| 37 дахь жилдээ Ф 721(1655) » 1981 оны 1 дүвэр сарын 1 ё. ПҮРЭВ 8 Үнэ 10 моно шинжиниилхиииилиилиилилллсиилллллллллллллллллжлнллллттэлэж- Г---- - ш Я” ( 3 Ї ) Жт-ст ч Ба2272 ЁЭ ). Ка Ц5- 27 5 : ЁГ Хайрт хүүхдүүд ээ! ловч ви адил тэгш” амьдарч ч ГА 2123 К07 Гарч байгаа 1981 оныг то димцилыг ыс хуулан та бүхэнд хүүхдийг зам- х МАЛай гараг дээр 600 сая хүү, Ж --85-ысэШ туйлын-ядуу- гү амьд таах Ви харав ЗшУгОлтРЫГ СУ ӨУүЭ1 д өлсөж зовж бой- па. Ж үр хэдэн сая ХҮҮЛЭЛ “түүлЖ : : өлсгөлөнгөөр үхэж байпа. Энэ Нам засгийнхаа хайр халам- бод кппитализмын уршиг, лайлы жид өсч бойжсон манай орны Үр хэнээтнүүд зэвсэглэлийн хойноос хүүхдүүд нийт ард түмнийхээ Нэ- удайран хөөцөлдөж | байгаагийн гэн адил түүхэн үйл явдлаар дүү- уршвг бллээ. рэн 1981 онтойгоо баяр баясга- Социалист орнуудад үр хүүх- лантай золгож байна. дийн зол жаргалантай амьдралын 1981 онд МАХН-ын. ХУШ их бүх нөхцөл бүрдэж Зовлолт Хол- хурал, ын . болон “Ар- б00т Улс, вх дүү соцналист оР- дын хувьсгал, МЯ 3 Энн Нуудад хүүхэд багачуудын төлөө 80 жилийн ой болно, Эдгээр үйл 8С8р их анхаарад тавьж их явдлыг угтаж багачууд та нар ЗҮЙЛ хийж байна. зав, ээж, ах, эгч нар, ахмад хү- Нам, засаг, ард түмэн, эцэг, мүүс, багш нарынхаа Үг сургам. эх, багш нарынхаа хайр халам- жийг ямагт биелүүлэн хүнд Тус жийг ямагт санаж, эх орныгоо хүргэж, дүү нараа асарч, хичээл шилдэг сайн иргэд болж, сурч “у- номдоо шамдан суралцах ёстой. шүүжихийг багачууд та Ийрт л. Өөртөө үйлчлэх болон гэр орны сэн ерөөе. : хөдөлмөр, нас биедээ тохирсон нийгмийн тустай хөдөлмөрт орол- ХҮҮХДИЙГ ХАМГААЛАХ цох нь та нарын эрхэм үүрэг шон. МОНГОЛЫН ХОРОО Хайрт хүүхдүүд ээ! Ертөнцийн бүх хүүхэд цөмөөрөө 1980 оны 12 дугаар сарын Э1 хүний сэтгэл булаат хөөрхөн бо Улланбаатар хот, амьтад 0 “бүжиглэх дуртай вгөн аавыг ь бүр ч аятай Пионерүүд багт наадамдаа... -Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг: «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААР Манай орны пионер сурагчид ХН-ын ХУШ ях хурал, түүхт их ойнуудыг угтсан «Залгамж үе» аяназарал амжилттай азялж сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон нийтгин ажилдаа амжилт гаргаж байгаа тухай мэдээ манай соннны газир ирсээр байна. Төв аймгийн Зуун-мод хотын арван жилийн изгдүгээр сургуу- дийн 7-гийн «Вэ» ангийн сурагч Л.Тунгалаг, үндосний хєгжмийн бүх терлеөр тоглож чаддаг авьяас лаг охни. ТТэрэзр сургуулийнхаа хөгжмийн аваргаар долоон жил шалгарчээ. МПБ-ын Төв Зөвзө лийн алт, «Найрамлал» лагерийн мөпген медальтай знэ охин одоо бүрээ, бөмбөрчдийн клубийт удШР- дан ажиллуулж байна. Мөн сургуулийн 8-ын «А» эж гийн сурагч, «5 онцын эзэн», М. Хажидмаа, Т. Батчимэг нар сурР- туулийн «интернацнионал» кНУ- бийг удирддаг. Одоо тус лийн 1112 пионер сурагчид болон ах дүү социалист орны үе ТЭНГИЙНХЭНТЭЙГЭЭ захидлаар хлв рилцаж байна «Найрамдал» кяу- бийнхэн саяхан ЗХУ-ын Кургаш шужийн |Шадринскийн районы чФанел» гэдэг интериациовал клубтэй харилцаа тогтоожээ. ТҮҮХТ ОЙ, СУРАГЧДЫН ХӨДӨЛМӨР МАХН-ын ХУШ их хурал, Ар- лын хувьсгалын бО жилийн ойг угтаж Баянхонгор хотын 10 жи- лийн хоёрдугаар сургуулийн бүл- гэмийн зөвлөл пионер сурагчдын дунд олон төрлийн ажил зохиож байна. Саяхан нийт бүлгүүдийн дунд «Түүхт ойнууддаа бидний барих бэлэг» сэдэвт уралдаан зарлаж дүгпэв. Уралдаанд 43 бүлэг орол- цож түүхт ойнуудын тухай зур- гийн самбар гаргалаа. Мөн анги танхимаа цэцэгжүүлэх, бүлэг бүр сурлага хүмүүжлийн ахиц гарга хын төлөө чармайн үр дүнд тус сургууль ЇЇ улнр- лаар сул сурлагатангүй шаягат- дах боломжтой болов. Энэ уралдаанд «Өнгө өнгийн бүчтэн»э, «МХЗЭ-60-жилд», «Ар- дын хувьсгал-60 жилд» сэдвээр оролцсон Должинсүрэн, Дапптун- цаг, Лосолмаа багштай 3-ын «Г» Т-гийн «Д», 6-гийн «Д» ангиуд тэргүүн байранд шалгарав Сурагч С. ГОНГОР ДУУНЫ БАЯР МАХН-ын ХУїШих хурал, түүхт 60 жилийн ойнуудыг угтаж Улаан- гом хотын 10 жилийн хоёрдугаар уриа» сэдэвт улс хамтлаг шалгаруулах явууллаа. р Э Тэмцээнд тус сургуулийн 391 тэмцээн «Эв нэгдэл» хамтлагууд шалгарав. “о«Улс төрийн дуу сургаая» сэлэвт ажил зохиож, соронзон бичлэг, пянзнаас дуу сурах хөдөлгөөн ер- нүүллээ. Авьяас билгээрээ шалгар сан тэр сурагчдын Уй вьн хүүнтэй улс торийн дууны «Урна» хамтлагийг сургуулийн ХЗЭ-ийн хорооны дэргэд байгуулав. Сургуу- лийн захиргаа бүлгэмийн зөвлө- лөөс удирдаж явуулсан улс ?9- рийн дууны энэ баярын үеэр нийт сурагчид монтол, зөвлөлтийн олон шинээр сурчээ. ҮН Багш Б. НАЦАГДОРЖ 23 23 9 3, гэ : шохЭнж кэллэ ЙрДд, М. Хажидшаа, Т. тос3өтэгсү вар АЛГААГНИН авсан гэрэл зургууд нэ АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР «УЛААН -- 10 жилийн 24 дүгээр сур- хумих 5-ын «Д» нХчимэГ, ангийн сурагч БҮЧ» ЧУУЛГА зан. уран уншигч Т. Батсүх,дуу чин банчалэж: Нарантуяа, бүли чин Зоя, Алтангүл, !Капар нлрын олон арван авьяаслаг сурагч бий, Чуулгыг дуу хөгжмийн багш Пал дай, Ш: Гүлнар нар улирлдаг - Манай чуулгын хамт олов МАХН-ын ХҮЇЇЇ ях хурал, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойд зориулан «Миний эх орон- БНМАУ» сэдэвт концерт бэлтгэж байна. Бид түүхт ойлуу дыг сурлага урлагийн нх эмииж таар угтана гэж багш ПЇ Гүлнар ярьсан юм Пїчэнерийн ахлах улирлагч Н. ХУРМЕТ --010 жилийн 24 дүгээр УР” гуулийн 5-ын «А» ангийн бурт" Ж.. Буштдэлгэр. Ё Гэрэл! зургийг Т. ЛАВАЛЛОРЖ Нубын хувьсгалын 22 жилийн юй, үндэсний баярын өдрөөр БН ЮНУ-сас БНМАУ-д суугаа Онц бө- төвод Бүрэн эрхт Элчин сайд Ал- хєл Феррас Моргно манай орны өсвөр үеийнхэнд «Пионерийн сониноор бамжал/лан мэнд- чилж байна. МОНГОЛЫН ПИОНЕРҮҮДЭД Шинэ оны эхний өдөр бол Ку- бын ард түмэн, өсвөр үеийнхэн үндэсний баяр, шинэ экилийн баяр тэмдэглэдэг давхар “баярын өдөр юм. Кубын хувьсгалын 22 жилийн ойг тэмдэглэж байгаа баярт нэ өлөр «Ппонерийн үйэн» сониноор уламислан Монголын бүх пионер багачуудад кубын пиоперүүдийн өмнөөс цогтой халуун мэндчилгээ дэвшүүлж, та иярт гарч байгаа шинэ онд эрүүл энх, сурлагын өндөр амжилт, Монголын пионе- байгууллагад тавьсан зарил- тоо амжилттай хэрэгисүүлэхийг хү- сэн ерөөе. Энэ завшааныг ашиглан кубын пионерийн хөдөлгөөний тухай топч танилцуулья. Кубын Пионерийн Холбоо нь 1961 оны дөрөрдүгээр сарын 4-нд байгуулагдсан богеөд удахгүй хориц жилийн ойгоо тэм дэглэх гэїшж байна Өнгөрсөн хорин шилд нубын пионерийн хөдөлгөөн улам бэхи залуу үеийг номмунист хүмүүжил тэй болгоход тус дохөм үзүүлэх гэсэн үндсэн зорилтоо амжилттай хэрэггүүлж байна. Кубын Пионерийн Ходбоо хүү хэд багачуудыг хичээл сурлагадаа онц сурах, эх орноо, дэлхнин бүх ард түмнийг хайрлах, биеийн та- мир, соёл урлагийг хөгжүүлэх, хө- дөлмөрт дуртай, нийгмийн өмнө хүлзэсэн үүрэг хариуцлагаа ухам- сарладаг, даруу төлөв. өхөрсөг зан чанараар хүмүүжүүлэхэд гол ажлаа чиглүүлдэг юм. Кубын коммуйист нам пиноне- рийн байгууллагыг байнга анхаа- ран халамжилж хүүхэд багачуу- ДАад зорнулсан сургууль, пвоне- рийн зуслан, биеийн тамнрын заал, пионерийн ордонг барьж байгуулж кубын өсвөр үеийнхний төлөө бололцоотой бүхнийг хийж байна. 1981 он нь кубын шнонегүү- дийн хувьд пионерийн байгуулла- гын 20 жилийн ойг тэмдэглэх, монголын пионеруүд Монгол ар- дын “хувьсгал, МАХН, МХЗЭ-ийн 60 иилийн ойг тэмдэглэх түүхт оп юм. Түүхт энэ ойгуудыг угтан монголын пнонерийн байгуулла- гаас зохиож байгаа олоп торлийн ахилд өсвөрийн Сүхбаатарчууд, баатарчууд їтдэпхтэй оролцож бай- гаа гэдэгг би итгэйс байга Он жил улирах тутам манай хоёрор- ны ирээдүй, коммунизмыг бүтээн байгуулагч кубын болон монго- лын пнонерүүлийн найрамдал пе- хөрлөл улам бятжи, цэцэглэлтийг ерөөж байна Хайрт пионер багачууд та нарт аз жаргал хүсье. ШИНЭ НОМ--81 ї ШЇШШ й! | аз жаргалтай хүмүүжиж, сурал- ЦӨЖ байгааг хөгжилтэй байдлаар үзүүлсэн пгүлгүүд Олон бяй Ө. Баасанжав -- «Наргидэнгэл түүний нэхэл» Ардын хувьсгалын ялалтып өм- нөхөн үед манай орны хүүхэд 63- орчил үеяйн үлгэрийн байллаар өгүүлсэн найраглал, шүлгүүд энэ номд орто. Т. Галсан- «Эзиьтай хулгана» Эгэл жирийн үзэгдэл, үйл хөлд- Д. Гармаа-- шангаа». «Халан хутын Энэкүү туушилсапл үлгэрт бай- галийн Нууцыг нзаэн - илрүүлэх, түүнийг таньж мэдэх, хувиргах, арнун цагаан хөдөлмөрийг эрхэм лэн үзэх, түүнд оюун ухзан, хүч чадлаа зориулах бэрхшээлийг мэллэгээр ялан давах тухай өгүүл- жээ. Ш. Шажинбат- «Алтан замалг- тай буу» , Орчин үенйн үлгэрийн сэдвээр бичигдсэн энэ номд ой ухаан, ов мэх. овсгоо самбааг зөв чигт хөгжүүлж чадвал сайн үйл бүтээхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж байдтийг энэхүү үлгэр-эгүүлтэгүүгэл харуулсан байна ЮҮ Жамьявсүрэн-- «Эмээгийн шагаад» ном. Ариун пёгаан хө дөлмөрийг бишрэн шүтэх, өсвө- рийн үенйнхэнд сайч бүхнийг даган дуурнах, саар муухайг»жЯг- шин үзэх хүмүүжил суртахууны сэдвээр бичигдсэн богоөд дотроо үлгэр, шүлэг, хүү хэлдайч жүсснг тэсээд Туран Х9- олгох ЁС сэгтэ! «Хүүхдийн уран зохиолын дээ» Энэ ном яруу найраг, үргэл- шилсэн үгийн зохиол, жүжигин яо, гэсэн үндсэн гурван бүлэгтай гээс гадна зохиолчдын гэрэл зураг, сургаж хэлсэн үгт, Уран бү- тээл оржээ Ч. НАРАНЦЭЦЭГ Нийслэлийп пайман жилийн 22 дугаар сургуулийн захиргаа МА ХН-ын зэс хураа, Ардын ьсгалын жилийн угтаж Матенатанч хамт олон болцгооё» ходолгооп өрнүүлэн ажиллаж бай- на. Одоо тус сургуулийн анги, бүлэг бүрт «матетатиич хазтлаг» алгшллаж байгаа бөгөөд хамтла. гийн гишүүд сурлагаар хоцрогдож яваа походдоо байлга тусалдаг юм. ЗУРАГ ДЭЭР: Сургуулийн аматематикч хамтлаг».ИЙН | Г8- шүүн 4-ийн «В» ангийн сурагчид, Тавдугаар ангийн сурагч Д. Цэ- С БОС 17 улиралд онц дүнтэй суралцан математнкийн хнчээлээр - “нөхөддөө байнга тусалдаг юм. Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан : гэрэл зураг 2? АХ ЭГЧ НАРЫН ГАРААР, сршшуг-лты Н ЗУРЬС Б! Л.ССЭОББЭэээшээтэ зөвВЛӨЛТНин СУРАГЧИЙН ВИЙРЭЭР сургуулийн 8-ын «А» ХҮҮХЭД, УРАН ЗОХИОЛ БАГТ: НААДАМ Гавшгайч аавдаа зориулж Гавьяа алдры Вь ТЭМДЭТЛЭн Бяцлан Өнөр гэртээ Багт наадамд бэлтгэв. Гацуур модоо чимлээ Ганган чимэг зүүлээ. Өнгийн гэрэл аслаа Өвөр хүү белслаа, “шөвсван хүүхэлдэйг . охин болголоо. Цаасаар дүрс хайчилж Чандага бүжинг оряууллаа. Бамбарууш Үнэг хоёроо Байрлуулж эвтэйхэн тавилаа. «Буга Согоо болог» гэж Бусад тоглоомоо өрлөө. «Өвгөн аав алив7» гэж Өхөөрдөж ээж нь асуулаа. «Өвгөн ирэх болоогүй» гэж Өнөр шуудхан хариуллаа Хоёр он солигдох Хором дөхөөд ирлээ Хорнп дөрвөн цагийн Хонх цохих боллоо, Өвгөнөөс бусад зүйл Өрөгдөж жигдэрсэн байлаа Өнөр тэгтэл сандрап Өрөөн дотуураа гүйлээ Өвлийп өвгөнөө би Өөрийн найздаа өгчихсөн Өвгөн аав болж Өөрөө л тоглохоос аргагүй Урнаа эгч ээ та Уран гартай тийм ээ” Урт сахал хийгээд Уруулд нааж өг гзж Єандарсан Өнөр гуйлаа. Сахал хөвөнгөөр хийлээ. Хөгнилтэй Өнөр тэгээд Хөөрхөн өвгөн боллоо Сүлд модны наадам Сүр жавхлантай эхэллээ Шижмжгэр бүтээлч аав нь їШирээнд тухлан суулаа. Бяцхан өвгөн Өнөр Бавгар сахлаа хөдөлгөж Баяр хүргэж мэндчилээд Багт наадмаа эхэллээ. Бамбарууш Үнэг, Чоно. Бар, Бүжин, Буга Ойн зэрлэг амьтдыг Өрлон. орлЛоп “бүжиглэв. Эзш аав нь Өнөрийг "Магтан магтан баярлав Эгч ах нар нь .“Бахдан бахдан баярлав, Ипженер Дд САНЖЖАВ тиллхэасКс чӨВӨЛЖӨӨНД» Завхан аймгийн Улиастай хотыннайман жилийн нэгдүгээ дунд ангийн сурагч С., ХҮРЭЛБААТАР СҮЛД МОЛНЫ НААДАМ» "Он солилцох босгон двэр Олон багачуудын баяр болог Сүлд явадам Сүр жавхлантай болов Багачууд бидний наадамд Батмш, хүмүүжүүлэгч, малчид оролцов Багт наадам тоглов. 7 Багачууд бид баясав. Сүхбаатар гаад сумын 8 жилийн гуулийн 8-гийн «А» анги сурагч М, ӨСӨХЖАРГАЛ ӨВЛИЙН ЦАГ ХҮЙТЭН Ч “Өвлийн цаг хүйтэн ч Өвөлжөөнд бас дулаахан Өглөө эрт босоод Өвлийг харахад сайхан, Уудам тал цасаар хучигдаад Ургамлын Өнгө хувнраад Ус горхи хөлдөөд Улирлын өвөл нь сайхан Эрдэнэцагаан сумын 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «Б» ан- гийн сурагч Б. НАРАНГЭРЭЛ ЦАСНЫ МӨНГӨН ШИРХЭГ ШЦагаахан цасны мөнгөлөг ширхэг Цардмал гудамжаар цайранхан харагдана Цасан өвгөнөө барилцсан хүүхдүүл Цэнгэн найдах нь хөгжөөнтэй байна Хөвөнхөн цасны бөмбөглөгхөн ширхэг Хотын гудамжаар сэвэлзэнхэ!. бууна Хөөрхөн үрсээ дагуулсан хүмүүс Хөөр баяслаар дүүрэн байна Нийслэлийн 8 жилийн 15 ду- гаар дунд сургуулийн 8»р ан- гийн сурагч Л. БАЯРМАГНАПЙ ХҮҮХЭД ВИДНИН хүлээсэн өвөл , Хүн бүгдийц. дуртай өсвөл ” Хүүхөд бидинЯ хүлээсэн өвөл Хүрээд ирлээ хүүхдүүд ээ Хүрээд ирцгээ наашаа Цана чаргаар гулган тогло: Цасан өвгөн барьж тоглоё Цасан бөмбөлгөөр шидэлцэж тоглоё » Цагаахан цасан дээр хөгжилдөн- хөн тоглоё 15 дугаар дунд сургуулийн ЯА-ын «А» ангийн сурагч Р, БАТ-ЭРДЭНЭ слэлийн (28 ду “ЭРХЭМБАЯР. 2 : нтайпшишлшиг шд ОаШИИН 8 Е з Е 5 ш В Ё 3 БЭ Е Ё 5 : “мэрэмшит: Улсын хэвлэлийн номбиватадхэвлэв. 3 ТҮТТЕҮТҮТҮҮ75 ГҮҮ ТРЭ7ҮҮ 1ТҮҮҮҮҮГЛҮҮТ дчл ./ лийн-6б-гийн «В» ангийн аймгайн Эрдэнэца ..- ОНЫ ЭЭЛЖИТ ШАГНАЛ МХЗЭ-ийн Төв Хороо, М11Б-ын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Пияоне- рийн үнэн» сонни, «Залгамлшлагч» сэтгүүлд чанар сайтай мэдээ сур- валжлага, вгүүлэл, найраглал, гэ- рзл зураг чийтлүүлсэн ндавхтзц бичигч-багш сурган хүмүүжүү лагч, зохиолч, эвлэл пноперийн ажилтан, сурагч, сзтгүүлч на 1980 оны тэргүүн бичлэгиїл 22 жит шагнал олгов. Үүнд- Сонины зэажит шагнадыг «Їєх-2 ник тєхнологийн мэдзэлэл» гүүлийн хариуцдагатай нарийн бичгийн дарга, зохиолч ЯН. Лхаг- ва, «Залуучуудын үнэн» сонины ажилтан Ц. Цэрэн, МУНС-ийн багш, доцент Б. Бор, «Залгамж- А. Чулрунхүү, Баянхонгор айм- гийн нэгдүгээр 10 жилийн сургуу- лийн захирал Л. Балдандорж, Зав- хан аймгийн үйлдвэрчинй совлв- лийн ажилтан С.Дамбий, нийслэ- лийн 10 жилийн 14 дүгээр сургуу- сурагч сэт-2 ажилтан Т. Тунгалаг, «Залгамшжлагч» сэт-- гүүлнйн 1980 оны ээлжит шагна-- лыг хүүхдийн зохиолч Д. Содном- дорж, «Намын амьдрал» - сэтгүү- лийн ажилтан О. Бямбажав нарт тус. тус олголоо. Шинэ жилийг тохиолду 1ан-Со- нин, сэтгүүлийн нийт . уншигч, їїдэвхтэн. бичигч нарт «Їїиэне- рийн үнэн» сонин, «Залгамж- лагч» сэтгүүлийн зовлөл чин сэт- гэлийн баяр хүргэж, сурлага хө9- дөлмөрийн өндөр амжилт гарга- хыг хүсэн ерөөж байна. «ХӨДӨЛМӨРИЙН УЛИРАЛ-80» УРАЛДААНД ХЭН ШАЛГАРАВ «Инсонерийн үнэн» сонины газ- раас ндэвхтэн бичигчдийн .дунд зарласан «Хөдөлмөрийя улирал ЁО» уралдааны дүн гарлаа Бун намрын ажилд идэвхтэй оролцож сайн ажилласан пионер сурггчлы тухай чанар сайтай мэдзэ сур валжлага, гэрэл зураг ашигтай зөвлөлгөө нийтлүүлсэн Намын Дээд сургуулийн сонсогч Т. Алгаа, Хөдөө аж ахуйн Яамны хадлан Сэлчээрийн мэргэжилтэн Д.Цэрэн- болгор, МУИС-ийн оюутан Р. Бат- Эрдэнэ нар шалгарч «Пнонерийн үнэн» сонины баярын бичиг, үнэ бүхий зүйлээр шагнагдлаа «АЛТАН БҮРЭЭ, МӨНГӨл: БӨМБӨР, ШАГНАЛ МАХН-ын Төв Хорооноос дэё- шүүлсэн лоозонг сургууль хүүх- дийн амьдралд хэвшүүлэх зорил- гоор «Пионерийн үнэн»э,.,. дугаар сургуульд долоо хоног» жилд идэвхтэй оролцож, сургуулна үл- гэр жишээ тохижуулж, нүдлэн хамгаалах штаб сайн ажиллуулж байгаа нийслэлийн (10 жилийн 13 дугаар сургуулчйн пионерийн бүлгэм, Завхан аймгийн Улилстай хотын нэгдүгээр 8 жилийп сур, гуулийг пшонерийн бүлгэмийг «Пионерийн үнэн» сонины диплом “« Алтан бүрээ, мөнгөн бөмбор» ушагиалаар шагнав. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ШИ11111111111111 11321221231111111 7211111111111111311111111113111111211111111111111111011111 Хүүхэд бүхнийг шагнасаар байтал Хуучин оны бэлэг 0уусдс. Ашгүй тэгтэл шинэ он Ахиад зөндөө бэлэгтэй ирэв, м, цэдэв зурав яшихашлыхшажшиэшхиыЖышттЖтгтшүШЭлЭӨтэтэгштгалн, сонины зөвлөл: Ц. Дашдондов (Хариуцлагстай төрхлэгч), Л. Бямбажав, С. Гадин- заанд, Н. Дариймаа, (Хариуцлагатай | зарийн бичгийн даёрга) Л. Жам- баясанжнд, С. Надмнд, Ш. Сод- гниинтииитинитиншиинилн | """балжтр. Ц. Түвшинтөгс Инденс-14140 МЛ. 5 МХЗЭ-ийн Төн Хор »о, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МП1Б-ын й 3 ӨВ шөнлөлийн сонин 37 дахь жилдээ. 4 М22(1056 )Ф 1981 оны 10рөд сарын 7 Ф.Лхазба Ф Үнэ 10мно шинэиилиииллиллллллнн бллн Ан арал ндл, нан нгийн лийн! ------ 3 ӨЛ 314 НАРЫН 0100МӨР ТУСЛАМЖ -- Москва, Кремль ЗӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛСЫН КОММУНИСТ НАМЫН ТӨВ ХОРООНЫ РГРӨНХИЙ НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА, ЗСБНХУ-ЫН ДЭЭД ЗӨВЛӨЛИЙН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ДАРГА НӨХӨР Леонид Ильич Брежнпев ТАНАА Бус мн ЛЄОНЖА ВЭ Їл ороп сууцны барилгын асуудлыг байшин үйлдвэрийн номбинат чу- мөрч ард түмний өмнөөс болон хаясан 402 хӨРОНД « -С00 шийдрэрлах үйлсэд ү!элж барш- хал тус дохом үзүүлж байна. хупнасаа гүн талархал илэрхийлье, шол арс өхөрсог. айлчлал гүй. хувь нэмэр болж байна Тус орныг социализмын байгуу- Шинэ. жилийг тохиолдуулан ха хийх үед гарын үсэг сурсан хэлэл- Шинэ. жилийн босгон Дээр | лд лтад болоц монголын ходолморч- луун баяр хүргэхийн хамт Танд, цээрийн дагуу монголын ард тү. ашиглалтад өгсөн номтрактын 6- ДНЙНЭҮВНОЙ амьдралыг ГэмэрӨон болоод ах дүү зовлөлтийн бүх ард мэнд бэлэг болгосон 100 мянган: лоп бэлгийн бусад чухал барилга манай хувьсгалт ололтыг ЭЖҮҮ түмэнд коммунист нийгмийн бай хавтгай дөрвөлжин метр талбай байгууламжийг Ч.) зовлолтийн цах, ах дүүгийн ариун сэтгэлийн... Гуулалтдаа, ЗХУКН-ын ХХУ1 нх бүхий орон сууцны шинэ ни? бү? алдарт | барилгачид хөдөлмөрт бүх А ОН тусламж үзүүлж бай. хурлыг нэр төртэй угтах үйлсдэ рэн барилгыг Улаанбаатар хотын” өндөр ур чадвартай, бие хайргүй даг ЗХУКН-ын Төв Хороо, ЗС- хийгээд бат бэх энх тайван, улс иргэд өнөөдөр ёслол төгөлдөр хХү- зүтгэлтэй, зохион байгуулалттай. БНХУ-ын засгийн газар, зөвлөл. түмний найрамдал, хамтын ажил яээж авсныг Танд болон ЗХУКН- гад харуулж, пролетарийн им» | тийн баатарлаг бүх ард түмэн, |лЛагааны төлөө тэмцэлдээ шин -ын Төв Хороо, Зөвлөлт Засгийн | тернацноналч үзэл санаагаа илэр- | эрхэм Лсопид Ильич Танд МАХН... гайхамшигт ялалт | байгуулахы газарт гүнээ талархан, маш баяр хийлэн маш чапартайгаар барьж ын Төв Хороо, БНМАУ-ын зас- чин сэтгэлээсээ хүсэн ерөөе. баясгалантай мэдэгдэж байна. сүндэрлүүлэн босголоо Орон сууцны өндөр сайхан ба- “рилгууд, сургууль, хүүхдийн бай. Ороп сууцны болон үйлдвэрлэ- МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, | Гууллага, соёл--ахуйн барилгаас лийп барилга байгууламжийг ам БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга “бүрдсэн Таны ариун сэтгэлийн жилттай барихад Улаанбаатар, гийн. газар, мопголын бүх хөдөл- Нөхөр ёсоор мэндчилсэй Ю. ЦЭДЭНБ энэ бэлэг манай нийслэлийн Дархан. хотод Зөвлөлт Холбоот : хамгийн хурц асуудлын нэг-- Улсын тусламжаар байгуулсан Улаанбаатар 1980 оны арван хоёрдугаар сарын 81. ? СУРАГЧИЙН СЭТГЭГДЭЛ | Би дүү нарынхаа хамт зөвлөлтийн тусламжаар барьсан шинэ хорооллын 10 жилийн 40 дугаар сургуульд сурч байна. Хүүхэд бидний эрдэм ном сурахад хэрэгтэй бүхнээр ханган төхөөрөмжилсон хичээлийн болон урлаг, спортын олон сайхан тан- химтгй тохилог сургууль байгуулж өгсөн зөвлөл- тийн барилгачин ах эгч вартаа- чип сэтгэлээсзэ баярлаж байна Энэ бол МАХН-аас хүүхэд бидний төлөө тавьж байгаа халамж монгол, зөвлөлтийн ген бат найрамдлын ач юм. Нам засаг, зөвлөлтийн алдарт барилгачдын ачийг онц сурлагаар хариүла- хаа илэрхийлье . : Нийслэлийн 40 дүгээр : сургуулийн 4-ийн «А»ан- гийн онц сурлагатап | ! ї сурагч 2” Нөхөр Ю,. Цэдэнбал тэргүүтэй нат, засгийн удирдагчид зовлолтийн ард түмний бэлэглэсэц Г. ЧАНЦАЛДУЛАМ шинэ “хороололтой танилцаж байгаа нь, х | | | | | | | | | | 1 | Ї | | х ” илэн слаллгг ан аха хаурнцадан Эвсэлсүлхөосд дархад 239 ё С. БОДООШИНЙН авсан зэрэл зурад ЗУРАГ ДЭЭР ХШннэ хороо өлөн огнануоллаауцлы Цаст эжүнаалса тахимаа косатахалсаола. ... шобншэлинд еавалоаливжлад шилээгчэлииннц шмаснамсстлад шклголА ходолмөрийг бишрэн хүндэтгэх ходбогдолтой лоозонг байна. Сурвалжлагч: -- Тапай сургуу- лийн захиргаа, пионерийп бүлтгэ- маэс пионер сурагчдын дунд ямар шинэ арга хэлбэрийн ажил зохиож байна? Энэ талаар товч ярина уу? Д.Сүхээ: Зөвлөлтийн ард түм- ний өгөөмөр тусламжаар баригд- сан шинэ сургуульд хичээллэх болсон нь манай хамт олны хам- гийн бахархалтай бэярт үйл явд- лын пэг байлаа. Бид зөвлөлтийн хүний хөдөлмөрч гараар бүтсэн энэ сургуулийн эд хогшлыг хайр- лан хамтаалж яг ийм байранд хичээллэдэг зөвлөлтийн сургууль шиг болгохын төлөө чармайн ажиллаж байна. Энэ зорилтоо ам- жилттай биелүүлэхэд тус сургуу- Завсарлах хонх дуугар: лаа, Нам гүм байсан хи- чээлийн байрны урт хон- гилд түрүүчийн хүүхдүүд гарч ирэв. Тэд «үндэт с“мбар, байгалийн булан. хөдөлмөрийн алдрын бу- лан ханын зураг чимэглэл зэргийн дэргэд зогсож 2а- рим пь гартаа барьсан ца үтїаан хөвөнгөөр цонхны тавцан цэцгийн тавпурыг арчиж үзнэ. Нийслэлийн 10 жилийн -1| 13 дугагр сургуулийн дэр гэдэх «Нүдлэц хамгаалах лостэ, «Өсвөрийн сэргий- лэгчид», «Ариун цэврийн яөхөрлөл»-ийтг “ гитцүүд ачиїлдаа гарч айгаа Нь энэ юм. ! !) Сурагчдын сайн, дурын эдгээр агууд ажиллая: эхэлснээс “хоЙШ тус сургуулийн ашйги тан- химууд нь цэвэр цэмцгэр, хана шал нь хир тооскүй болж хавшлаз. : 1 Нүдлэц хамгаалах вог | тууд. (НХП) Аль ч ангийн, ширээн дээр дусал бэх байхгүй, хананд байрлуул сан үзүүлэх материалууд нь цоо шинээрээ байгаа нь тус сургуулийн нНүдлэн хамгаалах постын «“с!л- “лагааны үр дүн юм. НХ “П-ын гишүүд өдөр бүр дуть талх ган 91) ж ЛБзалт: Нийслэлийн 13 дугаар сургуу- лийн захирал Д. Сүхээ мапай сур- валшлагчийн асуултад хариулж АМЖИЛТ АРВИНТАЙ үзлэг шалгалт хийж ду тагдал илэрвэл тухай бүр сэгт хуваагдан нь засуулдаг байна, Су. даг. Бїїдний рагч бүрт хариуцах ши- дүгээр төвд раэ, сандал, самбар, цон- сэргийлэгч ах иар минь хыг хүлээлгэн өгч, “«Нү- удирддаг їюм гэж ярилаа. « Арнуй цэврийн иөхөр- цэвэрлэе» уриан дор аж лөл». Бетмөнх багштай лаа явуулж байгаа нь Н холбогдолтой бол лөл»-ийн гпшүүд тус сур- гуулийн болон сэргийлэг. ариун цэврийн «Нийгмийн хэв ту- ихээхэн алсагл зохиол бай- таа юм: Тус нөхөрлөлийн гишүүн сурагч М.. Тупга- өртөх хог бүрийг «Өсвөрийн рам сахиулах төв 7441» хаягтай хаалганаас ижилхэп хувцастай хэсэг лаг хүүхдүүд гарч ирсэн нь «В» апгийцн дэргэ- рагчдын ариун сэргий- өдөр бүр үзлэг лэгчид» бүлгийн гишүүд Ололт дутггдлыг ханын ажээ. Ахлагч Бямбадорж: э- Бид сурагчдын бо- лон сургуулийн дотоод байна. Мөн дүрмийг сахиулах салал, «Өсвөрийн цэг, Д. Жарг хариуцсац анги, хэсргтээ НГ -САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ АЕЕНЭ ХШҮ СОЦНАЛНСГ ӨЕ наг ССРГЭ иог АЛХАМ ТУТАМДАА НҮДЛЭН ХАМГААЛАГЧ, ХӨДӨЛМӨРИНЙГ БИШРЭН ШҮТЭГЧ БАЙХ ЕСТОН». : МАХН-ын Тов Хорооноос социалист өмчийг хайрлан хамгаалж, талаар дэвшүүлсэн зарчмын ач сургууль хүүхдийн амьдралд хэвшүүлэн хэ- рэгшүүлэх зорилгоор тапай соннны редакци «Ппонерийн үнэн»... дугаар сургуульд 7 хоног» сэдэвт ажлыг 47 дугаар сургууль болон Дархай, Хөпсгөл, Ховдын (10 жилийн сургуулиудад зохион байгуулсан билээ. Тус сургуулиудад зохиогд- . сон ажил нь төв хөдөөгийн сургууль, пионерийн байгууллагуудын нийслэлийн 10 жилийн МАХН-ын Тов Хорооны тогтоолоос анхаарлыг татсан юм. Сапхан мпйнай сонины редакци нийслэлийн 10 жилийн 18 дугаар сургууль дээр ажиллаж («Пионерийн үнэн» с.. Дугаар сургуульд 7 хопог» сэдэвт ажлыг зохион байгуулсан нь Намын Төв Хорооны лоозон, УГАХН-ын Төв Хорооны У!! бүгд хурлын шийдвэр сургууль, хүүхдийн амьдралд хэрхэн хэрэгжин биелж байгаатай танилцах талаар гарч байгаа тэргүүн туршлагыг дэм- жин дэлгэрүүлэхэд ач тустай ажил боллоо. сонины зөвлөл ҮЛГЭР ЖИШЭЭ СУРГУУЛЬ БОЛОХЫН ТӨЛӨӨ... лийн халуун ам бүлд багтаж бай- гаа 2000 гаруй хүний нэгдмэл санаа, иїйгд чармайлт гуу юунаас чухал. Давхар бүрийн коридорыг тодорхой сэдвээр тохижуулж, хү- мүүжлийн ажлын төв болгон апгиг- лаяс байна. Ахлах ангийн сураг- чид, багш нарын хүчээр сургуу- лийн коридорыг «Монгол зевлөл- тийн ган бат пайрамдал», «Лё- миний үйл амьдралаас сурц- гаая!», «Хөдөлмөрийн алдар» сэдвээр бүрэн тохингуллаа. ЇМөн бүх апгиа набинетийн системд шилжүүлэх боломжтой боллоо Энэ бүхнийг хийхэд нилээд хө- дөлмөр, цаг зарцууллаа. Аши сургуулпа тохизгуулахын зэрэгцээ сурлагын чанар, сурагч бүрийг мэдлэгийн чайарт их айхаарч байна. Манай сургуульд олон тэргүүний багш бий. .Математни- кийн багш С.Чагцаа, газар зүйн багш Д. Гаптогтох, химийн багш 1К:Гажис биологийн багш Д.Са- рантуяа нар 4аасан хичээл, даа- сан ангиа 100 хувь сургаж, бай- на. Манай хамт олны ололт ам- жилтын үндэс нь хөдөлмөрийг бишрэн хүндэтгэх хайшил тогтож байгаатай холбоотой юм, Хүүхэд бүхэн торөлх сур- гуульдаа хайртай. Хүп бүр эх орноо хамгаалах үүрэгтэй. Эх ор- НОО Хамгаална гэдэг хэн нэгэн хүний санаж бодсон төдийгөөр биелэгддэт зорилт биш, хамгаалж сопингоор ЗУРАГ ДЭЭР: «Нүдлэп хамгаалах шүүн 8-ын «А» ангийн сурагч Б. Бат-Эрдэнэ С. Сувдаа, Г. Гантуяа нар ашил дээрээ. -- «Ариун цэврийн похврлел»-ийн гишүүн найм- дугаар ацгийн сурагч Ж, Тунгалаг, Х, Х. Эрдэнцэцэг -- «Өсвөрийн сэргийлэгч» ийн «В» ангийн сурагч С, Наранцэцэг, С, Баляргэ- рэл, О. Алтансүх иар завсарлагаапыг хэрхэн сахиулах тухай зөвлөл: байна, " Сурагч шуулан хароопы гишүүн 6-гийн «А» ан- гийн сурагч С. Энхцэцэг, М.Энх-Өлзий, Д. Ганцэг ал ирсэн хэвлэлийг шуурхай тарандаг. 195 ОЛН| зургийг Т. ДАВААДОРЖ ХҮҮХДҮҮД цуулах салаа гэсэн 8 хө- ажлыг 41 ажилладаг «Ариун цэврийн сурагчдын -- Бид анги танхим, су дамжуулан тийт сурагчдад сургуулийн эмч Цэвэгмидийн удирд- сургуулийн өд ажс ахуйг лагаар өмнэлгийн анхим хамгаалах салаа, гудамж, тусламж замын хөдөлгөөпийг ЗОХН- үзүүлж сурч байна гэж ярив. Ц014:23111731:3 Болормаа, бүлгийн гишүүп 9- дэг журмыг чадах тодорхой бэлтгэл, мэдлэг- тай байх ёстой. “Тиймээс пнопер сурагчдад цэрэг эх оронч хүмүү- жил олгох талаар бид дэс дараа- тай нилзэд ажил хийлзз. Цэрэг эх оронч хүмүүшилд зориулсан иж бүрэн хоёр кабинет тохи- жуулж, сургалтын талбайтай бол- лоо. Сурвалжлагч: «Пиоперийп үпэн»...дугаар сургуульд 7 хо- ног» сэдэвт ажлын үеэр хамт ол- нытхоо дунд зохиосон зарим ажлын талаар танилтуулна уу? Д. Сүхээ: «Пионерийн үнэн»... дугаар сургуульд 7 хопог» сэдэвт ажлын үеэр нийлээд амти «Пиоперийн үнэн» сонины «Ар- виюник гуайн яриа» булангаар пионерийн сэдэвт ажил зохиосонд Д. Сүхээ: 7-гийп «Бэ», Өтийн «Б» анги Манай сургуулийн хамт олон шалгаран, «Манай зам» сэдэвт энэ онд болох түүхт ойлуудыг Ерєлчөуүлэ болгоо 9ийн «А», угтаж сургуулийнхаа орчмын 400 ын », «Б» ангиуд шалгар. | хавтгай дөрвөлжин талбайг зүлэг- жүүлт 160 мод тарьж 1000 хавтгай дөрвөлжин газарт үр суулгаж хашаажуулга. «Миний вх орон-монголын сайхай орон» сэдэвт булап тохижууллс, пнтер- национал танхїтм байгуулна. най анги бүлэгт» гэсэн булан нээж ажиллуулах явцад пом сэл- бон засах шуурхай хэсэг гаргаж сурагчдын 850 номыг сэлбэн заслаа. Мөн, байгалийн булан байгуулсан. «Мапай орц» гэсэн ажлаар мө- сөн тулгуурын 8 талбайтай болж сурагч бүр сул дүн авахгүй байх уралдаанд идэвхтэй оролцлоо. Жил бүрийн арвап хоёрдугаар сарын гуравдугаар долоо хопогийг «Пионерийн үнэн» сонины нэрэм- ялт ажил явуулдаг уламжлалтай болно. Сурвалжлагч: Түүхт ойнуудыг танай хамт олон ямар амжилтаар угтах гэж байна вэ? Бүх бүлгийн дунд хана шат, шал сэдэвт операци явуулж дүг- нэхэд Сарантуяа багштай 10-ын «Ё» Чагцаа багштай 8-ыын «В» Оюупчимэг багштай 5ын «Б» Гантогтох багштай 10-ын «В» Багш сурагч бүр хөдөлмөр ангиуд эхний байр эзлэв сурлага, урлаг, спорт, олон ний- «Пионерийн үнэн» сонипд гар- тийн ажлын онцгой амиилтаар сан тэргүүн туршлагаар бяцхан түүхт ойпуудыг угтаж, райопы ном хийх уралдаан зарлаж дүг- тэргүүний сургууль, пионерийн пэхэд Сугарсүрэн багштай 6-гийн бүлгэм болохоор шамдан амшил- «Б» анги түрүүллээ лаж байна. «Пионерийн үнэн» сонин ма- Ярилцлага хийсэн Д.БАНЗРАГЧ ажилла" пөхөр- талзар цэвэрт ХИЙДЭГ. “Мэдэаляс үлкү 1 ЭРЭЛХЭГ БААТАР АХ НАРТАА ЄУ, Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр су- мын 10 жилийн сургуулийн захир- гаа бүлгэмийн зөвлөл, тус сумын харьяат БНМАУ-ын баатар Хор- лоогийн Дамба, зрэлхэг хилчин Моломын Гаасүрэн нарын гэгээн дурсгалд зориулан «Эрэлхэг бааз- тар ах нартаа сурагч бидний өргөх бэлэг» сэдэвт ажлыг зохион явуул- даг болсноос хойш найман ил өнгөрч байна. Салхан тус сургууль дээр зо. хиогдсон энэ сэдэрт ажлын дүн гарлал. -- 14 хоногийп сэдэвт ажил нийт пионер сурагчдын идэвх со- нирхлыг өрнүүлж, сурлага хөдөл- мөртөө амтилт гаргахад нь чухал нөлөө үзүүлдэг гэн! тус сургуулийн багш нар баяртай өгүүлж байна. Энэ жилийн ажилд Ганхуяг блгитай.10:ын «А», Цолмон багш- тай 9-ийн «Б» апгїиуд сайн орол- цол. : Сургуулийн нийт бүлгүүд «Ма- най хамт олны дунд хоцрогч байх- гүй» хөдөлгөөн өриүүлэн ажиллас- ны үрээр амяшлтад хүрчээ. Сурагч Ц. СУВД-ЭРДЭНЭ АСГАТЫН ХОЁР ОХИН Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 8 жилийн сургуульд сурлага хөдөлмөрөөрөө шалгарсан тэргүү- ний сурагч олон бий. Тэдний дот- роос нүдлэн хамгаалах штабын ажлыг сайн зохион байгуулдаг 7- ХЭЭ ос сс хх 2 рагч Д. Оюунгэрэл, -100 БАЛЛЫН | УРАЛДААН МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- гїн:80 жилийн ой, МАХН-ын ХҮШ нх хурлыг угтал Хо-Ши-. Миний изрэмтит 10 жилийн 14 түгаэр сургуулийн ХЗЭ-ийн хороо, Зүлгэмийн зовлол, сурагчдын зөв- лөлөөс хамтран анги бүлгүүдийн хооронд 100 баллып уралдаан зарлан явуулж байна. Уралдааныг 7 хоног тутмын Бямба гаригт дүг- чэн улирал бүр дэг журам, ариун цэвэр, эд алс ахуй, цаг үеийн бай- дал гэсэн үзүүлэлтээр шалгаруу- лац хагас жилээр эхний байранд шалгарсан апги хамт олныг «4101 балл» гэсэн хаягтай алтан хайр- цаг, хоёр, гурапдугаар байрапд шалгарсан апги хамт олпыг «мөй- го, хүрэл» хайрцаг нээлгэх ї0М Сурагчдын урам зоригийг саргээ- сэн уралдаант ажилд анги, бүлэг сурагч бүр идэвхтэй оролцож бай- на. Сурагч Т. ТУНГАЛАГ «ХҮРТВЭР», їийслэлийн 39 дүгээр сургуу лийн урлаг тапхимаар ороход хүүхдүүд аль хэдийн суудлаа эзэл- жээ. Сурагчид баяр хөөртэй бай- лаа. Алгейрийн багш Р. Бямбажав, Л. Чулуунбаатар нарын заадаг долдугаар апгийн дөрвөн бүлэг хоорондоо алгебрийн хичээлээр «АСТ» зохиож байв. Хүүхдүү: дийн хийсэн бяцхан ном бидний анхаарлыг татлаа. Багш Р.ЇЗям0да- жав. Хүүхдийн хийсэн эДгоэр бицхан ном үзүүлэн таниулах материал болж мапай сургалтын кабинетийг баяжуулж байна. Бяцхан помд алгебрийн бутархай, томгьЁо, бу- тархайн чапар гэж їоу байдгийг тусгасан нь сул сурлагатай Ссу- рагчдад гарын аглага болохуйц бүтээл боллоо гэв. Бүх хүүхдийп хийсэп үзүүлэн, бяцхан номпы дотроос Н. Пүрэн- сүрэн, Сүрэнхүү нарын . бяцхан ном: Д. Эрдэнэ-өлсий, Д. Эпхтуяа парын үзүүлэп, сургуулийп аварга бүжигчин Г. Байгалмаа, П. Амаршаргал нарын тоглолт, су- Б. Эрдэнэ- гийн «А» ангийн сурагч Б. Өл- зийсайхан, 5-ын «Бэ» ангийн су- рагч опц сурлагатан Г. Эрдэнэшг- мэг хоёртой бид уулалаа. -- Аав, зэс, ах эгч нарын мить ашилч гараар бүтсэн сургуулийн- хаа саруулхан танхим, ширээ сандал ,самбар, цонхоо хайрлан хамгаалах нь бидний үүрэг. Манай сургуулийн нүдлэн хам- гаалах штабын гишүүд «їүдлэн хамгаалах төлөвлөгөө» гарган ооо «ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ. Ё | АВХААЛЖ САМБАА» ЖИГҮҮРЭЭР " Найрамдлын районы Төрхура- хын дунд сургуулийн захиргаа, «Сурагч бүр спортын нэг төрлөөр хичээллэж, тодорхой үр дүнд хүрцгээе» гэсэн уриан дор секц дугуйлангийн ажлыг чапартай явуулж байна. Тус сургууль дээр хичээллэдэг цана, хөнгөн атлетик, бохийп чөлөөт барилдаап, ширээ- нБЇ тєннисний дугуйлангуудад сурагчдын 60 хувь нь байна. Сургуулийн биеийн тамни- рын апарга шалгаруулах тэмцээн аварга цаначин. үндэсний бөхийн аварга, спортын |АСТ өдөрлөг зохион явуулсны үр дүнд сурагч Гантөмөр, БуллээХ Байгалмаад Цэцэгмаа, донтуяа, Ганхуяг, "Түвдэндорж, Ганболд нар спортын зэргээ ахиулав. Бид МАХН-ын ХҮШ их хурал, Ардын хувьсга- лыг 60 жилийн ойг угтаж сур- гуулиараа цаначин болох хөдөл- гаон өрнүүлэн ажиллаж байна. Спартаннадад одоопоос эхлэн ан- ги, бүлаг бүхэн тодорхой тоөлөв- 7 лөгөөтай бэлтгэж байгаа юм. 2 Багш Д. ЦЭДЭН. ИП лэ Тїячэиижижжжжос оо ср5с «ХУВААРЬ» БАГИЙНХАН цэцэгийн уран сэтгэамжс, Г.Гантула Ж.Сүхбаатар, М.Отгон. Д. Алтан- туяа зэрэг сурагчдын авхаалж самбаа олны анхаарал татлаа. -- Манай хүүхдүүдийн санаа- чилсан эпэхүү «АСТэ нь матс- матнкийн олимпиад, улсын шал- галтын урьдчилсан бэлтгэл бол- лоо. Тухайлбал «АСТ» бэлтгэх хугацаанд сурагч бүр хүнд лас- галын 20 боддого бодож, түүгээ- рээ бицхан ном хийсэн юм Бэлтгэлийн явцаас үзэхэд су рагч Д. Оюупгэрэл, Б. Эрдэпэчи- маг, П, Цэрэппадмид иар олим- пиадад амжилттай дүн үзүүлэх найдвар төрүүллээ гэж багш Л Чулуунбаатар ярилаа Эдгээр аигийн сурагчид матпикийн холбогдолтой 320 гаруй ном цуглуулж сургуулийнхаа ио- мын санд дурсгал болгосон бай- на. Тэмцээн маш өрсөлдөөнтэй явас Б. Эрдэнэчимэг ахлагчтай Т-гийн «Вэ», «Гэ» ангийн «Хүрт- ваэр» баг 0,5 опоогоор «Хуваарь» багаасаа түрүүлжг, аварга боллоо мате- Идэвхтэн бичигч Б. БАТ-ЭРДЭНЭ аяилласны үрээр их амшилт ол: байна. Сургуулийн эд аж ахуйн эвдрэл зогсож, анги танхим бүр цэвэрхэн байж хэвшлээ гэж Б Өлзийсайхан ярив. Сурагч Г. Эр- дэнэчимэг: -- Манай ангийн хамт олон МАХН-ын ХУШ их хурал, түүхт ойнуудыг угтаж «Аймгийн тэргүү- ний бүдэг» болох зарилт тавин ажиллан байна. Дундгүй салаа нэ- гийг төрүүлж, сурлагынхаа чалд- Сүхбаатар аймгийн .Эрдэнэца- гаан сумын 8 жилийн сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл улсын тэргүүний бүлгэм болох үүрэг авч ажиллаж байгаа тухай сурагч Н. Батнасан, Мөн сургуулийн 8-ын «А», 7- гийн «Бэ» ангид олон нийтийн ажилд идэвхтэй сайн оролцдог онц сурлагатан Ц. Оюунзул, Нарангэ- рэл нар суралцдаг тухай сурагч Туяа, Р. Саранцэцэг, Мөн аймгийн Түмэнцогтын сан- гийн аж ахуйн 8. жилийн сургуу- лийн 6-гийн «А» ангийн хамт олоп аймгийн тэргүүний бүлэг бо- лохоор үүрэг авч ажиллаж байгаа тухай сурагч Д. БКантуяа, Завхан аймгийн “Элдэв-очирын нэрэмжит 10 шилийн сургуулийн онц сурлагатнуудын зөвлөлгөөн болж нийт сурагчдад хандаа уриалга гаргасан тухай” сурагч 8. Бямбаа, Дорноговь аймгийн Сүмбэр су- мын 10 жилийн сургуулийн сур- валжлах хэсгийн пионерүүд сур- гуулийнхаа тэргүүний хамт олон, сурагчдыг төв ,орон нутгийн хэв- лэлд мэдээлж байгаа тухай «Най- рамдлып зам» сонины ажилтан Ч. Лувсанжав, Увс аймгийн Өмнөговь сумыц 10 жилийн сургуулийн 8-ын «А», «Б» бүлгийн хамт олон «Айм- гийн тэргүүний бүлэг» болохоор шамдан ажиллаж байгаа тухай су- рагч Б. Өлзийсүрэн, Мөн аймгийн 8 жилийн сургуу- лийн долдугаар ангийт сурагч онц сурлагатан Г. Жаргалсайхан сур- лагаар хоцорч яваа нөхөддөө байнга тусалдаг тухай багш 9: Лонжоо, Ховд аймгийн Зэрэг сумын 8. жилийн сургуулийн захиргаа МА ХН-ын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгалын 60 жилийн ой угтсай урлагийн үзлэг януулж дүгнэсэн тухай сурагч Норовдондог, Төв аймгийн Угтаалын сангийл аж ахуйн 8 тинлийн сургуулийн пионер сурагчлын ДУНД ЦАНЫН аварга шалгаруулах тэмцээн явагл сан тухай супагч УУХ. Читмолцоглал нар манайд мэлээллээ. утгА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН 1 т-ахшшолтт үттттогтоттр Оттлпгтлыл) (тгушиииии) пешжлпа агшилт гатлан шини 0101 00:11111111111111111 11102 рыг 50 хувьд хүргэнэ. Мөн тасал- гааны цэцэг 40-ийг тарьис үржгүүүл- нэ гэв. Ипгэж Сүхбаатар аймгийп Асгат сумын 8 жилийн сургуулийн хамт олон МАХН-ын ХУШ их ху- рал, Ардын хувьсгалын 60 жин- лийн ойд сурлага, хөдөлмөрийн нх амжилтаар бэлэг барихаар шамдаж байна. л 22-2ЫН !БАЯР Гапшгай сурвалжлагч Б. БАТ! -иал Тов аймгийн Зуунмод хогын 10 милийн наг, хоёрдугаар сургуу- лийн БАТ Л ар 10 онц УЭрыснй шид оний угтлаа: сг ЗУРАГ. ДЭЭР: 10-жилийн.1 сиргуулцїїн,. 7-гийн («А» (ангийн, |. 1 ( 5 сррагч, бнц сурлагаган. Ш. Өнөртүнгала, Б.Сарантуяа мар, үл! ША нн наана хас йах 2 22 Эг Уллл1 35 эл аж ҮЛ Аа 134 кола сацал тААхАра ААХ ЧААЛА Хүч ахай лө уулжналү ” 10 жилийн ЇЇ. єурєцилийн 4- Оюунхүү, Б, Багм Чэ Үйфөлл «Г» ангийн сурагч Н. онх нар хичээлээ зөвлөн ярилцаж байгаа нь: (гаа гарал ол Л АЛЕААКН ! БОИЭГТ : 3 ї ( 1с491 2 жйД в «1:1234182Л55 12533129) 13 152134 09533 ? ЗїРЕ ЦМЧО23 Еувүүгг! ц ) ї 1 МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ » БИДНИЙ ДУНД ИЙМ СУРАГЧ -- Эхлээд! гэх ууцаар бид хуулгуДаА орж байраа зэалэй. БИДНИЙ «тулалдаан» өндээс эхал- лээ, «Сум» гэдэг зай йавсаргүй. тэсэрсвэр, нуувч маань шороогоор дүүрсэвр байв, Гопэт ВолДоо бид хоёрын нуудчинд тоосгон чинээ том хар шавар бут үеэрч, Болдын ёолох дуу хадлаа, хариал нүд шүд хоёр нь аймшиг- тайгаар ца| ! харагдах агалд, нүд нь хорсолтойгоор эргэлдэн, иїїШ тийш «сум» өрсэц байртай харс» ваа, миний арай хатуудах байх гээд шидэлгүй орхисон чулуужсан хар шаврыг шүүрэн авлаа, |Ви юу ч хэлж, амжсангүй, Энэ: Уу. луужсан шавар хаана тусахыг Л сопирхой харав, Гэтэл юу болсон гэн санана, Өнөөх шапар үл тайнх нөгөл а8хын тул, ялсан өрээй хээ гараас мултран зам дэоэр унав. -- Яасан дүрсгүй хүүхдүүд вэ? Больцгоо гэх. ширүүн дуунаар би үл таних ахып зүг харан ёлмай- ран зогстол: БАЙХ ЁСГҮЙ Манай сургууль 1971 ондЗов- "долтийн ард түмний өгөөмөр тус- "дамжаар баригдсан юм. Сурагч бид сургалтын орчин үеийн тоног төхөөрөмжөөр им бү рэн тоноглогдсон бстой гоё сур гуультай болсондоо баярлаж эд хогшлыг нь мүдлэн хамгаалж, алхам тутамдаа нандигнан хайрла- ! даг. Гэтэл бидїий дунд сургуулийн- хаа эд хогшлыг хайрлан хам- гаалах талаар сэтгэл зовдоггүй цөөн сурагч байх юм. Эд нар су- рагчийн сайхан ширээн дээр юм бичих, түүгээр ч барахгүй хадаас- ны үзүүр, төмрөөр юм. сийлэх, тула татсан сайхан ханап дээр шо- (хой, харандаа, будгайр зурах, сандал ширээгээ эвдэх зэрэг 30- хисгүй явдал гаргаж байна. Ийм сурагчдыг сургуулийн нүдлэн хам- таалах штаб, ппоперийн өргүүл дор бүр нь илрүүлж дутагдлыг аасуулж, салаа бүлгийн хурлаар хэлэлцүүлж байгаагийн үрээр дээрх дутагдалд өртөгчдийн тоо цөөрч байгаа боловч бүрэн арилах түй байгаад харамсмаар юм. Түүгээр ч барахгүй зарим нэг су- рагч пионерийн эргүүл, постын Оомнөөс хэлэрлэх, дооглох, үгэнд орохгүй эсэргүүцэх, өгсөн үүрэг “даалгаврыг биелүүлэхгүй байх 89- рэг шахан зайлуулмаар дутагдал 1:1111111111111113111111111:1011111111 111 байгааг «Энэ лмар сурагч вэ?» хэлэлцүүлэг хийж сїйнуулга ӨМ ло. Завхан аймгийн Элдэв-Очирын нэрвмжит 10 милийн сургуу лийн «Өсвөрийн сурвалжлагч» хэсгийн гишүүн, 4-ийн «Л» ангийн сурагч, А. БАТ--ЭРДЭНЭ Хо ВЭ Хөлгүй ётлаа явдаг “Хэлгүй атлаа ярьдаг Шил т 1 Ши 111111:1111110111011011101Ш Ши ИЦИИЦОн С1 -- Алип энэ таяг аваад аль! гээн тэр хүн хэллээ, Бидний хэц нь ч тэр ахад ойртохыг зүрхэл: сэнгүй, хэсэг зогсоход: Та арт чих байна уу? үгүй юу! гэн өпвөх хүн амандаа өгүүлээд таягаа авахыг зандан. Тэр ахын өрөөсөн хөл өвдгөөрөө нугардаггүй болохыг бид сал Л мэдлээ. Би түүнд туслах санаагай ухас- ын 11171215 20013 Мочир дамжин нисэх турьхан шувууд алтай Монгон цагаан цас тал хөндийг бүрхээд Хайруу хүйтэн жавар тачигнан үлээн: «Хар ус» болортон нарны гэрэлд туларна Хөхөө өвлийн чимэг гацуур модоо гоёод Хөвчийн буурал өвгөн ан амьтдаа дагуулаад Цэлгэр уужим танхимын минь Хоймор талыг эзлэн Цэнгэлийн дуугаа өргөн оны мэндийг хүргэж байна, Цасны ширхэг шиг охид эргэн тойрон бүжгиглээд Цал буурал өргөнөөс сайп ерөөл сонсоод Сурагчийн шинэ ЖИЛ хөгжил дүүрэн болж, байна, Сурлагын өндөр амжилтаар бэлэг барин угтаж байна. -Ш, СҮХБААТАР Түүнийг сэм таяган дээр «дэлбэрч» талг ввний-. хийв, Болдоо ч бас ирлээ, -- Өө! Ийм сайн хүүхдүүд бай- сан юм уу? гэж үл тапих ах хв- лээд дэлбэгэр малгайгаа авч буу- ис орсон шингэн хүрэн үсээ ил- өн -- Та нар лаж тоглож байгаа юм бэ? гол| асуув, -- Вайлдан! гэл риултал -- АВ! БВайлдаж байгаа юм уу? Алив тэр сандал Дээр сууцгааж амарцгаах уу? Та иар байлдсан улс ядраа биз дээ! гэлээ, Бид таягт ахыг ихэд сонирхон түүнийг хүрээлэн сандалд, сууцгаахад тэр хүн ясархаг том биендээ бага зэрэг багадаж татайсан шорооп цувны- хаа товчийг тайлж хлигадуу том хамрынхаа үзүүрт тохсон гүдний шилийг аваад биднийг тойруулан хэсэг харсийа: Болдоог ха- Ю (Өгүүллэг) -- Хүүхдүүд минь! Ингэж чу- луу шароогоор шидэлцэж тоглох чинь туц буруу байгаа юм даа! Тархи толгойгоо хагалбал яана! Та нар намайг харж байгаа из дээ. Ахнь тэр дайн гэдэгт лийм хөлтэй болсон хүн шүү дээ! гэв. Өнэ үг бидний зүрх сэтгэлийг хөдөлгөлөө, Би нөхдийгөө тойруу- лан харав, Болд «дайсны талын дарга» болсондоо ихэд Сэтгэл зовсон байртай, биднийг тойруулан харс- наа гэнэт зүүн ханцуйндаа улсан тэмдгээ татан авч газар халлаа. Бидний хэц Ч ам нээсэнгүй. Тэгээд би нөхдийгөө чухам юун тухай бодолс сэтгэж: байгааг зүрх сэтгэлээрээ мэдэрч зогслоо, МУИС-ийн оюутан Л. ТӨМӨРБААТАР СЧРАГЧИМН УЗГЭЭР 7--- МАНАЙ АНГИЙНХАН Манай алгийн хамт олон Маплай намынхаа дэвшүүлсэн лоозонг Алхам тутамдаа ширхэгчлэн Т биелүүлж «хуй амьдралдаа хэвшил дадиа. Эвдэрч хэмхэрснийг дор нь засдаг ахуйн салаа бий цоорхойг оён( сэлбэдэг Уран гартны тавт бий Ойр орчмоо нүдлэн хамгаалдаг ГАЦУУР Эд аж Уранхай Хангал нутгийн Хөвч ойд Амьдарч оршдог Амьтан шувууд Бүжин туулай Бондгор бамбарууш Зальт үнэг Зараа “хэрэм Өнгөт тоть Эмч тоншуул Байгалийн. чимэг Бүх амьтад, Самар боргоцой ӨВЛИЙН Хөвсгөр цас будран бударсаар Хүсэн хүлээсэн өвөл болоход Хувцас хунараа дулаалж өмсөөд Хүрэн чаргаа хөтлөөд гарна Хүүхэд биднийг тогло гэж Хойд уул энгэрээ дэлгэнэ. Ажигч гярхайн гуравт бий Оюун эрдэмд уриалан дуудсан Опц сурлагатны хэсэг бий Манай ангийн хамт олон Манлай намынхаа дэвшүүл- сэп лоозонг Алхам. тутамдаа. ширхэгчлэн биелүүлж Ахуй амьдралдаа хэвшил дадна. 15 дугаар сургуулийн 7-гийн «4В» ангийн сурагч Яї. ЦЭЦГЭЭ МОД Сагсгар тошлой Төрөл бүрийн” Түмэн ногоо, Алаг бөмбөг Хөөрхөн хүүхэлдэй Цангинуур хонх Цасан ширхгээр Гацуур мод Чимэгдэн. гялалзана. Дорпоговь аймгийп С сумын дунд сургуулийн гийп «Г» ангийн сурагч)! Т. ГАНБОЛД ӨНГӨ Хөгжилтэй сайхап баярт дуунд бэр 7- Хорвоогийн өнгө улам тодорно. - шэЭ2Э 272002 Нийслэлийн 47 дугаар дунд сургуулийн 8-ын.«В» апгийн сурагч 3: МЯГМАРСҮРЭН / ххх ! ! СУР 0: Хоёр сайн пайз Хорилр дорвон буудалтай Гайхамшигт хорвоогийн Нууцыг нвэдэг Гучин” таван Шидэт түлхүүр Хөөгөөд байхад гүйцэгддэггүй Дагаад лиахад баригдлаггүй Таван өнгийн ОХИД Талын соньхол чимэг ур О ч а.н Нариаас Нэг гараараа бариастай Газраас Ногвө гараарал татаастай 8 в . 7Цил болгон Шинвэр төрдөг 7ирийн бус Халуун амв. ч . Бие, биеэ хїїрахгүй ч Вив бийтэйгээ уулаана Зүс, зүсээ үзэхгүй Ч Д. Сүхбаатарын нэрэмшинт Улсыд хойлэлийд цомбипатад хэвлэв. 2 Зөвлөж бүхнээ амжуулна 13 .. Газраар Галгиулан давхиснаа |. Төнгэрээр | Тэмүүлэн оддог Түмэнд хэрэгтэй Төмөр шувуу Б. ДОРЖСҮРЭН ч 8 . РЕДАКПНАС: Эпэ оньсогыг хэп юу гэж таасиаа сониндоо бичээрэй! ! аутллтатцлттул түй її Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ жтсисудыед борвт ага ЗыгӨилтилрэнь. Орон бүхний пролетариг нар нэгдэгтүн! : шан Бнэхэх хээцэхэлалиэх Лин Лионерийн МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д, Сүхбаатарын нэрэмжит МТ115-ын Төв ЗӨвлөлийн сонин Ү: МАХН-ЫН ХҮШ ИХ ., ХУРАЛД ӨСВӨРИЙН СҮХА БААТАРЧУУДААС СУРЛАГА, ХӨДӨЛМӨР,УРЛАГ,СПОРТ, ОЛОН НИЙТИЙН АЖЛЫН ОНЦГОЙ АМЖИЛТАА ИЛТГЭХ РАПОРТАД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРАХ ТЭРГҮҮНИЙ ПИОНЕР СУРАГЧДЫГ ШАЛГАРУУЛАХ. УДИРДАМЖ МАХН-ын ХУШ их хурал, МА ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн ОЙ угтал «МАХН-ын даа өргөх рапортад гарын үсэг, зурна. Рапортад гарын үсэг зурах пионер сурагчдад мандат олгож, үйл хэрэгт үнэнч байж, |МХЗЭ- тэдний нэрсийг аймаг, хот, райо- ийн хойчийг иар төртэй валгам- Ны пионерийн байгууллагын Он яийлья» урнан дор япуулж бай- дарааллын түүхэнд үлдээнэ. гаад «Залгамж: үе» аннд шалгар- -- Д. Сүхбаатарын нэрэмжит сац тэргүүний ишонер сурагчид, МПБ-ын. Төв Зөвлөлийн шийдрэ- МАХН-ын ХУШ! их хуралд өсвө- рээр, бүлгэм бүрээс сурлага, хү- рийн Сүхбаатарчуудаас сурлага, | мүүжлээрээ шалгарсан. нэгээс хөдөлмөр, урлаг, спорт, лон |Доошгүй пионер, МАХН-ын хуш! нийтийн ажлын онцгой амшилтаа Их хуралд монголын бүх пионер| илтгэх рапортад гарын үсэг зур- сурагчдаас сурлага, хөдөлмөр,, ив. ( урлаг, спорт, олон нийтийн аж | : лын онцгой амжилтаа илтгэх ра- -- Бүлгэмийн зовлөд «Зал- портад гарын үсэг зурна. гамж үе» аяныг зохион байгуулж удирдах комиссын шийдвэрээр салаа бүрээс сурлага хүмүүжлээ- рээ шалгарсан хоёроос доошгүй пионер МАХН-ын 60 жилийн од- гоор сургууль, орон нутгийн на- мын байгууллагад бүлгэмийн нийт пионер, сурагчдын сурлага, Ххү- мүүнлийц бойцгой амжилтыг иялт- гэх рапортад гарын үсэг зурна. Рапортад гарын үсэг зурах тэргүүний пионер сурагчдад ман- дат олгож, тэдний нэрсийг сур- гууль, бүлгэмийн түүхэнд үлдээ- нэ. -- Аймаг, хот, районы иврийн зөвлөл, «Залгамж үе» аяныг зохион байгуулж удирдах комиссын шийдвэрээр бүлэг бү- рээс сурлага, хөдолмөр, урлаг, спорт, олопП нийтийн ажлаараа шалгарсан хоёроос доошгүй пио- нер аймаг, хот, районы намын бага хуралд буюу В. И. Лениний мэндэлсний 111 жилийн ойгоор өсвөрийн Сүхбаатарчуудаас ням- цииииинииттиИН пио- Миний аав 1958 онд МАХН-д өлссэн коммунист хүн юм, Баг- шийн мэргэжилтэй, б настай байх- даа эцэг эхээсээ өнчрөц хоцорсон боловч эх орон миниь намайг хү- мүүшүүлж эрхт ардынхаа цэгэн болгол: авсан юм голж аав ярьдаг. Аввып минь хөдөлмөр зүтгэ- “Ар чүлээ Өилртин буйдас, -- Салаа бүрээс | шалгарсан таргүүний пионер, сурагчдад ман- дат олгол, өөрсдөөр иь рапортад/ гарын үсэг зуруулах ажлыг бүл- гэм бүр дээр МАХН-ын 60 шинн- лийн ойн өмнө зохион байгуулга. | -- Бүлэг, бүлгэм бүрэос шал- тарсан тэргүүний пионер сурагч- дад мандат олгосноор, тэднийг рапортад гарын үсэг зурсанд тооцох бөгөөд гарын үсэг зурах пионер сурагчдын дэлтэрэнгүй ан- нетыг бүлгэмүүд дөрөвдүгээр сл- рын нэгний дотор аймаг, хот, районы пионерийн пионерийн зөвлөлүүд дөрөвдүгээр сарын 10-ны дотор. МПБ-ын Төв! Зөвлөлд тус тус ирүүлнэ. ! -- Рапортад гарын үсэг зурах пионер сурагчдын тоонд тэргүү- ний баг, аравтын ахлагчид орол- цож болно. Д, СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫНнН төв зөвлөл Аав, зэжийнхээ ажилч хичаэп- зүй, хөдөлмөрч үнэнч шударга, цагийг баримталдаг, өх орон ард түмнийхээ тусын тулд икийг бү- тээхийг оролдлог, анг ахуйч, ар- ви4 хямгач сайн чанарыг бид нхэд хүндэлдэг, Манай аав-вэш нар мвапь үр бидэнд өндөр эрдэ лэгтэй, нийгмийн өвст йрР хийржы вөвлөлдөө, , МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзэвд бэлхэн (5:1:159:111) чэнсээишиллиэхслиилэлнилшиимэилииллиилиилиинлииэлинсуилнөүилхиэисииниининснхисхэилижичив- сг... Нийслэлийн ажилчны районы найман жилийн долдугаар сургуу- лийн 7-нїн «В» ангийн сурагч Д. Сувдаа 23 улирал дараалан онц “сурсан тэргүүний пионер юм. Д. Сувдаа Ардын хувьсгалын 60 жи- лийп ой, МАХН-ын ХУШ их хур- лыг сурлага хөдөлмөрийн амжил- Таар угтахаар шамдаж байна. 2 М. ДАШБАЛБАРЫН авсан гэрэл зураг Завхан аймгийн Түдэвтэй су- мын найман жилийн сургуулийн «Цэцгийн дэлбээ» кабинетийн ги- шүүн С. Энхтуяа, Ж. Цэрэндэжид цар цэцэг.үржүүлэх ажлыг сайн зохион байгуулж байна. Тэд МАХ даг, эх оронч цилерицацноцальч хү- мүүншлтай, арнун ёс суртхуунтай хамгийн сайн хүц бодоорой гэж, аа» хидаг, Манай ам бүл 11, Би зургаду- гаар ангид 21 улирал дараллан онцсайн дүнтэй суралцаж, байна. Хичээлээс гадуур лпагддаг дуу, бүлхшиг, | хөгшишм, орос хэлний. ду- гу «уралцдаг. Ардын хувьс- гальтг 00: гт, ХН-ыа ХУїН их 2 4-2234 1 Ёл Г! ” Энэ охиныг Д. Цэрэннадиир гэдэг. Тэр саяхны нэг өдөр зам дээрээс 5800 төгрөгний үнэтэй бепанний талон, жолоочийн үнэм лэх, бичиг баримтыг олж сэргий. лэхэд хүргэж өгчээ, Шударга охин Д. Цэрэннадмнд Налайх хотын 8 жилийн гуравдугаар сургуулийн 7-гийн «Б» ангид суралцаж бай. на. Ш.НҮРЗЭД Н-ын ХУШ их хурлын үеэр 1000 цэцгийн баяр хийхээр төлөвлөн ажиллаж байна. Ш, СОДНОМЦЭРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг шишишининипппишинтишгтийииниишиниииилииилшииилишийийни шини» КОММУНИСТУУДААС ДУУРИАЛ АВЦГААЯ! МИНИЙ ААВ КОММУНИСТ хурлыг ангиараа сурлагын өндөр амжилтаар угтахын төлөө сурла- гаар хоцрогдол яваа цохөддөө. ту- салж байна, Мөп алдарт коммунис- туудын үлгэр дууриал, хөдөлмөрч дайчин уламжлалаар хүмүүний, сурлагын өндөр амжилт гаргай багш нараа баярлуулж, таргүүний анги хамт олоц болохыг .зорыгн байна. Сүхбаатар аймгийн Уулбаян сумын 8 жилийн сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч С. ЭНХМАА ! ” таргагдахгү “яриа гарлаа, Бүгдээр гар дамжуу: 2 77, (Энэ зөвлөлгөөг уншигч, идэрх- тэн бичигч бүх хүүхдэд зориулал) Нэг. Редакцид захидал идлээ а4Ппоперийн үнэн» сонины рє- дакцийн азилтлуудын д «и- рийн нэгэн өглөө», «инрийп цэ- тэд Өдөр» гэж хэзээ Ч тохиолдож байсангүй. Учирч байгаа оглоо. бүр, улирч байдаг өдөр бүхэцд тэд баяр балс- галантай олгодог. Тэдний энэ баяр баясгалан бол үүр цүүрээр ирэхэд ширээн дээр нь. хүлээж байдаг, үдэш орой гэртээ хари- хаар явахад цүнхэнд нь ороод (дагаад) хамт явдаг хүүхдүүд та нарын захидал мөн! «Пионерийн үнэн» сонин юу- гаар баян байдаг вэ гэвэл захид- лаар баян, юугаар хамгийп их бахархаж байдаг вэ гэпэл мөн л уншигч хүүхдүүдийнхээ захидлаар бахархаж байдаг юм. Өдөр ту- там 20--30, заримдаа 40--50 захидал хүлээж андгийг бод л доо, Тэр бүхний цаана аз жаргалант багачуудын маань итгэл, хүсэл мөрөөдөл, авьнйс билэг. аливаад хандах хапдлага цөм бий. Хөвс- голийн Их уул, Өмнөговийн Хан- богд, Дорнодын Баяндун, Баял- өлгийн Улаан хус гээд л... эх ор- ны дөрвөн зүг найман зовхисоос аахидал ирнэ. Гоёзн эрээлсэн, ца- туу, гурил, зарим нь чихрийн чөмгөөр налсан ч бий. Ямар ч байг, сониныхон сахидал бүрийг сэтгэл догдлон садлана, Догдло- хоос аргагүй, Уужим далгар эх орныхоо тов хөдөод тархсан 570 гаруй сургууль, тэдгээрт сурал- цаж байгаа 370 мянга гаруй хүүхдийн амьдралыг уншигч идэвхтиийхээ. аахидалгүйгээр мэ- дэхэд үнэхээр бэрх! Хаана ямар сайхан хөдөолгооц орнож, хэний хэй! гэгч авьяастан тодорч байгааг олох ч аргагүй Чухам иймээс сонипы ажилт- пуУуд захидал бүхэнд хайртай бай- даг том, Чухам тиймзаас олон аа- хидал авах тутмаа баяр баясга. лан злалж байдаг юм. ГРсдакцид захидал иржээ. Байр! Билр! Хоёр. Захидал задаллас Сопины газрыг эмнэлгийн тдӨ- рөх газартай зүйрлэж болно. За- хидад дугтуйнаасаа задармагц шинэ төрсөн хүүхэд шиг данс бүртгэлд орж, хувийн цоймортой болно. Энэ мочоос мэдээ, сур- валжллга, гар, гэрэд зураг, шү- лэг, өгүүлдэг утга зохиолын ажил- тан хамаэх «Эх баригчийн» ас» рамжид ордог-юм, Тийм асрамж, халамж байгаа- сай гэсэн итгэл манай хамгийн бяцхай бичигч идэвхтнүүдэд ч байдаг байх, Гэвч амаргүй дээ! Хїичноэл тордож засавч . сонины хуудаснаа амьдарч, түмэнд НЭ- рээ түгээж, олонд ач тусаа хүр тээш чадахааргүй мэдээ, шүлэг, зохиол гэж байна. Үүний учир Өнэ зөвлөлгөөг бичиж, пийтлүүлж байгаа юм, Хүүхдүүд та нарын бичсэн зүйл бүхэн сонинд яагаа, нийтлэгддэггүй вэ? : Гуфаё. Ганц үг, танц таслалаас ч болж болио »-- Уг нь ач холбогдолтой, ая- лайхай мэдээ юм, Даанч нэг үг ЛД байна, Яахав гэсэл тэр НТ хэйч ч "ын а«Дашаа» гэсэп цэр байх гэм пэг нь хэлнэ, Үгүй ө9 «Дандаа» юм шиг байна. гэж їогөр нь. хэлца. Аль аль ньбиш, «Дамаа» эсвэл «Дапаа» байж болох биш үү гэц- гээнэ, Ийм партай хүүхдүүд Ч байж болох шүү дээ! Чэгээд яав? мэдээжээр «Нийт- лэхгүй» боллоо, Зарим хүүхэд 1. Ш, М,Н үсгийг ялгагдахгүйгээр татлац бичдэг їом. Хэл зүйн хи- чаэл биш, өнө бүхэн сопипд ямар хамаатай їом бэ галс бодно уу? Үгүй вэ, маш чухал хамаатай: Сопин бол ямагт үггац Зөп, алдаа- Чи материал нийтэлж байх учир- тай. Бас нэг ийм тохнолдол боллоо. «Сүрэн, Болд, Лхамаа пар хичээл дээр үймүүллээ гэвь гэсэн өгүүл- бэрээс болж, басл нэг алтайхан мөдээ гийтлэгдсэнгүй. Сүрэп иь» Болд, Лхамаа хоёрыгоо «Хичээл дээр үймүүллээ» гэж хэлсэн 10м уу, аль тсвэл гурвуулайг нь үй- мүүлэхэд хэт нэгэн хүн тэгж хэл- сэц 10м уу. мэдэх аргагүй.Сүранг «Сайп хүүхэд байх» гээд таан- гаар засах эрх байхгүй, үнэхээр сайп хүүхэд байсан бол түүнийг үймүүллгийн нэгэн болгож Ч бас болохгүй. Үүнээс юу мэдвэл зохих Вэ? Сопипд бичиж байгаа өтүүхэп төдий мэдээнд боловч ганц үг, цэг, таслал, хаалт, хашилт хич- нээн их үүрэгтэйг ойлгох хэрэг- тэй. 20006. Өөр юунаас болдол 637 Дахиад баримт дурдья. Өнгөр- сөн намар ирсэн «7Нэ гэдэг хүүх- дийн мэдээнд «Нэргүй, Дэнсмаа пар тус бүр 360 литр сүү саав» гэжээ, Бас л чухал мэдээ байлаа. Гэвч нийтлэх арга байсангүй. Үүнд маш олон зүйл ойлгомжгүй (дутуу) юм, 17їКишээ нь хоёр охип дээр дурдсан сүүг ямар хугацаагд саагаа вэ? Үүнчилэн тэд үхэр саа- гаа юу, үгүй бол хопь, ямаа Саа- гаа юу? Үхэр бол монгол үхэр үү. сарлаг, хайнаг уу, сайн үүлдрийн үнээ юу7 Нэг малаас уу, 10 ма- лаас уу? Яагаад эна бүхэн хэрэг- тэй юм бэ гэвэл үхэр, хонь, ямаа- ны сүүвий гарц адилгүй, тэр тус- маа үүлдэр бүхэн бөр! Нөгөө та- лаар зуны амралтынхаа турш тус бүр 360 литр сүү саасап їом уу, 10.20 хоногт саасан юмуу, мэдэх- гүй. Хугацаа юупд хэрэгтэй вэ гэ- вэл амжилтыг нь ТОДОрхойлж өг. но Үүнээс, нэгд, “бичих “зүйл то- дорхой цаг хугацаатай, тодорхой иш. баримттай байх ёстойг, хоёрт, сонинд юм бичнэ гэдэг маш ха- риуцлагатай байдгийг ойлгох ёс» той. 2 Таб. Хамийн их алдда! зүйл юу 09? Сониныхон баахап тэвдэж эхэл лээ. Багш нарын өдөрт зориулсан сониидоо багш нарын баяр угтаж зохиосон ажлын тухай мэдээ гэ- рол зураг, хүүхдүүдийн багшдаа зориулж бичсэн шүлэг Оруулд- хаар төлөвлөжээ, Чингэтал нэг Ч мэдээ, шүлэг ирдэггүй. Цаг хуга- цаа хүлээхгүй! Яахав? Багш нарт зориулсан оор бэлэн материал чийтлээд өнгөрлөө. Тэгтэл юу болсон гэж сапана. Баярын мар- гаашнаас эхлээд хүүхдүүдийн 84- хидал, ёстой 4 цутгах иь тэр! Сайхан мэдээ, сайхан шүлэг! Гэвч ихэнх нь хугацаа алджээ, Тэр бүхэн хэрэгцээтэй үедээ тус бол- сонгүй, Цагаа олж, ирсэпгүй, Нөч гэйт цаг хугацаа нь. хошигдсол “А060РИЙН СҮРВАЛДДАГН ДУХУЛЛАШИШ, СУР далай 0 яи2--226-- тш учир пийтлэгдэхгүй болж таарлаа, Сопин дахиад л чухал уйл ялдал- тай золгопо, шүү дээ! Тэгэхээр лаж нийтлэх билээ, Харии удах- гүй өхчүүдийн баяр болпо. Манай иданхтонүүд бас л цаг хугацаа алдчих вий гэж сэрэмжлэнэ. “Хүнэас юу ойлгох вйз? Болох үйїл. явдалд зорнулсаг сэдвийг урьдчилан бичинсбай! Захиохас- лаач гэсэ! угтуулацхийн бай! Идэпхтэн:. бичигчид, пионерийн шиилтнуудч гэсэн угажлыг хэазэ зохиовол, хэдийд сонины газар мэдээ хүрч, хэдний дугаарт нийт- лэгдэж болохыг боддог байх учир- тай юм. («Пионерийн үнэн» С0- иннд нийтлэгдээгүй бүх мэдээ, шүлэг похиолын бараг 70 хувь нь цаг хугацаа алдсантай холбоотой байпа) Зулаа. Хойшид юу анхаарах бэ7 1, Хүүхдийн бичсэн захидал бол хүүхэд өөрөө л гасац үг. Хэр зэрэг иямбай, хар зэрэг сурлага- тай, авьяастайг захидлаас нь мэдэж болпо гэж сонины ах, өгч чинь ярьдаг юм. Өнэ ч аргагүй үнэн дээ! Зарим хүүхэд мэдээгээ олон дахиц хуулш, алдааг нь засч, баримт, цаг хугацааг сүр- хий сайн шалгасап, тэр ч байту- гай багш, ээж, ааваараа хячуу- лаад цэгэрхэн, гаргацтай бичиж ирүүлсэн байхад зарим нь ердоө нэг удаа бичээд, бэхээ хлтаагүй байхад дугтуйд хийчихсэн болол- той байдаг. Яарснаас нэр халгаа бичихийг мартсан ч, бас бий! «Т» гэдэг хүүхдийн 20 мөр мэдээлд 18 алдаа байлаа. Гарч байгаа нэрүүд нь хүртэл овгийн эхний үсэггүй, Утга зохиолын ажилтан эпэ мэдээг яг Л багш Хүн шиг улаан харатдаагаар засаад «Муу» гэсэп үнэлэлт тавьсан юм. Нийт- лэх байтугай дургүй нь хүрчээ. Хүүхдүүд шүлэг их бичиж ирүүлж байна. Гэвч зарим хүүхэд урьд өмнө нь сонин хэвлэлд нэ- гэнт нийтлэгдчихсэн. шүлгээс мөр мөрөөр нь тэрч байтугай бүхэл бү- тэп бадгаар улаан цайм хуулчн- хаад өврөө бичсэн мэт нэрээ тавьж ирүүлдэг байна. Бусдын .бүтээ- лээс ингэж хулгайлах нь муухай ч зүйл. хориотой зүйл. Тийм «шүлэгч»-ийг дэмжих аргагүй. Хүүхдүүд ээ! Сопинд явуулж байгаа нэг мөр, нэг өгүүлбэр мэдээ ч гэсэн тун чухал баримт бичиг гэдгийг сана! Энэ хүндтэй баримт бичигт утга, найруулга, цэг, таслалын ганц ч. алдаа байж болохгүй. Иймээс, хэрэв сопинн- той пөхөрлөж, хожим «бичгийн хүн больё, сэтгүүлч больё гэвэл ияхуур иямбайг юуны өмнө гол болгох Ёстой. Алдаагүй байхаас тадна дээр нь засвар хийх зайтай Ёмөр хоорондыл зай их) байх нь сонины ашилд дөхөм болдог. Үү- пийг мэдэхэд ч гэсэн илүүдэхгүй. 2. «Пяоперийп үнэн» сонины газарт гэж хаяглахын өмнө өө- реесөө дор дурдсан зүйлийг заа- вал асууж бай! «Энэ маань нийт уншигчдад хэр зэрэг ач. тустай зүйл болов? Хүмүүс (хүүхдүүд) үүнээс ямар шинэ санаад авах вэ? Юу мэдэх вэ? Миний бичсэн ана ажил сургуулийн хэмжээнийх үү, аймгийц хэмжээнийх үү, аль өспэл улс далар яригдах шкил уу? Ериьби энэ мэдээгээ. (шүлгээ) ханын сонийдоо огье үү, аймгийн соннид| тохиромнИтой юу, үгүй бол! «Пицоперийн: | үнэн»-д илүү “ АГЧДАД 9 ж- ШАшСАЖЦИ- эт сүр 52117)! ЯВРИН їоү?7» Ингэн(асуушгбай|. Зовхон тухайц сургууль дэар яригдсан ашглын тухай, ханын санилд тави- маар мэдөэ улс даяар түгэх со- нинд нилээд ирдэг гасан яриа байна, Цаашилбал сургууль дээ- рээ уран зохиолын їюм уу «гапи- гай сурвалислагч»ь дугуйлан 0ба!- гуулж, түүнд бичигч багачуул бүр шимтэн суралцах нь чухал юм. Тагсэд багш, пионерийн удирдагч нараасаа їоун тухай бичвэл дээр болохыг асууж, бичсэнээ |хя- нуулш, нөхөддөө уйшин, зоплож байвал маш сайн болох вий! 9, Хамгийп гол нь сопиноосоо суралцах чухал! Совиноо байнга у!ишдаг сурагч цаг үеийн шаард- лагатай сэдвийг анддаггүй. (1ОУ, хэзээ нийтлэгдэхийг ч мэддэг. Гэ- төл суралцдаггүй идэвхтэй |бий. «Х» гэдэг идэвхтэц манайд олоп мэдээ нийтлүүлжээ. Үзвэл сони- ны ажилтнууд эхний мэдээнээс иь эхлээд бүгдийг танигдахгүй бол- тол засаад нийталсап байна, Ха- рамсалтай нь тар хүү «Миний мэ- дээ анх ямар байсныг сонины ах, эгч нар ямар болгов» гэдгийг ер анзаардаггүй бололтой. |Нубо- метр гэж бичсэнийг шоометр 001- гож, санаачлага гэж бичсэгийг нь санаачилга, хойт гэснийг нь хойд болгож нийтлээд байхал урьдынхаараа л бичээд байна, Бичлэгийн арга хэлбэр нь ч өөрч- лөгдөхгүй байна. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! МАХН-ын Тєп Хорооны өнгөрсөн оид хуралдсан УИ!ї бүгд хурал дээр 10. Цэдэнбал дарга хүн бүхэн вөрийгөө хяналт, өөртөө дүн шинжилгээ хийж байхын чухлыг заасап нь хожим сэтгүүлч болохыг хүсч мөрөөдөж байгаа багачууд та нарт туйлын чухал ач тусТай юм шүү! Бичсэн мэдээ, сурвалжлага, 30- хиол бүтээл, зурсан зураг бүхэ! чиль сониц хэвлэлээр дамжин үй алоп уншигчдад ач тусаа үзүүлж авьяас билэг, хүсэл мөрвөдлийн тань галыг цаг ямагт бадрааж байх болтугай гэж хүсэн ерөөе! Сопиндоо бичицгээ! Гэхдээ дээрх дутагдлыг давтахгүй илгт нямбай хаидаж сайп бичих хэрэгтай! Сонины зөвлөлийн даалгавраар С. НАДМИД бэлтгэв. Витич идэбхтнүүд ээ! Сэтгүүлч, зохиолч ахынхаа бичсэн энэ зөвлөлгөөг: 1980 опд манай сонинд Өгсөн боловч нийтлэгдээгүй бүх мэдээ, шү- лэг, өгүүллэг, зургийн харну гэж ойлгоорой, Зөвлөлгөө чи- ний сурвалжлан бичнх, урлан бүтээх ажилд ач тустай болов уу, үгүй юу? Энэ талаар со- ииндоо бичээрэй! - сонины зөвлөл. т ї Ё Г:) (2) 3 ш Ё н . т 25 « 153 Ж 123 « ! 7 ЕЭ (25) ш БЭ м ёд Ф Г 25) Ф . 23 « 50 Р 2) « 3 ЕЗ Оо нэ х ы нэ « Б 1 тэ 2 ЕЭ ш 23 ю Е ЕЭ (53 « ю ёц ЕЭ Оо х гт Ф 1 О т . сумын 8 жилийн сургуулийг гийн «А» ангийн хамт олон МА ХН-ын ХУ! их хурал, Ардын хупьсгалын 60 жилийн ой угтал сурлага, хөдөлмөрийн их амжилт горгахаар шамдаж байна. Тус ан- гийп. сурагч 27К, Алтанцэцэгтой уулзахал: --Манай хамт олоп ангидаа төрөл бүрийл амьтны чихмэл, мод, чулуу зэргийг цуглуулан «Эх ор- ны үзэмж» булал байгууллаа. Моц сургуулийн биеийн томирын тли- хү, та- химыг тохижуулж, өөрсдийн чээр төрөл бүрийн үзүүлэн ипулах материал хийж тавив. Саяхан манай апгийнхан «Вай- галь-спорт» сэдэвт аялал зохиож, цала, чарга, ташүүрээр гулгаж амарлаа. Энэ аяллын үсэр бид гулгаж сураагүй зарим нөхөддөө сааж сургах, байгалийн тухай дуу, шүлэг сурах ажлыг зохиолоо. гэж ярив. Тус ангийн хамт олон БНМАУ-ын “баатар Чойн Дугар- шавын нэрэмжнт бүлэг болох үү- рэг аван ажиллаж байна. Сурагч Д. Амаржаргал: --Одоо мапай ангид сул сур- лагаотан байхгүй бөгөөд сурлагын чанар 78,3 хувьд хүрлээ. Бид бие биепдээ чин сэтгэлээсээ ту- салж, ийм амжилтад хүрсэн юм гэж бахархай ярын байлаа. Тус ангийн сурагчид 200 гаруй ном- той юмын сан, гүйлчлэх булан оөрсдийн хүчээр байгуулжээ. М. Отгопбаяр, Г. Орсоо, У. Эрдэнэ- бат, Н. Оюунбаатар нарын төэр- гүүний олоп сурагч суралцдаг. 7- гийн «Ат ангийнхан бие биедээ үргэлж: тусалдаг цөхөрсөг хүүх- дүүдтэй сайн хамт олон шүү гэж тус сургуулийн багш пар ярьж байлаа. НЭГ АНГИЙНХАН Сүхбаатар аймгийн “Түршиншин- Ц. ДУГАРСҮРЭН ЮМХНААР ЮМ ХИЙЕ «Юмхнаар юм хийх» хөдөлтөөй өрнөснөөс эхлээд нийслэлийн 15 дугвар сургуулийн гэр аж ахуйн багш М, Цэрэнханд бөс даавуу, савхи, цаас, гялгар уутны өөдсийг цуглуулдаг болжээ. Тэр янз бү- аж рийн өөдсийг цуглуулаад гэр ахуйн хичээлд ордог млянта шахам 2 САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН. Д.НАЦАГДОРЖИЙН НЭРЭМЛИТ БҮЛОГ Дорнод аймгийн Чулуунхороот сумын 8 жилийн сургуулийн Д,. Нацагдоржийн нэрэмжит бүлэг, соёлч нөхөрлөлийн б.гийп «А» ангийн хамт олон МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгалын 60 хилийн ойг их амжилтаар угта- хаар шамдаж байла. Дэлгэрцэцэг багштай эпэ бүл- гийц пиоперүүд: сүүлцїїц жилүү- дэд сургууль бүлгэмэасээ зохиол байгаа уламжлалт ажил болоп уралдаан тэмцээнд идэгвхтай орол- цож эхпий байралд байлга шал- гарч байлсэ. Бүлгийн дарга Д. Батдоряс --Бид энэ хичээлийн жилээс эхэлж БНМАУ-ын хошой аварга хадланч Д. Намсрайжамцыг бүл- гийн зөвлөх удирдагчаар урьж аниллуулап, байлгын зөвлөлгөө авч байна. Бүлгийн ппонерүүдийн дунд сурагч паг бүрийн сурлагын тооцоот үүрэг, сахилга батын дэв- тэр ажиллуулж «Бидний оруулах хувь нэмэр» «Бидний засах ду- тагдал» зэрэг бүртгэлийг байнгж» хөтөлж байна. Бид бүлгийп ажлаа «Шинийг мэдэхийг хүснэ» уриан дор явуулж шинжлэх ухаан техийн, урлаг, спортын шинэ шинэ амжилтуудаас нөхөддөө сурталчилдаг. Энэ ажил- даа бид ангийнхаа телевизийг ашигладаг. Апгидаа Д. Нацагдоржийн нэ- рэмтшит буланг тогтмол ажиллуулж түүний уран бүтээлийн тухгй байнга сурталчилж байна гэж ярьн байв. Пионерийп ахлах удирдагч Д. ЧУЛУУН 111113321:7 Эрдтийн далайд ОЛИМПИАДАД БЭЛТГЭЖ.. БАЙНА Увс аймгийн Цагаанхайрхан су- мын 8 жилийп сургуулийн сураг- чид орос хэлний олимпиадад ам- жилттай оролцохоор шамдап бэлт- гэн байна. Саяхан тус сургууль дээр явагдсан орос хэлний олим- ппадын Т давааны шалгалтад 5-ын «Аэ ангийг сурагч Оюунгэрэл, долдугаар ангийн сурагч ап- цэцэг, Өлзийжаргал, 8-ын «А» на- ангийн сурагч Дамдинсүрэн рып олон сурагч амжилт гаргаж дараагийп даваалд Оролцох өрх олж авлаа. Энэ сургуулийн сурагчид орос хэлний багш нарын аймгийт! Зөв- лөлоөс зарласан «Велиний октябрь и монгольский народ» сэдэвт 10- хион бичлэгийн уралдаанд тэргүүн байр эзэллээ. Багш МӨНХРЭНЦЭН Комтшуниестуулаас үлгэр жишээ авцгаал! ХӨДӨЛМӨРИЙН АЛДАР Саяхан Сэлэнгэ аймгийн Сүх- баатар хотын Г. Бумцэндийн !8- рэмжит 10 жилийн сургуулийн захиргаа, бүлгэмийн зөвлөл «Хө- дөлмөрийн алдар» сэдэвт өдөрлөг зохиолоо. Өдөрлөгт БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, Улаабаатар төмөр аамын Сүхбаатар зангил- гааны машинист Чойжил оролцов. Төр 16 наснаасаа эхлэн төмөр замд аншллаж 29 жил галт 13- рэг жолоодож байгаа тухайгга яриад бидний. исргалтай сайхан амьдралын эх үндэс нь болсо хөдөлмөрт дурлацгаа! гэл: хүүхэд багачуудад захив. Тус бүлгэмийн зөвлөл Чойжил гуайг хүндэт пио- нерт элсүүллээ. Сурагч Д. ЖАРГАЛ 11111117 ҮҮУ1115э4913337 131 ул “ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ. | ҮЛГЭР жишээ ХАМТ ОЛОН Сэлэпгэ аймгийн Цагааннуур сумын пнаймат їилийп сургуулийц 8-ын «А» ангийн хамт олон сур- лага, хөдөлмөр, олоп нийтийн үйл- сээрээ үе тэнгийнтхиййгээ хошуу- чилж явна. Тус ацгид одоо сурлагаар хоц- рогдож яваа сурагч байхгүй бе- гөөд сурлагын чанар нь 54,3 хувьд хүрчээ. --Манай хамт олон «Бид сур- лагаар гхиж байна» гэсэн самбар гарган, түүндээ тэргүүний сурагч- дыг сурталчилж байтаа нь үр дүн- гэз өглөө гэж сурагч М. Дэлгэр- баяр ярив. Энэ аигнд «Нүдлэн хамгаллах пост», «Чанарын салаа», «Даал- гавар шалтах групп», «Онцчуудын групп» зэрэг сайн дурын байгуул- лагууд ажиллаж, сурлагаар: ход- рогдож яваа дүү нартаа туслах, сургуулийнхаа эд гж ахуйг засал сэлбэх ажлыг хийж байна. Тус хамт олны дотор А. Отгонбаяр, Б, Батсүх зэрэг спорт, хөдөлмөрийт сайчууд олон бий. А. Сэржмядаг багштай энэ ан- гийн пионер сурагчид МАХН-ын ХҮШ их хурал, түүхт 60 жилийн 1 ойнуудыг угтаж сурлага хөдөлмо- рийн гарамгай амжилт гаргахаар шамдаж байна. Сурагч Д. ОЮУНДЭЛГЭР 0 өрүрлииинн: шэвсстиээс тїттээ: ШишгтШМВ тупгислїглоїүшутшп (чшлпєнсжл| НЕГГТэ( ШД ФШтєшШН“ҮоЭр (ТЄҮХЕО2ШО1Ц (БЕПЕЕЦҮХЛГТА 2777-3071 255 СУЛС-уурЛрИИИИэй АРВИЧ ХЯМГАЧ ХҮҮХДҮҮД охидыг удирдаж урал гартан үйл- чин охидын хүчээр «томхнаар юм хийх» хӨдөлгөөй өрнүүлжээ. Эпз хөдөлгөөнд охидууд дуртай орол- цож савхи, бөс даавууны өөдсөөр хүүхдийн уларч, бойтог, номын хавчуур, үзэг бэхний сав, сандлын зөөлөвч, гялгар уутны өөдсөөр охидын барьдаг гоёмсог цүнх нэ- хэх зэрэг 50 гаруй нэр төрлийн юм хийжээ. Тэдний урласан зүйл хүмүүсийн ойрын хэрэгцээнд нх тохиромжтой учир хуримтлалын журмаар худалдаж 65760 төгрөг- ний орлого. олж, түүгээрээ гэр ахуйн танхимдаа цахилгаан пий- шин, тоос сорогч, гал тогооны хэрэгсэл авсан байна. Итгэж гэр «Б» --6-гийн ангийн сурагч ахуйн танхимаа тохижуулсны үрээр одоо дөрвөөс дээш ангийн охидууд төрөл бүрийн нарийн боов хийж сурчээ. Энэ бол өчүүхэн хаягдал бүх- нийг хүний хэрэгцээнд зориулж болох арвип их нөөц сургууль бүхэнд байгааг баталш байна. --6-гийн «В» ангийн Г. Уу- ( Л. Энхжаргал өөрийн хийсэн үзэг, харандааны байгаа нь. ганцэцэг юмны өөдсөөр төрөл бү- рийн улавч хийж сурчээ. саваа тайлбарлаж ЗУРАГ ДЭЭР: Багш М, Цэрэн- ханд бага ангийн хүүхдэд юмны өөдөс ашиглаж урлах аргын анх- ны үйлчилгээг сургаж байгаа нь. --Сурагч Д. Цэрэнчимэд ху- римтлалаар авсан цахилгаан пий- шинг ажиллуулж байгаа нь, --Ө6-гийн «Вэ» ангийн сурагч А, Туул шуудайны өөдсөөр төрөл бүрийн барьдаг цүнх хийж бол- дог гэж ярьж байна, 22 ! 1 --Багш Ц. Сонимаад гллгар уутаар цүнх хийх талаар зөвлөж байна. 3 БоДООШИнН авсан гэрэл зураг | - Саран тогооч “Сайхан зацтай “ Санасан хоолоо 4 “Дэл ун " Хүүхэд бидний УН дуртай үүхдийн будаа Хуушуур буу Чайасан иснмс Чихэртэй боов 2 Байхгүй юм Огт үгүй “ Өглөөнөөс аваад Орой хүртэл Өдөржин тэр -202 Зогсох юм - Аав шигээ 2 Мужаан бол Аравчтай салдал Хийж өгөх юмсан Тогоочийн ажил Тунч их юм Ү Талхаа зүснэ - Таргаа бүрпэ Махаа хошиглоло Машшипгаа угаана Халуун зууханд Цайгаа чанана Хайруулын тавганд Хуушуур хайрна. Улайссан зууханд Усаа буцалгана Уурап дээр нь Буузаа жигнэнэ. Яс буцалгаж ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГТ. АВХААЛЖ САМБАА мн БООд “Тал гарга! ! Яаруухац- Төмсөө хальслана Вэлэц юм Ердөө үгүй, 6 Тогоочийн ажил Тун ч нх юм 5 Сонгино би Хальслая гэхээр Сормуус хорсон Нулимс гоошипо Аяга шаааанг нь Угаая гэхээр Алдаж хагалахаас " Айх юм даа Тэгэхээр би йы 2 Том ангнд ороод айны данх Талхны пийшин "Тарагны хувин Шаазан тапаг Шилэн хундага Цайны аяга : урмын халбага Хувип суулга Хоолпы сэрээ гээд Тэр их омчийг Тогооч эгч хариуцна, Эс ширхэг бүрийнх иь Эзэн нь би ом шүү Хүүхдүүд минь Нэг л шаазан хагартал Нилээд их омч гээд Саран өгч Бидэнд сан Сарай эгчийн Санасан хүслээр Сладгүй тэг Биелдэг юм уу? Манай цэцэрлэгийн Гал тогоонд Цавтай шаааап Цуурхай таваг ӨСВӨРИЙН БӨХЧҮҮД Спортын тов ордон цаг үргэлж хүнээр дүүрэн, тамирчид бэлтгэл сургуу. лиа хийгээд гав чөлөөгүй байлаа. Энд бид улсын бисийн тамир-спортын хо- роотил дасгллжуулагч. ул- сын начип, спортын мас- тер Г, Пүрэл-Очиртой уул саж ярилцсан юм. Төрээр үндэсний өсвөрийн бохийн улсын ёварга шалгаруу- лах тамцээнээс шалгарсан хот, хөдөөгийн 18 хүүх- дэд 7 хопогийн хичээл сургууль заах, бөхийн 08- рилдапны арга барилд сургах тэднийг ахмад бөх- чүүдийн арга мэхтэй та- нилцуулах, бие. бялдрын хүмүүжил олгохын тулд олон хэлбэрийн ажил 4а0- хиож байгаа ажаэ, Ин- ггээд Г. цүрэх Өр дас- галжуулагч биднийг ул- сын өспөрийл аварга шал- гаруулах 18 дахь удаагийн тэмцээний 17:18 насанд түрүүлсэн Тайвяанбаатар, 1916 насанд үзүүрлэ- сэп Б. Мөнхбаатар, үндэс- НИЙ өсвөрийн бохийн айм- гийн 2 улаагийн апарга Чулуунтөмор мартай уул, зуулсан юм, Улсын тулгат баатар Тайванбайтар гэн: овдог шороодолгүй 27 давж алтан медаль хүртсэц энэ хүү Говь-Алтай аймгийн Баян-Уул сумын 10 ии- лийн дунд сургуулийн 10- ын «А» ангид амжилттай суралцдаг юм. Өнгөрсөн жил өнэ тэмцээнээс хүрэл медаль хүртсэн түүний амжилт жилээс ИЛД ахн- саар байна Тайванбаатар бөхийн чөлөөт болон үндэсний барилдаанаар улсын ча. нартай 5--0 тэмцээнд ам- Тайван- жилттай оролцож улсын тулгатын болзол ханга- нээ. Улсын харцага Мөнх- баатар. Мөнхбаатар хэмээх дунд зэргийн нуруутай даруухан цагаан хүү Зуун мод хотын 10 жилийн 1 дунд сургуульд суралд- даг. Өнгөрсөн жил дархан аварга 7Н. Монхбатын нэ- рэмжйт тэмцээнд барилдаапаар талархал хүлээж бол пионер спартаниадад уран үзэгчдийп байсан сурагчдын хоёрдугаар “зардалаа, Д. Баттогтох, | фаагар, ОД, Илтаншаай, гГ. Тайвандаатар, “луунтөмөр, Хурал 71 811) : !) 1: Л 21 уулца М, --Д, Ганбат, Дэлгэр» тас байр-эзэлнс сургууль бүс, аймтийн тэмцээнд олоп удаа түрүүлж шинэ оны- хоо гараан дээр мөнгөн медалиар энгэрээ миялаа- лаа, Завханы Чулуунтөмор Харваас бөхийн шилж бүрдсэн ханхар цээжинд нь бяр тэнхээ нь амтагдан байна уу? гэмээр эпэ хүү Завхан аймгийн Б. Элдэв- Очирын нэрэмжит төвийн 10 жшлийп сургуулийн 9-ийн «А» ангид сурдаг ом, Энэ. тэмцээнд 23 Давс тавдугаар байранд шалгарсан. Мулуултамөр аймаг улсын чанартай тэмцээнд амжилттай орол- цолс сүүлийн: 2 ижил дараа” лан аймгийн аваргын алдар хүндийг өргөсөг би- лээ. Бөхийн чөлөөт болон ягү-До.” барилдааны . коёр- дугаар зэрэгтэй тамирчин хүүгийн амжилт пїнхүү өөдрөг байна. Мал тус тэмцээнд ам- яшлттай барилдсан Өмлиө- говь аймгийн Ганбат, Сүх- баатар аймгийп . ӨЭпхбаад- тар, Эрдэнэт хотып Бат- монх пар үзэгч “олпоос сайн бөхчүүд болпо гэсэн үнэлэлт авч байша. Ш, СҮХБААТАР Ц. БАЛЖИННЯМ иь її, Батмөнх, иар, 11825 ( 35 манаж, СУРВАЛЖ- 2 Огт бай Даггүй. Олж ч харахгүй Өмч нь. Цөм бүрэн Өлгө ачс нь Гоёхоц байдаг болохоор Манай тогооч эгчийг | Магтах хүн зөндөө ЗУЛЦНЫ. "Тогооч эгчдээ туслана. Ей Манай тогоочийн хэрэглэдэг Маш олон баганс бий АЛиагайй зуух 3 Хөх тагтаа Хөөрхөн тагтаа Намайг дөхөхөөр Нисээд явчихдаг Будаа цацахаар Буцаад буудаг Бувар буйар Түүгээд иддэг Баярын талбайд Байдаг тагтаа Бариад авмаар Хөөрхөц тагтаа Хах тагтаа Хөгжилтэй тагтаа Хөөцөлдөөд гүймээр Хөөрхөг тагтаа Хээрээс би Хориц мөнгө олоод авсан гтэрэж || й 54 ИН “ нарийхан,., Энэ түүхийг ярих нь надад хэдий ичгүүртэй Ч тэсэн заавал ярих хэрэгтэй юм. Нэгэн удаад манай ан- гид Лепа Филдтора гэдэг охиц шинээр ирлээ. Тэр бусдын л нэгэн адил охин байсан. Яагаад чїюм бэ? манай ангийнхан түүнийг зэвүүцэн харж эрэгтэй хүүхдүүд гаэзэгнээс нь угарах, татах, охид нь нэр хоч өгөн гадуурхдаг болов. Энэ бүгдийг харш байгаа мөртлөө биюу ч дуугардаггүй байснаар ба- рахгүй надад түүнийг өрөв ДӨХ сэтгэл Ч төрдөггүй байлаа, Нэг удаа гимпастикийн Дасгад хийж байхад нь Лапаг харсан чинь яагаад ч юм бо нэг л. аятайхан харагдлаа. Үзлсгөлэнтэй, хирнээ, .өөр- тоо арчаагүй мэт, Түүний дэргэд очиж, өлөг доог хийдэг, гомдоодог хүүх- Дүүдээс хамгаалах хүсэл торлоо. Тэр үед бид хоё» рын харц тулгарахад тэ- рээр,,, нхл айсан бас тэ- гээд намайг үзэн ядсан харцаар харахад нь юуч- ярилгүйгээр сзаалналс гарч, явлаа. Харих замдаа Лёе- нагийц тухай удаан бод- лоо. Хэдийгээр бидэлтэй Долоо хоног ЦУГ суралцад« гүй. боловч өөрийн гомд- лоо тэпчиж чадаж, бай- ЦЭГГоЭоРЛ 5 Багшдаа хэлсэц » Халсац Өзний нь... Хичээлээ давтдаггүй Тогтох хүү Хаврын шалгалтад сандран гэнэ Тооны шалгалтын үеэр Тоогүй юм болов гэнэ Өмнөө суусан охип руу Өнгийлс бушуухан харав гэнэ Хойноо байгаа хүү рүү. Хоромхон зуур ансглав гэнэ Хажуугийп ширээний Туяа руу Хялам хараад бичив гэнэ Бусдаас хуулсан тоо нь Буруу болсныг мэдэв гэнэ Бүтэлгүй залхуу Тогтох Балруул сураглаад өйдөлзөв гэнэ. ЭГ-ООЛгОЛС- Олж өг гэжс Харин багш минь Надад даалгасан. Хоёр хонаг эрлээ Хорин хүнтэй уулзлаа 2 Гурав хоног сурлаа “ТЭГЖ” "Гучин хүнээр зарлууллаа. -Өнэ их мөнгөний Эаэн нь хална байгаа бол Хаясан эзэнд нь өгвөл Хичнээн их баярлах бол! С.ДАЯНДОРЖ ЛЕНА! БИДНИЙГ УУЧЛААРАЙ гаагнь би ойлголоо. Ан- гийнхны дотроос хэн нь сайн, хэїгнь муу, хэн түү ний эсрэг хандан байгааг төр тунгаан бодож байлаа. Хичээл тармагц я Лєна ангиас яаравчлан гарна, Нэгэн удаа Вовка Садонс- нийг -Ленагийн гэзэгнэвс татах гэж байхад би тэс- сэр алдаж түүний гарыг нь шүүрэн 8втал Вовка ниуумалзац --чы «4Өмгөөлөх юмаа ч олж: дээ» гэж шүд зуун хэлэв, Тэрхэн зуур Вовка болоп бусад цохдийн энэ. дээрэл- хүү байдлыг эртнээс. бо- лиулаагүй надад ч гэсэн Лена томдсон байхдаа, Яагаад үүнийг болиулсан- гүй вэ? Болиулж болох л байсан шүү дээ гэм бо- ДОГДОВ, Дараагийн өдөр нь Филатопа өөр сургуульд бүрмөсөн шилжсэнийг дуулангуут Ленагийн өмн нө бид ямар их буруутай, тэр бидэнд ямар их 149):111:2 соныг ойлголоо. Бид инь гээДЛл чимээгүй өнгөрөх гэлсүү? Хэзээ ч бид Ле нагаас уучлал гуйхгүй том тэж үү? Өөр шийвэр ирэх хүүхдийг мөн л ойлгохгүй, | Элэг доог Хийн вопоох ЮМ . гэж үү?... 5 май, “«Пионерскал правда»: сониноос Ш... МАНАСҮ-./ ЭН орчуулав. Ц.ДАШДОНДОВ Шидсхо--24 4 37 дахь жилдээ АРВАН НАЙМАН САЙН ҮЙЛС БҮТЭЭНЭ Занхан аймгийн Түдэвтэй Ссу- мын найман жилийн сургуулийн захиргаа. бүлгэмийн зөвлөл пнио- неєрийн тэргүүний ндэвхтэний анх- дугаар чуулган хийв Чуулганд олоп нийтийн ажил, сурлагаараа шалгарсан 50 гаруй пионер сурагч оролцож туршлагаа солилпов. Сумын вамын үүр. ах- мадын аөшлөлийн төлөөлөгчид чуулганд оролцож сургамж зөв- лолгөо өглөө. Чуулганаас сургуу- лийнхаа тийт сурагчдад хандаж уриалга гаргав Уг уриалгад МА ХН-ын Төн Хорооны УП, МХЗӨЭ- ийл Төв Хорооны ТУ бүгд хур- лын шийдвэрийг хэрэгжүүлж, МА “ХН-ын ХҮ их хурал, МАХН, “Ардын хулалалын 80 жилийн (Ой угтаж ярван найман сайн үйлс (бүтээх зорилт дэвшүүлтнээ. Захирал Ш СОДНОМЦЭРЭН е 7М:4(1058) утэрьслттэллга Тголтжтаа га аг тттоэжттэ майнилинллиилиир ны айтийийн 482 1981 оны 1 дүюэр сарын 14 Ф үйл 7 хэргий САЙН ВҮХНЫЙГ ДЭМЖИН ДӨЛЕВРУМЛЫН ЦЭЦЭГ УРГУУЛЖ БАЙНА Дундгопь аймгийн Цагаан дэл- гор сумын 8 жилийн сургуулийн захирал Дамдинжав бол хий» бү- тээхийн төлөө үргэлж тэмүүлж явдаг туршлагатай багш нарын пэг, Ардын болопсролын байгуул: лагад олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж байгаа Дамдинжав 88- хнрал, шавь нарынхаа хүсэл эр- мэлзолд тохирсон шинэ зүйл ол- ныг санаачилсиы нэг нь ногооны талбай, цэцэг үржүүлгийн газар сургуульдаа байгуулсан явдал юм Дүн өвөл болоод байхад тэр Дундаа говь нутагт цэцэг ургаж, улаап лооль цэцэглэж байна түө- хэд гайхмаар ч бас бахадмаар ч санагдана. Би Дамдинжав захирлыг дагаж сургуулийн нь шилэн хүлэмжинд орлоо Өөрсдийнхөө. хүчээр ногооны талбай байгуулж түүнийхээ дэр- гэд цэцэг үржүүлэх талбай, ши- лэн хүлэмлгийн дулаан байр барыг тохижуулжээ Ногооныхоо тад- ПИОНЕРИЙН САЙН Үйлс байгаас өнгөрсөн экил їийлаэд их төмс хураалс авсан богөөд говь нутагтаа чадаргана, үхрийн нүд. тарьж туршсан нь амжилттай бол-. жээ, Шилэн хүлэмжинд нь зуун иаст, гишин сүлжмэл зэрэг зур- гаан зүйлийн: цэцэг ургаж байна. Цэцэг тарьж ургуулах, тордож ашиллах врга-барилыг залуу багш Баттөмөр сурагч їїнонерүүддээ ааансзовлож “өдөрттогтмол цагаар ажилладаг бөгөөд сургуулийн 0у- рагчдын олонхийг хамарсан 98- луу байгальчдын дугуйлан хи- чээллүүлж, байна. Залуу багш сурагчдын хамт өнгөрсөн зун 75 “мод бут, сөөт талбайдаа тарьсан юм Тэд 2-3 шилийн дараа түүнийгээ мөчрөөр шилжүүлж: суулгах зорилготой байна. Ийнхүү их ойн жилд тус сургуулийн залуу байгальчдын дугуйлангийн гишүүд байгаль хамгаалах үйлсэд хувь нэмрээ оруулахаар чармайж байна, Г.БАЯРХҮҮ тэээшэээшшшоллгкэхтшилгэхЛЭЛиРСЭРЛВ, САНАА НИЙЛСЭН ХҮҮХДҮҮД Увс аймгийн Улаангом хотын 10 жилийн 1 сургуулийн 8-ын «А» ангийн хамт олоп МАХН-ын ХҮШ нх хурал, Ардын хувьсга: лын 60 жилийн ойг угтан сурла- га ходолмөрийн их амжилт гарга- хаар шамдаж байна. Бүлгийн дар- га, сурагч Болормаатай уулзахад! -- Бид сурлагын чанарыг сайжруулахын тулд сурагч бүрээр тодорхой үүрэг авахуулж, хэсэг хэсгээрээ давтаж байна. Өвдөж хэвтсэн нөхдийгөө хичээлээс НЬ хоцроохгүйн тулд сурлагаар сайн сурагчдаар туслуулдаг. Мөн тэр орны зарим ажилд нь тусалдат юм, Бүлгийн ажлаа үйлдвэрийн газ- рууд дээр явуулж, орос хэл дээр зохиож багш, ажилчид, Эцэг эх- чүүдийн төлөөлөгчийг урин орол- цуулж тэдизэс зөвлөлгөө авдаг гэл: ярилаа. Элз ангид Өлзийжаргал, Май- баяр, Батиасан, Мягмаржав на- рын сурлага хөдөлмөрөөрөө тэр- гүүний пионер сурагч олон бий. Одоо тус ангийнхан онц, сайн сурлагатпы тоог нэмэгдүүлж сур- лагын чапарыг 50 хувьд хүргэ- хэвр шамдаж, байна. Сурага Ж. ДОЛГОРСҮРЭН Эн Эр085 25752237: Ї. - Цай, Бага саас Бннтээииииний ЛХАГ ВЛ 6. Үнэ-10 мөнгө Баянхонгор хотын 10 шилийн яэгдүгээр, сургуулийн тавдугаар пионерийн бүлгүүд ЗХУ- ын баатар сансрын инсэгч эмэгтэй В. Терешковв, БНМАУ-ын баатар Л. Аюуш, Ц. Олзвой нарын нэрэт- жнт болохоор үүрэг аваад ажил- лаж байна. ї ЗУРАГ-ДЭЭР: Бүлгийн шавгий Б. Атарзаяа, Т. Болдбаатар, Б. Ариунаа нар ажлаа зөвлөж бай- гав нь. Л. БАЛДАНДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг --Нийслэлийн 775 дугаар сур- гуулийй 7-гийн «А» апгийн ОНЦ сурлагатан А. Бат-Эрдэнэ, МАХН-и ын 60 жилийн ойг угтаж: тоо, хэл Ё бичгийн хичээлд хоцрогдож явай сурагчдад тусалж, сурлагын чанд рыг 1-2 баллаар ахиулах үүрэг авай ажиллаж байпа. 28 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг Нийслэлийн 10 жилийн 13 ду- сургуулийн пнонер агчид -Ыын ХУШ нх хурал, МАХН: Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 80 шилийн ойг угтаж сургууль танхи- маа тохишуулах ажил зохиож бай- на, ЗУРАГ ДЭЭР: 5-ын «Бь ангийн сурагчид 50 гаруй цэцэг апгидаа тарын ургуулжээ. Багш Д, Оюун- чимэг сурагч Ч. Отгоцсайн, Ц. Тулацэцэг, Ч. Ариунаа нарт зов- дөлгөө өгч байпа, 10-ын «Гэ» ашийц сурагч Ж. Адилбиш сургуулийнхаа тохижилтод идэвхтэй оролцож олоц самбар 8у- рагт хуудаа хийжээ, Үэрэл зургийг Т, ДАВААДОРЖ, 41 34 ШИНЖЛЭХУХААН ө ТЕХНИК ө ӨСВӨРҮЕ Ши ОЛОН Залуу тамирчин хүч чадал, хү- сэл оюунаа дайчлан бүх өрсөлдөг. чоө ялж олимпийн ппарга болжээ. Гэтэл түүнийг алдрын данцанд урихаа мартаж орхиод бүр хо- жим «хойно нь алдар нэр, алтан медаль нь иржээ гэж бод» Яг үүнтэй адилхан явдал «го- лографийн эцэг»-унгарын эрдэм- тэн Денинс Габорт тохиолдсон юм. Энв эрдэмтэн голографн гэдэг шинжлэх ухалныг хорвоод бэлэг- цэсэн алдарт туршилт хийснээсэа хойш хорин жилийд дараа эрхэм алдар, Нобелийн шагнал хүлээж авсан билээ. Лазер хэмээх тасам туяаны ту- хАЙ ОЙЛГОЛТ зогНноЛТ зохиолын хуудаснаас өндийн босч омягаагүй байсан тэр үед голографийпй зураг авахад тохирох хэмжээний гэрэл- түүлэгч олдохгүй байсан нь Га- борыг «Мартсан»-ы шалтгаан болох биз, Гагцхүү | бадмаараг талстын лазер л голографийн амь амьсгааг тэтгэж огсоп юм болсноос хойш! туршилтыг эргэн Энэ туяа бий Габорын чамин саная, ом юмыг л голографиар хувилан олшруулах боллоо, Го- логрифи шинжлэх ухаан-техин- нийн дэвшлийн хамгийн тэргүүн шугамын байлдагч болсноос хойш өнө салблрын хагжил хичизэн хурд далайцтай байгааг тэр бол- гол тоочих аргагүй туд хэдхэн яогшээ өгүүлсүгэй Энив нь юуны өмнө влин бие- тийн «бүрэн бичлэг» гарган авах арга юм. Голографи гэдэг маань ч грензэр «бүрэн гүйцэд бич- лэг» гэсэн үг л дэв. Энэ нь г6- лотрафийн аргаар авсан зураг вх биетээсээ ялгагдахын аргагүй адилхан Гэрэл сүүлрийн хуулбар болдог гэсэн үг өв. Нэг сонин то- хяолдлыг дурсая. Тэр нь юу вэ гэвэл зөвлөлтийн улс ардын аж ахуйн ололтын үзэсгэлэнд ЯэлГгэв үзүүлсэн физинийн үзмэр дунд байсан гэдэг. Үзмэрт тавьсан Го- лограммын гэрэл зураг эртний лангуут шилэн хамгаалалттай үз- мэрүүд сүг сүүдэр шиг алга болж, нимгэн түрхэц бүхий хавтгай шил а үлдэнэ. Эпгийн гэрэлд энэ нь будлиу зурагчны гэрэл цохиул- сан фото хальс шиг харагдавч цаад биетийн тухай бидний нүд- нээ харагдаж болох бүх мэдээлэл уул шилэн хадгалагджээ. лийн яг дээр хуримтлагдан Урлагийн бүтээ- ижил дүрс бүтээхэд гГо- лографийн энэ шинж чанар хос- гүй їюм. В. И. Лепиний гааг харуулсан албан тасал- голограмм олон улсын үзэсгэлэнд амжилттай хэ- рэглэгдэж байгаа богөөд БХЛК ЗЭ-ийн Төв Хорооны санаачил- гаар Хориод мужийн зах хязгаар нутагт ухуулгын галт тэрэг ая- луулн «Он жилүүдийн цаанаас, орон зайн тэртээгээс» гологра- фийн урлагтай танилцуулсан нь дэмжин дэлгэрүүлүүштэй турш- дага юм. Уираинд голографийн явуулын музей амжилттай а»жил- лаж байгаа бөгөөд Киевийн го- лографийн лаборатори одоогоор тус орпы хэмжээнд анхных нь юм. Гадаад бусын ориуудад ч гэсэн ер үзэсгэлэн нээгдэх болов, Тухайлбал, Сан-Францискод дэл- гэн үзүүлсэн хөрөг зургийн үзэс гэлэнд| ЗСБНХУ-ын ,ШУА-ийн сурвалжлагч гишүүн, | Лениний шагналт 1, Н. Денисюкийн ар- гаар бүтээсэн зовлөлтийн голо- граммын яс чанарыг маргэжилт- нүүд шагшин үнэлж байлаа, Эпна үзэсгэлэнд хүмүүсийн биеийн хэм- шээтэй ив ижилхэн хөргүүд тавьж үзүүлсэн нь ер хүний. дүр төр хийг мөнхөд хадгалж, үлдээх бо- ломж бүрдүүлж байгаа боловч үзэгчид түүнийг жирийн юмшнт бодох болжээ. Нээрээ ч эпэ бол голографийн шинжлэх ухаанд хамгийн энгийн зүйл. Удахгүй бид гэртээ голо- графийн онгот телевнзор үзэж. хорвоогийн үйл явдал гэр дотор маань бужигиаж байх болно. Анхны голограф-кипо театр мөд- хөн үүдээ нээнэ, Гэхдээ үүнийг үзэхийн Өмнө сэтгэл зүйн бага- гүй бэлтгэл үзэгчдээс шаардана гэж мэргэжилтнүүд үзэж байпа, Яагаад гэпэд үзэгчдийн танхимд пуужин холөг гал маналзуулан тойрч, дайн дажин хүртэл чиний сууш буй танхимд болоход Цоч- рохооргүй байх Ёстой, Залуур зүйн шинжлэх ухаа- голографи пь дүрс 23 Фү2.. ГОЛОГРАФИЯ-Водис юмсын тодорхой эзлэхүүн, Дон “зай дахь биет дүрсийг лааерийн туланы тусламжтайгаар буулган авч улмаар уг дүрсийг жинхэнээрвэ ямар ял байсан яг л тэр хэвээр нь дахин давтан гаргаж үзүүлэх гэрэл зургийн арга. Голографийн аргаар бодисын дүрсийг эзлэхүүнээр болон үзэгдэх- гүй талын аургийг өнгөтэйгээр авч болно. й 2 мэдэхүйн зорилтод ажиг- Анагаах ухаанд өпчний төрхийг таниы мэдэхэд гЭяс пПэт сайн тус- лах байдаг боловч, тэр болгонд хүч хүрэхгүй байпа. Тухайлбал зөөлөн бүрхэвч, дотоод эрхтнүүд дэндүү тунгалаг учраас рентген гэрэлд харагддаггүй. Тэгвэл эрдэмтдийн танин лагдана. шинж рентгенограф тодорхой зөвлөлтийн саяхан бүтээсэн голографийн ба- гаж хэрэгсэл нь цагаан | гэрэлд тунгалаг биш биес болон гамма- кваптад дэндүү тунгалаг биесийн дотоод бүтцийг илрүүлээд 830Г- сохгүй, хоол боловсруулах зэрэг зөөлөн бүрзэвчит эрхтнийг Дот- роос нь өнгөт боднт байдлаар үзүүлж чаддаг нь ихээхэн ач хол- богдолтой байна. Эндоскоп (дотор эрхтнийг харах) зүрхний бичлэгт ч голографийг өргөн хэрэглэх болов Анагаах ухааны зэрэгцээ техни- кийн танин мэдэхүйд “ч голограф тусалж байна, Гадаадын нисэх онгоцны нэг тгүүс хурдан онгоц) ны -үл ойлгогдох агарийн шалтгаа- ныг судлаж цөхөөд аргаа барахад голографи л тусалж, материалын «ядаргаа» болсныг нь нлрүүлж өгчээ. Хэрэв энгийн аргаар мате- рналын «лдаргаа» илрүүлнэ гэвэл опгоцны биеийг бүр. сэглэж гүй- цэхсэн билээ. Гэтэл голографийн хуруун чинээ багаж хэдхэн хоро- мын дотор энэ ажлыг гүйцэтгэж чадах бөгөөд чадах чадахдаа 1та- ния мэдэхүйн нарийвчлал нь турш лагатай мэс засалчийн тэмтрэхээс хамаагүй ндүү байдаг. Түүний электрон гар миллиметрийг мянга хуваасны хэмжээтэй «хуруу»-гаар тэмтэрч байгаа юм я даа. Голографийг амшилттай хэрэг- лэж болох өөр нэг салбар нь тоо- цоолон бодох техинж юм. Хэмжээ- гээр тун жиныг боловч маш хур- дан үйлдэлтэй нягт сэтгэмжтэй тооцоолон бодох электрон машин (ТБЭМ) буй болгох боломж байна гаж мэргэжилтнүүд үзэж байна. Яагаад гэвэл голографийн бичлэ- тийн нягт нь шуудангийн маркийн хэмжээтэй хальсанд зөвлөлтийн нх пэвтархий толь бичгийн бүхэл бүтэн 50 ботийн агуулгыг -баг- тааж болохоор юм. Хуудаа цаасан дээр хэдэн тоо бичээд л ТВЭМ-д оруулахад тэр пь голографийн дэлгэц дээр гур- ван хэмжаэг (урт, өргөн, өндөр) тэй дүрс болон гэрэлтэж, хонхор хотгор, овгор товгор нь илтэд (ТОЛЬ БИЧГЭЭС) харагдаад ирнэ. Энэ нь зохион бүтээгчдийн ажслыг хичнээн «хөн- голж) егөх нь мэдээж байна: Голографийн «амьдрах чад- вар» мэргэжилтнүүдийг догдлуу- лахгүй байж үл чадиа. Тархины томоохон хэсэг ажил- гүй болсон ч сэтгэмж «үл арчиг- дах»-ын адил голограммын шн- лийг бутлаад хаясан Ч бичлэг хэвээр үлддэгт үндэслэн голограм мын бүтэц, тархины зохион бай- гуулалттай адил юм уу гэсэн таа- маглал буй болсон (ом. Энэ нь Нейро-залуур зүйн гүн гүнзгий судалгаа шаардах зүйл боловч хү- ний сзтгэхүйн үйл судлахад голограммын ашиглах боломж олгож байгаагаа- раа улам ч илүү сонирхол татаж: байна. Голографийн салбарт зөвлөл- тийн эрдэмтдийн олсон вймжилт өнөө ч гэсэн чамлалтгүй юм, Г.А. Соболевын удирдсан эрдэм шин- исилгээний кино-фото хүрзэлэнгийн лабораторид В.И.Лениний музей, Моснва-Кремлийн зэлсгийн үзэс- гэлэн, ЗХУ-ын эрдэнэсийн сан- гийн захиалгаар урлагийн ховор нандин бүтээлүүдийг эзлэхүүнт голограммын аргаар бүтээх юм. Эрдэмтэн Ю.Н.Денисюк гологра- фид зуваан түрхэц хэрэглэх ар- гаар дүрс бичлэг гаргахад үнэт гэрэлтүүлэгч лазер хэрэглэдэгийг болиулж, нарны гэрэл, энгийн ца- хилгаан дэнлүү хэрэглэх болсон нь уул асуудлыг үндсээр нь шийд вэрлэж хүртээмжтэй болгов. Зөвлөлтийн эрдэмтэн Ю.В.Тимо- шин голографийн аргыг хөрсний хайгуулд хэрэглэсэн нь амжилт- тай боллоо. Энэ нь тусгай туяа ашиглаж хөрсөн доорхи биесийн бодит дүрс хэмжээг гарган авах боломж олгоод зогсохгүй, хөрсний хайгуулын гүнийг уртасгах юм. Голографи, тооцоолох техник хоёрын харилцан үйлчлэлзэс өргөн боломж нээгдэж байна. Тухайл- бая эрдэмтэн Б. Ф.Федоров, Б.Ё. Дорохов, Р.Н.Эльман нар оптнк- механикийн үйлдвэрлэлд ТБЭМ- ийн оролцоотойгоор маш сайн чанарын нийлэгжсэн голограмм гарган авчээ. Л.П.Ярославский, Н.С.Мерзлянов нар эх орны ТБЭ М-дзэр үндэслэн эзлэхүүнт голог- рафийн кино бүтээсэн байпа. Эдүгээ голографийг ашиглаагүй шинжлэх ухаан, техникийн салбар нэг ч байхгүйн улмаас түүнийг мэдэж, сүдлах нь бүх. мэргэж- лийн хүмүүст шаардагдаж байна. ЭЦ. ЛХАГВАА товчлон орчуулав 1251: гхад Үсээ ЦВЦЭАВЭЛБОХ 142-7 . 8. ФРОЛОВ (Техникийн шинж лэх ухааны дэд эрдэмтэн) ажиллагааг Ї зарчмыг 8 | | | | | МАХИ-ЫН ХҮШ ИХ 7 РАЛ УГТАЖ «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААР Балц-өлгий аймгийн 10 жилийн казах 1 сургуулийн бүлгэмийн зоплод. БНМАУ-ын. баатар М. Инейн нэрэмжит. болохоор үүрэг аван ажиллаж байна. Энэ бүлгэ- мийн шионер сурагчид, МАХН-ын ХҮШ их хурэл, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 80 жилийн о0 угтсай «Залгамж үб» аяны до- лоон жигүүрээр амжилттай аллж » байна. «Миний эх ороп-БНМАУ» жигүүрээр Өөрийн орны 70 гаруй сургуу- лийп бүлгэмийн зовлөлтэй захид- лаар харилцаж тэдэнтэй туршла- гоа солилцон ажиллаж байна. «Анд нөхдийн туршлагаас сурал- цая» сэдэлт 30 хоногийн болзолт ураллаан зарлаж дүгнэв. Мөн эх орны тухай бяцхан ном 40, 10 ширхэг альбом, дөрвөн диафильм хийжээ «эрдмийн далай» хигүүрээр Нийт сурагчдын 90 гаруй хувь нь секц, сонгон суралцах дугуй- лайд суралцаж, сурлагын чанар дээшилж онц, сайн суралцагчдын тоо нэмэгдлээ. «Пионерийн бүтээлч-үйлс» ”-игүүрээр Тус бүлгэмийн пионерүүдийн дунд «Нийгмийн юм-миний юм» сэдэвт ажил зохиосны үрээр анги танхимын эд аж ахуйн эвдрэл зог- соуц соёлч боловсон байдал хэвш- лээ. Мөн нэгдэлч малчиддаа зо- рпулан бээлий, малгай, элгэвч, иэмнээ олицыг хийж яс, тос зэрэг гүүхий эд бэлтгэх ажилд сайн оролцов. «Энх тайван-найрамдал» яснгүүрээр Энэ бүдгээшїїй пионер сурагчид ЗХУ болон социалист бусад орны 150 гаруй пионертай захидлаар харилцаж тэдэнтэй ил захидал, мари солилцож байна. Мөн Зөв- лөлт-Нааахстаны Алма-ата хотын 10 ясилийн хоёрдугаар сургуулийн пионерийн бүлтэмтэй шефийн ха- рилцаа тогтоон аясгллаж байгаа юм «Айьяас билаг-урай чадвар» жигүүрээр Ппонер сурагчдын улс төрийн дууны «Улаан бүч» хамтлаг, мөн 100 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй домборын чуулга ажиллаж байгаа богөөд урлагийн тавим! төрлийн дугуйланд бүх сурагчдын 34 хувь нь хамрагдаж байна. «Эрэлхэг зориг-авхаалж самбаа» жигүүрээр зэмеийн тамир спортын 12 төр- лийн дугуйлан секц, тогтмол эжил- лаж байгаа богоод зов... 1980-- 1981 оны хичээлийн жилд улсын аварта шалгаруулах тэмпээнээс алт, мөнгө, хүрэл медаль хүртсэн сурагчдын тоо 14-оөр нэмэгдэж улсын зэрэгтэй тамирчин 31 төрөн 125512 «Оч» шагүүрээр «Беатарчууд-Сүхбаатарын цоср» тоглоом аяллын ор- гараанд лус сургтулийн баатарчууд бэлэн 7юлоол байна. Пнояерийн ахлах удирдагч Б. ТИЛЕБУБЕРДИ ЗӨВЛӨЛТИЙН ҮЕ ТЭНГИЙНХ НЭЭСЭЭ. БҮЛГИЙН ДАРГААС БҮХ ЗҮЙЛ ШАЛТГААЛНА “Моснкпа хотын нэгэн лийн таплдугаар сурагчдаас -- Танай бүлэгт хамгийн нэр хүндтэй хүн хэн вэ? гэж асуухад ангийн бүх хүүхэд пэгэн дуугаар -- Дима-Шїилин гэж хариулц- гаав. Дараа нь --Хамгийн хөгшилтэй хүн хэн бэ? гэж асуухад мөн л ихэнх нь «Дима ШилипП» гэп. Хамгийн сүүлчийн асуултыг асууц «Хэн бүлгийн Чинь Дарга вэ?» гэхэд хоёр дахь эгнээний, | гуравдахь шираэнээс нүдэндээ шилтэй «Про- Ффессор»-хуу маягийн нэгэн хүү босч алархилар «Дима Шилин» гэж, өөрийгөө танилцуулав. сургуу- ангийн пиопер Энэхүү блцхан асуултаас тус сургуулийн 5-ын «В» апги, тэр- гүүний бүлэг гэсэн тууз авсан явдал нь “тохиолдлын биш гэдэг нь ойлгомжтой болж, бүх пионер сурагчид, бүлгийн даргаа хүндэт- гэдэг нь харагдсан юм. Бидэнд ч тэр хүүгийн шийдпэртэй, ажил- саг, үнэнч шударга зан нь то- дорхой анииглагдаж байлаа, Зөвлөлтийн пионерийн идДЭВХ- хүүхдүү тэн сурагчдаас манай хүүхдүүд их сурч авч болох Өсвөрийн Ленинчүүд үүрэг 3о- рилгоо маш сайн ойлгож, пноне- рийн ажилд идэвх, харнуцлага, : сонирхол, санаачилга сайтай ханд- даг байна. Нїишээ нь пионерийн бүлгийн дарга байна гэдэг бол тийм ч амар ажил биш байх нээ. Хэрэв тэр сонирхолтой зүйл хий- хийг боддог боловч их зантай, догшин ширүүн харьцаётай бол бүлгийн дарга байж чадахгүй. Удирдан зохион байгуулна гэдэг нь найз нөхдийн зөвлөмж, хүсэл- тийг анхааралтай хүлээн авлаг, тэднийг ямар нэгэн зүйлээр гом- доохгүйн төлөө авьяас билэг, ур чадвараа дайчлан ажилладаг бай- на гасан үг юм. Ялангуяа бүлгийн дарга хүн, найз нөхдийхөө зан байдлыг тодорхой мэддэг, аль нэг зүйлд нь шүүмжлэлтэй хандаж чаддаг байх хэрэгтэй. Хэрэв найз нөхөд чинь ямар нэгэн хүнд бай- дал тохиолдсон бол дэргэдүүр нь Дуугүй өнгөрч болохгүй. | Харин түүнд аль болохоор эелдэг хан- даж чин сэтгэлээсээ тусалдаг байх хэрэгтэй. Их зүйлийг мэдэж Омын сонины редактор, ”эүэээхгаггтгт со йрИиЙЧЗЦД ПО ШИЛ ЦЭЦ СНИЯДЫН ЛИГРЦИЦОГЦПЦАЦ ТН ГЭЕ ТТЇГЇЇЇ27 л дарга пар нь дайчин, шал хариуцлагатай, ажилсаг, аливза зүйлд шаардлагатай, за ханддаг, бүлгийн зөвлөлийн ги- шгүүүд нь хамт олныхоо төлөө гэ. сэн нэгэн хүсэл эрмэлзэлтэй, ха» цоллегийн гишүүд нь довоо сэргэлэн, ав. хаалжтай, бүрээчид бөмбөрчид нь бүрээ бөмбөрийн ямар ч цохилт, таталтыг чадамгай эзэмшсэп байх бөгөөд ийм олон сайхан авьлас- лаг нөхөдтэй байхад пионерийн бүлгийн ажлыг аль болох сонир. холтой, хөгжөөптэй хэлбэрээр зо- хион явуулж болво, Бүлгийн дарга нар пионерүү- дийнхээ хэн нь юу хийж чадда- гийг судалж мэдсэн байх шаард- лагатай. Өгөх даалгавраа Ч пиФ- нерүүдийнхээ авьяас, чадалд то- хируулан өгч байвал ажил чинь лба бүтнэ. юооароЧ Д. ЧУЛУУНХҮҮ СУРЛАГЫН Нийслэлийн 7б дугаар сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн сурагч Гансүхтэй уулзаж МАХН-ын ХУШ их хурлыг ямар амжилтаар угтах гээж байгаагий нь сомирхрол: -Манай ааги 100 хувь сурч байна. Намын нх хурлыг угтаж сурлагын чанараа 50-иас дээш хувьд хүргэх үүрэг асан. Хүүхэд бүр сурлагын чанараа ахиулж, чө- лөөт цагаараа дуу, бүжит, хөгжим, спортын аль нэг төрлийг эзэмшиж чаддаг болохоор хичээллэж: байна. "Миний хувьд түүх, хэл бичигт сайн дүнтэй. Энэ хоёр хичээлээ олц болгохын тулд түүхийн хи- ЧАНАРЫГ АХИУЛНА ном уншиж, бичлэг чээлтэй холбогдсон тэмдэглэл буюу зохион хийж байна. Мєн гитар хөгжимд хэдэн ДУУ шинээр тоглож сурахаар хичээл- лэж байгаа гэв. 9 Зураг дээр: Сурагч Д. Гансүх чөлөөт цагаараа. С. БОДООШИЙН апсан гэрэл зураг БӨМБӨГӨРИЙН Баянхонгор аймгийн Бїмбогөр сумын 8 жилийн сургуулийн хамт олон МАХН-ын ХУШ нх хупал, ардын хувьсгал МАХН, МХЗЭ ийн түүхт 60 жилийн ойг хөдөл мор сурдагын амжилтаар угтах ходолгоён өрнүүлэн аймгийн тэр- гүүний сургууль болохоор шамдаж байна. Чалуу үеийг халамжлан хүшүү- ПИОНЕРҮҮД жүүлэгч ардын боловсролын тор- гүүний ажилтан багш Б. Сосорба- рам сурлагаар хоцорч ялаа 16 су- рагчийг даан авч тэргүүний сурла- гатны эгнээнд хүргэжээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Багш Б. Сосор- --Тус сургуулийн 4-ийн ангийн онц сурлагатан Орхон, Бо- лормаа, Жаргалсайхан нар турш- лагаа ярилцаж байгаа нь. бараш сурагчдад зөвлөлгөө өгч байгаа нь. «Б» --Сургуулийн дотуур байрлы Сарантуяа даргатай 10 дугаар та- саг сургуулийн тэргүүний соёлч тасгаар олон удаа шалгарсан улаан дарцгийл эзэд юм. М. ДАШБАЛБАРЫН авсан гэрэл зураг КЭ5-8-8-8-1 настай, түүний дүү Болд таван настай. Гадаа гарч Дорж найман тоглохсон гэдэг хүсэл Доржийг зовоопо. Гэвч аавыгаа зөвшөөрөх- гүй вий гээд тэр, галаа гудамжинд тоглож байгаа найз нараа цонхоор харуулдан догдлоно. Түүний найз Дондог гэрээсээ сагсгар хав хөтлон гарч ирлээ. Түүн дэвр очихсоп гэхээс Дори байж ядав. Тэгтэл бас Олдох шинэ дугуйтай болчих сон, унаж сурах гэл: оролдож бай- гаа нь харагдлаа. “Дорж. дугуй унахдаа сайн, гагцхүү өөрийнхөө ДУГуйг эвдчихсэн дугуйнаасаа ойчлоо. Дорж алга ташин цопхчин. Тэгсэнээ Олдохын дугуйг унаж давхимаар санагдаж, дүүдээ. -- Олдох дугуй унаж чалахгүй өодгүй жаал, Би бол дугуй унал! сайп чадна!... Тиймээ? гэхэд -- Тайм 1 гэж дүү Болд ахыгаа магтан. Доржийн сэтгэл хөдлөөд вапын- хаа өрөөний үүдээр хэд эргэлдсэн боловч хаалгыг татаж зүрхэлсэн гүй. Тэгээд түү Боллынхоо хүзүү- гаар тэвэрч, -- Миний дүү ааваас, ах бид хоёр гадаа гарч тоглоё гэж гуй- гаад ир! гар, Алвын тасалгааны хаалга Зөө- лон дуугарч завсраар нь Болдын хар нүд гялтганалд -- Айлаа| Ах бид гарч тоглоё? гэв, Аав нь хийж байсан зүйлдээ алмайран, “боллогоширсон нүдээр хүүгээ ширтэв. Болд -- “Тэгэх үү, ааваа? гэж: дахин всууц -- Юу гэнэ ээ, миний хүү? хоёр гадаа «ӨВЛИЙН Төв аймгийн Эрдэнзсант сумын дунд «Сургуулиараа цаначин болцгоо» гэсэн хө- түүхт ойнуудыг угтаж билээ. Олдох- ЖАВХАА» -- Ах бид хоёр гадаа гарч тог- лоё-гэж Болдыг дахин хэлэхэд аав нь хэсэг чимээгүй болсноо ахыгаа дуудаад ир гэж буцаав Аавынхаа өрөөнд орохдоо бага хүү нь цоноо том хүү нх л хулч- гар байв. Хоёр хүүгээ эцэг инь зэм- лэнгүй харахад, том. хүү гаднах байдлаа аль болох гэмшингүй бол- гож, бага хүү хэдий зэмлүүлж буй ч гэсэн ахын анидаад өөрийг нь адилхан үзсэнд додигор байв. Бага хүү яагаад ч юм бэ гэлэт инээд алдах гэснээ, ямар учраас инээх гэснээ мэдэхгүй, ахыгаа инээвэл дагаад чадлаараа хөхрөхөөр нүү: рийг нь харав. Ахынхаа ерөвдөл- тэй хулчгар царайнаас Болд инээ хэрхэвч болохгүй явдал болж бай гааг хагас дутуу тааяг нүүр өөд нь хяламхийгээд гэмшингүй байдал гаргахыг оролдлоо. Гэвч түүнд уг явдлын учрыг олсон зүйл тун бага нь илт байлаа. “Төгспээ инээд нь хүрч хөхрөх гөснээ, ахынхаа ураг- гар царай, аавынхаа тоглоом то- хуугүй харциаас дальдарч тонгойв Аав нь: -- Та хоёр тоглох, ажил хийх хоёрын алинд нь дуртай вэ? гэвэл, бага хүү Болд: -- Би тоглох дуртай гэж шууд илтгэн. Аав нь дуугуй тонгойн зогссон том хүү Доржоос Чи тоглох, ажил. хийх хоё- рын алинд нь дуртай вэ7 гэм шаардиал тэр Би... би ажил хийх дуртай гэж! гүвтнэр -- Сайн байна! хэмээн эцэг нь хоёуланг адилхан үнэлэв. Бага хүү Болд гарч одлоо. Ха- ТЭМЦЭЭН сургуулийн захиргаанаас дөлгөөн өрнүүлж саяхан сургуулийн аварга цаначин шалгаруулах «Өлийн жавхаа» тэмцээнийг явуулав. Тэмцээнд 450 гаруй цаначин охий, хөвгүүд оролцож охидоос 8-ын «А» ангийн сурагч Ж.Ганчи- жог, хөвгүүдээс Д. Батчулуун, Дагвабазар нар түрүүлж бүсийн тэм- цээнд шалгаран оролцох болов. ЗУРАГ ДЭЭР: Сургуулийн цанын аварга сурагч, Зүүн зараас Д. Батчулуун, Дагвабазар, Ш.Б Эс Төг Д. бухбаатваын напэмшат атбуян. Л, БАТПАГААНЫ авсал | гэрэл зүраг «ӨВӨӨ МИНЬ ЗУУ НАСЛААРАЙ» дүгээр дунд сургуу- дийн 10-ын «Б» ан- гийн сурагч Г. БОЛД- БАЯРЫН зураг- рим Дорж нүдээ пухлай сэм уйл-. саар угаалгын өрөрид оржээ. Дорж угаалгын өрөөнд хэсэг чимээгүй уйлаад дуртай дургүй юм угааж эхлэв, Угаах хувцасныхаа тоог ха- раад түүлий гомдлын нулимс 8с- гарлаа, Өөрийн. цамцнуудын хар ханцуйпуудын үзүүрийг савапдаж пухлахад хир пь гарч оөгохгүй, хоёр гар нь өвдөн, таонгойсондоо нуруу иь хошил шлрхирав. Түү- НИЙ угаах ёстой энэ оло хупвцас- ны бүх хиртэй ханцуй аах, энгэр- хормойг угаахад цөмд пь ийм хүч тэвчаэр гаргах болохоо ухаарч, саиййгаар унал: улам халширар, Уур нь аяндаа буцлалс чухам юунд уурлал дад гэлс эргэн. тойрныг гүйлгай харлаа. Хиртай хулвцсан- даа уурлап, Гэвч тэдпийг өөрөө хиртүүлсэн болохоор уурлаж бол- соцгүй, Тэгээд Ч амьгүй юманд уурлах шиглшигтэй, Төгтэл нүдэнд нь дүү Боллын хиртэй хувцас тусахад түүнд уурлав. Гэхдээ уур пь олиг- той илэрч гарч өгөхгүй байг. Дүү- гийн хувцсанд буруу байсангүй. Түүнд ерөөс амьтай голтой нэг юманд уураа гаргахаас нааш санаа амрахгүй сапагдав, Төгөэд хэргийн эзэн аардаа уурлая гэтэл тийм зүрх яахан байх билээ, -- Ийнхүү Дорж хувцсаа угаа- саар байв, Нилээд хувцас виэ хоо- ронд угаалээ, Юм угаахад юм бодох алтайхан байлаа. Сайн. бол- вол аавдаа гомдох үндэс байхгүйг сүүлдээ ойлгон. Нэгэпт тэр өөрөө «Ажил хийх дуртай» тэж ам алд- сан хойпо ялх билаээ. Зоригтой ширүүн хөдөлгөөлий нь аяар хупцас нь аяндаа өнгө орж эхлэхэд, түрүүнээс хойш хаа- шаа ч гарч өгөхгүй боглөроөд байсап уур нь аажмаар гарч бай- на, Тэгэхдээ |зүгээрч гарсангүй, уур нь азжмаар урам болон ху- вирч буйг Дорж мэдэрч, гайхан баярлав, Баярлахдаа тэр, энэ С0- ниц явдлыг тоглохоор гадаа гар- сан дүүгээ мэдэхгүй дээ гэж анх хаөрчээ. ТОм угаах түүнд улам сонирхолтой болсны дээр амархан болж, тийм ч учраас жаргалтай санагдав, Дорис өөрийгөө маш их олз оллоо гэж болшээ. Ажил гэ- дөг эхлээд дургүй хүргэж байснал өөрийнхөө амтыг зугуухан Хайр- Єлїїдїг баййг: Хэрэв” дүү шигээ тоглох дуртай гэсэн бол, аав нь Дортийп “дурыг дагуулал гадаа тоглуулах байсан шүү дээ: Тэг- сэн бол Дорж ажлын энэ гайхам- шигг улидсыг мэдэхгүй байсансан Хувцаснь ч... хиртэй хэвээрээ л байх байсан. Дорж гаавдаа гомдон байснаа сапан нчэв. Дорж бас Нэг сонин явдал мэдлээ, Юу вэ гэвэл угаас- түүнд өөрийнхөө хувцсыг СУРАГЧИЙН БИЯРЭЭР Нийслэлийн 51 зурсан тийнхээ хувцсыг углахнь. “байв, Дүү! өөрийн” цэвэрхэн таас дү илүү са! хөө угааж индүүдсэн (1 хувцсыг үзээд яхдаа баярлана. Дорж дүүгийнхээ балрлаж буй царайг харах шиг болж, хувцсыг нь өөрийнхөө хувцаснаас - нлүү угалхыг хичээв. Юм угаах тутам сурч, сурах тутам урам орисурам орох тутам Доршид, хүний ажил хийж өгч хүн балрлуулмаар сВг нагдлаа, Ажлын амт ингэ ундар- даг байна. Урьд нь тоглож НӨХ- цөөсан цагтаа Дорж ажил хийж олон хүн баярлуулах минь яав даа гэж харамсав. Хий дэмий тог лож байхын оронд аав ээждээ тус- лан баярлуулж байх миль яав даа гэж бодов. Ажил хийнэ гэдэг Х8- пүү зүйл гэл тэр урьд эплүү ойлгож байжээ. Ажил хийж сур- аагүй эхний үеийн өчүүхэ!! бэрх шээлийг давчихвал ажил хийнэ гэдэг жаргал болдгийг Дорж мэд- рэв . Дорисийн энэ явдлыг худлаагэх хүүхэд гарах байх л даа. Тэдний ч зөв юм. Учир нь тэд ажлын авхХ- ны давааг даваагүй ажлын амтанд хүрээгүй хүүхдүүд байхгүй ЮУ- Ажлын амтыг амталсан хүүхдүүд бол Доржийн энэ явдлыг үнэм- шинэ. Хүүхдүүд та нар гил хийж лваа хүмүүсийг зовж яваа хүмүүс гэн арай бодоогүй биз?,. Үгүйээ тэд чинь жаргаж яваа хүмүүс. Тэд чипь хичлээн олон хүндтус болж” явалгаа ойлгох тутам, төдий чинээ баяртай. яваа хүмүүс, тэдэнд чипь хүүхдүүд танарын хэан:ны чам: талж үзээгүй тийм амтыг, ажил хөдөлмөр хайрлаж байгаа. Тэд чинь өөрийнхөө ажлыг хийхээс улсын ажил хийхдээ дуртай хү- мүүс шуү! Арга ч угүй юм. Хичнээн олон. хүн баярлуулбал тэдний оюун ухаан тодий читээ жаргал эдэлдэг байпа. Ажил хий- нэ гэдэг жаргал аээ Дорж хувцсаг угаасаар л бай- на. Дуу аялан хувцсга угааж байна. Түүнд өөрийнхөө хувцсыг угааснаас дүүгийнхээ . хувцсыг угаах нь. хавьгүй сайхан ажээ. Тэр баярласан дүүгийнхээ ца- райг харж, хичнээн аргал:эд- лэж байна. Тэр сүүлдээ өзэжийлт- хээ бошинзыг, аавынхаа цамцыг, эмээгийнхээ ялчуурыг угаая гээс шийлэв Угаажээ! Оройхон гадга тоглосон Болд шороонд даретдай орж ирэх үед Дориийн угаасан Хувцсыг аав, ээж, эмээ нь үзээд учиргүй баярлажээ. Хүн баярлуулиа гэлэг «ичнээц агуу: сайхан болохыг Дорж тийнхүү сайд Мэдэж авлаа. Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ 122 Ниденс-14140 Ши----52 “сурагч “нармигтап хагас нь “амжилтыг 94 хувь, МХЗЭ-ийн Төв! ХоВ6Ей 4: Сүхб: мп Б-нтн: Төв “Зөвлөлийн: сони! п дахь СО Ф 51659) с 1981 онш 1 дүвэр сарын 17 9 БЯМБА. Ф Үнэ 10-мөндд ХОЛБООТ УЛСТА БҮХ ТАЛЫН ХАМТЫН СОЦИАЛИЗМЫН УУГАН ОРОН АУГАА ИХ БУЛОМЛЫН. АЙ АХ. ДҮҮГИЙН 7/:1:111119,4 ХЭРЭГЖҮҮЛЭЭД, СОЦИАЛИЗМ БАЙГУУЛЖ НАЙРАМДАЛ... ДРУЖБА О-. НАЙРАМ АЖИЛЛАГААГ БЭХЖҮҮЛ НИЙ АЧААР МОНГОЛ ОРОН шаНОУНАТаЙГ СОЦИАЛИЗМД ТҮҮХЭН ШИЛЖИЛТИЙГ ма УсГАЖ ЗАМААР ЦААШИД ХӨГЖИЖ ЧАДСАН ЮМ- ЗӨВЛӨЛТИЙН 222 ОРМШЦЖ Сургуулийн хаалга татуут л ши- “иахэн будагны үнэр ханхалж цовоо сэргэлэн тионер сурагчид орсоор мэндэлж, айгн танхимын --хананд “ кадсан самбар үзүүлэнгийн тайл- бар, орос хэл дээр бичигдсэн ха- “рапдана. Энэ бол Ажилчны райо- ны орос хэлний сургалттай 18 ду- гаар сургууль юм. Захирал Д. Галсангаас сургуу- лийнхаа алгил төрлөөс ярина уу? гэхэд д --Манай сургууль 13200 гаруй 40: орчим “багштай. Багш зөвлөлтийн мэргэжилтнүүд, ажиллаж байна. / Хагас шилийн сурлагын байдлаар 934 бүлгийн 14-нь 100 хувь Ссу- с-ралцай: багш нарын 85 хувь !ї даасан анги, заадаг хичээлдээ 100 хурийн сурлагын амжилт үзүүл чапарыг 532 хувь буюу 656 хүүхэд сайнаас онц дүнтэй суралцлаа. Багш сурагчдын хамтарсаг үйл ажиллагааг. сайжруулахын тул «Бүтээлч багшаас бүтээлч хамт “олон болох», «Тэргүүний сураг- чаас таргуүний анги болох» ходөл- БАГ Ю.ЦЭДЭНБАЛ ЇЇИРААС 17111) гөөн өрнүүлсэн ач холбогдол- той боллоо: Мөг Монгол-Зоплол тийн бүх багш пар «Ийтериацнио- нал» брпитад- байгуулан ажиллаж байгаагаас гадна зөвлөлтийн мөэр- гэжїшлтнээс. суралцах комиссыг хичээлийн эрхлэгч Г. Гапйдиймаа удирдаж байна. Зөвлөлтийн: мөргэжилтиээс сСу- рах. тэдний туршлагыг монгол багш нарт пэвтрүүлэх ашил 40- хиодог болсноор зөвхөн энэ хи- чээлийн жилд зовлолтийн мэргэ- жилтэн багш нарын «Сурагчдын сайн лурын байгууллагыг удирдах арга», «Ээлжит хичээлд бэлтгэдэг арга» зэрэг 18 тэргүүн туршлагыг өсрсдийн ажилд нэвтрүүллээ Манай” багш нар зөвлөлтийн маргэжилтэнтэй уралдаантай ажил- лаж, байна. Бид зөвлөлтийн багш нараас “суралцахаас гадна тэдэнд эх орноо сурталчилас нийслэл хотын үйлд- вар, соёлын газартай тапилцуулах аялал, экскурс зохиож байна Идэвхтэн: сурвалжлагч Ш. СҮХБААТАР ЗСБНХУ, БНМАУ-ЫН АХ ДҮҮ АРД ТҮМНИЙ НЯГТ ЗУЗААН ХЭЛХЭЭ ХОЛБОО НЬ ТӨРӨЛ БҮ- РИЙН БАЯЛАГ ИХ АГУУЛГАТАЙ БӨГӨӨД ИХ, БАГА МЯНГА МЯНГАН ТОДОРХОЙ АЖИЛ ҮЙЛСЭД БИЕЛС- НИЙГ БИД БҮГДЭЭРЭЭ СЭТГЭЛ, МАШ. ХАНАМЖТАЙ ТЭМДЭГЛЭЖ БАЙНА. МАНАЙ ХОЁР С2үМ Хэн ЖУРМЫН САЛШГҮЙ БАРИЛДЛАГААТАЙ Ю Л.И.БРЕЖНЕВ Нийслэлийн 10 жилийн 283 дугаар тусгай сургуулийн биеийн та- мирын багш, зөвлөлтийн мэргэжилтэн Шарапов Владимир Алег- сандрвич сургуулийнхаа уран сайхны гимнастикийн секцийг хоёр жил удирдаж байна. Энэ секцээс суралцагчдаас спортын . мастер, улсын зэрэгтэй тамирчид төрөн гарчээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Шарапов Владимир Аленсандрович монгол сураэт- ДЫынхаа хамт. Гэрэл зургийг Т, ДАВААДОРЖ: 7 (2 Хоолн му БАТ ХОЛБОО 7 : Ханийн /түшигт Зөнлөлт-улс 2 2 5 Халуун алган Мангол улс 2 ЭНЭ. НҮҮРИЙГ. БНМАУ, Энхийг нарапд экарганс байна 2 ЗСБИХУ-ЫН ХООРОНДЫН ХАМ: 27 Эвийн сэтгэл гагнанс байна 2 2 Ах-дүү хоёр улсын, далбаа 2 тын АЖИЛЛАГААНЫ БОЛОН 2 Ав адилхан намирч байна 2 7 Мөнхөд гагиагдсан мапай д ХАРИЛЦАН “ТУСЛАХ ТУХАЯ, 2 найрамдал - Ч 2 Мандах инар-шиг сайхан байна. “ГЭРЭЭ БАЙГУУЛСНЫ 86 2 9 2 залуулсхиннадийн 0 дны радно | лийн. 10-ын «Б» өнгийн сурагч “Бай: Я электроникийн лабораторид монгол | А. Батболд, Зөвлөлтийн Ш сургуу: |. Нийслэлийн есдүгээр дунд сур. 2 707777! ОЛД ЗОРИУЛАВ. ? зовлөлтийн пионер сурагчид хамт-|лийн Өиийн «Б» ангийн сурагч Ж.-|. гуулийн б-ын «Г» апгийн су- ХЭЛ ЦЭВ 12:87 ран сурч байдаг. ЗУРАГ ДЭЭР: БЦРӨЧЭР шар, л ! ! 3 , ( Бллнгуйхийнн :45 дугаар сургуу-/. 2-0, БОДООШ, сорагч Д. СҮХТОГОО 3 хэнээ ес «ЗАЛГАМЖ ҮЕ? АЯНААР Т12112) | 74 . «Абьяас билэг-уфан чмадбар жигүүрээр» - Дорнод аймгийн. Дашбалбар сумын 8 жилийн сургуулийл 32- хиргаа, бүлгэмийн зөвлөл МАХН- ын ХҮШ их хурал, түүхт ойнуу- дыг угтсан урлагийн үзлэг явуулж дүгнэлээ. “Урлагийн үзлэгт нийт анги бүлгүүд оролцсоноос С-Ган- бат ахлагчтай 6-гийн «Б» анги түрүүлж, Цэрэг багштай З-ын «Аэ», Цэцэг-багштай 06-гийн «А» ангиуд удаах байранд | шалгарав. Тус сургуулийн захиргаа сурагч- дын «Урлагт ухуулгын бригад»- ыг малчлын суурьт аялуулас бай- на. Бас НАМЖИЛМАА Мөн аймгийг Чулуунхороот су- мын 8 жилийн сургуулийн Су- рагчдын дотуур байрын зөвлөл «Чөлөөт цаг» сэдэвт дуу,хөгжим, бүжиг сурах өдөрлөг зохиов. Энэ ажилд ИС Оюунбилэг, А. Одхүү ахлагчтай тасгийн пнонерүүд идэвхтэй оролцож олон дуу шүлэг сурчээ. Сурагч Д. ЭНХМАА Дорноговь аймгийн Сайханду- лаан сумын 8 жилийн сургуулийн захиргаа. «Ардын хувьсгал-60 жилд» сэдэвт урлагийн үзлэг 80- хнон явуулав. Урлагийн үзлэгт Сурмаа, маа, Сайнзайзкамд багштай 8-ын «А», 6-гийл «А», 4ийн «А» апгиуд сайн оролцож зхний бай- ранд шалгарав. Сурагч Ж. ГАНСУВД Бур- Нийслэлийн 51 дүгээр сургуу- лийн захиргаа пиоперийн бүягэ- мийд зөвлөлөвс МАХН-ын ХҮ их хурал угтаж «Найрамдал- /а:ба» клуб байгуулж эвлэлийн гишүүд сурагчдаар удирдуулж. монгол. зөвлөлтийн ард түмпийн уламжлалт найрамдлын түүхийг ппонерүүдийп дунд сурталчилж байгаа нь эвлэлээс пиоперүү дийг халамжлах сайхан жишээ болж байна. ЗУРАГ ДЭЭР, «Найрамлал-- дружба» клубийн эрхлэгч Г. Болд” баяр, онц сурлагатан Болорчимэг вар. Д. ГОМПИЛЫНн авсан гэрэл тураг, МАНАЙ СОНИН «СОНИР- ХОЛТОЙ УУЛЗАЛТ» ГЭСЭН ШИНЭ БУЛАН НЭЭЖ БАЙНА. ЭНЭ БУЛАНГААР ХҮҮХДҮҮД ТА НАР ТӨРӨЛ БҮРИЙН МЭР- ГЭЖЛИЙН ХҮМҮҮС, УРЛАГ, УТГА ЗОХИОЛ, СОЁЛЫН ЗҮТ- ГЭЛТЭН, ХӨДӨЛМӨРИЙН САН- ЧУУДТАЙ УУЛЗАЖ БАЙХ БОЛ- но. УНШИГЧ ХҮҮХДҮҮД ТА НАР МАНАЙ СОНИНЫ ХУУ- ДАСНАА ХЭНТЭЙ УУЛЗАЖ ЮУНЫ ТУХАЙ ЯРИУЛАХ ХҮ- СЭЛТЭЙ БАЙГААГАА «ПИОНЕ- РИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ГАЗАР «СОНИРХОЛТОЙ УУЛЗАЛТ» БУЛАНД ГЭЖ ХАЯГЛААД ЗА- ХИДАЛ БИЧЭЭРЭЙ. ЭНЭ УДАА ХҮҮХДҮҮД ТА НАРЫН ОРОС ХЭЛНИЙ БО- ЛОВСРОЛД ЗОРИУЛЖ НАМЫН ДЭЭД СУРГУУЛИЙН ОРОСХЭЛ- НИЙ ТЭНХИМИЙН ЭРХЛЭГЧ, ХЭЛ БИЧГИЙН УХААНЫ ДЭД ЭРДЭМТЭН, ДОЦЕНТ Д: ДАШ- ДАВААГИЙН БИЧСЭН «ТОЛЬ БИЧГИЙН УЧИР» ГЭСЭН ЗӨВ- лЛӨМЖИЙГ УНШИГЧДЫН ХУ СЭЛТЭЭР НИЙТЭЛЖ БАЙНА. сонины зөвлөл Ї " Ч) : шШ2нллөж т 2 ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ ОРОС ХЭЛНИЙ БОЛОВСРОЛД ТОЛЬ БИЧГИЙН УЧИР Манай олны олон мянган хүү- ХЭД багачууд орос хэл шамдан сурч байна. Хүүхэд бүр өдөр тутам олон орос үг хэллэг мэдэх, оро- соор ном упшаад сайн ойлгодог болохыг урьдал болгодог. Энэ иь маш зов. Орос хэд амжилттай су- ралцах нь олон хүчил зүйлээс шалтгаалдгийн пэг нь орос үгийл баялаг ертөнцөд аялж, үгийн пууц ид шидийг таньж мэдэх, тэгэх тус маа уг хэлпий амт шимтийг мэдэрч үнэнхүү дурлан сопирхох явдал юм Би энэ удаа орос хэлиий зарим толь бичгийн тухай та бүхэнд та иплцуулья. Толь бичиг зохиох чимхлүүр ажил. Толь бичгийг ерөнхийд нь нэвтэрхий толь, хэлбичгийн толь гэж хоёр айгилна. Нэвтэрхий толь-д (энциклопедичесний сло. варь) юмс үзэгдлийг олоп талаас пь тайлбарлан үзүүлсэп байдаг. Хал бичгийн ухааны тольд ( лингвистичесний славарь ) уг үг: утгыг тайлбарл.. ас хэд шинж лэлийп үүднээс авч үздэг. Хэл: бичгийн толиуд тайлбар толь, 20- хиогчийц хэлний толь (А.С.!Пуш: киний, М.Горьнийц хэлций толь бичиг гэх мэг), үгийн гарлын толь, цэр томьёоны толь, орчуул- гын толь, зөв бичих дүрмийн толь, эсрэг утгат үгийн толь, хураай гуйлсан үгийн толь гэх мэт лїїз бүр байдаг. 1, Тайлбар словарь), Мопгол үгийг толь (Толковый монголоор тайл барласан «Гучиц зургааттайлбар толь», «Шагшийнэ, «Чаиндама- нийн эрих тайлбар толь», «Монг тол хэлпий товч тайлбар толь». (Я.Цэвэл зохиосон, 1966) бий Үүнтэй адил орос хэлний үг, хэл" лэгийг оросоор тайлбарласан то” лиуд бий. Орос хэлний тайлбар толиудаас нэрлэвэл: 1789--1794 онуудад гарсан «Словарь Анадемин Рос- сийской» бол орос хэлний анхны тайлбар толь юм. Энэ толийг 30: хиоход М.В.Ломоносов оролцож байжээ, Уг тольд 43257 үг орявэ, 1863-1866 онуудад анх хэв лэгдсэн Владимир Далийн зохио” сон «Толновый словарь ивого великоруссного язына» тольд 200 000-аад үг орсон. Энэ тольд 19 дүгээр зууны үеийн амь ярианы хэлний сан,сайн тусгагд: нээ. Уг тольд орос ардын 30000 оноос эхлэн уг толийг Моснвагийн «Русский язын» хэвлэлийн газар дөрвөн ботиор маш үзэмжтэй да” хин хэвлэн гаргаж байна. 1978 онд гадаалын риулн «Краткий толковый впарь русского язына» (Товч тайл бар толь) гаргасанд яамтийт Өө) 5000-аад үг ор 1935--1940 онуудад профессор Д.Н. Ушананын хиосоп хүнд зо сло хэрэглэгддэг удирдлагаар «Толковный словар: гэдэг тольд 85289 | 8 ----------г---0 аад зүйр цэцэн үг орсон. ного ялзыка» ор нээ Энэ толийн үндсэн дзэр 1949 онд анх хэвлэгдсэн С. ИН. Ож гонын «Словарь русского язы тольд 50 гаруй мянган үг орсон Уг толь одоо арав гаруй удаа хэв лэгдээд байна С. Н. Охеговын толь магсай орос хэл сопирхогчдын ширээний помын тоонд түй ёс 51 ордог 1950 оноос эхлэн гарсан «Сло варь современного руссного литє- рзтурного языка» гэсэн нэртэй 17 боть тольд 150000-аад үг орсон богоөд орчин цагийн орос х улиий | Ончгийн хэлний гол үгсийг х амран | оруулжээ. 1957-1960 онуудад ЗХУ-ын Шингилэх ухааны Академнас эрхлэн «Словарь русского языка» гэдэг дөрвөн боть толь зохион гаргасан. 3. Нутгийн аялгууНы толь Дна лектный словарь) Тодорхой аман ая гуу, нутгийн аялгууны үг хэллэгийг тусгасан толиуд: 1Кишээз нь архангел: ск смоленпск, эрхүү гох мэт муж (цутгийн) аллгууны толь. ЗХУ-ын шинжлэх ухаагы Академийн орос хэлний хүрээлэнгээс эрхлэн «Сло- варь русских пародлых гопоронэ» (Орос ардын аялгууны толь) олон ботиор гаргаж байна :8. Ойролцоо утгат үгийн толь (Словарь спнопимов) Энэ пь утга ойролцоо үгсийг тусгайлан авч үзсэн толь юм. Монгол хэлний эцэх ГЭДЭГ үг цуцах, чилэх, алжаах, ядрах, зүдрэх, туйлдах, гэх мэт үгтэй утга ойролцоо бол- но. Энэчлэн орос хэлний громкпий гэдэг үг звучный, зпонкий, зьгч- ный, оглушительпый, пронзитель- ный, громовой гэсэн хэсэг үгтэй ойролцоо утгатай байна. «Мопгол хэлний ойролцоо үгийн товч толь» 1966 онд хэв- лэгдсэн, Харин орос хэлний ой- ролцоо үгийн толь олон. В.Н. Клюевийц «Нраткий словарь си- чоннма8 русского язынаэ (М,, 1956) 1500-аад үгтэй, 8. Е. Аленсандровагийн зохиосоп «Сло- варь сипопимов русского языка» (1968) гэдэг толь 900-гаад үгтэй гэх мэт олоп толь бий. 1970, 1972 онуудад ЗХУ-д гтаргасап хоёр боть «Словарь синонимюв руссно- го язына» бол орчин цагийн орос юм. 4. Эсрэг утгат үгийн толь (Словарь антонимов) Өндөр-нам, чадалтай-чадалгү й. хурдан ан гэсэн шиг, бол б юоЙй-малгснький, й, война-мир, жизнь-смерть, тдать гэсэн шиг утга эсрэг тайлбарласан толийг эсрэг үгийн толь гэдэг. Эдүгээ хэлний эсрэг утгат үгийн толь гараагүй үгийн толь их сургуулиас, оросоор новый- монгол Орос хэлний эс- 1971 осолд 1972 утгат 4 хэлний хамгийн | дэлгэрэлгүй тайлбартай, судалгаа сайтай толь 1 Ростовын ид Тбизнсийн их сургуулиас Ї : мянга гаруй хэллэг баг- таан гаргасан Орос хэлний эсрэг утгат үгийн хамгийн олон үг Хй- судалгаа сайтай ць Льво- тын сохиосон «Словарь айтоны- мов русского ялыка» (1918) юм. 5. Гадаад үгийн толь бичиг (Словарь ипострациых сл0в) Аливаа хэлэнд бусад гадаад хэл үс зээлдэх замаар харь үг нэвтрэн ордог. Ийм үзэгдэл орос, монгол хэлэнд аль алпИД буй. Тэдгээр үгийг бүртгэн тольд оруулдаг. Орос хэлэзид бусад хэл, нэос орсон 20 гаруй мянган үгээр сгай толь бичиг хийж И. В. Лё- хип, Ф. Н. Петройв нар толь гар- гасан нь орос хэлэнд бусад хэл- нээс орсон үгийн учир утгыг ойл- гоход бидэнд чухал гарын ав- дага болш байна. Бас С. М., Лок- шинагийн зохиосон гадаад үгийн товч толь бол авсаархан бөгөөд шинттай толь юм. 6. Хэлц үгийн толь (Фрааеоло- гичесний слопарь) толиудаас марсан їзэс Монгол, огос хэлний хэлц үгийн орчуулгын толийг «Орос монгол хэлний өвөрмөц хэллэ- гийн толь» нэртэйгээр Чой, Лув- сапжан 1970 онд гаргасан. Мон- гол холний хэлц үгийн толь ЭДү- гээ гараагүй байна. Орос хэлний «горе дуковсё», «одним миром мазаны», «полояг4 рунуна сердце» гэх мэт хэллэгийг тайлбарласан толнуд олоп гарснаас орчип үеийл зарнм толийг дурдахад: М. Акнушина парын зохиосон «Нры- латые слова» (Онч мэргэн ҮҮ?) (1955) тольд үг хэллэгийн гарал үүслийг зааж, одоо ямар утгаар хэрэглэх болсныг иншээгээр тайлбарласан байдаг. 1КНишээ нь: А Васька слушаст да ёст гэ- соц хэллэгийг уг тольд тайлбар- лахдаа: энэ хэллэг НИ. А, Крыло- вын «Муур ба тогооч» (1814) гэ9- дэг ёгт үлгэрээс гаралтай, Одоо «Нэг нь юм ярык байхад, нөгөө нь огт тоохгүй байна» гэсэн ут- гаар хэрэглэгдэж буй. - Тэрчилэн В. И. Лениний 36- хиолд гардаг онч мэргэн үг, утга зохиолын ишлэлийг «Лениний 30- хнолын хэлц үгийн тайлбар толь” тэсэн нэрээр орос монгол жишэ?- тэй 1978 онд хэвлэсэн. 1967 о!д ВОЮМ ЭМЧЛЭГЧИД Нийслэлийн 7 дугаар сургуу- лийн 6-гийн -«Б» ангийн сурагч Д. Майра даргатай «Ном эмчлэгч» анх гарсан «Фразеологичесний словарь руссного язына» гэдэг тольд 4000-аад хэллэгийн дэлга- рэпгүй тайлбар оржээ. Гадаадын оюутанд зориулсан . сургалтын 4700 хэлц үг» гэх мэт сжижиг толь, гарын авлага илээд бий. 7. Орос хэлний иийлэмж үгийн сургалтын толь (Учебный сло- тарь сочетаёемости слов русского язына) Энэ тольд (1978) 32500-аад толгой үг орсон бөгөөд үг тус бүрийн хэрэглэгдэх хүрээг дэлгэ- рэпгүй гаргашээ. “Орос холций үйл нийлэмжийн талаар С. Гал- сангийн бичсэн «Глагол врусс- комооНо монгольском язынах» (Орос, монгол хэлний үйл уг), «Двуялзычнал глагольная полисе- миля» (Хоёр хэлпий үйл үгийл салаа утга) зэрэг лавлах толиуд гарсан. Орос хэлний үйл, пэр нийлэмжийн талаар лавлах тТо- лиуд гарсан. 8. Үгийн гарлын толь бичиг (Этимологичесний словарь) Үгийн “гарал үүслийг нарийвч- лан тайлбарласан толнуд олон бий. Эдүгээ монгол хэлний тийм толь гараагүй байна. Харнип орос хэлний” үгийн гарлын толь хэд хэд бий. А.Преображенекийн 80- хносон «Орос хэлний гарлын толь» инлээд Нэрд гарсан. 1981 анд Н. М. Шансний нарын зохиосон «Нраткий этнмологический СЛ0- тарь руссного язына» толь ХЭД дахин хэвлэгдсэн бөгөөд үзэж ашиглахад инлүү дөхөмтэй юм Үгийн гарлын тольд үг тайлбарла- сан байдлаас жишээ татахад ВРач гэдэг үг баруун слав хэлэнд Л байхгүй, бусад слав хэлэнд вьрати (ярих) гэсэп үйл үгнээс “єчь» нөхцөлийн тусламжтай үүс- чзэ. Анхандаа «илбэчип ШНДТЭН? гасэн утгатай байжээ гэх мэт. 9. Зөв бичгийн дүрмийн толь (Орфографичесний словарь русс- кого языка) Орос хэллний зөв бичгийн дүр- мийн толь олон бий. Тэдгээр иь орос үг, нэр томьёог хөрхэн зов бичихийг тогтоож: өгдөг. Зарим үг олон янз бичигддэгийн элдэв хувилбарыг гаргасан байдаг. ИМШ- шээ “ны экснлуатация, экеплог” тациля гэл: хоёр янзаар бичдогийг зөв бичгийн тольд «энсплуатация» (мөлжлөг) тэдгээр нь оруулсан байна. Өөрөөр хэлбэл ингэж би- чил: байх хэрэгтай гэсэн үг!Ом. С. Г.Бархударов, - И. Ожегов, А.БВ. Шапипро нарын зохиосон «Зөв бичгийн дүрмийн толь»-д 104 мппгап үг оржээ. 10. Зөв дуудлагын толь (Орфоэпичесние справочиини) Орос үгийн өргөлт, дуудлагын вөп хувилбарыг заасал толиуд байдаг. 2Цишээ нь: зарим хүн до- салаа байгуулагдаж, | МАХН-ын ХҮ их хурлыг угтан 500 гаруй ном засварласан байна. Тэд номып сангийн номыг засварлаж Ддуу- " в цумеит (баримт) гэж. у үсгийг өргөлттэй хэлдэг нь буруу. Доку- мент гэж С-г өргөлттэй хэлэх нь зөв. Звонпть (утасдах, дуугаргах) гэсэн үгийг ты авопишь гэ! хэлэх нь буруу (0--дээр өргөлттэй харин звонишь гэл: иИ»-г өргөлт- тэй хэлэх нь зүйтэй гэх мэт. Р. И. Авеносова, С. Н. Ожегов нарын удирдаж зохиосон «Русское литс- ратурнос произношение и удареє- инс» «М. 1960, (Орос зөв. Дууд- лага ба өргөлт) гэсэн тольд 52000 үг оржээ. 11. Хэлзүйн толь (Грамматиче- сний словарь русского язына. М. 1977) орчил цагийн орос хэл- ний. үг хувирах ёс өөрөөр хэлбэл нэр үг, тэмдэг пэр, тооны «нэр, төлөөний нэрийн ялгаллахуй, үйл үгийн байдал, цаглахуйг тодорхой харуулсан уг тольд 100 000-аад үг тонгоруу. байрлалтай. оржээ Бас дүрмийн гол хувирлыг хүс- погтаар тодорхой гаргажээ Энэ толиос жишээинь: ам хүйснин (0) аггаар төгссөн үгийг цомийг эг дороос олис үзэж болио. (рыба, жаба, учеба, шайба, бомба, оба, труба, шуба гэх мэт). 12. Тонгоруу толь. (Обратный словарь) Үгийн утга бүхий хамгийн ба- га хэсэг болох бүтээвэр (морфем), түүний илтгэх утга, байрлал зэр- гийг нарийвчлан үзэхэд тонгоруу толь ач тустай. Монгол хэлний үгтэй «Орчин цагийн монгол хэл- ний тонгоруу толь» 1976 онд Л. Болд зохнож гаргасан. Орос халпий тонгоруу толь Бүгд Найрамдах Ардчилсан: Герман Улсад хоёр гарсан. ЗХУ-д 1974 ОнНдДдА. А. Зялигияц докторын удирдлагаар зохиосон «Обратный слопарь руссцого язына» тольд 125,000-аад уг оржээ. "Гольд орсон үгийг цагаан толгойн дэс дарааллаар бус төгсгөлөөр илгаж байрлуулсан. нь үгийн хэлзүй, үгсийн сангийн утгыг тодорхо!- лоход үлэмж: ач холбогдолтой 13. Түүхэн (хуучирсан) ҮГ хэллэгийн толь (Исторический словарь) Тухайн үг дээр үед 40000 орчим ямаршуу дуудагддаг, ямар утга- тай, хэлзүйн лмар шиижүүдтэй байспыг тодотгон заадаг, Орос хэлний түүхэн үг хэллэгийн толь цөөн. Хамгийн томнь И.И. Среаз- певскийн зохиосон «Материалы для древиеруссиого язына по письмен- ным памятиицам» гэдэг 8 боть ном юм. , 14. Үг давтамжийн толь, (Час- тотный: слонарь) Үг давтамжийн толь хэл яриад хэрэглэгдэх үгийн дартамжийг харуулж, ямар үг, хэрхэн олон” таа давтагдан хэрэглэгдэлг байгааг тодорхойлж өгнө. Орос хэлний П хамгийн их давтамжтай үгнэаС: ПэеГЛчЦЧчЭГ” ЁС ГА 2 5 АР гр 25714908 П ив Ши ини лын тий СЭ, саад сурагчдын хуучин ном Хү- лээн авч засварлаж байна. Эрдэпэцэцэг, Н. Батмө! маа. Д, Д. Бурмаа нар идэвхтэй оролцо! Ном засварлах ажилд пнонер байна. Ї2Б 3 - ц. Батгэрэл, Д. Беярмаа, Ч. ИНлям- с. БОДООШИЙН сүрэн, Ш. Шүрэнцэцэг, Ц. Цэр- авсан гэрэл зурай. (/ УСЭГ | эхэлиС) мэдэж |авах нь бидэнд утгатай болж байдаг. Орос хэлэнд, 50--60, 60--70-аад оны үед шинэ үг, үгийн шинэ утгын лав- лах тольгараад байна. Тэргүүн). ботид 3500 үг, дэд ботлд 2000-|1- аад үг баггжээ. Угтольд.үг тайл- барласан нь: Орос хэлэнд наука шинжлэх ухаан, веденне (вести) судлал (судлах, явуулах) гэсэн ашигтай. Орчин цагийн Орос бич- гийн хэлний давтамжийн толийг (2500-аад үгтэй) 1963 өнд Э. А. Штейцфельдт сахиоп гаргажээ Л. Н.Засоринагийн удирдлагаар Лепинградын их сургууль Горь- ки. хотын. хавсралт математик, залуурзүйн эрдэм-шинжилгээний д институтаас (100 гаруй хүн орол- үг байсаар ирсэн боловч шинжлэх цож зохиосон) тооцооло! бодох ухааны мэдлэгийн .- хөгжил, бүт- техцинийн тусламжтайгаар сая цийг түүний хөгжлийн нийгэм- гаруй үгийг боловсруулж 40 000-| | Анйн засгийн болон. материал- пад үгтай «Частотпый словарь| | тЄхийкийн нөхцөлийг судалдаг русского язына» (М. 1977) гэдэг шинэ салбар үүсч (иауковеде- толь хэвлэн гаргасан. Уг тольд| | не) гарч тэр талын мэргэжлийн сонин, сэтгүүл, Жүжиг, зэрдэм- хүнийг науцовед (шинжлэх ухаа! судлаач) гэж шинэ нэрлэх болжээ гэх мэт. 17. Орос хэлний адил дуудла- гЗт үгийн толь (Словарь омони- мов русского языка) шинжилгааний болон хэвлэл нийт- үг үүсгэн лэлийн.. материал, үргэлжилсэн үгийн уран зохнол зэргээс үгийн давтамжийг тооцоолон Оруулж 29. Аран болон түүнээс дээш давталт- тай 9044 цэгжүг орсны дотор «вэ» гэсэн угтвар үг бусад үгт эй харьцуулахад хамгийн илүү 3А48- тамжтай (42854) байна. Ялгуур нэгтэй үгийн яна бүрийл айд хамаарагддаг үгийн давтах өөр оөр байна. (ангурат - 4, акцу- ратпиенькний--1, анкуратно--38, аккуратпость-5, аккуратный-19) гэх мэт. Мөн П. Н. Денисов, В.