд явахдаа цаг, бүтэн хагас цагийн өмнө тогтнол босч. 7-10 минут еглэөннй гимнастык хийнэ. Тэ- гээд биеэ чийгтэй алчуураар, дараа Нь хуурай алчуураар арчиж сурах хэрэгтэй. Энэ нь тойрмог байдлыг сэргээя биеийн алжаалыг тайлж, ажилд ндэвх хүч оруулж цовоо сэргэлзн болгоно. Гимиастик хийсний дарза нүүр гэр, угааж, шүдээ сойсдож цэвэрлэнэ. 5 Өглөө хячзолд явахын өмнө заавал унд ууж, хоол ндэж явах нь зүйтэй Эс тэгвэл өдөр гэдэс чинь өлсөж, хм чээлээ анхаарахаасаа хоол унд бодох чинь дийлж Сурах идэвхийг бууруулна. Явгаар явах нь хүн өөрөө мэдэхгүй болохоос биш, олон нарийн хөдөлгөөн хийдэг чухамдаа гимнастик юм Хичээлээс ирмэгц ундалж, хооллох, хэрэгтэй Энэ нь хүч сэлбэж, алжаал ядаргааг арнлгаж байгаа юм. Уил- лаад нэгээс, бүтэн хагар цаг амрах хэрэгтэй. Хичээллэх тугацаандаа (гэр орондоо салхи оруулах, орчноо янзалж цэгцлэх, радно, тєлєвцлийн дуу чимээг багасгаж аль бо- лох анхаарлаа сарниулахгүй байх шөхцөлийг хангах хэ- рэгтэй. Хичээл хийх үед нарны болон чийдэнгийн хурц гэрэл зүүн гар талаас сүүдэргүй тусаж байх ёстой. Хэт хурц буюу бүдэг гэрэлд хичээллэх нь нүд гялбуулан харааг аяархан цунаадаг талтай. (Сууж хичээллэх ти- рээ, сандал, биед чинь гохирсов байх хэрэгтэй. Тохирч байгааг яаж мэдэх нэ гэвэл хүний шилбэний өндөр дээр гутлын осгийн өндрийг 2 см-зэр бодож нэмэхэд гарсан дүн нь сандлын өндөртэй тэйцэхээр байх ёстой. Гараа тохойтоор нугалан, бөгтийж, гэдийлгүй эгц чө- доөтэй суул байвал ширээгий ёндөр таарлаа гэж үзнэ. Зөв суусан эсэхээс олон зүйл шалтгаална. Ямагт буруу суудаг бол биеийн чинь хэлбэр эвдэрч муруй тахир вну- руутай буюу цээж хавчиг болох, ингэснээр зүрх уушиг- ны ажиллагааг хүндрүүлж, амархан ядарч нүдний хараа шууддаг. хүзүүгээ сайн Бага ангийн сурагчид үр бүтзэлтэй хичээллэж чад- вал цаг, бүтэн хагас цагт, дунд ангийн сурагчид 2-3 цагт гэрийн даалгавраа хийж ачжина. Хүүхдийн өдрийн дэглэмийн үндсэн хэсгийн нэг бол эрүүл агаар салхинд язах явздад юм. Хичээлдээ очих, нраэхэд нэг цаг, хичээлээс ирээд түр амрахад нэгээс бү- тэй хагас цаг, гэрийн даалгавараа хийсний дараа 30 мн” мутаас нэг цаг, унтахын өмнө 20-30 шинут- салхынд явах ёстой Унтахын өмнө гэр оропдоо салхы оруулж, нүүр гараа бүлээн усаар угааж, шүдээ соёздон цэвэрлэсний дараа тогтмол цагт унтаж амрана Тогтмол цагт унтах нь түр- гэн унтаж, бох пойрсон бие амрахад тусалдаг байхад, тогтмол цагт босвол бие хөнгөн байлгадаг юм Их эмч Г. ЦЭРЭНЖИГМЭД Пнопнер бүр соёлч, боловсон байцгаая! Суртууль дээрээ багш партай- Өглөөний мэнд Мэндчилгээ бол хүй төрөолх- тоний эрт дээр үеэс эхлэн мор- дөл ирсэн ёс заншлын нэг юм. Хүмүүсийл хоорондын харьцаа мэндчилгээгээр эхэлдэг богоод түүний хэлбэр олон янз бай- нээ. Гэхдээ ард түмэл, үндэст- нүүдйн мэндлэх ёс олоп ян- омц хэлбэртэй байсан мортлөо нэгэ санааг илэрхийлсээр ир- нсээ. Амархан сайп байла уу? Сайн байпа, Сайн уу? зэрэг үс хэлш зарим нь золгодог, 3а- рим нь гар барилцдаг, погоө хэ- сэг нь малгайгад авч.- мэхийй Ёсолдог байжээ. Баруун гараа- раа мэндэлдэг нь ахмад хүмүүс, ах эгч, вид нөхдоо хүндэлж бай- гаа хэрэг юм. «Сайхан амрав уу? аар, ээж 92», «Сайхан пойрсов уу? мн- пий. дүү» энэ үгсээр оглоопий мэнд өхэлис сургууль, албан га- зар, туламш талбайд түгїэ, Хн- чэалдээ ирээд оглоо ангийнхаа пайз пөхөлтэй уулзахддаа-сайхап амрав уу? гахзэ мартай заа! гаа уулзаад-сайн байна уу? гэж мэнд усаа мэдэлцдэг ёсыг хэв- шил болгоорой Гудамжинд Хүп ероос байгаа газар бүр- тээ социалист зан үйлийн зарч- муудыг мөрдөж, гоо зүй, зүйн хэм хэмжээг биеэр үлгэр- лэп үзүүлэгч байх ёстой. Гэрээ- сээ гарахын омпо толинд өөрий- гоо заавал харж зүс царай, хув- цас хунараа япзлаарай. Гадуур хувцсалд пишаалдсан үс, шороо тоосыг сойаздож, унтахдаа тос- лоод тапьсан гутлаа гялалзтал арчиж, малгайгаа зөв омсөж, цүнхээ цэвэр алчуураар арчаад гараарай. Хупцасныхаа товчийг бүрэп товчилохоо мартав! Эл- гэр заам задгай, өмссөн хувцас тоос шороотой явах эвгүй бай- даг юм. Гудамжинд Яг байхад чинь. гутлын үдээс алдуурах Ч юмуу, взспэл сор ямар нэг-шалт- гаан. гарвал” олны хадолгөвид баяд бодолгүй зайдуу гарч яна- лаарай-, Ямагт баруун гар талаа барьм яв. Хэрвээ онц их яарч ялаа бол Урд яваа хүнээсээ уучлал гуйж, зовшоорол аваад эвтэйхэн тойрч гарагтун. Өөрөөр хэлбэл гудам- тиинд явж байхдаа олны хөдөл- гоонд саад болохгүй, еороо түл- хэлцэхгүй байхыг хичзэгээрэй. Хол ходолгооц ихтэй давчуу гудамтаар явахдаа ээж шигээ эмэгтэйчүүд, нас ахмад хүмүүс, дүү партаа зам тавьж өгөөрэй. Барьас яваа цүнхээ савали:, нэг нэгпээ ондор дуугаар дуудах нь эвгүй байдаг юм. Аль болохоор энгүүн мөртлоо нүдэнд дулаахай харагдахыг бодоорой. Номын цүнх, бусад барьсан гар тээшээ ямагт баруун гартаа барьж буслын хувцаст хүргэх. Гүй байхыг хичээ. Гудамжинд чанга ярих, хоорондоо маргал- дах цаас, шүлсээ халх шиг муу хай юм байхгүй. Чиний орт сууж байгаа хот уурга Р ламтт амьлралын чинь их ая! вэг гол зам гэдгийг бүү таарай. мар- Г, НЯМАА 8 сонины хэлэлцүүлэг ж. аа, ТАЛХНЫ ТУХАЙ ЯРИА Улаапгом хотын гудам- аар пионерийн онцлог 28! өргөн, бүрээ үлээлг, бөм- , бөр шикитгүүлсэн хүүх- дүүд ямар нэгэн тэмдэг- лэлт үйл явдалд оролцо- хоор яарсап мэт нүүр дүү- рэн баяр хоөртэй- алхаж: Ёс явлаа. /Тэдпийг хүмүүс, Ё! аймгийн хөгжимт драмын 84 театрт очих гай явиа уу а» хэмээн тааварлаж байтал Н... шуудхан хүнсний үйлдвэ- Ү рийн халлгаар орчихоп, ЁУ -- Юун хүүхдүүд үйлд- 2 вэр лүү ордог билэа7 Л “Аймгийн хүнсний үйлдвэ- рийн 40 жилийн ой арай- хан болоогүй байлтай -- Пионерүүд сүүлийн Зо үед бүлгийн аллаа үйлд- нэрийн цехэд хийдэг сай- хан “заншилтай үтэн» соний өргөн хэлэлцүүлэг-їїээсэн рын өрөө тасгаар бяцхаа " флаан дарцаг, мэлхий хоёр - гарлаа, Хүм өв т зизэ. Улаангом: СОНЫН гор дүгээр 8 жилийн сургуу, лийн Өтийц «4А», | «Б» ангийн пионерүүд ээлжит бүлгийн амлаа хүнс ний үйлдвэрт «Амтат ЧИН талх» сэдвээр хийх г, шйнхүү бүрээ, бинбараа ингнүүлсээр элцэ! ирисээ. "Төдөлгүй. бүлэг, салаадын дарга охидын цовоо сэргэлэн хоолой, пионерийн дуу үйлдвэрийн цех, тасгуудаар цангинан дуурсахад ажилчи бас «юу болох-нь энэ ҮСЭН гэсэн шиг анхаарлаа хан- дууллаа. Зарим иь хийл байспаа түр орхин босов, Яриа бүхэн талхны ту- хай. Хүүхдүүдийн унших шүлэг, дуулах дуу, зүйр цэцэн үгс ч талхны тухай, -- «Пионерийн үнэн» сониныхоо «Талх» сэдэвт хэлэлцүүлгийг бид пэг бүрчлэц уншлаа. Сурагч бүхэц талхыг ахуй амьд- ралдаа хэрэглэж: мэддэг боловч хүнсний энэ эрхэм чухал бүтээгдэхүүн хэрхэн яаж, бий болдгийг мэддэг- гүй. Энэ нь тариаланч, гурилчин, талхчин ах, эгч нарынхаа үнэт хөдөлмө- рийг мэдэхгүй байна гэсоп үг, Улс орныхоо хөгжлийн тодорхой иг хэсгийг мэ- дэхгүй! байна гэсэн үг. Со- нНины маань хэлэлцүүлэг ажилчин. хүмүүсийн хүч, хөдөлмөр, манай. газар тариалан, гурил хүнсний үйлдвэрийн салбарыг хөг- жилтэй танилцахад тусалж байна. 1Сурагч Д. ОЮУНТУН- ГАЛАГ “тусламшаар- гурилы болсныг уншаагүй юу! «Пионерийн «Талх» сэд- вээр уншигчдынхаа дунд Энэ хүүхдүүд лав тэр л -- Мацай: Увс путгийн- хад эрт дээр үеэс арвай тариалж, бараг айл бүр првайн гурил хийж, түүнээ хүнсний гол бүтээгдэхүүн болгож иржээ. Айл бүхэн ажлаар яваа бил! арвай цайруулах модон Гудамжаар зорчих хү. уур, нүдүүртэй -байлав мүүсийн дунд ийм яриа 1950-иад сны сүүлчээр Сурагч, сурагчийнхаа тухай бичиж байца. Эс аймгийл Өндөрхангай сонирхолтой сайхан азшил сумын 8 жилийн сургуу: олныг зохиож байна лийн сурагчдын дотуур 03й- Сурагч. С. НАНСАЛМАА « . » "Манай: сургуульд сурлага, хүмүү лээраээ тэргүүний су- аялсаар. сар гаруй болж 1 баяшаг ! л рагч. олон. бий. Тэдний шэг Т Бийрын зөвлөлөөс долоо Зургадугаар ангийн сурагч Баярмаа 20: улирал дараа- т хоног бүрийн эцэст сурагч- дын соёлжилт, ариун цэв- т рийг шалган дүгнэ»: бяцхан дарцаг, мэлхий хоёрыг зохих 7 тасгуудад хүлэзлгэц өгдөг ” боллээ. Энэ хугацаанд өроөн- ” Дөв улайн дарцаг авч тави- ” хип төлөө хүүхэд бүр шам- "Дан тасагтаа цэвэр тохилог ” байхыг хичээх болов... : ш./Саяхан тус байрын Су” т рагчдын дуйд «Ардын Их гт “Хурлын чуулган» | угтсан Хоёлч! “тэргүүний тасаг, Су- “рагчдыг шалгаруулах урал- т даанд Г.Цэрэндуламын та- Сагс түрүүлэн бяцхан улаан лан онц суралцалс «Зал- гамя, үе» аяны «Эрдмийн далай» жигүүрээр найз нөх- дөө хошуучлан аялж байгаа Том Баярмаатай уулзаж ярилцахад: -- Миний бодлоор сурагч хүлий амжилттай сайп буг рахын гүндэс нь. хичээлийн 45 минутад анхаарлаа төв- лөрүүлж, хичээлд идэвхтэй оролцох явдал, Бас хичээ: лийн бэлтгэлийг сайн ХаЗн- гаж бортөө. шаардлагатай, омнао тавьсан зорилготой байх ёстой гэж даруухнаар чөлөөт рцгийн эзэд болов, Г.. өгүүлсэн юм. Тэр Цэрэндулам: охин | найм- цагаараа урлаг. спортоор (дугаар ангид онц сурдаг хичээллэж бяцхан дүү ня: бөгөөд х үүгийнхээ хамт раа халамжлан асардаг юм. Эойл : Саяхан болсой. сургуулийн асагтаа тохилог сайхан амь Тэдний. тасгийн тэй байдал нүднээ тусиа. “Эвэ охин сургуульдаа соёл олоп түмний ажилд хариуцдаг” бас апгийн дарга юм. Мөн “байрин «Сансар» клубийн сагсан. бомбогийц аварга шалгаруулах тэмцээнд орол» цож тэргүүн байр эзлэп, Тэр цанаар гулгах дуртай, Сайн. ч гулгадаг. Сургуу- лийн: бүлгэмийн . зөвлөлийн шингэн, өнэ охин В8СБНХУ байгуулагдсаны 80 жилийн "у зовлөлтийн 0: юм. “Гус- клубийн: ойг угтаа тийн. рагчдын чолоот цагийг нерүүдийн бүлгийн ажлын яигтайг өнгөрүүлэх та- туршлагыг Судалж, ацги 7лЛ0”ИХ ажил.) санаачлан хамт олондоо сурталчилж, “НДВГ,, дэлгэрүүж” байна шадиоперийн идэвхтэн Г. Увс аймгийн Өндөрхан Лам байранд ам баатарчуул, дүү !- дардас аа: тлан тэдний ДУйД гай. сумын дунд сургуу: лийн Ван «Бо ангийн су” рагч Ч, БАЯРЦЭЦЭГ ом. хотод “Улаа! ЗХУ-ын. рилын үйлд» зар ашиглалтад орсон, 19Т70:аад оны эхээр ар- вайнг болсон гурнлын цех» тай болсон, 7Кил бүр 400 тони болсон гурил үйлд- варлэн байгаа знэ цех бол улсын хэмжээнд ганцхан юм. Манай аймгийн Баруун- турууны сангийн аж ахуй жид тутам 29000 тонн үр тариа авч байна. Үр тарианы чанар сайн бол гурил сайн болдог. Гурил Файн “бол талхны чанар, үзэмж: сайн болпо. Манай хүнсний комбинатын талх бол улсын, чанарын тэмг дэгтэй бүтээгдэхүүн юм. Ажилчин хүн бүр бүтээг- дэхүүнийхээ чанарт мөч, хурам бүр аихаардаг бай- на. Тэгвэл бид бас сурлї- гынхаа чинарт мөч, хурам бүр анхаарах ёстой.. “Сурагч ЦЭЦЭГМАА” -- Хүүхдүүд ээ! Та иа- рын дупд гурил асгадаг, талхаа үйрүүлжг, хаядаг дутагдал бий шүү! Энэ бол ариич, хямгач, хэг- шилд сураагүйн гэм мөн. Сонин чинь ийм дутагд: лыг арилгах зорилгоор хэ- лэлцүүлэг нэасэн байна, Та нар. сониноо. уншиж, гурил, “талх яаж бүт- дэгийг мэдэхийн тулд гу- рилын үйлдвэр, талхиы цехээр аялал хийжээ, Сайп байна. Гагцхүү юм бүх- нийг мэдөэд зогсох бус ахмад үеийнхний. тэмцэл, ажшилчиц.. хүмүүсийн хүч ходолмарийг хүндэлис, туйлын -аис ахуйч, арвич хямгач запд хэвших хэрэг- тэй. !Аймгийн. пиоперийн зопвлөлийн дарга Т. БЯМ- БАЖАВ: -- Алтан тарианы дээж Амтат сайхан талхаа хайрлая Аав, ээцжийн. шүтээн 11 Їхолөлы Ёс С: "Ариун цагаан ийг иь үлэлье 3, НИНА, »-- Манай үйлдвэрийн талхны цех ашиглалтад ороод 40 ясил болж байна. 1942 онд (бүтэн жилд) 17 тонн талх хийдэг бай- жээ. Тэгтэл одоо эпэ хэм- эказний талхыг 9 хоногт хийдэг боллоо. Удахгүй бид хоногт 6 тонн талх гүйлдвэрлэдэг шинэ том номбинаттай болно. - Урьд, урьдаас илүү нх талхтай болно. гэсэн үг- Тэр хэмжээгээр хайрлаж гамиах шаардлагатай болно гэсэн үг шүү дээ! т (Мастер М. БАСАН “Үйлдвэр даяар «Урга- цын далай» дууны ая цуурайллаа. Гудамжаар яваа хүмүүсийн анхаарлыг таттал хангниав, Удалгүй аймгийн хүнсний үйлдрэ- рээс бөмбөрөө нилснгиүүл- сэн, бүрээгээ цалгинуул- сан пионерүүд гарч сур- гуулийн зүг жагсаалаараа одсон билээ БҮЛГИЙН АЖЛЫН ДАРАА - Бүлгийн ажил ая- тайхан боллоо. Хамгийн гол ив ажил зохион бай- гуулснаар зогсож | болох- гүй. Та !оу гэж бодож бай- на гэж аймгийн ппонерийп зөвлөлийн дарга Т. Бям- башсараас би асуув. Дарга: -- Нэгдүгээрт төв, хө- дөөгийн бүх сургуульд энэ сэдвээр иймэрхүү, гэх- дээ олоп хэлбэрийн авкил зохиоё.. Хоёрдугаарт їно- нерийн сэдэвт ажил г0- хиосны дараа хүүхдүү- дийн ойлгоцыг батшуулж, талх, гурилыг арпич, хям- гачаар” хэрэглэл: сурах хэйшлийг хүүхэд бүрт, айл бүрт бий болгох талаар бай ажиллая. Цаашид хий сон ангслаа сониндоо цаг тухайд нь мэдээлэх болно гэж хэлэв С. НАДМИД Хөвсгөд аймгийн Цэцэр- лэг сумын дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийц онц сур- лягатай П: Сатбуужанцай: Өмнөговь аймгийн | Цөгтцэ- ций. сумын 10 жилийн Дунд сургуулийн Т-гийн чА» пи хэш-ш--ш-ииислшэг-тэшэшш---11!11/-Шгтттэтгтэгггггггг111-1-100101-70077 Өлнөговь аймгийн Баян- авоо сутын дунд сургуулийн 6-гийнп «А» ангийн сурагч бүлгэмийн зовлолийп дарга Ц. Бямбажав, 8-ын «А» авн- гийн сурагч. бүлгийн дарга Б. Алтанцэцэг йар 21-28 улирал дараалал онц сурч, «Залгамж: үе» аяньг гавш- гайчаар шалгарав. Т. АЛГААГИНН авсан гэрэл зураг 52 2-9 гийн онц сурлаглтан 7К.Од- гариг иар олон. улсын пнэ- нєрийн «Найришдал» лагерт амарч, сайн анд |йайзууд болдоо. Манай сурвалжлагчийн апсан гэрэл зураг “НАЙЗ-НЭР Саяхан манай эх даяар номын баяр болж он- гөрлөө. Хүүхдүүд бүгдээрээ номыг хайрлац хүндэтгэн: оройн амтархан уншдаг төдийгүй сургууль, анги бүлгүүд дээр зохногдсон номын баярыг тэмдэглэн өнгөрүүлсэн Ту- хай, түүнд пионер баатар- чууд идэвхтэй оролцон, сур-/ лага хөдөлмөрийн амжилтаар бэлэг барьсан тухайгаа бич- сэн захидлыг «Пиоперийн тэцэ» сониндоо илгээшэЭэ. үнд: Баянхонгор аймгийн Балнбулзг сумын 8 жилийн сургуулийн дөрөвдүгээр ай- гийн сурагч С, Майдар, Увс аїмгийн ШЦагаанхаярхай СуУ- мын харьяат өндөр иастан Санжжав, Бохморойн сумын 8 жилийн “сургуулийн пионс-! рийн хахлах удирдагч Алгаа, Сагил сумын 8 жи- лийн сургуулийн сурагч Н- Уранчимэг, Сэлэнгэ аймгийн 8-ын Сапт сумын зА» апгийц сурагч Т. Энхцэцэг, тус сургуулийн диоперийн ахлах улирдагч Б. Уранчимэг Дундговь аймгнїн Мандал- говь хотын 10 жилийн сургуу- лийн сурагч Саранцэцэг, Топ аймгийн Эрдэнэ сумын в! исилийн сургуулийн 8. дугаар) апгийн сурагч У,.Сэнгэбаяр Сэлэнгэ аймгийн Зүүнбүрэп сумын 8 жилийн сургуулийн багш Л, Цэцэгсүрэн, Өвөр-! хангай аймгийн Хархорины | 8 шилийп сургуулийн сурагч Гэрэлтуяа, Өлнөговь айм- гийн Мандал-опоо: сумын 8 шилийн сургуулийн ппоие- рийн ахлах удирдагч Дэндэв Говь-Алтай аймгийн төвийн нэгдүгээр 10 жилийн сургуу- лийп сурагч Б. Галпарид, 34:- хан аймгийн Улиастай хотын 8 экилийн сургуулийн сурагч Э. Оюунчимэг, МУИС-ийн оюутан Д. Батжаргал, нийс- дэлийн 10 ясилийн 57 дугаар! сургуулийн сурагч Н, түрэн | сүрэн, Дорпоговь аймгийн | Өргөн сумын 8 жилийн сур- гуулийн Долдугаар ангийн сурагч Ц. Цэцэгжиргал, Ж. Оюунгэрэл иар болон. Баян- Өлгий аймгийн Пионерийн зөвлөлийн дарга-С, Болат, Цагаан нуур сумын 8 нєилийн сургуулийн багш Х. Сагий- долдаа, /Ховсгол аймгийн Арбулаг сумын 8 жилийн сургуулийл долдугаар ан- гийн сурагч Б. Өтгопбалр нар мэдээ материалаа ирүүлсэн байна. Ийнхүү номын балр -хот хөдөөгийн олон арван сургууль, оло зууц пионер сурагчдыг хам- ран амжилттай лвагджээ. Ихэнх сургуулийн пионерийн бүлгэмүүд хүүхдийн зохиол» чидтой уулзалт зохиох, олон помо уншигч, Пио- нер " шалгаруулах, номыг баатрууд год дүрийн тухай маргаан, ярилцлага зохнох зэрэг сонирхолтой сайхай ажлуулыг зохион явуулжээ. Утга зохиолын ажилтай утгА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН --П--ПЫ-ПүЫ-ПГ-Пгг1112100077000- “СУРГУУЛИЙН ДЭРГЭДЭХ | ГАРАА 9 "7 ПИОНЕР, СУРАГЧИД: АА! Хаж : || 12-ДУГААР. САРЫН 10--НД ПИОНЕР/, СУРАГЧ | ДЫН ЦЭРЭГ, СПОРТ : 211! -Ё Эл (927. эл БЭ» АРДЫН АРМИЙН ЗАЛУУ ХАЛАА БАТАЛЬОНЫ ШТАБ “Хичээлийн жилийн эхэнд сургуулийн пиоперийн бүл- гэмийн зөвлөлөөс удирдан ардын армийн залуу халал батальон, түүнийг удирдах штабыг зохион байгуулна. Батальоныг тавдугаар ангийн пиопер, сурагчдаас нэг, 6, 7, 8 дугаар ангиас тус бүр хоёр отряд бай- гуулах нь зүйтэй. Сургуулийн дэргэдэх пионер, сурагчдын цэрэг-. спортын «Дол» тоглолтын батальоны штабыг пионер, сурагчдын цуглаацаар 9 хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр сонгох огоод бүлгэмийн зөвлөлийн шууд удирдлага дор ажлаа явуулиа. Штабын бүрэлдэхүүнд батальоны захирагч, шта- бын дарга, улс төрийн ор- логч, отряд бүрийг хариуц- «“Д ӨЛ» сар дарга нар орно: Сургуулийн дэргэдэх зөвлөх товчоо ардын ар- мийп залуу халаа батальо- ны штабын ажилд сурган хүмүүмүүлэх туслалцаа үзүүлэх үүрэгтэй. Сургуу- лийн штаб пионер, сурагч- дын цэрэг спортын «Дөл» тоглолтын удирдах дээд байгууллагын тушаал, зөп- лөмжийн дагуу зоөллөх тов- чоотой хамтраи ерөнхий бэлтгэл болон мэргэжлээр явуулах тэмцээн, цэрэг- спортын «Дөл» тоглолт явуулах зэрэг ажлын Тө- лөвлөгөөг нарийвчлан гар- галс гишүүн. нөг “бүрийг идэвхтэй хамрахад чиг- лэгдсэн шагпал, урамшил зохион байгуулалтын сиС- тем бологсруулап ажилла- на. ТОГЛОЛТЫН СУРГУУЛИЙН ДЭРГЭДЭХ ЗӨВЛӨХ ТОВЧОО Сургуулийн дэргэдэх зөвлөх товчоо иь сургууль дээрээ пионер, сурагчдын цэрэг, спортын «Дөл» тог- лолт аохион явуулахад сурган хүмүүлсүүлэх -ухаа- ны гүүднэас бүх талын тус- лалцаа, дэмшлэг үзүүлэх үүрэгтэй. Зөвлөх товчооны бүрэл- дэхүүнд сургуулийн 38- хирал, хүмүүжил эрхэлсэн хичээлийн эрхлэгч, цэ- рэгиилийн багш, ХЗ8Э-ийн хороо (үүр)ийн нарийн бичгийн дарга, пионерийн ахлах удирдагч, биеийн тамирын багш, эмч (суви- лагч), чөлөөнд байгад офи- цер, ахмад дайчид орно. Зөвлөх товчооны даргаар сургуулийн захирал, ор- логч буюу ерөнхий зөвлө» хөөр нь цэрэглслийн багш, зөвлөгчөөр биеийн тами- рын багш байх нь тохи- ромтгой ТОГЛОЛТОД: ОРОЛЦОГЧИД Ппопнер, сурагчдын цэ- рэг, спортын «Дөл» тог- лолтод 5-8 дугаар ан- гийн пионерийн отридууд оролцоно. Ардып армийн ” залуу халаа Өсвөрийн Сүх | Огеядын Улсаа, Ү! 1 баатарчуудын отрядыг пионер, сурагчдын С0- нирхлын дагуу тавду- гаар апгнас наг, 6, 7, 8 дугаар ангиас тус бүр хоёр отряд аохиоп байгуулна, Отряд 7--18 гипгүүнтэй, гурнан тасаг- тай байх нь зүйтэй. Сум, район, аймаг, хот, улсын аварга шалгаруулах тэм- цээнд оролцох отря-/ ТИ ТАгчуулчид Колсоотнд 223 ОРЛОГЧ 1 /Ал сөнөөгчид, ДАРГА А-84096 дын бүрэлдэхүүнийг ту- хай бүр тусгай заавар дүрмээр тогтоох боловч отряд 21-ээс доошгүй ги- шүүнтэй байвал зохино. 5-8 дугаар ангийн ар- дын армийн залуу халая- өсвөрийн Сүхбаатарчуу- дын отряд нь отрядын дарга, улс торийн орлогч, салагдын захирагч нар, тагнуулчид, холбоочид, игал сөноөгчид, буучид, ас- рагчид, авто зохицуулаг- чид, тугчин, | бүрээчин, бөмбөрчип шуурхай мэ- дээллийн редактораас бүур- їг Авго зохиЦУу»лАГЧИД 118) Ариун цэврийн эР- ШУУРХАЙ туулийн гишууд мэдээлляя!н, РЕДАКТОР, -- ОД, Сүхбайтарын нэрэмжит СДӨЛ» ТОППОЛТБҮГ “ТОГЛОЛТЫН ТӨЛӨВЛӨЛТ, . ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ Батальон бүр өөрсдөө «Ардын армийн залуу ха- лаа--пионеёер сурагчдын өдөр»-ийг тусгайлан тог- тооно, Энэ өдөр төлөн- лөгдсөн бүх амжлаа хичээ- лийн бус цагаар явуулна. «Ардын армийн залуу ха- лаа-пиогер сурагчдын өдөр» отрядын бүрэлдэ- хүүнээр Солон мэргэжил тус бүрээр хичээл хийнэ, Батальоны штаб нь зөвлөх товчоотой хамтран тус хи- чээлийн илд цэрэг, спор- тын «Дөл» тоглолт ЯВУУ- сул РАЙОНЫ ШТАБ СУРГУУЛИЙН БАТАЛЬОНЫ| ШТАБ АРДЫН АРМИЙН ЗАЛУУ ХАЛАА “ХП сард--Ардын ар- мийн залуу халад» |бата- льон зохион байгуулах 1 сард--Отрядын ход- ронд «Зориг тэвчээрт" зүүд» (явган аялал, Су- ипалт, бөмбөг шидэж бай онох, олс татах) тэмцээн явуулах. ї ТЇ сард--Батлан хам- гаалах зорилт сурталчлах сарын ажлын нээлт, -- Их жанжин Д. Сүх- баатарьш мэндэлсний 90. зиилийн ойгоор отрлдуу- дын хооронд дуут шагсаа- зөвлөгч НАРЫН ЗӨВЛӨЛ БҮЛГҮҮД лах тологлегөө, хуваарь, болонсруулж, пиоперийн бүлгэмийн “зөвлөл, сур- гуулийн захиргааны санал аван батлана. Ппопер, сурагчдын цо- рэг-спортын «Дөл» тоглол- тын төлөвлөгөөнд: Отрядын явуулах тэмцээн анги) - Ардын армийн залуу халад пионер, сурагчдын дупд мэргэлслээр явуулах тэмцээн Цэрэг-спортын тан- тинийн хээрийн тоглолтыг тус тус тусган оруулах нь зүйтэй, Отридын х00- ронд явуулах царгийн хэр- гийн апхим. мэдэгдэхүүн сорих тэмцаэнийг отряд хооронд ба,отридын ти- шүүдийн дунд зохион явуулна. Маргажил тус бүрээр явуулах тэмцэз- нээр батальоны аварга (Отридын даргл, улс То- рийн орлогч, таглуулчиг, холбоочин, арнуц цаврийн эргүүлийн гишүүн, авта зохицуулагч, гал сөнөөгч, шуурхай мэдээллийн ре- дантор гэх мэт) шалга- руулиа Пиопер, сурагчдын -цэ- рег-спортын | «Дод» таг- лолтын. калеидарьчилсан толовлогоонд дор дурдсан зүйлийг төлөвлөх иь зүй- тэї, Үүнд: хооронд (5--8 Улсын хэвлэлийн лын үзлэг явуулах- - Пионер, сурагчдын цэрэг-спортын өвлийн хэз- рийн «Дөл» тоглолт 30- хХнох «Пиоперийн сопины нэрэмжит тэмцэви явуулах Ш сард--Монтолын ар- дын армийн баярын ӨдД- реор вохиогдох аймаг, хо- тын аварга шалгаруулах «Бид ардын армийн залуу халаа» сэдэвт дуут. жаг- саалын үзлэгт оролцох. ТУ сард--Пионер, су- рагчдын цэрэг, спортын «Дол» тоглолтын сургууль, сум, райопы аварга шал- гаруулах тэмцээнд орол- цох. Ү саус-Пионер, су- рагчдын цэрэг, спортын «Дөл» тоглолтын аймаг, хот, улсын аварга шалга- руулах тэмцээн. с УГ сард-- Өсвөрийн гал сөнөөгчдийнН. тэмцвэї- Тэмцээний дүнгийн та- лаар хэвлэлээр өргөн сур- талнлах арга хэмжээ ава- хын( гадна сургуулийн ра- дио, узель, дайчин хуудД- саар мэдээлэ. Сургуу- лийн «Дөл» тоглолтыг штаб түрүүлсонНн отрядыг шагнахад зориулсан Шшил- шин явах цом, маргэи лийн тэмцээнд түрүүлэгсдэд ол- гох дарцагтай байх нь зүйтай үнэн» цанын комбипатад хэвлэв, ХУВЦАС 5 ФОРМ, ЯЛГАХ. 4 Ы3 Пионер сурагчдын цэг рэг, спортын «Дөл» тог лолтод оролцон: байгаа ардын армийн залуу ха- лаа-пионер, сурагчид нь хүндэтгэлийн шугам жаг- саалын үед «Дөл» тоглол- тын эмблемтэй, пионерийн Ёслолын хувцастай байна. Бпиеийн тамирын уралдаан тэмцээний үед биеийн та- мирын хувцастай байхаас гадна «Ардын арми, хилч- дийн залуу халаа», «Өсвө- рийн авто зохицуулагч, гал сөнөөгч, чийн бүлэг»-ийн . хувцас формыг ашиглах ба баа- вал пионерийн улаан бүч- тэй байна. Батальоны гїшгүүд, дар- га иар цамцны зүүн хан- цуй, дээрээ ялгах тэмдэг зүүнэ. Сургуулийн дэргэдэх пионер сурагчдын цэрэг, спортын «Дөл» тоглолтын батальоны гишүүд нь цамцны зүүн ханцуй дээр «Дол» тоглолтын өмблем хадсан, түүний дор хоёр см-ийн зайнд бүтэн хагас сэгийн өргөнтэй, дөрвөн см. урттай ногооп өнгийн даавуу хадна. Батальоны захирагч и0- гооц даавуун дээр гурван том шар таван хошуутай, батальопыг улстөрийн ор. логч бөгөөд штабьиг дар- гынх хоёр том шар тавап хошуутай, батальоны шта- бын гишүүд нэг том шар таван хошуутай байлиа- Отрядын захирагч 10- тоон даавуун дээр гурван жижиг шар таван хошуу- тай, улс төрийн орлогч хоёр жижиг шар таван хо» шуутай, салаан захирагч нэг жижиг шар таван хо- ”шуутай байна. Соо1ллитттлүүн) Эрхлэгч сэргийлэг-- Ц. ДАШГДОНДОВ “ИНДЕНС- 14140, Уул лнэ хуу САНСЭНОЙГ 1у1581Ү:/15204751Уу:50) К | 5 21:21 йл 07 ЭЛТ2Ү2 3 257213 777: ” БАЙГУУЛЛАГУУД ТУСГАЙ ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙ ҮНДСЭН ДЭЭР ИХ АЖИЛ ЗОХИОН, ХИЙЖ " “БҮГД ХУРАЛ: Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хорооны залжит У бүгд | хурал 1982 оны арван хоёрдугаар сарын 7-нд хурилдап, | МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, БНМ АУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга нохор Ю, Цэдэн- 1 бал муү? ыг нээл: үг хэллээ, ХКН-ын Топ Хорооны бүгд хуралд оролцогчид Зовлолт Хол- боот Улсын Коммунист Нам, Зазлолт торийн гарамгай удирдагч, олоп | улсын коммунист ходолгоопий өндөр пэр хүндтэй пүтгэлтэй, энх тайван, улс түмний найрамдлын төлөө цуцалтгүй тэмцогч, ВНМАУ- ын баатар, БИМАУ-ын Ходолморийн баатар, Хүндэт иргэн, монго- лын ард түмний дотнын анд нөхөр Леопид Ильич Брежиепийн дурс- галыг босч хүйилэтгэй. Бүгд хурал «БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1988 онд хөгжүүлэх улсын толовлогоо, улсын төсвийн тосол, толорлогоот даалгапрыг биелүүлэх аорилтын Ч ай» МАХН-ын Топ Хорооны Улс төрийп Топчаоны гишүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зоплолийн дарга “БҮТЭЭСНЭЭ ХОЛБОГДОХ ДЭЭД БАЙГУУЛЛАГАДАА ТАЙЛАГНАЖ БАЙВАЛ ЗОХИНО (МАХН-ын Төв Хороаны У бүгдхурал дээр хэлсэп үгээс) 1-3-2-ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ нохор Ж. Батмөнхийн тавьсан илтгэлийг сонсон: хэлэлцлээ, Илтгэлтэй холбогдуулан бүгд хурал дээр Баян-Өлгий аймгийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Хурметбеи, БНМАУ-ын Сайд нарын Зоплолийп орлогч дарга нохор Ч. Сүрэн, БНМАУ-аас ЗСБНХУ-д суугаа Онц богоод Бүрэн эрхт элчиц сайд нохор Д. Готов: нарын зэрэг хүмүүс үг хэлэв. Бүгд хурал хэлэлцсэн асуудлаар тогтоол гаргалаа. МАХН-ын Тов Хорооны бүгд хурал зохиоп байгуулалтын асуу- дал хэлэлцэв. Бүгд хурал МАХН-ын Топ Хорооны орлогч гишүүн, БИМАУ- ын прокурор нөхөр С. Бүдрагчаа, МҮЭ-ийн Тов Зоплолийн дарга нөхөр Б. Лувсанцэрэн, БНМАУ-ын Шинжлэх ухааны Академийн ерөн- авла нөхөр Ч. ерэн нарыг Намын Төв Хороопы гишүүнээр сон- Бүгд хурал. нөхөр Ж. Аяхиа, С. Пүрэвлсав нарыг МАХН-ын Төв Хорооны бүрэлдэхүүнээс гарган, “Ол мв: (1819) цагда ЛАГ оны САРЫН 11 АРВАН ХОЁРДУГААР! НАР:НЭГДЭГТҮН! 7НЭРЭМЖ 8Мулс4-» ЕНМБА - ҮНЭ. 10-МӨНГӨ ) Т ь 7,2 "7 у.а ї мл : БНМАУ-ЫН АРДЫН Х ХУРЛЫН ЧУУЛГАН ! . 110 СА ЯВ! 2Х 2Хлс уг ЛЭ! Ээ 172 Чуулганы хоёрдахь өдрийн маар үгэмлэх олгох талаар мөн 1985 онд болох олоп сад захиралтай дунд сургууль хуралдаалаар манай орны жар- санаачилсан эхлэлийг шина ша. улсын залуучуудын жилийн иингэвтэр барилгатай, 400 талант ирээдүй--хүүхэд бага- танд гаргах, үйлдвэрлэлийт арга хэмжээтэй уллауулан бүх гаруй сурагчтай, 20 гаруй чуудын сурлага, хөдөлмөр үг сургалтыг өргөн хүрээтэй хэв- НИЙтийг хамарсан өргөн далайц багштай ерийп пэг сургууль тэгш хүмүүжилтэй шууд хол- шүүлэх, сургууль, үйлдвэр дун тай ажил зохион байгуулах нь юм, Гэхдээ їом бүхнэа їүдлэн богдол бүхий онцгой чухал дын болон өцэг эхийп хорш0о- зүйтэй байна. Энэ талаар хамгаалах асуудлыг маш сайп асуудал хэлэлцэв, Үүнд: «Ерөн- лол, үйлдвэр--сургалтын ном.- МХЗЭ-ийн Төв Хороо, /МПБ- хийдэг, орчноо цэвэрхэн тохи- хий боловсролын сургуулийн бинат байгуулах хэрэгтэй ын Төн Зөглөл МХЗЭ-ийн жуулсай, кабинетын Системээр сургалт хүмүүжлийн ажлыг байна. ХҮШ их хурал, ппонерийн хичлэллэдэг. Сурагчдын сурла- 25:223. -2 Сургуулиудад янз бүрийн «Залгамжлагч» Уу чуулган та нь жигд сайн, болопсродын цаашид сайжруулах тухай» цєх, бөртоо үйлчлэх гуанз, угтан өртөн далайцтай ашил лээд байгууллагын шалгалтаар МАХН-ын Төв Хорооны нарийн туршлагын ногооны талбай бий 20ХИОх болно гэв, сурлгчдын сурлагын амжилт пь бичгийн дарга депутат Г. Адь” болгох, ном хартаслах, оасвар- БНМАУ-ын Ардын боловс- буурдаггүй, ийм сургууль байн, на, «БИМАУ-ыл Арды бо- с 7 улах Ч ЧЭ, Сурагчдын ариун цэяар анги, 1982 оны 12 дугаар сарын 0 рлын лах, үзүүлэн таниулах хийх, ролын Яамны сайд, депутат 30 Ь 1 Ши, 8. 9. Улаанбаатар, | Засгийн лЛОпвсролын хуулийн төслийн сургууль орчноо тохижуулах. Ч. Сарээтэр хэлэхдээ: БУБАГ, шаЙшоГ алрын гбүхил хазрын ордон. | Ардын (Их тухай» БНМАУ-ын Ардып ИХ цэцэрлэгжүүлэх, сурагчдын (7-- Ерөнхий боловсролын дунд Сургууль байв донор Үолшгэр Хурлын танхим. Энд улс орны Хурлын тэргүүлэгч гишүүн, хөдөлмөрийн бригад байгуулж сургуулийн сургалты хүмүүн- “УРЦУУль байв. торийн дээд эрхийг барих бай- депутат Ц. Намсрай нар илтгэл ургац хураах, төл хүлзан авах, лийн ашлын чанарт зарим ахий | Оутгоц Шилүүстэй сум, айм- гууллага-БНМАУ-ын Ардын тавив. (Хүүхдүүд за! Өдгээр уадлан бэлтгэх, мал сааж Ца” гарч байна. 1982 оныг 1980 гийн тєвийн сургуулиуд! сур: Их Хурлын арав дахь удаагийн ИЛТГЭЛИЙГ хэсэглэн НИЙТЭЛСНИЙГ гаац идээ бэлтгэх зэрэг (Х9- онтой харьцуулахад сурагчдын галтын | тохш | хэрэгслийг сопгуулийн гурапдугаар чуул- б0йины хоёр, гуравдугаар нүүс долморийн хүмүүлслийн арга сурлагын амжилт ахисны автомат удирдлагатай Солгон ган болж, улс ориы амьдра. РЭЭс уншаарай). хэлбэрийг баяжуулах арга ХЭМ. гадна апги улирах явдал бараг дииллуулж байна гэлээ лын нэн чухал асуудлыг ха- Дээрх илтгэлтай холбог- жээ авах хэрэгтай байна. Хичээл 0 хувь буурч, она хугацаанд Е бХ : ХХЭРЫЧГ шэлцлээ, дуулж имамын ажилтан, төр, сургуулиас гадуур в0хИох ХҮ үш| занга төгсөгчдийн тоо. Баян-Өлгий ЗиагиЛН лги Чуулганд Ю. Цэдэнбал, Ж. олодн пийт, соёл шинжлэх ухаа- мүүжлийн ажлыг ИЖ бүрэн дорвон хувь лэмэгдэв. Намын хилд арван ЛиНИЙНЭГДҮГЭГН Батмөнх болой нам | аасгийН пы зүтгэлтэн, багш, сурган аргаар зохион байгуулах НЬ ХүШ| нх хурлын шийдвэрийн СУЦНЛЧМ ЫГ ТЭ Де Цан бусад удирдагчид аролцлоо, хүмүүжгүүлэгч зэрэг янз бү- овлэл, пиоперийн анхан шатны Дагуу ерөнхий боловсролын ДЕЭБЭроВС шонг БУ дүй Чуулганыг БНМАУ-ын Ар» рийн ажил мэргэжлийн хүмүүс байгууллагын эрхэм үүрэг 00- сургуулийн төрөл бүрийн хи- АГДЫН ОЛНЫ Олынн хуульд дын Их Хурлын дарга 5. хүүхдийн Төлөө тавпх (чим гоөд ЭНэ. ажилд сургууль, цээлийп программыг шинэчлэн ш0 ЯСЫН БХ ЧБЕҮЙ аа нд Алтангэрэл даргалар, Чуулганы санаа, гүн халамж тэвтэрхий үйлдвэр, албан газрын аан засварлах ажлыг хийж байна. БОГ СУргхлсс, дүй: шУГЭх : ЭХНИЙ өдөр «БНМАУ-ын улс үг хэллээ, Тухайлбал, МХЗЭ- олпы дэмжлэг нэн их үүрэгтэй нНидээд сурах бичигт онол, үзэл ТУХАЙ ХОП ТОН ХЭН ЁВЦЕТЧСаН ардын аж ахуй, сойлыг 1983 ийн Төв Хорооны шэгдүгээр юм. Т Х ү суртлын түвшинг дээшлүүлэх, ЗЭЛТЛЙЛН ХУХУИЙГ ЛХЭЛБНЦНГ онд хөгнгүүлэх төлөвлөгөөний нарийн бичгийн дарга, дєлутат МАХН-ып Ян зол агуулгыг иягтруулах, материа. илла шинэс ЧиНАрЫг Ег “ҮГ төсөл»-ийг хэлэлцэж батлав. Л. Түдэв хүүхэд, залуучуудын бүгд хурлыг нээж нөхөр лЬс лын давхардлыг арилгах ЧиГ- ханай | нам тог НИСНҮЙй Энэ төлөвлөгөөнд ааасиагр сурлага хүмүүжилтэй холбогд- дэнбал хэлэхдээ «аж ахуйч бус лэлээр засвар хийж хэвлүүл- ДоЛурын тУУрБаг ЫН ЛЛЫД 1983 онд ерөнхий боловсролын сор эгзэгтэй нарийн чухал явдлыг нэг Ч коммуйист, эвлэл лээ гэв, : ХЭВЭГЖҮҮЛИСТбЯЧАГ ИН ЭДД сургуульд -суралцагчдын тоо 7 асуудлыг хөндөл: ярихдаа: пионерийн нэг ч гишүү, НЭГ Ч БНМАУ-ын хөдөлмөрийн Ё5 ханааад ХУлЧЫН мянгаар нэмэгдэж бүрэн ба -- Социализм байгуулах тал иргэн тэвчиж опгөрүүлдэггүй баатар, гавьяат багш, хувьсгалт АНЫ УЛ Ардын Их бүрэп бус дунд боловсролтой 51 бүрийн авьяас чадрартай, эх тийм нохцөл байдал бий болгох тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн ЯОООЫН АРАИДАХГ удаагийн мянган охид, хөвгүүд Зохих оронч, илтернационалч, комму: хэрэгтэй, /Эпэ талаар хЗэЭ, Д. Билар хэлэхдээ: СОРЕТНИЙН ТҮРЭЛДУХААрЖЭҮЛСа шатны сургууль болон үйлд- нист гүй бат итгэл үнэмшил. пионерийн байгууллагууд Ттус- -- Одоогоос 52 жилийн өмнө шаВн ЕаНЦОНХИН бололсролын вэрлэлд хуваарилагдан Очио. тэй, ЗХУ болон ах дүү социа, гай төлөвлөгөөний үндсэн 1930 онд багш болц хөдөө ТҮрГҮүлийн Би рүЛгХҮНҮҮЛЙГ “Ходөлмөрчдийн ерөнхий боловс лист орнуудтай тогтоосон ма- дээр їїх ашил зохиой, хийж нутагт томилогдон үхэр тэрэг, шЕСОЫН цаашид сайжруу- ролын сургуулийн системээр цай найрамдалд «чин үнэїч бүтээснээ холбогдох дээд бай. морь машин зэраг лиз бүрийн лах түхїй» БНМАУ-ын “Арлын найман мянга гаруй ажилчий шинэ хүнийг төлөвшүүлэн хү: гууллагадаа тайлагнал! байвал унаа хөсгөөр сар шахам явж “ИХ Хурлила гарах тогтоол малчин залуучуудад бүрэн ба мүүлжүүлэх пь Намын програм. дохинО» гэл хэлсэн НЬ манай хүрсэн Завхан аймагтаа өнгөр- баЛо БНМАУ ын. “Ардын. бо- хүүхэд, | залуучуудаас намын лЛоозонг хэрэгжүүлэх талаар цаашид хийх ажилдаа мөрдөх тодорхой чухал Заалт боллоо, Энэ дагуу пионерүүдийн дунд мын чанартай гол сорилтын нэг юм гэдгийг бид гүнээ ухамсар: лаж байна, Сургалтыг хөдол- мөрийн хүмүүжилтэй нягт хол: бохыг онцгой анхаарах асуудал бүрэн бус дунд боловсрол З.йамшүүлиэ, Ерөпхий Фоловс- ролын сургуулийн 9,8 мянган суудалтай хичдэлийн танхимын “ барилгыг ашиглалтад оруулж, хот, аймгийн топийн | сургуу. хурцаар тавигдаж байна, Одоо «Нүдлэн хамгаалагчдын бүлэг» лнудад өДЭр анжүүлэх бүлэг бид найм, аравдугаар анги сургууль | бүрт измэн | ба!- 850 гаруйг ажиллуулахаар төгсөгчдөд зөйлолтийн турш. гуулж оюутан, сурагчид, толовлөлс байна. Дотоод гадаа. лагаар слесарь, токарь, 9сгүүр.- залуучуудын дунд «Нүдлэн Л дээд, тусгай мэргэж- чин, холбоочин, саальчин, су? хамгаалах байнгын аян» зарлаж “3 сургуульд (19,1 вилагч, жолооч, МогоочнП, Ца- таван шилийй Төоловлөговтай элсүүлнэ. Ирэх хилгаанчин, механинч, техийнч ямиллахаар шийдвэрлээд бай- зэрэг ирээдүйд инишсинер буюу оор шаардлагатай мэргэжил оруулсиаар ясли цэцэрлэгт эзэмшихэд нь ул суурь, прак- шүмүүжих хүүхдийп тоо 2,4 тин болж чидах мэргэжлийг фдувь “Нэмэгдэх, юм. оны) Өйлах ангид Ззэмшүүлш (улс од хүү, ясли цэцэрлэ- на. тийн 20 барилга ашиглалтад Ардын Их Хурлып тус чуул ганы шийдвэрийг хэрэгжүүлэх ажлыг 1983 онд тус чуулганы зарлан: байгаа сурагчийд ун соц хавар нисэх онгоцоор цаг гаруйхан хугацаанд хүрч, анх багшаар ажилласан аймгийнхаа сургуулиудаар явж Ардын Их Хурлын чуулганыг угтаж хэр- хой ажиллаж байгаатай ць танил- цах заяшаан надад оллдсоп билээ. Олон багш партай уулзлаа. Эрдэмтэй, мэргэлсил- тэй. залуу багш нарынхаа хичзэл, хүмүүжлийн ажиллагаа, тэд пиарын - төхөөрөмжилсон набинет, үзүүлэн таниулах зүйл, төхнин хэрэгслээ ашиг- лан: байгаатай нь танплцаад сзтгэл хөдлөн балрлаж явлаа. Цагаанхайрхан сумын Базар: ловсролын хуулийг баталлад, Энэ нь МАХН. ардын төрөөс манай ориы жаргалант ирээдүй-освар үеийнхнийг эрдэм мэдлэгтэй эх оран, ард түмэндээ хязгааргүй ха! ртай, үлтэгш хүмүүжилтэй, сОЦий» лизм коммунизм байгуулах үйл хэргийн төлөө мятаршгүй тэмцэгч болгон хүмүүжүүлэ- хийн тулд хичнээн их илхаарал халамж тавьж байдгийн бас нэгэц яруу тод илрэл боллоо. «Пионерийн үйзн» сонины /сгай сурвалллагч 2 3 Н. ДАРИЙМАА «Одоо мапай оронд бүх нийтийг бүрэн бус дунд боловсролтой болгох сорилт үндсэндээ шийдвэрлэгдэж, сургууль нь иргэд бүрийн Зайлшгүй дамжин өнгөрөх ам ын үе шаг болсол байна , Эпэ бүхэн бол ард иргэдэд үндсэн хуулиар ол- гогдсон сурч боловсрох эр" хийп биелэл юм. Малай ардын төр өсш- рийп үеийнхиййг үнэ тол- боргүй сургах сургууль, су- рагчдын дотуур байрыг Сарьж байгуулах, шаарлдаг- лах сурах бичиг, ном зохио- лыг хавлэн гаргах, багш на- рыг бэлтгэх болоп ардын боловсролыг хөгжүүлэхэд чиглэсэн бусад олоп чухал ярга хэмжээг апч хэрэгжүү- лэх зэргээр ард иргэдийн дээр дурдсан. сурч бололс.4 рох эрхийг баталгаатайгаар хайган: байгаа юм. Үүнд сүүлийн хорин жилийн до- тор ерөнхий боловсролын дунд сургуулийп тоо 1,9 да- хий сурагчдын тоо 8,1 дз- хин, багш иайрын тоо 3,5 дахин нэмэгдсэнийг ши- шээлжЖ -хэлэхэд хангалттай байна Манай улсын дөрвөн хүй тутмын -нэг нь имар нэгэн сургуульд суралцаж бййгаа нь манголын ард түмнпний, алоц зуун эшилийн түүхэнд үзэгдэа! байгаагүй шинэ зүйл їюм. Манай нам, ардын төрийн асар их чармайлтын ач үрээр хүүхэд, залуучуудын шамгийн шадар, халамжлан хүмүүжүүлэгч, ардын бо- ловсролын системийн гол түшиг болсон багш нарыл бүхэл бүтэн арми бий бол- лоо, Үйлдвэрийп | сайчууд, эрдэмтэд, ниженерүүд, соёлд, урлагийн нэрт зүтгэлтэн зэ- рэг манай үсийн жинхэнэ баатрууд болсон очпоон төчиөвӨн Гавьнат үйлстэйд багш нар эрдам мэдлэг ол- гож, амьдарлын уудам самд нь оруулж өтсптийг бид баяр -бахдалтайгаар тэмдэглэн байна. Манай орны амжилт ололт бүрт, түүний дотор хамгийн томоохопП амжилт ололтуудад ч арлын баг- шийп арвун цагаан хөдөл- мөр шингэсэн болох ньүү- нээс үзэхэд тодорхой байна. Багш нарт бүх ард түмний гүн талархал илэрхийлье! -- Ардын боловсролин системийг хөгжүүлэхэд аөв- вөлтийн ард түмний ак дүү- тийн ынтерийциопцалч тус- ламш ачтай сайхан їїлов үзүүлж байна. Зогхөн он- гөрсон тапан вилд Зовлолт Холбоот Улсын тусламжаар БНМАУ-д 9 иянгап суудал- тай. 12 сургуулийн