В. «Словарь Омонимой русскогор язына» (1974 г.) гэдэг толь адил дууддагат үгийн анхны толь бөгөөд 2000-аад хос, бүлэг үг. багтаажээ. Энэ тольд синшээ нь? полька--полыш эмэгтэй, цольиа-- польца бүжиг (өнгөрсөн. зууны хоёрдугаар хагаст шинэхэн бүлсиг Морковкин, Ю.А. Сафьян нарын гэгдэж байсан) гэх мэт адил дууд- зохиосон «Шинжлэх ухаан, тЄх- лагат үгийг тайлбарласан байна. иннийн: орос. үгийн сапгийн иж| | Бас Н.П. Нолесииков, Славарь бүрэй давтамжийн толь» (Комп- Омонимов руссного язына "Тбн- лексный частотный словарь русс- лиси--1978 гэх мэт толь бий. кон научной нтєехинчесной ле!ї- ї сики 3047 слов)М. 1978. гар- 18. ЗХУ-ын оршин суугчдын сан. Уг тольд шинжлэх ухаан, нэрийн толь. (Слопварь цаавании техникийн ном зохиолд олонтаа житслей СССР) хэрэглэгддэг 3047 үгийг давтам Энэ тольд тайлбар толиудад жаар нь (в-276Т74, и-27426, ив- тэрбүр ороогүй 8500-аад нэр 11242), цагаан толгойп үгсийн байна. ЗХУ-д хоёр мянгаад хот, дВС дарааллаар бас тонгоруу 470 мянгаад тосгон, суурин бай- байдлаар гурван янзаар байр- даг. Орос холэнд,хот тосгоны нь луулжээ нэрээр оршипй суугчдыг (моснвич, 15, Орос хэлний хураангуйл-| | москвачууд гэх мэт) нэрлэдэг. сЗ3н үгийн толь (Словарь сонраше- Сочи хотын хүнийг сочинец, Но- ний. русского язына. М. 1977) вороссийсы хотын хүнийг инопо” Орчин цагийн орос хэлний ном, хэвлэлд байнга хураангуйгаар бичигддэг 15000 орчим үгийг уг тольд оруулжээ, Жишээ нь: росснец, Сибирь нутгийн хүнийг сибиряк: (сибрячиа) гэх мэт, Тэрчлэн хүний нэрийн толь ч бит. НИД-илуб интериациональной 19. Хэл, ором-судлалдын толь, друтбы (Илптериациноналч ндї- Лингво-страноведческний словарь- |! рамдлын, клуб), Хэл, ороп судлалын толь су 1! ПТУ-Професснональио- техїии-| |галтын шина толь юм.А2С. Пу 1 ческое училише (Техиик. мэргэж- кичий нэрэмжит орос хэлний, лїй сургууль) “Главлит-главноё институтээс «ЗСБНХУ-ын Өрдын |, управлснис по охране государст- боловсрол» (Мародчоё образопа- инев СССР), 1918, «Орос ардын зүйр цэцэп үг, маргэн хэллаг» (Русскне цословицы, поговорни ! крылатые выражения-1980) гэсэн! хоёр цуврал гаргаад байна. вепных тайн в печати (хэвлэл утТ- га зохиолыг хянах газар) гэх мат. «Орос халний хураангуйлсан үг- сийн товч толь» Ц.Дашдондов 1975 онд монгол тайлбартай 00- хносийг бид одоо ашиглаж бай- на. 16. Шинэ үг, үгийн утга (Новые слова и ацачеиия) Славарь-справочинн, М. 1979, Ч Орос хэл баяжилт, парим хуучин Ийм толь бичиг орос хэл үзэл! буй хүмүүст их тус болно. Хүүх- дүүд та нар эдгээр толь бичгүү- дээс олис авч байлга ашигла байвал орос хэлийг “ул үлдэстэг бөгөөд гүн гүнзгий сурахад их тус болно. Ээшээшжэгхигэивээээсжэлэ--тг-т1-138эээттэҮ- 1971. ямагт шинэ үгээр үг шинэ (Өгүүллэг) Хонк дуугарлаа. Завсардага, | Дараа: нь биеийн тамирын хичээл өрпо, Энэ хичээлд орио гэхээс | миний дургүй хүрдэг байлад. 2Каг- 1|сах Оо. “Би ахиад л дороосоо хоёрт зогсоно. Хөвгүүд маапь | шоолио, Манай ангийн хөлгүүд цөм л тамирчин, Хамгийн жижиг» хэн биетэй, хүч багатай болохоор ч тэр үү, надад дээрэлхэх хүн аөп- дөө л байлаа. Хүүхдүүд памайг «Туулайн зүрхт» гэн хочлоно. Тэгээд байсгээд л ямар нэг зүйлд зарна, «Алпви туулай минь! Тэр ном аваад ог, хөдлөөч! Багш ирж явна уу, шагайгаад хараадах гэх | їӨмуу, чи бодлогоо бодсон бол мн- тий дэвтэрт хуулаад биччих, хи. чзээл тараад цүйх аваад гарллрай» гэдэг байлаа. Би өөдөөс нь нэг ч үг хэлж зүрхэлдэггүй байн. Тайл- бар тавих гээд амаа ангайх хоо, ронд л дух руу минь тас хийтэл чясалчихна. Ингээд би хэндч дэа- рэлхүүлахгүй: хэний. ч дор орох гүйн тулд сїортоор. хилээллэхээр) шийдсэн. Юм дал Би их л тууцгайдуу, шаргуу удааицаар бэлтгэлээ. “Спортын ту- хай ном хэплэл цуглуулж, ушийлг, өглөө болгон цээжээ хүйтэн усаар арчдаг боллоо. Гайгүй дээ, нэг л сайхай өлар би хай болохоо та илрт үзүүлээд өгнө «дөө:гэж бодохоор шүд зууслар өглөө эрт. босдог байв Ямар спортоор хичээллахаа би удтал бодсоны эцаст чөлөөт бо- хийг сопгон авахаар шийлсэн 10м Энэ ч бас учиртай. Мидад иг сайц тайз бий. Нэр нь Зоригт Зоригт намайг бодпол биеэр том хүчаэр илүү л дээ. Гэхдээ хүпийг есрдоо дээрэлхэхгүй Спорт хү- нийг зоригтой, ухаантай, хүч ча далтай, даруу сайхап болгодог гэл би уншсан юм. Зоригт бохийн ду туйланд суралцдаг. Ийм тийм аан гүй ч гэсэн Зоригтоос хүүхдүүд эмээдэг болохыг би. ашигласан билээ. Аргагүй шүү їїзэ. Тамир- Чин. тэр тусмала чөлөөт бөхийн шүү Би сэтгэлдээ олон сар нууж явсап нууцаа Зоригтод айдлахаар шийдсэн юм. МНайа маапь нлээд бодсоны эцэст иамайг дагуулж явахыг зөвшөөрлөө Ингээд би нэгэй сайхан өдөр тайзыгай да гаад хүслэн болсон дугуйландаа ялдаг байлаа. Зоригт аямлдїаа Цэ рэн багшийнхаа. тухай зөнлөө Л юм ярилаа. Тэгээд надад. “Бообо Чи багшид үнэнээ хэлээд гуйчих Багш зөвшөөрнө. Цэрэн багш тун Шударга шүү» гээ зөвлөлөө Бэлтгэлийн хувцсай омсоол гүйлс харайнс байгаа хүүхдүүдийг клраад миний сэтгэл ямар их дог долсон гэж санана! Багш нь Ч өрөөїїзосөө гираад ирлээ Хүнд жингийн бах балоп уу гэмаэр тээ багш гайхалтай хурдан ходлохийг ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУДЫН намайг ажиглан дэргэд минь ирш, -- Эа өнэ чинь хэн билээ гэл тайвнаар асуулал, Ви эг л амьб-, галаар ирсэн учраа тоочин орхин, -- Эр хүний боддог л бодол. Чи хэддүгээр апгид сурдаг вэ? - Долдугаар аигиД -- Ямар сурдаг вэ? -- Дунд гэл би сулхай дуугїр- лав. -- За яахав. Бүтэн сайнд ирээ- рэй, 12 цагт. Бэлтгэлийн хувцас» тай. Харин чи сайн тамирчин бо- лохын тулд их зүйлийг сурах шаардлагатай. Хатуу слхилгп бат- тай тэвчээр хатуушилтай байх хог рэгтэй. Сайнаас доош дүнтэй су- ралцалс болохгүй. Ойлгон үү? Ая тийм Үргэлл! сапаж яв! Тамирчин хүн өчүүхэн амжилтад хөөрч 00- лохгүй, Бас ялагдвал амархан гу» тарч болдоггүй юм. Үүнийг санаж яваарай. Гүйцэл! Эхний хичээлд би холын ая- лалд гарах гэж буй жуулчин шиг л їайргуу бэлтгэн, Гэвч анхны өд- рийп хичээл їадад ердөө таалагд- сайгүй, Суугаад л, босоод л, бай: рандаа гүйгээд л, тойрч гүйгээд Л, Тэгээл бас бүтэн паг. гаруй шүү. Готал би бушуухан Л барил- дах юмсаїїггэл: хүсэлс байлал. Өр- сөлдөгчөө шууд дайраад, барыг аваад л далаар нь цэвэр тапихсап гэхээс байж ядал: билээ. Уул нь надад Зоригт мааиь хэд хөдэн мэх зааяс өгсөн л дээ. Цомийг пь авч шидчихээд ангидаа .орж- гайхуул- на. Тад памайг хэн болохыг мэдаг!| гаис бодон байлаа. Гэвч Цэрэн багш, за. одоо шилэ. хүүхдүүд хувцсаа өмс. “Дараагийн хїйчээл хүптэл баяртай. гэдэг байгаа. Биг туй/ их ядарслаа харьж лпах замдаа: мэдлээ, Орой нь гадаа гарч тоглосопгүй. Түүнээс хоїїш ч, дугуйлайтай өдрөө ч арой нь тоглодоггүй запшилтай. боллоо Байрны хүүхдүүд маань гайхна, зарим ив тохуурхана, тэр ч байту- гай тунина. Хичаээлдэо овоо боллоо, Би” уиших дуртай боллоо. Багш магтапа. Ховгүүд маань ярай өө- роор хапдаад байх шиг сапагдана Чамайг удахгүй болох тэмцээнд оруулна гэм дасгалжуулагч хэлсїїзэс хойш бүр ч. нойр-хүр: рэхээ байлаа. Би ч чадлаараа бэлтгэл хийж байн. Мипий. хүсэн хүлээсэн одор ч ирлээ Дунд сургуулиудын чөлөөт бо- хийн аварга шалгаруулах энэ тэмцээн надад их зүйлийг апчрах ёстой байв. Нэр хүнд, алдар. бас айгидаа ямаршуу байр,өалэ- хийг шийдпэрлэх байлаа. Барил- даан ч эхлэв. “Милий сатгэл Яа- гаад ч юм бэ? Нэгл тайван байлаа Би ялий гэдгээ мэлэрч байп.Мэдрэх ч гэж дээ. хатуу. итгэж байлаа Би заавал ялах ёстой, Ангидаа нүүр бардам. орж тайван алхсаар суу- далдаа суух ёстой. Миний, ээлж ЦАНЫН БААЗАД 2 1437 Ї 17:23) 791137” Ї болоогүй л байна, Цөрэц хариц- их. догдолсон. харагдана, Нөр дуудлаа, Багш маань авөлөн Дуугаар -- Эахүү минь хичээж үзэарай. Хамис орох мөх чипь пүгээр шүү! Нуман тулгуурт оров доо! ганг ав- хилаа. Дөвжэлн дээр гарлаа, Мїаа- хан сүр үйүүлэх гэн хөмсгөө ааи- гиданс үллар, Гэтэл шүгэл ч дуу! “гарлаа. Өрсөлдөгч маань юу юу. гүй дайран ирээд хамж апаад шидчихлэл. Ви ч хурдхан босоод эргэл дайрлал, Ээлилпөн хэд хэдэл ку?т оноо аплаа. Запсарлага, Хоёр Дахь зэлжийн барилдаан ту! хүнд байлаа, Цаг хугацаа лмар удаан өнгөрнө вэ? Хөлс дусалиа. Ядарч байгаа гэл эцигтэйхли. 1 ирийн үед бол дээш харап су» панг хэвтчихээд хэд Сайхан Ч8- лөөтой амьсгалмаар л байлаа. Гэпч зип бол тэмцтэн, Би ааавал ялах ёстой. Сандарч эхэллээ. Багшийн. маань заал: өгсөн Лав- хар суйлах, сөхөж орох, хий та- тах, хагалж татах гээд л үй олон мок халчсаныг ч бүү мэд, Нэг л мэдсэн толгойгий нь уургалан барьсан. байлаа. Эрчий нь дагуу- лац урагш гуд татсалаа түлхэн: орхив. Дөэш харан ойчих шиг болоход дээрээс иь даран уйй- лаа, Яллаа. Энэ: бол миний анхны | байлаа. Ялалт ллалтдаа голс санана, Ганц биш харип өөрийн сул талаа, хүчгүй байдлаа 81- гийнхаа. бүх хүчтэй хөвгүүдээ ллсан агуу их плалт байсан юм. Дараагийн. барилдаанд би. тун итгэлтэй. барилдаж тэмцээний шинэ аварга болог тодорсон ї0м. ялалт ямар ялалт өрсөлдөгчөө памайг толгойгоо ангидаа орн Маргааш нь бардмаар өргөсөөр ирэхэд цом тойрон ирлэа, Гар барина. Баяр хүргэнэ. Хэн Ч «туулай минь» тэн, хэлсэнгүй Аргагүй шүү дээ..Би чинь аварга ам чинь! Тэд мипий барилдахыг хариээ. Зүрх урьд өмнө хэзээ Ч байгаагүй омог бардам цохилж байсан. билээ Ийнвхүү мнций. спортын бам эхэллээ. Шөнө зүүдэнд маан» Москпа, Болгар, Америг, Тури, Япоп, Фрапц зэрэг орны гэрэл цацруулсан сүрт танхимууд, Ура! хашгирсан үй түмэн үзэгчид, ГЯ- лалзсан алтап медалиуд, хараг- Дах боллоо Хэд хэдэн тэмцэвид орлоо .Ялагд сангүй. Намайг одоо бусад сур- туулийн: хүүхдүүд, ч мэддэг бол- эцаа, Нэгэн, удаа Цэрэц багш маань надад аминчлан «Болдоо! жинхэнэ тампрчин хүн: гэжс ямар хүпийг хэлдэг болохыг чн мэдэх үү? Спортын ямар нэг амжилт гаргасан хүнийг «сайп тамирчин гэдэг. том бишээ. Харин спорт- гүйгээр амьдарч чадахгүй гэдгээ мах ясаплдаа хүртэл мэдэрсэй,өдөр бүр тогтмол бэлтгэл дасгал хийж байдаг тэр хүнийг л хэлдэг том» галс билээ. Учир їй Хэд хэдэн Удаа бэлтгэлээ тасалчихсан (0М Л даа Зун боллоо: Би пиоперийпн зус- Ланд. лмарч зуслангийн аваргл гэсэн бас нэгэн: алдар хүртлээ, Хилээлийн, шинэ ил гэхэд би аль хэдийн-8.. удаагийн тэмцээнд орчихсон, түрүүлсэн, сонин. лээр зураг минь гарсан байлаа. Намар нь пионер: сурагчдыг уламжлалт спартаииад боллоо Би түрүүлгээ гэдэгт эргэлзэхгүй байн. Гэпч би амжилтанлаа: тайнширчээ,.. Миний ишинд олон сайн өрсөлдөгч орлоо ЦАНЫН гад. «Шионерийн:. үндїї». сонины. дэлэг..Д. Оюунбаатар, 1. Болор” нэрэмшит, цанын гэмцэац зохиоО- маа, Б. Мөнхцэцэг їйр , тэргүүн лаог Тамцээний” дүйг гаргахад 3- байр эалов ын «Б» айгийн сурагч Ц.Балр- 5 таргал, Сг Гиццэйэг, | 8-мй «ЛА» «Үр тэмцээнд багш-Г. Долгорсүз ангийн”. сурагч Ч.“Наранхүүг Л, То--ГЭ! Д. Ганболд: Л. Цэрэндолгор, морбат, 8--гийн «А» авгийн су» нарын удирдсан: ангиуд. амшилттай пагч Өг Чибиш, 1 сага Ч Эрхлэгч Д. Сүхбаатарын пэрэмшит улсын ховлэлийн комбинатад хайлан. багш: Марангарэал, 0 г-81й «л». аигийн сурасч”-Д: : 9 117 ҮҮАЕ 293: 535 160: Энүүхэндээ гахөд-миний хамгийб . сул тал бол пуман тулгуурт орол Тулгуурт ороод яагаад Ч тэвчши чаддаггүй байлаа. Багш миць ҮР”! гэлж захина, тэвчинс сур гэж сУрг сана, Тэмцээр эхэллээ, Ямар Ч байсан ялна гэж бодон явсан /бї оигирч байгаад нөгөө гайт пумын тулгууртаа ордог байгаа, ӨӨрсӨл- цөгч маань төмөр бахь шиг гараа раа толгойг минь ЭНДЭЭ улам улам доош на, Тэс байлаа, тэсэн Ж, Чадахгүй тгээ! Гашуун хөлс ам руу орно. Ви ча эцсийн Чедлаа гарган тэсэн: ба! лал, Гүйцаээ! үгэл дуугарлаа. Цавар ялагджээ. Би тамирдсан биеэ арайхийн өргөсөөр бос9 бу: лан руугаа очлоо. Нулимс өө эрхгүй бөмбөрч гарлаа. : эрэн багш маань «Эр хүй! Чй өнөөдөр л ёстой сайн бөх шиг ба- рилдлга, Чи хэзээ ч ингэж барил даж байгаагүй. Сайн байна гэдэг байгаа. Хоолой зангираад 0У Ч дуугарч чадсангүй Ичсэн, зовсон, өөртөө гомдсон гэж жигтгїхэн. Ан гийнхан маань юу гэх болоо? Би очигдөр хичнээн их бардам ём дыЛ лаа даа «Баяр хүргэхээ мартад гэж прээд л хапхалааж байсныг ялна! Бодохоос л цүүр лүү 187 бутрах шиг болж: ичсэн совсоп би цааш ч барилдсангүй сэмхэ!й гарч тэртээ. ирээд орон ЭЭЛЖ түрүүлгээ харан ойчлоо. «За бо ло0| Ахиад яасан Ч барилдахгүй. Нэгэнт л ялагдсан ЮМ чинь. МН- гэж муухай ялагдах гэл!» Түүнээс хойш хоёр долоо хоног өнгөрлөө. “Бп бэлтгэлдээ дахин очсойгүй. Заримдаа өөрийн эрхгүй дасал болсон замаараа дөхөх 00- ловч итгэлийг нь эвдсэн багш, найз нөхдийнхоо царайг яаж хар- на гэж бодохоор явахаа болиод эргэдэг байлаа, -Нэгэү орой “унтл- хаар хэвтсэт болор! Нойр хүрсэн- гүй. Гэтэл Цэрэп багшийн мипь хэлж байсан үгс санаалд Орж ир лээ. «Бообо| тамирчин хүн «чүү хэн амжинлтдаа “хөөрч онгирч, ялагдиал амархан гутарч болохгүй годгийг би спортод шинээр орж байгаа хүүхэд бүрт захидгт ОМ. Чамд би-нэг биш удаа хэлдэг шүү». Спорт бол агуу нх зүйл Спорт бол ганц хүч чадал ч биш, авхаалтш самбаа, гол їь нарий тооцоо, өөрөөр хэлбэл үхаалгг байхыг” шаарддаг юм. Өөрийнхөө болон өрсөлдөгчийнхөө хүч чадал, бололцоог: маш. нарийн тооцож: чаддаг байх ёстой Үүнийг би Чамд олон удаа халсэн. Гэтэл чи пизаарллггүй, Ялглт бол хэзээд хүнд байлаг л даа. “Гавч хам- гийн том ялалт бол ялаглсаны дал раагаар дахин ялалт байгуулсан явдал том. Олон | тамирчин эхний ялагдлаас хайш спортыг орхидог Харин экинхэнэ тамирчин бол яа гаад ялагдан гэдэг ,даэр дүгнэлт хийж! урьд урьдынхаас улам илүү сайн тэмцэлддэг юм Би багшийнхал заясат олон сай- хан мэхийг мартсангүй. |Харин тамирчин хүний цїг ямагт санаж явах. стой хамгийн үнэтэй эгэ үгсийг мартсан байна. Энэ тэм- цөэн надад сургамж: боллоо. Би бариллах ёстой. Ялах ч стай Сайн жинхэнэ сайн тамирчин бо- лох ёстой Орноосоо. босон. харайж багшийн гар луу утасдлаа. Тагс- нээ гэпэт юу билээ гэн: болон Орой болж байдаг! Юу гэх бо- лоо? 1ЮОЮЭдү- гэм хэлнээ?! - Хэн бэ? гэж дассл тайван.дуу сонсогллоо Цэрэн болсон ТЭМЦЭЭН Дорпод аймгийн Чойбалсан су мын. Ч шилийн сургуулийц аахир- Содхүү, Т, Баярцогт, оролчоп. Баеш Д, ЦЭДЭНДАМБА ” Ц.ДАШДОНЛОН 14505521 1 41400(81) : рийг. Гэтэл ! | !! | 7--гийн «Вэ». «А» айгийн сурагч Р. Оюуп- 09-57 дахь жилдээ 69 1М26(1660) «еэ 1 981 оны 1 дүгээр сарын 21 9 Лхаас Үнэ 10 мөошө Чинээшиналэилиилииналлиилиилисамлчиииилилижитл 1 УРАЛДААНЫ Уралдаанд Ардын хувьсгалын яДАЛЬЛНК орныхоо социалист бү- Зэн байгуулалтын тухай, энх тай- ван, пайрамдал, нөхөрлөл, ээж, аав, ах, дүү аишил мэргэ! -вх, “лах гэжил байгалийн гоо сайхан, ан амьтан, мал сүрэг, хөдөө аж ахуй, үйлд- вэр, барилга, шинжлэх ухаан соёл урлаг, биеийн тамир, еспор- ДвшражлүГлЭ бүтээлүүдийг хүлзэп Зургийг 20х30, 30х40, 40х60 см-ийн хэмжээтэй цаасан дээр хар бэх, тос, усан будаг, гуз- шаар зурсан байна. Уралдаанд нэг хүүхэд 2--5 бү- тэвлээр оролцож болно, Зургийн ар талд овог нэр, бүтээлийн сэдэв, зурсан хүүхдийн нас, хүйс, цэцэр- лэг, сургууль, сум, аймаг, хотын- хоо хаягийг цэвэрхэн, тодорхой бичнэ. Уралдаанд ирүүлэх бүтээлийг 1981 оны 5 дугаар сярын 10 хүртэл Улаанбаатар хот «Хүүх- дийн сртонц--81», «Монголын Урчуудын Эвлэлийн Хорооны үзэсгэлэнгийн танхимд» гэсэн хая- гаар хүлээн авна. НЭГ, Уралдаанд шалгарсан цэцэрлэгийн насны хүүхдүүдэд олгох шагнал ? Нэг, байр--нэг. Хүүх- дийн ЗАГ СОУБОНДЫН Төв Номпссын алтан медаль, 50 төгрөгийн үнэ “бүхий бэлэг дурсгалын зүйл. аар байр--хоёр, Хүүх- ширӨӨг ШЭВНЫН Төв Комиссын медаль, 30 төгрөгийн үнэ шад бэлэг дурсгалын зүйл. Гуравдугаар байр -- гурав. дийн төлөө фондын Төв Цо- шолон хүрэл медаль, 20 төгрө- гийн үнэ бүхий бэлэг ДУРЦЖШЭЙ, Л ХОЁР... Бага апгийн сурагчдад олгох шагнал. “Нэгдүгээр, байр--їїэг. шор «ХҮҮХДИЙН ЕРТӨНЦ-81» ЗУРГИЙН УРАЛДААН МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойг угтаж БНМАУ-ын Ардын Бо- лопвсролын Яам, Мопголын Урчуу- дын Эвлэлийн Хороо, Хүүхдийн төлөө фондын Төв Комисс, Монго- лын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлөөс хамтран «Хүүх- ДИЙН ертонц-81» зургийн уламж- лалт хїх дэх уралдааныг 5--16 насны багачууд, пионер сурагч- дын дунд зарлаяс байпа. БОЛЗОЛ дийп төлөө фондын ов Комис- сын алтан медаль, 50 төгрөгийн үнэ бүхий бэлэг дурсгалын зүйл. Хоёрдугаар байр-- хоёр Хүүх- дийн төлөө фондын Төв ЮКомис- сын мөнгөн медаль, 80 төгрөгийн үнэ бүхий бэлэг дурсгалын зүйл. Гуравдугаар байр -- гугав. Хүүхдийн төлөө Фондын Төв Но- миссын хүрэл медаль, 20 төгрө- гийн үнэ бүхий бэлэг дурсгалын зүйл ГУРАВ. Ахлах ангийн сурагчдад олгох шагнал Нэгдүгээр байр--нэг, Хүүх- дийн төлөө фондын Төв Комис- сын алтан медаль, гадалдын пио- нерийн лагерьт амрах эрхийн би- Хоёрдугаар байр--хоёр. Хүүх- дийн төлөө фондын Төв Компссын мөнгөн медаль, Олон улсын ппоне- рийн «Найрамдал» лагерьт амрах эрхийн бичнг. Гуравдугаар байр -- гурав. Хүүхдийн төлөө фондын Төв Ко» миссын хүрэл медаль, 820 төгрө- тийн үнэ бүхий бэлэг дурсгалын зүйлээр шагнахын гадна бусад шилдэг бүтээлүүдийг Ардын Бо- ловсролын Яам, Мопголын Ур- чуудын Эвлэлийн хороо, Мопго- лын Пионерийп Байгууллагын Төв Зөвлөлийн шагналаар шагнана, “Анхааруулах зүйл Уралдаанд оролцох зураг нь хүүхдийн уран сэтгэмжээр, өцгө дүрсийн нарийн хослолоор зохион зурагдсап байна. Ном, сотгүүл, сурах бичиг зэрэг мпатериалааа хуулбарласан буюу бусдын тус, ламжаар вурсан зургийг уралдаанд оролцуулахгүй, " Нугалж, эвхсэн зургийг урал- далнНдД авахгүй, | УРАЛДААНЫГ ЗОХИОН ” БАЙГУУЛАХ комисе НАМЫН ИХ ХУРАЛ УГТАЖ -- Ажлаа нямбай шин төлөвлөж түүнийгээ биелүүлэхийн төлөө мэрийх пь амжилтад хүрэхийн үндэс болдог юм гэж пийслэлийн 8 жилийн 40 дүгээр сургуулийп бүлгэмийц зөвлөлийн дарга, зурга- дугаар ангийн сурагч Б. Баясгалан ярьж байна. МАХН-ын ХУШ их хурал, МАХН, идэв Энэ бүлгэмийн Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 80 жилийн ойг угтаж олон төрлийн шипэ ажил зохиож байн їна. ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Б, Баясгалан, гишүүн Д. Оюунчимэг, Ч. Бямбаноров, Ч. Батнарч нар ажлаа зөвлөж бай- Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг ШИШИНШПЇЛСУРЛАГА -. СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР ШИШ ОНЦ СУРЛАГАТАН. ШОНЕРҮҮД гаа нь: Хөвсгөл аймгийн Хатгал хотын 10 жилийн сургуулийн 9-ийн «Гэ» апгийн сурагч С. Бямбаахүү 834 улирал онцсайн суралцаж байгаа тэргүүний сурагч юм. -- Онц сурахын эх үндэс чу- хам юунд оршдог вэ? гэж түүнээс “асуухад: -- Хичээлийн сэдэв бүр хоо- рондоо холбоотой байдаг. Иймээс эхний сэдвээс нь эхлээд гүн бат ойлгох шаардлагатай, Хичээлд сайн бэлтгэх мөн нөхөддөө үргэлж ярьж өгөх нь мэдлэгийг улам бат- жуулдаг юм гэж харнулав. С. Бямбаахүү саяхан МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алтан медалиар шагнагджээ. Г, ЧУЛУУНБААТАР 47:22-37 Ё Ховд аймгийн Ховд сумын 8 ишлийп сургуулийн 8-ын 4А» ан- гийн сурагч, ИН. Набирааг анд найз, багш нар нь амилч, тусч сайн охин гэнс бахархац ярьдаг. И. Кабираа 830 улирал дараалан онц суралцаж бас сурагчдын зөв- лөлийн даргаар, ажиллаж байна. МАХН-ын нх хурал, түүхт 860 шилийн ойнуудыг угтаа тус сургуулийн сурагчдын зөвлө лийн гишүүд анги бүлгүүдийн дунд «Сайн үйлсийг бүтээцгээе» сэдэвт хөдөлгөөн өрнүүлэн ажил- лаж байна. . -- Би хоёр дүүдээ тусалж: сайн сурлагатны эгнээнд хүргэлээ гэж И, Кабираа ярив, Х. ШИЛДЕБАЙ Сүхбаатар аймгийн Түвшинши: рэ сумын 8 жилийн сургуулий 4Ч-гийн «А» ангид онц сурлагатаг бүлгийн дарга Ж, Алтанцэцэг сурдаг.) Алтанцоцэг 26 улирал дараалан онц сурч . нөхөддөө байнга тусалж байна. Тэр «Залгамж үе» аянаар ам- яшлттай аялан олон дуу, бүжиг Ч нөхөддөө заал өгчээ. дан 45 ГТ БАТСАЙХАН. д ө Нийслэлийн 84 дүгээр сургуу- лийн 8-ын чГ» апгийн сурагч Ч. 1Капзандолгор онц суралцахын зэ- | рзгцээ. нөхөддөө байнга тусал»: | байдаг үлгэр жишээ сурагч юм. С. БОДООШИЙН 1 выл го 6ЧОГЦОГСЛОУ, зсҮдЛУЛЛ УНШ-ХАЙЧИЛ-ХАДГАЛ “АЖИЛДАА АШИГЛАЖ ПИОНЕРИЙН , ИДЭВХТНИЙ 09р:дугл6 Нэг, хоёрдугаар ангийн су 3 дыг баатарчууд гэж ЭЭН Баатарчууд бол пионерийн бай- гууллагын салшгүй хэсэг, бэлтгэл хүч ирзэдүйн пионерүүд мон. Ппиоперийн бүлэг нь баатарчуу- дын хамтын удирдагч бөгөөд 80- хион байгуулах авьпас чадвартай тэргүүний пионерийг балтарчуу- дын багийн удирдагчаар томилж зжиллуулна. БААТАРЧУУДЫН БАГ Онтлябрийн социалист их хувьс- талын ялалтын өдрийг тохиол- дуулан нэгдүгээр ангийн сурагч- даар баатарчуудын «Оч» багийг байгуулан тэдэнд баатарчуудын тэмдэг олгоно. «Оч» багийн баатарчууд хоёрдугаар айтид ормогц «Дөл» багт шилжипэ. Баатарчуудын баг нь аравтад хуваагдана. | Баатар- чуудын баг, араптын даргыг цуг- лалиалр ил сонгоно, БАЛАТАРЧУУДЫН ЦУГЛААН Баатарчуудыт цуглаан Нь ба- гийн дээд эрхийг барих ба түү- нийг сард нэг удаа бүлгэмийн зөвлөлийн дэргэдэх «ВБаатарчууд- тай ажиллах зөвлөл»-ийн удирдлас гаар хийнэ. БААТАРЧУУДЫН ЧИН ЭРМЭЛЗЭЛ 1. Баатерчууд нь ирээдүйн пно- нерүүд мөн. 2. Баатарчууд нь хичээл доо шамдан суралцана. 8. Баатарчууд нь аж ахуйч, ар- вич хямгач байх ашил хөлөлмор хийх эрмэлзэлтэй байна, 4. Бантарчууд Нь үнэнч шу. ном- дарга, авхаалж самбаатай байна. 5. Баатарчууд нь багш, ахмад хүмүүс, дүү нар, үеийн нөхдөө хайрлан хүндэтгэнэ. 6. Бвеатарчууд нь хамт олноо- роо сурч, хөлөлмөрлөж, тоглоно. 7. Баатарчууд Нь дүү нартаа сайн үлгэр дууриал үзүүлнэ. БААТАРЧУУДЫН ДАРЦАГ Баатарчуудын баг нь | баатар- чуулын дарцагтай байна. «Оч» багийг зохион бейгуулах цуглаан двэр ларцгийг баатарчуудын багт тэдний хамтын удирдагч--пноне- рийн бүлгийн зовлал гардуулна. Дарцдгийг ядил хажуут гурвалжин хэлбэртэй, улаан бигийн торгом- “єог эдээр хийлэ. Гурвалжны суу- рийн нь 40 см, ондор нь 60 см » Дарцгийн иш нь шовх ухүрта, 1 “м 30 см урт байна, Ї. мүүр талд баатарчуу- ПЭ"ТТҮГ 2107 0ШГ “АРЧ 0 Уу. Лыш тэмдгийг оёсон байна. Баатарчуудын дарцгийг шноне- рийп танхимын хүндэтгэлийн хэ- сэгт бүлгэмийн туг, бүлгүүдийн дарцгийн дэргэд байрлуулна. Ваа- тарчуулын дарцгийг байр ёслол, цуглааш парад агсаал, оөглоб- лөгт аравтын дарцаг баригчид зэлжлэн барина. Баатарчуудыг пиноперт элсэхэд багийн дарцгийг бүлгэмийп зөвлөлд хүндэтгэлтэй шилжүүлнэ, БААТАРЧУУДЫН ТЭМДЭГ Баатарчуудын тэмдгийн хошуу нь МАХН, ходолморчин олны хувьсгалт тэмцлийн ялал- тын билэг тэмдэг мөн, Шар эмжээртэй улаан таван хошууны голд монголын ард түм- ний суут хүү Д. Сүхбаатарын дү- рийг товойлгон дүрсэлсэн байна. Талан хошууны доод хэсэгт чБад- тарчууд» гэж алтлаг шар өнгөөр бичсэн бейпа. Баавтарчуудын тэмдгийг нэгдү- гээр ангийн бүх сурагчдад баяр ЁсЛОЛЫН байдалтайгаар гардуулж онгө ялган зурж. таван өглө. | БаатарчууД нь тэмдгээ Зүүн энгэртээ зүүнэ. Чаг, хоёрдугаар айгийн багш, пионерийн идэвхтэй анхааралд: БААТАРЧУУДЫН ДОЛОО ХОНОГИЙН АЖИЛ Нэгдүгээр сарын 28-наас хоёр- дугаар сарын 2. Манай нам төрийн үндэслэн байгуулагч Д. Сүхбаатарын мэн- дэлсэн өдрийг угтаж явуулах баатарчуудын долоо хопогийц аж- лын гол зорилго нь бага насны хүүхдийн дунд зохиох хүмүүл- лийн ажлын чанарыг сайжруулах, монголын ард түмний үнэнч хүү, их жашнин Сүхбаатарын бага ба идэр насны үйл амьдралыг суд- луулж, түүний үлгэр дууриалгар сонгуультны хүмүүжүүлэх, баатарчуудын чин эрмэлзэл, билэг тэмдгийн утга учрыг хүүхэд бүхэнд ойлгуулах, ТЭДНИЙ Хамт олонч хүмүүжлийг өндөржүүлэн, «Дөл» багийн. баа- тарчуудыг пионерт элсэх бэлтгэ- лийг хангахад Чиглэгдэнэ Долоо хоногийн ажлыг баатар- чуудын цуглаанаар эхэлж, 80- хиосон ажлаа Д. Сүхбаатарын мэндэлсэн өдөр бүлгэмийн хүн- дэтгэлийн шугам жагсаал хийж дүгнэнэ. Баатарчуулын долоо хоногоор дараах “ажлыг бэлтгэл, зохион байгуулалт сайтай зохиож явуул- на. Нэгдэх өдөр: «Эрдэм мэдлэ- гийн баяр» уриан дор балтарчуу- дын дунд сул Дүн авахгүй урьд авсан дүнгвэ баллаар ахиулах хө- дөлгөөн өрнүүлж, нэрэмжит ши- рээ ажиллуулах, баг аравтыпхга тэргүүний цэвэр бичигтэй, хурдан уншигч, түргэн бодогч, бүлгэмийн тэргүүний баг, аравтыг шалга- руулж ангийн булан, бүлгэмийн хүндэт самбарт зургийг пь тавьж урамшуулна. Энэ өдөр Д. Сүхбаатарын үйл амьдрал, хувьсгалт тэмцлийг Хха- заал диафильм, үзүүлж, МА Н, Ардын хувьсгалын 60 ши- лийн ойтой холбогдсоп сэдвээр «Баатарчууд--Сүхбаатарын ор- ноор» тоглоом аяллыг зохионо. рдахь өдөр: «Ном бидний-- дотты нөхөр» сэдэвт ажлаар В, И. Левнин, Д.Сүхбаатар її- рын үйл амьдрал хувьсгалт тэмц- лийн тухай уйшсан Ном охио- лоор ярилцлага, «Пионерийн үлээн» сонины материалаар Х9- лэлцүүлэг маргаан явуулах, С0- яирхолтой номын тухай соронзон бичлэг сайсох, шинэ помуудтай танилцах, хүүхдийп зохнолчидтай уулзаж, уран зохиолын баатруу- Дын дүр бүтээх зэрэг ажил хий- нв. Гуравдахь өдөр: «Баатарчуул- ажилсаг хүүхдүүд? сэдэвт ажил зохиол, хөдөлмөрийн тэргүүний хүмүүс, илгээлтийн эзэдтэй Уул- заж аав, зэж ах, эгчийнхээ аж лын газраар энснурс хийн, төл- чид тариаланчдад туслах, хуримт- лал цуглуулах цуваа гаргана. Сургууль анги танхим, орон сууЧ- ны хороолол байр, хашаа, -ГуУ- дамжийг тохижуулах, ном. сурах бичгээ хайтаслах, загас үржүү- лэх, цас мөс тогтоох, арилгах, зэрэг елилд пионерүүдтэй хамт оролцоно, Энэ өдөр дээрх сэд- вээр баатарчуудын танхимын 0ү- тээлийн үзэсгэлэн гаргаж болно. Дөрөв дэх өдөр: «Баатарчууд багш, ахмад хүмүүс, дүү нар, үсийн нөхдөө хайрлан хүн- ДЭТГЭНЭ» гэсэн сэдвээр Ёс сурта- хууны холбогдолтой яриа 1а- ниулга, «Ахмадын үлгэр Дуу- риал» сэлэвт өдөрлөг зохиож, ахмадууд, цэцэрлэгийп дүү иараа урьж оролцуулан цонцерт тоглож үзүүлнэ. Тавдахь өдөр: «Баатарчууд нӨ- хөрсөг багачууд» сдДЭвВт Энэ 9Д- рийп ажлаар зөвлөлтийн Октябрь- чууд, Болгарын Чавдарчууд БН АГУ-ын Зухичууд- Польшийн бяцхан бөмбөрчид зэрэг ах лүү социалист орны үе чацуутнуу- дын ажил амьдралтай танилцан, тэдний дуртай тойрон бүжиг, тог- лоом сурах хөдөлгөөн өрнүүлж. эчнээ аялал Ззохпоно. Зургаадахь өдөр: «Үлгэр »жии- шээч баатарчууд» ажил зохиож баг, “аравтынхаа сурлага хөдөл- мөр, урлаг, спортын аварга шал- гаруулан биеийн тамирын өдөрлөг, аймаг, хот орон нутгийн музей түүх соёлын дурсгалт газруудаар аялал, экскурс зохионо. Баатар- чуудын төрсөн өдрийг тэмдэглэнэ. Монголын ардын армийп 60 жилийн ойд зориулж дуут жагсаа- лын үзлэг, цэрэг спортын бяцхан тоглолт зохиоп явуулахад баатар- чууд дүү нартаа пионерүүд тус- лана. Долоодахь өдөр: «Баатарчууд- маргаашийн пионерүүд» сэдвээр МХЗЭ, МПБ-ын түүхэн замналаас танилцуулж, МПБ-ын дүрэм пиб- нерийн тангараг, чин эрмэлзэл, дуу, улаан бүч, тэмдэг ёсолгооны утга учрыг мэдүүлэх, «Пионер гэж, хэн бэ?» ярилцлага явуулах, вөв ёсолж, пионерийн дуудлага хэлүүлж сургах зэргээр. «Дөл» багийн баатарчуудыг пионерт элсүүлэх бэлтгэл ажил зохиоц явуулпа. Долоо хопогийн ажлын дүнг ха- руулсан ханын сонин, баатарчуу- дын гар урлал, хөдөлмөрийн өд- рөеөр хийсэп бүтвэл, цэвэр гамтай, арвич хямгач хэрэглэсэн ном ДЭВ- тэр зэргээр булан самбар, бяцхан үзэсгэлэн гаргаж сурталчилна. Д. Сүхбаатарын мэндэлсэн өдөр баг, аравтууд зохиосон ажлын ра- портаа бүлгэмийн зөвлөлд хүндэт- тэлтэйгээр гардуулах ба бүлтэ- мийн цуглаан дээр тэргүүний баг, аравт, баатарчуудыг шагнах, хаг нын сонинг шалгаруулж дүгнэх, «Д, Сүхбаатарын үр сад» сэдэвт өдөрлөг зохион «Дөл» багийн баатарчуудыг пинонерт элсүүлэн пноперийн шинэ бүлэг төрөн гарч байгаа баярт үйл явдлыг хүндэт- гэлтэйгээр, хүүхдийн сэтгэлд хо- погшин үлдэхүйцээр сайн зохион байгуулах хэрэгтэй. Мөн өдөр Д. Сүхбаатарын хө- шонд цэцэг өргөж, театр, нлуб соёлын орднуудад баатарчуудад зориулсан тоглолт зохполо, Хүндэтгэлийн цуглаанд нам, өвлэл, пионерийгН байгууллагын ахмад ялиїлтан, хөдөлмөрийн сай- чууд, эвлэлийн таргүүний гишүүд, опц сурлагатан пионер сурагчдыг урилгаар оролцуулна. Пионерүүд СЖҮЙГР ЫГ -ЭРЭгс ПҮЙЕҮ Н1111011 21010141 171 Пйаггйй Ллүтг 8 2”: шишээр пионерт алссэн дүү нар- таа балр хүргэж, нонцерт тоглоно, Долоо хоногийн ажил баатар- чуудын жинхэнэ балр бол чадах, эсэх нь ёнти удирдсан багш пио- нерийн ахлах удирдагчдаас ихэл- хэн шалтгаална. Иймд анги удирд- сан багш, пнонерийн ахлах удир- дагчид долоо «хоногийн ажлыг бэлтгэн явуулахдаа эцэг эх, шеф байгууллага, ахлах ангийн пионер, эвлэлийн гишүүдийг аль болох өр- гөнөөр татан оролцуулах иь чу- хал юм. . «ЭРДЭМ МЭДЛЭГИЙН БАЯР» СЭДЭВТ АЖЛЫГ ЗОХИОН ЯВУУЛАХ ҮЛГЭРЧИЛСЭН ХӨТӨЛБӨР Баатарчуудын долоо хоногийп ажлын нээлтийн цуглаан хийсний дараа ангийн багш, баатгрчуудын багийн удирдагч нар «Эрдэм мэд- лэгийн баяр» гэсэн сэдэгт ажлыг удирдан явуулна. (Сэдэвт англыг баатарчуудын багийн удирдагч нээж, «Д. Сүхбаатарын бага нас- НЫ тухай» дурдатгалаас товч ярьж өгнө (Л. Бат-очир, Д. Дашжамц на- рын бичсэн «Д. Сүхбаатарын пам- тар» (1967 он), Ч. Лувсапшав «Хөх даалимбан дээл» (1978 оп) зэрэт номоос Д. Сүхбаатарын ба- га нас, хүүхэд ахуйн амьдролаас) Дараа нь Д. Сүхбаатарын бага насны тухай шүлгийг нэг сураг- чаар уншуулна. Үүний дараа ангийн багш сэ- дэвт ажлыг хичээлийн явцад үр- гэлжлүүлэн, унших хичээлзэр ан- гийн «Хурдан уншитч», «Уран уншигч», монгол хэлний хичэв- лээр цээл бичиг бичүүлж «Алдаа- гүй цэвэр бичигтэн», тооны хичээ- лээр «Түргэн, зөв бодогч»-ийг шалгаруулж дурсгалын зүйлээр шагнаж урамшуулан, ангийн бу- ланд шалгарсан тэргүүний сурагч- дын зургийг тавьж, алдаагүй цэ- зэр бичитч, түргэн, зөв бодогчийн бодсон тоо, дэвтэр, хүүхдийн бу- сад бүтээлийн бяцхан булан гарга- на. 5 Хичээл тарсны дараа баатар- чуудын «Оч», «Дөл», бэгууд хамтран ппонерийн танхимд С39- дэвт ажлаа үргэлжлүүлэн явуул- на. Пионерийн ахлах удирдагч, баатарчуудтай ажиллах зөвлөлөөс сэдэвт ажлыг удирдан зохион бай- гуулж, Д. Сүхбаатарын үйл амьд- рал, хувьсгалт тэмцлийг харуул- сан динафильм, МАХН, Ардын хувьсгалын түүхтэй холбогдол бү- хий альбом үзүүлж, товч танил- цуулга хийнэ. Баг тус бүрээс бүрдсэн урла- гийн номерийг тоглуулж, сэдэвт ажлын вөцэст баатарчуудын дууг дуулж энэ өдрийн ажиллагаа дуус а. «Баатарчуудын долоо хоног» сэдэвт ажлыг баатарчуудын Нас бие, сэтгэхүй. онцлогт тохируу- лан тодорхой зүйлийг мэдүүлж тэдний сурч мэдэх, хийж бүтээх хүсэл сонирхлыг оргилуулэжн Ччада- хуйцаар тоглоомын хэлбэртэй цог- хион явуулах нь 8 үйтэ 7 МПБ-ын Нм / по Ши 11111111 1 3 3 ми ХГлУуЛГСТУЛЛЛЛМТНГ ЫГ ТЭЭЛ ЛЧТЧТЭЛТТЭЭЭТЭТХАГТЛЇГҮЭЧЭ ТҮ НАЧНЫ БҮЛЭГ, САЛААГААРАА. ХЭЛЭЛЦЭЭРЭВЙ | Ариич хямгач, цэвэрч иямбай хэвшлийг сурэгч хүүхдүүд та нар юунаас эхлэх вэ? Цүнхнээсээ л вхал гэм! өвөө чинь захья! Сурпг- чийн цүнх харахад жаахан, бари- хад хөнгөхөн боловч, түүн дотор маш олон мэргэжлийн тун олон хүний хүч хөдөлмөр, авьяас билэг, сэтгэл сана» шингэсэн зүйл бай- даг юм шүү дээ! Чиний цүнх, до- тор нь байгал ном, сурах бичит, хичээлийн хэрэглэлийг хийхэд малчин, оёдолчин, будагчин, тран- торч, хөрөөчин, жолооч, ган хай- луулагч, Фрөгч, хэвлэгч, багш, зураач, зохиолч, нэхмэлчин, уур- хайчин, эрдэмтэн зэрэг өчнөөн хү- ПИЙ хөлс хүч оролцсон байдаг. Зовхөн нэг сурах бичиг гэхэд л 500-гаад мэргэжлийн хүмүүсийн хөдөлмөрөөр бий болдгийг бод л доо? Тэгэхээр чи юу барьж, юу үүрч явдаг байхпиав ээ! Цүнхэнд байгаа юм бүхэн чинь цөм гайхамшгийг бүтээгч чухлаас чухал үнэт эрдэпэ моөн! ЇНишээлэхэд л гаплц Б : 5 Е Н Ё Ё Ё Ё Е Ё Ё ширхэг ИИ 8 ЦААС... ЦААС... ЦААС! єє" ши 4 Ши 21:12 1 11111111 ШИЛ 1 БЭ харандаа байлаа гэхэд түүгээр 50 км зураас татах буюу 80000 үсэг бичиж болдог байта. Гэтэл зарнм нэг хүүхэд харандааг үзүүрлэхдээ хугалж хороох, сайндаа л түүний гуравны хоёроор бүгчээд хаяж бэйх юм. Ингэж яаж болох вэ? Өлөө чинь энэ удаа цүнхэнд бай- даг юм бүхний тухай биш, зөвхөн дэвтэрний талаар л ярья гэж бод- сон юм. Дэгтэр, ер нь цаас хэр- хэн бүтдэг тухай хуучилна гэвэл бүхэл бүтэн ном болох байх. Үү- нийг та нар өөрсдөө олж мэдэх хэрэгтэй. Цаас| Хүн төрөлхтөний бий болгосон гайхамшигтай сайхан бү- тээлийн изг юм. Цаасыг хийж су- раагүй бол ямар бэрх хэцүү бай- хыг бодоод үзээрэй! Цаасны үнэ цэнэ, түүнд шингвсэн хөдөлмөрийг сайн мэддэг Болдоо гэдэг хүү,огт эрэгцүүлж боддоггүй Амар гэдэг өөр нэг хүүг өвөө чинь. танина. Болдоо дэвтэртээ маш их ариг гамтай. Урна, элдэв хорэггүй юм бичнэ, зурна гэж үгүй. Тэр дэв- тэртээ дандаа хэрэгтэй юм бичсэн, Нийслэлийн 72 дугаар сургуулийн 6-гийн «А» 1. Дагвадорж, М. Цогбадрах нар уран дархпы дугуйланд ангийп сурагч сурал- цаж хөдөлмөрийн хичээлд холбогдох олон төрлийн багаж хийл: сур- ЕЕЛ г БОДООШ ДҮҮ НАРТАА ТУСАЛЖ БАЙНА Ашилчны районы 71 | дүгээр цэцэрлэгээр ороход сурагчийн дүрэмт хувцастай хүүхдүүд хөөр- хөн дүү нартайгаа хөгжилдөн дуулж, бүжиглэж байлаа. Тус районы 60 дугаар сургуулийн 7- тийн «Б» ангийн сурагч Мэнд- сайхан. Нарапгэрэд, Төмөрсүх. "Мөнгөнцэцэг, Эрдэнэцэцэг нар өөрсдийн шєф цэцэрлэгийн ДҮҮ нартаа амралтынхаа үеэр тусалж, иниин шиниижин шинжин тэвжэхл сислшиыы) шивэклина Хүйтний улиралд инмгэн, биедээ “тохироогүй хувцас өмссоноос болж, | чих хацар цох вдал й тохиолдохоос эуы зєв ч болно. “үед: арьс ? дарж үзэ- байх “Дулвацуулсны дараа улайж, 8” СОВӨН нь ихдээ, овчин орно, Хөлдөл- н хоёрдугаар зэргийн үед арьстаА талын тдавхрага бараан хох , богино хугацаанд дуу, бүжиг зааж байгаа нь энэ юм. --Бид дүү нартаа олон шинэ дуу бүжиг зааснаас гадна үлгэ- рийн сэдэвт бяцхан ном хийж бэлэглэлээ. Бас зарнм «эвдэрсэн тоглоомыг засал сэлбэх, хҮүтЭЖ эйнүүдийнх нь хувцсыг угаа? АН ЛУСГИНЭ гэж: сурагч |Мөндсай- хан ярив, Сурагч НАРАНЦАЦРАЛ зурсан,.бодсон байдаг. Алга дарам цаасыг боловч дэл сул хаяхгүй, дээр нь заавал тэг бодлого бодно, Болдоо хүү, дүү нарынхаа дуус- сан гээд галын өрөөнд, зуухны аманд халсан хуучин бүх дэвтрийг нь шалган үзэж, бараг 10-аад дэвтэртэй тэнцэх хуудас гоё хавтаслаад тэмдэглэлийн зу- заан дэвтэр хийсэн байв. Бас хуу- чин сэтгүүл, хаягдал бичнт барим- тын юм бичигдээгүй нарийн зь хьн хайчлан азч математик, гео- метрийн томтьёо, орос хэлний ши- нэ үг, харилцах утас, хаяг тэм- дэглэх маш яситшингхэн дэвтэр хий- сэн билэз. Яагаад энэ шаал ийм сүрхий аж ахуйч болов гэвэл гав, зээ нь дайны үед цаас ховор байсан цагийн сурагчид бөгөөд тэд барааны боодол, цай, тамхины цаасаар дэвтэр-хийж, тугалтан харандаагаар хичээлээ бичдэг бай- эээ. Тэр тухай хүүдээ ярьж, цаз- сыг цэг үргэлж хайрлах хүмүү- ижшлтэй болгосон хэрэг! Болдоогийн аав химийн ухаа- ны донтор юм. Тэр хүүдээ: -Хүн цаасыг модноос гарган авдаг. Хүн төрөлхтөнд цаас их хэрэгтэй байна. Цаасгүйгээр соёл- иц гэгээрэх, эрдэм ухааныг хөг- жүүлэх аргагүй Зөвхөн чиний унш- дат «Пионерийн үнэл» сонины нэг дугаарыг хэвлэн гаргахад 2 тонн 500 кг цаас ордог байна. Гэтэл манай гариг дээр өдөр ту- там хичнээн сонин, хичнээн ном хэвлэгдэж, їйнчнээн бичиг баримт боловсруулагдаж байтаа билээ дээ. Тэр бүхний хэмжээтээр эх дэл- хийн маань ногоон уушиг болсон ой мод хорогдож байдаг юм. Чит- гэхээр цаасыг хямгадан, ариг гам- Ши ши 0 1111 11 11 1) 111 11 0 1 11:10 100011 ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС тан хэрэглэнэ “гэдэг бол” ойг мбдоо хайрлан хамгаалж (байна гэсэн үг гэж ярьдаг ажээ. Гэтэл нөгөө Амар хүүд ийм. мэдлэг байхгуй. Ингэж ярьдаг хүн байвч тоодоггүй шэнэ Тэр энэ ЗУүйртл ияялийн хагаст тус бүр 12 мөнгөний үнэтэй 250 (5 толтой) дэвтэр ав- сан боловч ердөө 93 дээр нь хичээл бичээд бусад 157-г нь ямар ч хэ- рэггүйгээр урж хаясан байнэ. Тэгээд одоо Амар: --Ээж зө! Мөнгө! Мөнгө! Дэвтэр дууссан шүү хэмэгн шгардаж байх юм. Хариуд нь «Цалс! цаас!» гэл хэлэх хэрэгтэй биш үү! Өвөө чинь хоёр хүүгийн талаар ярив. Үүгээр цаасны тухай яриаг хязгаарлаж болохгүй. Та нар энэ сэдвийг бү- лэг, салаагаараа хэлэлцээд сони- ноороо өргөнөөр ярилцах нь чухал байна шүү! С. НАДМИД ярилцав. РЕДАКЦНИАС: --Танай анги, бүлэгт дэвтэр, цаасыг үр ашиггүй хэрэглэдэг су- рагчид байна уу? --Цаасыг ариг зов ашиглах талаар ямар тэмцэл нвуулж байна вэ? Юу хийсэл :0- хистой вэ? --Сургууль, бүлгэм дээрээ «Цаас» гэсэн операци (ажиллагаа) зохиож, сурагчдын дэвтрийн ашиг- лалтад үзлэг хийж, үнэт хоронго болох цаасыг үр ашигтай апигла- хын тулд олон хэлбэрийн ажил зохиох, цаас сүйтгэгчидтэй тэтж- цэл хийх, хаягдал цаас цуглуулах хөдөлгөөн өрнүүлээд, юу хийснээ сониидоо бичицгээ. Цаас! Цаас! Цаасны тухай ннї- тээрээ хэлэлцэцгээе! галтай, АВЬЯАС БИЛЭГ--УРАН ЧАДВАР Нийслэлийн найман жилийн 22 дугаар сургуульд дуучнн сурагчдын «Дөл» хаттлаг ажилладаг, Хамтла« гийн гоцлол дуучип 4ийн «Б» аг гийн сурагч онц сурлагатан Д.Назь сүрэн зөвлөлт шонголын олоп дуут чадварлаг дуулж, айд тпөхдийнхөө талархлыг хүлээж байна. Гэрэл зургийг Ч. ДАМДИНДОРЖ МПС-дын ордны төгөлдөр хуурын гоцлол хогжимчин, урлагийн үзлэ гийн алтан медальт, нийслэлийн пэг- дүгээр сургуулийн З-ийн «А» ангийн онц сурлагатан С. Одонтуяа. С. БОДООШТИЙН авсан гэрэл зурак- үшшшоашто ЕШиШЖТС сшжхлшиш ошлоши! єочвєүтэа!| шоштгхсш өэшгжшиүп шушгталэ! шишгшопс ОШошигелт) шисашпл ШоВтилшо 15 ХӨЛДӨЛТӨД ҮЗҮҮЛЭХ АНХНЫ ТУСЛАМЖ гїн, цэврүүтнэ. Элз гүед биеийп Хаа ад л гааг чичрэх, ноїїр, хаолон- доо муудах зэрэг шинж илэрч бол- ио, Хөлдөлтийн гуравлугаар лэргийн үед арьсны цусан хангамж байхгүй өд өс Гүн холдоно, Арьс нь ХОТ, ДР архаг бараап өнгөтэй шингэнээр дүүрсэн цэгрүү гариа Элз үед биеийп Єрөнхий байдал муудав, ухаан балартана. їйН Холдолтийн дөрөвдүгээр зоргї үсл ӨД ас ясапдаа хүртэл халдан, холлсон хасгийг ларл! үзэхэл хүйтэп, ямар ч мэдээгүй байна. Хөлдсөн хэсгийн арьсны галаргуугаар хар нгийн шилгэй. дүүрсэн цэв- ХҮГ богино хугацаанд: үүснэ, Удал- гүй ха| эг бүрмөсөн үхийтг Ха Аа руЛогс улны опчтоний рлана. Хорллогоос биеийп байлал маш. хүнд аалиа: ЖХолдолт нь цоонгүй тохиолдох Го) - гийг гар дээрээ тал учраас хүн бүр айшхны тус- ламжийг үзүүлт чаддаг байх хэрэг- тай. Холдсөн хүпийг яарллтай цуулах, ялангуяа | хөлдсөй хэсгийг илүү дулаацуулла. Боломжтой бол дулаан байранд яаралтай оруулна. Юуны өмпө хөлдсөн хэсгийн цусан хапгамшийг сайжруулахын тулд Га раар эснэл спирт үнэртэй ус зэр- хийн үрж болно. Хөлдсөн хэсэг дулаацаж улайж хой- дүүр болж эхэлбэл гараар үрж илэ- хээ зогсооно. дулаа- Праитинт: цасаар Угсаж үрдэг тохиолдол байдаг богоод энэ нь холдолтийг улам гүпзгийрүүлэх аюултай тул хэрэглэл болохгүй. Нэгдүгээр зэргийн холдолтийн үсД хөлдсөн хэсгийг Халуун усанд лүрш болно. Үүний тулд холдсөн үе мө- чийг савантай усаар сайн угааж, бүлзэн усанд дүрсний дараа гэр боолт хийпэ. Халдсол | Хөсэгт гйлбє лїїл түрхэх зэргээр тосолж | болох» гүй, Ялаигуяа осгосон хүнд гал!аа8 пь дулаацуулахын зэрэгцээ ((булы өмнө халууп цай уулгаж, хоол илүүл нэ. “Хөлдсоний дараа эмчид түргэй үзүүлж чадахгүй удвал халдвар орж хүндрэх аюултай тул стрепточид, тетрацинлипи. сэрэг эмийг нэг їширж гээр өдөрт 2--3 улаа уун болох богөөд бололцоотой бол пєїнциллий тарьж болно. Ингэсний дараа 2мчид яаралтай үзүүлж эзмизлгийнН туб ламш ашш. МУЗН-ийн. гүйдэтгэх хороогы ордач удаа Н. ШУРЯ ! ЙДАРЫН НХЛНЭЭ-ийг Төв Хороо, өсвөр саалуу үсийнхэнд амьдралын бая- “лаг туршлагаа эзэмшүүлж, чөлөөт “ цагаа зориулан тэднийг нийгмийн “ амьдралд хөтлөн оруулж, хүүхэд “ хүмүүжүүлэх анслыг сайд зохион байгуулдаг тэргүүний хүмүүсийг шагнаж байх А. П. Гайдарын дүр бүхий тэмдгийг баталлаа. Өнэ тэмдгээр өсвөр үеийг амьд- рал ходолморт бэлтгэх, тэдэнд үзэл суртлын хатуужил олгох, сурагчдый дунд шинжлэх ухаан техник, уран сайхны бүтээлийг хөгжүүлэх, спортын болоп цэрэг ах оронч ажлыг зохион явуулахад их хупь нэмэр оруулсан хүмүү: сийг шагнаж байх юм. Нэрт зохиолчийн төрсөн өдрийн өмнөхөн түүний пэрэмжит шагиа- лын анхдагсад нь: Лопипий болон төрийн шагиалт яруу найрагч “АЛ. Барто, ЗХУ-ын сансрын ни: согч, ЗСБНХУ-ын хоёр удаагийн баатар, Бүх Холбоотын цэрэг. сон спортын «Орлбион» тоглолтын командлагч 7.17. Береговой, Чер- кас мунсийн Канев хотын “Арна- дий Гайдарын цомын сан--муяейн захирал 8.4, Березов. ЗХУ-ын баатар, армийн геперал, Бүх Хол- “боотын ппонерийн цэрэгжсэн спорт «Заринца» тоглолтын топ штабын гишүүн, 4,/. Гетман, К717 хахниа тєгсон чөмж х Хивн 2 на 5) НЭРЭМЖИТ ШАГНАЛ МАНАЙ ТАНИЛЦУУЛГА ЗХУ-ын ардын жүжигчин Лаеинн- град хотын залуучуудын театрын удирдаач /И.0. Горвачеа, Моги- лавснийп «Химволонно» үйлднэ- рийн нэгдлийн ажилчигп, комсо- молчдын сурган хүмүүжүүлэгч отридын дарга 4.А. Ёмельялов, ДХУ-ын социалист хөдөлмөрийн баатар, пионер сурагчдын хөдөл- мөрийн улирлыг зохион байгуулах Бүх Холбоотын штабын дарга, Мосипагийп: «Нраспый пролета- рий» лаводын слесарь В.В. Ер- милов, ЗСБНХУ-ын ардын! нү- жигчин, хөдөлмөрийн . баатар, хөгжсмийн зохиолч Д.Б. Наба- леасний, Зөвлөлт социалист Алто- номнт Янут Улсын Мегипо--Ган- галаскийн районы Лепиний на- рэмшит ногооны сангийн аж ахуйн бригадып дарга, сурагчдын хөдөлмөр амралтын зуслангийн удирдагч. Ё. И, Новгородова, ЗХУ-ын гавьяат дасгалжуулагч, БХЛКЗЭ-ийн Төл: Хорооны «Зо- лотая шайба» клубийн дарга А.В, Тарасов, Кургайсний мужийн Куртамыш хотын пионерийн орд- ны арга зүйч А.А. Тельнин0о8, Мосивагийн 717 дугаар сургуу- лийн “багш, .сурагчдын . яялал жуулчлалын сохион байгуулагч Н.“Н. Шербаков нар боллоо. ээн ТАВИН ЖИЛ - Туримолий пионерүүдийн «Миг- дам тайнрь («Хэзээд бэлхэн») сопип тавин жилийн ойгоо саяхан тэмдэглэлдэ. Эїр хугацаанд тус сонин бүгд найрамдах улсыл бага- чуулын ажил үйлс, хүсэл сонирх- лыг үргэлж тусган: байлаа. Сонин З0-аал онд бичиг үсэг үл мэдох япдал. феодалын ёсны үлдэгдэл- ТЭЙ тэмцэж, эх ориы дайны ки- лүүдэд пионерүүдийп ахмад хү- мүүсийн ажилд тусалж, төмрийн шЖаягдал цуглуулж, дайчдад бэлэг ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН илгээлт явуулахыг уриалж байв "Тавин хэдэн онд «Мыдам тайяр» сонины сэтгүүлчид В. МИ. Лениний нэрэмжит Наракумын сувгийн ба- рилгыг шефлэн авчээ. Одоо ч со- пиныхпы ажил ид Өрнөж өсвөр үеийпхиийг өх оронч, интерпа- ционалч үзэл сайаагаар хүмүү- жсүүльс байна. Салхан тус сониныг ЗСБИНХУ- ын Дээд Зөвлөлийн Таргүүлэгч- дийн Зарлигаар «Хүндатгэлийн тэмдэг» одонгоор шагнацээ 3. дойн театр, Н, Сацып Р--2 С----3-----3 бУРАГЧИНН ГОО ЗҮЙ----- Оросын пэрд гарсан алийлагч, амьтан тоглуулагч В. Л. Дуров тиркийн гарамгай жүжигчин тө- дийгүй адгуусан амьтныг шийїжлэн туршдаг, вбөрийнхөө үеийн эрдэмтэдтэй дотно холбоотой хүн байжээ. В.Л . Дуровын Москвад хадга- лагдан үлдсэн байшинд салхай шинэ театр нээсэн нь нийслэлийн багачуудад бас нэгэн баяр болов, Ийнхүү С. Образцовын хүүхал- нэрэмжит хүүхдийн хөгжмийн театр байсан бол Дуровын нэрэмжит адгуусан амьтпы телтр нэмэгджээ. -- Манай театр бол баяр хвөр, сайн сайхны ордон гэж би боддог. Бид ХХЇ зууны иргэдийг одоо хүмүүлгүүлж байпа. Тэд амьдралд лаж ханддаг болох нь . биднээс шалтгяалнд гэж энэ театрын уран сайхны удирдаач домогт яүүжигч- пий ач охиц, ЗСБНХОУ-ын гавь- яат жүшигчин, похиолч Н. (0. Дураопа өгүүлсэн байна. Тєатрыг нээхэд бяцхан үлэгч- дээс өдий төдий баярын захидал дахилгаан ирж, тэр өдөр сул суу- дал олоход хэцүү. байтээ. Санхүү- гийн данс ёсоор энэ театрт 230 толгой үжигчин (төдөн толгой мал гэдэг шиг) байгаа нь дан амь- тад юм Үүнд нэгэпт дасгал сургуультай болчихсон амьтад ч бий, ролио сая эхлэн цээжлэн сурч буй амь» тан ч бий, Үлэг баавгай, туулай, чоно, ямаа, сармагчин, далайп арслан, хулгана тоть, хэрээ... гээд цөм орон тооны ягүжигчид, Элэхүү ер бусын жүжигчид тай- зан дээр гарахдаа маш дуртай, Аягүй бол тайзнаас буухгүй тог- лоод байх сапаатай байдаг нь бага- » Чуудын санаанд бур ч -нийцдаг, нэрт ТЕАТР | Дуравын театрын нэг Онцлог. бол үзэгчид өөрсдөв | тоглолтод. оролцдогт оршино. «Бид ч бае Олнмпийнхан» гэдэг жүжиг тогло» ход шүүгчдийн бүрэлдэхүүн ҮЗЭГ чид цөм оржээ. Гурав | дөрвөн настай бяцхан шүүгчид амьтдын уралдааныг алга ташнн «харж, хэрэв байр эзэлсэн нохой шагнё- лаа олохгүй байгал дор нь зааж өгөх гэн: яарцгаана. Олимпийн сэдэвт амьтдын жүжигт НЛТНГ, нохой, шувуу ойн амьтад цем багте жээ. Театрын амьтан сургагч цар бяцхан үзэгчдийг зөвхөн ан араат, ныг сонирхдог болгоод зогсохгүй, адгуусан амьтныг хайрлах энэрэх. амьдарч буй сайхан ертөнц, Ё галь дэлхийгээ хамгаалах, өрөвч зөөлөн сэтгэлтэй болгон ХҮМҮҮ- шүүлж байна, Театрт бас адгуус амьтан зУр- даг зураачдын үзэсгэлэнг нээж 205 хиолч, сэтгүүлч, эрдэмтэд | бага» чуудтай тогтмол уулздаг байнд. Хөгжмийн зохиолч (В. Шаин- ский, В. Чайковсний нар шинэ дуу" гаа хүүхдүүдтэй хамт сургуулилж байхыг хара: болно. Шинэ театр шинийг Борншон сэдэгж байна. Ойрын үед эрдэмтэ муур, эмгэн шулмас Руслан Нар хулганын төмөр замаар үлгэрийн оронд очиж хулгана сансрын хөл- гөөр аялж, шүхрээр газарт бууж ирдгийг харуулсан шинэ жүжиг тоглохоор бэлтгэж байна. Эпа театрынхан багачуудад ТӨ- дийгүй томчуулд зориулан жүжиг тоглохоор болтгэж, зохиолыг НЬ С. Михалков бичин: байгаа ажээ. Ийнхүү Москвагийн Дуропыг нэрэмжит амьтны театр бяцхан үзэгчдээ баясуулан тэднийг шинэ юм мэдэхэд тусалж байна, Ц. ЦЭРЭН 1 ШИ ШИН ШИШ ИН 01107201 1 зөвлөлтийн нэрт сурган хүмүүлсүүлэгч В. А. Сухомлилский хүүх- Цийп зохиолч хүн байсан юм, Тэрбээр шавь нартаа зориулж тамжтай олоп арван үлгэр өгүүллэг зохиосны гадна өөрийн чилсап «хөх тэйгэрийн доорхи сургууль»-даа тэднийг үгийн гаар гүлгэр зохиох аргад сургаж байсан юм, В. А, сур- спнаа- баял- Сухомлинсний болон шавь нарын нь бичсэц сургаалын үлгэрийн помыг «Павлы- шийн үлгэрүүд» нэртэйгээр ЗХУ-ын хүүхдийн утга зохпол хэвлэлийн тазраас 1980 онд хэвлэсэн билээ. Энэ номд орсон сургаалын үлгэр өгүүллэгээс орчуулан ушшигч бяцхап дүү партаа толилуулл: байла. ЦӨӨРМИЙН МӨС ЖИНГЭНЭН ДУУГАРАХЫН УЧИР Өвлийн сартай шөнийн нам гүм цагаар цөөрөм дээр очоод сонсоо- рой. Та аяархан жингэнэх ДУУ сонсоно. Хэн нэгэн хүн цоөрмийп мөсний болор орой руу мөнгөн алхаар тогшияг байгаа юм шиг дуулдах вий. Тэр үед бүхл дэлхий эргэн тойрон, од, тэнгэр, бургаспы мөчир двэрх хяруу цөм л жингэ- НЭН дуугарах шиг санагдана. Энэ юу вэ? гэвэл Цоөромд цэгэн хөөрхөн загас амьдардаг ажээ Тэр гоё мөшө лөг өнгөтэй болохыг хүснэ, Тэгээд сарнаас: -- Хайрс өцгөлөх мөнгө өгөөч. Сар: сэн! гуйхад нь, 52, ) ЗЭХЛНА: -4 Хүссэнзэрээ л ав-гэжээ, Ин- Дд л тэр загас сартай уулзахаар | доө мөсөнд хүрч жингэнэй арих ЭЭ Д, ТОНГОР ДЭЛБЭЭ, ЦЭЦЭГ ХОЁР Цэцгийн мандалд гоё сайхан цэ. цэг ургав. Өнгө нь цагаан, сэвс, гэр зөөлөн ажээ. Түүний дээгүүр хэдгэнэ, зөгий- нүүд эргэлдэн шүүсийг пь шимнэ, Тэр цэцэг дөчин хоёр дэлбээтэй, Гөтэл нэг дэлбээ биеэ магтан сайр» хав, 5 -- Би хамгийн сайхан, Надгүй« гээр цэцэг ч цэцэг биш. Би. амь гол нь, Тэгэхээр та параас холдоп явлаа гээд газарт үсрэн буун. но- хойн хошууны бутанд суугаад «цэг цэг яах нь вэ» гэж харав, Гэтэл цэцэг їоу Ч болоогүй том шиг нар руу инээмсэглэн вогнй, хэдгэлэ тэргүүтнийг даллан дуулна, Дэлбээ цааш яваад шоргаолио той уулаар, оргоолж, : т- Чи хан гэгч вэ?--гэхэд, 41 в- Би бол дэлбээ. Хамгийн нэрэмжит . Улсын Ь». ПАВЛЫШИЙН ҮЛГЭРҮҮД сайхан, хамгийп гол зүйлийн нэг нь: надгүйгээр цэцэг ч цэцэг биш. -- Дэлбээ ээ? Цэцгийн дэлбээг ч мэднэ. Харпн нарийхан хөлтэй дэлбээг би мэдэхгүй юм байна. Дэлбээ цааш явсаар л байв. Орой болоход дэлбээ хатаж эхэл- лээ. Харин цэцэг огт ажиггүй цэ- цэглэсээр. Нэг дэлбээгүй ч цэцэг бол цэцэг юм. Харин цэцэггүй дэлбээ гэл, ЮУ ч байх билээ дээ, БАГВААХАЙ ЦЭЦЭГ БА өвсний иш Нэгэн удаа өвсний иш өглөө эрт сэржээ. Тэр шүүдрийн дуслаар нүүрээ угааж эргэп тойрноо ха- раад дуу алдав. Түүний дээр өн- дөрт яг л бяцхан нар шиг ямар нэг тод шар өнгөтэй юм гэрэлтэнэ. -- Чи бяцхан нар уу? -- хэ- маан өвсний иш шигпэн асуун, -- Тиїмва, би бяцхан паргэж багваахай цэцэг улаан шаргал тол- гойгоо дохин хэлэв. -- Намайг битгий шатаачихаач, нархап- минь гэм өвсний нш аяар- хан гуйв. хэвлэлийн цомбинатад хэлэв, Эрхлэгч Ц.. ДАШДОНДОВ -- Үгүй, чамайг шатаахгүй-гэис багваахай цэцэг их л өршөөнгүй хэллээ. Үүнээс хойш цаг хугацаа ули- ран эргэсээр өдөр шөнө олонтаа солигджээ. Нэгэн удаа өвсний нш сэрэн харвал хурц улаан шаргал толгой буурал болсон байв. -- Чи чинь нархан биш юм уу? гэн: өвсний иш асуулаа, Баг» ваахай цэцэг үг дуугарсангүй, Өчүүхэн өвсний ишийг хуурч бай- сан пь түүнд ичгэвтэр байжээ. САЙРХУУ ХУЛС 1 Цөөрмийн врэг дээр хулс ао» жигрон ургажээ, Цаг нь болж Хулсны павч унаж нүцгэрэн ганц- хан гол пь үлдэв, Хулс, яг Л то« линд харж байгаа юм шиг цөөр- мийн усанд хараад: Энэ чинь юу вэ? Чи юунд уснаас цухуйгаа вэ? -- гэр, Энэ чинь чи л байхгүй юу, Хулс минь. Элэ чиний дүрс-гэхэд, -- Пээ, ямар сайхан мөчир вэ! -- Би ийм гоё їом гэж өөрий» гөө мэдсэнгүй-гэж хулс хэлжээ. Индекс -- “141407 ч , налж ил илигалж шигээ 87 дахь жилдээ 6 1827(1661) 69:19) ЭНХ ТАЙВАН-ЭРХЭМ ҮЙЛС. ЭНХ ТАЙВАН-ЭРХЭМ ҮЙЛС ф”ээлчүлээ-----шшЦ.--.йг ...рлл ! МОНд Роралтчд(../ 1 Ї ЇЇ Жилд дог ТЭС Ч «Энх тайван, намжмал байдал, зэвсэг хураахын төлөө» залуу- чууд оюутны дэлхий дахнны чуул- га уулаалт энэ оны нэгдүгээр са- рын 19-ноөс 23-нд Финляндын тХВГЭГ Хельсникн хотод боллоо, уулга уулзалт оролцогч МАХН-ын Т ооны “ЗЯгХүГЭэр Төв Хорооны нэгдүгээ нарийн бичгийн Дарни БНМАУ. ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- лэгчдийн дарга Ю. Цэдэнбал илгээлт явуулав. Уг илгээлтэд «Залуучууд, оюутны төлөөлөгчдийг өргөн ха- марсан Хельсинкийн чуулга уулзалт нь дайпы аюулын эс- ЗХУКН-ЫН ХХУ! ИХ ХУРЛЫН Сүхбаатарын нэр У6 7 / ! 0) 222 11 оны нэгдүмэр сарын 24 1 нар с0) 0) ын. (й ЧУУЛГА УУЛЗАЛТ | рэг, манай гариг дээрх бат бэх их тайван, аюулгүй байдлын то- лоо бүх тивийн залуучуудын өр- гон олны хөдөлгөөнийг цаашид өр- нүүлэхэд шинэ түлхэц өгнө гэдэгт итгэж байгаагаа илэрхийлье» гэ- жээ. «Энх тайван, намжмал байдал, зэвсэг хураахын төлөө» азалуу- чууд оюутны дэлхий дахины чуул, га уулзалтад манай гаригийн 100 шахам орпы айлуусыг: төлөөлж ирсэн 600 гаруй толвологч оролц- соны дотор МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв тэргүүтэй монго- лын залуучуудын | төлөологчид оролцлоо, Чуулга уулзалтад оролцогчид 80-аад опыг улс түмний бат бэх энх тайван, аюулгүй байдал, хам- тын ажиллагааны арван жил бол- тох шийдвэр төгс байгаагаа илэр- хийлэп. Дэлхий дахины өнөөгийн бай- далд сэтгэл ихэд түгшиж байгаа- гаа дэлхий дахины оюутан, 3а- луучуудын чуулга уулзалтад оролцогчид тогсголийн . баримт бичигтээ илэрхийлсэн байна. Олон улсын харилцаанд сан сөрөг хандлагыг гар- арилгаж, өмнө ЗХУКН-ЫН ТҮҮХИЙН ПЯНЗ ЗХУНН-ын ХХУ! их хуралд зориулж ЗХУКН-ын Төв Хорооны дэргэдэх марисивм-ленинизмийн институтээс бүх холбоотын «Мёе- лодия» пүүстэй хамтран бэлтгэсэн «Зөвлөлт Холбоот Улсын ЮКомму- инст Намын түүх, Авнан баримт бичгүүд» гэсэн том цуврал пянз- ны эхний хоёр пянаыг үйлдвэрлэн гаргалаа. 18883 оноос 1904 оныг дуусталхи хугацааг хамарсан эхний пянаанд Орост марисист-ленинист нам бай гуулсан тухай өгүүлжээ. Хоёр тїшишииицицНнНиНи 4 РАГЧИНН тол цииишиишилишииШ дахь пянз нь 1905-1907 оны хувьсгалт большевикуудын намын явуулсан үйл ажиллагаанд |ха- маарч байна. Энэ пянзанд 1919- 1921 онд Лениний хэлсэн үг,хувьс- галд болон ард иргэний дайн, эх орны дайнд оролцож явсан ахмад хүмүүсийн дуртгал оржээ. Уг цувралд ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн. Тэргүүлэгчдийн дарга. Лєо- нид Брежнев, зөвлөлтийн нам, засгийн газрын бусад удирдагчийн улс орнуудын хоорондын үр бү- тээлтэй хамтын ажиллагааг хан- гаж, зэвсэглэлэзр хөоцолдохийг эцэс болгох нь зайлшгүй шаард- лага болоод байна гэл: уг б4- римт дурджаэ. Епропын аюулгүй байдал, хаш- тын ажиллагааны тухай азоплоль "гооний Төгсгөлийн баримт бичигт тусгасан заалтууд, хэлэлцэж 10- хирсон зүйл болон НҮБ-ын Ерөн- хий Ассамблейн .зэвсэг хураах асуудлаар хийсэн тусгай чуулга- таас гаргасан үйл ажиллагааны программыг хэрэгжүүлэхийг 0а4- римт бичигт урналсан байна. Далн дэлхийн Залуучууд, оюут- нууд намжмал байдлыг үргэлжс- лүүлэнй гүнзгийрүүлэх үйл хэрэгт үнэнч байгааг уг баримт бичигт илэрхийлээд, зэвсгийг ялангуяа цөмийн зэвсгийг бүх нийтээр бү- рэн хураахыг шаардсан байпа. Манай гариг дээр 200 гаруй улс орон оршин тогтнож байгаа бөгөөд энэ дэлхийн хүн ард 1500 гаруй хэлээр лрилцаж байтаа0бо- ловч тэдэнд нийтлэг нэгэн чип хүсэл мөрөөдөл байна. Энэ нь энх тайван ЮМ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ тавьсан илтгэл, хэлсэн үгийн бичлог оржээ. ЗХУКН-ын ХХУГ их хурал нээгдэх өдрийн наана «Манай Үндсэн хууль» гэсэн цуврал пянз бэлтгэж дуусан, «Нремль дэх В.И. Лениний ажлын өрөө ба сууц» гэсэн пянзны цомгийг таван хэлээр хэвлэн гаргана. Уг цомог нь Лениний Ардын комиссар на- рын зөвлөлийн даргаар ажиллаж байх үеийп-. нь амьдрал, үйл ажиллагаатай танилцуулах ажээ. ЗХУКН-ын их хурлын наана хөгжмийн болоп урал зохиолын программыг багтаасан 11111591) 200 орчим нэрийн пяиз бэлтгэнэ. пи ц 1) МӨР : д н. нуаиьсы - 2 яашнууэү ХӨДӨӨ Нийслэлийн 51 дүгээр сургуу- лийц онц сурлагатанТ, Жамбал- сүрэн, А. Мөнхшаргал, 0. В- шинболд нар МАХН-ын ХУШ нх хурал, МАХН, Ардын хувьс- талын 860 жилийн ойд онцсур- лагаар бэлэг барихаар шамдан суралцаж байна, мал л Д. ТОМПИЛЫН алсан гэрэл зураг ! | | Ї | | | ї 1 | г, 2 Й, Хс2 (4,402 Шэ ань -.27 (ни жүшсгсиус2 БЯМБА ё Үнэ 10 мөн МАХН-ЫН 490 жилийн од ----- (Бүлэг, салааны сэдэвт ажилдаа ашиглаарай!) МАХН-ЫН ИХ ХУРЛУУД 1ИХ ХУРАЛ.1931 оны гурав- дугаар сарын 1-3-ны өдрүүдэд Дээд їШивээнд хуралджээ. Хуралд 150 гишүүдийг төлөөлсөн 26 төлөөлөгч оролцсон юм. Хурлаар «Монголын одоогийн байдал ба намын эзэл- знит зорилгый! тухай», «Намын суртал ухуулгын ажлын тухай» зэрэг асуудлыг хэлэлцэж Монгол Ардын Намаас түмэнд тунхаглан зарлах бичгийг баталж, ардын журамт цэргийн штабыг байгуу- лан, Намын Төв Хороог сонгожээ. Энэ их хурлаар намын анхдугаар программыг баталсан байна. ЦИХ ХУРАЛ. 1923 оны дол- дугаар сарын 18-наас наймдугаар сарын 10-ныг хүртэл нийслэл Хүрээнд хуралдаж намын 1360 гишүүдийг төлөөлсөн 93 төлөө- лөгч оролцжээ. Их хурал МАХН- ын Төв Хорооны тайлан, Засгийн газрын ажлын тухай, амын до- тоод ажлыг сайжруулах тухай илтгэл хэлэлцэж, МАХН-ын дүргм ба намын үүрийн дүрмийг батлах, Монгол Ардын Намаас түмэнд тунхаглан зарлах бичиг (Эрмэлзэх арвац зүйл)-д өөрчлөлт ба нэмэлт оруулах зэрэг асуудлыг хэлэлц- жээ. Иххурлын илтгэлд «.нийс- лэл хүрээнд бага дунд..сургууль нээж бага насны хөвгүүд охидыг үлэмжхэнээр хуралдуулан бичиг эрдэмд сурган боловсруулж, бас нийслэлд... багш иарын ба оюутны сургуулийг дараа дараагаар бай- гуулж, зүйл бүрийн эрдэм сургаж буйн дээр дөрвөн аймгийн чуулган дарга, Их шавийн яамны газар ба Улиастай, Ховд, Алтанбулаг хотын зэрэг газраа тус бүр бага сургуу- лийг наэн байгуулж энэжил сур- гуулийн хэрэгт улсын сангийн бүх орлогоос зуун хувийн зургаан хувь хүртэл зарцуулахаар төлөн- лөн тогтоосон-болой...» гэж дурд- сан байна. НГИХ ХУРАЛ.1924 оны найм- дугаар сарын 4-нөөс 81-ниїї өдрүү- дэд нийслэл Хүрээнд хуралдаж намын 4000 гаруй гишүүдийг төлөөлсөн 108 төлвөлөгч оролцов. Хурал МАХН-ын Төв Хорооны тайлан, | Шалган Байцаах Төв Комиссын болон яам, тусгай газар орон нутгийн намын байгууллагын нлтгэл зэрэг 13 асуудал хэлэлц- жээ. Гэгээрлийп Яамны илтгэлд гаргасан тогтоолд баяд, ноёд,ард түмний хүүхдийг ялгаварлахгүй тэгш эрхтэй сургах, сургуулийн ажлыг сайжруулах, насанд хүрсэн хүмүүсийг бичиг, эрдэмд боловс- руулах, ном, дэвтэр хэвлэх, авьяас билгийг хөгжгүүлэхэд ихзэхэн янхаарвал зохино гэж заажээ. Эпзих хурлаар МАХН-ын хоёр дугаар программыг баталсан байж. на, “(Үргэлжлэл бий) Л| шар оны хоёрдугаар сарын Москва хотод нэзэгдэнэ. 23-нд Намын- Хаа их хурлыг сурлага, хөдөлмө- рийн их амжилтаар угтахаар зєв- лөлтийн пнонсрүүд шамдаж бай- 1-2 Белоруссын пполсрүүд “«На- мынхаа ХХУ1 их хурал угтаж хө- делмөрийн 28 амжилт гаргая» уриан дор ажлаа зохиож | байна. Солигорсн хотын хүүхдүүд «Ур гац 80», «Нимсгэнэ» ззрэг опе- рацийн үйл ажиллагганд орол- цож 846 кг .жнмс түүж. хөдөл- мөрийн 18 бригадыг хамтралд ажиллуулнээ. Мен |БВитебскийн районы Ушагн суурины сургуу- лийн 5-ын («А» ангийл пнонг- рүүд 1600 кг хаягдал цаас цуг- луулж нөхдөө хошуучилжээ. Энэ шил 3 жс луу. ємнө дахин 3 тойн цаас цуглуу- лЕєх төлєвлегөєтай ажиллаж (бай- па. Узбекстаны пионерүүд ний серийн сэргийлэгч, гал сөнөөгч. хөдєлгөөн зохицуулагч, хилчдийн долоо -хоНогийН їжид зохиож байна. Ппонер сурагчид знэ аж- лыш үеэр замын хөдөлгөөн зохин цуулах, гал түймэр унтраах арга барилд суралцаж, акмед дайчид- тай уулзаж (байна. Мөн «Хөв- «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААР “ЭРДМИЙН ДАЛАН» ЖИГҮҮРЭЭР Дорнот аймгийн Чулуунхороот сумыл 5 жилийн сургуулийн за. хиргаа онц сурлагатнуудыц Зов- лөлгөөв хайлаа. Зовлөлгөөнд олон яжшлтээ -г--ээсэ «ЛВЬЯАС БИЛЭГТ» Өвөрхангай аймгийн Баруун- балн-Улаан сумын 8 шилийн сур- гуулийн бүлгэмийн зөвлөл, МА ХН-ын ХУШ нх хурал, Ардын хувьсгалын 80 жилийн ой угтаж: явуулсан урлагийн узлэгийл дүнг гаргалаа. Энэ үзлэгт Р. Пүрэвгял багштай 7-гийн «Б» ангийн хамт олон түрүүлж. А. Цэрэндулам багштай 68-гийц «Б», Нямдаваа багштай 5-ып «Б» ангиуд удаах байрапл шалгарав. Мөн гар ур- лалын бүтээлээс 7-гийн «А» -ан- я:,є тэ «ПИОНЕРИНН “Ховд аймгийг Булган сумын 10 экилийн сургуулийн захиргаа МАХН-ын ХУШ нх хурал, МА ХН. Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн ой угтаж «Сургууль орчпоо цэцэрлэгжүүлэх» төлөвлө- тоӨ гарган гжиллаж байна. Тус с “сургуулийн хамт олон тарын ур- “ Туулсан молнуулдаа цас тогтоож, сургууль орчныхоо талбайг анги 3 Эл хариупуулан өгч ажил- лаж бэйна 0 3 Ардын хувьсгалын 60 жи- Ор Манай сургуулийн ронд ногооп модод шуу- зүлэг “ургах болно. йн багш сураг- ярьж байпа. йн ахлах улирдагч гэж “Нар онц. сурлагатан оролцолжс варс- ДИЙН арга барилаасаа дэлгэрэнгүй ярив. Мөн онц сурлагатан хүүх- дүүл бусаддга сайтар тусалж бай- хаар тогтол. Энэ зөвлөлгөвиөвс «Онц, сурал- цахын эх үндэс» гэсэн аргачла- лыг боловсруулж їгийт сурагчдад таниулав - Онц сурлагатнуудын зөвлөл гоонөөс гаргасан уриалга. боловс- руулсап аргачлал нь пиопиёр СУу- рагчдын талархлыг хүлээж | бай- на гэж бүлгэмийн зөвлөлийд дар- га Л. Мөнхцэцэг ярип Сурагч Р. ЭРДЭНЭТУЯА “твриэртэээсэ ТСЧИРЖИЛЖЫВ тэтгэсэсжээ сггогээ тгэ(“ггсгл биютсх2 УРАН ЧАЛВАР», ЖИГҮҮРЭЭР гийн сурагч Ч. Тэрбишийн зурсан «Эвтай дөрвөн амьтан» зураг Я. Алтанцэцэгийн хатгамал 0 Төмөртогоогийн 02соп хормогч, Гаптөмприйү хийсэн «Тамирчин» хөдөлгөөнт тоглоом шалгарчээ Чпоперийн ахлах удирдагч ЖАНЧИВЛОРЖ Говь-алтай аймгийн Эрдэнэ су мын 8 жилийн сургуулийн 8-ын чБ» аягийн сурагч, бүлгийн дарга Ч, Оюунцэцэг, МАХН-ын ХУПТ -их хурал, Ардын хувьсга лын 60 аилийн ойг угтай олоп төрлийн ажил сапаачлан хийл байпа. Саяхан энэ бүлгийл пио- нер сурагчил МАХН-ын Төв Хо- рооны-МЇї бүгд хурлын шийлаэ- рийг сурталчлах урлпгт ухуулгын бригалыг малчдын суурьт ая- луулжээ. Ангийнхаа улс төрийн дууны «Улаан туг» хамтлагийн Уурып санг баятуулш олон шинэ луу супч байнг Пионерийн ахлах удирдагч С. ОРОСОО тплжэүэоэлтэ үзэж -эгэгї Єлєшоошнтс, тээшгтэв мэвтээчлииилн БҮТЭЭЛЧ УуУиЛС ЖИГҮУРЭЭР Өвөрхапгай аймгийн |Баян-он- лөр сумын 8 жилийп сургуулийн бүлгэмийн зеплөл «Сурлгчийн бү- ТЭЭЛЧ ҮЙЛС» сэдэвт Хөдөлмөрийн өдөрлөг зохиолоо. Өдөрлөгт бүх анги бүлгүүд оролпож Хэл юу хийж чаддагаа хяруулал. Сурагч- дын хяїзн бүтээсэн хичээлийн үзүүлэн, сийлбэр, хеєтгамал зэрэг олон бүтээлээр үзэсгэлэн байгуул: лаа. 8-ын «Вь. «Б» 7.гийн «Б», 5-ын «Вэ» апгийн сурагчдын бү- тээл эхний бэйруупыг ззэлсэп бо- гөөд сурагч Д. Чулуунбаатар, Ч. Цэвэлмаа, (О. Лхагпадулам, Д Лолгормаа нар сургуулийн аварга боллоо. Пионерийп ахлах улирдагч Ж, ЭНХТҮВШИН Мөн аймгийн Тарагт сумын 8 жилийн “сургуулийн захиргаа түү- хий Эд бэлтгэх цуваа гарган ажиллгв, Энэ ажлын үеэр алон бод, богийп эвэр бэлтгэж. 3553 нг яс цуглуулжээ. Уг ажилд Бат- жаргал багттай 8-гийн «В», Төв- мөерчөдөр багштай 7-гийн «Бэ», Цэдэв: багштай б-гийн «А» ал- стиул буслыгаа хошуучиллаа. Д. ЦЭДЭН Пионерийп ахлах СОДНОМ ЮМХНААР ЮМ ХИЙЖ БАННА БОД. ОРОЛД, ОЛ. БҮТЭЭ Нийслэлийн долдугаар сургуу Нийслэлийн 28 дугаар сургуу- сургуулийн уран сийлбэрийн авар... ЗИЙЖ З-ж «Нь ангийн сурагч Д. хил тээ ан 3Юнхиаар цан Энхээ чөлөөт цагаараа суурь ма- хийх 7 хопогийн сэдэвт ажлаар шины дугуйланд суралцаж, эрэг бага ангийн хүүхдийн хичээлийн боолт болон модоор төрөд бүрийн үзүүлэнд зориулж золны бөлсөөр эдлэхүүн хийж сурчээ. олон төрлийн ан амьтдын дүрс сС. БОДООШИНИ сийлбэрлэжээ авсан гэрэл зурлг Яшыыш- -э-ээ-ээээ-ээ :-э р уллллиэ й ,- “р «ТЭМҮҮЛЭЛ» ЭкКИПАЖ Завхан шгийн Улнастай хє- пионерийн байгууллагын «Хүндэт тын 8 дийн Ш улийн даалгазар», «Пионерийн телтр», п 332 дугаар »миан «Эрэлч хэсэг», ЗХУ-ын ппоперийн зөвлөл 14 “дэргэд бөрий соны байгууллагын «Ням гаригийн болон ЗХУ, с тист бусад орны БНМАУ-ын «Найрамдал» пионерийн 6 гын тэргүүн д я «Цэц гийн дэлбээ» кон- туршлагь с хэрэгжүүлэх церт, «Телезизийц тойм» їэвт- «Тэхгүүлэл» зкипаж ажиллаж бай рүүлэг зэрэг туршлагыг «өөрийн на. Экипажийн ахлагч нь 8-ын бүлгэм болон Улиастай хот, «А» ангийн онц сурлагатан, бүл Алдархаан сумын сургуульд сур" гийн парга Ш1. Ураячимаг талчиллаа гэж экипаїнийн ахлагч Манай «Тэмүүлэл» энилээн Ш. Уранчимэг ярид. «Соргогоор хайгч», «Зохион бү тээгч». «Үнэнийг үзүүлэгч» гэсэн гурван хэсэгтэй «Соргогоор хайгч» хэсгийлхэн пионерийн бай гууллагуудал байгаа тэргүүн турш- лагыг олж судлаад өөрийн бүлгэ- мийн пөхцөл бололцоонд тохируу- лан бэлтгэдэг. Бэлтгэсэн тутшлл- гыг «Зохион бүтээгч» хэсэг хя- ЧЭЭЛ хүмүүжлийн ажлын чэлөөт цагаар бүлгэмийн хэмжээнд үзүүл- нэ Амжилттай боллоо гэж үзсэп туршлагаа хотын болон ойт орчны сумдын сургуулиудад «Үнэтийг ҮЗҮҮЛЭГЧ» ХЭСЭГ дэлгэрүүллэг «Тэмүүлэл» зкипаж байгуулагд- сан пагаасаа хойш БНАГУ-ын ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС. Энэ экипажийн үзүүлэх сургуу» лийн төлөөгөөр бүлэг салаадын ажлын арга хэлбэр сайжирч идэвхтэн (сопгуультны ажиллах ндэнх өорполөо Пиопер сурагчдын дунд тэр- гүүн туршлага сурталчлах амжлаа. раа олны хайр хүндэтгэл баяр та» лархлыг нь хүлээж байгаа «Тэ- мүүлэл» экиплтийн авьяаслаг ппонерууд түүхт ойлуудыг угтаж сайн бүхнийг сурталчлан дэагэ- рүүлэх зориг эрмэлзлээр дүүрэй байна Пионерийн ахлах удирдагч Н. БАЯНБАТ АЖИЛСАГ, АВЬЯАСЛАГ ХҮҮХДҮҮД Сэлэнгэ аймгийн Хонгор сумын 8 жилийн сургуулийн захиргаа «Хүүхдийн ертолп» үзэсгэлэн байгууллаа. Үзэсгэлэнд сурагчдын 1980-4881 оны хичээлийн жилийн тэргүүн хагаст зураг, хөдөлмөрийн “Хичээлээр хийсэп 100 гаруй бүтээл тавтглжээ. Элгэзрээс 7-гийн «А» апгийп сурагч Алтапгэрэл 8-ын «А»,«Б» ангийп сурагч А.Эрдэнэ- билэт,Хурцаа, Нарантүрэв. 6-гийн «А» апгийн сурагч Оюуптөгс на- рыт бүтээлүүд үзэгчдийн таларх- ЛЫГ ХҮЛЭЭН. Тус сургуулийн 13, 14 дүгаар бүлгийн пионер сурагчид малчин Раднаагийн суурийн өвөлжилтөнд туслан хужрын онгоц, нх, ДУНД хөрвийп нарлагааны байр засаж хуурай бууц 5 тонныг таташ өгөв. Мөн өвөлжөөний хана туур- гыГ чигжиж дулаалан, бууц Хад- ахан байр, «Лавлах Бонн зэр- гийг хийлж, тусалжээ. Энэ ажилд сурагч Соёлсайхап, Батсайхан, Гэрэлбаяр нар сайн оролтоп. Сурлага, хөдөлмөр, олон ний- йн үйлсийн амжилтаар удахгүй болох багш нарынхаа өдөрт бэлэг : барихаар манай орны хот хөдөө- “| тийп олон сургуулийн пионер су- “| рагчид шамдаж байгайд тухай м2- “р дээ манай сонинд ирсээр байна. ( рыг дээшлүүлэх хөдөлгөөн өрпүү- -аролэц ажиллаж байна. Тус ангийн “сурагчид хоёрдуггар улирлын шал- галтаар (100 хувийн амжилт үзүүлж, сурлагынхаа чанарыг 56 хувьд хүргэжээ. Мөн ЗХУ-ын хо- шой баатар БНМАУ, БНСВУ-ын баатар сансрын нисэгч В. Горбат- хогийн нэрэмжит бүлэг болохоор авсан үүргээ амжилттай биелүүлж байна. “ Пионерийн ахлах удирдагч 1 Т. ЦЭДЭНБАЛ : ЛА ари аан аймгийн Алтай хо- тын экилийн нэгдүгээр сургуу- ийн нийт сурагчдын сурлагын чанар улам ахиж байна. Тус сур- гуулийн пионер сурагчдын дунд «Багш партаа онц дүнгээр бэлэг барья» сэдэвт хөдөлгөөп өрнөжээ. Сурагч Д. ЭНХТУЯА Хайрт хүүхдүүд оэ! : «Пиоперийн үнэн» сонины га- “зар, БНСЧСУ-ын | пноперийн «Седмичка» сэтгүүлийн .редакци- тай хамтран «Захидлаар танилц- "сан анд найз пар» гэсэн шинэ "булан нээлээ. Хүүхдүүд та пар “ Чехословакийн найз параасаа юу сурснаа «Седмична» . сэтгүүлд бичих юм. Чехослованийн пиноне- ““рүүд ч та нараас юу сурсан ту- хайгаа манай сонинд бичнэ. Ха- “рилцан бие биенээсээ суралцахын "тулд юуны өмнө захидлаар 1Та- нилцах хэрэгтэй. Ийм учраас ма- най сопины редакци энэ дугаар- таа Чехословакийн пиоперүүди “охаягийг нийтэлж, байна. "Сайн байна уу? Монгол найз аа! “2 Миний пэрийг Алена Вацкова ” тэдэг. Би 17 настай. Брхлаби-Хо- "тод амьдардаг. Монгол хүүхдүүд- “дэг. Захидлаа оросоор бичээрой, ртай. Миний хаяг: тэй захидлаар харилцахыг их хүс-- БАГШ НАРЫН ӨДРИЙГ УГЇАЖ Бааян-елгий аймгийн Буянт су- мын найман жилийн сургуулийн пионер сурагчид батш напын бач- рыг угтаж «Бүтээлч лм гариг» сэдэвт хөдөлмөрийн өдөрлөг зо хиолоо. Өдөрлөгт оролцсон сураг- чид 980 кг яс, 124 кг хөнгөн ца- гаан цуглуулав, Сурагч Ө. МӨНХБАТ Нийслэлийн 10 жилийн 17 ДУ- гаар сургуулийн бүлгэмийн зөв- лвл«Бггш нартаа барих бэлэг»сэ- дэвт 21 хоногийн ажил зохиож байна. Мон «Ардын багш» сэдэвт гар зургийн уралдаан зарлажээ. Уралдаанд шалгарсан бүтээлээр үзэсгэлэн байгуулах юм. Сурагч Д. ТУЯАЦЭЦЭГ Увс аймгийн Өмнөговь сумын 10 жилийп сургуулийн багш 1Ко- попхүү, Д..Зина, 10. Цэндээ нарын удирдсан зургаагийн «В», тавьш «Б», «А» ангиуд аймгийн тэр- гүүннй бүлэг болох үүрэг аваад уралдгантай ажиллан байна. Энэ бүлгийн сурагчид сурлага, ходөл- мөр, олоп нийтийн үйлсдээ олсон амжилтаа багш арын өдрөөр тайлагнах ом. Сурагч Б. ДАВААСҮРЭН 2 Нийслэлийн 7 дугаар сургуу- лийн пэхмэлийн аварга 8-ын «В» ангийн сурагч Т. Алтаптула багт нарын баярт зориулсан үзэсгэлэнд тавнх бүтээлээ бэлтгэж байгаа нь. Ф Миний гэдэг. 5 дугаар ангийн нэрийг Мариляц Цсиба сурагч. Монгол найзуудтай болохыг би нх хүсэж байна. Миний хаяг | “Шадшааас- сав: 170571:28:224 ( 51 2 22,7:2527150 12» ГААГА Би 15 пастай. Мипий пзрийт Рената Козловсна гэдэг. Би 9 "дүгээр ангид сурдаг. Миний халг ХОЁР БАГШ. Пионерийн ихлах удчрдагч. ном зохиолоо уншиж, дуу бүжиг Бүрээ цангилаж, бөмбөр нижиг- нэсэн ппонерийн тачхимд ёслолын хувцастай хөөрхөн багачууд хөг- жилдеж байлаа. Баян-өлгий аймтийн Буянт су- мын найман жилийн сургуулийн пионер сурагчид өөрсдийн хүчээр байгуулсан «Алдрын танхим» -за хүлээж авахаар бэлтгэж бай- гаа нь энэ юм. Тус сургуулийн ппочерийн ахлах удирдагч Н. Хугр- мєттай уулзахад --Манай хамт олон МАХН-ын ХҮШ их хурал угтаж ЗХУ-ын Хошой базтар, БНМАУ-ын баг тар, БНСВУ-ын баатар сансрын нисэгч 5Б. Горбатиогийн нзрэзм- жинт болох үүрэг аваад ажиллаж байна гэж ярив. -Хурмет багш хоёрхон жил ажиллахдаа нх туршлагажиж бай- гаа хүн. Аймгийн ХЗЭ-ийн хороо- ны үзлэгээр манай бүлгэмийн ажил онц үнэлэлт авсан. Түүний ажилласан хугацаанд хэд хэдэн нэрэмжит бүлэг шинээр төрж, МП Б-ын Төв Зөвлөлийн Лєнинч буу- хна аяны номд бүлгэмийн турш- лага бичигдлээ. Энз бүхэн Н. Хур- мет багшийн хөдөлмөрийн үр дүн юм гзж тус сургуулийн багш нар бахархан ярьж байлаа. Анги танхим пь цэвэр цэмцгэр энэ сургуулийн «Ппоперийж тан химь хүүхэд бэгачу м дуртай газар нь бо/ нонер, баатарчууд энд өөрсдийн дуртай сурдаг ажээ. - Тэдэнд багш Н. Хурмет үргэлж тийн өмнө би анхныхаа хичээлийг 1Каргалан сумын найман жилийл хугацаанд 10 гаруй анги дааж төгсгөжээ. Єөрийнх нь шавь нараас өнөөдөр ард түмний үр хүүхдийг сургах үйлсэд өөртэй нь цуг хүчин зүтгэж явна --Дуламсүрэн бапш одоо хоёр- дугзар анги дааж байна. Энэ анги сурлага, хөдөлмөрөөрөө тэргүү- ний анги. Ер нь Дуламсүрэн ямар ч аягн даасан тэргүүний ан- гийн эгнээнд хүргэдэг туршлага- тай хүн дээ. Хичээлийн бэлтгэлийг сайн хапгаж. үзүүлэн таннулах, тараах матернал зэрэг сургалтын материалыг хичээлдээ ергөн ашиг- ладаг нь сурагчдын мэдлэгийг гүн бат болгодог юм гэж тус сургуу- йн багш нэр ярьсан юм. Ду- сүрэн багт: ОДОО сургуулийн «Сурагч» шуудан хороо хариуцач ллаж байна. ургуулийн дэргэдэх «Ахмад настны зөвлөл»-ийн гишүүн згэ багш ажлын амжилт, зүтгэлээрээ | ныхоо хайр хүндэтгэлийг хүлээн байна. Багш Б. ДУЛАМЖАВ Лэгх тээтт өэвт өэвиж Өвшиж ээвэр эинжэр биншэй Үииээи ин тиним Эиним “ивээх “иннээх Эинииэ Үинжиэж “ннвэи Чиншин “инииэх МӨНЬн СОЁЛЧ Нийслэлийн 8 жилийн долду- гаар сург сахирал Г. М налжавтай уу --Манай сургуулийц хамт олоз МАХН-ын ХУЇП ях хурал, Ардын хувьсгал |МХЗЭч 60 жилайн рїїг угтая: соёлч ль. болох үүрэг аван ажи байна. Сур- үулг х 1 эдэлгээг сайжруулахын тулд багш чин, сурагч бүрт хариуцуулан сон нь үр дүйтэй ажил боллоо Сурлагын чанарыг дээшлүүлж 18 «таван хошууны төдсө» бол- золт уралдаанд зарлан явуулж, «460 жилдээ 60 бэлэг барья» хө- дөлгөөн өрнүүлэн ажиллаж байна -- Сургууль дээр зохиогдон: Миний гэдэг. нэрийг Яна Валичкова Би 14 настай. Өөрийнхөө үенйн охид хөвгүүдтэй захидлаар харилцахыг хүснэ. Мининд хаяг «ла У0/2Жоуа| 755022 2125) 264 56Жиуут СҮҮ: ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Та нар Чехо- словак найз нартаа сахндал би- чиж тэднээс юу сурсан тухайгаа «Седмнчна» сэтгүүлийн редакцид ЧССР Староместская плошадь 17, 118618 Прага 1 «Друг из пнсьма» гэсэн хаягаар захидал бичээрэй. Ф “(Тодруулах зүйл байгаа бол «Ппо- терийн үнэн» сопипы 1980 оны 14: 38-аад үзээрэй) | 2222 595(1/02217 220 шачал СУРГУУЛЬ БОЛНО байгаа сонирхолтой ажлын тухай трьж өгнө үү? гэхэд -- Энэ хичээлийн жилд гарын | хдүүд 60 гаруй цэцэг тарын гллаа, Мөн райсны урлагийп лэгт хоёрдугаар байранд орсон. 1 зо багш Цогоогийн удирллагаар «Баатарчууд», «Мөнгөн хөлөг», хөгжмийн « Мөн бүрээ» дуу х лагууд ажиллаж байна. Цэ- рэвлхам багшийн удирдлагаар ном сэлбэх байнгын групп ажиллашм 1000 гаруй ном засч сэлбээд байла. Мөн «Дохио» радио стан- цаар сурагчдын алдаа дутагдлыг шүүмжилт нэвтрүүлэг хийлдэг боллоо гэж ярив. М. ДАШБАЛБАР - 1--ш-иыш-шх--эттиэттээттээттээтттэттттэстэтэттиитстгтэст-шээт-иэ--г---| ” ЗАХИДЛААР ТАНИЛЦСАН АНД НАЙЗ НАР Пионерийн сайн үйлс «НӨӨЦ--81» Дундговь аймгийн Говь-угтаал сумын найман жилийн сургууль «Нэөц-81» сэдэвт ажил зохиолоо, Хаягдал ашиглаж сумын хэмжээ- гээр зэс, гууль, хөнгөн цагаан, хар төмөр цуглуулав. Энэ ажилд 6 гийн «А», 5--ын «А» ангпуд нийтдээ 500 гаруй нг зэс. гууль, хөнгөй цагаан, хар төмөр 1ту- шааж бусдыгаа хошуучлав. Ч. НАРАНЦЭЦЭГ ЭЫы-шшШ-шт-т------ш----ш---шш--шшш-ш---т “МАНАЙ ТАНИЛЦУУЛГА. АНГОЛЫН ПИОНЕРҮҮД Анголд Агостиньо Нето--гийн нэрэмжит пионерийн байгуулла- тын үндэсний зөвлөл (АПБ) бай- гуулагдав, Ангалын пионерийн байгуулла. гын иарийн бичгийн даргаар Ге- нгто Тито-г томилжээ. Нэгдүгээр сарын 14-нд Анголын нийслэлд зөвлөлийн анхты хуралдаан болж тус улс дахь пионерийн хөдөл- гоөний энэ онд хийх ажлыг хэ- лэлцэж, пионерийн байгууллагын цаашдын ажлын арга зүйг тодор- ХоЛЛы ХЭЛ хүлээс лд улс ор пОЭМЛЭЧАЛЛНХ байгууллагын төлөөлөгчид оролцтнээ, 8 5) ! Ү Ү ! | ! Ү Ү Ү | Ү Ү ! ! Ү Ү ! Ү Ү Ү Ү Ү Ү ! ! Ү 3 Ү Ү Ү ! Л, МИТЯЕВ (Зовлолтийн хүүхдийн лохполч). Багш анхны хичээл дээр нэгдү- гөзр ангийнхнааа -- Та нарыг сургуульдаа ирэ- хэд хэн тусалсан бэ? Хэлээрэй гэж асуун, Митя гараа бусдаас өндөр өргөн --Аап өэж, өвөө, эмээ гэж хариулахад зүйтэй гэж багш зөвшөөрсиөө өөр хэн хэлэх вэ? гэв, Мэддэг сурагч гарч ир- сэнгүй. --Оёдлын Фабринийн ажилчид та нарыг сургуульдаа цуглахад тусалсан. Харцгаа өөрсдийнхөө сургуулийп Формыг, үүнийг та нарт хэн оёж өгсөн юм бэ? гэт багш өгүүлэв, Вера охин зориг- лон санаснаараа, --Ой модчин биднийг сургууль- Дэа цуглахад тусалсан гэхэд ан- гийнхан нь шоолон хөхрөлдөж: --Вүгдээрээ харсан биз дээ, бидний хэн маань ч гэсэн (сур- авналллиллааныслараилашэгчэлтэигдээнэлнийгээлйелйглөэнийсэх л ллажуиулэлгтгаил яагам ли л07 Дэй 7ШСЛжВ? гууль дээрээ ямарч модны холтос- гүй ирсэн гэж шуугилдав, --Элэ чинь янзэдэмтэй байна гээс үү? дэвтэр, номын хуудас, цаасыг модноос авч хийдэг шүү дээ гаж Вера, гомдолтойхон хэл- лээ. Хүүхдүүд инээлдэхээ болилоо. Модчин байхгүй бол хамгийн чу- хал хэргээ юун дээрээ бичиж, юунаас уншихсан билээ дээ, 80- хїиолчид номд шүлэг бичдэг, ажил- чид үүргэвчний төмөр хэлхвэнүү- дийг бидэнд хийж өгсөн гэж тал, талаас сурагчид шуугилдав. --Тогооч тусалсан. Зуушпы газараас котлетын сайхан үнэр ханхалдаг гэж нэг хүү хашгирлаа. --Сайн байна гэж багш хүүх- дүүдээ магтсанаа үүнийг мартах- гүй гэж бүгдээрээ тогтоцгоов. --Та нарыг сургуульд сурал- цахад олон хүн тусалжээ. Улсын үндсэн хуульд бидний хичээнгүй- лэн мөрдөх хөсэг бий. Үндсэн хуульд бидэнд зориулан бичсэн тэр тусгай хэсгийг та нар мэдэх үү? гэж багш асуулаа. Энэ асуулт хүүхдүүдэд их хүнд байсан бололтой чив “чимээгүй болцгоов. Багш зөвлөлт орны бүх иргэн суралцахыг хуулинд, заасан гэж өөрөө хариуллаа, Ч. ЧУЛУУНБААТАР орчуулав. САНСРЫН БАРИЛГАЧИН... БОЛТО Өргөгч цамхаг төнгэрт ажиллана Өрлөгийп тоосго өргөсөн харлг- дана Таван давхар байшингийн тагтанд Том ах минь зогсож үзэгдэнэ. Ажилч хүний булна гараар Аварга өргөгчөөс тоосго буулган Ургах нарны цацрал угтан Улаан тугийн намираа өргөн 1їйнэ өрлөг хийж байна. 1Пїинэхэн барилга босч байна. Удахгүй энд хүмүүс орж Амьдрал жаргал буцлах болно Улаан туг өөр барилга дээр -- ИРЭЭДҮЙН ЗОХИОН Ассан гал шиг намирах болно. Тэнгэрт ажилладаг ахын минь барилга Сансарт мөдхөн баригдах болно Тэндэхийн шинэ хотын буудалд СОЮЗ! хөлгөөр аялна би Яг тэндээ барилга барилцаж Ярайсан олон гэрэл асааж Сансрын хотонд амьдрал өрнөх Сайхан ирээдүй холгүй байна. Ахыгаа дууриаж барилгачип бол- но би Алсын одоп бо Д200 босгоно бий. . СҮХБААТАР БҮТЭЭГЧ Нийслэлийн 16 дугаар сургуулийн 86-гийн «Д» ангийн сурагч Б. Тайван пуужингийн шинэ заграр хийж байгаа нь С. БОЛООШИНН авсан гэрэл зураг. 11117:11141141111:1117111711111111111 111 11101111 1 САНСАРТ НИСНЭ Морин хүлэгт монгол хүү Мөдхөл сансарт ниснэ. Оньсон. техникээр хөлөглөн Олдын орчлонд жуулчилна Тэнгэрийп ууламд зочилж Тив. лэлхийг ажиглана Ахан дүүсийн ХЭЛХЭЭ МИНЬ Анд нөхлийн холбоо маань Үсийл үед зулаарч А--81125 Үүрд бат цэцэглэнэ, Мөрөөдөл болсон хүсэл мипь Молхөн тэгээд биелнэ. Өлөрхангай аймгийн төвийн нэгдүгээр 10 лятлийп сургуу- лийн 2-ын «В» ангийн бу. рагч, С, СОСОРБАРАМ Нийслэлийн 75 дугаар сургуулийн 9-ийн «Бэ» ангийн сурагч, сургуулийн хөгжмийн аварга Г. Янжинсүрэн өөрийн орны болон гадаадын хөгжмийн сохнолчдын сопгодог зохиолоос гоцлон тоглож багш сурагчдын талархал хүлээж байдаг юм. С. БОДООШИНН авсан гэрэл зураг. "СУРАГЧИЙН ҮЗГВЭР эиввлиилиэлиилалллээиинллэииэилитлиилилииээээжван, АЗ ЖАРГАЛ . Энх тайван, найрамдал бол Эгэл бидний зол жаргал юм Эх орон өлгий нутаг маань Ээлтэй амьдралын голомт юм Ахмад дээдсийн замнасан замналаар Ажиллаж амьдрах заяатай торсон Ардын үрс бидний зорилго бол Ахин дэвших социалнам ом Их багш Ленин, Сүхбаатар Энхрий хайрт нам засаг минь Ийм сайхан жаргалыг Эгицэгт бидэнд өгсөн юм. Төв аймгийн Угтаалын сан- гийн аж ахуйн 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «Вэ» ан- гийн сурагч Ж. чимэдцогзол Э9ЭНХ ТАЙВАН Энэ дэлхийн хүмүүс Энх тайвныг хүснэ Эрх чөлөөний төлөө Эрс шийдвэртэй тэмцэпэ Нийслэлийн 10 жилийн хоёр- дугаар сургуулийп 8-ын «Б» апгийн сурагч Б. ГЭРЭЛБААТАР БӨМБӨРЦӨГ ДЭЭР ХЯМД ХҮЧ -- Тэдний хөлс гэж юу шалих вэ? Хийх нь бага юм чинь... гэж хэлж байгаа бүдүүн эрийг хараач. Энэ хөрөнгөтөн эр, Өмнөд амерни- нийн -Колумб улсын пэган пүүрс- ний уурхайн эзэп байна шүү дээ. Түүний өмнүүр дааж ядтал шуу- дайлсан нүүрс үүрээд явж бай- гаа арап орчим “спы хүүг ха: раад л тэр хүц ийнхүү сайрхаж байсан хэрэг. Колумб оронд на- санд хүрээгүй хүүхдийг хүнд хү- чир ажилд ашиглах нь ердийн үзэгдэл болж сүүлийн таван жилд л 8 сая гараад блйгаа ажээ. Хүү- хэл их алиил хийвч цалин балга авна. Том хүнийхэвс 2 дахин баи- га апах ч явдал бий. Тэгэхээр улс орны ядуурч доройтсоп эдийн 88- сагт тхээхэп хэмнэлттэй, аргагүй л «Хямд хүч» байгаа биз. 200 метрийн гүн. уурхайгаас арван хөдхөн пастай хүүхэд хол- саө асгаруулан байж шуудай нүүрс гаргаж, ирнэ. Нэг шуудай нүүрспий хөлсөнд нь уурхайн эзэн 7 песо өгпө. Өлөрт 80 шуу- лай. пүүрс гаргах попмтой. Нор- мын хувьд том хүнээс дутахгүй байгаа хэр нь авдаг хөлс нь ердөө л лолоохоп пПесо пгүү лдээ. Төгтал, нөгөөх ховдог эзэн нь 7 песогоор апсап нүүпсээ 180 пе- Эрхлэгч Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинедад хэвлэл, ХҮҮХДҮҮД ГАДАА ТОГЛОЖ БАЙНА Идэр есийн нд хүйтнийг Илээд наадмаараа уяруулан бүлээсгэл 27Навартай өвлийн тэнгэр доргиож 7Каргалтай орны хүүхдүүд тоглож байна Манай хотын буурал иастнууд Маргааш тэнгэр дулаарпа гэцгээв Өсвөр үеийнхний паадамд баясан Өөр хоорондоо хуучлан байна Би ч гэсэн тодний инээдэнд Бээрчих дөхсөнөө мартаж орхиод Хацар ороолгох хүйтэн жаварт Халуун пайргаа хэлхэж зогсоно Эх орны минпь итгэл найдвар Ирээдүйн баатрууд өлчир байпа Хүслэнт сайхан хаврыг дуудан Хүүхдүүд гадаа тоглож байна Хопсгол аймгийн Шинэ-Идэр " сумын сургуулийл сурагч И. ТҮМЭН согоор цааш нь дамлапна. Їїигэ- хээр уг уурхайн эзэн «Хямд хүч» ашиллуулсиаар хичнээн их ашиг олж байна ва дээ. Ийм доромяс лолын дор зарим газар 5--6 иас- ныг хүүхдүүд, тар ч байтугай бүр гэр бүлээрээ хүртэл ажиллаж байгаа тохиолдол Колумбад зЗа- хаас аван байдаг байна. Ингэл: хар иялхаасаа хүнд хүчир хөдөл- мөрт зүтгэн: өсдөг тэдгээр хүүх- дүүд сургуульд сурах пь бүү хэл сургууль гэдэг юу байдгийг Ч мэд- дэггүй ажээ. Колумб улсад сүү- лийн 200 жил ийм гунигт түүх давтагдсаар байгаа нь 1919 онд баталсан Олон улсын хөдөлмөрийг зохион байгуулах хорооны шийд- вэрийг хөсөрдүүлсэн нэн бүдүү- лэг хэрэг 10м. Гэвч хөрөнгөтөн ертөнцийн гай гамшиг бүхэп хүү- хэд багачуудын амьдралл ийнхүү дайсагпадаг болохоор аргагүй л «бор ходоодоо» тэжээхийн тулд төд их хөлөлмөрлөн, хямд хөлс авч байна. Тэгэхдээ, энэ япдал зөвхөп Колумб улсад байгла юм биш шүү. Дэлхий дээр, өөрөөр хэлбэл бүх хөрөнгөтөн орнуудад байгаа насанд хүрээгүй ажилчдыг тоолбол санаанд багтамгүй их тоо гариа. Бол л доо, одоо манай га- риг дээр 200 сая хүүхэл боолын хөдөлмөрт зүтгэл: байнл В, ДОРЖСҮРЭН Ц. ДАШДОНДОВ Индекс--14140: ЇЕД ч, гт Орон 37 охь жилдээ ... М8(1662) Ф (1081 “МАХН У1/1| 7,Ч | 1| ИХ ХУРАЛД ЭРДМИЙН ДАЛАЙ ЖИГҮҮРЭЭР Хэлтий аймгийн Биндэр суман ТО жилийн сургууль салхап.өлц- чуудын зөвлөлгөөн хийж 166 сурагч оролцож: арга туршлагаа солилцлоо, Зөвлөлгөөнд - Хичээлийн эрх» лэгч Дарамбазар «Сурлага, /хү- мүүжлийп хоцрогдолтой. тэмцэхэд опцчуудын үүргийг өндөржүүлье» тглоилвтгтэ”лдуштотаЛБЛВХЕЖ-ДД 27:97 УУ 97.28 УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ СУРГУУЛЬД, Увс аймгийн Хяргас сумын ул- сын тэргүүннї б жилийн ёургуу- лийн хамт олон МАХН-ын ХУШ нх хурал, МАХН, Ардын хувьс: гал, МХЗЭ-ийн 60 унилийн ойг уг: таж олоп төрлийн ажил сохиож байна. Єаяхан тус сургуулийнхап тэсэн сонсгол хийн ардын (Гэ. гээрлийн тэргүүний вэжилтан, багти Д. Монхтогоо, Їдлли “Дэ апгийн онц “сурлагатан «5 онцын эзэн» Алтанцэцэг. 9-ийг «Бэ» ан- гийн сурагч, МПБбляп Төв Зөвлө- лийп алтан медальт О. Энхцэцэг нарын олон хүн үг хэллээ Тус зөвлөлгөөнөөс «МАХН, Ардын хульсгал, МХЗЭ-ийн түүхг 60 “жилийн ойнууд, МАХН-ын ХУШих. хуралдсурагчбүр «суу лага, хүмүүжил, хөдөлмөр, соёл- оны, нэгдүгээр сарын 28: 08. Лха 6э Үнэ 10 мөшө өөрсдийн хүчээр барьсан халуун усны барилгыг ашиглалтад оруул- лаа. Энпа халуун ус 248 хүүхдэд нэг. цагийн дотор үйлчлэх боломж той юм. Мөн дотуур байрыг ияс бүрэн тохижуулав: Багш сургач хүмүүжүүлэгчид 1000 ширхэг үзүүлэн. таннулах, материал хий- гээд байна. Энэ ангилд бапшГ.Цэ- ОЙД 1 НАМЫН ИХ ХУРЛУУД | Түрүүч нь 287-д Д ГОХ ХУРАЛ, 1935 оны сс- Їїдүгээр сарын 29-наас аравдугаар МАХН-ЫН. 60 ШИЛИЙН "-- “ дурсгалын рэндорж, Д, Батаа, Д.Дулмаа нар сайн оролцов: Багш Б. МӨНХӨӨ жилт, урлаг спортын дээд ам- шилтаар бэлэг барья» сэдэвг уриалгыг бүх сурагчдад хандаа гаргав, Сурагч бүрийг УП таван жилд сурлагын тооцоот үүрэг авч хэрэг- жүүлэх, онцчууд бүр сул ба дупл сурлагатныг даан авч сурлагын ахиц гаргах, огцчуудын нэрэмжит цэцэрлэг байгуулах зэрэг 12 бүтээлч үйлсэд урналап Пионерийн ахлах удирлагч Д. ЗОЛЗАЯА Нийслэлийн 7 сургуулийн онц сурлага- тан, Д. Сувдаа даргатай бүлгийн хамт олон дугаар дын хувьсгалын 80 жи- лийн ойг угтаж хотын тэргүүний бүлэг болох үүрэг авчээ ЗУРАГ ДЭЭР: Д. Схв- даа бүлгийн радно шугам жагсаалд бэлтгэж байгаа пь АРД 1 ХУВЬСГАЛЬ 60 САЙН ҮЙ Нийслэлийн 10 жилийн 48 ду. гапр сургуулийн 6-гийн «Л» ан- гийн хамт олон МАХН, Монгол Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 эжшилийп ой, МАХН-ын ХУШ нх хурал угтаж БНМАУ-ын баатар Ц. Олвойн пэрэмжит бүлэг. боло- хоор авсан гүүргээ амжилттай биелүүляг байна. Бүлгийп дарга Б, Рэнцэнханд, ангийн дарга С, Волдбаатар парын удирдсан тус ангийн пинонерүүд Ц. Олзвойн гавьяат үйлсийг Су- лалж, баатрын нэрэмяїит булан байгуулжээ. Мөп Ц. Олзвойн төр» сөн нутаг Ховд аймгийн Манхап сумын 10 жилийн сургуулийн су- ЛС БҮТЭЭНЭ рагчдад захидал бичиж, «Олзвой баатрыц амьдрал» гэсэп альбом болоп бяцхан пом хийв, Монгол Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойг угтаж «60 сайн үйлсийн тө- лөө» уралдаан орнүүлан сурла- га, хүмүүлитлдээ ахиц гаргахаар шамдаж байна. Энэ бүлгийп пионерүүд социалист аж төрөх ёсыг амьдралд хэвшүүлт, пийг- мийп өмч, ариуц цагаан хөдөлмӨ- рийг тахин шүтэх сэдэвтэй 231010 дунтор--үйлчлүүлэгчэ, «Миний юм, чиний юм» сэдэвт шжлиг театрчилсан тоглолтын хэл0Э- рээр явуулсан. нь сонирхолтой боллоо, МАХН-ын Төв Хорооны УП бүгд хурлын шийдвэрийн дагуу сурагч бүр өөртөө дүгнэлт хийл, тооцоотой үүрэг амлалт авч ажил- ласпаар Д., Батцэнгэл, Б. Блмба- цэрэн, Р, Ганбаатар, Г, Ганцоож, М, Пүрэвсүрэн, Х. Хүрэлсүх, П. Эрдэпэбаяр нар сурлагїлц амжил- таа ахиулжээ Энэ аигид онц сурлагатан су- рагч -С. Болдбаатар, С. Бямба. жав Ч. Баярсайхан, Б. Дашлду- лам, Б, Рэнцонханд, С. Туяа," олон. нийтийн ажилд сайп оролц- дог сурагч Ц. Цолмон, Б. Одог- чимэг, Ч. Дамдинсүрэн, Б. Отгон- цэцэг, Д. Энхцолмон Ц. Мөнх, мапдал, Б. Оюунцэцэг нарын олон сайн сурагч бий. Багш Ж. ДОРЖСҮРЭН Нийслэлийн 84 дүгээр сургуулийн Т7-гийн «Б» (| айгийн сурагч Д. Амар- Жаргал соёлч | бүлгийн удирдагчаар ажилладаг, .- Тус бүлгийн шнонерүүд г сурлагын чанарыг сайж- руулах халз уралдаантай давтлага хийхийн хамт байгаль орчноо хамгаа- лах цэцэг үржүүлэх аж» лаар гуульдаа тэргүүл- дэг байнл. ЗУРАГ ДЭЭР: Бул- гийн дарга Д. Амаржар- гал цэцэг үржүүлэх бай. ранд ажиллаж байгаа нь. С. БОДООШИЙН | авсан гэрэл зураг. 19 МАХ , Н-ын ХУШ нх хурал, Ар-! жиниилиын | Хянан Байцаах Төв Псарын 13-ны. өдрүүдэд хуралдаж намын 7600 гаруй гишүүд, ор- Млогчдыг төлөөлсөп 189 төлөөлөгч Моролцжээ. Их хурлаар МАХН-ын й Төв. Хорооны тайлан, БИМАУ-ын 1 Бага Хурлын Тэргүүлэгчид ба Засгийн газрын илтгэл, намын мөрийг хөтөлбөр болон “дүрэмд (өөрчлөлт оруулах зэрэг 9 асуу- їдал хэлэлцсэн юм. Их хурлын Тогтоолын тавдугаар хэсгийн хоёо- (дугаар зүйлд «Дунд ба бага сур- Мгуулийн багачуудад задаг төрийн Жяпдлын тухай зохихыг түүвэрлэл ЖЯлаах, үүнд зааварлах зүйлүүдийг Ттөлөвлөж гүйцэтгүүлэх япдлыг Торолдвоос: сохицо» гэж заасан байдаг. Энэ их хурлаар МАХН- программыг 0ба- 1926 оны єс- авадугаар ын хоёрдугаар талжээ. У ИХ: ХУРАЛ. Дүгээр сарын 26бнаас сарын 4-нийг хүртэл нийслэл ”лаанбалтар хотод хуралдай 111000 гаруй гишүүдийг төлөөлөн 181 толоологч оролцов, Их хурал МАХН-ын Төн Хороопы болон На- мын Хянан .Байцаах Төв Номис, сын тайлан, ардолныг эрдэм соёлд їгэгээрүүлэх тухай илтгэл зөрэг 7 асуудал хэлэлцсэн юм. Их хурлын тогтоолд ардыг гэгээрүүлэх ливдал цэн чухал гээд аливаа эрдэмд су- ралцах боловсрох нь хүн бүрийн ндэвх оролдлоготой шууд холбоо- (тон учир түүнийг дайчлахыг оии- їлон- заалсээ. Мөн багш нарыг ол- (ноор хурдавчлан бэлтгэх, гадаа- |дад хүмүүс явуулж сургах нь | зүйтэй гэж: заасар байна, | ҮГиИХ ХУРАЛ. 1927 оны сес- дүгээр сарын 232-ноос атардугаар їсарын 4-нийг хүртэл пийслэл (Улаанбаатар хотод хуралдаж, н8- Ммын 11587 гишүүдийг толоолсон 191 төлөөлөгч оролцов. Их хурал (МАХН-ын Төв Хорооны тайлан, (Намын Хянан Байцаах Төв Ко- миссын болон аймаг, хотын намын (хороодын илтгэл пэрэг 7 асуудал хэлэлцэв. Их хурлын тогтоолын есдүгээр зүйлд төв орон путагт Нсбайгуулагдсан олоп сургуулиудын ажлыг улам бүр сайжруулах, багш нарыг бэлтгэх, сургуулийн наснаас | Хотрэгсдийг болопсруулахын чух- 4итыг олцлон заал боловсрол мэД- | Їїлэгтэй хүн цөөн байгаагаас болж Шиам улсын албан хэрэгт муугаар пөлөөлж байгааг дурджээ. ҮП-ИХ ХУРАЛ. 1928 оны аравдугаар. сарын 23-наас арван Тхоёрдугаар сарып 10 хүртэл пийс- / лол Улаанбаатар хотод 47 хопог Ёхуралдаж намын 15269 гишүү- ийг төлөөлсоп 192 төлөөлөгч Ї 4 олцсон юм, Их хурлаар МАХН- н Төв Хорооны болоп Намыг Номиссын тайлан, МХЗЭ-ийл Төв Хо. Шроопы тусгай санал зэрэг Ї ! асуудал хэлэлцсэн байна. ЁИх хурлын тогтоолын 21--27 Мдугаар зүйлд сургалтын чанарыг 1. багш нарыг бэлтгэх Юоплыг түргэвчлэх, орон нутгийн ага сургуулнудыг өргөтгөх, идэр Налуучуудыг түр сургуулнар хам- (Гран сургах, эмэгтэйчүүдийг эрдэм Г оловсролд сургахын чухлыг онц- | зосон, саасан: байна. Үргэлжлэл бий, 1. Хоёр сурагчийн нэг нь ндэм- хий натрийн цайрын уусмалыг “Яагаал 2. Монгөний чЧэг атомын ол. 8. Хэрэв озолатор дундуур хү- нэвтрүүлэхэд дөн- төмс түүний 8. хувь нь озон болж 2 л хүчилтөрөг- чөөс хичнээн литр озон гарган авч чилторөгчийг хувирдаг бол болох нэ? 4. Техникийн хлорт цайрд хлорт хар тугалганы Хлорт цайрыг тэд- томор ба хлорт хольц байдаг. “2-ГсурлаАГА-- СУРАГЧИЙН 2-ГӨЛ-ХӨДӨЛМӨВ”--- | УЛСЫН ХИМИЙН ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАДЫН їй натрийн уусмалыг хлорт цай- ёрын ТИВД дээр, нөгөөнь ндэм- уусмал двэр хлорг бага багаар хий- эгээ. Туршлага тус бүрт ямар үзэг- дэл аншглагдах вэ? Хоёр туршла- "гаар эрЬ үзэгдэл адил байх уу? жин хичнээн грамм болохыг тооцоолж тэ рг ЭЭЭЭЭЭЭЭЭЭ Б 2 ээжий эдүнийнн гээр хольцоос яаж цэвэрлэх вэ? Ж Цайр, төмөр хоёрын 2,33 Т холимогийг хүчилд уусгахад Хэ- вийн нөхцөлд 846 мл устөрөгч үүсчээ. Холимог дотор цайр 18- мөр тус тус хэдэн грамм байсан бэ? 6. 48,5 хувь 215 бүхний 200 г хүхэрт цайрын нэаган эрдсийг (сфа- лерит) шатаахад 200 л агаар (ХЭ. вийн нөхцөлд) зарцуулагджээ. Үүссэн хийн холимогийн найр- лагыг эзэлхүүний процентоор тоо- цоолж ол. Т. 1,6 г бромет калитай уус- мал дзэр хлорын хольцтой 6г «түүхий» бром хийжээ. Холимо- гийг ууршуулж үлдсэн зүйлийг хатаахад энэ үзэгдлийн масс нь 1.36 г болжээ. «Түүхий» дахь хлорын процентыг тооцоолж ол. СУРЛАГЫН ХЯНАЛТЫН ДЭВТЭР МАХН-ын Төв Хорооны УП бүгд хурал дээр Ю,. Цэдэнбал дарга өөрийгөө хянаж, өөртөө дүн шинжилгээ. хийж, ажил хэрэгт, өөрийн шүүмжлэлтэй хандах та. лаар үнэтэй сургамж өгсөн билээ. Энэ асуудал хүүхэд бүхиий сур- лагын амшилтад чухал нолөөтай юм. Өөрөөр хэлбэл сурлагадаа хя- палт тавья, шүүмжлэлтэй хандах “хэрэгтэй. Нийслэлийн 10 хилийн 18 дугаар тусгай сургуулийн су. рагчид «Хяналтын дэвтэр» гаргай ажиллалг үр дүнд хүрч байна. Энэ дэвтрийг хэрхэн хөтөлдөг тухай танилцуулая. ДЭВТРИНН ХАЯГ: Сурагч Батып сурлагын хяналтын дэвтэр 1980-1981 оны хичээлийн жил 1. Дэвтэрт өдөр бүр авсандүн- гээ тэмдэглэнэ 2. 7 хопогийн эцэст сурлагын бүх хувь чанараа тоогоод, ямар “ахиц гаргаснаа зэмдэглэнэ. 3 3. Долоо хопогийн эцэст ангийн багш, эцэг, эхийн гарын үсгийг заавал зуруулиа. 4. Сарын эцэст сарын дүйяг гар- гана. САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ. шашин СЭДЭВТ ӨДӨРЛӨГ -- Бүгд хичнээн сурагч оролц- єоп байна вэ? -- 1289 сурагч - Өдэг эхчүүд? -- 417 гэж улаан бүч зүүсэн хоёр охин ярилцан бичиж байлаа. Нийслэлийн 10 жилийн 47 дугаар сургуулийн захиргаа, бүлгэмийн аөглөлөөс хамтран зохиосон «Хамт с-олиы нэртөр» сэдэвт өдөрлөгт “Флоп сурагч, эцэг эх хамрагджээ. Тїионерийн ахлах удирдагч Р.Арс ланбат, Л.Баавар нар: ”-- Өнө өдөрлөгт нийт 50 бүлэг с оролцож хамт олныхоо сурлага, " хөдөлмөр, олон нийтийн ажлын с 8мжилтыг | тайлагиалаа. Анги ” бүлгүүд алшиллах арга барилаа ха рилцан солилцожс, олсоп амжилтыг “Үзэж сопирхсоп нь ач холбогдол- "той болов. Мөн бүлэг бүр оорс- “Одийн гар урлалын “бүтээлээр бяц- » Жай үзэсгэлэн ажиллуулж, копцерт “.тТоглосон нь эцэг эхчүүдийн 1аё- лархлыг хүлээлаэ гэж ярьяс байв. й --,Өдөрлөгт БИМАУ-ын гавь- яат багш Цагааихичиг, хүүхдийн зохиолч Ч. Лупсапдэндов нарын шолсүл арлын, зовлолгоо огөп, 9 0, ОГТ й 0 6:гийн ЗГЫЭ СО ҮЕЛЛЭй ҮНЬт уш багш- 721 1 со жайл оролцжээ. Нэг хуудсанд нэг сарын дүнг хөтлөхөд жилд дДорвоөлжий шугам. тай нимгэн дэвтэр иэгийг л хэрэг- лэлэ, Сурлагын хувийг гаргахдаа: 7 хоногт авсан дүнгээ тоолж бичнэ. 7Кишээ нь. Сурагч Бат нэгдүгээр 7 хоногт 2 онц, 4 сайн, 2 дуйд, 1 муу үнэлэлт авчээ. Бүгд 9 дүн авснаас муугаа хасаад 8-ыг 9-д хуваана (9--1--8 8х100:93-488,8 хувь). Ингэхэд хувь нь 88,8 хувь гарч байна. Чанарыг гаргахдаа: Авсан сайн, олц дүнгээ нэмээд бүх авсан дүн- дээ хуваана. Хувалагдагч тоогоо 100-гаар үржүүлнэ. (6х100:9-- -66,8) Сарын эцэст хичнээн бү- рийн дүнг гаргана, Бат энэ сард 1 онц, 5 сайн, 1 дунд авчээ. Сё- рын дүнг арифметинийн дунджаар гаргана. Бүх дүнг нэмээд авсан дүнгийн тоонд хувааж | дундаяс тариа. 24:6-4 (сайн) Сурагчид аа! Энэ дэвтрийг ашиглан өөрийгөө хянаж, сурлага. Даа амжилт гаргая| Багш С. ЗАЯА ЗУРАГ ДЭЭР: Сэдэвт өдөрлө. гийн үеэр. Пионерийн ахлах удир дагч Р.Арсланбат, Л.Баавар нар бүлгэмийн идэвхтэн сурагчдад 8өв. лолгоө өгч байна. Тэргүүний бүлгийн дарга С. Базаррагчаа, Х.Ватдорж, нар. Анги сурталчлах ажилд сайн оролцсон 2-ын «Бэ», «Нэ ангийн баатарчу)уд. Т, ДАВААДОРЖ благчилагив, | бром . жа. 8 Сйз-эгэллын кк закжсг 8. Азот хүчлийн тугалганы усан уусмалд металл цайр хийхэд урвал аяндаа явагдаж 10,4 г хар үүсч цайрын жин 3,3 граммаар хенгөрчээ. Ингэхэд мє- талл тус бүрээс хичнээн моль нь шээс тАЙЖ бэ7 Урвалд орсон металлын молийн харьцаа ямар вэ? (Олон улсын нэгжийн «СИ» системээр грамм-атомыг моль гэж г). ЗУцо ханган цагааны цөр, нзасц КА((50,) -ийн 202С--т ха- насан 320 г ханасан Б9--5 160 гус ууршсаны дарза 20“С-44 внэ уусмалаас хичнээн хэмжээ- ний КА((50,): 12 Н.Оталс шихыг тодорхойл. (208С--т ХЯВа- сан шэн ООЕКТО, цөрийн ууС- малын концентраци 5,50 хувь байна). ХҮН БОЛОХ БАГААСАА Завсарлах хонх дуугарав. Хүүх- дүүд ангиасаа баяр хөөртэй гарч ирэн харилцан ярилцаж хөгжилтэй тоглоно. Харин ганцхан ангийн сурагчид л үймяс шуугиж тэр ч байтугай зарим нь ноцолдож ха- рагдана. Энэ бол 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн 5-ып «Гэ ан- гийн сурагчид юм. Энэ ангийнхан цөм пионерүүд. Бүлгийн даргын ШрчглрРолсН ТЭ Ээлэчтигэгдил-48--8-1-01 ОЛИМПЯАДАД “ОРӨЛЦӨГЧдОд ХОЁРЫН ДАВААНЫ БОДЛОГО єєш анги) 10. Талсжигдсан усгүй нүүрс. хүчлийн калн, сод хоёрын 3.59 холимогийг 46,50 мл усаад уус гаж, дээр нь гадна т4лын хөргөлт. тэйгвер байнга хутгангуут 3.65 хүчил бага зэргийг ХИЙ (хэвийн нєд. цөлд) ялгарчээ. Үүссэн Уусмал дээр нлүүдэл хэмжээний шохойн ус хийхэд 2.00 г тунадас үүсчээ. Шахойн ус хийхийн өмвэ Уус- малын шин хэд дахин ихсэх вэ? Анхны уусмалд хэдэн процентын (массаар) нүүрс хүчлийн нала агуулагдаж: байсап бэ? (Урвалын явцад үүсэх хийнүүд уусахгүй гэж үзнэ). Сурган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэн. (Сургалтын агуулга, арга зүйн сектор Д. АДЬЯА хувийн давсны хийхэд 224 мл тавьсан шаардлагыг биелүүлдэ Д цан хай лд, Даваадорж нарын сурагч байдаг юм байна. Ё 3 Ширээн дээр морь, хүн, элдэв зүйлийн юм олныг зурж эрээчсэн нь үнэхээр харамсалтай. -- Эн, ширээп дДзэр хэн ингэж элдэв зүйл эрэзэчсэн юм бэ? ү нинг «лрн илрүүлэх талаар нүдлэл хамгаалах штабынхан юу хийж байна вэ? гэхэд хөвгүүд хакогч үгүй сууцгаааж, охндууд удаж удаж бид болиулах гэж оролддог, гэвч, Д.Баатарчулуун, С. Чийбаа- тар нарын хөвгүүд бидний үгийг, тоодоггүй гэн: “гомдол. гаргав Охидууд үнэтэй санал гаргажээ, Гэтэл тус ангийн хөвгүүд охиь дын гаргасан санаачилгыг яагаад дэмжсэнгүй вэ? гэдгийг нэг ч удаа тупгаан бодсонгүй гэж үү? Пионерийн ахлахудирдагт Ц. ШАРХҮҮ Редакциас: Тус ангийн хамт олон дутагдлаа засах талаар ямар ажил зохиосноо сониндоо бичээрэй! «МИНИЙ ЭХ ОРОН-БНМАУ» Улаангом хотын 8 жилийн нэг- дүгээр сургуулийн пноперийн 23 бүлгэмээс пионер сурагчдын дунд ах орноо судлах 14 хоногийн ажил явуулав. Энэ ажлаар «Мя- НИЙ зэх орон-БНМАУ» сэдэвт бүлгийн ажил явуулж, ханын со- пин гарган, бяцхан ном хийж, ЖИГҮҮРЭЭР зурагт хуудас, булап гаргалаа, Мөн «Эх орноороо аялцгаал» ярилцлага газрын зураг дээр явуулж, орон нутгийг судлах му- зей үзэж, зохион бичлэгийн урал- даан зарлаж дүгнэв. Багш Г. ЧИМЭД Ши 1 11 904132 те 71-13 2: Уувй-2 үг ти жуг Р “ ноны 3) с2 20 -- Та багадаа ямар хүүхэд байсан бэ? Яагаад уран нугарагч болсон юм бэ? Таны авьласыг хүн олж нээв үү, аль зсвэл өө- рөө мэдэв үү? Сурагч БАДРАХ, ХАНД, цэцгээ Б. НОРОВСАМБУУ, -- Би багадаа малчин хүүхэд байсан. Бүр жаахниаасаа хурга, ишит хариулдаг болсон. Хурга ишнг хариулах ч мөн сайхан даа! Бстой л хүүхдэд тохирсон гоё ажил, Гэхдээ их хариуцлагатай, хэцүү ажил шүү! Хариуцлагатай, хэцүү ажил бүхэн гоё байдаг юм. Би найман нас хүрмэгц Завхан аймгийн Сонгино сумын бага сур- гуульд орж суралцсан, Энэ үе- дээ цирк Гзас юу байдгийг мэд- дэггүй байлаа. Үзээгүй болохоор ялж мэдэх вэ? Тэгтэл хоёрду- таар ангид байхад маань цлубт нэг удаа кино гарав. Тэр киноноос анх удаа «цирнэ гэсэн үг сонсож, циркчин хүний гайхамшгийг мэд- сэн. Уг кинонд нэг эмэгтэй уран нугалбар үзүүлж байлаа 1їигтэй- хэн их сонирхсоноо л санаж бай- яа: Гэртээ гүйж ирээд нөгөө КН- эгчийг дууриан нутарч үз- сэнээ бас тод санаж байна. Хи- счээл дээр ч «Киноны эгч» Л бо- догдоод болдоггүй. Тарж, гэртээ ирүүт орон дээрээ үсрэн гараад элдвээр нугарах гэнэ. Ээис «Энэ маань юу болж орхив» гэсэн янз- тай гайхан харна. Хүзүү сээрээ булгалчихиа. Хаанаас юу сурав? Хэн зааж. өгөв? гэж . шалгаана Уг нь би бүжиг, биеийн тами- рын. дугуйланд ззрэг суралцдаг байсан. юм, Биеийн тамирын Ду- гуйлан гэдэг маань овоолго гэж нэрлэдэг сопин «сайхан спорт. “Бие биеийнхээ дээр гарч сонин халбэ 1 лнэ. Хүүхдийг гоо гайхд гА5 зо тэнцвэртэй, хүч чадалтай болгодог байсан. Одоо «Овоолго» хийхээ больжээ. “Хайж л байгууштай зүйл юм шүү- За энэ ч яахав. Удалгүй ” хавар болоход манай сумд нийс- лэлэвс урлагийн бригад очлоо. “ Бригадынхны дотор нөгөө «Кино» “Ныг эгч» -байшээ . Манай анхны уй -э?Эн ТЭЭУТ Жэ Г-лҮХ тоготжэт тватэвитглс ойг тэс евшєлж сгэдсс таг 16 1 хөхсэхлэөтавлгсаЁ. үгт айх гөтвай Орог сжы тан тв 4. Ф АВЬЯАС, АЖИЛ, МЭРГЭЖИЛ. | ё “ТЕИЧИН Б.НОРОВСАНБУУ./ МАНАЙ УНШИГЧДЫН | АСУУЛТАД ҮДРИУЛЖ” БАЙНА уран нугарагч хожим төрийн шаг- иал хүртсэн Д. Мажигсүрэн гуай! Та нар таних байх! Хичнээн их баярласан гэнс сананаа. Миний энэ баяр хөөрийг биеийн тами рын багш Нлямдаш мэдсэн болол- той нэг өдөр дагуулаад явлаа Мажигсүрэн эгч биеийг минь үзэв. Тэгээд «овоо уян хүүхэд юм» гэж билоэ. Явахдаа тэр бас «Улаанбаатарт очоод зохих хү муүст хэлве| Дуудаж магадгүй шүү» гэж хэлсэн юм Иймл байна. Баримтат инноноос болж уран нугарагч болсон. Циркчин Ма- жигсүрэн эгч миний авьяасыг нээсэн гэхэд болно доо. -- Багадаа өөрийд авьяасыг яам мэдэх вэ? Танд юу тусалсан бэ Сурагч ТОВУУДОРЖ, АЛИМАА Б. НОРОВСАМБУУ -- Хичээлдээ сайн сурахын а?- рэгцээ төрөл бүрийн дугуйланд суралц- Хөгшимд дуртай бол хөгжмийн, дууид дуртай бол дуу ны, бүжигт дуртай бол бүжгийн, урлаж, сийлмээр санагдаад бай- вал дархан мужаан, нэхмэл хат гамлын дугуйланд суралц! Бүүр жаахпаасаа. бөрийн авьяасыгялз бүрээр сорын үзэх хэрэгтэй, Алинд нь нлүү байна, тэнд л авьяас чинь байж болзошгүй. Би бүжгийн дугуйлан, биеийн та- мирын овоолгод яагаад дуртай байсап бэ гэвэл аль аль нь ур- лаг юм. Овоолго гэдэг мааньуг- таа цирк байж л дээ! Гэхдээ бас учир бий. Урлаг, утга зохиол бол хүн бүхний, хүүхэд болгоны дур- ладаг төрөл, Бүгдээрээ . авьяас- тайгаас тэр үү гэвэл үгүй. Жишээ нь: уран зохиолд хүн бү- хэц дуртай. Харин зохиолч 00- лох нь ховор. Циркийн урлагт хүүхэд бүр хайртай. Бас лцирг- чин болох нь ховор. Апьяас гэж заавал бий. Авьяас байвч асар их хөдөлмөр зайлшгүй шаардагдана Овоолгод оролцоход мөн ч олон удаа ойчдогсон. | Хүүхдүүд вэ! Өөрийгөө:.эр! Өөрөөр хэлбэл авь- яасаа эр! Авьяас чинь сопирх- лоор биш, хөдөлмөрөөр л илэрч олддог 10м даа. -- Циркчиний хөдөлмөр хэцүү юу? Та пугарахдаа лдардаг уу? Сурагч ЦЭВЭЛМАА, ГАНГАА Б. НОРОВСАМБУУ. -- Хялбар хөдөлмөр гэж бай- даггүй, Циркчин хүнд төрөлхийн арьяаснаас гадна биеийн хүч, Ха- туужил тэвчээр, оюун, ухаан, ёс “суртахууны зөв хүмүүжил цөм шаардлагатай. Манекид тавхан минут тоглох үзүүлбэрийг 8--8 АЛ Ы” 2 Манай сонины уншигчдын хамгийн хайртай жү- Гөед ихэнх нь циркийн урлагт дуртай, хожим цирк- жигчний нэг бол БНМАУ-ын төрийн шагналт, ар- Чин, түүн дотроос уран нугарагч болохыг мөрөө- дын жүжигчин Б. Норовсамбуу юм. Улсын циркийн уран нугарагч энэ нэрт жүжиг- чинтэй захидлаар харилцаж, түүний амьдрал, уран ландаа нэрт циркчний, уншигч хүүхдүүдийн асуул- бүтээлтэй танилцахсан гэж хүсдэг хүүхэд олон бө- ТаД хэрхэн харнулсныг нийтэллээ. дөгчид юм. Манай сонин Алд 1752 сар, тэр ч байтугай бүтэн Жил зогсоо чөлөөгүй хөдөлмөрлөж холс хүчээ шавхаж байж. бүтээ дэг юм. Ер нь урлагийн хүний ходолморийг тайзан дээрээс биш сургуулилж байгаа үеийн нь ДУ салсан хөлсөөр л хэмжиж болио гэж үздэг. Бне ядрахын хувьд гэвэл хүн дуртан ажилдаа энэ үгийг мартдаг. Хүн ер нь дургүй ашилдаа л ядардаг юм да -- Та уран нугаралтаараа юу үзүүлэх гэж боддог вэ? Таны тоглолтоос хүүхдүүд бид юу ойл- гож мэдэх хэрэгтэй вэ? Сурагч АЛИМАА Б. НОРОВСАМБУУ: Байгаль бол хамгийн уран юм. Байгалийн бүтээгдэхүүн хүп бол хамгийп уран, гоосайхны тньил- рэл юм Миний нугаралтаас хүүхдүүд та нар хүний биеийн гоо сайхныг монгол үндэсний хээ угалзны олон янз маягийг олж мэдээсэй гэж хүснэ тад маань 40 гаруй элеме» хөдөлгөөн бий. Тэр бүхнээрээ мон гол хүний єр Ть хүний уран биеийн гоо сайхныг, үй дэснийхээ ээ угалзыг магтан Дуулахсан гэж боддог- -- Бид олон улсын циркийг жил бүр шахам үздэг. Гадаадын жүжигчдэд манайхан шиг пугар- даг хүмүүс байдаггүй юм уу? Сурагч БАТБААТАР Б. НОРОВСАМБУУ: -- Төрөлхийн уяп биетэй хүн аль ч улс оронд байна. Гагцхүү тэд тийм хүмүүснйг бөр чиглэ- лээр, жишээ нь сонгодог бүжиг, спортын гимнастикийп чиглэлээр хөгжжүүлдэг юм. Уяп сайхай бие- тэйгээ мэдвэл заавал циркчин больё гэхгүй, сонгодог бүжигчин, спортын гимнастикч болж болло шүү дээ! Манайд энэ хоёр торол хөгших сайхан ирээдүй байна. Улн биетэй хүн зөвхөн урлаг, спортод чухал биш, малчин,ажил- чин хүнд ч их хэрэгтэй. “Эмнэг сургагч, уургач хүмүүс цөм уян биетэй байдаг. -- Та олоп шаньтай юу?7 Сурагч ДАВААДУЛАМ Б. НОРОВСАМБУУ: -- Хоёр шавьтай. Нэг ньнийс- лзлийн-85 дугаар сургуулийп зургадугаар ангийн сурагч Б.Энх- цэцэг. Өнгөрсөн зун БНАГУ, БНПАУ, БНСЧСУ-аар аялж тог- ласоп. Нөгөө нь 292 дугалр сур- гуулийн дөрөвдүгээр ангийн сурагч А. Отгонцэцэг. Хоёулаа авьяас- тай. Бас ходолмөрч сайн хүүх- дүүд, «Сонирхолтой уулзалт» Шинэ бу- -- Та ямар сургууль төгссон бэ? Су АМАР Б. НОРОВСАМБУУ: АА - МУИС-ийн англи халний анги төгссөн. Хүн ер нь ямарч ажил, мэргэжилтэй байг, галлад хэл зазвал сурах хэрэгтэй Зарим хүүхэд хэлний тэн болох хүн л хэл той юм шяг боддог. Гадаад орноор явж, янз бүрийн хүмүүстэй уулзаж танилцахад апгли хэл маань надад тусладаг - “Та хичнээн улс оронд тог- лосон бэ? юм. мэргэжил- сурах ёс- Энэ буруу. Сурагч ДЭЛГЭРМАА Б. НОРОВСАМБУУ: - Ази, африк, оронд очиж тоглосон. энхрий хайрт нам, олоп багш парын яа юм епропып 28 Энэ бол засаг, эрдэмт маань. ач гаяь- -- Та шмапай сонины уйшигч- дад юу захиж хэлмээр байна Сурвалжлагч С. Н. Б. НОРОВСАМБУУ: -- Юуны өмнө 4 ын хичээлдээ ам- жилттай сур! Аяьвялсаа эрт їзэж ол! Хөдөлморлө! гэн: захил. Тэмдэглэсэн С. НАДМИД 2-2 115211) т СэатгтэттүлүиюрГүстллүулүүЛ ХҮҮХЭД БИЛНИЙ ХҮСЭЛ Хүүхдийн баяргүй нэг ч өдөр | Хаа ч битгий байгаасай ! Хөх тэнгэрийг халхалсан утза 1 Хөлөөлт дайны бараан сүүдэр | Хүн төрөлхтөний ирээдүй болсож | Хүүхдийн нүдэвд бүү үзэглээсэй | СУРАГЧИЙН Үүнийг Хүүхдийн баяргүй нэг ч өдөр Хаа ч битгий байгаасай Дайн гэдгийг мэдэхгүй гаас тодорч харагдана. Улган бүч, хувьсгалын улаан туг шиг енгенд пь би биширч гэртээ авчирч тарив. шүү! Байгалийн бүх орчинг хамгаалах хэрэгтэй гэв. Би улаан сарааныг байгаль хамгааллын бэ- лэт тэмдэг болгов, Нийслэлийн 15 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Вь ангийн су- рагч, онц сурлагатай Ж. Цэцгээ уран зохиол оролдох болсоор їїн- лээд хэдэн жил болжээ. Түүний бичсэп хэд хэдэн шүлэг «Уттга30- хиол, урлаг» сонин болон «ЇПно- иерийн үнэн» сонинд нийтлэгдсэн юм, Үүнд Цэцгээ охин ихэд урам- Шин хичээлийнхээ чөлөөт цагаар шүлэг бичиж, яруу тайрагч, сэт- гүүлч болох хүсэл мөрөөдөлтэй янна. Энэ дугаарт Ж. Цэцгээгийн шинэ шүлгүүдийг нийтлэн. МИНИЙ ҮЗЭГ Анх аамайг сургуульд ороход Аав минь надад авч өгсөн Арвын үзэг-сайхан үзэг Айд пөхөр шиг чамайгаа хайрлана “Эрдмийн замд надтай хамт Элэгдэл өндэлгүй аялсаар байгаа Сурагчийн үзэг-сайхап үзэг Сайн нөхөр їшиг чамайтаа дагуулна ТАГТАА. Хүүхэд бидний хайртай Хүн болгопы дуртай Хөх цэнхэр тагтаа минь Хөврөн нисээд нрээрэй Алтап тариагаар дайлая Амтат талхаар зочлоё Энх тайвайд дуртай Хүүхдүүд чамд хайртай. МАНАЙ АНГИЙНХАН Манай ангийн хүүхдүүд Маш сайн суралцдаг Найвлан үерхдэг нөхөдтэйгээ Найрсат сайхап тоглодог Зөвлөлтийн олон хүүхэдтэй Захидлаар байнга харилцдаг Зүрх сэтгэлийнхээ үгийг Зөвлөж байл, бичдэг, Нийслэлийн 10 жилийн 22 ду. таар дунд сургуулийн Бан їеВ» ангийн сурзгч П, НАРАНЦЭЦЭГ БАГШИЙН СУРГААЛ: Эхийн сэтгэлт багшийд минь Эрдэпэт сайхан сургаал Эрдэм номын дээж болсон Эндэшгүй үнэ үг байна, Аавын ачит багшийц минь Ариун нандин сургаал Алхам бүрдээ дагаж явах Амьдралын зөв зам байна, Дажин гэдгийг үзэхгүй Энхийн сайхан ирээдүйн ! Эзэд нь бид ом | ! ї ЭРДМИЙН ДАЛАЙ Алтан иамар болж Ардын сургууль нээгдэхэд Арвип эрдмийн далайд Алвын үрс цуглана. Эрдмийн энэ далайд Эрэл хийвэл олио Эрвийл: дэрвийж хичаэхгүй бол Эрэг лээрээс нь буцтла | ёон байлаа. Үүнлйг үзээд ямар | сонин юм бэ? Цонх цантахдаа хүр- БАГШ А-гэсэн үсгийг Арав хүртэлх тоог Алпхнаас нь зааж өгсөн Ардын багш тандаа Баярлалаа бид баярлалаа, Эх орны баясгалай Эрхэм хөөрхөн багачуудад Эрдэм Ном сургасан Ээлтэй багш татдаа Баярлалаа бид баярлалаа, ТАНАА СУРГУУЛЬДАА Ашдын шинэ ирээдүйд Ахип дэвших ундраатай Гэгээн саруул эрдмийн Гэрэлтэй бадрах тавилантай Арван жилийн сургуулийнхаа Ачийг би хүндэтгэлээ Сургуулиа гэх сэтгэл минь Нуурандаа хоргодох шувуу болог! Сургуульдаа өргөх шүлэг мїпь Пууралсан шувуудын ганганаа б Архангай аймгийн Эрдэнэца- гаан сумып 10 жилийн сур» | гуулийн 8-ын «А» алтийн су. | рагч Д. ОЮУНЧИМЭГ ХӨВСГӨЛ | Хөвсгөл-- Хүн ярд нь хөгжилтэй Хөдөлмөр сурлага нь амшилттай | Хөтөл бэлчоэр пь малалр -бүрхмэл "Хөндий тал пь тариатаар бүрхмэл Хөвсгөл-- Урал дөш шигээ идээгээр бялхмал | Мөрөн гол шигээ сүүгээр цалигмал Ард олон нь хөгжилтэй Ажил сурлага нь амжилттай Хөвсгөл аймаг, Төмөрбулаг су- Нийслэлийн 10 Жилийн 13 Ду- | мын 8 ишлийн сургуулийн (7- гаар сургуулийн (5-ын «А» гийн «А» ангийн сурагч : ангийн сурагч : 1 Ө. БЯМБАЖАРГАЛ Д. НЯМХАНД “081177, Д. |Сүхбаатарын, нэрэмжит: . Улсын өвөл Нэг өглөө сэрээд хартал цон- хон дээр олон хээ угалз, бий бол- шиг... чадад бол дөрвөн улиралын хамгийн тааламжтай нь өвөл юм ШИт санагддаг. Өвөлд шигэ он эхэлнэ, бас хүүхэд бид цана, тэ- нгүүр, чаргаар гулгаж өвлийг маш хөгжилтэй өнгөрсөдөг. Өвлийн өц- гө цагаан. Цонхоч дээр өвөл ийм бодол урлажээ. 35, О. УНДРАА тэл овлийн байгаль шиг харагд- Даг нь хачин юм даа-гэж бодлоо. Цонхны хээг ажихад өвлийп ойн амьдрал салагдана. Өвлийп өвгөн ан амьтадтайгаж ч явах АР Нийслэлийн 16 дугаар сургуулийн 5-ын «Б» ангийн сурагч Д Чу- луунбаатар сансрын инсэгчдийн өдрөөр явуулах нисэх пагварын уламжлалт тэмцээнд оролцохоор бэлтгэн онгоцны шинэ загвар хийл байгаа нь. Нийслэлийн 84 дүгээр сургуулийн 7-гийн «Б» апгийн Л, Сувдмаа шүлэг бичих, нөхдөө. зохион байгуулж хэл уран сурагч ) вохио- лын хичээлтэй холбогдолтой зохион бичлэг хийлгэх зэргээр чөлөөт цагийг зөв ашигладаг тэргүүний сусагч юм. Хээ ггэлр 7 7 77) Эрхлэгч - Ц. ДАШДОНДОВ хэвлэлийн” комбинатад, хэвдэйп, , Хэ ээи- Индено-- 14 140: ҮЛГЭЭР 4итжтлтоттттэттглэтэжилрэтээ тиндөвиРэлэЭнтЭ 37 дахь жилдээ Өө. М0(1663) ё 1ХҮҮХЭД БАГАЧУУД БОЛ МАНАЙ цЭЦЭГЛЭЛ “МАНДЛЫН ДЭЭЖ МӨН БАНТАРЧУУД. СҮХБИАТАРЫН. ЗАМЛАР -- Авйхаараарай! Арвац минутын дараа Улаан- баатар төмөр замын төв бууд- лаас хурдан галт тэрэг Сүхбаа- “тар хотип чиглэлд хөдлөх гэж байна. Зорчигчид. суудлаа эзэлж, үдэгчид талбайд гараарай. анхаараарай! Манай хурдан галт тэргээр нийслэлийн 16 дугаар сургуулийн З-ын. «Г»ь ангийн баатарчууд аялж байна. Тэднийг 7-гийн «Б» ангийн пионер онц сурлага- тан | Д. Даваасүрэн удирдаж, “манжин. Сүхбаатарын хувьсгалт үйл ажиллагааны дайчин замна- лаар аялах юм. Эрхэм зорчигчид аян замдаа тавтай сайхан яваарай с гэж “чанга ярпгчаар. зарлаж. бай- ча, Пионер Д. Даваасүрэнгийн удирдсан тойроп аяллынхан галт тэргэд суудлаа эзэллээ. Суудлын галт тэрэг замдаа гарч «мандал» өртөөнд ирлээ. Багийн ахлагч Д. Дапваасүрэн баа- тарчуудыг дагуулж атсүмбэ- рийн сангийн аж ахуйн машин засварын “газартай, танилцуулж, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, ногоочин. Должинжа түүний хүү МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн, 1980 онд нэг га талбайгаас 116 тоин сонгино хурааж, БНМАУ-ын ургацын аварга болсон П. Бадам- дорис нартай уулзалт хийж, баа- тарчууд концерт тоглолоо. Сууд- лын галт тэрэг цааш аяллаа үр- тэлжлүүллээ. Тайбарлдагч | А. Уранчимэг чанга яригчаар: -- Баатарчууд аа! бид одоо Сүхбаатарын хувьгалт үйл ажил- лагаатай холбоотой Хараа голыг хөвөөлөн” явж байна. Энэ голын сав нутгаар зүүн баруун хараа. “ гийн: аж ахуйн төр, тариа иогоо- ны талбай зайгүй үргэлжилж байна. Сүхбаатарын партизан цэргийн аллж байсан Түнхэл їца- рамын: үзэсгэлэнт сайхарл энэ ву- тагт Түнхэлийн модлы ,механикюк- сан аж ахуй байгуулагджээ. Энэ алс ахуйц бэлтгэсэн сайн чанарын модоор сургуулийп хаалга цонх, ширээ сандлыг хийдэг ом: Одоо бид монгол-зовлөлтийц. найрамд- лын Дарханы сангийн аж ахуйн нутгаар аялж, Найрамдлын Дар- хан “хотод ирлээ. Дархан хотыг ЗХУ болон ах дүү социалист орны техник эдийн засгийн тус- ламжаар байгуулсан юм Тэр В. И Лениний нэрэмжит цахилгаан станц, зүүн урьд нь Г. Дмитровын нэрэмжит нэхий, нэ- хий эдлэлийн үйлдвэр, Польш Че- хословак улсын тусламжаар барь- сан цагаан тоосго, шохой, цемен- тийн завод ЗХУ-ын тусламжаар 1981 оны нэгдүгээр сарын 81 -э Д.СҮХВААТАР барьсан байшин үйлдвэрлэх вном- бинат харагдаж байна. , Бурхантын хөндийд шинз Дар- хан хотын барилгууд сүндэрлэж байна. Бид хуучин Дарханд ирлээ. Энд ЗХУ-ын тусламасар байгуу- лагдсан будаапы агуулах, багсар- мад тэтоэлийн үйлдвэр, хүнсний болон, төмөр бетой эдлэлийн 3за- водууд харагдаж байна гэж? тайлбарлав. “Аялагчид дараа НЬ Сүхбаатар хотод ирлээ. Баатар- чууд автобусаар аяляс Сүхбаатар хотын байдалтай танилцаад Алтанбулагийн сапгийн аж ахуй руу явлаа. 1921 онд арван млиган гамип цэрэг бүгж байсап Хиагт ХОТЫГ манжин Сүхбаатарын цэргүүд чөлөөлсөп тулалдааны зураг” бү- хий “дурсгалын сайбарыг үзэж “Алтанбулаг хотын төвд Срхбаа- тарын музепй! дэргэд ирлээ. Ая- лагчдыг сайгийн аж дах хүмүүс тэдний дотор улсын аварга саальчин Чимэдцэрэн гуал угталцлаа. «Баатарчууд, жан- жин Сүхбаатарын замаар» сэдэвт аялалд манай орны нийт баатар- чууд оролцож жанжип Сүхбаатг- рын үйл амьдрал, түүний хамтран ахуйн улир- МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН! дэтгэлтэйгээр ппоперт элсүүлэх ёс- лол Монголын ппонер сурагчдын ордонд салхан боллоо, ЗУРАГ ДЭЭР, ШШионерт зэдссэц зүтгэгчид, тэдний хувьсгалт үйл ааиллагааны тухай их зүйлийг шинээр сурч мэдэж байна. С. БОДООШ ээээннэнииэн-эиэээээээнихэмнигийж-- хаш АЖ ААД л уллахлучий сүнс 1 тэргүүннй сурагчид, МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧИЙН Ч: Г авсан гэрэл зураг Бямба Ф Үнэ 10 мөнгө МАХН-ЫН 60 ЖИЛИЙН | ОЙД-- НАМЫН ИХ ХУРЛУУД “Түрүүч нь 38 8-д УШ ИХ ХУРАЛ. 1980 оны хоёрдугаар сарын 21-нзэс дерөв- дүгээр” сарын 83-ныг дуустал нийслэл Улалибазтар хотод ху- ралдаж намын 120132 гипгүүдийг төлөөлсөн 201 төлөөлөгч оролц соп юм. Нх хурлаар гадаадын олон улсын байдал ба хуньсгалт хөдөлгөөний тухай, улс торийн гадалд, дотоод байлшын тухай, гэ. гээрэл боловсрол, эрүүлийг хам-" гаалах явдлын тухай илтгэл 3э- рэг 14 асуудал хэлэлцсэн байна. Их хурал тус орны ал ахуй соё. лыг хөгжүүлэх. феодалын элийн засгийн үндсийг бүрмөсөн устгах, улс орны батлан хамгаалах хү- чийг зузаатгахад чиглэгдсэн шийд- вэр гаргасан юм. ЇХ ИХ ХУРАЛ 1934 опы есдүгээр сарын 28-наас арладу- гаар. сарын 5-ныг хүртэл нийс- лэл Улаанбаатар хотод хуралдаж намын 7976 гишүүдийг төлөөл- сөн 242 төлөөлөгч оролцов. Их хурлаар МАХН-ын Төв Хорооны болол Намын | Шалган Байцаах Төв Комиссын илтгэл, Үндэсний соёлыг хөгжүүлэхэд намаас та- вих зорилт зэрэг 6 асуулал х9- лэлцжээ. Их хурлын тогтоолд үн- дэсний соёл боловсролыг хөгжүү- лэх ялангуяа үндэсний боловсон хүчин бэлтгэх нь хойшлуулшгүй зорилт мөн гэж заасан байна. Х ИХ ХУРАЛ. 1940 оны гу- равдугаар сарын 20-ноос дөрөв» дүгээр сарын 5-ны өдрийг хүр- тэл нийслэл Улаанбаатар хотод хуралдаж 13385 гишүүд орлогч- дыг толөолсөн 640 төлөөлөгч оролцов. Их хурал, МАХН-ын Төв Хорооны “тайлан, Шалган Бай- цаах Төв Комиссын илтгэл, БИМ АУ-ын мал аж ахуйн одоогийн байдал, цаашид хогжүүлэх зорилт зэрэг асуудал хэлэлцэв. /Тус иж хурлаас сургуулийн насны бү хүүхдийг бага сургуулийн боловс« ролтой болгох сурган хүмүүлсүүз лэх ажлын чанарыг дээшлүүлэх, багш нарыг олноор бэлтгэх, мэр- тэжлийг цаг ямагт дээшлүүлэх, сурах бичгүүдээр хангах, бичиг үсэг. үл мэдэх явдлыг устгахад хүчтэй анхаарах зорэг олон чу- хал асуудал дэвшүүлэн тавьсан юм. Энэ их хурлаар МАХН-ын гуравдугаар, программыг баталсан байна, ХГИХ ХУРАЛ. 1947 оныар- ван хоёрдугаар сарын 8-наас 23- ны өдрийг дуустал Улаанбаатар хотлоо хуралдаж намын 28000 гишүүд орлогчдыг. төлөөлсөн 480-аад толөолөгч оролцсон юм. Их хурлаар. МАХН-ын Төв Хо-” роопы тайлан, 1948--1953 сид БНМАУ-ын улс ардын" аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх анхдугаар та- вин жплийд төлөвлөгөөний тухай зэрэг 6 асуудїл-.хагтл"эй, (25) Үргэлжлэл бий. АЯЛЖ БАЙНА Саяхан Ховд аймгийн пниоперийн зөвлөл,ардын боловсролын хэлтэс Ё хамтран МАХН-ын ХУШ их ху- раад шионер сурагчдаас өргөх сур- лага. хөдөлмөр, урлаг спорт, олон нийтийн ажлын онцгой амжилтын рапортад гарын үсэг зурах эрхийг ё төлөө уралдааныг «ГХоммупистуу- дын үлгэр жишээгээр ажиллаж, амьдарч, сурцгаая». уриан ДОР орнүүлж, онцгой амжилтын улаай туг аллуулах таван Сарын аян зохиолоо Ё «Туг аялах» нээлтийн цуглаан МАХН-ын Төв Хорооны нэгГдү- гээр нарийн бичгийн дарга, БНМ АУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийп. дарга, залуу үеийг халамжлан хүмүүжүүлэгч, хайрт удирдагч |Ю. Цэдэнбал гуайн суралцаж байсан төвийн арван ягилийн пэгдүгэзр сургууль дээр боллоо. “Цуглааны ажилла- гаа «Коммунистуудын үлгэр» жн- шээгээр ажиллаж, пмьдарч. сурц- гаая!» сэдэвт пионер сурагчдын хүндэтгэлийн шугам жагсаалаар эхэлж, тус блгэмийн тэргүүний ппонер, ХЗЭ-ийн гишүүн багш, сургуулийн дэргэдэх «ахмадын зовлол»-ийн төлөөлөгчид, аймгийн пионерийн зөвлөлийц онцгой ам- жилтын тугийг хүндэтгэлтэйгээр хүлээй авлаа. Туг хүлээн авах цуглаан дээр тус сургуулийн 17Т- гийн «А» 4-ийн «Вэ ангайн бүл- гийн дарга Оюунбилэг, Нарантуяа нар МАХН-ын ХУШ нх хурлын нэрэмжит бүлэг болох, 1:ийн «В» ангийн баатарчуудын ахлагч Нэр- гүй аймгийп таргүүгний баг болох үүрэг авлаа.Бүлгэмийн “зөвлөлийн шийдвэрийг бүлгэмийн дарга Энх- цэцэг уншин, ур тугийг Ю.ЦЭ- двнбал гуайн хүндэт пионер бол- сон, 7-гийн «А» ангид аллууллаа. Өнэ ажиллагаанд аймгийн намын хороо. АДХ-ын гүйцэтгэх захир- гааны хариуцлагатай ажилтан нар оролцлоо. Уг туг бүх бүлгэмүү- дээр 5 сарын 10 хүртэлх хуга- цаанд аллах юм. ийп пионерийн зөвлөлийн ажилтан Д .БАТТУЛГА ГҮН ГАЛУУТАЙН " ЦУУРАЙ Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын Д. Нацагдоржийн нэрэмжит ул- сын хөргүувна “найман жилийн сургуулийн дэргэд багш Бүрнед- бай, Содпомдаржаа нараар удяр- дуулсан «Гүн галуутайн цуурай» “чуулга байгуулагджээ. Тус чуулгынхан тэмдэглэлт үйл явдлаар концерт тоглож сум, айм- гаа сурталчилсан самбар гаргаж, МАХН-ын Төв Хороопы ҮП бүгд хурлын шийдвэр, Ардын Их хур- лын лчийн чуулганы материа- лыг 2000 гаруй хүнд таниулжээ. Одоо «Ардын багш тандаа барих бэлэг» сэдэвт концерт бэлтгээд байна. р «Гүн галуутайн цуурай» Чуул- гад дууны аварга, 7-гийн «Б» ангийн сурагч алмаа, бүтгийн аварга, б-гийн «А» апгийн сурагч “Тунгалаг, уран уншлагын аварга, 5-ын «А» ангййн сурагч Мөнхбат, хөгжилийн аварга Хажат, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алтан медальт хөг- жимчин, 8 ын «А» апгийн сурагч Уранчимаг нарын тэргүүний су рагч олоп бий, Энэ чуулгын най- рал дуу, хогисмийн чуулга, бүж- гийн хамтлаг тус бүр түүхт 0й- 1 нуудад уран бүтээлийн амнил- таар бэлэг “арихаар шамдан ажил- лацгааж байна. “Пниоперийн ахлах удирдагч 3 Г, АЛТАН-ОЧИР М мын пайман жилийн САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ. тэлж Усыг Ардын хувьсгал МАХН, МХЗЭ- ийн 60 жилийн ой угтсан бүхард түмний соцналист уралдаанд багш нарын социалист хөдөлмөрийн тө- лөө бригад нэгийг байгуулан,сур- лагын чанарыг дэзшлүүлэн ог сайны ззлэх хувийн жинг 40 ху- вьд Хүргэх, хэв урмын зөрчил- гүй хамт олон болох үүрэг авчээ. Түүхт ой угтаж 29 сурагч шинээр «5 опцын вззн» болох, төлчин ах эгч нартаа тусалж, төлийн уут 50 ширхэг, элгэвч пэмнээ. 312 шир- хэг, угяас 138 ширхэгийг хийхээр үүрэг байна, 2. Дотуур байр тохижуулав, Ерөнхий боловсролын сургуу- лийн дотуур байрын ахуйн соёл- жилтыг сайнгруулах тухай Ардын боловсролын -Яам, Эрүүлийг хам- гаалах Яам, |Монголын эмэгтэй- чүүдийн Хорооны шийдвэр албан даалгаврыг тус сургуулийн захир- авч түүнийгэз биелүүлж . УУЛ” БАЯНЫ СУРГУУЛИАР таа хэрэгжүүлэхээр нилзэд ажил хийж байна. Дотуур байрыг сумын албан байгууллагуудад харнуцуу- лан тохижуулж байна. Х дотуур байранд номын сан, цахилгаан нидүү. шугамын радио, байна тэж байрын хүмүүгзүүлэгч Цэнд гуай ярнлаа- 8. Нолын сайн нөхөр Тус сургууль дээр “Номын сайн нөхөр» тэмдгийн болзол ха8- гах хөдөлгөөн бүх сурагчдын дунд өрнөж байна. Энд 7-гийн «Б» ан- гийн сурагч С. Мөнхтуяа, А.Энх- болд. 5-ын «Б» ангийн сурагч Х- Мөнх-Эрдэнэ, 8-ын «А» ангийн сурагч Х.Манхгал нар хамтийн олон пом уншиж нөхдөө хошуУ- Энэ хөлөлгөөнөөр 10 су- чиллгээ. ЗУРАГ ДЗЭР: Нэгийн «Б» ан- гийн сурагч Ч. Эрдэнэцэцэг, Г Балярмандах, нар улирал дараалан опц сурч байна. Наймын «А» ангийн сурагч, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн тэонгон медальт Д. Өнөрмандах, ДолоогийШР «Б» ангийн онц сур- дагатан, сургуулийн шатрын авар- га Д. Сарантуяа. Монголын багш нарын өдрийг “угтаж «Багшдаа барих бидний бэлэг» Ураддааныг анги бүлгүү- дийн дунд зарлажээ. Сургууль, анга. бүлгээ сурталчлах нэг өд- рийг зохиож, ахмад Залуу бапц нарын уулзалт, тэргүүний бег, тийн алдар тэмдэглэх ажилд ло хиоюж байна. Төрөл бүрийн хичээ- 3 лээр маргаан Явуулж, багш на- рын дунд зөвлөлтийн багш нарын туршлага суддах ажиа өрнєж байна. Зоотехинкч Г. СҮХЭЭ Зургаагийн «А» ангийн сурагч, онц сурлагатач, сургуулийн тэрс гүүний бүлгийн дарга Ш. Оюун- билэг. Гурвын «А» ангийн сурагч С, Энхтуяа нар бага апгийн ходолмо- рийн агсарга боллоо. ЗОХПОГЧИЙН авсан гэрэл зураг. СУРЛАГА, СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР ОНЦ СУРЛАГАТНЫ ЗӨВЛӨЛГӨӨН Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын найман жилийн сургуулийн пно- нерийн 21 дүгээр бүлгэмээс зо- хион байгуулан сургуулийн онц сурлагатны зөвлөлгөөнийг саяхан хийлээ. | Онц сурлагатнууд арга туршлагаа ярилцаж, |МАХН-ын ХУШ нх хурал угтаж сул сурла- гатан нөхөддөө тусалж, хүн бүр 1-ээс доошгүй сурагчийг шефлэн авч, хичээл хүмүүжилд нь нөхөр ёсны туслалцаа үзүүлэн, дундаас сайн сурлагатан болгох ходөлгөө- нийг өрнүүллээ. Онц сурлагатнууд сургуулийнхаа пийт сурагчдад хандаж яаж ажиллавал онц сурах тухай аргачилсан зөвлөлгөө би- чиш, урналга гаргалаа. Тэдуриал- гад цагийг алт мэт үзэх, хичзэлээс хожимдох, таслах хичээд дээр ан- хааралгүй суух явдлыг эцэс бол- гох, багшийн заасан хичээлийг ан- жааралтй сонсож, зэлжит хичээ- лийг сайн ойлгох, ном зохиолтой байнга нөхөрлөх, чөлөө цагийг үр ашигтай өнгөрүүлж занших, МАХ Н-аас дэвшүүлсэн зарчмын лоо- зонгг хэрэгшүүлэн суудаг ширээ, сандал, ашиглаж байгаа ном, су- рах бичнг, хичээлийн хэрэглэлийг хайр гамтай эдэлж зайшнх зэрэг зөвлөмжийг өглөө. Энэ уриалгыг сурагчид баяртай хүлээн авч, МА ХН-ын ХУШ нх хурал, түүхт ой- нуудыг сурлага хөдөлмөрийн ам- жилтаар угтах зориг чөгөлдөр байна. Ш. СОДНОМЦЭРЭН ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛЭГ Сүхбаатар аймгийн Асгат су- сургуулийп Ч, Алтанцэцэг багштай 8-ын «А» ангийнхан сургуулийнхаа тэргүү- ний бүлэг боллоо. Энэ хамт олон хичээлээ хамтран давтаж онц, сайп сурлагатан нь хоцорч яваа нөхөддөө тусалсаны үрээр долду- гаар ангиасаа эхлэн 6 улирал да- раалан 100 хувийн сурлагын ам- жилт үзүүлж сурлагын чанар нь 48 хувьд хүрчээ. Хөдөлмөрийн У улирлаар «Хөдөлмөрөөрөө тэр- түүн ан» болсны дээр 13 хавтгай дөрвөлжин метр талбайд, мод сөөг тарьж, цементлэп сур- гууль орчноо тохижуулшээ. Тус ангийн пионерүүд 83-ын «А» ангийг шефлэн авч, хичээл хүл мүүжлийн олон талт ажилд нь тусалж байна. Уламжлалт ажил, оноот урал- дїанд байнга хошуучилж, монгол хэлбичгийн олимпиадад амжилт- тай оролцож байна. Энэ бүлэгт Г. Эихтуяа, Б. Буд Ц. Энхамар, Р. Уранчимэг, С. Адьяа нарын" сурлага хөдөлмөрөөрөө тэргүүний сурагч олон бий. Бүлгийн хамт олоп МАХН-ын ХҮШ нх хурал, түүхт ойнуудыг угтаж сайн үйлс бүтээх сарын ажил зохиож төлийн хаваржаа хоёрыг засаж, нүүдлийн пүнз нэгийг барилцан, бодын нэм- нээ 40, угж 86, чүдэнз 1200 ширхэг бэлтгэйп малчдад илгээжээ. Ндэвхтэн бичигч - Б, БАТБАЯР, ЭКИПАЖ ДОРНОД АЙМАГТ МПБ-ын Төв Зовлолийн «Най- рамдал-Друтба» экипамийнхап єсдэх аяллаа Дорнод аймагт хий- лзэ. Тэд Дорнод аймгийн авлалийн хорооны бүгд хурлын төлөөлөгчид болон сумдын пионерийн удирдаг- чид, Чойбалсан хотын сургуулну- дын пионерийн бүлгэмийн зөвлө- лийн дэргэдэх «Ахмад нөхдийн зөвлөл», нам, олон нийтийн бай» “тууллага аж ажуйн газар, эцэг эх эхийн зөвлөлийн гишүүдэд 20- рнулж үзүүлэх сургууль, нээлт- тэй ажил явуулж, дугуй ширээний ярилцлага зохиож, сонирхолтой лекц уншиж, зөвлөлгөө семииар өгөв. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны сов- лөх мэргэжилтэн А. Г. Зуев тэр- гүүтэй «Найрамдал-Дружба» экн- пажийпхан Чойбалсан хотын ерон- хий боловсролын . дунд РБургуу- лийн сурагчдын ХЗЭ-ийн үүр хо- роод, пионерийн бүлгэмийн зөг- лел, бүлгийн ндэвхтэн сопгууль- тан сурагчдад «Малькна», «Зол» боо», «Залуус» зэрэг бүшнг, та- салгааны хөгжилтэй тоглоом, бөм- бөрийн цохилтууд, туг шилжүү- лэлт, туг үдэлт, угталтын ая, дуут жагсаалын үзлэг явуулах аргач» лал зааж сургасан нь тэдний со» нирхол хүсэлд пийпсэн үр дүнтэй ажил боллоо. : “Ч. ДУВСАНДЭНДЭВ “МОНГОЛЫН БАГИ НАРЫНӨДӨРТ “АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН . ЯАМАНД БНМАУ-ын гавьяат багш на- рын уулзалт зид боллба. Уулзал.. тад анхны гавьлат багш, БНМА У-ын Сайд нарын Зөвлөлийн-ор- 2 логч дарта, Соёлын Яамны сайд Д. Цэвэгмид, Ардын Болопсро- лын Яамны сайд Р, Санжаасү. рэн, БНМАУ-ын хувьсгалт тэмт- лийн ахмад зүтгэлтийй хорооны дарга, армийн генерал Б. Дор» болон БНМАУ-ын хоөдөлмарийн ” баатар, гавьяат бат цар оролц. лоо. Ардын боловсролын Яамны сайд Р. Сайжаасүрэн, заөвлах, “мэргэжилтэн П. А. Кошутин иар монголын багш нарын өдрийг тө. хиолдуулан уулзалтад осролцогч- дод хандан баяр хүргэж, үг хэз- лэн, Гавьяат багт БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, профессор Д. Цэпэгмид, БНМАУ. ын хөдөлмөрийн баатар, гапьяат бапл Д. Базар, гавьяат бапп Д. Дансмаа, С. Цэрэндулам, Х. Далхжав, нарын зэрэг хүмүүс хувьсгалын анхиы жилүүдэд ар- дын болопсролын талаар їгам зас- гаас авч япуулсат арга хэмжээ. ний тухай дурсан ярилаа. МАПАЙ СУРБАЛЛЖЛЛАГЧ Сурагчид багшийнхаа ту-хай бичиж байнж. АРДЫН Багш хүн бол үнэхээр гавьяат үйлстэн юм. Ирлэдүйн сайн сай- хан, багш хүний уумним сэтгэлд багтан: ухаанаар нь тэтгэгдан өсөн ендийж байна гэж бодохоор «Нарт ертөнцөд байхгүй иандин сайхан алба багш хүйд аалагджоэ» гэсэн их сургатв хүмүүжүүлзгчийн гай- хамтийгт үг сэтгэлд эрхгүй буух билээ. Өнөөдөр ардын багшийн. гар дээр өсөж осоиндийж байгаа зал- гамж, үеийнханд ох орны маань шаргагл: холхи одонд хүрч хот байгуулах хувь заяд байпа. Сурлага хөдөлмөрөөрөө мал- КОММУНИСТУУДААС ҮЛГЭР ЖИШЭЭ АВЬЯ БАГШ ШИГЭЭ. КОММУНИСТ БОЛНО Миний хлтмтийн хүндэтгэж лвдаг хүний нэг бол манай сургуулийн багш, «Ардын гэгзэрлийл тэргүү- НИЙ пжилтан» Г. Гомбожав 10м. тэгш маань физикийн хичээл заа- даг. Түүций хичээл бидпий со- нирхлыг их татдаг. -- За хүүхдүүд зэ! Бодлогоо болоорой! Алив юуг нь чадахгүй байна вэ? гэж тар өгүүлээд хүү- хэд бүрийн хэрхэн бодохыг НЬ хянаж шалган: үзлэ. Хамгийп гол БИДНИЙ ХАЙРТАЙ БАГШ сургуульд олон багш бий. Тэдний нэг нь мопгол хэл-уран зоХнолын багш Л. Цэр- маа багш юм. Цэрмаа багтт хичээ- лээ их сайхан заана. Намуухап ярих багшийп минь ДУУ хоолой биднийг номын сайхан ертөнцөөр длгуулж, үлгэрийн баатар, гайхам- шигт хүмүүстэй нүүр узруулна. Манай сайн )5922555555 553 нь Гомботанв багш бидний хэнийг пь Ч гомдоохгүй, яг л адилхан харьцдаг. Хүүхэд бүрт өөрийнхөө хичаэ- лийг ойлгуулах гэж бүхий л сэт- гэлээ зориулсан хайрт багш шигээ коммунист болох юм сан гэж би боддаг- Улаангом хотын 10 жилийн П сургуулийн 9-ийн «Вэ» апгийн сурагч Д. НАМГЭРЭЛ Бас түүний удирдсая уран зохио- лын дугуйлангийн сурагчдын ноп- церт, үдэшлэг, АСТ-ч хүүхэд бидний сонирхлыг их татдаг. Одоо Цэрмаа багшийн даасан анги пь улсын тэргүүний бүлэг болохоор авсан үүргээ амжилттай биелүүлїк байна. Хайрт багшдаа монголыв багш парын өдрийг тохиолдуулан |Х9- дөлмөрийн өндөр амжилт хүсэн ерөөе! Баян-алгий аймгийн Буянт сУ- тигыт 8 жилийн сургуулийн сурагч 28 Ур, БАТСҮХ Зовлолтийн шэргэжилтэн багш Валентипа Васнльениа Няапова нийслэлийн 18 дугаар суркуулийн З-ын «Вь ангид 3 жил багшилж монгод хүүхдүүдийг арос хэд СУРГУУЛЬД БАГШ ХҮНИЙ ХАРИУЦЛАГАТАЙ ... 2 Ё УЧИР НЬ ӨСӨЖ БАЙГАА ҮЕИЙГ СУРГАЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ ИХ АЖЛЫГ ЭХ ОРОН, АРД ТҮМЭН НЬ БАГШ НАРТ ИТГЭЖ ХҮЛЭЭЛГЭСЭН ЮМ. БАГШ НАР БОЛ ИХ ХҮЧ БОЛЖ БАЙГАА МАНАЙ АРДЫН ЄСЭХЭЭТНИЙ ТОМ АРМИ МӨН. РОЛЬ Ю.ЦЭДЭНБАЛ (иинтлэл) БАГШ ТАНАА лайлагч төдийгүй «Элбэг баян оюун ухаантай цэвэр ариун Ёс суртахуунтай зрүүл чийрэг | бне бялдартай ямар ч бэрхшээл сат- дыг даван туулах хүмүүжилтэй». тийм л хүй маргаашийг минь авч явиа. Тэгэхлээр ардын багшийн арнун сайхан үүрэг, зорилто үүнд байна гэж бодпом. Энэ арнун үүрэгт ЭФ- рилгоо гүйза ухамсарлан чанд биелүүлж байгаа олон багшийн алдар опоеөдөр эх орон даяар дуурсч байна. Одоо манай улсад БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар багш 2. гавь- нат багш 60 гаруй, ардын гэгээр- лийц тэргүүний ажилтац 700 шг- хам ажиллаж байгаа билээ Ёр нь ардын боловсролын тз- лаар авч явуулсан алхаарал ха- ламж ч нх байна. Зөвхөн злэ жил боловсролын сургууль 10-ыг бай- гуулах буюу ажиллаж байгал сур- гуулиудыг ергөтгөх замзар 1981- 1982 оны хичээлийн жилд 377 мянган хүн суралцуулахаар төлөв- лєтсээ гэхэд єрөнхий шини Ингэж л намынхаа ачгар ар лын багш түмэн шавньтайгаа гэ- рзлт эрдмийн оргил өөд уУраг- шилж байнам. Ардын багш та: Багачуудын балчирхат оюуныг Эхийн сэтгэлээр тэтгэснээрээ Маргагш ирээдүйг цогцлоч бүтээх оюуныг хүртээтээ Маргаашийн гэгээн хорвоод амьдрал цэцэглүүлэх ухааныг хайрлажээ. Ачтаны дээд ачтан багшийнхаа залсал гэгээн саруул замаар тү: мэн шавь чинь саатахгүй явна. Итгээрэй! Даланзадгад хотын 10 жилийн сургуулийн 10-ын «А» амгийн сүрагч Ц. ЖАРГАЛСАЙХАН Е Е! эз -- З з 5 Е з 5 Е Е Е 5 5 5 з Е Е сурахад нх хувь йизиэр оруулж байна. Б В Б з 5 С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг, шиш ишиг... Хайрт хүүхдүүд ээ! МАХН-ын Төв Хорооны 1980 оны УН бүгд хурал дээр Ю.Ц- дэнбал дарга еөртөө шүүмжлэлтэй хандах талаар үнэтэй сургамж өгсөн билээ. Энз сургамж манай өсвөр үеийн цог Золбоот пионер баатарчууд та бүхний сурах үйл ажиллагаанд чухал үүүрэгтэй юм. Өнөөдөр та нар энхрий хайрт МАХН-ынхаа ачаар тохилог сай- хан сургуулийн танхимд,дээд мэр- гэжилтэй багш нараар заалгай эрдэм номын далайд аялж», байна. Бидний сурагч байх үед одоо гийнх шиг сургууль, дээд мэргэ жилтэй багш ганц, ч байгаагүй юм. Ийм сайхан боломжийг олсон энө үед зовхон өөртоо шүүмхжлэл- тэй хапдаж сурлага, хөдөлмөртөө амжилт олох нь та Нарын үүрэг. Хайрт хүүхдүүд та партаа сур лага, ходолмаорийц их амжилт хү" сэн ерөсе БНМАУ-ын ходолморайл баа- тар гавьяат багт Д. ДАГВА Ё гэ БАГШ НАРЫН ӨДРИЙГ УГТАЖ Нийслэлийн Хо Ши Миний нэ- рэмжнт 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлөөс багш нерьт баярын ӨДрийг угташ олоц төрлийн ажал заохнонш дүгнэ” ззэз. Үүнд: . Сурагч бүр багш нартаа сурла- гын тодорхой амжилтаар бэлэг барих 14 хоногийн сурлагын алн зарласан. Мөн багшийн тухай сэ- ДЭВт ажлууд явуул, Дуу ШҮЛГИЙН уралдаан зарлан дүпгут, хашын сонит, сураг: хуудсууд гарган сурталчлан. Энз сохиасош ажлаа бїгд багш шавийн 3 үеийн уулзалт дээр тайлагнан рапортлав. Уул- залтад оролцогсдод зориулан БН МАУ-ын терийн шагиалт зохиолч Ч. Лодойдамба ” гуайн «Мя- Бай сургуулийнхан». зохиолоор уцшигчдын бага хурал кийлэл. Ийнхүү бидний зохиосон ажилд Хатачбаатар Магсаржавын Нэрэм- жит З-ын «Вэ апги, БИМАУ-ын баатар Л.Аюушийпт яэрэузит Т- гийн «А» апги, БНМАУ-ын баа- тар Ц.Оллвойн нэрэмжит 6-гийн «В» анги, соёлч нөхөрлөлийн 5- ын «А» ангийн пноперүүр 1:ийн «Б» апгийн баатапчууд ИДЭВХТЭЙ оролцлоо. Зургадугаар апгийн сурагч Т.ТУНГАЛАВ 155082 “Ёс (ӨГҮҮЛЛЭГ) ” Сүхбаатар багадаа чавх, хав- завхай хийл: чулуу харвал тогло- дог байлаа. Оновол. хөөр болон баярлана. Гэрт байхдаа ах Аран- жинтайгаа. «морь уралдуулж», богцог няслаж тоглолог байлаа. "Тэгээл оврийн нь морь түрүүлбэл хөөр балон баялсна. Заримдаа Чу- лҮУу ойж «Гэр барьж» тоглодог байл, Нэгэн өдөр, Маахуур толгойн зүүн бэлд чулуу өрөн тоглож бай- тал нэг бяцхап орос хүүхэд хүрч иршаа, Цэнхэр нүдтэй хөөрхөн хүүхэд байлаа. Тэр орос. хүүхэд Сүхийн пүлэпд их-л дотно санакд- жээ: Орос жаал-төмроөр хийсэн ХҮҮХДҮҮД” БАГШИЙНХАА ТУХАЙ Ё сэн174 жүркиг машин барьсан байлаа. -- Давай пойграсм (Хоёулаа тоглоё) гэж орос жаал өгүүллээ. Сүх юу гэлг өгүүлж буйг ойлгосап- гүй. Тэгтэл, - Мепя зовут Сер жа (Миний нэр Серёжа) А тебя как авзть7 (Чиний пэр хэн бэ?) гэлэз. Сүх нэ- рээ л хэлж байпа даа гэж бодоол толгой дохиц ипзэмсэглэл. Серёжа машинаа Сүхэд тогла гэлс өгөв. Тэгснээ Серёжа байшин барих бо- лов. Бяцхан машинаараа элс шо- роо, чулуу зөөлөө. Төдөлгүй маа- хуур толгойн зүүн хажууд олон жишиг «байшин» босон: гадуур нь чулуун хашаа баригдлаа, Энэ өдрөөс эхлэн |Сүх Серёжа хоёр нэг вэж, аавын хүүхэл шиг дотно нөхөд болов, Тэгээд нэг нэгийнхзэ гэрээр орж, гарч үй зайгүй үерх- дэг боллоо. Сербёинга нь ганц чихэр олдвол түүнээ Сүхтэй хуваана. Сүх хайрсан бийгээсзэ огно. Тэр хоёр хааяа «байлдан» тоглодог байлаа. Нагаэн өдөр Сүхийг бяц- хай довны ард нуугдан модон буу- гаараа «буудалт» байтал | шилэп хүзүүнээс пь изг хүп барьш угз татай босголдо. Эргээр харвал та- шаанаасаа сэлэм унжуулсан, ши" бЕНь РЕЖА Тэвн гар 4 ртвгэр хар сахалтай өндөр бор хүн байв: “Түүнийг Хүрээ ЭЕ хуяг (цагдаа) байна гэж бодов. -- Аа чи байтлаа буруу номт- ны хүүхэдтэй нөхөрдцөж тоглож байдаг бий гээд хөмсөг зангидан хомхий зуун ширүүнзэр аашил- лаа. Сүх ажисхийн зогсож байв. -- Чи хө! Хэний хүүхэд вэ? Их үзсэн хүүхэд байх чинь? -- Дамдины хүү. - Дамдины? - Тиймээ! Би Хүрзэний Дам- дип гуайн хүү... -- Цагаан дээлт үү? -- Тийм! 2-- Аа, тийм үү! «Хувхай», аавд чинь хэлэх хуна! Чи ингэж явдаг бий! гээд зүхэн Өгүүлснээ чихийг нь чапга мушгилаа. Чих нь еөрдсон гэж учиргүй арай л «ёо» гээд дуу алдсангүй. Серёиа олон үг өгүүлэн бяцхан гараараа. Сүхийн Чихийг аяархан илзв: Тэгснээ цагдапгийн Хойноос хэлээ гарган гараа зангидав. Энэ нь хүүхдийн гэнэн бодлоор (Сү- хийнхээ чихийг өвдтөл мушгиулс- ны хариуг авч байгаа атээ. СҮү- хийг орой гэртээ ирэхэд зэж нь сапаа зовсон байлалтай суу бай- БИ ЧИЖ 2 даа. Тэгснээ, : ! 5 -- Миний хүүг « номт- ны» хүүхэдтэй ихүгАЛал за- маар орж явна гэж Хүрээний хуяг биднийг зүхэж загнаад Явлаа гЗэДд санза влдлаа. -- Тиймээ, зэлсээ!| Намайг Се- рёжатай тоглодоо гэзд тэр хулг зөндвө аашлан, чихий минь ӨВД- төл мушгисан, тэгзэд дахин нн- гэл: тоглож байвал чинь зүгээр өнгөрүүлэхгүй гэсэн гээд нзг Хх3- сэг болсноо, Павел гуай бидэнд тус болдог нх сайн хүн. юм чинь дзэ, тиймээ ааваа? гэхэд аав нь тийм лзэ гэсэн шиг ТОЛГОЙ дохив. - Хөөрхий зайлуул! Энэ Ба- вил (Павел) ядуу зүдүү хүнд тус- болдог сайн хүн юмдаа. «Балтар» цагаан хазнд хар буруу санаж гар зангидлаа гэзд нутагтаа байж суухын аргагүй болоод мапай энд хүрч игсзп юм гэнэ билээ.Тэгээд л Хүрзэлий ихэс, дээдэс, ноёд бая- чууд «буруу номтон» гэж ад үзэж байгаа нь тэр, Уг нь мөргөреөө. ядуу хүнд тусархаг, их сайн хүн дээ гэж аав нь ёгүүлж суулаа. Тийн өгүүлэхэд Сүхийн нүдэлд сайхан цэнхэр нүдтэй бяцхан орос найз нь харагдах шит болоз Ч, ЛУБСАНЖАВ Эрдэм сурах түлхүүр гардуулж Ихийг бүтээх ухаан суулгаж Шинжл ааны шимийг хүртээж Шинэ ши! С0Ж:) илд шгсьсляКСА СОЬНЛАН2Д) (2 схЭИЛЭЫ Фсапол шал АЫЕЛЛЫЛЦ 11 Энэ: бүгд багшийн! минь ач Орчлон ертөппийй лпууц ту ТАНЫ АЧИ! ЇГ Энэ бүгд багшийн мниь гавьяд Оо туулж “бидсоид өгс ( 2 у Гопь-Алтай аймгийн Халиун |Ссу- Оюшунт-мэ Н: багш таныхаа Өргөн өргөн дэвшгүүлье А Р / мын 8 шилийн сургуудийн 8-ып Опшиин рыг бисх эчЧ ртахгүй. “Нпийслаля! 10 жсплийп 33 дугаа Х/ 1У й! А «Бо» айгийн сурагч -М,МАЙПБАЛР ПНийгслэлийн 10 жилийн тавдугаар мын ас вл 4-ийн 5: үүү БЭ) Ё : ХАЙРТ БАГШ 3 сү: сургуулийн Т7-гийн «Дэ» алгийл ух сурагч 3. АЛТАНЦЭЦЭГ Н ! Т ОАЛАХТАСТ урагч А, АЛТАНТУЯА й 2 Ї п, зкАвзАНДУЛАМДААэ. БИДНИЙ БАХАРХАЛ “ЗАВЬ 21 ЭЭ: 3 МИНИЙ. БАГШ "Та өөртөө, эгэл хүн Срослунар шаг БАГШ ГАН) ЇАА 4 ! Тэгэвч ми сэтгэлд рдмийн эхинийг мэдүүлсэц Я « "Тзигэр мэт им Фигүй. ачтай багш та Багш. багш, багш їе ан адил Бо огүлар Эхийн ачтай. зүйрлэмзэр Гучин акилийн түүхтгй тагшийп гар цагаан Уу Бя! хап намайг хүмүүжүүлсэн Эрхэм хүн.багш-та Дорпон д їр ордонд маань ьсан шохой иь цагаан БОСННЫ илүү ХулВ үүЖжүү Арвин ардмийп хийг заасан Нарт ертөнцөд байхгүй Бас сэтгэл нь цагаан - Ч асцаа Ч/ЛВ6Вриїйгав Алдартай хүц багш та Нандип сайхан албатай Нийслэлийн хоёрдугаар "Гүний “л “нэг: гэдэг Сурах эрдэмд эхийг Заасан 3 үс олон бий сургуулийл 2-ын «А» Эрдмййн алнд мордсоп Суут хүн багш та ор бүхнийг гийгүүлж ангийн. сурагч Дороп дэх алтан намраас Сурагч бидний бахархал Эхийп хайраар биднийг хүмүүнүүлш Д. АМАРЗАЯА БВТЛ: атлаа гайхамшигт Сургамшит: хүн багш та Ирзэдүйн сайхныг л байдаг То5 7 Номын хуулас нээл дугаар сургуулийн Багш тандаа бид хайртай БЭЛЭГ Р Ї : Их Лениций хэлийг сурагч Р.БАТ-ЭРДЭНЭ Хо-Шл-Миний вэрэмжнт (10 жн- . Эхлээд та заасан « / Х лийн 14 дүгээр сургуулайн Багш язрып Е Ипгэй: үүрд дурсахаар БАГШ МИНЬ сурагч Д. ҮНЭНБАЯР Өдрийг угтаж, дэм та хайрласан 5 ч ин енөөдөр Дон үсэнд бүриїїд Өглөө болгоц сургуулийн босгыг БАТ ШИН АЧ Балзг барьсан Гаргасан алдааг засуулсан алхахал З Ямар бэлэг Ариун мэргэп үгс тань Өгөөмөр сэтгэлтэй багш маапь Ардын сургуулийн Яаж барьсанаа Ашид миний зам. биднийг угтана Алтан босгыг Яг үйзнээр нь Б ми: т: Өр зүрхнээсээ хайртай тар багш минь «А» мэдэхгүй Ярьж огье. агш ць та р зүр - » 1 Алтай торжээ, хорвоод Өсвөр бидэнд ордмийц шимийг Ардын багштай золгож билээ Дунд авдаг Амьдралд та эргэн: харах хүртээнэ. алгаА Дуун дээрээ Ариуп үнэн мөртай юм. Инээмсэглэл тодорсон царай иь ч Алс Зөөлөн хайрын сэтгэлтэ Сайхан дуулис Эрдмийн жигүүр ургуулсан Эелдэг зөөлөн яриа нь ч Эн эрэнтүй сутгээа 1 багш таны Сайп авсал “Багш таныхаа ачийг Ирээдүйг залгамжлагч сурагч бидэлл Бахдам итгэлтэй багш талы | Баримлын шавраар Ирээдүйн нэгап өдөр Эрхэм найдий харагддаг билээ Бллхам амьдралтай багш таны Багшийн урласантай Баттай би харпулпа Саруул их ухааптайд нь багшаа бид Баллаг туршлагатай багш тапы Бараг адилхан Нийслэлийн 10 жилийп 8 дугаар биширдэг Заасан помоор жигүүр хийж. Бамбарууш хийсэн сургуулийн 9-ийн «А» ангийн Сайхан зайтай байдагт нь багшдаа Залсан замаар жолоогоо залж Зургийн, дэвтэртээ !Ї ” сурагч С. ДАШНЯМ бид: балрладаг... Эрдмийн оргилд зргадтгүй зорив Тогоруу зурсан ! т Ховд аймгийп Зэрэг сумын8 ли Топ аймгийн Бориуурын сангийн Зуу хүртэл ( лийн сургуулийн 8-ын «Бь» ан- аж ахуйн 8 жилийл сургуулийн Тоолж "сурсан ЭРДЭМТЭН БАГШ гийн сурагч Г., БАЯРСАЙХАН 6-гийн 4Б ангийн сон Бүлтгэр хоорхон 7 гүгэ їү! Длхтай 5 үзшиг дүрсэлж Энэрэлт багшийн ивзэл хайрыг ХЭЗЭЭЧ МАРТАХГҮЙ 2: АЙР” - Бөмбөрийн. алар 2 Эашж шигээ хайрлапа би : Х/ Г” БА ШДАА Бүжиглэтн наадсан 2 Эрдэмтэн багшийнхаа ачийг УАлтап помын анхны үсгийг - Батшийн тухай Эхийн сүү шиг санапа би Алх надад заал: огсон А.Б-ээс- эхлээд Бадаг шүлэг є Энэ бүгд багшаа гэсэп хайр Ардын багш таныхад Эрдмийн дээжийг хүртээсэн Ураан сайхиаар Энэ бүгд багшаа гэсэн сэтгэл Ачийг би хэзоэ ч мартахгүй Ардын багш таныхад Уштин чадсаан н Зааж сургасан ухаалаг үгийг нь Мэддэг бүхнээ мэдүүлэх гож Алдар гапьлаг магтаж --« Бидиний- баярт 48 Амьдралдаа би хэзээ ч мартахгүй Мөч тутам хичээл: явдаг Ач хайрыг бахдал Бэлэг барьсалд “Засаж залруулсан алдан дутагдлыг Мэргэн ухаапт багш таныхаа Алтай иартай зүйрлэпэ Балр хүргэс гиш 7, нь Монхийп хайрыг би хэзээ ч Аав зэжийн адил Багш хэлсэн, “Ахин би тэзээ ч давтахгүй . мартахгүй. . Хайрлал бишрэц хүндэтгэнэ Д, САНЖЖАВ 55:27, 2 эг хиих лчлжоОлулжлэлхы Нийслэлийн найман жилийн ХХП дунд 5 5 -:, ду х БИЛЭР УРАН ЧАДВАР | 81160: 2-2 - сн с-----0Д, Сүхбаатарын шэрэмїит Улсын хэвлэлийн шомбинатад хэнлэв, ул їт ОУЛЛн өт сургуулийн захиргаа, мийн зөвлөл МАХН-ын “ХУШ их хурал, түүхт ойпуудыг угтаж урлаг, уран сайхиш- «Дөл» хамтлагийг байгуулац” ажиллаж байна. Энэ «Дөл хамтлагийг ҮУП айгийл онц сурлагатан, бүлгэмийп зөвлолийй дарга М. Болормаа байгуулж, ахлагчаар нь сон- Ч, ДАМДИНДОРЖ ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийн. хамтлагийн ахлагч Болормаа, наймдугаар - ангийн сурагч, баатарчуудын багийн удир- багийн гишүүн Ч. Бэ- лэгдэмбэрэл, М. Шипэбалр нартай алслаа зовлож байгаа нь. санаачилан гогдлїээ, дагч Н. Одонцэцэг, сургуулийн пиоперийи бүлгэ- пионерийн «Дол» ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг. “ Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ с Индекс-- 14140 Я чан Орон бүхний Г ЕС. ! | | Ерпигчилирээлчиэлэниилалн ч ЕГЬ5- 2 97 дахь жилдээ Сайн байцгаана уу? Малчин ах эгч нар аа! Та бүхэнд сониныг уншигч 175000 хүүхэд, «Пионерийн үнэн» нэгдэлчдийн Хөдөлмө. багачуудын өмнөөс баярын мэнд хүргэж, рийн их амжилт хүсье! Хүүхэд бидний өмсөж байгаа хувцас, эдэлж байгаа цүнх, Хи- чээлийн хэрэглэлд малын ашиг шим, малчин ах эгч нарын маань хөдөлмөр шинтэсэн билээ. Одоо манай улсын хот хөдөөгийн олон сургуульд «Төл-түмний үйлс» сэдэвт ажил зохиогдож түүнд пионер сурагч бүр оролцон мал. чин ах эгч нартаа туслах хөдөл. 71202 1 ::144522 1122 сир ҮР 5 11-45-21:11-1 ь. гөөөн өрнүүлж байпа. Зовхон ма- най сургууль дээр гэхэд «Нэм- нээ», «элгэвч» зэрэг операци 30- хиогдож, түүнд оролцсон хүүх- дүүд 1000 гаруй элгэвч нэмнээ хийгээд байна. Түүнийгээ бид сургуулийнхаа шеф Төв аймгийн Лүн сумын «Энх туул» нэгдлийн ах эгч нартаа илгээлээ. Удахгүй эхлэх гуравдугаар улирлын амрал таар бидний үе тэнгийн олон пно. нер сурагч төл хүлээж авах ажилд гар бие оролцон туслах болно. Нийслэлийн 10 Цанлнйнэ1Э ду гаа сургуулн! “гийн «Г» Загниж сурагч. Н.ЭНХЧИМЭГ (10911112 30886::22:11282: Өзлазх ТШ 10111101 11101110111111111111111111111111111 01111) 11110 6: Ши ииииилииииииИиинииинНиНиН Е МАХН-ЫН 80 ЖИЛИЙН ОНД СЭР 21011664) аг, 1981 оны хоё)дулаар сарын 3 88 Лхаа 963 Үнэ 10 мөнгө НАМЫН ИХ ХУРЛУУД Таван жилийн төлөвлөгөөннй тухай илтгэлд гаргасан тогтоолд сургуулийн насны бүх хүүхдийг анхан шатны сургуулиар заавал сургах, знэ таван жилийн дотор бага сургуулнудад бүгд 94138- хүүхдийг элсүүлэн суралцуулна гэж заасан байна. Түүнчилэн 1952 онд бага сургуулийг 370, 7 жилийн сургуулийг 30, бүрэн дунд сургуулийг (21-д хүргэхээр тогтоожээ. ХП их хурал. 1954 оны арван. нэгдүгээр сарын 19-невс 24.ний өдөр Улаанбаатар хотиоо хурал. дажс намын 31714 гишүүд орлогч- дыг төлөөлсөн 633 төлөөлөгч орол- цов. Их хурлаар МАХН-ын Төв Хорооны .болой. Шалган Байцаах Төв Комиссын тайлан, БНМАУ. ын улс ардын аж ахуй «соёлыг 1953-1957 онд хөгжүүлэх таван жилийн төлөвлөгөө зэрэг 5 асуудал хэлэлцжээ. П таван жилийн төлөвлөгөөний удирдамжид хөдөөд сургуулийн насны хүүхдийг нийтээр нь заа- вал анхан шатны боловсролтой болгох, Улаанбаатар, Цэцэрлэг, Жаргалант, Алтанбулаг, Өлгий зэрэг хотод хүүхдийг заавал до- лоон-жилийн боловсролтой болго. ход шилжин орох балтгэлийг хан- гах, шинээр бага сургууль 28, долоон жилийн сургууль 24, бү. рэн дунд сургууль 12.ыг байгуу лахаар зааж сурагчдын тоог 85000.д4 хүргэнэ гэжээ. ХШ ИХ ХУРАЛ. 1958 гуравдугаар сарын 17.ноос 22. ыг хүртэл Улаанбаатар хотноо хуралдаж 42896 гишүүд орлогч. дыг төлөөлсөн 617 төлөөлөгч оролцов. Тус хуралд 13 орны коммунист ажилчны намууд тө. лөөлөгчөө ирүүлжээ. Их хурлаар МАХН-ын Төв Хорооны тайлан. оны БНМАУ-ын узс ардын аж ахуй соёлыг 1958-1960 онд хегжүү. дэх гурван жилийн төлөвлөгөөний удирдамж зэрэг 4 асуудал хэ- лэлцсэн юм. Удирдамжид заахдаа гурван жилийн дотор ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагч» дын тоог 6 хувь, 10 дугаар знгя төгсөгчдийн тоог 2 дахим, 7 Ду гаар анги төгсөгчдийп тоог 16 ху- внар нэмэгдүүлж. насанд хүрэгс.. дийг ажлаас хөндийрүүлэхгүй сургах оройн сургуулийг олшруу« лах, сургуулийн насны бүх хүүл- дийг хөдөөд анхайп. шатны, хотод долоон жилийн сургуульд сургах явдлыг хангах. их дээд сургууль техникумаар: мэргэжилтэй. болов. сон хүчил бэлтгэх явдлыг пнэмэг. дүүлэхээр тогтоожээ. ХїҮУ НХ ХУРАЛ. 1961 оны долдугаар сарын 3--7-нд Улаан, баатар хотчоо хуралдаж намын 43796 гишүүд орлогчдыг телоол, сөн 693 төлөслөгч оролцсон юм. Их хурлын ажиллагаанд 17 орны коммунист, ажилчны намын лөөлөгч оролцов. Их хурлаар М ХН-ын Төв Хорооны болон МАЖ Н.ын Төв Шалган Байцаах Ко, миссын тайлан, БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 19018 1965 онд хөгжүүлэх Ш таван жилийн төлөвлөгөөний тухай ХЭ лэлцэв. Их хурлын тогтоолд заахе даа Ш таван жилд топ ходоод бүрэн бус дунд -сургууль 174 шинээр байгуулж, 1965 онд сур гуулийд дотуур байранд авай хүүхдийн тоог 3 дахин їїзмэгдүүч лэхээр заажээ. Мон ерөнхий бо довсролын сургуулийн сурагчдын 1,8 дахин, багш нарыг 20,7 ху" Биар нэмэгдүүлэхээр тогтоом анагаах ухаан, политехнинийн дээд сургуулийг байгуулахаар заасан юм. «ӨСВӨРИЙН ТӨЛЧИН» ШАЛГАРУУЛАХ УРАЛДААНЫ Түүхт ой. МАХН.ын ХУШ нх хурлыг угтаж төл хүлээн авах, бойжуулах ажилд пионер сурагч. дыг идэвхтэй оролцуулж, тэдэнд мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн з0- хих чадвар дадлага эзэмшүүлж, ахмад үеийн хөдөлмөрч уламж. лалаас цуцалтгүй суралцахад тус лах зорилгоор ерөнхий боловсро- лын сургуулийн гуравдугаар улно лын амралтаар пионер сурагчдыг мал аж ахуй дээр гарч ажиллах хугацаанд нь «Өсвөрийн төлчин»э шалгаруулах уралдааныг МХЗЭ. ийн Төв Хороо, МРТУХ, Д. Сүх баатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлөөс хамтран зарлаж бай на. Уралдааныг дүгпэхдээ дараах үзүүлэлтийг үндэс болгоно. Үүнд: МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ ын Сайд нарын Зөвлөл, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөл, МХЗЭ-ийн Төв Хо. рооноос мал сүргийг онд мэнд оруулах, төл бүрэн бойжуулах талаар гаргасан тогтоол болон МАХН-ын Төв Хорооны УП бүгд хурал, Ардын Их Хурлын чуул- ганы шийдвэртэй танилцаж, ӨӨө- рийп аймаг, сумаас 1981 онд мал аж ахуйн талаар дэвшүүлсэн 30- рилтыг мэдсэн байх, Төл хүлээн авч. бойжуулах .ажилд биечлэн “оролцон мал: їяарнулах, !.гардаж төжээх, хашаа саравч цэвэрлэх, БОЛЗОЛ ямаа самнах зэргээр аав, ээж, аж, эгч ахмад малчдыг даган ажиллаж, тухайн сууриа төлийн хорогдолгүй болгоход тодорхой хувь тэмэр оруулсан байх, Төлийг хөрвийн аргаар бойжуу.. лах, эх малыг тэжээх, хаврын цагт мал хариулж, услах арга бае рилыг эзэмшиж, малаж ахуйн анхны мэдэгдэхүүнтэй болж, төл хүлээн авах ажилд тодорхой ам. жилт гаргасан: пионер сурагчдыг шалгаруулна. Аймтуудаас шалгарсан пионер сурагчдаас хамгийн “тэргүүний нэг пионерийг ах дүү социалист орны олон улсын пионерийн ла» герьт. гурван пионерийг пионс. рийн «Найрамдал» лагерьт ам» рах эрхийн бичгээр, бусад пионер сурагчдыг диплом, үнэ бүхий зүй. лээр шагнаж: урамшуулна Түүнчилэн МРТУХ-ны сургууль- хүүхдийн редакциас «Өглөөний мэпдэ нэвтрүүлэгт, «Шуурхай шуудан» булан нээж төл бойжуу- лах ажлын явцыг өргөн суртал» чилсан ба знэ ажилд идэвх зүт. гэл гаргасан . идэвхтэн бичигч «Гавшгай сурвалжлагч» таван зо.Шпонер---ёурагчдад: , ИРТУХ--ны сгай їшэгсал ол”онс- 3 Ч УРАЛДААНЫ комисс Эрх аймгийн БВаянца- таан сумын 10 жилийн сургуу. лийн захиргаа, бүлгэмийн зөвлөл МАХН-ын ХУШ их хурал, МА ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойг угтаж «Сургууль орчноо. тохижуулья» | «Дундгүй бүлэг салаа олныг төрүүлье», «Ллдагдал хаягдал ашиглаж тө- лийн бэлтгэл хийцгээс» зарэг уриан Дор ходолморийн цуваа гарган. ажиллаж. амжилтад хүрч байна. Эпа ажилд багш Д. Хал. зан, Намсрайжав нарын удирд- сан ангиуд бусдыгаа хошуучил. лаа. Мөн багш сурагчдын д чээр монгол хэл, тоо физикийн набинетуудыг бүрэн тохижуулсан байна.. Саяхан тус сургуульд пио- нєр сурагчлын шилдэг авьяаст. нуУдаас бүрдсэн ардын урлагийн танхим байгуулагдлаа. Энэ урла- гийн. танхимын гишүүд монгол ардын аман зохиолоос тоглож С0. нирхуулах, цуглуулах ажил хийж байна. Б. ДАМБАА АХМАДУУДААС СУРЧ БАЙНА Нийслэлийн 10 шилийн 48 дугаар сургуулийн захиргаа, нам, олон йийтийн байгууллагл, МАХН-ын ХУШ их хурлыг уг тан зохион: байгаа 18 долоон хоногийн ажлаар түүхийн хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээ. НИ зарим ажилтантай уулзалт зохиов, Уулзалт дээр «МАХН- ын их хурлууд» сэдэвт яриа хил. лээ, Мөн БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэй Б. Равсал, Б. Батмөнх, Цэрмаа шариып уран бүтээлээр үзэсгэлэл байгуулж багш) ажилчид, сурагчдад .сур- талЧилж баййз, | Үлэсгэлэнгийн Өс «19839 оны наймду. гаар. сарын 20.ны тулалдаан», «Дайдар баатрын атаК», «Бум- цэндийн отряд», « Хувьсгалт моигол тайнийп бригадад монго. лын төлөөлөгчид зочилсон !!ьР зэрэг олон сайхац: вураг багш, сурагчдын “сонирхол татаж бай. ил, Пиопер сурагчдыг БИМАУ- ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Б. Батмөнх, Б. Равсал нартай уулзуулж. хүүхэд нас, уран бү- тзэлїйн нь тухай ярнулсан нь сонирхолтой болов. Ийнхүү нийслэлийн 10 жилийн 48 дугаар дунд сургуулийн пио. пер сурагчид ахмад үенїиихний хололмөрч дайчин суралцаж «байна. Багш 2К, ДОРИОСУҮРЭН уламжлалаас Блссэ шргар эд : Эарлыы ) 1 73 ЯпонэР гн сайн 123 25) 0! ТӨЛИЙН ДУУ ХҮҮХДИЙН угтсан 18 долоо хоногийн Т хопогт толийц ах хөдөлгоонийг гууль бүлгэм дээр ортүүлж ЭЛ түмний үйлс» аян аохно. лоо. Аяны хугацаанд хийн бүтээ- сэн зүйлсээ өорсдийн шсеф сум, бригаддаа бэлеглэжээ. Тухайл- бал: Жйинст сумын 8 жилийн сур- гуулийн пионерийн бүлгэм аяны хугацаанд төлийн уут 830, элгэйч нэмнээ 124, угж 21, чүдэла 80 толгойг бэлтгэц шеф бригадынхаа өдөрлөгөөр хүлээлгэп өглөө, Энэ аниад, 7.Гийп «А», «Б» ангиуд бусдыгаа хошуучлан оролцсоп байна. Г. РИНЧИНДОРЖ Сэлэнгэ. аймгийн. Шаамарын тэ яӨээлийн аж ахуйн дэргэдэх 8 тилийн сургуулийн пионер су- рагчид элгэвч 214, бодын нэмнээ Т9, төлийп уут 12, бээлий 10, лаа 208, чүдэнз 581, угж 160 ширхэгийг цуглуулж малчдад хүргэлээ, Энэ ажилд 2-ын «Б», 4лын «А», 5-ын «А» ангиуд маш идолхтой оролцов. Багш Я. СЭР-ОД Хэнтий аймгийн Баян-Адра- га сумын найман жилийн сургуу- лийн пионерийн бүлгүүд нэгдэлч- дийн баярт зориулан сумын тэр. гүүний төлчид, саяльчдын чуулга уулзалтыг угтаж «Нэгдэлч малч. дын алдар» сэдэвт ажил хийсэн нь үр дүнтэй боллоо. /Сурагчил хөдөлмөрийн баатруудын туршл8- гыг уншиж, тэмдэглэл хөтлөн, бяцхан. ном хийж бүлэг, бүр ан- гидаа булан байгуулав, Мөн мал. чин аап, ээж, ах огч нартаа баа- тар малчдын арга туршлагыг 34. хидлын гхамт илгээлээ. Пионерийн удирдагч Л. ГАНБОЛД нулинын Ши авг үл БАЯСГАЛАН Завхан аймгийн Түдэвтэй су- мын найман жилийн сургуулийн 21 дүгээр бүлгэм, мал аж ахуйн өвлийн болон төлийн бэлтгэл хан» гахад туслах 7 хоногийн өндөр бүтээлийн ажлыг багш, пионер сурагчдын дунд зарлаж, дүглэлээ. Энэ 7 хоногийн анлаар бог ма лын толийн элгэвч 850, бод ма- лын нэмнзэ 80, модоп хүрз, тө- мөр малтуур (35, ус, тэжээлийн опгоц 80, төлийн хайс 200 метр, 500 хонины багтаамжтай хашаа. ны нүүрэвч 9 ширхэгийг шеф бри- гаддаа шилжүүллээ. Мөн малын тэшээлд зориулан хар модны бор- гоцой, шилмүүс 500 нг, цайца шаар 40 кг тус тус бэлтгэж тушаа лаа, Өнэ ажилд Баасандорж багш- тай 5-ын «Бэ, Наран багштай 6. гийн «А», Рэнцэндорж багштай Т-гийй «А», Цэрэнпил, Дашиар- гал багштай 8-ын «А», «Б» ан- гнуд идэвхтэй оролцов. Захирал Ш. СОДНОМЦЭРЭН САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ. БҮТЭЭЛЧ Булган хотын тавап сургуулийн дунд пионер сурагчдын чөлөөт цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэх, хөдөлмөрч үзэл санаагаар хүмүү жүүлэх сурлагын чанарыг сайж- руулах уриан дор пионер сурагч. дын бүтээлч долоон өдөр зохион явуулав Нэг, хоёр дахь өдөр буюу «Цас» сэдэвт ажлаар пионер сурагчид 550 хавтгай «дөоргөлжин метр талбайп цас цэвэрлэж 1000 метр цасан зам тавьж цасан өвгөн.0б0С- гожээ. Гурав дахь өдөр буюу «бад угаагч» сэдэвт аяглаар, анги, тан, хим корилор, сандал ширээ чий- дэн халаагуурыг угааж цэвэрлэ. жээ, Дөрөв дэх. одор буюу «Орчип тойрондоо сайн сайхныг түгээе» МАНАЙ ОРЦ САЙХАН Суудаг байрныхаа орцны хана, тааз, шат зэргийг арчин, цэвэрлэл анхны сайхан өнгийг нь алдаг- дуулахгүйн төлөө хөдөлгөөн нийс- лэлийн пионерүүдийн дунд өрнөж байна Нийслэлийн 23 дугаар сургуу- лийн 4-ийц «А» ангийн онц, сур- тагатан, пионерийй 12 дугаар бүлгийн дарга- Л, Нэнлїбадгартай уулзахад: -- Мапайх 111 хорооллын ранд суудаг. ЗХУ-ын. бэлгийп гуравдугаар бай- Манай байрны ор- сэдэлт ажилд бүх бүлгэм ндэвх- тэй оролцож ацги, сургууль орч- ны хогийг цэвэрлэжээ- "Гав дахь өдөр бутоу «Сурлагын чапарын: төлөө» | Энэ өдөр нийт пионер сурагч хүч чадлаа дайчлан онцсайн дүн. авах хөдөлгөөн өр- нүүлж хичээллэснээр найман и- лийн хоёрдугаар сургуулийн Г- Цэрандээнид багштай тавын «Б» ангийн хамт олон 54 огц дүн ав- чээ. Зургаа дахь өдөр буюу «Бид пионерүүд бид сурагчид» сэдэвт ахгслаар 3000 гаруй пионер сурагч сурагчийн. дүрэм пионерийн. тан- гараг, чин эрмэлзлээ -ширхэгчлэн биелүүлж, мандлэх хүндлэх Та- лархах ёс горимыг сайн гүйцэтгэх хөдөлгөөн” өрнүүлж хичээллэжээ. Энэ өдөр найман жилийн нэгдүгээр сургуулийн Д. Цэрэн багштай зур- цонд 80 гаруй пионер сурагч: бай- даг. Бид орцоо өөрсдөө цэвэрлэж үргэлж сайхан байлгах үүрэг ав- 2 сан юм. Бусад орцын хүүхдүүд ч бид партай уралдаантай ансиллаж Т хоног бүр их цэвэрлэгээ хийж, орцныхоо ариун цэврийг харилцан шалгаж: үздрг. 7 Хүүхэд бүр чин сэтгэлсаэсээ эпэ ажилд хандалс жигд оролцдог. « гэн ярилаа. ЗУРАГ ДЭЭР: Онц сурлагатан пиопер Л. Нэнлжсбадгар. То2йүгу 7.уг ч тулж гллэгглН ЭЛЭэЭБэЫэжр ДОЛООН ӨДӨР ангийн хамт олон. «Сурагчийн дүрмээ ширхэгчлэн биелүүлье” сэдэвт ажлыг ПИОПЁ- рийн «Найрамдал» ордонд амс экилттай явуулсаи байна. Долоо дахь өдөр «ЦЦаначин болцгооё» сэдэвт ажлаар хүүхэд залуучуудын цэцэрлэгт сургууль, бүлгэм бүрээс 12 хүүхэд оролц- сон. цанын тэмцээн явуулав. Ий- мэрхүү хөлбэрээр бүтээлч долоон өдрийн ажлыг цаг үеийн байдлыг харгалзан пэг удаа зохиол СуУ- рагчдын амралтын үеэр явуулж байх нь манай өсвөр үеийнхний чөлөөт цагийг зөв боловсон өи- гөрүүлэх болон цаашдын хүмүү- жилд их үр нөлөө үзүүлэх юм. Булган аймгийн АДХ-ын гүй- цэтгэх захиргааны ажилтай Ц. ДУЛАМЖАВ гаагийн «Б» юлсгэлвилтэллалэнлилрриалслитмлэвлалалахсоолошлоолаитилиршиэшилээшэмлэршлшлсишиллэхшагавшлишэшэиашиЭ АЛТАЙН ПИОНЕРҮҮД аймгийн төвийн Гонь--алтай 8 10 жилийп сургуулийн тпио- сурагчид, МАХН-ын ХУШ их хурлыг сурлага хөдөлморий! амжилтаар! угтаж байгаа тухай “идэйхтэн сурвалшлагч 71: Гомбын пер ирүүлсэн гэрэл зургийн сурлалж- лагыг нийтэлж байиа, -- Арпан ижилийц ЇГ сургуу- лийц. хэдолмарийн апарга 9-ийн «Ї» айгийц сурагч С, Цацагмад -г| Цайман жилийн сургуулийн башү. «Бэ» апгийн онц сурлага- тан Н. Амарсанаа, -а Арван шилийн 1 сургуу- лийцд 9-ийн «Г» ангийн сурагч хө- дөлмөрийн аварга-Г, Шинэхүү, пигийн дарга Ганхуяг, онц сурла- гатай Є. Бялнжаргал Нар, .. ЭЦ, ГОМБЫН. авсан гэрэл зураг! Ы Бн Үү Ї чзнНААЛ элоог хөдөө залж, алдарт: хай. халааг залгамжлан їн болох хүсэл тэмүүлэл- он бий, Малчин хүн саар нь хархэц нэр- уламжлалыг танил- мээ хүртэлхийг о (уяат шар, шилбэт), 2 нас хүртэл хором, З нас хүртэл буйлт “3 настайгаас нь эрийг тайлаг, иж га » 8 иас хүрч бие гүйцэх рийг нь ат, эмийг нь нїїга эрлэдог. Тэмэз 834 шүдтай, шүд 6, араа 24, соёо 4бай- 9 настайд нь б шүд їинг- к гүйцдэг. Үүнийг цэл ат, ингэ гэнэ, 13 орчим пас эхлэн тэмээний голын " Малыг сайтар нүдэлж, түүний | тамгыг танья: мэдэх, зөвнэр лэх япдал малчин хүний төд! 1 мал малладаг аав, ээж, (вх эгч, царынхаа шжнлд амралтаараа ошик тусалдаг хүүхдүүд та бүх- мэдвэл зохих зүйлийн нэг юм. алч хичээнгүй, ажигч гярхай манай малчид оорийнхөө, тэр Ч ату ай нутаг усныхаа хүлгүүсийг малыг зүс, зан байдлаар иь ямар Ч он малын дундаас андалгүй ялган тапьдаг сайхан уламллал- билээ. “Мон -им тамга бол уул мал хэ- їх болохыг иотлох баримт болд- роо хууль дүрмийг чанд сахин (елүүлэхэд ач холбогдолтой, учраас манай малчид дээр эхлэп малаа имнэлж, тамгалж Э. даад орпуудад ч им тамгыг лэдэг бөгөөд сүүлийн үед йн аргаар тамгалах нь олшир с хол Фбэлчээрлэдэг адуу. зэрэг-бод малд тамга хөрэг- г байхад хонь, ямаа, үхрийг “төлөв имтэдэг. амгыг малыл зов, буруу та- л хаа, гул, ар хонго, шаапт богтосїл| дээд үзүүр орчим аль нүдэнд ил үзэгдэх газар Имийг малын зүзэмнийг ахгүйгээр хоёр талын чихэнд Малд хэрэглэдэг им тамга нь олоп янзын хэлбэр дүрстэй. бай- даг. “Монголчууд үлдэсний хээ шлз, өлзий, гал, од, нар сар, ас, шувуу. буйл, бугуйвч, до- ӨӨ, дэгээ, сум, зоос болон Уйгар | “ЦАГ АГААРЫН “Цаг агаар хувиран өөрчлөгдөх тэ “төнэтийн биш заавал өвөрмөц, угтвар богөөд мал амьтты хөдөл- Н, зан, ааш галаад торх байдал, илын ургалт, эд зомсын | шинж нөлөөлдөг. Түүнийг соргог ажигч гярхай байх нь цаг Эын байдлыг урьдчилан мэдэх й Лг бидэнд олгож байгаа юм, : АМЬТНЫ АМЬДРАХ БАЙДАЛТАЙ ХОЛБООТОЙ “200 шинж тэмдэг. Өвлийн улиралд сарлаг уулый Идрийг даган бэлчээрлэвэл ЛУ- гэнгэр тогтуун байхын шийвк, | тал хонднї пам дор газар ба- хүйтэн, шуургатай болно. уу, үхрийн үс бүргийж, явж ургүй байвал хүйтрэнэ. отгондоо хоргодож, буй» тэнгэр муулах, бороо , Харин бороо орж Отгоо орхия: бэлчээр» “бороо удахгүй арилна. 4 хот руу харауад 32 2С мл нь салхи сөрөн 2 25ү П зун леахуєлан ЭХНҮ ЦЭ иЕХЧанлынт “МАЛЛАХ СА үеийлхний дунд. буг” Цай. -122 МАЛЫГ НАСААР НЬ НЭРЛЭХҮЙ үүдэн шүдний цогц элэгдэхэд го- лоо ширэнсэн ат, ингэ тэх ба 14- 18 насиаас нь бүх үүдэл шүд ширвэл ирнэ, Үүнийг тагш шир- тэсэц ат, иїгэ гэдэг байна. АДУУ: нэг нас хүртэл нь унл- Та, хоёр иас хүртэл даага (сарваа), гурван нас хүртэл шүдлэн, дөрвөй нас хүртэл хлааалди, таван иас хүртэл соёолон, зургаан нас хүр- тэл хавчиг соёолон гэл иэрлэх бө- төӨДд долооц иас хүрэхэд пасгүйц- сэн буюу бүдүүн адуу гэдэг. Адуу 40 шүдтэй, үүнзэс үүдэн шүд 13, соёо 4, араа 24 байна. Харин гүү соёогүй учир 86 шүд- тэй. Хааял соёотой гүү байх бө- гөөд үүнийг эрмэг гүү гэнэ. Зарим адуунд арааны орчим жижиг шүд Монгол, Түвд, Энэтхэг Тур үс- гийн зүйл зэрэг маш олоп. дүр- сийг ашиглап тамга хийж хэрэг- лэж ирсэн байна. Харин нэгдэл. энх ходөлгөон үүсэн бий болсноос хойш изгдлийнхээ нэрийг тавчлонц харуулсан шинэ ү Рийп болоп тоон тамга. ихээхэн хөрэглэх -болов. Эрдэмтдийн, судалгаалаас үзвэл манай оронд 830 шахам им, 4830 гаруй тамганы дүрс бүртгэгджээ, Малчдын хэрэглэж байгаа им, тамганаас хамгийн өргөн дэлгар- сэп зарим дүрс хэлбэрээс онд жишээ. болгон. үзүүлэв. (Зураг мл, Мө2) Тамгыг нэрлэхдээ тамганы үйд сэп дүрспий доод талын тосгуур буюу дэвсгэрээс эхэлж нэрлэнэ. їНишээ нь Ширвэтэй.. чойлжин тамга, дан саран дэвсгартэй. гал тамга, зарим тамга: дөрвөлжиц, гурвалжин, дугуй хүрээтэй байдаг бөгөөд нэрлэхдээ дугуй: хүрээтэй буйлап тамга гэх мэтээр хүрээ- нээс їь эхэляс пэрлэнэ Мөн нүд, хөл, хэл, онги, гал, жинс. гогцоо мэтийн зүйлээр нэмас чимэглэсэн. тамгыг: галтай саран тамга, жинстэй алхан там- га гэх мэт нэрлэнэ. Хүүхдүүд та бүхэн манай” өер- гөн уудам эх орны янз бүрийн нутагт хэрэглэж, байгаа болоп їїм, тамганы дүрс хэлбэр, ач холбог- дол, түүнийг зөв парлах, харэглах талаар дэлгэрэнгүй өгүүлсэй. Д Чойсамбын «Малын. им, тамга, түүний хууль цаавны ач холбог- дол» гэдэг номыг уншаарай: Эрдэм шинжилгээйнй ажнлтай Р. СОДНОМДАРЖАА БАЙДЛЫГ УРЬДЧИЛАН ТОДОРХОЙЛОХ 6. Хонины үс холсийж, чийглэг тойтон болох нь хур бороо орохын шинж: 7. Буга, орой дуудвал тэй болно. орол оН- 8. Урын хойлог. бор гөрөос, аргаль, япгир зэрэг ап амьтад нам дор га- зар ирш нутаглавал цас их орк хүйтэрнэ. 9. Усны шувуу її оидорт писч буцвал өплтэй өвөл болохыл шилж, харин лоогуур инсч буцаал зулархуу өвөл болно, 10, Ногтруу шувуу элбэг байвал онтэй овол болно. 11, Харадацай опдорт нисч байвал цаг агаарып байдал цэлмэг тог- туун байна, газар шүргэн аллам доогуур ийсвэл бороо орох буюу бүрхэг байхын шилж юм. 12. Хөхөө эрт донгодвол зуй гино болж, намар эрг эхэлнэ, 13, Зогий өглөө эрт үүргээсээ. нисвэл дулаап сайхап одор болох ба нилээд бүрзгэрдүү байдалтай луу шуугиан багатай, далавчаа олон да» хими сэгсэрч-байвал тэнгэр муудпа. 14. Цэлмэг сайхан одор ч гэсэн гамл баригдахаа болипол бороо удаай хугацаагаар орохын болно. - 16. Бүрхэг бороотой байхад Ч бо- 11111112 гардаг, Үүнийг арайга гэж нэрлэ- нэ ї Манай малчид шүдний цөгцний элэгдлээр адууны насыг 12 хүр- тэл нь хялбархан тодоркойлж чаддаг. ҮХЭР: Нэг нас хүртэл Тугал, (сарлагийн тугалыг торой) ганэ. хоёр нас хүртэл бируу (болтрого)., гурван нас хүртэл шүдлэ", дөрвөн нас хүртэл хязаалан, таван нас хүртал соёолон гэх бөгөөд б пл- санд ив бүдүүн үхэр гэж нэрлэнэ. Үхэр 83 шүдтэй, үүнээс үүдэн шүд 8, араа 24 байдаг богөөд дээд: эрүүндээ үүдэн шүд байх- гүй, 14-15 нас хүрмэгд бүх шүд нь зайтай болж, 16--18 нас- ны үед үүдэн шүд голоосоо унаж эхэлнэ. 4 55с 9 1--ТАМГА 1. Чапдмапь тамга 2. Дугуй хүрээтэй буйлан тамга 8. Галтай сарап тамга А. 2Жинстай алхап тамга 5. Ширээтэй гурвалшни чойижин тамга На! буюу " ХОНЬ, ЯМАА: нэг иас . лог, шүдлэп (эмийг нь зусаг) дорвон хонь, ямаа гэж йпзрлэнэ. Хонь 10. 11. 12. КАА » хүртэл хурга, ишит, хоёр нас хүртэл ИС. борлой, гурван нас хүртэл 6 нас хүртэл хязаалан гэх ба таван пасанд нь бүдүүн нас гүйцсэн. ямаа адилхан 32 шүдтэй. Үүнээс үүдэн шүд 8, араа 24 байдаг бө- гөөд дээд эрүүндээ үүдэн шүд байдаггүй. Нас бие гүйцэол: агтлагдсан эр малыг чимэглэж нэрлэдэг. Атыг дөрвөӨр дарсан ат, сунгаг ат, мо- рийг Хөлөг, ажнай, шарыг 4иба, хонийг иргэ, ямааг сэрх гэх жи- шээтэй. Малыг насаар нь нэрлэлж ирсэн алдарт малчдынхаа энэ сайхан , уламжлалаас хүүхэд та пар хи- чээнгүйлэн суралцаарай. Мал эмнэлгийн ухааны дэд эрдэмтэн М. ЦЭНД-АЮУШ 6. Хөвчтэй сараа тамга Т. Зуузай тамга 8. Хөлтэй ширвзэтэй өнгий тамга » 9. Загасап тамга Цэцэг ташга Уйлан тамга Бугуйвчин тамга ! 2 8 1:2410:112:021 7 8 2243) ” ” /2 п-ИМ Т. Дөрвөлжин онь им 1. Ганзага нм 8. Хойно өмнөөсөө хөндлөн буюу 2. Опь им эрхэм им 8. Ухагт им 9. Цоорхой им 4. Сүйх им 10. Догол нм 5, Цуулбар пм 11. 148: ! 6. Шоргоолжин ий 12. Ташуу тайрмад им тарвага хошгирч байвал тангэр цэлч мэнэ. Хоёр, УРГАМЛЫН БАЙДАЛТАЙ холБООТОЙ ШИНЖ ТЭМДЭГ дэлбээгээ алтан хуи- мэт цэц- бороо хур 1, Нартай сайхан цагт дэлгэйс байдаг багваахай, дага, удвал, замбага, гэх гүүд дэлбээгээ хумнх нь орохын шин болио, 2. Ургамал погоо ишээ ургаж гүйцэж, байхад толгойлж цэцэглэх иь хойшдоо гандуу байхын шинж юм, 8, Хазаар өпс их ургавал тэр жи- лийн оөпөл нь цас их орно. 4. Хавар погоо гарахаас өмпө мод иавчилбал гандуу болохын шинж. 5. Багпаахай цэцэг их ургарал бо- роо хур багатай зун болио. 0, Цагаан түрүү (уул өвс) их урга вал аундаа гапдуу, өлөлдөө цас их орно. Гурав, Нар, сар, од, болоп цаг агаарын байдалтай холбогдсон ший тэмдэг. 1. Нар улаан иилргапал маргааш нь хур тунадасгүй байх ба шолодоө хүйтап, өдөртөө лдулаап байхын 11111110 2, Хэд хоногоор өмнө, барууц/ зүүн омноос салхц. сплхилпал олол, хайрын улиралд цас орж, . шуурга УЛАМЖЛАЛТ .АРГА шуурла... Зун цагт бол бороо сорт хүйтэрнэ. 3. Үдшийн цагаар салхи. ширүүсч вэл тэпгэр муудаж, шуурга шуурах, цас бороо орохын шинж, . Оройдоо тэнгэр цэлмэж, салхи намжвал мар» гааш нь тогтуун сайхап Өдөр бөлч но. 4. Бороо орж байхад солонго тат. вал бороо арилиа, 5. Бороо ороод зогссоны дараа үүл хойшоо нүүж байвал дахин бо- роо орпо, харин үүл урагшаа їгүүл. байвал тэнгэр цэлмэг дахин бүрхэхэ гүй хур тупадас 6. Борооны дусал цасны ширхзї жоилиг бол орох нь удалн, дусал . ширхэг нь том бол цас бороо орох. нь “богино хугацаатай байна. 7. Хар чийг, шүүдэр буух, хяруу унах нь маргаашдаа тэйгэр цэлмэг хур тунадасгүй байхын ши. 8, Өглөөпий мапан дээш хөөрч үүл болбол бороо орохын шинж. Газар дээр вамхарвал тэнгэр цэл-. манз гэх мэт олоп шинжүүд байдаг юм. ! ! Ж: “Самбуугийн нэрэмжит шал аш ахуйп эрдэм шинжилгээний Хү- рзалзигийн эрдэмтап нарийн бич- -44. УРТНАСАН гийн дарга Ё отроос нийслэлийн 8. Ч ДОТР йн З-ын, «В» Уудам сайхан талдаа хурга ха- рпиулис явсан бяцхан хүү Цолмон “өврөөсөө ном гарган зүлгэн дээр тухтай суул, уншина. Гэтэл хойд жалгайд чоно ульж гарав. Цолмон сонсмогцоо босон харайж, оргэн тойрон ажиглавал хургануудаас нь өөр юм. үзэгдсэнгүй. Цолмон хүү чолын дууг урьд нь ззгүй хээр сонсоогүй боловч нөхөдтэй- гээ кипо үзэж суухдаа чонын улих дууг сонсож байсан юм.Цол- мон тар дуу мөн байна гэж айлаа. Дахин чих тавибал нэг биш. ха- рин хоёр гурнан чоно бололтой байлаа, Би одоо ланаа гэж бодоод хургаа өровдөп харсан чинь хурга нь чопын Дууг Огт тоохгүй ид- шилж байв, Яагаад чононоос ай- Ддаггүй. юм гэж бодоод чоно биш байх, энэ лав хүүхдүүд байна гэж мэдээд дуу гарч байгаа зүгт гүйж очтол тэндхийн хоёр хүүхэд байв, -- Та хоёр чинь энд юу хийгээд чарлаад байгаа юм бэ? гэхэд хоёр хүүхдїїйн өндөр нь. . -- Бид! хоёр чамайг айлгах гэ- Мал сүрэг таргавн тавтай юу? Малын тарга тэвээрэлт одоогоор овоо сайн. ї : . “Тарган тавтай оволжил байна уу? Та дээшээ суу. Ч За, цай ууцгаа . Өрөм айруул идэцгээ Танайх ямар үүлдрийн мал үр- үлдэг вэ? анайх «нутгийн монгол үүлдрийг үржүүлдэг, мөн семменталь, сычёв, алатау, хуасгийн цагаан толгойт 48- рэг үүлдрийг үржүүлдэг.. Танайх ямар-торлийн малтай вэ? Манайх үхэр, хонь, ямаа, | адуу, үвмээтэй. тНЖ Ё 7 ы Малын тоо толгойн өӨсол?т | ямар байна? 3-Р, 1 лиа1 Манайх шгл өсгөх төлөвлөгөөт Бол таллан игхүүлсэн т г үнээнээс дунджаар хэдий хир “еєвааж: байна? 43127 174 «Нэг. үнээнээс одорт дунджаар. тав- гаан литр сааж байна. "Танайх кичнзэн адуутай вэ? Би мянган адуутай. ы “Та хичизэн гүү барьсан бэ? “Манайх Ёрєх “гүүний сүүгээр айраг исгэдэг, Зййраг бол сайхан ундаа, тэр. биед жээлтэйгээс гадна халуунд уухад сэнгэнэж сэрүүцүүлдэг. 5 “Танайх хичнээн хоньтой вэ? Манайх эм хонь пайман зуу. (эр хонь зургаан зуу, хуц хоёр зуу бий) Нэг хониноос дунджаар хэдий хэр ноос хяргадаг вэ? 22- “Нэг хопниоос дунджаар гурван кн- “пограмм ноос авч байна, : внэ жил жараад гүү Ши ШИН ҮЕИЙНХНИЙ “ОРОС ХЭЛНИЙ БОЛОВСРОЛД х сэц юм. Чи ч ёстой зоригтой хүү- хөд юмаа гэхэд намхан нь: -- Би ийм зоригтой хүүхдэд нх дуртай. Танилцья.Намайг Галт гөнэ. -- Намайг өндөр нь хэлэв, -- Миний изрийг Цолмон гэнэ. Цөмөөрөө сайха, танилцлаа шүү гэсэнд Болд: 3 -- Сайхан нь сайхан л танилц- лаа. Харин бид хоёр чамайг айл- гаж. ном уншихад чинь саад хий- чихэв үү дээ? Уучлаарай! гэхэд Цолмон -- Зүгээр, саад хийгээгүй. Би харин та хоёрыг ирсэнд баяртай байна гэсэнд Галт, Болд хоёр баясан инээп, Галт -- Чи хотын хүүхэд чинь хаана байдаг пэ? Цолмон -- Би хотын хүүхэд, чи харин яаяс мэдээ-вэ? Би эмээгийндээ ам- ралтаа өнгөрөөнө. т-- Би зүгээр л таампглаад хэл- чихсэн юм. Чїний нүүр чинь па- Болд гэдэг гэж үү? Гэр гэсэнд Тучен ли ваш сиот7 Упитанность снота Ныиче хоро- шал. Благополучио ли вы зимусте? (Благополучио ли проходит Вас аимопна7) П роходите пожалуйста, в хоймор (хоймор-почетнос место їорты, ибто- рое паходитсл в сенерной части зор- ти напротип пхода) Угошайтесь часм, пожалуйста. Нушайте пеикни н сушспый таорог. НКакне породы жипотных у вас ралводятся? АЛЛ У нас разводятся: местпая мон- гольсиал порода, скота, семменталь- ская, сычёвскал, алатаускал 1 на- захская белоголовиал породы. Какие виды снота имеются-у бас? У нас имеютсл: круппый рогатый снот, овцы, козы, лошадн н верблю- Каков прирост поголовьп скота7 У нас планопые заданил по уве- личению скота перевыполнены. Какой: средний удой одной норо- вы? / -Средний удой одной коровы сос- тавляет пять-шесть литрор р день. Сколько лошадсй р вашем табу- не?” 1 Я ямею тмслчу голов лошадей. Сколько нобыл вы донте? В этом году у нас доитсл оноло 60 кобыл. Кобылье молоно мы ваем на кумыс.. Кумыс--хороший перерабаты- н питательный напитон и ироме того, опП освешаст в экарнкое премл. Сиольно. имсетсл опец в зашсїй УЛ ҮН отаре имеетсл 800 овце- маток (шестьсот налухоп пи 200 бара- иоп-пропзполителей). 5 Какой средний пастриг шшерсти от її овцы? Басоэллүл настриг от одной овцы составляет три килограмма шерсти, Шин 1 0 011011 11001010 77 гаан байсан юм гэсэнд Болд яриа- -ГИЙ нь тасалж, ес» хур 7 -- Чи ямар ном уншиж байгаа юм бэ, гүзве дээ гзэд НОМыГ Нь авч сонирхон үзсэнээ| --Хүүе чи гүйгээч. Хурга чинь усанд уналаа! гэж хашгирав. Цол- мон эргэр хартал хайртай хэнз хурга нь усанд орсон байв.Цолмоп хөөрхөн хэнз хургаа усанд живэх нь гэж айлаа. --Яанаа, хөөрхий амьтан усанд живчихлээ! гээд гүйхэд Болд учиргүй инээж: -- Чи ёстой хотын юу ч Ммз- дэхгүй хүүхэд байна даа. Хурга чинь живэхгүй ээ. Зүгээр сэрүүцэж байгаа том байхгүй юу гэж хой- ноос нь хашгирлаа. Цолмон хур- ганыхаа дэргэд ирэхэд хөөрхєн хэнз хурга нь усанд норсон шөмбө- гөр хошуугаа сэгсрээд уснаас тог- лон гүйж гараад Цолмонг доог- лож байгаа юм шиг сүүлээ бонд- гонуулан тонгочин зугтаалаа.Цол- моц гэнэт уйлмаар санагдлаа. Яа- гаад гэвэл хэнз хурга нь түүнийг хотыл хүүхэд гэж хөдөөгийн хүүх- дүүдтэй нийлж шоглосоп шиг бо- догдлоо.Түүний дэргэд Галт, Болд хоёр хүрч ирлээ. --Уучлаарай, Цолмон гэж Болд алархан хэлэхэд Галт Болдыг зэмлэлс -- Чи нөхөртэйгээ сайхан та- пилцлаа гэж хэлсэн байж, мэдэх- гүй зүйлээр пь тохуу хийдэг чянь буруу. Цолмон бол чононоос ч ай- даггүй зоригтой хүүхэд шүү. Чи бид хоёрт ч хотод очоод мэдэх- гүй юм бий шгүү гэлээ. Нийслэлийн дүгээр сургуу- лийн 7-гийн «Н» ангийн сурагч Ш. САРАНТУЯА . Хувндан цагаан 111111 хээт” л 7 Ї 224 “Уудам талын цас хайлаад (0 Урьхан хавар ириэ. 7, Цэцэг ногооны түрүүч Цэпхэр яргуй нүдлэнэ. Төлийн дуу цангипаад Төлчин бид баярлана. Мал сүрэг минь үржээд Малчин бид баярлана. Арчилж өсгөсөн төл миль Арвин сүрэг болно. Маллаж тэжээсэн төл ми!!- Мянга түм болно Төл мал минь өсзөл Түмэн олон минь жаргана Ийм бодолтой ажиллаж Ирмүүн хөдөлмөртөө зүтгэнэ. Баянхонгор аймгийн (77006 “ тэгдүгээр гуулийн Т-гийн «А» сурагч Г. АЛТАНГЭРЭЛ ХУНДАН.. ХУРГА Хамар цагаан хониноос минь Хундан хурга гарлаа даа Хөл тэнцэн зогсож байгаа Хөөрхөн хургаа өсгөнө, Төлийн дуу цангипуул Төлчин зонзэ баясгасан Түмэн сүргийн ууган минь хурга юм. Нийслэлийн 10 жилийн 46 ДУ" гаар сургуулийн 9-ийн «Д» ан- гийн сурагч Б. ТУУЛ тишиттиитититлллииииипшннилилнги ити ини! НЭГДЭЛЧДИЙН ӨДӨРТ ЗОРИУЛАВ “ТОЛЬХҮҮ МАЛЧНЫ Та энэ жил хичнээн төл | (хурга) хүлээн аясан бэ? Энэ жил бид зуун эхзэс зуун хур- га хүлзэж авсан. Төл хорогдолгүй байна. Хонийг жилд хэдэн удаа хяргадаг вэ? Хонийг жилд хоёр удаа хяргадаг. Танайх ямааны ноолуур, үхрийн хөөвөр, адууны хялгас ї(дэл сүүл) хэр зэрэг авч байна? Манайх ноолуур, хөөвөр, хялгас, авах ажлыг дуусгасан. Танай эгдэдд хөдөө аж ахуйн ямар машин техник бий вэ? Манай нэгдэлд үрлэгч гагч) трактор, дийлүүр, муур, бий. Ашлынхаа тухай бидэнд тодорхой ярьж огсонд танд нх баярлалаа. (үр суул- комбайп, хөрс сэн- Ррүүлүүр трактор ха- өвс нуруулдах машин зэрэг СУУРЬТ Скольно ягият вы приплли в этом году? В отом году мы приняли сто лг- янят от ста маток. Сохрайястся мо- додняк без потери (без падема). Сколько раз ю год стригут опсц7? Овсц стрнгут два раза в год. Кан у вас идёт сбор козьсго пуха, линькн рогатого скота н иопсного волоса? Мы закончили сбор пуха, липьки И волоса. не сельскно--хозлйстпенные машины имеютсял 8 вашем обьеди- нєнчи? В нашеём обьсдинении сеялки,. транторы, номбайны, луч шильинки, культиваторы, трантор- ныеё носилни, транторные грабли стогометателп ин лругис. 5 ! Большоё вам спасибо За то, что вы нам подробпо рассказали ө спо работе. ал нмеютесл: ЗАРИМ ҮГ, ИЛЭРХИЙЛЭЛ - -- (Некоторые слова н выражения) 1. Мэнд сүрэгтэн (Энх сүрэгтэн) 2. «Энх төлчин» Төл (мал) Тол бойжуулах хорвийн арта. Уут (толийн) Нэмнээ (толийн) Элгэвч (төлийн) 8. Угж 9. С 10. Тэжээл, (малын) 11. Багсармал тэжээл 12. Шүүст тэжзэл 183. Хорголииип тэжээл (мохлегтсан тэжээл) 14. Эрдэс тэгээл 15. ахмал тэжээл мэт) гоо до (Зоодой гэх 1. Хозяйн благополучиого, стада, 2. 7Кивотновод, ырастивший мо- лодвяк без потерь (тот, кто добилсля минын лучшего по приему молодил- ка). 3. Приплод, молодияк 4. Сакманный метод иня мололияна, 5, Мешок, нуль 6. Попона.- Т. Набрюшнин 8. Рожок (эвэр 9. Солома, 10. Корм 11, Комбипиропанный но 12. Сочный корм. Ү: 13. Гранулироваппый корм, Гра- пуляпионный норм. . Минеральный корм 15. Бринет, брикетироранный корм. 5 вирашипа- (ДЛЛ мольдынка) )) сосна. оломинна | эвтлилллэ--этжтүшлллллиилшжшшиэсшглжхсахиишижиишижжижишлжжлээ ЗӨВ. ТААЖЭЭ “Манай сопины 1981 оны хоёр- р ? оньсогыг ХОТ дугаарт хэвлэгдсэн “ хөдөөгийн 200 гаруй пионер су- Г тааж ирүүллээ. Тэдний шаХБыаа9 НЫ жилийн сургуулийн 4-ийн «Бэ» ангийн Ураг Г. Цог-өрнөх, (Сүхбаатар аймгийн найман жилийн хогрЛУ: -ан жилийп сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн сурагч Д. Амаржаргал, Увс аймгийн Улаангом хотын 10 жи- Слийп хоёрдугаар сургуулийц 6- гийн «Гэ ангийн сурагч Л. Аршу- наа нарын олон Хүүхэд хамгийн түрүүнд зөв таалаа. Мапайд захи- дал ирүүлсэн “бүх хүүхдэд баяр хүргэж сурлагын их амжилт хүсье. 52 сонины зөвлөл а Эрхлэгч Ц. ДАШЛОНЛОВ --“ Эгэс БЯМБА Ф Үнэ 10 мон ХҮН БОЛОХ БАГААСАА Ё 11111111 111111 1111 1 111111 1 011 411111 11111011 141111:11:2:23 Хүүхдийн төлөө фондын Тов комиссын дарга, БНМАУ- ын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, төрийн шагпалт Анастасня Ива- новна Цэдэнбал--Филатова гуайг тус сонины олон ялган уншигч хүүхэд багачуудад хандаж тэд багаасаа үвтэгш хү- мүүжилтэй, эрдэм боловсролтой, соёлч боловсон, ажилч хи. чээнгүй, үлгэр жишээч, сайн хүн болж осч хүмүүжихэд юуг анхаарч байвал зохих талаар сургамж зөвлөлгөө өгөхийг бид хүссэн юм. Энэ хүсэлтийн дагуу А. И. Цэдэнбал--Филптова гуайп бичиж нрүүлсэн сургамж зөвлөлгөөт нийтэлж байна. илишининишишиншииШШ сонины зөвлөл 111111 111111111111:1111111111 111 11110113) 011111 10111111: й0э1 ЭШ 11011111 11111111 ши Шинжлэх ухаан техникийн гэр орныхоо ажилд тусалж бай- үеэр та нарт сориулж, «Урла- Өөрийгөө дэг журам, цэвэрч асар хурдан хөгжлийн манай хаа бүү мартаарай. Гэр бүлийн гийн долоо хоногийг» бид жилд байдалд сурга. Нашд зах нь хоол- ” зуун, бидний амьдарч байгаа эрин гишүүд бол ажил үүргээ хуваарн- бүр зохион явуулж байгаа юм. лохын өмнө гараа марталгүй угааж | цаг аль нэг хүнээс ямар ч мэр- лан авч хийж байдаг учиртай Цаашилбал бололцоотой бүх бүл- байх хэрэгтэй юм.Учир нь гар бо- гэжил-эзэмшлээ гэсэн өргөндэл- юм. гэм. дугуйланд оролцож байх хир байвал өвчин үүсгэгч элдэв төр эрдэм мэдлэгтэй байхыг шаар- Өндөр боловсролтой хүн болФ- нь та нарын хогжилд онцын чу? янзын илнгууд орогнож байдаг. даж байна. Бие хүцийг бүх та- хын тул номыг хайрлаж, Номд хад бэгоөд зпэ нь та парын мэд- Дэзтэр номоо цэвэр цэмцгэр, иягт лаар үвтэгш хөгжүүлӨх Явдал дурлаж, номыг үнэлэн цэгнэж лэгийн хүрээг Өргөжүүлээд зот- нямбай ариг гамтай эдэлж бай. бод коммунист хүмүүжлийн гол сурья. сохгүй харнн цаашдаа ажил мэр Гадуур тоглож, зугазлж ирээд зорилго мөн. Иймд ирээдүйн Х9- Ном бол та нарын анд сайн гэжлийн төрлийг сонгон авахад гэрийн даалгавраа хийхээр суу: дөлмөрчин хүнээс асар нх мэдлэг нөхөр байх ёстой. Аль нэгэн чинь зөв чиг баримжаагаа олот хын өмнө гараа угааж бай. Ол- шаардаж буй амьдралд бүр НЭГ-үсмыг уншихад хичнээн нх олон бӨЛОЛЦоог бүрдүүлж өглө ны газар битгий үймүүлж шуугч, дүгээр ангиасаа эхлэн өөрийгөө НИН Сайхан юмыг ойлгож ма хог номш бүү тарь Сургуульд сайтар бэлтгэх хэрэгтэй. со ХАЦаГ Ханд сУНАЛАН Улаапбаатар хотод | өсвөрийн ирэхдээ та иарын ностюм, платье дэж авда! а техинкчдийн хичнээн сайхан Ор- захны даавуу, манхет ЦЭВЭ! Ий Өсвөрийн пноперүүд ээ! Ном их уншиж, | шинэ сэргэг дон байнав, тэнд хичнээн Олон с., ыг. : тах мэдлэг олж, олон зүйлийн сонин Л бү? л ? байна уу үгүй юу, галстук чинь Өөрсдийгөө өндөр боловсрол- СаНҮНЫГ ын Ч шэнэ 853 тоог төрлийн бүлгэм дугуйлан байнав- нидүүдлэгтэй байна Уу, үгүй юу той, эрхэм нандин зан суртахуун цэ баатруудтай ташилдаж, тэд. ТУВА, ПИОНЄР болгон хүсч сониоХ- гэдгийг шалгаж бай. Та нар бол тай, эрүүл чийрэг бие бялдар- нээс сайд сайхан нх рэн тус ад тээроож ДУрхайл Днгүйтай, пнонерүүд шүү дээ, тэгэхээр иио- тай, хөдөлмөрч хичээнгүй, үнэнч гаж авууштай байна. Хэрвээ та лвэ СУролцан болох байна. ТүҮ? ынер хүн хувцаслалт, биеэ авч шударга хүмүүс болгож |хүмүү- 6 бай 2 нээс гадна биеийн тамираар тогт- БЭУу нар багаасаа ном байнга уншдаг од хичээллэх явдал сурагчдын яваа байдал, үйл хөдлөл, ер нь болоод сурчихвал уран зохиолын зөв цогцонгуй, тэгш өсөлт хөг бҮХНй 4 зүйл дээр сургуульд Ч, өртөө өндөр шаардлага тавьж, Е! : ном зэргийг унших үргэлжийн дидд зайлшгүй чухал юм. сургуулиас гадуур ч ямагт үлгэр өөрийн болон бусдын цагийг үнэл- дур сонирхолтой болж тэр нь иа- жишээч байх ёстой. Ахмад нас- дэг байя. “Цаг хугацааг зорилго сун туршдаа хадгалагдана. Танар | СУРГууднудад гимнастнк, хөнгөн тай хүмүүст анхаарал тавьж, хэ чиглэлгүй, дэл сул өнгөрүүлж атлетик болон спо буса БосорЭН ЧдХЭР: хичнээн завгүй байлаа ч гэсэн ртын Оусад төР- вээ хэн нэгэн пиастай хүн яма байхыг хичээ. 4 ү! р гарздахгүй өдөр тутамд уран зохиолын ном- ЛӨӨР хичээллэж байна. Эдгээр 2. ууцаа гаад 2 5 3 Та нар зөвхөн хүрээлэн бай- иоос хэдхэн хуудсыг боловч ун- ХНЧээлэлтийн зорилго нь |хөдөл- шэнэ ЭМЭН? гаа орчин тойрны амьдралыг тө- шинх дэг горимыг баримталж бай- ГӨӨНИЙ уран налархай гоё сайд- ХЫТ харвал түүнийг нь аваад өг- дийгүй дэлхий дахинд болж буй гаарай. ныг ойлгон мэдэрдэг болгох, хүч Чнхөж бай. үйл явдлыг ч нэгэн адид анхаа- Байн байн театрт очихыг хв- ЧЗЛАЛ, ур чадвар, тэсвэр «тэв- Настай Н ран сонирхож байх Ёстой. чээж бай, хогжим сонсож сур. Ч9эр суулгахад "оршино. “Биеийн өс шил СҮСЭГ Пионер сурагчид та нарын Үзэсгэлэн дандаа үзэж бай. Тэнд ТАМНрын хичээл дээр хөдөлгөөн рахад нь хүртэл тусалж бай. Өс- | “хамгийн чухал, нэн тэргүүний та нарт гоо сайхны ертөнцийг ХИЙЖ сурахдаа үзэсгэлэн, гоо Ворийн эрхэм анд нөхөд хүүхэд зорилго бол сургуулиар олж авч тольдон нээн харуулж өгч бай» Сайхны бүрдэл, тогөлдөржилтөД багачууд та нарт ахмад үеийнхээ байгаа эрдэм мэдлэгийг гүрэн --85-2) ш2- нх анхаарал тАзиул ган, нэр төртэй залгамж халаа нь бо- дүүрэн эзэмших явдал юм. Хүү- нарыг өөрслийн дуртай иеийн тамир спорт ам- хэд ахуй үеэсээ өөрийгөө хөдөл- хогжмийн зохиолчдын бүтээлтэй Жнлттай сайн суралцаж, улам лон өсч хүмүүжихийг хүсэн ерөөе» мөрч болгон сургах хэрэгтэй. танилцаж, сонгодог болон орчин Чамбай, улам эмх цэгцтэй, улам БНМАУ-ын Хүүхдийн төлөө . Хийгдээгүй нэг гэрийн даалгав. үеийн хөгжмийг улаш сайн ойл- ЗОХНОн байгуулалттай болоход чинь раас болж нөгөөг хийш чадах- Годог болгохын Дх жүжгийн та нарт тус болно. фондын Төв Комиссын дарга | гүйд хүрэх, тэгснээрээ та бүхний шинэ баатрууд, хайрлаж хүндэт- Өгдөө болгон дасгал хийж, к хичээл сурлагад хийдэгдэл догол- Гэж явдаг жүжигчидтэй чинь ууд- СПОРТЫН бололцоотой бүхий 4 А. И. ЦЭДЭНБАЛ-- | дол гарч болох юм. Цаашилбал зуулахын тулд хаврын амралтын Сенцөд оролцож бай! ФИЛАТОВА. | | 4 Ч ЇЕ: нас )| 63 | 4 1 СУРЛАГА, СУРАГЧИЙН ГОЛ ЭРДМИЙН | ДАЛАЙД т Тарнод аймгийн Чойбалсан хо- тын 8 жилийн гурав дугаар дунд сургуулийн 1-ийн «Бэ» ангийп-су- рагч Д.Цогоо даргатай дувдгүй рраптын сурагчид. ( Д.ТӨМӨРХУЯГ Н. БАДАМГАРАВ нарын авсан гэрэл зураг оЭ210 “ МАХН-ЫН хэвэж-чечгсллалжгугт-н ж АЛ тэлэлт сээтэн төрж ЛрчталалЯсл-нчүүл, ҮЙЛ ХЭРЭГТ ҮНЭНЧ БАЙЖ МХЗЭ-ИЙН ХОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛЬЯ ХӨДӨЛМӨР, -- Баянхонгор аймгийн Гурван бу- лаг сумын дунд сургуулийп бүл- гэмийн зөвлөлийн дарга, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн монгоп | медальт 8-ын «А» ангийн онц сурлагатан бүлгэмийн зөвлөлийн Дарга Б. яа. Л. ЦЭДЭНСОДНОМЫН авсги гэрэл зураг Завхан аймгийн Цэцэгуул Су мын 8 жилийн сургуулийн 5ыЫН «Б» ангийн сурагч С. Алтанцэцэг 18 улирал дараалан онц сурал- цаж «Залгамж үе» аяны «Эрд- мийн далай» жигүүрээр амжнлт- тай аялж 5 онцын Ззэд болсны гадна сургуулийн хөдөлмөрийн аварга болтоэ Ц. ПҮРЭВНСАВЫН авсан гэрэл зураг. ЗАЛГАМЖ ҮЕ АЯНААР Увс аймгийн Өлгий сумын 8 жилийн сургуулийн пионер су- рагчид их ойнуудыг угтсан «Зал- тамж үе» аянаар амжилттай аллж байна. «Миний эх орон-БНМАУ» эигүүрээр «БНМАУ--60» сэ дэвт зохион бичлэгийп уралдаан зарлан явууллаа. 60 жилийн 60 асуултын 8ян болон «Эх | орноо шэн сайн мэдэх вэ?» сэдэвт аж- шыг АСТ-ын хэлбэрээр зохиол зарим албан байгууллага, эцэг вхчүүдэд сонирхууллаа, «Эх ор- ноо хэн сайн мэдэх вэ?» «эх орны “САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН БЯЦХАН ЭМЧ Булган аймгийн Орхон сумытн 8 жилийл сургуулиар орвол ца- гаан халат, малгай өмссөн охид жөвгүүд хамгийн түрүүн анхаарал татна. Анд найз, багш нарынхаа хайр талархлыг хүлээдэг энэ хүүх- дүүд бол тус бүлгэмийн зөвлөлийн дэргэд үр дүнтэй ажиллаж бай- таа «Бяцхан эмч нар» Елубийн тишүүд билээ. «Бяцхан эмч нар» клубийн ах- лагч 7-гийн «А» анги,н сурагч лгэмийн | зөвлөлийн гипгүүн 1. Мөнхчулуунтай уулзахад: - Манай клубийн бүрэлдэ- жүүнд бүлэг бүрийн ариун цэв- рийн номиссоос бүрдсэп 15 пио- явр баатарчууд ажилладаг гэж ярилаа. - Бяцхан эмч нар ямар 8о- рнлт тавин, хэрхэн ажиллаж бай- таа талаар ярьж өгөхгүй юу? гэж асуухад: Бид өдөр бүр хоёр хоёроороо жижүүр хийж пионер сурагчдын ариун цэвэр соёлжилтод Хяналт тавихын зэрэгцээ, сургуулийн эд когшил, социалист өмчийн эс шир- шэг бүртэй хэрхэн харьцан бай- газрын зураг дээр» сэдэвт тойрон аяллыг бүлэг бүр чиглэл чиглэлээр хийсэн нь Үр дүнтэй боллоо. Энэчилэн Жигүүр бүрт тохирсон шинэ хэлбэрийн олон янзын ажил зохиоспы үрээр тус сургуулиас «5 онцыг эзэмшигч» тэмдэгтэн 20. «Номып сайн- НӨ- хөр» үнэмлэхтэн сурагч 60. ша- хам байгаагийн дээр Ц. Чулуун багштай 7-гийн «А» | бүлгийнхэн тус сумын харьяат БНМАУ-ын баатар Б. Гивааны нэрэмжит бү- лэг, Т. Даваа, Д. Алгаа, Б. Бо лормаа багштай 8-ын «АР», «Б», Т7-гийн «Б» бүлгүүд соёлч нөхөр- дөлийц анги болов. Спортын НнэЭгГ- дүгээр зэргийн тамирчип багш Б. Батчулууны уйгагүй ажилла- гааны үрээр тус сургуулийн баг тамирчид аймгийн Хөнгөн атле- тик, кросс уралдааны аварга баг болж, 14 сурагч Улсын П. Ш зэргийн тамирчин болжээ Түүхт ойнуудыг угтан тус СУР- гуулийн хамт олон Хэв журмын зөрчилгүй, соёлч сургууль болох үүрэг амлалт аваад амжилттай биелүүлж байна Багш Н. БАТМӨНХ ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ НАР гааг шалгадаг. їКишээлбэл: Ариун цэвэр соёлиилтын талаар догол- дож яваа сурагчдыг «Үйлчлэх өрөөнд» авчирч үсийг нь засах, хумсыг нь авахуулах, нүүр гарыг нь угаалгах, товч хадуулах зэрэг үйлчилгээг хийлгэж, ариун цэв- рийг хэрхэн сахих талаар зөвлөл- гөө ӨГДӨГ. Мөн бяцхан эмч нар мааньхир буртагтай, алдаа дутагдалтай зүй- лийг «Хэдгэнээ хэмээх булангаар долоо хоног бүр шүүмжилж, 3а- саж сайлгруулах арга замыг зааж өгдөг юм. Харин саянаас «Хэд- гэнэ» булан маань 14 хопогт шэг л удаа ажиллах болоод байна гэв. -- Яагаад тэр билээ? -- Бичих юм олдохгүй болчи- хоод байгаа том байхгүй юу! гэлс хэлээд 9К, Мөнхчулуун инээмсэг- лэлээ. Анд шөхдийнхов эрүүл энхийг төлөө сайхан санаачилга гарган ажиллаж үр дүнд хүрч байгаа бяцхан өмч нартаа сурлагын ам- жилт хүсье! Аймгийн пионерийн зөвлөлийн дарга М. ДАВААСҮРЭН 2766 л 18 лсэн гба титан, ЖЭЭЛХҮТУХАТЛЭХР Р ҮХҮХ ХУУЛЬ ЗҮЙ СУРАГЧ билүү хуульчдын дугуйлан Өвөрхангай аймгийн Гучиг-ус сумын 10 жилийн сургуулийн за- хиргааны дэргэд «Залуу хуульч- дын дугуйлан» байгуулагдлаа. 24 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй гэнэ дугуйлан долоо.хоног бүр хичээл- лэж үзлэг, хяналт шалгалт, эр- гүүл хийж байна. Ахмад хуульч Сүхсамдангаар удирдуулсан тус дугуйлалгийн гишүүд доцент Б. Борын «Писиерийн үйзн» сонинд бичсэд «Өөреө, «өерийгөө жолоо- дож сурах» тухай зөвлөлгөөпөөр ярилцлага хийлгэж, бүлэг салаа бүрийц сурагчдаар үүрэг авхуул- лаа. Е. ТӨМӨРБААТАР УЛААН ТУГИЙН АЯН МАХН-ы, ХУШ нх хурал, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗ5Э- ийн 60 жилийн ойг угтаж Ховд аймгийн ХЗЭ-ийц хороо. “Ардын боловсролын хэлтэс, пионерийн зөвлөлөөс аялуулж байгаа улаан туг 10 жилийн 1 сургууль дээр ирлээ, Тус сургуулийн пионер сурагчид хүндэтгэлийн шугам жагсаал. хийн, уг тугийг хүлзэн анаад сурлага, Хөдөлмөр, олон нийтийн үйлсдээ их амжилт гар- гахаа илэрхийлэв. «Номмупнстуудын Үлгэр жи шээгээр суралцаж, МАХН-ын 80 жилийн ойд сурлагын өндөр ам- шилтаар бэлэг барья» уриан дор сурагч бүр сурлагаа нэг баллаар ахиулахаар төлөвлөж улаан ту- тийн нэрэмжит 7 хоногийн ажил зохиолоо. “охцйгг Вавш: Ю, ЦОГТЧИМЭГ ХЭН ХААНААС ЮУНЫ ТУХАЛ МАХН-ыг ХУШ нх хурал, МАХН, Ардын хупьсгал, МХЗЭ- ийп 60 жилийн ойг угтаж, мапай орны өсвөр үеийн цог золбоот пионер багачууд сурлага, ходол- мөр, урлаг спортын их амжилт гаргаж байгаа тухай мэдээ хот хд- доөгийн Олон сургуулнас ирсээр байна. Ппонер сурагчид МАХН-ын ХУШ нх хурлыг угтсан өндөр бү- тэслийн 18 долоо хоногийн-эхїий долоо хоногт сурлагын чапараа дээшлүүлж, анги танхимын эд ал ахуйн эвдрэл гэмтлийг засал: сэл- бан. сургууль орчноо тохиишуулж байна. Мөн дуу хөгшмийц шїїлдЭГ авьяастац пионер сурагчдыг шал- гаруулах үзлэг явуулж, байпа. Өвлийн спорт цана, тэшүүрийн авзрга шалгаруулах тэмцээн сур- гууль бүр дээр зохиогдолс: байша. Захидал мэдээний энэ тоймыг Увс аймгийн Наранбулаг сумын 8 жилийн сургуулийн (6 дугаар ангийн сурагч Өнөрхүү, Баруун- турууны 10 жилийц сургуу- лийн сурагч Ц. Цогтоо, Өмнөговь сумын 10 ижилийц суруулийн 8 дугаар ангийн сурагч Б. Өлзийсү- рэп, Дорнод аймгийп Сэргэлэн су- мын 8 жилийн сургуулийн 8. Ду- гаар апгийн сурагч П, Эрдэ"эцэ- цэг, Дундговь аймгийн Гопь-Уг- таал сумын 8 жилийн сургтлийн 6-гийп «Б» ангийн сурагч Ч .На- ранцэцэг, Төв аймгийн Алтанбу- лаг сумын 10 жилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Л.Алтан- цоож, Сэлэнгэ аймгийнХонгор су- мын 8 жилийн сургуулийн пионе- Нанс ахлах удирдагч Д. Туяа, овь-АЛТ3й аймгийн төвийн сан- техникч Ч. Ядамцоо, мөн хотын 10 жилийп нэгдүгээр суруулийн есдүгээр ангийн сурагч С.Баасан, БаянхонТор аймгийн 17Кинст сумын 8 жилийн сургуулийн хичээлийн эрхлэгч Я. Далхсүрэн, Мөрөн хо- тын 8 жилийн нэгдүгээр сургуу- лийн 7-гийн «В» ангийн сурагч Д. Байгал, Архайгай аймгийн Хашаат сумын 8 жилийн сургуу- лийп багш Ж. Түмэн"асан, Өвөр- хайгай аймгийп Бат-Өлзийт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн СуУ- рагч С. Гантогоо Богд сумын 8 жилийц сургуулийн 7-гийн«А» ангийн сурагч Ж.Уртнасан, Улаай- баатар хотын 10 жилийн 14 Дү- гээр сургуулийн долдутаар ангийн сурагч С. Ганболд, найман Жий- лийн 9 дүгээр сургуулийн сурагч Эрдэнэбаяр нарын ирүүлсэн мэ- дээг ашиглан хийв. “УТГА ЗОХИОЛЫН АНИЛТАН. хлиГЫ! С БС” Т типинцлцацан 11111117 Үгал ХАРИУЦЛАГА. ЇЭЖ. | юу ХАРИУЦЛАГАТАЙ ЯМАР ХүҮХДИ МАХН-ын Төв Хорооны 1980 оны ҮУП бүгд хурал дээр Ю. Цэ- дэнбал дарга хэлсэп үгэндээ «... Хүмүүсийн зохион байгуулалт шуу. харнуцлагагүй явдалд төлөв. дөгөөт зорилтын биелэлтэд бага- түй хохирол учруулж: байна» гэн, тэмдэглэсэн билээ. Нам, терийн удирдагчийн энэ сургамжтай үгнээс пионер сурагч бүхэн санаа авч хөдөлмөр, ажил үйлс хичээл сурлагадаа мэрийн шамдах ёстой, Ю. Цэдэнбал даргын хэлсэн үгэнд байгаа «Зохион байгуулалт» «Харпуцлага» гэсэн үгийг пио- нер сурагчид та нарын амьдрал. тай холбон: ярьяа: Зохион байгуулалт гэж юу вэ? Энэ бол дэг журам буюу хийх гэсэн ажлаа хугацаанд нь заавал 0 “хийдэг сахилга бат, Өнөөдөр 15 цагт пиоперийн бүлгийт сэдэвт ажил болох ёстой байгаад яг тэр цагтаа цөмөөрөө ирж хийсэн бол зохион байгуулалт. Субботниц хийх газарт хожимдолгүй очиж нэг ч хүүхэд зүгээр зогсолгүй ажиллах нь зохион | байгуулалт. Бүлэг, салааны даргын үгэнд орж Ударсансан нь сайн биелүүлэх нь с зохион байгуулалт мөн Хариуцлага! Энэ бол биедээ хүлээх үүрэг, бнедээ ажил, үйлс дааж авах, өөртөө ажил хүлээп авах гэсэн утга юм. Хариуцлага- гүй гэдэг нь харну өгөх юмгүй байх, харилцаа муутай байх, хү- чин чадвар дорой муу байх, бие. дээ хүлээх гүрэг багатай байх гэсэн үг юм. Карл Марнс «Хүн бол... төр шөн, нийгэм Мөн» гэж заасан юм. Нээрээ л хүн бүхэн ажил, сурлагадаа хариуцлага сай. тай байвал улс орон маань аян. даа түргэн хөгжинө, Харин «нэг л хүн хариуцлага алдвал улсын ажил, амьдрал доголдоход хүрнэ. Өөрөөр хэлбэл хүн бүрийн ажлаас улсын ашил бүтнэ. Фрапцын нэрт зохиолч Сент. Энзюпери (1900--1944) нэг зохиолдоо «Хүн гэдэг бол юуны өмнө хариуцлага мєп» гэж бич- сэн бий. Мапай ард түмний нэг 2АРЖїлалс ВЭ? ХҮҮХЭД ГЭЖ ЙГ ХЭЛЭХ. ВЭ? сургаал үгэнд «Биеэ зөз авч яваад гэрээ зөв авч яв. Гэрээ зөв авч яваад улсаа зөв авч яв» гэсэн байна. Энэ бол взхлзэд вө. рийн биеийг цэвэр цэмцгэр, дэг журамтай байлга, тэгээд гэр ор- ноо еөд татан ажил амьдрал сай. тай байлга гэсэн үг юм. Тэгсэн цагт тэр хүн улс орондоо нхийг бүтээж чадна. Та нарт эрх, үүрэг гэдэг хоёр чухал юм бий, Суралцах эрх. бий. Ажил хийх эрх бий. Хоршооноос юм худалдан авах эрх бий. Кино үзэх эрх бий, Иймэрхүү олон эрх бийг цєм сайн мэднэ. Гэвч үүрэггүй эрх байхгүй, байлс ч болохгүй юм. Хичээлдээ ирсэн боловч юм хийл. гүй зүгээр суувал хичээл тасал. сантай адил хэрэг болно. Няно үзэхдээ шуугих, хог цаас хаях зэргээр дураараа аашилбал үүр- гээ мартсан муу муухай зан бол. но. Товчоор хэлбэл үүргээ бие. лүүлээгүй атал эрхээ эдэлсэн бай- на. Гагцхүү эрх чөлөө эдлээд хүц хєглшпө гэж байхгүй, бас үүрэг гүйцэтгэж байж урагшаа ахиж хөгжинө, Ю. Цэдэнбал дарга Монгол телевизийнхэнтэй саяхад уулзаад хэлсэн үгэндээ. «Өмнөө тулгарсай зорилтыг амжилттай биелүүлж байхын тулд хүн бүр байнга су- ралцаж байх хэрэгтэй, Энэ үүр- гээс чөлөөлөгдөх хүн нэг ч байх. гүй» гэсэн байна. Үүнээс үзэхэд сурагч хүний гол үүрэг харнуцла.. га бол үргэлж суралцах, сайн суралцах явдал мон, Хариуцлагатай хүүхэд гэж өөр ямар хүүхдийг хэлэх вэ? Зал- хуурдаггүй буюу ажилсаг хүүх. дийг хэлнэ, Ёр пь залхуу бол больницод анагааж болдоггүй хам.. гийн аюултай «Өвчин!» Машины замыг залхууралгүй зөв тойрч х6- дөлгөөний дүрэм дагадаг хүүхэд осолд орох нь бараг үгүй. Өдөр болгон тогтмол сууж хичээл но. моо давтдаг, тогтмол цагт нойрс.. дог ба босдог хүүхэд сайн сурна. Өнөө хийх ажлаа маргааш болго- НГИ, БУЛЭТ, СЯЛААГААРАА ?бунш доггүй, маргааш хийх ажлаа чв. гөвдөр болгон хойш тєзьдаггүй хүүхэд амархан хєгжиж урагшаа түргэн зхидаг нь олон туршлагаар нотлогдсон юм. Үдэш нойрсохын өмнө шүнхтэй нош дэвтрээ бүрт. гэн бэлтгэж, маггааш юу ХиИйхзэ сайн боддог байх ёстой. Энэ чинь бас хариуцлага! ЇНИижиг зүйлээс хариуцлага зхэлнэ. Харнуцлага- тай хүүхэдтэй ажиллах сайхан. Тийм хүүхдийн багт, эцэг зхчүү- дийн сэтгэл тэнүүхэн тайван, урамтай баяртай байдаг. Харин хариуцлага буюу ухамсар ухаан муутай хүүхдийг хараад хзн бүх- ниИ сэтгэл гонсойн гомдох болно. Хичээл давтах цагт телевизийн урт кино үзээд суучихдаг, аав эз- жээ ажлаас ядарч ирэхэд нь гэр орныхоо юмыг ундуй сундуй бол. гоп бахирдуулчнхсап байдаг зам- бараагүй зантай, дэг журамгүй хүүхэд хааяа тааралдаж | байна, «Өөдлөх хүнд санах, сэрэх, хэм- нэх гурав, уруудах хүнд унтах, идэх, мартах гурав» гэгчээр хийх ажлаа мартдаг хүүхэд бол ха. рнуцлагагүй хүүхэд мөн. Би хоёр- дугаар улирлын сурлагын дүн- гээр «муу» гарсан хэд хэдэн хүүх. ДИйг саяхан ашжлглалаа, бас уул. зал: ярилцлаа. Тэд багшийн даал- гаврыг хийдэггүй буюу хэнэггүй зантай, хичээлд нирэвч хамгинн ард суух гэдэг, бичих, бодох зу рах дургүй. суралцах идэвх сул, ном дэвтэр нь уранхай бохир байв. Товчоор хэлбэл сурах 14- рнуцлагаа алдаж байгаа хүүхдүүд байиа. Хичээлд бне пь нрэвч сэтгэл ухаан хоёр нь байхгүй бол ямар сайд байхав! Сэтгэлгүй бие хэ. рэггүй бөгөөд хоосон гэж хэлж болно. Сэтгэ л зүтгэл байна. Зүтгэл 6 зэл бай- на. Бүтээл бс байна. «Зүтгэл байвал зүүгээр ч худаг гарганд» гэсэц үг ч бий шүү. СУ- рагчийп ширээний ард суралцах юмгүй зүгээр суух шиг аюултай зүйл байхгүй гэн, Зөвлөлтийн нэрт сурган хүмүүжүүлэгч В. А. Су- сургуулийн 8 дугаар ангий) сурлагатан (зүүн гараас). Батч п! 84324 «ал! л ЯРМН хомлинсний олон улза анхаа- руулж байсан юм. Орчин үед хүнийг ажилчинуу, дарга уу, слесарьч уу, Янгвенер, үү. нх эмч үү. барилгачин УУ гэдгээр нь үйнзлэхгүй, харин тэр ажил мэргэжилдээ эзэн болж УУ. үгүй юу гэлгэзр нь үнэлнэ. Хүнд ажил гологдохгүй, харин залхуу хойрго, хариуцлагагүй хүнийг ажил голж чамлана. Ажилдаа ха. рнуцлагзтай хүн л тухайн тэр эжнл үйлсийнхээ нэр хүндийг өен- дерт байлгадаг. Хариуцлагатай гэдэг нь бас сахилга баттай гэсэн үг юм. Сахилга бат бод хүхүүснан дотор хүн шиг байж үүргээ сайн биелүүлэх явдал юм Сахилга бат эзэмшихэд Чинь Ёс Журам сахих, аёж эмээх ичиж зовох хүмүүчнл тус болно Ичих мэд- рэмж сайтай хүүхэд зэл, сур- лагадаа хариуцлагатай болдог. Ичих гэдэг нь шоологдохоор, нүүр улайж хэрэг явдалд сэтгэл Зовних ёс суртахууны хүмүүжил юм. Ичиж зовмсор юманд ичдэг. гүй хүнийг манай ардууд «Ичих нүүрэндээ -идэг наасан, айх нүү- рэндээ арьс наасан хүний мөсгүй амьтан!» гэмт зэмлэн буруушаад, гийг санагтуй 1 жил Д. Сүхбаатар «Бие Їзгшрэн санаа олж хүмүүжсэний хойно алисаа хүн сурах чиглэлийг эрхэм болговол хандах зүг өөрөө тогтоно» гэж сургасан билээ. Өө- роо өөртөө эзэн болж, өорчө өорийгєө шахан дайчилж, өөртөө хяналттай, Өөртөө шүүмжлэлтэй хапдаж байвал ямарваа ажил үйл. сэд хариуцлагатай ханддаг болно. Тэр чухал сургуулийг ОДОО, бүр бага наснаасаа хийх хэрэгтэй юм. Хариуцлагын аюултай дайсан-хэт их нойр, хэнэггүй зан, залхуу байдлыг шүүрдэн хаягтуй Ха. риуцлага! Хариуцлага! Хариуцла- гаас тун нх юм шалтгаалиа шүү хүүхдүүд зэ! Монгол Улсын их сургуулийн тэнхимийн УУр- Л.Эрдэнэчимэг, в дугаар ангийн | сурагч Б.Энхбилэг нар. Ц. ж. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсан р ангийн сурагч гэрэл зураг. 1121 23:2585 Э21 СУРЛАГА-СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР Нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «Бэ, «Г» ан- тийн онц сурлагатан С. Өнөрсай- “охап, Х.Туяа, С. Гапболд яар ан- /тайвхаа: сурагчдад зориулан 0 1 Моатнэтай үг с аг. 114311:231 хэлний олон утгатай үгсийн тайл- бар бэлтгэж байгаа нь. ” С2БОДООШИЙН авсан гэрэл ! 0 Уу-41,4 1 ХАМ «Л ЭЛ БОЛОН, ОЁ . 8. т23 У-д сургуулийн насны 6 | хүүхэд суралцаж байна. Есдүгээр ыд таван хилийн, төлөвлөгөөний эцэст ! заавал їд болорс- болгон соо хориуол Үїгсэлий " Оиелэгдигээ, Зөвлөлт Эх орны иргэн бүр сурах эрхтай төдийгүй, сусалрү үүрэгтэй том. Одоо ЗХ “ын 132 мяпган ерөнхий болопс- ргуульд “5 сая Хүү- хэд суралцаж байп3. Таван сая орчим ажилчиү залуучууд оройн сургуулиар дунд болопсролтой болжээ. ЗХУ-ын арлын боловсро- лын салбарт олж байгаа энэ “ ололт амжилт нь хэн бүхэпд 04- хархал төрүүлнэ. Яагаад гэвэл одоогийн байдлаар мапай гариг дээр 300 сая хүүхэд суралцах ямарч бололцоогүй байгаагийн дотор зөвхөн АНУ-д лдуу гэр бүлээс гаралтай 800 мянган хүү- ХЭД сургуульд суралцаж чадах- гүй байна. Зөвлөлтийн орчин үеийн сур- тгуулиуд шинэ тоног “төхөөрөмж, сургалтын үзүүлэн таниулах ма- териалаар бүрэн хангагдсаны дээр Аяа” на.” ХАЛАМЖ” сургалтын төлөвлөгөөний үндсэн зарчмын дагуу тусгай кабилетууд байгуулагджаэ, Эдгээр кабине- тууд телепил, магнитфон зэрэг техник хэрэгслээр өвч бүрэн то- поглогдсон юм. Ерөнхий боловс- ролын сургуулийн нэгээс найм- дугаар ангид суралцагчдын гуч илүү хувь буюу арван сал гаруй хүүхэд өдөр өнжгүүлэх бүлэг бү- хий сургуульд, 650 мянга орчим хүүхэд дотуур байртай сургуульд, мянга гаруй хүүхэд сурил- лын сургуульд суралцаж байна. Ерөнхий боловсролын сургуу- лийн сурагчид үнэ төлбөргүй су- рах бичиг хэрэглэх асуудал ам- ясилттай шийдвэрлэгдэж одоо и9Э- гээс талдугаар ангийн бүх сурагч сурах бичгийг үлэ төлбөргүй хэ- рэглэж: байпа.. Сурагчдын бие бялдрыг чийрэгтжүүлэхэд нх ан- хаарч байгаа богөөд сургуулийн 50 мянга гаруй спорт заал тэд- тэгэд? СУРАГЧДЫН ТӨЛӨӨ. “ХАЙР ний мэдэлд байна. Хүүхдийг чий- рэгисүүлэх гол ажлыг сургуулийн амралтын үеэр зохиодог бөгөөд 1980 онд пионерийн лагерьт 12 сая пионер сурагч амарчээ. Зөв- лөлтийд сурагчид чөлөөт цагаа үр бүтээлтэй өнгөрүүлж, авьяас билгээ хөгжүүлэх, дуртай ажлаа хийхэд нь зориулсан бүхий л боломжоор хангагджээ. Зонхөн Гагээрлийн Яамны хэмжээнд 5 мянган пиоперийн орлон, байшин, 1200 залуу техникчлийн станц болон «Өсвөрийн | усан цэргийн нлуб», «Хүүхдийн төмөр зам» олпоор ажиллаж байна. ЗХУ-д хүүхдэд зориулсан 70 гаруй сонин сэтгүүл хэвлэгдэж, шинээр гарч байгаа дөрвөл кино- ны нэг нь хүүхдэд сориулагдаж байна. Дал гаруй хэвлэлийн газар хүүхдэд зориулсан номыг зөв- лөлтийн улс үндэстпий 532 хэлээр хэвлэн гаргаж байна. Н. ДАРИЙМАА шиш ШИ 10 ШИ 0 ДАНИЭЛЬ ФЕРИ- Ажилчтд «Оманните» сонины шинэ дугаарыг эргүүлж байх зуураа, Дацнэль сайн уу? сонин юутай вэ? гэж асууцгааж байв. Дапнэль өдөр бүхэн коммунис- туудын сонийг худаллдаг болсон нь түүний заавал биелүүлэх ком- сомолїлп даалгавар болсопц юм Даннэль ажилчдад хандан намуухпаар, : --Цагдаа нар дахиад л булан- гийн цаанаас буудапгаанс фагшис- тУууд зэрлэгээр авирлаж байна, Өнөөдрийнхөө скагсаалыг битгий мартаарай! гэж хэлж байв Долгоөн Сенийн дээгүүр Данн- элийн дуу дахин чайга тодоор уянгалан Алжирт болж байгаа дайны үнэн нүүр царайг «Ома- ните» сонипы шинэ дугаараас уншаарай! Алжирын ард түмпиий эсрэг цус асгаруулж байгаа дай- ныг зогсоохыг ард түмэн шаар- даж Парижийн ажилчид босиц- тоолоо гаж бүхнийг . тэмцэлд уриална. Ажилчид «дайн хэрэггүй» «Алжирт энх тайван хэрэгтэй!» «Түрэмгийлэгчдийн холбооныгон сөнөтүгэй!» гэсэн гүүцлийн үг бүхий хилэгнэл эсэү- гэрэлтүүлсэн самбар, лоозонгуудыг гартаа барьцгаан ясагсжээ. Жагсаалын тэргүүн 1751-1111 - Данивль, зүс таних хүмүүстэйгээ, түүний хойноос авто заводын ажилчид, төмрийн дархчууд, ца Ї Хоронготон ертонц--хүүхдийн Фашнзмыг эсэргүүцэгч бяцхан баатарчуудын өдөрт. 12 хилгаанчин, гуталчид яшйцгаана, Дапиэль, эргэн тойрон хүмүү- -сийг харснаа, шийгэн чанга хоо” лойгоор «Интернационал» дууг эхлэн аялахад жагсагчид түрэа дуулцгаана Пноиерүүд жил бүрийн хоёр- дугаар сарын б-нд Парижийн ор- шуулгын газар ирж бяцхан баг- тар Дапизль Ферн фраипын ард түмний төлөө эрэлхэг балтарла- гаар тулалдаж байсан. баатарлаг үйлсийг нь дурсан хүндэтгэж, тан- гараг өргөж байдаг байна ВОЛОДЯ ДУБИНИН , Нерчь хотын |Тимурчүүдийн идэйхтэй гишүүний нэг Володя Дубинпи 1941-опд 14 нас хүр- чээ Фашистууд Керчь хотын 0ї- ролцоох Крымыг улайран дайрч байх үед Нерчийн чулуу бутлах газар партизаны бүлэг байгуу лагджээ. “Партизаны элэ бүлэгт Володя өөрийн 2 нөхөр Банн Гриценно.- Толя ЮМопвалев парын хамт тагнуулчнаар. элсэн “орсон байна Мерчийг фашистууд эзлэн апах үеэр партизанууд чулуу бутлах газарт төвлөрөн тэндээсээ дайсны агуулах болон засварын гаарьц шатааж фашистын штабыг дэл- бэлжг, агаарт хийсгэх зэргээр ихээхэн хор хохирол учруулдаг болжээ Партизаны ажиллагаа улам хүч. тэй өргөжих бүрд фашистууд айж сандран, “Фронтоосоо ихээхэн хүч татаж тпартизануудын эсрэг тавин: хаас өөр аргагүй болжээ, цоїїсаа ЧИЛИЙН ХҮҮХЛҮҮД “Айж бүлтэгнэсэн Чили хүүх дүүд... Уранхай ноорхой хувцас нь элчгүй зэх нар, яс янгинам жаврыг нь ч халхлахгүй. Тэд дээ- -| вэр нь нурсан ором4:ид толгой хоргодож, хог дээр асгасан «коол- ны шавхруу хамш идэн голоо по- гоож байна. Шөнө. нь сонины -| цаас нөмрөөд элгүйрч хоосорсо! . байшинд ом уу ил гадаа унтаж “| байна. Чилийн хүүхдүүд төрсөн орон- | "Доо шоовдорлогдсон хүмүүс боя-. Хээ. Зовж зүдэрсэн, анхаарал ха-мэ ЛРЭАЛТРТ, « 14 18:44) “729 ламж эрж хайсан тэдгээр бяцхан иргэдэд өнөөгийн харгис хунтын дэглэм ноёрхож байсан цагт ямар ч хэтийн. төлөв, ирээдүйд сайн сайхан болно гэж итгэхийн арга алгаа. Чилийн ард түмпий дий- лэнхи хэсэг нь хүний ёспоос дор амьдарч байгаа опөөгийн пөхцөлд хүн амын өргөн лавхаргаанд хүйс тэжээлийн зүйл туйлын ду- тагдалтай байгаа нь хүүхдийн үхэл хорогдол, чөлөөт хотуудын гудамжинд ядуучууд улам бүр нэ- гдэхийн шалтгаан болж байна," Ї Фашистууд газар доорхи цайз руу орох. гарах хаалгыг таглан хааж «чулуу бутлах» газрын эр- гэн тойронд тор татсан боловч цайзныхан үргэлжлэн тулалдсаар байв Ийм үед залуу тагнуулчид нууд газраар гарч отряддаа чухал мэдээ материалуудыг цуглуулж амждаг байр. Володл нэгэн.удаа Фашистууд «Чулуу бутлах» газрыг дэлбэлэх партилануудыг хүйс тэмтрэх гэсэн хорон- санаархлыг урьдчилан мэдсэнээр тпартизануудад мэдэг- дэж отрядаа үхлийн аюулаас аварсан учраас эпз гавьяат үйл- сийг өндрөөр үнэлж Володя-г «Улаан тугийн одон»-гоор шагна сан байна. 1942 оны шинэ жилийн хөн Володя тагпуулд гарсан гөөд энэ үед өөрийнх нь төрсөн хотод . тэпгисийн цэргийн десант буулгасныг хамгийн түрүүн мэд- жээ Володя газарт булагдсан минийг эрж олоход нь саперчдад тусалж япаад дэлбэрэлтээс болж 1942 оны нэгдүгээр сарын 4-нд амь үрэгджээ Володягийн сурч байсан Нерчь хотын 11 дүгээр сургуулийг түү- ний нэрэмжит болгож залуу баат- рын. дурсгалд зориулан 1951 оны 6 дугаар сард түүний цээж ба- римлыг иь сургуулийн нь дэргэд босгосон ба хотын дүүрэгт 1984 оны, долдугаар сарын 12-нд пялуу тагнуулчийн 5 метр өндөр барим- лыг тавьж монхжүүлжээ. С. ЛХАГВАЖАВ өмнө бэ --------г-----------эчэиишоолооооооооолошшооиохоишиииишшшшшшшшшоиишиши Чили орон. урьд өмнө нь ч ийм. дүр зурагтай байгаагүй юм. Гэтэл америкийн хөрөнгөт- нүүдэд улс орноо дээрэмдэн то- нох үүд хаалгаа нээяс өгсөн одоо- гийн дэглэм, түүний толгойлогчид Л чилийн амгэнэлт явдлын үнэн байдлыг нууж хаах гэхдээ тус орныг бүх нийтийн сайн сайхан, ВИХ тайван, “амар амгалангийн орон гэж итгүүлэхийг оролдож байна. Гэвч үнэн юмыг пууж хааж болдоггүй. билээ. Хунт, түүнийг ивээн тэтгэгчдийн үнэн нүүр царайг илчилсэн бичит баримтыг Чилийн эх орончид нууцаар та- рааж, байна. «Комсомольская правда» сониноос хэдийд “хэвлэв, | ЗРУГАЛУ ул гзалтаалэлллланү га ШИДЭТ ТАЯГТАЙ БОЛБОЛ Ч ни бүхэн Ганцхай дохиход хүссэ Ашсын Гайхамшигт “увьдастай Шиїл2г таягиы ТУХ Ахиад сонсмоор сонин үлгэрийг Аав минь надад ярьж шэнсчл Харин хүү минь шилэт т ОУоЯВ хийх вэ? Хамгийн түрүүнд ЮУ шог, гариг дээр байгаа үхлийн шЦийН: - зэвсгүүдийг Эгшин зуур би устгаж ЧэлсЭнс дэл» з үлдсэн өвч Эх дэлхий дээрээ Ү ЗОВЛОНГ илгаж орхино Ирмэхийн зуургүй ар эж эрсэн өөрийнхөө шах ал Агын бодсоныг Эцэгтээ би шуудхан хариуллаа. Харин чи шидэт таягтай болбол Хамгийн түрүүнд юу хийх вэ? жаалаа 71! Т. БЯМБАРАГЧАА ӨВЛИЙН ӨНГӨ Өвлийн өнгө цагаан Тэнгэрийн үүл газарт Тэр чигээрээ буусан юм ШшиГ Цагаан Өвлийн өнгө цагаан Өнө холыг мөрөөдсөн хүүхдийн Өглөгч гэнэхэн сэтгэл шиг Цагаан Өвлийн өнгө цагаан Дэлгэж тавьсан Дэвтрийн минь шинэхэн хуудас шиг Цагаан Д. ХАТАНБААТАР Ї СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР ХӨӨРХИЙДӨӨ МУУ ХҮҮХЭЛДЭЙ МИНЬ Хүүхэлдэйгээ би Хүний үр гэж боддог байлаа Усанд оруулн, сэвлэгийг нь самнаж Уйдахыг мэдэхгүй тогїодог байлаа. Ганцхан хүүхэлдэй л байвал Ганцаардахыг би мэд /дэгүй байлаа Хуурай живхийг нь норсон гэж угаал Хувцас тааруулж: даавуу зөндөө хайчилдаг байлаа, Хумсыг нь авч байгаа нь гэнс Хурууг нь хайчлан соноодог байлаа Хүүхэлдэй чамайг хөтлөж явахдаа Хөлд орсонгүй гэж зоддог байлаа Хөөрхийдөө муу хүүхэлдэй минь! Эрэвгэр нүдний нь хөмсгийг будаж Энгэсэг тавин гоёдог байлаа Ирэхгүй удвал салахын эрхээр Ээжээ болгон тогтодог байлаа Алдрай блцхан хүүхэлдэйгээ Айлын жаалд дурсгал болголоо, Айлын хүүхлийн өвөр дээр тэр. Амь орж инээх шиг боллоо Өөр хүүхдэд намайг чи Өглөө гэж уйлах шиг боллоо Хөөрхийдөө муу хүүхэлдэй минь . Чамдаа би эгч болжээ, Цаг хугацаа ийм болжээ, Хүүхэлдэй минь чи л Хүүхэд хэвээр үлджээ. Нийслэлийн 10 жилийн 17 гаар сургуулийн 8-ын «А» ви гийн сурагч 1, ГАНЧИМЭр гээшэээиээгтчэмн сэжээээьлээилдын ЁЕ-», “Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ 35, Эн “ТАВДУГ ЛАР САРЫН 26-МАХН-ЫН ХҮШ ИХ,ХУРАЛ НЭЭГДЭХ ӨДӨР. ПИОНЕР СУРАГЧИД АМ ЭНХРИЙ ХАЙРГ”НАМЫНХАА ИХ ХУРЛЫГ ХӨДӨЛМӨР СУРЛАГ 4, УРЛАГ, СПОРТ, ОЛ НИЙТИЙН -ЭЖ, ши ГАРАМГ АЙ АМЖИЛТААР УГ ТАЦ ГААЯ! Орон-бүхний:проле! 37 дахьжилїэ. Ф. 10424000) ф яригнар!нагдэгтүн! 1981 оля хоё дуга): сафш 11 Үнэ 10м өнгө МАХН-ЫН "60. ЖИЛИЙН АМЖИЛТААР! УГТАЖ... ПИОНЕР: ОЙГ” СУРЛАГЫН БАЙГАА. “СУРАГЧИЛ ӨНДӨР ТЭРГҮҮНИЙ . У--рр “Даланзадгад хотын 8 жилийн сургуулийн Т-айн «А» ангийн сурагч Н. Дашбат, Б-ын «А» ам- тзїїйг сурагч П, Мөнхсайхан, 8-ын «А» азигийн сурагч МИ, Отгонбаяр нар 18--30 улирал дараалал онц суралцаж байгаа тэргүүний пио- нєрүүд юм. , 2, АЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг ї Ши! С“ЛГ ЖКОММУНИСТУ ХОоРВлутаар сарын 23-нд ЗХУН Т-ын их хурал нээгдэх өдөр хэВөрЛЭХЭВНКХАн хал ний» дүүлэн алхацгаая» сэдэвт Бүх Хол боотын пионерийн байгууллагын цуглааныг Зөвлөлт орон даяар зохиоп явуулахаар бэлтгэж байна, Одоо пионсерийп анхан шатны бүк “Файгууллагад их хуралд өргөх рапортыг бичиж бэлэн болгох ажил ид өрнөж байна. «ГНомму- нистуудтай хөл нийлүүлэн алхац» таазя» «сэдэвт БХПБ-ын цуглаан болоход 12 хоног үлдлээ. БХПБ-ын энэ цуглаан нь ЗХУ КН-ын. ХХУ”их хурлаас ХХУЇ их хурал хүртлэх хугацаанд пио- нерийн анхан шатпы бүх байгуул- лага, пионер тэг бүрийн хийж гүйцэтгэсэн, сурч бүтээсэн аяглын үр дүнг ёсниол төгөлдөр илтгэх чухал-үйл явдал болох юм. Мон сэн цуглаан дээр осворийн Ленип.. чүүд нам, комсомолын даалгаврыг, хэн яаж: биелүүлэхээ баяр бая» ” ВШ илэрхийлэх болиа, УДТАЙ..ХӨЛ АЛХАЦГААЯ»,/ Бүк Холбоотын ХВЛУГҮН цуу лаапд бэлтгэх ажил пь янонерийн бүлгэм, бүлэг, пионер изг бүрт цуглааны сэдэв, түүний утга агуулгын мон чанарыг бүрэн ойл- туулах пионер, базтарчууд бүрийг чин эрмэлзэл тапгарагаа биелүүлэ- хийн төлөө мэрийн тэмцэяс пиопе» рийн байгууллагын өмїө хүлээсэп үүрэгтээ хариуцлагатай, сахилга баттай хандахын чухлыг сайтар ухамсарлуулап ойлгуулахад чнг- лэгдэж байна. ч Коммуйнстуудтай хөл нийлүү» лэн алхацгаан» урина дор охиог- дох БХБ-ын цуглаан нь цаанаа гүн гүнзгий утга агуулгатай юм. Уг цуглаан пионерийн бүх шатпы байгууллагад нэгэн зэрэг пэг: өдөр болио. Пионерийн анхан шатны бай- гууллагууд нь бүлэг, бүлгэмийн цуглаанд нам, төрийн ахмад зүт- гэлтэн, ахмад дайчид, «хөдөлмө- рийн сайчуудыг хүпдэт зочноор урьяс оролпуулац трдний. өмнө оорсдийн ажлаа рапортлала, БХПБ-ын цуглааны дэс дарав- лал! Шугам жагсаал, рапорт, бүлэг, бүлгэмийн туг:хүлээй авах, пиот иерийн гудирдагчг үг хэлж, намын гишүүд, хүндэт зочдыг тапилцууу0я Сүхбаатар аймгийн Онгод СУ. мын: 10 жилийн сургуулийн пио- нер сурагчид нх ойнуудыг сурла- гын өрнүүн амналтаар угтаж бай» на. ЗУРАГ ДЭЭР: ПТ-ийн «А» авгийн өнц оурлагатаа Д, 08авхлантөгс, Д. ДАШЗАВЫН авсан гэрэл зураг : шог ашигла гт 1 НИЙЛҮҮЛЭН нм дараа хэлэлцэх асуудалд орох, эдгээр болно. Асуудал хэлэлцэх үед хийн бүтээсэн ажлын. ололт амжнятыг ажил хэрэгчээр ярилцаж хүүхэд бүхэн өөрсдийн ажилд байгаа доголдол, дутагдлыг хүртэл 6» дорхой хэлэлцэх юм. Мон” түүнчи. лэн пионерийн чин эрмэлзэл хэр, хэн яан: биелэгдэж: байгаа, пионс» рийн анхан шатны байгууллагуу-. дын аяны ажилд пїонер бүр идэвхтэй оролцож байгаа эсэх? зэрэг пионерийн амьдралын гол тол асуудлыг авч хэлэлцэх болио, Цуглааны төгсгөлд хүүхэд бү, рийн дэвшүүлсэн! сапалын, үндсэн доэр хамтын шийдвэр гаргана, Хамгийн гол їь бүлгэм, бүлэг, салаадын цаашдын ажлын төлөв. лөгөөг батлала. Туд цуглаан ЗХУКН-ын ХХУҮ нх хурлын матерпалыг пионерийн бүлэг, бүлгэмийл хэмжээн дөэр хэрхэн яаж судлах, ХЇ тапац жи- лийц төлөнлөгөөг биелүүлэхэд инонерүүд хорхэй оролцож, яалс туслах тухай үндсэн чпглалийг тодорхойлох юм, Цуглааны аокилт лагдацы цагэй хүндэтгэлтэй хэсэг ив намын байгууллага, Намын ги- шүүдээс хүүхдийн төлөө тавык байгаа “анхаарал, халамжинд нь балр талархлаа илархийлсэн! пио- иерийп: баярын цахилгаан вл 10М), 5 ан: ахуй, соёлыг илгээх х МАХН-ЫН 60 ЖИЛИЙН ОНД НАМЫН ИХ ХУРЛУУД - | Түрүүч вь 7, 8, 9, 10 дугаарт ХУ их хурал. 1966 оны зурга- дугаар сарын 7-ноос 11-ний өдч рүүдэд Улаанбаатар хотод хурал- -Даж 48570 гишүүд, орлогчдыг толөөлсөн Т47 төлөөлөгч оролцов, Дэлхийц. 39 орны коммунист, оншлчны нам, хувьсгалт ардчил- сап цамын төлөөлөгчид их хуралд уритдай оролцлоо. Их хурал МА ХН-ын Тєв Хороопы тайлан, МА ХН-ын Төв Шалган Байцаах Но- миссын тайлан, БНМАУ-ып улс ардын аж вхуй, соёлыг хөгжүү” лэх ТҮ таван хилийн төлөвлөгөө ний удирдамж, МЛХН-ын тпрогч аммыг батлах зэрэг асуудал хэ“ лэлцэв. Их хурлын тогтоолд: «...сургуу- лийн насны бүх хүүхдийг бүрэн бус дунд боловсролтой болгох, ... сургалтын чанарыг сайжруулах, дээд тусгай мэргэжслийп дунд сур гуулигр мэргэжилтэн бэлтгэх аж- лын чапарыг дээшлүүлэх, техїшнс мэргэжлийн сургалтыг цаашид хөгжүүлэх нь ардын боловсролын талзар намаас тавих үндсэл ж» рилт мөн» гэж заажээ. Түүнчилэн сургуулийн материаллаг баазыг бэхжүүлэх, багшлах боловсон хүчнээр хантах, улирлын түр, оройн сургуулийг олиоор байгуулж ажилчинд, малчдын мэдлэг бо« лювсролыг системтэй дээшлүүлэ- хийн чухлыг онцлол тэмдэглэсон юм. Энэ их хурал МАХН-ын дог ревдүгээр программыг баталсаа: юм. ХУЇТ-нк хурал: 1971 оны зур» “гадугаар сарыг 7--11.1д Улаан« баатар хотнро хуралдаж иамын -58 млпга гаруй гишүүдийг 1о- лөөлсөн 784 төлөөлөгч хуран чуулжээ. “Түүнчилэн коммупист ажилчны: болон: дэвшилт ардчил. сан 50.Иад юмын төлөөлөгч уригдап “оролцов, “Их хурал МА ХН-ын Төв Хороопы болон Шал- ган. Байцаах Комиссын тайлан илтгал, БНМАУ-ын улс ардын 1971-1976 онд хөгжүүлэх У тавац жилийн төлөвлөгөөний удирдамж зэргийг хэлэлцээ, Удирдамжид ардын боловсролыг орчин үеийн Шинж- дэх ухаан “технинийн | дэвшил,. нийгмийн үйлдвэрлэлийг хөгжүү. лэх шаардлагад зохицуулан цаа»! ШНД “хөгжүүлэх нь чухал гуульд хамран сургах, сургуультай. болгож... сургуулийн сурагчдын тоог 270 мянгад хүо. гэхээр заажээ. Үргэлжлэл бий. 444444 гээд сургуулийн насны -хүүхдийг бүх, нийтээр нь бүрэн биш дуйд сур-. бүх су-, мын 80 хувийг бүрэн биш дул. 27777771) 11111111 1 ! МАХН-ын ТӨВ ХОРООНЫ УЛСТӨРИЙН ТОВЧООНЫ 55 ДУГААР тогт “ШИЙДВЭР, ПИОНЕРИЙН МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Толчоолоос 1980 оны хоёр дугаар сарын 12-ны Эйр, «Д. Сүх баатарын пэрэмжит МПБ-ын үйл ажиллагааг цаашид боловсролгуй болгох арга хэмжээний тухай» тогтоол гаргасан нь манай. шар, галант ирээдүй хүүхэд багачуудын талаар нам, засгаас цаг ямагт 5 эцэг ёсны анхаарал халамж тавын 8 зүйл бүрийн арга хэмжээ авч байд Б гийн бас нэгэн яруу тод илрэл З гож мянга мянган улаац бүчтэн З багачууд, эвлэл-иионерийн алшл- 2 тап, идэвхтэц сопгуультай, багш 2 сургас хүмүүжүүлэгчид баяртай. З голр хүлоэн авсан билээ, Уг тог- тоолын заалт: бүрийг удирдлага болгон. МХЗЭ-ийн нийт байгуул- лагаас олгорсон хугацаалд МПБ- ш ыг улс тор, үзэл суртал, сохиоц Е байгуулалтыр хувьд бэхжүүлэх, 8 өсвөрийн Сүхбаатарчуудын дунд зохиох хүмүүжлийн ажлын чапар үр цолоог дээшлүүлэх, онол, ар- та зүйг бологлсронгуй болгох, хүүх дийн хүмүүжлийн материаллаг баазыг өргөжүүлэх, ишонерийн З боловсол хүчн: бэлтгэх талаар Дэс дараатай чухал арга хэмжээ анч хэрэгисүүлсиээр тионерийн анхан шатны байгууллагын үйл ажиллагаанд чанарын ахиц гар- ава. Ї Пиоперийн удирдагчдын ул- сын анхдугаар лган 1980 опы арай, сард Улаанбаатар хот 8 ноо ж, МХЗЭ, МПБ-ын нийт Ши пи ИШ 11111111 10111111 1111-1111: шиш гиш -- МАХН-ын ХУПЇ их хуралд өсвөрийн Юүхбаатарчуудаас сур- лага, хөдөлмөр, урлаг, спорт олоп нийтийн ажлын онцгой авшилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зурд- хийн төлөө пнйслэлийр Пиоперүүд шамдан: байпна гэж Улаанбаатар “ ажилтай идэвхтэн, сонгуультай, пиоперийн удирдагч, багш сурган хүмүүлгүүлэгчдийг толоолсоц. 500 гаруй төлөслөгч оролцоп, Тус чуулганаар пиопер баатарчуудыг коммунист ёсоор хүмүүжүүлэх талаар пйамаас дэвшүүлсэн порил- тыг шийдвэрлэх, ионерийн бай» гууллагын айлын аргд барил, туршлагыг нэгтгай дүгнэх, Лу” тагдлыг арилгах, цаашдын аорил» тыг тодорхойлох бэрэг асуудал хэлэлцэв. 1080 оны 12 дугаар сард хуралдсан МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны 1У бүгд хурал болон аймаг хотын ХЗЭ-ийн хороодын өалжит бүгд хурлаар «МХОЗЭ-өас иионе- рийн байгууллагыг удирдах үйл ажиллагааг эрс сайлсруулах тухай» асуудлыг хэлэлцэж, ХЗЭ-ийн бай- гууллага, гишүүдээс пиопер, баа- тарчуудыг халамжлан хүмүүжүү- лэх үйл ажиллагааг эрс сайгкруулж ажлын чанар, үр нөлөөг дээшлүү- лэх талаар чухал зорилтууд дэв- шүүлэг. ЁО МПБ-ын Топ Зөвлөлийн ЇХ бүгд хурлаар «Пионерийн ажлыг пиопер сурагчдын нас, бие, сэт- гэхүйн онцлогт тохируулан явуу- лах арга зүйн зөвлөмж», «Д.Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ-ын би лэг тэмдэг онцлог, хүндэтгэл 8С- лолын дүрэм», «Залгамж үе» ёл- наар «Пионерүүдийн эзэмшвэл всохих мэдлэг, чадвар, дадлын түвшинг тодорхойлох үлгэрчилсэн хотыии ппонерийн штабын 10 жилийн 24 дүгээр сургуулийн дарга, В8-ын «А» апгийн сурагч Л. Бо- лормаа ярьшц байна, Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг. зүүлэлтэ, «МЦВБ-ын шагнал УГОЛЛЛЫН урам», зэрэг барнит бичгүүдийг батлац пионерийн бүх “шатны байгууллагын ажиллагаанд врагисүүлис байша, 3 : до Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ болон ЦДанЧХеНЧ БаНҮллсйр ыг пионерийн анхан УН ГУулианэй үйл ажиллагаа« ны гол прогримм болсон «Зал- гамж үеэ» аяпы удирдамжинд 9” малт өөрчлөлт орууллаа, ШМПБ-ын Тов Зөвлөлийн 8ППд ратыг өргөтгөн, аймаг, хотын пиО нерийц зөвлөл, орон ТООНЫ 4ПїП- ратыг шинээр бий болгож, ерөн- хий боловсролын сургуулийн пио- нерийн, бүлгэмийн дэргэд «4 Пио” церүүдийц ахмад нөхдийн зөвлөл» байгуулсан. їїз пионерийн анхан шатны байгууллагын үйд ажилла- газнд чухал ач холбогдолтой арга хэмжээ боллоо. Одоо улсын ХЭМ" экээнд | «Пионерүүдийц ахмад Нох- дийн зөвлөл» 500 гаруй ажиллаж байна. Їй Багш бэлтгэдэг Дээд, ДУНД сургуульд пиоперийн шшилтлны өӨд- рийн ба эчнээ анги, пионерийн ажилтны түр пурс нээн хичээл- лүүлж, УБДС дээр эвлэл пионе- рийн тэнхим шинээр байгуулав. Яй «Пионерийн үнэл» сонины жилийн дугаарыг нэмэгдүүлж, 1981 оноос «Пионерийн УЛНР- дагч» сэтгүүл шилээр гаргах, болсны дээр «Пионерийн ажлын календарчилсан арга зүй», «Улаан бүчтэний комиссар», «Пно «МАХП- ын үйл байж, МХЗЭ-ийн хойчийг цэр төрг- тэй залгамшилэн» уриан дор лваг- алс байгаа «Залгамж үс» аянаа хэрэгт үнэнч /вс аймгийн Өмнөговь сумын 10 жилийн сургуулийн пионер сураг- чид амшилттай аялж дундгүй са- лаа, аравтын тоо иэмагдэж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Д. Оюунтүлхүүр даргатай аймгийн тэргүүний бүл- гийн дундгүй салааны сурагчид Т. БЯМБААГИЙН авсан гэрэл - зураг 1111111111111111111111 111114 ЦЦШЦ 00011001 О0Л ГАРСНЫ НЭГЖИЛИЙН ОНД БАЙГУУЛЛАГА 111 ї ! 3 иерийн шилын онол, арга зүйц лавлах» зэрэг ном, сурах бичгийг хэвлэлтэд бэлтгэж байна,. 48 Пиоперийн анхац шатны бай. гууллагыд «Залгамж үе» аяны хугацаанд ил уламжлалт ажлаас гадна «Эх ор- ны ногоон гаёл» байгаль хамгаа- лах цуваа, «Баатарчууд Сүхбаата- ын ориоор» тоглоом аялал, «Н т тамгалах штаб» ХЇН рийн бүтээлч долоон өдөр» хөдөл- мөрийн цуваа, «Орос хэлний баяр» Физинийп хичээлийн зчиээ олимпиад, «Өсвөрийц төлчид» уралдаан, «Бүлэг сурталчлах өдөр лог», 4 эцагсаалын үзлэг», «Зарниица» цэрэг спортын тоглолт зэрэг ажлын шинэ арга, хэлба- рүүд амжилттай нэвтэрч эхэллээ, ҮД. И. Ленипий нэрэмжит БХ ПБ-ын туршлагаар «Телевизийц тойм» нэвтрүүлэг, «Цэцгийн дэл- бээ» концерт, «Улс төрийн ацап сэтгүүл», «Үндэсний тоглоофын ориоор», «Найрамдлын галт 13- рэгэ. «Пионерийн ажил үйлсийн гараа, бариа», «Оноо, хурд, ху- рам», «Хөгжилтэй гараа» | аэрэг хүүхдийц сонирхол татсан, хү- мүүжлийц үр нөлөө бүхий ажлын агга хэлбэрийг нарийн бодож бо- ловсруулсан хөтөлбөрийн дагуу явуулдаг тэргүүний бүлгэм, бүлэг салаа, багийн тоо олширсоор бай- на. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ажил тан Б. НАСАН-0ОЧИР ГАВЬЯАС БИЛЭГ-УРАН Төв аймгийн Бүрэн сумын 8 жилийн сургуулийн «Баянтөхмийн | уянга» чуулгын тоглолтыг үзсэн М хүн бүхэн тус чуулгын хөгжимчин | Б. Наранцэцэгийл авьяасыг шаг- Ч шин магтана. Хөгжмийн яруу : сайхныг хүпий сэтгэл Зүрханд хоногштол иь тоглолц чаддаг энэ охин «хөгжим бол урлагийн нэгэн сайхан төрөл» гэж бахархан ярих дуртай. Б. Наранцэцэг хөгяшм сайхан тоглодогоос гадна. сурлага, сахил- га батаар сайн, эслдэг даруу зан: тай, найз нөхөд, багш нартаа хүнд- лэгдсэн тэргүүний сурагчийн нэг. Тэрээр дөрвөн мжинл дуу хөгж- мийн дугуйланд суралцахдаа ман- долнин, гитар, төгөлдөр хуур хөгж- мөөр тоглож чаддаг болсноос гад- на зөвлөлт, болгар зэрэг олон улс үндэстэний дууг сурч эх хэл дээр бүр явагддаг Ё «Залгамж үе» аянаа ЯМ 211 2 772077 ЧАДВАРрИЛЛИЙ ХӨГЖИМЧИН ОХИН. нь дуулдаг болжээ. Б. Наран- амБдарч байвал» гэсэц дууг бү- цэцэгийн суралцдаг 8-ын «А» ан- Даланзадгадын пионерүүд жиг зааж сургаснаас гадий тус ги сургуулийнхаа сурлага, спор- сургуулийн дэргэдэх «Цацрал» тын тэргүүний анги. Тэр ангийн- Даланзадгад хотын төвийн 10 «Бэ», Цэцэгмаа багштай 8-ын «АР, |илубийр гишүүд «Пионерүүдээс хаа «Монх зуд» хамтлагийн хогл”! ишлийн сургуулийн пионер сураг- | Тогтдх багштай 8-ын «А», Шийсч баатарчуудад тусламж | үзүүлье» мийн. хэсгийг удирданс ЯЛШЛЛАДЯГ чид МАХИ-ын ХУШ их хурал, багштай 8-ын «Бэ», Батлхагва | урпан дор”? шигүүрээр өртөөчил- юм. "Тус хамтлагийн ахлагч сурагч МАХИ, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- багштай 8-ын «Гэ» апглуд 100 сөп аялал, сурвалжлага хийлээ. Д. Рагчаа ярихдаа: ийн 60 ишлийн ой угтсан «Зал» хувь сурснаас гадна (10 дугаар «Энх тайван.найрамдал» жи- 30 ок гамш үе» аяцы долоон шигүүрээр ангийн зургаан бүлэг зуун хувь Гүүрээр, Тус бүлгэмийц пионер, «Манай хамтлаг 1978 онд бай- амжилттай аядж байна. сурч сурлагын чанар нь 42,5-- сурагчид ЗХУ болон соцпалист гуулагдсац бөгөөд нийт 8 удаа ах орон. БНМАУ» (608,2 хувьд хүрчээ. бусад орим 490 гаруй пиоперүүд- тоглолт хийж 1600 хүнд сонир- «ч жигүүрээР: “Тус жи эр бүлэг дундын ашлыг 2, 4, р үйлотВ ацгиудад явуулж (818 сурагч оролцов, 250 нг слон настын үр цуглуулж нооцдон, Өөрийн сур- гуулийн цэцэрлэгийн модыг карт- жуулас «Байгаль-бидний нөхөр», «Пионерийни бүтээлч үйлс» ишгүүрээр: Хоёрдугаар улирлын- хаа амралтаар цэцгийн сав 28, шүүр 14 ширхэг, бэлэг дурсгалын зүйл олоп арвыг цуглуулав, Энэ ижилд Васбиш багштай 1-ийн «А?, Цэцэгмаа багштай 8-ын «А», Д, тэй захидлаар харилцаж тэдэптэй ил захидал, марн солилцож байна. Пионерийн «Интернациолал тап- хим»-аа баянуулн 10 пльбом шинээр хийл тогтмол ханын сопин гаргаж, байна. «Оч» ингүүрээр: «Баатарчууд, хууллаа. Санханг бид тайлан тоглолтоо хийсэн. Хөгжим сайн бол койцерт сайн болдог. Манай Наранцэцэг Ч үүнийг их сайн ойлгодог. Түү" ний удирдсац хөгжмийд хэсгийн «Алтан говь» зэрэг байгалийн Дамбаа багштай 5-ын «А», Даш- тбант: к, сурагчид авьяаслаг сайн хүүхдүүд булан байгуулж 3200 гаруй хүнд | цэрэв багштай 7.тийн «Вэ», (С. ОТОУЛГДЭН ТЭД ӨОнэон шүү» гэв. Ийнхүү Төв аймгийн сурталчлан. Мөн «Говийн өвгө» | Иүрэв багштай 10-ын «Б», (Цэ- | дийц баатарчууд балэц болоод 13 Бүрэн сумын дунд сургуулийн хэрвээ алгуулалАл Сумьяа Байлаа элутай 10:4ц «Г»-ай- | на, Тэдний дундаас 1-нйн «А» ан- 8:ын «А» ацгийд сурагч Б. Нө- “багштай Ягийн. «В»г 3.48 ЭД 440) 5 лд үэенсарнй 8, Ь гийн сурагч Иям, 2-ын «Бэ» ан- ранцэцэг МАХН-ын ХУШ их ху халхад аах Эс ЖОЖ САрЭй эжыд ёУУ хир хөЯВӨ тааргй гийн” сурагч. Одойчимог, 9--ын рал, МАХН, Ардын хувьсгал, МХ түйр їй ХЭЛ оу ганц : хүрэн Ё Ч Еургуулн Ч үйс «Б» айгийц сурагч Өлзийбаяр ЗЭ-ийн 60 жилийн ойд сурлага, ТАР Э 22 5 жиНУД, ЧРЭРЧ тэдилд , аввлалдод бэ атарчууДЫг | ипрын 20 гаруй балтарчууд онц хө, й амжил- айшалаж бусдыгаа хошуу пноцерт влсүүлэх бэлтгэл ажлыг «сайн суралцаж бусдыгаа хошуу» дөлмөр, урлагийд өндөр ын «Эрдмийн далай» ишгүү- сайп. зохион байгуула, хоёрдугаар таар бэлэгт барихаар шамдаж бо рээр: Сургуулийц пийт сурагчдын 90-ээд хунь нь сенц дугуйланд суралцаж байна, Хоёрдугаар ули- ралд сурлагын амшилт 90,9 хувь ” хүрч Оюунэрдэнэ багштай 1-ийн ангайн 125 сурагчид олон шиниэ ДУУ, шүлэг зааж сургав. Мон Болгар арлын тоглоом «Хэн нь хүчтэй вэ/», «Инсагчийн тухай тогдоом», Хэрвээ сайхац чиллГ явца, : Өмнөговь аймгийн төвийн 10 (ус: шилийн сургуулийн 10-ын - «Л» дигн сурагч Я, Ц, ЖАРГАЛСАЙХАН на. Төв аймгийн Бүрэн сумын 8 шилийн сургуулийн ын «А» апгийн сурагч “ОдгЦшо н. СОСОРБАРАМ | шинпиптлт Эн ЭИШИРИиЧИЙШОЛРЧИ ос лийн нийт пионер сурагчдын ДУНД МАХН-ын ХУШ их хурлыг. угт- сан социалист уралдааны ла0 хоногийн сэдэвчилсэн ажил зохиогдож байна. Пионер сурагч ахиулах, хүний хөдөлмөрийг хүнд тэй оролцож байна. “ХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн в0 ши ой угтаж ерөнхий бо- ловсролын сургуулийн пиёнер “ёсыг хэншүүлж, арнун цэвэрч, соёлч, боловсон байдлыг гэлон. тарын Төв Зөвлөл, Ардын боловсролын Яам хамтран Пнонерийп бүх » бүлгэм, бүлэг, салаадад «Пионерүүд байн га цэвэрч илмбай, соёлч боловсан бижгүй» уралдааныг 1981 оны хоёрдугаар сарын нэгнээс 12 ду. гаар сарын 25.ныг хүртэл зар-- лаж банна. Уг уралдааныг Зө. хнион явуулах удирдамжийг нийт- лав НЭГ. Уралдааны зорилго: Ерөнхий боловсролын Дунд Сур- “туулийн пионер сурагчдад соцнг. лист аж төрөх ёсыг хэвшүүлж, гэр бүл, сургууль, Өлон,иийтийн газар биеэ зөв авч явдаг, ариун цэвэрч, соёлч боловсон дадал заншлыг эзэмпгүүлэхэд Ччиглэгдэ. нэ. ХОЁР, Уралдааны урна: «Пио- нерүүд байнга цэвэрч, нлмбай, соёлч боловсон байцгаал» Гурав: Уралдааны хугацаа: Тараа:-1981 оны хоёрдугаар сарын 1. дүгнэх:-1981) оны 5 дугаар сарыг 25 Бариа:-1981 оны 12 дугаар сарып 25 ДӨРӨВ: Уралдаанд оролдцог- чид: Ерөнхий боловсролып Дучд сургуулийн бүх пионер, баатар. чууд, бүлгэм, бүлэг, салаа, баа. сав уралдааныг ОЙ байнга. цэбэрч нямбай, соёлч болобсон байцаая» - ашонефийн. бүх бүмэм, бүлэг салаад бал арабтад зохион ябуулах мын хувийн ариун цэврийг чанд сахиж дараах зүйлийг хэвшил болгото. Үүнд: -- Хувийн арнун цэврийн хз- рэглэлтэй байж, өглөа бүр гар, пүүр, хүзүү, чихээ угааж, нгүдэ3 цэвэрлэн, биеэ чийгтэй алчуу- рагр арчина. - Хоолны Өмнө гараа тогтмол угааж, раа нь амад зайлна, “Үсээ үзэмжтэй гоё самнаж ар- чилна. -- Гаднаас орж. ирэпгүүт г8- дуур хувцас, гутлаа тайлж. шо- роо тоосыг цэвэрлэн, гэрийн хув. цас, шаахайгаа сольш (өмсөнө, Увлтахын өмнө нүүр гар, хөлөө угааж, шүдээ цэвэрлэх ба хєл гарын хумсыг тогтмол авч байна. -- Пнонер сурагч бүр сургуу- лийн дүрэмт хувцсаа байнга цэ- вэр сайхан эдлэх ба улаан бүч, захны даавуу, нусны алчуураа тогтмол угааж, индүүлэж зөв хЭ- рэглэж заншина. П. «ПИОНЕР БҮР НЯМБАЙ БАЙЯ» -- Тэр орон, дотуур байранд ор дэрээ нямбай цэвэрхэн Ху- рааж, гутал, хувцсаа байнга эмх цэгцтэй байлгана. - Ангийц эд хогшил, ширээ, сандал, цүнх, ном, сурах бичиг, үзэг харандаа зэрэг хачээлийн хэрэглэлийг арит гамтай эдэлж хэрэглэнэ. - Хичээлийн байр, анги тан- хинм, гудамж, олон инийтийп газар элдэв хог хаяхгүй байхын зэрэг- цээ, найз нөхөддөө шаардлага тавьж орчин тойрноо цэвэр цэмц- гэр байлгахын төлөө Ямагт сз. наа тавьдаг байна. Ш. «ПИОНЕР БҮР СӨЕЛЧ БОЛОВСОН БАЙЯ» - Ахмад хүмүүс, багш сур- тарчуудын баг аравтууд. ган хүмүүжүүлэгч, эцэг эх, найз ТАВ. УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ, нөхөд, дүү иараа байнга хүн- 1. «Пнонер бүр цэвэрч байн» | дэлж, элэгсэг дотно харьцдаг, Пиноцер, сурагч бүр өдөр тут- “тэдинй үг сургамшийг хүлээн АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН ЯАМ Ё 8 Е З : Ё Нийслэлийн 11 дүгээр сургуу: 18 до- дын сурлага хүмүүжлийн чапарыг ї хамгаалахад пионерүүд идэвх- «Пионерийн пан» сонины 6 дугаарт нийтлэгд цаас» гэсэн өлгөцийг пионе- Н бүх бүлгийн сэдэвт алслаар шивтс ходөлгөөн өрнүүлж байна гэж сур- гуулийн хичээлийн эрхлэгч Дору- сүрэн ярьж байна. Зураг дээр: "Гус сургуулийн ангийн онц лийн тооны аварта С.Баасапжар, -- Уран уншлагын аварга 7- гийн «Б» ашгийн сурагч Т.Отгон- төмөр. с -- Бүтгийн аварга, 8-ын «В» ангийн сурагч Э.Байгалмаа. МАНАЙ “СУРВАЛЖЛАГЧИЙН . Ёалс ЗЭШГЬНЭВ цоОБАВаН тарэл- зурав шу наймын «А» 2 сурлагатан, сургуу- ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨ ФОНДЫН төв комисс авдаг байна. - Пионерүүд хоорондоо зөв боловсон харьцаж. бүдүүлэг үг ярна хэрэглэх, бусдад нэр хоч єгєх явдлыг жигшиж, түүний ЭС- рэг тэмцэн. --с Үзвэр. олон нийтийн газар, гудамж талбай, автобус узаанд хаа Ч Явсан биедээ тохирсон ЦЭ. вэр сайхан хунцас емсеж. үсээ тогтмол арчилдаг хэвшилтэй бол. но. - Театр, музей, кино театр, дэлгүүр хоршоо, автобус зэрэг олон нийтийн газар явахдаа хатш- гирах, нсгэрэх, үүлхэлцэх, шах- цалдах ззрэг зохисгүй байдал гаргахгүй, бниєэ соёлч боловсон авч явва. -- Бусдад хандаж «Баярла- азаэ, «Зүгзэрэ, «Уучлаарай», «Танаас нэг зүйл асууж “болох уу» .зэрэг талархал хүндэтгэ- лийн үгсүүдийг хэрэглэж хэвши нэ. ЗУРГАА. УРАЛДААНЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ ДҮГНЭХ ЖУРАМ 1. Пионерийн салаа, чуудын аравтын дарта нар сёдөр бүр пиппер, баатартуудын ариун цэврийг пгалгаа: 5 баллын систє- маэр дүгнэнэ. Пионер баатарчуу- дад өгсөн үнэлэлтийг тусгай дэв- тэр дээр хөтлөн долоо хоногийн эцэст дүнг нагтгэж гаргана. Пио- нєрийн салаа, баатарчуудын аравтууд хоорондоо уралдаантай ажиллана. 2. Бүлгийн зөвлөл, ариун цэв- рийн комисс нь соёлчсалаа, 0баа- тарчуудын аравтыг хоёр долоо хоногт нэг удаа шалгаруулж дүг- нэнэ. Уралдааны дүнг тусгай хүс- пэгтэд тэмдэглэж, ангийн булаглд байрлуулна. Соёлч салаа, баатар- чуудын аравтад шилжин явах дарцаг олгано. 3. Сургуулийн захирал, рийп ахлах удирдагч, эмч, баатар- пионе- эцэг удирдамж зхийн хорооны дарга, ппоперүү- 2 дийн ахмад нөхдийн зөвлөлийн дарга, арнун цэврийн комисс нь соёлч бүлэг базтарчуудын бзгийг сард нэг удаа шалгаруулан дүт- нэж, уралдааны дүчг тусгай сам- бар дээр нэгтгэж мэдээлнэ. Соёлч бүлгүүдэд шилжин явах дарцаг Уралдаанд олон удаа шалгарч түрүүлсэн бүлэг, багт МАХН-ын ХҮШ их хурлын өдөр 1981 оны тавдугаар сарын 36-нд соёлч бү- лэг, баг цол, хаяг олгож хүндэт туузаар шагнана. 4. Аймаг, хот, райсны комисс нь 1981 оны 13 дугаар сарын нэгний дотор аймаг, хот, районы соёлч бүлгэмийг шалгаруулн ай- маг, хот, райсвны соёлч бүлгэм цол олгож хүндэт тууз гардуулна. 5. Улсад шалгаруулах соёлч бүлгэмийг 1981 есны 12 дугаар сарын 25-ны дотор уралдааны тов комисс шалгаруулж дүгнэнэ. Соёлч бүлгэмийг ЭТ Тууз, диплом, дурсгалын лзэр шаг- нана. Соёлч-тэргүүний пионер, баа- тарчуудыг тусгай тэмдэг, баярын бичиг, бэлэг дурсгалын зүйлээр шагнаж, 1983 оны нэгдүгээр сард болох чуулга уулзалтад оролцуулна. ДОЛОО. УЛС АЙМАГ, ХОТ РАЙОНЫ СОЁЛЧ БҮЛГЭМҮҮ- ДЭД ТАВИХ ШААРДЛАГА: Бүх бүлэг багийл Т0-аас ДЭЭШ хувь її соёлч бүлэг баг болсон, бүлгэмд аймаг, хот, районы соёлч бүлгэм цол олгопо. Бүх бүлгүүдийн 90-ээс дээш хувь нь соёлч бүлэг баг | болж, аймаг, хот, районы хэмжээнд нэг- дүгээр байр эзэлсэн бүлгэмд сын соёлч бүлгэм цол олгоно. соёлч 1981 оны 132 дугаар сарын 10-ны дотор уралдааны ирүүлнэ. Д .СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ мпБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ ппиппппиппптптиппипппипиппппппипитипппиппилтпитппииптпиппипппиииипттиппиипишиниишцшишшийпдий Ї аас хаяхгүй” ул- Улсын уралдаанд шалгаруулах бүлгэмийн тодорхойлолтыг тон комисст 3 | | | : ЧИНИЙ ҮЕ ТЭНГИиЙНХЭН «НАЙРАМДАЛ» ЛАГЕРЬ НЭЭГДЭВ Саяхан Афганистаны нийслэл Набул хотод пионерийн өвлийн «Найрамдал» лагерь изегдэв. Аф- гацистаны Ардын Аррїийлсэн шШе мын (АААН) Теөн Харсон: улвб төрийн товчооны гишүүн, БНАЛУ, ын Хувьсгалт Зоплөлийн орлогч дарга, ерөнхий сайдын орлогч Сул тан Али Нєштманд тус лагерийн нээлтийн ёслол дээр үг хэлэхдээ: «АААН, төрөөс тус орны ирээдүй болсон өсвөр үеийнхний хувь заяа, тэднийг хүмүүжүүлэн «сур- гах, зохистой амрахад нь их ан- хаарал тавьж байна. Дөрөндүгээр сарын хувьсгалын ялалтын дараа пионерийн хоёр дахь дагерийг нээлээ. Пионерүүдийг халамжлан хүмүүжүүлэх нь улсын үүрэг т6- дийгүй бас нам, олон нийтийн байгууллагууд, юуны өмнө АФфга- инстаны Ардчилсан Залуучуудын Байгууллагын (ААЗБ) үүрэг мон, Ирээдүйн аз жаргалтай нийгэм байгуулах нь пионерүүдийн сөрс. дийнх нь үүрэг юм. Учир нь тэд энэ нийгэмд амьдрах билээ» гав. «Пионерүүд бид сайн суралцан ажил хөдөлмөр, сайн дурын уран сайханд-индэнхтэй оролцон, өрх тэртээ сайн хүн байх болно» гэж Пулихумригээс ирсэн Ахмад 1а- вєд гэдэг пионер нөхдөө төлөөлөн цугларагсдад халдаж батлап нлэр- хийлсэн байна. Пионерүүд АААН ААЗБ-ын гицгүүн шилдэг ахмад нөхдийн үлгэр дууриллыг дагаж хувьсгалын ололтыг хамгаалахаа тангараглан, , 111 411111111чаа1311411 шиллиглан НМ //7 2: -Й2Й 7 Г үл хэсэн, гэдэг нэр : «Сансар» гэдэг үг нэгэл күршгүй давшгүй юмны нэр, эхиг ТҮЙ нх хүч хөр салхины нэр байлаа, Үүлэн чанад хөөрөн гарсан бүх- " Үнийг сорон залгиж, зомгол болтол бутаргах нх салхин хурд тэртээ дээр ГЭЖ домогт өгүүлдэг байлаа. Хожим шинжлэх ухаан хөгжин, алив домогт үнэмшихээ больсон бо- лопч дэлхийг хучсан пягт зузаан агаарын давхрагыг нэвтлэн гарах Зил дан олдохгүй, Сансар хэмээх ргүй орон зай учир битүүлэг хэвээр хүн төрөлхтоний Хүцлийн үү рийг гижигдэж, одон гарпгаар анив- чан, тэпгэрийн заадсаар эвшаэж, мөн- хийн амгалан байдалдаа зүүрмэглэн байсан билээ Гэтэл одоо «Сансар» гэдэг иар са- дан төрлийн алдар мэт сонсогдож, «Сансар» гэдэг нэр хүн төрөлхтөний УоДЫН болон дуурсан байла 3. Сансрын боомт ! Элчилгүй уудам талын элгэнд бөр- тийн үзэгдэх казахын їэгэн малчпы бууц Байконуур гэсэн нэртэй байлаа. Энэ нь орчуулбал Балнхонгор гэсэг- тэй дүйнэ. Гэтэл энэ иэр 1957 оны аравдугаар сарын дөрөвний өдрөөс хойш дэлхийд сансар мэт, сансарт ДЭЛХИЙ мэт сонсогдох боллоо. Яагаад гэвэл эндээс сайсрын анхны хиймэл “ эрхэс тэр өдөр хоөрсон билээ, Тэр хиймэл дагуулыг дагаад хүн төрөлхтө- НИЙ мянга мянган. жилийн хүсэл мө- реодөл сансрын хөштийг йрсан- юм Энэ. одрөөс хойш Байконуурын буудлаас «Постон», «БВосход», «Союз» хөлгүүд хөөрч, тойрог замын «Салют» станц, ачаа тээврийн «Прогресс» хо- лөг, гариг хоорондын автомат стан- цууд алн замаа эхлэн Зөвлөлтийн болон. ЭЗХТЗ-ийн ор нуудын сансрын нисэгчид -- зүрх а0- ригтой олоп ааяын хүү сапсарт гишгэх мөрөө энд дөрөөлж гаргалаа. Арал тэйгисээс зүүнтэйхэн орших сансрын хөлгийн гарааны газар Бай- нонуур хотхон дэлхпїш сайсрын гүүр болж, шувруугаа инсгэсэн нуур адил догдлон байна Байнонуурыг сансрын боомт, “Сансрын хөлгийн . гарааны газар гэж өпөөдөр дэлхий дахинаараа итгэл төгс бахархалтайла лрьк байга З. Сансарт аих хэн гїийлгэв? Тоост хорвоогийн хүн зопы дотроос эх дэлхийгээ анх удаа сансраас харш «Ямар гоё во!» хэмээн дуу алдсан хүн бол тарначны хүү Юрий. Гагарин "Техник мэргэжлийн сургууль төг- сөөд бие даасан амьдралын замыг ажилчнаар эхэлсэн энэ золбоолог хүү 961 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд ТЭ! 5,425 юь... : «АВЬЯАС БИЛЭГ - УРАН ЧАДВАР ХӨГЖИМЧИН, ЗУРААЧ ХОЁР САНСАР ГЭЖ ЮУ ВЭ? «Восток-1» сансрын хөлгөөр 108 минутын нислэг хийж, хүн төрелхтэ- инй хайр бахархал зориг баатарлагийн билэг тэмдэг болсон юм. Гагарины байгуулсан гавьяа, гэгээн дулаан инээдийг замбуулин мартахгүй ЗС БНХУ-ын төрийн шагналт зохиолч Я. Смелянонын Э ч..Духан дээрх бүдэгхэн сорзийг чинь Дураар цайлган инээдийг чинь Хувь заяаны-одон адил Хувьдаа бн хадгалж Явдаг.» гэсэн шүлгийн мөр бол зохиолчийн үг, Га- гаринд зориулсан шүлэг төдийгүй хүн төрөлхтөний хайр юм. 4. Алтай бүсгүй. ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн тэр- гүүлэгч гипгүүн зөвлөлтийн змзгтай- чүүдийн хорооны дарга Валентийа Терешкопаг танихгүй хүүхэд дэлхийд байхгүй. 1Кирийн нэхмэлчий эмэгтэйг юу тийнхүү өндөрт өргөж, нэрд гаргав гэпэл -- Сансар. Валентина Терешиова 1963 оны зургадугаар сарын 18-ны өдөр «Вос- тОк--б» хөлгөөр нисч хоёр сая ор- чим иплометр сансарт аялан дэлхийг дочин найм тойрохдоо эмэгтэй хү- НИЙ тэвчээр эу хүний сэтгэл, эрдэм- тэй хүний ухгЁп, зөвлөлт хүний ча- нарыг дэлхїїй дахинд тунхагласан юм 5. Сансарт «Явгалсан нь» 1965 оны гуравдугаар сарын 18- ны өдөр «Восход--4» хөлөг санс- рын уудамд нисч явлаа. Цагт хоёр мянга найман зуун километр хурдтай дүүлж яваа энэ холгийн гадна -хэд- хэл алхмын зайд цагаан дуулга хувцастай нэгэн «Явган» хүн санс- рын. өлгийд гав ганцаар, н8 илхэл хөвж ляпахыг хараад од эрхэс хүртэл гайхсан гэдэг. Тэр хүний нэрийг Алецсей Леонов гэдэг. Хөлгийн бү- хээгээс нээлхийгээр гарч долоон зуун хорин сепундын турш хөлөг дээр суурилуулсан зургийн камераар үлэмж -их зураг авахдаа сансрын та- ван. зуун. жаран. километр замыг «Янвгаар» туулжаэ. 6. Сансрын академи 1980 онд. Москвагийн оЛролдоо Оддын хотхонд байг, агдсан Ю. А Гагарїлы Нэрэмжит сургалтын 19- вийг «Сансрын олон улсын академи» гэн! хэвлэл мэдээлэлд дүрслэн бич- дэг. болсон нь санамсаргүй зүйд юм биш: Эпд 1976 оноос эхлэл ЭЗХТЗ- ийп гишүүн рпуудын: иргэд хичээл лэх- болж! 1979 опд -БНСЧСУ, БН ПАУ, ВНАГУ-ын сансрын нисэгчид, 1979 онд БНБАУ-ын сансрын ни- сэгЧ,-1980: ойд: БНУАУ, БНСВУ, БН МӨНХЦЭЦЭГ КУ-ын сансрын нисэгчид тус а»- жилттай няслээ. хэн 2 туршин шинжлэх ажлын дагуу ажлаа хуваарилж аваад тус тусын тоног төхөөрөмж, техиихийн баримт бичигтэй танилцав судалгаа- ны аргачлалыг эрдэмтэд инженерүү- ДИЙН хамт боловсруулка. Ю. А. Гагарины нэрэмжит |Ссур- галтын төв «Сансрын академи» (гэ- сэн өндөр алдрыг нэр төртэй хам- гаалж байна. 7. Сансрын зохион бүтээгч Калуга хотын сургуулийн багш Константин Циолковский сансрын , инслзгийнН шинжлэх ухааны үндэс- лэлнйг боловсруулаад «Хүн төрөлх- төн газар дээр насан туршнд суух- гүй, гэрэл ба орон зайг хеож, эх- лээд агаар мандлын цаана гарч, дараа нь нарны бүх орчлонг эзэзм- ших болио» тэж хэлсэн билээ. Ч Гучаад оны үед зөвлөлтийн | Эр-/ дэмтэй Фридрих Цандер тийрэлтэт " хөдөлгүүрийн анхны загвар зохион бүтээж, салуу инженер Сергей Ко- ролев «Стратосферийн пуужингийн нислэг» помыг туурвисан нь Цяол- | новскийн суут сполын шууд үргэлж- лэл нь байлаа. Дэлхийд айхны Хий- мэл дагуул агаар мандлыг. цоолон одсоп 1957 оны аравдугаар сарын дөрөвний өдөр бол зохион бүтээгч Королевын СапсартаАй шүүр учран олгосон өдөр, сансрын эриний үү- дийг нэзсэн өдөр юм. Сергей Коро- 1 лєв нислог бүхиййг өөрөө нисэх | гэж байгаа юм шанг догдлон хүлээж нислэг бүхэн түүний оюун салаа, эрчим чадал, нтгэл сэтгэлийг звөр- лон салсарт одож, тэндээс мон я нК бэлэгтэй эргэж ирдэг байлдаа Сергей Королев нисэх пуужин, хө- лог бүхнийг төрсөн үр шигээ ха- ламжлан. бүхий д туршилт сорал- тыг сөрөө . гардан хийш. минутын бэлтгэлийг өөрөө хийлгэж. ийсэх но- малдыг өөрөө өгдөг Сайсан юм.Санс рын холог сохион бүтзэгч Сергей Павлович Королевын Нэр онсөодөр хүн, сансар хоёрыг холбосон гүүр мэт тодхон дурайж байна (Үргэлжлэл бий). ИНЖЕНЕР. ЗОХИОЛЧ Ж. ЛХАГВА г ФЮУНХҮҮ Г «Хөгжмийн кабинет» гэсэн өрөөнд ороход шанз, бочин, баян хуур зэрэг төрөл бүрийн хөг мийн ая эгшиглэж байлав. Багш Н. Норов ёочин хөгиимөөр чадвар- лаг тоглонс байгаа нэгэн охинтой танилцуулав. Түүний нэрийг 3. Оюунхүү гэнэ. -- Би багаасаа дуу. бүжиг, хөгжим сонирхон оролдож хєлх, орос, энэтхэг, казах бүжиг хийж сурсны дээр шанз, гитар ёочин, хөгжим тоглож чаддаг болсон. Өөрийпхөө тоглодог хөгжим, бүж тээ дүү нартаа зааж сургана. Мөн шинээр иэг бүжиг дэглэлэ, "Авьяас билгээ хөгжүүлсэн . ам- жоилтагр нам, хувьсгал, эвлэлийн ойг угтана. Бидний дунд пиопер сурагчдын урлагийн үзлэгийн хү- рэл медальт бүнжигчип (П. Дарь- сүрэн, Д. Намжилмаа, гоцлол дуучин Д. Арнунтуяа Б. Хохөо, Б. Өсөхжаргал нарын олон авь- яаслггт сурагч бий. МАХН-ын 60 жилийц ойгоор 80 хүүхдийп бүрэлдэхүүнтэй. хүн- дэтгэлийн цонцерт тоглохоор бэлт- гэж байна гэж 3. Оюунхүү ярьж байна. Улс аймгийн Өлгий сумын найман жилийн сургуулийн лэр- гэдэх «Хлр ус» хамтлагийнхан түүхт ойпуудаа урлагийн нх зм- жилтгар угтахаар ийнхүү шам- даж байна. Багш Н., БАТМӨНХ Манай Мөнхцэцэгийн зур» сан зураг жээ... -- Ямар уралдаанд? --Монголын пиопер сурагч- дып ордноос зарласан, Саяхан нийслэлийн 46 дугаар сургуулийн МУЇ ангийп сурагчдын уралдаанд байр эзэл- дунд ийм ярина болж байлаа. Мөнхцэцэг: -- Би багаасаа зураг зурах дуртай байсан юм. Чөлөөт цагаа зураг зурж өнгөрөөдөг. Монго- лын пиопер сурагчдын ордны уран зургийг дугуйланд суралц- сан маань надад нх юм сургалаа гэж: ярив. : Тэр 1980. онд «Пнонерийн үнэн» сонины газраас зарласан «Леиин бидэнтэй хамт» зургийц уралдаанд оролцож байр өзэл- жээ. Саяхан түүний зурсан г «Багш» гэдэг зураг МПС-ын орд- ноос зарласайп уралдаапд тэрг байр эзэллээ. Умар - Би МАХН-ын ХУШ их ху» рал, МАХН, Ардын хувьсгал, МХ. ЗЭ-ийн 60 шилийн ой угтан, цуврал зураг зуржс эхэлсэн гэм тэр ярьус байна. Энэ охин 150 гаруй зураг зураад байна П. ЖАНЧИН -------Г-Г-“-----.. Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ 87 БРРЕРсллЛ7ЇЛ16үсрү рэн 4-8120 Д. Сүхбаатарын норэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. | Индекс-14140 СиИННЫ - ХҮҮХЭЛ, УРАН ЗОХИОЛ ЭМи--- - . - 1. ХОРЛОО (МХЗЭ-ийн шагналт зохиолч) ӨНӨӨДӨР НАМЫН БАЯР Өглөө бүр хичээлд явахдаа Өвөөдөө орж үнсүүлдэг, би. Өдөр бүр заалгасан номоо Овөөдөө үзүүлте шалгуулдаг би. Өнөөдөр намын баяр Өвөө маань ер бусын баяртай, Үрчлээ суусан магнай нь :, Үлэмж тэнэгэр дэлгэастэй. Өвөө аав минь аалуудаа Ардын цэрэгт мордолс Үрээ морь нь хурдандаа Агтын тоосонд нийлж 1Капжин: Сүхийн командаар 1Курамт цэрэг жагсаж Улаан тугийн намираал дор Уухайн дуу хадааж Гамингийн харгис цэргээс Хиагт хотыг чөлөөлсөй Гадаадын түрэмгий долтолгооноос Хайрт орноо аварсан Түмэн баатрын түүхийг Нүүрэн дээрээс нь харлаа, Мянган эрсийн зоригийг Магнай дээрээс нь үзлээ. Миний өвөө сайхап Энгэр дүүрэн одонтой, Манай мопгол баян Бэлчээр дүүрэп малтай. Агуу Октябрийн туяагаар Улс болсон монголын Ардын намын ачаар Айл болсон бүхний Өрх нь нээлттэй дэлгэр Улаан туяа ги Үүд нь уудам цэлгэр Эрдэм том түгэл: Социализмын шинэ улсыг Цогцлуулан мандуулж байгуулсан 7Каргалант монгол айлын 2 Цог золбоог бадраасан Ажилчин малчны түүхийг Аапынхаа гавьяагайр мэдлээ. Амштилт хөгжлийн ирээдүйг Ардыпнхаа алдраар танилаа, Миний өвөө сайхан Энгэ, «Миний эх оропг-60 жилд» сэдэвт хүүхдийн урлагийн уламж- лалт долоо хоног гуравдугаар са- рын 2-ноос 8-ныг дуустал орон да- ажлыг 80- “Эвлэлийн хуудас на. - лийн. ХҮҮХДҮҮД НАМЫН ТУХЛП БИЧИЛ! БЛЯНЛ. НАМ зүдөрсэн олныг мниь аврахаар Өөрөө ирэхгүй заяа жаргалыг Зоригт тэмцлийн галаар Зовж дуудан Өнөд бодлох ирээдүйг авчирсан Ачлал дүүрэн манай нам Алдар хүндэт ардын нам. Үнэпийг харж Лениний зааснаар Эв хамтын чигийг порын Үүрдийд хөгжлөөр түүхийг товчлон Энхийн дэлгэрэх улсаа їколоодсон Ачлал дүүрэн манай нам Алдар хүндэт ардын нам Нийслэлийн 41 дүгээр дунд сургуулийн 10-ын «Дэ» ан- гийн сурагч Д. ДАВААЦЭРЕН МАНЛАЙ. НАМ Зол жаргалын од болж Зовсон түмний түшиг болж Монгол орны мэргэн аалуурч Манлай нам төрсөн юм. Эрдэм соёлоор жигүүр хийсэн Эвлэл хэмээх дүүтэй болж төрсөн дүү пиопер Эх орны ирээдүй болсон юм, Нийслэлийн 34 дүгээр дунд сургуулийн 7-гийн «В» | ан- гийн сурагч Л. СУВДМАА МАХН-ын 860 жилийн ой, ЗХУ КН-ын ХХУГ их хуралд зориулсан явган алллыг Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хороо. ҮЭ-ийн зөвлөл. Ардын боловсролын яам, УДТДТ МБХороо, Биеийн тамир спортын хорооноос саяхан зохиолоо, Энэ аялалд нийслэлийн ИХ, ДЭЭД сур- гууль, техникум, ТМС-ийн оюут- нууд болон ерөнхий боловсролын сургуулийн олон мянгац пионер, сурагчид оролцсон байна, Аялалд гарахын өмнөх цуглаан дээр нийслэлийн сургуулиудын тэргүүний сурагчдыг МХЗЭ-д эл- сүүлж батлах гардуулж, зарим баатарчуудыг пионерт элсүүлэв. Аяллын ажиллагаанд төрийн шаг- яалт яруу найрагч С. Дашдооров, МХЗЭ-ийн шагналт, хүүхдийн ао- хиолч М. Чимэд, яруу найрагч ап. Шагдар зэрэг зохиолчид оролцож шүлэг зохиолоосоо унш- лал. Аялалд оролцсон хүүхэд аа- луучууд. «МАХН-ын 60 жилийн ойг сурлагын өндөр амжилтаар угтьл» «ЗХУКН-ын ХХУ их ху- ралд баяр хүргэе» гэсэн уриа лоозоп барьж, хувьсгал, эх орон, монгол УРЛАГИЙН ДОЛОО! ХОНОГ гаруулж хөгжмийн урлагийн түү- хэн замнал, ач холбогдлын тухай яриа хийж, дискотек зохион явуул- Ш сарын 4. : «Театрын урлаг--60 жилд» Жүжиг, яруу найргийн өдөрлөг Манай оронд театрын урлагийг г Наадам хийн, жүжиг хүүхэл- н дугуйлангийн сурагчдын тог- НӨ й 4 СҮХБЛАТЛРЫН ЗААСАН. ЗАМААР Сургуульд ороогүй балчирхан байхдаа Сүхбаатарын тухай инпо үзэж билээ. Зөрхөй нэрийг нь мэддэг байсан жапжны тухай Зөндөон:-их зүйлийг мэдэж билээ, Моринд гарамгайг нь, хүүхдэд хайртайг нь Мохошгүй зоригтойг нь, эрдэмтойг нь мэдээд Сургуульд орж, өрдмийг сураад Сүхбаатар шигээ-хүн болохыг морөодөж билээ. Энэ л мөрводлоо биелүүлэх гэж Эрдмийг шамдан сурч байпа, Их жаняишиыхаа гэрээсийг ив Итгэл төгс биелүүлж байна. Булгай аймгийн товийн 10 жи- лийп сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч 0. МЯГМАРДОРЖ НАМЫН ИВЭЭЛ Даяар түмнээ ач ивээлээр гийгүүлсэн аг Дархан ориыхоо хувь бал тэзгэсөн чирч Далай таргалын шарыг ш77 айчин баатар намын му Даган мэт түмнээ тийгүүлн Насан туршийн хайраар и Багачууд биднийг ирзэдүйн са 113 14 Бадрангуй үйлсэд зоригвуулд 1) гээ Нийслэлийн 8 жилийн 4 ДҮ Сургуулийн 7-гийн «В» өнгий сурагч НАМЫН ААДАР Олон дайсныг дарж Орон улсаа мандуулахад Оросын ард түмэн Одоохон бидэнд тусална гэж Их жапжин Сүхбаатар минь Итгэл төгс хэлсэн юм. Намын минь алдар Нарны гэрэл шиг цацарч Хувьсгалын ач нөлөө Хуучин орныг шинэчилсэн юм. Нийслэлийн 10 жилийн хоёрлу- гаар сургуулийн З-ын «Б» ай уййн сурагч Б. ГЭРЭЛБААТАР | ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУДЫН АЯЛАЛ зөвлөлтийн найрамдлын сэдэвтэй дуунуудыг дуулж явав. Бас МА ХН-ын 60 жилийн ойг угтсан гавшгай хөдөлмөрийн 7? уралдаанд |хошуучилсан оюутан, сурагчид намдаа рапорт өргөж, намын тухай сэдэвтэй шүлэг зохиолыг унших уран унш- лага, улс төрийн дуу дуулах тэм- цээн явуулав. /Пинонер сурагчид цана чаргаар гулгаж, уулын ор- гил булаацалдах тэмцээн зохио- лоо, Нийслэлийн ерөнхий боловс- ролын арван жилийн сургуулиас үс ЭН Ер 1 Энэ өДөр урлагийн долоо хо- ногийг угтаж пионер сурагчдын Дунд зарласанп «Миний эх орон 60 жилд» сэдэвт уран зург, ба- римал, сийлбэр, нэхмэл хатгамал зэрэг гар урлалын уралдаан тэм- цээнийг Дүгїж шалгарсан уран бүтээлээр нь үзэсгэлэн гаргана. Манай оронд дүрслэх урлагийг хөгжүүлэхэд үр бүтээлтэй ёжил- лаж байгаа зураач, барималч, сийлбэрч, нэхмэлчидтэй уулзалт хийж, дүрслэх урлагийн 60 жн- лийн ХаржиЛтэВ, танилцан, аймаг хот орон нутгийн музей, дүрслэх урлагийн музей, залуу Ү.ЭМНЭЭ үзэсгэлэц болон дэлхийн сонгодог Урап бүтээлтэй танилцана. Ш сарьт 7, «Бүжгийп урлаг-80 жилд» Бүлнг, тойрон бүжгийн өдөрлөг, “Энэ өдөр,пнонер сурагчид ма- най оропд бүлгийн урлагийг хөг жүүлэхэд үр бүтээлтэй ажиллаж байгаа бүжигчид бүжиг дэглэгчид, судлаачидтай уулзалт хийж дэл- хийн сонгодог бүжгэн жүжиг, өө- рийн орны бүжгийн урлагийн 80 ншїлийн түүхэц замиалтай танил- цана. Сургууль бүлгэмийн 6 гийн аваргыг шалгаруулж, ЗХУ. болон ах дүү социалист орлпуу- дын хүүхдийн тойрон бүжгээс ши- нвэр заа! сургана. Ш сарын 8. “«Миний- өх орон--60 жилд» ТҮҮТлгл77 бүжиг, шүлэг, гол баатруудынх нь тухай болон 9, | ИНДЕНС-14140 23, 12, 84, гнийн (22-27 эн » 46, дугаа х шилэн 86, 8, д тэргүүн сургуулну, ХЭМ гарсан сургууль хамт олонд «На- хий 80 шил»-ийн ойн нэрэмжит гууль, бага сургуулиас ТЗ дугаар байранд шалгарсан байна. цом гардуулав. Энэ аялалд 1, 69, 40, 17, 32, сургуулийн сайн 14, 50, 45 дугаар пионер сурагчид идэвхтэй оролцов. хоногийн Пнонер сурагчдаар дуртай Ауу, жүжиг, киноны хүүхдийц зохиолчид, уран бү- төэлчдийн үйл амьдралаар бяц- хан ном Хийлгэж, ханын совин гаргуулах бөгөөд урлагийн долоо хоногийн явцад зохион байгуул- сан үйл алиллагааг сурталчилсан” гэрэл зургийн еамбар болон, хийж бүтээсэн зүйлээр нь үзэсгэлэнгар- гасан байна, Урлагийн долоо хологоор 30- хнон явуулсан ажлын .ач холбогдлыг пионерийн үлгээй шугам жагсаалаар дүгнэж, зохион байгуулалттай идэвхтэй оролцсон анги, хамт олон, пионер еурагч- Дыг урамшуулж төв орон нут-, гийн соёл урлагийн байгууллагуу- дад пнонерийн бүлэг, бүлгэм балр хүргэнэ. Дараа нь «Миний сайхан зэм» сэдэвт өдөрлөг зохион байгуулж урлагийн наадмаас . шалгарсан уран бүтээлээр концерт тоглон зэшдээ баяр хүргэнэ. Урлагийн долоо хоногийн ажил- лагааг ёслол төгөлдөр нээж, уж- маар зохион явуулсан ажлынх. дүнг гуравдугаар сарын арван тавны дотор аймаг хотын пиоие- рийн зөвлөлд илтгэх хуудсаар м9- двэлнэ. » “Сүхбаатарын нэрэмжит -ын Төв Зовлол Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДОВ янь ивээд их БЯМБАДОРЖ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ. ёэ-- 1үхсжалжаааааж хх “АОХХЇГын анхдугаар програм- р31 оны гуравдугаар Са- ныг 1 памын н. Лриндо хуралдсан 1 Тал : их хурлаар баталжээ. дэлхий дДа- болон монгол орны гадаад 2 байдалддүн шинлдилгаэ Яо арлын хувьсгалын үйлсэн г тодорхойлжээ. їрог- апитализмын зөрчил ши, рэп, хөрөлгөгөц (ба анги, нмпериналпст ба ын хоорондын тэм- хурцдаж блйстгыг харгис байдлыг шинэ шударга ёс зорилтыг дэвшүүлсэн бай- на, Тэрчлэн 0 йЦ архийгард гипий гарт шиджүүлэх, намын удирдан чиглүүлэх ролийг хап- нийгми! яна бүрийн апгт 5агатай харьцах, їгмпериализ- лын түрэмгийллийг эсэргүүцэх, он улсын ажилчны ба хувьсгалт додолгоонтаэй ийтериационалч хол- боо тогтоохын чухлыг онцлод заа- Ж ЦАХН-ын хоёрдугаар програм- шыг 1925 оны шүүсэр Хүнс 7 МАХН-ын ТУнх З3:ЦХуралдсан КОММУНИСТУУДААС калчалту.лелцаажалллаанхаХэХ. лаа аата ҮЛГЭР ДУУРИАЛ АВРПГААЯ хурлаар батлав. Эпэ прогрїммд империалиаш, Фепдалиамыг эсэр- гүүцсэн хувьсгалыг туйлд нь хүр- ган, улс оршаг иапиталист биш замаар хөгжүүлах талаар намаас тавих гол зорилтуудыг илрийлч- лац тодорхойлж, тус оршм эдийн засгийн үндэс болсон мал аж ахуйг бүх талаар хөгжүүлэх, үн- Дэсний ав үйлдвэрийг үүсгох, худалдааг улсаас удирдах, тариа- ЛацгийП ажлыг дэлгэрүүлэх, үн- ДэснийЙ соёл, шилэх ухаан, эт- палгийг хөглгүүлэх, зэрэг аарил- туудыг дэвшүүлэн тавьсан 0м. 1АЛХН-ын турапдугаар прог- раммыг 1940 опы гуравдугаар сарын 20:0Д хуралдсан МАХН- ын Х их хурлаар батллїи, Энэ программд социалиймын үндэс суурийг тайх намын гол тол зорилтыг тодорхойл Намын эдийн. засгийн боллого бол ГПНМАУлан үйлдвэрлэх хүч- нийг бүх талаар хогтгүүлэхэд чиг- лэгдвэд зохино гэл гнакүү прог- раммд аапсанг байна Тэрчлэн МАХН-аас ойрын үед гүйцэтгэх зорилтуудыг улс ардын тлсахуйн салбар бүрээр тодорхойлон дэлгэ- Калжлаахатөажжаас л аажанл 49 чан хаалаа Жаал ав, " МАХН-ЫН ДӨРВӨН ЭИЛВГИЙН РОГРДММ: рэїгүй ааалт огсон юм. Замын гуравдугаар түрот» раммд шанай тамын интерилцио- иалч холбоог бататган Форгоягүү- лах талаар чухал зорилт дэ шүүлай, МАХН-ын дэрөндүгзэр прог- раммыг 1008 опы зургадугалр сарын 7-11-нд хуралдсан МАХН- ын ХУ их хурлаас батлав, Намын шинэ програмид БН- МАУ-д социалилм байгуулж дуусгах үед, МАХН алс тавих үндсэн зорилтыг тодорхойлж, со- цпалїст нийгмийн . үйлдвэрлэх хүчнийг бүх таялар хөгжүүлэх, социалист соёлыг түрган курдац: тай өриүүлэл, нийгмийн социалист харилцаар боловсронгуй болгох ходолмарчдийг коммуйлст .