цогцол- бор барилга, 1400 ортой 10 Дотүүр “байр барьж |бай- гууллаа. Мөн хугацаанд Зов- лелт Хєлбоот Улсаас манай оропд су улийн дотуур байрын 1 шахам кянгай Фртой угсармал модон бай. шин нийлүүлсэн нь 1976-- 1980 онд ашиглалтад өгсөн дотуур байрын 40 орчим хурь нь болсон байна. Готь алтай, “Манхан, | Өмпогсть, Сүхбаатар, Архангай, Дунд» говь, Увс аймгийн төвүүдэд Зөвлөлт Холбоот Улсаас монголын ард түмэнд бэлэг болгоп барын, өгсөн сургуу" лийн. орчин үеийн иж бүрэн барилга монгол-зоплолтийн эвдэршгүй тпайрамддын бэ». лэг тэмдэг болопц сүндэрлэж байна. Манай ард түмэнд үндэс» ний боловсон хүчин бэлтгэхэд туслах гэсэн элгэц халуун сэтгэлийг Оворлон манай оронд ирж бие хайрлахгүй ходолморлеїн байсан одоо ходолмөрлож байгаа зөвлөл» тийн багш нарын гавьяа зүг» галийг бид хэзээ ч мартах- гүй Ї2 Сургалт-хүмүүжлийн ажлын төв болсон сургуу лийн ролийг эрс дээшлүүлье -- Шинэ хүн, тал бүрийн үлтэгш хогжилтэй хувь хү- нийг төлөвшүүлэхэд Иймаас ерөнхий бололсролын дунд сургуульд оицгой үүрэг хү лзэлгэсэй юм. Сургууль бол өссөрийн үеийнхэцд гүн бат мэдлэг олгойн тэдэнд сртөнцийг үзэх марксист-ленииист үзлийг идэвхтэй төлөвшүүлж авьяас чадварыг нь изэн тууштай хогигүүлтж, соцлалниз- мын оюуны потенциалыг зузаатгах сургалт-хүмүү25- лийн анслын тов юм. Сургууль бүхнийг энэ эрхэм үүргээ бү- рэп дүүрэй биелүүлдэг бол- гоход бидний гол зорилт ор- шиж байна. Үүний хамт аж- лаараа хоцорч нпаа сургууль ч манайд бас багагүй бай- саар байна. «Анлаар хоцорч яваад нэг ч сургуульгүй ажиллал» гэсэн уриаг ардын депутатуудын хурал ардын дДбпутат бүр идэпхтэй хэрэгжүүлэх хэрэгтэй... нар хичээлийн эхэнд түрүүчийн үзсэн хичээлийг сурагчид хир 3Э- рэг ззэмшиш гэрийн даал- гаптыг хэрхэн биелүүлэв гэдгийг шалгаж, гэрийн двалганрын биелэлтийг заал вал дүгнэдэг байсныг | бид цөм хзэж олгөрүүлсэн бни- лээ. Гэтэл Одоо Сурагчид- тай амьд холбоотой ажил- лах энэ сайхан | хэлбэрийг олон сургууль хэрэглэхээ больсон байна. Шйаардлага- тай бух тазарт эпэ журмыг сэргээх хэрэгтэй, -- Вагш Манай ахмад багш парын сурагчидтай уйгагүй авил- ладаг Олод Сайхан ЖИШЭЭ бий. Ахмад багш їпар хүү- хэлтэй тулш ажиллах, хн- чээлийг Дахин Дахин Уу! шүуүлж. бичүүлж. бодлого бодуулж, мэдлэгийг нь ба- татгахыг нх ач холбогдол- тоЙД үзлэг байлаа. Ингэж ашилладаг багш улам Л» ширч байна. Багш бухэп ингэж ажиллах ёстой... -о Нэг талаас сургуу- лийн гахиргаа, багш иар, поїёо талаас эвлэл, рионе- рийн байгууллагын ажлын уяллаа холбоо ямар байх Нь ажлын амжилтай ШшийД- вэрлэх хэмжээгээр иолвеөлнө. Багш парып иилээд хамт олонд эвлэд, пионерийн байгууллага. хүүхэд 2алуу- чуудын сайн (дурын бай. тууллагыг түтшиглтн хү. БНМАУ-ын 21254 Их Хурлын арав дахь агнин - гуравдугаар чуулган улс, эх орны ирэ2- дүй -- хүүхэд багачуудын сопгуулийч ажлыг цаашид толоо онцгой анхаарч«Ерөн- тухай», «БНМАУ-ын Ардын боловсролын хуулийн нийтлэв, ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН ТУНД СУРГУУЛИЙН СУРГАЛТ--ХҮНҮҮЖЛИЙН ХЖЛЫГ ЦААШИД, САЙЖРУУЛАХ ТУХАЙ “ӨфМАХН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, депутат Г. АДЬЯАГИЙН тавьсан илтгэлээс) мүүжлийп аялал лвуулдас сайхан уламжлал бий. ЭНн- шээлбэл. пийслэлийн 33 Дугаар сүргууль (захирал нь Ц. Гүр-Осор), Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сум (захирал иь М. Баатарсүх) Завхан аймгийн Тосаопцэн- гэл хотыл Дунд сургууль (захирал пь НС. Нацаг)ин- тэс ажиллаж байна... -- Пионер, эвлэлийн бай- гууллагын ажлыг Ямар цэг байдлаар дүтүү үнэлэх. үл тоомсорлох нь хүмүүжлийн ажилд ихозхэн.ХОр хохирол учруулж: байгаа хэрэг юм. Орчил үеийн нөхцөлд Хү- мүүжлийн асуудлыг сур- гуульд үндсэнлээ эзплэл,ПиО0 иерийп: байгууллагаар дДам- уулан. шийлвэрлэм. байх нь зайлшгүй шаардлага том Эллэл, пиоперийн байгуул- лага ицплпээлбал: анги үлирдсап багшил туслах байтартуудыг шсефлэн авах, ариун цэвэр» Дэг журмын төлөө тэмпэх гэх зэргийл яшигтай бөгөөл сонпрхол- той ОЛОП чухал Санаачплга гаргал: болох байпа. Үүнээс үсэхэд эглэл,тно- ксрийп- байгууллага Яв хє- згүүжлийл хурц азагсэг їюм -- Багш иараас й дын Дүнд зохиох хонгөрчилжс, алтлаг түлд үлэхийп боловсролын идавхас ерөвхий дунд - сургуулийн лийл гүрав лахь арилгах түхай. МАХН-ын ХУШ нх хурлын удирлам- жийг зиз таван жилд баг- таан заавал биелүүлэх ёс- той... хНЧ-Э- зэлшийЙГ -- Орос хэл сурах явдал бол -ардын боловсролын тӨлЛИЙГҮЙ. манай улс орны НИЙТ Хөгжлийн аангилгаа асуудал юм. Чухам ийм байдлаар Намын Төв Хо- роо үг асуудлыг дэвшү: лан тавьж байгад юм. Энэ дүгнэлт хичнээцр үййн зөв болохыг -Орос хэд олоп ул- сын харилцааны чухал хэ- рэглүүр, «шинжлэх ухаан- техпинийн мэддаг, орчин үеийн соёлын ОЛОЛТЫГ ззомших хүчирхэг зэвсэг болис байгаа барпыт потлон харуулж байна. Үүнийг лэлхий дахийд харлан НиИй- тэлж байгаа шинжлэх ухаан тєхїлпийИ ном зохиолын гурав цэгээс нлуү Ч Орос хэд ДЭЭр гарч байгаа баримт ман харуулж байна -- Орос тын чанапыг тулд Хичээлээс хэл даар системийг хэлний сүургал- сайжруулахын галуур орос зохиох аинлын өргөн ашиглах нь чүхал байна. Орос зхэл- ПИЙ олнмпнад, баяр зөр- ЛӨЛТИЙН ДУУ .дДуУлаачлын уралдагн, «Бий Артект оч. Но» сэдэрт ураллаац аэрэг сопипхолтой арга хэхїллэг бүх талаар Лэмшин дДэлгэ- трүүлэх хапэгтэй. Сургуу- лиудын Соёл. спортип асга хэмшээ, пуслатийн сайл- ОЛОп “тумПиЙ галыг Опос хэлээр зохиоц . ядцуулахыг зохих ач холбогдолтойд үзэх нь зүйтэй... -- Сүүлийц үел ахлах ангийнханд зориулсан Х9- долмор амралтын зуслай, хөдөлмөр-политехнинийн сур галт, хөдөлмөрийн өргөтгө- Сон Сургалт зэрэг ажлын шилээ. сонирхолтой хэлбэр гарч нрлээ. Ийм үүстэл сапаачилгыг зүйл бүрээр дэмжин. дэлгэрүүдэү |Х9- рэгтэй байна... - Өсвөрийн Үүеийпхний гоо зүй. ёс суртахууп, биа бялдрын Хүмүүжил бол ардын боловсролын боло эвлэл. пионерийн Сбайгуул- лагын үйл ажиллагааны өргөн талбар байсан, 0бай- саар ч байна Энэ талаар хийх ажил үлэндээ маш их байна... 2. Өсвөрийн үеийнхнийг хүдлүүжүүлэх нь бүх нНий- тийн үйлс тан. Нөхөр Ю. Цэдэпбад МА ХН-ын ХУШ их хурал дээр «Хүүхэд- хүмүүжүүлэх. тэд- лий эрүүл мэндийг хамгаал- лах арнун уйлсэд оролцох- гүй нэг ч байгууллага, лэг Ч иргая байх ёсгүй» гэж паа- сап билээ. Зарчмын Энэ заалтыг МА ХН-ын Төв Хороо. БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөл тууштай биелүүлж байна. Их хурлаас хойшхи хуга- цаанд олон чухал ШшиИйдвэО гаргасны Дотор хүүхдийн техникийп сэтгэлгээг көг- үүлэх залуу байгальч- дын ходолгоовл өрнүүлэх пиопер, сурагчдын зүны амралтыг зохион байгуулах. тпиоперийн зуслангийн төв зөвлөл Сбайгуулах зэрэг шийдвэр гаргасныг дурдаас болох юм... -- Хүүхдийп дын Тев компссын 10 жи- лийп опгилуун амил нь хүүхэд бүрийц сэтгэд зүрх- нээ мартагдашгүй үл мөрөө үлдэажаэ. Тус номисс эиэ савСас манай орны өппег булан бүрт хүүхлийн 47 цэцэрлэг, ясли, | байгуулан, бүрэн тоноглон. хүүхдийн олоц цэцэрлэг. яслийн ма- териаллаг баазыг бэхисүү- лэхэд ихээхэн | тусалшсэ. Хүүхдийн больциц- полин« линк бүхий! эмпэлгийд цог- цолбор барилгын зураг та- сол боловсруулж: ашиглал- тад орууллаа. Моп 130 ортрй: сувридлын яслийн тө- С0Л 0хиОЛГОН Уг ажлыг эхлүүлээд байна. Хүүхлийл: төлөө сурагчдын хичээлээс ХИ хүмүүнлийн 11171111) 4 төлва Фон- Фонд гадуур- шилын "үр Лээшлүүлэх талзарч їїхэзхэН ажил орцүүллжгээ. Эпа байгууллагын идэвх туслалцаатайгаар олоп ул- сын. пионерийн «Найрам ЛАЛ» лагерийн їрн .. бүрэн бапилгыг барья. Улаалбаа- таа хотод 28 мянган боть Номын Шоплтой хүүхдийн төр Момин- Ссїц- МНазсан юм. Мон Уллапбоатаг ОЛ одоо улсын Пионерийн ШИ- нз ордон барьж байна. Хүүхдийн цэвэрч, соёлч байдлыг шалгаруулах 4Зад угаагч» уралдаан. залуу технинч, биеийн тамнрчдын чуулга уулзалт, ахлах ан- гийн Сурагчид мод тарьж баатарчууд пионерүүдэд хүлээлгэн Өгөх ёслол, цэ- рэг-спортып «Дөл» тоглолт, бусал олон төвлийн урал- Даан тэмцээд онНЭ бүхэй бол манай ходолмөрчдийн цэр хүнд бүхий байгууллага-- Хүүхдийн төлөө фондын Төв комиссын ажилд үйлс- тэй холбоотой юм. | Бид хүүхдийн төлөө Фонд бай гуулагдсаны 10 жилийн ойг тохиолдуулар баяр хүргэ- хийц хамт түс Фюнд, түүний Тов помисст чин сэтгэлийн талархал илэрхийлэх бүрэн үлдэстэй юм Хүүхэд, багачуудын дунд оршин Сууж байгаа газарт нь ажид зохиохдоо үлгэр тишээ сууц орц болох, сууциыхаа Орчин тойрпыг үлгэр жишээч байлгах, үлгэр жишээ хороолол, үл- гэр жишээ хашаа, үлгэр жишээ гудїоч. гэрийн хо- роолод болохын төлөө хэдолгөөнд хүүхэд залуу- Чуулыг идэвхтэй | Оролцуу- лах нь чухал байна. Зөг- лэөлтийн тэргүүн туршла- гГыг ашиглан «4Сүл сурлага- тай хүүхэдгүй сууц» болох хөдөлгөөн өрнүүлэх хэрэг- тэй Гэрийн хороололд биеийн тамир, тоглоомыг талбай байгуулбал зохино. Коммунист хүмүүжлийн бас нэг чухал, асуудал болсон хүүхдийг социалист омчид хайр гамтай ханддаг болгоп хүмүүжүүлэх Яявд- лыг бур бага балчраас нь, хүүхдийн цэцэрлэг, тэр бүлд нь эхлэх хэрэгтэй юм. Ёс суртахууны ийм хэм хэмисэг боловсруулах нь зүйтэй гэж бид үзЭнс бай- на. Хүүхдийн ойлгоход хял- бар Дөхөм уриа лоозон дэвшүүлэх хэрэгтэй юм. Урла. лоозон жишэзлбэл. «Сургуулийн Эп хөрөнгийг хайрлагтун!», «Ширээ санлд- слаа хайрлагтун», «Сурах бичгээ хайрлагтүн» гэх эю- тээр хүүхдэд ойлгомжтой. энгийн байх Ёстой. "Үүнд хамгийн гол нь уриа лоо- зонгоор илэрхийлсэн ЭДГЭЭО хэм, хэмээ шаардлагын Дагүү ажиллах хэрэгтэй бо- лохыг сурагчдад ойлгуулах Нь ЧҮХхал юм Хүүхэд багачуулыг мүүшүүлэх бүх ҮЙЛСЭД сүргүүль, Эцэг, ЭХ, Улс, хоршоолол, олон НИЙ- тийн байгууллагын хүч чар- майлтыг нэгтгэн чиглүүлэх НЬ Чүхал байна. Үүнтай уллдуулан 1982 оныг манай орон даяар Сурагчийп жил болгож, тус чуулганы шийїл- вэрийн. үзэл: саналгаар олон талтай арга хэмээ авч явуу- лах саянал”оруулас байна. хү- нийтийн төс» боловсролын сургуу-| лийн тухай» НЛТГЭД СОНСОЖ халх ясургалт- хэлэлцлээ. сайжруулах Уг илтгэлүүдээс хэзсэгдан ц.Өлөөдөр сурагчийн ши- рээ, оюутны ширээлий ард сууж байгаа хүүхэд, залуу- зууд нь манай маргаашийн Үү їидвэрлэлийн удирдагчид, хойч үсийг хүмүүжүүлэгчид, оюутны болон материал балял- тийг бүтээгчид юм. Нэг р хэлэхэд, өпөөгийн сур- ийн байдлаас Молгол орша маргаашийн нүүр їа- рай шууд хамаариа... --Иохөр | Ю. Цэдэлбал 1| МАХИчын ХҮ1ЇЇ их хуралд “|| тавьсан тайлан илтгэлдээ: | «Тус орпы улс ардын ац ахуй, соёлын хогжлий,, хур- дац түргэсч, шилэх ухаал, техийнийп ололтыг ергай хэрэглэх шаардлагатай бай- гаагаас ардын бололсролын системийг болотсропгуй бол- гож, түүний чанарыг саїрн- руулах ць чухал байна» гэж заасан билээ, Энэ бүхэнтэй уялдуулан ардын болозсро- лып эрх зүйн үндсийг улам боловсронгуй болгох порил-- тоор шинэ хуулийн төслийг боловсруулап батлуулахаар Арды, Их Хурлын чуул- ганд оруулж байна Тус чуулганд хэлэлцүүлэ- хэзр оруулж байгаа БНМА Улан рдып бологсролын гүлийп төслийг бололсруу- їхдаа МАХН4ап Программ, сүүлчийн их, бүгд хурлуу- дын шийдвэр, намын удир- ламжийн баримт бичиг, ио- хөр Ю. Цэдэнбалаас залуу үсийг номмутист ёсоор х мүүжүүлэх, хөдөлмөрчдийн соёл, боловсролын хэмжээт хэлбэрэлтгүй дээшлүүлэх. ? мэргэжилтэй боловсон хүчин бэлтгэх ажлыг сайжруулах талаар удаа дараа огсон заалт, чиглэл болон манай орны социалист хөгжлийн өнөөгий, шаардлага, хэтийн таловийг иш үндэс болгов Түүнчилэн ардын болонбёро- лын талаархи. хууль тогтоом- лийн амьдралаар шалгагд- сан үндэслэл, заалтуудыг || залгамжлан авихын хамт манлай орим сургалт, Ху- мүүлштийн нийт ажилд Ху- римтлагдса:! дэвшилттэй ар- га туршлага, сургал хүмүү- лганы шийдвэр - ргуулийн имьдралд 7) «МЭДЛЭГ» ” КЛУБИЙНХАН “Сургуулийн их танхимын ха- «Ардын Их Хурлын чуул- “шийдвэрийг амжилттай үүлье!» гэл: томоор Ххн- ”чээнгүйлэн бичсэн нь бүхний “анхаарлыг татаж байр, 577 Танхныд цугларагсад ср бу- 122:446:3 хөгжөөн, баяр баясга- ашитай байлаа. «Бүгд анхаар!» “гэсэн дохно дуугарахад, Тэд- Ё: Ч 1 тээр багш-пионсрүүд тус 06Ү- їЇХЭэ.! байрыг өслэв. Улааи цагаан цамц, хар бка өмссөн эрэгтэй, Мбагл!” мар ипглран байхыг харахад «Эдэнд ШширШор байсан. үе нь болог- оо одож байгаа байх даа» | гэсэн 2 г бодол “төрөв жсүүүлэх ухааны орчин үеийн ололт, 8ХУ болон ах дүү со- циалист бусад орны ардын болопсролын хууль | тог- тоомжийн зарчмын нийтлэг үндэслэлүүдийг харгалзан тусгасан юм.., --ВИМАУ-ип Ардын бо- лопсролын хуулийп төсөл нь ард иргэдэд үндсэн хуулиар олгосон сурч боловсрох ор- хийг хэрэг дээр хангаж, со- циааист соёл, боловсролыг хогжгүүлэх үйлсдээ манай ор- ны олсон түүхэн ололт ам- жилтиг хураангуйлан дүг- пэлс, ардын боловсролыг цал- шид хөгжүүлэхийн бодит шаардлага ач холбогдол, б0- рилтыг заасан товч оршлоос гадна 183 бүлэг, 82 пүйлээс бүрдсэн байна "Төслийл. оршилд хойлсон. БИМАУ-ын Ардын боловсролын олон талт 00- рилго нь манай опоө, ирээ- дүйг цогцлон бүтзэгч залуу үенйлхиййг сургаж, хүмүү- хүүлэх талаар ардын боловс- ролын байгууллага, ашил- тан, багш, сурган хүмүүжсүү- лэгчдэд нам, ард түмпээс хичнзэн их өндөр итгэл, тэр хүндтэй үүрэг хүлэлэл- гэж: байдгийг харуулж бай на тодор- --Хуулийн төслпйн тнэгдү- бүлэгт БНМАУ-ын ир- ён сурч боловсрох эр- хийн баталгаа, ардын 00- ловсролын систем, үлдсэн эарчим тус салбарыг товоос удирдах, түүнд олон түмнийг зэрэг нийтлэг ач лтой үндэслэлүү- гээр гэдт холбог, дийг тодорхойлжээ -- Залгамж: үсийнхэнд нийгмийн хүмүүжил төлөв- шикх апхны чиг баримжаа олгодот хүүхдийн цэцэрлэгээс эхлээд өндөр мэргэжил эзэм- шинс эх орондоо их үйлсийг бүтээх үндэс суу рийг тапь- даг дээд сургуулийг хүртэл багтаасан ардын боловсро- лїїн ииинхэпэ ардчилсан бү- (БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын тэргүүлэгч г Ц. НАМСРАЙН тавьсан ЭННГЭРЗЭН7 Ч! ишүүн, депутат өмнөх инаснпы хүүхдийн хү- мүүнслийн тухай лласан юм... --Ардын боловсролын сис- темийц үндсэн салбар бол- соп ерөнхий дуйд болопсро- ли тухай асуудал хуулийн тосолд нэн чухал байр эзэлж байна. Еропхий боловсролын Дуйд сургууль нь бололсро- лын агуулга, түпшинг адил байлгаж, сургаж хүмүүжүү- лэх үйл ярциг нийтлэг зарч- мын үндсэн дээр зохион бай- гуулснаар хангагдах ерөнхий боловсрол, ходолмор, поли- техийпийц. нэгдмал сургууль байх тухай тослийн гураяду- гаар бүлэгт тодорхойлов Түүнчилэн ерөнхий боловс- ролин дунд сургуульд сон- гоп суралцах хичээл, зарим сургуульд орготгосол сургалт явуулах, гүнзгийрүүлсэн сургалттай аиги, сургууль тусгай дунд сургууль бай- гуулн ажиллуулахыг ЭНД заасац нь сурагчдад эртиэас ажил-маргэжслийн.. баримжаа олгох, гоц авьяастай хүүх- ДИЙГ тодруулан, оюун бил- тийг ць чиглэсэн лорилго- тойгоар хөгжгүүлэх, бие бял- дар оюун ухааны болоп хү- мүүлслийн опцлогоос шалт- гаалац ердийн сургуульд су- ралцах боломжгүй хүүхдийг оиилоп үзэн: сургал, хүмүү- жүүлэх явдлыг хангах 820- рилготой юм... --Сургуулийг сурагчдад ойр дөт байлгах зарчим 00- лопсролын системд алжилт- тай хэрэгасиас байгаа бөгөөд сургуулнїйг дотуур “байрын хүрэлцээг сайт ахаар то- солд заасны дээр ходвө тгут- гийн ерөнхий боловсролын дунд сур лийн сурагчдыг хичэ элий жил зхлэх ДУУ- сах болон улиплын амралтын ульдаа иїрэх, гэр- ), хад пь нэгдсан жур- малаар уналгаар үлэ төлбөр- гүй үйлчдэх тухай зүйлийг оруулав, --Нөхөр Ю. “Цэдэнбал «Хүүхэд хүмүүжүүлэх, тэд- ний зрүүл мэндийг хамгаа- лах ариун үйлсэд оролцохгүй нэг ч байгууллага, нэг. Ч ир- гай! байх бсгүй» гэж онцлон заасан билээ. Энэ заалтыг хэрэгжүүлэхэд «Сургуулиас гадуур олгох хүмүүжил» гэ- “БИМДУ-ЫН АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙН ТУХАЙ . стапц, хүүхдийн помын сан, урлаг, уран сайхны сайн ду- рын хамтлаг, биеийн тамир, спортын сургууль, пиоперийн лагерь, хөдолмар-амралтыпг зуслан зэрэг соЁЛ-хүмүүл- лийн газрууд байгуулж, хүү- хэд, залуучуудыг сургаж хүмүүнгүүлэх ажлыг тогтмол аохион: байхыг улс, хор- шоолол, олон пийтийн бүх байгууллагад энэ хуулиар үүрэг болгож байна. Энэ нь хүүхэд, залуучуудын чөлөөт цагийг үр дүнтэй зохион байгуулиг, бүх пийтийн хү- мүүнлийн нөлөөг сайжруу- Лах улам аятай цөхцөлийг бүрдүүлэхэд чиглэсэн 10мМ Арав гаруйхай жилийн омїїө тулгын чулууг пь тул- сац техпикн маргайлийн сур- гуулпуд ажилчиц анги, мал- чип, тариаланчдын алуу халааг бэлтгэх, төлөвшүүлэх үндсэн хэлбэр, жинхэнэ уур- хай. балдоо. Ардын боловс- ролыц биеэ. даасан салбар болш хогжсөц эдгээр сур- гуулийн тухай уг төслийн тандугаар бүлэгт хуульчлаи паав.. --Улс орны хогшил дэвш- лийн хэрэгцээ шаардлагатай уялдуулан ммэргэшилтэй бо- лопсон хүчин бэлтгэх ажлын систем, чапарыг улам сайж- руулах талаар | МАХН-ын тавья, Сайгаа тууштай Чиг боллогыг хэрэгнгүүлэхэд тус- гай, лунд болон дээд СУР- гутль їгпїйлвэрлэх үүрэг гүй- цэзгах ёстой Байнга ёсон нэмэгдэж, бойтаа эпэ шаард- лагит тустан глгзэр сургуу- лийп тэлсэп сорилт, сургалт- хүмүүжлийн лын агуулга, хэлбэр, үйл алхиллагааных нь гол зарчмуудыг онэ тослийн зургаа, долдугалр бүлэгт зохих залгамж халбоо, ЯялЛ- гад саагтайгаар тодорхойл- жээ. --Өсвөрий, үеийнхнийг сургаж, хүмүүлгүүлэх үйлс нь юуны өмпө суралцагчид, багш, сурган хүмүүжүүлэг- чид, эцэг, эх, тухайн хамт олны тгэгэН ворилготой, хам- тын хүч чармайлтын үр дүй байх ёстой Боловсрол хүмүүжлийн ажилд вагжиг зүйл гож бай- гаа Ч угүй, байх ч ёсгүй Энэ рэн цэгцтэй нэгдмэл систем сэн тослийц дөрөвдүгээр бүл- бол ирээдүйг цогцлон бай-: манай оронд тогтсопыг хуу- гийн заалт бүрэй. нийцэж гуулагчдын үзэл саналд, сан лийн төсөлд бататган бэх- байла. чанарыг төлөвшүүлэх тухай, итүүлнтээ. Ппонерийн болон зэр: тэдний сзтгал зориг, оюун -- Хуулийн төслийн хоёр- техїїйнчдийц ордон, клуб, за-. ухааныг хатуужуулах тухай дугаар бүлэгт сургуулийн луу. байгальчнд, уулчдын хамгийн нарийн түвэгтэй, Наг хүүхэд рын дунд «Мэдлэг» илуб 30-- Чуулганы Шшийдвэр”-- Ё “ хи їгуулагдан байца гэж - ЯПОГ Г -- Хүүш! Багш иар цөм пно- АГИН, байгуулагд Оэн- Ч пионер сурагчдын амьдралд неєр болчихол! над, зэЭа60 Дараа ны «Мэдлэг» клубийнх- ЭД ШөгӨө- Ци