Ёсоор хүмүүшїүүлэх стыг хүчгэй бал- гох, ард түмпий аж байдал, с0б- лын хэмээг цуцалтгүй дээзшлүү- лах зэрэг рлоц “Чухал зорилтыг дэншүүлэц таньсан 10м Мон МАХН-ып гадаад Фболдло- го иптериацнейалч зорилтыг то- дорхойїлсоп (їл!) Намын тав архивыг ажилтан Л. ЦЭРЭНСАМБУУ л МИНИЙ ААВ КОММУНИСТ 1(Й аав Гаваагийн Чойлсл гэж тавь эргэм иасиы хүн бай- даг. Ажлын гаазрыпнхан нь хом мунист, татарч, үйлдвэрчний хо- роопы дарга, зорим нь Мойттил рааш гэх мэт олон янзаар тэрлэ- ДӨГ. Харин миний бодлоор бол бие бялдраараа өндөр, эр чаллаг- рав:ззан, эрхэлсэн аоклаграл дар- га, спорт оролддогоороо тиатарч Ер ньд цөмөөрөө зөв нэрлэдэг юм їпиг санагдах юм. Тосопцэн- галийн мод боловсруулах ком- Оинатад Эдийн засагч, | комму- Яинст “Чойлилгэж нэр сайтай нэ- ТӨН ваш байгаань охин наддаа бахдалтай сайхан байдаг. ТИпний аавын гуч шахам милийн хоөдол- мөрийн үр дүн хааныг | мннь --ь----г----э--П!П-П“-!П!П-“-!-П-!П----Г!“ “-с---“---- МИНИ Миний зэж Ш.Цэнд--Аюуш лэш -нваа коммунистуудын нэг би- яэв. Тэгээд ч бидэнд «Найз ноход, багш пар, ахмад хүмүүс, вх, эгч, дүү нартайгаа зөв харьцаа сур! Байгаль - шиннининиипинпишин шишийн!!! “В» апгийн сурагч ш завлөлийн гишүүй Ц.. Наран Мипий аав медаль, диплом Ү. Хї таяан хилийн гавшгайчийн тэмдэгтэй. Аав мипь-сжил дээ рээ сайн байдаг ДОО Ч бидний х байнга хүлээж байлаг чээ маш эвтэй блосийнхэз ажлыг байлаг шигээ тэр уүмжл- йр хүйнлэтгэчийг Бид гар нөхөрсөг, бие байпга дэмжин Митий зэв: Хорлоо төл ком тгунист. бүртгад санхүүгийн ажил тан. Эгч Ганчимэг өпөөтөйл 10 дугаар айгиа онц төгсөх эз: бай ча. Би дэровдүгээр ангид онц суралцдаг. Манайх радио, телевизор байт га сонсч, тадаад дотоодып 16 нэр төрлийн ховлал захиалан ттишдаг. Би гэрийнхээ тпомын санд байгаа олон гохыг эгч шл- гэж байн байн дурсан ярьдаг юм. Түүнээс хойш гучин тэган жил сигөрчээ. Эзж мыннь тэр їүенйн тухай: «Төв айм- гийн Батсүмбэрийн сангийп аж ахуйд арваад гэртэй саалийн Ферм анх байгуулагдсан юм. Энэ Фержя байгуулагдахдаа Цэндийн Хорлоо ахлагчтай «Мянгат бригад» нэр- тэй байлаа. Уг бригадад нэг үнээ- нээс аих змлнган литр сүү саасан хүмүүс байсан юм. Үүнд: БНЫ- АУ-ын хөдөлмөрийн баатар Ав- гаандоржийн Авирмэд, саальчин П. Нэмэх. Б. Думаа, Г. Долгор- сүрэн, Н. Янжин. Д. Норов бид нар байлаа. Тэгээд 10 дугаар са- чимэг, 85 рирха Д. Бадашцоцаг, |. ын «Б» нгийн сурагч, баатарчуудтай ажиллах зөвлөлийн гээ болохдоо бүгдийг нь .унш- чихсан байх зорилготой. Би ааш, ээтгийгээ. ажлаас. ирэхэд одрийн хиззэлд онц дүн авчихсан, даал- тавраа хийчтхсон байхыг хичээ- дэг. Эгч маань зовлолтийнН мэргЭ- иилтэн “багш нартай ойр дотно байдаг. Мипий аав ч бас л олон орос найзтай. Үе зүе орос ах нар манайд зочлоно. Би ч мөн орос цайзтайгаа: захидлаар харилцдаг. Бид ийгэлс ав хааргалтай амьдарч байгаагаа: аав эззасий минь, ачит нам засгийн минь ач гэнс бахдан баярлаж явдаг. Завхан айшгийн | Тосонцэнгэл хотын 10 жилайп сургуулийн 4-ийн «Г» ангийн сурагч Ч. ЦЭЦЭГМАА 7й ЭЭЖ КОММУНИС рын 10-ны хяруу тялтганасан нам- рын сэрүүн өглөө, сангийн ан ахуйн төвд очиж МАХН-д элссэн юм. лаа» тэн ярих дуртай: Хүүхэд бүхэн, ахмад коммунис- туудын ажлын арга барил, санаа- чилга. эх орныхоо соцналист бү- тзэн байгуулалтад оруулсан хувь нэмэр, туршлагыг «Сайн жэддэг байх ёстой том, “Үүнийгээ хожим өврсийн аншалдаа тусгаж авах нь зөв гэж би боддог. Сэлэнгэ аймаг. Зүүнбүрэн су- мын 8 жилийн сургуулийн 7- тийн «В» ангийн сурагч Ү, УНДРАХ Тагтаа ай 1 1 1 0 01111101) ШИ “чварга Д. Уржинханд Д. Сүхбаатарын нэрэхтил 19 жинлийн 1 сургуулийн 7-гийн «Д» айгийн сурагч, сургуулийн дууны ., авьяаслаг гиргирен 01311393311:11- - МШПС-ын ордны үндэсний хөгж- мийн хамтлагийн хөгжимчин, МП Саан урлагийн үзлэгийн төвгөє хүрэл медальт Насанцэнгэл, Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хотын төвийн (8 жилийн сургуу лийн бүжгийн аварга, 4-ийн «А» ангийн сурагч, онц сурлагатан Д. Энхжаргал. яҮҮ ! хамт. |. « /д.С. БОДОО Л. АДГАА, нарын авсан Гэрэл зургууд МАХН-ын 60 жилийн ойг манай ориы пиопер сурагчид сур- лага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон амжилтаар угтлаа. Говь--алтай аймгийн Баян-- уул сумын 8 ижилийп сургуулийн 8-ын эВ» апгийн онц сурлагатан бүлгийн дарга, А. Оюун--эрдэнэ, Ш. Мэнджаргал, О, Алигармаа Х. ЦЭДЭВИЙН авсан гэрэл зу- раг -- Нийслэлийн 10 жилийн 34 дүгээр сургуулийн 8-ын 4Г» ан- гийн онц .сурлагатан Б. Ундрах, П, 7Кавзандолгор Д. ГОМПИЛИЙН авсан гэрэл зураг Нийслэлийн л8 унан Куртуу: БНМАУ Ца спорхый “шастєр Оюун: тула лийн Тлийш «АФ:ангийн сурагч, 0000 «НАРАН ИВЭЭЛТ НАМ» БҮЛГИЙН АЖИЛ Нийслэлийн Хо Ши Миний нэ- рэмжит 10 жилийн 14 дүгээр сур- туульд «Наран ивээлт нам» Сс9- дэвт бүлгийн гэил боллоо. 8-Ын “«А» апгийн бүлгийн ажилд МАХН-ын ахмад гишүүн, Ардын хувьсгалын партизан Ө. Самданбазар, хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, намын ахмад ги- шүүн Сэрдамба зэрэг хүндэт 3Зо- чид оролцов. Пионерүүд намын 860 шилийн ойг угтаж зохиосон ажлаа ахмад коммунистуудад рапортлав. Тэд улирал дараалап 100 хувь сурч сурлагын чаньр нь 68 хувь бол- жээ. Тус бүлгээс сургуулийн ур- ааг спортыц хэд хэдэн аваргууд төрж, бусад анги бүлгээ хошууч- ялан ажиллаж районы тэргүүний бүлэг, Т. Борын нэрэмжит соёлч иөхөрлөлийн анги болжээ. Т. Баа- сансүрэн, Б .Анхбаяр, Г. Гансүх, Өлзийсүрэп нарын тэргүүний олон сурагч намынхаа 60 жилийн ойд сурлагын өндөр амжилтаар бэлэг барилаа. Тэд намын их хурлууд, 18 айм- геар ном ж, ангидаа чанарын талон бий болгож сурла- гын штаб байгуулан чөлөөт цагаа үр ашигтай өнгөрөөж байна. Ц. ШАРХҮҮ 131241 «х38 743124415517-2| пай! МХЗЭ-ИЙН ХОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛСЬЯ! ХҮҮХДҮҮД НАМЫН 60 жилийн ойд Чойбалсан хотын 10 жилийн П сургууль дээр, МАХН-ын 60 жилийп ой угтсан соцмалист уурал- даан өрнөн, сургалт олон төрлийн ажил зохиолоо. Сая- хан тус сургуулийн Захиргаа, аймцийн орон цпутгийг судлах му- зейтэй хамтран пионер сурагчдын дунд «МАХН-ын нх хурлууд?, «БНМАУ --1981 онд», «Ардын арми-80 жилд» сэдвээр суртал- чилгаа хийн. МАХН-ын түүхэнд холбогдолтой гэрэл зургийн үзэс- гэлэн гаргав. Мөн баримтат болон уран сайхны кино үзүүллээ. Тус сургуулийн сурагчид МА ХН-ын 60 жилийн ой, ХУШ их хурал угтсан социалист уралдаанд амжилттай оролцож, сурлагын ча- нарыг 70 хувьд хүргэх зорилт дэвшүүлж ажиллав. Сурагч Д. ОЮУНБААТАР Сэлэлгэ аймгийн Орхонтуул сумын 8 ттилийн сургууль дзэр «На мын түүхт ойд хүн бүр тодорхой амжилтаар бэлзт барьцгаая» сэ- дэвт 30 хоногийн гжил зохиогд- лоо. «Хэн хашуучлах вэ?» болзолт уралдааныг апин, тасгийн хооронд явуулан 7 хоногоор дүгвэв. Сур- гуулийн дэргэдэх пионерийн ах- Мад нөхдийн зөвлөлөөс сургуулийн дотуур байрыг соёлжуулах 14 хо- погийн ажил зохиож, дүгнэхэд багш Жїүгдэр, Нямжав, Бадам, Даплгадорж нарын хариуцсан 16, 4, 22, 25 дугаар тастууд соёлч байр боллоо. Бүлгэмийн зөвлөлөөс түүхт ойд зориулан «Баатарчууд Сүхбалта- рын орноор» тоглоом аялал, «МА ХН-ын түүхэн замнад» сэдэвт цуг- лавн, нам. эвлэл пионерийн: гя- шүүдийн гурван үеийн уулзалт зо- хиолоо. Пионерийн ахлах удирдагч Л. ГАРМАА Завхан аймтийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн сургуулийн 4- ийн «А» ангийн сурагчид МАХН- ын (60 жидийн ой угтаж «ОО сурцгаая» урналга гаргэн ажил- ласны дүнд хоёрдугаар улирлаар тус бүлгийн 27 сурагчаас 23 нь онц. сайп сурч сурлагын 100 ху- вийн амжилт үзүүллээ. 2 --- Баникойгор айлгийц тарчуудын (багийн. санаа, С. Оюупчитар "тө. шийн 8 Сурагч Б. УРАНЧИМЭГ АВЬЯАС БИЛЭГ-УРАН ЧАДВАР. «ХАРААЦАЙ» ХАМТЛАГ . Завхан аймгийн Сонгино сумын 8 жилийн сургуульд зөвлөлтийн хүүхдийн дуу, шүлэг тойрон бүж- сийг нийтийн хүртээл болгох 30- рилготой «Хараацай» хамтлаг байгуулагдан ажиллэж байна. МАХН-ын 60 жилийн ойг уг таж «Сурагч бүхэн зөвлөлтийн дуу, шүлэт, тойрон бужит сурц- гааяЇ» сэдэвт өдөрлөг зохиох «Хараацай» хамтлагийн Сурагчид анд найз нартаа дуу, шүлэг той- рон бүжиг заалаа. Уг өдөрлөгт оролцсон НИЙТ ШИЮ- нер сурагчид, «Залуус» «Охид», «Малькна» зэрэг хэд хэдэн тойрон бүвиг, 10 гаруй дуу сурчээ. Одоо «Хараацай» хамтлагийн гишүүд зөвлөлтийн хөгжмийн зо- хиолчдын уран бүтээлээр, урын сангаа баяжуулж байна. 6-гийн «А ангийн сурагч Г. НАРАНТУЯА . ЗОРИГ-АВХААЛЖ ЭРЭЛХЭГ САМБАА ЦАСАН ДЭЭРХИ ЦЭЦЭГ Саяканы нэг сайн өдөр манай сум, сангийн аж ахуйнхан МАХ Н-ын 60 жилийн ойд зориулсан өргөн зугаалга зохиолоо. «Цасан дээрх цэцэг» сэдэвт энэ сугаал- гад манай сургуулийн сурагчид амжилттай оролцов. Олс татан, цана, чаргаар уралдах зэргээр бид сайхан амарцгаалаа. Цана, чаргын тэмцээнд долч дугаар ангийн сурагч Уранчимэг, Насандэлгэр, Ганбаатар, Батхи Баяа | илийн сургуулийн (ба “тэргүүнаїї удирдагч .Э,, Лхасүрэд,, .С,, Энха Хайрт хүүхдүүд ээ үхт их оїїнуудыг угтаж зохиолч уран бү тээлчид маань их зүйлийг туур.. вий бүтээн: байпа. Удахгүй «Мон- голын хүүхдийн тутга” зохиолын дээж» бичиг хэвлэгдэн гарнаг Энэ дээж, бичгээс Д, Мацагдорж, С. Пуянцэмэх, Ц, Дамдинсүрэн, Д, “ХҮҮХДИЙН ЗОХИОЛЧИД ИХ. Цолагмид, Ч. Түдэл, Ч. "Ойдов, 26) Удвал, П, Хорлоо парын зөрэг дөч гаруй похиолчдын шилдэг бү» тэрлэаэс. уншина. Манай хүүхдийн зохполчид онцгой. тэмдэглэлт ойн үеэр ча» партайг вайц аохнол: бүтээлийг ун шигчиддад. бэлэг барихаар шам. дан ажиллан, олон сайн зохиол хэвлэгдэн гарч байна, Үүний ая. римаас: хэлбэл ахмад аохиолч Д, Цэпэгмид:.. «Анхны багш», П. Хорлоо. «1 Шилбүүрийн дуу», «Ца- гаан дээлтийн хүү», М. Чимэд «Хулгийн хупь оаяа» «Латип үс- гийц багш», -Д. Содномдорж «Цэцгийц таван лэлбээ», «Усац дээгүүр: хориц. мянгац| бээр аялг сац ив» О, Баасашийн «Мөнгө хараацай», «Нарат цэйгэл, түү. “НИЙ мөрөөдөл», Д.Гармад «Хү. сэл мөрөөдлийн тууж», «Мөонгон шүүдэр», Ч. Лувсандэндав «На- раа нааш” ир», С, Надмид «ча. ран дэгдээхэй», -О, Цэндсүрэн «їїїнгүү цагаан холог буюу Алрал Фїїдор хоёрын нялал» 489- рэг роман, туух өгүүллэг. раглал, шүлгийн ном, жүжгийн аохиолуудыг нэрлэж болно, Мөн хүүхдийн залуу зохиолч. дын эмхэтгэл «Бомбер» иа. Үүнээс гадна шүлэг зохиол со доо оролдож байгаад хүүхдуү- дийн бүтээлийг Эмхэтгэнц гүүр» нэртэї номыг хэвлэлд шил, най... номын нэг, хойр, гурав нь хэйлэгдэж бай 21111Рн тсүүлөр, Монголын бохиолчдын эвлэлийп хорооны хүүхдийт 804 хнолын зөвлөлөөс хүүхдийн 89 помын санг түшиглэн утга зохио» лын «Вөмбөр»- нэгдлийг байгуу». “лац. ажиллаж б » Өнө нэгл» лийг Д, Нацагдоржийн шагналт, хүүхдийн зохиолч Д. Содномдорж иДНҮДаН хичээллүүлж байгаа юм. тга зохиолыг сонирхой шүтэгч хүүхэд та нїрт сурлага хөдөлмор» таө улам их амжилт гаргахыг үзэг нэгт зохиолч нөхдөө төлөөлөн ХҮ- сье, 4 7 Монголын Зохиолчдын | Эллэ. лийн хорооны хүүхдийн аохиО- лын зөвлөлийн эрхлэгч ЛД. ДАВААНЯМ Зуны эхэн сарын шинэдээр зүсэр- сэн “бороо хоёр гурван одор тасралт- гүй орж газраас ус үнэртэн хонхор хотгор газар усаар дүүрч, дэлхий саргай. Хэдхэн олрийн омно цав ца- гаанаарад гандаж байсан хөдбо тал, уул хяр хоёр гурагхан хоногий до- тор ногоорч йМохой, гаслам халуун маранд ногоо суга суга үсрэн ургарв. Хур бороо горьдож . тэнгэр өөд хөрж байсан олонН малчдын магнай танийл: газар сайгүй мал ногоо идэж сайхац зул эхэлсэн нь юутай тав- тай. Нагдлїйц адуучин Дорж, Сапда- тийпх хоёр -саахалтаар нүүж, аядгай устай Таэлийп голд бууж өдрийн сай- пмг. сонгон хэлалцэж, гүүгээ барн- хаар болцгоолн. Энхээ хүү, гуу ба- рих гож байгааг сонсоод их л баяр- тай, Тэр, өдөр бүр ядуугаа хариулж явахдаа тожин бор даагыг бусад Улага дааганАас илүү шохоорхон харш элдэн ааший нь ажина Отол өнөтэй орж ногоонд Ццад- магц үсээ хаяш бор аүсэм нь үүлэн цэнхэр өнгөөр гилтїїгийнц босоо хоёр чих нь сортолаолк бусад дааганууд дагуулан бутпаас бусгаш, салхинаас үҮрган сүүл оргож давхих иь Энхэаэ- гийн сэтгэлийг улїмМ хөдөлгөн мор доод үзэх юмсап гэсэр хүслийг пь маажна. Ү Гүү барихайр сопгосон одор таатай. Төпгтот нэг ч үүлгүй, маха, Огторгуй ирчсан толь Тар өглөө Эйхаэ аавтайгаа сой адуугаа хураай, Хавийн ярчүүл цуглаж гүүн пэл- НИЙ гадсыг шааж, арчилсан гурам- сайн ширэн зэлийг татай тун Хах мэт. хамт бо- Унаганд уяа болтугай! Уураг -сүүгаар: мялаая. Адуунд лэл болтугай! Айраг цагаагаар мялдаал ..! гаас гадасны орой даар сүү дусааж ероол тавнхад «Энэ сровл бат орш- тугай!» гэж цугласан олон хоолой нийлүүлэн хариу ерөөх нь Энхээд бүр ч сонип 5 Намайг” тожин- бор даагаа сургаж унахад, 5 Унаган морь минь хурдан болог! Уурга хүйн өргөс Дааган морь чинь дархан болог! Ташуур чодөр барья гэн: ерөөх бийх гэл: сэтгалдбэ шүлэг хэлхэн бахархаж явав. Урт хуйвтай супаласан барьсан. Дорж хАмгийн ууган унагыг уургалан, Хаэрийн саахниаас өөр юм нуруундаа хүр- гээгүй, хэцийн өвснөөс өөр юм аман. даа ойртуулаагүй хангал догшлн унага хойд Хоёр хол дээрээ цампан босож, ам булаалдан цээлшийхээ чадааар зүтгэн чарлав. Төдөлгүй ядэр үүд унагыг ногтлон ззланд уян, Ишэөж Дориийнхон гүүгээ барья их Л хол ходолгөӨөнТэй байр. Энкэ9 хүү тэдний дунд баярлан ДанхОКН адуу хурааж явснаа гүүн аалэн дээр байсан аавинхал хажууд очоод, -- Ааваа би өнөөдөр тожин бор Давгаа барыж сургах уу гэж гуйхад Дорж дуулаагүй янл гаргаж түүн рүү эргэж харсалгүй. Энхээ нялх унага. тай ноцолдож байсан аавынхал дэр- гэд ЭН дахин гуйлаа, т-- Чин даага сурган чадахгүй, -- Ааваа би чадна ШҮҮ ДЭЭ. -- Хангал адууны нурууц Дээ- рэж ойчиж хайран биеэ бэртээнэ -т0Та үз яд дээ Булгихад ньой- чих нь,уу. Үгүй юу, ҮЇїэгдлийн хангал даагатай но- цоллож байснаас: өөрийнхөө ганц хоёрыг Сургаж унасан дээр байх, Чи дуртай юм бол өөрийнхөө зээрд гүүний даагыг уна, Би эртэд амы нь хагалаад тавьчихсан, -- Үгүй аав аа, Би тожин борыг уурга түрүүний ХАНГАЛ ШУА-ийн | сурвалжлагч гишүүн, хэд пинжлэлийнН ухааны доктор, МХЗЭ-ийн шагналт зохиолч Пүрэ- тийн Хорлоо Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойд аориулан «Шилбүүрийн дуу», «Нэгдлийн даага», «Хурга яшиг хоёр» гэсэн гуриай туул бич, сэнээ «Шилбүүрийн дуу» нэртэй ном болгон хэвлүүлж | байпа. Мон «Цагаан дээлтийн хүү», гэдэг жү- жиг бичсэнийг МПС-дын ордны жүж- гийд дугуйлап найруулан тавих гэж байгаа бөгөөд энэ жүжгээ кипо 10: хнол болгож топгол кнпо үйлдвэрт өгчээ. Сонийы өнөөдрийн дугаарт П. Хорлоогийн «Шаплбүүрийп дуу» туужийн. хэсгээс нийтлэв. й ДААГА -й 4 шиШшиШиШШиИШИ Ши 110 сургамаар санагдаад бяйна гэж: Эн- хээ хэлээд, зэлїїй хажууд аогсож байгаа тожин бор даагыг Харап Хангай дэвсэг газнр адууны ХӨ- лөөр тижигпэй. доргиж унага далгын унгалдах дуу инингэйэл .Энхээгийн нүдэнд зусландаа буусан хот айлын бүх юм тодхон харагдав, Могооплпүл- ган дээр барьсан өсгий гарийг хаяа шуулттай хажууд нь. байгал малын хашаанд хэдэн тугал уяатай: “Эрээн цаохор дааруугааг толгойгоо боосон 7Каргал заяс нь үнээгээ сааж дуусаад гэр түүгзэ явах замдаа гүүн зэлэп дээр хапсаарал барнад гуипигтай пог- сож, байгаа Элхээ хүүгээ хараад: -- Миний хүүг хэй гомДоочихоп Тожиц: бор даагаа сургаж унах гээд байсан. Түүнийгээ барьж авахгүй яасан юм бол гэнс бодсоноо шууд- Хан явж гэртээ оров, Тэр орой Дори Жаргал хоёр хүүгийнхээ гомдсон сэтгэлийн тухай ярилцал: хоорондоо бас л үг вборолцож байв, -- Мяний хүүг ганц даагасургаж уная гэхэд нь чин дургүйцээд байх юу байсан юм. Нэгдлийн нэг адуу ч гэсэн унамгай болж байпал аштай оу гэж: 2Наргалын хэлэхэд, -- Нэгдлийн хангал даагыг гүй- пэхгүй, Ханд хэрэгтэй тТэж сургах зом бэ? тэж: Дорж уцаарлал дээлийн- хзэ хаицуйгаар хөлсөө арчир, Чи юу гэйээ, Нэгдлийн мал чинь олим хөрөнгө болохоор олны Том чинь олондоо тус болдог юм биш Үү. -- Чи Онтгий дэмий донгосоодД бай. Чам зэргийн ангай ийм үг ярих болоогүй. -- Өрэгтэй, эмэгтэйгүй. адилтэгш эрхтэй болсөшт болохоор ярилгүй ла- хав. Чп ч нэгдлийн мал гэхээр ХЯ- лайн, хардаг, амины хэд гэхээр аман- Лаа хийчнх гээд байдаг хүй шүүдээ гэж ЯХЧаргалын хэлэхэд Доржийн уур Нь бадарч дуу нь чангарснаа эгшин ЗХүр дуугүй болов. 2 1Иаргалын хурц үг, Доржийн сэт- талийн Нууцад хүрч түүнийг үг Дуу- гүй нам жны болгождэ. Энэ яриаг хүн амьтад СОоНСЧиИх вий гэж сандар- сандаа Дойж гэрээс гарч улатай мо- рио тавихаар шон, дээр очих зам- даа: -- Жаргал ч намайг сайн та. шуурдлаа даа гэж бодов, Гүү барь. сан тэр өдрөөс хойш нийлээд хэд ХО- ногийц дараа Дорж бригадын топ орохоор явжээ, Төр одор ээж нь гаэртаэ байсангүй, саахалтын айлд уригдан очизэ. Энхээ гэртээ ган- цаараа үлдэлг хийх юмпа олж ядан байснаа гэрийпхээ гадаа гарч уур. танд толгой: залгаж суув, Марин то- воргдооц гарав, Эргэн хариал Сайда- гийп хүү Ойдол сурган! унасан лдал- гандаа явдал орушлай амыг нь Лугт- чиж хатируулац эмээл ллэрээ хаагай- хан суугааД, хэзээ лзааны жороо 17 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит , морь унадаг давхтэпс айсуй. Ойдопын, сартай том хүрэн гдяага, ӨЭнхэагийн: нүдэнд, тусаж шохоорхон өмнөөс нь угтаж очив. Ойдов ч Даа- ганыхаа “амыг татанс дэргэд ивирээд: Чи тожин бор Даагаа сургал “унахаас: айгаад өвгөн хүн шиг гэрийн мухар сахик, сууна уу гэж дооглон асуув. Энхээ ичсэндээ тгүүр- инь улайв, -5 ХУБИ дааганаас айгаагүй, Аав” чинь Чамайг гээд сүр бадруулдад байх ч Хүдн ШИГ лавилуухат ойчпо билээ -- Би айглагүй л дээ Чи одоо миний тожийн бор даагыг бариад аль Булгихад Нь ойчих үгүй хоёрыгоо чамд: үзүүлээд орхи, х -- Зд тэгье тэж Ойдов хэлан. Энхэз гэрийн хошлонгоос аагынхаа мөнгөн | хазаарыг шүүрэн авч гуун пал рүү гүйв, Ойдон унаж лисан дааганаасаа буун харайж зэлнээс улад уургач хэзр морно барык апаад зайдан мордонгуут үрт хуйвтай уур- гаа суналзуулан голын ширгэн. дээр идаэшилж: байсан ядуун дээрдавхин очиж бөөн морьд дунд явсан тожин бор даага рүу ухасхийн дайран. Олон адуун дунд ороо морь шиг цоролаоп толтөйгоо өргөсөн тожин борын хү- вүүйд Ойдовын уурганы хуйв хөдий- нээ -орсон байв, Далга цовхчин хө9- дөндээ: зүтгэсэн боловч Ойдовын чийрэг “гарнаас мултарч чадслнгүй, Ойдов. тожин борыг дэлдэн барын ногтол хадаран огсоход Өнхзэ эмээлээ чангалай. Тошин ран їгүдэөэ эргэлдүүлж тийлгэн амьсгаадив, бор даага том Хү- хамраа сэр- --Ойдов оо, одоо мордох уу? -« Морд, морд Олом жирэм чинь сайн бий, -- Гайгүй байхаа. Энхээ тэрлэгнийхээ хормойг шууж бүсэндээ хавчуулаад тожин бор дай. гай Дээр) ухасхийп мордож: жолоогоо хумин барил, Ойдов “дааганы атга- сан чихийг тапьж хондлой дээр нь алгадахад тэр тоос манаруулан ухас- хийж Їалаарынхаа. амгайг сунган толгой бөхийй оодоп сүүлээ оргон зогсоо. аайгүй тонгочин бүлгип, Тог- тоод бай, тогтоод бай, Амыг пь хан- тайруул, 7Цолоогоо тагш бариад та- шуурд гэж Ойдонын хашгирахад Энхээ Ч ташуур далайн шав шав хийтал ораолгой. -г Сайн ч булгийг байна. Сайнч тогтон) байла. Даага пв ч шормос- тэй, хүү ий аоригтой 10м гээс бэлэн дээр гүү сайн: байсан хүмүүс хоо. ропдоо бахдан ярилцацгаал, Даага топгочсоор голын довол дотор орон, --ӨЭнхэлс донуол орчихлоо ган эвгүй гааар Ойдопын. хашгирд- Улсын “25баллн Чэн: даагалаас- тохол: нимгэн ширэн олмоор зарим лад гадаа байсан хүмүүс цөм Эн-- хээ харав. : ТЭНХ5ег53755 топгочин” булги- сёан даагд | сахилдагны | бутайд “тээглэн унахад .Энхээ эмээлийн. хвэ бүүргийг даван дааганы тол- “той руу харуулдан унав. Өмээлээ гэдсэндээ чирсэн даага хар хур- даараа гүүн зэл рүү орж ирэхэд “адуу үргэйг, тал тал тийш чавхд-, “сан унаганууд лицгаан, түү зэлээ авч адуу бөөгїөрөн хуйларч дав- хилдана. -- Та минь ээ! гараарай, уна- та зэл авлаа гэж хүмүүс На» рийн, бүдүүн дуугаар -хашгирал- -дана. Энэ хашгиралдааи Дүнд ЦО- чин бачимдсан 2Каргал --Хэн юу хийж ямар хэрэг тарьсныг мэдэх- “гүй гайхан зогсонс байтал / --Доржийн хүү Энхээ л ба!- иа. Ингэж сүйд хийх гэж байдаг уу Даа гэн: хүмүүсийн “чанга чанга ярихыг сонсоод 7Баргал палхийн цочин, Тэр эмээлээ гэд. тсэндээ чирсэн. тожин. бар. даагыг танын довоц дотор: хэвтэнс байгал схүү рүүгээ гүйв. Ойїдов, 12Наргалаас урьдаж хээг өргөн босгож бүсэлхийгээт/ нь төврэн хэд хэд дугтрав. 1Кар- гал хүүгээ тэврэн авч: --Миний хүү яаж байна гэнс асуугаад шалбарсай хацры нь цусыг алгаараа арчин тгүд дүүрэн нулимс мэлтэгтүүлэв, Энхээ тол- гой сэгсэрч пүдээ гөлрүүлэн то ч дуугарсангүй. --Энхээ ч даага - бүдрээгүй бол ойчихгүй л байсалпл даа гаж Ойдовын хэлэхэд Энхээ дотроо баярлаж толгойгоо үл мэдэг До- хив. Морьтой явган хүмүүс хам- жин. тоннын борыг барык гэдсэн дор нь чирэгдсэн эмээлийг сал- гар, Энхээг Ойдов ээжтэй нь хобу-, лаа хоёр талаас нь түшиж: |хөт- лөн авчраад тэрт нь оруулк ор засан хэвтүүлэв. Энхээгийн тол. гой Эргэж дотор нь нэг л эвгүй. Түүний тарьсан хэргийн үймээн шуугиан үд онгөртөл бүрэн тасар- сангүй. 3 --Унаганы ногт тТасарчихжээ. Яаж ногт зангиддаг билээ гэж уцаар нэг нь хараал тас вина. Зэлний гадас ганхчихжээ. Зэ- лээ өөр газар сольж татая тгэж зарим нь өвөр хоорондоай хүүрнэ: дэн ярилцахыг Энхээ сонсоод: --Би эпэ олны ашилд баеё их гай тарьчихваадаа гэж их л гэм” шин сэтгэл зовн: байв. Энэ бүхэн нь Энхзэгийй толгой эргэж вүд нь эрээлжлэх бүрт харагдах шиг болш мэнчийтэл хавдеан нүүрний нь шарх үе үе шархираж өвдө- но, --Би чамайг . барын аваад сургаж гартаа оруулна даа. “Чи ч салхпиаар өөр юм гартал: үзээгүй эмпэг онгон моү», шиг байх шив, гэж тодцин бор дааганыхаа топгочин булгиж тоос татуулан дархиж байсныг санаад цаг үе сэтгэл гопсойвч --Шандастай сайн морв болох нь байна шүү гэм: дотроо бахда- на... 4 суллэ хэвлэлийн комбцнатад хэвлэв, Иидекс-- 4 Эл-- нуруундаа: Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ | Ї ш5Е БоиЕВЫ112- тэх 37 6842-3429 ЗХУКН-ЫН ХХ "ах бАа Га? 1эү 41917 07111 “ЧААТАРЦИХҮЛ ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУ/ УГ ИХ УҮүр АЛ 1 иЭ11111-- »ГХЛХЛУГ ЛА ГЭҮҮТЭТҮҮ Т АУГА ЇД 215 1:9180:)0/ СбУЛОЭОАТОГНЫ МРИВЕТСТВУЮТ: х 19 Х1КАХ 4 БА 11. 1 Х. 12 Я”А ТГҮ7Ү7ҮҮ ГУА ЄГТЭ.. ХОҮТЭГЧГҮЛТГ 2 23 Чал-тАҮйл л тэгэ( ХА, 5 У Уу ї . БА 1! Ї ХҮїГ1Їо 0 19 » Ус! | л АЖ! / Ц910 9! Н.Э Л С ? (1Е131:13 ыг. 24 33 Хах2ү4, 54 2-5 ошүшш: 4225 13- 2 Х Зээл БтЧгоЗНгЖ - 5 125: ын БОТЛТ111111011171111111111111111111111101111101111111111 11 11111110 1ИНИЙ? Ё 3 23 » 57 дахь жилдээ ё» М15(1609) єв “Х0ёрдушаар сарын 23 вэ Даба 6 Үнэ 10 мөшөС,/ишииииии! ций шиншийшинлтэ МӨНХ | АЛДАРТНЫ ГАВЬЯА ЗХУНН-ын боплөлтийн ххм!ї “арми, их хурал, тэнгисийн цэргийн флотын Өдрийг угтаж ма- най орны пионер сурагчид ЗХУ- ын баатар тиопеү)лийн үйл амьдралыг судалж, бүлэг салаа- дын сэдэвт ажил явуулж байна. Нийслэлийн 53 дугаар сур гуулийн пионерийн бүлгэмийн зөвлөлөөс ЗХУ-ын баатар пионе- рүүдийн үйл амьдралыг судлах аян зохиож Ленл Голиков, Зина Портнова, ТПїавлик Морозов зэрэг 10 гаруй баатар пионерүүдийн зураг, түүх намтрыг цуглуул- жээ, Пионерүүд өөрсдийн Ццуг- дуулсав баатар пнонерүүдийн материалаар хүндэтгэлийн сам- Улаанбаатар хотод байгаа вөв- лөлтийн сургуулиудын пионерийн байгууллагаас ЗХУКН-ын ХХУ! их хурлыг угтаж нам, эх ориоо магтан дуулах «Аз жаргалын дуу» сэдэвт урлагийн | үзлэг явууллаа. "Үзлэгийн зөвлөлтийн олон төрлийн дуу, хугацаанд монгол пионер баатарчууд, шүлэг, бү. жиг шинээр сурч улмаар зовлөл- |, тийн шинжлэх ухаан, соёлын Ор” донд тайлан концерт тоглолоо. Зураг дээр: Монгол Зөвлөл- тийн өсвөр үеийнхэн нам, эх орон, найрамдлаа магтан дуулж байгаа нь. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл | зураг нь 7 шив шин 1 ШИ 1981 оны 5 бар байгуулж, олон зуун пио- нер сурагчдад мөнх “алдартны гавьяаг тайлбарлалаа: Зөвлөлтийн баатар пионерүү- дийн мөнхийн гавьяа нь манай орны пионер сурагчдад сайхан үлгэр «дууриал болдог. Ийм уч- раас манай пиопер сурагчид Лепя Голиновр, “Зипа Портнова, Павлик Морозов зэрэг эрэлхэг" баатар пионерүүдийп үйл ажил- лагааг сэтгэл зүрхэндээ мөнх шингээж байдаг билээ. ЗУРАГ ДЭЭР: ЗХУ-ын баатар пионерүүдийн дурсгалыг хүндэт- гэх хүндэтгэлийн самбарын өмнө онц сурлагатнууд тангараг өргөж байгаа нь: Улсын физнкийц Эчизэ |хоёр- дугаар олимпиадыг 1981 опы хоёрдугаар сарын 15-нөас дөрөл- дүгээр сарын 15:4ы дотор баг- таан япуулиа. Олимпиадад УГҮУП ангийн бүх сурагч оролцоно. Сурагчид зїд нийтлэгдсэн бод- логуудыг бодож сургуулийнхаа физикийн олимпиадын компсст гурагдугаар сарын 20-ны дотор өгНӨ. Сурагчдын бичгийн ажлыг сур- гуулийн физикийн олимпиадын комисс хяна, үзэн, У!-УҮП апги бүрээс 1 (бүгд 2) сурагчийр ма- териалыг тус тус шалгаруулан, дөрөвдүгээр сарыг 154ы дотор сурган хүмүүжүүлэх Ухааны Хү- рзэлэнгийн сургалтын агуулга, арга зүйн секторт ирүүлнэ. Шалгарч ирсэн мгтериалуудыг Төв комисс үзээд ангч бүрээр 1--5 байр эзлүүлис шалгаруулна. СОЛиинөл 1--3 байр эзэлсэн сурагчдыг рдын болопсроль “Яам, МХЗЭ-ийн Тов хӨроо: СГ АҮЭ-ийдн Төв Хороо, болллын да- гуу зохих шагиалаар шагигиа. улсын ФИЗИК эчнээ ОЛИМПИАДЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ ХОРОО, л В 7 лугээР зораг ОЛИМПИАДЫН БОДЛОГО: ур АНГИ 1. Хопогт 86,4 см урт ургадаг хулс секунд бүр хичнаэд хэмжээ- гээр уртасдаг ва? 2.-Хэлбэр дүрс, яг адилхан 8 бомборцөг байсны изгний нь дотор бяцхан хөндий гаргажээ. 7Кигнүүр хэрэглэн хоёр удаа л хэмжиж, чухам гль бом- борцог нь дотроо хөндийтэй боло- хыг яаж олох вэ? 3, Хоёр машин нэг хотоос по- гөө хот руу нэгэн зэрэг хөдөл- жээ. Нэгдүгээр машин замын эх- ний хагасыг тогтмол Хү сүүлийн хагасыг тогтмол Ү: хурдтай, хоёр дугаар машин нь хоёр хотын хоо- ронд зарцуулсан бүх хугацааныхаа хэмжээгээрээ хузалА үухлажх СУРЛАГА-- “СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР, УЛСЫН ФИЗИКИЙН 9ЧНЭЭ ХОЁРДУГААР хОЧШНЦИЙ. эхний хагасыг У( сын Ү, хурдтай яютээ, Хэрэв Ү үг30 км цаг Ү,-50 нм цаг бол машип тус бүрийн шєЦЭнуыйР ний дундаж хурдыг ол. 4, Бүдүүн металд утсыг 1 ДҮ- гээр зурагт үзүүлсэн хэлбэртэй болгожаэ. Хэрэв түүнийг хүйтэй байрпаас пилээд халуун газар шилжүүлсэд бод А баВ. үзүү рятн хоорондох зад өөрчлөгдөх ҮҮ 5. Шоо дорволиший шилэн би- еёийц масс 857,5 иг, бүх гадаргын талбай нь 294 см"! бол түүпий пягтыг ол7 сүүлчийд, хага- 2 дөгэар зөрөг 6. Усан уусмал дотор байгаа 39- сийн байвангийн массыг түүпий тягт мэдэгдсэн тохиолдолд .ТУр- шилтаар яаж тодорхойлох вэ? УусмгЕлын эзлэхүүнийг хэсэг тус бүрийнх нь эзлэхүүний нийлбэр- тай тэнцүү гэж авиа. 7. Ачааны хөлөг Ойгоц голын урсгал дагуу 600 нм-хоног, урс- талын эсрэг 8336 кмхоног хурд- тай явжээ. Тэгвэл голын усны урсгалын хурдыг ол! 8. Үл сунах нарийнхан утсаар цилиндрийн булыг ороож хоёр- дугаар зурагт үзүүлснээр блок дээгүүр утсаа тохоис гаргаад үзүүрээс нь ачаа зүүлээ. Энэ ачааны үйлчлэлээр цилипдр бул хэвтээ хавтгай дээгүүр гулсалгүй- гээр өнхөрсөн гэвэл цилипдрийн тойргийн урт| байхад түүгий нэг бүтэц эргэхэд ачааны Шшилж- сэн зам Н-ийг ол, 77772724 3 догаар ЗӨРӨЭГ ПО 9. Битүү шил хоолойд байга агаар дотор монгоц усны | дусал байв, (3 дугаар зураг). Шил хоо- лойг сэнжсэс нь дүүжилж, улмаар хапуун усапд живүүлэхэд мөнгө усны дуслын байрлал яажс өөрч- лоөгдөх графинцийг тоймчлон дүрс- лэж үзүүлнэ үү? 10, а талтай шоо. Дөрвөлжин хэлбэртэй саванд шингэнийг хийх дээ савны хана ба ёроолд шитгэ- нээс үзүүлэх даралтыг адил байл- гахын тулд түүний түлшний өн- дөр ямар байвал зохих вэ? ҮПп АНГИ 1. Хэсэг хөнгөн цагаан, харту- галга хоёрыг адилхан сидрөөс унагаав. Газарт унахдаа аль меё- талл нь илүү их температуртай болох зэ? Хэд дахин илүү байх вэ? (Тэдгээрийн унахад зарцуул- сан бүх эпергийг хєлахад | зар- цуулсан гэж тооц). 2.30 ивт чадал гаргадаг нэг т9- хөөрөмжийг спираль хэлбэртэй богөөд 1см"! огтлол бүхий хоплой- гоор урсац гарах урсгал усаар хөргөнө. Төхөөрөмж хэвийн ажил- лахад урсан гарах ус /А1--155С аар халдаг. Тохөөрөмн, авиллах үед ялгарсан бүх энерги усыг халаахад зарцуулагдацгт гэж: тоо- поод усны урсгалын хурдыг 10- дорхойл. 3 Цэнэглэгдсэн оргалиц шил эсвэл хувап савааны дээрээс н- жїигхэн сэвсгэр ховөд унагаахад, тэрхүү хөвөн аггарт . тогтоно. туршлагыг хийнс үзээд, үндэслэл- тайгээр тайлбарла 4. Хэрэв цахилгаан хэлхээний (4 дүгээр зураг) ороолтонд 100 В хүчдэл өгвөл, гаралтын хүчдэл 30 В болио. Гаралтын хэлхээгд холбогдсоп маш бага дотоод эсэр- гүүцэлтэй амперметр ТА гүйдлийн хүчийг загна. Хэрэв 100 В хүч- дэлийг хэлхээний гаралтын хэсэгт үйлчлүүлбэл, оролтын хүчдэл 15 ВБ болно Гү.Гэ,Гз эсэргүүцэл лүүдийн хэмжээг тодорхойл 5. 120 В-ын хүчдэл бүхий ца- хилгаан шугамд холбогдсоп з00 Вт-ын чадал бүхий! чийдэн, 1 эсэргүүцэлтэй (5 дугаар зураг) угсраа холбогдсон 12 В-ын!л чийдэн байв. Хэрэв А, амперметр сА-ыг заан: байвал, А болоп Эс хоёр амперметрийн заалт ба эсэр- гүүцлїйн хэмтжсэг олцгоо. 6, 220 В-ып хүчдэлд зорну- лагдсац Р,-600 Вт чадал бүхий цахилгаан самовар, Р,-4300 вт-ын Элл ЛЭЛтЭ2 “Ф дигээР ЗЯРЭГ чадалтай цахилгаан данх тус бүрт хийсэн ус эдгээрийг шугамд хол- босноос хойш 30 минутын дараа нэгэн зэрэг буцлав. Хэрэв тэдгээ- рийг шугамд угсраа холбовол, самовар данх хоёрын доторх ус 8 хичнээн хугацааны дтраа буцлах вэ? 7. Битүү зэс цагирагийн дотор нндунцийн гүйдэл үүсгэсэц |бай- хын тулд түүнийг дэлхийн сорон-. зон орон дотор хэрхэн яаж х9- дөлгөсөн байх шаардлагатай вэ? . 8. Металл цагиргийг нарийнхаж савхаар ачаатай холбоод савхны- хаа 0 цэгт хатгасан зүүний тус- ламжтайгаар металл цагиргаа тэнцвэрийн байдалд оруулав (86 дугаар зураг) Шулуун соронз ны хойт туйлыг цагнрагаас гар, гахад тэнцвэр алдагдаж, тэрхүү цагираг дээш өргөгддөгийн УЧИР юу вэ? 5 дуо» чееөг 9. Тасалгааны температурт бай гаа усыг халаахгүйгээр буцалгаж болдог аргыг бодож олцгоо. Түү- ний учрыг туршлага хийж тайл- барла. 10. Аггзрыг нь хурдан соруу- лан гарган байгаа саван | дотор 0”С температурт т масстай хэсэг ус байв. Хүчтэй ууршилтын ДҮНД ус холдөнө. Анх байсан Усны ямар хэмжээний хэсэг нь її мөс болон хувирсан вэ? 5 Ї ” 4 6 дэгээр Зээ” ААВ ЭЭЖ, АХ ЭГЧ НАРЫН АЖЛЫН ГАЗРААР ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭ, Хүүхдүүд эз. Та нарын ДУР- тай төрөл бүрийн чихэр, жимс- ний чанамал, талх, нарийн боов, бялуу зэрэг амтатныг үйлдвэрлэ- Ї хийн өмнө зохион боловсруулдаг билээ. Чихэр гэхэд ямар хэлбэртэй, єпгөтэй байхыг шөн түүнд орох жимс, тос бусад төрлийн мате- рналын орцын хэмжээг урьдаас тогтоож, амт, шим н ча- нарыг лабораторид тодорхойлдог, Дээрх бүх шаардлагыг нарийн чихрийн үйлдвэрүү- 7200 дэд хийдэг байна. /Ингэнс шинэ ё амтатныг зохион боловсруулдаг тазрыг Хөпгөн хүнсний үйлдвэ- рийп Яамны Эрдэм шинжилгээ- ЧИЙ туршлагын институт Гэлэг. Тэр ннститутийн нижецер Тёх- ННнЧч ах, эгч нар чинь зорхон хүнс тэлюзэлийн шинэ. бүтээгдэ- хүүн бий болгоод зогсохгүй бас хүнсний үйлдвэрийн .үйлдвэрлэ- лийн зохион байгуулалтыг өөрч- лөх, машин техникийп дамжла- гыг боловсронгуй болгож хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, хөдөлмө- рийг мехапикжуулах автоматч- лах гзэд олон сайхан ажлыг тур- шин хийж байдаг юм. Тийм учраас тэнд төсөв зохиох товчоо, эдийн засгийн удирдла- гын автоматчилалын сентор, сав баглаа боодлын үйлдвэрлэлийн тасаг, хүнсний үйлдвэрлэлийн туршлагын төв зэрэг янз бүрийн салбар хэсэгтэй, орчин үеийн тооцоолон бодох машин, техини- тэй богоөд олон арван инжепер, зохион бүтээгчид ажиллаж 0ай- даг. Өнгөрсөн жил «шагшуурга»гэ- дэг амтат бооп, аялал шїуулчлалд авч явахад тохиромштой «Говь» консерв, «Таргалалт» гэдэг хиам. зэрэг олон шинэ бүтээгдо-, хүүн зохион боловсруулсныг хүүз ТУРШЛАГЫН хэд та арын хэрэгцээнд зорну- лан үйлдвэрлэсэн билээ. Энэ бүхнийг боловсруулахад УГ таван экилийн гавшгайч Ц.Ду- ламжав, Лхамсүрэн, |Б. Билгээ Г. Тэрбиш зэрэг 10 гаруй залуу- чууд нх хувь нэмэр оруулжээ, Туршлага эрдэм шинжилгээний янстнтутын үйл ажиллагааг Г. Лхагва, Д.Дамдин, Д.Дашцэрэп, А,)Журман зэрэг иниженерүүд удирдай зохион байгуулж байдаг, Хүүхэд та нарт зориулж 1981 онд сүүн ээдэмцэр, «Амтлаг» гэ- дэг зөвлөп чихэр, аллал жуулч- лалд зориулсан хэдэн торлийн хомбон талх бэлтгэж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Хүнсний зүй- лийн. лабораторийн туршлагын иог хэсэг сав, багдаа. боодолд үйлдвэрлэлийн бэлтгэл Це- хийн байдал 20, БОДООШ ИНСТИТУТ МАХН-ын 600 жилийп түүхт Улаанбаатар: хотын їшонерийли/ зөвлөлөөс бүлгэмүү- дийн ажлыг зааварчлац туслах «Ипонер» экипаж гаргай 13 сур- гууль бүлгэмийн ажилд биечлэн туслаж бүлгэм бүрийг тодорхой ажлаар. тэргүүн туршлага дэлгэ- рүүлэн түшиц болгох эхний шгат- ойг угталс ны зорилтоо амжилттай | бие- лүүлж байна. Октябрийн районы пионерийн зөвлөл, түүхт ойнуудыг угтаж пийслал ,хотоо. үлгэр лишээ Ссо- циалист хот болгоход тиопер су- рагчдын хувь пэмрийг өндөржүү: лэх зорилгоор Ленппиградын тїио- исрийн, байгууллагын туршлагаар «Манай орц» операцийг явуулж ОХУ-ын тусламжаар баяригдаж байгаа гуравдугаар хорооллыг Нийслэлийн 8 жилийн 232 ду- гаар сургуулийн захиргаа, МАХН-ын ХУШ их хурлыг уг тавнстиопер сурагчид, тэдний сайн дурын байгууллагын дунд төрлийн ажил зохиож байна олон ЭЛ 404549) шсейфлэц авч «Шал», «Хаяна», «Цонх», «Чийдэн» сэдавт цүдлэн хамгаалах айлыг сайн зохион байгуулж байна. Алилчны районы пионерийн зовлол, ппонер сурагчдын дунд номтой нөхөрлөх ажлыг Эрчим- жүүлсиээр тус райоиы 8 жилийн 7 дугаар сургуулийн бүлгэмийн зовлөлоос «Ном засч, сэлбэх хэ- сэг» байгуулан ажиллаж, пионер сурагчдын ном сурах бичигт үЗ- лэг хийж, урагдсан номыг карт- лай сэлбэх, помын ач холбогд- лыг сурталчлах зэрэг олоп халбэ- рийп ажил зохион япуулсиаар ирэх хичгэлийн жилд сургуулиа. раа сурах бичгээ шилжүүлаэй хэ- рэглэх бүрэн бололцоотой болоод байпа. Сүхбаатарын районы пиопе- рийн зөвлөл, пниопер сурагчдын сурлагын чанарыг дээшлүүлэх ажилд онцлой пихайрч «Сурла- гын штаб»-ыг сургууль бүлгэ- мүүд дээр байгуулан ажиллаин, сурагчдын хичээлийг «сул дүн авалтыг нарийвчлан бүртгэж түү- ний учир шалтгааныг илрүүлэн судалж, дутагдлыг Засах арга МЭТ: Г ЭГ ! ҮЕ». у ПуЕТТЫ Ч " 2 ЯПААР, замыг заалс тусалдаг боллоо, Найрамдлын районы пионерийн зоплол пионер сурагчдын чөлөөт лагийг зоп боловсон, системтэй өнгөрүүлэхэд анхаарч «Чөлөөт цагийн штаб», «Бяцхан Нсмын санчид»-ын нлуб байгуулан ажил- лаш, амжилтад хүрч байна. Ту- хайлбал: 68 дугаар сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл шсф байгуул- лагынхаа тусламжаар байгуулсан Номын сангаа тохижуулж, 10000 номд нгтолог, ном зүйн судал гааг гаргасны дээр «Нам ана- гаах эмнэлэг» байгуулан ажил лам, байпа. | Наймдугаар сургуу- лийп бүлгэмийн зөвлөлийн «Чө- лоот цагийн штаб» пионер СсуУ- рагчдаас пахиалга авч «Хүсэл- тийн хариу» нэвтрүүлгийг олон хэлбэрээр хийдэг болсон нь ҮР дүнгээ огч байна. Налайхын район пионерийн зовлөл төрөлх хотоо гоё сайхан хот БОрдны түүхт их Тэм2 1-3 бэлэг барихаар зүлэг тогтоох ХНҮНН амжилттай сайн зохнон байгуулж байна. Д. МЯГМАР (3 ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгэмийп зов- лөлийн гипүүн, Ц.Арнунаа 30 улирал онц суралцан байгаа тэр- гүүний сурагч юм. -- Тус сургуулийн «Сурагч» шуудан хорооны гишүүд хэнлэлээ хэрхэн ашиглах тухай олон төр- лийн сонирхолтой ажил зохинод- гоороо нөхдийнхөө талархлыг хү- лээдэг. Т. ДАВААДОРЖИНН авсан гэрэл зураг. ДҮҮ НАРТАА ҮЛГЭРЛЭЖ БАЙНА Нийслэлийн Онтябрийн рай- оны 8 иилийн есдүгээр сургуу- лийп захиргаа, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 060 жилийн ой, МАХН-ын ХУШ их хурлыг угтаж, пионер сурагчдын дунд олон төрлийн ажил зохиов: байла. Үүний нэг нь «Ахлах апгийн ах агч параасаа суралцыл» «сэдэрт тавай долоо хоногийн ажил юм. Саяхан С.Гонгор багштай 8-ын «Д» ангийн хамт олон долоо хО- ногийн ажил зохиов. Тус ангийн сурагчид дүү нартаа үлгэр дуу. риал үзүүлж, тэдпий анги танхн- мын эд аж ахуй, сурлага, хүмүү жилд хяналт тавьж байна. Үүний үр дүнд сурагчдын сурлага, ариун цэвэр хүмүүжилд мэдэгдэхүйц ахиц гарч байна. ) Д. БААТАР Їнтернационал илуб Хантий аймгийн Чандганы сан- гийн аж ахуйн дунд сургуулийн долдугаар ангийн сурагч Айна, Болат, Наранцэцэг, Нарангэрэл Ганчимэг иарын нидэвхтнүүд сур- гууль дээрээ «Интернациопал» нлуб санаачлан байгууллаа Одоо энэ нлуб зөвлөлтийт пиоперүүдийн туршлагаас сурал- цахаар Зөвлөлт Казахстаны зур- гаан сургуулийн «Интерпацнонал» клубтэй байнгын харилцаа тог» тоож, тэдний үйл амьдралтай та- пилцаж байна. Түүхт ойнуудыг угтаж тус клубийнхэн «Найрамдал -Друлгба» булан байгуулан ажиллаж, сан: гийн аж ахуйн бүтээн босголтод гар бие оролцон тусалж байгаа зөвлөлтийн барилгачин ах эгчїїл- рынхаа үйл амьдралыг судлан сурталчилж байна. Сурагч АЙНАГУЛ Фургийн уралдаан Дүгнэв Хэнтий аймгийн 2Каргалтхаан сумын найман жилийн сургуу- лийн захиргаа, бүлгэмийн зөвлөл пионер сурагчдын дупд шог ау- раг, ханын сонины уралдаан зар- лажээ. Уралдаанд бүгд 33 зураг, 14 ханын сонин ирснээс 8ын «4А» ангийн сурагч Ганзоригийн улс төрийн сэдэвт шог зургууд Т-гийн «А» ангийн сурагч Ц. Чу- луунбаатарын шүүмжлэлийн сэ- дэвт шог зургууд, 5-ын «чА» ав ГИЙН сурагч Б. Ганбаатарын «Хайран сурах бичиг» сэдэвт зу- үй, м. Боналацилрын хүмүүн- лийн холбогдолтой шог шайгагыа! зургууд Сурагч Б. НАРАНМАНДАХ НУРВЕКИЙН” ЯРИА Цаст өндөр уулст аваачих нэг тан хөтли хангууханд Баян- Өлгий аймгийн Улаан хус сумын Хөхмойнакийн бага сургууль гэж бий.Халнаас нь ч харсан тов хий- сэн хоорхөн суурин. Тэр дундаас бага сургуулийн хздэй цагаан байшин нууран дундах хун шу- вууд шиг зэрэгцэн, үзэсгэлэнтэй харагддаг юм. Энд хүүхдүүдийн дуу тасрана гэж ер үгүй. Цэвэрц нямбайгаараа,хичээл хүмүүжлийн ажлаараа аймагтаа тэр ї сургуулийн нэгэнд ордог энэ сур- туульд онц сайн суралцдаг пно- нер олон бий. Тэдний нэгийг Му- гаранжгийн Нурбен гэнэ .3-ын «Б» ангид сурдаг. Би олон тэргүүний хүүхэдтэй уулзсан боловч эпэ хүүхдийн Улсэ бусдынхаас сонин агаад, үг бүр нь ажил, дүп нь онц сайн байлаа. Тэр: юэ -- Би нэгдүгээр ангиас сурсан гэв. -- Чи тоглодог уу? г-- Тоглодог ? - Ямар тоглоомоор вэ? ) -- Найз нартайгаа савлуур дүүжин, айголен гэдэг казах тог- лоом, даамаар,. хурга ишигтэй тоглох дуртай. Тэднийг уралдуул- на, мөргөлдүүлнэ, эрхлүүлнэ, бас даагаар уралдана. -- Чамайг багш пар чинь су- рах бичиг, унших номоо эцэг эхээрээ бэлдүүлдэггүй. Өөрөө ав- "даг гэсэн? Үүнийхээ тухай...? гэ- хэд: - Зун би аав зэжийнхээ ажилд тусалж бас олон зурам, тарвага агнадаг. Түүнийгээ хуч далдаа бэлтгэлийн ангид тушаач даг. Надад сурах бичиг, номыг тэндхийн ах эгч нар өгдөг, хийдаг онц - Өөр ямар ажил байсан вэ? -о 100 хонь сааж, ашиг ши- мийг нэгдэлдээ тушаасан. Тугал, хурга хариулсан, хадлан тэжээл бэлтгэхэд ч оролцсон. /Иймээс памайг 1980 оны сургуулийн ХӨ“ дөлмөрийн аварга болгосон ом, , -- Пиоперийн идэвхтэн үү? Бүлгэмийн зөвлөлийн ги« Ч -- Ямар ажил хийдэг вэ? -- Найз нарынхаа хичээл давтахад тусалж, пионерийн танхнимд ном уншуулахыг Хас рнуцдаг. -0 Монголд хэл сайн сурч байна уу? -- Эцэ тєилээс үзэж байгаа. Их сонирхдог. -- Чи ямар хүсэлтэй вэ? -- Бушуухан анги дэвшиж суралцах хүсэлтэй. -- Яагаад тэр вэ? -- Нэг ангиас нөгөө АНГИД ороход улам шинэ сонирхолтой зүйл үздэг. Бид хоёр ийнхүү ярилцав. Тэ- гээд ийм сайхан олон хамт олон түүхт ойнуудыг угтаж авсан үүргээ бналүүлн, улсын тэргүүний сургууль болно гэж бахдан бодлоо. Ш., ЖАМЛИЙИХАА өвхолээвэЭЭ00580208Э2220Э28Э0БТЭЁС2003БЭ8С850БОТРСЭБЭОЭ2020БЕОРОРҮЄВТОГРВОбС5ЭЗОЭТЭЭ2ЕРРЭЭ2160В2922ББ208220Б2О222825:120Э00ВЭВБТЕСЭЭРЭВЭЭВВ20220558ЭТ02Б5Р351 ТӨЛИЙН ДУУ- ХҮҮХДИЙН БАЯСГАЛАН МАХН-ын Тов Хороо, БИМАУ- ын Сайд їйрын Зоплол, МҮЭ-ийн Тов Зовлал, МХЗЭ-ийн Төв Хо- зооноос мал сүргийг онд мэнд оруулах, төл бүрэн бойжуулах та- лаар гаргасан тогтоолыг манай орны нийт пионер сурагчид баяр- тай хүлээж аваад малчин аав, ээн, ах эгч нартаа туслах хөдөл- гоон өрнүүлэн төлийн бэлтгэлд сайн тусалж байгаа тухай Баян- хонгор аймгийн Богд сумыг 10 жилийн сургуулийн сурагч С.Аюуш Баян-өлгий аймгийн Буянт сумын 8 жилийн сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Н. Хурмет,Өвор- х8цгай аймгийн Хархорины 10 жилийн сургуулийн багт Ш.Налн: тай, Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдө: нэ сумын 8 энилийн сургуулийн сурагч Ч.Чиибат, мөн аймгийн Марон хотын 8 жилийн хоёрду- гаар сургуулийн сурагч Ц. Чин- зориг, Хэнтий аймгийн Дадал су- мын 8 жилийн сургуулийн пио- нерийн ахлах удирдагч Ц.Мөн- биш, Дорпоговь аймгийн Айраг сумын 8 жилийн сургуулийн багш С. Дашзэвэг, Ховд аймгийн Үеич сумыг 8 илийн сургуулийн пио- нерийн ахлах удирдагч А. Менаат, Төв аймгийн Балицогт сумын 8 жилийн сургуулийн бүлгийн дар, га Ч. Даваасүрэн, Говь-алтай аймч тийн Алтай сумын 8 илийн сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч О. Батсайхан, СэлэнгЭ аймгийн Хонгор сумын 8 нас лийн сургуулийн хичээлийн эрх лэгч Н. Мзхзал, Нийслэлийн жилийн 0 дугаар сургуулийн багш Л. Налянбаатар нар мэдээл“ лээ, УТГА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН. ту Үргэлшлэл, Түрүүч нь ММ 13.л, 8. Сапсар ба геологи баялгийг Хөрсөгг доорхи хайн, олох ажлыг тавхан хувиар хурдас- авал жил болгон хоёр тэрбум руб- лийн эдийг аасгийц ашиг олго гэж гмэргэжилтпүүд тооцоолжээ, Энэ бо- омшийг сансар бидэнд олгож бай- 1а. Ферганы уул хоорондын хотгорыг ологичид экариц энил судлаад нефть хий олборлож болох 102 цэг илрүү- пон олсон бол, мөн энэ газар санс- раас авсап гэрэл зургийн ачаар да- хнад 84 цэгийг гуралхан сарын до- тор тодруулсан байнл, / Дэлхийд царцдасын бүтэц: атриа нугачаа, чулуулгийн айпгал цавыг сайтар мэдэл чадвал ашигт малтмал эрж хайхад түвэггүй (0лио. Сайс- раас апсан гэрэл зураг дээр дэл- яхийн царцдасын бүтэц алганы хээ шиг тодорхой болохоор энэ нь гео- доги хайгуулчдад сам заагч луужиц болж, байна, ЗХУ-д сансраас авсан САНСАР ГЭЖ ЮУ ВЭ? тав бол сапсрын техлинийп ачалр загас албэогтэй хасог-агнуурын байр лалыг заан чадах болор, 10. Сапсарт үйлдвэр босло “Газар дээр гагцуур хийхэд хол- богдох хэсэгт чилтөрөгч нсэлдэш гагиаас хэврэг болдог бол сансарт хүчилтөрөгч байхгүй учраас гаг- наас маш бөх болио, 1їингүйдалд хайлуулсан гапт хам- гийл иарийн хэлбэр дүрстэйгээр ширээу: болохыг «Салют-б» станц дээр хийсоэп туршлага харуулсан. Энэ нь бүх торлийн оргэх техчинт Онц чухал үүрэгтэй холхипчийц мохлог үйлдвэрлэх боломшт сайсарт байна гэдгийг нотлол: байна. Титан, пинель, азс, молибден, хонгөп Ца- гааиаас бүтсэн сайн гагиагддаг хайллт шатдаггүй, хүчилд ндэгддэггүй, 82- вэрдэггүй материал, эрчим хүчний их үр ашигтай. шинэ эх сүсдэрийг сансарт гарга авлад, Цэвэр хагас дамжуулагч, иристалл онцгой тунгалаг шилийг сайсарт үйлдлэрлэн гаргаж болох бөгөөд энэ орд газрыг на, Сапсраас ( төмөр зам, гийн мөрөөр нутаг, Автономит Халимаг Улс рууп Казахстан, ї сан оргөц уудам нутагт нефть, хийн 9. Санса таа нефть, хийц хоолой тапих зураг төслийн үндэс гэрэл зур- Ижил хавийй Ба- Танагцстаныг хамар- нь улс ардын айс ахуйд үлэмж их үр ашиг өгнө гэж эрдэмтэд үсэн байна, Мөдхөп сансарт үйлдвэр. босио. Тэнд ажиллах хүмүүс нь хүүхдүүд та нар шүү. 11, Сансрын багаж хэрэгсэл Сансрын инслэгийн гол онцлог нь шингүйдал: юм, Сансарт хэрэглэх «гарлийн» багаас хэрэгслийг өэрдэм- тэн мэргэд аохпоп бүтээхдээ знэ Уирлдин, илрүүлэп ашиглал: бай- р ба байгаль судлал авсап гэрэл “зураг усан техийцийн зангил- нь болж байгаагаар ба. рахгүй тол мөрний олтриг өөрчлөх, онцлогийг тусгажээ. Тухайлбал сап- | малын бэлчээр сонгох, хорсонд ойр. сарт хэраглэх алхыг дотроо хөндий хон усны өөц илрүүлэхэд тусали: пайтай хийгээд, тэр зайг нь ган байл, мөхлогоөр: дүүргэсэн байна. Цохил- Зөвлөлтийн цаг уурын «Метеор» “тын -үед ган мөхлогүүд тнийрэлтийн гэдӨг хоёр дагуул гахзд л дэлхий хүчийг «биедээ шингээвч үрэлтийн дээрх ус, цаг уурып бүх станцын улмаас түүнийгээ сарииан алга бол- хагас шил цуглуулах мөдзэг гапц гопо. Алх ойхгүй, Сансрын эзэрүүл ! хоцогт цуглуулас дэлхийд дамжуулис өрөм ч бас адилхан, эргэлтийн үел байгаа бөгөөд цаг уурын урьдчил- үүсдэг тийрэлтийг сарийах тусгай сан мэдээг үнэд зөв гаргах ньбай- цахилгаай дамжуургатай байна. Хэ- галийн гэнэтийн аюулаас учрах их рэпүүнийг тооцоогүйсэц «бол өрөм- хэмМ2энНиЙй хохиролоос сэргийлнэ-шний гүзүүр нэг тийшээ эргэш бай- гзсэн үг. хад бариул нь тийрэлтэт хүчилй ёс Ой тайгын байдлыг судлан цэг- нөлөөгөөр ногөө тийш эргэм түүн- лах, түймрийн голомтыг тодорхой-.тэй цуг жилпгүйдэлд байгаа сансрын лох, өвчлөлт хөрс . сүйтгэгчидтэй їнсэгч бас дагал эргэхсэп билээ... гула Одоогоор хувийг тэнгис далайн эрэг олаворложг, волжин нялометр талбай бүхий да- лайн уудмыг ашиглаж чадахгүй бай ШЕФ СУРГУУЛЬ--СЭТГҮҮЛ жЭалгамжлагч» сэтгүүл Хо Ши : “нэрэмжит нийслэлийн 10 шинлийн 14 дүгээр сургууль хоёр ! шефийн холбоо тогтоов. 3 болох цуглаанаараа: ТҮҮЛ: пновер сурагчдын Фурлагын чанарыг сайжруулахын ЧУВД тус сургууль дээр «Дундгүй ан, бүлэг салаа, баг аравт болох»: шэвтгүүлийн нэрэмжит уралдааныг (ил бүр зохион дүгнэх цамын явозон, уриаг хэрэгжүүлэхэд нь тус нөлөө үзүүлэхүйц шинэ хэлбэ- БИйн ажил зохиох, сурагчдад тэргэлийн баримжаа олгоход хавийй уран зохиолын «Үзэг», бичигчдийн «өсвөрийн валиглагч» дугуйлап хүүхэл- шин. «Залгамжлагч» театр бай- улиг, |) мэргэжлийн | зохиолч. тэмцэхэд сансрын гэрэл зураг эдийп засгийн асар их ашиг манай байршлыг сонгоход ч сапсрын зураг тусалж: байна. Энгийн” өрөм цилиндр хэлбэртэй өгөх болов, байдаг бол сапсрын өрөм: үзүүр нь Байгаль орчшыг хамгаалах, ялап- парийп, угруугаа бүдүүрсэп шураг гаригийн “бохирдсоп хэлбэртэй байиа. Энэ нь. өром районыг тодорхойлох, үйлдвэрлэлийн солилгүй том, шлшиг «нүх гаргах бололцао олгоод зогсохгүй” өрөмдө- ход дагалт шаардахгүй-өврөө шургай орио, Хавчдаг бахь, хаздаг бахь, хайч гурайд нэгэн багц байдлаар хийїгдсэн Ир, үзүүрийг пь сольц суулгаад д4 болно. загас агнуурын наяад орчмоос 150--200 сая ам дөр- 225 сэтгүүлч жүжигчдээр хичээл заалгах зөвлөлгөө өгүүлэх зэрэг сонирхолтой олон ажил зохнох, СУРГУУЛЬ: сэтгүүлийн ашиг- лалт тараалт аахналгыг сайж- руулах, хэвлэлийн сурталчилгааг идэвхжүүлэх, сурагчдын хавар, зун намрын ажлыг сэтгүүлийн нэрэмжит өндөр бүтээлийн али, цувааны хэлбэрээр зохиох, сурагч- дын ахуйн соёлжилтыг дээш лүүлж, сургуулийн орчныг тохи жуулах зэрэг үүрэг авч батлалаа, Сэтгүүл--сургуулийд энэ хол- боо хэвлэлийн Олон нийтийн үнд- сийг бэхжгүүлт, үр нөлөөг дээш- лүүлэх, тэргүүн туршлагыг тү: гээн дэлгэрүүлэхэд ач тустай юм. С. НАДМИД сап НЫ тоглолтоо Эрхлэгч Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын Тус сургууль дээр байгуулагд- «Залгатжлагч» хэвлэлийн комбипатад хэвлрэї, Хутга, шөвөгций (Бүйлс тусгал нэгэн бариулд бэхлэгдсэн нь хаяг- дах гэзгдэх явдалгүй, эсгэх шалбалах аюулгүй болжээ, | Сансрын халнзв зэрэг шурагны толгойд өмсөн орж пүршээр бэх-. лэгддэг онцлогтой. 2275 12. Сансрын зоог ! «..Хоолимхао цүнхийг онгойлго- тол ошишкиг «Олгойтой» идэх юмнууд хойно хойноосоо нисэц гарч ирзэд бүхээгээ нэг тархан «Зугатааж» одов. Шаланхай цүнхээ хааж, тэл- нийг барын цуглуулах анд мордож билзэ, падад баригдсан нь элэг НИЙ пухаш байлаа. Зуун -далан грамм жинтэй түүнийг бараг л ганцхан .үмхэйш орхиод накао цай уув. Чихэртэй ундааны дагаа исгэа- лэп їом уумаар санагдсан тул үх- рийп нүдний шимээс сороход таатай ? байж билээ...» гэж 1969 олд хол-/ гийп бүхээгт барьсан анхныхаа зо00- гийг В.. Шаталов бичсэн байдаг. Үүнээс хойш сансрын гал тогоо ихэд вөрчлөгдөв, Одоо сансрын инсэгчид битүү хөлгөн цагаан савтай хоол! хүнсээ халаал: чадахаас гадна хол- рөх амьсгалих зэрэгт ууршиж бай- гаа шингэнийг тусгай тохоорөмжөер дахин болбшсруулайн ашиглаж чаддаг ! болжээ, Сансрын зоог барих ширээ! нээ! тогтмол нэг хоёрын зэрэг Хха- луун хоол байдаг болов. « Прогресс», «Союз» мэтийп а2608-! рпйп станц дээрх хүпсний нөөцийг сэлбэх алтай боломж одгож байна. Сапсрын хөлгийп бүхээгт буудай, вандуй, сопгиио тарьж туршсан Нь зарим нэг үр дүнд хүрч, сансарт ур- | | гасар СОНГИНЫГ идэж, ХООЛНЫ ХОЛЬЦ болгосон удаа ч бий гэнэ 18. Сансар-эпх Аль нэг ард түмэн, соёл иргэл-/! шил тусдаа бие Даан хөгждөг бай- сан цаг хэдийпээ улиран өпгөрчээ. Түүний эд, эрчим хүчний асуудал, өвчин тахал ярилгах, хүрээлж бай. гаа байгаль орчныг хамгаалах ,Га- даад далайн нөөц баялгийг ашиглах зэрэг асуудал улам бүр дэлхий да- ханы шинж чайартай болж байгаа бөгөөд эдгээр асуудлыг шийдвэрлэ- хэд сансар тусалж байна. Социглист орнуудын сансрын хам тын ажиллагааны «Интеркосмос» хөтөлбөр 1967 аоноос хэрэгжиж, энэ хугацаанд 19 хиймэл дагуул, Гео- физикийн: долооп пуужин, цаг уурын судалгааны хэдэн арвап пуушин хооргосон нь олон орны улс ардын аж ахуй, эдийц засагт ач тусаа өгч байпа Сапсрын алсын холбооны «Орби. та» станц найман орны нутаг дэвс- гэрийг үйлчилж байна. Сансар дэлхийн хүцп ардыг улам ойртуулац танилцуулж, бие биесээ ойлгоход пь тус дөхөм болж, байна. Инженер зохиолч Ж, ЛХАГВА 2770 7 2 Ё.РУЧУЛЫГ //, м ян 4 257 ыг ан «Туулайн бүжин» жүжгээр мас лээ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИИН авсан гэрэл зураг, театр анх- П. Хорлоогийн Ц. ДАШДОНДОВ : Фу: 1207 ИНДЕКС--14140 | Гээтигэ эгээ" хэцжиэчтуэээлжэтроээт-этэтт тттгтгтээтттгтт-г2--11721 11 87 дахь жилдээ. 1216(1670) ё» 1981 оны хоёрдугаар саф(ын 28 Бямба ё Үнэ 10 мөнгө “МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН. МНА/276 р Д. ВАВЭРАГЧ урал Ш. СҮРЭНЖАВ (МХЗЭ-ийн шагналт, яруу найрагч), Эхээс мэндлээ Ч үгүн төрөө ч үгүй Энэ дэлхийд нэр зүсээ олоо Ч үгүй байхад Бидний тухай бодож байсан Билгүүн ухаантныг НАМ гэж нэрлэдэг юм. Өөрсдөө анх суух байр ч үгүй Өнчин хайлаастай жалганы мухарт цуглаж Өнийн их хэргийн тухай хэлэлцэж байхдаа Өнөөгийн бидний суух Өндөр өндөр барилгын Арав хорин давхрын зураг төслийг Анх зохиож байсан ухаантныг Ачит НАМ гэдэг юм. Дайсны дарлалд амар жимэр Ч үгүй Даяар монголоо аврах ухаан бодож байхдаа Дараах үеийн бидний төгсөх сургууль, дээд мэргэжид Дарханд босгох шинэ хотын гэрэл гэгээ Өндөр хүчдэлийн болд шонгууд Өнөөгийн хөгжлийн холч алхаа Уул шувуу хоёрыг өлмийдөө гээж нисэн одох Уран цагаан онгоц, пуужинг Оюунаараа нэвт харж Он жилийн цаадахыг тольдож байсан ухаантныг НАМ гэдэг юм. Төрийн жолоог ардын гарт өгөх гэж Түмэнд тунхаглан зарлах бичиг зохиож байхдаа Гариг хоорондын буудал, хиймэл дагуул, зурагт радно Ганган хотын солонгон гэрлийн мяралзаан Эрин цаг гэж бидний ойлгодог Эрээлжлэм нх үйл явдлын дунд Эрхэмсэг ноёдыг бус Эгэл ардыг залж аваачих гэж «Эв хамтын тунхгийг» Үсэг үсгээр Үйлс болгосон ухаантныг Ардын хувьсгалт НАМ гэж Ам дүүрэн хэлдэг юм... Би өөрийн намтай хүн Бид өөрийн замтай улс гэж Их үйл хэргийн дугуй урагшаа ахих тоолон Итгэлтэйгээр бид бартаа бүхэнд хэлж, явсан юм. Тэмээгээр явахад алгуур өнгордөг газар Тэнгэрээр инсэхэд жирэлзээд хоцордог шиг Хөгжлийн маань дугуй хүч олж хурдаа нэмэхэд Хөл дороос хуучин бүхэн зугатан холдсоор байна. МАХН-ын 60 жилийн ойгоор Е- Зураг дээр: Пионерт элссэн суз Д. Сүхбаатарын нэрэмжит НИЙС- рагчид Д. Сүкбаатарын танхимд лэлийн хоёрдугаар дунд сургуульд тэргүүний баатарчуудыг пионерт Манай сурвалжлагчийн авсан хүндэтгэлтэйгээр элсүүллээ. гэрэл зураг ч 5: 2 Ойгоос зоуны үнэр ханхалдаг билээ? Мөөг, гүврэлзгэнэ, хусим навч, нарсны шилмүүс, бороопы дараа ойн цоорхойгоос погооны үнэр ханхалдаг... Понипскийн дунд сургуулийн зургадугаар айгнд биологийн хи- чээл дээр суухад энэ бүхпийг би мэдрэх шиг болсон юм, Надтай нийлээд хорин зургаан хүн дөчин тавай минутад нэгдү- гээр сарын дундаас наймдугаар сарын сүүлч рүү шилжсэн бай- лаа. Їд шид үү? Ямарч ид шилд алга л даа. Сурган. хүмүүжүүлэгч Михайловна Бажсплогагойн ны өнгө, ХоөДөлЛГөӨН, сэтгэлийн баяр баясгалан биднийг намрын ойд аялуулж эрт гапдаж уллїїсан Бела ДУУ- навч, хөвсгөр ховд нүдэнд үлэг- дэх шиг болгожээ... -Болгоомшлоорой| Хөл дор мөөг| хусандай байга? Тэгвэл га- зар дор юу байна вэ? -Хүүхдүүд ярс хийтэл нэгэн зэрэг гар өргөлөө. Жижигх турьхан, сорвитой янз бүрийн гар өргөөстөй харагдана. | Онгироо, зовхон цээжилсэНДээ ч хүүхэд бүхэл гарга дээр өргөсөн їом биш, аигид болж байгаа үлгэрийн ажил- лагаанд оролцохсон гэхдээ л тэ мүүлцгээн| байгаат би ойлгож байлаа. -Миша!| Газвр дор юу байна вэ? гэхэд сурагзийн царайд баяр хөөр илт бөгөөд нүд нь гялалзанс байв. Миша суудлаасаа өндийх зуур : вхУкН-ЫН ХХУ| Их ХУРЛЫН төлөөлөгч “КОММУНИСТ БАГШ Б.М.БАЖЕНОВА нэ. «Мөөг» гэсэн сэдвээр ойл- гогдоогүй зүйл үлдсэнгүй, Багшийн ур чадрар. Эна амар хялбар олдоно. гэж үү? Хичээлийн дараа завсарлагаар зургадугаар аигийнхан ангиас тодхөн.гарцгаалаа. Гудамд хүүх- дүүд шуугилдлаа. Бела Михайловна цопхиы дэр: гэд дуугүй зогсоно. Тэр багш та- ван мипутод нь амарч, таван ми- нутад пь сэтгэл санаагаа өор сэ- дэв, оор пасим. хүүхдэд тохирсон арга барилд шилжүүлэхэд зориул- на, Биологийн. цабинетад дарляа- гийн цөгт есдүгээр ангийн сураг- ЧИД Ххїчээллэх ёстой байлаа. Өнөөдөр Б. М. Бажснога багш таван цагийн хичээл зайлаа. Гол- цуу л зургаан цагтай байна, Сургуулийн захирал түүнтэй хамт айишлласан арилан. зургаа!! ишлд. Башснова багш ачаалал хүнд байна гэж гомдол гаргахыг нь ер сонсоогүй ажээ Изошур тосгон Пониногоос гур ван километр зайтай оршдог. Их Ч хол газар биш л дээ. Гэвч ца сан шуурга, шалбвагтайд, зуны аагим халуунд явахад тийм ч амар биш. Удмуртын хойд хяз гаар амралт сувиллын газартай адилгүй-ээ Чоно, нохой гүйнэ Одоохондоо зам нь засагдаагүй харгуй хэвээрээ билээ --Чононоос айвал ой руу бу: зүглэ! гэж Бела. Михайловна багш хэлдэг Изошурад тэр байнга очдог хүн Энэ багш сургуулийн намын бай- түүний ухуулга хийх хуваарьт гай. аар нь. Сонгуульт болон олон ний- тийн ажилд дарагдсан хүн дээ. Радио, телевизор, сонин сэт- гүүл айл бүхэнд бий. Гэвч бид-- ний хэн ч Гэсэн үзсэн харсан, соиссон, дуулсан, уншсан мэдса. нэа. нарийвчлан болох, мэдлэгтэй хүнтэй хэлэлцэж ярилцах шаард- лага, хүсэлттэй байдаг шүү дээ. Изошурийн оршин суугчдад чухам тий хүд нь Бела Михай- ловна юм. -- Ухуулгын ажлыг би түвэг. шээдэггүй, харин ч дуртай хийдэг. Хүмүүст янз бүрийн асуудал тул.. гарч. санаагий нь зовоодог. Тэд- ний асуултад хариулахын тулд эдийн засаг, олон улсын байдал, утга зохиолыг ч мэдэх шаардлага аяндаа гарч ирдэг. Шинэ сонин мэдээллээс хоцрохгүйг хичээнэ! Б. М, Баженова багш шинэ мэ- двэллээс ,хоцордоггүй хүн, Хам- гийп баян номын сан эднийд бай. даг. Хорин жилдараалан хадгал- сан ном, сонин, сэтгүүл орос удмурт хэл дээр бий. Хэн ч дур- тай ном, соний сэтгүүлээ авч уцши»ж болно. Гагцхүү урж, үрж, муухай болгохыг зөвшөөрөхгүй. Одоогоор үүнийг зөрчсөн хүн гараагүй байх. Яагаад вэ гэвэл Пониногийнхон түүнийг маш их хүндэтгэдэг юм. тү - Ийм хөдөлмөрч эмэгтай тун ховор доо! гэж тосгоныхон нь ярилцдаг, -- Хамгийн хэцүү ангийг түүнд ятрдаг. Үнэмшимгүй байгаа биз| Багш нарын ярианаас-би үүнийг тэмдэглэж авсан юм. -- Баженова баигш, хүүхдийг шийтгахдээ хилсдүүлэх Нь ер үгүй! Энэ тар сурагчийг онцолж сүйд болдоггүй багш гэж сураг. чид нь ярьж байна. Тэгээд су- рагчид өнгөрсөн зун Пызеп гол" руу хонуут явсан аяллыг дурсан санацгаалаа, Түүдэг асаагч »кя- жүүр хүүхдүүд ээлжлэн солитд. сой .боловч Бела | Михайдовпа шөнөжин галын дэргэд суусаар хором ч дуг хийлгүй үүр цайлгав. Тэгээд өглөө юу ч болоогүй. юм шиг дуу дуулж, хөгжилтэй юм ярьж өгч, загас барьж (хөвгүү- дээс ч илүү) байлаа. Эпэ тухай охинд бүр ч их бахархан ярьж байв Сурагчид бас намрын бороо- той өдөр сангийн аж ахуйн томс хураасан тухайгаа дурсап сана лаа. Тэгэхэд Баженова багш хам- гийн ярвигтай эгнээг өөртөө авсан байнгээ. Бригадын Дарга хүүхдүүдэд та. пархал илэрхийлэв. Ногоогий нь хураасан талбайн захад ядарсан боловч хүүхдүүд баяр баясгалан- тай зогсон: байлаа «Дайчидтай эцсээ хүртэл хамт байж мөрөн дээ- рээ хамгийн хүндийг үүрэх ёс- той» комиссарын ёсоор Бела Мн. хайловна багш Ч тэр талархлыг хуваалцаж зогссон билээ, Бас тэгвэд... Ёр нь ипгэход эна багшийн сайн үйлсийг тоочиж яахан барах вэ дээ? --Мөөгний гэр,..гэжс яаран ха- гууллагын иарийн бичгийн дар. даалгаж өгдөг. Жилийн дараа тэр рнуллга. га бөгөөд ухуулагч юм. Тосгон хүүхдүүд танигдахын аргагүйсай- Орчуулсан Ж. ХОРЛОО титан ИШ ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮДИЙН АЖИЛ ҮЙЛС 1 7 арт) ПИОНЕРИЙН. ФЕР/А Тосгоны захад амьдрагч нэгэй Фермд хоёроос- долдугаар 5 | эмгэн, туулай тэжээн, олон бү- ангийн сурагчид ажиллаж, цэцэг- жинтэй болжээ. Бүжингүүдэд тэ- лэл байгаа хогийн “ургамал, улиас- шаал бэлтгэх, тэднийг арчилажс ны навч шилмүүсээр тэжээл бэлт- тордоход нь ойролцоох сургуу- гэдэг юм. Ялангула. бүжингүү- лийн баатарчууд сайн дураараа дийг арчлахад их.анхаарч ажил- тусалдаг болов, Энэ тухай Ново- снбирск мужийн Тогучинскийн районы дотуур байртай сургуу- лийихан дурсан ярихдаа --01973 онд зургаан метр урт байшинд туулайн бяцхал ферм байгуулсан сайн үйлсээр манай бүлгэмийн түүх баяжсан юм. Тэр үеэс эхлэн баатарчууд, пионерүүл, хамтран ажиллаж зохих үр дүнд хүрлээ, Сургуулийн захиргаанаас туулай өсгөхөд зориулсан барилга бариуллаа. Тэлгээлийн сав, хэрэг- цээний бусад зүйлийг хүүхдүүл “| өөрсдөө хийсэн юм. Одоо бол туу- жил уг фермийн орлого 600 рубль хүрэв. ” ЗХУКН-ын ХХУЇ нх хуралд зориулж Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн ХЇУ сургууль «Өсвө- рийн ленинчүүд, коммунист Нл- мынхаа их хуралд» сэдэвт най- рамдлын өдөрлөг зохиолоо. “Өдөрлөгт нийслэлийн ерөнхий дунд сургуулиудын ахлах удирдагчид, тэр- тионер сурагчдын төлөө- “оролцож харилцан турш- оо. Өдөрлөгөөр зөв- пнопер лайн жинхэнэ ферм болжээ. Энэ ладаг. Пионерийн ферм өөрийн-удирд- лагатай. Эрхлэгчээр нь пионер Гена Чашин, ахлагчаар нь Юра Николаев, салаадын даргаар Анд- рей Ловчиков, Олег Петров нар ажиллаж байна. Ахлах насны пионерүүд дүү нараа дагалдуулан сургадаг. Хүүхдүүд туулайндаа маш хайртай. Тэгээд ч тэдний төлөө үлэмж нх анхаарал тавь- даг ажээ. Тус сургуулийн .пно- перүүдийн туршлагыг судлахаар Заречный, Кудринскийн сургуу- лийнхан ирж өөрсдөө ийм ферм байгуулахаар шийджээ, "Тэднийг ажлаа амжилттай эхлэхэд нь 80- риулж 50 туулай бэлэглэжээ, «Пионерская правда» сониноос НАЙРАМДЛЫН ӨДӨРЛӨГ сурагчид, «Миний эх орон, ЗХУ», «Намынхаа ХХУТ их хуралд барих бэлэг», «Хөгжилтэй гараа». 8 гийн эзэд» ГЭСЭН СЭДЭВТ үзүүлэх тоглолт хийлээ, Анд нөхдийн тог- бамбогтэй! уралдаан зэрэг хөгтшилтэй наад- багш сурагчдын өөр өөрсдийн сургууль дээр хэрэгжүүлэх сайхан лолтоос дуут шагсаал, мууд монголын талархал хүлээж, туршлага боллоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЗУРАГ ДЭЭР: -- Бид завсарлага бүхнээр бөм- бөгтэй уралдахыг хүсдэг ют. Яа- гаад гэвэл хурдан шалмаг хөдөлс- -- Манай ч жагсаалд оролцогчид нөөр хамгийн сайхан амралт бол- дог юм гэж (7-гийн «В» ангийн сурагч Б. Баатар, Л. Олег, С.Олег нар ярьж байна. сургуулийн 4-ийн | мийг сайн биелүүлэхїйн хамт 308 «Д» ангийнхан усан цэргийн дуут | сайханд хувцасласар байх ёстой. жагсаалын тозлолт хийпэ, Ямар | гэж б-гийн «Гс ангийн сурагч дүрт, Д./Хэрлэнгарэж, байна: МАХН ХУШ | Увс аймгийн Хартариагатайн нүүрсинй уурхайн бага сургуульд сурлага хөдөлмөр, аньлас билгээ- рээ бусдыгаа хошуучилдаг” тэр- гүүний сурагч олон бий. Тус сургуулийпр гуравдугаар апгийн. сурагч ЭН, Цэгмид, Ш. Цэндээ, г Өйзбиш, хоёрдугаар ангийн сурагч. Ш, ПИандинбиндэ- рьяа, Ц. Алтангэрэл, ЭН. Баринзаа, пагдүгээр ангийн сурагч Ч. Отгон- жаргал, ЭН. Цэрэнчимэд, Ш.Цэ- рэпминж нар улирал дараалай оиц суралцаж байна. Мон сургуу- МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ҮНЭНЧ БАЙЖ МХЗЭ-ИЙН ХОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛ”ЬЯ! Р 1 БУ их хуралд | ТЭРГҮҮНИЙ СУРАГЧИД лийн хоёрдугаар ангийн сурагч Б. Бумпашиид, | Зинд, гуравду- гаар апгийн сурагч Д, Отгонбаяр, У, Алтангэрэл нар ариун цэвэр сойлч байдал ,арвич хямгач, нө- хөрсөг, зай аашаараа хамт олон- доо хүндлэгддэг юм. Сургуулийн захиргаа нийт сурагчдаа тэргүү- ний сурагчдын эгнээнд хүргэхийн тулд олон төрлийн болаолт урал- даап өрнүүлэп . ажиллаж байна. Үүний үр дүнд онц сурлагатны тоо нэмэгдэж байна. Б.НАМСРАЯ лийн 7-гийн «А» ангийн онц сур лагатан Н. Пүррвсүрэн, найз Ц. Гапболдын орос хэлний хичээлд тусалж байгаа нь, Нийслэлийн 41 дүгээр сургуу- өөрийн МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИНН авсан гэрэл зураг 1121111771717171711111117117 77777777 77 77 САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ АЖИЛСАГ, АВЬЯАСЛАГ ХҮҮХДҮҮД Өнгөрсөн жил 40 жилийнхээ ойг тэмдэглэсэн "ов аймгийн Бү- рэп сумын 8 жилийн хамт олон амжилт бүтээлээр дүүрэн бай- па Тус сургуулийн захирал халамжлан хүмүүжүүлэгч Ч Нэргүй, пионсрийрп ахлах удир- дагч С. Нямдарла плртай уулза хал: --0 Манай сургуульд «Залуу зохион бүтээгч», «Залуу сурваляс- дагч» «Сурагч» шуудан хороо, «Сүрэг хамгаалах | нөхөрлөл», «Нүдлэн хамгаалах штаб» «Эрэн сурвалтлах хэсэг» зэрэг сайн дурый байгууллагууд сайн ажил ланг байпа гэн! ярисан їюм ШУУРХАЙ БАГАЧУУД «Алтан хараацай» сурагч шуу- дан хороог 8-ын «А» ангийн су- рагч 8. Оюунбилэг 3 дахь жил- лээ удирдан, байна. Шуудан хо- роо 7 хүүхдийн бүрэлдэхүүнтэй аяслаа явуулдаг бөгөөд дотроо тогтмол хэвлэл, захидал харил- цаа, марк цуглуулагчид гэсэн хэсгээс бүрдэнэ. Тогтмол хэвлэ лийн. хэсгийн ахлагч «Тппац он. цын заэн» Р. Бүдсүрэн, Д. Цэнд- сүрэй нар өнгөрсөн оны хэвлэл аахиалгыг сайн зохион байгуул жээ Төд сурагчдын хавлэлийг цаг түхайд нь шуурхай түгоэж хэр лэл ашиглалтаариь айги бүлгүү: дийп дунд уралдаан аарладаг бол- Соц нь амжилт олж С Дапалсү рэн, Ц. Цэдэв, Х. Лхагвасүрэн, Д. Долгорсүрэн, А. Алтангэрэл багштай 8-ын «А» 8:ын «Б», 14 ийн «А» бгтийн «Б», 7-гийн «Б» ангийн хямт отбє буслыгаа хошуучилж явна. Мөн «ГПионе- рийп үнэн» сонины «Чиний мэл- лэгийн санд» «Арвинштх гуайн ярий» «Энэ ямар сурагч вэ?», «Чипий төлөө яриа» зөрэг хэлэл- цүүлэг, зөвлөлгөөг өөрсдийн амьдралд нэвтрүүлж анги бүл- гээр хэлэлцүүлэх ажил зохно- жээ. Д. Пүрэвжав Д. Буянжаргал пар өөрийн орны болон гадаадын пионерүүдтэй захидлаар харилцах, марк, тэмдэг, ил захидал цуглуу лах ажлыг чадамгай удирдаж байна. «Алтан хараапай» шуудан хорооныхон өөрсдийн халааг 4- ийн «А» ангийнханд өгөхөөр тэднийг дагалдуулан сургаж байна. Эдний ажлын амжилтыг үнэлж МПБ-ын Төв Зөвлөлийн болон аймгийн пионерийн зөвлөлийн диплом бусад шагналаар шагна- жээ " СУРВАЛЖЛАГЧ ХҮҮХДҮҮД Тус сургууль дээр «Баянтох- мийд улнга» уран зохиол ба сурвалжлах хэсгийн дугуйлан зургаа дахь жилдээ хичээллэж байна. Дугуйлангийн гишүүд МАХН-ын ХУШ -инх хурал, их ойнуудыг угтаж сургуулийн үйл амьдралыг төв, орон нутгийн С0- пий хэвлэлд сурталчлахаас гадна сургуулийн ханын сонин тогтмол гаргаж байна. Дугуйлангийн ахлагч сурагч П Цэвэгжав, гишүүн Н. Насаиндэл- гэр, Н. Сосорбурам, Р. Бүлсү- рэн, ПШ1. Мандах нарын олон су рагч сонин хэвлэлд мэдээ мате- риал нийтлүүлж хамт олноо. сур- талчилжээ, Манай идэвхтэн сурвалжлагч Ш, СҮХБААТАР 11111 01111011101011011001010110000000000000000010000000 АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР «ЭНХИЙН ДУУ» Өвөрхангай аймгийн Баян-өн- лөр сумын 8 яавлийн сургуулийн Сүлгэмийн зөвлөлийн дэргэд багш 1, Очирбатын удирдлагаар «Эн- хийн дуу» чуулга ажиллаж бай- на. Чуултынхан найрал дуу, гоп- лол дуу, утсан ба үндэсний хөг- жим, бүясг, жүжгийн торлоор хичээллэж, сэдэвт концерт 40 га- руй удва балтгэн тогложээ, Мөн 1. Хорлоогийн зохиол «Алтан 53 охин», «Шидэт толь», ї«Тулгаа багш» жүжиг, Д. Содном- доржийн «Аз жаргалын эрэлчий» 1: зэрэг 10 гаруй хүүхдийн ДЭЭРан сэдэвт шүжиг тоглов, 210 аионе- мОЛДУЛГЫН тоглолтыг ЧУУЛГА. рийн байгууллагын Төв Зөвлө- лийн Алтан медалиар шагнасан юм, Энэ чуулгад МПБ-ын Төв Зөвлөлийн урлагийн үзлэгийн алт, мөнгө, хүрэл медальт Ссу- рагч Т. Амаржаргал ,О. Дорж, С. Чудуунболд нарын авьяаслаг пионер сурагчид хичээллэдэг, «Энхийн дуу» чуулгын хамт олон МАХН-ын ХУШ нх хурал, МАХН, Ардын хувьсгал, МХЗЭ- ийн 60 иилийр. ойнуудыг угтай: Ч. Напагдоржийн зохиол “«Мөн- хийн галт цэцэг» жүжиг, «Нам- лаа баярлалаа» сэдэрт копперт тоглохоор бэлтгэн: байна. Пионерийн удирдагч рийн ИН, ЭНХТҮВШИН ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС 0Х04Д00 ТУСЛАХ САЙХАН Энэ охин нийслэлийн арван жилийн зур- гадугаар сургуулийн 7-гийн «Гэ» ан- Даржаагийн Наран. ГИД ОопЦСайн дүнтэй “суралцдаг юм. Хичээл дээр маш аянхаарал- тай сууж, даалгаврыг чанартай сайн хийдэг нь амжилттай сурах үндэс болдог ажээ. Чөлөөт цагаарад «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч»э сэт- гүүл, уран зохиолын ном байнга уншдаг їюм байна. 4 Пиоперийн үнэн» сопины «Арвижих гуайн ЭВЭР 2 сөх ЭВЭРЭХЭЕЗЕЭБЭРЭРЭЕЭРЭЕЭЕЭБЭК Нийслэлийн 41 дүгээр сургуу- лийн Т7-гийн «А» апгийн онц сур- лагатан Ш. Даваахүү даргатай пионерийн 32 дугаар бүлгийн су- рагчдын 50 хупь онц, сайн сурч байна. | Тус бүлгийп пиоперүүд МАХН-ын хүш нх хурал угтаж сурлагын чапарыг 8 хувь ахпу- лахаар үүрэг авч хэсэгчилсэн лриа», «Энэ ямар сурагч бэ?», «Сонирхолтой уулзалт» | буланд нийтлэгдсэн материалыг уншиж тэмдэглэл хийдэг болов. Онц сур- лагатан Д. Наран өөрийн ангийн сурагчдад алгебрийн томьёонуу- дыг тайлбарлаж өгсний үр дүнд ангийн сурлагын дүн нь сайжир- чээ. Тэмдэглэлт ойнуудыг угтаж, 7-тийн «Гэ» ангийнхан хичээ сурлагадаа амжилт | гаргахаар шургуу хөдөлмөрлөж байна. О. ЦЭНДСҮРЭН давтЛага зохион байгуулан ажил- лаж, байна, Зураг дээр: Бүлгийн дарга Ш. Даваахүү, МПБ-ын түүхэн замна- лаас нөхөддөө тайлбарлаж байгаа нь. С. БОДООШИНН. авсан гэрэл зураг, ЛХУКН-ЫН ХХҮТ ИХ ХУРА “її. Маяиййсний уран бүтээ- лээ аугаа их болышоинкуудын замын үйл хорэгтой ийгт холбо. сон. бадрапгуй, дайчид цогтой яруу тайрагч байлаа, .«Од шиг, гэгаац. таван. хошуу дурайсан Оросын коммунист пймын тэпгарийг Одоо би гайхан. магтахгүй юм бол Гааар дээр шүлэгч гаж явсны Гавьяа минь їюу билээ гэж ї.В, Малянонский Лениний намын га- рамгай дууч болохоо батлан илэр: хийлжээ. їл: Ї. Малковский, их Лепппий тухай айраглалаас гадна 1927 оиД «Ленин бидонтай Хїмт» гэдэг алдарт шүлгээ бичсэн. юм. Мая- нопсний, наппталист орпууд дахь ашилчин айгийнН аж амьдралтай тайилцах, Европ, Америкийп жи- рийн хүмүүст зсовлолтийн тухай үнэнийг өгүүлэхийн тул хилийн чанад дяхь Ориуудаар олол удаа аллжаэ. Энэ аяллынхаа дүнд Маяновский Америкийн нмпернит- листүүдийп түрэмгийлэл, түүний дэлхий дахиныг ноёрхож, бүх улс түмпийг боолчлох гэсэн санаарх лыг зөвлөлтийн зохиолчийн ХУрц соргог нүдээр ажиглан шинжиж, ирээдүйд «Америкийн Мэгдсэн Улс нь хөрөлгөтий үйл хэргийг хамгаалагч, эцсийн хамгаалагч нь | болох магад.» Гэм хэлсэн нь одоо яг тэр ёсоор болжээ, Хүн хүнзэ даярлахыг мэдэхгүй, эрх чөлөөт, Энх хөдөлмөрийн орон, социализмын орны иргэн байх яв- их жаргал мөн лал үлэмтгийн Б-48-5-11-34: ЗовЛлӨДТИиНЙН АРМН тэнгист “ӨВИЙН НАЙРАГЛАЛЫН ХЭСЭГ «Халуун манхны «оо тэвэрч Хамгийн түрүүн дайсан руу молхөхөд Намайг хамгаалсан тэр хүнийг Насандаа би мартана гэж үү? Мадтай тэр Нэг амьтай юм шиг санагдаж Шаркны халуундаа явмийрч байхад минь Шавхруу ч үлдвалгүй усав өгч Эцэс сүүлд нь намайг үүрээд Эргэж явахдаа өөрөө шархадсан юм. Хоёулаа бид шархтай Хоёр биендээ туслах санаатай Хортон дайсны суман дунд Хоёр биензэ тэвэрч явсан юм. Дээрээс сум ёсгарч байхад «Дайсан бүх төмрөөрөө буудсан ч Бид хоёр эвийн дуулгатай» гэж Баатар нөхөр минь халж байсан юм. Ихэр юм шиг бид хоёр Ишилхэн ногоон дуулган дор Дайны хүнлийг дундаа үүрч Жг-81214 1ЛЕШИНИЙ: НММЫН ДУУ Онор: довнлолт: ориы иргэн нь би байна! гэжээ, Малгцопснийн шүлгийн мөр бү хэнд Зөвлөлтийн хүний. өлдө ухамсар, түүний пан суртахууны эрхэм чайар Лепиний иамын үйл хэрэгт үнэнч, өх орондоо хайртай! В.В.МАЯКОВСКИЙ ч, ЛЕНИН НАМ ХОЁР ИХЭР ТӨРСӨН АХ ДҮҮ юМ. ЭХ БОЛСОН ТҮҮХЭНД гэдгээ. Эорплолтийн: иргэний хосгүй їзгай эрхэм нандиц зүйл болох ЧЦоплолт улсын паспортыг өлэм- Шин явда нх хупь ааландаа бах- 3 сатгаЛл лмагт шингвсэ байда АРАЛХ халуур билэ, ШЖ Тдаг | хэн нь ч гэсэн эн 3 Малнковсний шүлгүүддаэ. ши 9 зорөлдсөн паар байгуулсан ТНбЫй1) аапод, !| ЗИРТЭВ ДОМ: Хэ? БН ашиы нээсэн уурхай, анилчны шинэ!| ЛЁНИН ГЭЖ ХЭЛЭЭД орон сууц, социйлиймын лут их НАМАА йдрилга, Стахаповын гайхамшигт | / хөдөлгөөний тухай гэх аэрэг шинэ БИД НЭРЛЭДЭГ ШӨЛ, бий. болсон бүхнийг цагї, НАМ ГЭЖ ХЭЛЭЭД тухайд ив магтан. дуулж байл, ! : Ируу найрагч Ч, Чимид Мая.( ЛЕНИНЭЭ цопскийн “«Зойлолтийн паспорт» ша 129 ЭҮэ2 шүлэг, «Ї.И.Лепип» пайраглалыг орчуулан хөйлүүлсэн нь монголын !! уншигчдад нарт яруу иайрагчийн | бүтээлийг тапилцуулсан төдийгүй манай” аохиолчдын уран бүтаалд ! их нөлөөлсон (0м. Одоо мопголыш улшигчид Маля- цовсцийн бараг бүх бүтээлийг мэд дэг болоо, Түүний «Зоплолтийн «Владимир Ильич Ленин» паспорт», «Нам», «В,И, Ленин», «Хупьсгалын марш», «Сайхинав» | зэрэг алдарт шүлэг пайраглалуу-/ «..ПАРТИЯ И ЛЕНИН-- дын дайчин үзэл санаа нь хү-ЇЇ, т 148 225 мүүжлийн үнэлж баршгүй өндөр БЛИЗНЕЦЫ--БРАТЬЯ ач холбогдолтой їом, Манай олон үеийн ушшигч багачууд Маякоп- скийн «Ямар мэргэжилтэй болох 1 вэ?», «Ямар юмыг сайн гэх ва? | Ямар томыг муу гэх вэ?7», “Өөв- КТО БОЛЕВ МАТЕРИ--ИСТОРИИ ЦЕНЕН? МЫ ГОВОРИМ ЛЕНИН, эрхэндээ лөлтийн паспорт», «В.И.Ленин» ПОДРАЗУМЕВАЕМ бахадсан би. зэрэг сонгодог олон бүтээлээр нь! ПАРТИЯ, Араатан цагдаа нарын хүмүүжсэн гэж хэлж болно. Цаа- МЫ ГОВОРИМ гарт шид ч гэсэн |Маяковскийн гал тамлагдаж цогтой яруу найргийн нөлөө манай ПАРТИЙ, Энэ алдсан. Ч утга зохиолд Хэзээ ч бууршгүй | ПОДРАЗУМЕВАЕМ-- Эу Жиш үнэ цэнэтэй юм. Сонипыхоо Энэ | ёс зйлаа-гээд удаагийн дугаарт 8В.В. Маянов ! ЛЕНИН.» хүвых ч рсдөө үзэцгээ! скийн «В.И.Ленин» найраглалын | Из поэмы «Владимир лья | атаархацгаа! намын тухай хэсгээс нийтлэв. “Йепин» | ИЙН ЦЭРГИЙН ФЛОТЫН ӨДӨРТ тэн лт СУЛЛЭЛГИДЫн Суваг, ДУУэд БУ АВЬЯАС БИЛЭГ-УРАН ЧАДВАР є: цэ ӨГЧ ДҮҮ ХОЁР Одоогоос 7 жилийн өмнө« Пио- нерийн үнэн» сопнипы хуудсанд нийслэлийн 41 дүгээр сургуулийн 2-ын «Бэ ангийн сурагч онц сур- лагатан, Л. Энхцэцэг охипы уран нугаралтын гэрэл зураг нийтлаэгд- сэн билээ. “Сониид нийтлэгдсэн зургийг улсын циркийн мэргэжилт нүүд үзэж Л. Энхцэцэгийг цир- нийн сургуульд элсүүлж, улмаар сурагч Л.Энхцэцэг цирнийн жү- 111115011::008 071614 алдрыг хүлээж Москва, -Прага, Гавана зэрэг олон хотоор зочлон тоглож мянга түмэн хүний халуун талархалыг хүлэзэ- жээ. Энхцэцэгийн дүү Л. Тунгалаг нийслэлийн 34 дүгээр сургуу- лийн 2-ын чА» ангид сурч, сур- туулийн урлагийн тоглолтод орол- цах боллоо. Бар Зураг дээр: /Л. Энхцэцэг тог- лолтын өмнөхөн, ТЗ Дүү, сургуулийн урлагийн тоглолтод 4, | 5 с ДУУЛГА явсан юм. Дайснаас биднийг дандаа ялгадаг Дуулган дээрх таван хошууг Сум даадаггүй юм гаж Сумангаараа бид ярьдаг байсан юм. Дарийн утаагаар амьсгалж Тушаал авсан цэрэг эрийн Төргүүн дээр тэр үг Дуулгатай хамт сум сөрж Давшсан цэрэг ялдаг байсан юм. Орос цэргийн сүр сүлд Орчлөнд гайхуулах эр зориг Малгай дзэр нь гялаласан Таван хошуунд байна гэж Халхын голын байлдаанд Хамт давшихдаа мэдсэн юм, Онтлбриар мэндэлсэн таван хошуу Орчлонг гийгүүл сэн таван хошуу Ахан дүүсийн халуун сэтгэлийг Ашид гагнасан эвийн тэмдэг Энэ тэмдэг дуулган дээр, минь Эгнэгт тодхон дурайн байхад х үний гэрэлд хорвоогийн сүүдэр : Тим -Ф лг чичрэн жижгэрэнв... | “ЭРХЛЭГЧ Ц. ДАШДОНДОВ Л. БАНЗРАГЧ Банинэгүугүгручучилэрэүд унан ч Д, Сүхбаатарын "нэрэмжит Улсын хэрлэлийн Йомбинатадхэвлэр. Ипдецс-14140 ПА-СУ7) НЭГДЭГТУН! МАХН- БН МЙА Хэргийн төлөө УЛцчонериан ҮНЭН МХЗЭ-ийн Төв Хогоо, Д.СмхвБААТАРЫН нэрэмжит /006-ын Төв Зөвлөлийн сонин 1001 оны (1871) гуравдугаар сарын 4. ЗӨВЛӨЛТИЙН КкоммУнНИ Стуудын/ ИХ ХУРАА Фф ЗХУНН-ын ХХУГ -их хурал эпэ оны хоёрдугаар сарын 28-иаас 25 гуравдугаар сарып 49-нд Москва хотод боллоо Ф !х хурллд зөвлөлтийн арван долоон сая, тапан зууц мянгапй номмупистыг толоолсон таван мянга орчим төлөөлөгч о! олцов Фф СХУКН-ын Төр борооны 2 ерөнхий нарийн бичгийн Дяпга Л. И. Броеипсп «ЗХУКН-ын Тов23 Хорооны тайлан илтгэл, иампас 2 дотоод, гадаад бодлогын талаар дэвшүүлэх зорилт» гэсэн илтгэл. хийн - Фф ЗСБНХУ-ын Сайд. нарын Зонлөлийцн дарга Н. А. Тихонов ЗСБНХУ-ын эдийн басаг, нийгмийг 1981--1985 оц болоп 1990 он хүртэл хугацааид хөгжгүүлах үнлД- сэн чиглэлийн талаар илтгэл хийв, ФФОХУИН-ын ХХУТ их хуралд манай гаригийн бүх тивийн 109 орны коммунист, ажилчны, үндэс- пий ардчилсан болоц бусад ам байгууллагын 128 төлэөлөгч озолцсоны дотор МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич гийп дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Төргүүлэгчдийн дарга Ю Цэдэнбал тэргүүтэй манай намын 2 төлөөлөгчид болон зөвлөлтийт ӨС- төлөөлөгчид оролцов вор залуу үеийнхэнд баярын ца4- Ю. Цэдэнбал гуай ЗХУИН- ын Ё хилгаап явуулж их хурал угтаж: ХХҮ1 их хуралд баяр хүргэж үг 2 зохиосон ажлаа. тайлагиалаа. хэлэв Районы сургуулиудад зохиогд- ф Зоплолт Холбоот Улсын Ком- Сон «Их хурал угтсан 7 хоног»- мунист Намын ХХУ1 их хүрхагс Б ийн ажлаар ЗХУНН-ын их хур- ! шШшилшиии шалцн ЗХУКН-ын ХХУгГ их хуралд 20- риулсан хүндэтгэлийн шугам жаг- саал мпапай орны хот хөдөөгийн олон сургууль дээр хоёрдугаар сарын 23-нд боллоо. Найрамдлын районд Тус рапоны ерөнхий боловсро- лын сургуулиудын пионер сурагч- дын хүндэтгэлийн цуглаан Баатар хот Москвагийн нэрэмжит 83 ду- гаар сургууль дээр боллоо. Цуглаанд оролцсод пионер су- рагчид ЗХУКН-ын их хурлын шишишишиншшшишишиип шини сонгогдсон ЗХУНН.ын Тов 0-5 луудыг сурталчилж, дуут магсаа- роопы бүгд хурал 1981 оны жи лын үзлэг явуулан, бүлгүүдэд сэ- равдугаар сарын 8.0їд болов. Б дэвт амжил зохножээ. Мөн зурагт Бүгд хурал ирхөр Л. И. Бреж. 8 самбар, ханын сопин гаргаж, тэр- невийг СХУМН-ын Төв Хорооны 2 гүүний баатарчуудыг пионерт эл- сранхий нарийн бичгийн даргаар 2 сүүлэв. с8нал нэгтэй сонгов. с: Г.ТҮВШИН мС55-25-3 шашшэ-- Р РРЭЭРРЭЭЭЭЭЭЭ ХҮНДЭТГЭЛИ (ЗХУКН-ын , үгнээс) Сүхбаатарын районд Тус райо- ны ерөнхий. боловсролын сургуу- лнудын пиопер сурагчдын хүндэт гэлийн шугам жагсаал Бүх Хол- боотын Леинний Номмунист За- луучуудын эвлэлийп нэрэмжит зургадугаар дунд сургууль дээр боллоо. Хүндэтгэлийн шугам лын агшциллагаанд гишүүн, Зөвлөлтийн Ш дунд сур- гуулийн. захирал В. Н. Алек- сандрович, хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн Ш. Сэмжид нар болон тус районы ХЗЭ, пионе- рийн ажилтан багш, сурган хү- мүүжүүлэгчид оролцов. Тус сургуулийн намын үүрийн нарийн бичгийп дарга Сарантуяа, сурагч МС.. Эрдэнэбаяр нар их. ху- ралд баяр хүргэж, үг хэллээ. Зур- гадугаар бүлгэмийн есдүгээр бүл- гийн 1 дүгээр салааны хүндэт пионер болсон В. Н. Александро- вич өөрийн сургуулиас их хурал угтаж зохиосон юнлын тухай дэл- гэрэпгүй ярив Дараа нь ХҮЛДҮЦЭрЦНд мгагсаа- ЗХУКН-ын шугам шаЛЫн БОЛСОН ИЙМ ҮНЭЛЖ БАРШГҮ “ИНТЕРНАЦИОНАЛЧ ТУСЛАМЖ ҮЗҮҮЛЖ, “АХ ДҮҮГИЙН НАЙРАМДАЛТАЙ ХАМТРА АЖИЛЛАЖ БАЙГААД НЬ АХ ДҮҮ. ЗӨВЛӨЛ “ТИЙН АРД ТҮМЭНД,ЛУГАА ИХ ЛЕНИНИЙ (НАМД БОЛОН МОНГОЛЫН АРД ТҮМНИЙ И (АНД. НӨХӨР Л.И.БРЕЖНЕВ “ТҮҮНИЙ ТӨВ ХОРООНД МАХН, (НИЙТ АРД ТҮМНИЙ ӨМНӨӨС ЧИН. СЭТ-- ЇГЭЛИЙН ХАЛУУН ТАЛАРХАЛ ИЛЭРХИЙЛЬ ХХУ! их хурал дээр Н ШУГАМ ТЭРГҮҮТЭЙ Монголы Ю. ЦЭДЭНБАЛЫН хэл ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерон- хий царийц бичгийн дарга Л. И. Брежиев, МАХН-ын Төв Хороо- ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар- га, БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. Цэдэнбалтай Москвад саяхан уул- зав. Монгол-зөвлөлтийн ард түмний гай бат найрамдлын яруу тод илЛ- рэл болсон энэ уулзалтын үр дүнд монголын өсвөр үе баяр хүргэ байна. ю ЗУРАГ ДЭЭР: Уулзалтын үеэр шиш ат АГ СХАЛ 22 : , нь : шгагсаалд оролцсоп пиопер сурагч- даас, их хурлын нэр дээр баярын цахилгаан ярууллаа. Ч. ЦЭРЭНДУЛАМ Октябрийн районы арван хи- лийн 13 дугаар сургуулийн хамт олон ЗХУНН-ын ХХУТ -их хуралд зориулсан хүндэтгэлийн шугам жагсаал хийлээ. Хүндэтгэлийн шугам лаагсаал дээр 9-ийп. «А» ангийн сурагч, онц сурлагатан Б. Өнөрцэнгэл ЗХУКН-ын ХХУ! их хурлыг угтал: хамт олныхоо хийсэн ажлыг тайлагиалаа. Энэ сургуулийн хамт олон ЗХУ КН-ын ХХУГ-их хурлыг угтсан хоёр сарын ажил зохиож, сурла- гын чапарыг 5,6 хувиар ахнул- сан амжилтаар их хуралд бэлэг барьжээ. Хүндэтгэлийн шугам окагсаалд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны пнонё- рийн анслын зөвлөх мэргэжилтэн А. Г. Зуев оролцлоо. О. ЦЭНДСҮРЭН 2000000-10ЕН-1ЕТААЛ 200000 ТОНН ЛАС «КОММУНИСТУУДААС ҮЛ- ГЭР ДУУРИАЛ АВЦГААЯ», «КОММУНИСТУУДТАЙ хөл ХУОЛЫН уезо Металлургийпл вапо- НИЙЛҮҮЛЭН АЛХАЦГААЯ»- дуудад пионерийн ган хайлуу- ЗХУНН-ын ХХЇїУ, ХХУ, ХХМУ! лалт болол, их хурлыг угтсан өсвөрийн | Ле- Ниевийн тойргийн Яготинскийн районы комсомолчид болон шпи0- перүүд ЗХУИН-ын ХХУТ нүх ху- ралд аориулсан Бүх холбоотын пионерийн гай хайлуулалтад 243 нинчүүдийн ходолгоон ийм уриан дор явагдлаа. Энэ урианл тавтлн лөглөгөөг биелүүлэхэд жилийн та- гар бие оролцон тусалж өөрсдийн хувь тонп металл хугацаанаас нь ом» нэмрээ оруулах өсвөр үсийнхний нө цуглуулж өглаө, чин Хүсэл эрмэлзэл шингэжээ, Венлппы хотын. наймдугаар . сур» Намын их хурал бүрийн өмпөхөн зоплолт орон даяар бүх холбоо- тын пионерийн цуглаан болж амжилт бүтээлээ намдаа рапор- талдаг юм. ЗХУНН-ыл ХХУЇТ их гуулийн 8-гийн «В» апгийп пио- нерүүд бүх холбоотын пиоперийн ган хайлуулалтад 40 топ хаягдал төмөр хугацаанаас нь өмнө цуг луулж, ачууллаа. зөвлөлтийн ҮЕ тЭНГИЙнХнээСэЭ “СУРАЛ “ЬЯ. 08688РИЙН ЛЕШИНЧҮҮД АМЖИЛ РА10РТАЛЛА1 Запорон хотын гашигай хөдөлмөрийн хөдөлгөөнд оролцогч «Орлёнон» клубийнхэн нэг сарып дотор хоёр тонн.хаяг- Дал металл Цуглуулахаар аясан үүргээ дорпон тонн 800 кг- хүр- гэ!!. давуулан биелүүлжээ. Перми хотын 195 дугаар скр- гуулийн Н. Островскийн пэрэм- шит бүлгийнхэн дөрвөн топи хаяг- дал цаас цуглуулах үүргээ да- вуулан биелүүлж тавап тонн 90 нг хүргэй, Тушаасан хаягдал цаасны мөнгийг энх тайвны фог- Дод шилжүүлжээ. Хүүхдүүдийн пноперийн цуглуулсан цаас тойргийн залуучуу: 2-1 дын сонины бүхэл бүтэн нэг ду- гаарыг хэвлэн гаргахад элбэг хү- рэлцэх юм. ПИОНЕРИЙН ЦААС--Зөглөл- тийн цаас, целлюлозны комбийа- тын тогоонд буцалж, ПИОНЕ- РИЙН ГАН-Мартеновын заводын зууханд хайлж байна. Хаягдал металл сайн цуглуул- сан тэргүүний хүүхдүүд, пионе- рийн хөдөлгөөлий ахмадууд-«А2дов- сталь» заводын, социалист ХхӨ- дөлмөрийн хоёр удаагийн баатар Г., Я. Горбайягийп бригадтай хамтран ЗХУКН-ын ХХУТ их ху- ралд зориулан пиоперүүдийн пуг- луулсан ганг маш түргэн хайлуу- лав. Ингэл зөвлөлтийн өсвөр үеийнхэн эх-орныхоо коммупист бүтээнд байгуулалтад: ,тодорхой хувь нэмэр оруулж байпа. «Пионерснал правда» сонипоос Т. ДАВААДОРЖ орчуулан хши ишиг ШИШЭО””””” ” лгжинлриацахлэн «Э АЛГ АМ Ж ү Ё » А Я Л АА Їд шинпплиппипиппипиипилныг Завхан їмгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн сургуулийн БН МАУ-ын баатар Гивпапы нэрэм- хит пиоперийн гуравдугаар бүлгэ мийн зөвлөл МАХН-ын ХУШ нх хурал, МАХН, Ардын хурьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жсїлийн ойг угтаж бүх ард түмний социплнст урал- даанд аймгийнхаа ерөнхий боловс: рольт сургуулнудыг уриалан ав- сан зүүргээ амшилттай биелүүлж байна «Миний эх орон-БНМАУ» жигүүрээр Пионерийн бүлэг, салаа бүр «Миний хайрт эх орон-60 жилд» сэдпээр эх орныхоо газар зүйн байрлал, байгалийн баялаг, ан амьтдын байршлыг судалж байна Тойрон аялал, энскурсээр цуг- луулсай зүйлээр газар зүй, био- логи, түмэн бодисын. кабипетыг тохижуулж, бүлэг, салзадууд газ- рын зураг дээр тогтмол аялал хий- дэг боллоо. "Мөн эх орны тухай вурагт альбом 600, диафильм 4- ийг бүтээн газар зүй, монголын түүх, бага ангийн кабинетуудад тавьж сургалтад ашиглаж байна. Бүлгэмийн зовлелөөс «Эх ор- вноо хэн сайн мэдэх вэ?» асуулт ха- риултын уралдаан, «Бид хувьсга- лын үр сад», «Миний аар, ээж номмунист» зохион бичлэгийн уралдааныг ээлт даргатай зохион явуулж шалгарсан бутээлүүдийг уралдааны номисст явуулж байна. Жж «Эрдмийн далай» жигүүрээр Сургуулиараа сурлагын амжил: тыг 99,9 хувь, сурлагын чанарыг 563 хувьд хүргэх зорилт тавин ажиллаж байна. Сургуулийн мон- тол хэл бичгийн овмпиалыг жил бүр явуулж, улсын олимпиадын бэлтгэлийг хангадаг уламжлалтай. Энэ жил сургуулийн ХҮШ олим- пиадыг явуулж дүгнэлээ. Мөн монгол хэл бичиг, орос хэл, хими, математинийн улсын олимпиадын 1-:ийн давааг зохих зааврын дагуу явуулж дүгнэхэд багш Лүгээбаатар, Цэвэгжав, С. Хандсүрэн, Н.В. Трушкова, Билгээ. Б. Пүрэвдорж: Ёндонжамц нарын хинзэл заасан, хариуцсай ангиуд тэргүүн байр эзэлис шалгарлаа. Пиопер бүр 20 хоногийй хугацаанд 60 бодлого бие дааж бодох хөдөлгөөн өрпүүлж ажиллан захирлын пэрэмжит ма- тематикийн шалгалтыг 1--Х аш- гийн 1451 сурагчаас арч дүгнэ- лээ. Энэ хөдөлгөөнд багш Самдап Дапгадори,, Дашзэвэг, Батцэвээн нарын хариуцсан 8-ын «Вэ», З-ыпн «Бь, 2-ын «А» 1:ийняА» внгнуд сайн оролцов «Пионерийн бүтээлч үйлс» жигүүрээр Энхрий хайрт намынхаа дэв- шүүлсэн дайчил урна, лоозонг хэрэгжгүүлэн «Сургууль миний төлөө ,би сургуулийн төлөө» Ссэ- дэвт ажлыг 7, 14 хоногийн хуга- цаатай тогтмол зохиосны үрээр анги танхим байр тасгаа олоп жил засваргүйгээр эдэлж байна. «Нийгмийн юм-бидний юм» уриан дор мал бүрийг онд мэнд оруулах, төл хүлээн авах бэлтгэ- лийг тус тус хангаж шеф Их-уул сумын «УИХаргалант амьдрал» пэг- дэлд 100 үнээний саравчтай ,Ду- лаан байр нэгийг шинээр барьж, өвөлжөө бууц 5-ыг засч тохижуул- лаа. Хөдөлмөр зуслапдаа 50 үх- рийн багтаамжтай саравчтай ха- шаа, төлийн дулаап байр шинээр барьж тохижуулсан юм. «Тол түмний баясгалан», «Төл бүрийг мал болгоё» цуваанууд зохион байгуулж шєф нэгдэл, бригадад тэжээлийн онгоц 50, нэмнээ 400, элгэвч 1200, төлийн уут 835, уст цэгийн төхөөрөмж 50, малын бай: галийн тэжээл 53 топн, амьтны гаралтай тэжээл 8 тоиныг бэлт- гэж тусаллаа. Байгаль орчиоо хамгаалах пиопер сурагчдын 100: гооп, цэнхэр эргүүлүүд ажил- луулж сургууль орчиндоо зөвхөн энэ хичээлийн жилд 200 гаруй мод тарьж, их хэмжээний гала! зүлэг суулгасан. юм. Түүхий эд бэлтгэлийн 30 гаруй хувийг пионер сурагчдын хөдөлмөрийн цуваагаар хангадаг юм. Одоо тус бүлгэмийн пнонер сурагчид малчдад тусла- хаар отрын гэрийн мод 50, зуух 50 ширхэгийг хийж байна. Энэ хичээлийн жилд бүлгэмээрээ. 60 сайн: үйлс бүтээхээр социалист уралдаанд үүрэг авап ажиллаж байна. «Эих тайван-иайрамдал» жигүүрээр Энэ бүлгэмийн пионер сурагчид ЗХУ болон ах дү” социалист бу- сад орны 150 гаруй пионертэй захидлаар харилцаж тэдэгтэй ил захидал, марн, тэмдэг солилцож байна. Зөвлөлтийн дуу, шүлэг су- рах хөдөлгөөн өерпүүлж орос хэл- ний. олимпиадыг хоёр даваатай явуулж дүгнэв. «Авьяас билэг-урай чадвар» жигүүрээр «Түүхт 60 жил» урлагийн таадмыг бүх анги бүлгийн дунд явуулж урлагийн бүх төрлөөр авар- га сурагч, аварга анги, бүлгүүдийг шалгарууллаа, «Хангайн өглөө» урлагийн чуулгад нийт сурагчдын 20 гаруй хувь нь оролцож найрал Дуу. үндэсний болон цахилгаан хөгтким, үлээввр хөгжим, бүжиг вэрэг 8 төрлийн дугуйланд сурал- цаж байна, Мон ардын циркийп дугуйлан- гийн гишүүн сурагчид тоглолт хийж, улс төрийн дуу дуулаачдын гурван хамтлаг ажиллаж байна. МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ҮНЭНЧ БАЙЖ МХЗЭ-ИЙН ХОЙЧИЙГ ПНЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛТЫЯ! О ---угггтөсүэзэ тү Ї УгачЛЇГЧ 1 ЭЭЛГ: САМБАР: Баянхопгор аймгийн тоөвийп10 жилийн сургуулїййн пионер су- рагчид МАХН-ын ХУШ их хурал угтаж, сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон мийтийн ажлын ам- жкилт гарган: байгаа тухай гэрэл зургийн. сурвалжлагыг мапай идэвхтэн сурвалжлагч Л. Балдац- дорж, Б. Базарзагд нар бэлтгэл: н 9771:732) ирүүллээ. га 2. Ариунаа - Бүлгэмийп зөвлөлийн В. Баярсайхапй, Балнхонгор -- Иптеризционал клубын дар- тар- гүүний идэвхтэн таван онцын Эзэд хотын сургуу- лиудын шатрын аварга, ойц сур- лагатан Д. Сайнзаяа. «Эрэлхэг зориг-авхаалж самбаа» тонгүүрээр Биеийн тамирын 8 төрлийн лу гуйлан, сонгон суралцах сенц тогт мол хичээллэж бүх пнонерийп 30 гаруй хувь нь хамрагдаж, байпа. Зөвхөн 1980--81 оны хичээлийн жилд улс, аймгийн аварга шалга- руулах тэмцээнээс алт, менгө, хү- рэл медаль хүртсэн сурагчдын тоо 16-аар нэмэгдэж улсыг зэрэг- тэй тамирчин 26 төрөн гарлаа. Ар- дын циркинд 23 сурагч хичээллэж, тайлан тоглолтоо Улаанбаатар хо- тод хийж, МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны «Тэргүүний сурагч» алтан ме- далнар 1 сурагч, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ёлт, мөнгөн медалиар 6 сурагч шагнагдлаа. 4Оч» жигүүрээр «Баатарчуудад пиоперийн ха- ламж үзүүлье» хөдөлгөөн Өр- нүүлж, баатарчуудын багийг пио- перийн бүлгүүд шефлэн авч пио- перт элсэх бэлтгэлийг хангуулж пионерийн тангараг, .чин эрмэл- зэл,шонерийн дууг зааж өглөө. «Оч» багийнхны сурлага күмүү: жилд нь байнга тусалж: шинээр дуу. шүлэг, тойрон бүжиг хөлөгт тоглоом зааж ,багуудын хооронд аварга. шалгаруулан ажиллаж байна. Энэ хөдөлгөөнд БНМАУ-ын Баатар Т. Борын нэрэмлат Г. Батбаяр даргатай 14 дүгээр бүл- гийн пиоперүүд, Наранчимэг дар- гатай дөрөв дүгээр бүлгийн пно- нерүүд идэвхтэй оролцож байна. «Баатарчууд Сүхбаатарын орноор» тоглоом аял лаар амжилттай аялж байна. “1 ОРЖПАЛАМ Л. БАЯРСАЙХАН 3 Е 3 Ч й, ! Б 3 3 Е : Ї : : 3 3 ПИ 1 0 0 0 11 11115 Ч дэг. Тэр олон улсын хүүхэд, 34- луучуудад хөгжмийн хүмүүжил олгох нийгэмлэг-ИСМЕ-гийн хүн- дэт ерөнхийлөгч юм. Москвагийн 7 САХ Орчин үеийн жолоодлогын 6ба- гаж хэрэгсэл бүтээж амжаагүй байсан үед нисэгчид «баримжаал- таар» нисч байхдаа зөвхөн радио явдаг байв. Хөгжмийн зохиолч Дмитрий Дмитриевич Юостаковн- чийн ая хийсэн шинэ дууг радио дохио болгон нэвтрүүлэх болжээ. Родина сльпшинт, Родина знает, Гдевобланах еёЁсын пролетает! Энэ дууг 1961 оны 4 дүгээр сарын 12-нд Юрий Гагарин нисч явахдаа сонссон юм. Энэ дууны шүлгийг ЗСБНХУ-ын терийн шаг- налт яруу найрагч Евгений Дол- матовский зохиосон юм. «Ойн тухай дуу». гэдэг Дуу «Манай орныг нар гийгүүлж байна» гэдэг магтууны шүлэг бо- лон. сурагч байсан үеийн гэгээн дурсгал болсон «Сургуулийн ии- лүүд» гэдэг уянгын вальсын шү- лаг зэрэг Евгений Долматовскийн олон арван шүлгээр зохиосон дуу- нуудыг зөвлөлтийн шилдэг Дуу- чид дуулж байхыг сонсож болно. Зөвлөлтийн олон үеийн хүүхдийн дуртай дуу «Манай нутаг» гэдэг дуу бий. Түүнээс гадна «Сур- туулийн жилүүд», «Лёшенька» зэрэг хүүхдийн дуулах дуртай сайхан дуунуудыг Дмитрий Не- балевский зохиожээ. Лениний болон төрийн шагналт, социалист хөдөлмөрийн баатар, 3С. БНХУ-ын ардын жүжигчин Дмит- рий Борисовнч Набалевсвий бол олон иййтийн асар их ажил хий- Вахтангов Ши танхимд гайхалтай үзэгчид байдаг Тэд дээр, зарим нь хоёр театрын өргөн сандал дээр гаад тайз өөд амьсгаа даран харж байдаг.Хөгжмийн сохиолч Эдуард риулан бичсэн дуу» онц сонирхолтой ажээ. Яруу найрагч Ё. Евтушенко, Солоухин, дохиогоор чиг зүгээ тодорхойлон. нэрэмжит театрын зэж, аав, эмзэгийнхээ өвөр хоёроороо суу" Колмановскийн хүүхдүүдэд 20- «Гуталт муурын Ваншенкин нарыг шүлгүүдээр Эдуард Колмановский олон сай- хан дуу зохиосон юм, Болгарын Пловдив хотод Зөвлөлтийн цэр- гийн дурсгалын хөшөө бий, Бол- гарчууд түүнийг «Алёша» гэж энхрийлэн нэрлэдэг. Яруу иаї- рагч Ваншеикиний хамт Колма- новский «Албша» гэдэг дуу 30. хиосон нь Пловдинв хотын сүлд, Зөвлөлт Болгарын ард |түмпий найрамдлын билэг тэмдэг болжгээ. Янз бүрийн орны хөвгүүд охид гар гараасаа барилцан дуулах дуртай «Найрамдал бүхнээс эр- хэм» гэдэг дууг Вало Мурадел зохиожээ. ЗСБНХУ-ын төрийн шагналт Вано Ильич Мураделийн гэрэлт мөрөөдлийн тухай «Анга- рагт алимын мод цэцэглэнэ»,«Би- Дэлхий» зэрэг алдарт дуунуудаас гадна хүүхдүүдэд зориулан зохи0- сон «Сургуулийн жим», «Тамир: чип байх сайхан», «Пионерийн түүдэг» зэрэг дуу «болон хөгж- мийн гайхамшигт бүтээлүүд бий. Хөгжмийн зохиолч Островскийн зохиосон «Ядарч туйлдсан тоглоомууд унтаж бай- на» гэдэг бүүвэйн дууг сонссон бяцхан хүүхдүүд зүүрмэглэдэг. Островснийн хөгжим «Хүүхдүүд» «Хөлөг онгоцыг яаж үддэг вэ?» «Номсомолчид сүгаэр сууш Чад- даггүй улс» зэрэг дуунуудыг амьдралын босго алхаж: байгаа залуучууд их дуулдаг. Заримдаа дууны агуулгыг амьдрал өөрөө хөгжмийн зохиолчдод хэлж өгдөг ажээ. Нэг удаа майн нэгний бая- рын жагсаал дээр А. Островский, хүүхдийн зурсан зураг болон Ариадий Пусть вссгда будет солице Пусть псегда будет иебо Пусть всегда будет мама, Пусть всегда буду я! гэсэн шү- лэг бүхий зурагт хуудас харжээ. Дөрвөн настай жаал хүүгийн 20- хиосон үнэн сэтгэлийн энэ м8- рүүд | хөгжмийн зохиолчид нэн аятайхан санагджээ. Тэгээд яруу найрагч Лєв Оша- нины хамт дууны үгийг гүйцээн бичиж, тэр жаалын шүлгийн дөр- вен мөрийг дахилт болгожээ. Энэ бол дэлхий ертөнцийн хамгийн гол зүйл болох энх тайвны Тухай дуу юм, «Наран үүрд мандаж байг!» гэж цэцэрлэгийн хүүхдүүд, пионерүүд, хөвгүүд, охид, хөдөл- мөрийн ахмадууд, ахмад дайчид ер бүх хүн дуулж байна... Александра Пахмутопва бол зөв- лөлтийн хүүхэд залуучуудын хам- гийн хайртай хөгжмийн зохиолч юм. Тэдний урам зориг, тэмүү: лол дүүрэн зүрх сэтгэлийн тухай Пахмутова олоп дуу зохиожээ. Тэр шумбагч хөлөг онгоцны усан цэрэг, ялс холд зам тавьж, байгаа барилгачид,геологчид буюу оддын хотхонд сансрын нисэгчдийн дунд хаанд ч байлаа гэсэн тэр бүхэнд шинэ дуугаа зориулж байдаг. Цэцэрлэгийн хүүхдүүд «Нугад юу. бэлчиж, байна» (гэдэг дуугий нь дуулах-дуртай, Сургууль, пио- нерийн зуслан, аяны замд түүний зохиосон «Бүргэдийн дэгдээхэй писэнс байна», «Бид ч мөн вев- лөлт аасагэ, «Од харвах үе», «Энпх тайвны гудамжэ зэрэг олон дууг сонсон: болио. Зөвлөлтийн нэрд гарсан хогасмийн зохиолч Михаил. Лєонидоглч Старокадом- ский, Марк Григорьсвич Фрадкин, Юрий Миханлович Чичков, Вла- димир Яповлевич Шаинсний, С0- циалист хөдөлмөрийн баатар, Ле- ниний болон. төрийн шагналт, ор- чин үеийн томоохон хөгномийн 80- хиолчийн нэг Арам ИЛьнич Хача- турии зарэг олон уран бүтээлчид хүүхдүүдэд зориулж алдартай бү- тээлүүдээ туурвисан байна. Сер- гей Михалконв, Лев Ошанин, Алек- сандр 7Наров, Роберт Рождест- венский зэрэг нэрт яруу найрагч- дын шүлгүүд хүүхэд залуучуу- дын дуулах дуртай дууны үг бо- лон цуурайтсаар байна Хэвдэлд бэлтгэсэн Д. БАНЗРАГЧ Р ЭэЭхХОожэЭэ тчжжисВШ ссссссссссООсОсОр6оосссс х ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДИЙН АЛДАРТ ДУУНУУДЫГ ХЭН ЗОХИОСОН БЭ? оёрын жин нь хоёр ивантай тэнцэнэ. "УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУЛУУУЛЛУУЛУУУУУУУУУЛУУУУУУ» УУУУУУУУЛЛЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУЛУУЛУУУЛУУУУУЛУУУУУУУУУУУУЛУУГУУУЛЛУЛУУУУЛИИРУЛУЛИИЛИЙЛЙГ ЭКЭЭВЭЕЭЕЭЕЭВ Эр ЭЕ ЭЕ ЭВЭЕЭВ ЭКЭВ с Баянхонгор аймгийн төвийн П дунд сургуулийн нэгдүгээр ангийн сурагч Н. Оюунчимаг, Н. Уранчн- мэг, Б. Олддоггүй нар ном сайн уншиж сурсан төдийгүй уран уюш- Чойбалсан хотын 8 жилийн 3 дугаар сургуулийн 1-4йн «Б» ан- гийн Г.Баярмаа даргатай 2 дугаар аравтын баатарчууд МАХН-ын дага, цэвэр бичлэг, бүжиглэх авь- насаараа бусдыг үлгэрлэж байна, Б. ДАМБАА, Д. БААСАНХҮҮ шарын авсан гэрэл зураг, ХУШ их хурлыг угтаж дучдгүй аравт боллоо, . Д. ТӨМӨРХУЯГ, П. БАДАМГАРАВ МАТАР ХЭДЭН САРМАГЧИНТАЙ ТЭНЦЭХ ВЭ? ганцаарга хоёр сагс лаг шафартай тэнцэнэ: Я Матар урт Хошуут сармагчин торх, нэг Зургаан сагс лаг шавар хар сар Харин урт хошуут сармагчин магчинтай тэнцэнэ. Гэтэл хоёр хар сармагчин | гурван торхтой тэнцэнэ, Бас тэрхүү сармагчин хагас дивантай тэнцүү жинтэй. гвэл матар хэдэн хяр сармаж Чинтай тэнцэх вэ? 25 ЛОЛТЫГ ХЭД Ч Давтан ЛНО. «ХҮЧТЭНГҮҮД» Энэ нь тоглоомын хошин нэр. 2 Хамт олноороо хөгжилдөн тоглох гүйцэтгэж бүр ч сайхан. Энэ дугаараас эх- лэн та парт сонирхолтой тоглоо- “Хүүхдүүд зэ! Тоглоом бол зов- “хөн эрзориг, зохион байгуулалт, 3 самбаа, сандачилгыг хөг- санаагаар хүмүү: олонч, зорьсондоо -аэн тогтоох ч холбогдолтой юм. мын булан нээж байна, ОЛС ТАТАХ ТЭМЦЭЭН “Хоёр тоглогч, хөдөлгөөнгүй бэхлэгдсэн банзны жиг орЫ дас дээр зогсоно. (Эсвэл галар дээр 50 см дияметртай тойрог зурж болно) Байзны хоорондын зай 8--4 метр байна. Тоглогчдод олсны хоёр үзүүрээс блриулиа. Шүүгч дохио өгөхөд олсоо зэрэг татиа. Эсрэг тоглогчоо баланаас (тойргоос) хоЁр удаа дараалан гаргаж чадсан нь хожио, Хоёрда- раалан ллалт хийхийн тулд тог- Яагаад гэвэл нэг байрнаас нөгөө байранд 3 гр бөмбөгийг, ямар ч хүч гаргахгүйгээр, зөөж тавихыг хэлж байгаа юм (Эспэл тийм хэм- жээний өөр бөмбөг ч байж бол- но), Хамгийн гол нь тэдгээр бөм- бегийг өврөө гар дээрээ тавип нэг байрнаас 10 алхмын зайд шил- түүлэх ёстой. Үүнийг гүйцэтгэхэд хоёр мипутын хугацаа өгнө, Хэн чадсан нь тэмцээнийг хошуучил- на. Бэлтгэсэн Б. НАСАН-ОЧИР с Сурагчийн үзгээр 2:37 “НАР ИНЭЭДЭГ “-Мар-намайг хаашаа л явбал дагадаг --Няр биднийг хүйтэнд дулаацуулдаг -Чарруу харахад гялбаж байтаа шиг ч СНарыг би инээж байгаагаар боддог, аймгийн 10 “Дорноговь жи -олийн Дунд сургуулийн 2-ын - яБь ангийн сурагч И. ЭРДЭНЭЧУЛУУН “ ӨРЭЛХЭГ ЦЭРЭГ сслӨрэлхэг цэрэг ссоЭх орныхоо төлвө --ГАймшиггүй зоригоор тэмцэж “-Ариун үүргээ биелүүлсэн ЮМ. “-Өрэлхэг баатар гэж ”-Эх орон минь түүний -Өнгаэр дээр нь одон зүүсэн юм. -0Ч, ДАШЦЭРЭН (Нийслэлийн 1. дүгээр дунд сургуулийн 3- -2ын 4Г» ангийн су он “Болд өдөржин хийсэн цаасан Фитоцуудаа будаж дуусгав. 1Тэ- --тЭЭД Дүү нартаа нэг нэгийг өгөөд с--тэрээсээ пижигнэлдэн гарцгаалаа. с-(Онгоцоо дээр өргөж, салхин сө. с-рөн гүйцгээв, Айлын янданд сооямар нэгэн Дууны ая исгэрүүлэн с-сүлээх, нямрын хуйсгануур сал- -0ХИ бас хүчтэй. Дүү нарынхаа с-дойноос Болд гүйж “явлаа. Нэгдү- Эттэзр ангийн сурагч гэсэндээ арай со тохашир, Урд пь гүйж явсан гур- сс0ван Дүүгийнх нь |Ххамгийн| бага т”ЧАабилэг бүдэрч унзад онгоцоо тохийсгэчихэв. Цаасан онгоц дэг- ст ДЭН холдоно. Хүүхдүүд араас нь 2 со Шуугилдан гүйсээр, намхан довц- 2 :їй Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ «САНСРЫН ХӨЛӨГ» Нийслэлийн нэгүгээр 11111111111111111111111181111 1 0 1) 1111 11 0 гийн цаана гарахад онгоц нь Ар- түрүүний нууранд унан хөвж харагдав. Хүүхдүүд нуурын эрэгт сандран ирзэд гайхан | харцгаар Тэгснээ хүүхдүүд өөрсдийнхвө онгоцыг нуурын мандалд тавиад эрэг даган гүйпгээв. --Ура! Минийх түрүүлж яз. на. -- Хурдан яваарай гээд гүйп. гээлээ. Хамгийн түрүүн унаж, онгоцоо хийсгэсэн Зургаан настай сеестер охин: -- Уяа! (Ура) Миний онгоп түрүүлсэн гэж гараа сарвалзуу- лан баярлана. Тэдний онгоц их 10 жн- лийн сургуулийн 2-ын «Гэ» ан. гийн сурагч Б. БАТЦЭНГЭЛ нуурын давалтаапд хөтлөгдөх мэт улам цаашлан жижгэрсээр. Хүүх- дүүд баяр хөөр болон, тэртээ дэзр нисчихсэн юм шит үсрэн хөгжилдсөөр, Хот айлын хүүхдүүд тоглож: байна. | Маргааш дахнад бүр өөр нисэх ОНГОЦ ХиЙЦ- гээж, хөх цэнхэр тэнгэрт хөөр. гөн нисгэх Ч юм билүү. Өнөө. дөр сумын төвөвс хол зайтай, хот айлын хүүхдүүд ийнхүү тог- лож байгааг хэн мэдэх вэ? Ха- рин тэднийг ирээдүй... | гэрэлт ирээдүй л бүтдийн өмнө харуу- лах биз ээ! Цаасад опгоцхон ЧИНЬ, ЖИНХЭ. нэ онгоц болох ч юм билүү, Хийї- гээд бай. С. БАТМӨНХ. Эрхүүгийн 4х сургуулийн оюутан, Индерс-14140 ы / “2225 ? “СОХОБутуг1234. "ҮНЭН" 2 4 эг 044403 (1981. оны гуравдугаар сар) Балтарчуудын- сайн) үйлс .. ЧТАЙ ХҮ? А РОД Бяпхан хүү Д. Отгонбаатар, Эгийн толын харзнаас ус аваад гэр лүүгээ буцая, Явтал ард нь нэгэн хүний бачимдан хашгирах дуу сонсогджээ. Тэр зүг очвол ях голын цөмөрсөн хэсэгт нэгэн хүүхдийн толгой цухалзан хараг. дав. Энэ бол Отгонбаатартай нэг антид сурдаг Д. Баттөмөр гэдэг хүүхэд, гол дээр гулгаж яваад мөс пь цөмөрч сугандаа хүртэл орчихоод өчүүхэн хэсэгт тээглэн хараахан живээгүй байсан |00- ловч хамаг хувцас, гар нь мөвс- тай барьцалдан хөлдөөд тусламж эрэн уйлж байсан нь тэр ажээ. Отгонбаатар пөхрөө аврахын тулд чадах бүхнээ хийж, эцэст нь БААТАРЧУУД: СҮХБААТАРЫН Манай ангийн «Дөл» багийн базтарчууд «Д. Сүхбаатарын ба. га нас» гэсэн сэдвээр сонирхол- той тоглоом аялал явууллаа. Анги 88 баатарчуудтай, Бидэнд маршрутын дагуу аяла- хад бяцхан морь (саваа мол) мазнь их тус болсон юм. Бид Д. Сүх- баатарын бага насны үйл амьд. ралтай танилцахын тулд «Улвас- | тай», «Нонсулын дэнж», Сүх- баатарын талбайгаар аяллаа. Да. рза нь Сүхбаатарын бага насны үйл амьдралтай танилцах аял- лаа үргэлжлүүлэв, Энэ аялалд « «сайн морь», «ташуур» харэг. шай болов, Мя хүрээнээс гарч түүнийг уснаас гаргаж амжив, Харвээ нөхөртөө амжиж тус- лаагүй бол дүн өвлийн хүйтэн өдөр, толын усанд унасан түү нөхөр хөлдөж үхэх аюулд ч хүрч болох байжээ. Энэ явдал 1980 оны 12 ду. гаар сарын 15:ны өдөр болсон юм. Хүүхдүүд ээ! «Оч» багийн гишүүнийхээ: үүргийг нэр төртэй биелүүлж, нөхөрсөг тусч зангаараа үеийн нөхдийнхөө талархлыг хүлээж байгаа энэ хүү, Хөвсгөл аймгийн. Алаг-эрдэнэ сумын 8 жилийн сургуулийн 1.4йн «Б» ангид сурдаг юм шүү. Д. Отгонбаатарыг саяхан Д. Сүхбаатарын Нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн «Сайн үйлс бү- тээсний төлөө» медалиар шагна.. лаа. Ч. ЦЭРЭНДУЛАМ ОРНООР Москва, «Дээд Шивээ», |Алтан- булаг хотоор эчнээ аялал хийв, Бид Д Сүхбаатарын үйл амьдрал- тай холбогдолтой зүйлэзс гадна бас «Монгол морь».ны чадал, монгол орныхоо сайхад байга- лийг үзэж явлаа. Эцэст нь манай багийн баатарчууд аяллынхаа яв- цад өөрсдийн зохиосон шүлэг, зохион бичлэг, гар зургаар ха- нын сонин гаргаж, энэ удаагийн аяллаа дүгнэж, дараагийн аяллын маршрутыг гаргалаа. Нийслэлийн 10 жилийн нэгдү. гээр сургуулийн 2-ын «Гэ» ян. гийн «Дөлө, багайнхан Хайрт хүүхдүүд ээ! «Пионерийн үнэн» сонин баа- тарчууд та нарт зориулж «Оч» удаа гаргаж Бид, та бүхнийг энэ нүүрээ тогтмол уншина гэдэгт итгэж бай на. Баатарчууд, баг аравт, хамт олноороо эсвэл ганц нэгээрээ ун. шиж, ашиглаж болох юм. «Оч» нүүрэнд нийтлэгдсэн шү- лэг, дууг цээжилж, багийн дунд шүлгийн уралдаан зарлаж, тэр- гүүннй дуучин, уран уншигч ХҮҮХДҮҮДИЙГ шалгаруулж болно. өн өөрсдийн бичсэн шулаг, өгүүллэг Зохион бичлэгийг ая- яйнхаа ханын сонинд гаргаж, тэр дотроос хамгийн сайныг нь «Оч» нүүрт нийтлүүлэхээр |«Пионе- сонины газарт явуулж болно. «Баатарчууд-Сүхбаатарын ор- ноор?» тоглоом-аяллаар хэрхэн аялж, юу сурч мэдсэн, тэргүүний хүүхдүүдийн тухай бичсэн мэдэа( туршлага зэргийг хамт олноороо халэлцэж байх хз- Түүнчилэн баатарчуудын яаж биелүүлж, ямар дүнтэй суралцдаг болон үер- хал нөхөрлөл, тоглоом аяллынхаа байнга мэдээлж дох болно, хүндэт: зочид сайхан уулзалт “Монгол орноос ирн, нөхөрсөг болов. Зочид маань манай хотын ноо- СОН нэхмэлийн НОМбинатад дал- Лага хийж байгаа гэнэ. Тэд би- дэнд өөрийн эх орны тухай сонир- холтой яриа хийж, зхийн тухай монгол дуу Дуулж: өгөв. Дараа нь хамтарч, монгол орпы їнийс- лэл Улаанбаатарын тухай кино үзсэн. Дараа нь «Ульбка» (инзэмсэг- лэл) гэдэг дуугаа зочндтойгоо ттран дуулцгаав. Бидний энэхүү «инээмсэглэл», баяр хөөрийг манай зочид өөрийн бод 9э 9727 “ААЖУУГ-- лэгдсэНийг орчуулж, бяцхан баа-(” тарчууддаа зориуллаа. Та нар-өнэ хүүхдүүдэд эх, ор- НЫХОО тухай, тэдний сонирхсон Хүсэлтийн дагуу өөрсдийн үйл «Баатарчууд.Сүхбаата-|” Хаяг нь гт. Ленинек Бузиеп: кий, школа /2 18 2-й цласс «А» Г. УРАНТҮЛХҮҮР| (л 9 й / 20 БРОВТВҮХИИЙН ЗУРОЛЕТАР БАР ПОГДЭГТҮНЙ 2" “007 дэ... “сСОҮ ї| од им 211115! (7 Ч, шуцэж м"алус “12 ХЭ-ийн ТӨв ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫГ НЭРӨМЭГНҮ-МО9-11Н ТӨГГЗОрЛОЛТИНБ СО Ч БАЙГААД БИД ТОМ ГАВЬЯА ЮМ. 47 ДАХЬ. ЖИЛДЭЭ. М15(1672) 1981 ОНЫ ГУРАВдУГЛАР САРЫН 5. ПҮРЭВ ҮНЭ 10 МӨНГӨ БАЙНА. лэлтэв үйшиж байгал нь - ВАЯ ыт ҮЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨЛӨЭЛ), Д:ПЭЛХЭН БАЙГТУРУ ) /7 201 0 20 ЛО777-07 1 1. й 1 ! Л 1 1| МАХН-ын 60 шилийц ойг уг- таж МХЗ9, түүний олон мянган гишүүд, залуучууд, пиопер сураг- чид хийж гүйцэтгэсэн ажил, гар- гасан үүсгэл, санаачилгынхал ту- хай тайланг өпхрий хайрт МАХН- даа өргөх ёслолын цуглаан МҮЭ- ийп Соёлын Төп ордонд саяхан боллоо. Ёслолын цуглаанд МАХН-ын Төв Хороопы Улс төрийн Товчоо- ны гишүүн, Намын Төв Харооны нарийн бичгийн дарга Д. Молом. жамц, МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч ги- шүүн, Улалцбалтар хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга Б. Алтангэрэл, МАХН- ын Төв Хорооны нарийн бичгийн Дарга Г. Адьяа, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв, МҮЭ-ийн Төв Зөллөлийн дарга Г. Очирбат, МА ХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн ор- логч эрхлэгч Ч. Давпадаш болон МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга иар оролцлоо. Намдаа тайлан өргөх ёслолын цуглааныг МХЗЭ-ийн Төв Хо. роопы пэгдүгвэр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв пээж үг хэлэн. Манай яруу алдарт ажилчин залуучууд, эх орныхоо эдийн аас- гийн онцгой чухал салбар болсон мал аж ахуйд МХЗЭ-ийн илгээл- тээр гарсац. малчин залуучууд: атар эзэмших эрхэм үйлсэд идэвх- тай оролцолс байгаа тариаланч аа- луус, МХЗЭ-ийн ажилтан, сэхээ. тэн залуучууд зэвсэгт хүчний залуу дайчид, пионер сурагчдын төлөөлөгчид энхрий хайрт МАХН- даа амжилт бүтээлээ баяр баяс- "алантайгаар рапорталлаа. ОХУКН-ып ХХУ! их хуралт | ННБжэлэхээхн энээ л маниыг ШИН ЛЛВС ОЛ ИЛЧН ХӨДӨЛМӨРЧ ХИЧЭЭНГҮЙ, АВЬЯАСЛАГ, КОММУНИЗМЫН ЭРХЭМ ДЭЭД ЗОРИЛГОД ХЯЗГААРГҮЙ ҮНЭНЧ ХАЛАА МАНАЙД ӨСЧ БАЯРЛАЖ ЭНЭ БОЛ НАМЫН ОЙРЫН ТУСЛАГЧ, НАЙД- ВАРТАЙ НӨӨЦ БЭЛТГЭЛ-МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН Ю.ЦЭДЭНБАЛ 0109 оролцож байга МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн | бич. гийн дДарта, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга нөхөр Ю. Цөдэнбал тэргүүтэй МАХН-ын төлөөлөгчдөд намдаа тайлан өргөх ёслолд оролцогчдоос илгээх баярын цахилгааныг МХЗЭ- ийн Төв Хорооны хоёрдугаар иа- рийн бичгийн дарга Д. Цолмон, ЗХУКН-ын ХХУТ их хуралд ил- гээх баярын цахилгааныг МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Ц. Буяптогтох нар тус тус уншихад ёслолд оролцогчид баяр- тайгаар хүлээж авлаа. ЗСБНХУ-аас тус улсад суугаа Элчин сайдын Яамны дэргэдэх номсомолын хорооны нарийн бич- гийн дарга Г: П. Бирюкоп рапорт өргөх ёслолд оролцож баяр хүр- гэн үг хэллээ МАХН-ын 60 жилийн ойг то- хиолдуулан намдаа өргөх тайланг МХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд, пионер сурагчдын төлөөлөгчид МАХН-ын Төв Хорооны Улс тө. рийн Товчооны гишүүн, Намын Төв Хорооны нарийн бнчтийн дар» га Д. Моломжамцад гардуулав. Нөхөр Д. Моломжамц ёслолд оролцогчдод хандаж баяр хүргэн, хөдөлмөр сурлагын амжилт хүсэн ерөөв. Намдаа тайлан өргөх энэ ёсло- лын ажиллагаа нь Монголын нийт залуучууд, өсвөр үетөрөлх хайрт МАХН-аа бат нягтаар тойрон хү- рээлж, нам, эх орны үйл хэрэгт хэзээ ямагт мятрашгүй үнэнч байдгийн нэгэн яруу тод илэрхий- лал боллоо МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ МАХН-ын 60 жилийн ойг -тохиолдуулан эикрий, хайрт намдаа өргөх тайлан. нлэрхийлалтийд ёслолын цуглааны ерөнхин С. БОДООШИЙН ашсан гэрэл зураг “ИДЭВНТЭН 8 алгүүнэЛВЭ Ховд аймгийн Млппгад сумыг 8 яшлийн сургуульд олон ниїїтийн ажилд идэвхтэй 0, онц сур- | яага, урлаг спортын амжилтаар 7, Тьт нх хурал угтаж сурагчид олон бий. - Зураг дээр: Сургуулийн бүлгэмийн зөвлө- лийн дарга, 8-ыиг «А» амгийн су- | хха анч онцын зээн Ц. Бат- й, Ён Ч-гийн «Б» ангийн сурагч таваи анцын эзэн, номын сайп үнэмлэхтэн Б, Энхцэцэг нөхөр Сургуулийн 1981 оны уран уншлагын аварга 7-гийн «А» ан- вийн сурагч ”Н. Батбуял - Ж. РАГЧААГИ авсан тэрэл зурау сүл АГ ТЭРЭН -сНЫ ОНЦ СУРЛАГАТНЫ ЗӨВЛӨЛГӨӨН Говьалтай аймгийн Төгрөг су- мын 8 жилийн сургуулийн 12 дугаар бүлгэмийп зөвлөл онц сурлагатай сурагчдын зөплөлгооп зохиов. Зонплөлгөөнд онц сурлага» тан сурагчид сумын нам захир- гааны төлөөлөгчид Эцэг эхчүүд оролцдоо. «Сурлага бол сурлг- чийн гол хөдөлмөр» гэсэп |илт- тэлийг пионерийн “ахлах удир- дагч М. Гайхүү хийлээ, рх- лэгч Б.Гүнсэп, ошц сурлагатал Г .Батцэцэг, Т. Балрмаа, Б. Цї- рэпдорж, эцэг эхийн хороон дарга Н. ЯВ багш БАйбатлан шар Үг хэллэа. Ахмад багш Галиндэр сурагчдад зөвлөлгөө өглөө. Опц сурлагатпууд пниопер сурагчдад урналга гаргаж, «Опцчууд цэг цог сул сурлагатныг даан авч өөрийн эгнээнд хүргэх зорилт дэршүүллаэ, Бүлгэмийн зөвлөлийн шийдпэрээр бүлгэмийн зөвлөлийп хүндэт тугийн дэргэд онцчууд зургаа авахууллаа, "Төгсгөлд, нь 5-ын «Н» ангийн сурагчид нонцерт тоглон БАГШ ЦЭВЭЛМАА 1. 18 долоо хоногийп ажил Дорнод аймгийн Сүмбэр сумыт ТО жилпйн сургуулийн хамт олон манган ХҮШ их хурал угтсан долоо хоногиїйт ажслыг «Хал-” САЙН БҮХНИЙГ ДЭМЖИН ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ СҮМБЭРИЙН СУРГУУЛИАР У хын голомиНий нутаг» цулын явуулахдал уг англыг 8НГИ, Зудын олоп нийтийн байгууллагууд, хоногоор хариуцай ажиллаж ва. Багш парын ХЗЭ-ийн 1340 Шараа багштай 5-ын «А» ёиГН 5 изгдүгээр бүлэг хариуцсан шри хоногийн ажлаа сайн зохион бай гуулав,. 2. Уулзалт Сурагчдыг хувьсгалт, дайчин улахжлалаар : хүмүүжүүлэх 3З0- рилгоор БНМАУ-ын баатар 1Тв- мөрбаатар гуаїїтай уулзалт зохиов- Төмөрбаатар гуай бидэцд Халх го- лын байлдаан болон манай хилчид дайчдын зориг баатарлагийн тухай тодорхой ярилаа, "Төмөрбаатар гуай энэ нутагт хориодхоп иастайдаа цэргийн ал- байнд ирснэзс хойш одоог хүртэл ажиллаж амьдарч байгаа ажээ. 3. Дуут жагсаалын үзлэг, төрийн дуупйш хамтлаг Нэгээс долдугаар ангиудын дунд дуут шагсаалын үзлэт, 8-- 10 дугаар аигиудын дунд «Халх гол» сэдэвт улс төрийн дууны хамтлаг шалгаруулахад багш 1Ша- раа, Дэпсмад нарын улирдсан 5:ын «А», Ё-ийн «А» апгиуд тэргүүн байр эзлэн улс Ппонерийн ахлах удирдагч ЯГ. ЛХАГВАСҮРЭН 4 ХУВЬСГАЛЫН ДУУНЫ БАЯР эрхээрээ вээ лэлглаайтэй сг сумын 8 жилийн сургуулийн бүд- тэмийн зөвлөл МАХН-ын 60 мж ди бан Басдээт Блсэх лын дуунь: баяр зохиов. Хувьсгалын дууны баярт 4-ийн «А» бүлгийн «Инээмсэглэл», б-гийн «Б» бүл- тийн «Авьяас», 8-ын «Бэ бүлгийн м.Хувьсгалын , хамтлагууд сайп бэлтгэжээ. Хувьсгалын дДуу- ны баярт бэлтгэн «Улс төрийн дуу сурцгаан» сэдэвт сарын ажилд зохиол, пионер соронзон бичдэг пянзнаас дуу сурах хөдөлгөөнийг өрцпүүлсний үр дүнд «Миний нэр--МХЗЭ», «Тзр бидэнд хайртай байсан юм» ч Бөмбөг дэлбэрвэл аюултай» ав- рэг 10 гаруй дуу сурцгаанв. . Пиоперийпн ахлах удирдагч Н .СОДНОМБАЛЖИР АСТ ЗОХИОВ. Сүхбаатар аймгийн |Мөпххаан сумын улсын тэргүүний 8 жилийн сургуулиас математикийн уламж- лалт олимпиад угтан авхаалж сар- гэдэнчүүдийн тэмцээ: зохион. Багууд геометрийн дүрс зурах, тооны илбэ үзүүлэх, алгебрийн бодлого бодох, даам тоглох зэрэг олон “хэлбэрээр оюуп ухаан аш хаалис самбаагаа сорьж Т-гийн «Бэ» ангийн сурагч Батеайхан ахлагчтай «Альяас» баг 41 ои00- гоор тэргүүн байр эзлэв 6-гийн «А» ангийн сурагч Г. ЭНХЭЭ, Д. АЛТАНТӨГС Нийслэлийн 58 дугаар сургуу- лийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Л. Мөнхөө, С. Тэгпнаргал нар че- лвөт цагаараа монголын пипнер су- рагчдын ордны хуучир, морнии хуу- рын дугуйланд суралцал, тус орд- ны пионер сурагчдьыпт нэгдсэн кон- цертын гоплол хөгжимчид болжээ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг рэл зураг Сөлэнгэ аймтийт Алтанбулаг сум сангийн аяс ахуйн төвд, ЗХУ- ын тусламжаар баригдсан пж бү- рэн төхөөрөмжтэй шинэ сургууль ашиглалтад орлоо. ураг дээр: Дотуур байрны су- регчид чөлөөт цагаараа орбитын нэвтрүүлэг сопирхож байгаа Нь С. ДАЯНДОРЖГИЙН авсан гэ- САНААЧИЛГА СэлЭнгэ аймгийп хорооны 8 милийн захиргаа, нам, олон нийтийп бай- тууллага түүхт ойнуудыг угтан олон хэлбэрийн ажил зохиож бай- гаагийн нэг нь «Коммунистуудын үлгэр жишээгээр суралцаж МА ХН-ын ХУЙ их хуралд сурлага хүмүүжлийн өндөр амжилтаар бэлэг барья» сэдэвт ажил юм. Сэдэвт ажлын хугацаанд Бавуу багштай 8:ын «А» аиги сургууль, анги танхим, орчир тойрноо цө- вэрлэх, цас тогтоох, шеф байгуул- лагадаа туслах витл зохиож, ЦӨ- Дулаанхаан сургуулийн цэрлэг, эмнэлэг, лах газарт 4 шоо мод хөрөөдөлг өгөн. Сэдэвт ажилд багш Цэрэннад- мид, Энхбат нарын удирдсан ан- гиуд ндэвхтэй сайн оролцов Пионерийн ахлах удирдагч СҮНЖИДМАА ӨСВӨРИЙН ШАТАРЧИД Улаанбаатар хотын шатарчдын аварга шалгаруулах тэмцээн саяхай болж өнгөрлөө. Эрэгтэй шатарчдын дотраоа нийс- жөлийп гуравдутаар арван жилийн хүүхэд саатуу- Дорволжин м өсвөрийн сургуулийн зургадугаар ангийн сурагч Ц. Лхагвасүрэн 10 тави- лаас 9 хожил авч аварга болов. Хоёрдугаар байрыг пийслэлийн 57 дугаар сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч Н. Төвсанаа 7.5 хожлоор, гуралдугаар байрыг нэг- дүгээр суртуулийп сурагч И.Ган- баатар 7 хожлоор тус тус эзэл- лээ. х Эмэгтэй шатарчдын дотроос Үл сын аварга шатарч, мастер Г. Баярмаа 9 тавилаас 8,5 хошил яавч тэргүүн байр эплэв. 62 ду. гаар сургуулийн Хишигбалр, хоёр- дугаар сургуулийн Соёлмал нар удаахь байр эзэллээ. Ц. ДАНЗАН сурагчдын дунд - салалт авдгийг бид мэднэ. 7 рапс бид ах эгч тавуулаа сайнаас ” Сурч, уран ” тид сайн сурч, 1365: Н СУРГУУЛЬ БИД АРДЫН АРМИНН ЗА- ХАЛАА» сэдэвт бүлгэмийн Бэлтгэл хэсэг --Пионерийн бүх бүлэг Мов- “голын ардын армийн хувьсгалч, “| дайчин баатарлаг уламжлал, Моп- “гол--Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний л, нөхөрлөлийг харуул- агт самбар, ханын сонни сан зур гаргана. -- Сургуулийн радио үзелзэр ах орон, хувьсгалын сэдэвт дуу- чы бичлэг нэвтрүүлэхээр бэлттэ- нэ. --Бүлгэмийн хүндэтгэлийн цуглаанд ардын хувьсгалын пар- тиваН, хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, ардын армийн бэлтгэл МИНИЙ .ААВ Алп минь 1964 онд МАХН-д элссэн коммунист хүн билээ. Ховд “аймгийн «Минжит булга» хор шоололд тракторын жолооч Ми- ний аавын хөдэлмөр зүтгэлийг игм явсаг өндөр үнэлж: байдаг. Аав мить 1977 онд аймгийн аварга хадланч болсол Бид аавынхаа аусиЛЧ хїїчзэнгүй, хөдөлмөрт дур тай| үнэнч, ппйгмийн хөрөнгийг цаг нийгт Нүдлэн їтгаалж байдаг Трага” хугацаанд ихийг бүтээхийг эрмэлздэг. нөхөддөө түсорх сайн чанарыг ньихэд хүндэтгэдэг 1МпНай” аав Ээж хоёр үр хүүхэд їїдэндээ Эх оронч, интернацио налч «хүмүү ТЭЙ, цэвэр, риуц Ёр суртхуунтай эрдэм боловсрол- ТО соёлч боловсопн, даруу толен зай харьцаатай өнөөгийн нийгмии хамгийн сайн хүн болоорой гэл: бүшгалж, захидаг. Манай ам бүл- 10”Би зургадугаар апигид сурда: 2їгүулнрал дараалан онц сайн шиш Ци Миний аав 19 настайдаа МАХ НД элсэн: ажилчин болсон үеэсээ ариун цагаан хөдөлмөрийг эрхэм- лаж ирлээ. Аан борөо алиал с, сурахын зэрэгцээ бидиийг їйи хүн болгохын төлөө чармайдаг “Аавгмипь Соцпалпст уралдааныхаа үүргэнд ч биднийг сурган хүмүү- Жүүлэх талаар тодорхой ҮАЙЛЬ ам- ЇЙм -уч- ОИЦ сурдаг. : Том эгч Нариандах Улсын их Тсургуулпйн орос хэлний ангид, ах арангэрэл наймдугаар ангид сай! ТСурч, залуу тєхийцчдийн ордонд хартипг зохион бүтээхэд гуравдахь Г жилдээ суралцаж байгаа, Би зур- тадугаар ангид сайн сурч гэрэл ” зургийн дугуйланд, дүү Наранчи- мог гуравдугаар айгид онц сайн гимнастиКийн . дугуй- гланд: дүү Нарлнхүү нэгдүгээр 4!ї- уран зургаар хи- Гчээллэл! байна. Бид амжилттай “сайн суралцаж чөлөөт цагаа Үр шигтай өнгөрүүлж нх зүйл сурч Дэл! байгаагаа. коммунист аав, ”зїсгийц минь ач гэа: бодож ” “Мїний аав коммупист, багш хун- Нийслэлийн Сүхбаатарын райо ны 50 дугаар дунд сургуулийн 6-гийц «Бэ» ангийн сурагч “2 Дашинмын НАРАНТУЯА тэмцээн, дуут жагсаалын гүлл хузьсгалын ЗЕс нэгийг зохион явуулахаар балтгэ- цэ. -- «Монголын арды жилд», «Бид Бөшхийлнэн Эы луу халаа», «Эх орны торгон хи- лийн манаа». «Дайчин алдрын Замаар», «Мөнхийн гавьял» «Дайчин ах дүүсэ сэдвээр гар зураг, зохион бичлэгийн уралдаан урьдчилан явуулж, шалгарсан бү- тээлээр үзэсгэлэн таргаж болно. Цэрэг, армийн сэдэвт цом, зохиол, альбом, тоглоом, хэвлэлийн булан гаргана. -- «Тэмцэл», «Өглөө», |Сүх- баатар», «Ардын элч», «Балга Ус», «Нар хиртсэн жил». «Дайс- ны цэргүүд зэ сонсоцгоо» зэрэг Уран сайхны киноноос хэсэгчлэн үзүүлж. ярилцахаар бэлтгэнэ -- Дайчин алдрын танхимаа тохитуулж, үлмэрий нь баяжуул- сан байна. 23 Хүндэтгэлийн цуглааны дараалгл Цуглааныг дайчин алдрын хө- шөө дурсгалын дэргэд явуулбал цуглаанд оролцогчид цэцгийн эрх баглаа, шилмүүсэн эрх (гирлянд) хүндэтгэлтэйтзэр тавин КОММУНИСТ дүнтэй суралцайа! байна Таван онцын эзэн, сургуулийн шатрын аварга, хичээлээс гадуур явагддаг математик, шатрын дугуйланд су ралцдаг, МАХН-ын ХҮШ их ху рал, Ардын хувьсгалын 860 їл ший ойг ангиараа сурлагын өндөр їмжилтаар угтахын төлөө чар майж, бас сурлагаар хоцорч яваа нӨхөлДөө тусалас байпа їлдарт номмунистуудын үлгэр дуурнал рч дайчин. уламжлалаар киж, сурлага хөдөлмөрийн мжилт гаргаж їл ийгги. бүлэг болохыг зорьж байг Ахмад: -үе коммупистуудынхаа нэр төртэй залгамж халаа бол ХС хүмүүншхийн -тулд онц ралцал, улмаар шатрын тоор амлшлт гаргахын тулд ц нарийн баримтал байна Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Л. АЛТАНЧИМЭГ МИНИЙ АХ КОММУНИСТ Миний ах. Сүхбаатар: аймгийн Банидэлгар сумын «Эх орны лөө» нэгдлийн Дөхөм бригадад хоньчин 10 гаруй жил ам хонь маллаж тогтвортой. амжилт гаргаж байгаа юм. Зургадугаар таван шилд 100 зхээс 100--110 төл Сбойжуулл: ”гурвлц удаа сумын- аварга болж, нэгдэлэжнх хөдөлгөөн ялсны 20 жилийн ойгоор «Алтай галас» одонгоор шагнагдсан. , Миний ах 1980 оны хавар бол- соц хүчтэй шуурганаар цийгмийн тө- 1000: гаруй хоньтой хоёр хопог хээр явись нэгийг м. хорогдуулал- гүйгээр коммунистын үүргийг нар төртэй бислүүлсэп учир «Хо- дөлмөрийн хүндэт медалиар» шагнагдсан юм Ахын. хүү, охин хоёр сургуульд сурдаг. Хүү Цогоо нь наймдугаар зигид, охин: Алтаниавч пь дөрөв- дүгээр ангид” суралцдаг. Энэ хоёр хүүхэд зуны амралтаараа аав зэж- дээ тусалдаг. Ах коммунист хүн учир гүр хүүхдээ ажил хөдөлмөрт дуртай. болгон хүмүүжүүлэхийг зорьдог. Ах маань бид.нарыг өөрийнхөө үлгар дууриаллаар Хү- муүшүүлэхийг зоррїс үнэнч шу- дарга байхыг аахидаг. Баруун-урт хотын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Б.БАЯРМАА -- Хүндэт зочид, акмад дайчид байраа ззэлсний дараа бүраэчид ячБүгдээр анхаар» дохиог өгөхөд пионер сурагчид шугам жагссалд тсигдэрч бүлгийн дарга бар бүл- тэмийн 3 мэдлээлзл |өгиө. 2-2 зөвлөлийн дарга номанд егч, пионерийн туг, ойц- лог хүлээн авч, пионерийн ахлах удирдагчдад мэдээлэл өгнө. -- Пионерийн ахлах удирдагч чид Фото зураг авиа) - Эх орныхоо эрх зөлөө. тус- гаар тогтволын төлөө базтарлаг гавьяа байгуузсан. амь насаа зс- риулсан ахмад үеийнхний гэгээн дурсгалыг нэг мннут їнэмхон ЗОГ- сож дэтгэнэ. - Бүлгэмийн зөвлөлийн шийд- вэр учшиж, ахмад дайчлыг хүндэт пиоперт элсүүлэх буюу тэргүүний баатарчуудыг инезерт хүндэтгэл- тэйгэзр элсүүлнз. Бүлгэмийн зөв- лоаийн шийдвэрийг хавтсатд хий- сэл байх ба шийдвэр унших үед цуглаанд оролцогчид номхон зот- сөоно -- Пионерийн: бүч энгэрийн тэмдэг зүүх үед бөмберчид та лархлын марш тоглаво Шинээр пионерт элсэгчид писнерийн баЁ- лагын 1515 хүндэтгэх Фслол Нийслэлийн 7 їнийн одон бөчбөгтий-аварга 5-ын «В» ангийн сурагч Л. Аршунчихаг. Т-гийп «В» -ангийн сурагч Г. Са- рантуяа цар өөрсдийн тоглолтын дугвьар сургуу- -- БНМАУ-ыл БН: перилтп тапгараг- эргээ, Тамга | сєлтэ- Плопер: «Давших тулланд ухарч Дайны талбораас буплж ярээгүй Дайчтн ах нарынхаа Чагэг Нэрай нь цомий нь мэдэхгүй 9 Гозьяагий нь бид үүрд тавмалнж явдэг..» гэж уншсаны дарад ах- мад дайчдын төлгөдөгч үг хэлнэ. Үүзэй дараа пионспүүд шэргийн алба хааж бойгаа ахмад сурлгч лЛад захиа ЯВУУЛЖ. ахлЛЯхХ энгийн Хсурагчлал цэргийг бүтттэ гар- дуулж болио. - Я -- Багтруудын цэрэмїсит хамт олон болохбор үүрэг аэлалт а5чЧ амжллттай -Бүлгэмийн зөвлөлийн - дарга, ковалд өгч. бүлгэмийн туг счд лсюг үдэж, «Монголын гиочерийн дуу» дуулж, цугзааны ажилллгаа дууссаны дарза дуүт жагсаалын үзлэг. хувьсгалын дууны | балр. «Хөвгүүд» сэдэвт хөгжилтай там- тээн. ардын эрми, хилчдийн за- лүү халаа бүлгийн тайлан тогдөл- тын аль нэгийг явүүлгэ Ы МТТБ-ын Төв Зөвлөл арга туршлагаа ярилцаж байгал нь. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг Нийслэлийн Ажилчны районы 10 жилийн 75 дугаар сургуульд урлагийн 5 төрлийн дугуйлан хя- чээллэж, 100 гаруй сурагч амжилт тай суралцаж байна. Тус сургуу- лийн Зын «А» ангийн сурагч. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн урлэгиїйл үзлэгийн алтан медальт С. Алтан- «Г» уяа, Зрын «АР», 6-гий:а ангийн сурагч ятгачин Н. Булган- тамир, Ч. Төмөрчимаг нарын тоглолт Нїйз НӨХЛИЙНХӨөӨ таларх- лыг хүлзэл: байна Т. АЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг ард олныхоо эрүүл к эн -оонэг өдрийн їл тухай бичье. Ээж маань маань уул байсан цайгаа орхиод дулзайп Дээл, хупцас яаран өм- өөд гарлаа. Эвжийг явсны дараа- хан шуурга тавьж эхэллээ. Ээж (тэр айлд очоод Дорж гуайг үзээд вм өгч, тарна Дд сумын төв Зүү явжээ. Тэдний явах замд ца- сн шуурга таньж зам үл үзэг- Ёусь Тэгтэл машин нь хунгарт учихиээ. 7Колооч ах яаран гарч 3с укалд цааш хөдлөкөд зэм шоань Дорж гуайд эмнэлгийн тус» ывмж үзүүлж |сувзилсаар явлаа, Нар дээрээс шарсан зуны өдөр Хэрлэн голын усанд шумбан наа- лах юутай гоё вэ? Сүүн тасгийн гэрүүд колоос өйдөг мэт сэвгүй цагаан харагдана... Баруун урд давааны замаар «ГАЗ-69» машин хурдчан гарч ирлээ. Машин явсаар манай га- даа ирж зогслоо. Хүмүүс маши- наас буун: мэндэлцтээш гэрт орц-. гоов, Сумын дарга ирсэн хүмүү. сийг танилцуулав. «Үйнэнө соня- ны сурвалжлагч, аймгийн гэрэл зурагчин, ХАА-н Яатны ажилтай иржээ, Тэд «Оргил» нэгдлийг анх- байгуулахад гар бие орол- цож тулгын чулуус тавилцсан хү- мүүсийг эрэн сурвалшилж яваа гэв. Ипгээд манай ээжийн сэт- гэгдлийг сонссон юм. Ээж ярпих- даа: «Бид анк сапаа нийлсэн ар- ван долоон өрх айл, бүгд 87 хүп мяпга пайман зууц гучин толгой малыг нийгэмчилж 111:111:91911:1:1 «Ор- ГИЛ» ГЭДЭГ нЭр өглөө. Нэгдлийн орлогч даргаар намайг (Моөнхжар- “ талын Маналиав) сопгосоп юм» СЭТГҮҮЛИЙН. Ш «Залгамжлагч сэтгүүлийн 1981 оны 1М.71 хэпвлэгдэн гарлаа, |Сэт- гүүлийн энэ шинэ дугаарт «МА ХН-ын 80 жил, нгмыгр ХУШ их хуралд зориулсан «Нам, хувьс- гал, эвлэл, хүүхэд» булан «Ми. зий аав коммунист, миний ээж номмунист» сэдэвт Зохион бич. лэгүүдээс гадна «Суут хүмүүсийн тухай ном», «Залгамжлагч» (ин- терклуб), «Пионерийн бага энцик.. лопед», «Арпан зургаан насны. ханд», «МХ8Э-ийн шагналтан», «Сонирколтой уулзалт», «Чиний хүсэлтээр» зэрэг шинэ буланд орсоп сонирхолтой материал пийт лэгдлээ. Та бүхэн энэ сэтгүүлийн «їШиншлэх ухаан техиин, өсвөр үе» булангаас ШУА-ын матема. лтикийн хүрээлэнгийн тухай танил цуулта, тооцоолон бодох элскт- роп машины үүсэл хөгжил, ажил. лах зарчим, мөн ерөнхий боловс. “ролын сургуулиудын пиопер,. су- рагчдын дупд зарласан техникийн уран бүтээлийн уралдаанд орол- ? цогчдод сориулсан зөвлөлгөө ун- 20 шик болно. 2 Бичиг үсэг дэвтэр, тоо тоолол, үзэг, харандаа, цагаан толгой хэ. тээ үүссэн, ямар түүхтэй. зэргийг «Пионерийн бага энциклопсел». оос уншаарай. «Арпган зургаан 5 “цасныханд» буланд БНМАУ-ын “ ходолморийн баатар Д. Цэлд “аюушийн. воплолгөр, «МХЗЭ-ийн шагналтань буланд БНМАУ гавьяат исүжигчипл Х. Уртилсангай ийсэн ярилцлага | «Сонирхолтой уулзалт» буланд БНМАУ-ын то- рийп шагналт зохиолч (С. Эрдэ- » өгүүлэл НИЙТЛОДЛЭЭ.. .. 2211287 ЕЭ Ингэяс явтал машин нь дахин ца- санд суужээ. 7Колооч ах яаран - оо тарч цас ухаж цааш явж байтал бензин дуусчээ. Ээлс маань Дорис гуайд Дулаан дээлийг нь -өмсгє- ХӨД жолооч ах үүрээд явжээ. Ингэж явсаар сумын | зипйзлэгт "їрис Дорж гуайг хэртүүллээ. Дорж гуай эмнэлгээс эдгэрэн гарч гэр- тээ хариад хавар манайд ирж ээж, жолооч ах Самдан нарт баяр- ласиаа илэрхийлж байхад пь би, ийм сайхан зэлстэй пүү гэж ихэд баярласан. Миний зэж й » хүн ар- Дынхаа төлөө үргэлнг санаа тавьж явдаг юм. "Ээж маапь надад «Хүн ямар ч ажил хийсэн - нийгээЭ хийсэн шиг хийдэг байх хэрэгтэй» гэж захидаг юм. Чушеан би зэжээ үргэл/ш хүн- дэтгэн рлаж ажил сзэр нь бахархаж явдаг юм. Мулэнад Бин аймгийн Баянгол сутын жилийн (6 лийн Т-гийн «Бэ» ангийтл сувиайр” ПГЇ. ТӨМӨРБАТ в . гэв. Миний ээж 1958 онд МАХН-д гишүүнээр элссэн. Одоо гэгдэлдээ 24-лэх жилдээ үнээ сааш байна. Ээис маань 1984 онд «Ходөл- мөрийн хүндэт медаль», 1975 онд «У таван “жилийн гавштайч», 1980 онд «У! тавап жилийн гавшгайч» цол, тэмдгээр шагиагд.. сан, 1979 онд сумын нам, захир- гГаанаас зэжийн хөдөлмөрийн алд- рыг тэмдэглэсэн юм. Нэгдалжих хөдөлгөөн ялсны 20 илийн Ой болон нэгдлийн холбооны У их ху- ралд ээжийгээ төлөөлөгчөөр сон» гогдож оролцсонд би маш ил баяр- лаж ялдаг. Миний ээж бидэнд «Хөодолморт дуртай, соёлч болов- сон, өх орондоо үйзнч шуларга, нөхөдтэйгөө эв найрамдалтай лвла- рай» гэж сургадаг юм.Би ирээ- дүйл рэж шигээ коммунист болно. Төв аймгийн Баянжаргалан су- мын дунд сургуулийн долдугаар ангийн сурагч С БАДАРЧ ДУГААРТ хүүхлүүдэд ИНЭ Хөгжим сонирхогч зориулсан «Балян-хуур»-ын хи чээл, сонгодог Урлагийп тухай ярия, хүслийн хөлөг найруулал пэрт сурган хүмүүжүүлэгч В. А, Сухомлинскийн богино өгүүллэ. гүүд шинэ дугаарт оржээ С. НАДМИД Гитар Саяхан: манай редакцид хөгжим зөв сайхац Тоглох талаар зовлолгоо огно үү? гэж нийслэлнїй 15 дугаар сургуулийн 7-гийп “В» ангийн сурагч С. Энхболд, Өмнө- говь аймгийн товийн 8рпап жин лийн сургуулийн 10 дугаар ЭнН- гийн сурагч С. Цогдэлгэр нарын азээг олоп хүүхэд захидал Ирүүл- сэп юм. Та иарып хүсэлтийн: дагуу ЭНЭ дугаараасан эхлэн гитар хөггсмийн цулрал хичээл нийтэлж байна. Хичээлийн янцад ойлгохгүй, тодруулау зүйл гарвал СОНИЫДОО захнидал-Обнчаэрэй.. - КОММУНИСТ | уяхан эхчүүд Бүх хүнд эх Алтан нарыг угтан золгосон Бүүвэйн дуу сарыг үдэн дуулсан Бүх хайраа (Зураг 2Ф 1) Зургаан утастай гитарын гийп нарийн утсыг нэгдүгээр утас, дараахь нарийн утсыг хоёрдугаар утас гэх мэтээр таллас нь гурав, дөрөв, тав зуг Улсын хэвлэлийн. комбинатад хэвлэв. «Гитар хогжин цуврад хичээлийг УБДС-ийд кино драмын тэнхмийн хөгжмийн багш Л. ГОНЧИГДОРЖ зааж байна. НЭГДҮГЭЭР ХИЧЭЭЛ Гитар бүтдэг Нийслэлийн 2 дугаар арван жи-Лийн ёургүунчйн гийн сурагч Б Гообэатар Өсвөр үеийнхний хөгжмнйд боловсролд, тоглож сурах нь хоёр үндсэн хэсгээс Их бие. иш буюу (гриф) Ч... Тачлмар, хам- нарийн - утсан “сонины голлкгй вын СИ-болно. (Зураг М 3) 1:-ийл «БН» ан- ГИТАР ТОГЛОЖ СУРДГААЯ гадугаар утас гэнэ. Гитарын "Шэн дээр төмрөөр заагласан дийг гитарын даралт гэнэ. Үүнийг гитарын чихэн талаас иь эхлэн 1. хэрчим хүртэл! дугаарлана. (Зураг 18 2) ДеоанааР Гитар хөгнсмийн- Дд гийн багтаамж нь МИ-гээс Эхлэн гуравдугаар октэ- 2 Б . ИНДЕКС -14100- рах эгпь га октавын | 5 божав, Г. Адьяа, | | : 1:19:1:4 37 дахь жилдээ 1М219(1073) ер (1984 оны зурабдугаар сарын 7. Бямба МАХН байгуулагдсаны 80 яа лийп ойд зориулсан нам, улс олон нийтийн байгууллага, нийслэлийн хөдөлмөрчдийн толоологчдийн баярын хурал гурандугаар сарын зургаанд МҮЭ-ийн соёлын тов ордонд болой . Баярын хуралд манай нам 8ас- гийн. удирдагч похор Ю. Цэдэн- бал, Ж. Батмонх, . Жагпарал, С. Жалан-Аажав, Н. Лувсанрарв- дан, Д. Майдар, Д. Моломжамц, Т. Рагчаа, Б. Алтангэрэл, Д. Гом- П, -Дамдип иар болон албаны бусад хүн орол- цол, МАХН байгуулагдсаны 60 ойд зориулсац баярын жилийн хурлыг МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч Ги- шүүн. Улаанбаатар хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийц дарга, Б. Алтангэрэл нээж үг хэлэн МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, Намын Ялалт бүхний маань манлай Яруу алдрын маань оргил Ардаараа овоглосон Алдрай дуурсгасан иам Таны 27Карап жилийй ойи Жавхлант төгс баярт Халуун баярыг хүргэс” Дарлал зовлонгоос Эх орноо апарч Далай жаргалыг Эгэл олондоо авчирч Ардын дундаас төрсон танай пат Алдрып замыг туулсан манлай нам Өнөөдөр тєаран жилийн ойгоо Өргөн хүндэтгэлтэй тэмдэглэж байпа Ухаа хонгор морьтой Ухааа төгс Сүхбаатаг Ардын цамыг үүсгэж Арнуй үйлсийг эхэлж Ильич багшийн сургаал авч Их Зовдолтийн халамж хүртэл: Улаан Октлабрийн уриаг бадруулж Уудам нутагтаа хувьсгал хийгээд элгэр сайхан шинэ нийгмийг алгэр орондоо байгуулж байгаа нь Яїшран шил ард түмнээ нолоодол: Яйаргалын дээдийг эдлүүлж байгаа нь Мапай намын мэргэн бодлого билээ Манлай намын алдар гавьяа билээ, Хувьсгалын омно дээр үед, Хувь зала нь хүний гарт Өвчин зовлонд шаналсан Өв хөрөнгөгүй ядарсан Өрөндөлтэй хэцүү байсан гэж Өвөө маань ярьдаг юм Ээрүүл утаснаас өөр Эдлэл хөрөнгө байгаагүй Эргүүтэж ивсап гэж Эмээ маань ярьдаг юм Хэцүү тэр цаг Хэзээний үгүй болжээ Өвөө эмээ хоёр ч Өплөө түүнийг мартжээ Ачит намынхан завснаар Ард олиоо гэгээрүүлж Өөхөн дэнг хүчнт цахилгаанаар сольж Үйлдвэр, уурхай, шинэхэн хот босголоо гэж Авв маань ннгэж ярьдаг юм Хадлан тэжээл нь уулын бараатай Хашаа хороо нь тохилог дулаан ! - , 2 «шилний тшишиниитиншшиишиииининцн ит ишнилнлшциииишиингииин! 72 Төв Хорооны нарийн бичгийж дар- га цөхөр Д. Моломпамц «МАХН бол монсолын ард түмний мар сист-лецийнст, шалгарсац... Манлай мөн» гэсэн ИЛТГЭЛ ХИЙН, Дараа нь социалист монгол мяцгапй орны аз жаргалтай олон пионер сурагчдыг эгнээндээ иэгтч гэсэн. Д.Сүхбаатарын рэрэмжит Монголын пионерийн айгуулла- гын төлөөлөгчид ачит Нам, өх орныхоо байнгын халамжинд 83 ткаргал дүүрэн сурч, хүмүүжик энхрий хайрт намынхаа 60 яш- лийн ойг сурлага хөдөлмөрийч арвиц змаилтаар угтсанаа «илтс гээд, социализмын ялалт, нам, ард түмнийхээ ариун үйл хэргийп төлөө чин үнэнчээр сурч хүмүү- инж хөдөлмөрлөхөө батлан илэр” хийлсэн илэрхийлэлтийг пионс- рүүд, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр парийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга 10, Цэдэн- бал гуайд гардуулав Ашиг шим нь гайхам арпин Үржид тол нь шагшим олон Нэгдлийн сүргээ талын энгээр бэлчээлээ Нийгэм олондоо зүтгэл, хүчээ зорпуллаад гэш Эс: таайнь ярьдаг юм Хупьтай тар ахмад үеэрээ Хойч үе нь бахархаж байдаг Аварга комбайн жолоодож Атар газрыг эзэмшлээ гэж Ах минь прьдаг юм Энлэлийн илгээлт өвөртлөөд Эрдэнэт хотыг барилцлаа гэж Эгч мипь бахархдаг юм. Сайн суралцаж: эрдэмтэй болоод Сансарт нисэх юмсан. гэж Сапаж шорөөддөг шүү бид Биелэхгүй хүслэн байхгүйг Биднээс гагцхүү шалтгаалахыг Бидэнд эвлэл сургадаг Хүүхэд паснаасаа хичээвэл Хүсэл бүхэн биелнэ гэж Нам маань сургадаг Ардын хувьсгалын нэрт партизан Ахмад дайчин өвөөгийнхөө сургаалыг Соёлын хувьсгалын цогт сэхээтэй Соёл түгээгч багшийнхаа үгийг Эрин үенйцн шинэ баатар Илгээлтнїїн эзэн эгчийнхээ яриаг Сайтар санаж хичээгээд Саруул ирээдүйг байгуулна Өсвөрийн багачууддаа Өлзийтэй хайраа зорнулж байдаг Өлгийтэй байхаас Нь эхлэн Өгөөмөр энэрлээр ачилж байдаг Энэрэлт нам Тандаа хэмжээгүй хайртай Эх орон Тандаа хязгааргүй хайртай Хайр хайрын тань дээдийг Халамж өнэрли)ү тань ихийг Сурлагын онц дүнгээр Ходөлшерийнп арпин амжилтаар Үргэлж бид хариулна, Торолх хайрт иамынхаа 60 жилийн юм. ОЙ. угтаж «МАХН-ын үйл хэрэгт үнэнч байж, МХЗЭ-ийн хойчийг иэр тортай аалгамжилья» уриан дор «Залгамж үе» анидаа 573 бүлгэт, 6900 бүлэг, 14000 салаа, 330 шлиган пипонер Нөхөр Ю ,Цэдэнбал «чХайгт пионерүүд зэ) Монгол” Ардын Хувьсгалт Намын үйл». хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэ- Ппонер сурагчид МАХН-даа оРр- гөх тайлап илэрхийлэлтээ МАХН- ын Төв Хорооны сОУМн на- рийн бичгийн дарга, Б АУ.ын сурагч тодорхой үүрэг амлалт авч ажиллалаа. Тэргүүний 23000 пио- иер эвлэлийн эгнээнд элсэн орлоо. «Эрдмийн далай» жигүүрээр ам- ишилттай: аялж энэ хичээлийн шилийй П улирлаар 92,8 хувийн сурлагыш амжилт гаргаж 170 мянган плпонер сурагч сайн, онц суралцаж, «Номын сайн нөхөр» 12000 төрлөө. Хотол олноор төл бойтгуулахад Хоёр бутан өсвөрийн төлчин тусалж Хот сууринаа цэцэрлэгжгүүлэхэд 200000 мод тарилаа. Малчиц, ажилчип аав, ээт, нарынхаа Маргаашийн халаа хын тулд «Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл», а4Өсвөрийн техпикчдийн клуб», «Нүдлэн хамгаалах штаб». «Тимурчуудын отрлд»-д 200 мянгуулаа Тэмүүлэл дүүрэн ажиллаж байна. Хүүхэд бидний хүслэн Гүйцэж тоолоход бэрх, Зартай сайн малчин Зарим нь бас ажилчин Нэртэй сайп тракторчин Нилээд нь бас уурхайчии Мэргэжшл бүрийг сонгохоор Мэрийн хичээж байна Ямар ч мэргэжилтэй боллоо гэсэн Яруу алдарт намынхаа үйлсэд Чаддаг бүхнээ бүрэн огно Чадал авьяас, эрдэм мэдлэгээ Ард түмэндээ шавхан зориулна Аз жаргалыг гардан бүтээлцэнэ Хуучин монгол орныг халж Хувьсгалт шинэ мопголыг байгуулсан Анх, Сүхбаатар жанжин Аугаа Ленинтэй учирч Айд Зовлолтийн түмэнтэй Ах дүү болгосоп Ашдын бат пайрамдал Лриун бөх похорлол Бахтай бүхний мипь ундраа Бадралтай бүхний минь баталгаа Язын мопгольскай мйе понлтей стал И с братом: породийли иас Слова красипые «Друл:ба-Найрамдал» Слопа: простыеё «Друг» и «Найз» Граипц для друнбы пашей нет Где прежде брёл унылый карапан Кац символ братства вырос Эрдэнэт ах, эгч, боло- Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн дарга . Цөдэнбалд гар- дуулж байгаа НЬ. С. Бодоошийн авсанд гэрэл зураг И ноззодя долмоп многоэтажьые, Люоос Ф Үнэ 10 мошо хэд Пионерүүд «Хэзээд бэлхэп» гэт нэгэн дуугаар цог жавхлантай | хариулж гар өргөн ёслов. , МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | Огплми засиял Дархан! Вырашивая хлеб на цєлине Б одпой брнигаде шы ндем 8 труде, Кан в битву. шлц в ёдином экипаме, Клятвою пионерскою будем всетда дорожнть Будет учитьсл по-денийски Будем трудиться по-ленниски По Ленинскп будем жать! Зиатепа наши, рейте величаво! дєло юнын по плєчу Народу трудовому слава! Партий любитой-слана! Эцгийп адил энзрэлтэй Эпхрий хайрт намынхаа Эхийн адил элбэрэлтэй Эрхэм ачит намынхаа Өгөөмөр ачийг хариулахын төлөө Өсвөрийн сүхбаатарчууд хэзээд бэлхэн! Алдар түүхтэй жаран жилийн тань ойн өдөр Андгай тангарагаа дахип өргөж байна Ардын хувьсгалт пам Тамыхаа Арван наймдугаар их хуралд Жаргал хайрласан хувьсгалынхаа Жаран жилийн баярт Олон сайхан үйл бүтээж: Онцсайн дүнтэй суралцаж Багачууд бид бэлэг барихаа Батлап илэрхийлж байна (3 удаа) Компунист өвөө шиг хувьсгалч Комтунист ах шиг дайчин Коммунист эгч шиг ажилсаг Комтуиист болохыг хүснэ. Нам таны сургаалыг Нат таны үйлсийг Нам таны алдрыг Нам таны гавьлаг Сэтгэлд пүрхэндээ дээдэлж Үйл хэргийн тань толоо Хэзээд бэлхэп байцгаана Ард түмний цог золбоо Ариун үйлсийн тэргэн салуурч Ал жаргалын тугийг мандуулагч Алс ирээдүйн пүгийг заагч Монгол Ардын Хувьсгалт Нам Монхөд алдарший мандах болтугай (2 удаа) Пионер сурагчдын төлөөлөгчид 1981 оны гуравдугаар сарын 6. Улаанбаатар хот. | Сэлэнгэ аймгийн Түнхэл хороо- ны 8 жилийн сургуулийн пйноне- рийн бүлгэмийн зөвлөлоос МАХН- ын ХУШ нх хурал, МАХН, Ар- дын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 яаг уриан дор явагдан, буй. «Залгамш үе» аниаар олоц торлийн ажлыг зохион явуулж: амжилтад хүрч байна. «МИНИЙ ЭХ ОРОН--БНМАУ» ЖИГҮҮРЭЭР Пионерүүд блцхан ном хийх, эх орны тухай дуу, шүлэг похиох «Эх орцоо хэц сайд мэдэх вэ?» асуулт хариултын уралдаанд орол- цох, МАХН, өх орны сэдэлт дуу, шүлэг сурах. «Миний зэл, аав коммунист» аохион бичлэгийн уралдаан зарлав, Энэ ажилд 2иг- жидсүрэн багштай 8:ын «А», Насаа багштай Зын «Б», Сүрэишил багштай бгийц «А», Энхбаатар багштай 7-гийц «А» ангиуд бус: дыгаа хошуучлан, «ЭРДМИЙН ДАЛАЙ» ЖИГҮҮРЭЭР «ЗАЛГАМЖ, ҮЕ» хойчийг цэр төртэй залгамжильп» муугаас дундад 80, цллгүсуусла ӨОШЦИШЦИЦИШШИШИШЦШИННЦИИНИННЦПИНЦИШИИПИНЛИИИПШИИН ши 0 0111110111011101011111011017110111 1) АЯНААР идаас сайнд 10, сайнаас аонцод 12, 8 хүүхэд сул сурлагатиаас сайд сурлагатан болон: 4ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС» ЖИГҮҮРЭЭР Сургууль болоц хот тохижуулах ажилд пиоиер Сурлгчид гайшгай- лан оролцож, 241 мод шилжүү: лац суулгаж, 100 тш. урт лпгай айм хайргалгуулж, цахилгааны су- ваг 40м газар ухаж, байш ЦП, Батваагийн удирдлагаар хөдөлмо- рийн оргөтгосоп бүтээлч хичээлээр сургуулийнхаа. анги. танхимын цэцгийн сапыг СРРДЫН ажил хийж р дүнд хүрч байна. 2 “АВЬЯАС ВБИЛЭГ--УРАН ЧАДВАР» ЖИГҮҮРЭЭР Пионер сурагчдын урлагийн үз- лэгийг хоёр үе шаттайгаар лвуулж, урлагийн аварга сурагчдиг шал- гарууллаа, Ппопер сурагчдын кон- «Б» ангийн сурагч Т. Эрдэнэцэ- цэг, б-ын «ДА» ашгийн сурагч О, Маржангүл, 8:ын «А» апгийн су» рагч Г, Нямсүрэн, Болормаа, 5- | ын «Бэ шшинц сурагч У, илиди- гүд царын тоглолт үзэгч олны талархлыг хүлээж байна. МАХН-ын 80 жилийн «Намаа магтан дуульл» нонцерт тоглолоо. Улс торийн Аууны хамтлат шал- гаруулап дүгиэхэд 8-ын «Аж ан- гийн «Цоморлиг» хаштлаг тэргүүн байр эзэлтээ. «ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ--АВХААЛЖ( САМБАА» ЖИГҮҮРЭЭР Тус сургуулийн сеиц дугуйлан- гийц сурагчдаас аймгийн хоёр, бүсийн апарга гурав, зэрэг- тэй тамирчин 19 төрлөө, Сургуулийн спорт илубээс урал- даан тэмцээн 10 удаа зохнон явуулж давхардсан тоогоор 800 ойгоор сэдэвт лийн ой н «МАХН-ын үйл хэрэгт Хаах, байж, МХЗЭ-ийн СУРЛАГА. СУРАГЧИЙН. ГОЛ ХӨДӨЛМӨР ЭГЧ ДҮҮ ОНЦЧУУД рС”: Өмнөгонь аймгийн Цогтцэций сумын Т. Борын пэрэмжит (10 дараалан онц сурсан амжилталр ын ХУШ нх хурал угтаж жилийн сургуулийн 4. 86. Ө-ийн| байна. «А» ангийн сурагч эгч дүү, Ш. Т. АЛГААГИЙН авсан гэрэл Алтантогос, » Алтапбадралт Ш. | зураг. Алтайтөгс пар 14-434 улирал Нийслэлийн 83 дугаар сургуу-|чанарыг ахиулахад тодорхой хувь лийн 8-ын «А» ангийн оиц сур-|нэмэр оруулсан амжилтаар МАХН- лагатан Б. Жаргал, М. Эрдэнэ |ын ХУШ их хурлыг угтаж байна. М. Батав нар МАХН-ын ХУШ их Д. ГОМПИЛЫН авсан гэрэл курлаа угтаж ангийнхаа сурлагын | зураг ц 2 Банихонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын 8 жилийн сургуулийн сурагчид ЗХУ-ын пионер сурагчидтай захидлаар харилцаж орос хэлний мэдлэгээ ёхнудах хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Зураг дээр: б-ын «А» ангийн өнц сурлагатан Д. Оюунбат, 8-ын «Б» ангийн сурагч «б онцын ззэн» Л. Очирсүрэн, 5-ын 4Б» ангийн онц сурлагахүй (Да Малхэул нар анд найзуудаасаа ир- “байгаа нь. сэн захиаг хулээн,анаад : М: ДАШБАЛБАРЫН авсан гэрэл зураг Т 414451, 11355111 Т -. 11:11:44 4 Сурагчид сурлагаа шатлан ахлу- лах тооцоотой үүрэг авч ажиллаад дөлмөрчдөд сонирхууллаа. 7-гийп Пи 1 1 11 1 1 1 1 1 Ци Ци цертыг гурван удаа тоглож Х0- сурагч оролцууллаа. Пионерийп удирдагч Г, ЖУКЕИ 3 апарга 3 : МАНАЙ СУРГУУЛЬ МАХН-ын ХУШ их хурал, түүхт 80 жилийн ойпуудыг угтаж Баян--Өлгий айтгийн Алтай су- мын 8 жилийн сургуулийн захир- гай, бүлгэмийй зөвлөл «Түүхийн хуудасиаас» сэдэвт 15 хоногийн хүмүүжлийн ажил зохиолоо. Энэ хугацаанд «Миний эх орон- 60 жилд» сэдэвт уран зургийн ба зохион бичлэгийн уралдаан зарлаж дүгнэв. Мөн «Авьяас бил- гээ тодруулцгаан» уриан дордуу, уран уншлагын үдэшлэг зохиолоо. Энэ ажилд Хайса, Ханат багштай 4:ийн «Бэ», 7-тийн «В» ангиуд идэвхтэй оролцож «Залгамж үе» алиаар бусдыгаа хошуучилж яв- 7-гийнц «А» ангийн сурагч А. ҮСЕН БОЛСОН ЯВДАЛ СОРГОГ. ПИОНЕРҮҮД Саяхан нэг өдөр Хөвсгол айт- гийн Мөрон хотын 10 жилийн сургуулийн есдүгээр ангийн |су- рагч «Өсвөрийн гал сөнөөгч» ио- хорлөлийп гишүүн (Б. Гэрэлмаа, С. Тунгалаг пар эргүүл хийж явахдаа сургуулийп дээвэр до- роос утаа гарч бүйг аягглажээ. Тэд «Түймэр гарч байж болзош- гүй» гэж ярилцаад энэ тухай сур- гуулийн захиргаанд мэдэгдэж шал- гуулжээ. Цахилгаан шугам сүл- жээнд богино холбоо үүссэний ул- маас гал гарч дулаалганы хорон, олс шатаж, улмаар дээвэрт авал- цаж байх үед уг галыг унтраа- жээ, Ийнхүү улс нийгмийн өмч хөрөнгө, хүний амь сүйдэх аюу- лыг илрүүлж үүргээ сайн гүйцэт- тэсэн сурагч Б. Гэрэлмаа, С. Тунгалаг нартаа «Пионерийн үнэн»: сониноор дамжуулан талархал илэрхийлье. Сурагч Ж. ЭНХМАНЛАЙ тиашлэхс2020Т03иПШЕШ1127103Х7:БЫННИНИЛНННЭ ХҮҮХЭД НОМ ХОЁР НОМЫН САНЧ-САЙН ЭГЧ Баннхонгор аймгийц Заг сумын 8 энилийн сургуулийп номын сан хүүхдээр дүүрэн байлал, Тус номын сангийн дэргэдэх «Залуу номын санч» дугуйлан- гийн сурагчдаас «Социалист өмч. миний өмч» сэдэвт ажил эхэлснийг зарлав. «Нүдлэн хамгаалах штабын дуу» «Цүнх,харандаа,дэлтэр гурав» шүлэг зэрэг социалист өмчийг хайрлан хамгаалж арвижуулах сэдэвтэй дуу дуулж шүлэгуншиж сургаал үгс хэлж, шог үзэгдэл тоглох иь үзэгч хүүхдүүдийн со. нирхлыг татлаа, Сэдэвт ажил хөтлөгч пионер: -- Бид «Ном анагаах» хөдөл- гөөн өрнүүлж 860 гаруй ном зас. варлалаа. Блцхан ном хийх урал», даан. зарлаж Д. Нацагдоржийн «Хуучин хүүг, Ц. Дамдинсүрэн. гийн «Хүслийн тухай үлгэр» зэ. рэг 50 гаруй богнпо үлгэр, өгүүл- лэгээр зурагт бяцхан ном хий. лээ. «Сурагч» шуудан хороо 1-ийн «ай» 4б» ангийн | баатар. чуудыг ном уншиж, ярьж сурга. хад нь тусалж байна. «Аль ан- гийн сурагчид олон ном уншив?» уралдааныг сар бүр похиож бай. на, Хоёрдугаар сард С. Цэраэнду. лам багштай 8-ын «бо апгийн сурагчид 95 ном уншиж, “«Төр- гүүний уншигч» боллоо, г(иїтт: Номын санч сайп эгч шүү дандаа, сонирхолтой ажил явуулах юм, --. Тиймээ. -- 80.нос дээш ном уншсан хүүхдийг томын сангийн хүндэт дэвтэрт бичдэг юм байна лээ. -- Ардын хувьсгалын 60 жи- лиЙН ой угтаж 60 шүлэг цээж. лэх уралдаанд танай анги яак оролцож байна вэ? -- Хүүхэд бүр хоёр шүлэг цээ- жилж байгаа, -- Чи ямар шүлэг цээжлэв? -- 8, Явуухулан гуайн «Пно, нер» шүлгийг, бас... гэж ярилц- саар үзэгч хүүхдүүд тарлаа. Но-- мын сангийн эрхлэгч Я. Цэдэн-иш, -- Номын сангаас похнох са- рын ажлын төлөвлөгөө гаргаж, заавал биелүүлдэг, 7 хоног бүр сэдэвт ажил нвуулж, уншигчдын дунд товч тайлан тавьдаг. Нэгээс наймдугаар ашийн бүх су рагч идэвхтэн уншигч боллоо. «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэй олноор төрж байна. Сэдэвт ажил, уулзалт, маргаан, өдөрлөг, ун“ шигчдын бага хурлыг хүүхдийн сонирход татах, авьяас | билгийг нь хөгжүүлэх шинэ арга хэлбэ. рээй баяжуулан явуулбал сайн үр дүнтэй болдог гэж Ци Үнэхээр ч номын сангийн эрх» лэгч Я. Цэдэн-ишийг хүүхдийн тө- лөө төрсөн гэж . олноороо “ХҮНДЭТГЭДЭГ, ЮМ. ус ү:: Б,! ГОНГОР. (багш) Р Ч й 2 Г| | 1 | Хонтий аймгийн Галшар сумын малчид толийн бэлтгэлээ базааж оцэ онд бойжуулах 001868 тө- лийнхөо түрүүчийг авч эхэллээ, Малчин аав, ээж, ах,эгч партаа хүүхдүүд сайн тусалж, байна. Амралтаараа малчдад тусалж байгаа тус сумын 8 жилийн сур. гуулийн хэсэг сурагчидтай уулзан УосеВНй юм. 8-ын «А» ангийн сурагч А. Бат-очир -Ээж минь ариуц цагаан хөдөлмөрийнхөө үр шимээр Ар. дын Их Хурлын депутатаар сон. гогдсон юм. Манайх энэ ил жДэвсэг» гэдэг газар хаварийрк байна. 739 хонь, 81 ямаанаастөл апна,- Багш маань төл бойжуулах хичээл заасан, энэ ажилд гол ан- хаарах зүйл бол хувийн болоод гэр орон, хот хорооны ариун цэв- рийг сайн сахих хэрэгтэй гэж ойлтосон, Би гуравдугаар улир- лаар сайп гарлал, 8-ын «Б» ангийн Нямдорж -Млпайх: «Он» толлөх 816 хоньтой байна, Энэ жилийн социалист уралдаанд (100 эхээс 100-гаас дээш төл бойжуулахаар үүрэг авсан, Хонь маань тарган орсон болохоор төлийн хорогдол гарах гүй байх. Кил бүр говиор нүүдэл» лэж, саахалт эзхлээр аргаар тө- лөө бойлгуулдаг. Мапай нутагха- вар л сайхан, Битөл хүлээн авах ажилд туслалцаад цилээд зүйл сурч авсан, Хонь толлөмөгц дор нь амлуулш уургий нь цадтал хө- хүүлдэг. Тэгээд гарсан төлөө хөл дээр нь тэнцүүлж эхтэй нь хамт сурагч Ү. бригадад хаваржиж 111173 1У9-ХҮЦНН./ БАЯСГАЛАН зугуухан тууш, ирдэг, 4.ийц «А» апгийн сурагч Г. БаянЖаргад --Эна шид аавыгаа аймгийн апарга малчий болсон япдалд би их балрлаж байна, Ма- най өвөө тэртэй малчин хүн бай- сан, Би нялх хурганд их хайртай. Өвөөгийнхөө хэлдгээр хурганд гар их хүрэх, нсолох нь төлийн үсний галыг бууруулах муу тал- тайг санаж сая гарсан хургыгга- раар барын сүнгэх дургүй. Ма- найх мал. төллөх үед хониотол- лөсөн, сая төллөсөн, төллөөгүй. гэж гурван хэсэг ялгал хариулдаг. 8-ын «А» апгийн сурагч Б.Энх- цэцэг -- Манайх сувай хоньтой. Хавар эрт шар бууцнаас гарч сэр- гэг газар дагуулац маллахад 19- лог борлоц муухай болдоггүй гэж аав ярьдаг, Манай хонь их тар- гай орсоон. Т-тийн «А» ангийн сурагч Г. Алтанцэцэг -- Манайэгч илгээл: тээр хоньчин болсоор 6 шил ам- зинлттай важиллал| «Алтан меда- лиар» шагнагдсан. Манайх энэ жил 800 хонь, 79 ямаанаас төл хү- лээн авна. Би «Өсвөрийн төлчин шалгаруулах болзлыг» уншиж судалсан, Болзлыг биелүүлсэн ам- жиилтаар ТУ улирлынхаа хичээлд ирнэ! Ийнхүү Галшар нутагт урин хавар ирчихээд хундан цагаан төлийн дуу хангинан байна. Тэнд бас төлчин хүүхдүүдийн цовоо сэргэлэн дуу цууриатаж байна, Ц. НЯМЦЭРЭН ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД | МИНИЙ ЭЭЖ КОММУНИСТ Миний зэл: 1967 онд МАХН-д элссэн номмунист хүн юм, 1939 онд Завхан аймгийн Нөмрөг су-ч манд төрсөн. 1959 онд эвлэлийн илгээлт өвөрлөн Сэлэнгэ аймгийн Зүүнбүрэн сумд ирж саальчнаар ажилласан, Жилдээ 18 үнээнээс 10800 литр сүү саах ёстойгоос сүүлийн хоёр жилд, жил тутам 19000 литр сүү сааж мянгат саальчны болзлыг хангажээ, 9ЭЭ- жийн маань ажил, хөдөлмөр бү- төӨэлийГ нам засгаас өндрөөр үнэлж, 5,6 дугаар таван жилийн гавшгайч болгосонд үр хүүхэд бид нар нь баярлан: явдаг юм. Манай аав, зэж маань үр хүүхэд биднийтээ эх оронч, инптернацио- налч хүмүүжилтэй, өндөр эрдэм мэдлэгтэй, нийгмийн өмчийг хайр- ладаг хамгийн сайн хүн болоорой гэд захидаг билээ, Ээжийнхээ ажилч хичээнгүй, үнэнч шударга, эх орон, ард түмэн үр хүүхэд биднийхээ ирээдүйн төлөө гэсэн сайхан сэтгэлийг нь бид ихэд үнэлдэг. юм. Манай ам бүл9, би наймдугаар ангид сайн сурч байна. МХЗЭ-ийн гишүүн, МАХН-ын ХУїЇ их хурал, Ардын хувьсгалын 60 жилийн ой угтаж, сурлагын: өпдөр амжилт гаргахаар шамдан суралцан бай- на. Алдарт коммупистуудын гүл- гэр дуурнал, хөдөлмөрч дайчин уламжлаяаар хүмүүжнэ. Мон ээ- жийнхээ үлгэр дууриалалтай сайн талыг эзэмшиж, ээл: шигээ ком- мунист болно гэж боддог. Сэлэнгэ аймгийн Вүүнбүрэн сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн 8-4Ын «А» ангийн сурагч С: САРАНТУНА! ЦЭЭЛИЙН Хүүхдүүд Цээл сумыг андах- гүй мэднэ. Тэнд «Залуучууд» сан- гийн ан ахуй байдаг билээ. «2д- луучууд» сангийн аж ахуйд МХЗ Э-ийн гавшгай барилга байгтуу- ламж болох атрын хоёр дахь ан- ныхны хөдөлмөр бүтээл оргилж байна. Атрынхны хүүхдүүд аав зэж, ах, эгч нараа дууриагаад сур- лаг, хөдөлмөртөө сайхан амжилт гаргаж байна. «Залуучууд» Ссан- гийн аж ахуйн 8 жилийн сургуу- лийн захирал 8. Намнансүрэн: -- Манай сургууль сурлагын чанарыг сайжруулах, онц сурла- гатны эгиэзэг өргөжүүлэх зорил- гоор олон хэлбэрийн ажил өрнүүлс- ний үр дүнд улирал бүр 95,8-- 97,6 хувийн сурлагын амжилт үзүүлж байна, Л. Дарьсүрэн багш- тай 7-гийн «А», Ш. Бямбажав багштай 4-ийн «Б» ангиуд нь сур- лага хөдөлмөрөөрөө бусдыгаа хо- ХҮҮХДҮҮД шуучилж явна. Онц сурлагатан Б. Норовжав, Р.-Цэрэнсодиом, С. Оюунцэцэг ина- рын тэргүүний сурагч олон бий. Одоо малай хүүхдүүд төл бу- рийг мал болгох цуваанд шамдан алиллаж багагүй зүйл хийгээд байна. Бид мал төллүүлэх, хоёрдугаар комплекс, ихэр төлийн хэсгийг ха- рнуцан ажиллаж байна. Хүүхдүүд маань, малчдад 400 шахам нэмнээ элгэвч, уут бэлэг- лэж, өвс 170 топи. тэжээл 250 тонныг тээвэрлэн татаж өглөө. Энэ ажилд 7-гийн «А», 4-ийн «Б», 6-гийп «Б», 8-ын «А» зэрэг олон апги булэг, сурагч Б. Норовжав, Б. Баярсайхан, Д. Нарантуяа, Л. Оюунчимэг, Р. Цэрэнсодном иа- рын олон хүүхэд идэвхтэй сайп ашиллаж байна гэж ярив. Л. БАТСҮХ / «Төд түмний үйлс», цуваанд амишилттай оролцож тэргүүн байр эзэлсэн тэргүүний сурагч Б. Сув- даа, Л. Оюунчишэг, Ж. Цэрэн- лхам, Б. Норовжав, Д.Нарантуяа нар. Төв аймгийн Цээл сумын "«Залуучууд» сангийн аж ахуйн 8 жилийн сургуулийн хөдөлмөрийн аварга, 8-ын «А» ангийн сурагч А. Баярсайхан Гэрэл зургийг Л. БАТСҮХ Д. ГАНБҮРГЭД шэнсаТ 54 шогийн Нийслэлийн з4 дүгээр) сургуу- лийн 7-гийн «Гэ» ангийн сурагч “ “Уранцэцэг МАХН-ын ХУШ ях йл угтал! сургуулийнхаа үндэс- Жа1:64 ний хөгжмийн хамтлагийн гоцлол тоглогч, боллоо, “МАНАЙ СУРВАЛЖЯЛАГЧИЙН, авсан гэрэл зураг Нийслэлийн 47 дугаа 5 НЬЕ) 10-ын «Е» Эд Сурагч Б, иц сурлагатан М, Дагийсүрэн, Н Ариунаа, 40 дүгээр З-ын «Дэ» ангийн сурагч, онц сур- лагатан Н. Ариуибэлэг нар. !| сургуулийн | 25 | ГЭР, ї пмаацыха. с-- 41ёнька “ бурханд айлбирч ямаандаа туй гаж аргадангуй үглэнэ. “Лёнька ! рал толгойгоо сэгсрэн: Цаадах чинь шүтлэггүй охан залхааж байгаа хэрэг. -- Бурхан ээжийг яаж хааж байгаа юм бэ? -- Аав чинь дайнд үрэгдсэн маань амьд ч юм. би- дүү... гаруй боллоо. -- Яахав дээ, тулай яалаа даа... Сураггүй алга. болсон гэцгээгээд л байсан, тэгсэн чинь саяхан хавар гараад хэмээн Лёнька санасиаараа зүт- тэгэ Эмээ ач хүү хоёр маргавч ямагт эвлэрч л таардаг байлаа. Лёпьса я бурханы тухай төдөлгүй умар: тах боловч ямар нэг шидэт дал. дын юманд итгэх сэтгэл оорийн архгүй төрж байх шиг байв, Долоотой дүү Генкагаа сэрэхэд Лёпька ноднин жилийн овьбосны ЮБинагаг, тээрэмдчихсэн байдаг айлаа. Тэр овьбосоор нь эмээ кисель чанапа, Кнсель баахан ууж аваад ах дүү хоёр олрийг гудамд бардаг байв, Үдэш гэртээ ирээд хороон дээрээ слидайлан мал ирэхийг хүлээж, буйлнт мал болох ямаагаа хариулдаг байлал, Ямианых нь чилийж чинэрсэи дэлэн сүү арвинтай. Дайны | Ла: раах эхний тэр жил тосгоны өөр ганц ч ямаа тийм их сүүтэй бай- гаагүй агаад ангир шаргал сүү нь өлсгөлөпгөөс авардаг байлаа. Тэгтэл бяцхан. Генкад ямааны сүү гэнэтхэн зохихоо болив. Тэ- гээд ХН Эр хэд хоносноо бүр хэвтэрт оров. Генка өвдөж шанал- гасан зовиур үгүй боловч хол ой. гоо өндийлгөх тэнхэлгүй болжээ. Этээ нь сөхөрч суугаад залбиэ їл, хариц зэж нь гадуур хөөцөлдөн саахалт Ильинскос гацаанаас 01д- га эмчийг авчрав. Ч Эмч, Гепкаг чагнаж, турачхай гараараа гэдсийг нь даралт: үлээд ЭХЭД НЬ: -- Турпал болсон байна. Талх сайн өгч бай. Яваандаа зүгээр бол- по гэв. -- Бурхан өршөө, чимх ч гу- рил байхгүй шүү дээ! хэмээн эмээ нь залбирсаар - Гурил л олох юмсан зэж нь шүүрс алдана. -- Сохор зоосгүй байж, юугаа- раа гурил олох билээ. -- Ямаагаа л зардаг юм билүү дээ? гээд ээж нь эмээг парейч- лан харвал: 2 Янаагад юу? Ээ бурхан шинь!... гээд уулгалж халаглахад пь Лаёнька бараг л уйлчих ша- хан: -0-- Эмээ, Генна мннь үхїнхнэ шүү дээ хэмээн хошуу цорвойв. гэж Хогжилтай- зураач. “Хол, ходоогийн | хоёр найз. А- 80576 0 ин зисан н ын їнц эмээ нь өглөө бүр хашайнаасаа гарга- ) урхац минь, буйнт малыг оминь ивээгээрэй хэмээн бувтнаад: минь, чи ч гасаэн сүү ! хайхрамж муутайхан “ залбираац болоход эмээ нь буу- -- Цаад өхийгээ бүү дуурай. мунхаг амьтан. Хоол ундаа идэхдээ ч авлд- бирах гэж байхгүй. Тэгээд л бур- зал- ҮҮ юү? Үрэгдсэц ш ээ. БЭАрүй п шүү д -- Амьд лоюм бол гэртээ ир- шээрсэн, Дайн дажин дуусаад жилд Паша Неєчаєв ирсан -- “Талх, ганцхан талх “болио гэж эмч учирлана. -- Зарахгүй тэсэп юм алга, авах хүн лал одох билээ, тагаэд2 ушцйн төвийн аах ор, айах улс олдох л байлгүй гэж эмч зөвлөнө... --0 Гэгээ оронгуут Лёпькаг сэрээж: | -- Бос доо, Лнька минь, зах зээл эрт гариа, Эртхэн шиг амж- вал аштай юу гэв. -- Л1ёпьна угаагуурт гар нүү- рээ булхчихаад ямааны сүү ан аср ууж эхийнхаа араас даган гарий, Гадаа иинхүүн, өвсний шүүдэр гялтганаж. байлаа. Эмээ пПь /2- равчиыхаа хажууд ганц ямаагаа илбэж байсиаа: Одоо яая гэхэпр, бурхай минь! гээд хортогчоороо нулимсаа арччихаад таг чиг болсиоо хөн- хийж ширгэсэн цэнхэр түдээрээ охиноо нэвт цоргиж: -- Эхэлж тааралдсан атьтанд буянт малаа бүү өг. Дапын өмпө залбирдаг юм шүү гээд Лаёльлаг цэрвэн: -- Тэгээд дараа иь арилжаа. гаа бодоорой. Бурхан бүгдийгнь харж байгаа, Олигтойхоц залбирч ол зуа зэм: онь В. Кологрип. (Зоплолтийн зохиолт) зуух ӨГҮҮЛЛЭГ гуйвал бурхан ивээнээ гэв, Ээж нь ямааныхаа гллтганлсан гэдгэр эвэрт оосор углаж: “229, За, явья даа гээд хөтоллөо. Лёпька тэр хоёр замдаа хэд хэд амрав. Ээж нь газар цомцойн сууж өвдгөө тэврээд юм бодоп гансарч байлаа. Лбньна өвсөн дээр тэрийц дээш харж, хөх гэн- гэрт нүүх цагаан үүлсийг ширтэн замын хажуу дахь хусны иппчпйг ямаа нь тасчин идэхийг чагиага. Унженснэд ийлээд дөхөөд ээж нь лмаагаа сүүлчийн удаа саав. Алга дүүрэц шахуу сүү “спагаад Леёнькаг уу! гэйс өглөө. Харин Ленька хагасыг нь уугаад ээждээ үлдээв. Ээл: нь цатгалан байна гзэд балгах ч үгүй байлаа. Гэвч Лёньпа. ээжийгээ. өглөө. боссоноо- соо хойш хэлэн дээрээ юм тавиа- гүй гэдгийг мэдэж байсар 00Л0- хоор зэждээ өгөх гэж шавдсаар байсанд зэ! нь үлдсэн Жай- хан сүүг уув. Ээжийнх нь нүд золбоожиж анзэм эгдэх игиид Лбнь- цагийн ч сэтгэл нь амрал. Төдөлгүй тэр хоёр Унжсиск мужийн товийн өвсөнд дарагдсан өргөн гудамжаар орлоо. Ямаа пь сүүлээ годгонуулсаар тэдплийг да: гана. Лёнька ээжтэйгээ нөгөө гудам- жаар явсаар. олон хүн хөлхсөн цэлгэр талбайд орж ирлээ, Ёсон шидийн хүмүүс шуугилдан, үймэл- дэнэ. Гэвч үнэндээ хүмүүсийн олопхн нь нэг л газраа, морин тэрэг эсвэл ур( модон Вандайгийн хангууд хаа нэгтээ зогсоно. "Д, БАНЗРАГЧ зуран 127 ЇД. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. 10м авахаар ирсэн ганц нэг хүн харанхуй болов. тэдний хооропдуур айжуухац хол Замын хоёр талаар танил. хөнө. Цэцгэн хээтэй гурвалжин үргэлжлэвч, одоо нэг д хөндий, алчуур заигидал: хонь хөтөлсөн айтаар юм шиг сапагдах агаад НХ амгэний дэргэд зэл нь загсоод: салхитай байлаа. Хүнгэйэл исгэ- -- Энд байвал болох уу? гош рэх дуу ойгоор тэг цуурайтий.. асуусанд Цаад эмгэн: : Төггх гэнэтхэн нам жим боллоо.. Тэгээ тэг, хүүхээ, Дургүй- Анир тайванг эвдэн хад нэгэнтээ . цэх юм алга. Харин арилжаа цай. тэнгэр дуугариа. : маа л тайруухан байна пап, Би , 2 5 гурван цаг аогслоо, авахгүй л маЛЭдонд Бал ЦЦаан Хараа АЛбалс байна шүү дэр,. Ямаа чинь сүү Е өн ал ВХАДЧНЭ магдалж тэвдсэн дуугаар: Ё Миний хүү айгаа юу гээд ц гарыг нь атган их холдД-. чихоогүй дээрээ буцдаг ч юм би- лүү? гэлээ. сайтай юу? гэхэд эх: - эй ҮР: ДАРБа үүтэй, сүүтэй хэмээн учир- блцха -- “Тэгвэл та нарын амжиргаа оөдлөлгүй яахав гэлээ. -- Цаг мөч өнгөрсөөр боловч Ээжийнхээ дууны өнгөөр ЛЁнь- лмаайг нь хүн авахгүй л байлаа ка буцаж пвамгүй байгааг иь мэдД- Тэдэн рүү ирж, лмааных нь үнз рэв. Арга ч үгүй шүү дээ, Генка, өртөг, сүү саалийг асуух болопч сайлуул тосгопдоо өвчтэй, өлсгӨ- хариу үг сонсох ч үгүй зайлж лөн хүлээж ядаж байгаа, Харин одно. Зогсон зогссоор Лёньна бүр эзэжийнх нь үүргэвчиид Генкаг туйлдав. аврах ил, бас нэ талх лваа Үд дунд дөхөж, нар хайр найр- билээ! 51 5 гүй төөнөвч хүмүүс захаас тарж лвахгүй л байлаа. Горьдож цөх- | - Аадраас би айхгүй байнаа, роод, цангаж, өлссөн Лёпьна гэв ХЭМЭэц Лёнька огцомхон хэлж ам- гэнэтхэн эмээгээ санав. Бурхан л "“ИВ уу үгүй юу, худлаа үлэнг нвээж магадгүй гэсэн найдлага Р Магадлах мэт гялбаа мэлсхийж сүүмэлзат тэнгэр тачигиалаа. Лёнька хавчиг- нан ээждээ наалдав, Алпгын дуу тасраагүй байтал хажууханд НЬ, бас ард нь гллбаа гялбан пийлж зам дурайн цайна. Тэгснээ аянга тэнгэрээр нэг тачигпав. Лёнька нүдээ-ацин, эмээгийнхээ зааж өг- сөп ёсоор: «Бурхан минь, бидинйг аварч тэтгээч» гэж бувтналаа. ТЭ- тээд хэдэн хурам болоод нүдээ нээвэд орчинд хав харанхуй, нам гүм. Лёипька ч тайвшрал, бурхан аргагүйл байдаг юм байна, зал- бирсныг минь сонсч гэж бодов. Гэтэл дахиад алигын догшин гял- баа түнэр харанхуй тэйгэрээр нэг бутарч, үүлсийн цаахантай уул нуруу нурах мэт пүжигнэнэ. Зай завсаргүй мэлэлзэх, нүд сохлом гллбаанд газар долхий ч дальдрай дичигиэнэ. Зи -« Бурхан минь алив та ээж бид хоёрт туслаач, ямааг мннь заруулж огөоч хэмээн Лёпька бувт- наж гарав, Ийнхүү Лёньна хэдэн “ч удаа Нэг л хачин, хуурай аянга буу- гуйж гувшлаа. Хонь хөтөлж з0гс- саар, бороо орохгүй л байлаа. сон эмгэн амаа ангайн алмайрч Ээж нь дув дуугүй, толгой гу- жаал хүүг ажиж байснаа ээжид нь: дайлган алхахдаа алиганаас ЛЕпь- -- Наад хүүхэд чинь солиотой ка шиг тоймгүй айж явсан боловч юм биш биз? Ганцаараа лрнад бурхан байдаг гэдэгт итгодэггүй байх чинь гэхэд өндөр туранхай бодохоор залбирч мөргөсөнгүй-. нэг авгай ямааг нь үзэж ШИНЖНЖ Бурхан байдаг л юм бол аль хэ- байсан болохоор эх нь хажуу Дахь дийнээз энэ аянга гллбааг зогсоох- эмгэндээ хариу дуугарсангүй Ээж соц гэж Лёнька ч улам бүр тээ- нь ямааныхаа үнийг хэллээ. Цаад үзгэлзэх болор. авгай бэл хүрэхгүй нь гээд явмаар болсноо бодол болон ЗОГСОВ, ТЭГС- нээ үнийнх хагасыг мөнгөөр, ха- гасыг нь гурилаар өгье гэв. Тэгтэл хонь хөтөлсөн эмгэн: -- Хүмүүс бас азтай байх юм, норсноо мэдрэв. ямаанд нь ч гайхуулах юм алга шавшиж байлаа. : мий л нэг бувтиана. “даж. йг ТЭ ЕЛАнатарсан хоёул ямаа. . ЭЭвийнх нь үүргэвчнээс цагаан гаа хотолсоөр нөгөө авгайнд хүр- шиЛЬ3 НЭГЭ Хав ҮЕЛШГаалӨаж гэж, буянт малаасаа хагацав Оронд РУй буринд хоулэаррэррннэн нь зохих хэдэн дэвсгэрт, хагас НЬ яаран үүргэвчээ буу. : хҮйд түү гурил, ганц хар талх авлаа. раа тайлан авч гурилаа бүтээ Худалдаж авсан авгай цай уугаад -- Ээ, Залоы минь! Чадаа бид яваач гэсэнд Лёнька балрлан эхий- хОВИЭХЭН енкагаа тэжэ г 3 арайчлан харав. Дуу | 3 223 ЁЕ нь: 4 Лёнька хүргэнчинд хүрснээ гол : : . Бамбаган 19 -- Бид яарч байна даа. Гэгээ- БУАүГЭЛГСЛЫ зусар зМАЧ ЫГ тэй байхад амииок харихсан Х9- байлаа. ЛЕньца хүү хоёр гараа марн, учирлаж татгаласанд, нөгөӨ увс аангидай өргөөд шцулимс гүй- авг ) лэгнүүлэн: Айж бэмбэгнэсэн эх хүү хоёр төрсөн Евдокитовка тосгойдоо орж ирснээ ч мэдсэнгүй. Тэгээд Дон- гөж амсхийхдээ голдоо хүртэл иэвт Бүлээц бороо Замдаа ч болсон зэжид төмстэй бин өгөв. Эх хүү хоёр нар шингэх дөхөж байхад Унженскаас гарлаа. Нилээд гэгээтэй байсан боловч гэнэтхэн нд гэж байхгүй! хашгирав. - Бурхан байхгүй, хэмээн цуурайтуулан Я. ХИШИГТ орчуулав. 7 2 авилиилгаА сантай сунэжиилл | ШИВЖБаВ ..ЛВжлэг шиш Үвуттжо ттртєүтй ОїллегЦ ҮЕВТЛӨЄТГҮӨЧ хгийрй(сиша«жэа Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОН ! ИНДЕКС-- 14140 ч (Ф1:151:5/2-172:454 ПРОЛФТАРИ НАР 3 гдэгтун! МАХН-ын уйл ХЭРГИЙН 44-7,1-1-1 хэзэ 51-7.9:К-15) БАЙГТУН! МХЗЭ-ийн Төв ХорРоо, Д.СухВААТАРЫН нэрэмжит /Мб-ын ТОЙРОН МХДЭ-ийн Топ Хорооны товчооны хурлаар Монгол Ар- дын Хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойд зориулж «Бид хувьсгалчдын залгамж үе» СЭ- дэвт монголын залуучууд, їнО- нер сурагчдын тойрон аллал, чуулга уулзалтыг 1981 оны долдугаар сард Улаанбаатар, Алтанбулагийн чиглэлд |00- хион лвуулахаар тогтов. Энэ тойрон аялал, чуулга уул- арлтад МАХН-ын ХУШ их хурал түүхт ойнуудыг угтан ХЗЭ-ийн гишүүд, Залуучуудын дупд зо- хийж байгаа одонт тугийн изрэм- жит социалист уралдаан, МАХН- ын. гүйл.| хэрэгт үнэнч байл, МХ ЗЭ-ийн хойчийг иэр төртэй зал- гамжильлй» уриан Дор ппопер сурагчдын дунд ялагдал байгаа юЗалгамл: үеэ: аяны удирдам- ожийг амжилттай | харэгжүүлжг, “кеөдолмор,» сурлага, урлаг спор- тын гарамгай аашиилт, гаргасан МХЗЭ9-ийн гишүүд, палуучууд, пионер сурагчид, эвлэл, ,! пионе- райн “аншилтиууд шалгаран орол- цох юм. «Бид хувьсгалчдын зал- гиш гүс» сэдэйт. тойрон аяллыг Монголын ардын армийн 80 жи- лийн ойл баярын өдөр ХЗЭ, пионерийн бүх шатим бийгуул- лагууд баяр ёслолын байдалтай- таар эхлэнэ. Сурлага, хөдөлмөрөөр шалгар» "БИД ХУВЬСГАЛЧДЫН ҮР САД ТЭД БИ 1. «донтой гурван хүний зураг Бцн нэгдүгээр ангид сурч байлаа. Манай гэрийн зургийн жаазанд гурвуулаа сууж байгаад авахуул- сан нэгэн зураг байдаг юм. Тэр гурав тус бүрдээ хоёр хоёр одой- той. Би тэр гурвыг чухам ямар хүмүүс болохыг мэдэж авахыг -ИХЭД хүсдэг байв, Нэг удаа зэмээ- сээ! -- Ээнгсээ! Энэ хүмүүсийг хэн, хэн гэдэг Юм бэ? Юунд манай жгаазны хүндтэй байранд байдаг юм бэ? гэн: асуулаа. Эзис маань нэлээд бодлогоширсноо тайван инээмсэглэл: «Тэгэлгүй яахав, Охин минь анэ бол чиний өвөө иар, Бидний аз жаргалтай амьдралын төлөө тэмцэж явсан 1921 оны ах Дүү гурван тартизан «Зинамэдэр, Раг- чаа, Ойдов нар шүү дээ» гэн, Тэр цай мөчөөс ЭХЛЭН Миний сэтгэл догдлон тэд хувьсгалын үйл хэрэгт хэрхэн оролцож явсныг мэдэх 1юм- Сан гэсэн хүсэл бодолд хөтлөгдөн явах болсон юм ДЗа, 2, Музейд үзсэн зураг, Нэгдүгээр ангна төгсөөд алын- 7 хад хамтлар “Булган аймагт амра: Төв Зөвлөлийн сонин 23 ца 175 жолоодлогт ОЮВ ТА» 1.“аатилалауалаган | амийг ДЭМУНрСАЛ рын ЗУРАГ ДЭЭР (Зүүн гараас) Холгийн дарга, ЗХУ-ын баатар, сансрын шисэгч Владимир “Копа- 0881 БЯМБА ГУРАВДУГААР САРЫН 14 | ҮНЭ 10 МӨНГӨ МОПГОЛЫН АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 60 ЖИЛИЙН ОИД “ «БИД: ХУВЬСГАЛЧДЫН ЗАЛГАМЖ, | ҮЕ» бЭДЭВТ. ЧУУЛГА. УУЛЗАЛТ АЯЛАЛ, сан МХЗЭгийн гишүүд, пиопер сурагчдын тойрон аяллыг 6 ду- гаар сарын 25-ны дотор аймаг хотынхоо түүхт дурсгалт газраар хийж, чуулга уулзалтаар дүгвай, Монголын хуввсгалчдын өдөр 1981 оны 8 дугаар сарын 325- ид намын байгууллагадаа болон МХЗЭ-ийн ТовХороонд рапортал- иа, Монголын залуучууд, пиопер сурагчдын тойрон аялал, чуулга ууллалтад шалгаран оролцохын тулд пиопер сурагчдын . биелүү- лэх зүйл: - «МАХН-ын ,.үйл хэрэгт үнэнч байл, |МХЗӨ-ийн хойчийг нар төртэй аилгамшилЬья» уриац дор явагдалг байгаа «ЭЗалгами үе» аянд тодорхой үүрэг ам- лалт авч, пионерүүдийн өзэмш- вял зохих мэдлэг чадвар, Дад- лын түвшинг тодорхойлох үлгэр- чилсэн үзүүлэлтүүдийг биелүүл- сэн байна. -- МАХН-ын ХУШ -их ху ралд өсвөрийн Сүхбаатарчуудаас сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олоц нийтийн ажлын амжилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зур- сан байх. - МАХН, МХЗЭ, Д. Сүхбаа- тарын пэрэхїит- МПБ-ын түүхэн азамиал, өөрийн аймаг, орон нут- гийн түүхийн дурсгалт газрууд, бахархан дуурнадаг цэрт. хупвсбс- галчид, партизан, “ходолморийн «гээр: шатны баатар, соёл шилэх ухаа, нам торийн гарамгай зүтгэлтнүү- дийн. амьдрал, үйл ажиллагааны дайчин замнал, хам, ХЗЭ, шио- нерийн байгууллагынхаа үүсч хөгжсөн ”гүүхийг судалж альбом цуглуулга Хийсэн байх. МАХН, Ардын эх ороц, найрамдлын төрийпл дуу 410:3ас сурч улс торийп дууны гийн уралдаанд хамт идэвхтэй оролцсон байх. -- Батлан .хамгаалах тыг сурталчлах сарын ажил, ар- дын арми, Д. Сүхбаатарын .нэ- рэмиштт МПБ-ын үүсэн байгуу» лагдсац өдөр ллалтын баярын үеэр явагдах дуут жагсаалын үз- лэг «Заринца» тоглолтод Ооролц- сол байх Пионер сурагчид ХБХБ тэмдгийн. 1,. 2 дугаар шатны лорм, МХЗЭ-нїи гишүүд 3, 4 дү- нормыг заавал «бие- хувьсгал, сэдэвт улс доошгүйг Ххамтла- олиоороо зорил- лүүлсэц байх. РЕДАКЦИАС: -- Пионер сурагчид аа! Сур- лага, хөдөлмөр, урлаг, «спорт, олон нийтийн ажлын онцгой 4М- жилтайр энхрий хайрт МАХН-ын ХУШ их хуралд бэлэг барьж, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жилийп ойд порпулсан «Бчд хувьсгалчдын залгамж үе» сэ- дэвт тойрон аллал, чуулга уул- залтад оролцоцгооё! МАНАЙ ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД Й ТӨЛӨӨ ТЭМЦЭЖ ЯВСАН хаар очсон юм. Хөдөө нутагт анх удаа очсон надад юм ФОүхэнсолин, Нэг одор аймгийн музсїїт үзлээ. Музейн өхний хэсэгт тус аймгаас торис гарсан ахмад хувьсгалчид партизан эрчүүдийн зургийг тавь- жээ: Тэдгээрийн дотор манай зур» гийн: жаазанд байдаг. өвөө парын зургийг маш томоор ё8вч тавьсан байв, -- Тадиний гэрэл . зураг манай өчүүхэн жаазаар барахгүй улс аймгийн мувейдтавигдсаныг үзээд өвөө иарынхаа алдар гавьяаг хүй- дэтгэн бишрэх болсон юм. 3, Эмээгийн яриа Манай эмээ ярихдаа: -- Иш: хүү:минь хувьсгил ялас хаас омнө манай орон-маш хүнд олон давхар дарлалын дор бийсан юм. Гамин Барон-гээд л бидпийг айлгадаг дайснууд захаас пиплд байлаа, Цагаацтнууд Булгац айм тийп нутгаар тэнүүчлэн явж мал, Эд хоройгийг дээрэмдэлс кирил ард түмнийг дарлан аовоодогсол Тэр үед чиний өвөө аав Зипамо- Дэр дүү иарынхаа хамт ардын 7суг рамт цэрэгт элсэн орж Дух иа0, Сэлэнгэ голын Гурт тавиланд бол- соц тулалдаанд оролцож ОДоогики энэ сайхан иийгмийг байгуулахын төлөө тэмцэлд ах дүүсээрээ орол- цож явсан том, Сэлэнгэ голын Гурт тавиланд болсон тулалдаанд тэд Барон Уйгерны Давуу хүчтэй шн- рүүн тулалдан тэднийг бүслэн нэ чээ. Элэ тулалдаанд “миний өвөө 10 гаруй цагаантцыг устгажээ Миний өвөө Ардын армид 1940 оц Хүртэл адба хаасан ахмад ком” мунистуудьис пэг билээ. Бүдүүлэг хоцрогдсон феодалын монгол орноос Хувьсгалын дайчин өрчүүд төрөн гарч Шинэ ннйгмийг цогцлон байгуулахын төлөө Тэмцэл тулалдаанд ялалт авч ирснийг тань Ач охин би чинь талархан хүндэлнамМ Амийилт ялалтад тань бахархан Ёсолном, Нийслэлийн 10 жилийн 14 дү- гээр сургуулийд. б8-гийн. «В» апгийн сурагч Т, ТУНГАЛАГ та : ТИ ээ гэ хурандаа. Бявгднар, 11) БЭЭ чүл энээ чүлээнигүү! хөл- на. Зөвлөлтийн сансрын | иисэгт, гийг хоөргөв, Холгийн багийн бү?| Дэд монголын сор үенйихэн рэлдэхүүнд хөлгийн дарга, эй- халуун баяр хүргэнд байна. : лолт Холбоот Улсын баатар, санс- , | Ї 22227 -2 80 | 1 ! ! ї 7 1 ! Е ! 8227 ленок, хөлгийн инженер Винтор Савиных пар, | : 0 СУРЛАГА. СУРАГЧИЙН | ГОЛ ХӨДӨЛМӨР | Ховд аймгийн Мост сумын 8 жилийн сургуулийн ийнонер сурїбг- чид МАХН-ын ХУШ нх хурал, түүхт ойнуудыг угтаж сурлага Хү- түүжилдээ амжилт гаргахаар ав8- сан үүргээ амжилттай биелүүлж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: 1. «Дундгүй салаа» болох үүрэг авсан салаани дарга Л, Баясгалан РТ мийн Далай» жигүүрээр тац аялас байгаа тус. сургуулийн тэргүүний сурагчид (пүүн гараас) 6б.гийн «А» апгийн бүлгийн дарга, онц сурлагатан Ч, Гантуяа, Ү-гийн. «Залгамж үе» аяны «Эрд- амжилт- «А» ангийн онц сурлагатап Ш. Отгонбаяр, 8:-ын «Б» дии. сурагч байрны пөврлөлийн гишүүн ЯГ. Алтанцэцэг нар, Х. РАГЧААГИЙН рэл зургууд авсан. Ггэ- БААТАРЧУУДЫН “ХАЙРТАЙ. ПИОНЕР Т7-гайн «А» ангийн сурагч, онц сурлагатап, бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн Л. Сарапцэцэгийг Завхан аймгийн Цэцэн-уул сумын 8 яаг лийн сургуулийн баатарчууд хайр лап хүндэтгэдэг юм. Л, Саранцэ- цэг тэдний хүсэл сонирхолд нийц- сэн олон торлийп ажлыг сайн з0- хион байгуулдаг учир ийнхүү хүндлэгджээ. 4 -- Чи дүү нартайгаа хэрхэн ажилладаг вэ 7 гэж түүнээс асуу" ХАД: -- Би өпгөрсен зуп олоп улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт амрахдаа газар газрын анд нөхөд, ЗХУ болон социалист бусад орны үе тэнгийнхэнтэйгээ ойр Дотно танилцалс тэдний ажилд үйлсээс их зүйл сурсан юм. Энэ маань миний ажилд их тус болов. Юуны өмнө баатарчуудтай яаж ажиллахыг мэ- дэж авлаа гэв: ярив. Л. Саранцэцэг баатарчуудад зо- ртулац самбар, үзүүлэп таниулах материал хийснээс гадна, олон Дуу бүжиг заа»: сургажээ. Дүү партаа хайрлагдсап энэ охин 27 улирал онцсайн дүнтэй суралцаж байгаа тэргүүний Ппио- нєр юм. Ц. ПУРЭВЖАВ ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Л. Сё- рандэцэг 2 ЛОрСАЙН Б 5 ов- ч ч Манай орны нийт пионер сураг- чид МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 80 жилийн ОЙД сурлага хөдөлмөр Урлаг спорт, олон нийтийн аилын гарамгай амжилтаар бэлэг барн- хаар шамдан суралцаж байна. ПИОНЕРИЙН АЖЛЫН АРГАТУРШЛАГА БҮЛГИЙН АЖИЛ-НАЛЧНЫ Ням гаригийн өглөө. Увс аймгийн Өлгий сумын 8 жилийн сургууль дээр туг далбаа барьаг, гитар, шударга хөгнагм үүрсэн хүүхдүүд цугларсан бай- лаа. Эд иар бол тус сургуулийн 4-ийн «А», 5-ын «Бэ» ангийн пионерүүд юм. Тэд цовоо сэргэ- лэн. дуугаараа өглөөгий Ийм гГү- мийг сэрээн, сумын төвөөс гарч одов. Энэ хоёр апгийпхап «Ахмад үеийн хувьсгалч, дайчин, хөдөл- жлллжаж ла лсулцүїллллаллээЛ НИЙГ ДЭМЖИН” ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ | її Тариалан сум "Хөвсгөл аймги ТО, сангийп аж : сургуулийн єсдүгээр ангийн сурагч онц «сурлагатан, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн мөнгөн медальт 3К- Байгалмаа ЇЗРТ морч “улазгжлалаас сурглцья» сэ: дэвт бүлгийн ажил хийхээр Б МАУ-ын аварга тууварчин Б.ОР- лом гуайнхыг зорьж яваа ажээ. Удалгүй тэд тохилог сайхан өвол- ин байгаа малчны гэрт ирэв. Пиоперүүд дорхноо бүлгийн аж- лаа эхлэв. Бүлгийн ажил дээр ул- сын аварга тууварчин Б.Орлом гуай, өөрийп ажил хөдөлмөрийн тухай ярьж, - «Зүрх сэтгэл, зүтгэл итгэ- СОЁЛЧ СУРГУУЛЬ Бидний зорьж яваа ганц дан шар байшинг зааж «Октябрийп районы тэргүүний ажиллагаатай сургууллудын нэг Дээ» гэж Хү: згүүс ярилцана. Энэ бол Б. Дам- динсүрэн захиралтай, “Улааибав- тар хотын (88 дугаар бага сур- гууль юм. Тус сургуулийн хамт Олцы сур- галт хүмүүшлийн ажлын тухай захирал Б .Дамдинсүрэн бидэнд ярьсан юм. МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгалын ойг угтан: социалист уралдааныг 6 үе шаттай зохиож байгаа ажээ. Өн- горсоп ЇЇ улирлаар тус сУргуу- лийн 13:бүлгийн 12 нь 100 ху- вийпП сурлагын амжилт үзүүлж сургуулиараа 99,8 хувь суралцаж сурлагын чэапар иь 53 хупьд хүр- чээ. Багш Г. Дариймаа, Үнэнбат, Д. Балжинням нарын Даасан анти бусдаасаа илүү амжилт гаргав. Сурагчдын Оюун “ухаан, бчег бялдрын хүмүүжлийг дээшлүүлэх социалист аж төрөх ёсыг амьдралд хэвшүүлэх. зорилгоор 8 төрлийн секц, дугуйлан тогтмол хичээл- лүүлж сурагчдын 70 хувийг хам- руулснаас багт Г. Дариймаагийн Сулэуээзллүсулээээ зүтгүҮ 14111113111181387477 21 123612279 аг й 1 Мөн сургуулийн онц сурлаг, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн. 20с2л- 5 сешислшэээ--э.э--т-шшт- лээ зорнулж чадвал боннэ гар- гахгүй ажил, аварга болохгүй тор байхгүй...» гэв. Түүний шЬ лын арга барил,туршлагыг сураг- чид сонирхон асууж хариуг нь тэмдэглэв авч бяцхан ном хийх материал бүрдүүллээ. Дараа нь пнонер сурагчид малчин ах эгч нартаа зориулсан концерт тоглож: сонирхуулав. Мөн хашаа саравч засаж, хөрзөн ховхлох “зэргээр малчдад туслав. Багш Н. БАТМӨНХ Ч, АЛТАНГЭРЭЛ хариуцсан урлагийн дугуйлан 6 гсєил дараалан хот, районы авар- гаар шалгарч «аварга сургууль» алтац медаль, цом авлаа, Мөн сургуулиараа 1974 оноос «Соцналист хөдөлмөрийн сургууль болж ариуп цэвэр соёлиилтыг сайжруулаг соёлч байдлыг хэв- шүүлт чадсанаар .өнгөрсөн онд, «соёлч сургууль» цол авсан юм. Ийнхүү нийслэлийн 88 дугаар бага сургуулийнхад МАХН-ын ХУШ их хурал, түүхт ойнуудыг угтсан ажилдаа улам ик амжилт гаргах хүсэл эрмэлзэл дүүрэн байна. Манай идэвхтэн сурвалжлагч Ш, СҮХБААТАР Багшаа, бид тантай хамт хо- рин нэг хоног амрахдаа Хичнээн сайхан байсан гэж бодно. Амрал- тын хугацаа нигээд дуусна гэж санахад үнэхээр хэцүү байна шүү. Уйлмаар ч юм. шиг дуулмаар ч зом шиг хачин болчихлоо. Багшаа бид танд загнуулж байсан боловч огт гомдоогүй шүүү. Та хаана ч яв- сан биднийгээ дурсан санаж яваа- ра!» Олон улсын пнонерийн «Найрамдал» лагерийн хоёр Лу- гаар байрны нэгдүгээр тасгийн Ч. ОНД НИЙслэлийн 21 дүгээр сур- гуулийн аравдугаар ангийг онц сайн дүнтэй төгсөж, (МХЗЭ-ийн Төв Хорооны илгээлтээр олон ул- сын пиоперийн «Найрамдал» ла- герьт, пнонерийн удирдагчаар очиж ажиллажээ. Хол ойрын “хүүхдүүдээс Болдбаатарт ирүүл- сэн захидлыг уншиж үзээд«чАрав- дугаар зигийп хөвгүүдээс юугаа- раа ч ялгагдахгүй, ийм тхижнтхэн залуу яагаад хүүхдүүдийн таларх- лыг ингэтлээ их татдаг юм бэ» хэмээн. гайхмаар, Энэ залуу ес- дүгээр ангийп сурагч байхдаа«ня- но оператор» болохсон гэж мөрөөд «ОЧ» дөг байж. Гэвч Д. Болдбаатар нэгдүгээр ангийн сурагч байхдаа, ангийн даргаар, хаёроос гуравду- гаар ангид бүлгийн даргаар, дө- рөвдүгээр ангиас бүлгэмийн зөв- лөлийн гишүүн, орлогч даргаар сонгогдож, есдүгээр анги төгсөөд олон улсын пионерийн «Найрам- даль | лагерьт бүлгэмийн дарга, пионерийн ахлах удирдагчийн сеё- минарт сууж, пионерийн удир- дагч болох хүсэл төржээ. МХЗЭ-ийн гишүүн Д. Болдбаа- тар сурагч ахуй үедээ эвлэл, пио- нерийн сонгуульт айлыг олопн жил сайн хийсэп. учраас Монго- лын пионерийн байгууллагын төв шөвлөлийн алтан медалпар шаг- нуулсан байна, Эдүгээ цол залуу- хан боловч улаан Фбүчтэпүүдийн хайртай удирдагчийн нэг нь бол- жээ, «Найрамдал» лагерийп«Оч» бүлгийн удирдагчаар ажиллахдаа «Монголын пионерийн байгуулла- гын түүх», «Пионерийн онцлогэ- ийн тухай ярьж «Омхиаар юм хийе» хөдөлгөөн дрпүүлж «Бү- жиг», «Тоглоом» зэргийг заалг сургасан нь ТЭНД амарсан ПИОНЕРИЙН (БҮЛЭГТ-ЭВЛЭЛИЙН ХАЛАМЖ БҮЛГИЙН. УДИРДАГЧ пионер сурагчдын сэтгэлд хоногш- жээ, «Багшаа. Та «Хэрвээ сай- хан амьдарч байвал алга таш!» гэдэг дуугаа бичээд явуулаарай!» гэж Сүхбаатар аймгийп Майдарын Энхболд хүсчээ. Захидлуудыг үн- шихад «Хүүхэд гэдэг ямар сай- хан сэтгэлтэй улс вэ? Ямар их аз заяатай хүмүүс багш сурган хү- мүүжүүлэгч, пиоперийп удирдагч болдог том бэ? Ийм оодрог сайхан хүмүүсийн дунд амьдрах юмсап» гэдэг бодол өөрийн эрхгүй торсөн- сөнг «Манай ангийнхан апгидаа нэг удаа, сургуулийц хэмжээнд хоёр удаа үдэшлэг зохиолоо. « Най- рамдал» лагерьт | амарсан хүүх- дүүд тапы заасан бүжгийг маш сайн хийнг, пайз нөходдоо зааж сургажээ. Бүжиглэж байгаа хүүх- дийг хармагц олон улсын пионе- рийн «Найрамдал» лагерь сэт- галд бодогдож таныхаа ачийг Да- хин дурслаа, Баатарчуудын өд- рийг долоо хоног бүрийп дөрөв- дэх өдөр явуулж заншсап, Баата чуудад дуу, бүжиг, хөгжим зааж ойр зуурын юм тапиц мэдүүлэх уралдаан тэмцээнийг зохиож бай« на» гэж Дорноговь аймгийн арван” жилийн сургуулийн 8-ын «Аэ» ан» гийн сурагч Алтапхуяг бичсэн юм. «Найрамдал» лагерьт зохиосон ажил ийнхүү өргөн уудам нутгий минь өнцөг булан бүрт пионер сурагчдаар дамжин хүрч буйг Зов- хөн Болдбаатарт ирсэн захидлууд гэрчилж, байна. Эвлэлийн илгээл” тээр пионерийн удирдагч болсон Болдбаатарыз ажил нь амислттай өөрөө ч өөдрөг тэнүүн бодолтой явна. Д.Болдбаатар «Хүүхдүү- Дийн итгэмтгий зап, юм. сурах гэсэн хүсэл төмүүлэл нь Пионе- рийп удирдагч хүний урам зори- гийг бадраадаг юм. Би пиоперийн удирдагч болсондоо бахархдаг, Хүүхдүүдэд юм. сургалт тэдний үйл хэргийн төлөө амьдралаа 30” риулна. Хэдэн жид ажиллаж бай- гаад комсомолын дээд сургуульд явах санаатай» гэж хэлээд яг Л хүүхэд шиг гэпэн цагаан сэтгэлээ- сээ инээмсэглэв. Хүүхдийн төлөө чи бүх сайн сайхнаа зориулж бай» гаа болохоор санасап бодсон бү? хэн. чинь биелэнэ бизээ. ” : О, ЦЭНДСҮРЭН унгонүн! хэзимдун хунхунд илд! БНМАУ-ЫН ШҮҮХ ЯАМНЫ ОРЛОГЧ САЙД Х. ДАМДИН МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН АСУУЛТАД ХАРИУЛЖ БАЙНА СУРВАЛЖЛАГЧ: -- Юуны өмнө та «Эрх зүй», «Эрхэ, «Хууль» | Эдгээрийп уч- рыг товч хэлж өгнө үү? Х. ДАМДИН: -- Төр барын, засаглал гүйцэт гэж, байгаа ангийп хүсэл соригийг нийтээр заавал тог- тоон батлалц гаргасан хам хөмжээ- илэрхийлж, бүх дагаж: мөрдүүлэхээр тороос ний системийг эрх зүй гэдэг. Манай вмьдралын өдөр тутмын тэгэх эрхтэй» гэх Мэ- нэй олонтаа тохиол- хүн өөртөө түүпийгаэ хүн- өгөхийг бусдаас шаардах ёстой гэж үздэ- Тагвэл аливаа хүнд эрх зүй ёсоор зөвшөөрөгдөж олгогдсон зан үйлийп боломжийг харилцаанд «Би «Танд тийм эрх байхгүй» тээр ярих, її лопо. Энэ нь плиппа тодорхой эрхтэй, лэтгэх буу хэрэгвсүүлж гийн илрэл юм. «Эрх» гэж нэрлэнэ. Хууль бол төрийп лдээд байгуул- лагаас үндсэн хуульд заасан жур гаргасан бөгөөд, төр. байгууллага болон олон нийтийн топ байгууллагуудын гаргадаг зїттуудаас дээгүүр хууль зүйн хүчинтэй байдаг хэм хэмжээ тогтоосоп акт (тулгуур бичиг) мон мын дагуу улсын бусад СУРВАЛЖЛАГЧ: -- Пионер сурагчдын Дунд кууль зүйг сурталчлах ажлыг юунаас эхэлбэл зохих бэ? Х, ДАМДИН: -» Сурагчдын дунд зохиох хууль пүйн сурталчилгааг тодар- хо! байнгын систомтай, урьдаас бодол, толопласон ил болгох нь чухал том, ЇЗагв, дуилД, їхлах ангиудад зохиох ажил яг байн болохгүй нь мэдээлж, Сурагчдын дунд хууль дүрмийн ухуулга тайнулгыг байнга похиох хэрэгтэй. Сурталчилгааны агуулга нь тауны өмнө хүүхдэд хууль, эрх зүйг хүндэтгэх үзэл шингээхэд чиглэгдвэл зохино, Энэ нь мөн чанартаа хүнийг хүндэтгэх, лийг- мээ хүндэтгэх, ходолмор, нийг- пишил мийн социалнот өмчийг хүндэтгэх - хүмүүжил олгоно гэсэн. үг. Одоо тэр бүр ийм болж чадаагүй байна. Хүнийг хүндэтгэх үзэлд, хэпшүү- -лэх ажил сурагчдыг бие биеэ хүн- дэтгэй сургахаас, эрх зүйг хү!- дэтгэх, «Їронхий брловсролын сургуулийн сурагчдын дүрэмэ-ийг биелүүлэхээс эхлэх иь зүйтэй, Нийгэмд амьдрахдаа алилаа хү- НИЙ сахиж явах айн үйлийн горим журмыг эрх зүй тогтоож өгдөг юм. Эдгээр горим журам хэдийд ч, хаана ч хэлбэрэлтгүй мөрдөгдөж байх ёстой. Гэтэл манай аарнм хүүхэд, залуучууд ингэнс ойлгох- гүй, «Таньдаг хүүхдүүд өөр хоо- рондоо бол яаж ч байсан болох мэт» буруу ойлгох, түүнээсээ үн- дэслэн хоорондоо зелдэг зөөлөн, боловсон харилцахын оронд олиг- гүй муухай. цээртэй үгээр харил- цах, занаж зүхэх явдал хааяа үзэгддэг. Энэ чинь хуулиар хориг логдсон зүйл шүү. БНМАУ-ын Эрүүгийн хуулийн 78 дугаар зүйлд: «алиа» гэж заналхийлсэн хүнийг 4 жил хүртэл хугацаагаар хорих буюу нутаг заалс суулгахаар 93 дугаар зүйлд: бусдыг амаар... доромжилбол зургаан сар хүртэл хорих ял оногдуулах ялтай гэмт хэрэг гэж заасан байдаг, Хүн болох багаасаа, хүлэг 00- лох “унаганаасаа гэсэн ардын зүйр үг туйлын сургамжтай үг шүү! СУРВАЛЖЛАГЧ: - Зарим хүүхэд чухам 10у- наас шалтгаалж хууль зүйг зөр- чиж гэмт хэрэгт ортол болох вэ? Х. ДАМДИН: Хүүхэд ахуйн хөнгөмсөг саїї учир агуулгагүй дуурнах «овчиг» амьдралыпг туршлагагүй явдал, бас ганц нэг хүний муу нөлөө нь тэдний хэрэг зөрчилд өртөхөд нөлөөлж байна гэж үздэг. Дар- виж хөөрч, дууриаж, маяглан сог- тууруулах ундаа хэрэглэснээс ХЭ9- рэг зөрчилд орох нь амархан, Хүүхдүүдийг ийм байдалд хүр- гүүлэхгүй урьдчилан сэргийлэхэд хууль зүйн хүмүүжил чухал роль гүйцэтгэх йстой їом, Элэ талаар томцуулын суран үлгэр дууриал маш чухал, Зарим хүүхэд, палуучууд хэт мяраан, гаш дорсүүд їом дууриан малглах, өсхүд орчноо үл хүйндэт- гоц хүний авзвүү жигшил төрүүл- соц, доог тохууны бай болсоп зан байдал гаргаж ивдаг нь мөп Ччл- нартаа нийгмийн хэй Журам зөр- чиж байгаа үзэгдэл юм. Бас соёлч биш бөгөөд учир бага мэдэж бай- гаагаа харуулл байгаа хэрэг юм. СУРВАЛЖЛАГЧ: -- Хууль зүйг нарийн чанд сахин биелүүлэхэд сургууль, пияо- нерийн байгууллагаас зохиох ажилтай холбогдуулж та юу хэл- мээр байна, Х. ДАМДИН: -- Хуулийн ааалт бүрийг амьд ралд гуйвалтгүй нэгэн мөрөөр дагадаг хэвшил бий болгох чухал байна. Энэ нь мэндлэх, хүндлэх ёс горимыг сахьдаг, ах дээдсийн үг сургаалыг зөвөөр тусган Ххү- лээж авдаг, улмаар иийгмийн дунд тогтсон ёс горимд өөрийгөө захируулдаг, алипаа дүрэм. журам хэм хэмжээг ёсчлон биелүүлдэг, тийм хэвшилд л сургах хэрэгтэй гэсэн үг. Үүний тулд сурагчдын дунд хуулиа сайн мэдэгчид бай- хыйн төлөо хөдөлгөөн өргүүлэх нь зүйтэй гэж бодно. Долоо хоногийл нэг өдрийг: «Сурагчдын Дунд, хууль зүй сурталчлах өдөр» бол- гон явуулж тэр өдрөө «Хэн хууль мэдэх вэ?» гэсэн сэдвээр тэмцээн, ярилцлага. зохиох, хууль зүйн со- дэвт үдэшлэг, уулзалт, гэгээрлийн хурал хийх, хуулийн сэдвээр эв- лэл, пионерийн сэдэвт ажил явуу- лах, сурагчдын сонирхсон асуул- тад хуульчдаар хариу, зөвлөлгөө өгүүлэх. мөн ханын хэрлэл, мэ- дээлэл, урна, лоозоц, зурагт хуу- дас гаргах зэрэг ажлыг тогтмол зохиож байх нь зүйтэй юм. Энэ шилууд хүүхдийн эрэлт хэрэгцээ, иас, сэтгэхүйн онцлог хүсэл сонир холд нь нийцэл байвал хүмүүжил болон төлөвшижс чадна. Хүүхдүү- дээр өөрсдөөр нь хууль. эрх зүйп тодорхой сэдвээр яриа бэлтгүүлэх, хуулийн сэдвээр” олимпиад явуу- лах зэрэг олон хэлбэрийн ажил зохиож болох байна. , Дээр дурдсан. ажлын зэрэгцээ аливаа тэмдэглэлт үйл явдлын улс төрийн ач холбогдлыг зөв ухаарч, түүнийг соёлч боловсон тэмдэглэж сурахад нь багаас иь хэвшүүлж ! тэмдэглэлт үйл явдлын нийгэм, улс төр, хууль зүйн ая холбогдлыг сурталчлах ажлыг аохион бай- гуулш: байвал сопирхолтой, ач хол богдолтой богоөд утга тогөлдор болио гэж бодож байна. Сурагчдаар өөрсдийнх иь дучд хууль сурталчлах ажлыг похиол- гох нь сайн үр дүнд хүрдгийг туршлага практик нотолсон юм. Мапайд ЗХУ болоц ах дүу социа- лист бусад орны жшшэзгээр 0ай- гуулагдсан хууль зүйн сурталчил- гааны ажил зохиох үүрэгтэй рагчдын олон байгууллага блийдаг: Тухайлбал, “Залуу хуульч, лек- торын бүлэг», «Өсвөрийн сэргий- лэгчдийн бүлэг», «Социалист ом- чийг нүдлэн хамгаалах штаб» гэх мат байгууллагуудыг өөр өөрс- дийнх нь үүрэг зорилгын дагуу ажиллуулж, түүнд сурагч бүрийг идэвхтэй оролцуулах нь аливаа омны бөв буруу, болох болохгүйг ойлгож, |биеэрээ зөв чиг баримжаа олж авахад дө- хөм болох ёстой. Залуу хуульч. гийп гишүүд ямар хууль тогтоомжийн ямар заалтыг мэдэж байх талаар анги, бүлэг, хүүхдийн дунд мэдээлэл хийж, төрөл бүрийн хэлбэрээр ухуулга, сурталчилгааны ажил зо- хиох хэрэгтэй. Энэ бүлгийн дүр- лекторын бүл- “мийг 1980 онд Ардын “бололсро- лын Яам, Шүүх Явм хоёр хамт- ран баталис гаргасан. Сурагчдын дунд. зохиох хууль зүйн хүмүүжлийн ажлын талаар Ардып боловсролын , Яам. Шүүх Яамны сайдын 1:/233 Дугаар тушаал сурагчдад хууль. .зүйн мэдлэг олгох арга зүй, 1979 онд гарсан «Яам, тусгай газрын иор- матив актын мэдээлэл»-ийн 1980 оны 8 дугаарт хэвдэгдсэнийг ол ашиглах хэрэгтэй. Ерөнхий боловс ролын сургуулийн сурагчдын дунд зохиох ,хууль зүйн хүмүүжлийн ажлын асовлөлийн “Дүрэм, -аалуу хуульч-ленторын бүлгийн дүрэм энэ 1981 ойд дээрх сэтгүүлд хэв лэгдэн гарна. Эцэст нь хэлэхэд ерөнхий боловсролын сургуулвуд, тэдгээрийн дэргэдэх, ХЗЭ, пиопе- рийн байгууллагуудаас сурагчдын дунд хууль зүйн сурталчилгааны ажил зохиоход нь манай хууль- Чид мэргэжил-арга зүйн зөвлөл- гөө, туслалцаа үзүүлэх, биечлэн туслалцах нь пэн чухал гэж үзэж байна. ЯРИЛЦЛАГА ХИЙСЭН Д. БАНЗРАГЧ КОММУНИСТУУДААС ҮЛГЭР ДУУРИАЛ АВЦГААЯ МАНАЙ ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД МИНИЙ ЭЭЖ Миний ээж 1969 онд МАХН-д элссэр коммунист хүн юм. 9Ээ- жийг минь Халтар гэдэг. Жирийн ажилчин хүн, Одоо аймгийн тээв- рийг удирдах газарт диспетчер хийя байна. Ээт маань У, М! та- шан жилийн гапшгайч, Аав, ээ- жийнхээ ажилч хичээнгүй, ходол- мөрч, үнэнч шударга, цагийг ба: римталдаг, эх орон, ард түмний- хээ тусын тулд нхийг бүтээхийг эрмэлэлэг өнг ахуйч, арвич хям гач сайн чанарыг бид хүндэтгэ- ЛЭГ, Манай лав ээс хоёр үр хүүхэд бидэнд ондөр эрдэм мэдлэгтэй, нийгмийн өмчийг хайр ладвг эх оронч, ийтериационалч хүмүүжилтэй цэвэр ариун ёс сур- 2ШцАрш хамгийн сайн хүн 0о: гаж ямагт сургадаг. Манай ам бүл 8, Би долдугаар ангид 40 “67 КОММУНИСТ улирал дараалан онцсайн дүнтэй суралцаж байна. Хичээлээс гадуур явагддаг мөн сагсан бөмбөгийпд секцэнд ралцдаг. Ардын жил, МАХН-ын ХУШ их 101 хүмүүшил, шилтаар угтахын тулд сурлагаар хоцооч ярла похөоддоо тусалш бай- на, Мөн алдарт номмунистуудын үлгэр дууриал, ходолмөрч дайчин уламжлалаар гын өндөр аминлтаар багш нараа баярлуулан, олон болохыг сорьж байна. орос хэлний дугуйлан су- хувьсгалын 00 хурал, аймгийнхаа 50 шилийн ойг сурлагын өндөр 8м- хүмүүшиж сурла- тэргүүний ангц хамт Өмнөговь аймгийн товийн 19 жилийн сургуулийн 7-гийн «МИ» ангийн сурагч, ташан | онцын эзэй Л, ЭРДЭНЭТУНА АРВИЖИХ ГУАЙН ЯРИАГ сонсоод су-9 зохицуулснаар нь сурагчид ямар ё ! ХУУД Саяхан Увс аймгийн Ховд"су- мын 8 . жилийн дунд сургууль дээр «Хуудас цаасны үнэ цэнэ» сэдэвт ажил зохиогдлоо, Тус сургуулийн дэргэдэх бүл- гэмийд зөвлөлөөс «Арвижих гуай АС С аөвлөж байна» сэдэвт өдөрлөг зохион, цаасыг хэрхэн Хийдэг, ном дэвтрийг лаж үйлдвэрлэдэг ай сонирхолтой ярина хийв. шин болЛВ салаа, ЁНО аравтууд «Цаас» сэдэвт бүлгийн ажил апо- хиош, хуучирч урагдсан ном, сурах бичиг сэлбэн аасах 7 хо- ЦААСНЫ УЧИР ногийн уралдаан зарлалаа. Мөн ном, дэвтрээ хайр гамтай ӨДЭЛЭН байгаа тэргүүний сурагчид, хайр гамгүй дийн ном, самбар гарган пийтэд лав: эдэлдэг зарим Тус бүлгэмийн зөвлөл нэг хүүхдүү- сурах бичиг, дэвтрээр танилцуу- су- рагчийн хичээлийн нэг жилд хэрэг- лэх. дэвтрийн хэмжээг тооцоолж сурагчдад тапилцуулсан нь үр ашигтай боллоо. Сурагч Ж. ГАНЧИМЭГ ЭРЭ ЭВЭЕЭВ Ээ БЭР ЧВЭВЭЕЭВЭВЭЕЭВ ТЭНГЭРТ |. “УРГАСАН 0 “Цасан дээр у 1 Майхан дарвона : Цармын ар уруу Манайхан, гулгаа Уулын араар ч Улаан туг Уунцим хондийд ч Уриа лоолон Цомоороо: бид 1 Цапа чаргатай АВАХ Ёо Цэцгийн өнгөөр : цаД, Цаслаас “ургана. | Аав зэжүүд 5 ї ! Алиахал үрстэйгээ Айраг шиг агаар Амталж өнжив (Нарны наагуур | Наашаа” иёаїтаа Опгоц эргэн -- Шүхэрчид гэсэп Шуугиай: дэгдэв Шүупуу шиг хар өм Шууд доошилж Спруул: дэнжийн Сариай цэцэг шиг Агаарын уудамд : ”. Алагдан дэлбээлэв Тэр цэцэг "Төндээсэл доошилж, , "Тэмдэгт газяр “Гайпараа. ургав. Айхаали сэргэлэн Ах эгч иар ? "Гецгэрээс дэлхийдээ Ё Таван дэлбээтэй Өнгийн цэцгийг Өнлийл сираар Цөлмэг тэнгэрт ч Цасан дээр ч Ургууляс чаддаг нь Урамтай їом : Д. БАЗАРРАГЧАА ХААДС-ийн: багш | СУРАГЧИЙН УЗГЭЭР УУЛАНД . Хөх тэнгэр, цэлмэг өдөр Хүрэн чарга, урт цанаа үүрч | Хүүхэд, хөгшидгүй цөмөөрөө, ХӨөлгийнхөө жолоог ууланд залиа, Алтан парпы туяанд цас Мангө “шиг-гялалзаж байна, Уул, хад. ой шугуй бүгд Уран гоб сайхпаараа байна. Алаг чаргаараа би өдөржин Айлыпхаа охинтой зөндөө | гулгалаа, Атаарын сайханд энэ бие эрүүлжино, Ажил, сурлагад минь амжилт авчирна, Хөх тэпгэр, цэлмэг одөр | Хүүхэд,. хөгшидгүй цөмөөрөө, : Хөлгиййхөө тсолоог ууланд 2 залиа, 28 дугаар сургуулийн 4-ийн | «Гэ». ангийн- сурагч 2 ОДОНЧИМЭГ ТӨЛИЙН ДУУ Таван ёс Дуусч Талын жавар арилап Төл” малын дуу Тал хөндийг сэрээв, Мянга мянган тол Манай путгийн баясгалан Малаа олон болгох Малчин хуний бахархал. 2 Улс аймгийн Хяргас су- мын 8 жилий сургуулийн 8-ын «Б» ангийн. сурагч П. ДАВААДОРЖ эмцээн Ховсгол аймагт саяхал- : лис өцгөрлөө.. Тэмцээнд аймаг им Хотуудаас шалгарсан биеийн та- дэцэт “ мир, спортын 81 хороо, цийгэмлэ- “ДХийн 100 гаруй өсвөрийн цаначид оролцож, хурд хүч, спортын ур таар 1. 2. 8 дугаар байрыг адвараа сорип уралдсаны дотроос б--16 иасны охидын 8 нм-ын АЛЬ авлаа. “ДЛайд | 1. Оюунцэдэг: (Увс), ,9,04 " - ! Ч 027 О1ултүядт ОХвастэл 19,809 | Хналуралдайнд 19:,баг уралдаж, сек, 23, Оюулцэцэг (Өвөрхангай) 9,835 сек, 16-10 иасны охидын З им-ийн зайд 1. Оюунцэцэг! (Улс) 11,21 сек, 2.5А, Цэцэгмаа:11:44 “ дСок, 3. Ц. Наранцэцэг 12:08 сек, Ч ОХУРД Х | ПиИОНЕРИЙН ҮНЭН» “СОНИНЫ НЭРЭМЖИТ || ӨСВӨРИЙН ЦАНАЧДЫН | УЛСЫН “35: ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН - АВАРГА 1 “а«Пиоцерийн үнэп» сопиры .1э- (Эрдэнэт):84, “ рэмжит оспорийй цаначдын 1981. Г : Ё. л / Т8Ы улсын аварга шалгаруулах сек,:3. Анкзала (Дархан):36,09 нь сайц аутнилт үзүүлэх нөхцө. : 1 С ! хөвгүүдийн-:-15 боллоо... ? - 15--16 пасны хөвгүүдийн Зураг дээр: Өсвөрийн цаначдын улсын аварга «шалгаруулах тэм- цээнд түрүүлсэн Увс аймгийн Шарав дасгалжуулагчтай баг «Пїиноперийн үнэн» сонины шил- жин явах-цом хүлээлс аваад бай- гаа нь. Б. МЯГМАРЖАВЫН авсал гарэл зураг 1 2 1! 3 214) Цин! иг. З.:Нар- тамирчдын | амнилтын лягтрай Е мандах” (Найрамдлын раойп) 35,45 өоЙрхон, өрсөлдөөжч ихтэй ОВМЄӨС , сег ТВВЕНЫ Бан Ї8 їн зайд-1.-Х, Найрамдал (Эр- 401585 сдА3 ы, й ).51,59| сек: 26 Дарамбаадн “ГааВ шалгарч ирсэн тамирчид маа, (Хвитий):52,27: сек: З.-Анхааяа “ийн ЕРӨЛХНХ ХАрЛАНЫГ 2 1545 бНд їрх: 58,14 сег ийн амяал- илт са » УР ер т (Дархац) сунд тын ӨВД лах сад ар лүү оВгөанд 1,| Завханы: Цэрэцийм ахлагч: 22-39 нил Дараалан! амжилттай тай баг. Ї 30 хээ, ахлагчтай “8 л Сүхбаатарын районы Оюуна! 2 Шионерийц үнэн» хоВии билэг ахлагчтай баг 45,12| секун- НЭрэмжит өсвөрийн НУ р - гурван Улсын аварга шалгаруулах Том, 9 им-ийн зайд ,1. Цогтхүү (Увс) байранд шалгарлаа. Байгууллагын ЭЭНИЙ нээлт, хаалтын ажил-, 10,04 сек, 2. Ариунболд (Завхан) гигээр 1. Увс 31 оноогоо ! 10,20 сек, З..Онолбаатар (Алгилч. шү ” 3) ны район) 10,24 сек, мөн насны лийн хөвгүүдийн 5 им-т 1, Ариунболд (Завхан) 16.50 сек, 2, (Увс) 17.00 мин. 8. Баттулга (Булган) 17,24 сек. дын БНМАУ-ын спортын мастерийн ыг БАЛ Ана пормыг урьдчилан биелүүлсэн Эн- БэЛс) ЛВНДЛЭыр Цожллан хээ (Увсын), Цэрэниям (Завханы) (Завхан) 12,14 сек, мөн пасны Пара сТуцЛ ОЦЭЛЛанад үй МИЙЛ) охидын 5 нмст 1. Энхээ (Увс) 18,57 сек, 2, Цэрэнням (Завхал) 19,47 сок, 3. С. Оюуйчимэг (Най- рамдлын район) 19,50 сек, --17--18 насны хөвгүүдийн харууллаа. 10 км-ийи зайд 1. Х. Найрамдал Батсайхан (Хэнтийн) тийц), Апхааяа (Дарханы) Дэлэг- (Баянхонгорын) ирээдүйтэй сайн тамирчид болохоо (Булган), Дарамбазар доо өсөх Тэмцээний дүнгээс үзэхэд нийт -- Төмцээний явцад,Увс ВЛМ- тус эзэлш, алт, мөнгө, хүрэл ме- харагдлаа, Тэмцээнд онцгод амжилт гарга”, он АхЗ км-ийн зайд холимог буу- САН Өсвөрийц тамирчид болон, аварга, “шалгаруулах Уралдаанд | Горолцол.. ирсэн: тамирчдыг “ « 119” баг Нерийн үнэн»-Ссонины адтоменг9». | хүрэл медалиар шагналаа. ”! лагаанд Хөвсгөл аймгийн АДХГ Ё Гүлхүү, айм- Завхан 29 оноогоор, 8 .Нийслэ- "8Хиргааны дарга И. , 8 ҮЧЛиХИЛЛЫН роногс биеийц ТИЙН намын хорооны царийн бийг, тамир спортын хорооны баг эхний Цогтхүү гурван байранд шалгарч, дасгал- жуулагч Шаргв, Насанжаргал, Ё, Бямбаа нар алт, мөнго хүрэл мє- --11Т--18 насны охидын 3 СУНЦГЭН. НЕБУЛНН км-т 1. Энхээ (Увс) 16,20 сек, гийн дарга Г. Очирсүм, БНМАУ- тай нарийн бичгийн дарга Р. Гүг- базар, хэлтсийп дарга 2. Гүржав, «Пионерийн үнэн» сонины хариуцс лагатай эрхлэгч Ц. Дашдондов. аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны нэгдүҮ- гээр нарийн бичгийн дарга С. Галг- бат пар оролцлоо. БНМАУ-ын цанын спортын тастер Н, САНДАГДОРЖ «Ппонерийн үнэн» сонины тус- гай сурвалжлагч Д. БАНЗРАГЧ АВЬЯАС БИЛЭГ-УРАН ЧАДВАР Өмшөговь аймгийн Ханхопгор су- мын 8 жилийн сургуульд урлагийн авьяастай сурагчид олон бий. ЗУРАГ ДЭЭР: Сургуулийн дуу, хөгжмийн аварга 7-гийн «А», «Б» ангийн сурагч Л,Оюунсүрэн, Б. Баянмөнх нар. Т.АЛГААГИЙН авсан гэрэл! дураг. “Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ | Хүрэн чарга, урт цанаа-үүрч Р: У 29 5 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн "комбицатад хэвлэв. | эт шилээ ын БТС-ын Хорооны гхариуцлага- 1 - 2227-1-1505-25УЦ5Ы 28 МЕЛЕКС-14140. ШитирШ ИРЖ МЄТАРИ НА эгдэгтун! ДАХЬ ЖИЛДЭЭ,! Үнэ. 10 МӨНГӨ 04, 81 (1675) ӨГ 1981 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЬТН:18 ФӨЛХАГВА 4 ц Тэргүүлэгчдийн арми лс Ї зан-ВНМАҮ-ын Ардын 11х9 1 | рлын 2801) ! 3 є-Хлжаг, 5 2.12:147:3 ХХ122р . “Улаанхуа. сумын дунд болгох тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдээс тогтоох НЬ: Хашууч гєперал Матросын Зай... санавын Монголын ардын арми, “БНМАУ.ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. ЦЭДЭНБАЛ Социалист эх орныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтнол, энх амгалан байд- лыг сахин хамгаалагч соргог манза болсон Монголын ардын армийн яруу алдарт 80 итлийн ой болж байна. Монголын ардын армийн 860 «ий- лпїїн түүх бол эх ороц, ард түмэ!, социализмын үйл хэрэгт хязгааргүй үнэнч байж, үеийн үед гандан буурш- гүй гавьлат үйлс бүтэзсэн дайчдын баатарлаг тэмцэл ллалтын түүх 10м. МАХН-ын үндэслэн байгуулж, хү- мүүжүүлэн бэхжүүлсэн Ардып жЖу- рамт -цэрэг зөвлдөлтїйн . ялгуусал улаан армийн хамт 1921 онд эх орноо хариїїн түрэмгийлэгчдийн дар- лал боолчдолоос чөлөөлж, ардын хупьсгалын ялалтыг хангасан биллэ. Партизаны жижиг отрядаас үүс- сэн ардын хурсьгалт цэрэг тэмцэл ялалтын яруу алдарт замыг туулап єпөодөр орчин үенїц хүчирхэг завсэг байлдааны технинээр овч хангагдсан мотобуудлагын арми болой хөгшил байна Зөвлөлтийн баатарлаг армитай мөр зэрэгцэн.явж социалист шинэ маягийн арми болсон ардын армийн дайзин замнал нь манай өсвөр үеийг нам, ард түмэп, ахмад. үеийн хувьсгалт, баатарлаг ходелмөрч, дайчин улаж- лал, эх оронч, интернационалч үа- лээр хүмүүжүүлэх нэгэн сургууль болж байна. Ардаараа Овоглосоп манай армийн ариун жагсаалаар ард түмний. олон үе зэлис дараалан хүмүүжии, цэр- гийп албаны хугацаанд шинэ мэргэ- жил, ардэм мэдлэг эзэмшил, комму- 11114: 4 хүмүүжил, өр зориг, тэсвэр хатуулжлын сургууль төгсөн гарсан, гарсаар ч байгаа билзэ. Мана! армиас БНМАУ-ын баатар Ш. Гонгор, Д. Дэмбэрэл, Ч. Шагдар- сүрэн, Л. Дандар, Ч Дугарисав, Л. Гэлзгдаатар, Д. Халпхярраа, Ц. Олл- лай, Д, Самдан, М: Эней, Л. Аюуш Д. Данзанааанчиг, С Дампил, Д. Нянтайсүрэн, БНМАУ-ын хөдөлмӨ- ШИД баатар Д. Блмбаа, У. Батмөнх Ёндон, Д. Пүрашкап, Л. Самбуу- йидоп эрэг олон мийгай цогт Эх орончид, шинэ амьдралыг идэлхтэй ба!їгуулагч цар торсон. билээ Эх оримхоо аїаулгүй байлал, соцпалниа- мын үйл. харгийн төлөв эрэлхэг бла- тарлагаар тэмцэл, ходолмөрлөлг, алдар гавжтат үйлсаэрээ ард түмний- хээ хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн. ах- мад дайчдаараа армийн дайчид, өсвөр аалуу үеийнхэн маань бахар- хаш, “төдий хувьсгалт баатарлаг, хөдолмаөрч, дайчин -уламтлалыг цэр зөртэй залгамжилж, байша, Ые, эь. сургуу лийг М., Зайсановын. | нэрэмжит! 54 нисэх хүчинд байгуулсан. гавьяаг, мөнхжүүлэх зорилгоор Баян-олгий, аймгийн Улаанхус сумын арвац эвилийн дунд БХргуулийг М. Зайса- нопын нэрэмжит болгосугай. БНМАУ-ын Ардын Их Хур» лын Тэргүүлэгчдийн нарийн й бичгийн дарга “МЬ готов е 5 4 ! 1 1 “З981 оны гуравдугаар сарын 10 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тов- чооны гишүүн, Ардын армийн улс торийн газрын даргын эн- лэлийн ажил эрхэлсэн тусл-. ХЗЭ-ийн байгууллагын халт сийн дарга, дэд хурандаа Д. НЯМБАЯР Манай зэвсэгт хүчин балуу үеийр эрэлхэг зориг, тэсвэр хатуушил, эр, дэм бололвсрол, эрхэм дээд ёс сурта- хуунтай болгон хүмүүжүүлэх шилдэг сайхан сургууль юм. Ийм ч учраас манай ард түмэн армиа ардын залуу» чуудын «Сургуулийн танхим», «Цар» гийн алба бол ордмийн алба» гэж бахархан нэрлэдэг билээ. Эх орны өсвөр ниргэд леиинч ёсоор амьдарч, сурч, ажиллаж үзэл суртал, улс төр, хөдөлмөр, ёс. сурта- хууны хүмүүжлийн шилдэг сургуу». лиар дамшин, ардын армийн жаг- саалд орш, цэрэг зрс гэсэн ариун хүндтэй алдар нэрийг олж, өргөвөг тангарагтаа үйэич дайчин нөхөд болцгоодог юм. Өнөөдрийн сурагчид маргаашийн цэрэг эрс болж цэргийп эрдэмд шамдан суралцан, холбоочин их буучин, туушинчин, танкчин, жолооч, барилгачин аэрэг олон тар- лийн мэргэжил ззашицгааа, цэргийн эрдмийн уран чадвартнууд болдог. Хугацаат албаа хайж: дуусгасап цэр- "үүд социалист бүтээн байгуулалтын фропт дээр ажиллан, өөрсдийн дот- роос хөдөлмөрийн алдар гапьпатшлт олпоор нь төрүүлэн гаргасаар байна, Иймээс манай армийг улс ардын ай ахуйн боловсон хүчин бэлтгэдэг өр" хэм хүндтэй өвөрмөц сургуулийн га. зар гэй: халас болно, Монголын ардын армийн бол ахмад үеийнхлий уламшлалыг пэр төртэй залгамжилл(, цэргийн эрдэм ухааныг чадамгай эзэмшсан, коммупист гүп бит итгэл үнэмшилтэй эх орон, нам, засагтаа хяагааргүй үнэнч хүмүүс юм. Энэ нандин чанарыг магай армийн. дай. чид оовор үеэбээ эхлэн эзэмшдэгР билээ. дайчид баатарлаг «Нам, ард түмнийхээ хувьсгалт, дайчин, хөдөлмөрч уламжлалаас цу- цалтгүй суралцаж, хичээл сурлага даа мэрийн шамдаж, арвин их мэдэ лэг, ажил ходолморийн дадлага хослон азэмшиж, олон нийтийн үйл» сэд идэвхтэй оролцон, сурлага Хх9- дөлмөр хүмүүжлийн гялаласас ам- жилтаар эх орон, пам, засгийпхаа лчийг хариулах нь хүүхэд багачууд та бүхний эрхэм дээд зорилт мон» гэн, манай хайрт удирдагч, залуу үеийг халамжлап хүмүүжүүлэгч 2 Ю. Цөдэнбал өсвөр үеийнхний үүрэг зорилтыг тодорхойлон хэлсэн том Элэ эрхэм үүрэг аорилтоо нэр төртай биелүүлл, торөлх хайрт МАХН-ын ХҮШ их. хурал, түүхт сйнууд угтсан сурлага хөдөлмөрийн алидаа өндөр аудкилт гаргахыг өсвб- рийн пионер сурагчид та бүхэнд 4ф- сон ёрөөє.2 »-- -э22--28-4434112--ү--8 “Г 1285) БНМАУ-ын баа... онц сурлагатан ЗУРАГ ДЭЭР: төр Ш. Гонгор БНМАУ-ын тар, гавьяат барилгачтгү хурлаидаа Бямбаа, онц сурлагатан сурагч Э. Энхамгалан, 78. Ганчимэг, А. От- шитгттиттитцттаигтїттитит нт ходолмөрийн баа. МПС-ын ордны техник засвар- ын. дугуйланд олон зуун хүүхэд суралцаж төрөл бүрийн машин, їйсэх опгоц, пуужингийн шинэ вагтар хийн, сэтгэц бодох оюун “ухаанаа хөгжүүлдэг, ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 16 “УУУЛУУУУУУУРРУЛУУЛУУУУУУУЛУУУУУУУУУУЛУУУЛУУУУУУЛУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУ Хогжим бүжгийн Дунд сургуу- лийн 8.ын «Б» апгийн сурагчид МАХН-ын ХУШ их хуралд тоглох ша5ын колцертод. шартуу /булт- “ий айна. /Тус шинд. ерөнхий 00:15:22 (22557 7:09 пиопер Г. Төмөрбаатар, Б. Пүр- вээ иар 2 8-4 х 23 30 5 тончимэг Л. БАЛДАНДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг нар дугаар сургуулийн 5-ын «Бэ», «Г» 6-гийн ,«Е» ангийн сурагч Б.Гом.. босүрэн, -Б.Батзориг, С.Мөнхбат нар инсэх онгоцны . шинэ загвар бэлтгэж байгаа нь, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГ- ЧИЙН авсан гэрэл зураг ловсролын болон, мэргэїлийн хц» чээлийг чадамгай хослон, сайнаас онц сурч байгаа сурагч олон бай- ЗУРАГ ДЭЭР: Н. Оюуичимар “олг БААТРУУДТАЙ Баянхонгор хотын пионер Ор рагчид БНМАУ-ын баатар Ё Гонгор, БНМАУ.ын хөдөлмө- рийн баатар, гавьяат барилгачин, хурандаа Бямбаа нартай уулзалт (зохиолоо. Баатрууд Ардын армийн 60 ОУВРОаВВ замналаас ярын тайлбарлав, Улсын анхны баатар Ш. Гон- гор гуай өсвөр үеийнхэнд хан- даж ажил” хөдөлмөрт «дайчин шуурхай, гавшгай, тэсвэр хатуу- жилтай, зоригтой, авхаалжтай оролцож зорьсон зорилгоо заавал биелүүлж эх орон, ард түм нийхээ төлөө хөдөлмөрлөхөөс эрхэм нандин зүйл байхгүй Гэд- Нийслэлийн Хо-Ши Миний нэ- рэмжит 10 жилийн 14 дүгээр сургууль пниопер сурагчдыг нам, ард түмний хувьсгалч, дайчин баа- тарлаг үзлээр хүмүүжүүлэхэд 30- рнулсан. «Дайчин алдар» клуб байгуулан. ажиллаж, байна. Энэ їлуб иь армийн офицеруудын ордныг түшиглэн байгуулагдсан бөгөөд тус клубын бүрэлдэхүүнд хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэл урлаг, соёлын тэн ахмад дайчид, зүтгэлтэн, армийн. офицер, пионер сурагчдын төлөологчид. оролцдог юМ Армийн 80 жилийн ой угтаж Ардын. хувьсгалын. партизан Г. Самданбазар, Хупьсгалт томцлийн 3 ахмад зүтгэлтэн Р. Равсал, Г, ВЬ, Нийслэлийн 10. иилийн 34 дү" гээр сургуулийн 7--гийн «Б» ан. гийн хамт олон МАХН-- ын ХУШ нх хурал, Ардын хувьсгалын 60 жилийн «ойг. угтаж 100 хувийн амжилттай. суралцаж, сурлетын чанарыг 40 хувьд хүргэжээ 9 40701101111719 элэМШи, гоцлЛоЦ тоглохыг олон аа4Ц өгдөг Үлдэвар: хөгжимийн үндэсний чадамгай хамт, хүүхдэд гитар тоглох аргыг таргүүний: сурагч лам. гоцлол ШИҮ0111111111111111111011111111111 11111111) ГОҮТ , УУЛЗАВ гийг захиж хэлэв. “Уулзалт дээр 10 дугаар ангийд сурагч Эрдэнээ хамт олноо то. лөөлөн үг ХЭЛЖ, ахмадуудынхаа сургамж, зөвлөлгөө” биелүүлэн сурлага хөдөлмөртөө ам: гаргахаа илтгэн, эх орноо батлац хамгаалах, ардын цэргийн хаахад бэлэн байгаагаа илэрхий. лэв. , Уулзалтын дараа баатрууд сур- гуулийн дайчин алдрын танхим шинээр байгуулсан цэрэгжлийн кабинетыг үзэж санад зөвлөлгөө өгөв. ”Ж. ГАЛБАА. Пноперийн ахлах удирдагч зовтажттлвэхэ бэ «ДАЙЧИН АЛДАР» КЛУБ "” Зэн Батсүх, Д. Жамсранбазар нартай уулзалт зохион, кино "ярилцлага хийж, цэргийн анги нэгтгэлүүд дээр очиж хамтран уулзалт өдөр. лөг зохиож байна- Саяхан. тус. клубын пионерүүд сургуульдаа сурч байсан цэргийн албал хаагч дайчдад захидал, ца- ! хилгаан бичиж, Ардын Армийн 60 жилийн ой угтаж сурлага Хү, мүүжилдээ олсон амжилтаа ра, лорт ан. «Манай арми» «Дайчин зэрэг зурагт самбар алдартиууд” кабинет бай- гаргаж цэрэгжлийн гуулан ажиллаж байна. лах удирдагч) Ц, ШАРХҮҮ (Пнонерийн “| 9 бус эхэн. 2 4 ЗУРАГ ДЭЭР: бүлгийн дарга (211117 сурлагатан Энхмаа, насан, нар ажлаа зөвлөж байгаань Д. ГОМПИЛЫН авсан гэрэл”зураг ангийн . Амаржаргал, » Байгалмаа, 3. Ж.. Баярсайхан 1К. Бат-| Тус 2УУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ) хогжимчин сурагч Б. Ганболд Тооны аварга Д, Энхжаргал Нийслэлийн 3 дугаар сургуу» лийн сурагч ДҮРЖИНХАНДЫН | “/88сАН гэрэл зургууд, //,.20, , ї ї “ тохиинийн тусламжтайгаар шїїн. нохцол, иөец баялгийг тран судлах чиглэлийг солл, Энэ чигдал гарч “байна. | шаардлага, хөгжих хэтийн “бол манай төрөлх гаригийн гадаргууд, далай тэнгис, ар мандлын хувийн буюу ой- “харлийн цацралтын энерги бог туйлшралтын төлөвийг цахил: сороцзоц долгионы яна бүх соцтой шууд холбоотой юм. ОӨйэ зарчим дээр тулгуурлан сохиоц ӨӨ багалуудын нэг бол “ЭХУ, БНАГУ-ын мэргэжилтлүү- ОДИЙН хамтрай бүтээсэн «МНФ-- їЙ 0М» гэдэг гэрэл зургийн аппарат | болио. Эпа аппарат одоо «Салот- “ б». станц дотор бэхлэгдсэн. байгаа. учир социалист -орнуудыг сансрын инсэгчид программд заагдсан " цутгийн зургийг авдаг юм. заМНФ-6М» аппарат пэг “хэсэг нутгийн зургийг 8 аппара- “таар нэг эгшинд авдаг. Айсан зур- туудыг МРС--4 хэмээх проскторд оруулж өлгөт гэрэл зураг болго- дог тэгсизэр ч толорхой сонирхог- ““дож байгаа биетүүдийн бүтэц, торх айдлыг тодорхойлох боломжийг мэргэжилтїгүүдэд өгдөг їом Нэг “иадр хальсайд 20000 км хавтгай дорполжин талбай багтаасан энэ гэрэл зураг дээр ердийн хөсгооөр очиж судлахад хүнд нөхцөлтэй газар нутаг багтах учир, түүнийг Аберрацил света “Абсорбцин “Апогей Андрогинный стыковочиый узел “Астропомическпие коордипаты Астрономическая обсериатория “Азроснимок | Беспилотный горабль “Биосфера “Большал ось орбиты ” Борт “Бортинженер интное поле состацнонарный спутник 4 мужид зайнаас хэмжих,. ёЖ ЭЛ “хэүсж, 1 схайлис уншик боломжтой. ДЭ, “Сапсраас зураг авах япдал бол. эдийн засаг, цаг хугацааны талаар иж ашигтай, сансраас тасралтгүй 5 минут авсан зургийг онгоцоор 2 жилд, газрын геоде- 25 зайн ажлаар 80 жилд хийдэг бай- Оайнаас дэлхийг судлах чиглэл улам бүр оргон хүрээтэй болж “байгаа учир эина чиглэлийн судал- гаа явуулах олоц зүйлийн багаж хэрэгсэл сансарт удаан байдаг станцад тавигдсан байна. Эдгээрт дээр нэр заагдсан «МКФ--8М» аппаратаас гадна. «НАТЭ-140» хөмээх гэрэл зургийн ёшпарат, «Спектр--15» хэмээх Болгарын мэргэжилтиүүдийн зохиосон 04а- гаж, төрөл бүрийн телевизийн систем, радиоланатор, радиометр, магнитометр, грапиметр зэрэг олон төрлийн багажийг нэрлэж болно. : Өргөц уудам иутагтай мапай орон сансрын техникийн тусламж тайгаар сапсраас зураг, мэдээлэл авах цаг агаарын болоц бусад Нохцолоор хамгийн тохиромжтой учир сансраас эх дэлхийг судлах читээр социалист орпуудтай хамт- ран ажиллаж байна. Энэ нь дэл- хийг судлах чиглэлээр сансрын огторгуйг эзэмших эрин үед ма- най улсын эрдэмтэд дэлхий дээр болоп сансарт хийсэн алиглал- туудыг харьцуулах замаар эх ор- ныхоо байгалийн нөхцөлийг судл- лах, нөөц баялтийг илрүүлэх үйл хэрэгт маш их ач холбогдолтой Х. ТУЛГАА ШУА-ийн физик техиикпйн хүвь рээлэнгийн сансар судлалын тасгийн эрдэм шинжилгээний ажилтай. “1979:онд ШУА-ийн физик тех- пинийн хүрээлэнгийн дэргэд эрдэм шинжилгээний: багаж төхөөрөм-" жийп зохион бүтээх тончоог үйлд- заэрлэлтэй нь хамт ЗХУ-ын ШУА, ВНАГУ-ын ШУА-ийн мэргэжилт- пүүдийн тусламжтайгаар байгуу- лав, Сансрын багаж үйлдвэрлэл нь эрдэм шинжилгээний үйлдвэрлэл- тэй їїйгт холбоотой боловч тодор- хой онцлог чаиар, өвөрмөц и4- ийн шаардлагыг хангасан байх сой юм. їїишээ нь: Овор жин багатай, даралт чичирхийлэлд тэс- вэртэй, бох бат, ажилдагааны өн- дөр тогтворжуулалттай, бага өр- чим хүч хэрэглэж удаан хугацаа- гайр бат найдаартай ажилладаг, туршилтыг бүрэн артоматжуул- сап, мэдээллийг дээд хэмжээгээр пягтруулсан, ялйишгүйдэл, хүйтэн, халуун, радиац болон гадны бусад нөлөөлөлд тэсвэртэй гэх шаардлагыг хангасан байх. Нөгөө талгас сансрын багаш зохион бү- тээх үйлдвэрлэл нь хүний оюун ухааны сор сод бүхэн, арчин үеийн шинжлэх ухаан технийийн хам- гийн сүүлийн ололт амжилт, үйлд: вэрлэлийй дэвшилтэт технологийг тусган хогжил байдгаараа орчин үеийн шинжлэх, ухаан техин- нийн тэргүүн салбарын нэг болж байдлг байна. ЗХУ тэргүүтэй тэр- гүүлгий хөгжилтэй социалїїст ор- нуудад энэ салбарыг хөгжүүлж ирсэн баялаг туршлагаас цаг яматт суралцап, сапсрын багаж зохион бүтээх ажлаа улам гүнз- гийрүүлт! хөгнгүүлэх пь өөрийн оронд эрдэм шинжилгээний ба- САНСАР. ЗҮЙН. ЗАРИМ НЭР ТОМЬЁО. зүйн товч Б. Чадраа «Сансар нэр томтьбоны орос--монгол толь»-НООС Р ЖЭ иэатниэилилилиииэн Гарлийн гашиг -- Шїингээх -- Дасах 5 Иїолоодох төхөөрөмжийн тасалгаа, Агресгатын тасалгаа -- Зопхис, оройн холч -- Ашогей, аглаг -- Авцал залгах уулзвар Астрономын солбий цол, -- Одон орныг судлах оргил -- Астрофизнк, Одон орцы бодис зүйн ухаац Агаар мапдал -- Агаарт нисэх зүй, азронавтик Агаараас авсан зураг -- исэгчгүй хөлөг Гно мандал, амь мандал --Тойрог замын их тенхлог --Бүхээг Хөлгийн инженер -- Ахуйн тасалгаа --Мануум, агааргүй (хоосон орон) -- БВануум гаргах систем, агаар- гүй болгох систем --Бацуумд өмсөх хувцас (өмсгөл) -- Сугар, үүрийн цолмон - Дүрст мэдээлэл -- Агаар мандлын гаднах нислэг зүй Сапсар: хорвоо -- Дуран авайп оролтын тольт -- Дэлхийн соронзон орон -- Дэлхийн тогтмол байршилтай Дагуул -- Бин битүү -»- Усан шахуургын систем "Таамаглал Голограмм, бүрэн зураглал Гравнтаци, газрын таталт Нягт хэмжигч Бүртгэгч Гаших, муруйх “Оддын хотхон Ї ШИ! гагчэгн Звбодный час Зепптпос расстолине Зериало сианируюшее Иллютипатор Ипдикатрнса налучепий ИоносфФера Камеральные работы Компидир кораблл Норпускуллриое излучение Коррекцияи Коррекция орбиты Костическне корабли Космический радиотелескоц Костнчесиая скорость Костогопния Космология Космодром Космонаст Космолнавтика Литосфера Люц-лаа Микроклимат Млечный путь Невесомость «Нештатнал» ситуация Онолоземнал орбита Отсек Пелена Протуберанцы солица Расстыновка Спетило Сенситометр Сканер Сикафаидр Солиечная коропа Спектр СтратосФера Стыкопка Спускаетый аппарат Траекторил Тропоефера Тутблар Фотосфера Хромосфера Шаг спанировання Эпануйцил: костонапта Энстремальицое состолпиие Эцспозицин Эллипс 10 питер, “ мэт ололцоог харгалзан с-- Бархасбаль дээс, вөрийн орны түү- | хий эд, эдийн засгийн тухайн бо- сонгон авах, үйлдвэрлэх явдал нь хамгийн чу. | хал асуудал байсан байсаар ч байх юм. Социалист ориуудын «Ил-. теркосмос» программын дагуу ЇЇ. хиймэл дагуул ашиглан явуулж буй эрдэм шинжилгээний туршил- тын мэдээллийг сансраас шууд хүлээл анах ЁТМС | телеметрийн нэгдсэн” систем газрын стан- цыг БНАГУ-ын тусламжтайтаай хамтран байгуулж ашиглалтад оруулсан нь сайсрын шинжлэх ухаапыг манай оронд хөгжүүлэх. үйлсэд бас пэг чухал алхам бол- 1000-28 Т-5 1 "Сансрын физинийн салбарт бид |. эрдэм шинжилгээний судалгааг. явуулж “байна, Үүнд: Соронзон” үзэгдэл, цөм йт болот нарны су- Ддалгаа гэх мэт. 2 | Одоо ЗХУ-ын ШУА-ийн сансар судлалын хүрзэлэнгийл мэргэ- жилтнүүдийн хамт дэлхийп га- дарга, агаар мапдалд саринж, бай- гаа нарны гэрлийн туйлшралтыг сансраас судлах, сансрын туяаны цөмийг бүртгэх болон зарим тур- шилтып дүнг шууд телеметрийн сувгаар нислэгийг удирдах товд дамшуулан мэдээлэх пульт зэрэг ход хэдэн багажийг зохион: бү- тээж, үйлдвэрлэн гаргалаа. Ш. ДАМБА. 1 Шинжлэх ухааны Академийн фнанк техинкийн хүрээлэнгийн сансар судлалын тасгийн эрдэм шинжилгээний ажилтай Одиы цаг Холчийн азай Алшитлалтын толь Гэгээвч цонх Тула тодорхойлогч Ионт мандал, цэнэгт мандал Боловсруулах ажил --Хөлгийн дарга НКорпусцуляр туяа, - бодислог Тохируулга, заслага Тойрог замын заслага --Сансрын хөлгүүд - Сансрын радио дуран авай -- Сансрын хурд -- Сансрын үүслийн тухай гаал сур- Сансар орчлонгийн судлал Сапсрын буудал Сапсрын инсэгч Сппсар зүй Чулуун мандал 1Шагайвчтай нээлхий Бичил уур амьсгал Тэнгэрийн заадас 1Кипгүйдэл Гэнэтийп тохиолдол, ер бусын тохиолдол Дэлхий орчмын тойрог зам Тасалгаа өрөө Бүрхэлт битүү харанхуйлалт Нарны дөл Салах --Мичид, гэрэлтэгч бие, нар -- Мэдрэх чадварыг хэмисигч -- Аниглагч -- Скафандр (ипсэгчийн өмсгөл) -- Нарны титэм Солонгорол, спектр Давхраат мандал Залгах Буугч төхөөрөмж Даялал Шимт мандал с Тумблер, аалгуур, товч Гэрэлт мандал Өплгөт мандал Ажиглалт хийх алхам -- Сансрын писэгчийг аврах -- “Оццгой байдал -- Шарах -- Зуувап Е ИЛ 41111111 », эВ-- ШИ - Тэлиэлг211 “ ЦаРЭГ ЭРИЙН ҮГ “Хугацаат албаа хааж дуусаад "Төрсөн нутагтаа буцахын цагт Хуарандаа дассан цэрэг эрс Нуураидаа идээшсэн хун шиг хоргоддог Мянга ная хоног цэргийн эрдэмд сургаж Млятаршгүй зориг хатуужил | олгосон Мянга ная хоногт төрсөн гэрийг минь орлож Марташгүй дотно нөхөдтэй болго- Ь сон ЧИ даа эр цэргийн гэр минь Амьдралд намайг болд шиг хатуу. уулсан өлгий минь 1Кагсаалд хөлөө олохгүй будилдаг 1Каварт | чихээ хайруулаад шоо- луулдаг Маршид хөлөө холгоод гэмшдэг Мартаад толгой нүцгэн ёсолчих- ДОГ Шинэ цэрэг байсан цагаа Эрийн цээнд хүргэсэн хуарангаа “Ахмад дайчин бүр хөгжин дурс- нам Армиар хүмүүжсээн гээд бахдаж явпам АЙ даа эр цэргийн хуаран минь Амьдралд биднийг болд шиг ха- туужуулсан өлгий минь Их бууны сум дуусчихвал Гранат бариад давшихаас буц- даггүй Эрхэм нөхрөө тулаанд шархадвал (Үүрээд мөлхөхөөс, орхиод явах- гүй Хуучин цэрэг болтлоо хүмүүжсэн Хуарангаа бид төрсөн гэр шигээ хайрлаж Халагдаад нутагтаа буцахын цагт Хагацаж ядан улаан тугаа үнсдэг юм АЙ даа эр цэргийн хуаран минь Амьдралд биднийг болд шиг ха- туушуулсан өлгий минь Аюул хэрэв тулгарч эх орон минь дуудвал Аавын гэрийн хоймор шиг эрхэм дотно санагдах Ардын цэргийн хуарандаа эргэл: дорхноо ирнэ ч хайрлахгүй эх орондоо зориулна. Ахлах дэслэгч Т. БЯМБАРАГЧАА ТАлтас амна 4| 1Курамт цэргийн «Шиввэ хилгтэ Зориг бадраасан сүрлэг дуу Ялалт авчирсан хүчит уухай Жаргал дуудсан хувьсгалын ДУУ Ялсан цэргийн баярын дуу Ямагт мандах хөгдлийн суу Шинэ үеийн анхны дуу «Шивээ хиагт» хувьсгалын суу 7Курамт: цэргийн «Шивээ хиагт» Зориг бадраасан сүрлэг дуу , Ялалт авчирсан хүчит уухай 1Каргал дуудсан хувьсгалын дуу. Нийслэлийн 10 шилийн 8 ду- гаар дунд сургуулийн 9-ийн “Вэ ангийп сурагч . С. ДАШНЯМ ЯТЛБЛИЖҮҮГ ий т:ННИЦН ї 3 Алдарт жаннин Сүхийн Анх үүсгэн байгуулсан 3 Ардын журамт цэргийн “Алдар пар цуутай «| -- “Агуу зөвлөлтийн армитай Ахан дүүс бололцсон Ардын хувьсгалт армийн Намтар түүх арвин. Эх орноо хөглгүүлэх Энх тайвныг сахиулах Эрэлхэг манай дайчдын Өргөсөн тангараг арпун Байлдаж: олсон »шаргалаа Бат хамгаалах хүчтэй Баатарлаг мапай армийп Байгуулсан ганьяа мөнх Нийслэлийн 10 жилийн 33 Ду- таар сургуулийн 5-ын «Бэ» ан- гийн сурагч З. АРИУНБОЛД ЖоМмуНиСстуудААС ЛГЭН хиэн-н-иииишиииллшлишшэлттолашш-------штгиштлгээг тээлт шини 11111111 110110 11111 УРАЛДААН БОЛУУ КОММУНИСТ Миний аавыг Дамбийн Пад гэ". Дэг. Сайхан «сэтгэлтэй нөхөрсөг, 5 тусч, үргэлж инээмсэглэн ЯВДаг» . дэд хурандаа цолтой хүн бий. Арт) мид хорин зургаан жил алба. хааж Ё байгаа. Аав бидэнд: «Нийгмийн өмчийг ариг гамтай эдэлж, үнэнч шударгыг эрхэмлэн эрдэм СУРЧ» - эх орондоо ихийг бүтээгээрэй! Ах мад хүмүүс, найз нөхөд, ах ЭГЧ нараасаа сурч тэднийг хүндэтгэн хайрлаж яваарай!» гэж аахидаг» . 1968 онд МАХН-ын хүлээн авчээ. Миний аав гипгүүний батлах Аавын хөдөлмөр, зүтгэлийг нам засгаас өндрөөр үнэлэн: «Байл- дааны гавьяаны улаан тугийн ОДОН», «Алтан гадас» оДОН, У та вап жилийн гавшгайчийн цол тэмдгээр шагнасан юм. Бид аавынхаа үнэнч шударга, аригч тамч чанарыг нь их хүндэтгэн дууриахыг хүсдэг. Би долдугаар аигид онц, миний дүү хоёрдугаар ангид сайн дүнтэй суралцдаг. Бид гэртээ эвтэй, сайхан, аз жаргал” тай амьдардаг. Миний ээяс Алтан- цэцэг бүртгэл санхүүгийп мэргэ- яшлтан. Би 1978 онд «5 онцыг эзэмшигч» тэмдэг, үнэмлэхээр шагнуулсан. Ахмад үе номмунистуудынхаа замналаар замнал: эрдэм шамдан, эх орондоо ихийг бүтээх нь хүүхэд бидний зорилго билээ. Бид ирээдүйн коммупистууд- учраас ахмад үеийнхээ жишээгээр хичээл сур- лагадаа шамдаж байна. дайчин номдоо Нийслэлийн 62 дугаар сургуу- лийн 7-гийп «Б» ангийн сурагт П. БЯМБАЖАН «ЭНХИЙН МАНАА» Нийслэлийн 10 жилийн 14 дү- гээр сургуулийн 7-гийп «А» ан- гийн сурагч О. БАЯР зураг. Ё ҮҮртэлжлэл, Түрүүч нь 79 /719-д зол ХОЁРДУГААР ХИЧЭЭЛ Гитарыг “хөглөх Зургаан утастай гитарыг тогт- донж А--81067 . -Ми эгшгээр ГИТАР ТОГЛОЖ СУРЦГААЯ мол хөгтэй төгөлдөр хуур, акпар- дион, баян зэрэг хөгжимтэй хамт- ран хөгжимдөх үед: Нэгдүгээр утсыг 2-р онтавын МИ Хоёрдугаар утсыг 1-р олтавын Си Гуравдугаар утсыг1-р оцтапын Соль Дөрөвдүгээр утсыг 1-р онтавын Рв Тавдугаар утсыг бага онтавын ЛЯ Зургадугаар утсыг бага октагын тус тус хөглөнө, (Зураг 51) Гитарыг, тогтмол хөгтэй бусад хөгэнимтэй хамтрап хөгжимдохгүй үед! Нагдүгээр утсыг чангалан, хоёр дугаар, утасны тавдугаар даралт дээр дарж дуугаргахад нэгдүгээр утсыг сул дуугаргасантай ддил болтол чангалан. хөглөнө. Дараа нь гуравдугаар утасны дөрөвдү- гээр даралт дөэр дарж хоёрдугаар сул утастайгаа адил өнгөтэй бол- гопо. Энз мэтээр дөрөвдүгээр утас ны тавдугаар даралт дээр дарж, гуравдугаар сул утастай адил бол- гоно. Мөн тавдугаар утасны тав- дугаар даралтыг дарж дөрөндүгээр сул утастай адил болгоно. Зурга- дугаар утасны тавдугаар даралт дээр дарж тавдугаар суд утастай адил болгоход гитар хөглөгдсөн байна. (Зураг /7й:2 үпдсэн. эгш» “гүүдийг гитарын даралттай тохи» Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, " 1 руулан тэмдэглэсэн нь) 5 7 14:54:73 Гэгарач 22 Срүамаа ЕЕТ" шат 2-р мтос гс 723 БЭЭ шарга Ч-рчтаа БОГ ЭЕ"! Ол) ЕВГЭ 6-Р мтав пи ! ван Үргэлжлэл бий. Ц. дАШДОНДОВ “- Ипдецс--341А0 (:/ Эрхлэгч З22-2шасашншшты-1 гэашиилаат-1лшлимжслелвсооЛЫГ | ГУУ. “АТ”: АССТЇ1 ЇЇ НМААГ СААЛЫ 1 ! ё Монголын Ардын армийн 60 жилийц ойд аорнулан пиопер су- рагчдын дуут жагсаалын үзлэг саяхан спортын төв ордонд болоп, уут жагсаалын үзлэгийг МХЗЭ “ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. ЦэрэйдулЛам пээл, БНМ АУ-ый Ардын Их Хурлын Төргүү” лэгчдїййн дэргэдэх: хульстт тэмц: лийн ахмад зүтгэлтлий хорооны дарга БНМАУ-ын баатар, армийн тенерал, хүндэт пионер, Б.Дорж балр хүргэж: үг хэлэл, Дуут жагсаалын үзлэгт МХЗЭ- хїн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л, Түдэв, БНМАУ ын Ардын Боловср! лын. Яамны “ сайд Р. Сапжаасүрэн, Улсыг бат- лап хамгаалахад туслах нийтэм- лэгийп Төв Зөвлөлийн дарга, дас- лэгч генерал Ж, 37Хамьян Мон- голын биеийн тамир, спортын хо« рооны Дарга Г.Дамдин, Батлан хамгаалах Яампы орлогч сайд, дэс- лэгч генерал Д.ЁМдон албаны бу- сад хүн байв, Пионер сурагчдад цэрэг эх оронч хүмүүлшїл олгох тэдний бие бялдар, ёо суртахуун, гоо сайхны хүмүүжлийн үр нөлөөг дээшлүүлэ- хэд чиглэгдсэн чухал ач холбогдол той-дуут шагсаалын үзлэгт Улаан- баатар хотын сургуулиудаас шал" тарч, ардын армийп 60 жилийн ойд зориулсан үзлэгт орох болзол хангасан 7,22,50,68 дугаар сургуу өлийп пионер сурагчдын бүлэг, нэг- дүгээр арван жилийн сургуулийп балтарчуудын бат оролцов, Цэрэг,эх оронч хүмүүжил олгох, пионер сурагчдын цог золбоогха- руулах энэ үзлэгт 68 дугаар сур- туулийн Г.Цогоо ахлагчтай баг тэгдүгээр байр,50 дугаар сургуу- лийн ЇП. Чулуунбаатар ахлагчтай бат хоёрдугаар байр, 7, 22 дугаар сургуулийн Д, Батбаатар, Б. Яхаг- васүрэн ахлагчтай баг гуравду- гаар байр тус тус эзлэв. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ С. БОДООШИНЙН авсан тэрэл зураг, Монгол. Ардын Хувьсгалын 60 жилийн ойд ОНЦ СУРЛАГАТНЫ ЗӨВЛӨЛГӨӨН Налайх хотын 10 жилийн сур- гуулийн нам захиргаа, ХЗЭ, пио- нерийн байгууллага хамтран «Сайн бүхнийг дэмжин дэлгэ- рүүлье» урнан дор онц сурлагал тан сурагчдын зөвлөлгөөр ХИЙВ. Зөрлөлгөөнд 1-ийн «Б» ангийн сурагч Г. Ариунболд, 8-ын «А» ангийн сурагч Л. Даваажав, 3-ын «В» ангийн сурагч Б, Баттулга, 5-ын «А» ангийн сурагч Д. ОД: эн, 7-гийн «Вэ» айнгийп сурагч Цэндмаа, 8-ын «А» ангийн су- с рагч Г. Энхмаа, 8-ын «Вэ» апгийн сурагч Р. Энхтуяа, 9-ийн «Вэ» ат- тийн сурагч Самбасанчир, 10- ын «Б» ангийн сурагч Ш. Насан- бат, 10-ын «Г» ангийн сурагч Б. Сувд-эрдэнэ нарын зэрэг 200 га- руй онц сурлагатай пионер сурагч оролцлоо. Сүүлийн жилүүдэд тус сургуулийн онц сурлагатны тоо өсөж, сурлагын чанар дээшилж, 100 хувьтай анги, бүлэг, салаа баг, аравтын тоо нэмэгджээ, Онц сурлагатнуудыг төлөөлж, 7-гийн «Б» апгийл сурагч Ц, Цэндмаа, 8:ын «А» ангийн сурагч 5Н. Батдэлгэр, 9-ийн «Бэ» ангийн сурагч С, Гэрлээ, 10:ып «Гэ» ан- гийн сурагч Б, Булибат тар ма- тематик-фиаин, орос хэл, мойпгол хэл, уран зохиол, химп биологийн хїнчээлийг давтдаг арга онцсайй суралцдаг туршлагаа ярьцгайв. Сургуулийн памын үүрийн парийн бичгийн дарга П. Ганболд, онц сурлагатны үүрэг хариуцлага ямар байх, бусад сурагчдад яаж үлгэр- лэн нөлөөлж туслах тухай сур- тзамжийн үг хэллээ. Багш Ш. НҮРЗЭД ДУУЧДЫН ХАМТЛАГ Хэнтий аймгийн Баянмонх су- мын 8 жилийн сургуулийн захир- гав, пионерийн ХУ бүлгэм,Ардын хувьсгалын 60»жилийн ойг угтаж, улс төрийп дуу дуулаачдын хамтлаг шалгаруулав, 6:гийн «А» ангийн сурагчдын Хэрлэнчимэг ахлагчтай «Найрамдлын ая дуу», 5-ын «Б» ангийн сурагч Энхцэцэг ахлагчтай «Хэрлэнэ хамтлагууд эхний байрт шалгарлаа. сурагч В. ЛХАГВАСҮРЭН Сансарт хүн инссэний 20 нь лийн ойд НЭРЭМЖИТ АЯН Сүхбаатарын районы 8 жилийн 50 дугаар сургуулийн 8-ын «Дэ ангийн сурагчид сансарт хүн нис- сэний 20 жилийн ойн нэрэмжит «Сурлагын өндөр амжилт»-ын аян зарлав. Аяны хугацаанд сурагч бүр хичээлдээ сайнаас онц дүн авах зорилт тавьи, сурлагын амжилтаа рапортлах юм. «Сапсар-20 жилд», «Интеркоб- мос-одоо ба ирзэдүй» гэсэн аль- бом хийж ангидаа «Сансрын эрин үе» сэдэвт түүхэн булан бай- туулж эхлээд байна. багш Б.БАДАМЦЭЦЭГ, -4 Ч р “апплнгазттүл чат нийг йн түүн Нийт түг танаауатаатуултлтулталтллллаиааинн Бага тлттйїИ! “бамясвлЭгОТооДОахлдоглатРЭАЛСєЧЭЭргоєглтэйгэвтөгтДЄЭӨрЛӨларэоэоээс осоэжэгтээжФӨсэжб.х ишигний илааниннлилллү : ? 1 4 М72 //Х2:15:14-1 .цд мГү-и 5 Бу ХӨУ Хулсан БАО) 2 Уус. ч 1 Уяс аймгийн Өлгий сумын «Энх хөдөлмөр» нэгдлийнхэн сүүлийп эшилүүдэд амжилт бүтээлээрээ хо- шуучилж, энэ жил малаа 5 төр- ,лоор нь өсгөж улмаар улсын урал даанд гуравдугаар байр, аймагтаа “нэгдүгээр байр эзэлжээ.” Малчин цав эзжийшхээ ажил үйлсээр ба- хархап баярлаж явдаг наймдугаар алгийн хэсэг Хүүхэдтай уулзвал, онц сурлагатан, монгол “хэлпнй олимпиадын сургуулийн аварга Н. Ваядхүү . -- Би паймдугаар ангиа сайн төгсгөпө. Тэгээд эвлэлийн илгээлтээр хөдөө гарч аав ээжийн- хээ хамт мал маллана. Гурван тшилийн хугацаатай амлалт үүрэг авч ажиллаад, улсын залуу апар- та малчны болзол хангана. Ул маар бне даап хичээллэж, 10 ду- гаар айгийн боловсрол эзэмшил ХААДС-ийп зоо техпикийн ангид ориг, суралцана гэлээ. 1980 оны сургуулийн хөдөлмө- рийн аварга Р. Напчиг, -- Би багаасаа малд дуртай тийй хувьд илгээлтээр гарах пь миний бахархал юм. Би үхэр мал лаца. Хүч таргыг сайн явахуулж, бэлтгэлд тушаах гүхрээ туупварла- иа даа гэв. 2 Тэмээчин Гэмгүйн хүү Дашиям сапал нэмж: -- Тиймээ мал сайхан гэж. санана. Би зуны ам- ралтаар төмээ хариулис байсан Наймдугаар ангиа төгсөөд, бүүр тэмээчи!! болохоор шийдсэн. Ма най аав ээж ч дуртай зовшөорч байна билээ гэв. БНМАУ-ын аварга малчин Лхагпагийлп: хүү Бямбажллп: -- Би наймдугаар алгиа сөөд эвлэлийн илгээлтээр гарч хонь маллана. Гурван «шн- лийн дотор улсын салуу апарга залчиы болзол хангахын тулд тоо иоотой ажиллана. Гавьяат тэгдэлчин Б. Гээпил гуайн туршлагыг суурьтаа нэвг рүүднэ. Бас аавынхаа туршлагыг Ч эзэмшинэ гээд оо инзэмсэглэвБ. Мөп Н. Пүрэвлсв. П. Оюунцэцэг Ня, Оюун А. Цэролмаа царын олон сурагч саналаараа хөдөө ал: пхуйп үйлдвэрлэлд гарч аясиллана тэшж ярьцгаалаа. Увс аймгийн Өлгий сумын дунд сиргэулийн -багш Н.БАТМӨНХ маллах ямар С төг хөдөө Өөрийнхөө хувийн арга бари лыг хяпан үзэж сайныг иь бэх шүүлж, мууг нь зал. гулж ппах нь-их чухал. Өврөр хэлбэл оор- тоө дүгнэлт хийж ажиллах 1Ки шээ иь: Чи ахнчаэлийг сонсоод тогтоохдоо барагтай бол ном, Су рах бичиг, хичээлийн кино. 2Уу- раг, үзүүлэн тацпулах зүйлсий! харис упших. товчлон бичих -аз- рэг өөр аргаар аяиллах хэрэг тэй Ийм аргыг харааны ой ашиг- лах гэж. нэрлэнэ. Зарим хүүхэд” үдээс хойш, “үдэш хичээл дагтах дуртай бай даг Ийм зуршилтай бол чи одөр 1-2 цаг нойрсол: амраад, оор- тоо дахий цэг «оглоо» бий 0бол- сасны. дараа. ажиллах иь зүйтэй. Үдэш орой аашллах дургүй бол өглөө одор эрчимтэй хичээллэх нь сӨВ. Хичээл дээр хичээл хийж сур Хичээлийн дараа оөрөө өөртөө «Би өнөөдөр хичээл дээр шинээр юу олж мэдэв7» гасэн асуулт тавьж байя. Найман жил сурал- дахад 8013, арван жил сурїлцэ- хад 10358 цагийн хичээл хийдэг, Энэ бол 10358 шилэ зүйл олж эзэмшинэ тэсэн үг, Хичээл дээр багштайгаа хамт, цэгэн зэрэг сэтгэп бодолг идэлХ- тэй ажиллах нь бас изг арга мон. Хичээлд чих, нүд, тар хуруугаа дайчлан оролцуулж, ухаан зарж ажиллавал аяндаа суралцаж чал- даг болпо. Дэлхийн сурга хү» мүүлгүүлэх ухаатыг үндэслэгчийн нэг, “Чехийн их эрдэмтэн Ян Амос Коменсний -(1592--1670) хүүхэд, харвээ багш, хичээл хоёртоо дуртай бол. сайн сурч ТӨЛИЙН - Дуу ХҮҮХДИЙН БАЯСГАЛАН “ АЙМГИЙН ШИиНЭЖИНСТ СУМЫН ДУНД ЧИД МАЛ АЖ АХУЙН.300 ГА-РУЙ БАЯНХОНГОР-Є.. ТЭ ? ЗУРАГ ДЭЭР: МПБ-ын Зөвлөлийн хүрэл медальт онц сур- лагатан З. Рина төл хүлээн авахад Төв Хөвсгөл зймгийн Цагаан-Уул сумын 10 ишлийн сургуулийн 700 гаруй сурагч мал төллүүлэх ажилд идэпхтай сайн тусалж байца ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийн 2.ын «В» апгийн сурагч М. Нам- СУУРЬТ ОЧИЛД ТЄ Дд Єс СУРГУУЛИЙН ПИОНЕР СУРАГ- ТУСАЛЖ БАЙНА. инл бүр сайн тусалдаг тэргүүння (Ш. Батцэцэг нялх хурга эмлуулж сурагч юм. Зургаагийн “А» ашгийн сурагч бардагва хурга хөхүүлэхэд тус- лалцал: байгаа ть. п, ГАНХУЯГИЙН апсап тэрэл зура! Т Ө Л Ч И Н аж ахуйн мэргэжилтэн чар зовлөл- гөө өгөв Мон бүлгэмийн зөвлөлөөс толч- ХҮҮХДҮҮД ДӨД зориулсан Бопцєрт тоглон байпа Топ аймгийн Заамар сумын 8 Монгон морьт сумын хоньчин жилийн. сургуулийн 10 дугаар илгээлтийн эзэн Ц. Баяраад ту бүлгэмийн зөвлөлөөс пийт сурагч сумып ппонерийн 11 дүгээр бүл дад хандал: «Тол бүрийг мал гэмээс баяр хүргэсэн захидал ил- болгоё» уриалга гарган ппллат гээл төлийн бэлтгэлийн үйл байна зав. Илгээлт » ц.Б Урпалгын дагуу 328 сурагчиїд Ї 100 100 тол бойжуу малчин аав ээл: ах эгч иартаа тус 1 км одооги йдл лав. Тэдэнд сүрэг хамгаала хөрлөлийн идэвхтигүүд болоп хөдоөг чадиа, харин тийм биш бол хоо лох дур хүрээгүй. үед хоод идсэ нээс огнулж бөөлждөг, эспэл -хо доодонд муу шингэлс 0Ис онгүй дэг шиг хэрэг болно гэш ап руулап бичсэн билээ. «Дургүйлд хүчгүй» гэгчээр суралцах дур 4 нирхол дутуу бол яаж амжилттай сурах вэ?! Суралцах: ходслморийн соёл гэж бас пэг чухал юм бин. Үүнд юу багтах -пэ? Өөртөө-.хэрэгтэй ном, сурах бичиг ол: аваад ЯЖ- їкиг помшц сан байгуулах, номоо зөв ашиглах ба ха ах, нарт х9- төлтт, товч тэмдэг: хийж байх, пурууцдаа таарсан ширээ сапдал- тац байх, цагийд дэглэм Сахаж хичээл номоо байнга үзэш байх зэрэг цаад сахын хэвшилд зуршил үүнд орпо. Дуу шуугнан багатай, намуун тайван байвал бас нэг соёл мо! Сургуулийц газар 40-оёс | Дзэш- гүй. дедпибел чимээ байх ёстой. Гэтэл зарим анги, сургуульд 70-- 80 децнбел хүрч байгал пь үл зохилдох хэрэг! Децибел гэдэг хэмжсээг ойлгуулахын тулд иишээ авахад: ханын том цагийн оиьс ашиллах чимээ-20 шахам деци- беєл, олон хүнтэй тудамжиыг чЧН- мээ-60--85 децнбел байдгийг са- пуулахад болио. Зөплолтийй-. эрдэмтэц. Вигтор Пекелис: “Анхаарлаа алгуурхан төвлорүүлэк.сурагтун, «Хоёр дээр гурвыг нэмж, тавыг хасаад, дар- вийг нэмж: хоёроор үрзгүүлэн зургааг хасахад хэд. болох вэ?» гэх ишшаэтай Дасгал өөртөө хийг байгтуц, -- гэж зөвлөсөн 13) Э32 тө тээн сайсЛэлгоагСЭС бай! Үл дог алд БИЙ ХӨ ї ї гиан ко. г суулт гаргахаас сэг рэгтэй. Хичээл дээр хийдэггүй. бусдыгаа Чэ їэгтүн хү эд танай 1нгаДд Сай юу? Бий бол ї чар гү й эслэрч суулгүй тэмцэл : салруулж ав- Тийм сахил- гагүй хүүхлийг ЗХУ-ын пэрт.эр- мтэн П. П. Блонский тийг датроос нь бутраагч хүүхэд» «хїнмүүлэн-Оужлгиуулагч сурагч” гэх мэтээр нэрлэж зэмлэн анхаал- руулис, байсан. юм Суралцаж чаддаггүй тняЯм хүүхдийг аллдан дагалдаж өегшүүлэх бол маш бу руу богоод хортой. «Сайныг 42 гарал сарпты гэрэл, мууг дагавал могойн хорлол» гэдэг үг бий шүү! Хичээл сонсонгуутаа бичих бичингүүтээ дотроо гох, Ойлгопгүуутал ой тогтоохыг хнчээ. Өнөө тэр одорт иь багтаа! Давтан үзвэл сайн Сайн тогтоох нэг арга бол уул зүйлийг товчлоп хураадгуйлягс арах ярдал юм. Өөрөөр хэлбэл эмхлэн цэгцэлж, хялбар дохгл болгон ойлгох, 1000 -үгтэй сад- вийг 100 үгэпд, 200. үгтэй сэд- вийг 30 үгэнд багтаах иншээтэй товчлон, гол үйдсэдн утгыг нь би- чиж чаддаг болбол тун сайн! Хая- ршг. номынхоо мөрүүдийн доогуур зурах, эсвэд дахин дахийг эрган ушших, зэргээр цаг үрэх нь тус- гүй юм. Бас дунд алгийн сурагч хүн дэвтэр дээр 1 минутад 60-- В0| үсэг, ахлах. ангийн сурагч 80--100 -үсэг бичих чадвартай сэтгэц ойл- ухааидаа заалгасиалд нэг удаа тогтоогдоно байгаа нь. Ц. ШАРХҮҮГИЙН авсан гэрэл зураг. Борнуур сумын пионерийн ёс- дүгээр бүлгэм, сумын толч ийн чуулга уулзалт угтаж, ходөлмо- рийн. цуваа зохион байгуулац 91 тэмпээ, 53 угж, 400 загэйч, 1322 лаа. чүдэнз, 131 угж бэлт- гоп хүндэтгэлтэйгээр гардуулав. Мөн түүхий эдийн бэлтгэл цуг- тах ажил өрнүүлж, бодын эвэр 5 духны »ььс 62, бодын кт 1372 «гийг яс Төв аймгийн ицонерийн зөв дөлийн зааварлагч Д. МЭНДСАЙХАН байх нормтой. Үүний тУлд бичих дасгал хийх, үзэг харандаагаа өөр- гөө тохируулан бэлтгэх иь чухал Би саяхан тийслэлийп АлилЧ- ны районы 18 дугаар Дупд СУГ- гүүлийн 10-ын Б айгийн сурагч З: Оюунбилэг, П. Дариймаа !И- рын зэрэг сурагчдын дэгтрийг үзлээ. Энэ -ангийц олОЦ сурагч С.Содиом багшийнхаа удирдаа- гаар түүх, нийгэм судлалын ХИ- чээлийц агуулгыг бүдүүвч зура”- лал, хүспэгтэд товчлон бичдэг арга сурч байгаа юм байна. Фи- лософц ба түүний судлах зүйл, материйн хөдөлгөонүүд, диалек- тикийн үндсэн хуулнуд, БНМАУ- ын иргэдийн эрх, үүрэг зэрэг том том сэдвийг товчлон бичсэн байв. Ингэж бичвэл ой тойнд тогтох нь удаан, ойлгоход ч хялбар бай- даг тэнэ Энэ лцгийн сурагчид 1978 олд МУИС-нас хэвлэц гаргасан «Фи- лософийн үзүүлэн таниулах хэрэг- лэгдэхүүнэ» гэдэг номын зураг- лал, хүрд хүснэгтийг ашигладаг ажээ. Тэндээс үлгэр жишээ асч бичиж сурах хэрэгтэй | “минутад -10 Ш ахлах Нэгдүгээр ангид . 30--40 үг. П апгид 60- апгид 80--90 үг, дунд ба ( ангид 100--300 үг. уншиа: сан: ойлгодог байх учиртай. Цааш Нь хурдан унших дасгал сургууль хийвэл дээрхээс 1,5--2 дахин олод үг уншин болно. Зөвлөлтийн Новосибирск хотын159 . Жүгдэр сургуулийн Х.ангийш сурлжчид 1 Үргэлжлэд нь 1У нүф9т Яс: н ЧМАУ-ын улс ардын аас ахуу. г 1981--1985 онд хөгжүү: дсэп чиглэлий рлэлийн хүч чадал. материал, санхүү, хөдөлмө- “ рийл, исөцийл ашиглалтыг ИХЭЭХЭН “сайшруулах. тус орны эдийн зас- тайн сүч зооцийг цаашнд улам нэ- магдүүлэх замаар нийгмийн үйлд- шэрлглийг, нь дашиангуй хоглсүү- лах. үр ашгийг “нь нэмэгдүүлэх, сэйз үндсэн дээр ард түмний аж -байдлыг хэлбэ “дээшлүүлэх с нявдал мөНө гал: заажээ. Манай оршпыа улс ардын ал: ахуй, соёлын бүх салбарыг долдугаар таван ялд хөглгүүлэх үйдсэл чиглэлийн тосолд улс орны аясаргалант ирзэ- дүй-хүүхэд “багачуудын сайн сайх- ты төлөө авч япуулах олоп чухал прга хэмжээ тусгагдисзэ. Үүнд: Ї3 Ардын боловсролыг цаашид өрнүүлэн. сургуулийп Өмнөх нас: оны хүүхдийг хүмүүжүүлэх ажлыг сайлгруулж, мэргэшилтэй ажилчид “бэлтгэх системийг “оловсронгуй болгоно. ЁГ Сургуулийн хүүхдийн 3 олшруульг, тэдгээрийн материаллаг баазыг бэхжгүүлнэ. Цэцэрлэг, яслийп 11-- | 12 мяпгай суудал бүхий барилга барьж ашиглалтад оруулиа Ал: үйлдвэрийн газар, хөдөө ал:ахуйп , “сангийн аж ахуй, бусад байгууллага өөрийн хөрөнгөөр хүүхдийн цэцэрлэг, яслийн барил- га барих, зохион байгуулах аж: лыг бүх талаар дэмжинэ. Хүүх- дийн цэцэрлэг, яслийг мэргэлглийп хүмүүлсүүлэгчдээр хангана омНӨх асны | | |. ЮЁ | | ХҮҮХДИЙН 16198 НАМЫН 11 яр Бинший, болмрулын «р авиа. Таван ронхий боловсролын Сур- арвын сурагчдын тоог 10-12 нэмэгдүүлнэ. ЫГ Таван жилийн эцэст малчдын хүүхдийн 70-аас доошгүй хувь үү” ний дотор говийн болон зүүн айм- гуудын малчдын хүүхдийн 90 хүр- тэлх хувийг дотуур байраар хан- гахын тулд 15--17 мянган ортой лтад дотуур байр барыг ашиглалтад оруулпа. Сургуулийн дотуур бай рын материаллаг хангамжийг сайлгруулна. Сурагчдын дунд зохиох сур- х Эг чагт ажлыг сайжруу- лах, тэдэнд мэргэжлийн баримжаа, ипТерпиацпопалч, эх оронч хүмүү: исил олгох ажслыг хүчтэй болгоход байнга анхаарал-тавина. Өсвөрийн үеийнхний ходолморийн хүмүүн: лийг сайжруулна. “Сурагчдын ХӨ дөлмөрийн хүзгүүлслийн матернал- яат баазыг бэхигүүлэхэд нь СУР- гуулнудад үйлдвэр, аж ахуйн гё- зар, хөдөө аж ахуйн нэгдэл, сан- гийн аш ахүйн болон бусад бай- гууллагаас туслах ажлыг хүчтэй АНГИ БҮЛЭГ САЛААГААРАА ХЭЛЭЛЦЭЭРЭНЙ. болгоно. “4-5 шянга, гэждийн. сургууль. болон улс ар- дын аж ахуйд шилжүүлпэ. ЯР Хүн ам, юуны өмнө хүүхэд залуучуудын дунд биеийн тамир спортын бүх нийтийн хөдөлгөө- нийг өрнүүлнэ. Спортын секц, ДУ- гуйланд хичээллэгчдийп тоог нэ мэгдүүлнэ. ЯГ» Хөдөөд ерөнхий боловсролын сургууль төгсөгчдөд техник мэр- гэнлийн баримжла олгох ажлыг хүчтэй болгов, томоохон Сангийн аж ахуй, тэжээлийн аж ахуйд СУ рагчдын үйлдвэрлэлийн бригад зохион байгуулж, зохих ТЄХННИКЕ, тарпалапгийнНн талбай хуваарилан өгөх явдлыг орготгөно Ж Хүүхдийн хоол тэжээл. хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж нэр СУРЛАГА Ийм хамтлагийн нэг нь «Өсөх вахна» нэртэй. Энэ хамтлагийц хоёр авьяаслаг охинтой би саяхан уулзсан юм. Мөрөн хотын 10 жи- лийн сургуулийн 7-гийн «В» ан- гийн сурагч О. Наранцэцэг, 7-гийн «Б» ангийн сурагч Г. Мөнхгэрэл гэдэг ижндхэн хоёр охины дуул- сан дуу миний анхаарлыг татсал юм. Тэд «Энх тайван-найрамдал» гэдэг дууг хоолой хоршин дуулж байв. Аймгийн пчонерийн зөвлөлийн дарга Ө. Энхтайван «Манай энэ хоёр хүүхэд улс төрийн хамтль гийп сайп дуучид төдийгүй олоп улирал дараалан онц сурч, сул сурлагатай нөхөддөө сайн тусал- даг тэргүүний сурагчнд байгаа юм» гэж ндилаза. Би тэдэнтэй уул заад О. Наранцэцэг апгийнхаа Бат цэнгэлд, Г. Мөнхгэрэл Нэргүй гэ- дэг хүүхдэд тусалж дундаас сайн. сайваас онц сурлагатай болгов сайн саваа, сайхан зорилго тавин ажиллаж байгааг мэдэж авлаа Үйэхээр сайн хүүхдүүд юм. - Наранцэцэг ээ! Чн ямар амар дуунд нх дуртай вэ гаж би асуулаа «Энх тайван», «Бүх дэл- хийн хүүхдүүд иохорлоно», «Най рамдал» гэж хариулсан нь хүүхэд бүрийн хүсэл мөрөөдлийг хийлж байх шиг санагдав. Тий- мээс хүүхдүүд энх тайван, пац- рамдалд дуртай. Тэдний дуулсай дуунууд гүн утгатай нлар- «Өсөх пахниа »хамтлагийн |Ссу- рагчид улс төрийп дууны аймгийн аварга шалгаруулах тэмцээнд гу равдугаар байр эзэлж: хүрэл меда- лиар шагнагджээ. Улс төрийн дууг сайн дуулахад хаа ч гэсэн амжил тад хүрэх боломжтой юм СУРАГЧИЙН АмжилтТТтАЙ СУРАЛЦАХ АРГЫГ ЭЗЭМ ШЬЕ! Монгол Улсын их сургуулийн 14-243-4--54-.. 4-94-:95-р -496-597-498-909--100 гэх мэ- тээр дараалан бичсэн бүх зуун тооны нийлбэрийг яаж амархан олох вэ? “Зарим хүүхэд бүх 100 тоогао дараалан нэмж олох тэх ма-: с тадгүй. тэгвэл! "” Гэтэл Германы их математинч Нард Гаусс найман пастай байхдаа дээрх 100 тооны нийлбэрийг тун амархан, . хурдан гаргасан гэнэ. 14100--101: 2599: 104 -8--98 -101: 5496-101 гох мэтээр «коёр захын» тоогнэзмохэд дайдай 101 болохыг анигласны үндсэн звэр ийм 101 гэдэг тоо 50 дахи байхыг ойлгоод 101х50--5050 гэл зодсон: байна... Н. Гаусс хүүд ухаан: арга хоёр их байсныг харуулах баримт өөр “олоп бий, Бодлого, дасгал боддог. “ аргадлон байдаг шиг хичээл эрдэм “ сурах арга бас олон байна. Зарим “хүүхэд хичээлд очиж л. байвал оллоо гэв боддог..Өглөө цүнхтэй - Мөн ч удаан бодно доо, тэнхимиїн эрхлэгч, доцепт Б.БОР номоо аваад сургуульдаа очнх иь суралцах арга хараахан биш! Энэ бол зовхон Хичээлийн ирц юм Ирц байвч суралцах арга нь ду- туу бол сайн сурч чадахгүй, Х!- чээлд ирдэг арга ганц байхад су ралцдаг арга маш олоп . байна Хичвэл сонсох арга. бичиж тэм- дэглэх арга, ном дэвтрээ упших арга ой ухаандаа тогтоох арга, хариулах зүйлийнхээ төлөвлөгөөг зохиох арга, бодлого бодох арга шалгалт өгөх арга... гэх зэрэг ар- та байпа. Арга гэдэг нь яал: хий- хийг хэлнэ. Орос хэлпээ метод гэдэг. “Суралцах аргыг методы учения гэпэ. Арга бол үлэндээ ухаан, бодол. уран мэх, толоплө- гөө юм. Арга байя гэмээжилэ ажил, үр дүн байна. Эрдэм хи- чээлз амжилттай сурч эзэмшихийн төлөө яая ажиллаж: байгааг .су- ралцах арга гэнэ... Е Арга чухал-болохыг нотлох баримт олон бий. 7їишээ нь: Бөх болох гэдэг пь хамаг талхаэ.Он- раа шавхаж их тш. харин зэмших Монтол даанд ипопдолдохыг рил заавал пй б хийх 1 нэр арга мэх хэрэгтэй ийн барил 103, хо хийх мэх дсгал үндэст араар лийн мэх 121 103. харцу мох 220 янз байдаг гэсэн судалгаа ч бий. Бөх боло хын тулд булчин шөрмөс хогжиж блр, тэнхээ оруулах дасгал сур гууль хийхийн хамт, арга мэх сурах ёстойн азал сайп суралца Хїн тулд оюун ухааныхаа болол- цоог дайчлан ахиулах бас сурах арга барил эзэмших ёстой Арга байвал ажил ч байна, амжилт ч байна. Улсаас юунд, яаж сургах вэ гэдгийг бодож боловсруулж байхад та пар юуг, яаж: сурах вэ гэж бас бодож арга барил эзэмших ёстой. Суралцах арга барил эзэмших- тэй холбогдсон олон сонпи бодол сапаа, асуултыг хүүхдүүд бичиж нрүүлсэп байпа. Хэнтийгээс Ням- даваа, Баяпхойгороос 1. Оюун, Сүхбаатараас До. Элхтуяа, нийс- дэлийн. 12 дугаар сургуулийн Дулмаа: Өлгий хотын Ц. Цогзу- луун, Дуидгоннос Ц. Алим. Зав- хапы Н, Бат--Эрдэпэ Ё. Мөн: гөнпавч нарын зэрэг «урагчдып захидал” бидэпд бий, Суралцах арга гэдэгт сураг- чийп-өөрийн нь ажил голчлон ор- дог- Ёр-пь «сурах» гэдэг нь юмыг сураглах эрж хайх, асууж лавлах, сурвалжлах гэсэн утгатай үг ажээ, давхар с Яаж-аярлласап хүүхэд сайн сур- эМБ7С 0 элл2 ГОЛ ХӨДӨЛМӨР даг вэ? Хичээл помоо өдөр бол тон байнга үзэж давтдаг хүүхЭд сайн сурна Өөрөөр хэлбэл сайн суралцах зориг эрмалзлэл, тэсвэр хатуужил ихтэй хүүхэд аяндаа «амархан» сайн сурна |Ю. Цїз- дэцбал дарга МХЗЭ-ийн ХУГ их хурал дээр хэлсэн үгэндээ «Ар- дын цэцэй үгэнд» эрдам сурах нь усны урсгал сөрөц сэлүүрдэх-- тэй адил юм Агшин зуур сэ- лүүрдэхэө зогсвол буцаад урс- чихна» гэж байдгийг сапалясявах, хэрэгтэй» гэж анхааруулсан би- лээ Бие, сэтгэл, ухаап гурпын хамт бөв арга байвал амжилттай сурч бүрэн чадна.Хичаалд биес нь ирэвч сэтгэл буюу зүтгэд нь гадаа тог- лоод байвал анхайрал саринлї уймраа болно. Сэтгэлээ гаргахын хамт ухаан зарцуулж хичээл й0- моо эрчимтэй Сотгэн бодож бай- вал их сайн. Ухаанаа зов, үр ашигтай сарцуулах арга сурвал бүр сайн болпо. Бид салхан нийслэлийн М. Баттулга. Р. Бат- баатар, Д. Энхболд Д. Болорхаид Өвөрхапгайн Л. Мөнх--Ундрах, Г.Гэрэл, Дархан хотын Ё. Ян маа, Л. Арцупзаяа, Завхал Ё. Мөнгөннавч, Н. Баатар нарын 3з- рэг олон сурагчидтай уулзаж ярилцах бичиг захидлаар харил- цах зэргээр яаж сайн, онцсай сурдаг аргыг нь сонирхлоо. Хүү- хэд болгонд өөрийн гэсэн арга байдаг пь бидэид тун таалагдсан юм. Түүний заримыг Сопины эзИ? дугаарт -нийтэлснийг та пар үзэх бизээ. 5227-22 | ГЖ: ) Эуу зуун толийн | : 2: дуугаараа чимлээ | ОДОНТОЙ АХ “Манай сургуулийл їшоперүүд |Малчии ахыг урилад! :Энгар дүүрэн олоптой “Энгийн бор хүй ирлээ Арвип сүргээ малладаг М |Арга туршлагаа ярилаа Алдарт баатрын шаппар Ажиллаж байгаагла: хэллээ, М.Олонтой ахаас бид 5 .Өлөп зүйлийг мэдлээ Мал маллахын сайхпыг | Маш сайп ойлголоо : ) Эрхэм хүндтэй пжил болохь ,нь 5 “Энгэрдэх өдонгоос нь Ч харлаа Хорд аймгийн ХАА-н ТМС-ийн сургуулийн багш Г. ЖАҮУГЬЯНДОРЖ А 8 “Аавын жолоолдог 1 Аварга «БолАЗ» Арван «ЗИЛ»-ийп Ачааг даадаг (АЯ даа мөн ч Агуу хүчтэй дээ. 7УУ? ,Ваярап Барилга дээр өчжээ. тУуУ, УУЖ: минутад 600 үг уншдаг чадвартай болтээ, Ийгэж уншихад Харал ба дотоод бодол их чухал хэрэгтэй гэнэ. Марис, Ленин, Пушиин, Черны- шевсний, Толстой, мипут тутамд 1000--2000 үг, уншдаг, бас ут гыг нь бүрэп ойлгодог байжээ. Харааныхаа хамрах талбайк-их болгон хэд хэдэн мөр унших, бас гол үйдсэн үгсийг ой тойндоо С3- наад явбал ийгэж түргэн уншиж чаддаг алсээ. Бас дуулдахаар чан- га биш, харин «дотроо» унших, бодож сэтгэн уйших Л чухал юм. | Мөп уншил: байгаа зүйлдээ бүх анхаарлаа хандуулах бстой нь ! МЭДЭЭЖ. Хурдан їших дасгал хийе г8- вэл хуүхдүүд та нар доорх їпом, лэл уишаа 52: 0.А. ЧВАТЛЫР, Л. Н. Хромов, Техник бместрого чтения. М., | 1977.«Энэ номын пянзыг тавьж сайн сонсож ойлгоорой» 2. Хурдан ушших техпин, «Сурган хүмүүлгүүлэгчэ, 1974 оны 56 1--6. бас 1975 оны М1, (Орчуулгын зөвлөлгөөнүүд) З. О.Кузнецов. Түргэн уншлага, «Шинжлэх ухаан, амьдрал», 1977, 59 23.4. 4.Ц. Дамдинсүрэп ,Номтой ажиллах нэг шилдэг арга «Пионе- рийн үнэнэ, 1978. Х1,17-ны24848, 5.В.Пекелис. Хүний шил) “цаглашгүй.УВ. 19743, х. - 2д- Аав минь ёстой Азтай хүн дэр, 4 Золхөп манай Аав ч биш Зоплолтийн хүний Шавь бүхэн. Зөгиөл нь биелэх Алтай төржээ. : Азтай. аавын Зоо 4сЭ12- Ё Хүү байпа даа чтай ахын ! ль байпа даа СҮҮ «БелАЗ» машиныг Варих цаг Хүүхэд бидэнд Хүрээд ирїї дээ, Д. САНЖЖАВ СҮРГИЙН ЭЗЭН Өглөө цар шиг жавхаатай Гэрэлтэн гийх пасаплал Өлөд мөнхийп аалатай Үйлс бүтээх бодлоороо Сувд эрдэнэ сүргийнхээ Суурийд мяпган төлийнхөө Эхийй хупдан хурганы Эзэп нь би боллоо Мяпгап хонины минь маплай Хундан цагаан хурга минь Майлан майлан баясаад Төлчны хотыг чимлээ Золбоо дүүрэн мишээсви Залуу малчны баяртай Дуу хуурын сайхныг Дуулж явах ааяатай Сүргийн эзэн би Хундан хургаа магтая: Хуур юугаа татлаа Хувь заяагаа бахдал Дуулан дуулан баяслаа. Г. БАЯРХҮҮ БАРИЛГАЧИН ХҮҮ 1 Аав пь тэнд Ажилладаг байжээ Өрлөгчин аавдаа 6. Б. Бор. Суралцах аргын ту- хай сурагчдад өгүүлэх нь, УБ 1974 х.55--00 Сурлагаар хоцрогддог гол шалтгаан юу вэ? 1. Суралцаж, чаддаг болоогүй буюу суралцах арга барил эзэм- шээгүй П.Сахилга бат, хүмүүжлээр доголдсоп буюу дэг урамгүй, залхуу, хэцэггүй зантай, суралцах идэвхи сул байснаас Ш. Оюун ухааны үйл ажиллагаа цогцлон төлөвшөөгүй буюу сэтгэн бодох, тапип мэдэхүй хэрэгцээ сонирхол дутуу хөгжсөн сэтгэ- лийп мэдрэмж, ходөлгөөний бүр- дэл хангалтгүй, Анхаарал, Ой, хэл яриагаа хоглгүүлэх дасгал бага хийсэп 5 ТУ Сайн суралцах бусад похцол дутуу буюу хичээл үзэж давтах цагийн боломж бага, ном сурах бичиг хичээлийн бусад хэрэгсэл дутуу.бие болоп. мэдрэл ядарсан буюу удаан өвчилсөн . Ийм хүүхэд сурлагаар түр буюу даан хугацаанд Ходордог байна, Гэвч дээр дурдсан дутагдлыг арил- гаж хүүхэд бүр ймиилттай сай суралцаж бүрэл болцо, Эрдмийн түлхүүр -- багш Амьдралын түлхүүр -- агаар. Ажиллахып түлхүүр --арга » гэдэг сургаал (аЕртонцийн гурав» ГЭ) “0ла30) 4Алт» гэл "Томоогүй хүүдээ ! Аав пь захила : МАавьпхаа. үгийг . Айхааралтай сонеоод Ї Баяраа. хүү ББнсрынтон Ц1ана, : | Хүүгийнхээ. зовсон Суралцах арга эзэмшихийн тулд яах пэ? гавал: -- Хичээл номд хандах анхаар- лаа төвлөрүүлж бат тогтвортой болгох. -- Тэсвэртэй суул хичээл ү- Дэг хэвшил зуршилтай болох Ном дэвтэртээ гамтай, хїїг чээнгүй нямбай ханддаг байх -- Тогтоох ойгоо хөгжүүлэх дасгал байнга хийх -- Сэтгэн бодож сурах, цүүлэн бодох идэвх эзэмших - Унших, ярих, бичихдээ їлм- бай хичээнгүй хандах Ном зохиолыг товчлой би- чих, дүгнэж цэгцэлж ойлгох чад: Эрга- вартай болох буюу хичээлийн агуулгыг хураангуйлж, зураглал бүдүүвч (схем) графин, хүснэгт, томьёо хийж авах. Модель малг- тай болгой ойлгох. (алгоритм) -- Түргэн уйшдаг, бичдэг Да- дал дүй эзэмших Цагийн “дэглэм баримтал» ажиллах -- Өөрийгөө өөрөө хянаж, өөр- төө шаардлага тавин, өөртөө Дүг- пэлт хийнс ажилладаг байх (само- - ноптроль) -- Мэдлэг, чадвар эзэмшихдээ гүнзгий, буурь суурьтай хандах, -- Сурах боломж, авьяас бил. гээ цаашид ахиулан хөгжүүлэх Дасгал сургууль байнга хийж байх, -- Өөрийн хүчин чадалдаа ит- тэх, амшилттай суралцах зориг төгөлдөр байх, ж--шш-шлш--шэ-ш---ээтт-ггтггтггггг - Сүх” аатарын цэрэмжит | Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэн, ДОР Алсдла төгэзд 0 Вариалгачин больё Намаа м өсөн илгачиы хүү ї ) Урдмтай бодол. : Хүүд төрөв, 2006 Өэгул дын Н. ӨЛЗИЙБАТ- 2222222222222226 гад Мэдлэг чадвар, эзэмших ажлын үе шатууд 1. Сурч мэдэх зорилгоо урьд- чилан төлөвлө, тогтооно. Мэдлэг, “чадварын ач холбогдлыг ойлгож, өөртөө ойрын ба дундын, мөн алсын зорилго тавина. 2. Хичээлийн материалыг лээн авах шат. Сонсох, бичих, унших, бодох, харах зэргээр идэвхтэй оролцоно, 8. Тэдгээрийг оюун ухаандаа бо- ловсруулан ойлгох, ухаарч авах 4. Ойлгосиоо дүгнэн цэгцэлнс авах шат, Энэ нь эмхлэн хураан- гуйлах, товч утгаар нь сэтгэй ойлтох явдал юм. 5. Бататгах шат. Дахин үзэх, хуулж бичих, шинээр сийрүүлэн бодох зэргээр ой ухаандаа бэх- лсүүлис хоногшуулж байхыг хэлнэ. хү- 6. Практикт хэрэглэх шат, Хууль дүрэм, томьёо, жишээ ашиглап бодлого бодох, гадаад хэлний толь бичиг ашиглан «ор- чуулах, юм хийж бүтээх зэргээр ажиллах. Т. Хичээл сурлагынхаа амжил- тад дүгиэлт хийж, цаашдын шипэ зорилт тавих. «Би энэ долоо хо- ногт, энэ сард, энэ улиралд юу Олж мэдэв, юуг шинээр сурав, юуг нь дутуу | ОЙлгов7» гэх мэ- тийн асуулт өөртөд тавьж өөрөө өөртөө дүгнэлт хийх хэрэгтэй. ТӨ- гээд шинэ зорилт өөртөө тавина. эшиииииэшиэгиишиилсоиииииииллиаигиииэжээхэшшлшииэжилмжшэиолсстилын Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ Индекс-- 14140 УУ УЛЛЛСЛИЛЭСОЭИНЭЛНЫН ууу ХОЭХСХООССЭөссад 27777522, 7277) . 4 Эсстилйлиглэй- ч -. 9 иитАЛЬ ээ, бүхний пролетари нар нэгдэгтүн! 57 дахь жилдээ. Ф ҮЕЭ ЗӨВЛӨЛТ, “ МОНГОЛЫН бА 11:25(1677) АНСРЫН ХАМТЫН ЧШСЛэГТ ОРОЛЦОГЧДОД ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУ УД ЦОГТОЛ! ”.- ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЖ: БАЙНА ЮюНЫН СУХЭБАТОРПЫ ПРИПЕТ УЧАСТНИКАМ МОПГОЛЬСКОГО КОСМИЧЕСКОГО: ПОЛЁЕТА. Ш/ЦОТ. ПЛАМПГИНЫЙН СОВМЕСТНОГО. СОВЕТСКО-- МАХН-ын үйл харгийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! 1981 оны зурабдугаар сарын 24... 2 Мягмар є5 Үнэ10 мот0 ИНТЕРКОСМОС ОЛОН УЛСЫН ЇПИНЭ БАГ ТОИРОГ ЗАМД МОСНВА. Гуравдугаар сарын 92, (ТАСС-МОНЦАМ5), Зөвлөлт Холбоот у їїнэөдөр Москва гийн цага г 59 минутад П ын «Со лө! зоргон. лгийн Зоглолт Хол боот Улсы СБИХУ-ын списрын нисэгч Їл ир 3Капибе- нор, шинжлэн. судлагч, сансрын агсэгч, БИМАУ-ын иргэй 2Күгдэ| дэмтдийн Гүррагч парын бүрэл дэх эй олон улсын баг сансрын холгийг исолоодож "айна Согов-09» солог хөөргөсөн ир Сотюа тойрог замын ,МСалют-О» 1-4» цогцолбортой уг холгийг зал Сопаленон, ган, ( элүлыг нисэгч Сашииа» пртай хамт ойрог 8а4- мин шагнаж борын бүхээгт шилж лэх ухаай“тсхийнийн судалгал, СО рилт турш хийх лорилготой 10М «Ипторно 5 орол хий ц иогЧч үлд 12исТ Олйгаа сансрын огт р гуйг их САНСРЫН НИСЭГЧ ЁВ, А тайгиы зорилгоор шийгнлэн суд «СОЮЗ--39» ХӨЛГИЙН ДАРГА ХУРАНДАА лах ашлыг ийслэгийн явцад үр гэлжлүүлэх юм, Монгол Ардын Хувьсгал ялси 60 ашлийн ойн өмнөхөн ЗСБНХУ БИМАУ-ын иргэдийн бүрэллэхүүн Зөвлөлт Хол улсын баг шинаар нисч | баатар, 3СБИХУ- тэй олон 0 їЛгаа нь зөвлөлт, монголын ард түмл| її авшунн найрамдал, үр бү 1 киллагааны Сбү- рыїг нис сандровик 1: мтын : тэг їХ чадлын яруу|: шаєш байна торнгээ гч 2 Канибекор 1) Төвссөл, п Гүррагчаа сайн байна. бүхээгийн систем хэвийн аяшллалж «Союз-89» холгийн|гийн иисэх тогссоний программыг биелүүлж эхэллээ. оцы тавдугаар районы Иснандар парын биеийн байдал 1905 онд Ейскийн дээд сургууль байна. Багийнхай йислэгийнхээ |Т9гСС0! 0 цэргийн ийсэх хүчиид сур гагч-ийсэгчээр р -2- байв : В. А. 2Канибеков ! БТ” Е онд Зоплолт Холбоот Улсын дийг бэлтгэх ЁЛАДИМИР АЛЕКСАНДРОВИЧ ШЭЦЭВЕНОВ Нладимир Аленсандрорнч 1078 оны мэгдүгээр сард 4С003--27» холгийп дар» гаар сансарт анх удаа инсч, тоїїрог замын ардэм. ший шилгаэний яСалїют-0» стапцаД очсоп шид Їбїг гийн бүрэлдэхүүнд оршээ, ЗСЫНХУ. БНМДУ-ЫН (эМСРИН: ХАМТАРСАН. НИСЛЭГ Ю БЭ ЖАНИБЕКОВ, Ж. ГҮРРАГЧАА НАР «СОЮЗ--39» ХӨЛГИЙН ШИНЖЛЭН СУДЛАГЧ, САНСРЫН НИСЭГЧ АХМАД УЖҮГДЭРДЭМИДИЙН ГҮРРАГЧАА оммунист Намд гишүүндэр Бүгд Найрамдах Монгол Урдг- улсын иргэн. 2 дэр А, 1Нанибеп 1970 | ТЙНЫГ ул ЭнЦмс Пй онд сайсрын инсэгчлийн от. оны аршан хоёрдугаар са рядад орсон байна БА рын 8:Д Булган аймгийн сү душинОовнов... сайлсрын 10-11 Гурванбулаг манд малчид 1 от Холог болон сїай ардын гар бүлд төржээ цын | иислэгийг удирдах ИС, Гүррагчаа. 1908 онд шиилд удаа дараа оролцож | Монгол ардын армийн ал. байр байд татагдшээ, Дараа нь ЗХУ-д ипсэх хүчний , бага тушаалын мэргэтїилтэй бадтгох курст суралцаж тогсчоо. 18, Гүррагчад: 1972 оцоо0 Н, ЮЁ. 1Цуковсцийн порэхїинт. Царгийй инсэх хүчций анадемнд орж су- ралцїаэ. Анадемц тогсгойд Монголын. ардын армигн нисэх хүчний тусгай аскада рилийн їшйсэх онгоцны хөн рэглэлийн иплсснерээр ажил» тан: байан Ахмад 1їүгдэрдэмидийн Гүррагчаа 1979 онд Монгол Ардын Хувьсгалт Намд ги» шүүнээр элсчээ. К. ррагчаа 1978 оноос Ю. А. гарипы нэрэмжит сансрын “нисэгчдийр бэлтгэх товд «С0Ююзэ хөлөг, «Сая- лїот» стапцаар сапсарт ни- сэх бэлтгол сургууль Ххи!- жээ, «Интеркосмос» прог- раммын Дагуу .сургалтыл бүрэн курс төгссоц байна. 1 - САНСРЫН НИСЭГЧИЙН Поплолтийн анд багш 8.А.)Канийсковтайгаа хамт нөхөр, дотны сапйсарт ниссэн ЖСүгдэрдэмидийн Гүррагчаагийн өрдмийн хаалгы нь анх татсан сургууль бол Булган аймгийн Гурванбулаг сумын бага сургууль юм. Түүний эрдмийн лам эцдээс зхэлисээ. Эцэгтэйгээ цуг хөлгийн дөрөөнд хөл тавлаж ардын сургуулийг анх зориход ээж Ичинхорлоо нь Мяний хүү их эрдэм сураад ирээрэй тэж сүүнийхээ дээшнйг өргөхөд цацлын есөн нүднээс огторгуйд үсэрсэн сүүн пом Д. НЯМАА-Яруу найрагч ЭРДМИЙН ХААЛГА ТӨРСӨН НУТАГТ 28:11. “зинненэнианиихиасиинжахлиланалаилалжлилааниинлиннннилиинэиилинллхэнииинэилинсажиинсианамлииилиниииилииииииииииилилинэчиниэчилжилижлллэлэиииилилн эхэлж ТАТСАН ГАЗАР дуслууд одод адил гялалаан цацар чаа. Өнөөдөр 2 Гүррагчаа тор л сүү! дусал адил. гллалаах оддын дэргэдүүр аоплолтийн апд сайн похор В, А, 2Канибецолтайгад цуг сансрын холгоор эх дэлхийгээ той- рон аялж ляпиа Эцэг ив хотолгоо морьтой су- мын төвөөс буцахдаа -- Миийй хүү походтайгаэ өв найртай сайп яваарай гэн| баруун хапры нь үнсчээ. Эцгийн тэр л захиасаар 2. Гүррагчаа опоодор нөхрийн дээд сайн нөхөртэйгээ суудал зэрэгцэн сапсрын их аамд сайн япила. Монголын жирийн малчны энэ эгэл даруухан хүүг сумын бага сургуульд эцэг нь агх хүргэсэн бол өнөөдөр сансрын нх замд Зовлолтийп анд поход ир хүр гэлээ, Зөвлөлтийн ард түмэп бол бид ний үй зайгүй анд нөхөр, гарцаа- гүй үнэлээс заяасар ах дүү нар билээ, Хүн төрөлхтөнийг сайн сай- хай үйлсэд дагуулсан энэ л ард түминй ачаар бид орчлонгийн аа жаргалыг олж, улс орныхоо хөг лийн жолоо цулбуураа бат птгасац юм Ж. Гүррагчаагийн маань анх «ЛА» үсэг бичсэн тавац хошуутай сурагч үзэг, пэгдүгээр ангийн шу- гамтай нимгэй дэвтэр зөплөлтод үйлдвэрлэсэн байлаа Одоо сансарт залж: яваа холөг нь ч бас зовлолтийнх. Холгийн дарга, багш нь ч бас зовлолтийн иргэн билээ. “Мопголын сансрын СУРПАЛЖЛАГА ууган пїсогчийн маань апх хаалгы нь татсан, бага сургууль одоо пай мап экилийп дупд сургууль болон орголонээ. Тус сургууль онгөрсөн опд ажлаараа улсад тэргүүн байр эзэлж, Ардын боловсролын Яам, Соёл гэгээрлийн ажилчдын үйлд- вэрчиий авлалийп Төп хорооны Диплом хүлэвн апсан байна. Мянга шахам хүүхэдтэй энэ сургууль материаллаг баазын хувьд үлгэр иишшээ. бохжинж, сансрын уугац ийсэгчийн араас төрөх ирээдүйн ганьяат | үйлстиүүдийг амжилттай сургай хүмүүлнгүүлсээр байна Гурпанбулаг сумын дунд сур- гуулийл. 