МяНАЯ:-.4 пь| хийх анал, зорилтын Та / : БИЗР Үгэ3, бАндА Тв, Чрэс даар МПБ-ын. Тов Зовлолийн ӨДӨРЛӨГ най багш Ч бас байна» арга зүйн. сенторын эрхлэгч хүүхдүүд ярилцлаа Яг энэ уед! Д. Цэвээнлхазал, |сургуулийн БОЛЛОО -- Бүлгүүдчйн дарга нар мэдээлэл гэсэн. командаар 8 бүлгийн дарга мар пиолерийн ахлах удирдагч Г Бадамд мз- дээлэл өгөв Нийслэлийн 13 дугаар дунд сургуулийн иамын үүрийн їг- рийн. бичгийн дарга Ч, Цавэл- маа, БНМАУ-ын Ардыи Их ахь удаагийн сон- гуулийн. Ш чуулганы шийлвэ- рийг хэрэгжүүлэхтэй холбог- дуулж багш нарын эвлэл, вино: нерийн ажлын мэдлэгийг дээШ- лүүлж пнопер сурагчдын ЛУнД зохиогдох тлс Төр, хүмүүллийн ажлыг улам сайзшруулах зорил» гоор тус сургуулийцг багш ий» Хурлын 10 захирал Д. Сүхээ цар зөвлөл- гоо өглөө. «Мэдлэг» илубийнхай анхны кнчээлээ «Улс тор мэдээллийн клуб», «Хүүхдийн номын сан», «Бомборчдийн. нлуб» гэсэн соД- вээр явуул «Дуут шшагсаалын үзлэг» охнов, Ийнхүү Ардын 10 дахь удаагийн Ш чуулганы шийдвэрийг пио- иер сурагчдын амьдралд бү тээлчээр хэрэгшүүлэхэд эвлэл пионерийн аашлтай, багш сур гац хүмүүшүүлэгч т ИХ зүйл сайаачилан хийц -ахэллээ Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ Нх Хурлын сонгуулийн БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын чуулгашл шийдрэрийг хү- лаан авах цуглаан, манай орлны хот ходоогийн олон арван сур- гууль, пионерийн бүлэг, анги хамт олиы дунд болж байца Нийслэлийн 831 дүгээр сургуу- дийн 6-гийн «Г» ангийн эцэг ахийц зовлолоос дунд апгийн сурагчдын дунд |БИМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуулганы шийдпэр хүлээл авах «Бүхнийг хүүхдийц төлөө» содовт Өдөр- лагийн ажиллагааг зохиол япууллаа. Чуулганы шийлїэ- рийг хэрэгжүүлэн биелүүлэх дэвшүүлсэн зори лтыг оёпорийн пионер сурагчдад-оргоц сурталч- хариуцлагатай яжид юм Энэ. байдлыг тусган: Ар- дын боловсротай хуулийн төслийн наймаас аравлугаар бүлэгт сурагч, оюутай, ар- лын боловсролын элягилтан, эцэг, эк, тэднийг төлоөолох, хүмүүсийн эрх, үүргийг тус тусад пь бататган бэхжүүлж, уул эрх, үүргийг хангах чу- хал баталгааг тодорхойлсон байна... ! --Социалилзын үед | үүрэг, хоёр салшгүй тэгдэл- тэй байдаг. Сурагч, оюутан ї нь сургалт, хүмүүжлийл ! бүхий л ажилд идэвхтэй | ! Ц 1 ! ! эрх оролцон онолын гүнзгий мад- лэг, ажлын зохих дадал эзэмшиїх, соёл, хүмүүжлийн- хээ түвшинг байнга лүүлэх, ходолмөрийг рэн шүтэж, социалист ом- чийг нүдлэн хамгаалах, 00- циалист хууль бсыг гуйвалт- гүй сахил, социалист ний- гэмд хїрш алипаа үсэгдэлтай звларшгүй тэмцэх зэрэг үүр- гийг тасолд тодорхойлсон юм... ї дээт- биш- --Энэ төслийн сүүлийп || бүлэгт тус улсад оршин суул байгаа гадаалын бодон харьлалгүй ирган БНМАУ- ын хууль тогтоомжид 244С- ны дагуу манай орпы иргэ- дийн цэгэн адил болопсрол ззэмших эрх эдлох тухай, БНМАУ-д гадаадын харьяат иргэд сурч боловсрох талаар БНМАУ-аас бусад улстай байгуулсан гэрээ хэлэлцээ. рийг баримтлах тухай ааа- сан нь манай нийгмийн бай- гууллылн социалист интерна- пиопалч шинж чанарыг бас дахин илтгэл харуулжаа... -4Бүхэлд нь дүгпэн. Ү1- вэл, ЕНЗЕҮҮ тосолд 1083 опы хуулийн ач ходбогдол- той хэвээр байгаа заалтуу- дыг баяжуулан залгамжилж авахын хамт манай тийг- мийп хөгшлийн япцаас дайв- шигдэп гарсан шинэ шаард- лага, цаашдын зорилтуудыг тал бүрээс нь харгалаан цэгцтай тусгажээ. «Нийтлэг үндэслэл», «Сургуулийн ом- нох пасгы хүүхдийп хүжмүү- шєил», «Сургуулиас гадуур олгох хүвүүинн ардын 00- ловсролы, байгууллагын ма- териаллаг болон сургалтын бааз» зэрэг өмнөх хуульд байгаагүй долоон бүлэг иЭ- мэгдсэний дотор 30 гаруй зүйлийг төсөлд цоо шинаар томтёолоп оруулсан байна... дах зорилгоор зохион явуулсан энэ өдөрлөг дээр МПБ-ын Төв Зоплолийн ажилтан Я. Цэвэан- лахазал, хүүхдийн зохиолч Д, Содномдорж, б-гийн «Г» ал- гийн эцэг эхийн зөвлөлийн дар- га. Д, Баяраа пар үг хэлж хүү- хэд багачуудын сайн сайхны төлөө манай иам засгийн авч явуулж байгаа байнгын их хайр халамжиид баярлан байгаагаа илэрхайллээ. Анги удирдсан багш Мижиддорж, 16 дугаар бүлгийн пионер, онц сурлага- тан Б. Лхагвамаа нар анги хамт олцоо төлсолж, Ардын Их Хурлын чуулгайы шийдвэрийг хорагжсүүлэн сурлагын чанарт тодорхой ахиц гаргаж суралцах, пигийц нийт сурагчид сурах бичгээ ариг гамтай эдэлж, ДҮҮ нартаа хүлэалгэй Өгөх, айтИй танхимыШш өд хогшлоо хичээлийг жилийн. эцост нэг Ч пагларгүй- тээр хүлээлгэн өгч байх үүрэг амлалт, авцг лал МАНЛИ.СУРВАЛЖЛАГЧ- Дуснадас БЭр2гчрлэчйн .ол- Саяхац хуралдсан МАХ Н-ын Топ Хароопы ээлжит У бүгд хурал дээр МАХ Н:ми Төв. Хорооны срөн- хий нарийн бичгийн дарга, БИМАУ-ын Ардын Их Хур» лын Я.ЭОХОРЛНААН дарга 10. Цэдэнбал «...Лэцс ахуйч биш явдлыг цэг ч комму- инст, эвлэл, пиоперийп цэг ч гишүүн тэвчил онгөрүүл- “дэггүй тийм нөхцөл байдал бий болгох хэрэгтэй, Энэ талаар хувьсгалт залуучуу- дын эвлэл, пионерийн бай- тууллагууд тусгай төлөвлө- гөопий үндсэн дээр их ажил зохион, хийж. бүтээснээ холбогдох дээд байгуулла- гадаа тайлагнаж байвал ао- хиндо» гэм хэлсэн нь манай писпер сурагчдаас намын лоозонг хэрэгжгүүлэх та- лаар цаашид хийх ажилдаа -- Ах аа! танхим хаана мэдэхгүй биа! -- «Пионер» уу? Тэр «харагдаж бай- гаа байрны наймдугаар орцонд байдаг юм... Хэд хоногийн тудамжинд болсон ярпаг сонсоод би цойд байдаг танхим зүү? Сонин юм даа» «Пионер» байдгийг тапхим 27:15) энэ «Ор- гэй тэл бодол: билээ, Гэтэл одоо 1 тэр танхимаа өрөө сураг- лан: явдаг. -- 1Каал аа| «Пионер» танхим хаана байдгийг чи мэдэх үү? --Мэдиэ. Энэ орцонд байдаг юм. Үнэхээр ч миний өмнө 7«Пионерь танхим гэсэн 7 хаяг бүхий орц харагдлаа. ! -Хүүхдүүд нь байгда 7 болов уу? -- Бий.., бий... Та захи- 7ралтай нь уулзвал би 7 дуудаад өгье. Долгормаа 1 багштай уулзах уу? гэл нөгөө жаал асууна, «Пионер» танхимыг үүсгэй байгуулиыч БНМ АУсын гавьяат багш 85. Долгормаатай бид уул- зав, -4ЗБи 19Т2 онд ондор насны тэтгэвэртээ їар- сан юм. Сургуулийн шуугиант змьдралд Да- сая: Орхисон надад ан” хандаа эвгүй л байлаа. Төгзэд ч манай энэ ор- цод янз бүрийн хүүхэд, залуучууд цуглаж, тамх! татаж, архи уух явдалч байсан юм. Үүнийг Ттас- лан зогсоох талаар ажил лахаар шийдэж тус найм: дугаар орциы бүх хүүх- дүүлийг нэгтгэсэн нэгэй бүлэг байгууллаа. Эцэг эхчүүд, орон сууцны нолтортой ярья: тохирол- цоод байрныхаа доод 18- лын давхрыг вэрлэж хоёр өрөө тох!ї- жууллаа. Хүүхдүүд Ч туйлын дуртай оролцсон юм,, Ингэж л манай «Пиопер» таихим 1976 оид анх байгуулагдлаа. и- засаж Цэ», й мордох тодорхо чухал. заалт боллоо. «Пионерийн үнэл» соннты редакци 1982 онд манай орны нийт пиопер сурагч- дын дунд «Ус», «Чийдэн» операци, «Талх» хэлэлцүү- лаг зохион явуулсан пь хот ходоогийн. олоп сургууль дээр өрпөлг байна, ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Со- ныхоо.. иэрэмшит ажилд Улам идэвхтэй оролцож, улс нийгмийн өмч хөроөн- гийг хайрлан. хамгаалах сайн үйлсийн алинд гарц- гаал! сонины зөвлөл МАНАЙ ОРЦ Хопгүүд сургуулиасаа ирж яплаа. Орцны шат огсол хөгжилтэй исгэр- сээр гүйлдэлэ, Гэтэл тэд- нийг нэг хүн салтуулжээ, -- Сайн байцгаана уу? жаалууд аа! -- Сайн 2 Та нар энэ орцонд байдаг уу? -- Тийм ЭЭ! Хүүхдүүд нигэж харнул чихайд бушуухан шиг Л яйахаа бодлоо. Гэтэл ТЭД: нийг лвуулсангүй, -- Та нар үүнийг ха- рахгүй байна гэж үү? гээд нөгөө хүн орцны ханыг паар, Нохой, цэцэг, гитй- рын дүрс, тоогууд бас хү- пий нэр ханиар дүүрэн харагдана, “Пээ манай орцны хана яасан балиар юм ба?» гэж тэдиий дун- Даас нэг нь хэллээ. -- Хэн нигэснийг нь та нар мэдэх үү? -- Мээ-дэхгүй... -- Би л ингээгүй... гэж хөвгүүд ам амаидаа огүүлцгээжээ..., Саихан манай сонины газар, Монгол телевизийн хүүхдийн цэвтрүүлгийн редакцитай хамтран 120- хиосон үзлэгийн үед дээрх яриа болсон юм, Сайп хараарай! Зөрхөц халан дээр сийлсэн зураг биш, хаалга нь онгорхой, цонх, чийдэн. нь хагархай, хог новш ихтэй, систем: уитраалга нь Эй. дэрсэн зэрэг яна бүрийн дутагдал ажиглагдсан ЮМ. Эдгээрийг хэн ингээ бол? Энэ асуултад хариулсан арван хоёр хүн бүгдээрээ -- «Хүүхдүүд» гэл бн- лээ. ( Үнэхээр ч томчуул ха- Даас барьж ханан дээр халаалтын | «АВНА», 4БОНИ Мо, -Д» тэх! зэрга ХХЫ шаЭын ЭН цаасаар хоорон- Дог Бас цас, доо шидэлцэж орцон тор «байлдах» уу? даа. Халаалтын системийн нарийхан төмөр хоолойн дээр суугаад гитар тоглож дуулах болов уу? гүй. Зовхон хүүхдүүд л ингэдэг, Нэгэнт халтар- таж, хиртэж, хадаасаар сийлэгдсїн. орцны хана, хагарч, өвдэрсэн хаалга, цонхыг хэн засах вэ? Энэ асуултад “Пноне- рийн нэ» сопни бас Л ХҮҮХ Д гэж | х рнулж байна. Энэ бүхнийг хүүхдүүд засаж, хамгаалж чадна. Ийм туршлага Улаанбаатар хотод цөол- гүй бий. Орц бүхэнд хүүх- дүүд байдаг. Ахлах, ДунД, бага ангийн тэдгээр хүүх- дүүд нэгдэж гийлээд «Янз бүрийн насны хүүх: дүүдийн бүлэг» байгуулах хэрэгтэй. Тэгээд л огцны- хоо хана туурга, гэрэл, чийдэнг засаж, Эргүүл пост ажиллуулж инүдлэн хамгаалиа. Ипгэвэл танай орц онго үзэмжтэй сайхан болно, «Ппонерийп үнэн» сони- ны редапци, Монгол тс- лепизийн хүүхдийн нэвт- рүүлгийн редакинас хамт- ран манай орны нийт пио- нєр сурагчдын дунд зар- лаж байгаа «Манай орц» «Пионер» танхимд хүүх: -о Танхимын захирал --Сайхан боов жасигнэ- дүүд чөлөөт цагаа онгорөох Д. Болормаа хаэр,.. дуртай -Би олон тоглоом» -- Шатрын ширээний той,., ЗУРАГ ДЭЭР: ард... лээс жил ирэх тутам манай «Соёлч» өрхийн мандат жилээс эхэлж бид «Пио- танхим тохижиж байна, авлаа. Түүнээс гадиа сүү нер» танхимдаа гурван Анх хоёр өрөөтэй байсан лийн энилүүдэд манай ор- төрлийн дугуйлан пөэн бол одоо 11 өрөөтэй бол- лоо. Хүүхдүүд өнд хичээл давтаж чөлөөт цагаараа шатар шагай, одон бөмбог тоглож, дискотекн үдэшлэг зохиодог. Кил. бүрийн сүлд модны наядмиыг байлга тэмдэглэдэг уламшлалтай. Орцондоо өргүүл үзлэг байлга хийн, хана шалаа тогтмол угаа- даг юм. Энэ бүхэн маппь ач тусва өгч манай ор- цын бүх айл өрхүүд цын хүүхдүүд элдэв халд- варт өвчнөөр огт өвдөөгүй юм. Бид хичээлийг шинэ жил эхлэнгүүт «Пионер» танхимынхаа соёл Хү. мүүшлийн ажлыг эхэл- дэг, 7Нил, улирлаар алс лаа төлөвлөн зохио, сурган хүмүүжүүлэгч, нэрд гарсан аохиолч, хо долмөрийл ! баатруудтай хүүхдүүдээ .уулзууллдаг, Мон энэ хичээлийн ажиллуулж байна. Оёдол хатгамалыг гоё | хийх, хоол, нарийн боовыг яаж амттай болгох талаар хүүхдүүд өдгээр дугуй- лангаас сурч байна . Дугуйлангийн багш нар нь манай орцын аав, зэлс иар, Тэд чөлөөт цагаа хүүхдүүдтэй цуг өлгөрөөх их дуртай..,гэж Долгормаа багш лрьсан юм, Дараа нь бид «чПио- БН шишшоша ОД. Сүхбаатарын нөрэмжит Улсын хавдалийн “домпилатад хэвлэв, , сү Лперадилэхэлдээ, 2202 Хү Будшигт р хдүүд ээ! )-6 1! 0 өпэ дугаарыг шав, эзли ах, эгч, багш, том» | чуулд үзүүлж тэдиээс тус- лалцаа аваарай, Хичээлээсээ. дөнгөж со тарж |очингуутаа орцоо ажлглацгаа| Сайн харц» гаа! Ямар дутагдал байна. вэ? Дутагддаа илрүүлэн- гүүт ашилдаа орцгао! Мон ямар ажил зохиож байгаа, томчуул хэрхэн тусалсан тухай, ямар үр дүнд хүрч байгаа тухай сониндоо боо чээрэй! с Жич: Хөдөө, орон пут- гийн сургуулийн пионер сурагчид сургууль, дотуур байр, албан ллах гын барилгын ашиглалт. хамгаалалтад хяналт тавын энэ операцид оролцоно. РЕДАКЦИАС: ХҮНДЭТ ЭЦЭГ, ЭХ- ЧҮҮД, БАГШ, СУРГАН ТОХИЖУУЛАХ, ХАМ- ГААЛАХ АЯНД ГАРЧ «Пионерийн үнэн» сонин, ны редакци, монгол тез левнзийн хүүхдийн нэвт- рүүлгийн реданци пер» танхимаар явж үс лээ. Хүүхдүүдийн өорс: дийн араар зурж, би- чиж, наасан зураг, сам- бар ханын сонинсор чим- сэн яайниг өрөөгүүд Ц9- вэрхэн, тохитой ёжээ. Тэнд хүүхдүүд цэн суугаад уран лын ном уншиж, теннис, шагай Бас зарим нь гитар, баян хуур хөгшим тог- лож дуулна, “«ОПионер», танхимын захирал нийС”4 лэлийн 10 жилийн 51 дүгээр сургуулийн 8-ын «Ю » сангийн сурагч Д,. Болормаа: зэрэг- зохиО- шатар, тоглоно. -- “Өнөөдөр манай хүүхдүүд концерт бэлт-, гэж байна. Удахгүй шинэ жил болно. Бид ч ааз ээж нартаа өөрсдийнхөө концертыг үзүүлнэ. 4а- рим нь орцондоо эргүүл хийл: байгаа гэл: ярилаа. Тэр орц дөнтөж саяхан засвар хийсэн болов уу гэн: бодмоор цэвэрхэн ажээ. Ханап дээр нь эрээ чиж, . сараачсан элдэв дүрс ер үгүй. -Бид байнга эргүүл хийж, Бямба гариг бүр бүх хүүхдийр хүчээр цэ- вэрлэж угаадаг їюм. Ма- най орцод ханан дээр юм. бичиж өрээчих, хог цаас хаях хүүхэд ганц Ч байхгүй. Тар.ч байтутай бусад байруудаас хүүх- дүүд ирж туршлага су- далж байгаа гэд: «ГПио- мер» танхимын «гишүүн нийслэлийн зургадугаар сургуулийн сурагч Б. Ганболд инээмсэглэ өгүүлсэн том. Хүүхдүүд та нар ч їэ- сэн тус танхимаар 30ч- лоорой. Тэдний хаяг Улаанбаатар, , “Сталины гудамж, 89 дДүтээр байр. Т. ДАВААЛДОРЖ( /| Эрхлэгч ЗЦВРХ Ц. ДАШДОНДОВ ---- тн лт--и-ш- с-сотттх 7777 ИНДЕКС--14140: ! 59 ДЭХ ЖИЛДЭЭ үөвтөНЫ АРВАН ХОЁРДУГААР ЛХАГВА 82 (1820) | Птонер бүр нэтэрч явнсай салаа гбанаасых фандгааж” шЕшүшжсолшиглитошижол ш--н ТЭВ2 2 эЭЛӨ 3, үлэ жишээч пионерүүд Дувдговь аймгийн Баянжар- 1 салан сумын 8 жилийн сургуу- ! Твпай сургууль бүлгэм | ангнас чинь хэн НЭГЭН ПнО- | жи олон улсын өнонерийн | «Найрамдал» лагврийн пзймь | дугаар зэлжшнид амрахаар язсан уу? Явсан бол тэр | найз чинь та нарт маш сай- | Кан бэлэгтэй буцаж байпа. | “Саяхан тус лагсрьт «Пионе- | (Рүүд байлга цэвэрч иямбай, |соёлч боловсон .Сфайцгаая!» | (улсын уралдааны зэлжит | гшинэ гараанд зорнулсаяппо- | нєрийн шугам. жагсаал боллоо Шугам звагсаалд БНМАУ-ын Ардын Боловс- ролын Явмны нэгдүгээр ор- | (логч сайд Б.( асүрэн, |МХЗЭ-ийн Төв Хорооны иа- рийн бичгийн дарга Д. Бор, | Монголын Улаан Загалмайн Нийгэмлэгийн гүйцэтгэх хо- рооны орлогч дарга Н. Шу- ра, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны “шионерийн ажлын зөвдөх | л-Г. Зуев иар оролцлоо | ! Шугам агсаал дээр олон 1 (улсын пионсрийн чНайрам- | /дал» лагерийн «Зад угаагч»- 1 |нїйг штаб үзүүлэх тоглолт | хийл, тус лагерийн наймду- ( (гаар зэлшинд амарсан ппо- 1 нєр сурагчдад згхий даалгад- | тар гардууллаа. Бид шугам | 3вагсаалын үеэр Сэлэнгэ | аймгийн Алтанбулаг сумын 1 (Василий сургуулийн 7-гийн 1| «Бэ» ваигийн сурагч Ц. Гэрэл- | (маатай ууласал юм. | -- «Найрамдал» лагерьт 1 ирлзэд бид олон сайхан зүйл 1 сурлаа. «Өглөөний (өдрийн, оройн) мэнд хүргэе!», Тав- гтай сайхан хооллоорой!», | “Сайхан пойрсоораМ» «Их баярлалда» гэж хэлдэггүй хүүхэд: энэ лагерьт байдаг- гүй. Бид бүгдээрээ сөв бо- лолсопн хооллож, хувцсал ЦЭ- | ( Вэрхэй. өмсдөг. Лагерийптхаа | /аЗад угаагчэ-ийн штабаас | ёгсөн пахина даалгаврыг нэр төртэй биелүүляг-өөрийп тө-! ралх сургуульдаа очоод найз похдийнхөө дунд түгээн дэл- || тэрүүлнэ гэж тар өгүүлсэн | юм. | Тус лагсрийн наймдугаар зэлжинд амарсан бүх хүүг 1 хэд өөрсдийн төролх сур- гуульдаа очоод «Найрам: ! дал» лагерьт эзэмшсэн сай- 1 хан хэйшлээ. анд лөхдийл- | хөө дупд түгээн дэлгэрүүлэ- хээ зпэ шугам жагсаал цээр илэрхийллээ. Шугам Жаг- 1 саалын дарлаа « Цэвэрч», 4Соёлч» багуудын хооронд 1 “ариун цэврийн буухна урал- | “даан боллоо. | «Сайлч пионерийн нэгэн | оглвө», «Сайхан хооллоорой», Ї «Шинэ-айшнлийн мэндчилгээ» сэдэвт буухиа . уралдаанд | ажсголцсон. хүүхдүүд пионер Ерагчдын: оглоө, өдрийн хооллы үсар сахих сөп дэглэм болон сүлд модыг хэрхэн 1 чимэхийг пайз “нөхөддөө үзүүлэв: | САРЫН 15 ҮНЭ 10 МӨНГӨ МОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛТ ИЙМ, АРДЫН ЇӨРИЙГ ҮНДЭСЛЭН. БАЙГУУЛАГЧ, ЛОНГОЛ АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН ГАРАМГАЙ. УДИРДАГЧ “Ц.СҮХБААТАРЫН МЭНДЭЛСНИЙ 90 ЖИЛИЙН О0ЙГ ТЭМДЭГЛЭВ | ӨНГӨРҮҮЛЭХ ТУХАЙ МАХН-ЫН ТӨВ Х0РО0НО0С САЯХАН ЧУХАЛ 101001 ГАРГАВ. 1983 ОНЫ ХОЁРДУГААР “САРЫН ХОЁРТ БОЛОХ: ЭНЗ ОЙГ СУРЛАГА, ХӨДӨЛМӨР, УРЛАГ... СПОРТ, 0ЛӨН. НИЙТИЙН 08ЦГОЙ. АМЖИЛТААР УГАЦГААЯ! дийн сурагч Д Төмөрсайн, С Пунцаноров: пар Залгамж үс» аяны «Пнонсрийн бүтээлч үйлс» эзагүүргэр, амжилттай аллж зуны амралтын хусд- цаанд гэгдэл "инйгэМДэЭ | ТУС- тай хөдөлмөр хїййсэн тэргүү ций пнонеруүд Юм Сургуулк захирал Т.!У- ков: Манай хоёр сурагч 44 47 эмнэг тус тус сургасан юм шүү дээ гэж бахархан тонил цуулж билээ Д. Төморсайв, С.ГПундагно роп нар эчэ пёмар болсон 1їїм гийн үхэрчид, адуучдын ул лөлгөөнд Оролцсондоо маш их баярлаж яваа богоод НӨХӨД пь ч гэсэп тэдний тухай бахар- хан ярьж байна Хойтон шил, улам оло эи- нэг номхруулж үдэлгээнД оруулна гэж тэд лрыж байна, Саявтархан Дундговь їїм- гийп тоинерийпй Залгамжлагч» ХУ чуулгай болж ходолморийи ү улирлын дүн гаргахад ДТ морсайт, С. Пунцагпорой С) «Зад угаагч» пттабын- аймтийн «Хөололморийн аварга» хай шиопер боллоо Су) «Сайхан хооллоорой!» тэтцээний үед, 3 Ажиллаж, амарч амралтаа () «Шлнэ жилийн мэнд- соөв боловсон өнгөрөөдөг Хх9- чилгтэээ тэмцээнд хүүхдүүд ийн мянга, мянгай пионФ маш ндэвхтэй оролцсон юм. сурагчид | Д.Төмөрсайл, 4 Ө голгыг: нямбая Нан-| ГПунпагпорон нїр шиг шинл дингОээ, эЧиманг цан хөдөлмөрийн аварга болоод шал эг элднан төг Мчштс зогсохгүй “сурлага . хүмүү лийп үлгэр дууриалыг үзүүл байдаг билээ. Д.Төмөрсайн, С. Пунцагноров нар тийм. їїй0- нєрүүдийп огнээнд хөл ний- лүүлж явна, Д. БАНЗРАГЧ 04б0рнїй! зохион бүтээлчид Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын үзэсгэлэигийп танхим үзэгчдээр дүүрэн. Тэнд төрөл бүрийн хэлбэр загвартай бий- хан машинууд тавигдсан нь үзэгчдийп сонирхлыг ихэд тат- на. Энэ бол тус хотын 0 нш- лийн сургууль, Хэрлэл сумып дунд сургуулийн өсвөрийн 30 хиоп бүтзэгчид сурагчдын хий- сСап азто маиццийя загварын үзэсгэлэц їом. Тус сургуулнуд дээр саяхан «Бол, оролл, бүтээ» сэдэвт зохион бүтээх уулзалт, тэмцээн похиалоо. Уг тэмцээйдД цахилгаал хөдөлгүүрт азто вагвар гэсэн хоёр төрлөөр 15 сурзгч оролпож авьяас билэг авхаалж самбаагаа сорьсон ом. Үүнд Өндөрхаал хотыл лунд сургуулийн сурагч Оюунсүх Батзориг, Батчулуун, Хэрл сумын дунд сургуулийп сурагч Одгэрэл, улуунбаатар пар тэргүүн байрт шалгарча?2- Багш Д.