4:ийп «Б» апги, аймгийн ардын боловсролын хэлтэс, пионеё- рийн пөплөлийн шийдвэрээр саис- рын анхны пиопер 1Ю,А.Гагарины нэрэмжит бүлэг болсон байна. Нэ рамжит бүлгийнхэн апгидаа санс рын- пйсэгчдийн үйл амьдралыг түүхчлэн харуулсан булан бай- гуулсан пь утга төгөлдөр сайхан үйл явдал болжээ. Энэ: аигийн багш Ё. Чанцалдулам мопголын сансрын цисэгч 7. Гүррагчаатай хамт нэгдүгээр алгид орж бага сургууль хамт төгсгөнсээ Энэ алдарт хүүгийн маань анх- ны бапп З. Намжил «Миний шавь ИС. Гүррагчаа сүрхий ухаалаг хүү хэд байсан юм. Тэр үед сансарт инсиа. гэжс бодоогүй ч эх орондоо хэрэгтэй чухал үйлс бүтээнэ гэсэн нтгаэл, эрмэлзэл төгс хүүхэд бай лаа» гэж дурсан ярьяг байна. Пнио- хүүхдийн хүсэл, тэмүүлэл нерийн улаан бүч анх зүүсэн иут- гийнхаа эна. бага сургуулийг 7Ц. Гүррагчаа Одоо Ч гэсэн ямагт дурсан хүндэтгэж япдаг азнээ. Монголын сансрын инсэгчийц ээж, алдарт эх Ч.Ичинхорлоо гуай Гүррагчаа. маань багадаа дуу цөөнтэй даруухан зантай хир- нээ алив юмыг их ажигламтгай уч- рыг нь олох гэж оролддог ухаалаг хэрсүү хүүхэд байсан юм. Нэгл ажлыг эхэлбэл заавал дуусгах гэж махранд. Хурдан морь унахаараа хийморь пь бүр сэргэдэгсэн. Сур- гуульд орохын өмнөөс эхэлж дол- дугаар анги. төгстлөө жил болгон улсын наадмаар хурдан морь унах даа олоптоо түрүүлж айрагдаж байлаа. ”Техникт их дуртай. Ээж аавдаа их л тус болдог байсандаа гэж хүүгийнхээ багын тухай ярьж бийна. Алдарт Хогно хаан уулын хор мойд эцэг эхдээ амьдралын баяр баясгалан дагуулай торсон Гүр- раглаа хүүгийн унаган путгийлхаг сансрын нислэгийн омнөх ӨДрүү дийг хөдөлмөрийн шинэ дээд ам жилтын өдрүүд болгон үдэж бай- лаа. Гуравдугаар улирлынхаа амраг таар малчдын суурьт очиж эцэг эх, ах эгч нартаа төл бойжуула хад нь зусалж байгаа Гурвапбулаг сумын сургуулийн хүүхдүүд, ихэр төл гарахад баяр хөөр болон хонн хурганы хойноос гүйлдэнс байгаа нь ехөөрдом хөөрхөн байв Сэтгүүлч Ц. САНЯЖЖАВ САНСРЫН НИСЭГЧ ХҮҮХЭД БАЙЛАА БИ ЗОХИОН БҮТЭЭГЧ. БОЛНО Эмээл дээрээ шутуу шит боссоор Наадмын морь упадаг байсан Эрээхэн цамцаа дэрвүүлэн инссээр Морьдын тоосонд ирдэг байсан Саруул: тавын малчин айлд Сансрын нисэгч хүүхэд байлаа. Аавын уургыг барин барьсаар Адуу малаа хардаг гэсэн. 1 1 1 0! 11011111) | Фишии ЭӨВЛӨЛТ---МОНГОЛЫН АХ ДҮҮС НӨХДӨД Зовлолт монголын | сан: рын иЙйсэгчдийн хамтарсан пислэгийн тухай мэдээг сонсоод мөр зэрэг- цэн аншшдлал| байгаа монгол нох- дийнхсОо Нэгэн адил сэтгэл ДОоГДЛОЛ баярлаж байна. Энэ бол ялалт аминлтынхаа 60 жилийн ойг тэмдэглэх гаж байгаа монголын ард түмпий нэгэн шинэ амжилт агуу ик Ленин, чин зоригт Л. Сүх баатар тарын үндсийг нь тапгсан манай хоёр орны ард гүмпий ах дүүгийн найрамдлын яруу тол ил рэл юм Зөвлөлт-монголын сайнс- рын нйсэгчдэд халуун балр хүр гэж. амжилт хүсье. МХЗЭ-ийн Тов Хорооны пшолкє: н 2221:28-27-24 9 тар саргт А- Г. ЗУЕВ 777777777272222 222 2222222222222227222222222222222929922292222972299У27УУУУУУУРРРУУЛ2Р922 77772223, Эрмэг хүлгээ унан унасаар Эрийн цээнд хүрдэг гэсэн. Саруул талын малчин айлд Сансрын нисэгч хүүхэд байлаа Салхин хүрнээ паадамд сойлол Уяа тойрсон замаар эргэх Сапсрын холгөо одонд сойпол Дэлхий тойрсон замаар эргэх Саруул талын малчип айлд Сапсрын писэгч хүүхэд байлаа. Ю. А. ГАГАРИН ШИГ ИНЭЭМСЭГЛЭЖ ЯВАА ДАА Би сургуульд орохопсоо өм!їӨ Ю. А.Гагарины изрийг мэдлэгт байлаа Зургийг ир одон удаа харсан Дандаа инэ бийдаг юм Сургуул д Орсон хиойло слтї рын ийсэгчдийн тухай багшаараа ярпулш «Ямар гайхамшигтай ом ба? Зовлолтийн хүмүүс мон аз тайна. "Том болоод ийгэнг нисэ юмсань. гаш боддог байлаа Да раа ив Чехослован, Полын, БЦИА ГУ, Болгар, Унгар, Вьетнам Кубыт иргэн сансарт ниссенийт радиогоор сонсож сонинои мн Би нрээдүйд пуужин зохиож түүгээрээ эх дэлхийгээс бусад гариг ертөлц рүү ийсч тэнд хүн амьтан байпа уу? үгүй юу гэд- гийг мэдэхийг хүсдэг. Иймээс залуу техинкчдийп ордны пуужин- гийп. загварын дугуйлапд су ралцай: байна. Сапсарт їОрин Га- гарип. ахыг пинссэнээс хойш 20 жил болисээ Энэ хугацаанд олон хүн сай- сарт нислээ. Ялангуяа социалист ориуудын хамтарсан пислэгийн шишиншинтипптинпииппппинипииптипипиппиппинийипитин САНСРЫН Н1 ЇСЭГЧД: ЭД ХҮРГЭЛс БАЙНА. 2-2: 10П ОДОО МмлНЛйХх пнснэ ДЭЭ гэн бахархап боддог болсон Энэ ту- хай аав, заж, багш нараасаа асуухад, тэд оаапал ниспїе гэл: хариулахаар- її». ямар их баярла лаг гэач. С -ПЯХхан монгол хүн сап сарт ийслаг хийхаэр бэлтгэн бай гаа тухгй ушилаа Түүнээс хойп тэр сайхан өдөр бушуухан їрээсэл гээс хүсэн хүлээн списрын анх їл мошол инсэгчийн тухай ял яналар “дүрслэн: боллоо Өнөөдөр тагтэл ямар болсон гэж санана! Гудам, талбай сургууль, цэцэр лэг, айл гар, хүүхэд бүр хоор баяр болл монгол хүй сансарт 77229 тухай би их зүйлийг уншаавн. Унших бүрийд шинэ мэдлэг олж баяр хөөр болдог. Одоо сансрын уудамд монгол хүн нисч бай- гаа нь бидний сансарт дурлах Хүсэл мөрөөдлийг улам бадраан: байна. Би сансарт хүн ниссэпий 20 милийн. ойд зориулж «ВОС- ТОН» хөлөг хийв, Нийслэлийн 75 лийн рагч дугаар сургуу- 6бтийн «В» ангийн су- БАТБОЛД Ши пипппншинитититииитпзипи ХАЛУУН БАЯР -------шиооо. ниссэн 11419) тухай баярт мэдээг сонс- Би их баярлаж байна. Хүндэт ах 1К. Гүррагчаа та Ю. Гагарины дүү, монголын анхны сансрын нисэгч болжээ. Та Гагарин гулй шиг сайхан инээмсэглэж яваа даа. Таныг манай сургуульд оч: лоп ирнэл гал улааа бүчээ зүүн огохсөн гэш яариа. Ах аа| Мон- голын анхны Гагарни болсон Та- чаараа хүүхэд бид бахархаж бай- на. Бани-Өлгий аймгийн нэгдүгээр 10 шилийн сургуулийн (4-ийн «Г» ангийн сурагч, онц сурла: гатан И. АЙДОС УУУИУУИУУУРУУЛУЛЛИУУЛУУЛЛУЛЛУЛУЛЛЛУЛУУУУУЛЛУЛЛЛЛУУАСР гАЖГХ ТЛ г"Б. ЧАДРАА БНМАУ-ын шинж “дэх ухааны анадемийн дэд ерөн- хийлөгч, «Интеркосмос» үндэс- оний (зөвлөлийн орлогч дарга Октлбрийн социалист хувьсга- лын өлгий, орчин үеийн гайхам, шиг болсон сансрын эрин үеийг нээсэн ЗХУ-ын пийслэл Москвд хотоос Зөвлөлтийн пргэн сансрын инсэгч Владимир 7Канибеков, БН МАУ-ын иргэй, сансрын нисэгч 2Күгдэрдэмидийн Гүррагчаа нар 20 сая морины хүчтэй аварга том пуужингаар сансрын уудамд цоїё лон гарсан тухай баярт мэдээг монголын ард түмэн. өсвөр үеийн хэн сэтгэл догдлон хүлээж авлаа Зөвлөлт, монголын сансрын нин- сэгчдийн багийнхан шинжлэх ухааны төрөлд бүрийн салбарын олон тпарийн чиглэлээр эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил хийж байна. Үүнээс бид бүхний сонирхлыг татаж байгаа зүйлийн нэг нь дээрх шинжилгээ судал гааг монголын эрдэмтэд инженер, техиникчдийн гараар бүтээсэн аа- рим багаж төхөөрөмжөөр хийх лидал юм. Сансрын уудмыг суд: лах үйдсэн тулгуур, бааз суурь бол сацсрын багаж тохооролж байдаг. Иймд сансрын уудмыг судлахад идэвхтэй оролцох иог хэлбар нь судалгааны багаж тохоо» ромжийг хийх, эзэмших явдал юм, Сансрын бага хийнэ гэдэг бол шиллїлэх ухаан техиїїикийн олол- тын оргил нь байдаг. Яплгаад гэ: вэл сансрын багаж тохоороми маш нарийн, олон чухал шаардлагыг хангасан байх ёстой, Тухайлбал бага опортой, цохилт доргпопнд гэмтдэггүй, удаан ажил- лах боломжтой, найдвартай тогт- мол ажиллагаатай, цахилгаан эр- чим хүчийг бага хэрэглэдэг, мэ- дээллийг маш жижиг хэмжээний дотор бичиис чаддаг, уг багаж тө- хоөрөмис бүрэй автоматжилагдсан, нарийн опьсон зохион байгуулалт- тай байх, янз бүрийн цацрагийн пөлөөнд ажиллагаа нь саатахгүй зэрэг олон шаардлагыг бүрэн хан гасан байна. їїишээ нь. сансрын хөлөг санс раас тазарт буухаар агаарын дээд давхаргад орж ирэ хэд тэр хөлгийн гадиа тал 6000 градус халсан байна. 6000 градус хална гэдэг нь ямар нэг дулаапыг нэвтрүүлэхгүй бат бөх гагнууртай материалаар хийсэн байх зэргийг хэлис байгаа юм. Иймээс сансрын багалс тохооромжийг том хавтгай цул төмроөс уханс авч хийх бо гоод эдгээр хэсэг нь хоорондоо эвлэхдээ миллиметр їомуу миллн- метрийг олон дахий хуваасантай тэнцэх парийвчлалтай байх хэ. рэгтэй. Сансрын ийм багаж төхөө ремжяийг бүтээхийн тулд шинжлэх ухааны агадемийн физик техии нийн хүрээлэнгийн эрдэмтэд, Зөв" лөлт нөхдийп тусламжтайгаар-ни лээд зүйлийг хийсэн юм. Үүний өмнө ч ЗХУ-ын эрдэмтэлтэй хамт- ГАЙХАМШИГ рап тэдний тусламжтайгаар олон арпан багаж төхөөрөмж хийсэп билээ. Эрдэм шинжилгоэний залуу шинлтан. Борчулуун болон бусад эрдэмтэд монголын нутгаас олд- сон гялтгануур, болор, бусад зүй- лийг ашиглаж гэрлийн маш ийг рийп үзэгдлийг хэмждэг багаж хийснийг зөвлөлтийн сансар суд- лалын эрдэмтэд өндөр үнэлж байв, Манай эрдэмтэд сансрын «Салют-6»станцын мэдээ сэлтийг хүлээн авч дамжуулах жолоодло: гын систем хийсэн, Монгол хүний оюун ухаан, уран гараар бүтсэн эдгээр зүйл мапай. орны сансар судлалын алтан «фондод чухал хувь нэмэр болж байпа. Энэ удаа- гийц. нислэг. Зөрлөлт Монголын ард түмний өнө мөнхийн ган бат иайрамдлын яруу тод илрэл, мон- гол хүний эр зориг, апхаалж сам- баа, мэдлэг чадварын нэгэн том. шалгуур боллоо. Ийпхүү монгол хүн сансарт нисч торсөн нутгаа аль нэг уулын оройгоос бус санс- рын уудмаас харж судлах сайхан ирээдүйг хүүхэд багачууд та нарт нээж өглөө. Зөвлөлтийн нөхөдтэй хамтран хүндэт гавьяа байгуулсан сансрын нисэгч ЭКН.Гүррагчаа ахын» хаа гаргасан замаар явахын тулд юуны өмнө тоо, ИННН биеийн тамир, математикийн хичээлд ам- ишилттай суралцаж эргэн тойрны бүх зүйлийг гярхай ажиглаж, шинэ пүйлийг сэтгэн бодох зэргээр оюун сэтгэхүйгээ үргэлж хөгжүүлж байх хэрэгтай. Сансрын уудамд хүний амьдралын хэрэгцээт олон зүйл шаардлагатай болно.Түүнийг санс- рын нисэгч өөрийн гараар түргэн хугацаанд бүтээх хэрэгтэй. Ер нь эрдэмтдийн ярьдгаар шинэ. зүйл эхлээд иүдэнд тусч дараа нь оюун сэтгэхүйд хүрч эцэст нь бүтээл болдог юм. Тиймээс хүүхэд байх үеэсээ оюун сэтгэхүй, урлан бү- юу тээх авьяасаа хогигүүлэх нь оунаас чухал байна. САНСРЫН НИСЛЭГИЙН ТУХАЙ СУРАГЧДЫН ЗӨГНӨЛ Москиад нзэгдсэн «Өсвөрийн тєх- никчид-сансарт» гэсэн үзэсгэлэнд сансрын «Номета» станцын аагварыг үзээд «Сансрын хөлөг шатахуунгүй- гээр хөдөлж чадах уу?» гэдэг нь тэнэг асуулт биш байна гэж бодлоо “Москвагийн дэргэдэх Пушкино хоты! сансрын загварын дугуйлангийн хүүх дүүд «Номста» станцын загварыг хийжээ. Тэр загиар хуучны далосат онгоцтой нэг их төсөөгүй болов" чухам л түүнийг санагдуулиа Гялалзсан сайхан их бнед нь хоёр том хавтан залгасан нь далавч ши! харагдана. -- Бидний төслөөр бол, маш хатуу хайлш, полимерээр хийсэн «Далбал»-г нарны туна сайн шингээдэг тусгай бодисоор бүрэх юм. Тэгж шингээ! авсан нарны эрчны хүчээр до Станц ходолно гэж «Комета» станцын загварыг зохион бүтээгчдийн нэг Алета Поветнн надад Яри? 2Эон инд ганц Пушкино хотын «Комста» загвар бүтээсэн тодий О1шШ Тэдний дугуйлан бүр !Орий 1 агаршы инссэний дараахан байгуулагджээ Нисэгч байсан Констайтин Мурашор бараг хорииц ушил шдхам тус дугу! сур ланг удирдан: байна. Сансарт лурдах өөрийн хүслээ хүүхдүүдийн « эт! Ли, Ч бас шингээжээ. Тус АУГУйЛанг хүүхдүүд сансарт куулчлах, буужий бүтээх | үндэс, сансрын МиИСЛ0108 түүхийг байна. Тэд Оо судалдаг бэрийн гэсэн дархны г мнз бүрийн үйллвэр су эй чилгаар байгуулагдсан дархны газрыг тоноглохол алснаас гадна одоо Хотын янз бүрийн материал, эд ангиар хаг- гаж байна. Энэ дугуйлангийнхны. бү- тээсэн загварууд Болгар, ГПолип Францад хүүхдийн техникийн бүтээ- лийн: үзэсгэлэнд тавигджаэ. Тбилисийн сурагчид тойрог замын «Сапсрын тосгон» гэдэг стапцын заг варыг гүзэсгэлэнд тавьсан байна. Той- рог замын удаан хугацааны нислэгт оролцогчид уг станцад амрах ёстой! ажаа: Хүүхдүүд тэр Станцдаа цоэ- гэлдэх хүрээлэн, кипо театр, лекцийн танхим, ургамлын хүлэмж, тэр ч байтугай сапсрын нисэгчдийн загас барихад зориулсан нуур хүртэл бай гуулсан байна Мөн Өөлөр шөнийн ялгаа бий болгохын тулд сансрын тосгоны дээлрийг нээглэж, хаагдда- таар хинжаэ. Сансрын энэ. өрөрийц исийг охнон бүтээгчид төслийнхөө техникийн үнд хлэлийГ зураг схє хамт боловсруулсан байна тохоором мийн Өсвөрийн техпинчдийн үзэсгэлэн нь злдрийг урнаар сэтгэн бодох их боломж олгоя: байна 1їншаа-. нь сансрын хөлөг огт мэдэхгүй гарш дээр буунгээ гэж бодл Тэгрэл, Хг баровск мужийн Амурски хотын хүүхдүүдийн зохнон. бүтээс п тАрНТ лээр лпагцч аппарат лэр холгоос гарч змолралгүй гаригийн. гадаргуу даг сур лпиа. Гариг дээр лпагчид их Хї ЯЛ р Т ТрВь Ы! н ХОДОЛГ үр тавьсан нь хол газар ийрах боломис олгох яажа Ямар ч. замаар саадгүй додтт «Амурчонок» гэдэг машшаар оц1с рын нисэгчид сөнөсөн галт. Уулын тогоонд орж үзнэ. Хүүхдүүд гариг дээр явагчдад зориулж амралтын өрөө хийсэн нь хөгжим сонсож, кино үзэн, шатар тоглож болох ажаэ Мөн сапсрын аянд оролцогчдыг шинэ ногоогоор хангах ногоопы газар байхаар бодсон байна Куйбышсп хотын хүүхдүүдийн бү- гээсэн загвар тун бпөрмөц болжээ. Тэр нь «Дэлхий--сар» гэдэг сансрын аппаратын загвар Юм. Энэ аппарат сансарт ачаа тээш хүргэхэд порняу- лагджээ. Цуйбышен хотын сурагчдын санаагаар бол, Лаграншийн цог гэг- чийн. нэгд тойрог замын станц байх ажээ, «Дэлхий--Сарь гэдэг аппарат нь сансрын алс уудамд аялах балт- галд асорнулс ан матсринлыг уг стач- дад хүргэх юм. Хүүхдүүд тэр ал!з- ратыг зохпоц бүтээхдээ, ачаа тэ шийн гол хасгийг сариаас тойрог замын станцад хүргэхээр бодож 0о- ловсруулсан байна. Тухайлбал, тэр ачаа нь сарны хөрснөос апсап төмөр лөг байх 10м Өснөрийн: техийнч (ийн. үзэсгэлэнг нэрт эрдэмтэд, нишенер, зохиол бү- тээгчид, сансрын нисэгчид сонирхон үзэж үзэсгэлэнгийн үзмэрүүдийг маш их таашаан байна. Сансрын нисэгч Нладимир Нопалецон, Владимир 4л- иар сэтгэгдлээ. ярихдаа, Онц. сайн. бүтээлүүд Бидэнд сайхан халаа байгаа том па! гөлгээ 54311) л байна! бай р. РЫНПИН (АТ) угаа сун аҮБЛЫУ утЕгӨүХОҮҮО ЭЭ ЭЖеЧГ0311131405(84340121 87129) ГЄ1КУ1111713(1131 11111171780141911714133118 үү11211165701017 ЧУУЛИЛЫНАЯ НЯЙРИМПИЛ-Д Р Чэ СООНСАР,. СУДЛАЛЫН -- ! ї сүлэээнлиэмэнэ ХЭН, БИДНИЙГ ” Энэ өдрийг битгий мартаарай! Бид цөмөөрөө балртай байна. Мопгол хүн сансарт инслээ гэж дуулаад хэн хүнгүй алга ташин, хоороп догдолцгоож байпа, Ийнгэт. лээ хөхөн баясаж, тэгтлээ хоорон баярлацгаалгүй ч яах вэ! Өлөг дээдсийн үлгар домогтоо хүүрнэсээр ирсэн хүсэд Морөодол (эдүгээ «гуурст хурдан мориор» бус хүчирхэг «Союз» холгоор сансрын өндөрт цойлон гарч, монгол хүний таний мэдэх орон зай уужрац цэлийх шиг, сэтгэлд аз жаргал, баяр бахархал дүүрээд ирлээ, -» Ийнхүү бодоход бидний ахмад үеийнхэн юу хүсч мөроодолс бай- сан, түүндээ хүрэхийн толоо хэр- хэц тэмцэн явсан үүх түүхийн ту- хай ч юм уу, аль эсвэл хүлий үл үзэгдэгч ер бусын хүчирхэг даль яшгүүр болсон зогиол тэмүүллийн туха! имаар санагдана. Юу ч атугай бид баярласал сэтгэлээ түр боловч барьж туулсан замаа Эр- гон нэг харья| Ингэвэл сапсарт төлөөлөгчөө үдсэн бид бүхийй балр, бахархлын гүй утга учир улам ч тод томрууп болж болох юм. Манай ард түмэн олон зууны -Хурш «хөмөрсөн тогоон доторх Шүлгийг Ө. БААСАНЖАВ (НИЙТЛЭЛ) шиг харанхуй, бүдүүлэг байдалд» пүд сохор, чих дүлий амьдарч бай лаа, Гэр цагт «Даашээ тэнгэр хол, доошоо газар хатуу» гэсэн үг га раа бил вэ! Чингэтэл юу боллоо? 1921 онд ард түмэн оорсдоо хувьсгалын буу тавьш, түнэр шө- но мэт помөрсон мөнөөхөн «Шир- мэн хар тогоо».г цуу цохиж хаяв, “Манай ардын хувьсгал хүн 10- ролхтойд шинэ эрин үеийг нзэзсан Октлбрийп их хувьсгалын ууган дүү-удаахи хувьсгал болж, дэлхгй дахинаа дуурслаа. Ямар их хүсэл мөрөөдөлтэй ард түмэн билээ!! Миний эх ороп бас бүхэл бүтэн нийгмийн капиталист шатны хэдэн зуун шилийн аймшигт гүн хар ан- гал дээгүүр дүүлэн гарлаа, Яасап их зөгнөл, тэмүүлэлтэй ард түмэн билээ!! Өлнөөдөр үзэхүл онгод хүн сансрын хязгааргүйд цойлон одов, ЖЖархан тилийн дотор шүү дээ! Юу бидпийг ийм хүч чадалтай болгов, хэн биднийг ийм х чирхэг лаль жигүүртэй болгов? ЭСОГГ турүүнд МАХН-аа нэрлэнэ. би. унзьсгалаа нэрлэнэ. Аугаа их Ле- нипий эх орон--Аугаа хүчирхэг Зовлолтийд ард түмэнтэй тогтоо- сон Найрамдлаа дээш, дээш нь "Хөгжмийг, Л. МӨРДОРЖ САНСРЫН МОНГОЛ ХАРААЦАЙ ХУус222272082:1:1272 гэгээ тээ. чай -. рамд- лын «/ ту ---яаг Ал тан цац - руул -ш сан сачС -- рын Бриггэ Э Хараацай шиг умлж байна Ха. маг 22225 3иксошВийр дуугаэс байна 1 байна Ариуд нандин найрамдлын Алтан туяаг цацруулсан Аугаа Лениний баатруудтай Алхаа нийлсэн монгол хүү Ухган эрдмийн гайхамшгийг Улаан туг шиг мандуулаад Уудам сансрын хүрээлэнд Уртыл дуугаа хадаагаад Хараацай шиг дүүлж байна Хамаг,даяар дуулж байна! Сайхал лЭлгэр найрамдлын «Союз» хөлгөөр довголгосол П э------ Суут Лениний баатруултэй Суудал нийлсэн монгол хүү Нацагдоржийн «Од» өөд “А-19510,-26 Нисэн халиц, тэмүүлээд Нартай, сартай хорпоо дээр «Хүндтой гавьяаг байгуулаал» Хараацай шиг лүүлж байна Хамаг даяар дуулж байна! Мөнхийн дайчин пайрамдлын Оргил таргүүн манлайлан оргон, өргөн нэрлэнэ. Хүнд, шу- тууных шиг ил тод харагдах даль жигүүрийг байгаль эх залагаагүй юм. Гэлээ ч хүмүүст хүсэл Мө- реодол, зогиол тэмүүлэл нь Жи- гүүр болсоор иршээ. Манай улс үндэстний хувьд эйз Жигүүр хүч тэйхэл алдсан байлаа, Ийм бэрх “ зоплонгоос нам, хувьсгал, найрам Энхийн: лархап баатруудтай Итгэл нийлсэн монгол хүү Алсын: сансарт гялалаан Ард түмїїзэ балсуулаад Урагшлах. хөгшлийн цоморлиг Улалнбаатарла. мишаэлгээл Хараацай шиг дүүлэн байна Хамаг даяар дуулж байна! Дал таань аварсан ЮМ, Ард түм- ний оюун ухаан сэргэж, даль 2ї- гүүр нь ургац толтшоод амьдруу- лагч их гэрэл гэгээ-ирээдүй тийш дэвж эхлэв. ҮҮүх түүхийн тухай товч өгүүлэхэд ийм. «Монгол ороп /бол тэр чигээрээ зогиол мөрөөдлийн өлгий зюм» гэж нэрт зогнолч, эрдэмтэн | Иван Ефремов бичиж билээ. Хүүхэд-дүү нар минь монгол хүн анх удаа сансарт нйссэн эйз ОД- рийг битгий мартаарай, Хориц жи- лийн омно 1Орий Гагарины анх түрүүн сансарт дүүлэн нинссэп тэр тэмдэглэлт өдөр, тэр дурсгалт маоч шиг 1981 оны гуравдугаар сарын 232.пы эпэ одор, энэ цаг хурмыг үеэс үе дамлгуулап санал яваарай! Эрхэм баян эрдэм ухал- паар хүн ардаа соён гийгүүлж, хүрье гэсэп хүслийн ив оргилд яриачиж чадах хүчирхэг жигүүр хайрласан энэрэлт нам, элбэрэлт хувьсгал, ээлтэй ачтай пайрамдлаа , ГЭХТЭГЛ санаж явтугай гэсэн үг Шүү! Өнөөдөр «Дээшээ тэнгэр ойрх Доошоо газар олон?» 00 мэт сайхан байпа. Хэдий тийм ловч бидний хүсэл мерөодол, нол тэмүүлэлд хязгаар! гэл: Үү эцэс тогсголгүй хэл багачууд, хойч парыг онаөгийнхоөс улам.ХУ! 3 улам хол, улам гүн аялуулах бол но. Ер манай ард түмэн суут Л- ипний орны ард түмэнтэй халуун гараа атгалцан ярж, хүрэх л.1Э- соп хүсэл морводөолдоо хүрч Ч84- на. 1921 онд атгалцсан энэ Г9р эдүгээ сансарт атгалцсан ирээдүйд алс холын гариг ертөнї дзэр ч атгалцац золгох ЮМ. Хүүхэд-дүү нар мипь энэ 9д- тий ОоОЫн ХҮ артаарай! Та нарт өнөөдрийнх шиг баярлах үе түмэ!- тээ тохиолдоно. Улс ороп ЯНЬ эхээс тоссон өлгий шиг, УУГУУ дэлхий чинь эрхэлж явсан цог шиг болох цаг ирэх вин. үедээ ч энэ өдрийг ДУРСан сан 5 яваарай! т Житүүр тань улам хүчтэй бол- тугай! С. НАДМИД: Зохиолч СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР ХҮҮХЭД, ХҮСЭЛ, БОДОЛ, САНСРЫН ЗАМД Гариг оддыг чиглэн Газраас хөлөг дүүлэл Тэнгэрийн хязгааргүй уудамд Тар хөлөг аялав 2 «Саїюз» хөлөг хурдан Сайсрын азм дардан Эгшин зуурын дотор Эх дэлхийгээ тойров. Мөнх хөх тэпгэрт Монгол хүн аялал Зөвлєлт ахын ачаар Зон билэг биелэв. 10 жилийн хоёрдугаар сургуу- лийн 8-ын «Б» ангийп сурагч Б, ГЭРЭЛБААТАР. АНИВЧИХ ОДДЫН ДУНД Эрин -үе биднийг дуудаад Энгүй сансар биднийг хүлээж Союа холгийп бүхлэгийн цонхоор Сэргэлэп оддын гэрэл цацраад Гагарин ахын замаар монгол хүн Алсын гаригт нэрээ мөнхїүүлж Анивчих оддын дунд дүүлэн явна Нийслглийн 7 дугаар сургуу- лийн 8-ын «Ал» ангийц сурагч Г.БАТБАЯР НИСЭГЧ АХДАА ЦЭЦЭГ БАРИНА Од сарап дээр удахгүй Олопц өлгийн цэцэг ургана Өпгө “өнгийп: цэцгийг Өврсдвө бид тарипа Алаг цэцгийнхээ дээнгээс Ахмад инсэгч ахдаа барина, Сар одон лзэр бидпийг авпачих Саруул замыг нь тэгж - мялаана. Хөпсгөл айтгийн Мөрөн хо» тын 8 жилийн сургуулийн 6-гийн «А» апгийн сурагч С. ГҮНБААТАР МӨРӨӨДӨЛ Сансрын уудамд гарч үзэхсэн гэдэг Сайхан мөрөөдөлд би автан 1 суунам Газар дэлхийгээ орчлонгийн уудмаас харж Гариг хоорондын гүүр тавихыг хүснэм Гагарип ахын жолоодсон анхны хөлөг Газраас сансарт хүйпїй мөрөөдлийг авдачсан юм. Мангол бїатрын суусан тэр хөлөгт Миний: мөрөөдөл хамт япад гэж болном. Нийслэлийн 10 шилийн уа галугаар сургуулийт 9-ийн «А» ангийн сурагч П. оюунчимэг АХ. Сухбаатарыц, цэрэмин ... улсы шир хэвдолийд нвмбинатад хэвлэв, ,. ХҮҮХДИЙН ТЭМҮҮЛЭЛ САНСАРТ Агаар мандлын хөшгийг цээж Агуу зөвлөлтийн писэгч ийслээ Огторгуйн уудамд од мичид рүҮҮ- Орос хүн опьсон хөлөг жолоодлоо Аймшиггүй чин зоригт нисэгч Алтан дэлхийгээ тойроп нислээ. Алтап дэлхийгээс сансарт хөөрсөн Анхны нисэгч нь Гагарин байлаа. Монх авийц пайрамдлаа бататгаад Мөнгөн цагаан хөлгөө олоодоод Сар, од шипжлэн судлахаар Сансарт мопгол хүн ахтайгаа нислээ 15 «Г» Нийслэлийн 8 жилийн дугаар сургуулийн 9-Ыї ангийн сурагч Д. ТАТЇЙР ХОРЬДУГААР ЗУУН 1 30 дугаар зуунд намайг мэндэлж байхад 30 дугаар зуупд Зөвлөлтийн хүн сансарт анх їйїслээ. Хэзээ ч биелшгүй мэт холхи сансарт 20 дугаар зууны иргап ниссэн байлаа 30 ишлийн өмнөх сэтгэлийн пх догдлол: ирлээ сапсрьпї зүгт Харин өлөөлөр манайд Хувь заяа тэмүүлсэч Хувьдаан би нисч явлал! 20 дугаар зуун. сансрын гайхамшиг болохоор 20 дугаар зууны гаярэлт зам сансар болохоор мартагдашгүй баяр бллсгаланг Хэзээ ч Хувьсгалт Монголын иргэн апчирлаа. Сурпгч М, ГАНБААТАР хүсэл Сансрын уудамд гарч Сугарт хүрэх їомсац Алаг цэцгийн баглаа Аваачилс өгөх 1омсан Хүний оюунаар бүтсэн Хүчит орьсон холгөор Холын хол одонд Хүрч очихыг хүсиэм: Нийслэлийн 51 дүгээр су лийп 8-ын «Вэ ангийн ослын Т. БАЙГАЛМАА гсшшллшшь Ц. ДАШДОНДОВ Индекс: 14140 Эрхлэгч 12111117 ҮҮ: -ын ГСнн ЗоУЭГААХ сонин 57 дахь жилдээ М924(1678) 7 пролетари нар н атэо Уїшонерий аатарылгнэрамжит и "ЗӨВЛӨЛТ, МОНГОЛЫН САНСРЫН ХАМТАВСАН: НИЛ: ШЛ| . ШОНЕР НЫ ХАЛУУН БАЯР. ХҮМЭВ | їе ШИнЕРСНй САЛЮТ (0ВЕТ0-- МОНГОЛБЖШОНУ : С0ВИЕ СТНОМУ “К0ОМИЧЕОКОМУ ПОЛЁ ДУ) | Лаос | 1981 оны зурабдувар сафын 28 5. Бямба 2 177-4 ЭДахЛ ү ! (9 4| Үнэ 10 моно: ЗСБНХУ, БНМАУ-ЫН САНСРЫН «ХАМТАРСАН НИСЛЭГ МОСНВА. Гуравдугаар сарын 33. (МОНЦАМЭ), Хөлгийн дарга Нладимир анийсноп, шипжлэ! судлагч, сансрын ицсэгч, БНМАУ- ын иргэн ЖСүгдэрдэмидийн Гүр- рагчаа иарын бүрэлдэхүүнтэй ба- тийнхим ЖгоЛооДоЖ япаа сансрын «Союэ--39» холгийг опоодор Моснпвагийн цагаар 19 цаг 28 ми- нутад тойрог замын «Салют-0»-- «Соїоз Т--4» цогцолбортой залгап, Сансрын пїйсэгч 1Канибенор, Гуррагчаа иар залгах зангилаапы бип битүү байдлыг шалгасны дараа станцын байрагд шилжиж оров Дэлхий орчмын тойрог замд эрдэм шинжилгээний «Салют-8» -«СотозЗ Т--4А»--«Союэз-89) цогцолбор байгуулав. Сансрын цогцолборын бүхээгт Ковалепон, Савиных, 14- иябенов, Гүррагчаа нарын бүрэл- дэхүүнтэй олон улсын багийнхан шилээр ажиллаж охлэл, Зөнлолт Холбоот Улс, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын эрдэмтдийн хамтран боловсруул- «ан эрдэм шинжилгээний прог- раммыг долоон өдөрт багтаахаар тооцоолсоп юм. Технологи, эмнэ- лэг--биологийн болон техиикийн сорилт туршилт хийж, түүнчлэй дэлхийн байгалийн нөөц. хүрээлэн байгаа. орчныг шинжлэн будлах зорилгоор дэлхийн гадаргын гэрэл зургийг авахаар төлөвлөж байна. Бас «Салют--б» станц Двэр олон улсын түрүү түрүүчийн багийнх- ны иислэгийн үеэр хийж эхэлсэн шинжилгээ судалгаа, сорилт тур- шилтыг үргэлжлүүлнэ. "Телеметрийн хэмигүүрийн мэдээ сэлтээс үзвэл 203 рог замын «Са- лют--6» -- оюз 1--4»-- «Союэ--39» НУДОУЖ бүхээ гийц систем хэвийн ажиллаж байна Сансрын инсэгч Новалслон, Са- виных, Ж(анибеков, Гүррагчаа нв- ын биеийн байдал сайн байна "эд хамтарсан “ллэв. шинжилгээ судал- “таа, сорилт туршилтаа хэрэгагүүлїн ф ЗХУКН!ЇГ-ын Төв Хорооны ерөн- хий парийн бичгийн дарга, ЗС- БНХУ-ын Доэд Зөвлөлийн Тэр- гүүлэгчлийн арга, нөхөр Лео- нид Ильпч режиев, МАХН ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга нөхөр Ювжилчис Цэдэнбал нарт сансрын нисэгч В. ЮКопалепон, В, Сарпиых, В.2Нанибеков, 17Н. Гүррагчаа нар тойрог замын МАХН-ын Тов Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийп эрдом пийтийлгээний «Салют-- 8»-«Союэ Т--4»- «Союэз-39» цогцолборын бүхээгээс, аөвлолт, монголын баг хамтарсан шин- жилгээ судалгаа сорилт туршилт хийж эхэлснийг илтгэв. Ф Леоппд Ильич Бретшнев, Юм- жцаагийн Цөдэнбал иар тойрог 38- мын эрдэм шинжилтээний зөвлөлт, монголын багийн гишүүдэд чип сэтгэлийн мэндчилгээ дэвшүүлж шилаа амжилттай эхэлсэнд пь дарга, Ю. Цэдэмбал ЗХУКНын ХХУ! их хурлын үеэр Оддын хотхонд зо. очихдоо сансрып нисгэгч 8. »? чилж балт ртоо, Р? “Халуун дотно баяр хүргэл, сайп сайхныг ерөөсөнд нь Л.И. Брежнен, Ю, Цэдэнбал парт (санс- рын нисэгч В. Ковалепок, В.Сапи- ных, В.анибеков, 7К. Гүррагч: та нар "талархал илэрхийлж, хүлээл- гэсэн эрхэм найдварыг биелүүл, инслэгийнхээ. программыг бүрэн хэрэгжүүлэхийн тулд,бүхиййг хий: нэ гэдгээ иїлтгэВ Жаппбеноп, 7. Гүррагчаа нартай уулзан ярилцаж байтаа нь М. Цэрэвжамдын айсан гэрэл зураг Сапсрын инсгэгч В. А. 1Капибе-. довын охин Иниа, Ольга, молголын сансрын нисгэгч ЯС. Гурсагчаагийн хүү Батбаяр пар. уралдааны болзол БИМАУын Ж ач сансарт инс- сэц баярт мөчийг тохиолдуулан ерөнхий боловсролын сургуулийн ппонер сурагчдын дупд «Бидиий хүсэл сансарт» сЭНД гар гураг, лар, өгүүллэгийн лдааныг мьтҮх, МУэх, мвэх” БНМАУ ын Ардын Боловсролыш Яам, МП ВБ-ын Төв Зөвлөлөөс хамтрал аар: лан байша, "Уралдланд оролцох сурагчид өөрсдийн бүтээлд монгол оронд Ардын хувьсгал ялж, дэсний аж р Хөдөө аж ахуй, соёл шинжиллх ухааны цоо шинэ сал. барууд үүсч, монгол хүй сансарт нисэх хүртэл хөгжсөн манай ор- ны хөгжил цэцэглэлт, |Монгол- Зовлолтийн ард түмний мөнхийн найрамдал, орчин үеийн шини Хөх ухаан, техпикийн хөгжил, Цаасаар онгоц хийгээд салхи- ны аясаар хөөргөлс гүйлдсэн хүүхдийн хон нэгтэй уулзахад -ч Бид тэнгэрт нисэж бай» на газд газар дээр тогтон: ядан өгүүлж: байдаг билээ. Гэтэл ой рын хэдэн иилүүдэд хүүхдүүд нэгээс хоёр мотортой онгоц, туу- зат болон шүхэрт пуужин хийл: тэнгэрт уралдуулах тэмцээн 00 хтодог боллоо лийн 6-гийц «Вэ» ангийн сурагч А. Түлшинбаганатай уулзахад: -| Бїс МПС-ын ордны техник загварын дугуйланд .суралпдаг Өнгөрсөн, онд өсвөрийн пууясинч дын тэмцээнд анх удаа ганц угс- раа туузат пуулашгаар оролцо: мөнгөн медаль авсан, Өнөө жил сїисарт хүн ийссэний 20 ий лийн ойгоор болох осворийн пуу- лятичдын тэмцээнд болтгэж | бай иа. Энэ жийн пуухингаа да! цаасаар хийж ноднингийнхоос 2 граммаар хонгөн болголоо гэж ярилаа Комсомолын 60 жилийн ойн нэрэмлагт, пийслэлийнНн 6 дугаар сургуулийн 9-ийн «А» апгийн сурагч П. Оюуичимэгтэй ярилц- В. ГУБАРЕВ физикт Оюутан сурагчид, ажилчид хамт. Рралчиндтай сансрын шнсэгчид байнга “уулааж, сансрын инслэг болоод улс ардын ая ахуйн хөгжилд сансар судлалып оруулж буй хувь нэмэр, түүний судалгааны Бивэдүйн хухан ярьж өгдөг сайхан заншилтай. Владимир Коваленок ийм уулзал- тад дуртай Тэрээр «Салют-8» энспєднцээс буцаж ирснийхээ дараа. закцан станц дэ байгаа гЧ зүйлийг асуун. анчен- Бавилжэн б аны, Тэмүгэ үх з сурагчид тун сайн шмэдэж байсан явдалд Ёла. димнр гайхжаэ, Сурагчдын иэг иь: л52 длийн үед эрэг эргүү- дэхэд хэцүү байдгийг ойлгохгүй юм. Бэ: чинь амархан ажил шүү дээ 29 -- Чи физикийн хичээлд ямар Дунд 22 ИД сурдаг гээд сурагч ичин- Түйрэн улайхад: тэ эл физикт сайн суралц! Хаж Новалепон ипээмсэглзэд, Физн- КИйн хуулнудыг газарт байхаас жии- Түйдэх нөхцөлд нлүү сайн мэдэх БИДНИЙГ САНСАР Нийслэлийн 46 дугаар сургуу-" лах гаа! НВмт22227:2/2227222 671:201221777-702 727: гтэ эээээээээ---05--ыг-шг эээ ЧтэЭтитУ УРАЛДААНД “ОРОЛЦООРОЙ. БИДНИЙ ХҮСЭЛ САНСАРТ сансар /длал, нитеркосмос, хүүхэд биачуудын хүсэл тэмүүл- лийн тухай болон урап зогяолт сэдвийг тусгана, Гар зургийн овог, нэр, нас, аль сургуулийн хэддүгээр гид ямар сурдаг болохоо бичнэ. Шүлэг 30 6-гаас илүүгүй хуудастай байна. Мөп бүтээлийн төгсгөлд нэр, хаягаа тодорхой бичил. Улаапбаатлр хотын хүүхдүүдийн бүтээлийг дөрөлдүгээр сарын 1, ТУУДАЖ. 5ЛИНД -- Би залуу технинчдын орд- “їе пуужин загварын лабораторт 4 дахь жилдээ Суралцаяс байна Миний хүсэл бол санслрт иисэх. Биднийг сансар дуулаяс байна Би 1977 онд болсон пуужин ааг- вар зохиогчдын аихны тэмцээний алтан медаль авсан, одоо ирэх ТУ сарын 12-нд болох тэмцээнд шүхэрт пуужипгийн шинэ загва- раар оролцохоор бэлтгэл, байна. Урьдчилсан тооцоогоор өөрийн пуужингийн агаарт байх хугацааг 10-15 секундээр уртасгах -80- рилт тавын байна тэж ярилал ЗУРАГ ДЭЭР: -- «Өсвөрийн зохион бүтээгч» тэмцээний 1--2 удаагийн алт, мөнгөн медаль авсан сурагч Т. Батсайхан, Д. Лувсандандар, Д Энхжаргал, М. Батболд, М. Сумьначоїн пар, пионер А. Түн- шинбагана, хоёр шатны туузат пуужингийн зохион байгуулалтыг нөхөддөө тайлбарлаж байгаа нь -- Сурагч П. Оюунчимэг, уралдаанд оролцох шүхэрт пуу- жингаа. бэлтгэнс байна: Манай сурвалжлагчийн авсан гэрэл зураг. (Ч САЙН. СУРАЛЦААРАЙ! "Нислэгниг удирдах төвөөс хийсэн сурвалжлага шаардлагатай гэжээ. Хөлгийн засвар, үйлчилгээнд 20. рнулсан «Сансрын зрэг».ийг Вдади- шир Коваленон, Виктор Савшиых “нарт бэлтгэн өгөх үед сурагчидтай уула- саш тэрхүү уулзалт санагдан. Сансрын хоёр иисэгчийг инсэхийн өмнө сэтгүүлчид: «Та нар хөлөг дот- роо ямар пэг бэлэг дурсгалын зүйл авч явав юу?» гэш хошигноп асуу. хад, -- Хөлгийн хоосон зайг багаж хэ. рэгслээр дүүргэсэн хэмээн хөлгийн шинжлэн судлагч нпженер хариулан. Энэ бол ер бишийн багаж хэрэгс- лүүд ша! Эдгээрийг хийхэд зохион бүтээгчид, ажилчдаас ухаан бо. дол, уран гарын нор их ходолмор шаардсан байна. Аикны станцын шислэгийн эхний үед ийм иэг явдал тохиолджээ. 10у гэвэл зургаахан шургаар бэхэлсэн хавтгаалжийг онгойлгох хэрэгтэй бо лов, Эпз ажлыг ердоо Л арвладхан минутын дотор хийчихнэ таа иисэг. чид бодож байжээ. Гэтэл бүтэн ха. гас цаг поцолдоол онгойлгал: чидїа- гүй алзэ, Учир нь шургийг сулруу- оролдоход фипнкийн хууль тушь, ДУР: тайгаараа 30х40 см-ээс доошгүй хэмгээпнйЙ цаасан дээр зури ард нь бүтээлийн сэдэв, өөрийн эрвгтай, эмэгтэй, ан- шөрнөөс илүүгүй, өгүүллэг, 21 мөрөөр машиндсан Опог аймаг, хот, сум, бригадын сур- туулийн пионер суригчдын бү: тээлийг дөрөндүгээр сары! 10- ны дотор Монгол телевизийн сур- гууль хүүхдийн нэвтрүүлгийн ре- дакцн, уралдааны коюисст гэс:її хаягаар хүлэзэп анна. Уралдаанд амлилттай ролц- сон пионер сурагчдыг дараахь байр 5э:9446: тиагнаж: | урам- шуулиа. Үүнд: а). ГАР ЗУРАГ- Нэгдүгээр байр: 1 198! онд ах дүү социалист орны ппонерийн зусланд амрах эрхийн бичгээр Хоёрдугаар байр: 2. 1981 онд олон улсын пиаперийн «Найрам- дал» лагсрьт амрах эрхийп бич- гээр. Гуравдугаар байр 10: Санс- рын инсэгчдїйн тизрийн хуудас, ёсоор хүн өөорөо эсрэг зүг эргэа: харин ч чангарч байв. Тэгэхээр хавт- гаалтийг яаж өцгойлгох вэ?.. Иймд «Салют-8» станц дээр ажилласан туршлагаас үзвэл слесарийн ажил ихээхэн шаардагдах нь мэдэгдэл: үүний тулд тусгай багаж зохиох хэ. рэгтай болжээ. Жишээ: нь: Коваленок, Саянших хоёр «Прогресс-12».-оос ачааг тусгай түлхүүрээр буулгаж байна. Энэ түл- хүүрийн онцлог иь гэшэл эргийг сул- руулахад түлхүүрээс барьж нисэг- чид эаингүйдлийн нөхцөлд тогтол: байхаар| зохиогдїгээ. Энэ нь ажлыг їїхэд| хонгопчлов. Мон Л, Кианм, (9) Маноров, Г. Стрекилов шарын инслэ- гийн үеэр ямар утсыг (кабель) С0- лих: шаардлагдтайг тодорхойлсон. Тийм ч учраас «Союа Т.4» хөлгөөр станц руу чухал шаардлагатай 60- гажуудыг аваачсац юм ансрып өрөм гэдэг шинэ бага: похиогдаоо.. Өрмөөр нүх үЄ таргахид ядах юу байхав гал: сацагдаа тагад- гүй. Гэтэл зєннгүйдлийн нөхцөлд энэ ажил хэцүү зом. Өрөмдөх үед өрмийн хүч « ицсагчид инолоолохгүй байх шаардлагатай. Ман төмрийп үртэс инсагчийн амьсгалах эрхтэнд орохоос хамгаалах хэрэгтэй, Тэгвэл сансрын ором иь. давших хөдөлгөөид шиллапк ороо томөор рүү орохоор зохиогджээ. Харин: томрийн үртсийг тусгай цаал- туурт «Шингэаш» авах ажаа. Ер нь станп Дээр. засвар, үйлчилгээний сойлын бараагаар, Идэпктэй 20 пионер сурагчийт саисрын ттпсэгчийн тарын үсэгтэй эг дурсгалын зүйлээр 5) ШҮЛЭГ, ӨГҮҮЛЛЭГ. Нэгдүгээр байр 1. 1981 онд ах дүү социалист орны шпиайе- -кр зуслаид амрах эрхийн бич- Хоёрдугаар байр 2. олоп улсын дал» 1981 онд пиоперийн «Найрам: лагерьт амрах эрхийн бич-, лын бараагаар,. с Иїдэнхтэй оролцсон 20 тпиопер сурагчийг сансрын нисэгчийт г8- рын үсэгтэй дурсгалын шагнана. УРАЛДААНЫ КОМИСС- ажил шх байдгийг санах хэрэгтэй. Владимир Копалепок, Виктор Сави. ных нар тайрог замд орохоос олно эх дэлхийдээ энэ ажлаар царийн сур- гууль дасгал хийсэн улс. Дашрамд хэлэхэд экнпалгийлхан дээр дурдсан ажлуудыг дурханла хийж үр дүн нь ч тодорхой байна... - Арвац долдугааар цонхны хам. гаалах шилийг суулгасан уу, гэж удирдлагын төвөөс асуухад, -- Бүх юм хэвийн болсон. Энэ цонхоор эх дэлхийп төв тодорхон ха. рагдаж байна гэж Биктор Савиших хариулан Ер нь тус «Салют-6» станцын зарим цонх загжиг солирын цохилтоос болж хонхойж цав гарсан нь зохион 6бү- тээгчдийн сэтгэлийг нх зовоожээ. Санерин инсэгчдийн аюулгүй байдал холгийн цонхиоос хамаардаг тул экспедици бүр цопхнуудыг нярийвч. лац шалгаяс анслаа зхэлдэг. -«- Өмнөх инслэгүүдтэй харьц»: -1!- бал онцгой өөрчлөлт алга гэж Вик. тор Сашицых мэдээлж байна. -- Одоохондоо цонхоор харах лат алга. Станц дээр ажил нх байна Жаахан: тавхноод анья.. Удахгүй байгалийн баялаг судлах аишилдаа орно-гэж Владимир Ковиленок ярил. Сансрын инсэгчид Өглөө зрт ал- лаа ахалас шөцө дундын хирд дуус- гаж байаа. Гэхдээ унтаж амрах цаг байлгүй яахав... Орчуулсан .А, ЛХҮМБа 22 БХПВ-ЫН | ТӨВ. ЗӨВЛӨЛД 1 золлолт, Монголын сансрын ян- согчдийн “үгЧа лэн инслэгийг то- О|хи улап В. ! лиг ХПБ-лн, ЭС сая өсвөрийн Лепинчүүдөэ, «Сүх- баатарын нэрэмшит, "В-ын Төв Золлөл, социалист монголын 0С- тор үсийнхэл ах дүүгийн чин сэт- олийн халууц мэндчилгээ Дэн- байна. ? -ын баатар, сансрын гписэгч А. Жайнбеков. БНМАУ-ын сансрын инсэгч Ж. Гүррагчаа на- рын жолоодсон «Союз--39» хол. нислэг нь сансар судлалын л Зөвлөлт, Монголын ард түм- ШЙ ган бат пайрамдлын түүхэнд шинэ хуудас пээвВ. Сансрын їнсэгч В, А. Жанибе- юв, МО. Гүррагчаа нар нь өсвөр тасапдаа коммупист итгэл үнэм- шил, пийгмийл идэвх чармайлт, иргэний тэспэр хатуужлын анхны сургууль болсон пионерийн бай- гууллагаар дамжин Ленпний ком- сомол, МХЗЭ-ээр хүмүүжсэн ха- тан зоригт номмупистууд богоод тэлиий гавьяат гүйлс ть пионер багачуудын сурч хүмүүжихийн экинхэпэ. үлгэр дууриал, хүсэл мө- роодлийн бодит биелэл мөн. ЗХУИН, МАХН, эх орон, ард түмнийхээ үүрэг даалгаврыг нэр төртэй биелүүлэн итеркосмосыи шийэ. прогрїммыг амжилттай. бие- лүүлж, эх дэлхийдээ эргэж ирэ- хийг сансрын пиоперүүддээ. хүсэн ероос., Мопгол, Зөвлөлтийн ард түмний ган бат найрамдал монхжин манд- тугай! Л. Сүхбаатарын нэрэмжит монголын тппонерийн байгууллагын төв зөвлөл 1981 опы 3 дугаар сарын 23-ны өдөр МОСКВА ХОТЫН ПИОНЕР -- СУРАГЧДЫН ТӨВ ОРДНЫ Ю. А.ГАГАРИНЫ НЭРЭМЖИТ ИНТЕРНАТИОНАЛ КЛУБТ Зөвлөлт, Монголын сансрын нисэгчдийн хамтарсан нислэгийн баярт үйл явдлыг тохиолдуулж Онтябрийн слгий эх орны найз пөхөд та нартаа өсвөрийн Сүх- баатарчууд бид чиц сэтгэлийн ха- лУУп мандчилгээ ДЭВШүүлж сур- аага хөдөлмөрийн ондор амжилт хүсэц срөөс Зөвлөлт Монголын өсвөр үеийнх ний пайрамдал мапдтугай! Улаанбаатар хот МПС-лын ордны иптериациопал тапхимын їШүүд. САНСРЫН НИСЭГЧДЭД Зоплолт, мопголын сапсрын хам. тарсан нислэгийн багийн гишүүд тацаа! МАХН-ын ХУШ их хурал. Ар- дын хувьсгалын 600 жилийн ойн босгон дээр зөвлөлт монголын сансрын хамтарсан нислэг болж. байгаад Халх голын Залуу үснийн- хэн бид баяртай байна. Бид зЗөв- дөлт, монголын «сансрын хамтар- сан инслэгийг тохиолдуулан СУР- авга, хөдөлмөр, урлаг, спортын гарамгай ёмжилтын 14 хоногийн цуваа гаргаж пионер баатарчууд хамрагдан сурлагын амжилтаа 23--4,6 хувиар ахнудллаа. Малч- ДаД туслан” зургаан хашааны 2000 гаруй хавтгай дөрволншн метр газрын цас цэвгэрлэж, 100 шоо дөрвөлжин мєтр мод бэлтгэр Тё таж багш, сурагчдын бүрэлдэхүүн- тэй. «Сайн үйлс--81» цувааг тод бойлтуулах ажилд туслуулахаар гаргаад амжилттай ажиллаж бай- Гавгаа баяртай рапортальыя. 1 сяр судлалыг энх тайвны үйлсэд шшиглах нитериосмос программын тод илрэл болсон зөвлөлт-монго- лын хамтарсан Ийслэгийн алтан зам олзийтэй байх болтугай.Түүхт Халх голын баян тансаг нутгаар “эвэр л ла ах нарыгаа 80Ч- лон урья. аймгийн Халхголын 8 сургуулийн инонер, баатарчууд 1981 оны 8 дугаар слрын 23. Лениний нэрэмжит . Монголын пионер сурагчдын ордонд хөл хог- жөөн ихтэй байлаа, Сапсарт БНМ АУ-ын иргэн, зоплолтїйн ахтай- гад иИйссэц тухай мэдээг сонсоод хүүхэд багачууд юутай их баялр- лан бахархаж: байгаа иь тэдпий баясгалант царайд тодорно. |Энэ өдөр тус ордонд Зөвлөлт, мопгалын сансрын хамтарсан нислэгт 80- рпулсай нийслэлийн ииноне су: рагчдын цуглаан болж ЗХУ-ын баатар, сансрын иисэгч В, А. 2 а- инбекоп, БНМАУ-ын сансрыл НИ- сэгч Ж.. Гүррагчаа нарын хамтар- сай нислэгт мопголын өсвөр үеийнх- ний баяр талархлыг дэпшүүлж,. монгол, зөвлөлтийн ган бат най- рамдал, сансрын инсэгчдийн алдар гавьяаг алдаршуулан, дуулиг лэв. Энэ цуглаанд |МХЗЭ- ийп Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, Д. Сүхблатарын: Нэрэмиагт МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч- Цэрзидулам оролцож зөвлөлт, мон- голын мөнхийн найрамдлын ҮР шим болсон энэ нислагт баяр хүр- гэнс үг хэлэв. Цуглаан дээр иийс- лалийн 532 дугаар сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч Б. Ган- бат сансарт шисч яваа зөвлөлт. монголын баатарлаг ах нартаа баяр хүргэлт, МПС-дын ордны дэр ӨДӨРЛӨГ Зөвлөлт монголын сансрын "ог- лэгт зориулсан пийслэлийн ч осср сурагчдын биеийн тамирын лөг Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн наадмын талбарт болов. Өдөрлө- гийг Улаанбаатар хотын Ардын боловсролын хэлтсийн дарга |Ш. Бат-Өлзийт нээ үг хэлэв Өдөрлөгийн ажиллагаанд оролц соц пионер сурагчид сансрын Сс9- дэвт дуу дууллаа. Дараа нь олон зуун хүүхдийн кросс уралдаан болж 50 дугаар сургуулийн сураг чид тэргүүн байр, 75, зургадугаар сургууль удаахь байр эзлэв Д. БАНЗРАГЧ “ЮРИЙ. ГАГАРИНЫ Манай 23 дугаар бүлгэм сацс- рын анхны нисэгч Ю.А. Гагари- ны нөрэмжит болсон їом, Ийм уч: раас сансрын инслэг бүрийн баярт мөчүүдэд хүндэтгэлийц ШУГАМ Жаг- саал хийш, сансрын нисэгчдэд аш хидал бичих, тэдний үйл амьдра лыг судлах, сайсрын өдөрт зорну- лан ярилцлага хийх, | баатарчуу: дыг пионерт элсүүлэх, сайсрын сэдэвт зургийн уралдаан зарлах зэрэг олон ажил зохнодог билээ Сансарт хүн писсэпий 20 яшлийн ойг угтаж манай бүлгэмийн 11 дүгээр бүлгийп пионерүүд ЗХУ- ын баатар, сапсрын иисэгч Петр Климукнид захидал бичиж, салхан сопирхолтой, сайХап сахидал хү: лээж, авлга. Манай бүлэг, бүлгэмийн пно- нер сурагчид «Залгамж үе» аян долоон илгүүрээр амшилтай аялж, гурван улирал дараалан 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүллээ, НӨРЭМЖИТ БҮЛТЭМ Их Лениний хэл--орос хэлийг амжилттай сурч байгаагийн зэрэг цээ бүх пиопер сурагчдын 60 хувь нь онц, сайп сурч байгаа ам- шилтаа сансрын инсэгч ах нартаа баяртайгаар илтгэхайн хамт тана- рын өрэлхэг баатарлаг үйлсийн үл- гэр жишээгээр хүмүүжиж, сурлага хөдөлмөртөө улам их амжилт гар гахаа батлан илэрхийлж байна Монголын өспөр үе бид бүхэн та бүхний сансарт гаргасан ав. маар ийсах оргилсон хүслээр эии- гүүрлэн зорьсондоо хүрэх болно. Зөвлөлт, монголын сансрын хам тарсан инслэгт оролцогчдод ппоне рийп цогтой халуун баяр хүргэж, эх Дилхийлэв эсэн манд эргэм ирэ- хийг хүсэл ерөөс Ю. А. Гагарины нэрэмжит нийс- лэлийн 23 дугаар бүлгэмийн пионер, 3--ын «Ав» ангийн си рагч онц сурлагатан Х, АНХБАЯР гэдэх аст опомөвн ДУСУЙЛанДд улам амжилттай суралцахаа илзэрхий- лэв. Зөвлөлт, монголын сансрын хам. тарсан Ннслэгт зориулан мойго- лын пионер сурагчдын ордонд болсон цуглаанд оролцогчдоос Б... И. Лсиниий нэрэмжит БХПБын | Төв Зөвлөл. Моснва хотын. Ё) 2 ппонсрийн -Төв ордны «Интернадионад» | клубт баярын цахилгаан илгээн, 5 Пионер сурагчид МПС-дын орд- ны дэргэдэх улс төрийн дууны «Улаан бүч» чуулгын тоглолт, тус ордонд нээгдсэн «Сансар-пионер» үзэсгэлэнг үзэл: сопирхов. “ Нийслэлийн 23 дугаар сур- гуулийн онц сурлагатан, уран ун шигч Г.Оюунчимэг. Д. Нацагдор,« жийн «Од» шүлгийг уншижс байна. “ Нийслэлийн 53 дугаар сургуу лийп 9-ийн «Вэ» ангийн онц Ор лагатан Ш. Буянжаргал, В. ИГ. Л инпий нэрэмжит Бүх Холбоотын Пионсрийн байгууллагын Төв Зөв лөлд явуулах баярын цахилгаан уншиж байгаа нь “МПС-дын ордим улс тарийн дууны «Улаан туг» хамтлагийн дуучид сансрын иисогчдийн алд рыг “магтан дуулж байгаа нь. С. БОДООШИЙН хийсэн эвлүүлэг САНСАР КПУБ Залуу технивчдийн ордоп. Өвөр- мөц хэлбэр, өнгө үзэмжээрээ цнийслэлийнхиий анхаарлыг татдаг энэ ордогд хүүхэд залуусын хөл татариа гэк ер үгүй. Шинжлэх ухаан, техникийн ололт, шинэ с0- нин топог төхөөрөмжтэй тапилцажмс, өөрсдийп авьяас билгээ хөгжүүлэ- хээр хүүхдүүд энд нрцгээдаг. Зөвлөлт монголын сансрын хам- тарсан инслэгт зориулан тус орд- ны дэргэд сансар судлалын ололт амжилтыг сурталчлах «Сансар» клуб ажиллаж байна. Клубий! ерөнхийлөгч, математинийн хүрзээ- лэнгийн захирал, фивик-математи- кийн ухааны доктор Атоушжавтай уулзахад: -- Манай жшлуб нь зөвлөлт, монголын сансрын хамтарсан ннс- лэгийн хугацааны туршид ажилла- на. Бид өсвөр үе. залуучуудад ЗХУ-ын сансар судлалын ололт амжилт, Зөвлөлт-монголын сайс- рын инсэгчдийн нислэгийн тухай мэдээлэхээс гадна эрдэмтэд, 80- хпион бүтээгч нартай уулзалт хийх юм. Мөн сансар судлалын тухай лекц ярна хийж, кино сурталчил- гаа зохионо. Тус ордонд залуу зохион бүтээгчдийн бүтээлүүд бо- лон сапсрын удаа, дараагийн иисв», лэгийнц тухай гэрэл зургийн үзэсгэ- лэн ажиллуулж байна. Үйлдвэр аж ахуйн газар, сур- гууль албап байгууллагаар явж, сансар судлалын ололт амжилтыг сурталчилна гэж ярин. Т. ДАВААДОРЖ ЕС ү5 Ф/сүг уван ын сансрын хам... 5 Вовлолт, молгол гарсан Шислигт арсан. зориулан. ажил. 2-1. 80) "хөвлэл мөдөэллийп БХУ СВНХУ-ын сапсрын нисэгч, ЭХУ-ын хошой баатар, БНМАУ- ын баатар Зөвлөлт, Монголын » Шайрамдлыдн нийгэмлэгийл | Топ Захиргааны дарга, хурапдаа Вин- тор Масильевич тцотай нийс- лэлийц пиопер сурагчдын. толоо- Зс В. В. Горбатно сансар судлалын хөгжил, зовлолт, монголын хам- тарсан нислэгийн тухай, салсрын авонГол инсэгчдийн бэлтгэлийн ту.. зай пионер ир: рэнгүй хариу- д ван. ХҮҮХДҮҮД Н СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР ТҮМНИЙ БАЯР ориийд гарамгай Монгол хүн онх тэпгэрийл гүн уудам руу үчит хөлөг жолоодон өөрөн дүүлэл нисч нгол улсынхаа їїрийг онх орчлонд цуурайтуулт х болсон дэлхийдээ Энх амгалан бууж у | 23 ЕГЭ ӨВил УУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУ Ф НАЙРАМДЛЫН НАЙРЛГ Саруул огторгуйп замд (а4Союз» хөлөг ДүҮүллээ Сансрын зуунд монгол Сийхан алдраар гийлээ. Ууган зохиолч Нацагдорж Уянгын од шүлгээ бичсэн шиг Малчны хүү Гүррагчаа Монхийн найраг туурвилаа Эпз бол эпхийп найраг Эплдэршгүй манай найрамдлын «Бь»ь апгийн сурагч 12) ХҮСЛИЙН БИЕЛЭЛ Онцып баярт үйл явдал Он цагийн хуудсайд тодрол Үайхамшигт сайхап «Союз» Мопгол хүн сансарт нисч САЙН ХҮҮ Хав зэжийн сайп хүү Ард түвний хайрт хүү Сансарт ийссэн Монгол хүн Сайн үйлс бүтээх хувьтай хүй. Аав өэлсиийн сайн хүү Ард түмний хайрт хүү Сансарт нисс н монгол хүн Сайн үйлс бугээх хувьтай хүн. Орчлон дөэлхїйд нэрээ дуурсгаж Огторгуйд аллсан замтай хүн. дугаар сургуулийн 83-ы| САНСРЫН НИСЭГЧ АХДАА Тан бат пайрамдлын Гал халуун илчээр Ах зөвлөлт гүрний Аугаа тусламжийн ачаар Сая түмнийхээ алдрыг Сансарт анх мандуулса! Энгүй баярт мэдээг Эх орон чинь сопсов Энэ сайхан мэдээг ХХ хөдөлмөрт шамдсан (шилчин хүн сонсч байна соо өишагүй-н Д, ГАНБОЛД пайраг Нийслэлийн 10 жилийн 12 ду- гаар дунд сургуулийн 6.гийн ЧИМЭГБАЯР холгоөр Газрыпхиы хүсэл тэнгэрт биелэв. Говь-алтай - аймгийн Тонхил сумын 8 ионлийн дунд сургуу- лийн 8-ын «Б» пигийн сурагч Д.НЭРГҮЙ Нийслэдийн 10 жилийн Дь 4Д» ангийн сурагч Ц, ТОДГЭРЭЛ сЛЛЛЛЛЛЛЛ2Л22222 : Й Эрдэнэт сүргээ хариулсап Малчип түмэн сонсч байпа Эрдэм помд шамдсан Сурагч би сонсч байна Их алидаа сайп ялаад Эргээд хурдап ирээрэй Арлан пислэгт яаж бэлзгохийг аруйхан бидэнд аааж өгөөрэй, Хэнтий аймгийн Хэрлэнгийн 8 жилийн сургуулийг богийн «А» ангийн сурагч Ж. ГАНБОЛД НАЙРАМДЛЫН ЖИГҮҮРЭЭР Олон үеэр мөрөөдөж Үлгэр туйлсад амилсан Огторгуйн уудамд аялах Монгол түмний хүсэл Халуун найрамдлын элчинд Хайлсан болдоор цутгасап Сансрын хурдан хөлгөөр Оддыг зорьсоп өдөр Шандаст хурдан хүлгээрээ Тал нутгаа туулах шиг Сумпаас хурдан хөлгөөрөө Сансарт дүүлсэн баатар Малчны гэрт төрсөн Жирийн хүү байлаа Үлгэр туйлсыг амилуулса! Үйзэн нд шид нь Үүрд мандах нар шиг Мөнх найрамдал байлаа Найрамдлын ”игүүрээр дүүлсэн Зөвлөлт монгол баатрууд Ленип, Сүхбаатарын нсаасай Монх найрамдлын галаа Сансрын уудамд бадраал: Сайхан үйлсээ мөнхжүүлэв. Нийслэлийн ЇЇ сургуулийн 9-ийн «В» ангийн сурагч С. ДАШНЯМ МОНГОЛ ТҮМНИЙ ХҮСЭЛ 22 22/УУУУУУУУУУУУЛУУУУЛУУУЛУУУ Онтлбрийн өлгий. нутгаас Орос ах Гагарин Бүх ардын хүслийг «Бостон» хөлоөгтоө анх Багтааж аваад ялсан юм Түүнээс хойш хорин жил, "Тэнкэрийн аам өргөн болж Сүргийн дэргэдээс малчиы Суман хөлгөөр дүүлсэн їом Монгол түмнийхээ хүслийг авч Малчны хүү нинссэн юм. Нийслэдийн 14 дугээр сурч лийн сурагч Д. ҮНЭНБАЯР ОЛОН ГАЙХАМШГИЙН НЭГ Огторгуй Олон гайхамшигтай Огторгуй Од имнчдээр дүүрэн Зөвлөлт монгол анд НОХӨД Огторгуйд бас найз нөхөд Огторгуйн ) Олоп гайхамшгийн нэг Монгол зөвлөлтийн Мөнхийн найрамдал БХЛИНЗ9-ийн 60 тиндийн ойн нэрэмжит нийслэлийн 10 л, лийн 6 дугаар сургуулийн 2-ын сурагч «Г» апгиїт 8. э-г ц:ан: 2 Д.Сүхбсатарын нэрэмшнт улсын .. ЗУРАГ. ДЭЭР: В. В. Төрбилно пионерүүдтэй ЗЁ 22277777 227 222ЛЛЛ2ХХЛ2ЛЛЛЛЛ2ЛЛИЖЛХЛЭЛХ УУУУУЛУУУЛЛУУУУУУНУУ РАМДАЛ САНСРЫН ТУХАЙ БИЧИЖ Б ЧИЛ звввээ2 222 Хүү ХК ) БАТБОЛД М Хэр 1 т Ч хл Ж? ШМогголын өсвөр: рагчаа ах шигээ тэсвэр Х тай, авхаалжтай хүмү хүсэн ероое, 5 В. в. ГОРВАТКО, ХАЙНА НАЙРАМДЛЫН САНСАР Монгол улс Мөнхийп алдарт хүрлээ, Найрамдлын сансарт Найм дахь ороп боллоо. Нийслэлийн 10 жилийн 172 Дугаар сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Д. ОКТЯБРЬ НАЙРАМДАЛ Зөвлөлт, Молголыг үрс Зоригт хоёр баатар Хяагааргүй” гүл огторгуйд Сааршгүй хөлгөөр аллав. «Найрамдал» гэсэп монгол Сансрын уудамд цуурайтаж Нар сарыг ч оролох Сайхан найрамдал батийп, Нийслэлийн 22 й| - лийп 8-ын «Вэ ашгийн үрэн Н, ОДОНЦЭЦЭГ 101-ЫН ГАРАЛ Мөпгөн цагаан луужин Тэр цагаас хойш Хорин жил өнгөрлөө "Тэнгэр газрыг холбосой 1 Харвоогийн «Гүүр» тавигдлаа Нартай, сартай хорвоогийн Амьдрал өрнөх эрхсийг Навчтай, цэцэгтэй дөлхийнхээ Апд болгож залалцахаар буун цэгийн гараанд шАрнан хүн Дин ургуулийн слэлийн 12 аар С . сурагч “р АГ ОТОУНЧИМЭГ САНСРЫН АХ НАРТ үе. | Анхны экаргалтай ууган орпуудыг 8 Ахан дүүс та пар билээ Социалиймаар отгоглосоп иргэд билэг «Согоз» хөлгийн нисэгчид билээ Их Лепин Сүхбаатарынхаа байгуулса! Илчит халуун цайрамдлаа бэхжүүлл Энх тайвны ариун үйлсэд Эрхам пагэц гавьяа нэмлээ Гараан дээрээ сүмбэрлэ! ) эрээ эрлэж Ний ї 2 ид сУр- Мөнх тэлгэрийн хаалгыг ноэхэ Эр ӨУАлсгиүлэс ТҮ рэн ЦЭН, 2 йн иг бийнппптай Зип л ЯНДАН лах САНСРЫН НИСЭГЧДИЙГ ХЭН САЙН МЭДЭХ ВЭ? ї вэ | ЇЕ | г12 1. Ф Ь ( 7/7 | 9) ЕЙ2 ( 2 Эй хиад гурван сансрын иїйсэгчү(( цөрийг унших болно. Хэн” чйнс . таасан нь Сонийдоо бичээрэй Хөндлөлнгөөр: Зовлөлтийн санс- 19 ийсагчийн нэрийг Онч, ээ аов бичсэн байвал бусдаас ллгагдах босо0 8. шулуунд Да. рын Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОГ ш2 лэлийн комбинатад хэвлэв, ИНДЕКС 14140 1 : хэвлэлий! їр ны7 “фэн “алигчлигчиатцэа т» Сирийг. нгарил мар нягдагтүл ши тэлнэ, Орон бүхийн прол МХЗЭ-ийн Төл/Хорбо(Д.Сүхбаатарынглэрэнжит МГП1Б-ын Төв Зөвлөхийн сонин “47 дахь жилдээ САНСРААС ТӨРСӨН БААТРУУД Фф Тоїрог замын эрдэм шин- жилгээний «Салюот-б»--«ОСоюл» цогцолборт сансрын нислог ам- жилттай хийж, эрэлхэг зориг гарган, баатарлаг үйлс байгуулс- ныг зүлэлж, ЗХУ-ын баатар 3С БИХУ-ын сансрын нисэгч ЁВ.А. 2Канибековыг ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн асар- лигаар Лепипий -одон, хоёр дахь «Алтан тавап хошуу» медалиар шагнаж, баатрын төрсөн путагт хүрэл цээж баримал босгохоор тогтоожээ, Ф Тойрог замын эрдэм шин- жилгээний «Салют-б»--«Союз цогцолборт сансрын ийслэг ам- жилттай хийж, эрэлхэг зориг гарган, баатарлаг үйлс байгуулс- ныг пь үнэлж, ВИМАУ-ын иргэн, шинжлэн: судлагч сансрын нисэгч ЭГ. Гүррагчаад ЗСБНХУ-ын Дээд Зоплолийн Тэргүүлэгчдийн зар« лїїгаар ЗХУ-ын баатар цол ол- гож, Лепиний одон, «Алтан та- ван хошуу» тїсдалийр шагнав. Фф Тойрог слмын эрдэм ший- игилгээний «Салот-б»--«Согоз» "Т-4»--«Союз-39» цогцолборт зов лолт-монголын сапсрын хамтар- сан нислэгийг амийлттай хэрэг- зкүүлэхэд гарамгай гавьла ай- гуулж эрэлхэг зориг гарган, баа- тарлаг үйлс бүтээсиййг нь тэм- дэглэж, «Союз-39» хөлгийн дар- га, 8СБНХУ-ын сансрын нисэгч, Зовлолт Холбоот Улсын баатар В..А. Яфанибецопыг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн зарлигаар ВНМАУ-ын баа- тар цол олгож, |Сухбаатарын одоп «Алтан таван хошуу» |Ммё- далиар шагиав, Фф Тойрог замын эрдэм шин- жилгээний «Салю1-б» -- «СОюз Т-1»--«Союв-39» цогцолборт зөвлолт-монголын сансрын хам- тарбан нислагийг амишлттай хэ- рэгжүүлэхэд гарамгай гапьла бай- гуулш, эрэлхэг зориг гарган, баа- тарлаг үйлс бүтээснийг тэмдэг- лэж «Союз-3Ө» холгийн шинжлэн судлагч, БНМАУ-ын сансрын нисэгч 24, Гүррагчаад БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- лэгчдийн зарлигаар БНМАУ-ын баатар цол олгож, Сүхбаатарын одон, «Алтан таван хошуу» Мё- далиар шагиав,. ф БНМАУ-ын иргэн «Интсер- носмос» программын дагуу 8өв- лөлт-монголын сансрын хамтар- сай нислэгт оролцон, сансарт инс- сэнтэй холбогдуулан, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн. зарлигаар «БНМАУ-ын сансрын инсэгч цол» бий болгож, «БНМАУ-ын сансрын ийсэгч» тэмдгийн тодорхойлолтыг батлав. Фф Тойрогезамын эрдэм Шин» жилгээний «Салют-6»--«Со1оа» цдгцолборт сансрын пнислэг ам- жилттай хийсэн 7Нүгдэрдэмидийн Туррагчаад БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийй зар- жигаар БНМАУ-ын сансрын ин- Сэгч цол/ олгов, 11:25(1029).Ф САНСРЫН НИСЭГЧИД “ЭХ ДЭЛХИЙДЭЭ БУЦАЖ ИРЭВ МОСЦБА. Гурардугаар сарын 30. (МОНЦАМЭ). Хөлгийн дарга Зовлолт Холбоот Улсын баатар, ЗСБНХУ-ын сансрын пнсагч Нла- димир 2 Капибекор, шинжлэн суд- лагч, сансрын инсэгч БНМАУ-ын иргэн М(үгдэрдэмидийн. Гүррагчаа парын бүрэлдэхүүлтэй олон ул- сын багийн гишүүд тойрог элмын «Сашот-бь -- 4Союаз ТА» -- «Союз-39»- цогцолборын бүхээгт хамтран хийх шинииилгээ судал- гаа, сорилт туршилтын програм- маа амжилттай дуусгаад, ӨнӨ0- дөр Москвагийн цагаар 14 цаг 42 мирутад эх дэлхийдээ буцан ирлээ. «Со103-39» хөлгийн буугч ашд- парат Зовлөлт Холбоот Улсын нутгийн тооцоолсон. газарт 1са- казгай.. хотоос зүүн урагш 170 гилометр зайтай буув, Эх дэлхий- дээ бууж ирсний даряа 7Канибе- ков, Гүррагчаа Нарын бие сайн бийна Олон улсын баглйнхай тойрог замын «Салют-б»--4«Союп (1-4»- «Союэ-39» цогцолборын бүхээгт» ажиллаж байх хугацаандаа 3СБ НХУ, БНМАУ-ын эрдэмтдийн хамтран балтгэсэн . төлөрлогоот шинжилгээ судалгаа, сорилт тур- шилтыг амжилттай биелүүлэв, сансрын шилэн судлагч, 1981 оны 00роб0үгээр сарши 1... е.АХАГВА. Үнэ 10 монп, БАЙКОНУГТ ЗСБНХУ-ын баатар, зөвлөлтийн нисэгч, В. Уїанибенов, сансрын нисэгч БИМАУ-ын. иргэн. 2К.. Гүррагчаа БУрЫГ бүрэлдэхүүнтэй: олон улсын аг, зовлолтийн «Союэз-39» сапс- рыц хөлгөөр цисэхийн өмнөхөп ЭХУ-д очсон. манай. ийм засгийн толоологч МАХН-ын Төв Хороошы Улс төрийн Товчооны гишгүүн, БН МАЛУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга 7К. Батмөпх, МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга 12 Адьяа, БИМАУ-ын Батлан хамгаа- лах Яамны сайд. хурандаа гепе- рал 2. Авхиа, БНМАУ-ын Шинж- лэх Ухааны Анадемийн ерөнхий- логч, анадемнч Б. Ширэндэв ня8- рыг Байкопурын пионерийн бай- гууллага хүндэт пионерт элсүүлж Улаанбаатар хотын пиопер сурагч» дад дурсгал болгох ном, энгэрийн тэмдгийг гардуулжээ. САНСРААС ӨСВӨР ҮЕИЙНХЭНДЭЭ Хайрт хүүхдүүд ээ! Та иартаа алсын сансраас мэнд дэвшүүлье. “Та ивр бүгдээрээ хүсэл бодлоороо бидэнтэй хамт сансарт инсч яйна гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Хүүхдүүд ээ! Зөвлөлт, монго- лын сансрын нисэгч бидэнд мянга мянган дүү иар мипь халуун баяр талархлаа хүргүүлжээ, Хайрт хүү- хэд та иартал их балрлалаа. Газар дэлхийдээ эргэн очоод станц болон сансар, оддын тухай олон сайхан зүйл ярьж өгнө гэж бодон байна. Сайхай монгол орноо: газар дэлхий сансар хорвоод мандуулан бадруулахад хүүхэд бүр эрдэм мэдлэгтэй туйлын ажилсаг, үнэнч шударга, эрэлхэг зоригтой. байх нь хамгийн чухал шүү. Би сансарт авчирсан их -жан- жин Д. Сүхбаатарын хөрөгтэй пионерийн гал улаан бүчийг бүхий олон багачууд та нартаа. бидний нэр төртэй халаа болж, нам, хувьсгалын: үйл хэрэгт үйэнч лява- хын нтгэл найдварын бэлэг тэм- дэг болгон дурсгана. Үлгэрт гардгийг үнэн болгон чадсан хүний гайхамшигт оюун ухаан сансар орчлон мэт хязгаар- гүй гэдгийг. ойлгож, эрдэм мэдлэ- гийн тарэлт оргил өөд шантралгүй тэмүүлэн, яваарай Энхийн тангар дор цэнгэл жар- галтай явахыг ерөөе, Таиарын хүсэл мөрөөдөл биелж сансарт ниспэ гэж би итгэж бай- па, Баяртай багачууд аа! Дандаа опц сурцгаагаарай 2272: 5299 онитий Сансрын ицсэгч Ж. ГҮРРАГЧАА |. Сансрын инсэгч: Ж, Гүррагчаа хүү Батбалрынхаа хамт , “-М, ЦЭРЭНЖАМЦЫН авсан гэрэл зураг, «БНМАУ-ЫН САНСРЫН 5 НИСЭГЧ» ТЭМДГИЙН ТОДОРХОЙЛОЛТ «БНМАУ-ын тэмдэг нь товойлгосон шуу хэлбэртэй байх бөгөөд түү- сацсрын нисэгч» таван хо нийг ал(адсан металлаар хийж үзүүрүүдэд Нь монгол үндэсний булапгийп хөө тавьсан байна. Тавап хошууны голд хар хох өнгийн дугуй хэлбэртэй дэвсгэр дээр сансрын «Союз» хөлгийг нисч яваа байдлаар нь дүрслэн харуулна. Сансрын хөлгийн дүр- сийг тойруулсан алтан дэвсгэр дээр «БНМАУ-ын сансрын їе сэгч» гэсэн үгсийг товойлгон бич- нэ. Тэмдгийг цагарнгаар таван өпцөгт лєшїэн зүүлттэй холбоно. Лептэн зүүлтийг БНМАУ-ын тө рийн далбааны өнгө бүхий, 23 мм өргөн торгомсог материалаар бүри: хийнэ. Зүүлт нь 1,5 мм өр. гон алтадсан хүрээтэй, зүүн Доод хэсэгт нь алдрын навчны алтлаг дүрстэй байна. 2 Алтадсанг таван. хошууны тойр- гийн диаметр 82 мм, зуваан їїн 3 мм, зүүлтийн хэмвээ 24х17 мм байх богөөд тэмдгийн ар тал хавт- гай молгор, лентэн зүүлтний ар тал нь өйгэрт зүүх зүүгэй байца, аөвлолтоос иРСЭН ЦАХИЛГААН .- ВНМАУ-ын иргай Жүгдэрдэ. мидийн Гүррагчаа сансарт ниссэн баярт үйл явдлыг тохиолдуулан освөрийй Сүхбаатарчуулад чин сэтгэлийн халууй баяр хүргэе. ЗСБНХУ, пский| гийн Шинциэх Улыл ї4” хүгээр сургуулийн илтериапионал клу- бин гишүүд. ЧИН СЭТГЭЛИЙН БАЯР. ТАЛАРХАЛ Заплөлт, | монголын сансрын чамтарсал нислэгт мапай орны хот хөлөлгийн сургууль, бай нзрын хамт олон, ппонер сурагчдаас баяр талархлаа лэвшүүлж, пнияслэ. тийн өдрүүлэд сурлага, хөдөлмө- тийн өндөр амжилт гаргахаа плэр хийлсэн зяхилал. цахилгаал мэдээ олимт ирүүлж байна. Дормод аймгийн нэгдүгээр сур- тууль, Завхан аймгийн Цэпэн-уул сумын 8 жилийн сургуулийн хамт олон, Архангай аймгийн Їэцэдлэг хотын 10 жилийп сургууль. Дар- тан. Эрдэнэт, Багануур хот. Ховд аймгийн төв, Булган сумын 10 жилийн сургуулийн пяопер сураг- чид баяр хүргэжээ Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр хот, Хархорин сумын 10 ягилийн сургуулийн хамт олпоос ирүүлсэн пахилгаанд! «Хүүхдүүд бид санс- пын члсэгч ах пяртайгаа птүүр Уч- зан, ярилилх баярт мөчийг тэсч гдар хүлээж байпа» гэжээ. Түс гїїмгийн Нарийнтзэл сумып 9 жи лийн сургуулийн сурагч Т. Налан- цэцэг, Увс вймгийн Улаангом хо- тай 10 жилийн хоёрдугаар сур- гуулийн сурагч Д. Намгвэрэл пар «Хөдөө нутагт шинэ төлийч ДУУ тамгимая, сайхан хавар болж: бай па. Аан, зэж, ах, эгч артай ту- салж байгаа пиопер сурагчид бил тайш ч төлийн гтарзгүй сансрын баатар ах параа угтана» гэт бич- энээ. Говь-алтай аймгийн (2Маргалан, Лормоговь аймгийп Сайттанд, Сэ- лэнгэ аймтийн 10,8 жилийн сур- гуулийн хамт олон, нийслэл Улаанбаатар хотын олон рпан сургуулийн пиопер сурагчил ирүүл сэн баярын цахилгаан, захилалдаа «Бид та бүхний сапсарт ажиллах хугапаанд зөвхөн опп дүр авахаар үүрэг аваал түүнийгээ биелүүл, лээ» гэжээ. Мөн түүнчлэн Дорнод аймгийн Чойбалсан хотын 10 жи- лийн хоёрдугаар сургуулийн сурагч Х. Гандэлгэр, нийслэлийн 10 жи- дийн 14, 75 дугаар сургуулийн сурагч 7. Тушалаг, Н. Батболд, Дархан хотын 10 шилийн гуравлу- гаар сургуулийн сурагч С. Төмөр- кулг, Төв аймгийн Бүрэн сумын дунд сургуулийн сурагч С. Мав- занЯулам парын зэрэг олон гионер сурагч зорлолт-монголын сансрын инсэгчдэд баяр хүргэж амжилтай илтгажээ. Манай орны сургууль, багш пар өсвөр үеийнхэн МАХН-ын хуш их хурал, Арлын хувьсгалын 60 жилийн ой, сансарт хүн ииссэний 20 шилийн ойг улс төрийн өлдөр идэвх, ходолмөр сурлагын шинэ амжилтаар угтах зориг эрмэлзэл дүүрэн ашиллаж байгаагаа дээрх захидал цахилгаан утас, ходөлмӨ- ї рапортад илэрхийлжээ. бог) МАНАП СУРВАЛЖЛАГЧ ОГТ 20210 Нийслэлийн, ХО-ШигМипий: на- рэмтит 10 жилийн 14 дүгээр сур гууль Зоплөлт-Монголын сайс- рын хамтарсан ийслэгт зориулж «Сапсарт хүрсэн зам» (сэдэвт 7 хопогийп ажил пахиан. “Зовлөлт- Мопголын сансрын | инсэгчдийн тухай мэдээллийг өлөр бүр эхилй цагийн хичвал дээр хийл, сургуу: лийн радио станц, ханын хэилэ- лээр өргөй сурталчилшж,уран зураг зохиоп бичлэг, шүлгийн уралдаан зарлав. Энэ аяплд 6-гийн «А», 8-ын «А», бгийн «Нь» ангиуд идэвхтэй оролцлоо. Монгол хүр сапсарт инссэнтэй холбогдуулж зурагт хуудас ханын сопины уралдаан зарлаж, «Санс- рын писэгчлийн тухай дуулж сурп- гаал» хөдөлгөөй өрнүүлэн тэргүү- пий анги, сурагчдыг шалгаруулан дүгвэв. Сургууль дээрээ «Сансар- 20» үзэсгэлэн гаргаж сансрып пїсэгчдэд зориулсан, уран хөлөл- гвөпт | гимпастинийн тэмцээнд райопдоо тэргүүн байранд шалгар- лаа. Ц. ШАРХҮҮ (14. дүуглэр сур- зиулийн пионерийн удирдагч) БИД ТУЙЛЫН ИХ БАЯРТАЙ БАЙНА Зөвлөлтийн эрдэмтдийн оюун ухаанаар цогцлон бүтсэн хөлгөөр Ю.А.Гагаригы анх гаргасан сан- сар огторгуйн аамаар, монгол хүү. зөвлөлт нөхдийнхөө хамт сапсарт аялан. зорилгоо амжилттай , бїие- лүүлсэн явдал бапп, сурган хү- мүүжүүлэгч бидтий баяр бахллыг төрүүллээ. Бидний сургаж хүмүүжүүлсэн мянга мянтан хүүхлийн изг өнөө- дөр эх орон, ард түмпийхээ итгэл найдварыт хүлээн, монгол, зөвлөл- тийп ган бат найрамдлын замыг олот ертөнпийн хязгааргүй ууламд үргэлжлүүлсэн явлалд бид: маш баяртай байна. «Союлз-39» погцолборын гишүүн В.Ковалепон, В.Сагиных, В.Жанн- беков, НС. Гүррагчаа нартаа. ха- луун баяр хүргэж сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе! Та нарын гаргасан замаар манай хойч үеийнхэн ниснэ гэдэгт итгэж байтга! Баатар хот Моснвагийн нэрэм- жит 39 дугаар сургуулийн багш, БНМАУ-ын гавьяат багш В. ХҮҮХЭЭ ЗАХНДАЛ, | ЦАХИЛГААН | СА САРТ ХҮРСЭН ЗАМ | Бидний ХҮСЭЛ САНСАРТ ЯВЛАА Эх дэлхийгээ сансрын уулмаас тольдох эрхэм сайхан хүсэлгүй бага нас гэж байхгүй. Одод анив- чих тэртэз алсад бидний хүслийг хүргэсэн ах ЭН. Гүррагчаа тандаа алаа. Мапай бүлэг сансрып уугал инсэгч Ю.А. Гагарины нэрэмжит болсноос хойш нэг жил онгор- лоо. Бид ангидаа түүний нэрэм- жит ширээ бий болгож, түүх намт- рынх нь байлаг материалтай аль- бом хийпгээсэн. Сансрын анхны нисэгчийн нэрэмжит даолсо, арван. дөрөв хоногийн хөдөлмөр, сурла- тыл өдөрлөг «Сансар» сэдэвт асуулт хариултын уралдаан аар лан зохиодог. «Монгол хүн сан- сарт нислээ» гэсэн мЭДЗЭГ соц- соод манай бүлгийнхэн баяр хвєр балоп, «ура» хашгирч, «Хөдөлмос- рийн өдөрлөг» зохион тэмллглэв, Бид туйлын нх баяр хөөртэй байна. Аргагүй биз дээ... Бидний хү- сэл сансарт хүрсэн юм чинь. Дорнод аймгийн төвийн 8 жи- лийн сургуулийн 7-2ийн «А» ангийн сурагч Т.ЭНХТУЯА МАЛЧНЫ . СУУРИАС Манай орны пнопер сурагчид гуравдугаар улирлын амралтаар» малчин аав, зэв, ах эгч нартаа туслан төл хүлзэж авч бойжуулах ажилд биечлэн оролцдог сайхан уламжлалтай билээ, Би өөрийн ангийн Одонцэцэг, Батчимэг, Пүрэвсүрэн, Байгал- маа, Хишигсүрэп, Дэлгэрмаа,Энх- цэцэг, багш Нямсүрэн нартайгаа хүн хүч шаардлагатай байсан хоньчин Дэмэд гуайн суурьт ирээл ажиллат байгаа юм. Бид гуравду- гаар сарын 2-ноос эхлэп төлийг хөрвийн аргаар бойжуулах, ха4- шаа саравчаа цэвэрлэх, эх малыг тэжээх хурга, ншиг эх барих, хє- хүүлэх. шөнийн їкингүүрт гарах, ИРСЭН МЭДЭЭ мал хариулах, услах зэрэг ажлыл арга барилыг ззэмшиж их зүй- лийг хийж сурч байна. Энэ бүхнийг хийж сурахад маапь Дэмэд гуай байнга зөвлөл тусалдаг юм. Олоо бид 282 хонь, 86 ямаа төллүүлэн 282 хурга. 90 ишиг бойжуулж байна "Энэ үеэр БНМАУ-ын нргэн ЖЖ.Гүр- рагчаа сансарт ниссэн нь бидпий урам зоригийг улам балраав. Бил хүлээж авсан төлөө 100 ба түүнээс дээш хувиар бойжууЛж сансарт ниссэн ах нараа төлийн гарзгүй угтахыг зорьж байна. Булган аймгийн Сайхан сумын 8 жилийн сургуулийн 7-гийч «Б» ангийн дарга Т.МАНДАХ 2-2 Зиг ЛЛ ГЖ 22. 5:100---100002000200--00-00-1000-20000 САНСРЫН НИСЭГЧ АХ НАРТАЛ Хүүхэд бидний хүсэп хүлээсэн баярт мөч болж БНМАУ-ын ир- гэн зөвлөлтийн нөхдийн хамт сан- сарт писч, шинжилгээ судалгаа- гаа амжилттай дуусгалаа. Зөв- лелт, мопголын хамтарсан нис- лэгийн баярт өдрүүдийг бид шєф ангийн бяцхан дүү нартайгаа хамт өнгөрүүлж сансрын нисэгч- дийн тухай дуу, шүлэг, бүлгийн- хээ пиоперүүдийн дунд зохион бичлэгийн уралдаан зарлаж дүг- нэв. Сансрын уудамд нэг ээжийн хүүхэд шиг амьдарч, ажилласан ЗХУ-ын сансрын нисэгч В. Кава- ленон, В. Савиных, В.1Канибеков. БНМАУ-ын нргэн, сансрын Нни- сэгч ЇН: Гүррагчаа. нартаа «Пио- нерийн үнэн» сонипоороо дам- жуулан эрүүл энх, аз жаргал хү- сэн ерөөе. Улсын тэргүүний 28 дугаар сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн хамт олон. ИХ БАЯРЛАЛАА ГҮРРАГЧАА АХ АА Зөвлөлт, монголын хамтарсан нислэгийн Өдрүүдэд та бүхэнтэй өдөр бүр телевизийн цэнхэр дэлгэ- цээр уулзаж, дуу хоолойг Чинь сонсож байлаа. Таны дуу яг лэх дэлхий дээрээ байгаа гом шиг СОН- согдож байв. Тойрог замын «Сал« ют-бэ» станц дзэр та нарыг яаж амьдарч, юу хийдгийг бид маш сайн харш, сонсож байв Ялангуяа хүүхэд бидэнд хандаж эрдэм пом- доо шамдан суралцахын чухлыг сургамжлан захисанд чинь бид маш их балрласан. Таны захиасыг биелүүлж бид онц сайн суралцана, Саяхан манай сургууль дээр Зөв- лөлт, Монголын хамтарсан пнслэ- гийн нэрэмжит сагсаа бөмбөгийн тэмпээй боллоо- Нийслэлийн 16 дугаар суран лийн сурагч ЧОЙЖИЛСҮРЭН- ГИЙН НАРАНГЭРЭЛ (Сапсрын иянсэгч Ж. Гүрраг хай най АРГАЛ ТҮҮСЭН НЬ ! Эх хүү хоёр аргалд явжээ. Том, жинг араг шээлгий үүрчээ. Х нь ийнхүү аргал түүх их дуртай. Оэж нь түрүүлж хүү иь дагаж Яв» нам. газар ойр биш, Хуурай аргал ихтэй газрыг Гүррагчаа мэд- лэг байлаа Тэр газар нь Рашаант уулыг бал билээ. Опдор сүрлэг эл» гац улаай халтай, баруунаасаа зүүн тийш хөндөлссөн асар том уул билээ. Нөмөр нөөлөг ихтэй энэ Рашаант уулын бэлзэр олон айл ополиион халаржина. Зуй плгт тийшээ хүн япах нь ховор бөгөөд зорын очсон хүн араг. шуулай дүүрэн аргалтай буцлаг ийм нутаг юм. Уулын өвөр, талгаар бүдүүл пВ- рийн хайлс, увэс, харганы бут баг. ширан ургалаг болохоор аргал то- дийгүй, хуурай мөчир, гишүү Ч эл- багтай. Тэгээд Ч тэр үү, юу Ч ату- гай сургууль цугларахын өмпо аргал түлшээ базаант өгнө гэм! Гүррагчаа ямлаж, ийнхүү эзжийгээ дагуулан Рашаант уулын бэлийг зорын яваа нь тэр болой. Ээж |Ичитхорлоогийн яриаг чагиасаар замын уртыг Гүр- рагчаа зс анзаариам, нь зогсов Рашаант уулын бэлд “иржээ. Энд Гүррагчаа хоргоод анх маплалшж, энд торниж тогло ос- сон билээ, Сүрлэг шовх оргил дээгүүр Ссү- нг шувуу злэн халин эргэлдэнэ. Гүррагчаа: «Цанчим улаан хадны оройгоос шувуу салж эс) чадан эргэлддэгийн учир юун билээ7» гэт бодол. Тэр оргилын оройгоор Экигүүртэн шутуудын сүрэг нэт бүү, чэг ийсэж байгааг Гүррагчиа харпад: -- «Танд чухам юу байна? Шутууд яагаад тэрхав хэсгээс салт лай “хоргодоод байпа вэ» хэмлэн асуутээ -- Ай, тэпд үү? гэж зэж нь Ра. шаант йссэн оройг залх пуураа: Түпгалаг сайхан устай чуур байдаг юм гэнэ билээ. -- Ээш зэ! Уулын пуурыг очиж үзэх юмсан. Сапий хачин зүйл тэид л даа? гэжээ. Энэ үгийг хүү нь зүгээр асуусан хэрэг биш гэдгийг зэ: нь тааларла- тээ. Гүррагчаа бол нүдээр үзэж, га. раар барын үзээгүй юмаа байлга со- ширхой, тууцыг тайлахаас налш сэтгэл нь амардаггүй хүп билээ, Тэр ч учраас «Энэ уулын пуурыг эрт орой тэгэй цагт очиж үзэх їом шүү!» хэмээн болсоор хопорчээ. Ээт, хүү хоёр цалш ялсайр хэдэн мөчийн дараа яргал хтэй газраа хүрзэд иржээ..Буйд залуүд онэ гас- рыг чухам 3 ргалын орон» гал- тай Ээж хүү хоёр сэтгэл тэпүүн бай. лаа. Хүүгийн сэтгэл бүр ч балртай хөөртэй. Арга ч үгүй билээ. «Арга. ", лын ориыг» хүү нь «Илэш олсоп» 3! юм чины| Ээж хүү хоёр ийлээдл аргал, хомоол түүш огоолоод түр амарчээ. Ийнхүү нмрах вуураа хүү нь өнөөх Уулын нуурын тухай Л 8 болжээ. Бодох тусам Рашавит уулын | оройд тарах хүсэлдээ Өөрийг эрхгүй 1 хөтлөглжээ, Энэ бодлоо зэждээ хэ. лэх нь онц чухал байжээ 2 -- Эзтшээ| Би уулын нуурыг л үз, | маэр байна. Тэр нуурын усанд ум. том | | 1 | | ЕЧ : | ! | | 1 ! баш, тэйдээс тэнгэрийн оддыг харах юмсан, Ээж нь хэдийгээр гайхсан боловч хүүгийнхээ хүслийг хориглош бол. сонгүй. Байп байн үглэж шалгаад --48 байхаар эХ нь шүүрс алдан, түглэрч: : | -- Эцэгтээ я хэлээрэй| Ар гөрөонд дагаж явахдаа Рашаант уулын оройд аавтайгаа хамт гарч «Уулын нуур?» ыг үзэж болох л юм даа? Гэтэл ан. “чин гөрөөчний тийм шим байдаг осэ. | хийг би л мэдэхгүй юм гож дурамж. Ш-ү041-372-038 й 3 йн (яриа чоагийн хүүхэд ахуй цагийн лал ХХ 9| гэм! хэлээд өх онь осол. гч бас босов. Тэр хайр ЦАгн хув улсай аргал, хомоолоо ЭээгийдэЭ чихэж, дүүргээд гэрийн зүг хөдөлшээ. НААДАМД 0ЧСОН НЬ Гүррагчаа. аап 2Цүгдэрдэмидийгээ. дагаж анд лвпа. Хадлац халиа, бас баяр паадамл ч очно, Харип аргал , тэртээ ирсний маргааш нь ийм явдал болжээ. - За мипь!: хоёулаа. «Лепн- вий зам» нэгдлийн баярт очпо. Хур- дай зээрдээ, халтар морьтойгоо уралдуулна даа! Эцгийнхээ ингэж хэлэхийг сонссон Түррагчаа туйлаас баярлажээ. Арга Ч үгүй юм. Гүррагчаа бол «Ленипий зам» нэгдлийг огт үзээгүй билээ, Моп ч аз шүү. Гэтэл эцгийн энэ үгийг дүү нь сонсчээ. Тэрбээр ахаасаа цөөн жилээр дүү юм. -- Үгүй би хамт явпа. Халтар морио унаж уралдана. “Ах хурдан вээрдээрээ уралдана биз гэн: хэлээд дүү нь хупцсаа өмсчээ. . Эви нь аргадаж, чихэр өгөх гэсэн боловч түс болсонгүй Дүүгийн хэлдэг ч баа зөв өө, Ах нь дүүгээ битүүхэн оревдов. Дүүгийн- хээ омпо гэм буруу хийсэн мэт Гүр- ряглаад санагдсан ажээ, -- Аав аа! дүүг аваад явьл! -- Эз гллай| Ура| Одоохон гаая! «Леєпиний очихоор доо морджээ, Хурдан ах нь упанц,дүү нь халтар морио эмээллэлсээ. Халтар морь бол лүү- гийн нь хайртай морь билээ. Гүррагчаа хар багаасаа эмнэг сур- гаж, хурдны морь унаж сурсан хүү- хэд байлаа. Адуу манаж, эмнэг сургахад гойд дуртайг айл саахал- тинхап цөм андахгүй. Түүний сур. гасан даага, шүдлэн тэр даруй амаа мэдэт төлхөд номхорч зүгширдэгийг гол горхины ах дүү нар мэднэ. 1Э- гээд ч тэр үү, танихгүй хүмүүс Гүр- рагчааг гуйж: «Дүү минь манай нэг үрээг сургаж өгөөрэй! Нурууц лээ- рээ салхинаас дөр юм хүргэхгүй боллоо» тэдэг байжээ. Аав хүү гурав гэрийн гадлаас мордот, тэртээ алсад бараантан ха. рагдах хөндлөн хөх уулып зүг зу- райсан замаар одшээ. Тэрхүү алсхо- лын уулын цаала «Лепиний зам» нэгдэл байлаг ама, Уяа таарсан хурдай морьд толгой хаялан, хаааар ларап алхална. Эгэ замаар олонтаа япсан зэпэг нь амаа сайн мэдэх бөлгөө. Тэрбээр жолоогоо богилос- ш:и6 нэгдлийн хүүхдүүд баярт мариїи- зээрдээ зам» эцэг гон мориныхоо амыг татасхийж, хоёр. хүүтэйгээ зэрэгцэн пппз, Түүний ингэж явахыг айл саахалтинхан ха. рлад: «Ж(үгдэрдэмид маань баярт очих нь ээ... Эднийх Ч хурд сайтай аїїл шүү!» хэмээп ярилцах уу «хүүхэд амархан өсөх юм лдаа! Ха. раач, тэр Гүррагчаа., ааваасаа ДУ. тахааргүй эр болох нь ээ...» хэмээп шагшин тайхаж Ч байжээ, Эцэг нь ч хоёр хүүгээ хараад сэтголийн дотор баяр баяггалантай явжээ «Баяр баясгалан гэдэг бол үр хүү: хэд шүү дээ!» УРАЛДААНЫ МОРЬУНАСАН НЬ Сайхь гурвын морьд гамын тоос бужигнуулан хатируулна. Морьдын туурайн дор хээрийн зам усны урс. гал адил мяралзан өнгөрнө. Баахан хатируулж явснаа зцэг нь Заа, хүүхдүүд зэ, морьдынхоо амыг тат| Одоо жаахан шогшнцгоо- но, Уралдах морьдыг ухалнтай өдэлдэг юм. й ! й 2 ээ Аав ва Халтар Зэрьхрорыд влЬ нь хурлан 6 - гган Ё морь, залрд” 11 й) Д пхын па йсуулхал нь ам ҮЧцАЛй “ЭЛМВиВ хилүу ч сайн шүү! гошла. -- Хофулаа сайн хурлан. морьд. Пир, танхаа ху Д33 22, Шон ЮХ ас ахгү 1 128 ! по үлдг, НаялцЭийл Эвший ахлах морьд шүу гэл Чун х: лүү Ї Ё0 ийм үг дуулаал ап эхээ. шор ХҮҮ гурай япралгүйхэй шогшсоор, улачдын майханд, ирэв, "Ганьдаг. хүүхэд Ч аондоо. "Тэд иар уралдах морьдоо холсло!. улл Т0127 лпцгаана, Улачил Ч. пээрд халтар хаёр морийг аилахгүй юм, Цом л «Уйа нь таарчээ, Онготай байна, Магад түрүүлэх бий» гэцгээ, ЦИЛ аТүрүүлж ч болох їом, ЇЮута! Ч атугай, бушуухан Л уралдахсан» хамаан ах лүү. хоёр бодсон ажаэ, ““Хурдай. морипы комисс ирлээ, Ингээд, л. их: нйсны маррлыг гараа. “ны гавар. руу лвуулап,. Зархап шог- ших тоди лїпцгаапа, Хүүхдүүд цөм хоор балртай, Багачууд бүр түрүү. лах буюу айргийн тїйд хурллахыг хүсч пи, Гүррагчаа ч, лүү пь Ч тэгэн. болио, Морьд өргэх газар оїїртг- соор байв, Бүх хүүхдүүд тэр эргэх газар хатгасан улаал дарпаг руу шїиртай:.. шагшино, Аргагүй... Улаан дарцагтай вэргэцмэгц л морьдын амыг гэдрэг өргүүлж. дайхидаг урамтай. "Тийм болохоор хүүхэд бүхэн дарцаг ширтан. шогшин... байлаа. Гарлатты газар Ч ирлээ. Эгиэжн утсан морьд дороо л хагас тойрог эргав. Ах дүү хоёр ч эмзэл дээрээ бөхийн дапхи- пл.. Олоп морьдын туурай тачигиан гааар дэлхий доргих мэт боллоо. Тоос мапарчт, чулуу шороо түүр, нүдгүй. бүчиж үсэрнэ. Хүүхдийн чи- ХОИД САЛХИ исгарч, морьдын 119411)! хүний дуу хангинайа. Хурдан ззэрд улам хурдлана Гүррагчаагийн зээрд морь үнахаэ- хурдан хүлэг байжээ Тэр хү- ийн Таг хэрхэп хурдалж, байсал хэмээ! сапапа вэ? Хурдап халтрын |Х4- муугаар, сум мэт шунгинай өнгорө- хийг лүү нь хоромхон төдий хараад л хоцорчээ, Ах нь явдал дундаа эр- 1 БОСЛЧЛУЙЛД сайн гулд. Амыг ньсул тавиад намайг дагаад давхи| гэнс огуулэхийг дүү нь арайхийн сонсчээ, Халтар морь ч сайн хүлэг бай” лаа. Яаж хурдлахаа өөрөө мэддог їом шиг хурдан зээрдийн араас хурлла! далхилаа, Тоосонп дунд морьдын туу- рай тачигиан тачигнасаар ар хойно нь холдон хоцорлоо, Харахаас хурлац халтарын өмнө заэрд морь түүний цаана «Лепи- ти алм» цэгдлийн хээр морь цой- лон. хурдална, Гүррагчлагийн дүү Ч байдаг тэнхэзгээрээ гуугачиц, «Мо0- риныхоо хоёр хажуу руу савчин та- шуурдсалр... "Төдхөн пхтайгаа зэрэг- цэн ирлээ. Яг энэ үсэр ах нь -- Битгий их сапч| Хурдан морь халиа лапхиж, хаана амрахаа өөрөө мэддэг ом. Гагцхүү жалоогоо сул- руулаад бөхийж: өгвөл болох нь тэр! Ахынхаа хэлспээр дүү нь халтар мориныхоо далд хацраа наар. ХЯ- луун хөлс хацрыг нь дөл мэт хайр- чээ. Морьд хурдалсаар.. Барианы газар ойрхон үзэгдэнэ. Наадамтчид бу- жигиана, Морь бариач гуртгай хүн цувран далрхилдана. Энэ бүхнийг харсан ах дүү хоёр балрлап хвөрөв. ХАДЛАНД ЯВСАН НЬ аЛспиний зам» пэгдлийл тнаадамд очсоноос хойш хоёр хоногийн Да» раа ийм хэрэг болшээ, Гүррагчааг гэртээ ороход Гурван ,булаг сум, Хөгнө-хаан. бригалып дар- га суун байтчээ Энэ зарга Гүррагчаагийн ээжийл төрсөн ах болохоор хүүхэд бүхэй «Дамба вх, том ах» гэлцэнэ, Том ахыгаа ирэхэд Гүррагчаа ч боон балр бол- но, Ах инь дүүдээ хайртай. «Айлын том хүүхэд, ажил төрөлд: авхаалжтай ДҮҮ партаа халамжтай хүүхэд» гожс хайрлапа, Том ахыгаа тийнхүү хайрлаж | байдгийг мэдээд Гүрраг- чаа ч Дамба ахыгаа хүндэлнэ, Гүр- рзгчаа том ахынхаа өөдөөс хари ийзэвхийлэр, Дамба ах нь ийн өгүүлрүүн: -- Ви ийм хэргээр талайд ирлээ. Сургууль цугларах ч ойртлоо, Намар-ч боллоо. Тэгэхлзэр сурагч, пиоперүүдийн хадлапгийн бригад байгуулахаас” өөр аргагүй боллоо. Өлэ бригад Хогио-хааны орарт очио, Бригадын поплолийн саналаар чамайг ахлагчаар нь томилсон, Ингээд л тус нэгдлийн болио уу хэмзэн гуйх гэйс ирсэн маань өйэ дээ|.,. Нодинц шил тапай апгийнхай тн9руХор Ажилд баа тусалсан ээ! -| Тиїмээ Айллиа эрмн | (Хад- лац хадсал, 20 одаг шүү! гэм дүү нв “хип. хэлэ, иймпэ халуураар,.. дээр, алгил аяс байсан п аялах ацгийн хүүхэл “мори раар ойс халсан (Ом гэж | пгүүлэхэд лүү її ах оодоо, Ви ах харахлаа цаанаа нэг харшаа, «Магилсү па лаа, ЧҮүГТ) хамт ппий шүү» го хэлэх. гэса! ч. байж мөдгэ. “Мээрээ” тэгж болсон. байтлэ, би ч бас өпс бухалдаж чид- сандрангуй- Ах нь долгоохон инээмсэглан, | Гүррагчаа. бол төрөлхийл ингэж ипзамсэглэдэг хүүхэд билээ, Эх нь юу ч дуугарсангүй, Аавны луугарсапгүй. Энэхэн хормонд Гүр- рагчаагийн эцэг бодол, «Манайх ч гасаэн шайхан өвс хадмаар байдаг. Гэ- тэл энэ хоёр хүүхнд нэгдлийихээ хад- лапд липх пь., Энэ Ч түмэн зөв. Нөхпийп хэрэг бүтгэл бөрийл ажил бүтнэ гэж үг бий. Нэгдэл нийг- мийн. халланд Гүррагчаа мааны дүүтэйгээ ляпаг| Харин би бүсгүй дүүгий нь дагуулаад Сэржийн амыг хадаж байл». Аав нь ипгээс бодож, хоёр хүүх- дээ Хогио-хааны хаддалгийн брига- дад лпуулахайр шийдсэн юм. рагчал тэгж «сурагч, ппоперүүдийп халдлапгийп бригалын ахлагчаар тэр жил ашиллїаїчээ. "Түүнд хийх ажил ч зоилөө. Өглөө болгон морьд хөл- лож, хадах талбайг зааж, нуруулд- сан бухаллсай өвсийг хэмжинэ. Өө- роо бас морип хадуураар өлрс халд- на, Ир нь мохож, Өвс даахгүй бол- соп хөрөөг ирлахэдч тусалиа. Өдөр хопог өпгөрсөөр байв, Долоо хоно- жээ, Төр өдөр Хөгнө хааны брига- дын ларга иржээ, -- За хүүхдүүд ээ, нааш ир! Өлрийнхөө хоолыг идэхээр ларсан багачууд гүйлдэн ирэв гадын дарга хэллээ, гамиаж бай!» гэж пуг- Бон- Төр «Морьдоо захи- лав. Чи одоо өнө хүүхдүүд, энэ морьд, машин. тармуур. хадуур, майхан цөмийг хариуцах болио гэж Гурраг- чалд хандан өгүүлспээ: Эндэх өлсөө хадаж луусаад Сү- тээн аманд очно гав. Хөгпө хаапы бригалыт ляргын сүүлчийн энэ. үгэнд Гүррагчаа баярлажээ, Тэгж балрлах учир байжээ. Сүвээн ам бол Рашаапт уулын зүүн хажуу-- гийн тазар юм. Твгэхлээр өдөр ч юм уу, орой ч юмуу Рашаантын оройд лүүтэйгээ гарч. өнөөх «уулын Вуу- рыг» үзэж болох нь ээ7.. Тэр нуу- рын тухай апх зэшээсээ сопссон юм. “Түүнээс хойш Гүррагчаа үр- гэлш л уулын нуурыг болож, за- римдаа зүүлэлтж ч байжээ. Ийм нэ- гэй зүүд зүүлэлстээ хоясим түүлээ ярьшаэвз, Энэ бол Сүвээн аманд пүүж ирсэн шөнө юмсанж, Хад- лапчил тэзид орой ч иржээ "“Майх- иаа: босгож. хоол цай болгож, марь- лоао идээшлүүлээд, унтах | болжээ. Хапланч хуухлүүл нүүдэлдэз ядар- чээ. Аргагүй их яларчээ. Гүрраг- чаа Ч лларчээ. Бөх нойроор сайхан унтжээ Дүү нь ч ахынхаа чээжилд толгойгоо шахаж, мөп л бөх ной- роор унтар. Дүү нь тэг сэрвэл Гүррагчаа ах нь инээмсэглэх нь сэрэнгэ мэт үзэглэлч үйлнлээ унтаж байсан ом -- Бөх бат пойрон дундаа Ра- шаайт уулын эгц улаан асга өөд авирч явна Ингэвж: авирч дүүж- лэгдсээр эцэст нь шувуу адил пис- чээ. “Нисех хөөрөхийн сайхныг зүү- дэндээ эдэлжээ, 1Кигтэй соний зүүд ажээ. Нуурын долгион дупд тэнгэ- рийп одод чиз чимээгүй зугаацан хөвлс байна. Гялалаан гэрэлтэх хэд - хэлэн одод тэнд энд пнивчини. Гүр- т рагчааг нуурын мандал дээр дэвэн лэлсээр буутал одод тэнгэр өөд хар- ван оджээ. Тэгэхдээ Зүүдэн дотроо нисэж, зүүдэндээ уулын нуурын мал- Дал дуп энгэрийн ододтой учирснаа мэдэн байв, Энэ: бол Гүррагчаагийн арпиан гурвап насандаа анх удаа Зүү- Дэндээ сөгной ниссэн сэтгэлийН НЬ нислэг болтшээ. Уулын нуурын долгио дээгүүр хойр . гараа сарвалзуулан дэвэн дэлэн ийсч, тэнгэрийн одод үзсэнээ. Гүррагчаа хожим нь аавлаа ч, ээждээ Ч, дүүдээ Ч, том ахдаач, ангийнхандаа. Ч. ярьсал юм, Тэгэхэд гайхаць. шагширсай хүн Ч гарсан- гүй. Цөм л «Хүүхдийн зүүд сайхан зүүл» хэмээ! ярьж, тоглоом 144- дам болгон “өнгөрөөжээ, “Тэгэхээс Ч өөр яах билээ дээ? Харипц Гүрраг- чаа ал зоцо билэгдэлт Зүүдээ. Ма» насаар тэр намар «Лепиний зам» пэгдэлд очЖОЭ, Сэтгүүлч О. БЯМБАЖАВ | 4 455 м “Сааршгүй мөнхийн бат | ! ! | Мопгон хөлгөөр цорнүүлээ аллж “НАЙРАМДЛЫНОД гч болж зоригт азөвлолт 3 похортэйгаө Зуун зуулд мөнхрөх гавьяа байгууллаа, «Алх хадуурт зовлолтийн далбаа Алтан соём моцголын далбаа» Гай холгийн нэгэн бүхээгт Гариг: хооронд памиран: иисэхдээ Зөвлөлт, монголын найрамдлыг Зүрх сэтгэлээсээ огторгуйд Л монхолсон юм. Алтай. Москйа-Улаанбаатарын ( алинд ч Радио долгион, цонхор дэлгэцэнд Эрэлхэг баатруудын дуу хоолой цангицаж 8) | Малчны хүү Гүррагчаа ах Ч Зуун нэг шЬ ЧУЙ Могошгүй 1 Эгэл олимхоо баярын магпайг тэпийлгэж холбоотой Саранд ч нөхөрлөх элгэн сэтгэлтэй Хоёр сын бат найрамдлын Хосгүй хөлөг «Сошюз--Э9» Монхийн гайьяаны оч боллоо Энх найрамдлын од боллоо. Нийслэлийн 10 илийн пэгдү- гээр сургуулийн гийн «А» ангийн сурагч Б. БАТБОЛД МОНГОЛЫН «- .ГАГАРИН морн настай сансрын замд оёр зуугийн эхийг тавьж Хорин сан морины хүчээр Хорпоог доргиосон хөлөг дүүлэр. "Монгол улсын Гагарин болж Малчны хүү сансарт иисэн- Мөнх найрамдлыг сансарт гагишан, 9 дугаар сургуулийн 8:ын «В» амгийн сурагч Д. ЭРДЭНЭЧУЛУУН НАЙРАМДЛЫН ҮР Социалист монголын иргэп «Союз» хөлгийн м(олоог залалцаж Сайн нөхөр пхын хамт “Сапсрын уудамд аялан дүүлэр, Ленин Сүхбаатарын анх үүсгэсэн Үнэнхүү сайхан пайрамдал шүү “Үргэлж, бадрах энэ пайрамдал Үеийп үед цэцэглэн хөгжтүгэй Нийслэлийн 14 шилийн 21 дү: гээр сургуулийн 6-Гийн «А» йл “сурьг Ц. ЗОРИГОО ангийй сурагч САНСРЫН АХ НАРТАА Сансарт монгол хүй нислээ Сайн анд зөвлөлт ахтай нислээ Сайхан үйлсийн замыг нээлээ Саруул оримхоо пэрийг оргөлоо Гэжиныд 5 ЁЛ с лийц 2-ын » Ё Ээ Д. АМА “Тоглож байгаа Сэргэлэн багачуудын Томхоп нэг нь Сэтгүүлч болж: Жижиг хайрцгийг Аппарат болгоод Жинтэй сүрхий Асуулт тавив. Баярлаж хөөрсөн Вяцхан шаалуудын Багахан нөгөө нь Баатар, болиг, ” “Фурвалишуулж байж: “Сурсан яйзтай . Хамгийн тодорхой Хариулт огов. ! -- Оддын хотхонд “Онц суралцаал Огторгуйн холгоор “Од өөд дүүлээл “Эх дээ Эргэж ирсэн Эрхэс сансрын “Эрэлхэг ипсэгч Гүрэн улсын минь Алнхиы Гагарин хоёрдугаар дунд ангийн РЗАЯА ҮҮДҮҮД ШРИ, ОНРЫН | ТЮМО 8 БАЯР ДЭЭР БАЯР Сапсрын дорвоц нисэгч «Салют--Ө».д хамтран ажиллаж Сайхан амжилт гаргалаа, . Гааарт бид гар орондоо Гар барин тэврэн үнсэлцэлс Зовлолт нөхөд мандтугай! гаж Зүрх сэтгэлээсээ уриа хашгирлаа 50 дугаар сургуулийн б-ын «А» ангийн сурагч Т, НАРАНБААТАР ДААМАЙ АМЖИЛТ Огторгуйн нууцыг иоэх Онцгой үйлс бүтээхээр й Аавын олоц хүүхдийн дотроос Авьяас билгээрэв тодрон гарч Анх иарвэ сансарт сийлж Алдар гавьяагай мөпхлөн үлдээсэн Эх ориы маань аахиы нисэгч Эгэл олїыхоо итгэлийг өвөрлөн Даамай амжилт гаргаад ирэн Долар шин тэврээд угтар, Нийслэлийн 10 жилийн хоёр, дугаар сургуулийл богийн «Вэ» сурагч С. АМАРМӨНХ САНСРААС ГАЗАРТ Халх монголын баруун хойморт Хангаа говяь тал хосолсон Хамгийн үзэсгэлэнтэй сайхан нутгаас Хатан зоригг хүү төршэв, Унаган путгаасаа сансарт зорьж Угсраа пуулишнгаар хөлөглөн инсаяс Огторгуйн их орон зайд Огторгуйд хобулаа. Нийслэлийн 10 «В» ангийн сурагч ХҮҮХЭД, УРАН ЗОХИОЛ САНСРЫН ЗАМ гийг ярина УУ? Запсарт аялах Саруул замыг Алдарт Гагариц Айх лээсэн. 2 4МЖирийн. малчпы Эгэл хүү би 1їинхэлэ үерхсэп Найзтайгаа хамт Элгэн халууп » Иййрамдлыг: батгтуулж г3, Эх оримхоо Найдварыг биелүүл - 0-2 Гагарин ахын. Гаргасан замаар Гайхамшигт холгийн УНолоог залис Гариг, сансарт Аялаад ирлээ, -- Тийм учраас Лл- Видийй бодлоор Тив дэлхийгээс Бидэнд харигдахгүй.Ч 2 Гагарин ахын |. “Гаргасан зам Онцл (Орос вх нартайгаа хамт явлаа. Союв хөлгөөс соёрхон мэидчилэ Сонин: мэдээ дэлхийд дамжуулж Соцпалист нийгмийн дДавууг 7 харуулж Сорилт туршилт хийгээд ирлээ: Өртнээс хүссэн мөрөөдөл биелж Эрдэмтэй маргэдийн үйлс бүтэж Сапсраас газарт хоёр баатар Сайхан бэлэгтэй! хүрч ирлээ, Нийслэлийн 14 дүгээр сургуу- лийн тардугаер япгийн сурагч Д. ДАШМАА ГАВЬЯА Үлгэрт гардаг тэнгэрийн оронд Өнөөдөр Мопгол хүн дүүллээ Үнэхээрийн тар гайхамшгийг Өнө мөнхийн пайрамдлаар спйллээ. Энэ бол эв хамтын гавьла Өнө бол эрэлхэг баатруудын гапьяа Баатарлаг тар хүү , Бахдам гапьяа байгуулсагыг Өлгий эх орны минь Өнцөг бүхэнд бахдан, байна Энэ бол ан хамтын гавьяа Эйө бол эрэлхэг баатруудын гапьяа Нийслэлийн 8 жилийн далд, гаар динд: сургуулийн 8-ын «/Ї» ангийн сурагч У. РЭНЦЭНДОРЖ ХОЙЧ ҮЕИЙНХЭН Ард түмпийхээ итгэлийг хүлээсэн Анхны ислэг ямшилттай дуусч Газар дэлхийгээ санан санасаар Гүррагчаа ах ирсэн юм жилийн хоёрдугаар сургуулийн 1-ийн Б. ГООБААТАР САЙХАН БАЙНА Холог «Востон» Хоорсоп мөр Огторгуйд -тод Зурайж, байна. уу? Оддын дундаас Дурайтж байна уу?- Одоо биднийг Сансарт инсвэл Огтортуйп зам Сайхан байна Уу? -- Тиймээ дүү минь ) "Тийм байна. Тэгэхдээ бас "Тэсвэр хэрэгтэй, Өрдэм авьяасаар Эрүүл чийргээр Эрчимт хөдөлмөрөөр рэлхэг зоригоор дбоноос эхлэц Ойшцлон балтгайал Олдод хүрлхэд Ойрхон. болжээ. Сайн ахын. 3 Сансарт гаргасан Ж соо Саруулхап ппм 39) “л Сацаа хүслэа биелүүлээд ирсэн. Сапсрын инсэгчийн сайхал замаар” Хойч үеийн өсвөрийн : Сүхбаатарчууд- Хорь гучаараа ййсэхийг хүснэм- Нийслэлийн зургадугаар жилийн 9-ийн «ЯА». ангийн сурагч 3, ПҮРЭВРАГЧАА САНСРЫН АХ Сапсрын иисэгч та! Сайн ицөхөдтэйгвө хамт «Салют--бэ-д аялахдаа | Сайхан монгол орноо Сапан л явсан байх! Саисрын инсэгч та! Гурван андынхаа хамт Гайхамшгийг бүтээж явахдаа. Гурван булвг Нутгаа Гайхаж карсан байх! Нийслэлийн 8 хилийн з2 Ш гаар сургуулини 8 дугаар 1 гийн сурагч БОЛОРМАА ЭНХ ТАЙВНЫГ БИШРЭВ “Зүүд пойронд байсан 2 Зоп билэг биелж Зоплөлт, монгол хоёулаа Захгүй сансарт алйлан Зүү орох зайгүй Энэ сайхан пайрамдлыг Зүрх сэтгэлээсээ хүндлэж Энх тайвныг бишрэв. Нийслэлийн 68 дугаар гуулийн 7-гийн «Вэ» сурагч ЦЭРЭНХАНД ЗАТ НАЙРАМДАЛ Хатан болд найрамдлаараа Хөлөг хийсэн зовлолт, монгол сур- ангийн хоёр Огторгуйн уудамд найрамдлаа дархлахыг Орчлолгийп хүмүүс харж байлаа. Ахай дүүсийн сэтгэлийг сансарт илэрхийлсэн Ардын хүүгийн цэрийг сансарт мандуулсан 24аран тнилийн түүхт мапай найрамдал Жаргал баярыг эх газартаа авчирлаа 28 дугаар сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Д. ЦЭРЭНДУЛАМ ХОЁР АХ Хоёр ах мипь дэлхийдээ ирлээ Холын хол инсээд ирлээ Сапасал хэргээ бүтээгээд ирлээ Сансрын станцад зочлоод ирлээ Нариаас илч аваад ирлээ. Найрамдалаа сансарт дуурсгаяад ирлээ 68 дугаар сургїлулийн 7-гийн «Вэ» ангийн сурагч ВСҮРЭН” 22 Нил” УУ” Б. П Сайхап байнаа гэн. -- Сансрын тухай Багачууд бидэнд Сайхан хариулсалд Баярлалаа танд гэхэд Наргалд умбасан - 7Каалууд та нар Ифбаннбеков, бидлийг Залгамиглахыг ерөөс! -- фаавал бид Залгамжилна гэдгээ Баатар ахдаа Ч Ё Батлан илархийлье! Тоглош байгаа - Сэргэлэп жаалуудын Томхон нэг нь Сэтгүүлч болж Балрлал: хөөрсөн Бяцхан жлалуудын Багахан иөгөө нь Баатар болж Сансрын сэдвээр Ингэж ярилцан. Сапаа бодлоо Илтгэп тоглон, Д.САНЖЖАВ (инженер) чшагишгхмшлэтвээггтүтэтүшБҮШЛ : 0 эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ х | ш -/ 20 УГ : чүр Ч) ТҮДНАВ эй МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын нарамжит 227) МТБ-ын Төв Зөндөлийн сонин ЗГ, 4 . 38 дахь жилдээ. Ф Х226(10850) 49 1981 оны 00фобүзээр сарын 4.9» Бямба 9 Үнэ10мөиш аймгийп . Тосопцэнгэл Завхан хотын 8 жилийн сургуулийн пНнО- иер сурагчид МАХН-ын ХУШ-их хурал, түүхт ойнуудыг угтаж ХӨ- дөлмөр сурлага, спортын өндөр амжилт гаргаж байпа. Тус сургуу- лийн тэргүүний пионер сурагчдын тухай гэрэл зургийн сурвалшлагыг дор нийтлэв. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) МПБ-ын Топ Зөвлөлийн алтан тєедальт Б. Байгалмаа, С. Жавз- тав, Г. Алтанзул нар. Ч --Урлагийн үзлэгийн алт, мөп- го, МПБ-ын Тов Зөвлөлийн алтан мелальт, онц сурлагатан, эгч лүү Ч. Нармандах, Ч, Отгонцэцэг нар. -- Онц сурлагатан, урлагийн үзлэгийн алтан медальт Г. Энхбат С. Отгонбаяр нар, -- Улс төрийн дууны «Цэнгэл» хамтлагийн багш Пунсалмаа огц сурлагатан Ш. Өсөхбалр МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алт урлагийн үз- дэгийн төнгөц Медальт Л. Мэнд- сайхан иар. Д. ГАЛБААТАРЫН авсан тэрэл зураг, ЇЇ ! заШ 1 Э- Л | Ї“-Етэ Юй! ав! УУ) ! : Л 145:4 ташилт Ши 11111: ї АРДЫН БОЛОВСРОЛ ШИНЭ ТАВАН ЖИЛД Ардын боловсролын Яамны сургуулийн хэлтсийн дарга А. ЗАГДАЛ Манай орны нийт хөдөлмөрчид улс ардын аж ахуйг 1981--85 онд хөгжүүлэх үндсэн Чиглэлийн төсвийг хэлэлцэж байна, Энэ Тө- сөлд Ардын боловсролыг хөгжүү” лэх талаар олон сайхан арга хэм- жээ авахаар төлөвлөгдсөн юм, ҮП таван жилд 52--57 мянген суудалтай 120 гаруй хичээлийн байр барьж ашиглалтад оруула- хаар төлөвлөж байна, Энэ нь ай» маг хот бүр дунджаар 6-7 сур гуулийн шинэ барилга хүлээн ав- на гэсэн үг юм. “Үүний үр дүнд сургуулиуд гуравдугаар зэлжгүй хичээллэх Нөхцөл хангагдахаас гадна хоёрдугаар эзлж нилээд 68- тасах юм. боловсролын сУргуу- Ерөнхий дийн бүтцийг улам сайжруулж арпан жилийн сургууль 20, най. ман жилийн сургууль 26-г шинээр нээж, хичээллүүлэхээр телөвлож “байна. Эдгээр арга хэмжээ нь СУ- рагчдын сурлага хүмүүжлийн Яв на сайжруулахад чухал холбогдолтой болно. Хүүхэд бага- 2-5 та нарт задөхнн н хүмүү: свишл, мэргэшлийн римтза ” авмдыг улам сай лах нь чухал ӨСВӨР болохыг үндсэц чиглэлд Тодорхой зааж өглөө. Багаасаа хөдөлмөрийн дадал, ажил мэргэжлийн чиг 6а- римжаа олж авч чадвал сургууль төгсөөд ажил үйлдвэрлэл дээр гарч ажиллах, мэргэжил олж ава- хад амар болно. УИ таван жилд 120--127 мянган залуучуулыг ТМС, улс ардын аж ахуйд шил- жүүлэх юм. Өлгөрсөн таван шилд анги ули- рах, сургууль завсардах лвдал эрс буурлаа, Уу! таван ясоилд еропхий боловс- ролын сургуулийн сурагчдын тоог 10--12 хувиар. нэмэгдүүлэхээр үндсэн чиглэлд Заасан 8аалтыг биелүүлэх юм Одоо ерөнхий боловсролын сур” гуулийн 414. дотуур .байраид малчдын хүүхлийн 01,8 хувь пн буюу 70 шахам мянгай хүүхэд сууж байна. Шинэ таван. жилд малчлын хүүхдийн 70 хупийг Л0: туур байрвил суулгана. Олбо зүүн ба говийн аймгуулад малч- дын хүүхдийн 867,1--78,9 хувь ив дотуур байранд суунс байгааг шүнгэ. таван Жилд 90 хувь хүртэл нэмэгдүүлэхээр зайсан иь үнахвэр ҮЕИЙНХНИЙ ТӨЛӨӨ сайшаалтай. Үүний тулд тийтдээ 15-17 мянган. ортой Дотуур байрны олон арван Томоохон 0ба- рилга барихаар төловлолс байна. Зөвхөн 1981 онд дотуур байрны 2200 шахам ортой 63 барплга барын ашиглалтад өгөх ёстой. Дотуур байрны барилга-барихад ЗХУ-аас манайд үзүүлэх зээл эдийн засгийн тусламж их үүрэг гүйцэтгэх їом Энв таванд Жилд дотуур байрыг барих, шегрлэн анч тусалж тохи- жуулахад та парын аав, ээж, ах. эгч парын ажилладаг хөдөө аж ахуйп изгдэл, сапгийн аж ахуй үйлдвэр албап байгууллагын Тус» лалпал намагдэнэ. Латуур байрпны “ор мебель та- пилга, гал тогооны цахилгаан Т6- хопоромтийг бэлтгэхэд улсаас аар- цуулах хорөцгийн хэмжээ ихээхэл өсөх 10М, Шинэ танан жилд. Улсын ЧХ сургууль, Улсын багшийп дээд сургууль, Орос хөлний шистлтут, Хопдын багшийн дөэд сургуулилс орөнхий” болопсролын сургуулийн 8000 гаруй багш бэлтгэжс 900 шахам багшийг эчнээ сургаж дээд боловсролтой болгоно. ЗХУ болон ах дүү социалист орнуудад төрөл бүрийн мэргэжлийн багш бэлтгэл: байна. Шинэ таван жилд УБДС-. ийг төгсөх филпик-математин, Ххи- мя-биологийн багш нарын тоо Ни- дээд нэмэгдэнэ. Бага ангийн багш нарын хүрэл- цээ сайжирч шинэ таван жилд Улаанбаатар хот, Архангайн |баг- шийн сургуулийг 1500 гаруй бага ангийн багш. дуу хөгжмийн 100 гаруй багш төгсгөж та нарт Ххї- чээл заахаар очно. Дээд, тусгай мэргэнслийн дунд сургуулиар бэлт- гэж гаргах багш нарын 80-аас доошгүй хувь.нь хөдөө орон НУ- тагт ажиллаж сумдын сургуулийн багш нарын тао өсч бүрэлдэхүүн нь сайжирна, ПИОНБРИЙН , ИДЭВХТНИЙ |09“дугм9 ТАЙЛАН СОНГУУЛИВН ЦУГЛААН ХИЙХ УЛГЭР- ЧИЛСЭН ХӨТӨЛБӨР Нэг. Салааны тайлан сонгуулийн цуглаан Салааны тайлац сонгуулийн цуг- лааныг сансарт хүн ниссэний 20 жи- лийн ойл өдөр, 1981 оны доровдүгээр сарын 12.чд, ороп даяар нэгэп зэрэг хийнэ. Салааны цуглаан нь салалны пи0- иерүүдийн дээд эрхийг барина. Ийм учраас пионерүүд та иар салааныхаа тайлаү сонгуулийн цуглаан дээр бү- тэн сжилийН хугацаанд салааглараа хамтран юу хийж бүтээсэн, Сүлгэ- мийн болоп бүлгийн хэмжээнд захис. сон ажилд танай салаа, салааны пио- иер бүр хэрхэн оролцсоп, ямар ямар ололт, дутагдал, бэрхшээл та парын аньдралд тохиолдсоныг маш шудар- га шулуун, зарчимч, ажил хэрэгчээр дүгнэн хэлэлцэж, цаашдын зорилтоо тодаркойлох болио. Салаапыхаа тайлап сайпгуулийн цуглаан дээр салааны ажлын тайлалг хэлэлцэж, пионер бүр ажлаа тайлаг- нан, салаапы даргаа шинээр сопгох ёстой. Салааны тайлан сонгуулийн цуглааныг явуулах дараалал Салааны тайлан сонгуулийн цуг- лаан дээр 8 үндсэн асуудлыг шийд- эрлэнэ. үнд: 1. Салааны ажлыг тайланг хэлэл- цэж дүгнэнэ. 2. «МАХН-ын үйл хэрэгт үнэнч байж, МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төртэй залгамнсильн» уриан дор явагдаж байгаа «Залгамж үе» паяныхаа удир- дамжийг салааны пионер бүр хэрхэн хэрэгвїүүлснийг агч хэлэлцэнэ. 8. Салаапы даргыг сонгох 1. Салааны ажлын тайланг хэлэлцэнэ Салаапы дарга ажлынхаа тайлгиг урьдчилан бэлтгэж, анги удирдсан багш, бүлгийн дарга, бүлгийп удир- дагч нарт танилцуулап, тэдний сана- лыг авсан байна. Салзаны ҮУЙГ ажлынхаа тайланд МАХИ-ын их хурал, түүхт ол» нуудыг угтаж, зохиосон ажилд салаа. цы писнерүүд хэрхэн оролцсон тухай, пионер бүрийн сурлага, хүмүүжилд ямар ололт дутагдал байгааг тодор- хой тусгаж товчхон, онарчтой бичсэн байна. Мөн ажлынхаа тайланд «Зал- гамин үе» аяпаар пионер сурагчдын ззэмшиэл зохнх мэдлэгт, Чадвар, дад- лын түвшинг тодорхойлох үлгэрчил- сан үзүүлэлтийн дагуу салаапы пио- нер бүрийг, шалгасан материалыг тайлышдаа тусгасан байх шаардлага. 2, Пиопер бүр ажлаа тайлагнана Сзлаап даргып тайланг сонссоны дараа пионер бүр «Залгамж, үс» ал- ны удигдамлгийг хэрхэп хэрэгжүүлж, юу сурч, мэдэж, өзэмшсэнээ тайлаг. нян Яряна. Түүнчлэп пиоперийп тан- гараг, чин эр, г хэрхэп бие- лүтчи байгаа талаар хүн бүр дээр тлазацэлэ. Үүлний дараа МАХН.ы ХМ:П их хуралд өсвөрийн Сүхбаатар- Чуулаас сурлага, хөдолмөр, урлаг, спорт, олоп нийтийн, ажлын онцгой ажлаилтла илтгэх рапортад гарын үсэг зурсан “тэргүүний пионер сурагчлад үлгэмийн зөглөлийг мандат гарлуу- 2222 лах! ёвлолын зажиллягаа. явагдана! Са... лааны тэргүүний ппоперүүдэд бүлтэ- жлнгсол 3 1 “мийн завлөлийд (дарга, гишүүд, ХЗ Э.ийн хороо (үүр)-ны төлөөлөгч, ино- терийн удирдагч, нам, эвлэлийн гї- шүүн тэ багш, хөдөлмөрийн сайчууд уул мандатыг гардуулна. 3. Салааны даргыг шинээр сопгоно Салааны даргыг шиннээр сонгох. доо ипопер бүр өөрсдийнхөө саналыг дэвшүүлэх, сайтар хэлэлцэх хэрэг- тэй. Сонгуулийг дараах дэс дарзал- лаар явуулж болно. Үүнд: 1. Пионерүүд салаапы даргыг хэ. нээр сонгох саналаа хэлнэ 3 2. Нэр дэвшигдсэп пионер нэг бүр дээр ярилцана. З, Олопхийн саналыг үйдэслэн, салааны даргыг шинээр сонгож 03- тална. 5 Та нарын анхааралд: Салаапы даргыг сонгохдоо нэг хү- нийг жил бүр улируулан сонгохгүй байхыг анхаарах хэрэгтэй. Хуучин сопгууль хүлээж байсан салааны дарга, шинээр сонгогдсон салааны даргад зовлөх эрхтэй байна. Салааны тайлал сонгуулийн цуг- лаалд бүлэг, бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн, салаа бүлгийн зөвлөх удир- дагч нар оролцоно. Хоёр, Бүлгийн тайлан сонгуулийн цуглаан Бүлгийн тайлац сонгуулийн пцуг- лаан, салаадын тайлай сопгуулийн цуглааны дараа долхийц хөдөлмөрч. Дийп суут багш В, НИ. Ленипий мэн- дэлстий 111 жилийн ойн одор, 1981 оны 4 дүгээр сарын 22-нд ороп лалар нэгэн зэрэг болно Бүлгийн тайлан сонгуулийн цуглаан хийх дараалал: 1. Пионерийн: шугам. тагсаалаар эхэлнэ. Шугам жагсаал нь пиосне- рийн ёслол хүндэтгэлийн дүрмийн да. гуу явагдана. 2. Бүлгийн удирдагч тайлан сон- гуулийн цуглааны дотоод дүрэм, хз- лэлцэх асуудал, дэс дарааллыг 14- нилцуулна. З. Бүлгийн зоплөлийн дарга буюу эсвэл пэг гишүүн бүтэн жилд бүл. гзэс зохиосон ажлынхаа тайланг татыкн хэлэлцүүлнэ Бүлгийн ажлын тайланд «МАХН. ын үйл хэрэгт үнэнч байж, МХЭЭ-ийн хойчийг нэр төртэй залгамжилья» уриан дор явагдсац “Залгамж үє» аянаар бүлтийн тпноперүүд хэрхэн аялсан тухай, түүхт ойпуудыг угтаж, сургууль-бүлгамийшн хэхээид зохио. сон ажилд бүлэг хэрхоэп сролцож ямар ямар шинэ зүйл санаачлан хийж, пнпонсрийн ажлын тэргүүпий туршлага хэдийг практикт цовтрүүл- сэн зэргийг тусгах хэрэгтэй. Илтгэл нь найруулга сайтай, товч тодорхой "үүнчлэн баатарчуудын 04гГ, аравт, пноперийн бүлгүүдэд үзүүлсэн шефийн туслалцаа, энэ айсилд пдэпх- тэй оролцсон пионерүүдийг нэр саап “оруулпа. Тайланд бүлгийн ажлын ололт ам. жилт, дутагдлыг ажил хэрэгч тусга- хаас гадна цаашид тавих зорилтыг то. дорхойлно. Тайлан бичих дараалал: -- Бүлгийн зохион байгуулалтын ажил (цуглаап, ажлын төлөвлөгөө түүтий биелэлт) -- «Залгамж үе» алны ажил (авсая Үүрэг амлалт түүпий биелэлт, шїї. нээр санаачилсан зүйл, нэвтрүүлсэн тэргүүн туршлага) -- Сургууль бүлгэмийн зохиосон ажилд оролцсон ба баатарчуудын аравтад тусалсан байдал -- Цаашид хийх ажил. 4. Бүлгийн ашлын тайлайг салаа, пионер бүр хэлэлцэнэ. Тайланг хэлэд- БЭХЭХ салаа бүрээс пиапер оролцож, үлгийн аяслын тайлапд үнэлэлт лүг- нэлт өгч, ололт, дутагдлыг нэр саан шүүмжилнэ. Санал шүүмжлэл нь пио- перүүлийн харилпан биеэ ойлгосон, үнэнч шударга зарчимч байх ёстой. Тайлапг хэлэлцсэний дараа памын ХУШ нх хуралд амлын амшилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зурсан бүлгийн тэргүүний ппоперүүдэд ай- маг, “хотыП ппоперийц зөпглөлийпй мандатыг гардуулиа. 5. Үүний дараа бүлгийц зөвлөлийг шинээр сонгох сонгуулийн ашиллагаа явагдана. Бүлгийн зөвлөл соцгох аж- лыг бүдгийн зөплөх удирдагч буюу гатонерийн ахлах удирдагч удирдаж! явуулна, Бүлгийп воплолийп гишүү- 1) сапгоно. дбүлтини завлел дэхүүнээс үлгийн ёл сонгож, бүлгийн зөвлөлийн гишүүдийн ажлын хуваарийг тогтоо- но. Бүлгийн зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд бүлгийн удирдагч | сонгуульгүйгзэр орио. 6. Бүлгийн тайлан сонгуулийн цуг- лаан дээр бүлгийч тугч бембөрч, бү- рзэч, ханын сонииы эрхлэгчийг тус тус сопгож, баатарчуудын 6 удирдагчдыг томилно, 3 Т. Бүлгийн тайлан сонгуулийн цуг- лаан нь «Пионерийн дуу» Дуут, хаалтын шугам шагсаалаар төгсөнө. Пнонерүүдийн анхааралд Бүлгийн тайлан сонгуулийл ЦУГ- лаанд бүлгийн ба пионерийн ахлах удирдагч, сургуулийн нам, захиргаа, олон нийтийн байгууллагын телв8ө- лэгч, бүлгэмийн зөвлөлийн гїшүү- дээс заавал оролцоно. Бүлгийн зөвлөл нь салаа байгуулах, бүлгийн ажлыг төлөвлөх, сонины зөвлөлийг томилох, пионерүүдэд даалгавар өгч, биелэлтийг шалгах зэрэг ажлыг удирдан зохион байгуул- на. Гурав. Бүлгэмийн тайлан сонгуу- лийн цуглаан Бүлгэмийн тайлан сонгуулийн цуг- лааш МАХН-ын ХҮШ их хурал, Монголын Ардын Хувьсгалын яруу алдарт 60 жилийн ойг угтсан сурла- га ходолмор өорнөосон үед МПБ-ын төрсөн өдөр 1981 сны тавдугаар сарын 8-нд орон далар нэгэн зэрэг болно. Цуглаанд пионерийн бүх бүлэг оролцоно. Цутлаан нь шугам жагсаа- лаар эхэлнэ. Бүтэн жилд хийсэн бүлгэмийн ажлын тайланг бүлгэмийн зөвлөлийн дарга, гишгүүдийн аль нэг нь тавила. --Тайланг бичиж бэлтгэх, холэл- цэж батлах асуудлыг бүлгэмийн з9з- лөл харнуцвиа. Тайланд МАХН-ын ХҮШ нх хурэл, түүхт ойнуудыг уг- таж «МАХН-ын үйл хэрэгт үнэнч байж, МХЗЭ-ийн хойчийг нэр төртэй залгамжилья» урнан дор явуудсал «Залгамж үе» аянаар пиоверийн бүл- гүүдийн хийсэн ажлыг нэгтгэн (Ддүг- нэж. бүлгэмийн хэмжээгээр зохиосон ажлыг тусгахаас гадна писнєр су рагчдып дунд зохиох урлаг, уран сай- хан биеийн тамир, спорт, соёл олон түмпий ажилд бүлгэмийн зөвлөлийн үүрэг роль ямар байсныг илтгэнэ. Мөн түүхт ойнуудыг угтаж явуул- сан торол бүрийн уралдаан, тэмцээн, уламжлалт ажлуудад ппопсрийн бү- лэг бүр хэрхоп оролцсоныг нэгтгэй дүгнэж, «Залгамж үе» аянзар ппопер сурагчдын эзэмшвэл зохих мэдлэг, чадпар, дадлын түвшинг тодорхойлох үлгэрчилсэн үзүүлэлтийг хэрэглүүлэх талаар бүлгүүд юу санаачлан хий, ямар үр дүнд хүрсиййг товч тодорхой бичсэн байх ёстой. «4Залгамж үеэ алпы удирдамтийг хэрэгжүүлэхэд бүлгэм, бүлэг салаа, писперүүд хэрхэн оролцсонд | дүп шинжилгээ хийж, бүлгүүдийн ажлыг дүгнэх, тэргүүний бүлэг, баг, салаа, аравт шалгаруулан цол олгох талаар зайлшгүй тусгах нь чухал. Энэ таї- ланд шнопер сурагчид пионерийн тангараг, чип эрмэлзлийг хархан бие- лүүлшж байсныг тодорхой бичих нь бас ашигтай. -- Бүлгэмийн цуглаан дээр пионпс- рийн | бүлэг, хүүхдийн сайн дурын байгууллага, хамтлагийн төлөөлөгчид үг хэлж бүлгэмийн зөвлөлийп ажилд үнэлэлт өгч, вөрпйп хамт олон, бүлгэ- мийн ажилд лмар хувь пэмэр оруулс- наа ярьж, сапалаа хэлнэ. -- Тайланг хэлэлцэш ссапы дараа МАХН-ын ХҮШ нх Б ХУралд сурлага, хөдөлмөр. урлаг спорт, олоп нийтийн ажлын онцгой амжил- тза илтгэх рапортад гарып үсэг зур- сай тэргүүлий пионерүүдэд Д. Сүх- баатарьт тэрэмжит МПБ-ын Төв Зөплөлийг мапдатыг белол хүлдэт- гэлтайгээр гардуулна. -- Үүний дараа бүлгэмийн |сон- гууль явагдана. Сопгуулийг сургуу- лийн цамын" байгууллагын төлөөлөгч || ХЗЭпїп хороопы парийт бичгийн 95-аас дээш | бүлэгтэй бол 21-23 хүгий бүрэлдэхүүгтэйгээр бүлгэжн! зөвлөлийг сонгоно. 2 Бүлгэмийн зөвлөл 5 гишүүнтэй бол: 1. Ппонерийн ахлах удирдагч 9. Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга З. Пиоперийн танхим, сонины эрх- лэгч 4. Бзатарчуудтай ажиллах зөвлө- лийн дарга 5. Сурлага хзряуцсан зохион бай- туулагч 5 Бүлгэмнйн зовлөд 21 гишүүнтэй бол: 1 Ц 1. Ппонерийн ахлах удирдагч 2. Бүлгэмийй зөвлөлийн дарга | З.Бүлгэмийн зөвлөлийн | орлогч дарга 4. Ппонсрийп тапхимын эрхлэгч 5. Ленип-Сүхбаатарын танхимын зөвлөлийн дарга 6. Тэргүүн туршлага судлан дэл- гэрүүлэх зөвлөлийн дарга 7. Нүдлэн хамгаалах штабын дарга 8. Тугчдын клубын ахлагч 9. Ахлах бүрээч 1 10. Ахлах бөмбөрч 11. Баатарчуудтай ажиллах зөвлө- лийн дарга ) ! 12. Интеризциспал плубланхїмын эрхлэгч | 13. Биеийн тамир, аялал, жуулц- лал хариуцсан зохпон байгуулагч / 14. Сурлага хариуцсан зохиоцп бай- гуулагч 54 15. Улс тор, олон түмпий ажил хариуцсан зохиоп байгуулагч 16. Цэрэг, эх оронч хүмүүжил хї- риуцсан зохион байгуулагч | 17. Сайн дурын байгууллага (38- рпуцсан зохион байгуулагч 18. Бүлгэмийн бичгийн дарга 19. Ханын сонины эрхлэгч 20. Урлаг-уран сайхты ажил ха- рнуцсан зохиоп байгуулагч гасэ! бүрэлдэхүүнтэй байж болох боловч бүлгэмүүд өөрийн пехцолд тохируу- лан бүлгэмийн зөвлөлийп гишүүдийн ажил үүргийн хуваарийг тогтооно. зоплөлийц нарийн Бүлгэмийн зөвлөлийн апхны цуг- даан хийж дарга, арлагчдыг сонгоно. Бүлгэмийн псовлөлийн даргаар бүлгэм бүлэг салааг сайн удирдаж зохион байгуулж чадахаа харуулсан, нар хүндтэй тэргүүний пионер, МХПЭ- ийн гишүүдийг сонгоно. Тэрчлэн урьд өмнө ппоперийн байгууллагад С0нН- гуульт үүрэг гүйцэтгэж ппонерүүдтэй сайд амиллан: байсан “МХЗЭ-ийн гишүүдийг пиоперийп бүлгэм, бүл- гийн зөвлөх удирдагчаар ажиллуул- на. : Цуглаав | даэр бүлгэмийн бүраач, бөмбөрч, тугчдын хэсгийг . СОНГОЖ, пиоперийн байгууллагын билэг тэм- дэг, онцлог, бслол хү дүрмийн лагуу бүрзэ бөмбөр, бүлгэ- мийн тугийг шилэгүүлнэ. Мөн Пионс- рийн идэвхтний улаап бүч, татих тэмдэг шинээр байгуулагдаж байгал пиоперийн бүлэгт бүлгийп дарцаг, бүрээ, бамбөр бүлгийн түүхийн аль” хүлээлгэн Өгөх ппоперийн Ёй- шүүнд элсүүлэх МХЗЭ-д байгаа пиоверүүдэд дурсамж гардуу- лах зэрэг ёслолын ажиллагааг Ягуул- Цуглаан дээр МХЗЭ, МПБ-ын дээд байгууллага ,бусад газрын | шагнал урамшлалр тэргүүний хамт олон. пионер сурагчдыг шэгпаж болно. Бүлгэмийн тугийг үдэж | гарган «Ппоперийн марш» дуулснаар тцуг- лаан дуусна. Цуглааны дараа бүлгэ- мийн зовлолийн хийсэн ажлыг сур- со талчлах үзэсгэлэц нээж, балрын ноч- /Церт тоглуулна. (0 “МПБ-ЫН ТӨВ! ЗӨВЛӨЛИЙН | АРГА ЗҮЙН СЕКТОР ту «1 | 1а АВнАГ 200 224 22) монголын | сайсрын й эс амжилттай дуусч хлбогдуулан баяр хүргэ. олон захидал цахилгаан ма- лАй орны хот ходоогийн сургууль, багш, тгонср сурагчдаас редашид ирсээр байна. ь аймгийн Мандалговь її 10 жилийп сургуулийн цаймдугаар ангийн сурагч Б. Тупла, Ховд аймгийн Дөргой су- мын ниснер сурагчдыл биесийн та- мир спортын хамтлаг, Говь-алтай аймгийн Алтай хотын 10 жилийн шїїн Ө-ийн «А» ангийн су- ич М. Отгонбаяр, Халиун су- мын 8 жилийн сургуулийн. 8-ий «Б» ангийн сурагч Ч, Болормаа, Өвөрхангай аймгийн Гучин-ус су- мын 10 милийн сургуулийн 8 ду- гаар ангийн сурагч Л. Монх-унд- , С, Нямсүрэн, Сүхбаатар айм- тийн Бяруун-урт хотын 8 жилийн хоёрдугаар сургуулийн. 7-гийц «А» апгийн сурагч Б. Болормаа, Дорнод аїйїмгийн. Чойбалсан хотын 9 яшлийн Ш сургуулийн 8:ын «ЛА» айгийн сурагч Б. Батжаргал, Т-сайн «А» ангийн сурагч М. | | | ї к-ореє “. Балйрсайхап, Булган хотын П,Ё. Шетипийтий парамшит 10 шилийн сургуулийн 10-ын «» апгийл сурагч П. Нарантула, Архангай аймгийг. ХЯй-ийн хорооны шид: тан ЭМ. Тольхүү, Батголгий ам- гийн. 10 жилийн хоёрдугаар сур- туулийн 8-гийн «А» ангийн. су. рагч Т, Анар, Ч-ын «А» аигийн сурагч Г. Ербал, дөрөпдүгээр ан- гийп сурагч Т. Нурпатгүль, Сэлэн- гэ аїїмгийн. Орхонтуул сумын 8 илийн. сургуулийн багш 8, Ба. таа, Зүүнхараа хотын 8 шилийн сургуулийн 4:ийн «А» ангийн су- рагч Л. Параитула, Цаглайнуур сумын 8 жилийн сургуулийн 8- ын «А» апгийн хїмт олон, Шаа- мар сумын 8 шилийн сургуулийн богийн «Л» ангийн... сурагч Ч. Амарсайхан, нийслэлийн 10 жн- лийн 52 дугаар сургуулийн 8-ын «А» ангийн... сурагч М, Эпйхжар тал, 28 дугаар сургуулийн 6-гийн «Б» апгийн сурагч П. Анхимтула нарын олон пионер сурагч, багш, хамт олоп, пөвлолт монголын сансрын хамтарсан ийслэгийн, үеэр сурлага ходолмөрийн амжилт гаргасан тухайгаа рапортали баяр талархал дэвшүүлсэй байна. Найрамдлын райопы 10 жн- лийн 53 дугаар сургуулийн 38- хиргаа, ХЗЭ-ийн хороо, бүлгэмийн зовлол Зөвлөлт, Монголын сансрын писэгчдийн хамтарсас инслэгийн хугацаанд сургууль дээрээ зарла- сан «Сансарт монхожсон найрам- даль сэдэвт 7 хологийн ажлаа дүгнэлээ, -- Сурагчдын сурлагын чапар 16, амжилт 10 хувиар ахилаа. Манай хүүхдүүд ч мэрийсэп шүү гаж тус сургуулийн бапп нар баяртай өгүүлнэ. Сэдэвт ажлын үеэр анги бүхэн «Сансарт хүрсэн САНСАРТ МӨНХӨЖСӨН НАЙРАМДАЛ зам» зурагт самбар гаргаяг пиопе- рийн бүлэг, ХЗЭ-ийн үүрүүд үзүү- лэх ажил зохиожээ. Моп Зөвлөлт, Монголын санс- рын ипсэгчдийн инслэгийн тухай мэдээллийг одор бүр хийж, холбог- дох зураг материал бүхий самбар ажиллуулав. Бапшч Я. Улаанцэ- рэн, Ц. Ганбат, Л. Цэдэпбал, Б Гапбат, Л. Нэргүй, Япжкмаа нарын даасан ангиуд сурлага, ходолмө- рийн амжилтаар бусдыгаа хошуу- чилжээ. Б.ПҮРЭВСҮРЭН Ё" 1517: ї цҮлээ! . Ё НАПРАМДАЛ--ДРУЛ(СБА 1 80в8р ҮЕИЙН БАЯР ТАЛЛРХЛ КУБЫН ПИОНЕРИЙН Х01500 1961 оны дөрөвдүгээр сарын аалуу босогчдын холбооны чилгаар «Босогч пвонсрүү- холбоо» лагдаж Бби- хтн14й пноперийн гэж нэрлэгдэх болжээ дын хол- онд холбоо одоо эЭг- нээндээ 6--15 насны 2 сая 800 мянган шионерүүдийг нэгтгэж бай- на. 1--4 дүгээр ангийн Д-- моннадчууд нь (1953 онд Фидсль Кастрогийн удирдлагаар нубын хувьсгалчид Мопнада хэмээх нэр- тэй цэргийн хуарай руу хийсэн домогт дайралтын дурсгалд 90- риулж энэ нэрээр нэрлэжээ) хөх 11 тиг! шинииин шинжин шинжин шинжин шиниин шижин шинжин кишиклна шишижин 20 ЖИЛИЙН НЬ ОЛД шинийн Ши өнгийн бүч зүүдэг ба 5--9 дүгээр ангийн пионерүүд нь улаан өн- гийн бүч зүүдэг юм- Монпнадчууд пиоперт элсэхдээ эх орон пиоперийн байгууллага- даа үнэич байхаа илэрхийлэн та!- гараг оргодог. Пионерийн гишүүн бүр бат илэрхийлэхтэй. Хубын ппонерийн уриа дуудла- га пь «Ппоперүүд ээ! Номмупиз- мын уйл хэргийн төдөо хэзээд бэлхэн байгтуш!» харнулт нь: «Че шиг байна». Энэ нь нубый нэрт хувьсгалч Эрпесто Че Геварын үлгэр дууриалаар сурч хүмүүи- хээ илэрхийлж байгаа хэрэг юм. Нубын пнионерүүд чихрийн ни- шинг хураах төрөл бүрийн цэцэг жимс хүнсний ногоо тарих, мал аж ахуйг арчлан өсгөх, сургуу: лийн байр танхимын арнун цэв- рийг чанд сахиж, орчиоо тОХиИ- жгуулах, сургуулийн эд хогшлыг засч сэлбэх ззрэг НИЙГМИЙН ТуУС- тай хөдөлморт гар бие оролцож, аав зэж, ах эгч нартаа тусал- Нубын пионерийн холбоо нь олон улсын өсвөр үеийнхний хө- дөлгөөний байгууллага СИМЕА- гийн үйл ажиллагаа, ах дүү СО» циалист орнуудын пнонерийп бай гууллагуудаас зохиож байгаа бүх Ё арга хэмжээнд идэвхтэй оролцдог. | | 1978 онд дэлхийн залуучууд 8 Хонх наадам БНКУ-ын -4 эн, Гавана хотиоо болох үед, тус наадмын хүүхдийн арга хэм- шээг Хосє Мартийн нцэрэмлїинтЁ Кубын пионерийн холбоо амшилт- тай зохион байгуулсан юм. Кубын пионерийн тов хэвлэл нь долоо хоног тутмын «ПИО- НЕР» сопин юм. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит мп Б-ын Тов Зовлолийн ажилтан Г. УРАНТҮЛХҮҮР ПППпїппүїПїтїїпИпПїШҮИПИШИЇ. тан БОЛГАР ППОПЕРҮҮДЭД ЭАЛХИДАЛ БИЧЭЭРЭЙ ВИВАУ-ын нийслэл Софи хот нєр сурагчид дараах хаягаар 49а- дахь Г, Димитропыц Моромшиит хидал бичин: явуулна уу. Пїпоперийн топ ордпы дэргэд ин- ПИ, Р, Болгарил териациацал. нөхорлолийн Илуб г. София салхап. байгуулагдав, Ийм илу- плошлдь «Нелчеаа Завера»--2 бууд Болгарын бусад хотуудад Цантральный даорац тионёроа олон бий. Болгар пнонерүүдтэй сахидлаар харилцах хүсэлтэй ино- «Г, Димптров» «Зал брумбы» АХАРХАН БОЛОВЧ ГАЙХАМШИГТ АМЬДРАЛ Митно Палаузов амьд байсан бол одоо ташин наган иастай байх байшэл, Тар хэдийгээр арван ДӨ- равхон насалсан боловч алдар пар нь домог болон мөнхөрч, хойч үсийнхнийгаа. зоригшуулан ДУУ- дах жишаа болон үлдсэн билээ, Чухам 1оуны төлөө эдаал. хүү ампа өгснийг мэдэхийн тулд Бол- гарт фашиазмын дарангуйллын эсрэг тэмцлийн гал нд дүрэлзэж байсан (1941--1944 оп) үеийг эргэц сапацгаал. пап овгон тэр хоёрыг Габров-Ссв- «Фашизмиын эсрэг зэвсэгт том- Лисп дэх хувьсгалчдын . отрядад цэл эхлэх тэр үед манай гэрт пар- хүргэлт өгчээ. Халуун ам бүл 18- тисанууд цугларч, ажлаа лвуулах хин уулзацгааж, баяр хоор болов. болов. Тэгэхэд миний ганц. ХҮҮ Харин эх, хүү хоёр оргоспыг мэ- Митпо маань дөнгөлс 11 пас хүрч дээд дайснууд хорсохдоо байшинг байсан юм. Сургуулиасаа харьяс !ї» галдап шатаажээ. Митно ХҮҮ ирэнгүүт нь бид түүнийг гудам- 12 ицастайдаа партизан болов. жинд харуулд зогсоодог байсап Фашистуудын эсрэг их бага Х15 богоод ямар пэгэн аюулын үед жээний. 17 тулалдаанд томчуул- тэр бидэнд нууцаар дохио Өгөх тай адил оролцжээ. шэсиЙс үүрэгтэй байв. Митко бас мапайх аль хүнд хүчрийг балчирхап Оиїс ны шуудан зоогчийн үүрэг гүй- еэрээ зоригтой туулж, нэгэн удаа- цотгэж, үйлдвэрийн газар, суу!- гийп ширүүн байлдааны - Дараа ны хорооллоор явш, бидний нууц Осеникопын тал Дахь Стара-Пла- уулзалт, хурлын тухай мэдээ хүр- иинын газар доогуур байгуулсан гэнс, заримдаа буу, сум Ч зоодог Эмнэлэгт Митко, эхийнхээ хамт, байлаа. Байдал хурцдаж, би пар- хүндээр шархадсап хоёр цэргийг тнсан болш, мохдийнхоо хамт эмчилж сувилах үүрэг хүлзэж ланд зугатаж гарах хүртэл энэ хоцорчээ. байдал ЗҮГ ЛИШЛСЭЭР байсап юм» 1944 оны дөрөвдүгээр сарын гэж Митко-гийн эцэг Трифоп Па- пэгпий өдөр! Ой мод, газар дэл- лаузов яриагаа эхэлсэн юм. хий хаврын парны илчинд төлжийн “Митко зэжтэйгээ хамт хотдоо ЦЭЦЭГЛЭЖ байлаа. Хаврын эхэн амьдарч байтал. харгис цагдаа сарын энэ сайхан өдөр тэдний нар, дайсанд уравсан хөлсний. Хувьд сүүлчийнх болпо гэж. хэн этгээдүүд байшинд нь байн байн төсоөлох билээ. Гавч дайсан тэд- лайрч орж, нэг лэг хийх нэрийд- ний байрласан гаарыг олжээ Хүн лээр топон дэзрэмдэхийн хамт, торхөө алдсай фашист дээрэмч- партизануудын байгаа газрыг хэ- дийг партизапы отрядын эмч, лүүлэх гэж оролдоп, зэрлэгээр дайсанд урвасан этгээд дагуулж зовоох болов. Эхний үед, блцхан ирсэн. байжээ, Дайсан дөхөж ирж хүүгийн. балчирхан ухаанд чухам лвааг Митко хамгийн түрүүн ямар их үйл хэргийн толоо аав ажиглаж хараад, Нохөддоө М3- нь буслд томчуулын хамт тэмцэгх дэгдэн, бүрэн зэвсэглэсэн дДэ?2- байгваг бүдэг бадаг. төсөолөх рэмчдийг инлээд ойртуулш: Биш болж, улмаар, тэд Ямар изгон гаад гад нээв. Шархтай цэргүү- аугаа их, ариун сайхан. үйлсийн дийг хоргодох нүхнээс гарахад тулд зүтгэж байгааг сайн ойлгох нь туслаад, зэл: иь ил гартал ав- болов. томатын дуу тачигиан, хүүгээ Нэг өдөр Митно-гийн гэрийг харсан чигээрээ ойчив. |Эрэлхэг харгис цагдаа нар дахин бүсэлж, партиаан хүү дайсантай хүч тэнц- аавыг нь барих гэсэн оролдлого вэргүй тулалдаанаа үргэлжлүүл- талаар болсолд хорсож. ох хүү сээр... Шархтай хоёр цэрэг, бяц- хоёрын цээжинд буу тулган бай- хап хүү, эх дорвүүл энэ өдөр-8л- цааж гарчээ. тан амиа алджээ. Энэ өдрөөс хойш олон шил -- Эцэг чинь хаана байгааг опгорсон боловч Болгарын ФНэв- үпэнээр нь хэл! гэсэй цагдаагийн тэрхий толь бичигт: «Болгар ор- догшин асуултад, Митко Огтхон ны хамгайн залуу партизан Мит- ч айл сандарсай шигжгүйгээр: цо Палаузов 1930 оны арван -- Аав Фраки руу амил хай- нэгдүгээр сарын 8-нд төрж, хэзээ хаар явчилсан гойс) амьдралдаа ч үл мартагдах баатарлаг үйл анх удаа худал хэлж орхив. ГЭ- хэрэг бүтээлцэж лваад 1944 онь сэн ч үнэнээр нь хэлчихвэл а08ЫС дөрөвдүгээр сарын 1-нд нас бар- дайснууд олохоос гадна би өород сар...» хэмээн өгүүлснийг уншинс урвагч болно гэдгийг шаал ХҮҮ болдо. сайн мэдэж байв. Урвагч ГЭДЭГ . Үхэхийнхээ ӨМнө Мнтно 09- пэр авснаас эдэнд буудуулсан НЬ рийнхөө тухай ямар нэгэн захи- дээр гэсэн бодод гэцэт тархинд. дад бичиж орхисонгүй, тийм цаг, нь харван орж ирмэгц, тэрээр бололцоо ч байгаагүй нь мэдээж толгойгоо цогтойла өргөв. билээ. Гэвч түүний нэр, намтрыг Хүүгийн цээжрүү | ЧиглэсэН Болгарын залуу үе, үе тэнгийн- бууны гох тасхийв. Гэвч ав болО- хон нь, ард түмэн нь цөм сайн ход дайсан энэ удаа сумгүй 0УУ- мэддэг богоөд, үхэшгүй мөнхийн гаар сүрдүүлсэн хэрэг байжэ9. . гапьла байгуулсап бяцхан хүүт “Дахин барицчлагдахаас бол- гийц богинохон боловч гайхам- гоомжлон, өх, хүү хоёр партиаа- цигт амьдралыг бид гэсэн нууд тийш, өцэг Дээрээ ОЧИХООР мартах ёсгүй. | шийдлээ. Нүх шиг,харанхуй,/МЭ- «Софийн мэдээ»: сониноос П. Бүудрагчаа орчуулаа | гэп шөнө зам сайн мэдэх парти- үшшлпшга Өтэгчшц шшшшша шшягссА ЄЛТЄЛА ЄлхинЖЛа ч ї х Ё МХЭЭ-ийн Тон Хороо, Д. Сүх- матарын. ийрэмжит .|Л Монголын анонерийн байгууллагын Топ доп- “Улолийн хэвлал «Пионерийн үнэн» ссопийы анхны дугаа 1944 оны орөлдүгээр сарын 4ид хоплаг- эц гарсан. «1моперийн үнэн» сопин долоо хоногт 2 удаа гардаг Оспор сийг коммупист Аар, птэгШш үмүүнгсүүлэх, талаар, МАХН-аас вшүүлэн тавьсан программын зорилтыг үйл ажиллагаандаа ордлөг болгож, пионер сурагч- “дыг МАХИаын үйл хэрэгт хэзээд зэлхэн байт, эрдэм боловсролтой, : илч хичээнгүй, соёлч болопсон, ммунист ойдор ёс суртахуунтай болгон хүмүүжүүлэх, аугаа их ХУ, ах дүү социалист бусад риы ард түмэн, түүний оөспор үсийнхэнтэй тогтоосон алд чин тайрам- үнэнч, социалист өх 22227 4444444444444444444444444-4444 У”””””ЛЛЛЛИОХЖИЛЛОИЛЫН с АВЗАРГЫГ! Ах дүү социалист орпуулын өсвөрийн бөхчүүдийн чолоот бї- рилдааны олон улсын аварга шал- гаруулах анхдугаар тэмцээн Улаанбаатар хотод саяхан боллоо. Тэмцээнд ЗХУ, БНСЧСУ, БНП АУ, БНМАУ-ын 60 гаруй өсво- “«ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» орондоо халууп хайртай байх эрхэм үзэл санаагаар хүмүүжүү- лахэд тус сонины нийтлэлийн гол порилт оршино, «Плоперийн үйдн» сонийг аахиа« лай уншигчдын тоо шиїлэв0 шилд өсч байна. "ус соппиы анхпы дугаар 5000 хупь хөэплэгдэлс байсан бол одоо. 177344 аахиалан уншигчтай боллоо. Өсвөр үеийг иоммунист бсоор хүмүүжүүлэхэд гүйцэтгажс ирсэн үүргийг нь. нам, аасаг ондор үнэллс «Пиоперийн үнэн» сопииг 1959 онд 15 жилийнх нь ойгоор «Мөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийнй. одон»-гоор, 1974 онд 30 жилийнх нь ойгоор «Алтай га- Дас» одонгоор тус тус шагнаж, ї АЛХАА рийн бөхчүүд дал, зориг Тэмцээний алтан медалийг манай бох Г. Саран-эрдэнэ, Р. Бямба- цогт, ХХ. Ганболд, Болдбаатар, Н. Эрдэнээ, Б. Баттуул, Ө. Ват- оролцож хүч ча- тэсвэрээ -сорилоо. 13 жингийн аваргын өсвөрийн «Залгамж үе» аяны «Эрэлхэг зориг, авхаалш самбаа» жигүүрээр сай юм. Миний хамгийн хөплол. «Пиоперийп үнэн» сонипд цирхолтой өгүүллэг, шүлэг, хиол үргэлл хөплэгдээсэй хүсдэг. Архангай аймаг, Цэцэрлэг хо- 14:11 нь пишо. ХҮҮХДҮҮД. СОНИНЫХОО.. ТУХАЙ Ви сургуульд орж бичиг үсэг үзээ өхөлсэн тор цагаасаа «Пно- перийн үнэї» сойниг уншилг эхал- дуртай со- д0- тын 8 шилийп 1 сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч Б, ТУЛА. Сопипыхоо шинэ дугаарыг хур- дан ираасай гэл( би хүсдэг. Учир баяр баясгалап, шинэ мэдлэг ав! ирдэг, Р Нийслэлийн 10 шилийн 6 ан таар сургуулийн 6 дуг ГҮРЭН гийн сурагч Т. БАХЬ ИГИЛК Хэдийгээр би 10 дуга Р болов Ач ! сурдаг МХЗЭ-ийн гишүү! : «Пиоперийцн үнэн» сониноо бай! га захиал»: уншдана 52 би хамгийн анх эн 27 пирхолтой сохиол уншийК, хэвлэгч болохыг мэдсэй ТОМ. гогч юу МЭЛ НЛИЙН «Пионерийн үлэн» хайртай багш шїїг минь. бидэнд. хичиэдэн дотно санагдана вэ? Сонирхолтой шинэ хичээлд суух гэж байгаа мэт сопиныхоо. шинэ дугаарыг тэсэж ядан хүлээцгээнэ бид. Тийм 927 УУУУУУУУУУУУУУУУУУЛЛУУУУУУУУУЛУУЛУУЛЛРУУЛУУЛИИЛЛЖИРУЛИЙУЛИЛРИУЛЛИНИУРУУЛРЕУЛЛРЙЛУЛЛИУУЛИЛРУУУЖУУлл тулга, Н. Жинстхүү, БВ. Чинбат, Д. Батхуяг, 27Н. Батжаргал, Сүх- бат, Ц. Баярсайхан иар авлаа. ЗУРАГ ДЭЭР: Тэмцээний алт, монго, хүрэл медаль хүртсэн аал- рим тамирчил. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зургууд. комбицатад хэвлэв, «ТИЙНЕРИЙН ҮНЭН»БИДНИЙ БАЙ 16 26 «Пиоперийп үнэн» сониМ биднийнх багш. Улаангом хотын 2 сурагч 9-ийн «Вэ» Д: НАМГЭРЭ? 2ИЕУУ22У2 ИУЛИУЛБИУСРУХИУУРИЛСҮҮНГИХҮУРҮҮУҮЛУЛЛИҮЛУУУУУУЛУУЛГХУЛИУУУЛУРҮУУКУҮРР»х-хилэЖРУҮР эрхлэгч : П. ЦАШДОНДОВ” |12 2121 Д НїДЕКС--тагаа”- анийлн өэлжөг- 7.88 дахь жилдээ ! Ё ь эдоггг1лыд тана эе С2стжлаласЄа, Орон бүхний пролетари нар нэгдэгтүн! 111119121:19181317 МХЗЭ-ийн Төн Хороо, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин 22 МАХН-ын үйл хэргийн төлөв хазаад бэлхэн Сайгтун Эр 1(227(1681) “71981 оны д0фробдүзээр сарын 8 ё) «ЗАЛГАНЖ ҮЕ» ПЯНЫ КИЛАА ХЭРХЭН |ДИНЭХ 83? Ч, “ЦЭРЭНДУЛАМ МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны нарийн бичгийн дар- га, Д.Сүхбаатарын иэ- рэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга. ЗДИШОЧНЫН бүх шатны бийгуул- лагууд МАХТГ-ын ХУПГ их хурал, Ардын: хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 хилийн ойг угтаж: «МАХН-ын үйл хэрэгт. үйэлч байн, МХЗЭ-ийн хой- чийг Нар, төртэй залгамжилья» уриан дор явагдаж байгаа «(Зал- гамиг үе» 8лны удирдамжийг ам- шилттай харагасүүтлг байпа. Зїїйшээ нь: Ховд аймгийн пиоперийн зөвлө- лөөс анхан шатны байгууллигуу- дын дунд онцгой амжилтын улаан тугийг аялуулах таван сарын аян, их хурлын. нэрэмжит Сбү- лэг,баг болох хөдөлгөөн, --НийсЛЭ- лийн 48. дугаар. бүлгэмээс «60 сайн үйлсийн: төлөө» уралдаан, нийслэлийн 15 дугаар бүлгэмээс «1Омхнаар ом хийх» хөдөлгөөн орцүүлиг, Баянхонгор “аймгийн Валнцагаан сумын арван. жилийн сургууль,бүлгэм «Сургууль орчноо тохшиуулья», 4Дундгүй бүлэг, са- даад олныг төрүүлье», «Алдагдал, хаягдал ашиглай толийн .бэлтгэл хийцгэав», Булган аймгийн төвгїп сургууль, бүлгэмүүд «Бүтээлч ДоО- лоон Өдөр» ходолморийн аян, цу- ваагажшалуулиг олон мянгап пиО- нер, баатарчуудыг хамрууалж:-041- гааг иисдэмжвэл зохих ааслын тсипэ Намын ХУШ -их хуралд ”өсво- рийн Сүхбаатарчуудаас сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон ний- тийн ажлын онцгой амасилтаа ИлТ- гэх рапортад гарын үсэг зурах өр- хийн төлөө уралдааныг гурван үе шаттайгаар явуулжс дүгнэнэ, Нэгдүгээр үе шат. Сансарт хүп ниссэний 20 жилийп ойн өдөр буюу дөрөвдүгээр сарын 12-нд «Най- рамдал-сапсар-хүүхэд» сэдэвт бүл- гэмийн цуглаан хийж тойрог 44. мын эрдэм шинжилгээний «Салют- 6б»,--«СоюзТ--4», «Союз--239» цогцолборт зөвлөлт,монголын санс- рын хамтарсан нислэгийг амжилт- | тай хий» өсвөр үеийнхэнд эрэлхэг зориг, баатарлаг үйлсийн гай- хамшигтай үлгэр жилшээг үзүүлсэн “ЗСБНХУ-ын хоёр удаагийц баатар, ВБИМАУ-ын баатар сансрын нисэгч В. А, 2 Нанибекоп, ЭСБНХУ,. БН- МАУ-ын баатар, сансрын нисэгч “АС Гүррагчаа-ларын нислэгийн ту- гүхай сонирхолтой яриа хийж сашс- 444444444444: хэлбарүүд юм:. 21 рын -нисэгчдийн нэрэмшинт- (олохоор үүрэг, амлалт авсан хамт олны үүргийн. биелэлтийг дүгнэн| цол мандатыг гардуулан,«Сансрыл ту- хай хэн сайг мэдэх вэ?» уралдаап явуулж, «Бидний хүслэн сансарт» үзэсгэлэн гарган, урлагийн хамт- лагийн тоглолтыг үзүүлнэ. Мөн са лаад тайлан сопгуулийн цуглаан хийн, ажлаа дүглэл намын их Ху ралд сурлага, хөдөлмөрийн ая- жилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зурсан таргүүний пиопер сургчдад бүлгэмийн зөвлөлийн мапдатыг Єс лол.төгөлдөр гардуулиа. Хоёрдугаар үе шат: ВИ. Лейг ний мэндэлсний 111 жилийн ойн одор буюу дөрөвдүгээр сарын 22 нд пионерийн бүлгэм бүр «Бид Ле- ниний .гэрээслэлд чин үйэнч» сэдэвт хүндэтгалийн шугам “їг- саал, бүлгүүд тайлан. сонгуулийн цуглаан” хийж, «Залгамж үсэ ая- ны ажлыг дуглэц халэлцэл, аймаг, хот, райопы намын хорооны багл хуралд алсын “ОиЦгой амжилтаа рипорталниа: -ж- Намын ХУШ их хуралд өргөх рапортад гарыг гүсэг зурсан. тэр: гүүний пионер сурагчдад аймаг, хот, районы ппонерийц левлөлийн мандат гардуулиа. Бүлгүүдийн тайлан сонгуулий! хурлын өмнө бүлгэм, бүлгийн зөв лөлвөс За лгамнс үс» аянаар пиоб: рүүдийн эзэмшвэл сохик мэдлэг чадвар, дадлын түвшинг тодорхой- лох үлгэрчилсэн үзүүлэлтийн да- гуу. пионерүүдээс: шалгалт «авч, «Баатарчууд-Сүхбаатарын орноор» тоглоом-аяллын “дүнг -цэгтгэн .гар- гасац байна: Гуравдугаар үе шат:Д.Сүхбал- тарын нэрэмжит МПБ-ын 56 ин лийн ойгоор буюу тавдугаар сарын “8,9:ний өдрүүдэд аймаг, хот, рзйолыгтпионерийїг зөвлөл, 4Зал- тамис -үеэ--аяны-удирдамжийг--хэ- “ рэглжсүүлэх явцад зохиосон. ашлЛын дүн, цаашид-тавнх зорилтын тухай пноНерийц «Залгамиглагчь чуулга- наар, «ТЇїнонер сурагчдад ёс сур -тахууны хүмүүжил олгоход пноне- рийн байгууллагаас зохиох ажлыг сайшруулья» гэсэн асуудлыг бүгд хурлаараа тус тус хэлэлцэлтодор- хой зорилт дэвшүүлэн ажиллах болио, Чуулганы үеэр «Зарийца» цөрэг спортын тоглолт, дуут онаг- саалын үзлэгийг зохион явуулиа, МАХН-ын ХУШ их хуралд ос- ворийн Сүхбаатарчуудыг төлөө- лөн сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон нийтийн ажлын онц- гой амжилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зурсан тэргүүний пио- неєр сурагчид, пионерийн хамт олоцд Д.Сүхбаатарын лэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн манда- тыг гардуулиа. ( ХУП нїх хурал изэгдэх өдөр «Коммунистуудын үлгэр ”эжишаэнэвс/ суралцацгаал» сэдэлт бүлгэмийн цуглаапыг орон даяар, цэгэн зэрэг. зохион явуулахаар -соүтолтэжжливттт “брлон хамт бэлтгэж байна. Коммунистуудын үлгэр лишээ- нээс суралцацгаал» гэдэг нь -- Ленинч ёсоор сурч хөдөл- мөрлөж, амьдрах: -- Пионерүүд өөрсдийн гол ходөлмөр болсон хичээд сурлага-: тая хариуцлагатай хандах, -- Пионерийн авсан үүрэг, ам- лалт төлөвлөсөн бүхэн-пионерийн бүтээлч ажил гүйлс болох “ёстой: -- Пионер бүхэн эх. оримхоо тусын тулд нийгмийн тустай хө- дөлмөрт идэвхтэй оролцох, - Номмунист хүний шударга зарчимч, ажилч хичээн- гүй шилдэг айн чанарыг “өөртөө эзэмшсэн байх ёстой гэсэн үг: Энэ нь өсвөрийн Сүхбаатарчууд «МАХН-ын үйл хэргийн толөө хэзээд бэлхэн!» байж, социалнз- мын бүрэн ялалтын төлөө млтар!