ХОРОЛСҮРЭН “ХҮН БҮР БАГА БАЛЧРААСАА ЭХЛЭН ТУЙЛЫН АЖ АЛХАМ ТУТАМДАА НҮДЛЭН ХАМГААЛАГЧ, ХӨДӨ. Ипгэж эхэллээ, Даваа гариг. Хо-Ши --Миний нэрэмжит, пийс лэлийн 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн пио- нєр сурвгчид урьд урь- дынхаасаа эртлэн сург гууль | дээрээ цугларав. Уудам саруул хонгилд мПмонер сурагчид аа! «Пионерийн үнэнэ.. Ду” гаар сургууль 7 хоног» сэдэвт ажил эхэллээ» “тэж бинсэп том зарлал харагдана. Хүүхдүүд энэ Ч хопогийн ажлын нээл- тийн цуглаанд оролцох гэж, эртэлжээ. Цуглааныг сургуулийц захирал Г.На- цагдорж нээж: -- «Пионерийн үнэн» -.Дугаар сургуульд 7 хоног» сэдэвт энэ ажил нь манай орны Хот Х9- Дөөгийн олон арван сур тууль дээр зохиогдож байсан уламжлалт ажил юм. | Энэ амвил азохпогдсон сургуулийн пионер су- рагчид сониныхоо нэрэм: жит ажилд идэвхтэй орол цож сургууль, анги, тан- химынхаа эд аж ахуйг засаж сэлбэх, өорсдийн хувийн соёлжилтыг сайж руулах талаар сайхан аж лууд хийл: байсан тухай бид олоптаа упшсап би- лээ. Манай сургуулийн пионер сурагчид ч гэсэн өөрсдийн дуртай хэвлэл-- 1 «Пионерийн үнэн» сони- ны пэрэмжит ажилд идэвх тэй оролцож, их амжилт олно гэдэгт бид итгэж байпа. Хүүхдүүд Ч урам 20: ригтой байлаа. Тус сур- тууль дөэр зохиогдох со- нины 7 хоногийн ажил инигэ/н эхэллээ. «Зад угдагчид» аялав. Сонины нэрэмжит ажил эхэлсэн өдөр тус сургууль дээр «Зад угаагчид»-ын штаб байгуулагдав. 1Омчиндорн: ахлагатай 6 гийн «Вь» ангийн «бад угаагчидэ-ын цпабын тпионерүүд, «Пиоперийн | Үнэн» сонины ажилтнууд: тай хамтарч үзлэг хий- лээ. Анги бүлэг бүрзэр орж, «Зад угаагч»-ийн тушаалыг уншсаны дараа үзлэг, шалгалт хийлээ. 1 «Зад угаагчид» аялсны 1 “маргааш өглөөнөөс эхэлж | хүүхэд бүхэн л гутлаа гялалзтал тосолж, хувцас | ныхаа ханзархай, уран- хайг-. хүртэл оёж, их л боловсон, соёлч хувцаслан: ирдэг болжээ - Хэний суудаг ширээ вэ? Сургуулийн анги тан- хим бүхэнд пионер «су- “рагчдын нүдлэн хамгаал- вал зохих эд хогшил бий. Тус сургуулийн захиргаа «Хэний суудаг ширээ вэ?» сэдэлт үзлэг явуул: пионер сурагчид өөрс- дийн хариуцсан . ширээ, сандлыг хэрхэн эзэмшиж байгааг нь шалгасан юм. (. Шалгалтаар 4:ийн «В», - Т-ийн «Вэ» б-гийн «А» зэрэг ангиуд сурдаг 311, "1812 дугаар өрөө, биоло- ) тийн кабинетад эвдэрсэн 14 ширээ, 4 сандал бай- сац нь илэрлээ. Мөн | цонх чийдвнгийн бүрхүүл "онь хагархай, ширээ, сан: дал, шалан дээр чернил асгаж, элдэв зүйл ерээ- чиж сийлсэн зэрэг дутагд дууд нилээд анги танхни- | “муудад байв, -0 Дээрх анги бүлгийн 27, Хоаигн 1) 7" мүнаг пионерүүд «Пионерийн ҮнЭн»...дугаар сургуульд Ч оног» сэдэвт ажлын үеэр эдгээр дутагдлуудаа арилгахаар үүрэг ам- лалт авлаа, 2 Ус Ус түгээгүүрийн газрын Дэргэд хэсэг пионер зог- соно. -- Ах аа! Усаа битгий асгаарай! -- Түгээгч эгч ээ! Та крантаа битгий нх нээ, Хааж амжилгүй ус гоо- жуулаад байна гэл тэд- гээр хүүхдүүд шаардана. Ус дуслаж байсан крантыг тэр дор нь хаан: байр Хүмүүс ч тэдний шаард- лагыг биелүүлж байлаа. «Ус» операцид тус сургуу лийн пнопер сурагчид идэвхтэй оролцож, ойр орчмын ус түгээх газрууд. албан байгууллагуудаар эргүүлд гарчээ. Мөн өөрийн сургууль дээрх усны эвдэрсэн гоожуу- руудыг засал, ус үр ашиггүй алдагдахыг вог- сооп. -- Одоо тус сургуу- лийн нийт пионер сураг- ЧНД ус алдагдах, чийдэн үр ашиггүй асахын хорыг сайтар ойлголс хаа явсан газартаа эдгээр үузэгдэл- тэй тэмцэж байга гээх пионерийн ахлах удир- дагч Ц.Шархүү ярьсан юм. 14 дүгээр сургууль дДзэр «Ус», «Ус-чандмань эрдэнэ» сэдэвт бүлгийп ажил зохиогдой, анги бүл- гүүд хапын сонин гарга- жээ. Чийдэн «Гэрлээ унтраа!», «Чий- дэн асаж байвал унтраа!» гэсэн ухуулах хуудас анги, танхим бүрийн: гэр- лийн унтраалганы дэргэд зсвэл ханан дээр нь Ха8- рагдана. Хүүхдүүд ч энэ шаард- лагыг дуртай биелүүлж байлаа, -- Урьд нь ангиудын чийдэнгүүд бүр өдөр бол- тод асаалттай байдаг то хиолДол байсан юм. Энэ Ч хоногийн ажлын үеэр ИЙМ Явдал огт гарахгүй боллоо гэж тус сургуу- лийн багш П. Томортогоо ярьж байлаа, Мөн хагарч, эвдэрсэн розетка 6, огт асдаггүй чийдэп 89 байс- ныг илрүүлж засжээ, «Энд чийдэц асч байна» пионерийн эргүүлийг сур- гууль орчпы албан бай- гууллагууд дээр гаргаж, цахилгаан эрчим хүч ҮР ашиггүй зарцуулж, байсан 8 зөрчлийг илруулж арил- гашээ Талх «Пионерийн үнэн» сопи- ны нэрэмжит «Талх» хэ- лэлцүүлэг бүхний сопнир- хол татсап сайхан ажил боллоо. Анги, бүлэг “бү- хэнд «Талх» сэдэвт ХхэЭ- лэлцүүлэг зохиож, хүүх- дүүд зохион бичлэг хийн, ханын сонин гаргацгаав. Отгонцэцэг багштай 8:ын «А» ангийн пионер баа- тарчуудын зохиосон бул- гийн ажил хамгийн сонир- холтой боллоо. |Багачуу- дын ажилд талхны үйлдД- вэрийц ажилчин, БНМА -У-ын Ардын Их Хурлын депутат Цэрэндолгор орол цон: талх хэрхэн бүтдэг, түүнийг хайрлан. хэмнэ- хийн учрыг тайлбарлан “ярив, Анги бүлэг бүхнээс. ““«ЇИОНЕРИЙН ҮНЭН» НИЙСЛЭЛИЙН 1) ЖИЛИЙН 14 ДҮГЭЭР СУРГУУЛЬД АХУИЧ, АРВИЧ ХЯМГАЧ СОЦИАЛИСТ ӨМЧИЙН ЭС ШИРХЭГ БҮРИНГ ЛМӨРИЙГ БИШРЭН ШҮТЭГЧ БАЙХ ЕСТОН» пионерийн азргүүлд гарч сургуулийн ойролцоох «Найрамдал», «Од» 300- гийн газраар үзлэг шал- галт хийж «Талх-үнэт баялаг», «Талхыг хайр- лая» ухуулах хуудас хадД- жээ. Хана, шал, цонх «Пионерийн үнзнэ .-Ду- гаар сургуульд хоног» ажлын үеэр болсон «хана, шал, цонх» операцид тус сургуулийн бүх | бүлгүүд оролцлоо. Хүүхдүүд СУР- гуулийнхаа хана, шал. цонхыг гялалзтал угааж арчжээ. Энэ ажилд Туяа багштай 4-ийн «А» ангийн пионерүүд, сурагч Алтан- туяа, Батдортг нар бусдаас илүү идэвхтэй сайн орол- цов, Ажлаа дүгнэв, Тус сургууль дзэр «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит 7 хоногийн ажил амжилттай зохиог- Дож дууслаа, Хамгийн сайн оролцсон сурагч Март, Өнөрцэцэг, |Отгон- цэцэг, Хоснавч, /Хандсү рэп парын зэрэг пиоперүү дийг «Пионерийцп үнэн» сонины диплом. баярын бичгээр, шагнав, |Вүлгэ- мийн зөвлөл Ч сопины нэрэмжит «Алтан бүрээ. монгөн бөмбөр» шагна- лаар шагнагдлаа. Сургуу- лийн захирал Г, Нацаг- дорж уг долоо хоногийн ашлын дүнгийн хурал дээр үг хэлнс -- чПионерийн үнзн»... дугаар сургуульд 7 хоног» ашнл зохиогдож: байх үеэр манай сургуулийн амьдралд нхэ эхэи осөрч- лолт гарлаа. Хүүхэд бүхон цэвэр цэмцгэр хувцаслаж хичээл таслалт хождолт бүрмөсөн ариллаа. Нэрд гарсан зохиолч, сургац хүмүүжүүлэгч, эмч нар энэ ажилд оролцож пионер сурагчдад ёс сур тахууц, гоо зүйн холбог- долтой яриа хийсэн нь үр ашигтай болсон юм. Эвдэрсэн ширээ, сандал хагархай цопх огт үгүй болис хана, шал, үргэлж цэвэрхэн байдаг боллоо. Манай сургууль дээр энэ ажил зохиогдонс байх үеэр МАХН-ын Төв Хорооны ээлжит У бүгд хурал болж түс бүгд хурал дээр Ю. Цэдэнбал дарга «..АЖ ахуйч биш явдлыг нэг ч коммунист, эвлэл, аионе- рийн нэг ч гишүүн, нэг ч иргэц тэвчин өнгөрүүл- дэггүй тийм нөхцөл бай- дал бий болгах хэрэгтэй. Энэ талаар хувьсгалт 34- луучуудын эвлэл, пионк- рийн байгууллагууд тус- гай төлөвлөгөөний үйндсэй дээр их ажил зохион, хийж бүтээсн9э холбогдох дээд байгууллагадаа тайлагнаж байвал зохино» гэж: хэлсэн нь чухал ач холбогдол- той заалт боллоо, Манай сургууль дээр «Пионерийн үнэн» ...Дугаар сургуульд Т хоног» СсЭДЭВТ АаясЛ 80- хногдох үезр бий болсой арвич хямгач. цэвэрч ням- бай байдлыг бид үргэлж хэвээр хадгалан ажиллах болно гэж тэмдэглэсэн юм. «Пионерийн үнэйэ» (Сс0- нины тусгай сурвалж- лагч Т. ДАВААДОРЖ «Пионерийн үнзнэ ...Дугаар сургуульд 7 хоног» сэдэвт ажилд сайд оролцсон Шионер сурагчид, ЗУРАГ ДЭЭР: 5-ын «Б», онц сурлагатан С. Хандсүрэн, 6-гийн «Гэ ангийн сурагч С. Хосиавч нар. -- «Зад угаагчэ штабын гишүүдэд С дийн зөвлөлгөө өгч байгаа нь. БАНН эмч -- ботийн 4Б» ангийн сурагч, 6 Ес : үлгэмийн зөплоө- лийп гишүүн, С. Өнөрцэцэг, бүлгийн дарга М, Отгонцэ- цэг нар «Ус» операцид сайн. оролцлоо. 3-4” ангийн сурагч М, Март, Б. 2 Танхимыг шинэ жилийн байд лаар чимэглэсэн байна. Хөг- жимж баярын цоглог аллгуу тоглоно. Энэ үед зөвлөлтийн хүүхдийп нэрт похиолч С.Мар- шанийн «Арван хоёр сар» зо- хнолын гол баатар Маша охин Сагс барьчихсан гарч ирээд. -ЭНитигхэн гацуурхан Өвөл хүйтэн юм Мөнх наст гацуурыг Гэртээ бид пар авчирлаа гэж дуулж явна. Тэгснээ эргэн тойрноо хари Сагф сар мөчиртэй гацуур мод Сэтгэл татсан шилэн бөмбөлөг Цовоо сэргэлэн үеийн найзууд Цахилгаан хөгнмийн цоглог аллгуу.. тэснээ «Ингэхэд бїй хална ирчихсэн байнаа7!» гэнэ, Энэ үед 1982 он гарч ирээд Машагийн дэргэд очижс: Сайн байпа уу? Маша найз мипь Саатаж юундаа зогсоно вэ? Маша: ыН Бэс Хөвч тайгын гацуур мод Хараа булаасай шилэн бөмбөлөг... гэснээ 1983 онд хандалж: «Илгэ- хэд би хаана ирчихав зэ7» гэм дахин асууна. 1982 он: -- Маша минь чи Манай сургууль дээр ирчихээд байна гээд өөр өөрсдийн сур- гуулийн нэр хаягийг хэлнэ, -- Бид бүхний шинэ шилийн балр болчихоод, эхлэх гэн байла. гээд овроо урилга гаргаж үзсэнээ сургуулийнх нь нэр хаягийг чангаар хэлзэд «Энэ сургуу- ЛИЙН Шинэ илийн баярт нээ- рэн би уригдсан 10м байна шүү дэв» ГЭНЭ. 1982 оп: -- Тэгэлгүй яахав Маша минь Тэр бүү хэлшннэон шүүдээчи Нэгэнт чи ирсэн болохоор Нээх үү, одоо баяр наадмаа? ТМаша: -- Яаш болох вэ? 82 он минь, хүлзэ. Ядаж би хувцсаа сольдог байгаа даа Ойд ганцаар зугаалж лпаад Оп болслпоо мартах шахал Бэлэн Маша: --1Юу?7! уудлан Ш! “ОО 1982 он: -- Хүүхдүүд маань ирчихээд байхад Хөгжөөнт наадмаа хүлээлгэх гэж үү? Маша: (Бодлогоширсноо) -- Би нэг арга оллоо, гэснээ үзэгчдэд хандан ь --Коммуплзмын гэгээн нарап Кремлийн ордиоос нь цацарсан Социалист хамтын нөхөрлөлийн Сод манлай нь болсон Холбоот улс байгуулагдсаны Хосгүй баяраа тэмдэглэж байгаа. Аугаа сайхан эх орныхоо Арван таван улсуудаас Нэг нэг цасан охиныг Нисээд ир гэж дуудчихьл Та нар минь Сүлд модныхоо баяр наадмыг эхэлж цасан охидуудтай минь бүжиглэн ная- даж байгаарай! Арван хоёр найзаа дагуулаад Азай бууралд ааваа урнад Очиж хувцсаа сольчихоод, Одоохон би хүрээд ирнэ. Машаг явсны дараагаар зс БНХУ-ын Бүгд Найрамдах Улсуудыг төлөөлсөн, тэдгэЭ- рийн сүлдийг малгай дээрээ хадсан 15 цасан охии орж нрж бүжиглэнэ, Бүжиглэх үед 1982 он сүлд модны паадмаа твэнэ. 1982 он: , Цас мөсөн алсын нутгаасал дам тэртээх холын ,т цай Р, аянаасаа Хүүхэд бидпий хөгжөөнт баяр ийп жишээ барим Б бидний. баясгалант жуулан хэрэглэх ЭНН ман Сүлд модны наадамд гэрчилсэн “хөтөл! Ун 10177 оролцохоор Саатан тухалж шинэлзн 3 золгохоор Хүндэт зочид маань гадаа Хүрч ирлээ, ализ угтацгаая. Хөгжимд шинэ жилийн Дуу эгшиглэнэ. Өвлийн -езгон, Ма- ша охяц, 12 сарыг сүр жавхаа- тай хүлзэж авна. 1882 өн: --Сайхан буурал аав минь Сайн явж ирэв үү? Өвгөн: --Саруул эх оронд чинь Сааталгүй явж ирлээ Алаг хонгор үрс минь Амархан сайн байна уу? Хүүхдүүд: --Сайн гэж гэн зэрэг хариулна. Өвгөн: -Эрхэм баян эрдэм номд Зоригоо хөвчилсөн Эрхэс холын сансар огторгуйд Хүслээ гүйцсэн, Жаргалтайп дэлгэр монгол орныхоо 7Кавхлан тогс хүүхэд багачуудтай Учрал золгох эпэ мочийг Урамтай онгөрүүлэхээр ои ирлээ (алта ташииа) 1982 он: --Өдийд нодийц ууллсанад Үлэхээр сайн санаж байна Өлзийт сургаал с оноо Өлөөдөр тод санаж байна Азай буурал таныхат үгийг Хүүхэд бүхэп марталгүй Арнуп эрдэмд шамдсаар Өпөөдрийн өдөртэй золголоо, Өвгөн: --Ачит намынхаа уриагаар Алсын чигээ барын Эрдэлүт багшийн ухаанаар Улсын нэрээ мапдуулл: Амьдрал, эрдмийн далайд Амжилт бүтээл гаргасныг Дар бүр нь харж, сонсч Дотроо би баярлаж явлаа. (Зогсолт) Аугаа Октябрийн ачаар Алдрын замд шуударсан Ардын хувьсгалын ялалтаар Аа жаргал цогцолсон Улсын чинь шилэ хөгжил Улам лут болсоц байна, "Гаван тивийн хүн ард "Танайхыг яриад шагшиж байна. (алга ташина) Номрөх дайны сүүдэр цаашаа Нөхөрлол найрамдлын дуу паашал гэж Эхийн бүүвэйтэй хорвоод . хотлоороо Энхийн талд нэгдэл жагссан Энэ бомберцгийл охид ховгүүд Эрхэм Та иарын анд пехдүүд Нарлаг монгол руу явахыг сонсоод Надаар уламжилж: дамжуулсан үгийг Өвгөн аав нь одоо хэлье. Өнөр багачууд минь хүлээн авпа” уу? (алга ташина) “Үсний өнгө оор гэвч та партай Үзэл санаа нэгтэй гэнэ шүү, »” тэд нар Үг хэл олдоо гэвч та нартай Үйл хэрэг нэгтэй гэнэ шүү, тэд нар Цэлмэг тэнгэрийг бүрхсэн Цэнгэг усыг хордуулсан Хөрст газрыг сүйтгэсэн Хөлөөлт дайн хэрэггүй гэнэ Үеийн үед Энхтайван хэрэгтэй гэнэ Үрийп ҮРД Аз жаргал гхэрэгтэй гэнэ. (алга ташина) 1982 он: -Үеийн анд найзуудын маапь “Үнэн сэтгэлпайн үгийг авчирсан Өвгөн аав тандаа баярлалал, Алтан дэлхийн хүүхдүүдийп Ариун хүсэл нэг байна Дайнгүй знх байхыг Дандаа бид хүсч байна. Өвгөн: --Уларч байгаа он маань Учрал золоор дүүрэн байнд (1982 онд хандал) Ир: байгаа он маань Их хєгжлийн одтой байна 1983 онд хачдан Хоёр сн мзань одоо Халглцах цаг боллоо. Онтнбрийн 65 3 А Я хсойлн жилийн ой Алсын гаригтай мэнд солилцон счиж золгосон Анд завлалт байгуулагдсаны 60 жилийн ой боллоо. Алдарт намынхаа 18 дугаар нх хурлын шийдвэрийг Амьдрал, сурлагадаа бид хэрэгжүүлж ирлээ. Хүүхэд багачуудынхаа төлөө нам засгаас Хэд хэдэй чухал тогтоол гаргалаа. Саяхал алдсад Ардын Их Хурлын чуулгалзараа Сургалт хүмүүжлийн ажлын тухай хэлэлцэж 1982 йланг 1883 Алга ташина) лынхаа товч Т гардуул 1983 он: Халаагад өгч ба л Хавагар килт Ах амжилтыг бүтээлээр арвин байхаа байна. (алга ташина) Амлаж хэлэзхїийг хүсч 1983 -Өнгөрч байгаа он бя Өдийд подинй НРС билээ. Өгөөмөр хөгжлий үх болж Өлсөөдөр тэгээд буцах билээ. влож үлдэх шинэ ондоо Өндөр дээд суудлаа өгье 1983 анд --Ирж байгаа Итгэж та бү Намтар түүхийн ов: он ик н болио. чинь зузаан хуудсанд чадлаараа оруулна үүсгэн манд Сүхбаатарын 90 жилийн Зургаан одовт, дайчил замиалтай эвлэлийн ХУШ их хурал пиопер багачуудын Үү чуулган зэрэг заддаа Нэр, нэмрээ Домогт хувьсгалыг тагч Дамдины ой Залуучуудын Золбоо тогс чЗалгамжлагч» Түүхт тэмдэглэлт үйл явдлуудыг Түмэн түмэн хүүхдийл хамт Хөдөлмөр сурлагын бахдам амжилтаар тэмдэглэхээ илэрхийлье мэргэн сургаалийг хэрэгнсүүлэгч болохоо харуулья. (алга ташина) Өвгөн буурал аав тапдаа Өврийн халаа 82 он тандаа Хамт ирсэн 13 сарынхаа Халуун сэтгэлийн үгийг уламжлуулья 12 сар болсоп хүүхдүүд нийтээрээ: --Золбоо төгс хүүхэд та нартайгаа Золгож байгаа шинэ оп чинь бид билээ --Цана чарганы мөрөөр хүүхдүүд Цасан дээр «аргаль» гэж Хоор балртай Намынхаа Нандигпан 1 сар: Хеөөр баярын дуунд жавар уярах сар Ш сар: --Энхрий үрээ злСэндээ тэвэрсэн Эх хүний жаргалын сар. ТҮ єазр: --Холын сансарт хүслээрээ тэмүүлсэн Хоргоаогийн хүүхдүүдийн мөрөөдлийн Ү сар-- Энэ дэлхийн хүүхэд багачуудын Эв савааны нэгдлийн сзр Ч сар: -Цардмал зам дээр бяцхан хҮҮ Цэрдтэй гараараа Нар зурах сар. ҮП сар: --Эх ориыхоо бүтээн байгуулалтад Ихийг нэмэрлэх хедолморийн сар ҮШ сар: -Тад хөндийд угалттай майхан дэрвэж Тарнан түрүү салхинд бүжих сар, їх --Эхний хичээлд хонгорхон охии гэж дэвтэртээ бичих сар. -УИАїанжин Сүхбаатар Лєничтэй уулзаж үүдийг нээсэн найрамдлын сар- -өАрсан долоод штаар сэргээсэн рийн баярын сар- хоёүл уУлааж дүгиэх сар баяр хүргэлт) номд шамдан суралцан хүслээ хопчилсой хонгор та иарынхаа намтрыг сонсо мэдлээ. мэргэн шолоодлогоор дайчин замналаар хичэаигүйлан, зүтгэж ажилдаа амшилт гаргал: сар. сар- суусан чЭнх тайван» Х сар: Жаргалын Х1 сар оны Аугаа Ок хи -- Арван лээрээ сар: Амжилт ололтоо (Алга ташилт, Өвгөн: Эрдэм бүтээх Алдарт намынхаа Ах звлэлийнхээ Эрдэм ухаалдаа Эрхэлсэн Ахмад байнга суралцалс хөгжоо15 тш үеэсээ Хвьяас билгээ улаы Сайн бүхнийг дэмж дэлгэрүүлтп Саар болгопыг шахан зайлуулис Эх ороп, эцэг эхийнхээ Эрхэм ачийг сурлагаараа хариул Нам засаг, ард түмнийхэла Найдвар итгэлийг бүтээлээрээ биелүүлэхийн єрөөлийг үр саддаа буурал аазп нь барьж дэвшүүлье (Алга ташина) Ариуп Сэлэнгэ марон шигээ Дундаршгүй дүүрэн жаргалтай Алтайн хүрэн уулс шигээ Хөдөлшгүй бат суурьтай Цэлмэг хох тэнгэр шигээ Уужим саруул ухаантай Хорин сая морины хүчээр Хотол дэлхийл алдраа дуурсгаастай Монгол орны багачууд та нар минь Өлзийтэй сайхац Өнөр мопголын Өвгөи Өргөн сайхай сайхай Эпхийн Эвийн Баясгалант наадмаа үргэлжлүүлээрэй Буурал аав нь явья баяртай. Хүүхдүүд: --Баяртай. Алн замдаа сайн яваарай! гэнэ (Өвлийн өвгөнийг 1982 он үдэж өгөхөөр хамт явиа) Цасай охид, сарууд хоорон доо бүжиглэнэ, “Сүлд модны паздмын ажил лагаа цааш сүргэлжшилж, тио нер сурагчдын бэлтгэсэц багт наадам, баярын концерт тог лоно! Г, БАТАА Д. ЧИНЗОРИГ » д “Бод, оролд бүтээ, гоёхон чнмэг, тоглоомыг хам гийн хялбар аргаар өөрсдөө хийж болно. Өндгөөр ч хийж -“Магадгүй: та нар “өндгөөр хийдэг гэхээр гайхаж Түүхнй өндөгний болдог. болох юм. дээрээс нь доош утастай зүү- - оо Үзвэр хатган цоолж доторхи шилгэнийг саванд юүлж аваад сндөгпийхөө хоёр талаас гар- сан утсаар модноос өлгөх гог- цоо хийнэ. Бэлэн болсон өнд- тоглоо- гөө хийх гэж байгаа мынхоо онцлог өвөрмөц байд- со солыГ харгадзан цийтэд нь бу- дДаарай. ногооноор. загасыг шаргал өнгөөр, малгай, хацар ам хямрыг нь час улаан өнгөөр будна Дараа нь хийж байгаа амьт ныхаа хөл гар, малгай, сэ- лүүр, Хувцас гоёлыг нь гийп цаас ашиглан хайчилж эвгэйхэн. байрлуулна. Балэц алтан болсон зүйлээ өндгөн дээрээ цануугаар (эсвэл чихрийн чө ЛэлжллүЖлэээлэхсэхеэ7222-Л28 ҮЛ 3 “СҮЛД-МОДНЫ ЧИМЭГ “ЭИинэ жилийн сүлд модны Нишээлбэл мэлхийг алиалагчийг Өн- шүү. Энэ маань одоо ердөө л нэг сүрлээр бүтлээ гэж үү? гэсэн яриа энд тэндгүй сонсогдоно. Тийм эз. Ерийн нэг сүрлээр хийсэн олон сайхан бүтээлүүд энэ үзэс- гэлэнд тавигджээ. Чечєрск хотын техник мэргэжлийн сургууль тав дахь жилдээ монгол сурагчид хүлээн анч суралцуулж байгаа юм. Тэнд суралцсан Монгол су» Улсын үзэсгэлэй читэг- лзлийн төв танхимд ФЗовн- лөлт Белоруссын Гомель мужийн Чечерст хот дахь хөдөө аж ахуйн техник мэр» тэжлийн 54 дүгээр сур- гуульд суралцаж байгаа монгол сурагчдын уран бү- тээлийн үзэсгэлэн нээгдэж. хөл хөдөлгөөн ихтэй байна. -- Мөн авьяаслаг хүүх- дүүд ээ! -- Юмхнаар юм хий- хийн сайхан дуурнал байна тэг ч байж болцо) сайн бе- хөлж наана, Алтан загасны нүд, алгалагчийн хамрыг аль болохоор иямбай, хөгжилтэй зурахыг хичээгээрэй Ингээд тоглоом маань бэлэн боллоо. Сүлд модондоо өлгөөд хари гаая. Өөр юу дутаж вэ? Алиа лагчийн хүзүүвчийг цаасаар Олон нугалаас гарган хийг ГЭЭД наах хэрэгтай юм байна. Мөн загасны сэлүүрийг ч гэсэн сүлд модны гялгар туузан чимгийг ашаглан хиЙЖ болох їюм. Эгдвэр амьтдаас гадпїл дэл- Дэн чихтэй Чебурашка, дууч хөөрхөц бялзуухай, тахианы дэгдээхэй ч хийж болио шүү дээ Хүүхдүүд ээ! оролдоод үзэг түн. Сүлд. модны чимэг чинь бүгд л чиний урласан хөөр- хөн тоглоомуудаар зимэглэгд вэл мөн гоёо оо! Хавлзлд бэлтгэсэн Т. ГАНДИ ЦАСАН Сурагчид та нарыг шинэ хилийн сүлд модны наа- дамдаа бэлтгэхэд чинь зо- риулж цасан ширхэгийг хархэн яаж хайчлах аргыг зөвлөе-. Цасан: ширхэгийг цагаан цаас юмуу янз бү- рийн өнгийн гялгар цаа- саар хайчилж болно. Хайч- лахын өмнө цаспы ширхэ» гийг том, жижиг, ямар хэмжээгээр хайчлахаас хХа- маарч цаасны хэмээг сонгоно. Эхлээд цаасаа тэнцүү талтай дөрвөлжин болгон хайчилпа. Дараа нь дөрвөлжин цаасаа зурагт үзүүлснээр (Зураг М, 1) 3--4 нугална. (пугалааг тасархай шугамаар зурав) Нугалсны дараа гарах гур- вбалжин дүрсэн дээрээ зу- раг 2, 3, 4. 5 дугаар зур- гийн хар дээр цагаалаар зуряс . үзүүлсэн. маягаар цасимхаа дүрсийг. зурна. Цасны дүрсийг хэрхэн-гоё дүрсэлснээс хамаарч Чи- ний хайчилсан цас тодий чинээ гоё хэлбэртэй боло- хыг анхаараарай. Цасны дүрсийг яаж гаргахыг Дээрх зураг харис зурж хайчилжс сурсны Дараа өөрсдөө зохиол яна бү- рийн хэлбэр. гарган хай чилж үзээрэй. Хэдий хир олон дүрс гаргаж су ” рах тутам та нарын цасан ширхэг төдий чинээ олон сонин дүрстэй болно. 6. 7 дугаар зурагт, зу- раг 1:7:12:Т дүрсэлсэн цасан ширхэг хайчилсаны дараа “ямар болохыг үзүү лэв- Цасан ширхэгийг хийч лахдаа аль болохоор цэвэр ажиллавал дүрс чинээ. Урай гоё болно. Уг зөрлолгаөг ашиглан. “өөрсдөө. цасыг олон янзын, дүрстэй хай чилжс сурцгаа гаарай, Д. БАТСУУРЬ иямбай чинь төдий Д, Сүхбаатарын пэрэнжит Улсын хэвлэлийн” дугуйланд суралцаж фсүр- тай “сайн: аохнон. бичлэг болно. дой». гэсэн. бодол Эрхлэгч байсан юм. Бургас: тангэрэлийн «В. И.Ленинь, Хоньчин бүсгүй», (Ч дэнэвцогтын « лээр бэдэг дурсгал. гоёл чимэглэлийн зүйлс урлан хийдэг болжээ. Уран гар. тай 200 гаруй сурагчийн 1000 гарүй бүтээлийг дэл сэсэн Энэ үзэсгэлэнд Мон- | гол-Зөвлөлтийн ард түмний Леонид ЕФИМОВ . Энэ япдэл 5-ын “А» яцо Фодяд гэнэт төрөв. Төр. гийн сурагч Федья ОгуФ дэвтрээ дэлгэж Бумашны- | цонд тохнолдсон юм. Фелш на, Прошкин хоёроос ээлж. ӨОгурцов бол ангийнхнаасан эд хуулш эхлэв. Удсан ч. хоёр өвөрмөц зүйлээр үгүй түүний төхион бичлэг онцуой нх алгардат сурагч хураалгахад бэлэн боллоо. байлаа. Ямар зүйлээр вэ? Би амралтаа хэрхэц гэдгийг та нарт одоо ярьж өнгөрөөсөн бэ? өгье. Харвээ Федя вш Тэр зун нх халуун, хуу- Днан овогтон байсан бой рай зун болсон юм. Бай- түүнийг лав «сорког нүдэт шин барилгын дээвэр болон Федья» гэж нэрлэх байсан модод НиЛДээ цагаан цаг. байх. Учир нь юунд вэ? саар хучигдсан байв. Бид гэвэл Федни бүр суудлаа. цана, чаргаа авч ой руу саа ч өндийлгүйгээр алтийн жимс, мөөг түүхээр явлаа. хаа бараг бүх хүүхдээс Очоод цаг ч болоо бая-. хуулж чаддаг ажээ, Гэвч тал Костягийн 9 гутал. бас «Дөжин толгой» гэсэн цасаар дүүрч Надя хуспы хоч ч түүнд тохирно. Яа- мөөг түүлээ. Гэтэл гэпэт. гаад гэвэл тэр ямарвая хүчтэй салхи үлээж тэн- нэгэн зүйлийг бодож сэт- Дуугаран шуурга. с гэх огт дургүй. Тэгээд ч шуурч эхэллээ. хүү | - түүнд нйїм нэгэн явдаа хө майкаа тайлж голд: сэлцивов. Дараа нь халуун лсэн дээр биеэ нарапд эЭЭж- хэвтэх ямар сайхан байсан гэн саналаа... Нар их хурц байснаас зарим хүүхдийн арьс улайчихсан байв. Тэр ч байтугай Но- лягийн чих бүр холдчихсон байсныг яана. Зугаалгїалд дараа бүгд ядарсан байст тохиолдсон юм. Хичээл эхэлсний лараа- хан ссөн сарын пэт өдөр Мария Гавриловна багш ангидаа Орж ирээд! -- Өнөөдөр бид «Би ам- ралтаа хэрхэй өнгөрөөв» гэсэн сэдвээр сохион бич лэг бичнэ, асуух зүйл бай-- На уу? гэлээ. Энэ үед Олья Бумашнина гараа өргөж бологч сагс дүүрэн жимс, босоод асуусан нь! (Тэр мөөгтэйгөөр гэртөэ харьш дандаа ямар нэг асуулт байгаддаа сэтгэл ханта- гаргадаг юм) луун баяртай байлаа. Би -- Ямар амралтын тухай гэртээ оронгуутаа өсгий вэ? Зуных уу, аль эсвэл гутал, бээлийгээ. тайлж овлийцх үү? орондоо орсон ом... -- Аль дуртайгаа л бич. Өвлийн амралтаа зун Хамгийн гол пь сопирхол- тосгонд өпгөрвөх ч сайхан |. той. сайхап. бичээрэй гэм шүү! ё -- За бичиж дуусцгаай- уу? Нар овгоо бичихээ мартаа аа| тэж Мария Гав- багш хэлэв. Харин энэ үед Федя амралтынхаа тувай бодохоос ч залхуу нь хүрч байлаа. Тэр ч байтугай рилопвна хэлэхэд Федя түүний амралтын хуга: сурсан зангаараа тал, тал. цаанд сонирхолтой ом ер. тийшээ өнгөлзөн харж да- ! тохиолдоогүй мэт бодог- раа нь зохион бичлэгээ Ж,с доно. Зуи ив болохоор аэрвэсхэн гүйлгэн үзээд 3 гудамжинд бөмбөг ошинг- дэвтэртээ «Зохион їїлчлэг” у лөсоөр, өвөл нь телевизийн | гийг бичсэн сурагч Олвга урд суусаар байгаад таар: Прошкиїла» гэнс, “бичээд: ЧӨЭ. бапшлид хураалган. Тэгээд Федя хэнээс хуу- Маргааш нь. сургуу? лахаа бодогк ангийнХиыгаа аргоцүүлэн хариаэ,. Түү: ний харц: хаёр хүүхэд дээр яг тусїй. Ольга Бумашнн- па: (Тар онц сурдаг) Вася Прошиин (Тэр томыг сонир- холтой. “прохиодог)/ 4Хобу: лацгаас /н зэрэг. хуул: ЧихЬя. “Харим, ч дүрмийн лмар ч”алдаагүй сонирхол- даяараа Феди Огурцовын зохиоц бичлэгийн. тухай мэдэяс амжогээ, Харин тэр” өөрөө энэ үеэс хойш «Су- рагч Ольга Прашкин» гэсэн шинэ пэр авсан юм «Костёр» сэтгүүлээс ор- чуулсан Д. САРАНТУ.: 5отлүнаа салаа) комбинатад хэвлэн. зө Үл0 Ч жилдээ 24 ид болов. Бүгд хурал «Өсвөр үеийнхнийг коммунист Ёсоор хүмүүлгүүлэхэд ХЗЭ, пионсрийн байгууллага, сургууль, тар бүл, улс, олон шийтийн бусад бай- туулдагын хамтын ажил- лагааны үр нөлөөг дээш- лүүлэх тухай» МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны иарийн бич- гийн дарга, Д. Сүхбаата. рын нэрэмжит МПБ-ын Тов Зоплолийл дарга и9- хөр Ч. Цэрэндуламын тавьсан илтгэлийг сопсож хэлэлцлээ. Хэлэлцсан асуудалтай холбогдуулж ХЗЭ, иноне- рийн болон улс олон ний- тийп байгууллагын ажил, тан, багш сурган хүмүү жүүлэгч зэрэг олон хүн уе хэллээ. Бүгд хурал хэлэлцсэж асуудлаар тогтоол гаргаж, Монголын пноперийн «Зав- тамжлагч»2 У цзуулганыр 1983 оны зургадугаар !. сард явуулахаар тогтов, Дашдовдоц, нарийн бичгийн дарга Ц. Буянтогтох, БН МАУ-ын Ардын Боловсро- лын Яамны нэгдүгээр ор»/ Б. Даваасүрэ иар болон албаны бусад Ч хүн оролцлоо, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | 1982 ОНЫ ХОЁРДУГААР соотэАЙЛиМӨЕНЭ анал аййлахуан алийн айн ашглнй 25. Д. Сүхбаатарын нэраш- жит МПБ-ын Тон Зопло- ын зэлжит ХЇ бүгд ху- »ал 13 дугаар сарын 23. МАХН-ЫН ТӨВ ХОРОО 1983 ОНЫГ . СУРАГЧИЙН ЖИЛ БОЛГОХ ТУХАЙ ТОГ “ТООЛ САЯХАНГАРГАВ. ЭНЭ БОЛ ХҮҮХЭД БАГАЧУУДЫН ТӨЛӨӨ НАМ ЗАСГААС ИХЭЭХЭН АНХААРАЛ ХАЛАМЖ ТАВЬЖ БАЙДГИЙН ЯРУУ ТОД ИЛРЭЛ ЮМ. | 5 (8 | (8 2) ПиИОНЕР СУРАГЧИД АА! | ЭНХРИЙ ХАЙРТ НАМЫНХАА ЭЦЭГ “ЁСНЫ ЭНЭРЭЛ. ХАЛАМЖИЙН ХАРИУД СУРЛАГА, ХӨДӨЛМӨРТӨӨ. ШАМДАЖ ИХ АМЖИЛТ ГАРГАЦГААЯ! АРВАН БЯМБА ҮНЭ 10 МӨНГӨ ЗСБНХУ БАЙГУУЛАГДСАНЫ 860 ЖИЛИЙН ОЙД танай орны хот Хөдөө- гийн олоп мянган пионер сурагчид ЗСБНХУ байгуу- -3 лагдсаны 80 жилийн ойг сурлага, ходолмөр, урлаг, 1 спортын өндөр амжилтаар 1 угтаж байиа, 3 Хүүхдүүд энэ ойг угтаж Зовлолтийн үе, тэнгийн- хэндээ захидал бичин апд найз болцгоож, тэдний туршлагаар төрөл бүрийн сайхан ажил зохиол байна Мон Зонлолтийн хүүхдийп дуу, “шүлэг, бүжнг сурч уран зохиолын олон ном орос хэл “дээр уншишцгаа- жээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Булган аймгийн Бугат сумын дунд сургуулийн 6-гийн «Ав ан- гийн онц сурлагатан, су- рагч Д. Лхагважав, Дунд- Л говь -аймгийпц төвийн 8 жи- лийн сургуулийн 8-гийн «Д» ангийн сурагч Б. От- гопбаатар, Говь-Алтай айм- гийн Шарга сумын дунд сургуулийн 7-гийн «ЯА» апгийн “сурагч О. Бирь- баяа. -- Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хотын бага сургуулийн 1-ийн «В» ан- гийп онц сурлагатан, су- рагч Д. Батцэнгэл, Н. Уранчимэг, Н. Эрхэмбаа- тар. -- Нийслэлийн 67 ду- гаар-еургуулийн 4-ийнц «Б» 4:ийл «В», 5-ып «Вь» ан гийн сурагч Д. Арнунбай- таль, Н. Ичиихорлоо, В, Таня, -з8 Нийслэлийн нэгдү. гээр сургуулийц 6-гийн вА», 1124 «А» ангийн РАМ сурлагатан Ариудаг Д. Болормаг- -- Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын дунд сур- туулийн 8-ын «Ас» ангийн сурагч Н. Ариунаа, г-. Өмнөговь аймгийн Баян-Овоо сумын 8 жи- шийн сургуулий 5-ын «А», ангийн сурагч Л. Дэлгэр, шаа, 7-тийн «А» ангийн сурагч Б. Монхжаргал на С. БОДООШ, Т., АЛГ 18 ТОМПИЛ” нарын авсац гэрэл зураг, Д. Сүхбаатарын пэрэмжит МПБ-аас өсвөр үеийпхэнд улс тор, үйзл ёуртал, ёс суртахуун, хөдөлмөр, гоо зүй, бие бялдрын хүмүүжил төлөвшүүлэх, хүүх- ДИЙГ байгууллагын үйл ажил- лагаагаа өөрвө удирдах цогцол- бор программ болсон пионерийн айхан шатны байгууллагын «ОХалгамж үе» аяныг багагүй туршлага хурпмтлуул- саар баййа. «Залгамж үе» аяны явцад пионерийн хамт олон, ппонер, сурагчдаас шинэ шинэ үүсгэл санаачилга гарга тэргүүний ба нэрэмжит хамт олон болж, пиаперийн сайн: үйлсийн ном бүтээл, авлэл, пиойерийц аж лын таргүүй туршлага суртал чилан дэлгэрүүлж, ционер су- рагчдын цараг-спортын «Дол» тоглолт, «Зад угаагч», «Эх ор- їл ногоон гоёл» цуйал, «Баа- тарчууд-Сүхбаатарын орисор» тоглоом аялал .зараг иИнТИЙГ хамарсан сонпрхолто! олон хэл- бэрийн алслыг зохиодог боллоо. Ппонерийн байгууллагын үйд- сэн суурь, айхан шатны хамт олоц иь пионерийн бүлэг, бүл- гэм учраас манай орны ерон- хий. боловсролын сургуулийн дэргэдэх 600-аад бүлгэм, тэдгээ- рийн харьна 7400-аад бүлгийн идэвхтэй, биеэ даасан үйл ажлил- лагаанаас “л МПБ-ын ажлын эцсийн үр дүн шууд шалтгаал- ца. Пиоперүүд улс төрийн хатуу- шил, үзэл суртлын гүн фат ит- гэд үнзмшил, ёс суртахууны шилдэг чанар, хөдөлмөрт ком- мунист ёсоор хандах үзэл, гоо зүйл тазшаал, биес бялдрыг хү- мүүжлийн захих бэлтгэлийг пиО- нёрийн хамт олны дотор ол авдаг. Пноперийн байгууллагаас зохиох улс тєр: соёл хүмүүж- лийц олон талт ажил ходийчи- нНэзн бүлзг, булгэм Дээр төв- лөрч хүүхдайн бөөрєр өөрсдий- төө удирдах явдлыг оргожүүлал чадвал үр дүнд хүрнэ. Үүний таргүүний хайт олны туршлага ч харуул: байна затар айлгийн Монтхха шилийн пунд ргУуу с лэлийн. арвай илийн 17 сургуулийн тпионерийг 11211111 2 тантогс пионсрүүлийн бие тзэлч нд сачаачилг дах хүсэл гийг замаар тэр өөрөө асарслиїл- гас удирл рлап тио- неєрийп адил сохиоп байгуул- даг хэвшил тогтоосны үр дүнд 5) тэргүүний бүлгэм болсон ба Тэргүүпий ба иөрээгит хамт олон болох хөдөлгөөний пи иєрийн бєрөө аорсдийгво Уудир- лах зарчимд үндэслэн өрггүүл- дэг тэргүүний | ажнллагалтай пионерийн бүслтэг. бүлгэмийн тоо жилээс скнлд олширсоор одоо тэргүүний бүлгэм 36. бү- лэг 247, салаа 2284, нэрэмжит бүлэг 926 боллоо Тарчилэц пионерийн анхан шатны 644- гууллагууд дээр «дунд, сул сурлагатангүй хамт олон» бо лох хөдөлгөөн Өрпөлт пионерийн 102 бүлэг, 1812 салаа, баатар- чуудын 255 баг, 2175 тавт хам- рагдаяс байил Гэвч пионерийн булэг, бүлгэмүүдийн ажил дай- чин ,давшингуй, амьд сонкрхол- той, хамт олны гишүүдийн идэвхтэй үйл амидлагаан дээр тулгуурлаж явагдлаггүйгээс хэлбэрдэх. овнгоц хандах лдутаг- дал инлээї түгээмэл байта. Пионерийн бүлгэмийн аяглыг сайжруулах нэт сүйдсэн.) арга сам бол бүлгэмийн дотоод 8- лыг сайжруулах, бүлэг.. бүлгэ- мийн сар бүрийн цуглааны хү- мүүлгүүлэх үргналовг дээтлүү- азх, бүлгэмийн 0рлөдийн.ГИ- шүүдийн ажил үүгсийг тодор- хой болгох, пионерийн иллхт- нүүдэл үүрэг лашлгавар өгч ку- гацаанд нь дүгн: " байх Явдал МПБ-ын дүрэм, шагвал урамшлын журмын дагуу тэр- гүүний хамт олон, пиопер су, рагчлыг сайшаан шагнах, чин зохиоп явуулж, тодорхой үр дүнд хүрч,” -даг боллоо. 183567: 1 1 (8) байтарын нэрэмлагт МПБ-ьн Тов Зөнлөлийн ХЇ бүгл хурал шон “МПБ-ын Төн Зөвлөлийн дарга Ч. ЦЭРЭНДУЛАМЫН тавьсан илтгэлээс: эрмэлзлэа биелүүлдэггүй зарим | иноцерүүдэд зэмлэл хүлзэлгах нь хүмүүжлийн чухал арга хэ- рзгсол юм. Үүнийг звв ашигла- даггүй дутагдал нилээд байна. Бүлгамийц айглын толавлелт, гүйцэтгэлийн хлцалт “шалгалт нь бүлгэмийн. зовлолийн өдөр тутмын ажлын гол гогцоо асуу- дал юм. Бүлгэмийн ажлын т0- лавлөгво нь тухайн бүлгэмийн нийт пнопер сурагчдын батал- сян, улс төр, хүмүүжлийн аяг- лын заанал гүйцэтгэх баримт бичиг гэдгийг дутуу ойлгох яв- дал байгааг ларүй засах шаард- лагатай байна, Пиоперийт бүлэг пь пяоне- ийн байгууллагын гол цөм юм. Пионерийн бүлэгт л хүүхэд, хувьсгалт байгууллагын гишүүн гэдгээ мэдэрч, хамт олны өмнө үүрэг хүлээн: эрх эдэлж сверав вөрсдийгоо хүмүүнгүүлэх болол- цоог олж йпдаг байна. “«Наг нь пийтийн- төлөв, нийт шь» нэгийн толд0» гэсэн коммунист ёс сур- тахууцы эрхам Дээд чана хүүхдэд пионерийп бүлэгт бай- хаас нь охлац төлөлшни эхэЛ- дэг. МХЗЭ-ийп Төв Хароо, Ар- дын боловсролын Яам, Д. Сүх- баатарын Нэрэмжит МПБ-ыл Төв Зөвлөлөөс өсвөрийн иргэ- дэд үвтэгш хүмүүжил олгох, энэ талаар сургууль, ХЗЭ, пиоие- рийн анхан шатпм байгуулла- гуудын үүсгэл санаачилгыг дэм- жип дэлгэрүүлэх, тэргүүний арга туршлагыг нийтийн бол- гох зорилгоор бусад яам, тус- гай газар, олон вийтийп бай- гүуллагуудтай хамтран нийт пяонер сурагчдыг хамарсан 40 гаруй төрлийг йлил шил бүр орон далар зохнож байна. Сүүлийн їзилүүдэд Хүүхдийл телоо фондын Төв кампсс, Бат- лап аалах Яам, Ардын бо- Ч Яам, бусад у2- тран пиопер сүр здын дупд цэрэг спортын «Дог: лолт, Дуут тс ц аялал, гу ү гаг уулзалт хийх, їг мт олон үүхтай лурсгал лах, пионерийт жиллуул ьлат хүхгүүсийг ол зэрэг ажлыг улам лдаг боллоо Хүү цэрэг, эх оронч хү 2рүүцил олгох” ажлын. агуулга аг: хэлбэрийг сайжр х нэгдсэн Ь удирдлагаар ха рилгоор МПБ-ын Төв ргэд цэрэг спортын тєп ш уулжс ажсиллуу? байгаа: нь толбогдлоо өгч байна ЗХУ, ах дүү социали «лд арлы туршлагаар а? гийп сурагчдын -дүнд цэрэг спортин «Шонхор»: тоглолтыг їийт рйїлгаг, хотод зохион бай- уулах, иргэний паспорт, цэр- тийн бүртгэл гардуулах ажлыг ёслол төгөлдөр хийдэг хэвшил тогтоох хэрэгтай байна. Байгаль орчныг хамгаалан хайрлах нь эх оронч хүмүүн- лийн “салшгүй бүрэлдэхүүп х3- сэг” мон, МБОХН-ийн төр аов- лол, МРТУ-ын хороо зэрэг бай- гууллагуудтай хамтран пиопер сурагчдын дунд «Эх орны а- гоон гоёл» цувааг зохион бай- гуулж, «Сургууль орчнсо цэцар- Лэгнүүлье» уралдаан, «Бай- галь хамгаалах сарын ажил». «Байгаль Зх» олимпиад япвуул- Сургууль орчноо ногооруулах, цэцэрлэгжүүлэх, цэйзгжүүлэх хөдөлгөөт пиопер сурагчдын дунд зэрчимтай өр- нөн: байна. Цаашид бїйгаль орчныг хайрлар хамгаалах аж- "лыг улам өргөжүүлж азлуу байглльчдын тайлан өдөрлөг, чуулга уулзалтыг їшилз бүр зс- хнон байх, тэргүүний хамт олон пианер сурагчдыг шалгаруулах. ороп нутгийн дүнд сургуулиуд ами амьтны булай байгуулах, туршлагын тадбайг ергєтгөн, тус- саах аж ахуй хагжүүлэх, мод, бут, сюот, цэцэг тарын үргуү- лах, арчлах талаар пипипер су- рагчдад мэдлэг, чалиар ззэмшүү- лэхэл мэргэжїлийн хүмүүс тарил» “ ланчлин хүчийг похнон байгуу, лах, сургууль бүхаид «Өсрөрийн ЧУЙШГ 18 161 вт й Дт С дээр П42-1 Төв Хорооны нарийн бячгайн дарга, ловсролын байгууллага хамтран «Хүүхдийн тийн улс тєрийн Дууны фестиваль, номын 10 хоног, хүүхэд зохиолч- дын уулзалт зэрэг шввл зохно- ДОГ боллоо. Салхан Улсын Дуурь бүжгийн аладемнк театр. ардын дуу бүтгийн улсын чуул- та, ардын армийн үлгэр жишээ үлзэвэр пайрал хөгтмийн шЄэ олон пчонер сурагчдын Дуү., 5 ишиг, хөгжмийн ансамбель бай- гуулж шкиллуулах сайхан с2- наачилга гаргасныг сайшаан тэмдэглэж байна. МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос «Хүүхэд, залуучуудын гоо зүйн хүмүүлслийг дээшлүүлэх зарим арга хэмтэззний тухай» тогтоол гаргалза ХЗЭ, пиовер, ардын болопсрол, соёл урлагийн байгууллагууд хамтран ппонер сурагчдад гоо зүйн хүмүүжил олгох цагцолбаор программыг боловсруулас, тууштай мөрдүү лэх, хүүхдийн сайн дурын театр, чуулга, дугуйланг олноор байгуулах, уран зураг, хөгжим, уран баримал, бүжиг сурталч- лах 7, 10 хоногийн ажлыг тус гай программаар зохион язуу- лах шаардлагатай байна. Гэвч биеийн тамир, спортыг хүүхэд залуучуудын гавшгай үйлс болгох талаар зарим а8- маг, хотод дорвитой ажил хийг- дэхгүй байна. Улаанбаатар хо- тын Єрєнхий болозсролын сур- гуулийн сурагчдын донгє 18,6 хүс» нь биеийн тампрын сенц Йлалд хамрагдаж байна хээгчээгээр спортын заал З, стадион 20, биеийн 988 ба! эхлэн сургууль сурагчдын тын «Олимп» силлуулах, » район, рчин хамт ол- ороп бүрийг биеийп баг, р ттлагт:й болгох ажил Ппопер сурагчдын хичээлзэр слсон тшэддагийг тгах, Су- рг идэвхийг өрнүүлэх зорил- гоор МХЗЭ-ийн Төн Хороо, МПБ. Ардын боловсролын Яам, МРТУ-ын хороо, ПГУТУ-ыгп хороо зэрэг байгууллагуудтай хамтрап. математиБ. орос хэл, мопгол хэл, физикийн хичээлийн слимппад, өсвөрийн техиикчдий! тэмцээн, «Бид Артект очно» тє- ле олимпиад шинжлэх ухаан, техиннийн.7 хоног, Орос хөлний балр зэрэг олон ажлыг жил бүр вохцонс байна. Эдгээр” ажлыг нийт ппопер сурагчдын хүртээл болгоп эртнээс бэлтгэлтэйгээр захиоп явуулах. нзр төрөл хэл- бэрийг нь олшруулах, агуулгыг жруулах нь чухал байна. Сүүлийн шилүүлэд МПБ-т Тан Зовлол, Хүүхдийн төдөо Фондын Төен комисс, Ардын бо- ловсролын Яамтай хамтран аио- нєр сурагчдад социалист аж тө- рех. ёсыг хэвшүүлж сүргууль, гэр арон. “олоп нийтийн галар биеэ зов авч явдаг, арвун 10- вэрч вярбай, соёлч | боловсон дадал заншлыг оззмшүүлэхэд чиглэгдсэн «Пионерүүд байнга тэвэрч нямбай, соёлч бололсоп байцгаал» уралдаан, «Злд угаагч» аяныг пионерийн бүл- там, бүлэг, салаа, баатарчуудын баг, тавт, пиопер баётарчуудын лунд өриүүллс байга. Энэ та- лаар арга зүйн материдл бо- лопсруул/ц, плакат хэйнлүүлжн тараалаа, Гөвч ана ажлыг сур: г Зөвлөл үлэл байта!! тууль иионсрийн бүлгэм бүр Хүүхэд багачууд бүр хүвийн арнуч цэврийн дүрмийг зввхөн гутал, хувцсаа биеийн хэлбэр гэлбирт тохируулан, цэвзр плмбай өмс- дөг, бнеа нар, ус, агаараар чий- рэгжүүлдэг, змнэлгийй