ї/- гүй тэмцэж, БНМАУ-ын лионе- рийн чиц: эрмэлзлийг ямагт сахин бпелүүля: ирснээ: нам засагтаа батлан. нлэрхийлж, вөрсдийц хийж гүйцэтгэсэн, сурч бүтээсэн ажлын үнэнч үр дүнг их хурлын цэр дээр” илт- гэх чухал ач «холбогдолтой цуг- лаан болох юм Их хуралд пнонер, баатарчууд бүр сурлагаа. хэдэп баллаар ахнул- сан, сургууль “орчиндоо хичнээн цацэг, мөд, зүлэг тарьж ургуул- сан, шинээр амар -ДУу, шүлэг, бүйгиг сурсан, «Номын сайн нө- хор» болзол хэрхэн хангасан. ту- хайгаа цэвэр сайхан бичиж, зурж рапортална:. Цу глаанд нам, төрийн ахмад. зүтгэлтэн, арлын хувьсга- лын -партизан, ахмад дайчид, хө- дөлмөрийн сайчуудыг хүндэт поч- ноор. урьж оролцуулна Цуглааны төгсгөлд пиопер бүрийн дэвшүүлсэн саналын үндсэн дээр шїїнэ тапан жилд пиойер тус бүр олноороо... юу. хийж гүйцэтгэхээ тодархойлох болно. Намын их хурал, түүхт ойнууд угтаж ппонер сурагчдын дунд зар- ласан «Миний. эх орон-6О жилд», «Хүүхдийн ертөнц-81», «Эх ориоо хэн сайн мэдэх вэ?» сэдэвт гар зураг, гэрэл зураг, асуулт хй- риулт, зохион бичлэгийн урал- даан мон «Сургууль орчноо цэ- царлэгжүүльв», «Өсвөрийн тол- чид», «Пиоперүүд байнга цэвэрч илямбай, соёлч болонсоп байцгаая» зэрэг уралдаанд нийт пионер, баатарчууд пионерийн хамт олон бүр идэвх санаачилгатай оролцох хэрэгтэй байна. Ппонер, баатарчууд аа| «Зал- гамж -үе» аяныхаа ажил бүрийг їшонерийн гавшгай үйлс болгон шина санаа, шилдэг арга барил, сонирхолтой: хэлбэрээр улам -бая- жуулж, МАХН-ын ХУШ нх Ху» рил, түүхт ойнуудыг сурлага, хө- дөлмөр, урлаг, спорт, олон “ний- тийп ажлын гарамгай амжилтаар “-угтадгаал, 4 Ахаа Я8ЗАЛГАМЖ ҮЕ АЯНЫ ГАВШГАЙЧ» ” ТЭМДЭГ Пионерийн апхан шатпы бай- гууллагын «Залгамж үе» аянаар сурлага, хөдолмор урлаг, спорт, тєхник, олон нийтийн ажилд онц-ЇЁ гой амжилт гаргасан тэргүү- ний пионер сурагч, пионерийн хамт олон, түүнчлэн уг аяыг зохион явуулахад үр бүтээл гарга-/ сан эвлэл, пионерийн ажилтан, багш сурган хүмүүжүүлэгч, ха- ламжлан хүтүүлгүүлэгч, ходолшө- рийн хамт олныг Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын «Залгамж үе алны гавшгайч» тэмдгээр шаг нана. Уг тэмдэг үнэмлэхтэй байна. МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛД Д.Сүхбаатарын пэрэмжит МГ15- ын Төв Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн өргөтгөсөн хурал болж «МАХН:ын ХУ их хурал, Ардын хувьсгалын 60 жилийн ой угтсан ажлын яв- цын тухай» Хөвсгөл аймгийп пиёв- рийц зөвлөлийн. дарга Ө,Эйхтай- ван, «Пинонер сурагчдын дунд бай- галь хамгаалах талаар зохнож бай. таа..анслын- тухай»,-Говь--алтай аймгийн пионерийн зөвлөлийн дар- га Б.Сапдаг Парын сонсголыг авч хэлэлцэн тогтоол гаргав. Угтог- тоолд :--МАХН-ын ХУПГих ху- рал, монголын ардын хувьсгалын 60 ишлийн ой угтаж зохион, ббай- гаа ажлын явцыг пионерийн чуул- ган, бүгд хурлалр хэлэлцэх, -- Пионерийн амслын удирдамж, тэргүүн туршлагын материалаар мэдээлэл, бичмэл сэтгүүд таргах, пионерийн ажлын арга сүйн тая- химыг П улиралд багтаан бяйгуу- дах, -- Пионер сурагчдын Дунд 30- хиох уламшлалт ажлуудыг урь Дэс бэлтгэл сайтай зохион явуулж айх, -- Ерөнхий боловсролын сур: гууль бүр жимс, ногооны турш:-| лагын тадбайтай болох, мод Үр” жүүлгийн газар, цэцгийн Дулаан байр байгуулж сургууль. орчлоо цэцэрлэгжүүлэх, төрөл бүрийн Жимс, жимсгэнэ, хүнсний ногоо тарьж турших, ашигтай амьтдыг хамгаалж үржүүлэх, шгпиноперийи( погооц, цэнхэр, шар эргүүлийг зааврын дагуу байгуулах «зэрэгд яглыг, цаашид улам эрчимжүүлэ-// хийг аймаг, хотын пионерийн зөв лоөлүүдэд даалгалгээ. 2 ос лу сллтүлшїҮєХН Үнэ 10 мөшо » ПИОНБРИЙН ,, ИДЭВХТНИЙ 02:ду)л5 БОЛЗОЛТ УРАЛДААН ЯВУУЛЖ ДҮГНЭХ ЖУРАМ Нэг. Соёлч тэргүүний аравт, пно- нерийн салаа шалгаруулж: дүгнэх журам. Пионерийп салаа, баатарчуудын аравтын дарга, ЦЭҮ/ өдөр бүр, «Пио- а нер бүр цэвэрч байл», «Пионер бүр нямбай байл», «Пиопер бүр соёлч боловсон байя» уралдааїты болзолд заасан үзүүлэлтийн Дагуу пиопер баатарчуудын ерцун цэв- рийг шалгаж, онц сайн, дунд, муу гэсэн үнэлэлтээр дДүгцэж, тусгай дэвтэр хөтөлнө. Пиаиер, баатарчуудад өгсөн үнэлэлтийг .»-долоо хоног бүрийн «Бямба» гарнгт нэгтгэн дүгнэж, ангийн буландаа (тусгай хүснэг- тэд) тавьн байх хэрэгтэй. Долоо хоногийн дүнг нэгтгэж, сар бүр апги бүлгийн тэргүүний пионерүү- дийг шалгаруулна. Эдгээр тэргүү- ний “пионер сурагчид, баатарчуу- дыг шагнаж урамшуулах асуудлыг сургуулийн нам, захиргаа, олон нийтийн байгууллагад тавья: шийд- нэрлүүлїэ, Энэ ёїшлыг ангийп арнуц цэврийн комисс, бүлгийн зөвлөл, айги удирдсан бапш нар хамтран хийнэ, Пионер баатарчуудыг шалга- руулсны үндсэн дээр пионерийн салаа, баяатарчуудын аравтууд өвөр хооропдоо уралдаантай алсиллана. үлгийн зөвлөл, ариун цэврийн номисс нь соёлч салаа, баатарчуу- дын аралтыг хоёр “долоо хоногт нэг удаа шалгаруулж, байр ззлүү- лэн дүгнэнэ. Уралдааны дүнг тусгай хүснэг- тэд тэмдэглэж, ангийн буланд Говь-алтай аймгийн 2Каргалан сумын 8 жилийн сургуулийн пио тер сурагчид хаврын амралтаа- раа малчин аав зэж, ахэгч нар- таа тусал, хонь харнулах, төл байлгуулах, хашаа хороо засч сзлбэхэд хүч чармайлтаа гаргав. Тус сугуулийн 8-ын «Б» “тийн сурагч Ч.Соёлтла, 283 8ЭВ7:: 18: ШУРГиЧВЫ СЄ-лсаласлоллонсүДс 87 ЦЭЖИС 71 ын (23:32 ТУУТа, 643. Түусаумстүэл анал 2 Бант УНШХАЙЧИЛ-ХАЛГАЛ | ЇджилдлАА АШИГЛАЖ байрлуулна. Шалгарсан соёлч тэр- гүүний аравт, салаадад шилжин явах дарцаг олгоно. Шилжин явах дарцгийг (17х24,5 см-ийн харьцаатай улаан өнгийн торгом- сог материалаар хийнэ. Дарцаг нь адил хажуут гурвалжин хэлбэртой хоёр хажуудаа шар цацагтай, дар- цагны нүүр талд «Соёлч тэргүү- ний аравт», «Соёлч тэргүүний салаа» гэж? шараар бичсэн байна- 241, 2) Хоёр,Соёлч тэргүүний баг, пио- нерийн бүлгийг шалгаруулж дүгнэх журам Хүмүүжлийн ба хичээлийн эрх- лэгч пионерийн ахлах удирдагч, эмч, эцэг эхийн хорооны Дарга ариун цэврийн комисс бүлгэмпйн зөвлөлийн гишүүдээс бүрдсэн сур- гуулийн комисс Иь соёлч тэргүү- ний бүлэг баатартуудын багийг сард иэвг удаа шалгаруулан дүгпэх, уралдааны дүнг тусгай самбар дээр нэгтгэл! мэдээлнэ. Соёлч тэр- гүүний бүлэг багт шилиср Явах дарцаг олгопо, Дарцгийг улаан өнгийн торгом- сог эдээр хийнэ. Дарцгийн ерөн- хий дэвсгэр нь квадрат ба адил хажуут гурвалжны дүрсүүдийч нийлбэрээс бүтнэ. Нвадратын тал нь 20 см, гурвалжны Хашуу тал тус бүр 7 см байна. Тэр нь ца- чБ» ангийн сурагч Ч. Хүрэл- шаа нар 100 гаруй хонь төл- лүүлж толийг бүрэп бойжуул- лаа. 8-ын «Б» ангийн сурагч Д.Эр- дэнэтула тал хүлээн авахад идэвхтэй тусалжээ, ? 111 ЭРЧ ЭЕ Л 25рт" ҮЧ241Ү4521)74744 у1 ха33:24 162::: Б.Дамбаагийн авсан гэрэл зураг. пагтай байна. Дарцагны квадрат хэсгийн талбайн голд «Соёлч тэргүүний бүлэг» гэж бичнэ, ВоРАГЛ3 (Зураг 2ё3,4 ийг харна уу. Уралдаанд олон удаа шалгарч түрүүлсэп пионерийн бүлэг, баа- тарчуудын багт МАХН-ын ХУШ их хурлын өдөр, 1981 оны тавду- гаар сарын 26-нд соёлч баг, бүлэг цол хаяг олгож хүндэт туузаар шагнана. Хүндэт туузны урт нь 60 см, өргөн нь 18 см байна.Туузыг улаан цагаан өнгийн торгомсог матерял- лаар хийх бөгөөд, дээд талын ц4- гаан өлгийн туузан Дээр «Соёлч тэргүүний бүлэг», «Соёлч тэргүү ний баг» гэж шараар бичнэ. Зураг 28 :5) ЕОсль “«ПИОНЕРҮҮД БАЙНГА ЦЭВЭРЧ НЯМБАЙ, СОЁЛЧ БОЛОВСОН... | БАЙЦГААЯ» БОЛЗОЛТ УРАЛДААНЫГ ПИОНЕРИЙН АНХАН.| ШАТНЫ | БАЙГУУЛЛАГУУДАД ЯВУУЛЖ, ДҮГНЭХ ЖУРАМ бүлгэм цолыг аймаг, Хот, районы компссын шийдвэрээр олгож, хүн- дэт туузыг 1981 оны 12 дугаар сарын 1 ний дотор гардуулна. Хүндэт туузнь «Саёлч тэргүү- ний баг, бүлэгт» олгосон туузны адил байна. Улсад шалгаруулах соёлч тэр-. бүлгэмийг 1981 оны 12 дугаар сарын 25-ны дотор узалдаа- ны төв комисс шалгаруулж дүгнэн, хүндэт тууз, Анплом, дурсгадын зүйлзэр шагнана. Бүх бүлгүүдийн 90-зэс дээш хувь нь соёлч бүлэг, баг болж аймаг, хот, районы хэм- жїзэнд нэгдүгээр байр эзэлсэн бүл- гэмд улсын соёлч бүлгэм цод ол- гопо. Соёлч тэргүүний пинер баатар- чуудыг тусгай тэмдэг баярын би- чиг, дурсгалын зүйлээр шагнаж, Т982 оны яэгдүгзэр Сард болох чуулга уулзалтад оролцуулна. Пионерийн бүлгэм, бүлэг, баатарчуудын баг нийт пионер сурагчдын анхааралд Пионерийн соёлч тэргүүний с8- лаа, баатарчуудын баг, аравт, бү- лэг, бүлгэмд Олгох дарцаг, туузыг өгөгдсөн зааврын дагуу орон, ну- тагт хийнэ. Уралдааны болзолд заасны дт гуу «Пионер бүр цэвэрч байя», «Пнонер бүр нямбай байя», «Пно- пер бүр соёлч боловсон байя» уриан доор арцун цэврийн хөдөл- гөөпийг өрнүүлж, ппонер бүр хариуцсан арнун цэврийн Обьскт- той болж, хоорондоо уралдаантай ажиллана. -- Уршдаанд сүүлчийн байранд орж байгаа нөхөртөө хамт олноо- роо туслалцаа, Дэмжлэг үзүүлж: баатарчуудын баг, аравт, пиоле рийп бүлэг, салаа бүхэн соёлч төр- гүүний бүлэг, баг болцгоохый 19- лвө мэрийн ажиллах хэрэгтэй. -- Базтарчуудын баг, араат, пиойерийн Салаа, бүлэг, пионер баатарчууд бүр ариун цэвэрч, соёлч боловсон байдлыг өдөр тут- Туг дарцаг туузыг хамт олны цуглаан дээр ёслол хүндэтгэлтэй гээр гардуулна. Гурав. Айяаг, хот, районы «Тэргүүний соёлч бүлгэм»-ийг шалгаруулж, дүгнэх зурам Бүх бүлэг, багийп 70-аас дээш хунь нь соёлч бүлэг, баг болсон бүлгэмд аймаг, хот, районы соёлч СОЁЛЧ ТЭЕГУУНИЙ БҮЛГЭМ зэглгнЭ мын болгоё -о Шилжин явах дарцаг, хүл- дэт туузны төлөө уралдаац, тэм- цээнийг сургууль, бүлгэм бүр ор: нүүлж, долоо хапог бүр дүгиэдэг журмыг тогтоон ажиллах хэрэгтэй. ын Төв Зөвлөлийн х АРГА ЗҮЙН СЕКТОР үйл ажиллагаанд хэвшил БУУ УХХ ПЕу- Баянхонгор аймгийг Өлзийт сумын «Цэцэглэлт» їиэгдлийн П Оригадын мал төллүүлэх бааз дээр амралтаараа ашиллаж төл гардан бойлуулахад тусалсан тус сумын 8 жилийн сургуулийн 7- гийн «Бэ» ангийн сурагч Р.Таня. ! ХҮҮХДИЙН ТУС Архангай аймгийн Каргалант сумын 8 шилийн сургуулзйн пно- нер сурагчид амралтаараа малын тел бойжуулах ажилд зохиоп бай- гуулалттай тусалтшээ. б-гийн «Б» апгийн сурагч П. Энх--Амгалан малчны суурьт очин төд 0бой- хуулах ажилд сайн тусалшээ- Д.Гүррагчаагийн авсан | гэрэл. зураг. юН. ара ЭүсүүҮЕТ сүхалчэүах лэ юэ баях ) ”Э ТҮГ213 ) 7 4 1) "-» Комсомольский 3786 7 - ИНТЕРКОСМОС (202-3, Пїрлэдийн начинается с пропо- дєний торжестиспной пипоцерсной линейки, Затем проподитея литс- уриал компоанциля, (Выходлт псдушио пионеры) Ї:ий шодуший: -- Дорогис ребята! мм гости! ) В этом меслпо исполилетсл 20 лет са дийПполета сопетского че- ловека Юрия Аленсеевича Гагарина в ТХосмос. 13 апреля -- ДЄнЫ хосмопалтини: торжестнепно пираздпуют всё люди пашей пла иоты. Расспет, Ёїце но зїлем иичего, Обычные «Последине наїїсс- тий». А он ужо летит через созпезльл, Земля проснется с именем его, 2-0й ведуший: 12 апрелл 1961 года бил, иа- шетсл, совсем недавно, А.между Улажас- тєм миповзло ДӨЛДЦать ис Станшео историеёй «Поёхали!», авучашсес на тесь мирруссное Имя «Гатарий!», Оралижсный снафандр, боелый гермошлём, нраспные буншы «СССРь и руи. тодИятыг В. торжественпо-про- ШдАльїїом Жесте, Могучий грохот дингателей, Уходяцай явысь ранета, Перныг 108 космнческах минут Человсчестаиїп. 8-ый ведуший: Вперпыс в истории облетев на носмическом норабле Землїо,.Га- гариц шозвал лодей за собой, в беспредельпыг просторы космоса С того солиечного праздиичного Уутра началось оспоёине иосмоса, 4-мй тедуший: “Периме путь по вселеипой пролёг, К звеадам мы вырвалпсь, страх преареп, В песие самых трудных дорог-- лихой запев! Пылает иебосвод Зарей гагарнисной веспы И продолжастся полбт 8 бессмертпом подвиге страны, 5:4й ведуший: Целые эснадрилыи космичесниих “аппаратов: отправились па штурм И язучсинс окрестпостей Земли, Лупвы, Веперы, Марса. Новые све- Жепил, доставлепныг имп, расш!- рили предстарлеипя земляп не "Сансрын сэдэвт бүлэг салааны ажил лвуулахад порнулавн. ПРИМЕРНЫЙ СЦЕПАРИЙ. ПИОНЕРСКОГО ПРАЗДНИКА: ПОСВЯШЕНПОГО: 20-ЛЕТИЮ С0 ДНЯ ЧЕЛОВРКА толЬк0 0 космосо, родиої планете! 0:00 недуший: Мелопек пьшел п отирытый нос: мос. СдДелал первый шаг по Лу- не. Перпая международиая ос. мичеснал акспедицил вселила ил- Дөжду: менпланетиыг путешсст- ВИЛ станут Делом йсех народой, Т-0й педуший: Уйсс но мипутамн, не часами, не сутнами, а меслцами иамерлет сл герончесиал работа пилогон ц ученых Землпи, Пперпые: ап историп Носмонап ти п околоземтом простраистце работал сло!ый паучныий н.жи- ЛОЙ компле(с!: станция «Салют-б» И. состыковапные с ней ДВа Ю0- раблл «Союз-26» н «Союп- 21». Энипани я состапе Георгил Гречко и Юрил Романеино, Вла- дДимпра Джанибекова н Олега” Ма- НО. И Оо своёй каропа велї сойместныег научиыо Н техпическио исслелбвания. 8-0й ведуший: Все болсе мошные” ракеты полинмаются к звездам. Но чем дальше уходит от ипс год пер- вого полёта человена нв космос, том тромче пи торжестпениее зву- чит имя первопроходца Вселен пой 1:ый ведуший: «Знаете, каним он парнем бил, Гот, кто тропку звездную открыл? Пламень был и гром, Замер космодром, И сиазал негромно он, Он сназал: «Поехалп!» Он. вамахнул рукой Слонно вдоль по Питерской, Питерской Пронессл над Землей, 2-004 ведуший: «4Знаете, каким он парнем был? На рунах песь мир его носил... Сын Земли н авбад Нежен был и прост Людям свст, как Данко нёс» 3-ый ведуший: Оп исведал и голод ни холод в воёнпую пору, и тесноту студен: ческих обшежитий, н. нелегкую слушбу на Севере. Да, у иего обычная биография. Виук рабоче- го Путиловсного завода, сын нрестьянина. И прелгде чем стать Героем, он жил как мы, рядом ё нами, среди иас. 4:2й ведуший: "АА. став Геросм, не нзменился, Просто жил теперь на виду. По-этому он родной для нас человен. «Зиаете, каним он парнем был! Как па лед он с клюшной выходил! Иргэто“ч Жо инч зс2-5 ПЕРВОГО ПОЛЕТА В. КОСМОС пел! смел, яигть Ман он песїїп Восел был ин Кан азартио 5:мЇ педуший: Ромесленноё училише, техип»- нум, ааронлуб, летийл шиолд -- пот зэтапы ёго путн. Но с самых оных лет ол очены миого рабо- тал, И отдыхал Яктиво, эпергич- хотел!» но, делтелыно тай эс, нам ин ра- ботлл. Оц постолино был чем-то ШиЙт: ДеЄлОом, ЛЮДЬьМИ, ЮКПИГПМИ, мыслямн, Труд -- оснола гага- рипесного: геронама «Зипете, иайпмы он парием бил... Нет, не «был»| Ведь смерть оПп ПОО0ёДИЛ», /8:00 ведуший: В 1966 году 10. А. Гагарин внмступил перед пионсрамн на Мрасной” плошади: «Я анаю, что все мечтать 0 космосе Мн савидуете пам, 0собенио маль- чишни..,. Мы летаем в . носмос, но это иачало, Вас ждут плане- тын неёнзпсстпыес миры. Вам дальше штурмовать вселейпуо, вам, кому мы с радостыо пере- дадим в будушем зстафсту» вы лїюбите немпого Т-0й ведуший: «Растите настояшими нистами, --говорил 10 рин,--Хорошо учитесь. зпанилм иачицаетси с умлножепия н номму- А. Гатв- Путь к таблицы первого дигтапта Часто говорлт, что космпческий полет--Это подвиг. А.к подпигу готовлтся ин на утренцей « паряд- не, н за партой И Б пОХОДС, ИВ пионерсиом лагере!» 8-0 ведуший: «Подвиг трудно совершать в одиночну. Нас часто иазываот 1 :41110144111:17) братьямни Я знаю. гак волновались за меил мон друаья, когда л сонершал первый витон вокнруг Земли «-А нссда пастал их черед, я на ко- мапйдном тпункте птоллиовался за инх и всем серлцем был нместе с инми» 1:ый ведуший: «Мыг спопа вспомним 0 нем, О ласковом друге свовм... Вспомпим звезлный причал И учебный штурвал, Нак нас 1Ора в полет провожал», 2-0й ведуший: Вспомним о цем, 7Нить рядом с ним илм с тобой повезло.. Вспомниим о нєм, Нам он оставил любовь н теплоО Все он оставил жйвым, Нроме права делать зло Бот мы о нем говорнм, н на сердце спетло»-. 8-ый ведуший: «Пусть авеады оплять нам назначат свидание, Мы слышны разрлды космических вшог... Ты с нами, ты с иами идешь 8. иа заданис, Первый, верный, испытаншай г» 4:48 ведуший: Эр чТебя вспоминают Парижа окраины, Проспекты” Моснвы ин рязанснал ) рожь,..» А деєтн па свете играют в Гагарийа Зиначит, ты на планете живешь » БалїЇ ведуший: Все блине, все ближе пам небо бескрайпее И подиингам в тиїзин ие будет конца. Восходит над миром созЕездье Гагарина Н правде, к спету стартуют сердца» 6-0! ведуший: Согласно программы «Интер- госмос» в космосе побывали нос- монавть. социалистических стран: Чехослопвании, Польши, ГДР, Бол- гарин, Вепгрини, Вьетпама, Нубы. 7-0й ведуший: И вот вновь радостиая весть! 22 мартав 17 часов 59 инпут московсекого премеии в. Советсиом Союзе был осушествлен вапусин космичесного норабля «Соп03-39», пилотируемый Героем Сояетского Союла летчицом-космонавтом СССР Владимиром Дианибеко- ВЫым он космопавтом--исследопа- телем, граждапином: Монгольской Народной Республини 7Күгдэрдэ- мидийн Гүррагча 8-0й тедуший: 30 мартав 14часов 42 мину- ты мосцовского времени после услешиого. выполненил арограм- мы. совместиого исёледовапия йн энспериментов на борту орон- тального номплекса «Салют--6», «Союз Т 4» «Союв-39» международный зэкипаж успешно волиратился на 8ёмлю, Новый полет советсно-молголь- ского экипажа в инануйн 60-летил победы Монгольсной Народнай ГРеволиоцин--лркий пример сози- дательной силы лепиисной дружбы н плодотпориого сотрудинчестра советского и мовгольсиого народов. Праздинк азанагчивается нспол- нєинем песен Оо носмосе, 12) ПОДГО- товке н праздницу необходимоО использовать материалы газет нї журналов Оо проведении космичес- цих исследованяй, геролх космоса. Можеть быть подготоплена выстав- на детсних рисунков на носмичес- ную тему. Пионеры таюне могут налравить поздраянтельпые телеграммы “Кос- манавтам. ЦЕНТРАЛЬНЫЛЯ СОВЕТ МОНГОЛЬСКОЙ ПИОНЕРСКОЙ ОРГАНИЗАЦИИ ИМЕНИ Д.СУХЕ-БАТОРА ЯС) гү эмт БЯ, Ч 12220171 155) 9. аа СА 29 ї 4 1 4 Ү8 1 1 й Үү! 1: ү сэв 5 МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардын 1 1 , 1 Ах гайрамдалт БНМАУ-ын 225 хай, мопголыпн өсвөр үеийнхэн хувьсгалын 60 хилийн ойгоо угтаж ямар шинэ сайхай ажил зохиол байгааг тодорхой мэдэхийг хүсчээ Мон гууль, эгээ. с “0070 Зөвлөлтийн анд найз 220077, нараас чинь 38 Би комсомолын гишүүп, 19 “настай. таймдугалр ангид сайп сурдаг. Манай Уфа хот үзэсгэлэл- тэй сайхан. Би урлаг, спортод со- нирхолтой. Ил сахидал цуглуул- даг, 15--16 насны охид хөвгүүл- тэй захидлаар харилцахыг хусч байна, Миний хаяг, “СССР. гс. Уфа--450068 ул. Жальцевт, Д--250 кв 10. Шафн- кова Галина. : : (Юй Би -131. пастай, 5 дугаар ан: гид сурдаг.Миний амьдардаг Ново- “онбирск “хот олон вило театр, яу- зейтэй. үзэсгэлэнтэй сайхан хот. Би ширнүунэх дуртай, Миний хаяг: “СОССР. г. Новоснбирсек, ул. Учи- Тельская:19/1 кв. 75 Индекс 630 110, ЗАХАРЕНКО ЛЮБОВЬ Эй Зөвлөлтийн пиопер Ира Стар- кова-би, мопгол анд найз илртай- | гаа. танилцахыг хүсч байла. й хаяг: о- СССР. Алтайский. Край, г.Руб- ” АЗИЙН ДОЛОО ХОНОГТ ин 1 ! 11 Нэг, Улаанбаатараас Бүгд Найрамдах | Ардийлсан Лаос Ард улсын шиїїс- 7 лэл Вьентиян хот ороход Эрхүү, Омск, Москва, Бомбей, Ханой хо- тыг дайран, «Ту-154», «Ил-62», ! «Аи224» ойгоц хөлөглөн хорь га- ! руй цаг янис хүрнэ. Бараг бүтэн хоног агаарт явна гэсэн үг. Тэн- гэрт явах тун сайхан. Тэнд цайл- на, хооллопо. Онгоц шөнө өдрийг илгалгүй ниснэ, Гүн цэнхэр Бай- тал-нуур, Сибирийн тайга, алдарт Москваг дээрээс нь харах тун 00- нин: Москва хотыг цэлмэг Шөнө харахад ангийн солонго татаж алт, мөнгөн: од хэлхэж зүүсэн (ЮМ шнг шиниртэн гялалсаж харагдах юм, Москва, Бомбей хоёр Хо- тын хооронд очиж ирэхэд Да!- даа. шөнө тисэвВ. Хүр! Энэтхэгийн: Бомбей -отод буухад манай “орны зуны халуун -өдөр шиг бүгчим, амьсгал угтав, Ч.баатарт маань өвлийн сар байсан болохоор пальтотой явсан бидний | хувцас. халуун, хүнд бояж ирэв. Бомбейн буудалд олоп орны онгоц 7 агнэн зогсох байна. Тэдний дунд " бидний. хөлөг алдарт «ИЛ» сүр жавхлантай бөгөөд даруухан. Эпэт- хэг улсын нутаг дээгүүр ийсэж ” явахад гавар нь дөрвөлжилж хэрч- “сэн” юм шиг цагаан, ногоон, шар “янз янз харагдана. Эйэ нь тариа- лангийн талбай юм. Гэнэт дээр Ч “хох тэнгэр, дор Ч хөх тэнгэр ялгах “вргагүй мэлтийв. Дэлхийп дөрвол “ аваргын нэг Энэтхэгийн их далай... , Цэлмэг тэнгэр шиг мөнгөн цэнхэр “энэ их далай Энх амар байгаасай. “Дайпы зэвсэг ачсан онгоц гүүгээр “бүү яваасай. Энэтхэгийн- далайг (их тайвны бүс болгох гасэл эц- “хийг хүсэгчдийн эрмэлзэл хэзээд “биелэгдэх тавилаптайлом гэж их Д8- “лай дээр бодож явлаа. Вьетнам: хү- “мүүстэй Хапойн опгоцпы буудлаас “өхэлис тапплцлаа. Тэдний ажилч "хөдөлмөрч гэдэг пь замын дагуу ч мэдэгдэнэ. 1їижигхэн хүүхдүүд 5 ӨаВ2ВДн олны 2-4 Би 11 тастай, дөрөвдүгээр кЕ- 34. ОВСЯННИКОВ ВАДИН “4 Би зургадугаар. айгид сурдаг. Том болоод танай сайхан эх ороп, үзэсгэлэнт сайхан Улаанбаатар хо- ” тод Очиж.үзнэ гэж боддог. Эркэм найз нар минь захидал бичээрэй! Эр ОРГ - СССР. гс. Киев,ул, 7 амьдардаг хот, тосгой, СУР- 3, «А» кв. 228 мги. бүлсг. найз нөхөЛ. СВЕТЛАНА. 5 Ын Ё : : гэр орныхоо тухай. бичнэ үү? г2- үр Би 10 настай. “дөрөвдүглар 122 8НГИД Сурдаг. Эрхэм монгол найз -- нараа! Хаяг хүлээж аваад захидал бичиэ галэгт нтгэж байна. хаяарах үсс” Улаац-! 222007 ТАНАРТ БИ гэд 2-0 ш-8НгиД сурдаг. Миний дүү хоёр Ж.... 23 2 настай, Нэр нь Диапа. Би марц 27 Хүүхдүүд зэ! Гадаадын үе ТЭМ: єордооч, шааж авнаат ажилла гийнхэп чинь та нартай захидлаар хаяг: СССР. г. Омск- 85. харилцахыг хүсч хаягаа ирүүлсээр ул, Проспект Мира дом 189--Б. байна. Тэд захидалдаа: /- кв. 20) ин” ТуплЁёва дом ФЕДОРЧУН Миний заяг: СССР, г. Чита, ул. Гагарнна. дом3. кв. 30: ЛЕША ЧЕРНИШОВ Чехослован найз нараас чинь ЖШ Намайг Милан Сриес гадэг- Би наймдугаар ангид суралцдаг. Зураг зурах, хийл хөгжим тоглох дуртай. Шуудангийн марк, тэмдэг цуглуулдаг. Миний хаяг: Маяа Зүхөс Чу. боүл, ЛД, 80:01 БУоуса,л э22 Хаус 0,556. Намайг Маркета.Отеирл: “ангид сурдаг... “лова гэ- дэг, Би герман хэд үзэж, орох: 2 ушшиж бичиж чаддаг. Зураг зурих ном унших дуртай. Эзж,сак Петп Зу Намайг Дайя Папелова гэдэг. Би монгол найзтай болно гэдэгт итгэж байна. Орос, англн, герман хэл сурч байна. Би зөвлөлтийн анд найз нартайгаа захидлаар харила- АЛС ХОЛЫН АХ ДҮҮ. НАР нь ч аан, зэж, ах эгчийнхээ ал илд дандаа тусалж байх юм. | Хапой ХОТОД ДУГУЙ уйасан хүмүүс усны урсгал мэт хөвөрнө. Оюутан, су- рагчид ч дугуйг бүр эзэмшиж эдэлж сурчээ. Зарим нь сундалд- сан, ЦүНХ ПпомооОо тапьтш. тогоо нимс ч ачсан байна, Ханой Ххс- тыпхины. гол улаа нь дугуй юм Халуунд сэрүүхэн, эзэн ць хаашаа ч чөлөөтэй явж болох хүртээмт- тэй унаа алжээ Хоёр, Ханойгоос Вьеитьян ороход нэг цаг хагас нисэх юм. Лаосын Ну- таг нов ногоон Ой, шовх шовх уулстай юм. Нутгийн тал илүү нь 04 модтой гэл: бичсэнийг уншсан. Ой модтой уулын бэл, халуу, таг дээр газар тэгшлэн засал жижиг байшин сууц барьсан байна. Мөнх ногоон орны байгаль орчныг аяс сонирхож явтал, Бьентьян хотод буух болчихжээ. Манай зупы халуун өдөр шиг байсанг болохоор хуүхдүүд дай цамцтай пйш тийш аорпо. Ер нь тэдэнд дулаап хувцас өмсөх одор тоотойхон Дайралддаг байна. Жи лийн улирлыг борооны, нарны гэл: хоёрхон хуваадаг. Биднпй Очсон үе, торны улирал бутоу тэднийхээр овол нь юм. : Гурав. Вьептьяп хотып пэгэн ДУИД СУр- гуулийн завсарлагый үеэр нь тайрч очлоо. Сурагчид зарсарла-. “ таар тоглож наадан, дуул: бүжиг- лэлс байна. Улаан бүчөэ зүүцгээ- эээ: Хувьсгал ялсиаас хойш хи-. чээлээ үндэснийхээ хэл дээр хий- дэг болжээ, Е Хичээл эхэлмэгц тавдугаар айн- гийп пэгэн бүлэгт орлоо: Хам- гийн-урд ширээнд суусан хар нүд- тэй, сэргэлэн бор хүү нэрээ Фу- тасин гэн: хэллээ. Тэр хүу зураг гтэмдэглэл) зурах дуртай гэвэ манай улсаас зарласан Өнгөрсөн жил авч нэхсэн хүүгийн зураг хязгаараас эх оронд малнь ирсэн нь найрамдлын ач юм. Нутаг хол ч сэтгэл нэг байна. Энэ сургууль эвлэл, пионерийн ажил сайн, бие- сийн тамираар тэргүүн гэнэ. Лая Санг гудамжинд байдаг дунд сур- гууль наймаас дээш дөчин зүр- гаан айтпи, мянта найман зуун су- рагчтай юм. Ангид хүүхэд бол- гон нэг ширээ ззэлж, ширээний- хээ нүдэнд мом дэвтрээ хийжээ. Дан цагаан цамцтай, туй цэаэр илмбай сууцгаах юм. Аравдугаар ангийн сурагч Сулиня монголын пионер. сурагчдад баяр хүргэж үг хэллээ. Чөлөөлөгдөхийл өмнөх үеййг одоотой харьцуулахад зөв- хөн наймаас арандугаар апгид су- ралцагчид гэхэд л арав гаруй да- хїї өсчзэ.«Лан Санг»гэж сая заан гэсэн. үг. Ийм пэртэй гудамж, зо- чид буудал ч бий. «Сапг» гэж бич- дэг боловч «г» үсгийг нь хасаад чсаап»гэж дуудах юм. Энэ нь ма- най заан гэсэн үгтэй Яг адил дууд- лага Ч ижил байна. Урьд нь аме- рик цэргийн зэвсгийн агуулах байсан газар,улсаас цэцэрлэг бай- гуулш,хорин таван үйлдвэр, албан газрын ажилчдын хүүхдийг Хү- мүүжүүлж байна. Хүүхдийн бага- “хан концерт үзэв. Гурван хөгжим- чип хүүхэд тун догь тоглож бай- на. Бөмбөрч хүү хөгжмийнхөэ аясаар- намбатай бүлшгдэсэн нь олонд их л сопирхогдоно. Аз жар- галал эдэлсэн лаос хүүхдэд үнэ- хээр сайхан прээдүй байна. Дөрөв. Голцуу хөх зүстэй, далжгар эвэртэй одос ”УХУХУХУЭ сургууль хүүхэд байв цал түүх Лавс хүүхдийн зургийн уралдаанд оролцож шаг- дээрээ сонзн Али тизгйн өмнө үхэр унасац хүүхэд- |! дэг. Цана болон усан спортыг ЯХ сонирхдог. Ая амьтанг хайрлаж хамгаалдаг Хотуудын тухай төрөл бүрийн марк цуглууллаг. Миний хаяг: Утга зохиолын ажилтан Чиний үе тэнгийнхэн Дам л аииилиилний оложлаа дайралдана. ОДос ҮХЭр халуун өдөр усанд шумбаж донгож хє гаа цухуйлгаад байх байна рийг газар хагалах, тэргэнд ос 2. юм тсоөх гэгчлад, олоЧ зүйлд хэрэглэдэт байна. Лаос ус нэт сая гурвал зүүн мянган үх?їр- ТЭЙ боолокзэ. Ойн бүтээгдэхүүн га» дээдад гаргадаг изт гол зүйл нь юм. Үнэт мод мат элбог, Улалиц ягаан. хэр царс, төмөр мод, хулс дал мод, цагаан, Улаан гүгал гох мэтийн олоц тэрлийн модтой. Айлууд нь голцуу дап байшит- тай боловч сэрүүн оруулах гэм өндөр шон дээр барьсан байпа Хүүхдүүд суваг ШУУДУуНЫ усанд шумбаж сэрүүцлэ. Тариа н0г06- гоо арчлан тордолс байгаа ах. огч нарынхаа ажилд хүүхдүүд хир чипээгээрээ тусалм: байна. Гарал хүргэхэд навчаа хумидаг «ичимхий ургамлыг» яах нь вэ? гэсэн яит- тай оролдоя: байна. Тэр ургамал хэдхэн мїиутын дараа дахиад л навчаа дэлгэчихнэ. Халуун оронд төрөл бүрийн їлимс элбэг. Апанс тараасыг халууц өдөр зүсэн шиг мэн, гадил жимс идсэн хүүхэд,лв- сан газар болгонд тааралдана. Нар гид модны байцаа шиг бөөрөнкий жимсийг цоолж, гуурсаар сор Уух нь халуун өдөр сэлгэнэсэн ай. раг залгилїх адил болио. өмнө эх орны нь их баялаг харийн хүний Эрх мэдэл доп байлаа. Өнлөс- | дор лаос хүүхэд дал модиы ная. ЦагдОр чөлөөтэй тоглодог болтц»э. эг, су ль руугаа тг ! алхалж байна ЗИДЬЭГлэжл төгсгөөд . Ханой, Москва хотын их, дад сурахаар явж байна. Бид нар Вьентьян хотоос Мон. гол Улсын Их сургуульд суралц- даг лаос оюутнуудад захидал авч ирлээ. Монгол, Лаос алс хол орш-. дог боловч ариун сэтгэл нэгтэй ах. 4 дүү нар юм. . Вьентьян--Улаанбаата Сэтгүүлч Б. ХАЛТАР Улланбаатар, Урьд | Дунд сургуулиа дээд сургуулцу- | /УУ62гУЙХУУХРЛОУУЛУУУУУЛСҮУУХЛУУЛУУУУУУЛУУУУУЛЛУУУУЛУУУУУУУЛУУУЛУ ОРот МхЗо-ИИП ТОВ ХОГОО, Д.СҮХБАЛТАГЫЦФ шэогомжит-мпраан тоггЗоплолий СОНИН 48 дахь жилдээ НУУРЫН ПИОНЕРҮҮД МАХН-ын ХУШ их хурал Ар- БАГА дын хупьсгалып 60 инлийн ойг угтан: нийслэлийн Бага-нуурын районы 10 жилийн сургуулийн пионер сурагчид олон төрлийн ажил зохиож байна. төлөө» «10 таван слийн урчлдаанд апги хошууны бүлгүүд :4:4:4:44:4:44444444444444444 гОлотжЛЛҮГШтОШЖ | ыГЧЛҮТГЇТҮГҮүЛГШЯРББАНЦАЧ1:ЛЛЫЖЫ12138:118 Т БИДНИЙ Сансарт хүн лийп ойд зориулсан сэд сансарт» сэдэвт рагчдын байр Шиюнлэх ухаан, ! техишнийн мэдээллийн төвд Сал- хай боллоо. Балрт тийслэлийн дарвион раїйоноос сурлага, ходол- мөр, олон пийтийн ажлын ам ижашилтаараа шалгарсан тэргүүний пионер сурагчид оролцож, зөвлөлт монголын тай бат найрамдал, сан- сар судлалын гайхамшиг, Ссашс- раас төрсоп баатруудын эрэлхэг зориг, баатарлаг үйлсийг магтсан, Г шүлэг уншиж, дуу дуулцгаалаа, Пионер сурагчдын баярт оролц соп МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга, Д,. Сүхбаэ- ! тарын нэрэмжит МПБ-ын Төв бов- 1 лолийн дарга Ч, Цэрэлдулам баяр хүргэн үг хэлэв МАХН-ын ХУШ их хурал, Ар- дын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 жин- ! лийп ой угтсан «Залгамж үе» алинаар сансрын нисэгчдийн цэрэм нийт хамт олон болохоор авсан үүргээ амжилттай биелүүлсэн нийслэлийн 12 дугаар сургуулийн 4-ийн «Бэ». ангийг Т. Болормаа даргатай бүлгийн хамт олныг санс ! рын аихны нисэгч Ю.А. Гагарин пи! нэрэмжит, 68 дугаар сургуу- лийн 6б-гийн «Г» ангийн Х. Оюун 1 билэг даргатай бүлгийн хамт 0Л- ныг сансрын инсэгч П. Р. Поповн- чийн нэрэмжит болголоо, 7 «Бидний хүсэл «сансарт» сэдэвт пиопер сурагчдын баярт оролцогч- дод. 1968 оны тавдугаар сард Улаан талбайд болсон пионерийн цуглаан: лээр Ю. А Гагарины хэлсэн үгийг соронзон бичлэгээс сонсгов. Ю. А. Гагарин: Та иар бүгдээрээ. сансрын УУ- дамд инсэхийг хүсэн мөрөөдөж байдгийг бид сайн мэднэ. ХҮСЭЛ инссэпнй. 20 эш- «Бидний хү- пионер су Хнэпийг хэлэхэд бид ч гэсэн та “иимссликгн! Ф 1981 оны 0000дүэр сарын 11. М228,29(1083) 9 Бямба оролцож, сурлага, хүмүүжил, хо- долмортөо амжилт гарга! байна. Тэдний нэг иь Сэлэнгэ багштай 6-гийн «Б» ангийн хамт олон юм, -- Манай ангийнхан УНД гаар хоцорч лваа ноходдоо байнга тусалж, байдгийн учир хоцрогсод: гүй хамт олон боллоо. Мөн 2о8- лолт, Монголын коммунист ах нартайгаа. байнга. уулааж,, тэдний үйлт зоплөлгөөг авч” байдаг нь амжилтад хүрэхийн “үндэс болдог гээс тус ацгийн сурагч, онц. сур- лагатай. С, Алтанпавч лрилаа.Эпэ сургуульд МПВ-ын Тов Зовлолийн алт, монгон медаль 49 ОнНЦыгГ Эзэмшигч» тэмдэгтэй 3-ын «Аэ ан гийн сурагч Л. Дондогмаа, 5-ын «А» ангийн сурагч Д. Алтансувд, 4-ийн. «Б» ацгийн сурагч Н. Энх баяр, б-гийн «Б» ангийн сурагч Б. Сэлэнгэ нарын тэргүүний. су рагч олон бий Сурагч В. ТУУЛ САНСАРТ нарт их-итсэл цандвар тавьц бий- на, Хэдийгээр бид сапсарт нисэж байгаа боловч эцэ бол их үйлсийн зовхөн Эхлэл: нь 10м: Нууц нь тайлагдаагүй үл мэдэгдэх гариг ертонцүүд та нарыг хүлээн байга Өсвөрийн лепипчүүд та нар сансрын уудмыг эзэмшиж бидинй халааг нэр төртай залгамшилна Та бүгдийн ав эаргал, баяр баяс- галан, хүсэл мөрөөдөл бүхэн ном мунист памып хайр халамж, юм Жинхэнэ коммунист ёсоор сурч хү: мүүжиж коммутизмын үзэл санааг ямагт ондор өргөж явагтун! Мапай гаригийн 42 жаргалтай сайхан. орон 3ЗСБИХУ-ынхаа үнэнч сайн иргэд болж сурч хүмүүжигтүй гэн! өсвөр: үеийнхэнд: сургамжлан захижээ. Сансарт хүй ииссэний 20 жилийн ой угтаж өсвөр үеийнх- ний дунд зарласан «Бидний хүсэл сансарт» сэдэвт гар зураг, уран зохиолын уралдаанд хот хөдөөгийн 2000 гаруй хүүхэд оролцож пийс- лэлийн 20 дугаар сургуулийн 8 ын «В» ангийн сурагч Цогтсайхан, Т-гийн З дугаар сургуулийн «В» ангийн сурагч Батсайхан хоёрдутаар сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Булндэлгэр зурсап зураг, 34 дүгээр нарын сургуулийн 7-гийн .«В» ангийн сурагч Л, Сувдмаа, зургадугаар сургуулийн 6-гийн «Г» ангийн сурагч. П. Тамир, арваннэгдүгээр сургуулийн 5-ын. «Бэ» ангийн су рагч Д. Лхагвансав ийрын шүлэг, өгүүллэг, нэг хоёрдугаар байранд шалгарчээ, Эпэ баярт 3СБВИХУ-аас манай улсад суугаа Элчин сайдын Яамны дэргэдэх комсомолын хХ0- роопы нарийн бичгийн дарга ГИ. Бирюцов, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны пионерийн ажлын зөвлөх А?Тр: Зуев, Улаанбаатар хот Лахь а08- лолтийн сургуулиудын пионер сурагчдын төлөөлөгчид оролцов. Н. ДАРИЙМАА ё ФМ Үн10мошо 6-гийн «Бө», «В» ангийн сурагч онц сурлага- тан Ш.Энхцэцэг Д.Нараа, 7-гийн «А», «Б», «В», «Г» ангийн су- илийн Л дү” гээр сургуулийн пнопер сурагчид Нийслэлийн 28 МАХН-ын ХУШ их хурал, Моп гол Ардын хувьсгалын 60 ши- ЛИЙН ойг угтал! сурлага хөдөлмө- рийн амжилт гаргахаар шамдаж байна. рагч, онц сурлагатан С, Эрдэнацэ- цэг, Д. Цэцэгмаа, Б, Энхбуян, Ц. Уранчимэг, Т. Байитуул чар 444444 ёс 277 ва юэ Эл 3: Ён С5 7-3 ЗУРАГ ДЭЭР: «Бидний хүсэл сансарт» уран зураг, шүлэг, өгүүллэгийн уралдааны нэгдүгээр байранд шалгарч ЗХУ-д амрах өр- хийц бичгээр шагнагдсан нийслэ- лийн 34 дүгээр сургуулийн 7-гийн «4В» ангийн сурагч Л, Сувдтаа, 20 дугаар сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч М. Цогтсайхан, хоёрдугаар байранд шалгарсан 2, 6 дугаар сургуулийн 7-гийн «А» 6-ийн «Г» ангийн сурагч п. Булндэлтэр, П. Тамир нар. зургийн үзэсгэлэнг онер «Видний хүсэл сансарт» сэдэвт гар сурагчид сонирхоп үзлээ. сиВалчүнлэрч сэг эжишилншагсэлдлиланалылзнкынБЭЭт КаагчҮнэ ШИШ т1-2-гжэхт 11111111 | 11111111 3 ЧНшиӨНЕНиВН ҮНЭН. 2. 256228 шалдаал тг тэгээс Эгтэв - Ё ОВМН-ЫН (ҮЙЛ ХЭРЭ ҮНЭНЧ БАЙЖ, 1М3Э-0НЙГ ОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТ ЗАЛГАНЖИЛЫ! ЄРило ЦОГТЫН ПИОНЕРҮҮД зинаиппипиниппцаипиицилшиншинии Говь-алтай аймгийн Цогт сумын 8 жилийн сургуулийн пионерийн бүлгэм, нийт їшонер сурагчдын сурлага ходолморийн амшилтаа- раа сүүлийн 7 экил аймагтаа шал- гарч байна. Тус сургуулийн ино- Ёо иср сурагчид, МАХН-ыг ХУШ их хурал угтаж сурлага, хөдөл- морийн амжилт гаргам, пионе- 5 рийн ажлаар аймагтаа тэргүүн байр эзлэхээр шамдаж байна.Тус сургуулийн тэргүүний пиоперүү- дийн тухай гэрэл зургийн сур- валжлагыг дор пийтлэв. -- Дөрвийн «А» ангийн сурагч, САНГ онцын эзэн Ч. МӨНХНА- -- Бүлгэмийн зөвлөлийн | тэр- гүүний идэвхтэй, | таван онцын эзэн, Т-гийн «А» ангийн сурагч, математикийн олимпнадын сургуу- лийн аварга Ц. ТУЯА | . 1: 3 Ёх 2 Баянхонгор аймгийн Баян-өндөр сумын 8 жилийн сургуулийн пно мер сурагчид МАХН-ын ХУШ нх хурал угтаж цахилгаан хөгжмийн хаттлаг байгуулав. ЗУРАГ ДЭЭР: 7-гийн «Б» ан- - Зүээугэсс «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНЫ 25. 7 -- Сургуулийн хөдөлмөрийн аварга, таван онцын эзэн Б НАМЖИЛМАА, -- Зургаагийн «Б» ангийн 6У- рагч, сургуулийн гимпастикийн аварга Б. Сарантула, 1-ийн «Б» ангийн сурагч, онц сурлагатан С. БЯМБАЖАВ иар, МАХН-ын ХУШ нх хурал уг- таж зохиосон сургуулийн цэвэр сурагч М. Ариунаа, 8-ын гийн «Бэ» ангийн сурагч Д. Насанбаяр, 7-гийн «Б» ангийн сурагч Сарани- туяа нар. Б. ДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг Сансарт хүн ниссэний 20 жилийн од Сансарт хүн ийссэний 20 жл- лийн ойн омпохон монгол хүн анх удаа сансарт нисч эх орон ард түмэн, түүннй дотор хүүхэд ба- тачуудын баяр бахдалыг төрүүл- сэн билээ. Энэ баярт өдрүүдэл, сансарт хүн инссэний 20 жилийн ой угтаж хот хөдөөгийн СУРГУУ- лнуд олон төрлийн ажил зохнож байна. БИД ИНГЭЖ УГТЛАА Сансарт хүн ниссэний 20 жи- лийн ойн өмнө БНМАУ-ын иргэн сансарт ниссэн баярт үйл явдлыг тохиолдуулан манай апгийихан сансрын сэдэвт марк, ил захидал, зургийн цуглуулга, хийж, «Мон- гол хүн сансарт» сэдэвт бүлгийн ажил зохиолоо. «Улсын тэргүүний бүлэг» 00- лахоор авсан үүрэг амлалтаа вм- жилттай биелүүлж сансар судла- лын түүхч өнэ шил сурлага Х9- дөлмөрийн өндөр амжилт гарга- хаа ЗХУ-ын хошой баатар, БНМ АУ-ын баатар сансрын инсэгч В. УКапибеков, ЗХУ-ын баатар, БН МАУ-чыц баатар сансрыд шнсэг4 зо 1Н. Гүррагчаа ах нартаа илэр- хийлье- Сүхбаатар аймгийн “Эрдэнэца- гаан сумын 8 жилийн сургуу- лийн 7-гийд «А» ангийн хамт олон САНСАР, ХҮҮХЭД Сансарт хүн ийссэний 20 лє- лийц ойг угтаж нийслэлийн ажилчны районы 10 жилийн 10 дугаар сургуулийн хамт олоп өндөр бүтээлийн уралдаан зар- лаж улам ч хөл хөгжөөнтэй, хийх бүтээх өрнүүн хүсэл тэмүүлэл- тэй байна. Сурагч бүр «Сансар ба хүүхдүүд» гэсэн нарттай болж асуугдсан хичээлийнхээ Дүйг та- виулпа. Долоо хоногийн Эцэст авсан дүнгээр байр зэзлүүлэхэд 5:ын «Б» апгн, 7-гийн «А» апги илүү олон онц сайн дүн нартай дээрээ тавиулж бусад ангиа х0- шуучлан. Сурагчдаас 7-тгийн «В» ангийн Д. Баярмаа, 5-ын «Бэ» анч гийн А, Мантаац, б-ын «А» апгийй «АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН гоё бичигтэн сурагч шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцсон ын «Бэ» апгийн МЭНД Л. ОТГОНСҮРЭН нар. сурагч Ц. ӨНӨР- -- Тус сургуулийн нэгдүгзэр ангийн сурагч Б. Чацарнаа, м. Цолмонгарав, нар улирал дүнтэй суралцаж, чөлөөт цагаараа сонин, Б. Чимэдбаатар дараалан онцсайнн хэвлэл уншиж бусдыгаа ЧАДВАР» єрөнхий боловсро- Нийслэлийн лын сургуулиудын дэргэдэх үлээ- вэр найрал хөгжимчдийн «Алтац бүрээ цом» булаалдах уламжс- лалт тэмцэзи МПС-дын ордонд боллоо. Энэ тэмцээнд 8 илийп долдугаар сургуулийн . үлээвэр найрал хөгжимчдийг тэргүүн бан- рапд шалгаруулж «Алтап бүрээ» цомоор шагналаа Дараахь байранд багш Д. Ян- яин, Гомбо нарын удирдсан 132, 28 дугаар сургуулийн... үлзэвэр хегиймийн хамтлаг сорж диплом, үнэ бүхий зүйлээр шагнагдав, Б. Эрдэнэчимэг, 5-ын «Вэ» ав- гийн Д. Цогтбаатар, 6-гийп «Б», «А», «В» ангийн Д. Болормаа, Ц. Нямболд, Арпунаа 7-гийн «Б» ангийл Б. Нарантуяа, 8-ын «А», «Бэ» ангийн Ж. БүрэНжаргал, З. Алтанцэцэг, 9-ийп «А», «Б» апгийн Ч. Чулуунцэцэг, Н. От- гон, 10-ын «А», «Бэ» ангийн С, Нарапчимэг, Их-Оюун парьц 23- рэг сурагчид картан дээрээ олон онц дүн тавиулш сансрын писэг- чиддээ. сурлагын амжилтаар 05- лэг барилаа, Сансарт хүн ниссэ- ний 20 жилийй ойг угтаж зохион бичлэгийн ба шүлэг зохиох урал- даан зарлаж дүгнэв. Зохион бич» лэгийн уралдаанд 7-Гийцр «А» аптийн сурагч Д. Баярмаа нэгдү- тээр байр, Л. Эрдэпэчимэг, хоёр дугаар байр, 9-ийн «Бэ» алгийн сурагч Ж. Гандолгор гуравдугаар байр эвзлэв. 4--0 дугаар апгпудаас 5-ын «Б» апгийд сурагч Ц. СПонинцэ. цэг нэгдүгээр байр, 4-ийц «Б» ангийц сурагч Ваатарсүх хоёрду гаар байр, 6-гийн «А» апеийн сурагч М. Өлзийсайхан гуравду- гаар байр эзэлжээ, Шүлэг бичих уралдаанд Ө-ийн «Бэ» ангийп су» рагч Д. Оюунгэрэл нэгдүгээл байр йыЫд «Бэ» ангийд сурич А., үлгэрлэдэг. - Тэргүүний ажиллагаатай өс- ворийн сэргийлэгчдийн групп. Су- рагч Ш. Энхцэцэг, Х. Баянжаргад П. Төрбат, Н. Энхтуяа, өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлгийн ахлагч Г. Эпх-амгалапц нар. Гэрэл зургуудыг авсан пноне- рийн ахлах УАНРДагн МУНАН ЖИГҮҮРЭЭР ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн дол- дугаар сургуулийн үлээвэр хогж- мийн хашт олонд БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ї. Хаянхярваа “Алтан бүрээ» цом гардуулж байгаа НЬ, Мантаан хоёрдугаар байр, 8-ын «Бэ» апгийн сурагч Ц. Сонинбаяр гуравдугаар байр эзлэв. Сургуу- лийн захиргааны тамгатай дүй” гийн картуудыг тэдэнд | Дурсгал болгоп үлдээлээ. Хожим сансарт нисэх тэр л өдрөө эргэж үзэхэд сонид байг. Сансарт ниссэн пайз, нөхрөө үдэн гаргахад сайхап байг. Онцоос онцод хүрч, одиоос одонд жуулчлах тэмүүлэлтэй | алтал шар зам нь өлзийтэй байг, Ч, БАТХУЯГ. Б. ДАМБИЙНЯМ НЭРЭМЖИТ БҮЛЭГ БОЛНО. Увс аймгийн Цагаанхайрхан сСУ- мын 8 жилийн сургуулийн ахмад багш В. Чилхаасүрэнгийн удирд- сан 6-гийн «А» анги, ЗХУ-ын хошой баатар, БНМАУ-ын /баа- тар сансрын нисэгч В. А. ТКани- бековып нэрэмжит, Б. 2Кигамаа багшийн удирдсан 6-гийн «Б» ан- ги ЗХУ-ын баатар, БНМАУ-ын баатар, сансрын нисэгч 1Н. Гүр- рагчаагийп нэрэмжит бүлэг боло- хоор үүрэг амлалт аваад, амжилт» тай ажиллаж байна. ҮнӨ ОЮУНГЭРЭЛ А ИНТЕРКОСМО НАЙРАМДЛЫН СУРГУУЛЬ ““ Хүүхдүүд ээ! Эргэн моо сайтар харцгаал! гаая! : Нийслэл хотын царайд өнгө үзэмж измсөн энэ сайхай хороолол, телевизийн өн« дор цамхаг, бидпий суралцанс байгаа. шинэ сургууль, хүүхдийн цэцэрлэг, ясли, энэ бүхэн цө. моорөө зовлолтийн ард түмний хүч хөдөлмөрөөр сүндэрлэнг ган бат пайрамдлын цэцэг болоп дэл. бээлжээ. Зовлолт, монгол хоёр, найрамдал нөхөрлөлийн үлгэр жишээг газар дэлхий дээр үзүүл сэн шигээ сансарт баталлаа...гэж нийслэлийн найман милийн 40 дүгээр сургуулийн 7-гийн «БЁ» лигийн сурагч Жанчивдорж, «Сат- сарт хүрсэн зам» сэдэвт зохион бичлэгтээ өгүүлжээ. Манай сургуулийн багш сурвг- чид тпайрамдал пнөхөрлөлийн үр шим болсон энэ сургуульд (Тус сургуулийг Зөвлөлтийн барилга- чид барьжээ.) ашиллаж, сурал- цаж байгаадаа их баярлаж яв- даг, «Найрамдал»-аар овоглосон ажил бүхэлд манай хүүхдүүд ч идэнхтай оролцдог гэйс тус сур- гуулийн захирал Ц. Мягмарсашк сэтгэл хангалуун ярьж байна. -- Зөвлөлт, монголын сансрын нисэгчдийн хамтарсан инслэгийн үсэр тапай хамт олон ямар ажил зохиов? гэж асуухад энэ баярт їнслэгийн үеэр олон ажил гпохио- соп, үр дүнтэй. ч болсон. Юупы омиө «Сапсрын инсэгчиддээ онц сурлагаар бэлэг барья» ходөл- гоөн апти бүлэг бүхэнд өрнөж пинслагийн хугацаанд дунд, сул дүй авахгүйн төлөө тэмцсэн. ЗХУ-ын баатар сансрын инсэгч зїєлпибеоков, БНМАУ-ын иргэн Ж. Гүррагчаа парыг эх дэлхийдээ Хайрлац- - маань үүр Нийслэлийн 48 дугаар сургуу. лийн 8-ын «А» ангийн хамт олон сансарт хүн ниссэний 20 жилийн ойг угтаж сурлагын чанарыг ахиу- лах соцналист уралдаан өрнүүл- жээ. Уралдааныг өдөр бүр дДүг- нэж байр эзлүүлснээр сурлагын чанарыг. 71,8 хувьд хүргэжээ, тойрч , буцаж ирсэн тэр өдөр бид тпийт сурагчдын дүнг гаргаж үзэхэд сурлагын чанар, амжилт инлээд ахисан байв, Мон «Сансарт хүрсэн аам» с8- дөвт гар зурлг, зохион бичлэгийн уралдаан зарлаж дүгнэхэд 6 ду- гаар апгийн сурагч Напил, 5-ын «А» ангийн сурагч Г. Батбаяр, 2- ын 4Г», «Б» айгийн су- рїгч ЖС. Баттунгалаг 5-ын «Гэ», «Б»ь апгийн сурагч 0. Баттунгалаг Ж... Лхагвадэмчнг, С. Эрдэнэбаяр, Р. Энхтуяа б-ын «Л» амгийн сурагч Амар- балсгалай, 8-ын «Д» ангийн су- рагч Д.Эрдэнэтуул парын олон пионер сурагч амжилттай оролц- лоо. Сансрын сэдэвт Дуу Дуу- лаачдын хамтлаг шалгаруулахад П. Дариймал багштай 6-гийн «А» апги. тэргүүн байр эзлэв. Мөп хапый сопины уралдаанд . 5-ын «Ї» анги пэгдүгээр байранд шал- гарлаа. ,Бас нэг сонирхолтой ажил бол «Биднийг сансар дуу- даа: байна.» сэдэвт биепйн та мнрын өдөрлөг юм. Эйпө ажилд нийт сурагч маш идэвхтэй орол- цож хөл бөмбөг, сагсан бөмбөг, уран хөдөлгөөнт гимнастик, шат- рын тэмцээнээр авхавлж, самбаа- гаа сорилоо гэж захирал ярий. Найрамдлын сургууль гэ сур- гуулиа бахархан нэрлэдэг энэ хамт олон анги, танхим, орчин тойрпоо тохижуулж их зүйл хийж байна. Уулзаж ярилцсан пионер сураг- ЧИД Ч сансарт хүн инссэний 20 жилийн ой, МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгалын 60 ини лийн ойд сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар бэлэг барихаа илэрхийлж байлаа. Манай сурвалжлагч Т. Даваадорж ЗУРАГ ДЭЭР: Ангийн ХЗЭ- ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга онц сурлагатан Х. Чимэдхорлоо, таван онцын өзэн, Г. Батцэнгэл урлаг, спортын секторын дарга 7К. Дэлгэрмаа нар сансарт хүн инссэ- ний 20 жилийн ойд зориулсан ханын сопни бэлтгэж байгаа нь. Ю.А.ГАГАРИНЫ НЭРЭМЖИТ БҮЛЭГ --АНД найз иар ад! Хүн тө рөелхтөний дундаас хамгийн тү: рүүнд сайсрын уудам руу цойлон ииссэн гайхамшигт хүн, ОХУ-ын иргэн «1. А. Гагарины үйл амьд- рал» сэдэйт цуврал нэвтрүүл- тийн. хоёрдугайрыг сонсоно уу? тэсэн цолоолог дуу радногоор цанпгинахад хичээлийн байрны гу- дамд завсарлаж байсан хүүхдүүд чив чимээгүй боллоо, Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотын, Онтлбрийн социалист Их Хувьсгалын 60 жилийп ойн нэ- рэмтит 10 жилийн сургуулийл 5- ын «А» ангийн хамт олноос сан- сарт хүн ниссэпий 20 жилийн ойд зориулан зохиол байгаа олдоц төр- лийн ажлын нэг пь энэ байлал. Бүлгийн дарга, онц сурлагатан Л. Оюунбилэгтай уулзаж: байгаа. ажлынхаа тухай ярьж өгнө үү? гэхэд --Манай бүлэг -Ю.А. Гага- рины їэрэмжит болоод удаж бай на. Бид ЗХУ-ын сансрын нисэгч- дийн үйл амьдрал, баатарлаг үйлс, сапсар судлалын ололт --Зохиош гэрэл зу- цуглуулга амшилтыг харуулсан раг, ном. зохиолын хийж арвин баялаг материалтай болсон. Мон «Гагарин, сацсар хоёр» сэдэвт самбар гаргаж сур- гууль дээрээ ажиллуулав. Тапду- гаар ангиудын сурагчдыг «Сан- сар-20» зохион бичлэгийн урал- даанд хамруулж дүгнэхэд б-ын «Б», «В», «А» ангийн сурагч Л. Юндэндори, Д.Мөнхтуяа С. Баї- галмаа нар тэргүүн байранд шал гарав. «Пионерийн үнэ!» сонинд хэйлэгдсэн сансар судлалын хол- богдолтой бяцхай толийг «ма- най “бүлгийнхэн цөмөөрөө цоээ- жил, улирал бүр 100 хувийп амжилттай . сурч сурла- гын чанараа 68,2 хувьд хүргэ- лээ гэж ярий Ринченхорлоо багштай, тус ангийн хамт олон Ю.А.Гагаришы нэрэмишт ширээ ажиллуулж сурлага, сахилга бат хөдөлмөр, урлаг спортоор шал- гарсан. тэргүүний сурагчдыг суул- гадаг сайхан “уламжлалтай. бол- жээ. ! Сурагч Н. Дуламсүрэн Цахимаан Хэнтий аймгийн Баян-Адарга суМын 8 жилийц сургуулийн 7-гийн «А» ангийн хамт олон сансрын инсэгч В. Жапибеков, Ж. Гүррагчаа ах нартаа баяр хүргэж, «Та нарын инслэгийн үеэр бид сурлага ходөлтөр- 20 төө өдөр амжилт гаргаж, одоо сансарт хүн "ниссэний мэдээлэв. отц дүнгээр угтаж байна» гэж но ойг ... гү СЭДЭВТ районы 10 ягн- лийп-53 дугаар сургуулийн ХЗЭ- Найрамдлын ийн хороо, бүлгэмийн зөвлөл сан- сарт хүн инссэний 20 жилийн ойг тохиолдуулан «Сансар-20» сэдэвт ажил зохнолоо. Г. Сэсрэн багштай 9:ийн «Ю» ангнас зрхлэан явуул- сан энэ ансилд тус сургуулийн 600 гаруй пиопер сурагч орол- цоп. Сансрын сэдэвтэй тэмдэг, марк, бяцхан ном, номын цуглуулгаар үргэлж, баяжгуулїц, сансар судла- лын ололт амжилтын тухай лекц МПС-дын ордны, одон. орныг судлах дугуйлангийн сурагч Лхаг- АЖИЛ уншиж, кино үзүүллээ. Мөн Б. Ганбат багштай нисэх загварын дугуйлангийн Сурагчид үзүүлэх сургууль хийж, пуужи!- загвар хөөргөж үзүүлэв. Өсвөрийн аохион бүтээгчдийн улсын тэмцээний шагналт сурагч Г. Булганы пуужин загвар, сурагч Ц, Гэрлээ, 4. Байгаль, Н. Мөнхбаатар нарын зохиосон сансрын тухай шүлэг багш Ссу- рагчдын талархлыг хүлээв. ХЗЭ-ийн хорооны дарга Б. ПҮРЭВСҮРЭН васүрэн, Цэдгээ иар. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг. 15. р тэгүтлнгҮсллїЦ САНСАРТ ХҮН ИЙССЭНИН 20 ЖИЛИЙН опд 222 ГАЗАР ТЭНГЭРИЙН ХҮҮ (Туумийл хөсгээс) ЮРИЙ. АЛЕНСЕЕВИЧ х 2 14 ГАГАРИН ТАНАА гийг 244 тхүүрэв бУулж тийн йи анхны |еялсрын юшиснч | аинл бейдаг гэв болотод авьтаслаг 1дрий Алеиссергч Гагтрины | түү» жэнд хосгүй нислэгээ хийсний |0даь хүнүүс нь түүнээсээ алүү олон байх юм. 22222:2:22227-2777?2 . Үүлвэс ургуулан бодьё ло д разхай сая сая хүй зүүнд захидал | Хэн нуга хүний (авьаас билгийг бичиж, сэтгэл шүрхиий бяр бихд- дээд зэргээр нээп харуулах лам ааа илэртийлдэг байлаа. Тэд завхөн баяр салархзаа илэрхийлэх бусчин зүрхигй хаяаг варийн ииидиш хүсэл болдоо шээш, харилцай ярилцахыг вокцол бололцоонд хүрэх ааю байна тэж єєнєл. Түүнд бас єр бусад хү жүүс тэүүлж байхад Он урдуур нь тас дайрч өөрийн | лашаас хучсэр УУЛЛЭЛТ шини. 1220727721221722 Зүсдэг байж. Юрай Гагарилд эй» . зайлуулаа хаян болох уу? Нүгэл хэнчийн “өхцөг бухьа бүрээс ирш . бодох үү? Ёр нь та үүлийг байсан тар Үй лө захидлыг ээнд . шударга хэрэ гэж үзэж үү? Хам тв гэд” Үргэхийн түлд «Мосшва-202» | гийл сүүлд ёсуухад хүн ємтоө ямар аад ни Уудалгийл . тусгай авс. шзгэн зөрилгө тавиад түүндээ бүг яжилааж байсан юм. | зүрх сэтгэлэжээ. тэмцэн үтмүүлэх Дөхор Юрий Алексёсвич (Гагво юм бол амжалт саж болвх уу? Ал риш. эсвал азын тээтэр гэн. хороото сэдэг шадвд үнэхээ, ч нигт намын, лерилскийн байгүулэа. . (айгаа болку миний ҮЛ өйрманэн 6 ”оо08м үг, заалвлгао вх хэрэгтэй боло хоор аргагүй л бичлээ гэжээ 10рид Алтксеыг: Хагцэн эшэ зө сэн юм Чиний захиллын тухайд бага болзоо. Оорийлзоо ёмно тодор. Мацай Завлолт эх оронд, хүн айн. Тагаэд ч. би бүр бага) рьспаасаа тийм шахорсег зав | чапар, хомтат ай: амьдралд дадаш зашшсаа вм. Ё унтаж, түүдэг гал Этэйгээ дуу дуул- Энэ жилүүдэд илта жэдсэй гол зүйл бол шөехорлыл бүх шээс үстэй гэлгийг ейлгох болсоп далал юм Он жилүүд Ч опгорлоо. 4 тонсомолын гишүүн, |дараа 8» шанын гишүүн боллоо. жухлаа хэлчихэж болох уу гэм асуусан байна. Ирвшнг Зоуга Тэнэрхимг нэр, буддЧү0 2 547 172 1 элээ (У2УУУУУУУУУРУУУУУУУУУЛУУУУУЛУУУУУУУХУТУУУУ) “Тистуууун зтон- ившИлццө р цццЖЖуЛЛЖЧ"Ж0ЖЛЛЛЖ (УУУУУУУҮУУУУУНИД 2” Л даг үнэн байхаад нийцэхгүй зүйл. Мийнй өх ч тайн| бнан, Ё А бол хүмүүсвйг Ожмэр смшєчилга, ядэвхийг єртүүлэн явж өжаллан бү. ттэж байна. вэ бүтээсэ лэг л хололморт гол зүйл: байдаг. Шуслын аамыг хаах тухайд бол т хүнээ мөлждэг орож газар л нударга тєжтой, танга ихтэй юь. в дийлдэг байх. Товүхөнзор хэлэзэд тиз нь хамгийн) хүнлэг бус зүйл юм сүү! Ал савшвав гэдэгт бит гэдэг. эхлээ Жан ШҮ төдөлмарсєлс зорилгєдоө хүрч чадаж байгаа хүнд 3 оштын үэвгэр”байдаг сэм боддог юм. Очнөө томах зєрвлгын тухайд чи бид хоёр арилцлэа. Гэхдээ хал бархай зорилт хэзээ ч тавьж болох. гүй. Бүр жишхэшэ үйл хэрэг болох хэрэгтэй. Берхвээд тотүӨэДЭЖ гар чань өс рийп эрхгүй читрэй верылгоосоо шл зах ийм цаг тохиолддог юмаа гэ- хэд сийн найз Шөтөд чинь чимд ту- сална. Тэд ЧИНИЙ баяр куваалцайг. Хэв чи найз иоходтэй байж чадахгүй бол ямар ч ялалт тилү ЧАид 83 шаргал авчрахгүй. хгүй шинэ ЖиЗ болно. Энэ онд Ирэннг чи өрвин лургаал тас үрт хүүлэд ахуй насаа үдэх вь. Бусдыг хуурах тийм цаг мөч чи. ява ам битгий “аннрүлүхэр тэж би чий хүсч байла Ав жаргалтай яваарай! ЗХУ-ын «ТИВ ГАГАРИН "ЭЭ Д. ХАТАЙШААТАР арчуулаа. 22/УУУУУУЛУЛУ ГАГАРИНЫ Сансарт анх инссэн 10рий Алексес- виз Гагаран ямар сурдаг, ямар хүү байсныг та нар шэдэх үү? 10рий Гагарин 1024 өвы гурааду- гаар сармш Ө-ний өдөр төржээ. Түү- ший зцэг нь мужаан, 94 Нь сааярчин 2 10рий хүү /урав дөрвөн настайдаа хөдөө тосгины бусад хүүхдийн алил цэцэг навч дэзгэрсэн ширгэй дюр хөл нүцгэй тотавдвг байжээ. Ч зургаан вастайдаа тосгоныхоо хүүх дүүлтай хамт вагэс шараахай барьж, хол болбөг тоглож, эм аавдаа хэр чадлаараа тусалдаг болжээ. Зургаав вастай Ожцхал хүү ах эгч шэр шигээ Фйэлтгэж: давтэр, шагайн хүүхдүүд самбарт авж (үг холбож бичиж, төө бодож байгааг азвархєн хардаг байв. Бушуутаа л тєж болох юмсна гаж сашагддаг байжээ. Түүнийг долоов вас хүрэхэд ашв шь шэг өдөр, -- 4а Юра, эвэ намар сургуульд орво доо! гэжээ. Иамэр нь үе тэвгийхшийлээ хамт Юрий хүү ЄүРгээ ад өрзоо, Гэвч хэр жил нь 1041 өнд гитлерийн фашис- тууд зөвлөлт өрсид итгэлийг зэдэй дейрч ох орны ша дайц эхалшээ. Сандалчид удалгүй Гагарины сууж байсан тосгонд хүрч дээрэмдэн хал толгойгүй үймаэн эхэлжээ. Тэдний тосгоиыг дайрай өнгөрөх германы шк буу, тайж, цлрег ачсан машины, гитлк- рийш цэргийг бяцхан күү Гагарин вёав, вэж. үеийн ноллайлхоө нэгэн влыл үзэн шдла. Нэг өдөр улаан эрийн зургаан ов. тод тэдний тоёгон дээгүүр хүнгэнэл бомбогдож өнгөрөөд буцахдаа та болсон байхыг Юрий хүү ажиглажээ. Хайчдаг хүрэт бол гэж зарж зогстол гэв гэмэт ивгоо өнгөц, герман цэрэг тиг дүүрэй гудамы | дээгүүр шисэн тпулстётаар шүршихэд зайдалчид ор- лилдов зугатаж зүг чиг, учир вам- базгаа алджээ. Оа шитээд өєрийнхөв рүүгээ буцаж чаддаг болов уу гэж бодтол дахии өөХвө шумбан гирч бємбєгдєж эхалс тээ зэвсралцөан өлол дайсан руу тэ нэт зад дайран оржээ. -- Гастеало шиг ёстой баатар бай. на дав гэж х хашгиртал өв- тоц шатаж байв. Хаанахын хэн гэгч хүний үр айв- хүү баатарлагаар (байдлаж эцсийн амьсгалза тасартал дайсныг хазр ао- 0922 иниэээ22777””””” СУСИНШУУХУМИРЛИХУУУУУУ, 4 УсУУУ/ХУУХУУГУУ УУУүггулт: ”722 БАГА НАС хисов бол? «Хэв эюэ баатрын өшөөт өвч түүний крэлкот үхлийн тухай шөк- ход нь ярьж өгөх бол» гэж бодоц- товж опэ хүн шит баштарлагаар тэм- цэм эх оримхсо төлөө амиа ёгох юм. сан гэдэг хүсэл Юрий хүүгийн сэт тэл зүрхийг хотиджсээ. Тэр зєрөгт шисэгч вгзэдүйд сайсар єгторгуйд вих мөрөө гаргах Юрий Гатаринд эрэлхэг порит, хүсэл (мо- ревхаийп үлгэр дууриал болжээ. Дайн дууссаны дараа Юрий зүү д орж хуучин сонин, тажкн орсодот цаас, хаша туурганы зузааш павсны тасар- хай лж бичдэг байв. Тооны хячхал дээр гоэлох савхны оронд хонгио хэ- рэгдадэс байхаа. Таймэж: ч їОрий хүү хальксаа хойгтогоор хүүргэчилсэн яв даг ба. Тэгэхэд сурах (бичиг гэх юмгүй байсан тул мэргүүдийн | тартчихаад явсан зивган цэргийн байлхааны Аү- рэн» гэдэг помсор хичээллэдэг ба жээ. Дайн дуусахыг күм бүр хүлээсээр байв, |эптт шэг өдөр тариалалгийн шэроо халхлуулсан вэж нь тосгоны зөвлөлөөс гүйн ирж Юраг гэврэн үе євэд: 28527722 ЛЛУЛЛЛ”ЛТТ ”? Гиплер буух өгст гэнэ. Малай цэрэг Гєрлийт хэлж гэнэ гаж баяр аесандаа шулалс дуслуулан хэлжээ. Эм» өдрөөс эхлэп зах цаг ирж удал- гүй. Гагаршных Гажскт шүүж очжээ. Тэвд Юриб хүү бэлтгэл сургуу хийл гурввдугадр апгид оржээ. Юрий товцд дуртай уран зохиолын юуч ув» шинх бас дуртай, хүүхэд байж Хоёр жилийн дараа шалгалтаа (өгтөд тэв- дугаар шигид шилжин суралцаж пио- шєрт элсчээ. Мигээд твоперийн ор- зонд үлхувэр хөгжим жүжгийн бүж тэмд хичээллэж сургуулийркаа тавь- зан жүжигт тоглодог болжээ. Юрий хүү М. Горькийн «Салхич шувууаы дуун» гэдэг зохиолоос хэсэглэн цээж» эзэд аруу сайхай уйлдаг байн. Зур- тадугаар шигид ЮОрийг айгийн дар- гвар сонгалсаэ: 2542222222227-12722227222772 ””? Тэгтээ яэдснё сургууль дээр тєв. никнйя дугуйлан. байгуулагдахад Юрий хүү хэсэн ержээ. Тэд ангодиы загварыг (зэгє кулскар хийн (юэ! угсраад далавчий нь жодны павуугаар нааж, таанхад нєгєєх нь хөв- рев шисч боон баяр болжэ. Шагэш яраэдүйн сайсрын сэг, їОрий Гагарины хэтийн нх заж эхээ. юм. Сэтгүүлч С. ЖАМПАЛДОРЖ 27222777 79979 22672222 577? МХАЭ-ийн Гөв Хөроө, Д 39 дэх жилдээ. Өмд (1768) ф. 1981 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 10 ф БЯМБА ИХЭР ТӨЛИЙН ЭЗЭД ч. “Сүхбїатардиг нарэмжит МПБ-ын: Төв” Зөндөлнйн онин : Малчны хот, иллд төлийн дуу. Дөнгөж салхан . сур- гуульдаа ирсэп төлчин хүүхдүүдийн сэтгэлд энэ бүхэн тов тодорхой. Хам: гийн түрүүн хүлээж ав- сан уугац тол, эсвэл ихэр хурга, ишиг гээд л ижил дасал болсон тэр хөөрхөн амьтдаа өхөөр- Дон бодож суугаа хүүх- дүүд та нарын дотор олон байгаа. Зураг дээ- рээс та нар ихэр хурга, ишиг, тугалаа өхөөрдөлс байгаа бяцхан төлчдийг харж байна. Эд нар Төв аймгийн. Баяндэлгэр су- мын улсын тэргүүний 8 жилийн сургуулийн су- рагчид юм. 6б-гийн «Б» ангийн сурагч С.Лувсай- шарав: -- Малайх 500 хони- ноос 504 хурга бойжуул- лаа. Харин энэ. хоёр хурга. бол, миний-хариу-” лах зэлжинд тарсан ом. Би -эдэндээ хайртай гэн( ярилаа. Үхэрчинг: Дамба гуайн охин... б-ын «В» ангийн сурагч Өрдэнэчн- мэг, 2-ын «А»- ангийн сурагч Хадхүү нар ихэр халзан -тугалуудаа ха- риуцап. өсгөцгээ. Охидод тугал хариулах, тэжээл бэлтгэх гөэд л хийхгажил мундахгүй их байсан нь мэдээж, Харин 4Фийн «А» апгийн сурагч-Ц.Сандаг- сүрэн 220 гаруй мурга ишиг бойжуулсан ажил- саг сайн хүү. Хашаа дүүрэн нялх төлийн дот- роос хамгийн хайртай хоёр нхэртэйгээ зургаа авахуулсан. нь энэ. Хүүхдүүд ихэр төлөө хөриөмүүлж том болгоод сургуульдаа баяр. хөар- тэй. нрсэн їом. .. Хайртай ихэр толүүд.ь “бяцхан эзиээ харуулдан, малчны хотонд. тдрииж байгаа. Н. МАЖИГСҮРЭН ї ЗУРАГ ДЭЭР: 6-гийн «Б» апгийн сурагч С, Лувсаншарав -- Фийв А» айгийн сурагч Ц, Сапдагсүрэн г- Эгч дүү хоёр Д, Эрдэнэчимэг, Д. Хадхүү С. СОДНОМДОРЯЖ ИЙН авсан гэрэл зургууд (313) 7) Босс Улсыг батлан хамган- лах зорилт сурталчлах 17 дахь сарын ажил болон В.И. Лепиний нэрэмжит БХПБ-ын 60 жилийн ойг ын МРТУ-ын хороо, Бат- лац хамгаалахад туслах нийгэмлэгийн Төв Зөвлөл, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөрлөлөөс хамтран манай орны ерөн, хий бологсролын сургуу- лийн 4--8 дугаар ангийн пнонер сурагчдын: дунд « Хувьсгалч дайчин уламж- лалаас суралцья» сэдэвт асуулт - хариултын урал- даанд хот, хөдөөгийн 730 пионер сурагчийн бүтээл иржээ. Уралдаанд ирсэн мате- риалтай-нэт бүрчлэн га- индцая, шалгаруулан-Да- раахь байр эзлүүлэв. Үүнд: Нэгдүгээр байрт шал- гарсан нийслэлийн 10 ян- лийц 62 дугаар сургуу- лийн 5-ын «Б» ангийн су- рагч В. Ихбаяр, нийслэлийн 11 дүгээр сургуулийн 8- ын «Г» ангийн сурагч Д. Баяраа, Сэлэнгэ. аймгийн Сүхбаатар хотын 8 зжшилийн пагдүгээр сургуулийн 6- гийН «А» ангийн сурагч М. Дэмбэрэл, Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хо- тын 10 яшлийн сургуу- лийн Т-гийн «В» ангийн сурагч-Б. Явуухулан, нийс- лэлийн 10 жилийн 18 ду- гаар «сургуулийн .-б-гийн «Вэ» ангийн сурагч Ж, Ун- дармаа нарыг 3 байгуул лагын диплом, олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт амрах урилгаар, Хоёрдугаар байр жлл- сэц Завхан аймгийн Эрдө- “нахайрхан сумын-8 жи- ХлийН. сургуулийн -4ийн «Ах зангийн сурагч- С: жа - ө ҮНЭ 10 МӨНГӨ угтаж зарласаа БНМАУ-- Мөнхзул, нийслэлийн 10! жилийн 33 дугаар сургуу- лийн 8-ын «Д» ангийн су- рагч Б. Алтансүх, Увс айм- гийн төвийн 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн 7- гийн «В» ангийн сурагч “ЭРАЛДААШД: ХЭН. ТҮРҮҮЛЭВ? Ц. Одонхүү, нийслэлийн 52 дугаар сургуулийн 7-гийн «Б» аигийн сурагч Ё. Батбуян, инїслэлийн 10 жилийн нэгдүгээр сур- гуулийн 7-гийн «В» ан- гийп. сурагч Ц, Одмаа, нарыг 3. байгууллагын липлом, соёлын бараагаар, Гуравдугаар байрт шал- гарсац нийслэлийн. ду. гаар сургуулийн 8-ын «Д» ангийн сурагч Х. Тунгалаг, 41 дүгээр сургуулийн 8: ын «А» ангийн сурагч П. Цэгмнд, Дархан хотын 10 жилийн сургуулийн 4-ийн «А» ангийн сурагч Г. Туяа, Увс аймгийн Улаангом хо тын 8 жилийн хоёрдугаар сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Ж. Увсиаа, Ховд аймгийн төвийн нэг- дүгээр-10 жилийн сургуу: лийн 8-ын «Г» ангийн су- рагч Н. Сувдаа нарыг 34 байгууллагын диплом, үнэ бүхий зүйлээр -шагиалаа. Мөн нийслэлийн 10 ии- лийн- изэгдүгээр сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн су- рагч Мөнхтуяа, 60 дугаар сургуулийн 7аайн «В» ангийн сурагч” Ц. Эрдэнэ- сүрэн, (18 дугаар сур- гуулїйн 5:ын «Аэ ан- тийн сурагч Л. Золбаяр, Эрдэнэт хотын Хялганат" хорооны 10 ишлийн "сур- гуулийн 7-гийн «Б» ан- гийн сурагч Г. Цэнгэлмаа нарын 20 сурагчийг урал- дааны тусгай. шагналаар шагнав. г Сургууль хамт олпоороо идэвхтэй оролцсон Булган аймгийп Сайхан сум, Сүх- баатар аймгийн Эрдэнэца- гаан сумын дунд сургууу лийн. пионер сурагчдад” баяр хүргэж байла. УРАЛДААНЫ КОМИСС ЁЭс | БИЖИНГИЙН 115/їЛ2 "Гайзнаа гурван хєөрхөн «бүлийн» гарч ирээд хог- шилтэйгээр ДУууүдг эхэллээ. Үзэгч багачууд, баяр хөөр- чвН алга ташина. » Нийслалийн 13 дугаар сүргүулийн бтийн «ӨВ» ангийн рурагчдын санаа- чилгаар байгуулагдсан , «Бүжийгийн тейтр»-ынхан тоглолтоо хийж байгаа нь энэ юм. Уг тєвтр ипонер сурагчдыг байгаль орчиноо хайрлах, хорлон сүйтгэг- чидтэй тамцэх үзлээр хү- мүүжүүлэх зорилготойлом, Санхан тэд. «Ойд болсон явдал» хүүхэлдэйн жүнс гийг. чадварлаг сайхан тог- лож багш сурагчдын та- лархлыг хүлээв. Театрын гишүүн. сурагч О:! Бавуу- дорж, Б. Энхцэцэг/ С. Сү: рэнжав, В. Нарантуяа, Б. Батхүү, .Ө. Энхтуяа, Б, Ганхуяг, Ш, Болдбаатар, Д. Нямсүрэн, Н. Бат-ар- дэнэ нартай уулзаж ярил- цахад: Ч -- Бид одоо өөрсдөө хүү- хэлдэйн. жүжиг зохиол: тоглохоор болтгэлс байна, Удахгүй орос хэл. дээр шүжиг. тоглоно. гэүк ярьж билээ. | : Сурагч Х.МААМ М, ЧУЛУУНЦЭЦЭГ | пгтгтгггтгтттгтгтгтгтстэнстээглилэжинллэчииилитэмжлихслилливлииэиианнаа-нг---------и-и-ооо БАЯРЛАЛАА, “Улаан бүчээ л- сэн хүүхдүүд Зир бий тай алхана. Тэдний дунд манай хөрш айлын Ганхуяг хүү байлаа. Тэр, памайг хараад бөдөөс чиглэн ирэ- хэд нөхөд нь Ч дагалдав. --За. хү д минь. хаа хүрээд явгч байна? гэтн тэдїлэс асуухад ( --Бид саяхан айлын гэр шатаж ша Ла” хөт гал унтраа байна гэж ам булаалдан хариулав. Ийм явдал болжээ. «. Хүүхдүүд илга но!- тор дээр ажиллаад сур, гууль руугаа буцал( Яв. лаа. --Гал гарлаа! ..,Тус. лаарай гийж: бачимдай хаш- гирах эмэгтэй хүний Дуу тэднийг цочоов. Гатэл Ой ролцоох нзгэй хашаан До: торхи гэрийн тооцоор хар утаа савсаж харагдлаа. Хүүхдүүд бие бие үүү- гээ гайхсан мэт харспаа тэр зүг гүйлдэв. | Шатаж байгаа гарт орвол хүүхэл: дэй тэвэрсэн хгаахай охин галын долоос зугатан ор- им доогуур орчихсоп уйл байлаа. Юупы өмтө тэд охи пыг тэвэрч гаргаад ус, эл- сзэр галыт упитраат эхлэп, Удалгүй дүрэлзсэн гал ун- тарч, хүүхдүүд санад ам- рап гадагш гарлаа, Утаа тортогт /халтарт- сап нүүр царайтай хүүх- ХҮҮХДҮҮД МИНЬ дүүдийн гар дээр айлын пмээ ус хийж өгөх зуураа: -- Яасан ачтай хүүх- дүүд вэ! Сүйд болох дөх- леө шүү... гаас байн байн өгүүлий. Нөгөө жяаахац охин ч баярлан пиїнланэ... Пионер хүний ариун үүргээ пэр төртэй биелүү- лап, ард иргэдийн эд хог- шил, хүүхдийн амь насыг аварсан энэ хүүхдүүд бол Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 10 їйлийн сургуу- лийн. 7-гийн «Нэ апгийн сурагч. С. Ганболд, її. Цогтбаатар, С. Бямбахүү, Т.. Хашцагаац, Г. Ганхулг, Г, Эрдэнэдаваа. Б. Бали- монх иар юм. Мөрөп хотын орон сууц гудамжны наймдугаар хо роопы иргэд шударга энэ пиоперүүдэд балр таларх- даа дэвшүүлж, бурлагын их амжилт хүсч байга. Та тпарт баярлалаа, Хүүхдүүд ээ! Ч. БААСАНСҮРЭН «Байгаль эхэ» тєлсолимлиї- Дын язгийн дАнаанд мапай хүүхдүүд пм/илттай оролцож 60 хүүхэд шалгарлаа, Хэдөө- гийн сутуултудаас Хөвд айн- гийп төвпїїү хоёрдугаар арвап жилийг сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч А. Алтайхүү- Ховд аймгийн төвийн арван жилийн цаэгдүгаар. сургуулийн (гай «Бэ» ацгийнг сурагч Л, Бямбатегс, | мөп аймгиїт 18- вийн найман жилийн сургуу. лийн. 5-ын. «Б» ангийн сурагч Д. Отгонбаяр, Төв аймгийн төвийн. арван -шилийп .хоёр- дугаар сургуулийн. 7-гийн «Н» ангийн сурагч 4. Бадмаанят- буу, моп аймгийн төвийн арван жилийн нэгдүгээр сургуулийн Т-гийн «Вэ» ангийн сурагч. Б, Бат-Отгон, Төв аймгийн 2Мар- гилаптин. САА-н.. сургуулийн 6-гийн «А» пигийн сурагч Байгалмаа, Хөвсгөл аймгийн Чандмань-өндөр сумын сургуу- лийн б-ын «ВБ» ангийпй сурагч М. Батхуяг, мөл сургуулийн 85-ын «А» ангийн сурагч Н. Барс. Дорнод аймгийн Эрээ хорооны дунд сургуулийн 7- гийн «А» ангийн сурагч Х,. Бямбасайхан, Доридд аймгийн Гастеллогийн изрэмжит 10 жи- лийп. сургуулийн 7-гийн «БН» ангийн сурагч Ч. Эрдэнэбулган, Балихонгор аймгийй төвийн пайман милийн. сургуулийн 6-гийн «А»- ангийн сурагч С. Уламбаяр, Булган аймгийн ЇЕ Эү181511 СГЕАЛЕ ОЛУУАГ ИАЛЫГ 1 Ї | ХОЁРЫН АЗАА с Орхоп сумын сургуулийн 7-гийн «Їз ангийн сурагч Ц. Дөвагөр- єүрэй. Мон ангийн сурагч 2. Ариунаа Булган аймгийп | БУ- тат сумын дүнд Су лийн 6-гийн «Ав апгийн сурагч Буян- хишиг, Сүхбаатар аймгийн Батгдалгар сумын сургуулийн Тийн. «А» “ашгийн сурагч ЖИ. Төгөв, Уяс аймгийн тєв- нийп хаёрдугаар арвай ши- лийп сургуулийн 7-гийн «Гэ» амгийн сурагч 4. АриунчиМэг, Мөн аймгийн төвийн таймси шилийн сургуулийн сурагч Ч. Нараптула, “Өпөрхангай айм- гийн. Хархорины 10. жилийн сургуулийн б0-гийп «Бэ айгийн сурагч Д. Батхүү, Өмнөгавь аїїмгийн Цагтцэцини ни сумын сургуулийн 7-гийн «Ав» ан- гийн сурагч Алтанбадралт, Говь-Алтай аймгийн төвийн нэгдүгээр сургуулийн 6-гийп «Д» аптийн сураг: Ч. Эрданэ- булган, Эрдэ"эт хотын арван жилийн пагдүгээр сургуулийн Я-ын «Бэ» апгийн сурагч А. ПүРэЯсү"ан, Завхац | аймтийл төвийн 8 жилийн сургуулийл б5:Ын. «Вэ» апгийп сурагч Я. Чилбат парын 20 сурагч хаё- рын даваанд оралцохоор шал- гарлаа. Нийслэлийн сургуулиу- даас шалгарсан сурагчлын нэр- сийг радиа тслевизаяр 3зар- лаж, сургуулиар инь мэдэгдэнэ ХОЁРЫН ДАВААНЫ АСУУЛТ 1, Чи ургамал ан амьтан. байгаль, цаг уурын үзэгдлийн талаар єєрөө юуйжиглан,мэд- санч ба7 Ал амьтдын амьдрах орчин биологийн: овцдаг, зан зөрхийн талаар юу,!Юу мэдэг вэ? 2. Мапай орплы ойн баллаг, түүний анцдогийн талаар юу мэдэх вэ? Огтлахыг хортиглосоу пмар шод байдаг ва? 8, Байгаль хамгаалах талаар манай ард түтний ёс запшид (газар хөндөх, мод Оутлох, райцаап усыг бохиртуулахыг чандлал цээрлэ байсан тухай) 4, Танай. путагт нмар лмар ан амьтад байдаг вэ? Ан амгл- ныг хуулиар хамганлдгийн учир, Манай орны ходор ба ховордсон амьтад (тэдгээрийн тархшыг зураг дээр тэмдэглэ). 5. Залуу байгальчийн хувьд чи өөрөө бисчлэн хийж байгаа түйлээ бичээрэй. (Анвариум, цоцэгтай Юу, амьтан шувуу тэжээдэг үү, жимс ногао тарь- даг уу?) Өөрийп нутагт байдаг бай- галийн үзэсгэлэнт газрууд, мєн байгалийлп сэдэвт сонирхолтой гэрэл зураг схем, уран зургийн пуглуулга, уул усны тухай лЛо- маг яриа. дуу пгүлгийн түүвэр зэргийг хавсарга ирүүлн болно. Асуултын хариуг телевиз, «Байгаль эх» олимпиад нэвтрүүлэгт» хаягаар тавдугаар сарын ний дотор ирүүлээрэй! УРАЛДААНЫ КОМИСС «Монгол тєлє- гэсэн нэг- Газ а|8/4| “ав «Инсперийн үнэн» сонин. Энэ бол бидний хамгийн хайртай хэвлэл гай) манай хүүхдүүд ярьдаг. Тэгээд Ч С0- иптызоо анхны дугаар хэрлэг- лэн гарсиап өдрийг тэд андал гүй юэддэг юм. Энэ бол 1941 овы дөрөвдүгээр сарын дөрөсб- ший єлөр. Манай үшшигчид знэ өдрийг түйлын баяр хөөртэй угтаж хот, хөдөөгийн сургуулиуд дээр сашины шинэ дүгаарын уншла- га. уншигч рсдакдийлпхны уул- заят Өдөрлөг челєөт ярилц- явга зэрэг ажил зохиогдлоо. Энэ өдөр төмөр замчдын соёлын ордонд нийслэлийн 20 дугаар сургуулийн иайнер «Су- рагчид цугларч хөл хөглшөнтэй аа. Тэна «Пионерийн үнэл» сонццы уншигч редан- цийнхны уулзалт болсон Юм Уулзалтыг соёлын ордны схүү- ХЭД салуучуудын |сєкєторы! эрхлэгч Ч. Хэшидлсүрэн нээр Уншимгч гедаклийнхїил хооронл халүүн (ЖОтНо ляряа өгцєс сониныхоо тухай чин Сэтго- ялзэсээ ярилаа. «Инонерийн үлэн» сониМы хариуцаагалай врхлагч Дашдолдов сотнны түхай ярьш, хүүхдүүдийн С0- вяирхсан асуултзал хашзуллаа. “Куухдүүд солипоо укюшиж (ях суүйл сурч мэвсэнээ. сонирхол тсй алош байхян мвтепнал Ятрй вагдат байгаа тухай ярихын взрэгцээ чухал самал хүсэлтүүд гарталаа. -- Бидний дунд сахилгагүй дийн тухай саопиндоо бичмээр байна гэш 4-ийн «Г» ангийн сурагч А .Аззала охин халлээ, -- Элбэг тохиолддог байга- лийн фаллаг халгдад өӨөдөсС- хонийг ашиглан юмхийар юм хийдэг тухай сопипоосоо унш- маар байна гэж 4-ийп«Г» ан- гийн сурагч Б. Ариунаа лриз ботийн «Д» ангийн сурагч Цэрэн: -- Би сопнноосоо «Чиний мэдлэгийн самд» буланд нийт- зэгдсэн зүйлийг хамгийн тү- рүүнд амтархин уншдаг, Гэтэл сүүлийн үед эгэ будан таг чиг болсон. «Чиний мэдлэгийн санд», буланг цаашид гарга! байхыг хүсэн! бгйна гав Гадаадын үе тангийн охин хөвгүүдийн ажил амьдра- лын тухай сонирхож байгаа гаа сурагч Г. Содиомпил хэлэн Сурагч С. Ундргх Пионерийн сайн байдаг идэвхтний биелүүллэггүй Бүдэг, салаа! булгэшийн зөвлөлийн гишүүн, баатарчуудын багийн Улирдагч гаас хэнийг хзлах вэ? гэсэн Ссэдвзэр сапинЕба хэлэлц- мээр байна гэлээ. Уншигч хүүх- дүүдийн энэ яриа бидэнд нх зүйл бодогдуулсан юм. Уулзалт тарсан боловч бид хүүхдүүл тэй ярилцсаар явлаа. Иидиг- хэн бор хүү гүйн ирзэд: 1 -» Би сая санплаа хэлж | чалсангүй. Олоо хэлбэл болох уу? гзад ингэвс ярьсан юм. -- Иамайг Тесгтохбаяр гэлаг, Би ангийн дарга, Тийм боло- үүргээ хүүхэд ларгэ ү.хүүхэд байх юм. Тийм хүүх- хөр хичээлийн 8вавсарлагаар нөхөдийнхөө дупд ажил зохиох хэрэгтой болдог. Гэтэл чухам ямар ажил хийхаэ сайн мэдэх- гүй юм Иймд хичаалийн зан- сарлагыг лат өнгөрүүлэх 74- лаар зөвлөлгөө өгвөл сайн бай- на гэв. Дээр санал хэлсэн А. Азааяа ахин: -- Би нэт шүлэг бичсэн їюм. «Пионерийн: үнэн» соницдоо өг- вол хэплэгдэх болов уу гээд уншиж өглөө. Тор нь Зөрлөлт монголын пайрамдлый тухай, салсрын тухий өгүүлсэн хөөр- хөл шүлэг байн. Бид сопип доо чиний шүлгийг нийтэлнэ гэхэд өхий туйлын их балр- лам шүлгээ бичижс өглөө. Ийм уулзалт нийслэлийн ар- ван шилийн нэгдүгээр сургууль дээр ч болсоп їюм, Танд «ВБид- ний дотны нөхөр» сэдэвт өдөр- лог зохион. Өдөрлөгт МПБ-ын Төв Завлөлийн тэргүүдэгч ги- гтүүн, «Пионерийн удирдаг4» сэтгүүлийн хариуцлагатай иа- рийн бичгийн ларга. хүүхдийн сохиолч Ч. Лувсандэндап орол- цом. «Пионерийн: үйнан» сонц- ны замналаас иИрив. Энэ ёдөр- логийг зургадугаар ангийнхан хамтрай лпуулсай Нь бүлэг дундын сонирхолтой алил бол- ягээ, 0б-гийн «Г» ашгийн эцэг эхийн повлол уулзалт өдор- логт оролцош аохион байгуу- лап, Сонины редакциас илгэа- сэн «Пионерийн үнэн» сапины дугааруудыг хүүхдүүд сонцр- хон уншлаа. Балнхонгор: аймгийн Шинэ- шинст. сумын наймай. милийп сургуулийн. 7:тийН «Аэ ай. гийп. сурагч Ч. Сарантуяагаас ирсэн захидлыг та нарт 1а4- нилцуулья. Багш айгид орж ирээд: -- Хүүхдүүд зэ та нарын хамгийнц ханртай хэвлэл юу билаэ7 гэж асуулаа. «ЇПионпс- рийн үпан» сопин гэж бид нагэп дуугаар хариулав. Ингэл манай ангид сонины маапь тухай ярна ернөсөн юм. Бид бүлгэмийн зөвлөлөөс «Пионе- рийн үгэн» сайины анхны Ду- гаар. хэвлэгдэн гарсан өдрийг угталс зарласан айги бүр хзс- лэлийц булантай болох хөдөл- гвонд оролцохаар анлаа 16- лөвлөлөө. Анги бүлэг . бүрт сонины нэрэмжит ажил ор- пож бүлэг бүрт тэргүүний идэвхтэн уншигчийг шалгаруу- лай. «Хүүхдүүд за! Өнөөдөр 15 цагаас жүжгийн дугуйлангийн сурагчид хүүхдийн зохиолч С. Надмнидып «Шуудайтай юм» жүжгийг тоглоно» гэсэн зарлал билИий анхаарлыг татлаа. Хашиг нзагдахийг тэсэн лдан хүлээн суугаа хуүхдүүд сайхан «Ппонерийп үнэн» С0- пипд хэвлэгдсэМ энэ лгүжгийн үйл явдлыгам булдалдан яри- на, 7 Нүжигт гуравдугаар ангийн ЭН, Ерөөлт, Хулг. Б. Анхбаяр, Ч, Залзала, тапдугаар ангийн П, Эрдэнзбаатар, дөрөвдүгээр пигийп 2К, Төмөрхуяг, Х. Бат- алай, таймдутаар ангийн Х. Олд нарын сурагч: үнэхээр юан г тфглалоо.Бид нгүргигчин/ баяр хүргэж алга лимиүнүүлэн ташлав, Энэ бол бас л сониныхоо тЄрсеп өдөрт зорцулап бэлтгэсэп ягүшиг шүү дзз. Дөрөвдүгээр сарын дөр- вонд аав эж ах эгч нартаа исүжгээ тогдож үзүүлэв гэж бичгээ. Олоп улсын пионерийн «1аї- рамдал» лагериас Хо Ши Ми- ний нэрэмжит пийслэлийп ар- ван дөрөвдүгэзр сургуулийй сурагч Т. Тупгалаг: «ЇЇио- нєрийн үнэн - Бидний и6- хөр» содойт ажил зохиосон тухай бичнээ. «Иптернационал илу6», «Харлэл, мэдааллийн бүлзгэ-ийн сурагчид єздэвт ак- лаа сонирхолтой сайн захис- вээ. Тэд сониныхоо «ИлэвХт- ний сургууль» булангийн тухай ярилцжээ. Нийслэлийн 53 АУ- гаар сургуулийн. сансрын - сэгч Ж. Гуррагчаагийн їїрам- шит хотын тэргүүний бүлгийн дарга Я. Баярцэцэг, зургалу- гаар сургуулийн | бүлгэмий! зөвлөлийн дарга П. Тамир нар ндэвхтний хичэглийг бүлэг бүлгэмийн ашилд ашиг. ладаг тухайгаа ярив. Найрамд- лынхан тэргүүний бүлэг, бүлгэмийн зөвлөлийн дарга, нарын туршлага, зөгнөлт 30- хнол, сансрын нисэгчид, 8Л- дар цуутай тамирчдын бага нас амжилтад хүрсэн арга. 2а- мып тухай нийтэлж байхыг сопипоос хүслго гэлсээ. Ийнхүү манай хот хөдөвгийп пионер сурагчид сониныхоо ту- хай ярилцаж, анхны нь дугаар хэвлагдсэн өдрөөр олоп сайхан амшил-зохнолоо. Бэлтгэсэц .-»- 9. СУМЬЯР 22 НАС ҮБУ7 (/у» / 10! Ч Э) ! хаалганы дээд талд хадсан. гэсэн тооцоо бий. Зарим | зал халгчы | дэргэдэх гэрэл (айл цай буцалчихаад бай- асаж байлаа. Улаан бүч- хад пайшийгазэ (илптка) 1 («Пионерийн үнэн» сони- тэй, «Ий» гэсэн тэмдэг салгаагүй харагддат. 38- ны газраас «Чийдэн» гэ- дүүсэн хоёр охип үүдэн римть цай буцлахлас арай сэн операцийг манай ррпны дар, осол: өм гөхөн салгадаг. Энэ хоё- ерөнхий боловсролын бүх - Энэ тэрэл яагаад рын аль нь зөв бэ? Мм»ь сургуулийн пионер сурагтс асаж байна! гэж асуухад дээж, хоёр дахь нь 888. дын дунд зарлаж байна) тэр хоёр асаатай чийдэтт Улайстлаа халсай пийшин Ь "Телевизээр сонирхолтой смж хув хараад: цайг буцалгаж дөлгонд шинэ кино гарч байлаа. ха 323 їодэхгүй ганг тай шүү дээ. Эрчим хүч хэм- Хав, зэж, ах, эгч нар нь |, її өгүүлж билээ. «Чий- тэх тухай зэж, аалдай, 4хХ, түүнийг сонирхон үзнэ дэ!! асаж, байна уу? Унт- “эгчдээ, тамчуулд Ч халж Бас гэр дүүрэн сахар 1-ЦБатч байна уу? бидэнд байл! Тэд заримдаа чийдат! хоолны үнэр Хахалий Очн алга» гэн! тэд бодож. асаш байгааг «Хардаггүй» Бадмаа охит шугам Зур- зэ! Хэ ша илэрхий. Үгүй хүмүүс. гийнхаа хичээлийн даал- дэлд үүхдүүд мянь.. Бї ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! «ПИО гапрыг хийгээд тун завгүй. Онбааа охаланта ПЕРИЙН. ҮНЭН» СОНИ- ҮЛ ЛЭДМЛ ЭСЭЭ эмэн йттүлагрүраанн ДА ВЕНЧЭЦСА5 ЕРӨНХИП ранхуй болов. Яагаад (Ч чим хүчээр юу хийж байна БОЛОВСРОЛЫН . БҮХ зюм бүтэн хоёр цаг шахах п27 у хийж байна - шарыг ха Ы УСЧ ОЛ 20 24 мєтр бөс бараа ЛА АЛАРАДЫН лыихан сонирхолтой кипо соёр хосггутал, 12 ширхэг: “ДУНД ЗАРЛАС 1 «ЧИЙ тоо ч гүйцэд үзэж чадсаг цах иагдэхихоцир ДЭН» ОПЕР. ХДН ЭХЭЛ- гүй. тэр ч байтугай хоо Ээнвэ ч Энд зүйлийгтоо- 9 АМЖИЛТТАЙ лоо болгож ч амжсангүй бЫД ширэг үл хаг" Хулонн ОРОЛЦОЦГООЁ! |. мтгЧ Ын Бадмааг өглөө сургууль түйлэ ЯВЫ2? антаа РЕДА »4 дээрзэ нрэхэд БАНШ” дЬ сэрлж алаанан бохэх ДААЛГАВАР: ыэ- хамгийн түрүүнд дуудаж | хячгаа! их Эрин Ж нгхэй: 1, Та нар «Тэнд чий- асуулаа. Даптэр дээр нь ЇЄизх бол! т2 дэн асаж байна» сэдэвт гүйцэд зураагүй дүрс ха : бүлгийн ажил. зохиож, энэ рагдана. Бид уг сургууль дээр чиглэлээр пиолсрийн эр: Ш4гл /ац: Гарал тас орбаный тэрдайг уйх ы6 ЫН аРУДаайгайн ЭрЧНЫ хүл Бин аэлүйн 1 “ичиг галаа. Өрөө бүрт 355: хүчийг үр ашиггүй зар- РЭ Мохнчвэлсил араа Бал аав Чийдэн бүр 100 нг унш шүнн саг 2. ҮҮНИЙГ МЭДЭХҮҮ? “арчуудын бү лгийнхэнтэй- Гатал 100: тын Зийдэн Тоүцвэрэн, Г л өвд үүлзав Ухаа гаг, хөөр тчдөрт дорввос зургааш 2. Байгалийн горлииг ТЭЭ - --этууссЭн ( цаг үр ашиггүй асвал |ашиглал: болох боломжтой 9 Улс ардын аж ахуй, 38- 136 злигай метр шөбсөн 8ЯВ8- хөн дүү гэн нь түүнийг окилд 200 ивгцаг цахил- үед орон сууц, албац га дөлморчдийн хэрэгцээнд хэрэг- пуу үйлддэрлэх цахилгаая эр- Янайэтгой илхэн Бо?» гааг эрчим хүч ашиггүй ар, үйлдвэр. үйлчилгаэ, лал байгаа эрчим хүчийг | 1 Чим хүчийг хэмнэна єож Ч : урсана. Гэтэл зургаан Сургууль, диоперийн 28 хувьар хэмшэхэд 11 сай (НЖТОо . Цахилгаан дуухыг ашилах. сэсэн хэЦд хү хиыи ---- өрөөций 18 чийдэн (бүг- тєрь анги тапхимдаа чий- Ч игөслгүг ЗӨ00 Гкал ДУ? дад халалтын “хэвпгээг | тожи- тГӨнөөдөр нд: солыр, дээрээ. 100 вт-ын) хэдэн. дэ! асах байгааг. харвал ДА буюу 8.81-3.0 тони НҮҮРС руулна. “Хэрэв шагрллагагүй холтой зүйлийн тухай лри- цагүр шийггүй асаа бол? тэр даруйд ць уптраалгах ӨшӨХЛИЙт үед зуухыг Өдөрт 3 нв гэж, 491ын нэгч эд : Бодоход харамсмаар бай... буюу. унтрааж байгаарай! « Дулалны зшугаш,таноглол салгаатэй орхивол шилд 24.4 1 тэ бол «Ч ї дэн» га? гаа. «Хаалганы: дэргэдэх ЗЭ! Сонины зїг дугаарт халаах кэрэгслсэс зарцуулал: "ЗТ цаг. Улаанбаатар хотын халэи Байтарчуудын ДУНА чийдэнг жижүүр. Өвөө:шө- сийтлэгдсан/ сурталчилгаа- шын ОО ОЭӨН БОЛОН хэмжээгээр: 1 сат 850 шалган зохиосоп Бадмай охины пөшип асаалгО : ы бол зөвлөмж -матє- асгах нь улааны - ирт цаг эрчим хүч хэмпэх 00- тар ажил тун ашигтай бо- Т.ЦАА-БухилхАНАДЫВЄН тагнаж аханыг ҮХЭН зовс үрэгдүүлт байгаа тОцтой лолцоо-алтана. (Мин хэма2- лов. Бадмаа өөрөө Ч гэрэл иа» гэж хүүхдүүд ярьсал гаац, эрчим хүчийг хэм 3 тай! эрчим хүчзэр 15 злнган чийдэцгийн ач тусыг сайн юм. Ингээд бодоход- ҮР нэлттэй зарцуулах (тухай “Холахо харагсашйгүдахоргулоарнаугэааны! 177 гсал шитохэс 2 мэдэхгүй байсан үс бИй.. ашиггүй хичтээй их эрчим” ионерийн бүлэг: салааны гадла. тал. нь бохирдсоцоос, түүчВгсэсн үйлдвэрлэн, 180. мян- Гэтэл «санамсаргүй ТО- хүч урсаж, хэчизэн Их хө- ЄЭДЭВТ ажил зохион. өөр ДВПДАЛЛЭАЛ ДиЛиВБд ЭВг циЧыг ыын ЧошлмАдАнс алборлов) бол хполдлоор, тэр эгэх Шөнө ренгө, мөнгө хариуцлага хоорондоо ярилцаж, бяц- хээ ХүВИХҮаЛЭҮГ , ї 2 мэджээ. султай хүмүүсийн буруу- хай дүү бартаа тайлбар- 5 Зойло утастай |цахилгааа 277 4 тустай бүхнийг гаар «шатан» болмоор аж өгөөрэй. , Эрчим хүчний салбарын плитка галын юшудтамгаас тад: Я ү түгэхж байгаа Дулвашаг 1 ху- "Л түйлдзэрийн хийцтэй цахил арвилан хэмнэх хэрэгтэй банна вэ? 4 «Чийдэп» өоперацид ай лс. одоо эр / ? оролцож цахилгаач эрчим юм байна гэл одо тэ) Хүүхдүүд зэ! Энэ бүх- 0! 2-8) халан р” : найз төхөд, блцхай ЛҮҮ : үл» үр ашиггүй зар изэс дүгнзлт хийе! Эх ор- ли т, эг цартал захиж хэ. дэг гэнэ : цуулас байгаа ямар ямар тахоо эрчим хүчийг хэм- дутагдал илрүүл с Тийм ээ! Бадмал Ту и 2 Уу элттэ! зарцуулах ал .л 3 зоп боджээ. Ач тустай гэ нэлттэй! арцуул аянД түүнийг зассан тухайгаа. тийр хэминазхзд 8ОиЛД Э2000 гаан тзлитнзэс 1.4 дахмы (нх Ткал дулаан бүзоү 67000 това цахилгаал зарцуулна. Түүнч- түүрс хэмнэнэ. . дэн тасалгааны агаарыг 8М6 2 тааж гаарын чийглэгайг Са- їг теєлєнна зилд 180-190 гасгадаг зуу талтай. нвт цаг цахилгаан эрчим үз хэрэглэн. » ийдэнгийн шилгйг тогт- гариг аая! сониноосоо сар - Ч гэгээ га алхам 4 мон эпэ талаар сайн ажил рэл - ртат лажш байгаа « Чийдан» ойпс- лав байгаа ХЫрЧ хамт олон “Хэрэв онцын шаардлагагүй мол цэвэрлэх иь арллага 22 Ь « Эд р. Үй “Тоос шороотой Чийдэнгайт8на бүрт л хүний хэрэгцээнд рацид идэвхтэй оролцо цүионер сурагчийн тухай бол озарым | гэрлээ унтрааж гарлийн хүчийг 2 дахин буу- зарцуулагдаж байгаа Р 5 Ц эмйүлй өтийг хайрлах хэрэг гооё зөвхөн сургууль. 4?- сониидоо бичиж ирүүлээ- байгаарай. Айл бүр шаардлага- руулва. 1! л : 1 ги, тавимдаа төдийгүй гэр. рай, гүй үед бО шт-лн чадалтай чий. Ч тэ дэвг асаалттай вь өдөр бүр 10 “Өдрийн гэрлийн шил жа» Саяхан бид мийсазлийн байрандаа пионерийн лагс Б.СЧийдан» операцийг «гэгэн сургууль дээр очсон риудал эрчим хүч хэмнэх өсрийн сургууль, гэр сууц том, Өглөөний 10 цагийн хөдөлгөөн өрнүүлас энэ та байр, хороолол, өөрсдинй үс байлаа. Иар дээр хоорч гаар шинэ шитэ үүсгэл, са гудамж, тоглоомын |тал- байгалийн гэрэл дии тан наачилга гаргаж ажиллал бай. парк, пионерийн ла хим өрөө тасалгаа бүрийг Хоёр литр цай чанах терь, аав ззжийнхзэ аж минтто орхих їош бол Улааа- рийн чийдэнгаас 3,6 дихин-ба- баатар хотын хомшзагзэр алд та цахилгаан зорцуулна.. 84.5 мяпган төгрөгийн эрчим 2 ? хүч илүү зарцуулах болно. 2 Хэтэрхий хурц гэрэл ХҮ- ший түдийг ядраадаг. НЯнд 5 Хэрэв зал бүр 10 квтдат зочдын ба утлагын Өрөөнд вочим хүч хэмнэвэл Улаанбаа- 80-15 вт-ын чадалтай чий- мгэн Я лүүл амд 0,5 нвт-цаг эрчим. зын газар өрнүүлж болзо - 0 : 2 . хүрэлцэхүйч гийгүүлж тутамд 9, р тар хотын хамхаагээр 300.9 дэв, тал тогоо Угаалгын орөвгд ! х ргууль орох хүчийг илүү зар! даг сонины зөвлөл мнпган кст цаг буюу ТЭО тонп “нь--40 вт-ын чадалтай “84: ? 5 - - поос, ЗОО00 тонп зэрсэн штас. дэмнг хараглах Нь тахим тот-. ё 9 ) үс. ү11л1111 сүв 2аулхг ї / / ЯагОХ213311 9900 55153109 22:13) Хаг 0170 ХЭСЧ : рамдал» Н2 сууж байсан ширээ, эрдэм- тэн багш нар, үенйг олон сэтгэлд хоногшин үлдэж олон жил өнгөрчээ. Тийм ээ! Эпэ захидлыг бичсэй- «сурагч» одоо мянга мян- ган хүүхэд багачуудыг сурган. хүмүүжүүлж бай. став багш. юм. Түүний аа: хидлыг уншнцгаая! «..Онв жилүүд хичнээн хурдан өнгөрнө вэ? Гэвч түүнийг багш хүн “ёр анзаардаггүй ажээ, Цогоо сэргэлэн хүүхэд багачуу- дын дунд өнгөрөөсөн өд- рүүд мнчь зжаргалтай бө- гөөд нэн баяртай. Олон жилийн өмнө би малчны хотоос эрдэм су- рахаар хүлгийн дөрөө гиш- гэн мордож билээ, Нийс- лэл хотынхоо төв дундахь шинэхэн цагаай байшин- гийн босго алхач орсон намрын тэр сайхан өдрийг бүр ч тод санаж байна. Энэ бол миний хайрлап дурсаж “явдаг багшийн сургууль минь билээ. “аСайн байна уу? сургууль минь» гэж би тэр үед сэт- гэл дотроо мэндэлж, бай- саз билээ. Он цаг улирал өнгөрч өнөөдөр миний тө- “рөлх сургууль 60 нас хүрч -байна. Саяхан надад баяр хөөр авчирсан нэгэн урилга ир- лээ. Тэр урилгад « Баг- шийн сургуулийн ахмад төгсөгчдийн уулзалтад та- ныг урьж байна». гэж бич- жээ. Ажил амьдралыг апуатиипптиилппаиитинаитиштлаииппиинапипиинитинийииптатииатагашиниалашииий “өгсөн сургуулийнхаа бос- "| тЫГ Дахий алхах оо азтай , төхөд нь тэр “сурагчийн | алтан азмыго завж “ завшаац тохнолдсонд би туйлаас баярлаж | байна. Багшийн сургууль минь. “сайн байна уу?...» гэжээ. Энэ захидлыг ийслэ- лийн 10 жилийн 72 ду- гаар сургуулийн багш Норжмаа бичсэн юм. Ма- гадгүй чиний багш чиль Ч гэсэн Норжмаа багшийн аднл энэ сургуулайг төгс- сөн байж болох юм. Ха- рин та нар багшийн сур- гуулийп шамтар түүхийг -энэдэх. үү? -Ёрор" ч.Хоёр багштай, .арван таван сурагчтай бүхэл бү- тэн сургуулийн тухай та «нар лав сонсоогүй “байх. Тэгвэл нийслэл хүрээнд 1922 онд байгуулагдсан ч.багш нарыг бэлтгэх дөрвөн сарын курс ийм л бүрэл- дэхүүнтэй байсаг юм. Энэ курс нь ирээдүйн баг- ший. сургуулийн эх үүс- вэр болжээ. Анх 8 хүн төгсөж багш гэдэг хүндэт цолыг хүртээд «хөдөөгийн уул талаар соёлыг түгээ- хээр» морджээ. «Оюутны түр сургууль», «Оюутпы сургууль» гэж нэрлэгдэл байсан уг сургууль зөв- хөн багшаар зогсохгүй, хууль цааз, харилцан тус- лах хоршоо-эдийял засгийн мэргэнслийн сэхээтнүүдийг эх орондоо бэлтгэн өгч байлаа. 1928 онд оюутны сургуулийг «Багш нарыг бэлтгэх сургууль» болгон өргөтгөн, “суралцах хуга- цааг 9-жсил болгон, 90 су- рагч, 6 багштайгаар хи- чээллүүлсэн байна. 1930-аад онд дунд сур- гуулийн тоо жилээс жилд үлэмяс нэмэгдэж байсчаас дунд сургуулийн багш бэлтгэх ажлыг улам эр- чимжүүлэн өргөтгөх кэ- рэгтэй болсон байна. 1938- “оматик, физик, бнологи-а- мийн зарзүйн мэргэжлээр хэдэн зуун хүнийг төгсгөн гарга- сосан нь тэр үенїнхээ баг- шийн шаардлагыг хангаж улмаар 1942 онд Улсын их сургууль байгуулагдахад бэлтгэл болсон юм. Багш нарыг бэлтгэх сургууль нь хамгийн анх- ны тусгай. мэргэжлийн сургууль байсан төдийгүй . -Сатхүү-эдийн засгийн тех- никум, Худалдааны техни- кум, Хөгжим бүжгийн дунд сургууль, Хууль цаазны дунд . сургууль, Цэцэрлэгийн багшийн сургууль зэрэг тусгай мэр- гэжлийн дунд сургууль, УБДС тус сургуулиас салбарлан байгуулагджээ. Багшийн сургуулийн хөгжлийн 60 жилийн Ху- гацаагд ЗХУ-аас мэргэ- жилтэн багш нар урнгдан ирж багш бэлтгэх ажилд тусалж байл. Тус сургууль өнгөрсөн хугацаанд улсдаа 15.000 гаруй мэргэжилтэн «бэлт- гөц гаргалаа. Мэргэжил- тэй боловсон хүчин бэлт- гэх талаар гүйцэтгэсэн үүргийг нь нам, улсаас өндөр үнэлж 20: жилий ойгоор нь «хөдөлмөрийн гавьяаны. улдан тугийн» одонгоор шагнасны дээр 40 жилийн ойл хуралд манай-нам, төрийн удир дагч Ю. Цэдачбал дарга оролцоя: хэлсэн үгэндээ: «,.Эпэ сургууль бол ма- пай улсын боловсон хүч- нийг бэлтгэн бойжуулах, ууган өлгий нь байсан бө- гвӨд одоо тус орны єрөн- хий боловсролын багш на- рыг бэлтгэх томоохоз уур- хай болсонд би зүй ёсоор Манай орны аз жаргалант өсвөр үе 1 ЭГЭЭ ША гацэхсэ хулд лал Эва Бийр ава вт СУүдлатдэ: Эх орныхоо өнцөг” бу- лан бүрээс ирж, олон. улсын пионерийн «Най- лагерьт амарч, байгаа пионер сурагчдад --ш--““ттшттлашгпшт ТШ) 7 2215 сан ална 25-04, Сүхбаатарын нэрэмжит манай соёл урлагийн Тєв, А-84286 2 111119)715)4 юм. байгууллагууд тоглолтоо зориулдаг ЗУРАГ ДЭЭР: «Най рамдал» лагерьт. амарч байгаа пионер сурагчид улсын циркийн алиа- лагчидтай хамт тоглол- тын дараа С, БОДООШИННЦ, авсан гэрэл зураг “чим багштай, бага ангийн Улсын хэвлэлийн комбинатад багш, дунд ангийн хөгж- 1 багш, номын «санч, пионерийн удирдагч, соё- лын ажилтач зэрэг 5 чиг- лэлээр мэргэжилтэн бэлт- гэп гаргадаг тусгай мэр- гэжлийн томоохон сур- гууль боллоо. Өнгөрсөн 60 жилийн дотор тус сургуулийг төг- сөөд, ардын боловсролын системд ажиллаж байгаа бага ангийн багш нарын 90 гаруй хувь нь, БНМА У-ын гавьяат багш нарын 80 гаруй хувь. нь, Ардын гэгээрлийн тэргүүний амилтан нарын 60 гаруй хувь нь уг сургуулийг төг- сөн гарсан хүмүүс юм. Эдүгээ тус сургуулийг төгсөгчдөөс олон зуун хүн нам, улс, олон нийт, соёл урлаг, шитжлэх ухаан, ардын . боловсрол зэрэг улс орны бүхий л салбарт үр бүтээлтэй ажиллаж байна... Багшийн сургуулийн түүхэн замналын хуудсыг сөхөхөд товчдоо Ийм юм. Саяхан би тус сургуу- лиар орж билээ. Дүүрэн захидалтай хайрцаг тэвэр- сэн жижүүр эмэгтэй ша- тан дээр тааралдаад - Харав уу! Төгсөгч- дөөс маань нрж байгаа захидал. гэж баяртай өгүүлсэн юм Би нэгаз за- хидлыгт авч үзлээ. «Сайн байна уу? сургууль минь» гэж эхалжээ. Уг сургуу- лийг төгсөөд уудам дэл- гэр эх орны өнцөг булан бүрт ажиллаж байгаа багш нар үнэхээр олон ажээ Тэд ажил амьдралынхаа замыг эхэлсэн тэролх сур гуулниа ийнхүү хайрлан дурсалгүй яахав Т. ДАВААДОРЖ , батжил баяр, бахархал Ээлт нарны нлч, гэрэл Е Эрэн Хэн “рс Үүр битсий А | хөндөөрэй ирт дамжин Мөчрөөс мөчирт д буугаад омцойн Монгөн хонх шиг Ц суугаад сэргэлэн болжмор Жиргээ хөөрхөн ШУбУУ шүү Үүрий нь битгий хөндөөрэй Үргээж битгий хөөгөөрэ Үр эх хагацна шүү Үйлс заял нь. хазайна шүү. Боргоцой биеэ илчит паранд Жив, жив дуулсан ээгээд Борхон өндгөө элгэн дороо дараад Ийш, тийшээ сэрвэлзсэн болжмор Эпхрий хөөрхөн шувуу ШҮҮ Үүүрий нь битгий хөндөөрэй Үргээж битгий хоогөорэй Үр эх хагациа шүү Үйлс заяа нь хазайиа шүү. Дэгдэн дэгдэн лявгалж гүйгээд Дэрвэн нисэж, тэнгэрт жиргээд Өөд, өөдөө сүлжин дүүлсэн Өөдөсхөн болжмор хөөрхөн шүү Ш. БАТӨЛЗИЙ ити л 11! Бод, оролд, ол, бүтээ” хэвээ тойг шууд хараад Ус “| бус: бий. Түүнийг ол! номоас анав: ЗАВТАЙ ЦАГТАА... ХЭДЭН ТООСГО ХЭРЭГТЭЙ БЭ? Энэ ханыг орюш дуусга- хад хичнээн тоосго хэрэг- хэлээ НИЙЛБЭР НЬ МЯНГА 4А»-гаас «Бэ»- хүрэх олон салаа аам байна. Эдгээрийн” догор” дугуй дахь тооны инайлбар”-ць 1000 “байх” ганцхан аам «Тпое с«нободное время» ! тн литр иининииииллиий СО: 2272:97-24862 м7992 ТҮ атаг хэлэв. рэй. Дарал нь бодож шалга! Эрхлэгч Ц. ДАШДОИДОВ ИНДЕКС 14140 777 усЕЭНХ ОрӨнН БУХНИЙ ПРОЛФТАРИ!НАР нэгдэгтүн! МАХН-ын милА С їйн төлөө | ТЭЭГ ЗВАРГЖҮНТ | ПИОНЕР СУРАГЧИД АА! БҮХ НИЙТИЙН КОММУНИСТ | сувБОТНИКТ ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОЖ | ТӨРӨЛХ СУРГУУЛЬ, ХОТ ТОСГОНОО | ҮЛГЭР ЖИШЭЭ ТОХИЖУУЛАХАД ТОДОРХОЙ ХУВЬ НЭМЭР ОРУУЛЦГААЯ! БҮХ НИЙТИЙН КОММУНИСТ СУББОТНИКИЙН ӨДӨР. Сүүлт" ОН МХЗЭ-ийн Төв Хорбо, Д.ОУхБААТАРЫН нэрэмжит /4б-ын Төвгдөвлөжийн сонин ва ДАХЬ жилдээ Ч0. (1884), | 1981 оны дөрөвдүгээр сарын 18. Ї хогон «ЭЛЛПАМЖ| ҮЕ» 1ТЯ1Х6ААР лээр доголдол, яваа зарим нөхдөө онц сурлагатнууд хариуцан авч ажилласны дүнд 30 ппоперийн 15 нь онц сайн сурдаг боллоо. Усны-эх даргатай нэгдүгээр са- ляа 100 хувь суралцаж чанар нь 65 хувьд хүрчээ, Пионерийн бүтээлч үйл. Завхан аймгийн Цэцэн-уул су- Мян- су- Д. марсүрэн, 2-ын «А» ангийн сурагч, онц сурлагатай мын 8 жилийн сургуулийн онц Ховд аймгийн Дарвн сумын 8 баа- сурлагатан С. Алтегнцэцэг дарга тай 5-ын «Б» ангийн дөрөндүгэгр бүлгийн хамт олоп МАХН-ын ХУШ нх хурал, Ардып Хуньсгалын 60 жигүүрээр Тус бүлгийн пионерүүд цэцэг ургуулах хөдөлгөөн өрнүүлж ан- жилийн сургуулийн пионер, тарчууд МАХН-ын ХУШ их хур- лыг сурлага хөдөлмөрийн амжил- рагч, онц сурлагатан Д. Лхагва- сүрэн. Х. ЦЭДЭВИЙН авсан гэрэл гиа бүрэн цэцэгжгүүлэв. Сургууль- да» 15 шүүриий өвс, сумын. тэ- ээлийн үйлдвэрийн цехэд 211 иг хаягдал цаас түүж өгчээ, Бүлгийн пионерүүд марц, ил сахидал, төрөл бүрийн тэмдэгний цуглуулга хийж гадаадын пиопё- цаг угтацгаанс байна. ЗУРАГ ДЭЭР: З-ын «Б» ангийн ГЭ11111111111111111111111111111111111101111 1 111154 зураг- жилийн оїї угтаж Сойлч нохорлө- лийн бүлэг болохоор авсан үүргээ амжилттай биелүүлж: байна «Эрдмийн далай» жигүүрээр Пиоперүүд «Миний мэдлэгийн санд» гэсэн дэртэр пэая: шинээр мэдэнс авсан зүйлээ бичиш тэм- рүүдтай марк, ил захидал солил- дэглэдэг боллоо. Сурлага хүмүүж- | цож байпа. Багш Ч. ШИРМЭН сошшшшшшошгггшлшШ2ШШшШшШшШ32ЙШШ0шШттхШХошшЖЖЖх2ШШШШЛлШШШШЛгЛ2п1ЛиЛКЦЦиоЛЛиЛЛЛоТЛЛоЛИкколюоллилиа шш-)- шиш л ллллшлшшшэЦ10тШ2 Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогтын сангийн алс ахуйн найман. жи- “лийн сургуулийн хамт олон МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардыл Хупьс- талын 60 янлийп ой угтаж улсын тэргүүний сургууль болох үү- раг айч ашиллаад сурлага, ходолмерийн сайхар амжилт Гаргаж, байна. Сургуулийн хэмжээгээр 983 хупийн сурлагын амжилт үзүүлж, сурлагын чанар нь 47 хувь болсон байна, ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийн 7-гийн «Бэ» ангийн сурагч Ц, Зоригбаатар, 4-ийн «Б» апгийн сурагч Д. Тогсмонх, 7-гийн «Б» ангийн сурагч Л. Монхтула, 4-ийн «А» ангийн сурагч Ш, Япжмаа, 8-ын «Б» ангийн сурагч Б. Балрсайхал иар сурлага, хүмүүжил, олон. нийтийн ажлаараа хамт олпоо хошуучилж байна, «Үнэн» сонины сурвалжлагч Ц. ЧИВААЖИЖИЙН авсан гэрэл зураг ЭХ ОРНЫ МАРГААШ ий жээл, хага х1Ү2гс122222-12-225:201 Ч бохооөгууллан вкбүтвэгдэ сүүний ИНГЭЖ АН ХААРНА үйлдвэрлэлтийг нэмэгдүүлнэ. л) үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж, нэр Хүүхдийн хоол тэжээлийн нэр : төрлийг нь олшруулиа. УИ! таван жилд Улаанбаатар Хх0- хоол тэнгээлийн. төрөлжсөн. үйлд- төрлийг нэмэгдүүлж, К чанарыг Ч (БНМАУ-ын улс ардын аж| тын хүүхдийн сүүн тэжээлийн вэр байгуулж эхлэх ЮМ. Мөн сайзируулахын тулд. 2ХУ болоп й ахуй, соёлыг 1981-1985 онд үйлдвэр нь тослийц хүчин чад. хүүхдайн хоол тэжээлийн чайар, бусад ах. дүү социалист орнуут: | хөглгүүлэх үндсэн чиглэлийн | лаа нэг дахин давуулж 1984 шэр төрлийг сайшруулах талаар дын төргүүй туршлага, шипилэх ї төслөөс)| оноос эхлэц хоног тутам 10 тоци. салбарын эрдэм шийжилгээ тур. ухаан үйлдвэрлэлийн ололтыг бү--10 , , сүүг хүлзэн авч болопсруулан шийтын төв, номбипат үйлдвэрүү- тээлчээр эзэмшихэд онцгой ан- | Ё Хүүхлүүдэд 80- дийн хүч анхаарлыг төллөрүүлж хаарна. : БН Улмж х Хэжсах, хха Үйсиий ПЕРОЛВЭЛҮЛЭН ХӨВЭрВӨН ИЙН ХүүХцийн хатаамжэ», «Хүүхдийн . Тухайлбал эхийн сүүтэй “найр. | үйлдвэрийн “Яамны гардагчлсайд ХҮҮХДИЙН хоол тэшээлийн: үйлд: булочен»., «4«Үзамтэй булочен», лагаараа төстэй зарїм төрлийн Н. СУМЬЯА вэрлэлт виз 5 жилд 34,5 хувнар «Нийслэл» печенье шагшуур 19- бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг Манай зихрий ХАЙРТ нам Ус пэмэгдэнэ. 5 раг туулан бүтээгдэхүүн, «Маа- эзэмцү төрөл бүрийн рд Н х орны ирээдүй хүүхэд 3- 2 муу», «Сансар» ййрэг амтат ун. наар баяжуулсан, хүүхдийн 198- ТАУБУЛЫГР яалаа ЭМЛЭЧ байдаг Улаанбаатар хотод талх, ЧИХ: даа, питаминшуулсан тараг, хоор: 3: гачуудын байнгын анхаарал халамжийн НЭГ ир тэдэнд ЗОрнулсан хоол, тэжээ- жээлд зорпулсан хуурай сүү үйлд- | вэрлэх зэрэг арга хэмжээнүүдийг ! судлан турших. үйлдвэрлэлд рийн комбинат сүүний. үйлдвэр, мог. сапалсан зөөхий аэраг өнгөр, тилээд аймгуудад сүүний цех бү соп 5 жилд болон энэ б илийн лийп хангамжийг байнга сайлс ха АЛ, ГОР ицЭнрҮй эхвар боловсруултн үйлдвэрт ДиНс цэвтрүуүлах зорилттой. ажиллан, руулж нэр. төрлийг нь олшруулж наар эдгээр үйлдвэрүүдээс хүүх- жүүлсэн зєтээгдэхүүнүүд| зайла. байгаа Явдал. юм. дэд зориулсан буюу хүүхдийн УП таван жилд улс ардын аж . хоол тэжээлд хэрэглэхэд Тохи- ахуй, соёлыг хөгжүүлэх. үндсэн. ромжтой бүтээгдэхүүний үйллдшар- чиглэлиййп төсөлд “Хүүхдийн, дэлт өсч бүтээгдэхүүнийг шижиг- хоол тэжээл, хагас боловсруулсан. лэн сапдах хэмжээ нэмэгдэнэ бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг Энэ 5 жилд печенье үйлдвэр: лэлт 50 хувь, төрөл бүрийн чих рийн үйлдвэрлэл 78 хувь, амтат усны зүйлдвэрлэл 96 хуйв, 400 хий, зайрмаг үйлдвэрлэлт 32 ху- пиар тус тус иймэгдэхийд ззрэг цээ Улаанбаатар хотол хүүхдийн! нэмэгдүүлж, цэр терлийг олшруу- лах» зорилт дэвшүүллээ, Энэ 80: рилтыг амжилттай шийдвэрлэхэд манай орны одоо ажиллаж байгаа нийт хүйсний үйлдвэрүүд гол үү” тг: гүйцэтгэх болно. ухайлбал 20.1) . - ЮРАГИЙН " ИНЭЭМСЭГЛЭЛ Юдрагийн 1 Ерийн биш ипэзэмсэглэлийг Ертонцийн хүүхдүүд таньдаг юм Сансарт писэхээ мэдэж байсан юм шиг Санаа уужуу тийм инээмсэглэлээр Орос тосгоны нэгэн гудамжиаас Огторгуйг тэр харж байсан юм. Саравчтай малгай хэлтгий тавьсан Сөөвгөр халимагтай тэр жаалыг їОрий Алексеевич Гагарин гэж Їртөнцийн хүүхдүүд таньдаг юм Хүүхдийн хараагүй юмыг Хараад байгаа юм шиг “Хөхүүй цайлгац тэр - инээмсэглэлийг Харсан хүн анддаггүй юм. Яг тар ивээмсэглэлээр 1Ора Ялгуун дэлхийгээ сансраас харж Мөрөөдлийн цэнхэр хурмастад Мөнхийн инээмсэглэл үлдээсэн юм, Газраас сансар тийш Гагарины инээмсэглэл тийш Орчлонгийн хүүхэд бүхэн Оргилуун хүслээр тэмүүлж: байдаг юм, Ирээдүйг үзчихээд Ирис лваа хүн шиг Итгэл өвөрлөсөн инээмсэглэлээрээ Юра Огторгуйн мөнхийн хөх зайнаас Орчлон дэлхийгээ харж байдаг юм Д. БАНЗРАГЧ “ Огторгуйн уудамд бүртийх ч үүлгүй: хөх тэпгэр тэр аяараа арчсан толь шиг цэмцийн цэлий- сэн. цэлмэг сайхан үдэш байлаа. Ийм тэгэс үдэш бяцхан хүү өвөөтэйгээ цэнгэг агаарт зугаала- хаар гарчээ, Хүү тэнгэр вөод харж сувд мэт ярайх түг түмэн одыг сопирхээ. Гэтэл тэнгэрийн урд хаяанаас хойд хормойг хүртэл урт бөгөөд оргөн цагаап судал байхыг хүү аншглап харлаа. Тэнгэрт бүртийх Ч үүлгүй байхад эпэ цагаан цай- вар судал юу їом бол гэл хүү ихэд гайхан боджээ. Тэгээд, асуулт бүхэнд нь хариулж өгдөг өвөө л үүний учрыг хэлж өгнө гэж, хүү бодож: гэнэ. -- Өвөө! Тэнгэрийн мандалд нэг харахад ик сүү цацсан ч юмшиг пахиад харахаар их утаа манан хөшиглөөд ч байгаа юм шиг тэр пайраад байгаа судал їоу том бэ? гэж могжгор хөөрхөн хуруугаараа тэпгэр өөд заан асуужээ. Олныг үзэж, ихчйг дуулсан Өвөө Нь Ца- гаан сахлаа нэг илбэснээ: -- Миний хүү ийм л адтай хүү дээ! Түүпийг бас олоод хар- чихав уу? Төрпийг чинь тэнгэрийн оёдол ч гаж ярьдаг. Бас «Тэнгэ- рийц заадас ч» гэж изрлэдэг юм. ТОм бүхнийг сонирхож учрыг пь мэдэхийг хүсэн, байдаг жаал хүү: -- Өвөө тэгвэл тэцгэрийн Заа- дДас гэдэг чинь юу юм бэ? гэж бас л асуугаад өвөөгөө 10у гэх бол гэсэн янзтай нүдээ дүрлийл- гэн зогсчээ. Өвөд нь сурсал Урт цагаай сахлаа бээд: 2 -- За өвөө нь чамд нэг үлгэр “ярьж өгье л дээ гэлээ. Үлгэрт “дуртай хүү учиргүй баярлаж, т- Өвөө та тэгвэл үлгэрээ түр- ЭН: яриач-ээ?-. гэж. шаарджээ. - заншлаараа хэдэнтээ ИЛ- шүр ” ГАЙХАМШИГ сацроү, мөрөө гаргана гэдэг : | сэтгэлийн мөрөөсөл байлаа. Буурал Циолковский таамаглан байсан ч Булт олон итгэхгүй байлаа. Эрэн сууны энэ Л өнгөнд Газраас од харвасан юм. Ильич багшийн уудам оюунаас Гагарин баатар цойлсон юм. Сансар хорвоогийн ууган ппонер Сав ертөнцийн мөнх зул Гагарин, Гагарин, Гагарип гэж Газар дэлхий шагширсач юм Хүйлэн хөх тэнгэрийг зүсэж Хүчит пуулсин дэлхий тойрсон юм. Хүтий оюуны гайхамшгийг үзүүлж Хөрст газраа эрбан буусан юм Хөрст дэлхийгээс харавсан од Хөх тэнгэрээс буусан нар Гагарин, Гагарни, Гагарин гэж Гариг ертөнц цуурай өргөсөн юм, Дархай баатар зөвлөлтийп түмэн, Дараагийн хөлгвө уланд сойсон юм. Даян дэлхийп нүдэн дээр Дахиад хөлөг дүүлсэн юм. Эрэн зууны эгнэшгүй нээлт Эв хамтын ялагдашгүй хүч Зөвлөлт, зөвлөлт, зөвлөлт гэж Замбуулин хориоо мэхийн Ёсолсон Ү: сэсмээ САНСРЫН АЛИМ Ааваа та Огторгуйд Алсын алс Одопд очвол Хүүдий дүүрэн Алим авчраарай Хүү чинь түүнийг Ангийнхаа Байрныхаа Апд пайлуудтайгаа Адилхан тэлцүүхэн Хувааж авья Ааваа та Огторгуйд ниспэл нинсвэл ТЭНГЭРИЙН Өвөө нь хүүгийнхээ үнсээд: -- Эрт урьд цагт хүссэц бүхнээ биелүүлдэг Хөхдэй мэргэд гэдэг нэг нх эрдэм ухаагтай хүн байж л дээ. Тэр Хөхдэй мэргэц эх зах- гүй цэлийх сансар огторгүйд гарч сонирхох юм сан гэж бодох бол- жээ. Тэгээд үүлтэй гэнгэрийн доогуур үзүүртэй модны дээгүүр хоногийн тазрыг хормоор, сарын Газрыг цагаар, жилийн газрыг өдрөөр товчилдог алтан шарга морио эмээллэж, монгөнН “шарга морло хөтөли, саадаг нумаа агсаад асар басар хоёр нохойгоо дагуулж: алс замд гарч гэнэ дээ. Хөхдэй. мэргэн мориндоо пог ташуур өргөн тал, өндөр уулын үүл манан татуулж нисэн дүүл- жээ. Дахиад нэг ташуурдсал нь улам улам өпдорт хөөрч хөвөлзөц нүүх өдөп цагаан үүлнээс дээш дүүлэн гарчээ. Ахиад, гуян Дупд нь гурав та- шуурдтал огторгуйн уудамд (00- лон цойлол дүүлж, хөх тэйгэрийн энгүй мандалд хөөрөн гарч гэнээ! гэж өвөө Нь ярьжээ. Тэгээд Яа- гаа бол? гэн! сопиуч хүү бас л асуулгээ. Хохдэй мэргэн баатар хөх тэн- гэрийн уудмаас хөрст дэлхийгээ харсан нь ой тайга иь погоороод, далай “тэнгис Нь цэлэлзээд, хүн олон-Нь хөгжсүүн баяртай, даамай сайхан харагдаж гэнаэз, Хариц тэнгэрийн мапдлаар ал- тан, мөнгөн хоёр шарга морилы нь дүүлэн явсан пам нь тов ТОД: хон цагаан судал татаж үлдсэн байлээ. 3 толгой дээр алтан шарга огсөц нь дээгүүр Уух яЦу2Л БӨӨН БАЯР - Сонслоо “Чаьл Хөврсөн газартаа буцлаа Хүж дэлхийдээ буулаа Бөөн баяр! Харлаа Мэдлээ Газарт Гагнагдсан Сансарт 3 Сааршгүй өндөр авлаа. Бөөн баяр! Г. БАТАА ЭМЭЭГИЙН ОД Түнэр харанхуй шөнө солир харвахыг үзээд найрамдал «Түй, миний од биш» гэж эмээ хэлэв Ямар учиртай үг вэ гэж ачийгаа асуухад «Яахав дээ, үр минь!» гээд эмээ ярив. -- Огторгуйд хүний тоогоор од байдаг юм Орчлонгоос халихад нь ингэж харавдаг юм. Хүү минь чамд Ч гэсэн нзг од байгаа Хүн хүнийхээс гэрэлтэй од байгаа. ЗААДАС тан. мөонгор хоёр шарга морины Дүүлэн явсан мөр тэнгэрийн заа- дДас болон тогтож гэнээ гэж үл- гэрт ярьдаг юм даа! Хүү минь! гэжээ Хүү ихэд гайхсан янзтай нүдээ том болгож: -- Элэ үнсэн болов уу? Өвөө гэж гэнэ. Өвөө нь хүү- гїйнхээ толгойг Илж: улам ойр- туулан суулгаад - Энэ эрт урьдын домог яриа юм д даа! Энэ дэлхийн эгэл олон Хүн ард эрт дээр үеэс сансар огторгуйд дүүлэн инсэж очихсанл гэж зиэ мэт мөрөөдөж байжээ Тэгээд л инсдэг морь. дэвдэг хїївсээр огторгуйн уудамд дүүлэц хөөрсөн тухай сонин, сопнн үлгэр зохиоп ярьдаг байлээ, хүү минь! Гэлээ ч тэр үедээ тэнгэр огтор- гуйд дүүлэн хүрэх мөрөөдөл нь биелээгүй ч гэсэн өвөг дээдсийн- хээ өнө эртний хүсэл мөрөөдлийг өнөө үеийн үр ач пар нь биелүү- лэзэд байна шүү дээ. Анх сансрын уудамд ачит З6в- лөлт гүрчий баатарлаг хүү Юрий Гагарин гэдэг ах чинь ниссэн гэд- гийг өвөө пь ярьж өгсөн шүү дээ. -4Хэдэн хопогийн өмнө ма- най монголын золбоот хүү . Гүррагчаа гэдэг ах чинь, Зөвлөл- тийп иргэн 7Канибенов гэдэг найз нөхөртэйгээ сансарт їинслээ. Миний хүү үүнийг сониноос зургий нь үзсэн болохоороо сайн мэдэж байгаа шүү дээ. Тийм ээ? гэж: гэпэ. аал хүү: -- Тийм! Энэ ах ямар гоё вэ? -- Гоё байлгүй яахав. Миний хүү Ч гэсэп том болоод сапсарт инсээд өвөөдөө тэртээ тэйгэрээс баяр хүргээд, бууж ирмэгцээ үз- сэн харсан сониноо сонирхуулж чо---/Төгээд лотэр-үеэс хойш ал- бас л болно шүүдээ. | АНСАРТ ХҮН НИССЭНИЙ 20 ЖИЛИЙН ОЙ йн бүрийгээр эмээ гадаа гарав. УувахсэХ саахалтаараа гадаа гарлаа. Хотлоороо, улсаараа гадаа гарлаа.. Буурлууд таягтайгаа гадаа гарлаа Булбарай нь ч өлгийтэйгээ гадаа гарлаа. Эмээ харааныхаа шилийг зүүсэн байв. Эрхэс оддын зүг ширтэж байв. Тэгтэл, түнэр харанхуйд солир харвах мэт | Тэртээгээс сансрын хөлөг цойлоа | гарч ирэв. Хэн хүнгүй баярлан. шуугилдан дэвхэцлээ Хэдхэн хурамд хөлөг цойлон, дүүлэн одлоо. Ямар учиртай «од» болохыг зээ нь асуулаа | «Яахав дээ үр, минь» гээд эмээ ярилаа. - Газар дэлхийд шинэ хүн төрөх, өсөх бүр Гариг ертөнцод ийм од намагддэг байпа. Эрх жаахан зэзгийн минь од Ч гэсэн Энэ хөлөг шиг гялалзаж явах болно. Эмээ ингэж хэлээд шөнийн тэнгэр шигтэн. Энгүй орчлонгийн хязгааргүй тийш ширтэн. цойлсогє хөлгийг дагуулан ширтай Удахгүй тойроод ирнэ гаа хүлээн, хүлээн: ширтэй ё 1981-11--29,| С. НАДМИД Улалзан -- Өвөө! Ямар сайхан бэ? Би сансрын нисэгч болпоо. Тийм эз! Бололгүй нахав хүү минь! гэм: өвөө нь баяртай инээмсэгла- жээ. Алдрайхан хүү нь хэсэг чи. мэзгүйхэн сууснаа: -- Өвөө тэгвэл «Тэнгэрийн | заадас» гэдэг юу юм бэ? гэхэд, -- Өвөө нь одоо халж өгье! гээд Энэ дэлхийн эрдэмтэн мэргэд тэнгэрийд заадас гэж чухам юу юм бэ гэдгийг эрт урьд цагаас сонирхож л дээ Эрт цагийн хүмүүс үүний рыг мэдэхгүй саяын чинь ярьдаг үлгэр шиг заар хэлэлцдэг байжээ, Гэтэл Италийн эрдэмтэн Гали- лей гэдэг хүн анх өөрийнхөө хий- сэн дурапгаар (1610 онд) тэнгэ- рийн заадас Нь олон тоопы ОДЛЫН бөөгиерөл болохыг тодруулад хар- ээ Тэпдэх олон оддын их бага гэрэлд нь тийнхүү цагаан судал татсап мэт харагдуулдаг юм байж л дээ! гэн гэнэ. Хүү: -- Өвөө, тэгвэл тэнгэрийн заадаст их олон од байдаг болов уч- овоогийп оло! ян- уу? гэжээ. 5 Өвөө нь -- Олоон, олон, Тоо томшгүй олон. - Эрдэмтэд 100--150 мил- лиард од байна гэдэг тооцоо гар- гажээ. 4 - Миллиард гэдэг их олон тийм ээ. өвөө| Олон байлгүй на- хай. Манал энэ дэлхийн хүн амаас барагцаалбал 40 дахин їх од тэнгэрийн заадасны бүрэлдэхүүнд байна гэсэн үг шүү дээ, хүү минь! -- За хүү минь хоёулаа ярь саар суугаад унтах цагаасаа ХО- жимдох нь| Одоо явья даа гаэд өвөө пь босч хүүгээ хотлоп гэр рүүгээ алхав. ЗЭ 2) Хүүхдийн зохиолч БЯНСҮРЭН Нигрорл ил ул асаж, эн цар лллгад аегар анг 2 цаа Лий 11:11 85113177 цээнэ 7 (01ГЭЛ ЗҮРХЭНД МИНЬ ї с Гэрээс сургууль хүрэх замдаа “Гүн. хөх огторгуйг ширтэн Гүррагчаа ахыг олж харах “Гэлэн. бодол торсоп юм Гайхамшигт нислэгээ хэдийнээ дуусгаад Гүррагчаа ах бууж ирсэн ч 1ї| гэлээ | Сэтгэл зүрхэнд түүний ййслэг Содхон харагдаад мөнх үлдсэн ! юм. Нийслэлийн 8 жилийн 9 дү- гээр сургуулийн 8-ын «В» ан- гийн сурагч. ДАШДАРЖАА. ХҮСЛИЙН БИРЛЭЛ Хүүхэд ахуй наснаасаа Хязгааргүй огторгуй өөд тэмүүлж Улаган мориндоо дөрөөлж мордоод уралдан байсан Монгол хүүгийн хүсэл биелэж Мөнх огторгуйд иїнссэн юм Аварга хөлгийнх нь бүхээгт | Ард түмэн хамт явсан їюм. Үүлний сүүдэртэй 4: ” Гопь-алтай аймгийн Бугат су- 08: | мын 8 жилийн сургуулийн 7- 3 11117 тийн «Б» ангийн сурагч 5 Б. ГАЛААРИД "р, БАХАРХАЛ Нарлаг монголын хүү та Наранд тэмүүлэх цэцэг адил Орчлонгийн хязгааргүй уудамд Оч бадруулан дүүлээд ирлээ Аяа юутай гайхамшиг ВЭ? Газар дэлхийгээ тольдон харсаар Гагарины замаар та аялахдаа Аугаа Лениний зоригт шуаЛЛАДЛ та Асар ихийг шинжлэн судаллаа. Аяа юутай бахархал вэ? Ард түмний хүсэл зөгцөл Ашдын ерөөлөөр амилан биелж Найрсаг хоёр орны иргэн Найрамдлаар жигүүрлэн сансарт : 5 нислээ. Аяа юутай баясгалап бэ? Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 2 дугаар 8 жилийн сургуу лийн 8-ын «Вэ» ангийн сурагч Пї, ОЮУНЧИМЭГ ГАВЬЯАНЫ | 0Д Асар уудам сансар өөд Ах дүү хоёр ниссэн юм Жилийв газрыг өдрөөр товчилж 1Кайнбеков: Гүррагчаа нар Виссан юм “Энэ бол газрын ОД “| Энгүй их гавьяаны ОД “| Тиймээ бас тэнгэрийн ОД “Тангэрт хүний шэмсэн ОД. | Өвөрхангай аймгийн төвийн : 10 жилийн сургуу. ЯР Гүррагчаа ахын сайхан ипэзэмсэглэл Гагарин баатрыг үргаллг санагдуулиа Дара ОДДЫН замыг нээсэн апьяа нь хүртэд адилхан . , : санагдана хонж дэлхийд Гагарин анхных Хотол монголдоо Гүррагчаа анхных Хоёулаа тэд анхиых болохоор- Хэний ч сэтгэлд адилхан 5 1 санагдана. Хөвсгол аймгийн Мөрөн хотын 10 жилийн сургуулийн 7-гийн 2:2 ангийн сурагч О. НАРАНЦЭЦЭГ БИ САНСАРТ Хүршгүй: гэсон сансарт би нисч хүрсэн юм Хөлгийн жолоог брҮЛҮОЙ инсч япсан зюм Гүррагчаа: хоёр ах маань 7Кигүүрт миний хүслийг авч ниссэн ЮМ. Ниснэ, инснэ гэсэн миний тэмүүлэл тэнд явсай 10м Нижгер их ялалт, найрамдал хоёроо дуулж явсан юм. Төрөлх орпыхоо дээгүүр мэнд- , лэнхэн нисч байсан юм. Түм бумат олондоо алдаршин- хан нисч явсан Юм. Жанибеков, Гуррагчаа хоёр ах маань 3Нигүүрт миний хүслийг авч “ инссэн ЮМ, 2Капибенов, Эрдэнэт хотын 10 жилийн нөэг- дүгээр сургуулийн 6-гийн «8» апгийн сурагч Д. САРАНГУА 99ГНӨЛ--БИРЛЭЛ Өлөөдөр монгол хүн Удшийн зүүдийг үйлсээрээ бүтээгээд Нар сарны ертөнц Намайг чамайг дуудалс байна Үлгэрийн морины хурд сааршгүй Үлэмжийн хүч нь хэзээ ч бууршгүй Эх орны хөгжил сансарт хүрч Эзэн бид сансрын хүлэг « эзэмшлээ. 14 дугээр сургуулийн 9 дДу- гээр ангийн сурагч Л. РЕНЧИНЦОО ХОЁР. ЖИГҮҮР Саруул монгол оронд Сапсрын баатар төрлөө Мөнхийн алдраа дуурсгам, Мопголын Гагарин төрлөө Энэ их баярт өдрүүдийг Эх ороп тань хэзээч мартахгүй Сурсан эрдмийц ачаар Сайхап монгол орноосоо Сансарт пинссэн ах та Салшгүй хоёр жигүүртэй. Их үйлсийн дорөопнд гишгүүлсэн Зовлөлт нөхөд тань нэг ”кигүүр Эрдэм номыг шамдуулж заасан Эх ороп тань нэг ииїгүүр Ховд аймгийн төвийн нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн 7-гийн «Во аигийн сурагч “Д, ЭРДЭНЭЧИМЭГ САНСРЫН МОНГОЛ НИСЭГЧ Санаандгүй ч фш гарцаагүй явдал Сансарт монгол Хүц ИиССэН Сайхан мэдээг хүмүүс солсоод Сэтгэлийн сайхиаар угтан авнам Хотол олноороо баярлац хөөрч Хөдөө, хотгүй талархал байнам, Манай гаригийн хүмүүс Мопгол хүд сапсарт инссэнийг 7. типппипппиппипптипп й | 11111111:41111111711111111111710111171111:111 144 111 1 1110 жиа11111 “ТҮҮХДҮҮД ! СДНОР, АИРАИДЛЫН | ТУУЛАЙ. БИЧИН. БАЙНД Машид ихээр талархай угтаж Мопголын нэрийг өйдорт : ергөнөм. Ховд аймгийн Зэрэг сумын. 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Б” ангийн сурагч Г. БАЯРСАЙХАН ВИ САНСАРТ НИСНЭ Гүүргийн дуутай уудам нутагтаа Гүррагчаа ах над шиг л хүүхэд ! байсан Гүүн зэлэн дээр умага ивэлгэхдээ Гүн шөнийн оддыг боддог байса! Аавынх нь барьсан уургын үзүүр Алиман сар манддаг байсан Надад өнөөдөр яг ийм л байг Найзуудад минь бас тийм л байга: Би сансарт миспа Бид сансарт нисиэ, Өвөрхангай аймгийн Арвай-- хээр хотын хоёрдугаар 10 жи лийн сургуулийн 7-гийн «БВ» ангийн сурагч Г. ТАМИР 9Х ОРНЫ МИНЬ НЭР Мипний-эх орны иргэп Монгол хүн сансарт инсэв Манай дэлхийн ард түмэн Монгол гэж бүгд чагнав. Тэнгэрээс эх орны минь нэр Тив дэлхийд гэрэл шиг цацрав. Аугаа их найрамдлын гэрэл Ард түмнийг минь мандуулав. Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийн сургуу- лийн 5-ын «А» ангийн сурагч Ц.БАЛСАНЖАРГАЛ НАЙРАМДАЛ Гегарин ахыг залгамжилж Гүррагчаа ах сансарт ийссэн юм Газар дэлхийп уудам мандлаас Гайхамшигт сансар руу дүүлсэн том Улам батжих найрамдлын үрээр Уудам сансрып нууцыг тайлж Монгол хүн орос ахтайгаа ниссэн. юм 1 Ожилийн 47 дугаар сургуу- лийн 8-ын «Вэ» ангийн сурагч Л. НАЦАГНЯМ БАЯРЛАЛАА Ард монголын түмэн олноос Анх түрүү сансарт цойлсон Аавын хүү, ард түмний сор таныгаа баярлалаа, балрлалал. Хангал зээрдийн мөнгөн дөрөөнд Анх тагдороолж байсан бол Хүж: дэлхийгээс сансарт цойлон Хүчит хөлгөөр дүүлээд ирлээ баярлалаа. Нийслэлийн 8 жилийн 58 дугаар сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Б. ОЮУНЧИ- мэг Амжилттай лвсанд АХЫН ЗАМААВ Хүүхэд бидний Хүсэл болсон Холын хол Сансар өөд Малчин ардын хүү Манай ах Гүррагчаа Хайрт ах 7Канибеновтой Хамтарч хоёул нисээд «Союв-39» хөлгөөрөө Саадгүй яваад ирлээ Удахгүй би ч бас Сапсарт аллиа. Улаан хөх улаан далбаагаа Тэнд бас мандуулиа. Ї Нийслэлийн 8 шилийн. 88 ду- гаар сургуулийн. 6-гийн «А» ан- гийп сурагч ЇЇ. ЭНХБАЯР ҮЛШШП1116 лат. ЛАМТЫН |ШИСЛЭГ Дүр нь сэтгэлд тод, нар нь цээгнинд меих Дуулим хорвоогийн алдартал, тавьяат сансрын нисэгчид Дуц цагаан өмсгөлд ихэрлэн төрсөн баатрууд Дэлхийн олон түмэнд бахдал бахархал төрүүлнэ. Амьдралыг тэтгэгч алтан нар өөд цойлон Анх дэлхийгээс Гагарин хөөрсөн тэр мөчөөс хойш Зугаат дөрвөн улирал солигдсоор хоршї « жил өнгөрөхөд Зууй тооны инсгэгч огторгуйд дүүлсэн байлаа. Зуун сансрын нисэгчийп огторгуйд гаргасан мөрөөр Зуун нэг дэх нь болж хэн нь нисэх байв? Арьсан өлгийд бойжсон монгол 2 хүү Ашдын алдраа мандуулж сансарт цойлох ч байж уу? Тэглээ! монгол аавын хүү, малчны хөвгүүн Тэргэл сар, түмэн оддыг чиглэн нислээ. Түмэн олиыхоо итгэл сэтгэлийг нь өвөрлөн Түшигт сайл Зөвлөлтийн иргэнтэй нисээд ирлэд | 10 жилийн иэгдүгээр СсурХууз | лийн 7-гийн «В» ангийн сурагч | С. РЭНЦЭНСАМБУУ “ГАГАРИНЫ ЮЭР МӨНХ Газар дэлхийгээс анх Гагарин ийссӨн юм Гайхамшигт гавьяа байгуулсиыг Гариг ертөнцийнхөп магтсан юм. Дурсан санах энэ пзгэн өдөр бол Дөрвөн сарын арван хоёр юм Дуулим хорвоо ертөнцөд “Дурсагдан үлдсэп нэр Гегарин юм Төв аймигйн дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч О. БАТМӨНХ ОГТОРГУЙД Цэлмэг хөх тэнгэрт Найрамдлын тагтаалууд Инсч байпг Цэлмэг хөх огторгуйд Найрамдлын хөлгүүд аялж байна. Од гаригийг судлахаар Анх Гагарин цойлсон бол Моөпхийн үйлсийг нь валгал Монгол хүн ниссэн юм. Нийслэлийн 57 дугаар сур- гуулийн 8-ын «Е» ангийг “сурагч АЮУРЗАН « САНСАРТ Сайхан. монгол орны Сайн хүүгийн нэг «Союз» хөлгөөр хурдлан Сарууд отгоргуйд аялсан юм. Гагарины аялсан замаар Ган бат найрамдлаар жиигүүрлэ! Эх ориыхоо алдрыг дуурсгалс Эх дэлхийгээ судалж явсан юм Эрдэм “шинжилгээөлнийхээ ажлыг | Эрхэм напдинаар биелүүлж Ард малчны хүү Аугаа гавьяа байгуулсан їюк. Дорнод аймгийн ЗХУ-ын баай- лар Н. П. Гастеллогийн нэ- фзмжит нэгдүгээр 10 л лийн сургуулийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч 2К. ЭНХБАТ : | гуулийн 4-ийн «Б» ангийн П - БИД БАЯРТАЙ БАЙНА. Ээнийн хайртай хүү та Эх орны илтгэлтэй хүү та Сансрын замд сайн аллаад г “Сайхап амжилт, нээлт гаргаад Баатрын ёсоор буугаад їїрлээ, 1 Баяр хүргэлс бид угтлаа | Нийслэлийн хоёрдугаар сур сурагч Ч. ӨЛЗИПБААТАР БОДОЛ Хох туяа татуулсаар г Холын холд одод гялтганана | - Г Зээ «Пионерийн үйэн» сонины гу: рапдугаар сарын 28-ны 70 24-т хэвлэгдсэн «Сансрын иисэгчдийг хэн сайп мэдөк взї/» гэсэн үгийн сүлжээг хот хөдөөгийн олоп Зуу! сурагч, анги хамт олон зөв тагж манай редакцид хариу ирүүллээ. Сансрын ннсэгчдийг хэц сайн мэдэх вэ? үгийн сүлжээг 01 тал- сан Дархан хотын 1Х сур лийн 4-ийн «В» ангийн С. Дд, нийслэлийн 27 дугаар сур гуулийн 4-ийд «Б» ангийн Д.Баяр маа, 52 дугаар сургуулийц. 8-ын «Д» ангийн Ч. Нарангэрэл. Ховс- гөл аймгийн 10 жилийн сургуу лийн б-гийп «А» ангийн Г. Ални- маа, Мөрөн хотын нэгдүгээр 8 шилийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн Х. чулуун, | Сэлэнгэ аймгийн Түшиг сумын 8 жилийн с лийн 8-ын «Б» ангийн Д, атар, нийслэлийн 13 ду. гаар сургуулийн б-Ып «А» .. ан- гийн Эрдэнэсойл, Мөрөн хо. тын нэгдүгээр 8 экилийн сургүй” лийн 4:ийп «Б» ангийн Ч, -Ца. ХҮҮХДҮҮД САНСАР НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ. ЗУРЖ БИЧИЖ БАЙНА | Ёс НИСЭГЧ БОЛОХОД... Нэгэн: сургуулийн г авдугаар ангид Бат, Валр хойр хуралддаг: Төр хойр нэгдүгээр ацгиас өхлөн “үерхэээ, Нөг өдөр Бат, Баяр хоёр маргар, Хэн нь олисарт пи: сэх вэ? гадгаас л уг маргаап үүс” жээ, Бат: Надад хүч чадал бий. Мнк ций чадал чинийхээс илүү, Ви Хөрст алтан дэлхийгааа Хүний хүү чамайг ширтэнэ Гаралт ирээдүйгээ Хүлээн, байгаа жаал хүү Гэрэд сацалсан Гурван: марлыг ширтэн. сууна Од чилий уриалгахан. диивчин гллтганахыг Ойртон очин харахыг тар хүсплэ Нийслэлийн 57 дугаар сургїлл лийн 9-ийн «Д» ангийн сурагч Ж. ДАВААСАМБУУ САНСАРТ БАРИЛГА БАРИНА Баярламаар сайн Бүр опцсайн Хүп сансарт дунд зарласан риулж нийслэлийн дугаар Ц.Амарсапаагийн сан «Оддын « гавн, нийслэлийн тавдугаар сур- гуулийн баян «Б» ацгийн Т. Баяр цэцэг, Говь-алтай аймгийн хоёр дугаар 10 ишлийн. сургуулийн б:ыв «А» ангийн 34З..Батболд нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн 4:ийн «Б» ацгийп Бадрал, С.Од- баатар, нийслэлийн зургадугаар сургуулийн. б-гийн. «Г» ангийн хамт олон, цэгдүгээр арван Ш18 лийн сургуулийн 4:ийц «Д» ан» гийн хамт олон, 27 дугаар сур- гуулийн богийн «Гэ» ангийн су: рагч Л. Жаваандолгор, 9 дүгээр сургуулийн. б-ын «Дэ» алгийц су- рагч Д. Давааням, Дундговь айм гийн төвийн 8 милийн сургуу- лийн 7-гийн «Г» ашийн А, Цол- мон, Өвөрхангай аймгийн. Баляц- ондор сумын 8 шилийн сургуу: лийн 5-ын «Бь ангийн Б, Бим- баа, Налайх хотын 10 жилийн сургуулийн бїгийн. «Г» аргийг д Тунгалаг, Улиастай хотын хоёрдугаар 8 жилийн сургуулийн Т-гийН «Вэ» апгийцн Ууганчитаг, “Д. Сүхбаатарын пэрэмшит |Улсыц хэвлэлийн комбинатад имссэ- ний 20 жилийн ойг у!. таж пионер сурагчдын «Бид- ний хүсэл сансартэгар зургийн уралдаанд ав. 1 сургуулийн 8- ын 4“А» ангийн сурагч зур, дундахь найрамдаль,«Шинэ хо- роолол» гэдэг зургууд барилдах болгондоо чамайг хал- даг шүү дээ, Иймд би л сансарт ниснэ гонс хэлэхэд, Балр: Гэлээ Ч гасон чи кн- чөэлдээ муу. Ви писэх йстой гож хэллээ. Өөлхөн үүгээр л хоёр хүүхдийн маргаан дуусав, Бат гартаа харих памдаа: Би. нээрээ л хичээлдээ муу шүү дээ, Ийм Сурлагатай хүүхэд Спахилгатай пионер «Со!оз» хөлгөөр Списпрт писч Төар дээр Тэнгэр дээр Өрлөг өрнө Варилга. барина Баянхонгор хотын 8. жилийн сургуулийн 8-ын «В» ангийн гура10 Л.ГАНТУЛГА САНСРЫН УЛААН БҮЧ Сүхбаатарчууд бидпий эрхэмлэдэг улаан бүч , БУРУУЛУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУРУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУЛ... Одгэрэл, Зуунмод хотын хоёрду- гаар: 10 ийлийн. сургуулийн 7. гийн. «Б». ангийн... Няранчимаг, нийслэлийц 12 дугаар сургуулийн 2-ын «Г» ангийц Д. Сүрэнчимэг, 57 дугаар сургуулийг 4:ийн. «Е» апгийн. С, Пүрэвцэцэг, 72 дугаар сургуулийн: Ю. А. Гагарины !їэ- рэмшит 7-гий, «В» дигийц хамт олон, Мөрөн хотын 8 їшнилийн сур- гуулийц 7-гийп. «Б» ангийц хамт олой, Дорпоговь аймгийл Эрдэнэ сумын 8 шилийн сургуулийн 8- ын «А» ангийн Т, Урапчимаг, Баян-өлгий. аймгийн... хоёрдугаар 10 жилийн сургуулийн 4:ийп «Б» ангийн Т. Төгсбат, Завхан айм- гийн Отгон сумын 8 эцилийн: сур- гуулийн Я:ын «А» ангийн Ганбат Батбаатар, Сүхбаатар аймгийн Уул баян сумын 8 жилийн сур- гулуийн -1-ийн «А»-. ангийн А. Ариунболд пнийслалийнц тавдугаар сургуулийн 1:ийн «Д» ангийн С., Уянга, 47 дугаар сургуулийн 5:ын «А» айгийц Н, Нарантулйа, дүү Валтынхаа хамт. 13 дугаар сургуулийц 5:ын «Д» ангийн Балсгалан, тавдугаар сургуулийн 1:ийн «Д» ангийн сурагч С. Уян- га, Сэлэнгэ. аймгийн хэвлэн, | га-агалл! жээ, " сум, Орхонтуул 223 | болохоор би нисч чадахгүй, Иймд: хичээлдоэ сайн бол гөнс шийдс Харии Баяр бол: Би үнэхээр чадал муутай юм даа, Явсан ч би нисэж чадахгүй. Иймд биеийн та- мир хийж биеэ чийрэгжүүлье гэї боджээ. Эйэ маргаан их юм бо- догдуулсан ажээ, ийслэлийн хоёрдугаар сургуу лийн 8-ын «Вэ» ангийн суран ГАНБА! Сансрын нисэгчтэй хамт дүүлэн аялахдаа. Найрамдалт Ленипчүүдийп : улаан бүттэй Намирпаагаа нийлүүлэн, өнгөө ижилсүүлж явсан юм эвлэл, пионерийн пайдвартай тишүүний нэг Нарлаг монголын ууган сансрын инсэгч мпапь Нам, Араизал улаан бүчтэний ёсоор Ачит иамынхаа үйл хөрэгт үнэнч гэдгээ тангарагласан төм/ Архангай. аймгийн Тариат сумын 10 шилийн сургїїл лийн 8-ын«В» ангийн сурагч Р, ОТГОНБАЯР -С нь 1772 СУ ЭжОбул Сэ ЭХЭ! УУУРУУ””-УУУИЛИУЛУЛИУУРУУЛУЛЛЛУУЛУИУУУҮУЛАУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУ) УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУРУУУУУЛУУЛУУЛУУУУУУУУУУУЛХУУУЛУУУУЛУУУУУУУЛЛЛУЛУУЛЛЛРУЛИУРУРУЛУРА ХАРИУЛЖЭЭ САА-н 8. жилийн лийн 8-ын «Б» ангийн -Б. Жар- галсайхан, Сүхбаатар хотын хоёр дугаар 8 їшилийц сургуулийн 7” гийн «А» пигийнН сурагч Б. ба- ранчимэг дүү 5Б. Отгонцэцгийн хамт, Шарын голын хоёрдугаар Ё- 10 жилийн сургуулийн 6б-гийн «Б» ангийн ЦП., Жаргалсайхан б-гийн «А» ангийц Анхмаа, Зүү!!- хараа: хотын 10 илийн .сургуу- лийн. 4-ийд. «Б» ангийн У. 0- ригтбаатар, Цэцэрлэг хотын 10 шилийн. сургуулийц 4-ийн «5» 1 ангийн Т. Улаанхүү, Чойбалсан хотын 10 жилийн сургуулийн 8- ын «Вэ» ангийн “сурагч Х. Пү- рэвхүү, Говь-алтай аймгийн Дэл- гэр сумын 8 милийн сургуулийн-8- Т-гийп. «А» “ангийн” Г. Оюунаа, УТГА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН Пэн! нэнжииЗйлэнжилийн Өмнөговь аймгийн төвийц 10 жи- лийн 4-ийпн «В» “апгийн. Уранбаяр: Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ нарын зэрэг манайд хариу ирүүл- сэн бүх сурагчдад баяр хүргэж сурлага хөдөлмөрт чинь амжилт хүсье, 1 2200 Индекс-14140 ШИВТЛЛЭВ сургуу . МАХОлт,Урл хэгний толой хээл, тэЛХАЙ ЛАЙГТУУД 0220-О Үггэ300Л07:ХОГ00, Д.ОҮхолАТАГИН | Т Ятогохат ОЛаН”Толт0рдодийн сониэ Япуааь хэхэмилыэж эв эжвл өхлрсилг 4в ст үр МЭ Ь 4У-:ален лтс зхгршаэтавїлэАХТ-хас:1 ттошлжЛгилыгавШ-1 113 дахь жилдээ 41 М234(1689) 1981 опы табдушар сарын б : “Ахаа 9. Үнэ 40 мото 1 1 1 1 ( 0 1 4-0-0-Ф-9-6-2-0-9-3-2-0-Г-2-3--6-9-0-0-2-1 9»-9-8--5-0-2-0-4-8-0-Ө-0-02-2: ЗӨВЛӨЛТ, МОНГОЛЫН САНСРЫН БААТРУУДАД ХАЛУУН БАЯР | ХҮРГЭЕ! | ! ГОРЯЧИЙ ПРИВЕТ СОВЕТСКИМ, МОНГОЛЬСКИМ ГЕРОЯМ КОСМОСА! Ф-08-6-8-0-9-Ф-0-0-Ф-Ф-0-2-076Ф-08-0-0- 4--Ф-6-2-9-0-0-6-2-0-49-2-4-8-0-48-8-0-8-5-0- САНСРЫН БААТРУУД ИРЛЭЭ Г ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ Ф ЭСБНХУ-ыр сансрын Мисэгч, чСоюа--39» хөлгийн дарга, Зөв- шолт Холбоот Улсын хошой баа- тар, ЗНМАУ-ын., баатар В.А, Жас имбенов, мана! орпы сансрын инсэгч, “Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар, ВимАУлан баатар Ф. парьш бүрэлдэхүүптэй Зөвлөлт, Монголын сансрын хам- тарсан инпслэгийн багпйлхан 1981 оны тавдугаар сарын таванд Улаанбаатарт хүрэлцэн ирэв. Ф Сапсрын баатруудыг манай нам засгийп удирдагч Ю,. Цэдэн- бал, Ж. Батмөнх, Н, Жагварал, С. Жалан--Аашав, Н, Лувсвирав- дан ,Д. Майдар, Д. Моломшамц, Т. Рагчаа, Б. Алтапгэрэл, Д. Гом- бомав, Г. Альяа, П, Дамдин нар болон албаны бусад хүмүүс угтав, Мопголын анхны сансрын ин- сэгч 21. Гүррагчаа: «Монгол Ар- дын Хувьсгалт Намын Төв ХО- рооны шцэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Арлын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Бүгд Найрамдах “Монгол Ард Улсын Маршал Танаа! Зовлол, монголын сансрын хамтарсан инслэгийн баг сансарт инсэх программаа бүрэй биелүү- дээд Бүгд Найрамдах Монгол ягаалхгыү тииичын Ард Улсад хүрэлцэр, ирснийг Танд илтгэс. Нам, эх орпы..| шинэ үүрэг Даалгаврыг биелүүлэхэд бэлхэн!» гэж МАХН-ын Төв Хо- роопы төгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын. Тэргүүлэгчдийн дарга нөхөр 1Ю. Цэдэибалд рапортлав. Ф бовлөлт, Монголын сайсрыт хамтарсай нислэгийн багийнхан- тай 10. А. Гагарипы тэрэмжит сансрын нисэгчдийг бэлтгэх тв- вийн дарга. ЗХУ-ын хошой баа- тяр, сансрын тїнсэгч, дэслэгч ГєЄ- нерал Г. Т. Береговой, «Ийгтер» носмос»-ын төлөологч В. А. Дє- нисепно нар хүрэлцэү ирэв. Ф Сапсрып баатруудыг иийсло- лийн: олон Мяпган: хөдөлмөрчид баяртай угтсаны дотор пионер сурагчдын төлөөлөгчид анхилуун цэцгийн баглаа барьш угтлаа. Ө МАХН-ын Төв Хорооны нэг- “ дүгээр нарийн бичгийн -дарга, БН МАУ-ын Ардын “Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн дарга 1ЇО. Цэдэнбал БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар сансрын баатруудыг шагнасай Сүхбаатарын “одон, «Алтан таваг хошуу» медалийг В,гА. Яфаннбе- нисэгч, байтруудад БИМАУ-ын төрийн дээд Шагиад гардуулсны дараа, нов, 24, Гүррагчаа тарт гардуу- лан зүүж өглөө: Ч Ө10 Цэдэпбал БНМАУ-ын Ар- дыд Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар БНМАУ-ын сансрып иисэгч, цол. шагнуулсан 7Н, Гүр-7 рагчаад сапсрын Инсэгчийн тэмд- тийг гардуулав. Дараа нь. нөхөр Ю. Цэдэнбал Зөвлөлт, монголын сансрын хам- тарсал инелэгт бэлтгэх ажилд үр бүтээлтэй оролцон, уг нислэгийг амжилттай хийх9д. оруулсан их хувь нэмрийг “нь тэмдэглэл «Союз--839» хөлгийн орлон ин- сэгч М, Ганзоригийг. БНМАУ-ын Ардын. Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн Зарлигаар Сүхбаптарын одопгоор шагнасныг гардуулав. Ф Зоөрлолт, монголын сашсрын хамтарсан нислэгийн багийн ги: шүүн ЗХУ-ып хошой. баатар, БН МАУ-ын баатар, сансрын Нисэгч В. А. Жанибеков, ЗХУ, БНМАУ- ын: баатар, БНМАУ-ыл сапсрын 9 гисэгч 7К. “Гүррагчаа, тэдний хамт 1 яваа” хүмүүс: дэлхийн ХӨХ ШВАр | дийн их багш В. И. Лепиний хөх шөө,-манай-нам, төрийг үндэслэн Д. “Сүхбаатарын хє ( шөө, /Зайсан-толгой дээрх завлол” тийн: ДаИЧДЫН “гэрэлт хөшөөн “ЦэЭ- ї (4 байгуулагч цэгсөргөдөө, М, ЛХАГВАСҮРЭНГИНН авсан: гөрэл зураг, 131: 113У171 9Х 0РОНЧ САЙХАН. САНААЧИЛГА Өмпөговь аймгийн Цогтцэций сумын 10 жилийн сургуулийш аравдугаар ангийп. «А» “бүлгийй “ХЗЭ-ийн гишүүн єурагчид МХЭЭч ийн илгээлтээр бүх ард түмний орч хэм чухал үйлс болсон их барили тын талбарт хамт олиоороо очиж ажилланв, эх орныхоо социалист бүтээн байгуулалтад ихийг бүтээх чил халуун хүсэл эрмэлзэлтэн бай- гаагаа идэрхийлсэн. нлэрхийлэле тийг МАХН-ын Төв Хороопы нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга, БИ МАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн дарга 41Ю: Цадэнбал, ВНМАУ-ып Сайд “нарын Зөвлөө лийп дарга ФЖ.Батмөнх нарт ирүүлжээ. , Манай нам засгийР. удирдагч 10: Цэдэнбал, 9: Батмөнх нар хөвгүүд, охидын өпэ илэрхийлэла тийг хүлээп аваад тус аигийн хамт 9 олонд илгээлт лвуулав. Уг илгээн тэд «Та арын энэ санаачилга чуц хал ач холбогдолтой богөөд мапай цог золбоот залуу үеийинханд, эрч хэм сайхан үлгэр дууриал үзүүл байна» гэж сүнэлээд хамт. олны ажлын туршлагаас суралцаш, өөрсдийн. улс төр, эдийн аасгийт мэдлэгээ байнга дээшлүүлэн, баа рилгад үйлдвэрлэл, хөдөлмөрийн “сахилгыг бэхжүүлэх, ажлын зө хнон байгуулалтыг сайжруулах, арвич, хямгач ал! ахуйч ажиллаа гааг дээшлүүлэх- явдал -.зорьсон хэргээ бүтээж, хөдөлмөрийн өндөр “амжилт гаргахын” үндэс мөн гэд тинг ямагт санаж явах талаар эцэр ёсны үйпэт сургамж певлелгөө өгч, хөдөө нутагт социализмын орд харшийг. сүндэрлүүлэн босгоВ үйлсдээ хөдөлмөр, сурлагын ашь жилт гаргахыг хүсэн ерөожсзэ. 25 РЕДАКЦИАС Өмпөговь аймгийн Цогтцэций суч мын. арван экилийн сургуулийн 108 дугаар ангийн ХЗЭ-ийн гишүүн су» рагчдын жишээгээр МХЗЭ-ийн шї. тээлтийн эзэн болж улс ардын 28 ахуйн чухал салбарт ажиллацгаая “МАХН- ЫН ҮЙЛ" ХЭРЭГТ! МХЗЭ-ИЙН ХОЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛЛЬЯ! «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААР Өвөрхангай аймгийн Богд су. мэн 8 жилийд сургуулийн 8-ын аїї» ангийн хамт олон МАХЦ-ын ХУ их хурал, Ардын хувьсга. лын 60 жилийн ой угтсан «МА ХЇСмн үйл хэрэгт үнэнч байж, МХОЭийн хойчийг нэр төртэй аалгамжилья» урнаа дор явагдаж байгаа «Залгамж үе» аяны |(Ддо- доом. чїчгүүрээр амжилттай аллж сурлага, хөдөлмөр, урлаг, сперт, олон индтийн ажилдаа амжалт гаргаж байна. «Миний эх өрон- БНМАУ» , жигүүрээр Дэлхийн: хөдөлмөрчдийн | их багча: В. М. Лопин, монголын ард түмний жолоодогч Д. Сүхбаатар марын хэлсэн үс сургаалын Нуг- дуулга, намтар, үйл ажиллагаа ны тухай зурагт алббомыг |су- рагч бүр хийв. Нийтийн аж ахул үйлчилгээний | ангитай шефийн колбоо тогтоож, БЇЇМАУ-ын түүх, когкяийн өсөлт, ирээдүйн зорил чї4г харуулсан зурагт альбом хийЖ Жедөлөөрчдөд сурталчилж байна, «Би“БИМЛУ-ын иргэн» сэдэлт концертыг эцэг эх, сурагчдад хоёр удаа тоглолоо, чЭрдтийн далай» 10Т9--1000 оПм. хичээлийн шилд 100. хувийн. амжилттай сурлагын 36--40 хувийн чанар» тай суралцаж, «Цомын сайн иог хөр» тамдгийц болалыг 12 су. рагч хангаж, үндмлэх тэмдэг ав- лаа, (980 жигүүрээр 1001 оны хичээлийн жилд 100 хувийн амжилттай, 44,4 хувийн чанартай суралцаж, «Д., Нацагдорж» тэмдгийн болц. лыг наг сурагч, «Номын сайч їөхөр» тэмдгийн болалыг 8 су- рагч хапгасиаар тус бүлгийн! су- рагчдын 52. хувнь нь тэргүүний учшигч болээ «Ппонерийн бүтээлч үйлс» жигүүрээр 1979--1080 онд сургуулийн хөдөлмөрийн -авпарга. болсон: ба 1980--1981 онд «Алдагдал хаяг- Дал ашиглацгаая» уриан дор-ажил- лож- 1400 гаруй төгрөгийн ажил хийгээд байна. Сургуулийн хө. дөлмөр соёлын чуулгаваар сурагч Ц, Нэргүй, Г, 2 Карантай, нар сургуулийн хөдөлмөрийн аварга болов. «Энх тайван, найрамдал жигүүрээр «Улс төрийн дууны «Зөвлөлтийа Бүлэгтээ клуб», байгуулж, Дуу дуулаачдын групп»гийг аниїл» луулж байна, Социалист ориы пио- исерүүдтэй сурагч бүр айхидлаар харилцан. тэдизэс их зүйлийг сурч байна «Эрэлхэг зориг, авхаалж самбаа» жигүүрээр Аигиараа гар, сагсан бомбогчий болох ходолгоон өрнүүлж, сурагч Ц. Цэцгээ, С, Баяраа ахлагчтай ЗИШИШИН аварга баг төрлөө, Су- рагч Цэцгээ. аймгийн. кросс ЗГүй, її төмцорид нэгдүгээр байр эзэлсэн Ол ангиараа «Хөнгөн | ат- летсийн апарга» анги болой, «Авьяас билэг, уран чадвар» жигүүрээр БВүлэгтээ. «Манай алдрын түүх» дэвтэр хөтөлж, 1980--1981 онд 13 төрлийн амшилт бүртгэгдлээ, Үүнд: Сурагч Б. Цэцгээ сургуулийн аварга: хөглгимчин болсон, анги хамт: олноороо хичээлийн АСТл 83 оноогоор нэгдүгээр байр,эзэл» сэн, сургуулийн 100 баллын ураядаайд 6 удаа түрүүлсэн гэх мэт амисилтыг бичлэр, «Оч» жнигүүрээр 9:мн -«Б» ангийг шсефлэн авч, сурлага, спорт, хөдөлмөрийн та- лаар зөвлөлгөө өгч пионер бүр нэе сурагчийг даан ансиллаж бай- на, Багш Д. ХАЛИМАГ Бүлгийн дарга Л.