анхчы тусламж өөртөө болон нөхөддөө үзүүлж чаддаг, зүрхний цохилт, биеийч жингээ мэддэг байна гз- МАХН-ын Төв Хорсоны зэл- шит ҮУ бүгд хурал дээр МАХ Н-ын Төв Хорооны ёрөн: варийн бичгийн дарга, У- ын Ардын Их Хурлын Тэр- Цоландаан дарга нөхөр Ю, дэнбал ч... Аж ахуйч биш явдлыг нэг Ч Номмуинст, эв- лол, пионерийн нэг ч гишүүн, пэг Ч иргэн тэвчиж өнгөрүүл- дэггүй тийм внехцөл байдал бий болгох хэрэгтэй. Элэ талаар ХЗЭ, пнонерийн байгууллагууд тусгай төлөвлөгөөний | үндсэн дээр їх ажид зохиож, хийж бүтээснээ холбагдох дээд бай- гууллагадаа тайлагнай: байвал вОХиНО» ГЭЖ ХхэлсэН програм- мып ач холбогдолтой, зарчмын чухал заалтыг пионерийн бүл- тэм, бүлэг, пиоиср сурагч нэг бүрийн үйл ажиллагаайд хөрэг- жүүлэн хэвшил болгох аорил- тоор Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Моптолын Пионерийн Байгу лагши Топ Зоплал, БИМАУ: Ардын боловсролын Яам хамт- ран «Пионерүүдийн арвилан хэмтэлтийп байнгын аянэ-ыг явуулахаар шийдвэрлээд 0аї- на. Тус аяны явцад пионсрийн бүлгэм бүр пүдлэн хамтаалах бүстэй, пионерийд бүлэг бүр пүдлэн хамгаалах бвБскттО4 апионёр бүр аргиллп хэмнэлтийг тодорхой” даалгавартай байх болио, Түүнчилэн эд хогшил, материал, түүхий од, иргэдийн амнны болОцн НИЙГМИЙН СОЦИЗ- лпёт өмчийг нүдлэн хамгаа, арвилан хэмнэх «орц», «цайх», «хвиа», «чийдэн», ашат», «шал», “Фирэитэ,, «барпул», «хаалга», «ширхэг хадаас» Зэ- рэг цувзагаар ус, дулаан, ца- хидгаап зрчим хүч, материалаг Хомнох хөдөлгөөнд тпиношер, су- рагч бүр оролцож, илэрсэн ду. тагдлыг дор иь засуулдх арга хомтэо авахуулж байх-1Юм. Тэрчилэц дахин ашиглаж: 00- лох цаас, ноос, яс, төмрийн хаягдал, шилэн сай цуглуулах, омийц ургамал, олон настын үр түүх, «Хуудас цаас», «Цд- гайй алт», «Өөдөс томор», «огооц аптеи», «Эх ариы но- ГОобу гоёл» зэрэг байнгын 8лнН цуваа зохиолч пионер бүр ар- тилац хэмнэсэн зүйл, пЛрүүд» сэн зөрчил, засуулсан арга хамжээ, оруудсан хувь йзмрээ сургуулийн цам, захируад, 08- лал, пиоперийзг байгууллагадаа илтгэж, дүгнүүлэ ажиллах ёс- той. Инонерүүдийн бүтээлч опО санаачилгыг багш, сурган Хүг кгүүлгүүлэгчид, эцэг өх, олон, пийт, үйлдвэр,ан: ахуйн болон албан байгууллагд бүр дэмжиж, тодорхой, бодит туслалцааг үзүүлэп, пнонерүүдийн арвилан хэмнэх даалгаврыг, тэдний «бү- тээлч ходолморийн таван жиг лийн программ»-ыг биелүүлэх ажилтай нягт хослон ЛПуулах хэрэгтэй, Мөр «Соёлч тэргүү- НИЙ сургууль, анти, Дотуур байр, орон сууц, горийн хөороо- лод, орц, тоглоомын болон бїї сийн тамирын. үдгэр мйшээ талбай» шалгаруулах болзолт уралдалт зохион явуул, Ё | сул сурлагатапгүй ори, | сууц, хороолол болцгоой» ү, ї одор єр, сурагчдыг энэ. слилд өргөнөөр лах, нь зүйтэй “гаш МПБ-ыц Топ У1:::3-0( 22522908 5 "Газрын зургийн “дэргэ, зогсоод Москва хотын Эс -с »хотын дуйд сур туулийн пионерийн “долду- таар бүлгийн дарга . Цолмон гэдэг. Эдний бүл- гийнхэн БНМАУ-ын |Ар- ын Их Хурлын чуулганы шийдвэрийг хэрэгжүүлэн бүлгийн ажлаа орос хэл Дээр зохиол: байна. Ппоно- рийн ажилд үргэлж 1у- салж, хүүХдүүдийг орос хэл сургахын тулд уйга- гүй ажилладаг хүн бол Зөвлөлтийн мэргэжилтэн багш УЛ. Викторовпа би- лээ. Сурагчид Л. Зиктс- ровна багшдаа их хайртай, түүний зохиосон. ажилд идэвхтэй оролцдог байна. Бүлгийн дарга Ж. Цол- мон: т -- Манай бүлгийн пио: лерүүд «ЗСБНХУ байгуу- лагдсаны 60 жилд онц сурлагаар бэлэг барья» хөдөлгөөн өрпүүлэн ажил- лаж байпа, Бид энэ хичээ- Б153:4:(3):(314 ӨД хүү- на, лөөтэй. ярья яаддаггүй байлаа. Харин одоо Л. Бикторовна- багшийнхаа дэмжлэгаар бүлгийн аж- ЛЫГ өросоор чөлөөтэй явуулж чаддаг | болов. Хүүхдүүдийн үгийп баялаг Ч нэмэгдлээ. Бүлгийн аж- лаа орос хэлээр азохиохын тулд тодорхой төлөвлөгөө гарган: бэлтгэх хугацааг тогтоол: өгдөг ба бүрийг хамран оролцуула- хыг хичээдэг. Ингэснээр Уг ажил чанартай хүүхэд бүрийн идэвхийг өртгүүл- сэн сайн ажил болдог гэж ярив. сурагч ХЭНДОО ХҮС сургуулийн нарийн бусад бүлгүүд долдугаар бүлгийн турш- лагаар бүлгийн ажлаа орос хэлээр зохиодог боллоо, Ппонерийн ахлах удир- дагч Л. БАЯРСАЙХАН ХҮҮ НЁс2йг77 -- Ямар гоё цэцэг вэ? гэж бяцхан охид дуу АалдД- лаа. Өрөөнд байгаа өнтө, өнгийн цэцэг тэднийг баяр луулжээ. Хүүхдүүд |ДцэЦ- гийн -уяхан ДЭЛбээг Энх- рийлэп илбэнэ. Архангай аймгийн 10 ДҮҮД ү ЗЦЭШЭНЛ жилийн Сургуулийн 7-гийн «8» ангийн сурагч С. Пү-- рэвжав ч ялгаагүй цэцгэнд хайртай охин юм. Тэр гэр, апгн, сургуульдаа олон цэ- цэг тарьжээ, -- Манай ангийнхан «Эх орны погооп гоёл» цу- ваанд оролцож олон цэ? цэг тарьж байна гэж тэр өгүүлсэц юм. ЗУРАГ ДЭЭР, Цэцэгч охип-С, Пүрэвжав мюх- дийнхөө хачт дэшшшши2иыш шэн ц ЭРЦ ӨЛӨН Авн ҮЛ Сул РСЛЫН х ли ГЭВЭЛ ДӨЭ гс эс Ээ гдс иг 4 л------- «ЗАД УГААГЧ» ШУУРХАЙ “ ГРУПП К. 8:ыЫп «А», «Бь ангийн сурагч Ц. Эрдэпэ-очир, С. Баянмөнх, 5:ын «В» аи- тийн сурагч Л, Оюун нар «Найрамдал» лагерьт ам- раад пржээ, Найз ноход нь тэднийг ямар шинэ ажил зохиол: тэргүүн туршлага нэвтрүүлэх бол гэж хүлээ- нэ. Удсан ч үгүй «Зад угаагч»-ийн штаб сургууль дээр байгуулагджээ. Алгп танхим, пионер сурагчдын соёлжилтонд үзлэг хийж эхэллээ. Пиоцерийц ахлах удирдагч Г. Пүрпээ: - Маиай штаб 14 хо- пог бүр анги танхим, бай- ранд шуурхай үзлэг хийж: илэрсэг дутагдлыг дор бүрт нь засуулдаг. Штаб үсчип, гутал тослогч, 08 долчин, индүүдэгч зэрэг хэд хэдэн салбартай бөгсөд 8-ын «Бэ» ангийн сурагч Гиймаа ахлагчтай 15 су: рагч ажилладаг юм. АЖ- лаа улирлаар төлөвлөж байна. Манай сургуулийн нийт пиопер сурагчид «Ппонер бүр цэвэрч назг бай, соёлч боловсон байц- гаал!» уралдаанд азгжилт- тай оролцож байна гэж лрив. «Зад угаагч» шй- бынхан арнун цэвэр соёл: жилтоор сайн сурагчдыг «Нямбай сурагчид» бүрт- гэлд бичиж урзишуулдаг бо . Тус хэсгийнхпий ажлын дэвтрийг сөхөж үз вэл: 11 дүгээр сарын 28- ны өдөр 8-ын «А» анти, дотуур байрын зургаду- гаяр тасагт “Зад угаагч» шуурхай хэсгийл “үзлэгийг хийж 8-ын «А» ангийн МН, Сүхээд нямбай сурагчийн аихны швгнад олголоо» гэжээ. «Зад угаагч» штад ажиллаж эхэлснээс хойт Увс аймгийн Хяргас сумын 8 жилийп сургууль зэр апги, танхит, пионер су- рагчдын ариун цэвэр, соёл Жилт эрс сайзткирлаа Багш Б. МӨНХӨӨ Цэцэрлэг хотын 8 жилийл сургуулийн хичээл заса байхад бид очсон билээ дүүд айгио ацгиасаа Хүүх Сайн бүхнийг дэмли дэлгэрүүлье! алс цувран тарцгаана, Зарим нэг сургууль дээр хичээл завсарлах уед су рагчид гүймүүлн: оцолдол байгаа үзэгддэг. Гэтэл зид тийм яндал байсангүй. 1 НэГэН Сургуулийн ооо бУРГУУЛИЦАР цэвэрхан, саруул явахад «Хуулийн | танхим» «Байгаль хамгаалах булан» «Мэргэжлийн баримтаа олгох булан», «Сургуулийн түүхэн алдрын мувей»-гэсэн самбарууд бе- төвөд уран х ийцтэй. Анги тан- харагдана. Цөм цэвэрхэн хим “бүхэнд узэмистай сейха! халг, зарлал зургууд олгожээ, эрэвчсан ши- рээ сандал ер угүй. Сургуулийн Эвдэрч хэмхэрч, өнгө үзэм: нь иймэрхүү. Сурагчид нь тун цэвэр цэмц гэр хувцасласан байв. Тус сур- тууль дээр «Зад угаагч»-и! үзлэг, Шалгалт байнга явуул Лаг гэнэ. Долоо хоног бүр соёл самги, цэвэрч иямбгй хүүхдий шалгаруулдаг ажээ. : з ал ярья: байна. пы У бугд хурал, БНМАУ-ы Ардын Их Хурлыл, чуулган! лшийдвэрийг амьдралд хорэгжгүү лэх талаар олон ,джил-дохио! байна. «Ппоперийн "БинДд нийтлэгдсэн 4 ахир, -- Бид МАХН-ын Төв Хороо үнэн» 40-» «Арвижих. ” гуайл яриа» “болон «Чийдэн». с» операци, «Талх» хэлэл- лэгт манай хүүхдүүд 4Мм оролцож байна. Сур- гын чанарыг сайжруул айм- Н Ч Г ни л 13 7 тийн тэргүүний сургууль болох, “Үүрэг явсап. тигдайнруулах талаар аж "Гүүлийгээ ямар тэсэн биелүүлиэ. Орос хэл, Физик: математинийй сургал- ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сур- гуулийн захирал. Д. Ба- -дамжав, хичээлийн эрхлэгч: , Ь Ї өдэнсодпом иар... 1722 Гоёл. чимэглэлийн су-- “дукгуйлангийн-їйиноиер” рагчид. Ц. ЭРДЭНЭЧИМЭГИЙН авсан гэрэл зургууд л! г Баалм- лрилаа Гоёд чимэглэлийн дугуйлан байга захирал у Захирлын өрбөнд орвол Цэ цэрлэг хотын нэгэн албай хаагч бэлзг дурсгалын зүйл авч байлаа. Хөрөг зургууд, !31- мал зэрэг зүйлүүд хїр4г244Л. 2-4 Манай сурагчид ийм гар урлалын зүйл хийдэг їоМ гэм захирал Бадамнав бидэнд тайлбарлалал, -2 Сурагч бүхэн ийм зүйЛ хийх. үү? -47 Гоёл чимэглэлийн. Дугуй» лапгийц сурагчдын | Юүтээл, Бипп, нь. лаборант С.ТНүнш: Уг нь зураач. барималч хүй Л дээ. Манай сургуулийн бү. Л үзүүлэн, танхим, музей, бүллиг олз хүн хийсэн гэв. Бид Жүпп багштай уулзлаа -- Би уг нь зуран БуүДан нэ? римал хийдэг хүй. 4 рдын урла гийг их сонирхдог. Ардын Ур- лагийн ӨВ уламжлалыг хүүх- дүүДэд залж сургах юмсан ган: дандаа боддог. Тэгээд Ч СУР: гуульд яяшллаж байга нӨ Арпунболд, П. Түвшлизаяа. Д- Батнасан зэрэг наймац сурагч солгон авч гайл, чимаглэлийй дугуйлан байгуулсан. Хүүхдүүд маань ч пилэрд юм сурч ба!па гэж 7Күнш багш ярилаа. Өрөөнд Е- Лепип, /Д. Сүхбаатар, нарын жижигхэп хөрөг. бари- мал, ззэгт наамал, үлгэрийн баатрууд, угалз, Хээ, урилга» баярып бичгийп загвар, барил лын хэв зэрэг яйз бүрийш юм байх ажээ. Энэ бүхнийг 1Күггш багш шавь парыпхаа хамт хий» тээ. 4 -0, цэндсүРЭН 8 ЗСБНХУ | байгуулагдсаны “60 жилийн ойд “ӨВЛӨЛТ СТӨрИйН СүЛД Зөвлөлт төрийн сүлдийг Зүсаэлж сайн япралрай Алтан нарны сацраг “Алаг лалхийг зэн: байна. "Алаг дэлхийн алгэн дээр Ашид мөнхийн билэгдэл» "Амжилчип, тариачны холбоо "Алх, хадуур гялалзан байна, 1 Зөвлөлт төрийн сүлдийг Зүсэлж сайп хараарай ӨЭэзлт нарпы енгөтэй Буудайн отгон түрүү байна, Эрх тєаргалын билэгдэл» Энх түвшин амьдрал болт Эх сайхан дэлхийг маань Ээкийп гар шит тэвэрч байлаа, угаа зөвлөлтийн Сүлдийг “Ажиглан: сайп хараарай Арвин түрүүг ороосон "Аралзал улаап "тууз байл, Аранзал улаан туузан дээр Арлан тапап улсын хэлээр «Орон бүхний пролетари нар яэгдэгтүп» гал уриа бичсэн. байна. Аугаа зөвлөлтийн сүлдийг Алиглаж сайн хараарай Бат нэгдлийн билэгдэл» Бадмаараг тавап хошуу байла, Бат цул нэгдлээ Бахархлын дээ болгосон - Онцгой Эрэлхэг зөвлөлт гүрэн Эргэх дэлхий шиг монх байна, Алд аөплөлтийн сүлдийг ! Ажиглал: сайп хараарай 1-5 С. НАДМНД 5 2 хөлд3 ДЭГ баз» рчууд ав| Удахгүй шинэ нил болио, Та нарт аав, эн, ах, өгч чинь бэлэг Ө эртний түүх күүрнэнэ. Өвөөгийн үлгэрийг Найздаа бя ярина. гий| дамжсаар езс үед үлдэнэ. шөөгийн үлгэрт хөдөлмөрт дуртай байхыг аш зайгаар эелдэг байхыг Зол олондоо үпэнч байхыг Зорьсоч хэргээсээ ияцахгүй байхыг рдом номд шамдал сурахыїр рхэмлэй сахидаг юм. Цасны дохио Өвсний толгой цайран гандах 5 1 Цагнйн дохио Уулын оройд цас будрах нь Өвлийн дохио Усны аах зайрмагтан көлдаЖ нь Жаврын докио Гэнэт. ирдэггүй хүйтэрч ирдэг Өвөл сайн Гэндэн: тайвшралгүй бэлтгэлээ хангадаг ММапайхан сайп. Омханаар юм хийж сурцгаая! Сурагч Н, ХОРЛООСҮРЭН өөгийл үлгэрийг бид м дамлсуулан ярьдаг, воөгийт үлгэр еэв үед үлдэнэ. Нийслэлийн 10 жалийн 3 дугаар сургуулийн сурагч В, сэлэнгэ Ариин хондий шарлапн гандаа/ Алтан талд хлруу уллжээ. Ал шувуу гангалан дуугараад Алсын тэнгэрийн халалд тээ Ууланд өгсөх харгуй сам павчис Уллахан харш байгаа энэ зарааг өгнө. Бэлэг авах үнэхээр маш хялбар аргаар хи сайхар шүү. Бас Та нар Ч болно. Ийм тоглоом, ёр нї Дүү нартаа болон аав, лиз бүрийн тоглоом сапаач ээждээ хариу бэлэг ӨГӨХ дап хиймс бэлэглэпэл сай- хэрэгтэй. Харин ямар б9- хараа) Одоо бүгдээрээ лаг өгөх вэ? Зураг ДЭЭР хамтран: өнэ зарадс хийц- гээе| ГЇОуны өмнө хуш мод ны хуурай боргоцой нэг ширхэг, хэсэг ногоої шил- мүүс, “зарааныхаад хошуу, нүүр, хөлий, хийх барим- лын шавар, царуу зэргийг бэлтгэцгээ Боргоцойны- | хоо иштэй талыг хүрэл бараан өпгийн шавраар шавж (зураг дээрхийг хар) зарааныхаа пүүр шөпнгөр хо- шууг хийпэ, Нүдийг нь хар.өнгийн шалар, эсвэл эжжижигхэн хар товч шигт- гэн хийж болно. Дараа нь хөлийг нь хийж, борго- цойндоо лав сайн инаак өгөөрэй. Эцэст нь зараа- ныхаа өргөсийг шилмүү- сээ ашиглан хийїцгээнэ. Боргоцойныхоо завсар нүхнүүдэд цавуугаа сайн түрхэн: өгөөд нэг цэгээр нь салгасан. шилмүүсээ || лав сайн шургуулан иаа- на. Ингээд л зараа малнь бэлан: боллоо, Уран гартай ах эгч нарыгпхаа хийсэн | тоглоомыг дүү н4Зр чинь ямар их баяртай лээн авах бол! Боргоцойгоор 5 зөвхөн аяараа төдийгүй 8д-) | гас. шутуу зэрэг янз бү- : рийн амьтай хийрк болдог | 2 юм. шүү! Т. ГАНДИ | 2-3 ШВВиВНгЛа Риагд “Дд с панай өсвөр үе 8. Шилзгүүст мод 7. Радно идэвхт (::15:3 ) 8. Европ тивд оршнх пэгэн оциалист улс ї | Улсын хэвлэлийн “комбинатад хэвлэв, . аригийп нэг ! мьтан эн романы нэр дуурнйн нэг дүр Хаана хэделмор ундариал тэад ичээд баясал дүүрэн Хаана, хүүхэд багачууд тэнд нтээд Дүүрэн Сурагч Ю. ОЮУНБИЛЭГ 4| , пипвжЕхухшшлшшєшЭБЄтомЖЭЭРУЛӨруи ЭЛрЛЛн ЭЭрлуларллулА. ЗАВТАЙ ЦАГТАА... БОСООГООР Т. Зовлолтийн нэгэн БНУ 1. Дархны багаж З.Тол 9. Эцэс мал шалу хэрэгсэл улах 10. Зохиолч Б, Нямаагийн нэгэн ропаны гол баатар 11. Тайван гэдэгтэй хоршиж хэрэглэх үг 14. Зовлолтийп гариг ропдын автомат стайц 15. Дэлхийп тмөнхийн Дзгуул 16. Шавар эдлэл 19. Услаа амьдрагч 20, Зовдолтийн пэрт зохиолч, «Лепипний ша шалт, эмэгтэй 32. Жамст модны үр 23. Эрийн гурван наадмын З. Нийслэлийн нэг кипотеатр 4. МХЗЭ-нйнп халаа болсон хов» химийн 12. Нарны цаймгийн 9 том 13. Дархан цаазат ховордсон 5 нэг : ! 17, Өлгө 34. Гурилан бүтээгдэхүүн . | 3 18. Хээрийп махчин шувуу | 38. Зүг 8 31, Тарианы нэр Ч! Ё 29, Дархан цаазат, ой хөв чийн, амьтан 129- 30. Дархны багаж: 33, Адууны төрлийн Амьтны Т: төл 1 22, Цагаап идээний нэр 35. Эмийн ургамал 26, Зохиолч ЯГ Лодойн нэ- 27. Сүлтимэл сав 31, Айхилууц үлэрт ургамал "ооЯЛга ч 32. Сурлагын үнэлэлт 34. Суурь зориулалт бүхий 8, (Дорнод) Хоөндлонгвөр 267 шаш 0 5. «Учиртай гурван толгой» Эрхлэгч - Хал (19 « Шуг “МЭ Угаэд 7: шрлынн хулан БУТ) Д225111311211 912 ВНХУ БАЛАГ 00 Эй! мн 80В0р ) бХ р 21) ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН!: МАХН-ЫН ҮЙЛ.Х МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООД, “ННЕХАТАРЫН” 1012 НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН. СОНИН (1 5 39 ДЭХ ЖИЛДЭЭ. ө 684 (1829) Өө 1982 ОНЫ АРВАНХОРРДУГААР САРЫН 829. ё ЛХАГВА ө ҮНЭ 10 МӨНГӨ 2 Ц, ГАНТАВ З0ВЛӨЛТИЙН Тари яв барьж, нарий пь олон дуулж дассан Гал цоггой Зоплолтийн: хүмүүсийн ДУНД явахад Элэг зүрхэйд минь зэх илч нь нэвт тусч Шүлэг зохиолд мнпь шүлт ямт нэмэгдээд прах юм Ах пар гэж ардын минь иврлэсэн учиртай үг Эх орны нэрийп өмнөөс хэлсэн үг юм Бүх зөвлөлтийн 1, шулуун сяйхапй сэтгэлтэй. хүмүүс Их багагүй хилуун сайхан итгэлтэй улс юм Суут мэргэн Ленинийг төрүүлж тэргүүндээ залсан Сургаал үнэн үзлий нь бадруулж таэмпөллөэ ялсан Анхны “сопиалист их гүрэй « Өргөн дэлгэр “Ариун хөгжил асар өндөр өлмий бат Газар нутаг шигээ (БНМАУ-ын төрийн їшагиалт, яруу найрагч) ХҮНҮҮСИЙН | ДУНД ЯВДАЛД... Гарылпхаа илч шиг гүн халуун итгэл дүүрэн Анд найз зөвлөлтийн хүмүүсийн ДУНД явахад Алхац хөнгөн чээш цэх юутай сайхан бэ? Хар буруу юм хаа хэзээ ч санаа: яваагүй Хайр сэтгэлтэй зоплөлтийн хүмүүсийн дунд япахад Харь гэдэг хачин уг оргон: алга болоод Үзр тодэг ойр үг ургаж цэцэглэх юм. Чидэс ястай нь үүлэн хоймор зайгүй дотно Үйл ажил нь үзэл бодолтойгоо аагсаргүй Нягт Даяп дэлхийн татхээ тамир аоплолтийн хүмүүс ... Буян заяагаа бурхиаас биш бултаараа олжээ "Гупгалаг талст шиг мапай найрамдлын яруу гэрэл Туулсан замыг минь насац Өлзий ӨӨ(г хӨталИис, Хоцорсон монголыг сацарсап мопгол балгож өгснийг Хорвоо єртөнп хотол даяар андахгүй мэдиа, Улаан Москвад ч би зоплолтийн хумуусийн дуйд явлаа Улаанбаатарт ч би зөвлөлтийн хүмүүстэй хамт явлаа. Хаа л бол хаа зөвлөлтийн хумуүс тулах багана туслах хань Хамгийн ангийн хань иехор халуун элгэн пөмөр болж Зөр буруугаа цус” холсооров түүхэйд шалгасан Зөвлөлт Монголын бат Найрамдлыг бахархал болгон бичпэ би! Гаршы ив бярья пэрий нь олон ЛУулн( дассан Гад-цагтой аөнлөлтийн хүмүүсийн Дүнд явдхал Тулах ийм түшигтой гэж сптгал өег Туслах ийм ханьтай гэж итгал дүүрэн байна. САНСРЫН БААТРУУДАД Сансар судлалын түү- хэнд байгаагүй их аз жилт--211 хопог үргэл- жилсэн хамгийн урт хуга- дцааны нислэг дууслаа, Энэ оны тавдугаар сарын 18-нд гараагаа эхэлсэн сапсрын илсэгч Анаталий ЮНиколае- вич Березопой, Валентин Витальевтт -Лебедеп пар эх дэлхийдээ буцаа: нрэв. Тэд энэ инслэгийн хуга- цаанд 140 сая шахам нн- лометр урт замыг туулжээ. Энэ нь 1 нар хү- рэх зайтай бараг тэнцүү юм. Мөн улс ардыл гж ахуйд чухал ач холбогдол- той, дэлхийн гадаргын 20 мянга шахам гэрэл зураг авч, эмнэлэг-биологн, гёо- физик, сансрын физик, техник, техиологийн олон. рэгслийг содьнг, радио хол- бооны зориулалттай бага хэмнэзний хөөргөсөч нь сансрын ннс- | зарлигаар лэгийН практикт исүүлсэд цоо шинэ юм. ЗЄБНХУ-ын Дээд Зэв- лөлийн Тэргүүлэгчдийн «Салинлт-Т» «Союз Ть тойрог замын хэрэг хїхаш БАЯР ХҮРГЭЕ! осгохоор шийдвэрлэжээ. А: н. Березогойг ЗХУ-ын баатар цол, Ленипий одой, «Алтан таван хошуу» Мб- даль, «ЗХУ-ын сансрын шагнажээ. З. Сургууль доторхи цэцэрлэг Москва хотын зүүн урд Дүүрэгт оршдог Пиров- скийн райоп үзэмтэй сайх- наараа нэрд гарсан газар юм. Районыхоо гутаг дэвс- гэрийг тохиигуулах, зүлэг мод ургуулах ажилд бяц- хай иргэдийн оруулсан хувь нэмэр багагүй. Тэд сургууль: анги, бүлгээрээ хариуцан авсан газартаа Ой байгуулш, шувууд тэ- ээн, цэцэг үржүүлдэг сайхан запшилтай. Тус районд байдаг Москиагийн үлгэр жишээ тэргүүний 889 дүгээр сургууль дээр бид саяхап очлоо. Сургуу- лийн захирал Олег Геор- гиевич Минеевтэй «Бид- ний хувь нэмэр» садэгт ппонер сурагчдын суббот- иинийН дараах цуглаан дээр уулзаж ярилцсан. юм. Тус хамт олов знэ хичав- лийн жилд эх орныг дайны иилүүдэд Москваг хамгад- лах тулалдаанд баатарлаг гавьяа байгуулсан зурга- дугаар армийн 67 дугаар дивизийн командлагч, ЗХ У-ын баатар, хурандаа ге- нерал “Мван Михиалович Чистяновын нэрэмжит сур- гууль болох зарилт тавь- итаэ. Өөрөө байлдан: лпсан ахмад дайчин сургуулийн захирал энз. хүн удирдса сургуулийнхаа: аяггл амьд- ралын тухай олон сайхтгыг өгүүлсэн юм. Хүүхдүүдийг төрөлх сургууль, район хотоороо бахархах, түүний гоо сайх- пы төлөө санаа таврдаг болгон хүмүүмнгүүлэх явдал бидний чухалчлан анхаар- даг зүйлийр пэг. Багпг нар цаг үргэлж санаа тавьдаг гийнгүр дүн гарч байна. Хуүхдүүд шод суулгах, цэ- цэг үржүүлэх. амьтан та- зээх дуртай. Тэд байгаль. хот, райоп, гудамж тал- байныхаа жинхэнэ үнэнч нөхөр нь болон хүмүүжиж байгаад баяртай байна гэл ярилаа. Сургууль, анги таихимд цэцэгсийн. анхилам үнэр ханхалж хүүхдийн бяцхат гараар ургуулсан гоб сай- хан цэцэг. суглагар том навчит мод үзэмжтэй ка- рагдапа. Бид шцэцарлэгт хонгилоор -Явж сургууль дотор бяцхан аялал хий-- леэ- 2. Өргөн дэлгэцийн кино театр Хагас дугуй там тан- химд бяпхан баатарчууд Дүүрэн. Тэд ах эгч нарын- хаа гаргах ниног үзэхээр хүлээнз.! "Тус сургууль Москвагийн, 1500 счпгуул), дотроос «Сурагчдын ергөн ” ажиллуулах дэлтэцийН КИНО театр» сапаачилга хамгийн түрүүнд гаргаж, нк амжилт олж байгаа ажээ. Кино театрын ажлыг хүүхдүүд оборсдоө явуул- даг байна, Тэд инно меха- никчийн мэргэшлийг сайн эзэмшиж байна. Ялын «В» ангийн сурагч Володл Валь- чун. гийн «Вэ» ангийг сурагч Ира Шїлохона нар «Залуу ипо шеханикч» гэсэн үнэмлэх авчээ З. Танхим шупей Дүү нартаа тусалж тогло нэг, | зүйл биш. ЗӨВЛӨЛТИЙН ҮЕ ТЭНГИЙНХНЗЭСЭЭ СУРЦГААЯ! МОСКВАГИЙН НЭГЭН СУРГУУЛЬД лийн ажил япуулдаг төв нь юм. 4. Тэд бүгдээрээ Тизгур байхыг хүсдэг Тимур. Сэтгэлд дотно энэ нэрийг хүндэтгэп хайр- лаж хүүхэд бүр Тивяур бай- хыг хүсдэг нь санамсаргүй «Би тамур», «Бид, ТЯ- шурчүүд» гэш хэлэхдээ тэд өөрсдийгөө сайн үйлс бү- тээгч гэж сэтгэл дүүрэн боддог. Тэгээд ч Тимур- чүүд хэнд, хаана ямар тус- бэлэглэх, яаж туслах ту хай бодоцгоолос. Гэтэл НЗ- таша, цэцэгс тарьж бэлэглэе. гэв. Бид Наташагийв С3- налыг дэмжиж есен саванд | цэцэг суулгав. Бидний | яарч байгаа шит цэцэг ТҮР- | гэн ургасангүй. Гэвч өдөр | өдөрт ахисзар л байлаз. Ялалтын баярын өглөө бол- | лоо ! Бид хаалга нээн ёгсөн,| хүндтэй хүндээ Алёша | Махоровын саналаар «О-ын «В» зангийн Тимүрчүүд танд ялалтын баярын мэнд | хүргэж байна» гэж нэгэн ом бэлтгэж огох нь Ти шурчүүдийн эрхээ үүргайн ЗУРАГ ДЭЭР: Тимур-чүүд- Энд эх орпы дайнд б38- тарлаг гавьяа байгуулсяа. зургадугаар армийн 67 ду- гаар дивизийн үйл амьдра- лыг зэрэп сурвалжлах «Өс- вөрийп эрэн сурвалжлагчэ- клуб ажиллалг байпа. Тэд эрэн сурвалжилж цуглуут- сав материалаарал: музей байгуулжээ. Хүүхдүүд тус дивизийн дайчидтай холбоо тогтоож, захидлаар харилцан уул- залт зохиож, тэдний тулал- данс байсан газруудаар ая- лал хийжээ. Ахмад дай- чид хүүхдүүлэл баяр хүр- гэлнс олон арван баримт, м4- териал бэлэглэжээ, Эрэп сурвалжлагчид амь үрэгд- сэн зарим дайчдын чэр хаягийг тодруулж төрөл төрөгсөдтай вЬ уулэмээ. “о8р2 түЛхНм тэс сургуулийн цэрэг эх сраинч” хүюмүүл” | ламж хэрэгтэй байна галт соргогоор харж явдаг бай- на. 889 дүгээр сургуулийн | Тимурчүүд ч ийм л хүсэл хүүхдүүд, тимурчүүд зорилготой -- «Манай баярлалаа гэсэн талархлын үг олонтой сапсдагь гэж багш нар нь ёгүүлсэн юм. Хариуцан. авсан. хорсолол, цэцэрлэг, яслийнхандаа. туслах шилын телевлегеєө Тимурчүүдийн бүлэг бүрт бий. Бид б-ын «Вь ав гийн Тивмурчүүдтэй уулз- лаа. Бүлгийн ахлагч Юра Дворцов: -- Бидний хариуцсал хороололд гурван “хмал хүн амьдардаг юм. Бид тэдэнтэй уулзаж, туслах нх дуртай Биднийг «Бяц- хап баатрууд» гэвк ДуудД- даг нь сайхан санагддаг лам. Өнгөрсөн хавар ялал !!!!! дуугаар хэлдэг. Савтай цэцэттгүүлээ таг- тан дээр нь байрлуултс өг сөн гэвс ярилаа. Ирл Мэжи- ловд охин: -- Бидний бэлэглэсэн цэцэг сайхан ургаж, намар болтол тагсыг нь бүрхэн байсан. Цэцэгт тагтан дээ- рээ зогсоод бидэнд даллан баяр хүргэж байгаа ава9, эмзэгээ хараад бид баяр- ладаг гэв. Бяцхан Тимуртүүдийн ярна биднийг баярлуулсан юм. Ппонерийп ажлах удир- дагч Вера Павлавна: -- Манай | Тишурчүү: ДИЙН хэнтэй нь.Ч туласай сопирхолтой зүйл олныг ярина. Тэд бүгдээрээ Тї- мур байхыг хүсдэг гэж ба- хархан. өгүүлсэн юм. 9: СУМЬЯА Москва хий боловсролын ӨЗӨО гаруй сургууль байдаг. Нийслэл нь Ташкент. ЗСБН КАЗАХ УЛС гаш ам дөрвөлжин нэ, хүн ам ть 15,2 сая. Ерөнхий боловс- ролын 10 мянган сургуультай Ааша-Ата, 2СБН ГРУЗИН УЛС Нутаг дэвсгэр нь 69,7 зян- тан аж дервэлжин нм, хүй ам нь шуг-т Ерөнхий боловсро- сын гаруй сургуультай Нийслэл нь Тбилис. ЗСБН АЗЕРБАЙЖАН УЛС Нутат дэвсгэр нь 086,6 мян- ган ам дорволжина км, хүйн ам нь 6,2 сая. Ерчєнхний Обололсро. лын 4В006гаад (сургуультай Нийслэд нь Баку, ЗСБН ЛИТВА УЛС Нутат дэвсгэр нь 65,3 шмян- ган ач дэрволжин им, хүн ам нь 3,4 саж Ерөнхий бололсро- бай- Нутаг дэвссэр нь 33,7 ман- ган аш дирвэлжин нэ, хүй ам нь 4,1 сая, Ераөихий боловсро- лын 2000 харуй сургуультай. Нийслэл нь Кицшинев, ЗСБИ ЛАТВЫН УЛС Нутаг дэвсгэр нь 63,7 иян- ган ам дөрвөлжин кт, хүн ам нь 2,5 саж Латвн ерэнхий бо- довсролын 1100 гаруй гуультай. Нийслэл нь. Ёнга, ЗСБН КИРГИЗ УЛС Нутас дэвсгэр ць 198,5 мян- Үле ач дорволлоны нэ, хүй 488 нь 3,6 саа. Ерөнхий болавсро- лын 2000.аад сургуультай, Нийслэл нь Фрунпе. ЗСБН ТЛЖИК УЛС Нутаг дэвсгэр нь 143,1 мяп- гаш ам дөрполжин иж, хүн ам нь 4,1 саж Ерєпкий бололсро- лын 3000 гаруй сургуультай. Нийслэл нь авбе, ЗСЄБН АРМЕН УЛС Нутаг дэвсгэр нь 29,8 мян- ган аж дөрводжил юж, хүн ач нь 3.1 сая. Ерөнхий боловсро- лын 1000 гаруй сургуультай. Нийслэл нь Ереван. ЗСБН ТУРКМЕН УЛС Нутаг дэвсгэр нь. 48851 мян- ган аж дөрволжны нм, хүн ам нь 2,9 еая. Ерөнхий боловсро- лын 1600 гаруй сургуультай. Нийслэл нь ад. ЗСБН ЭСТОН УЛС Нутаг дэвсгэр нь 45,1 млн- гай аж дорволжин им, хүн ам нь 1,4 сая, Ерөнхий болопвсро лын 800 гаруй сургуультай. Нийслэл нь Таллин. Налын Тов Архивын ажилтай Л. ЦЭРЭНСАМБУУ Нутаг дэвсгэр нь 2217,3 мян- » сурсан Ё 1 Ч “НАЙРАМДАЛ--МАНАЙ СУРГУУЛЬД «Найрамдал» гэдэг үгийн утга энэ бүхэн их үүрэг гүйцэтгэдэг. чрыг хүүкод бид бүр цэцэрлэгт (Одоо манай сургуульд хими, фи- айхаасаа ойлгож үр шимийг нь | 3нк, математик, монгол хэл, орос амсаж ирсэн билээ, Тэгээд Ч ша. хэл, дархан, түүхийн хичээлийн пай орны өпцог булав бүрт най- кабинет 0нй, Эдгээр вабилстад рамдлын гараар сүндэрлэн бос- тавигдсан багаж, хэрэгсэл Ч НАй- Сон Олон сайхан барилга мвс - тМүлс/ маань үр шим бидээ. ламшууд бий, Тэр ч байтугай "Мөн их /Лейнний хэлийг дмжилт- сурагч бидний өмсөж хэрэглэж | тай сайд сургахын тулд Зовлөл- байгаа хувцас, хичээлийн хэрэг- тийн мэргэжилтэн багш пар ч су. сэл болох ном, дэвтэр, үйэг, ха- рагч бидэнтэй уйгагүй, чин (сэт- рандаа цөм до» байрандлын үр хөдрэсээ. ЭЯВаладэлт бид их баяр- шимээр биданд олдсор Юм, Би лаж, ЗХУ-тай тогтоосон цайрамд- нийслэлийн 45 дугаар сургуульд лаараа бахархаж явна. сурдаг. Манай сургуулийн хичээ- тэш найрамдал-манай | сур. лийн байр анги танхны бүр ЗХ гуульд байгаа төдийгүй мапай эх У.д үйлдвэрлэсэн тоног 1өхвө- ороп даяар түгэн тархиээ, ремжоор өвч бүрэн тоноглогдсон ийглэлийн 45 дугаар сур- богөөд бидний тохилог сайхан су. гуулийн Өийн «А» ангийн ралцах бүх нехцелийг хангахад сурагч Д. БАТБОЛД НАЙРАМДАЛ--МАНАЙ ГЭРТ Би Говь-алтай аймгийнп Цогт бас орос багш нар хичээлд заадаг, сумын 8 жилийн сургуулийн до- ЗХУ-ын өгөөмөр тусламжаар р ангид онц суралцдаг. манай сумд телевизийн станц та. нд «Найрамдал» гэдэг үгийг вигдиш, бид орой бүр зөвлөлтайн зөвлөлтийн хүннй нэр, ннй ач нэвтрүүлэр үздэг боллоо, (Би тустАй холбон айлгадог, Би өв- «Амьтдын ертөнцө, Спортын лөдтиїї, 8 : : - лойн», «Зураг бүхэн нартай» нэлт- лийг шамдан сурч «Радуга рүүлгийр тоггмол үздэг, Энэ бүх- Ї сурах “5371 хичзэллаш байна, г найрамдлын үр шим манай 1 Одопгоор 8Одад орос үг сурч гэрт байна гэж ойлгодог, хэнтэй Ч мэнд усаа мэдэлцдэг Говь-алтай аймгийн Цогт су- боллоо, Миний вэш УБДСАД оюу- тын 8 жилийн сургуулийн тан, Онц суралцдаг, Ээжид шинь сурагч Р. БИГЭРМАА НАЙРАМДАЛ--МИНИЙ АМЬДРАЛД Өнөөгийн бидний аз даргалтай үе бидний | бахархал юм, ши “ВМьДралын х суурийг тавихад аррни баялаг эрдэм мэдлэг эзэн. Зөвлөлт Холбоот Улс тусалсан шиж түлхүүр болсон орос хэлийг юм, Манвй аронд аж үйлдвэрийн сурак талаар шамдаш хичээл дээр гал галамт асч, хөдвө Путагт өн. анхааралтай сууж сайн ойлгож, дар хүчлэлийд шугам босч, УСГҮЙ орос хэдээр бичсэн олоно ном гаарыг устай болгож, монгол ХҮН уншиж, ярик дасгал хийн байна, хурдан галт төрэг хшолордон, Мөн бөвлөлт Унранны Харьнов санерин уудамд Дүүлэн инссай Нь хотод суралцаж байраа | сурагч Ё У” болов СН) ХЭ) 10р: Лана Ульяннотой | аахидлаар луудиа 8ч юм. Би «Эрдэнэт? байнга харилцаж байна. Би тэ «Пагануур», «Хотёл» ГЭЭД (МВЙ- хүүхдээс зөвлөлтийл пноверүүй рамдлын гараар сүндэрлэн 0004 чөлөөт цагаа яаж өнгөрөөдөгийг байгаа шинэ уурха хлуудын мэдэв, Тэгээд мандолий, | гятар, туха) жэвлэдээс уйшнж, түү ТЭ, баянхуур зэрэг олон торлийн хөг “апигал: арвлалтайн.. ЯаЙрамдд ийм сурч сурагчдын нонцертод бас нэг баталгаа гаж ОЛГОДОГ р ЗҮРГҮЛЭХМ ЧРНТЭ Билний суралидаг сургуульд ҮҮ- нэас 80 гаруй янлийн өмдө бёг- шавр ажиллаш байсан Завлалт туур сумын 8 жилийн сургуу- Бяалхстаны багш Нарын Нэр сур- лийд 7-гийнН «В» ангийн (У- гуулийн түүхэнд байгаа нь залуу рагч А, МЕРЦЕРТ Баян-Өлгий аймгийн Цагаал- Нийслэлийн 10 жилийд нэг дүгээр сургуулийн 7-гийн «В» ацгийн сурагч Нэмэхбалр онц сур- лагын амжилтаар ЗСБНХУ бал- гуулагдсаны 80 жилийн ойг угтаж байна, Сурагч Ц. САЙНБАЯРЫН авсан гэрэл зураг МАНАЙ АНГИЙН БАЯРМАА «Манай ангийн... Баярмаа сургуулийц. хөдөлмөрийн авар, га боллоо... Урв| Баярмаа баяр хүргэе!» гэж хүүхдүүд шуугил дана. Зарнм ль түүнтэй гар барьяс байгаа ч харагдана. Үлгэр їкїшэа авах олон сай. хан чанарууд Түүнд байдаг. 40 улирал дараалан онцсайн суралцана гэдэ? сурагч хүй үүргээ нөр төртэй биелүүлж байна гэсэн үг гэж шах ны маань хэл бүхэн боддог би лээ, Хөдөлмөр . сурлагаараа- тэргүүний. эвлэлийн гишүүн хүн пионерүүд доод айгийн Дүү нарад үлгэрлэагч, сайн ха ламишлан. хүмүүшүүлэгч бол чаддаг юм. “Тарэар ХЗЭ-ийн үүрийпхээ гишүүдийг пионс- рийн бүлгийн удирдагчаар то- милон ашиллуулахдаа Ч гэсэн үүлийг Л захицс хэлдэг юм, Ма- най алгийл Баярмаа иймл сайн 2231:08/177 Нийслэлийн 13 Дугаар сур- туулийн 10-ын «Б» ангийн су- рагч Ш, САРАНЦЭЦЭГ БИД ХАМГААЛНА Жанжин Сүхээс уламшлалтай Нїаргалын сайхад найрамдал, Багачууд бидний төлөө Бадарч байгаа найрамдал Эрх чөлөө, 83 жаргалыг Эрхэмлэн хамгаалсан найрамдал, Аз шаргал бялхсан найрамдлаа Хлаг нүд шигээ хамгаална бид Баянхонгор аймгийн Шн- нэяшнст сумын 8 жи ЛИЙН сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч М, МӨНХЦЭЦЭГ НАЙРАМДЛЫН ШИМ Найрамдлыпл шим Сурдага хөдөлмөрт минь байна Найрамдлын шим Сууц байралд минь байна Найрамдлын шим Цэнзэрхэр хулцсанд минь байна Найрамдлын шим Цэнгэлт наадамд минь байна, Найрамдлын шим Ардын мнпь сэтгэлд байна Найрамдлын шим Эх орны минь ирээдүйд байна Увс аянгиЙн Зүүнхангай сумын жилийн сургуу, лийн сурагч А, ВИЛЭГТ ЗУРАГ ДЭЭР: ХҮСЭЛ Найрамдал, нөхөрлөл-- Нарлагхан дөлхийн инээмсэглэл Насан туршид эрхэмлэх Нандинаас нандир эрдэнэ, Эх дэлхий даяар дуулах Эрхмэас эрхэм Дуу-- Эна дэлхийн хүүхэд бидний Эрхмэас эрхэм хүсэл Өвөрхангай аймгийн Бүрд су: мын 8 шилийн сургуулийн Т-гийн «Вь ангийн с агч Э. НАРАНЦЭЦЭГ 4 "са Коосэн Нийслэл 47 Дугдар сур: гуулийн 5-ын «Ё» алгийш су- гийн «Бэ» айгийн сурагч «Пионерийн үнэн» сонниы идэвхтэн зу- раач М, Мандсайхан, Л.Насанбадрал пар уншигч хүүхдүүдийн өорс- дөө гаргах дугаарын зураг чимэ! ХҮҮХЭД БИДНИЙ 3 э, 1! 49 .4 глэднйг бэлтгэж байгаа НЬ: Ё Ё 22 1 4 Бэ 2 : 3 Найрамдал: гэ бак?) П Л 0ужй 25 " Найрамдал-Дружбег й Энхийн сүлд Ё Ї Найрамдал-Дружбз 4 Эвийн хүч Ч Найрамдал-друян ба ч Бидний хүсэл 0” Найрамдал-друя ба 33 Бүхний итгал ЕЭ Найрамдал-Дружба З ТКаргалын хур Ү Найрамдал-Дружба 1 Амьдралын нар 3 Утс аймгийн Зүүнхангай сумын 8 шилийн сургуулийн . долдугаар ангийн сурагч 2 Д. ЯНЖИНХОРЛОО 1 д г 28-78 43 |! СУРАГЧИЙН БИЙРЭЭР ЇЕ 15: ДУс эн | | - Ї 54 П, Баяриайг ийн зурган 07 х оэ:5- 425124ү.484х2-131.841034ала2140 64443544 тэрть л (1 418 14Өг» шыББЭ ) 147) На!рамдал Найрамдал мнний хотын нэр Найрамдал мипий бичих сэдэв Найрамдал эзж аав, шиг : Намайг чамайг ивзэдэг Найрамдал намайг найзтай болгоно Найрамдал миний зурах сэдэв ” Найрамдлыг нартай адилхан зурна Найрамдлыг цэцэгтай адилхан зурна Архангай аймгийн 8 жилийн 1 ! сургуулийн сурагч С. ДАРАМБАЗАР | ( «БАГА НУУР» ! Нийслэлийн 28 дугаар сургуу- лийн 8-ын «Г» ангийн сурагч П - А- 86088 ХҮҮХДҮҮД НАЙРАМДЛЫН ХҮҮХДҮҮД НАЙ РАМДЛЫН Эрдэнийн хот Найрамдал-- Манай гарт Аз жаргал болой Арван зүгтээ цацардаг Найрамдал-- Манай хотод Найман давхар Барилга болон ярайдаг Найрамдал-- Манай эх оронд Эрдэнэ гүйлдвэрлэх Их хот болон алдаршина Архапгай аймгийн хоёрду- гаар арван илийн сургуу- лийн 8-ын «БН» ангийн су- рагч Ч НЭМЭХЖАРГАЛ «ЭЭЖ НАРЫН “Евшэс хэн ЭН Эг Д Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн вомбинатад хэвлэв СЭДВЭЭР ЗУРЖ БАЯР» Нийслэлийн 41 дүгээр сургуу- лийн 8-ын «Е» ацигийн сурагч : ЭРХЭМБАЯРЫН зурсан зураг. ГАНЗОРИГИЙН зурсан зураг. ригчлридэатхлэуслдага - 255 лиЕлальгссгжилнн 2н-дай - Н: : ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА Миний хот ганрамдлын Хүчээр эрчээ аваал Нартай уралдан хот ургана Нарлаг. Хархираан хормой түшээд Найман зүгтээ Улаангом тэлнэ. Тупгалаг Увсын хөвөө эмээд Талын хотын гэрэлд ярайна Цэцэрлэгт талбайд хүүхлүүд тоглоод Цагаахан хотдоо чимвг нэмнэ, Улаангом хотын 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн сурагч Ц. ЭРДЭНЭЭ Саран! 0ээр ЦЭ192-, а| Монх найрамдлын сүлдийг бид Эв хамтын оргилд мандуулна Мөнх найрамдлын цэцгийг бид Мөнгөп сарны хөрсөн дээр таринп ЭХ ЖЭ Увс аймгийн Зуүйнхангай сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Ц. БАТЦЭЦЭГ Эрхлэгч Ц ДАШЛОНДОВ 14149 Е: ” ИНДЕКС БАЙНА үтэшслгэчгтэтээлгСЛЖл»гтҮҮҮ2 1 СЭэчэрлшэтэвлгэлжлогчээлзрлвэвы-етлээигюлтэтвэлтээтгтгҮүНШЭГ2ЖШРЭ.!БЖЭНГ РтХтгалилснєтэЛЖ-8с«ожэтоүгт сгжтсттээгэжтээрэттэсоШ 022 БРИГАДЕ,А В КОСМОСЕ-8В ОДНОМ « 5 5 2 Ё р 5 -1 « т : З ы ХҮСНЭ Ё ж 5 Ч.НСрХФАЗООЗЛЫР» бус 23) Ч т “МАНАЙ ГУРГУУЛЬД: МАНАЙ ГУДАМЖИНА-БИАНИЙ НАЙРАМДАЛ-БИДНИЙ СЭТГЭЛ «Найрамдал» гэдэг эрхэм сай хам энэ үгийг сонсолгуут Юуны Өмнө зөвлөлтийн хүний тухай 00- догддог юм. Эх орны нийслэл бо лон бүсад аймаг, хотод зөвлөл- тийн барилгачдын гараар сүлдэр лэн боссон сургууль, цэцэрлэг олоп бий. Хүүхдүүд бид згайрам2- лын үр шимээр сүндэрлэл боссон «Эрдэнэт», «Багануур», «Хөтөл» аэрэг үйлдвэр, уурхайн шинэ хо туудыпл түхай ном шүлэг уншин: дүү дуулш байна. Энд номсомол чид, хувьсгалт эллуучуудын Эв лэлийн гишүүд, хоёр орпы комму нистуул мөр зэрэгїэн ажиллаж байгааг бил ойлгодог, Ви өнгөрсөн зуй монгол, зөвлөлтийн барилгач лын хамтын хөдөлмөрөөр сүйдэг лэн боссон олон улсын пианерий/ «Найрамдал» лагерьт лмлярла/ Энэ барилгыг барихад гар бїг оролцсон БНМАУ-ын гавьяат бал пилгачип. В. Л. Черньпшов гувїїтал бил ууласан. юм. Чертышов би! лэнд «Зөвлөлт Холбоот Улсал їионерийн бүгд найрамдах ул” гэж! Мөрлэгддэг «Артен» гэж ТОМ «БИД ДАЙНЫ ТАЛБАРТ НЭГЭН ЭКИПАЖИД, ХӨДӨЛМӨРИЙН ТАЛБАРТ НЭГЭН БРИГАДАД,БАС САНСАРТ нэгэн 27 ХӨЛӨГТ ЯВДАГ АХ ДҮҮ НАР ЮМ». «В БОЮ--МЫ В ОДНОМ ЭКИПАЖЕ,В ЛРУДЕ ВОДНОЙ КОРАБЛЕ». «Монгол, Зөвлөлтийн ард түмний ах дүүгийн найрамдал, хаятын ажиллагааны тухай МАХН ын Төв Хорооны ерөнхий парийп бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурдын Тэргүүлэгчдийн Дарга Ю. ЦЭДЭНБАЛЫН хэлсэн үгээс» 1 4 сайхан лагерь бий. Тэнд дэлхийн олон орны хүүхдүүд хөгжилтэй сайхан амарч, ойр дотно тапилцах найз вөхөд болцгоодог. Энэ «Най- рамдал» лагерь бол Артекийн дүү юм шүү» гэж хэлсэн юм. Миний сургууль бол найрамдлын сур- гууль. Энэ сургуулийг зөвлөлтийн ард түмэн.бидэнд бэлэглэсэн Юм Манай сургууль орос хэлний гүнэ гийрүүлсэн сургалттай Би орос хэл сурах гэж нх чармайдаг. Тэ- гээд ЗХУ-ын Полтав мужийн Ком- сомольска Дяепр хотын Лариса гэдэг охинтой гурван жил захид- лаар харилцаж бие биенээсээ нх зүйл сурч байна. Бидний энэ ха- рилцаа бол найрамдлын ач юм Би зөвлолтийп хүүхдийн зохиолч- лын зохиолоос унших дуртай Ялангуяа А. Рьїбаковын «Чичлүүр хүтга», Ё.Я,Ильинагийн «Дөрөв дэх өнлөрлөг» ном маш их ТазЗ- лагдсан. Энэ зохиолуудын сайн талын баатруулын Үлгэр жишаэ- гээр. хумүүжнэ, Мон. Зөвлөлтийн пионерүүдийл тулах луртай «Крылатые качелн» «Улыбна», «Барабаншин» зэрэг олон дүү сурлаа. Ийнхүү Найрамд лын нап биднийг гийгүүлж байна Увс аймгийн Улаангом хотын 10 жилийн сургуулийн 8-ын «А» айгийн сурагч ЖС 1-2) АРИУНАА СБНХУ байгуулагдсан: з 80 жилийн ойд зариулл өөрсдөө ”«Най- рамдал--занай гэрт, шанаї сургуульд, шанай жинд, бидний сяттзл | зүр хэйд» сэдэвтэй бяцхан 00-- гудав- -- нин хэвлэгдлээ, Сонины Эн27-- дугаарт сопирхолтой сайхан зохиов бичлэг, гар, гэрэл зураг пионер 6у. рагчдад баяр хүртэж, | сур- лага, хөдөлмөрийн их амжилтхүсье! сонины зөвлөл ЗҮРХЭНД а.с Би дөрөвдүгээр антид орж, дуг, хэл заалгасан тэр цагаад гурван жилд өнгөрлөө, Надад бо- лон бид бүхэнд орос хэлний анх- ны мэдэгдэхүүн олгож | байгаа Лхасүрэн багшдаа баяр- даж, түүнийг хайрлаж, явдаг ЮМ. Энэ сайхан хэлийг Зөвлөлтийн мэргэжтлтэн багш нар Лхасүрэн багшид минь зааж | ӨГЧЭЭ. Энэ бол монгол--зевлелтийн най- рамдлын үр шим гэж би зүрх с8Т- гэлдээ байлга бодож явна. Мов- гол--зөвлөлтийн найрамдлын анхны гэрээнд жанжин | Сүхбаг- тар, их багш Ленин нар гарын үесзт зурснаас хойш бид в3 жар- галтай амьдарч сурч хүмүүжиж байна Хэл ярна үсний өнгө өөр чуудыг улс түмний нөхөрлөлд үнэнч, адил тэгш Өрх- тэй, арьс өлтө ялгаварладаггүй амьдрахад нь туслах їадал хүн бү. рийн эрхэм зорилт билээ. Най- рамдал-Друшба гэсэн энэ Үг лэлхийн өлцөг булан бүрт цЦУуУ- райтаж, хүн бүхний сэтгэл Зүр- хэнд мөнхөд хадаастай байх болно. Хо Ши Миний нэрэмжит 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн Ч.гайв «А» өнгийв сурагч Д, ЦЭНДМАА р 3. мм зь ЗА”2ыы.)