ЭРДЭНЭЧИМЭГ Нийслэлийн нэгдүгээр 10 жи- лийн сургуулийн ХЗЭ-ийн хороо, имоперийн бүлгэмээс- намын ХУШ их хурал, түүхт ойпуудыг угтаж ардын хувьсгалын партизан, хувьс галт тэмцлийп ахмад пүтгэлтнүүд- тэй уулзах цуврал уулзалт-одор- лөгүүдийг зохиож байга. ЗУРАГ ДЭЭР: Ардын хувьсга- лын партизан С. Жамсран гуай тус сургуулийн 6--8 дугаар ан- гийн бүлгийн дарга Б. Нямсүрэн, Б. Батзориг, У. Алтансэлэнгэ: С. Рэнцэнисамбуу, Б. Сайибилэг нарт зөвлөлгөө өгч байгаа нь, Даланзадгад хотын төвийн 8 жилийн сургуулийн пнонерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дэргэдэх «Бүрээ, бөмбөрчдийн клуб» аймаг таа шнонер сурагчдын сайн ду- рын тэргүүний байгууллага юм, Тус клубийг пионерийн ахлах удирдагч Н. Оюунчимэг хоёрдахь жилдээ удирдан ажиллуулж бай. на, Т.АЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг СУРЛАГА --СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР-----“( 00-00 --- БҮГДЭЭ «Пионерийн үнэн» сопины 1981 опы хоёрдугаар сарын 7-ны дугаарт Монгол улсын их сургуу» дийн тэпхмийн эрхлэгч, доцснт 3. Бор гуайн бичсэн «Хариуцлага гэм! юу вэ? Хариуцлагатай күүхэд хүүхдийг хэлэх вэ?» тэсэн өгүүллийг Дундговь аймгийн Дэрэн сумын 8 жилийн сургуу, шаги бүлэт бүхан хэлэлцлээ. 5:4н «А» гэж ямар дийн Н. Моөнх-очир даргатай апгийн инонерүүд бусдаасаа илүү үд дүнтэй ярилцлага зохиов. “Тэд вхлээд өгүүллийг цэг бүрчлэн су- РЭЭ ХЭЛЭЛЦВЭЛ далж, дараа нь манай бүлэгт Сбай- гаа «Хариуцлагатай, харнуцлага- гүй хүүхэд хэн бэ? Яагаад ийм болов?» гэдгийг ярьжээ. Сурлага, хүмүүжилдээ харнуц- лагатай байсны үрээр тус ангийн сурагч Ш. Өлзийсайхан, Н.Бүдээ, Г. Нүрмаа, А. Батжаргал, Б.Цэнд- аюуш нар онц суралцаж нөохдоө хошуучилж явна. Харий сурах ха» риуцлагаа алдаж багшийн өгсон даалгаврыг хагас дутуу хийдэг, бичих, бодох, зурах, дургүй зарны хүүхдэд «Инонерийн үйэн» сонии чинь сургаж байна» гэсэн бяцхац БУРУУГҮЙ ном өгөв, Уг цомыг суралцах аргын тухай өгүүлсэн сонины хай- чилбаруудаар хийжээ. Наг сурагч муу сурвал ангийн сурлагаас 3,3 хувиар, сургуу! лийн сурлагын ам- жилтаас 0,3 хувиар хойш татаж байна гэдгийг сурагч бүхэнд ойл- гуулт сурагчийн ширээний ард зүгээр суух шиг муухай зүйд байхгүй гэдгийг үргэлш санац- гаал!: тэн тус ангийн хамт олноос сургуулийн нийт пиопер сурагчдад хандан гаргасац уриалгад тамдаэг- лээ. Нагш Д. ТӨМӨР 4444444444444444444444 Пионерийн бүлэг, салавшд П амьдралаас ШААМАРЫН СУРГУУЛЬД, В.И.Лениний: мэндэлсний 111 жилийн ойн өдрийг тэмдэглэн өц- гэрүүлэх пионер сурагчдын ёсло- лын цуглаан. Сэлэнгэ аймгийн Шаамар: сумын 8 жилийн сур, гуулийн 23 дугаар бүлгэмд бод- лоо, Уг цуглаан пиопер сурагчдын шугаман їагсаалаар эхэлж раг порт илэрхийлэлтийг их. Лениший: хэл:орос хэл дээр явуулсан нь зөвлөлтийн ард түмний өх хэлийг сурахад чухал хувь нэмэр боллоо Цуглаанд оролцсон зөвлөлтийн мэргэжилтэн багш ,Л.Л. Кошерия- Дуугаа их В.И.Ленин, Д.Сүхбаа- тар нарын асаасан пайрамдлын бамбарыг нэр төртэй. үргээжлүү- лэн, нам. ард түмнийхээ гүйл хэ» рэгт хэзээд үнэич байж сурлага, хөдөлмөртөө их амжилт гаргахыг пионер сурагчдад хүсэн ерөөлөө, Өсвөрийн сурвалжлагч 5 С.БОЛОРМАА ЛЕНИН БА ХҮҮХЭД Дэлхийн хөдөлмөрчдийн суут их багш Владимир Ильич-Ленинийс мэндэлсний 111 экилийн ойг Говь- алтай аймгийн Дарви сумын сург гуулийн сурагчид өргөн тэмдэг. лэж «Лепип ба хүүхэд» сэдэвт өдөрлөг зохиолоо. Өдөрлөгөөр сурагчид Лениний: тухай- дуу дуулж, шүлэг уншлав- Тус өдөрлөгт 8- дугаар ангийн су рагч Г. Өхин, Г. Энхтайван, дол» дугаар. ангийн сурагч Н. Бурмаа, Н. Түвшинжаргал нар їїдэвжтэй. оролцлоо, Х. БАТЭРДЭНЭ! Байгаль хамгаалах сард ЦЭЦЭГ УРГУУЛАХ САЙХАН Манай сургууль байгаль хам” газлах уламжлалт сарын аяс лаар тасалгааны цэцэг, тарих, мод зүлэг суулгах арчлан ургуу! лах талаар зөвлөлгөр өгч раднд нэвтрүүлэг эчнээ хичээл явуул: даг. 7Кил бүр цэцгийн үзэсгэлэн гаргадаг болсноор бид 30 гаруй төрлийн 1000 шахам олон наст цэцэг тарьж шеф албан газар, зэргэлдээх гурван суманд өглөө, Түүхт ойнуудыг угтаж цэцгийн мандал гурвыг байгууллаа. «Залуу байгальч» дугуйлангийн сурагчид орон нутгийн 150 зүй- лийн ургамал, тасалгааны 80 гаё» руй цэцэг тарьж нэрлэдэг болов, Замба цэцэг, дөл, улаан гэсэр, ягаан гэсэр, цагаан гэсэр, зэрэг ургамал шинээр тарьж, туршиж байна. Анги бүлэг бүр сумын албан газруудын мод зүлгийг харнуцан авч нүдлэн хамгаалж торддог боллоо. 8 Дугаар анги төгсөгчид 50--80 мод тарьж сур» гуульдаа үлдээдэг сайхан уламж лалтай. Ингэж бид ерөнхий боловсро- лын сургуулиудын дунд. зарласан «4Сургууль орчноо цэцэрлэг- шүүлье» уралдааны болзлыг 4мч жилттай биелүүлис байгаадаа баяр» тай байна, Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогт сумын 8 илийн сургуулийн 7-гийн - «Вэ» тангийн гч Л, МӨНХТУЯА. тий 2 гаЦцОсООЭЛТЭТҮҮГТ ОХУ-ын сансрын янсэгч, ЗСБН ХУ-ын хошой баатар, БНМАУ-ын баатар В, А. Жаннбековт түүний төрсөн нутаг Зөвлөлт Уабекийн өсвөр, үс эхэн, инслэгийг удир- дах төвөөр дамжуулан соннрхол- той олоцЦ асуулт тарьндэ.В. А, Жаннбеков ннионер сурагчдын асуултад юу гэж хариулсныг одоо уншнцгаая. СЕРГЕЙ ЧУПУРНОН--(10 ду- гаар ашгийн сурагч) Би хөнгөн атлетинцксаар хэсгээл- дэдэг. Яс гараанд гарахад хацар нүүр салхилэх шиг болдог. Санс- рын инсэгчдийн горат ямар бай- дах нэ? В. ЖАНИБЕКОВ -- (Сергей чи сайн байна. Чэиний асуулт ч сонирхолтой байна. Би хүнд атлетик, бокс, |тмнастөжт дуртай. Оддын хөтхомд гэртээ байхдаа өглөө 7 цагт босч долоон ч дэвхраас гүйж буудаг, Юр пь ца- хилсаац шатаар явдаггүй. Аран маштут Орчим цэцэрлэгээр, дарөа нь байцинжгаа (хэд дахич тойрч гүйдэг. Тэр үед үнэндээ нүүрцээс 9-Ф-0-09-0-0-0-0-0-9-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-0-00-049240460-494-209-206009496296046 Сансрын инсэгчдэд зорнулж ЭЛЭЛҮҮҮҮТҮҮТ “НЕ ЙВН ИҮҮҮТҮХТҮТҮҮТТ салхн салхнлїжк байх. шиг санагд- даг, Харин сансрын хөлгийн Пү- хээгт суугаад гараа хүлээн байгаа тэр үеийг тамирчны гараатай зүйр- лэхийн аргагүй, Үйэнийг хэлэхэд чи өөрийнхөө гарааг харахгүй, Харин хөт.ачаалал ихсэн, чих шуугих зэргээр мэдрэгдэйэ.. Өнө бүхэнд сансрын нисэгч бүр газарт х үеэсээ биеэ дасгаж удаан ху- гацааны бэлтгэл сургууль хийдэг юм. Тухайлбал хэт ачаалал, иа- түйдэлд биеэ дасгасал байдаг, їр- ДӨӨ ссхөн мипутынг дотор азоөгч пуулаы, сайсрын хөлгийг тойрог замд оруулдаг. Түүнээс хойш санс- рын хөлт байрлуулсан бїитажн хэс лийн тусламжтайгаар бид түт чиглэлээ олж Салют стоництай салгагддаг юм. ЛЮДА ЛИН (Дөрөвдүгээр: ая- гийн сурагч) -- Сансрын хөлгийн бүхэөгиээс хавар болж байгааг харслн уу? В. ЖАНИБГКОВ -- «Сою» хөлгийн |цаонхоор бид дэлхийг хөрдаг. Харин «Са- лют» стотицтай залгасдахөар бөлт- гэж байх үед цонхоор дэлхийг харж байх боломжгүй їюм. Учир нь тэр үед багийнхны бүх анхаа- рал эрдэм шинжилгээний станцтай зохиж ёсоор салгагдахад л зориу- лэгдана. Хари сансрын НнӨСЭГЧ- НЭРЭМЖИТ ТӨГӨЛ БАЙГУУЛАВ Сансрын 101 дэх инсэгч, ЗХУ, БИМАУ-ын баатар МС. Гүррагчаа акдаа зориуллж Дархан хотын 8 мшлийн УП сургуулийн ХЗЭ-ийн хороо, пионерийн бүлгэмийн зөн- леөлөөс «Сансар» гэдэг инэртэй-101 мод, бут бүхий ногоон төгөл бай- гуулан, Хөдөлмөрийц У улирлаар пию- нер, сурагчдын амарч, хөдөлмөр- лөж байдаг хөдөлмөр амралтын зусландаа дугуйгаар аялан очижс энэ төгөлийг байгуулсан юм. Төг- лийн дунд цэцгийн 5 дэлбээ хэл- бэртэй -цэцгийп мандал хийж то- хяжуулав, «Сансар» төгөл байгуулис 101 мөд тарьсиаар манай зуслангийн мод 806 боллоо. Сансрын нисэгч САНСРЫН ДЭД зориулсан төгөл байгуулахад Ваян «А» ангийн сурагч Давааням Төмөрчөдөр, 8ын «Б» ангийн сурагч Батбаяр, 7-ын «А» ангийн сурагч Баярсайхан нар ндэнхтай оролцлоо Багш-Г. Гүүгэл РЕДАКЦИАС Уишнгч хүүхдүүд ээ! «Нэрэм- жинт төгөл байгуулья» хөдөлгөөн дюрнүүлэх тухай сонины газрын санаачилгыг хүлээн авч сансрын нэрэмжит 101 мод бүхий төгөл байгуулсан Дархан хотын 8 жи- лийн УП сургуулийн хамт олонд баяр хүргэж байна. Мөн бусад сургууль бүлгэм энэ хаврын аж- лаараа ийш төгөл байгуулаад ма- найд мэдээлнэ гэдэгт итгэж байна. сонины зөвлөл. Говь-алтай аймгийн Цогт сумын 8 жилийн сургуулийн пионе- рүүд зөвлөлт-монголын сансрын инсэгч ах нараа сурлага, хөдөлмөр, спортын их амжилтаар угтлаа, 1. ЗХУ-ын хошой баатар, БНМАУ-ын баатар, сансрын нисэгч т, ЗХУ-ын баатар, БНМАУ-ын баатар, сансрын шаа ЭГ “эүрэдгчил нарын нэрэмжит кросс уралдаанд түрүүлсэн Б. Рагчаа багштай 8-ын «Б» алгийн баг, 4444444444444 ПҮТҮҮҮҮҮҮТҮГ НИСЭГЧДИЙН МПИЛДР.УЖБН . САНСРЫН НИСЭГЧ В.Л.ЖАНИБЕКОВ” ЯРЬЖ БАЙНА дийн гар болсон «Салют» стайц- даа ороод авахаар эргэц тойршаг, дэлхийг сайн харлг болто. Тэр үед сансраас манай дэлхий үнэхээр сайхан харагддаг. Хойд туйлып орчмоор цагаай цасанд хучаастай байхад бөмбөрцгийн өмнө хосэгт памраараг байгаа иь ч сайн ллгаг- дДана, Чин үнэнийг хэлэхэд бидний амьдардаг дэлхийн ер бишийн гоо сайхныг зөвхөн БН илэр- хийлэхэд хэцүү юм. ариц өвгө өнгийн харандаа, будгаар тэр бүх- нийг ялган зурвал илүү ойлгомис- той болтоор санагдана. АЛЕШИР ТАЛИПОВ. (Самар- канд хотын пионер) -- Та хамт инслэг хийж байгаа монгол иөхөртэйгээ ямар хөлзэр ярьдаг їом бэ? Н, ЖЛАНИБЕНОВ. -- Миний нэйа 28. Гүррэлтмма Зөвлөлт Холбоот Улсад. олонжил амьдарч, суралцан орос хэлийг маш сайн сурсан хүн. Тиймээс ч тэр инсэх хүч їг сургуульд, М: Нїуковспийн нэрэмжит цэргийн нисэх хүчний анадемид, дараа-нь сансрын їисэгчдийг бэлтгэх тєвд амшилттай суралцсан юм. Сайсар судлалын олон зохиол бүтээлийт тэр орос хэлээр уншиж судалсан. Иймд орос хэл бидний харилчаа- ны гол хэрэгсэл болж байна- Гүр- рагчаеа маань ч надад бас монгол МАНДАТЫН ЭЗЭН Төв аймгийн хоёрдугаар арван жилийг сурагч М. Баярмагнай, 1978 оноос эхлэц 31 улирал да- раалац-онц дүнтэй суралцаж. бай- на. Тэрээр тавдугаар айгиасаа эх- лэн пуужин загварчдын улсын тэм- цээнд, шүхэрт пуужингийн. төр- лөөр оролцож, «Өсвөрийн. зохпон бүтээгч» мөнгөн медалиар шагнаг- дав. Мөн 1978: онд «бо опцыг эзэмшигч» -тэмдгнйн болсол хан- гаж, 1980 онд олон улсын пионе- рийн-«Найрамдал» лагерьт амрах хугацаандаа. спартын тэмцээнд оролцож алтан-/ медаль 2, мөнгөн медаль нэгийг авчээ, Сурагч Баярмагиай саяхан МА ХН-ын ХУПГ их хурал угтсан сур лага, хөдөлмөр, урлаг, спорт олон нийтийн. ажслын онцгой. амжилтыг илтгэх рапортад гарын үсэг зурах мандат-хүлээн аван Сурагч Р. МӨНХЖАРГАЛ үг, хэллэг зоидөө зааж сургасат, Гүррагчаагийн: гурван иастай хүү Батбаяр, мипий охинд Иниа, Өлл гартай мєн л амархан дасвж дөт но болцгоосон. Манай хоёр гэрийн хөн шинэ шилийг хамтрал тэмдэгч лэн хөгисөм сонсон, пом ун гааж, цана чаргаар гулгацгаадаг, СЕРЕЖА КОВТУН. (тавдугаар ангийн сурагч) 1 -- Та. ямар зохиолд дуртай вэ Лав зөгнөлт зохиолоос пэрнэнэ биз дээ В. ЖАНИБЕКОВ - Хамтийн дуртай. нь г тоштисны Сузоронын бичсэн “оныы. юас побеуждаты». гэдэг їют. сансрын писэгч Өйдэнд псоршуяны Циолавовслоийн бичсэн: пом ггохихмгр туйлын хайртай. Зөгнөлт сох. лоос Ивээн КЕфремовын (игимы «“Татис Афинсная»,«Лезвне брюы вы»-зарэг өгүүллэгийт: унших дур тайг Ерөнхийдөө металл хайлууч лалт, радно техник, цахилгаан төв» ийкийн». иглэлийн доруойжЖӨн бүтээлийг унших дуртай. «Пнионер Востока» сониоёжн) Н.ДАРИЙМАА орчуулав, .. ө. Зураг дээр: сурагч М. БАЯРМАГНАЙ НЭРЭМЖИТ ТЭМЦЭЭН 2. Сансрын анхны ннсэгч, ЗХУ-ын баатар, Ю. А. Гагаринш нэрэмжит аймгийн тэргүүний бүлгийн Д, Цэцэгмаа ахлагчтай бат сагсан бөмбөгийн тэмцээний сургуулийн аварга болов. З. Нийт сурагчдын дунд зарласан «Сансар судлал» гасэн альбон бүтээх ажилд сурагч Б, Тэмүүлэн, С, Төгсөө, Г, Мөнхгэрэл най бусдаасаа идэвхтэй оролцлоо, тамаа аж Гэрэл зургийс Ч, МУНАШ ИНТЕРКОСМОС | ыг 2 Од гаригийн зүг "Ороо монгол хоёр ах минь Огторгуйд саяхан инсээд ирлээ ! Опцын сайхан ганьяа байгуулаад Орчлон: дэлхийдээ эргээд ирлээ | Малчны хүү Гүррагчаа Ї Монголын Гагарий болов Мартахын аргагүй сайхай гавьляагаар болов гаар, - Манай эрипий баата р ийслэлийн хоёр » « Ш Чрач” п.“СундАНЦЭЦЭГ -41 Цэцэг бэлэглэв Малчны хүү санбарт пнсэп Манай эндээс баяр хүргэв Түүнд бид цэцэг бэлэглэр Тэр бидэнд тэмдэг ирүүлэй. Балихонгор аймг омбөгөр П сутын 8 жЖилийп сургуулийн 2-ын а4Б» ангийн сурагч С. ТЭРГЭЛСАЙХАН Сумап хөлөг дүүлж байна “Ард түмнийхээ хүслийг биелүүл Алс холын нутгаа толөолж » Анд зовлолтийн найзтайгаа . Анх монгол хүн сансарт инслээ. Сансрын хөлгөөр дүүлж лвсап Сайхан найрамдлаа дуулж явсан » Монгол, Олио дөрвөн хүнд ! Манай таригийнхап бая гав. БХЛНЗЭ-ийн 60 Жилийн ойн 1 пэрэмжнт 10 жилийн зурга- лийн 4-ийн «Г» аигийн сурагч С.МӨНХБАЯР | Бид мартахгүй 1:Ю, А. ГАГАРИНД “Түүхийн хуудасиаа мөнхөд оИчигдсэн Түүнийг түмэп олон апдахгүй ( “ Зоригт шопхрыг бид мартахгүй "Төр коммунизмын орны зоригт 1 шонхор Тэр зопрлолт орпы эрэлхэг хүү Нийслэлийн лаборатори 19 жи- лийн нэгдүгээр сургуулийн 8- ын «Н» ангийн сурагч Л. БАЯСГАЛАН б «Союв-39» хөлөг ! Эмээлт хүлгийн эзэнд жигүүр ! иамсэн Эгэл түмэн хүнд итгэл пэмсэп Эрдэм шинжилгээний ажилд тооцоо нэмсдн || Эх дэлхийн хөрсөнд судалгаа нэмсэн “Зөвлөлтийн хүний бүтээсэп к «Союз--39» с Захгүй сансарт цойлсоп «Союз--839» Зогиол хүслийг биелүүлсэн «Союз-39» -Вүрх сэтгэлд-минь түмэп баяр авчирлаа. Нийслэлийн 50 дугаар сургуу- 1 дийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Ш. ГЭРЭЛТУЯА | Сансарт өргөх магтаал Тагарни ахын замаар Тайхамшигт үйлс бүтээхээр “Олон ориы нисэгч : Огторгуйн зүг аялсан юм ! Орчлонгийн түмний хүслийг Олдын хүрээлэнд хүргэсэн | Онцгой содон гавьяагаар “Олон баатар тодорсон юм, | Хүүхэд бидний бахархал болсон ! Хүрэх ирээдүйн замнал болсон Алдарт инсэгч та бүхэлдээ Ая гаар магтаал өргөе! ї 10 жилийн 8 ду. "Зорьсон огторгуйдаа инсээд ирсэгг: Хүүхэд бидний хүсэл Социалист хойр ориы Ах дүү хойр баатар «Союа--80» холгоор Алс сансарт инсорд ирлээ. Ард мопголын хүү Ах зоплолт нохортөойгөө Элх тайвны хүслийг Монх тэнгэрт гагиалаа Өнө бол Хүүхэд бидний хүсэл Өнө бол Эрин ЗХуны бахархал, Нийслэли гуулийн 7-гийн «Дь ангийн су- рагч Хайр хүндэтгэлийн од Олноо төлөөлж Гүррагчаа ах Огторгуйн уудамд аялж явсан юм Одод гялалзсан сапсрын уудамд Одтой адилхан гллалзаж явсан гм Хүний хүслээс харавсап од Хөрст дэлхийдээ эргэж буусан том. Хайр хүндэтгэл түүнийг угтаж Хотол түмэн тэвэрч угтсан юм. Завхан аймгийн Тосонцэнгэл хотын 10 жилийп сургуулийн 9-ийн «Д» ангийн сурагч Д. ЛХАГВАДОРЖ Хоёр ахдаа бэлэг болгоё Хонь майлах хотны захад Хоёр хурга ихэр төржээ, Хөлгийн жолоог сансарт залсан Хоёр ахдаа бэлэг болгоё Холхи салсрын хязгааргүй уудамд Хосгүй сайхан гавьяа байгуулжээ. Хоттой хонио олоп болгож, би Хөдөө путагтаа гавьяа байгуулья. Увс аймгийн Өлгий. сумын 8 шилийн сургуулийн 5-ын «А» ангийн сурагч Б. ДАВААСҮРЭН Сансарт хийсэп судалбар зураг Огторгуйн замд цойлоп гарсан Онцын гайхамшиг «Союз--39» хөлөг Ард түмний зүрх сэтгэлээс Аргамлжаатай том шиг тойрч явсан юм. «Союз--39»- ПЙГ Гариг дэлхийгээ тойрч явахад Аргамшаалы цагаап чулуу шиг Алтан дэлхий минь гялалзай харагдсап байх. Баянхопгор айтгийц Бөмбогөр сумын 8 жилийн сургуулийн 2-ын «Б» ангийн сурагч Р, НАРАНБАТ Мопгол хүн сансарт Мохошгүй зоригт монгол хүү Морни дэл дээгүүр хийсгүүл»ж явлаа Морин дэл дээгүүр хийсгүүлэн Гайхамшигт хөлөг явахдаа Мөрөөдөл тэмүүлэлд автагдаж байлаа, Зоригт хүү өрдмийн далайд умбалаа, Зовлолт иөхөд иь түүнд тусаллаа, Огторгуйн уудмыг шинжлэн судаллаа Олдин хотхонд нэр нь түглээ Өвөрхангай аймгийн Хархорн- ны бага сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч 9, ЭНХМАА Сэтгэл: дүүрэн жаргалтай Монгол хүний хүсэл Малчин хүний сэтгэл А Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын ховдэдийц комбинатад хэйлэр, ,.. “ЮҮХДҮҮД ШИ ИДИЛ, СИИСРЫН ТУУЛ БИЛРУЛК БИЧИН БИЙНД таар сургуулийн 5-ын Го» ан- тийн сурагч ТУНГАЛАГ и нэгдүгээр дунд сур Х. АРИУНБАТ Гаролт огторгуйд биеллс Балрт мөдө9 цуурайтахад Аа жаргалын гарлийг Алсын сапераас илгээх шиг 7 Сэтгол дүүрэн шаргалтай Итгэл дүүрэн экапхаатай Сургуульдаа би очсон ї0м, Сурлагын амшилт гаргасан Топ аймгийн Лүн сумын шилийн сургуулийн 8-ын «А» пигийн сурагч . С. ГАНТУЯА Сапераас ирэхэд пь Сапсарт мопгол хүн Сайн пөхөртөйгөд хамт ниссэн юм. Гап бат найрамдлаар гагиагдай Гариг өрхост дүүлэн 0чсоп юм. Саипспрт ииссон ах та партай Санаа хүслээрээ бид хамт нисэж Холын холоос та нарт бид Хосгүй их баярын мэпд хүргэж байсан юм. Догдлон хүлээсоп мөч болж гДэлхийдээ ах нар минь Эсэн мэнд буусан юм. Тэр л мөчийг хүлээсэн ард түмний сэтгэл Дэлхий шиг өргөн байсан юм. Архангай аймгийн Өгийнуур сумын 8 жилийн сургуулийн 5-ын «А» лчгийн сурагч Д. БУРМАА Зам Гагарин ахын нээсэн зам Гариг хооропдын саруул зам Гүррагчаа ахын аялсап зам Гайхамшигт үйлсийн сайхап зам Говь-алтай аймгийн Халиун су: мын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Бо ангийн сурагч М. МАЙНБАЯР Ирээдүйн нисэгч Хязгааргүй огторгуйд пайрамд- лаар жигүүрлэн Хоёр улсынхаа далбааг сансарт мандуулсан Холын аянаа амжилттай дуусгасан Хүндэт та иараар хүн бүр бахархана Улсынхаа алдрыг сапсрып уудамд 2 223 шар ӨРГӨЖ Улаан -далбаагаа. агаар майдалд нампруулсван Ууган инисэгч ахаараа Улаан бүчтэн бид бахархана Эрэмгий баатар Гүррагчааг залгамтлах Ирээдүйн инсэгч бидэн дундаас төрпо Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хо- тын 8 жилийн сургуулийн 7- гийн «В» ангийн сурагч О. ХУЛАН Нисэгч болпо Удахгүй би сансарт ниснэ Удмаа дагаад инсэгч болно Огторгуйн уудамд цойлон гараад Од мичдийг судлах болно Орчлон ертөнцийг судалж ирээд Олоц түмэндээ ярих болио Нам ард түмпий даалгаврыг Найдвартай сайп биелүүлэхэд Найз иар минь баяр хүргэ Намайг угтай апцгаах болио. Улахгүй бн сансарт ниснэ. Удмаа дагаад инсэгч болпо Аавын хүү алдраа мандуулж Ачлалт цам засагтаа Авьяас билгэа зорвулах болио р, Улс аймгийн Завхан сумын 8 шилийн сургуулийн 4-ийн «Б» ацгийп сурагч Д. БЯМБАДОРЖ 10М:! вих їїнсэхдээ 0 Индекс 14140 тэдл9- Пиопер сурагчдын ЭРЛЭ!, цдгоор эг баллгуулах 2 “Чиний мэдлэгийн. санд» ШМСЭрай. ! лапг энэ дугаараас 82831) Дашдон- (ма, Уг булайг сэтгүүлч 5ь дов эрхлэн явуулий. 3 шаминь аарод! тавигч «ХҮ! Гидро: болон ЕЛДОРВНЙДЭ ҮГ5ЭН 5) их эрдэмтэн Н.ЮКукопсн! Е “өөрийнхөө. булчингийн хүч Эүчээр сэх биш хариц “ухааыаа цсан 102 иисэх болно» гэж ХаЛЛаН б олж хүн хЦугэхсэн Паса огторгуйн уудамд цойлоп писдэг боллоо» Тэгж ын дээ сенундэд 7-8 нилО-Мё” хурдтай хөлтөөр явна, Ф) Дэлхийгээс 400,000 инлометр, иог жил, дуунаас хурдай 200 цаг. Пуужин дөрвөн лпж. саранд хүрнэ гасэн бий. хурд» Ө Бид өпөөдөр морины машины хурдыг яриад зогсох хүртэл сар Бвтомашин онгоц өдөр тооцоо эх ДЭЛ 17 эр ни Старлийц хурд (300,000 хмїсендР лууны хурд (8300-4400 миїсем)-ийн 5 хурдын тухай ярьж байна. Бас сансрын хурдын тухай! ярь" даг. болсон. Сайсрын хурдын .туз хайд гэвэл сайсрын тэгдүгээр хурд, хоёрдугаар хурд, гуравдут гаар хурд гэж бий. ( Эдгээрийг ойлгуулахыг үүднээс хамгийн энгийнээр хэлбэл: сайс- рын нэгдүгээр хурд гэдэг пь сгїїс- рын хөлөг, дагуул зэрэг тэнгэрнїїй хиймэл врхсийг дэлхийн тойрог замд оруулж төлөвлөсөн. замаар явуулах хурд (7--8 имїсен), самс- ! рьт хоёрдугаар хурд гэдэг пь сансл рын хөлөг, дагуул зэрэг тэнтэрийн хиймэл эрхсийг нарны аймгийн хүрээнд оруулж төлөвлөсөн той- рөг замаар явуулах хурд (11,3 нм/сец). Сансрын гуравдугаар хурд гэ- дэг нь сансрын хөлөг, дагуул зэрэг зоос эрхсийг нарпы аймгаас цааш бүр алслуулж явуулах х (16,2 нм/сен), УРХ Ө Суу билэгт уран зөнч, зо- хиолч 7Киоль Верны зохиол бүтээл» дээ дэвшүүлж байсан 108: зөгнөлт санааны 64 иь нэгвит биелж, 34 нь биелэх боломжтой нь батлаг- даад байгга, Герберт Уэллсын дэв- шүүлсэн 80 зөглөлт санааны 57 нь биелж 20 нь биелэх боломжтой: нь нэгэнт батлагдсан, Александр Беллевын дэвшүүлсэн 50 зөгнөлт бодлын 21-нь биелж, 26 нь бие- ” лох боломжтой нь цэгэнт батла удаад байгаа, ийм гайхамшитт э 50, бид амьдарч байна, гад Ө Хүн төрөлхтон ХУП зу хэд 26-хан, ХУШ зуунд 8хоэ ХЇХ зуунд 50 яна химийн ЭЛЄМе 1 ашиглаж байсан бол эдүгээ газнс ) бүх элементийг ашигла» байгаа төдийгүй зарим шинэ 8) 2 ментийг ч бий болгоп. шэг Ф) ГЗид салхан болт ныг их тоо гээ үзэж тарнааа ална тодий л лрьдаггүй байлаа. Миш лиардыг ч ялгаагүй ТЭГЖ Л тоо 1 байсан, Миллиард, триллион ин үнэхээр ч их тоо юм. Гэтэл 3: кладрильон (мянгац триллион) боо оронтой тоо), Нонилкос Х буюу гуголь ярьж, бичиж байцаа 8) Бэрхгар Үргэлжлэл бий Эрхлэгчийт 38 дахь жилдээ МХЗЭ - МХЗЭ-ийн Төв Хорооны тон- чоо, Зовлолт, Монголын сансрын хамтарсан нислэгийн багийн ги шүүд-СБНХУ-ын сансрын инсэгч «Союл--3Ө» холгийн дарга, ЗХУ: ын хошой баатар, БНМАУ-ын баа- тар Б.А,Жанибеков, мппай. санс рын айхиы ийсэгч ЗХУ, БИМАУ- ын баатар Ж. Гүррагчаа нарыг салхан хүлээн авч уулзан. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдү- гөзр нарийн бичгийн дарга Л. Тү- дов баяр хүргэм! хэлсэн үгэндээ, манай залуу үс зрт дээр үеэс сансрын огторгуйд хөөрөх хүсэл тэмүүлэл дүүрэн байлаа. Энэ хү- сэл мөрөөдлийг өнөөдөр ах ДҮҮ хоёр орны “сансрын эрэлхэг хөв- гүүд-коммунист В. А. 2Жанибеков, ЭН. Гүррагчаа нар биелүүлж, мон- голын залуучууд. МХЗЭ-ийн: ги- шүүдэд сайхан үлгэр дуурнал үзүүлснийг ойцлон тэмдэглэв. Даалгасан үүргийг изр төртэй биелүүлж, монгол, цоплөлтийЙн ард түмэн, түүний залуу үеийнх- ИМй мөнхийн найрамдлыг бэхнигүү- лэхэд гарамгай гавьяа байгуулсан ЗСБНХУ, БНМАУ-ын сансрын ия- сэгч В. А. 2Жапибекоп, Ж.. Гүр- рагчаа нарыг МХЗЭ-ийн Төв Хо- роопы хүндэт дэптэрт бичия, МХ 4Эгийн хүндэт тэмдгээр шагнав, 11455(1689) МАХН-ЫН ХУШ ИХ ХУРАЛ Моп «Илтеркосмос» программыг хэрэгэжүүлж, пислэгийн | бэлтгэ- лийг амжилттай хангасан ЗХУ-ын сансрын инсэгчдийг бэлтгэх тө- вийн дарга, ЗХУ-ын хошой баатар, дэслэгч тенерал Г. Т. Берегопой, сапсрын орлон ийсэгч М. Ганазо- риг иарт «МХЗЭ-ийн тэргүүний ажилтан», «Иптеркосмосын» тө- леологч В. А, Денисепког «Залу үеийг хүмүүлсгүүлэгч тэргүүни ажилтан» тэмдгээр шагналаа. Нөхөр В.А. ЯГапибеков монго- лын залуу үеийнхэнд хандаж балр хүргээд дурсгалын зүйл бэлэглэв. Дараа нь сансрын баатрууд, ажилчин, оюутан залуучуудын дунд өрпесөн социалист урал- даанд түрүүлэгчид, сурлага хөдол- мөрөөрөө шалгарсан пионер: су- рагчдыг шагнах дурсгалын дар- цагт гарын үсгээ зурлаа, Сансрын баатруудыг хүлээ авч уулзая: ярилцахад МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн “Топчооны гишүүн, Намын Төв Хорооны иа- рийн бичгийн дарга С. Жалан- Аажав, Намын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч Ц,. Балхаажар, албаны бусад хүн байн Мөн ЗСБНХУ-ын Элчин сай- дын Яамны зөвлөх Н.М. Молласв байлцав МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ шишийн иийнийиипишииИИИПИН гийн үзэсгэлэнг үзэж байгаа нь, Д. ЦЭРЭННАДМИДЫН .с авсан гэрэд зураг 1981 оны табдулаа ИЙН ТӨВ ХОРООНД -ү ! сарын. 9 Бямба НЭЭГДЭХЭД 17 ХОНОГ ҮЛДЛЭЭ, | МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдү- тээр нарийн бичгийн дарга Л. Тү- дэв сансрын инсэгч В. А. Жанн- бецов, Ж, Гүррагчаа нарт МХЗЭ- ийн хүндэт байгаа нь. С. ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг тэмдгийг гардуулж САНСРЫН БААТРУУДАД БАЯР ХҮРГЭЕҮ ЗАХИДАЛ ЦАХИЛГААН, БАЯР ХҮРГЭЛТ то Зөвлөлт, Монголын сансрын хамтарсан нислэгийн багийн ги- шүүн В. А, 2Канибеков, ЇН. Гүр- рагчаа ах нартаа баяр хүргэж, «Онц» сурлагын төлөө уралдаан өрнүүлж сурлагын өндөр амжил- таар та бүхнээ угтсанаа илэр- Хийлье! Дорнод аймгийп Чулуунхороот сумын Эрээнцав САА-йп 8 жи- дийп сургуулийн 14 дүгээр бүлд гэмийн пионер сурагчид ж Сансрын -нисэгч ах парта/, балр хүргэл: сайн сайхан бүхнийг хүсье! Мапай ангийн хамт олон Та нарын инслэгтэй холбогдуулан сансрын тухай сэдэвт цуврад ї18- пын сонин гаргаж, альбом хийн сургуулийнхаа олоп зуун сурагч багш ажилчдад сурталчиллаа. Сансрын баатрууд та нарыг хүрэл- цэн ирсэнд сэтгэл догдлон баяр лал байна. 10 жилийп 48 дугаар сургуу- лийн 10-ын «Бэ» апгийн (С7- рагч ж Ангийнхаа сурагчдын өмнөөс В. А. Жанибеков, Ж. Гүррагчаа ах нартаа мэнд дэвшүүлж баяр хүргэе! Бид та нар шигээ баатарлаг үйлс бүтээхийн тулд хичээл бүр- дээ шамдан суралцана. Нийслэлийн 69 дүгээр сургуу- лийн 8-ын чА» апгийн сурагч Д. НАРАНТУЯА, ж, өөдөс Сапср ын писогчдэд ЯС ГҮРРАГЧААД Уралдааны морины дэлд дарцаг шиг дэрвэн өсөн Унаган багаасаа хүслийн жигүүр ургуулсан 4 Уулын нуурын». зүүдэндээ хонмын өдрөө тольдож Ухаан бодлоороо сансрын уудамд дүүлсэн Мопгол хүний үр юм та Морьтон ардын бахархал юм та. Вургаан тивд дуурсан цуурайтсан т алдар Зуун, зуунд мөнхрөх эрхэм гавьяа Зуун пог дэх сансрын монгон хараацай хэнд үлдэх танил сайхап царай 21:13) хүний үр юм та Морьтон ардын бахархал юм та. Нийслэлийн 29 дүгээр тусгай дунд лийн сурагч 51525 ЦҮРЭВСҮРЭН Дд. цэцгээ . 24-4-4-4-4-422 Ї 0127) Ё юс бйгард аас ша Зи шэн ё3 ШОЛ «ИАК-ЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ҮНЭНЧ БИН, н133-ИЙН ХОЙЧИЙГ.. НЭ? ТӨРТЗЙ | ЗМИИМЖИЛЫЙ»- Л ЭЭД ЛЭ эфү «ПИОНЕР» ЭКИПАЖ Топ аймгийн пионерийн поплол /МАХН-ын ХҮШ их хурлыг угтаж, тионерийт анлын тэргүүн турш- лага сурвалжлан сурталчлах «Їїнд нер»:| экипажийг Батсүмбэр, Баян- чаадмань, Борнуур, 2Каргалант лс ї Улсын тэргүүний бүлгэм боло» Ё хоор үүрэг аваад амжилттай бие- гү лүүлж байгаа нийслэлийн 10-лєин- Ю лийн 17 дугаар сургуулийн пио-. 2 нер сурагчид МАХН-ын ХУШ нх зэрэг сум, сайгийн. аж. ахуйгаар хуралд сурлага хөдөлмөрийн ик Эл аялуулайн, амжилтаар бэлэг барихаар шам- даж байна. 2| Зааварлагч Д. МЭНДСАНЙХАН ЗУРАГ ДЭЭР: «Залгамж үе» аяны гавшгайч» тэмдгээр шаг- ї нагдсан 8-ын «Вэ», «А», «Г» ангийн сурагч онц сурлагатан ї Л. Оюунбилэг, Байгалмаа, Х. , Ганболд, 6-гийн «Бэ» ангийн » сурагч О. Оюунцэцэг Нар. ЗУСЛАНД ХЭН АМРАХ ВЭ? Хөвсгөл аймгийн Цагаатуул сумын 10 жилийн сургуулийн 4-- 10 дугаар апгийн сурагчид МАХН- ын ХУШ их хурал, Ардын хувьс- галын 00 жилийн ойг угтай, «Мы поёдсм пионерсний лагерь» сэдэвт авхаалж сэргэлэнчүүдийн тэмцэз- нийг энил бүр явуулдаг. П. Товуу- хорол багштай 6-гийн «Б», Ё.Эр- дэнэбат багштай 4-ийн «А», М. Долгор багштай 7-гийн «А» ан- гнуд тэргүүн байр эзэлж, багийн ахлагчид Нь «Уран дөш» ПиОНё- рийн зусланд амрах эрхийн бич- гээр шагиагдав. сурагч Г. МЯГМАР УУЛЗАЛТ МАХН-ын ХУШ их хурлыг уг- таж, "Төв аймгийн Балп-өнжүүл сумын 8 жилийн сургуулийн багш сурагчид зэргэлдээ орших Бүрэн, Дэлгэрхаан сумын сургуулиулын багш сурагчидтай урлаг, спортын нөхөрсөг уулзалт зохиов. Баян- олисүүл сумын пионер сурагчдын «Хайрханы уянга» чуулгын «Сан- сар-бидиий хүсэл» сэлэвт ионцерт МАХН-ын ХУШ рих хуралд ионер, сурагчдаас: сурлага. хөдөл: гер, урлаг спорт, олон. нийтийн жлын онцгой амжилтаа тайлагнах - оапортад гарын үсэг зурах эрхийл мандатын эзэд. 8-ын «Гэ», «В» ангийн сурагч онц сурлагатан Шш. Алтанцэцэг, Д. Энхцэцэг, 7:гцйн «В» ангийн сурагч С.Энэбиш: нар. Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг т МАХН-ЫН ХУШ ИХ ХУРЛЫН ӨМНӨ 2ошхиэшиэ2с2шБшир ӨДИМЦСНЫ2?-иим-Л-И1|/ЛЛЛфГГГТЭШЭЭНЭН: 3. УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛЭГ БОЛЛОО ага “Багт аарий эрхэс Манай сургуулийн 7-гийн «А», анхны сансрын нисгэгч 2К.Гүрраг- болсон нь тэдний хувьд давхар Зав тур АГЧИД ХӨНГӨ| хРЦМЭЛсЧНЫ Т7-гийн «Вэ» ангийн пнонерүүд «ул- чаа ахдаа зориулж хүндэтгэлийн баяр байлаа. 7-гийн «Вэ» ангийн Зүс сур чад вэн ш гллаа. сын тэргүүний бүлэг» болохоод шугам жагсаалыг хамтран хийжээ. хамт олны дундаас сурагч Їё ЭЛУнаслдыг г5ШНЧЭЭн ввсан үүргээ МАХН-ын ХУШ их Ш. Баянжаргал багштай Т-гийн Алтангэрэл гадаадын пионерийн Хичээлийн эрхлэгч хурал, Ардын хувьсгалын 60 ии- «Б» апгийн хамт олон Москва «зусланд амрах эрхийн бичгээр шаг- лийн ойн өмнө. амжилттай бие хотын Куйбышевийн: районы з88 лагдав. “Сурлага, хүмүүжлэгрээ лүүлж туйлын баяртай. байпа. дугаар сургуулийн 7-гийн «Б» хамт олноо тэргүүлж, яваа 7-гийн Пионер Ш. Алдьяадулам, А.Оюун- ангийн пионерүүдтэй захидлаар «А» ангийн сурагч О. Дэлгэрмав, билэг даргатай эдгээр бүлгүүд харилцаж хилийн чанадад буй ЭК. Гантөгс, 7-гийн «В» ангийн улирал бүр 100 хувь суралцаж, найз нөхдийнхөө туршлагаас Ссу- сурагч А. Оюунбилэг, Бямбасүрэн с чанар нь 75-480,3 ралцаж байна. «Дүү нартаа сурах нар «Залгамж үе аяны гавшгайч» Я. ЦЭВЭГ-ОЧИР ӨСВӨРИЙН ШАТАРЧИД сурлагын Ди ЭН хүрчээ, Апги бүр «Дундгүй бичгээ шилжүүльеЇ» уриан дор боллоо. салаа» хоёртой болов Их Леннний 140-4400 гаруй төгрөгийн үнэ Увс аймгийн Хяргас сумын пио- хол дээр дуу шүлэг сурах ходөл- бүхий сурах бичгээ шилисүүлжээ. Архангай аймгийн Цэцэрлэг” хог нер.сурагчдын дунд сансрын. 8 гооп өрнуү ли, «Мир, дружба» сэ- Энэ онд тус бүлэг БНМАУ-ын тын 10 жилийн сургуулийн су- сагчдиййн /арамжит шатрын сав дэвт “бүлгийн ажил, монголын баатар Т. Борын нэрэмжит бүлэг рагч Н. ДУЛАМСҮРЭН ! цээн боллоо. 4-8 дугаар ангийн 30 сурагчид оролцсоноос наймлду- гаар ангийн сурагч Х. Батсүх, долдугаар ангийн сурагч Б. Ган- болд їир сургуулийн аварга шатарчин болов. Сурагч Б. БАЯНМӨНХ МАРК. ИЛ ЗАХИДАЛ БНМАУ-ын иргэн сансарт нис- сэн баярт үйл явдлыг тохнолдуу- лан Ховд аймгийн Зэрэг сумын 8 жилийн сургуулийнхан марк, ил захиллын цуглуулга хийжээ Энэ ажилд 7-гийт «2», «Б» ангийнхан хамгийн идэвхтэй оролпов- Сурагч В. НЯМГЭРЭЛ Ховд аймгийн товийн нэгдүгээр 8 жилийн сургуулийн 8-ын «4Вь ангийн сурагч, шатематикийн олилпнадын аймгийн аварга, онц сурлага- Ї , тан Д. шан Гү “онд үү ангиудын тшатематикийн шань ? 115 бичгээр шагнагдлаа. 1-8. -4Ф ч 7 ранцэцэг нар 87 нх хуралд онц сурлагаар бэлэг барихаар : тэ анги төгсгөх, дэвших Шшалгалтдаа шүргүү бэлтгэж байна. с. БОДООШ ИЙН авсан гӨрэл, ву РАГЧААГИЙН авсан гөрэл зураг зураг . 7 ог тосгоц БВерстенинод туч шон болж байлаа, “Фапис- үд зэвсгийн дануутайгаа апиг- лан партизаныг ой руу шахав, Хэ- їїгээр хүч тэнцүү биш байсан ., тартизанууд өөрсдийн авто- лт, бинтобынхаа ээлжит мэргэн ко 7Кдапов: гэ- “БЛрӨр тулалдааны талбар тийш гүйв, Тэрээр хаана дайсан, сохаана өөрсдийнхон нь байгааг “ялгаж ядан байтал түүний ойрол- “цоо хүн болсон нь шархтай пар- тизан байв. Блцхан хүү партн- злпыг ой руу чирж найдвартай га- “алр нуув, Хаанаас түүнд ийм их “хүч бий болов! Тулалдаан түр "зогсож Чимээгүй болоход энэ ту- “ хайгаа ээждээ ярилаа. Ээж нь ДС тпартизануудад мэдэгдэв, | Ипгэж " Болодя ФЖданов «Томөр гүүр» “гэдэг отрядын шархтай байлдагч “Прокоропын амийг аврав. Тэгээд "оч зогссопгүй өөрөө партизан бо- “олохоор шийджээ, Эх Прасковья ” Никитична хүүгээ үдэж гаргахдаа “мөгшин уйлж байв. Володягийн Ы ї 9, 1 "0 ЖУХУҮТсЭу Г8 74 : С2РУсЖ УУЛЖЭД “7 Вовлолтийн олоп сая хөвгүүд “охид фашиамын дарлалаас эх ор- оо хамгаалахад эрэл? эр тулал- “даж, шударга үнэний толөө тэмц- лээ хэзээд йлНна гэдэгт Итгэл ТӨГС байсан нь тэдний аапл, зэж анд нөхөд үр хүүхэддээ бичсэн зїхид- “давс тодорхой. Өнөөдрийн дугаарт "эх ориыхоо толоо баатарлагаар “амь гүрэгдсэп зөвлөлтийн прмийл олон мянган Дайчид, Офицерын “нэг ТГ. А. Тарасенко, дайпд “оролцож япсан нэрт сургай Хү- згүүлгүүлэгч В. А. Сухомлиис- “вий нарын хүүдээ бичсэн захид- дыг нийтэлж: байна, Р” эт”. Миний хайрт хүү Гарик минь! "Чи энэ захиаг авах үед ДАайс- тыг дарж. чолоөлөгдсөн газар нутагт энх тунх аж амьдрал эхэл- сэн байх болно. Чи багадаа ЗүүдД- лэн инзэмсэглэж, өлгийдээ тай- ван нойрсож байхыг хараад аав чинь үр минь наргана даа гэж болдог байлаа. “Чиний ход ход гэх ипээд, УЧИР нь үл олдох шулганаан, энэ бү- хэн бидэнд баяр баясгаланг ЭД- дүүлдэг байсан шүү дээ. Үхээ- рийн хар дайн эхэлж, хүү минь чи зэлгтэйгээ хамт манайхан байр- лаж байсан газар руу явж би вх орноо хамгаалахаар ЦцЭр- “гийн албанд мордож билээ. Үр “минь аавыгаа ирнэ гэж их ч Хү- “лээсэн байх, одоо ч хүлээж байгаа. алвын олон хүүтэй. Хамт ЭНХ байдлыг минь алдаг- бидэнд гашуун зовлон чруулсан Герман фашизмтай ийсэн нх тулалдаанд оролцож, уун амиа алдаж байна. зах энэхэн М9- нийгэм цэцэглэн социалист Ч Жүулухуллуу л ахан Отлтон ЯЛАЛТ Ї . хүүхдэрхүү аргадалт түүнийг тайвшруулж эс чадна.” й -- Ээнсээ, битгий уйлаач дээ, Хэрэггүй шүү дэз. Би удалгүй эргээд ирнэ, Ви ч том хүн шүү дээ гэнэ. Чухам нэ «том хүн» Володя маань тэгэхэд 13 пастай байн. Тэр отриддаа тагпуулд явж оршил суугчдад нууц хуудас та- раах зэргээр ажиллаж байл. Комапдлалын үүргийг найдвар- тай биелүүлж. тосгоныхондоо өсөж торниж байгаагаа харуул- саар л байлаа, Ээ» нь тосгондоо үлдэж цагаан хэрэглэлий нь угаах, талх барих зэргээр парти- зануудад тусалж байв. . Нэгэн удаа ээж нь хүүгээ эр- гэж очжээ, Ойн харуулын цэр- гүүд Прасковья Нинитичнагийн ирсэн учрыг мэдмэгц Володяг дфдуулав, «Володл, памайг үз мэгцээ ухасхийн гүйж прсэн юм, Тэр том болж ухаан суусан гэдэг жигтэйхэн. Жинхэнэ партизан болсон харагдав, Би түүнийг үзэж баярласандаа болж нүдний ну- лимс урсаж билээ.» гэж ээж нь одоо дурсан ярьдаг алжээ, Прасконья Никитична шөпө гар- тээ ирэв. Өглөө л отряд руу явна гэж хатуу шийджээ. Удалгүй хүүгийнхээ дэргэд партизаны от- ридад ирэв. Тарээр гал тогоонд нь ажиллаж шархтнуудад үйл- чилж, тагнуулд явж байр. «.Төдөлгүй эпэ отряд шинэ гя- хөгжсөн эрх чөлөөт оронд хүү минь сурч хүмүүжинэ гэдэгт бат нтгэсэн їом шүү. Эх орны агуу их дайныг чи түүхээс мэдэж, түү- пий эрэлхэг баатруудын тухай ушинх,.болно, Тэр цагт мнций хүү. аав минь эх орондоо өргөсөн тангарагтаа чин үнэнч явж, бид- ний аз жаргалын төлөө тэмцэж явсан гэж Ойхархах болио. Эцэг өвгөдийнхөө арнун Цус. хөлс шингэсэн газар шороон дээр чЧн өлмий тавьж, аз жаргалтай амьдраасай. гэж би хүсч морөө- дөж явсан. Он жид улиран өдгөрч, газрын хөрснөөс дайснууд арчигдсан тэр цагт эрх чолөөт эх орон минь, бн- дэндээ. ,зориулж ялалтын ХӨШӨӨ босгох болно. Хүү минь амьдралын төлөө тэмцэж сур, эх нутагт Минь дай- ны аюул учирвал эрэлхэг зорнг- тойгоор хамгаалахад бэлэн байх нь хамгийн чухал эх орныхоо ТөӨ- лөө халуун амь урсах цусаа бүү хайрла. . Хайрт хүүгээ тэврэн үнсье. Чиний аав Григорий Алексеелич Тарасеснко В, А. СУХОМЛИНСКИЙ Хүү минь чамдаа энэ захиаг Герман ориоос бичиж байна. Би чамд наашаа гарахын ОМИӨ ЭНД Ха» гас сар болио гэж ярьж байсан шүү дээ. Энд ирээд ажил төрлөө хуга- цаа алдалгүй амжуулж, эрїйэн буцах бодолтой явнаг Энд 10:аад хопог байхдаа би хувь тавилан уч- ралын эрхээр төрсөн газар иутгаа- саа алс газар явахад эх орноо гэх хайрлах сэтгэл минь улам их өр нөх боллоо, Алс газар явахад минь эх ор- ныхоо төлөө үүргээ өндөр ухам- ОҮҮТҮТҮҮҮҮГР 1) "ЫГ 36 ЖИЛИЙН ” ЗОРИГТ ХҮҮ | зар руу лпах болжаа. Володын гурпан партизаны хамт үлдэг. Тад сийрэг ойгоор бүрхэгдсэн жалганд байтал үүр цайж гэгээ оров, Энэ үед тэдиййг Толченово тосгон руу явнс байсан фашис- тын аалхаан цээрлүүлэх |отрл- дынхан харчихжээ, Дөрвөн баа- тарлаг эрс” эрэлхэгээр тэмцэнс гу- рап нь алагдан Володл олзлогд- жээ. “Толченово тосгоны оршин суугчид Володя хүүг тосгонд хэр- хэн авч ирсэн, яаж байцааж та- малж байсан тухай шүүрс алдан дурсцгаадаг юм, Түүнийг- тэс- вэрлэшгүйгээр тамлан зовоож байсан ч партизаны отрядын тас лаар зоригт блцхан хүү юу. Ч дуугарсангүй, Түүнийг буудахдаа тосгоны бүх вмэгтэйчүүдийг цуглуулжээ. Тэс ДЭНД хандаж Володя: --Сайн санаат хүмүүс мннь ээ Бүү санаа зорцгоо! Сум бид- нийг иавтлэхгүй талаар өнгөрөх болно! гэв, Удалгүй партизанууд тосгоныг чөлөөлж Володя хүүг том царсны дэргэд оршуулжээ. Хожим нь Курскийн партизаны нэгдүгээр бригадын командлаг- чийн тушаллаар хүүг | Останопо: тосгоны дэргэд амь үрэгдсэн пар- тизануудын хамт оршуулжээ, Түүнийг эх орны дайны П зэр- гийн одонгоор нэхэн шагнасан байна. ( Багш Я, ПҮРЭВЖАВ орчуулав. сарлаж, түүний төлөө хийх ажил хичнээн их байгааг ойлгож мэдрэх болж ихийг бүтээх хүсэлд автах нь олонтой. Хилийн чанадад явж байх үед хэн нэгэн хүн эх орны минь хөгжил, дэвшил, манай ул- сын ардын боловсролын снстемийн тухай ярихад яг л өөрийн минь тухай, ярьж байгаа юм шиг сэт- гэл догдлох ї0Ммаа. Хүн төрөлхтөний замыг заагч гэрэлт од болсон эх ориыхоо ту- хай харийн хүний амнаас үг сон- соход баясан бахдах сэтгэл алн- даа төрж хичпиээн сайхан байдаг гэж санана. Эх орон бол чиний аз жаргалын эх ундрага чиний төрсөн гар чинь өсч бойжсон Өлгий чипь гэдгийг санаж яв| Юуны өмнө чипий өвөг дээдсийн хөлс, цус хоёр шингэсэн газар шороо гэдгийг ямагт ДУР- саж яваарай, Би Пальш, Германы нутгаар явж байхдаа зөвлөлтийн дайчдын шарил байхыг үзсэн юм. Эрэлхэг дайчин ах дүү Нарын Минь арнун шарпил энд байгааг бод л доо Зөвлөлт орны сал сая эрэлхэг хөвгүүд энэ дэлхийг фашиамын дарлалаас чөлөөлөх ариун үйлсэд халуун амь, бүлээн цусаа урсгаж амь эрсэдсэн билээ Хүү мипь чи харь орны тухай өгүүлэхгүй, юунд хэн хүнд ойл- гомжтой зүйлийг бичээд байгаа юм бол гээс гайхаж. болох юм. Үнэндээ би өх орны тухай гүй бодолд автаж, эх орон минь нүд- пий өмпө тодрон харагдахыг Л үзэж явна шүү. Үр хүүхдүүд минь та иар бид- пийг нэр төртэй залгамжлагчид болоосой л гэж хүсч байна. Хүн бүр, хүүхэд бүхний амьдралын гол эрхэмлэц цандигиах зүйл нь 10у- тай ч зүйрлэшгүй Зовлолт эх орон юм. шүү. Тиймээс хэрвээ эх орноо хам- гаалах хэрэг гарвал ямагт бэлэн й. байх учирай, Д дондогмАА 14444444444444444444444444444 хөдөлмөрөө хөнгөвчлөх зорилгоор 3000 эь лийн өмнө сампин хэрэглэж Эх- лэхдээ туйлын их олзуурхаж бай- сай цаг үе бий, Тэгвэл одоо сегуш- дэд хоёр сая үйлдэл хийж чадах тооцоолоц бодох электрон машин хэрэглэдэг болжээ. Ө үн пль болох эргээс, бага залуу наснаасаа пгамдан суралцан их зүйлийг сурч мэдэх нь чухай байдат байна. Шинжлэх ухааны хөгжлийн түүхийг сөхөхөд ч тийм байна. И. Ньютон 25 настайдаа таталцлалын тухай сургаалынхаа үндсэн гол сангаг хэлж, Оросын сод эрдэмтэн Н. И. Лобачевский 23 насандаа, Эйнштейн 25 насат- даа, И. В. Курчатов 21 пасацдаа хийсэн нээлт нь шинжлэх ухаанд үнэтэй хүндтэй хувь нэмэр болас орсон, Зөвлөлтийн эрдэмтэн Д. Ландау 13 пастайдаа бүрэн дуйд сургууль төгсөж, 15 настайдаа» их сургуульд элсэн хими, физ”- кийн факультетэд зэрэг суралцал:, төгсөөгүй байхдав» аспираштурт эг- сэн, 18 настайдаа нээлт хийл: байв Тэгэхдээ хүн бол насан туршаа сурч, бутзодэт. Үүний жишээг хэлж болно Тооны ухааны эцэг Архимед 79 гтаслидаа шатдаг толь Е-, Германы суу билэгт зохиолч Гете «Фауст» зохиолыт төгсгөлийн хэс-. гийг 88 насандаа туурвисан. Орос” сын алдарт эрдэмтэн И.П. Павлов 74-78 пасапдаа нөхцөлт реф! лекс их тархины үйл ажиллагаа- ны тухай бүтээлээ туурвисан, инта- дийн хөгиомийн зохиолч Верди 73 иасандаа Отсллог бичсэн. Ө “үгий чадваравьяасыг Зөв- хөн төгссөн сургууль, эсэмшсэн мэргэжлээр нь хязгаарлаж болох- гүй. Үүний жишээ хэлье. А. И.Иг- натьев байгаль судлагч атлаа суурь машины өөрөө хурцалдаг хутга хийсэп. Новицний ЭДИЙМ 22- сагч мөртөө өдөр инио гаргах х?- рэгсэл хийсэн. Морае зураач атлгаг. телеграфийн аппарат хийсэн. Гр”- хэм Белл багш атлаа телефон хи!- сэн. Дис Уатт цагчин атлаа уус рын машин хийсэн. Лапстон хуульч атлаа липотипП машин хїийсэи. Эдмунд Нартрайт яруу пайрагч атлаа нэхэх мэашин хийсэн. Этьеп Лепуар паалан хийдэг байсан ат- лаа иэхэх машин хийсэн. Фултон мөнгөний дархан атлаа | Пароход! хийсэн. Робер нягтлай бодогч ат- лаа цаас хийх машин хийсэн. Ийм хаппээ олтгыг дурдан болно, Ө Хүн гюм юмпньг гадартай байх. нь илүүдэхгүйтээр барахгүй, зайлшгүй харэггэй юм. Өргөн дэл- гэр эрдэм мэдлэгтэй хүн бол кино үзэхдээ ч 1895 онд Люмьер гэдэг франц хүн кино аппарат зохиас: ныг ницоны төрсөн өдөр гэдэг пүү дээ гэж бодох буюу, Дээд мэдрэ- лийн үйл ансгиллагаа, үүсмэл рефФ- лекс, дохионы хоёрдугаар снсте- мийн тухай уншихдаа аугаа их фи- зиологч И. П. Павловын сургаал- тай холбох, сансар судлал, аэро- дипамииийн талзар сонирхохдоо Э. Циолповский, С. Королевыгн гавьяат үйлсийг нэхэн санах, Го- лографийн олон «идчшидэ-ийг үзэж мэдрэхдээ түүний анхдагч пь-ун- гарын эрдэмтэн Д. Габорт шүү дээ гэх мэтээр алираа иг томыг авч үзэхдээ, түүнд хамаарах бусад зүйлийг зэрэгцүүлэн сэтгэж суу- даг. Тэгэхдээ тэр хүний мэдлэс гийп түвшин, ухааны уужим С4- руул, “эрдмийн ид хан нь илэрч байдаг. Үргэлжлэл бий. - ЦинВсинн 2 гурил тнигш 23 27 аас тэдиийг | “Биеэрээ тодорсон 0 : ҮүлБЛрүо 82) “Үйл ажиллагааг | Зол? 5 Хуан үзсэн: Алтан бо8мон ЗЭрч Бяхтүналнй . 2 ” Монголын Хэг САЖЛНБАНЫ : Хүчирхаг холгийнэ. ОМЦОЛОН “үлөнс харагдана..д хүд сэтгэгдэлдвэ ХдүсВҮгр отлогдож явлаа Яма 1 ЗОВЧЧЭНЭ аАргагүй хөгжилтэй : Ха Л ТоЕЧр 55, Чу 3) ирй гэж Зүрх шитгалаотай ээ р | | ЯНЗВД байл. . ПЕЭНЭ МОНГО ЖЭЛ : 2 4 « үлгэр он ТЧ татуулж | Сонсоогүй , : хориг сучцож Өнайсйн шог голоо | рч түрүүлсэх | Өгүүлсэн. байл Я- 4 алаг»-ийн Нойрновс хулшсал ” Эхийп хайраар 4 БУМ гэгдсэн нь 1Каалхан: хүү : "Тэврэн мэндэллэ “Улс орондоо с хан хүү / Номип огторгуйд Цогцолборт хийх “Хүрэлцэн айсуй 3... Гүррагчаа байлаа Ухланаа бэлчээж Судалгаа. эхэллээ Гэлвв! ! ЛЫН баяраар «Гагарин .хын. Цоо шинэхэн . Ирлээ! | ЛУЛаНУУАЫН ї Бостоц холгийг Хуудсууд нээгдлээ. . Энх мөнхийн ) Уугац, хүүгийн 0 Гуурстай морь . «Алтай». «Эрдэпэт» : Найрамдлын зєигүүр 1 Анхны 2ЁВЫ х! ? Гүйцэх болов уу?» «Холсгол», «Чацаргана» газд Эрхэс хоорондын Энэ байнга. 15 Ингэж тэр Алдрай багын ! Сузган хөдөлгүүр Эгэл мохо, : Дотроо бодоод « Мэддэг үгүүд Оддын тэртэйгээс Я8ГТаг дДоө Эрхэс гаригийг Айх сансарт Цойлон айсуй ЭХО Он гайхагдсан ! Ширтэн харахад Цуурайтсан иорүүд Орон нутагтаа "Тэр Шагай нь «Гагарин ах Шинжилгээ. судалгаанд Зорин айсуй Эн Э. Инээмсэглэнс байснаа Дараалал ороод Б 1 Од з үеэс Гар дахь цэцгээрээ Шим өгвөл, нь уулаа Шу жаал аллах шиг боллоо» : Сппаа бялхаад Буулаа! шинэс хөлгийц үүллэв үү? гэлс Хошим ирээдүйн Булт хүүхдүүд Үү долд автаж Өөрөөсөө. асуужээ Хөгжлөө бахархан Газартаа буулаа. НЭМЭЛТ Зүрх нь тэгтэл Толхиа сансраас уссцЫА 7 : ї "«Үнэн» гэж хариулжээ “ Тооцоол» хагд маАЫНД АЛДАГ « 3. ДЭЭЛС- БАЯР Хар дахь шОЙЛҮЙ УН алӨНныд “Суры р давхидаг «Сопоз:39» хөлгийн Амны: хараацай Найгац угтлаа (5) Шал Гай дороонд 3 Хотол монг ! Уулгтал дрөор тойчилдог ! СоцйлиётМ 2 шХуДН Мишээп” угтлаа Салхин “8в8рдэ-тай ИОН хар Хал нисэгч Хүүхэд бүхэп у 5 элцэж, тар, марсы ӨМӨрхөрүй 5, «ГараандЇ» гасэй дохионы Нууцын ИМШНН БУнЦЭНГ Ураны й Сэрж орхиод Ганцхан үг 1 Суут Нацагдоригдоо Бусан “ОНОЛ УСын ЁЛДаГ Хүлсөэн, байлаа Тайлап бичээд Баяр: ЦЭ ЭКаримОцак та бай. Эрч “хүчтэй Амрах чөлөөгүй . хРШЦИЛН А ч байлаа Энэ үг Ажилтай. байга ялаллал!| «Армаг хзэрь минь Эх орпы нь : “Авьяас билгээ 2 ИргЭлдидэлсэл «Гуурсэ-тай бол чиг х-3 : 7Капхаа нь тодорсон Даалгавар Дайчлан байна но Аймгийн наадамд Эгэл! түмний нь 950 ТбУЯРЫНЭ 7Карап: цаслы 5 Шүсчүлэн шүү гэж Найдвар ГЭДГИЙГ Дээж балраа Идэрхэн орпыхоо рын бодолдоо Сумач хөлгийн Багачууд хүүхэд дадаржсууд эргээд орно Суудал дээр Та нарт өргөн: Салсарт сийлсэн | Анхныхаа зүүдийг Буман нөхдийн "Гойрог замын БЬРЦОмН 1 “БОрХЭ үргэлнглүүллэ. Итгэл түшсэп Холгийн бүхээгээс шиилиаар, ЭВ18 босоод Ахан дүүс Торгол улаай Гялайлаа! Зээрд байжээ. Ойлгож, байлаа 3 Бүчээ дурсгаж й С.ОЧИРХҮУ ! ид зүүдэндээ Анхпы. гараанд Амшилттай сайп Алт: л Урамшдаг. байзнээ БЕЛҮТНЙС ЕК ! (Алтай хотып 10 жилийн хоёр- 2 Бэл" эн золло0. урахын ереолийг дугаар сургуулийн багш) П 11 1 “ЛҮН ар өө тгөдта цац маанаг цицицтэшииишииэишлиин ШиШн ҮрсЭэн СӨНӨЕ, С31гҮЛ33: ЗАХИАЛААРАЙ суналаци захиалаарай . 1 р «Пионерийн удирдагч» сэтгүүл: гүйл. ажиллагаанд зориулагдсан. ШИНЭ ДУГААРТ Манай реданцид өдөр бүр. Ир: нь «Нам, эвлэл, пионер», «ПиНО” материалуудыг хэвлэнэ, Мон дэг олон захидлын заримд «Пио- нерийн ажлын шилэх ухааны У.болон ах дүү социалист бусад «Залгамжлагч» сэтгүүлийн энэ нерийн үнэн» сонины эхНий Х8- үндэс», «4їїйнонерийрн, ажльшарга. орны пионерийн: “байгууллагын | оны МЗ2 хэвлэгдэн гарлаа. Энэ и гас шилийн зЗахиалгаас хоцор- зүй ур чадбар» їаїїпоперийн аж. туршлага, пионер “багачуудын дугаарт МАХН-ын ХУШ их ху- чихсон. Одоо хаана? яаяг захи8- лын тэргүүн туршлага» «їїн0- дунд явуулах улс тор, соёл, ХҮ: | рал Ардын хувьсгалын 60 ми- лах вэ? гэсэн асуулт олон бай: нєрийг эвлэл халамжилж бай-” “мүүжлийн олон талт үйл ажил. | лийн ойд зориулсан «Нам, хувьс- даг. Одоо манай орон даяар С0 на» «Багш, өцэг, эх байгуулла: лагаатай холбогдох арга. зүйн гал, эвлэл, хүүхэд» булан, нх нин сэтгүүлийн сүүлийн хагас га», «Пионер театр” гэсэп тогг зөвлөмж, пионерийн: ажилд гарч | хурал, их ойд зориулсан пионер жилийн захиалга ягагдаж байгаа мол булангуудтай 10м, байгаа тэргүүн туршлага, дэвч || сурагчдын зохион бичлэг 4Сан- сар хүүхэд», «Өсвөрийн орчуу- тул хавлэл захиалгаас хоцорсон, : ХЭИ25 шилтэт шинэ үүсгэл санаачилга, «Пионерийн удирдагч» сэтгүүл шилдэг арга ажиллагааг нэгтгэн | лагчдын клуб»: шинэ булан, түүнч- хагас оюнлзэр захиалсан хүүх: бүртээ. «Вүрээн » дүүд, «Пионерийн үнэн» сониноо нь даа РҮҮ дох АГ ЯН ШАН дүгнэж бичцэ:. Түүнчлэн: ерөн: үглэн «МХЗЭ-ийн шагпалтан», нэртэ үү! 19) с ХИЙ боловсролын , сургуулийн «16 наспиыханд», «Шинжлэх ухаап, техпик, өсвөр үе» зэрэг уламжлалт “булангууд, .Зөвлөл- тийн зохиолч Н. Носовын «Тєеле- фон» хэмаэх сонирхолтой өгүүл- лэг нийтлэгдэв. Уншигчид аа! Сэтгүүлээ 1981 оны сүүлийн хагаст захиалж уп- шихаа мартавзай! Хагас жилийн үнэ 4 төгрөг, Сэтгүүлийн захнал- га тавдугаар сарын 80 хүртэл үргэлжлэх юм, УТГА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН “аахиалаарай. «Пиоперийн үнэн» 121: Б аа ЦиЛӨҮВү сонин бүтэн жилд 84 дугаар хэж Хуудсын шурга БО Хэ : лиг багш, сурган хүмүүжүүлэгч, 8: лэгддэг. Захиалгын үнэ 5 төгрөг, рэзн дуу» хуудсанд цар. 1 лэл, пионерийн ажилтан, идэвх” Шин аНр 2 хурйг од шөнө байл Айл ЫН аййн уйыы З3Л,ӨМУУДЛЫГ ШИ орхуулийн нины зөвлөл 5 5 : ЛОС, үрдэг их ДЭЭД, ДУНД сургуулийн шимэн вшндрал, ахуйда Арх Хүй 55. бйлан шурмгчйй, хшэширцд “ГҮ 0 : хдийп. зөвлөлийн гишүүд, Шинжлэх ухаан технийийн мэдээ, НН хаЛцэН ХЭ ДОЛЕНЧДЭХ шон ХУЦ ҮЭ материал НИЙТЛЭМС дилагд, аргачилсан зөвлөлгөө айх/0М, өгөхөд тус сэтгүүл дугаар бү- Сэтгүүлд өсвөрийн пионер су. рийлхээ нийтлэх зүйлийг зориул- рагчид, баатарчуудыг коммупнст 18. баатарын . нэрэмжит ёсоор хүмүүлсүүлэхэд тулгарч «Пионерийн: удирдагч» сэтгүү: Төв Зөплөлийн хэвлэл «Пнопе: байгаа гол зайгилгаа асуудлыг дийг захиалж ушшицгаана гэдэгт дирдагч» сэтгүүлийн аёпх- тусгасан өгүүлэл, зөвлөмж болон итгэж байна. орийн Уу. “чм дугаар хэвлэгдэн гарлаа, пионерийн .. байгууллагын йл Ї 10 Ё й Л БҮС «ПИОНЕРИЙН КУДИРДАГЧ» ! гэм улс тө оноларга 8 ЙН ажиллагааны шинжлэх СУрлүээлӨХүрран Жон пиопорийн . СЭТГҮҮЛИЙН РЕДАКЦИЙН энз сэтгүүл улиралд н9г удаа үндсийг сайжруулах, 2 ажлын онол, арга зүй, практик зөвлөл МХЗЭ-ийн Тов Хороо, Д. Сүх- Эрхлэгчийг Н, ДАРИЙМАА о | 4 ПЭНГ Ипденс--14140 ШИШ |. дсыц хэвдолийн комбинатад- "хэвлэв, ШДЭ Сүхбаатарын: шэрэмжит Ё, ? 6 х. ог Чилий 74081 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 26--МАХН-ЫН ХҮШ ИХ ХУРАЛ НЭЭГ дын ЛГЭР й / : ї 2 , ДЭХ ӨДӨР. «КОММУНИСТУУ : ЖИШЭЭНЭЭС СУРАЛЦАЦГААЯ» СЭДЭВТ БҮЛГЭМИЙН ЦУГЛААН ОРОН ДАЯАР БОЛОХОД 13 хоног ЖОННЫ . Майрамдлын район лийн 53 дугаар сургуулийн 5-ын «Нь» ангийн сурагч М. Хүрэл жинс ХОРӨА «А», «Вэ» ангийн урагч ” Амарсүрэн, Л. Эрдэг тэбайтар нар 1957 Заврах “дарчдиан, онц суралцаж байгаа эргүүний сурагчид юм. Тэ МА “ХН-ын ХУП нх хуралд СУУЛЫа) хөдөлмөр, урлаг. спорт, олон арын ч ажлаа илтгэх рапортад гарыг үсэг зурах ма , хярын Үү урах идат гардан ”- Т.ОАЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг шилийг СУРЛАГА онц ХӨДӨЛМӨРИЙН Тййслэлийн 57 дугаар сургуу- лийн бүлгэмийн зевлел «НИамыг- хай ХУШ нх хурал угтсан 18 до- лоо хопогийн гавшгай ходолморийн уралдаанд сурагч бүр сурлага хө- долморийн онцгой амжилт гар- гая» гэсэц. мэдээллийн буланг ансшиллуулсан нь зохих үр дүнгээ Өгч байпна. “Мөп-. идэвхтэн сурагч- дын дунд «Сайн бүхнийг дэмжил дэлгэрүүлье, саар бүхїгийг шахан зайлуулыьл» уриан дор Т. хоногийн ажил зохион явуулж 4-ийн а«Н» 6-гийн «Бэ», «Дэ». Т-гийн «Вэ», «Б», 8:аи:«В» ангиуд сайн оролц “ноо. Тус сургуулийн бүлгамийн зөл: -лөл МПБ-ын 56 жиндийн ойд. 30 риулсан хүндэтгэлийй шугам аг саал хийж сурлага. сахилга батаа- раа тэргүүний балтарчуудыг нио- церт элсүүллээ, Шинээр элсэгчдэд хандан сургуулийн. ахмад багш, замын гишүүн Лүмбэн баяр хүр: тэн: үг хэллээ, 5 « “тус сургуулийн 8:ын «Б» ,«В» ! тий. ГАВШГАЙ ӨДРҮҮДЭД ангийн хамт олоп МАХЦЦ-ыг ХУШ их хурал, Ардын хувьсгалын 1311) їоцлийн ойг-угтац их зохиолч Даш доржийн Нацагдоргтийн нэрэмжит бүлэг болох үүрэг аван амжилтт їй биелүүлж байна. Бүлгийн дарга У. Монгөнцэцэг, айгийц дарга ц Чулуунбат ййрын удирдсан. тус ангийн гиопсруүд Д.Нацагдоржийн намтрыг судалж, хүүхэд бүр гээс доошгүй бяцхай ном, са! ом хийж, Д. Нацагдоржийн пэрэмжит бүлэг, салаа байгуулаа Шеф Тийн. « Б» ацгийнхандаа их зохиолч Н тцагдоржийн охсон дуу шүлгээс заая: байга. Сурлага, урлаг, спортоор тэргүүний сурагч Д.Оюундэлгэр, Т Байгалмаа, 1! Оюунчимэг С. Чулуунгарэл, Дорж сүрэн, Т. Алтанхулг, Д.Оюунбилэг Н.Отгонбаяр, Саранчимэг пар иох- уугай зохиолч уран бүтсэл " доа хошуучиан байга 5 | сурагч Э. НАРАНГЭРЭЛ САРАНГОО : 58 дахь жилдээ Ф 156(1690) 9 1981 оны табдүшар сарын 139. Лхайа МАНДАТЫН ЭЗЭД “осонссэтгслнаалилитит, Байгаль хамгаалах сараар -- САНСРЫН 11111111 11111111) ттттгриүатэ оо 71 Цэ ннсэгчдийн НЭРЭМЖИТ МОД СУУЛГАВ СҮХБААТАР оймгиїн Түмэнц гын самгийн аж ахуйн 8. жилийн н, мод зүлэг (87) 14 1 , м 04:1/031Нч э Ссаїхмыг хамгаас. сиулгаж арчлан тордох байна. Наймдугаар амгийн оч сурлагатан ї ич Б. Баярсайхан. Д. Гамзоэшг: нар сансрын нисэгч п.А. Ябашс б », Ж.Гурра: нарын нэрэмжит зулзгам мод суулгаж арчлан т д илам а. їнсТ Слатруцудын нэрэмжит төгөл бай. 1 т н нартаа хүлээлгэж өглөө. загч М. НОРОНСҮРЭН УЛААНГОМ х иэгдүгэср жилчйн Єурэцуль -башгаль- халь. 1 тал т бахь сар аллаар ёмгч булгүүдийн дунд Хэний анг н олоч цэцэгтэй єэ?» уралдаан зарлан ажиллаж байн 10 14141 58 цамтай болж 103 сав цэцэг тарьж цэц- гийн мандал зургааг ба . «Са ын нисэгчдийн Нэрэмжит 101 мод» бу цэ т чсомбоор манай суу илийн газомер-г баа тарч ) баяртай Ч Нирш ГЕЧИМИД:: ЖАРГАЛАНТЫН ХҮҮХДҮҮД Ховсгол аймгийц 2Каргалант Ү мын 9 жилийц сургуулийн гписнср сурагчид дархан цалазгай ан амьт- (ын тухай булан гаргаж, бацхан ном хийн, байгалийн калепдарь Хөтөлж зигц кабипетаа цэцэгжүүлн Бай галийц гоо үлэмж» сэдэвт аллал уус ку Гэ циолоо цонерийн ахлах удирдагч Г. ЧОИЖИЛСҮРЭН Г.К2КУКОВЫН Улаанбаатар: хот, Г. К. Жук Фын оргон. чөлөө. Онд. ОХУ-ын магсшшал 3ХУ-ын дориоц улаа тн” баатар, БНМАУ-ын. . баатар Гроргий Констайтинопич Уїуновын дурсгалын мулей Г. КК, 1Кукон бол монг түмэн, өснөр залу! Ү луйд гүн хүндэтгэл олж ёан. иэрт ташин байг солынг дайнд байгуулсан вь манай” нах, төр үнэлж Эєєлөй бузйг: БНМАУ-ын баатар цолоор шагцаслн- билээ Халхын голын рдїїоид. болсон Лионы “-милитаристуудын ксраг шударга дайнд зөвлөлт, мопсолын ЦЭЦГЭА ДУНД хотын төвийн (8 8и- сурагчид пайгалть хамгаалах уламжлалт саршнг чилсар анги танхимаа “цэцэгдсүүллээг Ангид кгаань будинїї хүрээлэн: өнгө. өнгийн цацэг навч дэлСааг гч цоэсэн цн үгэ тогс сайхан байна ” Мандалговь лийц сургуулийн Т.гийн «Г» ангийн сурагч ОТГОНЦЭЦЭГ, БОЛОРМАА НУЗЕЙД цэргийн байгуулсан яруу ялалтын 40 жилийц їлдарт айгсор нээгдсэн. эца” музеї! үгэгчлээр та4 ардатгүй. Ялангула манай. пча- исүг сурагчид МХЭЭ ийн гишүү Үллуүучүууд эсвлолт торийн болон цэргийн нарт зүтгэлтэн, гарамт й! жсалсжны амьдралын гайхамшигт гмнал, түүний байгуулсан гавь, нитай тацилцахын тулд Тус уг байн үзмэрийг байлга судалсаар байна Гапдутаар: сарын 9 Ялалхын баярыг өдөр. нис тэлийт им нер сурагчид, залуучууд РсБе Жуковын мүсейг үгэлс єацирхлоо, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ «ЭРДМИЙН п» : АМ РЭЭР Нийслэлийн ппонер сурагчид МА ХН.ыд ХУШ Є их хурал, Ардын гьсгал, МХЗЭ-ийн 00. жилий Ч. БОЛҮЛ «МАХН-ын үйл хэрэгт со сүнэнч байж, МХЗЭ.ийн хойчийгчиэр төртэй салгамжильйя» уриан дор явагдсан “Залгамж үс» аяны удир- дамжийн дагуу авсан үүргээ ам- шилттай биелүүлж 1280 пионерсу- рагч сайнаас онцод, 8009 пиопер 22 рагч дундаас сайнд, пионерийн бүлэг, 489 салаа, баатарчуудын 50 баг, РҮР! аравт дундгүй сурч, пио- нерийн 508 бүлэг, 310 баг дундгүй су аж байна. 3 онер сурагчдын гол хөдолмөр болсон сурлагын чанарыг сайжруу. лахад «Залгамж үс» алны удирдам- жийг чиглүүлэн ажилласны үр дүнд нийслэлийн тпионерүүдийн сурлагын амшилт 96 хувь болж онц сайн су. ралцагчид 47 хувьд хүрлээ. Ийм үр дүнд хүрэхэд чолөөт ца- гийн штаб, сурлагын штаб пнонер сурагчдаар сурлагаа системтэй ча. наригуулах, хувийн тооцоотой үүрэг авахуульн ажилласан нь амжилтын эх булаг болсон байпа. «далгамж үс» аяпы удирдамжийн дагуу амжилттай аялсан 1200 пио- нєр сурагчид «ч үе» алны гайшгайч тэмдгээр, 57 сурагч МПБ-. ын Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хү- рэл медьлиар шагиагдлаа, «ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС» ЖИГҮҮРЭЭР «Залгамн, үе» алпы | хугацаанд «Сургууль орчноо цэцэрлэгжүүлье» хөдөлгөөнд иййслэлийн пионер баа. тарчууд идэвхтэй оролцож хот, район, сургууль орчноо тохижуула- хад тусалж 7128 ширхэг цэцэг тарьж, 161 цэдгийн мандал бай. гуулж, бүлгэм бүр хариуцсан буль- “варуудад эргүүл пост байгуулан, арчлаж хамгаслт байна, Ленип град Хотын пионерүүдийн “Хишиг-Өндөр ийн ї "Нийслэлийн туршлагаар орон сууц гудамжны хо- роолдын «Инэ бүрийп насны хүүх- ДИйн бүлэг».т ашиллын 1200 гаруй ционер сурагч хамрагдаж, түүхт ої- пууд угтан «Төрөлх хот, хороолол, хороо, гудамжаа үлгэр жїїшээ социа. лист. хот, хороолол, хороо, гудамж болгоход пиойер бүхэн хувь нэмрээ Оруулья» уриан дор «Манай орц» сарын ажлыг «Хайа», «Шат», «Чий- дэн», «Хаалга» гэсэн үе шаттайгаар аохион байгуулж дүгнэв. : ч Юмхнаар юм хийе» хөдөлгөөнд 9252 пцонер сурагч 719 дугуйланд хамрагдан сурьлцаж 1000 гаруй тоглоом хийж цэцэрлэгийн бяцхан дүү нартаа дурсгав, «МИНИЙ ЭХ ОРОН-БНМАУ» ЖИГҮҮРЭЭР МАХН-ын ХУШ их хурал, Монгол Ардын Хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 ншлийпн ойг угтан зарласан зсуулт хариулт, зохион бичлэг, уран. бү- тээлийп . уралдаанд нийслэлийн 2080 пионер сурагч хамрагдан оролцоод байна. Ахмисд коммунистууд, эллэлийп тишүүй ах, эгч нар маапь ам, эв- лэлийнхээ дайчин шийдвэрүүдийг хз- рэгжсүүлж бүлэг, бүлгэмийн ажилд туслах зорилгоор ахмад нөх- дийп зөвлөл 80 гєруй байгуулагдай ажиллаж байгаагийн дээр хөдолмө- редрео алдаршсїн 846 тэргүүний ах, эгч пар зөвлөх удирдагчаар ажил. лаж пионер баатарчуудыг халамл- лап хүмүүжүүлж байнг, Өсвөр үеийн бид ч гэсэп тэдний. хээ хөдөлмөрч дайчин уламжлалаас суралцаж ажилчны сглуу халаа 16 бүлэгт 416 ппопер, арми, хилчдийт валуу халаа 24 бүлэгт 210 апонс9” хамрагдап суралцаж байна, » “Залгамж үе» алны хугацаанд эх орноо судлах хол, ойрын тойрон ал- лалд 60-аад мянган пионер сурагч оролцож түүхэн дурсгалт газар, ку- асї, хөшөө дурсгалыг шефлэн агч эргүүл пост гарган арчлан хамгаа. хүүхдүүд Булган аймгийн Хишиг-Өндөр сумын арван жилийн сургуулийн пио- иср сурагчид, МАХН-ын: ХУШ нх хурлыг сурлагын өндөр амжилтаар ахын тул тусгай толовлөгөө гарган ажиллаж байна, ( їе Билаанар: урлаг, спортоор тэргүүннй сурагч олон бий. «Бэ» ангийн сурагч, онц сурлагатан А. Нарантула, 8-ын «Б» сурлага, х 6-гийн ангийн сурагч онц сурлагатан, бүлгийн дарга Д: Батчимэг, ангийн сурагч бүлгийн дарга П. Өнөрбүтэд нар. Тус сургуульд 5-ын 4Б» Ш, ЭРДЭНЭ-ОЧИРЫН авсан гэрэл зураг. Т1111111111111111111111111111111111111111111111 11111111 111011 0 111111 Пионерийн бүлэгт эвлэлийн халамж Эрдэнэт хотын Хялганат хорооны 1Ю яинлийн сургуулийн МХЗЭ-ийн тишүүн сурагчид МАХН-ын ХУШ их хурал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойг угтаж «Пиоперийн бүлэгт эвлэлийн халим үзүүлье» ходолгоон орнүүлж ажилласны үр дүйд пионер бүрийг бүлэг салааны ажгилд идэвхтонН орол- цуулдаг боллоо, , - (1, ЦЭРЭНДОРЖИЙН ашсан гэрэл аураг иглэн ёслол хүн- тэдгээрийг түш : ол лвуулж лах, дэтгалийн ажиллагааг Монгол.Зөвлөлтийн- найрамдлыг бавиалаг ах изр мааны ШУГЛЫГ монхиүүлсэн. өдрүүдэд сансрын баа х руудын нзрэмжит болохаор ҮүүрРэ азсан 17 бүлэг амлалт үүргээ бие- ШХүлнан шонер сурагчид бид сл дүн авахгүй гэсэн хөдөлгөөн “Врнуулж ашилласиаар сайнаас 1000 ханд ШЭНООСВВЛХЭЛТ 3 81 ппонер пнер, муугаас дундад шилшиж сайхан амжилт гаргалаа. Үе, тэнгийн чацуутан найз “На- ынхаа тэргүүн туршлагаас сурал- цах хөдөлгөөн ернүүлзн ажиллаж бүлэг, салааныхаа ашилд Бүх Хол- боотын. Пионерийн. байгууллагын бо- лоп социйлист орнуудын пионерийя байгууллагын туршлагаас «Цэцгийн дэлбээ» концерт «Хөгжилтэй үдэш- лэгэ, «Төрсөн өдрийн баяр», «|ЄЛЄ: визийн тойм» нэвтрүүлэг «ШУУР- хай сэтгүүлэ, «Пионерийн ажлын гараа.барий» зэрэг олон ажлыг Нэвт- рүүлж үр дүнд хүрлээ, «ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ-АВХААЛЖ САМБАА» ЖИГҮҮРЭЭР 1931 онд Лепиний номсомолын санаачилгаар үүссэн ХБХБ тэмдгийн нормыг 223306 сурагч хангам, ОнН- єийц тамирын 245 сеяц, дугуйлан ажилуулж “уралдаан тэмцээнийг 19- рел бүрийн хэлбэрээр зохион |бан- гууля: биепйн тамир-эр- хаг зоригийн хүмүүжлийг Сүх нийтийа хүртээл болгож байва. Е Шинэхэн байгуулагдсїп хүүхдийн цанын баазад «Пиоерийн үлга» С0- ниншм царэмжит цэныа тэмцэн, Най- рамдал, Сэлбэ, Сегпогөз суславд «Бага олимп» зохион байгууллаа. АВХДУГААР БҮГД ХУРАЛ Улаанбаатар хотын пионерийн зөвлөлийн анхдугаар бүгд хурал саяхан боллоо. Бүгд хуралд хотын пиаперийн зөвлөлийн дарга Д. Цогзолмаа «Ппонер сурагчдад ёс суртахууны хүлзгүүжил олгоход пионерийн бай- гууллагаас зохиож- байгаа ажлыг сайжруульйя» гэсэн илтгэл тавьш хэлэлцүүлэн, Илтгэлтэй холбогдуулж 40 ЖИЛИЙН ОЙД НЬ--г- - туслахын хамт давхардсан АВЬЯАС БИЛЭГ-УРАН ЧАДВАР, хАВЬНАС ГҮҮРЭЭР - Чөлөөт цагаа зөв өнгөрүүлэй, ур- даг уран сайхны -дугуйлан ч 4 160-ыг ажиллуулж «Ая дуу. Үр- лагийн үзлэг, «Эх Орон Тандаа» улс төрийн дууны баяр, тойрон бүжгийн өдөрлөг, асуулт харнулт, уран зулаг, тєле уралдаан зохТДИЙН урлагийн Т цаа” дам зэргийг зохион явууллаа, | Улс торийн дуу дуулзачдаар. 8, 45, 23, 36, 62: 52, 41,33 р бүлгэм, урлагийн үзлэгт 1,45, 17, 52,4,41:33 дугаар бүлгэмүүд идорх. оролцлоо. / хэй авт урлагийн 22 ажилтан өсвөр” биднийгээ халамаган- зөвлөх удяр- дагчаар ажиллав ахмадын «Цуурай». чуулга концертоо тоглолоо. 25 Пионер сурагчид бид авьяастны алдартан Дортждагва, Дамдинсүрэн нарын 27 хүнтэй уулзалт хийж соёл урлагийн Өв уламжлалаас нь 1 су- ралцсан юм. «ОЧ» ЖЖИГҮҮРЭЭР Настныг хүндэтгэн, нялхсыг асар- даг сайхан уламжлалын дагуу нийс- лэлийн сургууль, Сүлгэмүүдийн дучд «Пнонерүүдэгс-баатарчуудад халамж: үзүүлье» хөдөлгөөн эрчимтэй др- нө баатарчуудын 901 багийг пио- нерүүд шефлзи авч тэдний хичээл, сурлага, хүмүүжлийн ажнлд биечлэа С тоогоо 581 дуу. 208 бүжиг 428 тоглсом завж гсургалаа. Дүү нарынхаа хамт уудам 5х ор. ноо тойрон аялал маршрут гар- ган «Баатарчууд-Сүхбаатарын орноор» тоглоом аяллыг МПБ-ын Тов Заевлө- лөөс гаргасан удирдамжийн дагуу 28| удаа зохиоц явуулсан нь баа- тарчуудын шЭВЦЧ мэдЧхҮЛЧ дайн хөг- 2 айхан ашил боллоо. жүүлсэн Гар пнонерийн ахлах удирдагч Ц. Лхамсү- рэн, 51 дүгээр сургуулийн онц сурлагатан, Октябрийн районы їино- нерийн штабын дарга Д. Энхтулд, 62 дугаар сургуулийн захирал, МА ХН-ын ХУШ их хурлын төлөөлөгч Б. Чүлтэм, нарын олон хүн үг хз- лэв. Бүгд хурал дээр МХЗЭ.ийн Тов Хорооны парийл бичгийн дар- га, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ- ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Цэрэн» дулам дэлгэрэнгүй үг хэлэв, МАНАП С./РВАЛ2ЖЛАГЧ Хо-Ши-Миний нэрэмжит Вьетнамын Вьетнамын пиоперийн байгууллага анх 1941 оны тавдугаар сарын 15- нд байгуулагджээ. Вьетиамын ард түмэп, хувьсгалын анхны баатар ппонер Ким-Донгийн гэгээн дурсга. лыг. үргэлж хүндэтгэж байдаг юм. Ппонерийн бүлгийн дарга энэ хүү дөнгөж 14 настайдаа. хупьсгалын нууц байгууллагад холбоочноор ажил лаж байлаа, 1942 оны эхээр Ким-Донг үүргээ гүйцэтгэж: яваад дайсанд баривч. лагдсан боловч хувьсгалын нууцыг хэлэлгүй . баатарлагаар амь үрэгд- сац байна. Наймдугаар сарын хупьс- галын дараа 1945 оны 9 дүгээр са- рын хоёрт ВБветпиам улс тусгаар тогтнолоо олсон цагаас пнонерийн бүлгүүд газар бүр байгуулагдаж эхэлжээ. Гэвч тайван цаг удаан үргэлжил» сэцгүй, 1945 оны есдүгээр сарын 23:нд францын пмперпалистууд да- хий дайц дэгдээв. Вьетнам хүүхдүүд ваар, зэ, ах парынхаа хамт эх ор- ноо хамгаалах хэрэгт оролцож: хуу- лах хуудас тараах, холбоо ЁВЦа зэргээр хувьсгалчдад тусалж байв, Францын колопичлогчидтой хийсэн тамдэл 1954 онд плалтаар дуусч ппоперийн ходолгооп хөгжих бололгц нээгджээ, 1956 опы 10 дугаар сард болсоц Вьетнамын салуучуудын хол- бооны:П их хурлаа тэргүүний пио- нерийн бүлгийг «Н мдугаар сарын» израмжит бүлэг болгол: байх тухай шийдвэр гаргав, Вьетпамын ционерийн байгуулла-” тиг 1909 оны тавдугаар сарши 415- нд Хо-Ши.Миний нэрэмжит болго- жээ. Вьетпатын Хөдөлмөрчдийн На-. пионерийн байгууллага зын Төв Хорооноос «Эх орпоо пэгт- гах, соцнализмын үйл хэргийн 16- лөө тэмцэлд хэзээд бэлхэп байгтун!» гэсэн дуудлага бүхий тугийг пионе: ринп байгууллагад хүлэзэлгэп огчээ. 1961 онд ппоперийн байтуулла- гын 20 жилийн ойн баярын хурал дээр ерөпхийлөгч Хо-Ши-Миц эх сроп, ард түмэндээ хайртай байж, цуцалтгүй сурч хөдөлмөрлөн, бие бялдраа чийрэгжүүлэн, эрүүл манд, сахилга баттай, үнэглч "шударга, эрэл- хэг зоригтой байхыг пионерүүдэд урналав. “Энэ сургаал нь пиоперийн сангууллага, пионерүүдийн үзэл сур- тал-ёс суртахууны хүмүүжлийц аж- лын үндэс болсон ют. 1965 оны наймдугаар сараас эх- лэн 1973 оны эхэн хүртэл Вьетна-| мын ард түмэн Америкийн булаан ззлэгчдийн эсрэг эрэлхэг тэмцлийг явуулсан юм. Энэ тэмцэлд ионе- РҮүд ндэвхтэй оролцож «Мянган сайн зүйлс» гэсэн хөдөлгөөнийг өр- нүүлэн, тэд цэргийн ар гэрт туслах, дайспы бомбогдолтоор шатсан гал түнмрэзс хүүхдийг аврах, цагаан будаа, жимс ногооны талбай дээр ажиллах, гэрийн шувуу тэжээж мал- лах зэрэг ажил хийж байлаа, 1969 онд ерөпхийлөгч Хо-Ши« Мин нас эцэслэж, түүний гэгээн дурс- галд зориулан 1970 оноос эхлэн тэргүүний бүлгийг Хо-Ши-Миний йиэ- рэмтит болгохоор шийдвэрлэжээ. Пиоперийн байгууллагад 11-14 иасны охид хөвгүүд нэгдэх богоод 1-3 дугаар ашгийн 7-410 пасны багачуудыг пноперийнп байгууллага халамжлан удирдаж байдаг том. Одоо пноперийн байгууллага эгшээ!- дээ 6 сан хүүхдийг хамарч байна. Пноперүүд улаан бүч, тэмдэг зүү” дэг. Тэмдэг дээр залуу хулсны м9- чир байдаг нь Бьетнлмын залуу үеийг, дэргэдэх алтац тавап хошуу нь пшонерүүд намын үйд хэрэгт үнэнч гэдгийг, улаан нараар ЁБьет- нам улс эрх чөлөөтэй гэдгийг ЛҮР- сэлсэн байна, - Д. ЧУЛУУНХҮҮ. (4 Р”! | !! Ши ШИШ Нион їшай орны жаргалант ирээ- “хүүхэд багачуудыг зрүүл са4- өсч, Эрдэм мэдлэгтэй, хө. орч иргэд болгон хүмүүжүү-, “анхрий хайрт нам, засаг їга Эцэг ёсны халамж анхаа- олон чухал арга хэм- Ї Үүний нэг нь ї үеийнхний амралт, чөлөөт цагийг зов боловсон үр бүтээлтэй төрүүлэхэд зориулан пионерийн Ч сон ходөлмөр амралтын зус- иг олноор барьж байгуулж бай- ярдал мөп, “та нарыг пноперийн зусланд мрахад Эцэг» эх чинь 14 төгрөг Самар Энэ нь нэг хүүхдийг 14 Ээ амруулахад зориулагдах бүх зардлын Б хүрэхгүй хувь юм. Бусад рдлыг улсын нийгмийн ы аснын хөрөнгөөс гаргадаг. Үү- Ээ) зэрэцээ пионерийн зусланд ирш, ОЧИХОД үнэ толбөргүй тээв- грээр үйлчилдэг. 1 үп тапанжилд ерөнхий боловс- олын сургууль төгссөн 120- 97 шянган залуучуудыг техник сургууль болон улс “ |ардын аж ахуйд шилжүүлнэ. ЖА (БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, “соёлыг 1981-1985 онд хөгжүү- дэх үндсэн чиглэлийн төслөөс). Ф 7Манай цам Засаг өсвөр үеийг “эрдэм боловсролтой, эх орон, ард “түмнийхээ үйл хэргийн төлөө цу- зїлтгүй тэмцэгч шилдэг иргэд болгон хүмүүлсүүлэхийн тулд байц- Тын анхаарал халамж тавьи ОаИ- даг билээ. БНМАУ-ын улс ардын аж, ахуй, соёлыг 1981--1985 оцпд хогжгүү- дэх үйдсэл чиглэлийн төсөлд “ерөнхий бологсролын дунд сур- тууль төгссөн 120-127 мянган г.шлуучуудыг техпик мэргэжлийн сургууль. болон улс ардын аж ишллтилнууллэ гэж. Заасан “Үүнээс 50 орчим хупийг Пь ЛЄХїЇН мэргэжлийн сургуульд хамруулан суралцуулж мэргэжил олгох тул үлдэх 50. хувь нь үйлд- г.гөрлэл дээр очиж, ажиллахын 3э- рагцээгээр-сурах юм. Иймээс юу- ЛигөмНо сурагчид та бүхэн дунд “сургуульд сурч байхдаа хөдөлмө- Г.Гийн хичээлд идэвх чармайлттай ГОролцож, хөдөлмөрийн анхны да- Далд сурахын сэрэгцээтээр ямар Жил эзэмшиж, юу хийж Ч4- ТЛЭХ вэ? гэдгээ тогтоож | өөрийгөө гэчлынс ирэдүйд эзэмших мэргэлг- Т2ШШихээ чигийг гаргах нь маш ЧУ- Юм. Энэ нь зөвхөн дунд сур- төгсөөд үйлдвэрлэл дээр Очих сурагчдад төдийгүй г1Єхнинум, дээд сургуульд та рагчдад ч зайлшгүй хэрэг- өөрийн дуртай, авьягс- Эзэмшиж чадах мэргэас гон авах нь хэрэгтэй. ориы улс ардын аж аль ч салбарын үйлдвэр- ил ирэх тутам улам ни, цахилгаанжиж Л мэргэМлийн хөдөлмӨ- Увийн жин эрс нэмэгдлээ. 0 мэргэжилгүй хүн үйлд- ШН үндсэн дамжлагад “чадахгүйд хүрч байна. ловсролын “226 ерөнхий 3 Ч Ён Ёо Ї!! ШИШ ӨТ її БНМАУ-ын улс ардын ал ахуй соёлыг 1981-1985 онд ХӨ лэх үйдсэн чиглэлийн төсөлд пио- нерийн зуслангийн тоог олшруула- хаар ааалаа. УГ таван илд зөвхөн МҮЭ-ийн харьяа пионерийн зуслангийн ор- ны тоо өмнөх таван иилийнхэлс 86,9 хувиар нэмэгдэв. Мон хуга- шд шлан зуслалд амарсан хүүхдийн тоо 20 орчим ху өссөн юм. с 2-1а Шинээр пионерийн зусланг барьж, байгуулах, түүнд а дад зориулан жил Ёл УЛСАН Д улсаас үлэмис хэмжээний хөрөнгө мөлгө зарцуулж байна. Улс, ардын ал ахуй, соёлыг хөгжүүлэх УП таван иилд үлд- сэн чиглэлийн төсөлд заасан заал- тын дагуу Говь-Алтай, Дундговь, Ховд зэрэг аймагт пионерийн зус- лан шинээр байгуулагдана. Эдгээр зуслан нэг зэлжиндээ. 200 хүүхэд хүлээн авах бололцоотой, нэг сая Эх орны марг. гаруй төгрөгийд төсэвт | ертөгтэй том. Үүний үр дүнд бүх анмаг пионерийн зуслантай болж, түү- ний материаллаг бааз нь бэхшиж хүчин чадал Нь өсч зуслангийн орны тоо 30 гаруй хувиар Чэмэгд- сэнээр амрах хүүхдийн тоо үлэмж өсөх юм. Мон Монгол-Зөвлөлтийн тарсан уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийн цогцолборын бүрэлдэ- хүүн хэсэг болсон їйзг зэлжинд 200 хүүхэд, 300 амрагчид ХҮ- лээн авах хүчин чадалтай «Сэлэн- гэ» амралт, «Найрамдлын эрдэ- нэ» зуслангийн барилга иж бүрэн барилга байгууламж ах дүү хоёр орны алдарт барилгачид инженер, техникчдын хамтын хөдөлмөрөөр баригдаад удахгүй ашиглалтад орох гэж байна. Ийнхүү шинэ 14- ван- жилд пнонерийн зусланг барьж байгуулах, “өргөтгөж: тохи- жуулах, хүүхэд багачууд та нарыг амарч сувилуулахад зориулан ул- сын нийгмийн даатгалын хэрөн- гөөс урьдын адил олон арван сая төгрөг зарцуулахаар төлөвлөж байна. Хайрт пионер, сурагчид та бү- хэнд энхрий хайрт намынхаа ХУШ их хурал, Ардын хувьсгта- лын 60 илийн ой угтсан сурла- га-хөдөлмөрийн аяндаа улам их амжилт олж, 1980-1981 оны ХИЧЭЭЛИЙН ЖИЛИЙН анги дэвших, сургууль төгсөх, улсын шалгалт- даа сурлагып өндөр амжилт гар- гахыг хүсэн ерөөе. 5 МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн харь- ла амралт, сувиллын хэрэг эрхлэх ерөнхий газрын дарга Ш. ГОНЧИГ Эргтсэ Ч ч ЭРЧ ЧРСЧР Эг Ү-счЧтгэтг ээ гэг этгээгээ сэтгэ эт этгэтгэтг)эт МЭРГЭЖИЛТЭЙ АЖИЛЧИД БЭЛТГЭНЭ дунд сургууль төгсөлс сүйлдвар- лэлд шилжин ажиллах сурагчид заавал мэргэжил эзэмших шаард- лагатай тул тэдэнд зориулан үйлд- вэрлэлийн явцад ажилчдад мэрг жил азэмшүүлэх, мэргэжил дээш- лүүлэх сургалтын систем байдаг. Бүрэп дунд боловсролгүй 84- луучууд . хөдөлмөрчдийн ерөнхий боловсролын орой, эчнээ сургал- таар бүрэн дунд боловсрол: олох, их дээд. тусгай мэргэлсшийн ДУлД сургуульд орой эчнээгээр суралцаж тусгай. мэргэлслийн боловсролоо дээшлүүлэх бодит бололцоо та бүхэлд нээлттэй байна. Манай орны барилга, хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэр, тээвэр, холбоо, худалдаа, үйлчилгээний. техник мэргэжлийн сургуульд суралцсан охид хөвгүүд нь дээрх салбарын үйлдвэрлэлд .хэрэглэдэг . машин технин, тоног төхөөрөмжийн бү- хий л үйл ажиллагааг эзэмшсэн тухай мергэжилийн үнэмлэх авч төгсөпо Техиин: мэргэжлийн Сургуульд суралцагчид нь улсын бүрэн хай- гамж үнэ төлбөргүй. Эдлэх богоод тэдний суралцсан хугацааг улсад тасралтгүй ажилласан хугацаанд оруулж тооцдог. : 5 ТМС-д онцсайн суралцсан су рагчдад сурч байх хугацаанд її МҮЭ, МХЗЭ-ийн нэрэмжит цалинг олгодог бөгөөд төгссөний лдараа Ли дараа мэргэжлийнх нь дагуу 8, хих шатны дээд. тусган маргэлс лийн дунд сургуульд хонгөлөлт тэй болзлаор злсүүлдэг юм. Залуучуудын сурах, мөргэуцїл өзэмших эрэлт БЭ ДОЛУЛЛТ илгоор ерөпх ! Бар БУргуулийл үуш шШВЛиЛСаН сурагчдыг Өлсүүлэн шн ший эзэмшүүлдэг хоёр жили ї су галттай техник мэргэжлийн, ур- гууль, МӨпП УШ анги төгсөгчд элсүүлж мэргэж л, ерөнхий дунд, боловсролыг нэг зэрэг олгодог 8 жилийн сургалттай техник мэр- гэжлийн дунд сургууль, Х ааги төгсөгчдийг элсүүлжс мэргэжил ззомшүүлдэг-цаг жилийн сургалт- тай техникийн сургууль ажиллаж байпа- УП тавац илд илйтдээ 4000- гаяс: доошгүй суудалтай техник мэргэжлийн с ргууль барын ашиг- лалтад оруулахаас гадна, теЄх- ник мэргэжлийн дунд “Сургуульд шилжүүлэх техник. мэргэжлийн сургуульд суралцагчдын ёрөнхий боловсролын түвшинг дээшлүү- лэх юм Өөрөөр хэлбэл техник мэргэжлийн “дунд сургууль төг- сөгчид нь мэргэвлийн зэрэгцээ бүрэн дунд сургуулийн Х ангийн боловсрол эзэмшийяг төгсөх болцо. ҮП таван. ажилд өөрийн орны техинн мэргэжлийн “сурвуулиу- ДаД ДУНД “Сургуулийн УШ, Х анги төгссөн охид, хөвгүүдїїйг ЭЛ- сүүлэп суралцуулна. ЗХУ-ын тєхпйн мэргээклийн сургуульд суралцагчид 1981-- 1982 опы хичээлийн жилээс ЭХ- лэн нэг жилийн хэлний. бэлтгэл хийж нийтдээ гурван-яаил сурал- цах юм. Энэ-нь шипжлэх ухаан тсхникийн . ололт, амжилт Мате- риаллаг. үйлдвэрлэлийн “салбарт асар хурдан нэвтэрч байгаа өнөө үед хүн бүр орос хэлний Ммэд- лэгтай байх шаардлагатай хол- богдоц гарчээ. ТМС төгсөгчдийн мэргэнслийн түвшин... дээшилж сургалтын 19- лөвлөгөө, программаар тогтоогд- соноос дээгүүр мэргэжлийн 30- рэгтэй, онцсайн төгсөгчдийн тоо нэмэгдсээр байлна, Улсын ДЭЭД, тусгай дунд, тёх- инк мэргэжлий,ү боловсролын хорооны ахлах маргэжилтэн Н, ДАШИЯМ ь- хам-| Түрүүч нь 3534, 35:д Юмс. үзэгдэлд түүхэн үүднээс нь хандвал өөрийн гэсэн түүхгүй. нэг ч шинжлэх ухаан гэж байхгүй. Хэрэв физиквийн шинжлэх ухаан өөрийн түүхгүй байсансан бол Ньютон, Эйнштэйн, Курчатов 33- рэг тэр эрхэм сайх-н хүмүүс мар- тагдсан байхсан. Түүхийн ухааны эцэг нь Геродот юмуу аль зєвэл вөр хүн юмуу, Геометрий: ухааны эцэг пь Эвклид юмуу аль эсвэл өөр хүн юмуу гэх зэргээр будилж гүйцэх байсан. Гэтэл тэгдэггүй. Шинжлэх ухааны салбар бүр, хү- ний мэдлэгийн салбар бүр өөрийн гэсэн түүхтэй, анхлагчтай байдаг. Хурдан хөлгөөр зорчихдоо тий- рэлтэт хөдөлгүүрийг үндэслэгч нь В. П, Глушко байсан, здүгээ-. гийн хүчирхэг дуран-авайг үзэж бишрэхдээ анх 1609 онд Г. Галн- лей алсын дуран бүтээх тавьсан нь талаар болсонгүйг, цаа- шилбал сансрын анхны нисэгч Ю. А. Гагарин «Востон» хөлгөөр дэлхийг 108-хан минутад тойрс- ныг бахархахдаа Магеан 440 гаруй жилийн тэртээ далбаат онго- цоор дэлхийг 3 жил гаруй хуга цаанд тойрсныг бодоход хүртэл сонин юм. Ө) Гэрэл зургийн арга 1727, онд нээгдээд 112 жилийн дараа, тєлефон 18320 онд нээгдээд 56 кин лийн дараа, радио 1867 онд цээг- дээд 35 жилийн дараа, телевинэ 1923 онд пээгдээд 14 жилийн да- раа, хагас дамжуулагч 1948 онд тгээгдээд 5 жилийн дараа, лазерын туяа (мазерын үндсэн дээр) 1958 онд нээгдээд 5 яшлийн дара тус тус амьдрал, ирактинт- нэвтэрч .- ашиглагдсан. түүхтэй байна. Лааерын туяаг металл зүсч огт- лох, гагнах, мэс засал хийх зэрогт хэрэглэж байна. Ф 1948 онд хагас дамжуулагч транзистор бүтээгдсэнээр цахил- гаан вакумын Сагажаас хагас дам- жуулагч багажид шилжих радио электронинийн хөгислийн шинэ үе эхэлсэн Жэ Одоогийн тооцоолон бодох ма- шин, автоматчилал, телемехани- кийг хагас дамжуулагчгүйгээр авч үзэх аргагүй, Тооцоолон бодох электрон. ма- шин (ТБЭМ) бол техник, шинжлэх ухааны хөгжлийн түүхэнд гарсан маш том ололт юм. ТБЭМ-ы үйлдлийн байгуулам- нийн гол үзүүлэлт нь ариуметик кийн үйлдлийг хийх хурдаар хэм- жигдэнэ, Ердийп арифмометр, сам- пинтаар хэдэн арван жил хийх тооцооны ажлыг тооцоолон бодох электрон машин ганцхан секундэд юмуу түүнээс богино хугацаанд гүйцэтгэж чадна. Энэ бол шинжлэх ухаан техникийн үнэхээр нэгэн гайхамшит мөн. ТБЭМ-ыг хэрэглэх пь-энгийн арифмометрийг ашиглахаас эрс өөр юм. Үүнийг энгийнээр тоймч лон хэлбээс энэ нь цифрийн, үс гийн хэлбэрээр ямар ч мэдээлч. лийг хүлээж авч машины нэг хэл» нээс нөгөөд шилжүүлэх нарийн үйлдэл юм. ТБОМ нь дотроо үйлдлийн бай» гууламж, мэдээллийг шуурхай тогтоож хадгалах байгууламж гэ-- сэн үндсэн хоёр хэсгээс бүрдэх бөгөөд үйлдлийн байгуулахїк нь машины хэлд оруулсан цифрийн ба үсгийн мэдээлэл дээр нэмэх, хасах, үржүүлэх, хуваах үйлдлийг хийж бичгийг хянах зэрэг оюуны идэвхт үйл ажиллагааг орлон гүй» цэтгэнэ. Ї Үргэлжлэл бий ё8 Ж. 5, Шэн, ү/ ) Ё, , х 3 52 2 Ж 2, : А- г їе 3 3 - шалан эн Хайлаганиииих2122 РУ ЛЭЭ 2 ЄЁча ТЕ ОЛРЛМ ЫГ. ШЭРЭГ (М11110 «ДӨЛ ЖоЛШл Улсаа шалан ЗӨ йг 7 тоглолт спортын апхны тоглолтыг, «Дөл» Тавдугаар, сарын 4Фид Чой. хоглолтын ерөнхий цомандлагт балсац. хотын 8, 10 экилийн сур- чийн Балт ялалтын. баяр, гуулиудын 5 батальоны хооронд МАХН:ын, ХУШ-их хурал, Ар» дуут кагсаал, жагсаалч байдлын дын хувьсгалын. 80 шилийн ойд. үллэгийн төмцээн явагдав, Мөн Чанулал Дорнод аймгийн. топ иргэний хамгаалалт, оспорийн гал Ойбалсан хотод 1981 сйм тай? | сонбогчид, ХОЛбоочид, грапат ши- ДУСоАд сарын 4: баишм"өдрүүдэд | дэлт, саадтай гүйлт, эмнэлгийн Охиой Ё ха анхны тусламж үзүүлэх, мөлхөлт Уг тоглолтын ажиллагаанд пиое. СУМ зөогчдийн тэмцээнийг баг- “ер сурагчдын 1 “таасан. цэрэгжсэн буухид, төмцаэн Д| (ерэг спортын : ү Ё “ «Дөл» тоглолтын “Өрөнхий” “цо- зохиогдлоо. Уг тэмцээнүүдэд Чой- “манллагч, Батлан хамгаалах Яам балсан хотын ерөнхий бололсро-. НЫ орлогч сайд, дэслэгч генердл лын 8, 10 жилийн сургуулиуд 28... Ёндон, ерөнхий командлаг- амжилттай. оролцож нэгдүгээр сургуу” -- Батальоны -дарга пар Жагсаал. -- Зөвлолтийа тавдугаар, сайын чийн орлогч, МХЗЭ-ийн Топ Хо. ӨёРыг Д. Шүрэнчимэг захирагж- лын | үллэгт бэлэц болсноо илтгэж | лийн ппонер сурагчид хийБ, | оны | ипарийн бичгийн дарга тай” дөрөвдүгээр батальоп буюу 8 байна. Ү ӨуАнЛэ ” хувиргалтын үзүүлэх сургууль СО Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ- СН сургуулийн шУОАЧОН 84 7 шэн БЯРЭЭ ми ын Төв, Зоплолийн дарга Ч. Цас “(0!00гоор, хоёрдугаар байрыг И. БРЭЛТЭР ЛЭ ЛЭн уйгар лал рэндулам, Дорпод аймгиїйг цамын БЭарцлс л завирысчтай хогОдутаар 54 " Хорооны. нэгдүгээр Нарийн. бич. “ОУ ЭЭ бл ЭГ нэгий 4 Огийн дарга Я. Тойвгоо, “Ардын 14) Ман, ГрШаХ ЁИЛЫН Он 1 гараг Яамны орлогч сайд лын, Бмцитын НОГУОТОО анжарга й :, МХЭЭЛйН Төв Хорооны баталвоц буюу 8 килийн: Ш. сур- 3 шошшЛарЫ ажлын Зөвлөх А. Г. ХОЛОВНЭН ОГНБМСЭг112 уеп, аймаг: хотуудын пио- Эн шЭаТсүх Бэ аннСцы дарга пар БуюулТОЛЖИЛААЫ БОБуланалынн Ч дуусл : 5 хамт олон 87.,оноогоор, тавду- « лэ тоглолтод 1ойбалсан хо гаар байрыг Р. Сүрэнжав захи- тын 210 жилийп 5 су гуулийн рагчтай гуравдугаар батальон бу- 5-8 дугаар ангийн, 1000 гаруй юу 8 жилийп нэгдүгээр сургуу- чионер сурагч хамрагдав, лийн хамт олон тус тус эзлэв, -- Цэрэгжсэп буухиа тоглолтынхлсэг ЇЇ -- «Дөл» тоглолтын нээлт. «Дол» тог лэгч єеёнерол Ж. Ёндонд парад 1Ю0- ! долтын сренхий командлагч Батлан мандлагч сурагч Д. Энхтайпан ра- Я | хамгаалах Яамны орлогч сайд, лэс- порт өгч байта, | - БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баа- баатар Төмөрбаатар нартай пно- | тар В, Цэрзидорж, Агуу их эх орны иер сурагчид уулзалт зохиов. ! 1 дайнд оролцож байсан. Чойбалсан 2 2 хот дахь Зөвлөлтийн копсулын га3- Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл 7 рын копсул Г. С. Гребцов, БНМАУ-ын зургууд «ЗАР ЦА,, «ДӨЛ» ХАМТАРбАН ТОГЛОЛТ. Пионер сурагчдын: цэрэг спор рын нисэгчид БНМАУ-д хүрэл- ! | тын «Дөл» тоглолтын. нэг гол хэ- цэн” ирээд байгаа энэ үед -болис/ йЙ сэг нь «Зарница--81», «Дал-- байгаа нь туйлын .билэг дэмбэ- | 81» хамтарсай тоглолт ббайв. Уг рэлтэй: хэрэг. боллоо: “Сансрын | тоглолтод Чойбалсан хот дахь уудамд Ч-газар дэлхий дээр ч, 7 ф Зөвлөлтийн 5 “Дугаар сургуулийй үр хүүхэд маань найрамдаж япаг! пнопер, сурагчид: оролцжээ. гэүк “Зоплолтийп тавдугаар сур- 7 гуулийн пноперийн ахлах удир- | -- |Манал сургуулийн. хамт дагч Ё, В, Маориесва СЭТГЭЛ хӨД- 1 д || олон нил бүрийн тавдугаар -Сса: лөн өгүүлжс байлаа «Заринцаж ї рын 9-ний ялалтын балрыг.тохиол-. «Дөл» тоглолтод оролцогчи Мна 3 --ЭМХЗЭ-ийн Тєв ХогоОны нарийн Пионер сурагчдын “Дөль» цэрэг дуулан Зөвлөлт-Монголын дайч: . «Улаал», «Хохь» тал болон НДӨ “бичгийн дарга | Д. Сүхбайтарын спортын тоглолтод оролцогчид Мон- 1 дын хөшөөнд цэцэг өргөдөг сай ваагдаж, газрын Зүраг ЁГООы/ ( “марэмжнт МПБ-ын Төв Зөвлөлийн голын ард түмний эрх чөлөө, тус- хан уламжлалтай. Эпэ шил манай ашиглап «нууц бичиг» ТаЛПЫГ ши дарга. Ч, Цэрэндулам «Дол» тог- Шар цаогхяодын үзөлөо ЯЧ ТЭУБОГРТРА пионер сурагчид монгол. анд найз «Нэргүй өндөрлөг» рүү ар4:-а53 ЇЁ шал дү үдлэнан эхэ лаачий «Өмч, Бан аан Хигай цэцэг” өр- 1 нартайгаа хамтран зохиож байгаа цэрэгжсэн буухиа ТОГЛОЛТОО гөв : «Заринца», «Дөл» . хамтарсан . оролцох зэргээр авхаалж сАМбадс ! 4 | тоглолтоо ялалтын 36 шилийн гаа сорицгоон. Уг тоглолтод бар | ойд зориулсан наг ажил гэж лөлтийп тавдугаар сургу ИЙН 7 1 үзэл байна. Тэгээд ч эна тоглолт ГИЙН «Аэ ангийн пиоцеү, сург 4, | маань Зөвлөлт-Мойголын . санс: | сайн оролцлоо, рагчид 4 ! 1 Ч || ны! | Э4 4 . - ( : -- «Заринцаг, «Дөл» хамштар. ---СЛууннигаар явах хүгЭ2р сай. тоглолтод | бэлэн. болсноо гаа тодорхойлио: - 1! «Удаан», «Хөх» талын команд- Шираанйчриггүчүлэрэрлэрдэрчэрн лагчїїд илтгэж байна... г Эрхлэгч: 1 ДАШДОНДОВ. -- “Дөлє тоглолтын Туг орж ир- лээ, їг Улсын хэплэлийц комон иагад хэвлэй, Ї ИНДЕКС 141407- ----шштэштггшшуугтэштгггтггггггт А--81273, - иХЛЭм1-тОр ХОРОО, Ц.СҮХБААТАГЫЦ 11:24 21155 00125117 09 11101117 сониц ЖОРОМЖИТ» 538 дахь жилдээ М38(1699) 1984 --өны табдугаар ГО ТАВДУГААР ОАРЫН в- 77 77 ХҮ ї! УРАЛ НЭЭГДЭХ, ӨДӨР,” “ну УУДЫН | ҮЛГЭР ЖИШЭЭН99С: СУРАЛЦАЦГААЯ». бУДЭВТ БҮЛГЭНИЙН ЦУГЛААН. ОРОН. ДАЯАР. БОЛОХОД. 6 ХОНОГ ҮЛДЛЭЭ 2 Баагагдй сарын 20. Лханба Үнэ: 10 /мөтө: АХМАД ҮЕИЙНХНИЙ ЗАХИДЛ ЫГ-Г АРДАН АВЛАА »Үїжс жимнкин Сүкбаатарын тая- - Энэ талбай манай нам, гард түмпий амьдрал томцлийн олон чу» «ал ТУсү явдалтай холбоотой билээ, 21 он. Д. Сүхбаатар тэргүү- тэй Ардын журамт цэргүүд эж еароч ард түмэндээ эрх чолөӨ ал жоаргал авчирснаа энэ талбайгаас жунхаглан зарласан, 1939 он. Манай эх орны дар- Жил хил хязгаарт өнгөлзөн прсан харийн түрэмгийлэгчдийг Халх голд бут цохисон монгол зөрлөл- тийн армийн дайчдын ялалтын баярыг энйз талбайд тэмдэглэсэн, 1942 он. Аугаа их Зөвлөлтийн Фалтарлаг улаан арми хүн торолхт- нийг фашиамын аюул заналаас аварсан их ялалтын баярыг ман өнө талбайд тэмдэглэв. 1959 он, Атар газар 9зэмшиж тах алнд манай яруу алдарт залуу- чуудыг энэ толбайгавс үдэв. 1981 он, Ардын хувьсгилын сартизантгудаас өнөө болон хойч үеийпхэндээ їлгээсэН захидлыг зөвлөлт, монголын сансрын хам- тарсан иислэгийн багийн гишүү». дээс шүлээл апахад зориулсан “нг А-г ХЗЭ-ийн гишүүд за- дуучууд, пионер сурагчид, завсагт күчин төлөөлөгчдийн бслолын цуслаан энэ талбайд боллоо. Ёс- яолд өролцохоор Ардын хурьсга» «нАн партизанууд, хувьсгалт тэм мийн ахмад зүтгэлтнүүд, МХЗЭ- ийн гишүүд, пинопер сурагчид, зэвсэгт хүчний төлөөлөгчид туг албаа, нөхөр Л. ИН. Бреяшев, Ю. Дилийж нврын хөрөг, өнгө өн гийч цэцэг, бөмбөлөг, сонорын ин- сэгчдийн зургийг барин агссан байв. Манай нам засгийн удирдагч нөкөр Ж. Баттөнх, Н. Жавгварал, С. Жалан-Аажав, Н, Лувсанрав- дан, Д. Моломжамц, Т. Рагчаа, Б. Алтангэрэл, Д. Гомбожав, Г. Адьяа, П. Дамдин болон БНМАУ- ын Сайд нарынг Зөвлөлийн орлогч дарга пар, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч гишүүд, йөнп- лөлт монголын сапсрын хамтарсан нислэгийн багийн гишүүн ЗХУ-ын хошой баатар, БНМАУ-ын баатар сапсрын нисэгч В, А. Жанибекон, ЗХУ, БНМАУ-ын баатар, сапарьт ипсэгч Ж. Гүррагчаа, ЗСБНХУ- аас мян! улсад суугаа Онц богвод Бүрэн архт Элчин сайд А.И. Стяприов, ЗХУ-ын-хошой баатар, сапсрын йилсэгч, дэслэгч геиёрал Г.Т, Береговой, «Ийптеркосмосын» төлөөлөгч В. А. Деннсенко, БНМ АЛУ-ын сапсрын хоёрдугаар багийн гишүүн: сапсрын инсэгч М., Ганзо- риг нарыг индэрт гарч ирэхэд хөглигмд баярын марш эгшиглэн татсагчид «Ура» цуурайтууллаа ЗХУ-ын хошой баатар, БНМА Улын баатар, сансрын нисэгч ВА. Жапибенов үг хэллээ. В.А. Н(а- їинбенов. хэлэхдээ! -- 1921 онд В. И, Лепи, Д. Сүхбаатар нарын үндэс суурийг нь тавьсан зөвлөлт, монголын ард түмний найрамдал, өнөөдөр" сансрын өндөрлөгт зүрс- нийг бидний хамтарсан нислэг яруу тод харууллаа, Зөвлөлт, мон- Волын ард түмний гандан буурш- гүй пайрамдалд зохих хувь пэмэр оруулсандаа балртай байна гэлээ, ЗХУ, БНМАУ-ын баатар, санс- рын ишсэгч НС Гүррагчаа үг «х9- лэв, «Ардын хувыьцгалын парти- зануудаас өнөө болон хойч үенїїн- хзид илгээсэн захидлыг бид санс- рын хөлгийн бүхээгт гүн хүндэт- гэлтэйгээр эрхэмлэн авч явсан юм. Сумпаас гурав дахин илүү хурд- тайгаар дэлхийг 140 гаруй удаа тойрч, минут сецундээр хэмисигд- сэн шїихуүу программтай нарпйн түвэгтэй. хариуцлагатай ажлыг хийж гүйцэтгэхэд ахмад үсийнк- ний минь пахидлын үгс биднийг поригцуулж шинэ эрч хүч пэмж байлаа. Биднийг слнсарт гписэх яашгүүртай. болгосон. зөвлөлтийн ард түмэлтэй үүрд тогтоосон най- рамдлиараа бахархаж явлаа» гэв. Ахмад үеийхинй захиа даалгав- рыг амжилттай биелүүлснээ илэр» хийлис В. А. 2 Канибеков, НЇ, Гүр- рагчаа пар аяхидлыг хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтиий хороо- ны дарга БНМАУ-ын баатар ар- мийп генерал В. Доржид хүндэг- гэлтэйгээр гардуулна. Нөхөр Б. Дорис аахидлыг | хү- лээн аваад т-- Их хайнат Сүхбаатарын партизан .отрлдын дайчдаас өнөө болоц хойч үеийнхэндээ илгээсэл захидлыг ахмад үеийнхээ үйл хэ- рэгт чин үпэнч байхын бэлэг там- дэг болгон сайсрын хөлгийн бү- хээгт авч инсэн, программаа ам- жилттай биелүүлээд: «ирсэн санс- рын. баатрууддаа ахмад үеийнх» тийхээ. нэрийп өмнөөс баяр хүр» гэн. Магай-орны опөө болон прээ- Дүйс.. цогцлон. байгуулах өвдөр хувь заяатай хүүхэд залуучуудын төлөөлөгчдөд уг захидлыг гардуу- лав МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Тов- чооны” гишүүд, парийн бичгийн дарга нар болон өсвөрийн залуу үсвийнхний шилдэг тэргүүний 10- лөөлөгчид” захидлыг гүн хүндэт- гэлтэйгээр: хүлээлк. авлаа. Ардыг хувьсгалын партизануудын захид- лыг хүлээн авсан оалуу үсийнх- ний төлөөлөгчдийн өмпөөс МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр а- рийн бичгийн дарга Л, Түдэвхэл- сэц үгэндээ, «ахмад үеийнхний гүн утгатай энэ захидлыг ажил хөдөлмөр, сурлага, хичээл урлаг спорт цэргийнхээ үүргийг бие- лүүлэхдээ ширхэгчлэй хэрэгжүү- лэхээ манай салуу үеийнхэн бат- лан илэрхийлж байна» гэлээ. Улаанбаатар хотын гуравдугаар цахилгаан станцын ажилчин Ц. Довчинхорлоо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит хоёрдугаар сургуулийн долдугаар ангийн сурагч онц сур- лагатан Э. Эрдэлэчимэг нар их жациан-.. Сүхбаатарын отрядын дайчин ах, эгч нарынхаа. эрхэмлэн захасныг нэр төртэй биелүүлэхээ илэрхийллээ. Захидал хүлээн авах ёслолын энэхүү ажиллагад НЬ ма- най өсвөрийн залуу үеийнхэн, ахмад үеийнхээ хупьсгалт дайчин хөдөлмөрч уламжлалыг нэр төр- тэй залгамжлахад хэзээд бэлхэн байдгийн нэгэн яруу тод илрэл боллоо. , Манай сурвалжлагч Я. СУМЬЯА САНСРЫН БААТРУУД БНМАУ-ын баатар Ж. Гүррагчаа Залуу техникчдийн ордон. Өвөр- мөц сопин хийцээрээ хүн бүхний анхаарлыг татсан эна ордонд өг лооноос- орой болтол блгачуудын хөл үл татарна, Энэ хүүхдүүд эг- лүүлж «бүтээх бяцхан гарын ур дүйтай,-ирээдүйд сансрын нисэгч, зохион бүтээгч болохсон тэсэй тэн" 1 эрлэг хүсэл мөрөөдлинг бяцхан оюундаа багтааж ядан яваа сайхан хүмүүс Гар сайхан хүсэл мөрөрг дөл хэрхэц биелогддэгийн үлгэр дуурпаллыг үзүүлсэд баатарлаг үйлстан сапсрын нисэгчидтэй нүүр учирна гэдэг їдутай сайхан аз затшшаай билээ. Саяхан тус ор- дОоНД Зөвлөлт, монголын сансрын хамтарсац инслэгийн багийнханд цриулсапн. пиопер сурагчдын хүн лэтгалийп. цуглаан боллоо. Спипс: рын ийсэгч, ОХУ-ын хошой баа: тар. БИМАУ-ын баатар. В.А.Жа мнбекон, сайсрын имсэгч ЗХУ, БНМАУ-ын баатар Ж. Гүрраг- чаа, сансрын инсэгч М. Ганзориг парыг хүрэлцэн ирэхэд МАХЇЇ- юн Төв Хорооны хэлтсийн эрх- ! дагч Ч. Түмэндэлгэр, МХЗЭ-ийн 1 Төв. Хорооны иэгдүгаээр нарийн ! бичгийн: дарга Л. Түдэв, Хүүх- ! дийн ГТодоо фондын Төв МНомис: 1 син дарга. АЛ, Цэдэнбал Фила- ! това, МХЗЭ-ийн. Төв Хорооны ї парийн бичгийн дарга Д. Дашдон- | дон Ч. Цэрэндулам, МХЗЭ-ийн Төв Хороошд пйнопсрийн ажлын зөвлөх Л.Г. Зусн иар угтаж, нийс: лаэлийн пионер сурлгчдын Тоөлоо- догчид цэцгийн баглаа барилагл МХЗЭ-ийн Төв Хорооны иарийц бичгийн дарга Д, Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч, Цэрэндулам хүндэтгэлийн цуглааныг иэзэнг сансрын байтруу ЗУРАГ ДЭЭР: Сансрын инсэгч, ЗХУ-ын хошой баатар, БНМАУ-ын нар залуу технийчдийн ордонд дын гавьяат үйлсэд манай орны мянга мянган улаан бүчтэний ом- нөөс баяр хүргэн үг хэлэв, МПБ- ын Төв Зөвлөлийн Таргүүлэгчдийг хурлын тогтоолоор сансрын баатар В.А.2Манибеков, 41. Гүррагчаа ор: лон инмсэгч-М,-Ганзориг нарыг. Д: Сүхбаатарын: нэрэмжит МПБ-ын хүндэт пионер болголоо Хүндэт пнонерүүдэд пионерийл улаан бүч, тэмдэг, хүндэт пиоперийн үнэмлэ- хийг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ал- тан медальт, хотын ппопнершиг штабын дарга, Л. Болормаа, Ю.А. Гагарины изрэмжит 23 дугаар бүлгэмийн дарга, онц сурлагатай Я. Лхамаа, нэгдүгээр 10 ятлийн сургуулийп. дөрөвдүгээр ангийн оиц сурлагатан Баярсайхан иар гардууллаа. Мөн сансрын Сбаат- руудыг шагнасан .Д. Сүхбаата- рын нэрэмжит |МПБ-ын шагиал «Сайн үйлс бүтээсний төлөө» медалийг сансрын нисэгч В.АЛ Ж(апибенов, ЯГ. Гүррагчаа нарт Ч. Дэрэндулам гардуулав. Да- раа нь ЗХУ-ын сансрын иинсэгч, ЗХУ-ын хошой баатар, БИМАУ- ын баатар В.А. 2їанибепов пио- иср сурагчдад хандах үг хэлэв В, ЖАНИВБЕКОВ: «Хайрт хүүх- дүүд зэ! Өнөөдөр та нартай уулзал: байгаадаа баяртай байна. Манай хоёр орны мам, ард түмнээс бидэнд хүлээл- гэсэн итгэл даалгапрыг амжилттай биелүүлснээ баяртай мэдэгдье, ов лелт, Монголын ард түмэн. тэмцэл тулалдааны хүнд бэрх үед ч, олпх цагийн бүтээн байгуулалтад ч лмар нх үйлс, гавьяат үйл хэрэг хамтран бүтээж байгааг би олон дакнн ярьж байна. тонголын залуу хүн, хүүхэл бүрийн хүсэлд мороодол хэрэгжиж биелэгддэгийн сайхан үлгэр жишээг жирийн малчлы хүү 7К. Гүррагчаа болон түүний дотны нөхөр М. Гапл- УЛААН. БҮЧТЭНИЙ ДУНД баатар, В, А. Жанибеков, манай зочлох үсэр. нарын гавьяа батлан харуул: Гүррагчаагийнд дөрвөн иас: Батбаяр Өсөн торинж байна. Батбаяр: Алиа Жанибегов хоёулаа барилдах гуу? гэдэг юм. Өнөөдөр бяцхан хүү Батбалр намайг дийлэх- гүй нь мэдээж, Гэвч дөрөвхөн наСс- тай хүү мадтай барилдья гэж зориг гаргажс байгаа. нь туйлын зөн билог- тэй үйл явдал юм. Хэдэн жилийн да раа энэ блцхан хүү өсөн ториайж хүч чадалтай сайхан залуу болоход иь бн түүнд өөрийн халааг өгөхөд бэлэн байна. Монголын хүүхэд багачууд ахмад үеэсээ улам нхийг бүтээж, пионер баатарчууд, МХЗЭ-ийн гишүүн бүхэц хийж бүтээхсэн гэдэг сайхан хүсэл мөрөөдлөө жинхэнэ үйл хэрэг болго- ход БНМАУ соцнялилм. байгуулах үйлсдээ улам гарамгай амжилт олох төдийгүй өөрийн хөгжлөөрөө дэл- хийд дээгүүр бийраид орох болло, Та нарт, сонгож авсан ажил тэор- гэжилдээ. дур сонирхолтой | байл, зүтгэд гаргаж их амжилт олохыг хүсэн ерөөе. Гавьяат үйлс бүтээхийн тулд заавал сансрын инсэгч болох албагүй. Би тапай оронд суурь мМа- ! сүрэг малын дэргэд хичээнгүй. лг жиллаж хөдөлмөрийн | баагар болсон олон хүвгүүстэй уулзлаа. Ал- дар гавьяагаа цуурайтуулсан зохиол чид, эрдэмтэд, тастєр, тогоочтой уулзлаа. Ямар ч ажил шэргэжлээр гавьяат үйлс бүтээж болох сайхан сам та нарын өмнө нээлттэй байна гэлээ. БИМАУ-ын сансрын “нисэгч. ЗХУ, БИМАУ-ын баатар Ж. Гүррагчаа: -- Биднийг халуун дотпо угтаж, хүндэт пионер болгосон тийслэлийн пионер сурагчид, МПБ-ын Тов Зөн- зориг лав, Ж тай лөлд халуун талархал илэрхийлье. Мон сансрын инслэгээ амжилттай үргэлжлүүлж яваа 8. Ковиленокн, В. Сапиных нарын монголын хүүхэд багачуудад дамжуулаарай гэсэн чий сэтгэлийн мэндийг Дамжуулья. орны сансрын анхны инсэгч ЗХУ, Т, ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг Өнөөдөр манай орны нийслэлд олон чухал үйл явдал боллоо. Монголын ард түмний өнөө болон хойч үенйн- хэнд илгээх партизануудын лахнд- лыг сансрын хөлгийн бүхээгт аэвч явсипд Сая бид гадруулсан юм, Мөн мянга мянган пионер сурагчид та. бүхнийг төлөөлж Д. Сүхбаатарын дүр бүхий гал улаян бүчийг холгийн- хөө бүхээгт авч явсан билээ, Одоо үнийг та бүхэнд гардуулж өгөх гэж айгаадаа туйлын баяртай байна. Бид хүүхэд, багачууд та нарвас олон арван захидал, цахилгаац авлаа. Тэд голдуу сансрын инслогийн талаар сонирхож: байна. Та нарын дундаас сансрын: яионерүүд төрж гарах нь дамжиггүй. Сапсриын инсэгч болоход өндөр мэдлэг боловсрол төдийгүй эрүүл чийрэг бие бялдар хэрэгтэн гээд. сансрын хөлгийн бүхээгт авч ялсан. Д. Сүхбаатарын дүр бүхий пиоперийн гал улаан бүчийг ,Улаан- баатар хотын, инонсрийн: штабын ги- шүүдэд тардууллаа төлөөлж МПБ-ын її медальт нийс- лэлийн нэгдүгээр сургуулийн сурагч Батсайхан үг хэлж МХЗЭ-ийн ХУШ их хурал, монголтан инояерийн -«Зал- Пионерүүдийг Төв, Зоилөлийн гамжлагч» У чуулган, Б. И. Леїиний їисрэмжит БХПБ-ын 60 жилийн ойг угтан: энэхүү хүндтэй улаап бүчийг монголын бүх бүлгэм, бүлгээр аллуу- лап, түүнийг үүрд халгал 7 төлөө социалист уралдаан өрнүүлж ажил- лахаа илэрхийлэв Цуглааны төгсгөлд сансрын баат- рууд аалуу техникчдийн ордны 34- рим дугуйлангийп ажиллагаатай та- нилпаш, өсвөрийн похион бүтээгчдийн үзэсгэлэн. үзэж, хүндэт зочдын дэв- торт сэтгэгдлээ бичиж үлдээв. Дараа нь сансрын баатрууд хүүхэл залуулуудын «Найрамдал» парит дурсгалын мод тарив, «Пионерийн үнон» сонины тус- гай сурвалжлагч Н.ДАРИЙМАА «Бидний хүсэл сансарт» гар дэлгэр өөрийн уран бүтээлийн зургийд уралданаид тэргүүн байр үзэсгэлэнг нөхөддөө тайлбарлаж эзэлсэн нийслэлийн 10 жилийн байгаа нь, хоёрдугавр сургуулийн Т- С, БОДООШИЙН авсай гийн «А» ангийн сурдгч П. Буян- гэрэл зураг МИНИЙ АХ Малчиц аавын ууган хүү Миний төрсөн ах Молголын -САНСРЫН НИСЭГЧ Хүсэл мөрөөдлөө сансарт бислүүлсэн билээ. анхны сапсрын нисэгч Хүж дэлхий , , 2 элхи иг Оо лс Мапай апхны зоригт баатар й А.ЭВДЭВЭХӨДНҮЭ ГЭрЭх Малчин аавын 2 2 Ы чип ахын їрпац Ган хөлгийн хурдаар гариг хүүхдийн дундаає сргонцийг тольдсон билэд Молголын анхны сапсрын Гарамгай зоригт. зөвлөлт нисэгч тодорсон юм цөхдиМ хамт Хоёр орны ган бат й Гайхмаар амжилт гаргасан найрамдлыг билээ Хотол даяар цуурайтуулсан Гандан бууршгүй пайрамдлын юм Бага тнаспаасаа эхлэц өд руу Ё тэмүүлсэн ах минь Баатар зоригт 1Капибенов: ахын хамт гал мөнхөд бадарнам билээ. Булган аймгийн Хишиг--өндөр сумын 10 жилнйн сургуулийн Эгийн «Б» ангийп сурагч ЖЖКүгдэрдэмидийп ОТГОНТУЛА шинийн ити шини Х.НАЦАГДОРЖИЙН НЭРЭМЖИТ БҮЛЭГ Пи нийслалийн 10 жилийн 48 дугаар «сургуулийн 5-ын «А» ангид суралцдаг, Манай ааги моп- голын шинэ үеийд уран. зохиолыг үндэслэгч Д. Нацагдоржийн пэрэм- кит бүлэг болохоор пэг жилийн хугацаатай авсан үүргээ амжилт- той биелүүлж үнзэмдаэх гэрчилгээ Долбо. ховог. бүр сурла-, тэргүүлсэц | сурагчдыг Д. гглап гагр Нацагдоржийн нэрэмжит ширээнд суулгаж алдаршуулш байна. НӨ- рэмжпт ширгэнд Б. Монхбат, Да» владорж нарын сурлага, єахилга, батаар тэргүүний сурагчид суу гаав, Нацагдоржийн сар у ҮЛ 1 лийг сурталчлав, Манай ангийн сурагчид ил захидал, тэмдэг, марнын цуглуулга хийх, Дуу шү- лэг сурах, Д. Нацагдоржийн му- аейг айгнараа үйэж, шефийп хол- 000 тогтоох, их зохиолчийц х6- шонд цэцэг тапьяг шугам жагсаал г ажил хийцгээв Энэ аярмагиай, ГР. Отгончи- “Мөнхбат, Б. Раэпцэндорж (тула зарэг онц сурлагатай ИД хїмт. олї00 хошуучлан ЇР! Чр чүрх ст) !! 1 сурлага хүмүүншлээ сайжруу: зорилго тавьж хамтрац ашиллас наар МАХН-ын ХУШ их хургл Ардын хувьсгалын 60 жилийн ОЙД Зуун хувьтай салаа дөрөб! дундгүй салаа цэгийг шинээр Т(” барыж Бүүлсэн амжилтаар бэлэг байна. Нийслэлийн 10 жилийн 48 лу- гаар сургуулийн б-ын «А? ангийн сурагч 15 94р5фрэрцэгэл РЛЛРАЙ, Зэс ма» “08227 АХ СОНИНЫ лцай. сопин. аовхоН уншигч, бичигч, идэвхтэн зураач | аурагчдынхаа хүчоэр «Түүхт явдал их ойнуудыг би ингэж үл» гэсэн сэдэвтэй тусгай ду» | гаргахаар теловлосон юм. ши сэдэв. Бэлэн Ч сэдэв, ир нь манай тийт ард түмэн, : ИЙ дотор өсвөрийн Сүхбаа- тарчууд та нар энхрий хайрт иа- анхаа. ХУЇЦ их хурал, Ардын гал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн “ус их оїнуудыг сурлага, хөдөл. мор, урлаг? сйорт, өлоц нийтийн “лын онцгой. амжилтаар. угтаж, х хурал, их ойд хамгийн дээдД- ор сайхан. бэлэг. Оарих хөдөлгөөц шүүлж байна. Олон: пибиер су- гч цамын “ХҮНЙГ-их хурлын ра» ртад гарын “үсэг: зурах эрхийн “мандат хүлээн авлаа. “7 Уншигч, идэвхтэн бичигч хүүх- “дүүд ЭЭ! “22 -- Энд онд чамд баяртай ямар " шухал үйл явдал тохиолдов? “ү0-- Чи их хурал, түүхт ойпнуу- Ом угталс сурлагын чанараа яаж 21 лав? Танай бүлэг, салал, баг, ” аравтын сурлагын майар хэрхэн совхив? АНХААРААРАЙ ИС 3 Х 5 ї : у04 " АРЫН ӨӨРСДӨӨ БЭЛТГЭЖ . “лааныхаа хэн гэдэг хү 48 га А ТУСГАЙ ДУГААР -«0ИМх хурал, их ойн шилд чи ямар бүлгэм дугуйлал/ суралцал, шинээр - юу суран? тламжлан хүмүүжүүлэгч, коммунистууд хоп хэнтэй. уулаа, тадпэ0 мар, сай хан сургамж-зовлолгоо апав7 -8 Энэ Олд чухам юу бүтээн? -- Уу буцас -- Их хурал, түүхт ойн жил ЭХУ «болон социалист бусад ор-- НЫГ үе тэнгийн хэц гэдэг хүүхэд-" тай найа нөхөд болов? Найл чинь чам УЭГ6031127) ЯА? юу гэсэн угтай бахидал би Энэ онд чи плги, бүлэг, са- Үны: үхдийш с) лага, хүмүүжилд яаж туслаад, бүү нийг ямар амшилтад хүргэн? -- Төл хүлээ! хүлээн: авах, хаврын юу бботтисийн ажилд яаж орол- цов? Ямпр оайшайп ( ф л шагнал - лээ! аван? эм ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Дээрх асуул- тын аль боломжтойд нь хариулж, өөрсдийнхөө -гаргах тусгай “дугаарт хувь нэмрээ оруулахыг та нарт зөвлөж байна. Хүүхдүүд, та на- ” МАНАЙ ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД ---- 27 -2 Аж Балдоргс, дүү Уранчимэг їд гурав 1971 онд ааваасаа р 110 ОИїД Ээшээсээ өнчирч хоцор- юм, Бид гуравт түших тулах ах дүү бараг үгүй. Гэтэл ах Бал- “ дорж маань гурвуулаа сайн ахын “Жжүүхэд болцгооно гэл: цэг өдөр “халсан, Ингээд бид гурав Гэндэн- зав айнын хүүхдүүд болцгоолоо, бидийй аав болсон ,|Гэпдэнжан 945 онд “МАХ!И!-д элссэн ахмад Хоммунист хүн юм. 1938 оноос ихлан цагдан соргийлэх байгуул- шагад ажиллаж ард түмэн, улс зийгмийнхээ эрх ашгийн төлөө, Маш засгаас гаргасан хууль зар- иг, тогтоолыг хэрэгжүүлэхийн БүЭ0017/0714 зүтгэлтэй дикиллаж “байна. Сайхан сэтгэлт аав минь 001 1220: 1 хүл “дийг асран өсгөлгээ, Бидпий сайн гашан ходолморийг нам засаг өинд- Тоор гүлалис «Зайлдааны гавьяа- мм улаан тугийн одон» болон ЛллҮйц гадас» одонгоор 2 удаа 7 МИНИЙ ААВ- САЙН ХҮН «Халх голын ялалтын медаль», ойн медалиудаар шагнажээ, Цаг- дан сэргийлэх байгууллагын 50 жилийн ойгоор хүүхдийн зохиолч ах Д. Гармаа гуай бидний аавыг «Уулс өпгөрөх цаг» романы гол баатар “болгон | бичсэнд бид туй- лын их баяртай байдаг. Аав Гэн- дөнтгавр орон сууц гудамжны. хо- рооны даргаар 24 шил, намын үүрийн даргаар, долоон игил ажил- лилс байгаа юм, Бидинй аавийм л нэр хүндтэй, сайхан сэтгэлтэй хүндээ, Аав минь одоо өндөр йас- ны тэтгэвэрт гарсан боловч сур- гуулийн аж ахуй эрхэлсэн захи- рал хийдэг юм, Фэяс Гарамжав мөн тэтгэвэрт байдаг, Сайхаш сэт- галт аав зэагшйнхээ амшнлч хи- чээнгүй, үнэнч. шударга, хөдөл- мөрийг бишрэй . шүтдэг, «сонор соргог, ажигч гярхай,” хүнд ту- сархаг зэрэг “олон “сайхан сайн чанарыг нь бид ихэд хүндэлдэг. Аан минь бид гуравт замнарт Жоммунистуудаас үлгэр дуурнал тэнхлэг илин--нүлэт-8-үл Миний ААЗ Миний аав Баян-Өлгий айм- тийй Цэнгэл сумын 8жилийн сур" туулийн акмад багш нарын Мэг бегөөд 1982 онд МАХН-д элссэн номмуййлст хүн билээ, Аав 1957 онд Цэцэрлэг хотын "| багшийн сургуулийг тогсоод оДОО ” хүртэл 25 жил шахам багшлахдаа лон зууй хүүхдийг сурган хү: үүжүүлжээ, Тэдгээрийн ихэнх Мь “зохих шатны . сургууль төгсөн: , улс ардын аж ахуйн бай- уллагад үр бүтээлтэй ажиллаж 1962 оноос эхлэн хоёр- ор ангийн «Төрөлх хэл» сурах Уч айхиогчдын хамт ашиллал яомааг дорөвр дэх удаагаа шн- н хэвлүүлжээ. Хувийн 0- Євидоа голаад дотоодын їпИЛ- /АЖЖ Ви ХоЛцВцИн 4444444 авцгаая. КОММУНИСТ дэг, сонирхолтой. дөрвөн зуу Га- руй ном, зохиол, төрөл дүрийн сэтгүүл хуримтлуулж, шил бүр 10--15 төрлийн хэвлэл захиалан дугаар алгасалгүй уншдаг нь би- дэнд үлгэр дуурнал болж байдаг. Миний аав намын ухуулагч хүн тул сурч мэдсэнээ олон хүнд арьж тайлбарлаж байдаг. юм. Бидний аав хатуужил тэвчээртэй, хүн. Өвчинй улмаас "ас барсан вэжийг төлөөлж 8 хүүхдээ эхийн хайраар хүмүүжүүлж, байгаа би- лзэ. Одоо. ах Мейрамбек ардын цэргийн алба хааж, эгч Сауле Улаапбаатар хотод Анагаах ухиа- ны дунд сургуульд, эгч, Латен Ховдод техипиумд суралцаж бай- на. Би зургадугаар шигид сайн сурч, гар зургийн дугуйланд су» ралцдаг ба зураач болох хүсэлтэй, 1:А/24 15 ТА 12 Хагїхү 11! 1514((5: 519) 11430): БүллгАГ лаг) й, 3 Цаг 4 9, 44444444 ГЭ ҮХ0120:12 7 2251322397-3 з1с(013114 НИШҮлШшаггсдиИШээ Ү7 / : Ё ! 3 3 ЦАХИЛГАЛИН Бүх холбоотын пнонерийн УШ чуулгац тавдугаар сарын 18-нд Мосипй хотод нээгдлээ, Тус чуул- ганд Д. Сүхбайтарын нэрэмжит МПБ-ын Тон Зовлолөоос баярын цахилгаан-явуулай, їШ бичсэн, зурсан бүтээлээр даг- наж гарах манай тусгай дугаар ардын хупьсгилын 80 жилийн ойн босгоц дээр буюу долдугаар сд- рын арандын үеэр нийтлэгдэх тул материалыг зургадугаар сарын нэгнээс долдугаар сарын ивгэн хүрталх хугацаанд хүлээй ййий, Өөрийнхөө тухай, пайа пөхдийн- хөө тухай бичицгээ, Бичесоп хам. гийн сайн мэдэр, сотгогдэл, сур- налтшлага, тэмдэглэлээ, зурсин хамгийн сайхан: зургаа, тууриисан хамгийн урд гой шүлэд, өгүүл? лэгэр орчуулсан Хамгийн. шилдэг орчуулгаа, айсан хамгийн тод,гэ- рэл зургаа сониныхоо нэр дээр яаралтай. илгээцгээ! Харин. “Бид- ний гаргах дугаарт зориулан» гэж бичихээ. битгий мартаарай. Түүхт их хурал, их ойд онцгой дээд амшилт, бүтээлээр бэлэг бирьж, өөрсдийнхөө гаргах дугларт ИидЭйхтэй оролцоцгоо! «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ГАЗАР сайп хүмүүс «олон “тохиолдоно. "Тэднийгачийг ямагт санаж, тусыг нь өөрөдийн хир чадлаар хариулж биелүүлж яваарай. Гэр орны ажил сайн сураарай. Эрдэм сурахгүй- тээр юу ч хийж чадахгүй. Эрд- мээр биеэ чимээрэй. Бие биеэ хайрлаж хүндэлж яваарай гэлг аа- хидаг, Ах маань Төп яймгийн Ус- ны аж ахуйд ажилладаг. Дүү Уранчимэг: 5-ЫН «Б» ангид онц сурдаг, Би өөрөө наймдугаар ан- гид сайн сурдаг. Хамт олонтойгоо эвтэй найртай. явц ажил хөдөл- мөрт идэвхтэй оролцдог. МАХИ-ын ХУШ -их хурал,Ар- дын хувьсгал, МХЗЭ-ийн 60 ин- лийн ойг угтаж сурлага хүмүү- жил соёлжилтдоо. амжилт гарга номмупист аав, түүний. цөхдийн хөдөлмөрч дайчиг. уламжлалаар хүмүүлиас үг сургамжийг нь на- сан туршаа санан: биелүүллг ява- хаа илэрхийлж байна. Хөвсгөл аймгийн Хатгал хотын 10 жилийн сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Г, ЖАВЗМАА 2222-20211--2-1-шт:---ш-ш-1-- 1979 онд олоп улсын «Хүүх- дийн ертөнц» зургийн. уралдаанд оролцойс МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн «Талархлын хуудас», үнэ бүхий зүйлээр шагнуулсан юм. Дүү Майрагүл гуравдугаар апгид оиц, дүү Алмагүл хоёрдугаар ангид сайн суралцаж, байна. Тэд уран зохиолын ном хэвлэлийг Ихэд С0: нирхоц уншдаг, Дүү Волат тав- дугаар ангид сайн сурч, спортын төрлөөр их оролддог, номыг, маш хурдан ушшидаг юм. Энхрий хайрт МАХН-ын хүмүү- жүүлсэй. коммупист хүВий хүү болж, нам, засгийн хайр халам- жаар, аавынхаа ачаар аз жаргал: тай амьдарч, сурч байгаадаа баяр- лаш явдаг юм. Одоогоор улаа бүч тан ппопер би, ирээдүйд аав ши- гэ» коммупист хүй” болио гэдэгт бат итгэдэг 1ї0м. Биян-өлгий аймгийн Цэнгэл су- тын 8 жилийн сургуулийн 6- гийй «А» ангийн сурагч Ш. ХАРЖАВ 5, 0 сс Үргэлжлэл, “Түрүуч пь М. 04, 95, 86, | 7д Шинжлэх” ухаан. техиинийн хөгжилийг олон зүйлээр батлан хэлис болио. Жишээ иь: уурын галт тэрэцусны «тээврийн | салбар дахь техцинИйн дэвшлийн билэг том- дэг болж байсан цаг үе бий, Эцэ тухай тусгай дуу. ч аохиогд- сон, Тэгвэл одоо уурын галт тэ рэгинй оронд илчит тэрэг, цахил- гаац тэрэг явдаг болсон. Нисэх опгоц гэход л 950 хүний суудал- тай ИЛ-86 авробус-онгоц./ЛН-42 зэрэг даац ихтэй хурд сайтай агаарын хосгүй--гайкамшигт хөл- гүүд гарч байна. Ингээд яриад байвал маш олныг хэлис болио. Учир нь ишиэнлэж ухаан өнөөдөр ер бусын хурдлан хөгжиж байна. Биологн гэхэд л тэнд юу болж байна гэж санана. Гайхаж баршэ гүй юм. болж байна. Шинжлэх ухаан, техиикийн: шинэ. салбар гэ- вэл похих биохимийн. технологи хөгжлөө. Био-органик-. нарийн нэгдлийн. атом. нэг бүрийн байрч лал, үүргийг тогтоох боломжтой болсон байна. Урьд өмнө нь шинжээ лэх гэхэд болж өгдөггүй байсан амьд организмын процессууд өнөө болоход судлал ажиглагдал: удамш- лын шийж чанарыг өөрчлөн. аль ашигтай тийш хөтлөн хувиргаж болохоор болж байна. Биологи: буюу микробиологийн үйл явцыг химийн шууд синтеа« төӨй зохицолдуулсиаар шинэ бодив юм уу шинэ микро-организм гар» галс авах нөхцөл бүрдэлс байна. Хими гэхэд л зөвлөлтийн эрдэм» тэд бат бөх хийгээд дулаапыгтас- вэрлэн даахын хувьд дэлхийд тар» гүүлэх полимерийн материалыг бий болгосон байна, Хилийн чанадаас. нийлүүлж байснаас бүр илүү боловсронгуй натализаторыг ЗХУ гадагшаа өгч чадах болжээ, Физик гэхэд ая сансар судлал, радиотелескоп, хурдасгуурын ачаар эгэл хэсгийн тухай, од га- риг ертөнцийн тухай хүний ойл» голт төсөөлөл ихээхэн .өөрчлөг- дөл хөгжлөө. Мэдээлэл сэлтийг дамжуулах горлийн системд шилэнцэр: шир- хэглэг техникийг хэрэглэх боллоо. ЗХУ-д энэ таван жилд теле- фон телевиз болон холбооны бу- сад төрөл салбарт шилэпцэр, шир хэглэг, гэрэл дамжуулагчийг өр- гөн хэрэглэхээр төлөвлөлс байна. Шинжлэх ухаан техникийн хам- гийн. оршиц үеийн чиглэлээр мэр- гэшилтэй «боловсон хүчнийг “бэлт- гэдэг боллоо. Сүүлийн жилүүдэд шинжлэх ухааны томоохон бааз бүхий дээд сургуулиудад «Порошковая мє- таллургий» (нунтаг металлурги), «төмрийг ,зэвтгэхээс хамгаалах», «Очир алмас болоц хатуу хайлшг, «Робот ба робототехинкийн Ссис- том» гэх мэт мэргэжлийн шинэ салбарууд бий болсон байна. ЇЁ Улс орны хойч ирээдүй-- хүүхэд багачууд эрт ухаажих, хуүр- дан өсөх (аксельраци), биоморфо- зын үйл явц хүчтэй болж баййц. Иймээс 1980, 1990-ээд оны шинжлэх ухаан, техиицийн сэтгэл- гээг өнөөдрийн өсвөр үеийнхэнд эзэмшүүлэх шаардлагатай билээ. Учир нь өнөөгийн хүүхэд, багл- чууд 1990 оп гэхэд нас биегүй- цалс тэргүецїїц үйлдвэрлэлийн м- ханикшилт, автоматшилт, аохпон бүтээлт, электроп тооцоололт дээр айшллах болно. тү Ффёир Ци ї2 ) “Үргэлиглэл ви, үрод 1Ул2 ХАУС Ээлллгд Шулам г28) ЗКУ-Д, Ахмад аохиолч П. Хорлоогийл “«Гопийн хүү» өгүүллэг, туушийн түүврийг «Детская литература» “хөвлэлийн газраас хоёр дахь удаа- | гаа хэвлэн гарган), 1972 онд орос хэлээр хэвлэгдэж, 1975 онд литоп, 1976 опд киргпа, 1978 ОНД узбек, хэлнэ? -орчуулагдсан эн? помд зохпогчийн «Марны ту- ланд», «Агуйн нууц», «Говийн күү» аараг туул, өгүүллэг оржээ. їноалөа нпьчин : . 3 | 31177 Цал буурал хаггайц Цасыг хайлуулсан хавар 7 Цапсипах төлийн дуугаар “Цагийг балсяасаг хавар Хадсап цэнхэр голуудын 7 Цөнгий їн» түрсэн хавар Ханагар өргөн талын Элчгий тїь талсэн хавар, Архангай аймгийн Жаргалант сємын 8 слийн сургуулийн Т-гийн «ЛА» ангийн сурагч ». Г. ЖАГАРДОРЖ 1 ж 5 1ПЦҮЛЭГЧ ИНГЭЖ ТӨРДӨГ Ээ Онгөп: цэцгийн дэлбээл. дээр гч Орчлонд хүн төрдөг їом д Энэүмвчид өлгийдээ бүүвэйлж Эх ороц иь түүнийг хайрладаг. ом Нуурын бидэр шиг нутгийн Нугын цэцгийг хайрла, өсөхдөө Бяцхан хүү дуугаа дуулж Байгаль ташыг тольдол: өсдөг том Энгэрийн цацгийг сэтгэлдээ биширч Энэ хүн эрийн цээгд хүрэхдээ Эк орлоо зүрхэндээ хайрлаж Эгшит, пайргаа бичдэг юм, Эх путгаа дуурсгах Эвлэгхэн дуупы айзам түрис Найргийн тэнгэрт пэг од нэмэк Нарт ертөнпод нэг шүлэгч төрдөг юм, БЭ) С 112 МУУ. с2 ос 0232 ву. ОЛБ ХүүкэхХ-- Эрх чөлөөт дуугаа дуулах « Энхийн дууны чавхдас билээ, Ипээмсэглэл, баяслаар мэндлэх Ээнс аавдаа цэцэглэн билээ. Хүүхэд -- Хар дайнаас айдгаараа божинхөн билээ, Хараихуй шөлийг гийгүүлдгээрээ түүдэгхэн билээ - Тарьсац цацгээ усалдгаарад шүүдэрхэн билээ энх тайвны наран билээ Хүүхэд, цэцэг, шүүдэр, наран “ Хөгжим дуу, түүдэг:гал....-. 1 - л “8 Тапан тивдээ түзэтүугүттүҮлтэлээгж У”, ёл Элэ бүгд миний шүтээн Энх тайвныдэр томьёо. Төв аймгийн 2Каргалантын 10 жилийн сургуулийн 9-ийн.. «Я» ангийн сурагч Х.ДАШЗЭВЭГ АЮУШ Атаатны: суманд оцогдож Алтац ампа алдсан Ашоуш баатар ташл Алдар гавьяаг-мартахгүй Эх ориыихоо энхийн төлөө Эрэлхгээр тэмцэл, явсан Эх оронч Азоуш тапы Эрэлхэг гавьяаг мартахгүй, Нийслэлийн 15 дугаар суркууу- лийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч .. М. ОЮУНЧИМЭГ ХӨДӨЛМӨРИЙН АЛДАР Төрөлх цутгийпхаа цэлмэгхэн тэнгэрийн доор Түмэн орд харш огнүүлсэп й барилгачин Хулангийн мөр гараагүй Хүний дуу хүрээгүй Хорпоогийн гүнд эрдэнийг олпбворлосон -- хайгуулчип Эв дүйтэй өвлэгхон урай гараараа. Эрчилсэп утсыг алтан тэвэнд сүрлэсэп. -- үйлчин бүсгүй Энэ бүгд эх ориоо хөгтгүүлэгч- лийн Хөдөлмөрийп алдар Энэ бүгд саруул социализмыг Байгуулагчдын сайхан алдар Баянхонгор хотын 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Д. НЯМАА ЭРДЭМ Түнэр шөнө шиг харанхуй самыг Түгээн гийгүүлэгч эрдмийн нар Түмэн олпы ухаапыг тэтгэл! Түвшин: шаргалын оргилд хүргэнэ. Хөл захгүй эрдмийн далалд : Хоөлөх завины сэлүүрийг атгаж Хөгшил баясалт ирээдүй ӨӨД Хөхүүп баяраар зорих сайхан Өвөрхангай ,аймгийн Богд су- тын 8 жилийн сургуулийн 7- гийн «В» ангийн сурагч Д. ОЮУНТУНГАЛАГ МИНИЙ САЙХАН ХОТ Ээнсийн: авэилтай Эцгийн халамлггай Миний сайхан хот. Мишээх иарны: өэлтэй Атар зэлүүд нутагт Анд нөхдийн барь-айн Миний сайхан.Дархан Монх жаргалын түүхтэй Газар газрын ахан дүүс “ ВНКУ--Д,. “Зохиолч Лодонгийн Гүй?" «Хорвоотой таиплцсан түүх” мыг БНЇ(У-ыц «Универсо». лийн гаараас Репе Ромес вугийп орчуулгаар лс! хэвлэн гаргашэа.... 5-8-4-8-5-:5-8-Х-К-К-К-К-3-8- ” УРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР Гар барин золгосон Миний сайхан хот Энх жаргалын дуутай Батаа чигхичээлээ уншаач! гэнс Хээвнэг тайван сууна. Хявар болис шалгалс эхлэхэд Хүүкдүүдийн алиа ч нэмэгдээд 1) Ё вөг дээдэс нь жаргасан зилж Үр хүүхэд нь цэплгэсэн Миний төрөлх Дархан Мопголын сайхан хот Дархан хотын гуравдугаар 10 шилийн сургуулийн 7-гийн «А» ачгийн сурагч Г СҮХБААТАР БАГШИЙН ТУХАЙ БОДОЛ Аавып минь Аав болсон “Ээшийн мнпь Ээж болсон Эрдэмтэн! Энэ бол багш! Ахын минь Ах болсон “Эгчийн минь Эгч болсон Алдартап-- Энэ бол бага! Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 8 жилийн сургуулийн 7- гайн «А» ангийн сурагч Б. БАТБАЯР РААТАР МАЛЧИН Сурэвчийн ширээний араас Сайп малчин болно би Саруул талын бэлчээрээс Суут «Малчип» болло би Буман сургийп бэлчээрээс Баатар малчин болно би. Өвөрхангай, аймгийн Өлзийт су- мын 8 жилийн сургуулийн 7- гийн “А» ангийн сурагч х, ЦОГТ НУТГИЙН УУЛ Адуу мал налайсан “Айдарханигай уул минь Багаас тоглож өссөн Бахдам чамин хадтай Дэргэдээс пь ширтэн харахад Дэлхийд байхгүй уул Холоос санан бодоход ч Хорвоод байхгүй уул Жарин Батаа л.ганцаараа Хамгаас чөлөөтэй алхална. . - Таван цастай жаахан хүүтэй Тэвэг өшиглөж наадап тоглоно “Том хүмүүсийг дууриаж бас Тамхи татаж утаз савсуулна Уншсан хичээл ганц ч байхгүй Улсын шалгалтад орох боллоо Бодсоп тоо нэг ч байхгүй Мэдсэл мэдлэгээ шалгуулах боллоо. Ирсэп: асуултад хариулж чадахгүй Эргэж хараад хуулах гэтэл Батан урагшаа харш суу! гэж Багш нь түүнд ширүүхэн хэллээ Батаа” суусаар байгаад Шалгалтын цагийг ч Дуусгаа , Багш ив ширээний эхпэас Бичгийг ажлыг ч хураав “Дахиад л Батаа улирах болж яээ Дүүтэйгээ хамт пэг ангид сурч р ДЭЭ... Хийсэн гэмээ ойлгохгүй явсны Хамаг гай нь ийм болжээ. Дархан хотын тэгдүгээр сур- гуулийн Ө-ийц «А» сурагч ангийн Ц ШҮРЭНЦЭЦЭГ Цэцэг цавчны зун Царцам хүйтний өвөл Алтан тарианы ицамар Аялан дуулмаар хавар Эпэ сайхан “дэлхийд Ээлислэп ирдэг улирал Ховд аймгийн Булган 10 жилийн сургуулийн Тийн «А» ангийн сурагч 8. ЦОГБАДРАХ ХИЛЧИН Эх оримхоо торгон хилийг Эрэлхэг" зоригтой. хамгаалж Хилчин гэдэг алдраа мандуулсан Цэрэг таны амрыг өрье! Хэл ч халдашгүй олгон хилайг Хэзэа Ч нүд цавчилгүй хамгаалж Өргөсөн тангарагтаа эзэн болсон Хилчин таны алдрыг дуулья! Арван найман нас хүрээд Ардын цэргийн “албад очоод Хилчин -таны- халааг авахад Хэзээд бид бэлэн байна. Трянхолсүр аймгийн нэгдүгээр - 10: жилийн сургуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч сумын Төв аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 7-гийп-«В» ангийн сурагч Ж. БАЯРЖАРГАЛ багш нь түүнд хөадэхэд, Би ер иь ийм. хичээлийг ! Я. НЯМЖАРГАЛ Бичил байхдаа ойлгодаг Тэмж уншаад 1 Ханэггүй аапгаар халчихээд Нэгэнт ойлголг байгаа хичээлийг лах ва| гэлс 14-21 дэх “Мансө- и хэлээ хОрЖЭОЖ-ЖЕЕ-Ё Ж-э7Л -Ж- 2 5,2 ЄЖс 55-Ж АХ МАХН-Ы 1 ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД ЧИН. | ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЖ БАЙНА.. ХХХХХЭЭХЭХ Н ХУШ ИХ ХУРЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧДӨД 92:19::712171 : ши Ц..СҮХОААТАОЫГ ЇНЭРЭМЖИТ/ИППАЛЦ ТОГ”ЗОрЛОЛИЙН сонин ! 58 дахь жилдээд21(259(1694) 1981 оны табушар сарын 29 9 Даба « Үнэ 10: мөнгө ОМАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН! шийдвэр, хайр халамжинд ша аяган мянга тшянган Фсвөрийн ,) анонерийн апхан “01225529 ЭНН «Зилгамж-үе» 7 опд Октябрийн соций. Р ал таусгалын 60 жилийн ойд л “ОКТЯБРИЙН ТУЛАН ДОР»: МХЗЭ-нйш ХУЦ | монголын пиоперийне Зал- ян ДУН зориулги жслагч ЇУ чуулганд 1 тивд, МХЗЭ-ИЙН НАЙДВАРТАЙ ХАЛААР, 1979 онд Олоп улсын жилд зориулан «НАРАН ХОРД МАНДАГ», 1980 онд В. И. Денциий мандэлсний 110 жилийн ойд Жо гч-и нд 4Ш/ зориулан «ЛЕНИНЧ ЁСООР СУРЧ, ХӨДӨЛМӨРЛӨЖ, ХҮМҮҮЖИЦ- ГЭЭЕ»,: 1981 онд МАХН-ын ХУШ их ху- рал, МАХН, Монгол Ардын хувьс- гал, МХЗЭ-ийн 00 жилийн ойд 4о- нулан. «МАХИ-ЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ (Л) байж, МХЗЭЫИЙН ХОЛ. ЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМ. ЖИЛЬЯ» уриан дор тус тус явуулж, тавац жилд сурч мэдсэн, хийж бү- тээсэн Змїєилт ололтоо энхрий хайрт МАХН-ыпхаа ХУШ их хурилд баяр бансгалантай рапортал: бийна, ӨСВӨРИЙН СҮХБАЛАТАРЧУУД НАМЫНХАА. ИХ: ХУРАЛД Ч, ЦЭРЭНДУЛАМ ,МХЗЭ-нйн Тов Хорооны нарийн бичгийн дарга, Д. Сүхбаатарын МАХН-ын ХУП их хурлаас өсвөр үеийнхний комтунист хүмүүжлийп талаар дэвшүүлсэн зорилт, АХН ыл Тсв Хорооны удаа шрииал бүгд хурлын шийдвэр, 4Д- үхбаатарын үйл ажиллагааг цайшид “боловсронгуй болгох ярги хэмжээний тухай» МАХН-ын ов Хорооны улс төрийн Товчооны тог- тоол, Пиолерийп улирдагчдын улсын аїхдугаар чуулгад оролцогчдод МА ХИ-шд Төн Хороопы нэгдүгээр на рийн бичгийн дарга, БИМАУ-ып Ар дын. Их Хурлын Таргүүлэгчдийн дарга Ю. Цэдэпбалын ирүүлсэн нл- гээлтийг инонерийн бүх шатны бай- гуулдагууд үйл ажиллагааныхаа удирдлага болгон, тэдгээрийг хэрэг шүүлэхэд, Намын хоёр нх хурлын хооронд үйэл суртал, зохион байгуу- лалтын ажлаа чиглүүлж ирлээ «Залгамж: үе» аяны хугацаанд пиоперийн сүлэг, бүлгэмд сурлагын нэрэмжит МПБ-ын штаб гийллуулж, анонсрүүдаэ2р ху- вийн тооцоотой үүрэг аадхууландү, нэ «Нетын нөхөд» нийгэмлэг, клуб, осиорийн иИпмын санчдын бү- лэг ажиллуулан, номын арав хоног, яруу найргийн баяр, уран үугсш!ї! чуулга зэрэг олоп талт ажил зохиос ны дүнд «Танан опйцын эзэн» 76000, 58000 пионер сурагч «Д. Нацагдорт» тэмдэгтэн, номын сайн шөхөд бол- лоо. 1980--1981 опы хичээлийн тєн лийн эхпий хагаст 170 мянган йио- иер сурагч оиц, сайн суралцжээ. Ппоперийн байгууллагаас пионер сурагчдын дунд их Ленппий хэл- арос хэлийг сурч эзэжшихэд туслах зорилгоор орос хэлний баяр, олит- ппад, «Бид Артек явна» орсс хэл. ний телс-олимпнадыг уламжлал бол- гон пвуулдаг болсны үр дүнд олон арвай пионер сурагч олнмпнадылн апарга болж, олон улсын орос хэл- ний олишмпнадад идэвхтэй оролцлоо. Пноперийп бүлгэм, бүлэг салаа бүр пионерийн бүтээлч хөдөлмөрийп бүстэй болж, шүдлэн хамгаалах шта0 антллуулж, таримал тод, сөөг, бут, зүлэг, цэцгийн. мандал харнуцан авч хамгаалах, тарьж ургуулах, цас, мөс тогтоох, социйлист өмчийг нүд- лэн. хамгаалах зорилгоор «Манай їтшипиное, «Орц», «Чийдэп» операцийг Ленииград хотын пионерүүдийн туршлагаар аохион явуулж байна. ил бүр П, И, Лепиний тэндэлсэн өдрийг угтан «Пинонбрийп бүтээлч долоон өдөр» зохиодог боллоо. 7Кил бүр 100 гаруй мянган пнопер сурагч хаврын амрцлтайраа малчин аал, зэм, ах, эгч ипртацд тусалш, 2,2-4 сал тал хүлээн ййч бойлгуулахад гар бие оролцон осшөрийн толчиц урал- Ддаанд -олоп мянгаарай шалгарч хо- долмөрийн чадвар дадлагад эламшицэс байна. . Ппаперүүд: «Залгамас үе» “аяпы «Энх тайнан-иййрамдал» еингүүрээр сайирхолтай. олон ашид апохиосиы дүнд бүлгэм бүрт цигеєриационал плуб, танхим, булан ажиллаа: манга. гаруй. пионер, 8ХУ, болон пх дүү социалист бусад орны үе тэп- гийн анд нахөдтойгоо аахидлаар ха- рилцаж байна, нэ рэмжит МПБ-ын Тов Зоплолийн дарга) Хүүхдийн урлаг урж сайхны чуулга дугуйланд 60 мянга гаруй пионер сурагч хамрагдаж авьяас оилгээ хөгжгүүлж байна. Өвнгөрсөпл та- ван жилд 6720 пнопер сурагч урла. гийн үзлэгийн мёдальтан болж, Улаанбаатар хотып 20 дугаар бүл- гэтиййп. «Ган зам» хамтлаг, «Ардын чуулга» цол хүртэн, Хөвсгөл айм- гийн «Алтан хараацай», Өвөрхангай аймгийн «Энхийн дуу», Дархай хо- тын «Улаад бүч» зэрэг ппопер су» рагчдын урлагийн олоп чуулга, хамтлаг МПБ-ын урлагийн үзлэгийг алтан медальт хамт олон боллоо. “Монголын пнонер сурагчдын тйв. дугаар спартакиадад 227 мянган пиїїо- пєр сурагч оролцож спортын мастер 4, спортып зэрэгтэй тамирчид 996 торж, 140 мляпган ппопер сурагч ХБХБ тэмдгийн норм биелүүлэн. 7Кил бүр 40--20 мянган баатар- чууд өсвөрийн Сүхбаатарчуудын эг- нээнд элсэн орж баййна. В. И. Леппний наэрэмжнт БХПБ.- ын туршлагаар «Баатарчууд Сүх- баатарын орноор» тоглоом-алллыг баатарчуудын дунд явуулж тэдний танид Мэдэх чадаар, тэдлэгийн хү- рээг өргөжүүлж, авьяас билгийг нь хөгжүүлж байна, ЗХУ, ах дүү социалист бусад орны пиоперийн байгууллагын тэргүүн туршлагаас суралцах хөдөлгөөнийг өрнүүлж, цдионерийп ахар шатны байгууллагын аян, байгаль орчлоо хамгаалах «Эх орны ногоон гоёл» операци, цэрэг спортып «Дол» тог. лолт, “Тимурчүүдийн чуулга, уул- залт, сургууль бүлгэмийн баяр зэрэг олон төрлийн ажил манай пионерийн бүх шатны байгууллагын до алїнл- лагаанд эрчиттэй пэвтэрч байна. МП Б-ын Топ Заорлол, пиоперийн «Най- рамдал» лагерийн дэргэд пнонерийн ажилтан, арга-аүйчддэс бүрдсэн пно- нєрийн ажлын тэргүүн туршлагын «Найрамдал.Друя:ба» зкапаж бай- гуулагдан 100 гаруй сургууль бүлгэ- тийн. 4000 гаруй эвлэл, пионерийн ажилтай багш, 120 гаруй шанган пно- нєр сурагч, инонерийн идэвхтнүүдэд пионерийн ажлын тэргүүн туршлагыг зайяс суюгалаа. МАХН-ынхаа ХУЙ их хуралд сур- лага, хөдөлмөр, урлаг спорт, олоп инїїтийНн ажлын онцгой амжилтаа илтгэх рапортад 60 гаруй мяпгии иионеп сурагч гарын үсэг зурж хүн- дэт мандатын эзэп болж тэргүүний 1800 гаруй пионер сурагч Д, Сүх- баатарын нэрэмжнт МПБ-ын Тон Зөвлөлийн алт, мөнгө, хүрэл медаль, ах дүү социалист орны болон өөрийн орны олон улсы, пионерийн лагерьт амрах эрхийл бичиг, 10 гаруй мян- ган пионер «Залгамж үе аяны « савшгайч» тэмдгээр шагнагдав. Пнионерүүд «Залгамж үе» аярыхаа дараагийн шатны ажлыг МХЗЭ-ийн 60 жилийн ой, МХЗЭ-ийл ХУШ нх хурал, «Залгамжлагч» Уу чуулганд зориулах болио, Өсвөрийн” Сүхбаа. тарчууд МАХН-ын үйл . хэрэгт үнэнч байж МАХН-ын ХУШ их хур- лын түүхэн шийдвэрийг пионерийн ажил үйлсэд пор төртэй хэрэгжүү» эхээ батлан илэрхийлж байна. МАХН ХУШ ИХ ХУРАЛД ММН-ЫН ҮЙЛ. ХЭРЭГ ҮНЭНЧ. БИН. Н133-4 Н ХӨЙЧИЙГ НЭР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖИЛЬЯ! 223 (батгыг жаргал. ОМ Манай орны олоп зуун мяпгай ЗУРАГ ДЭЭР: -- Өвөрхан- 8 авшилнайанын сн «В» ЇР Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотин пионер сурагчид МАХН-ыг ХУШ гай аймгийн Хужирт сумын 10 ангийн онц сурлагатан С.Толл. 10 жилийн сургуулийн 7-гийн Бу их хурлыг сурлага, хөдөлмөр ур” жилийн сургуулийн 7-гийн «Б» --Тов аймгийн гуравдугаар (10. ангийн онц сурлагатан Т.Мөнхгэрэд, лаг, спортын ой дгой амжилтаар ангийн сурагч онц сурлагатан шилийн с лийн 7-гийй «Бэ» ан- угтлаа, Б.Төморхулг, жил Конг 2 влагалйЕ Ч. Баасан-.. С.БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг, .. Д ХҮҮХДИЙН ТУС «НОМЫН НӨХӨР, КЛУБ Баянхонгор аймгийн Баянцагаан сумын 10 жилийн сургуулийн Өвөрхангай аймгийн | Хархоря- чид уг помуудыг уншиж тэмдэх пионер сурагчид, МАХН-ын ХУШ их хурал, Ардын хувьсгалын 80 шилийн ойг сурлага, хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар угтаж байна, Тус сургуулийн 9 дүгээр апгийн сурагчид малчин ах, эгч, аав, зэж нартаа тусалж, 930 ямаа самнаж, ноолуурыг 100 хувь тушаалаа. мон 10 дугаар ангийп сурагчид 1600 гаруй ямаа самнан их амжилт гаргалаа. Энэ ажилд сурагч М. Адьяа, С.Чулууниям, бусдыгаа хошуучлан ажиллаа. . . Ч. Ганболд Нар Сурагч Б, ЧИМГЭЭ Архангай аймгийн Цэнхэр сумып 8 жилийн сургуулийн пионер сурагчид, урлаг, спортын өндөр түүхт ойпуудыг угтаж, тарьж, байгалийн булап байгууллаа. суваг ухан, З. Самбуу багштай багштай 8-ын «Б», И.Пүрэлдорж багштайтТ-гийн «Б», идэвхтэй оролцов. МАХИлын ХУШ-их хурлыг угтаж амжилт гаргалаа сургуулийнхаа коридорт П. Пүрэлдорис сурлага, хөдөлмөр, Тус сургууль их хурал 102 ширхэг цэцэг «Хопгорын ам» гэдэг газар очилг 8-ын «А», Түмэндэмбэрэл багштай 7-гийн «А», Мишиг багштай 7-гийн «В» ангиул Сурагч Д. НЭРГҮЙ АХМАД БАГШТАЙ УУЛЗАВ Завхап аймгийн Сонгино сумын 8 шжилийп сургуулийн ппонер су- рагчид МАХН-ын ХУШ их хур- лыг угтан: ахмад коммунист, БН МАУ-ын гавьяат багш, залуу үеийг халамжлан хүмүүжүүлэгч Дармаа гуайтай уулзалт хийлээ. хувьсгалын Тэрээр Ардын түү- Өмнөговь аймгийн тад хотын 10 жилийн сургуулийн Даланзадз 7-гийп «Вэ, «А» ангийн су- рагч Л, Эрдэнэтуяа, 7Н, Алдар. маа, 6-гийн «Гэ ацгийп сурагч П Танбат, 8-ын «Дэ» ангийн”су- агч Ц, Галзориг вар виопер”сул 3: : У1357 3Р12:14:7::05 “ов хэн замналын тухай ярилаа, Уулзалтын дараа сургуулийн аварга дуучин П. Батсүх, уран уншигч 5Б. Наранцэцэг, сургуу- лийн аварга бүжигчин А, Дэлгэр: жаргал нарын авьяастай пиноне- рүүд концерт тоглолоо. Сурагч Г.. НАРАНТУЯА рагчдаас МАХН-ын ХУШ их ху. ралд өргөх сурлага, хөдөлмөр, урлаг спортын онцгой амжилтын рапортын эзэд юм. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГ- ЧИЙН авсан гэрэл зураг, |. ны сангийн аж ахуйн 10 жилийн сургуульд «Номын нөхөр» клуб ажилладаг, Сургуулийц НОМЫН сангийн дэргэд байгуулагдсан тус илуб пнонер сурүчдын хүсэл со- нирхолд нийцсэн олон төрлийн ажил зохиодог. Үүнийнэгнь МАХ Н-ын ХУШ - «их хурал, Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойг угтаж зохиосон «Хувьсгалын уриа» С3- дэвт номын буухна юм. Уг буу- хиад түүх, хувьсгалын сэдвээр бичсэн роман, тууж, өгүүллэг,ах- мад. дайчдын дурдатгал болон МАХН-ын түүхийн холбогдолтой баримт бичгүүд орсон- Тус сургуулийн пионер сураг- лэх, хамт олноороо ярилцах, уг шигчдын бага хурал хийх гэр» ажилд сайн оролцож байна. Мот «Номын нөхөр» клубийн аөвлөл «Хувьсгал-80» сэдэвт шүлгийн уралдаан зарлаж сурах бичгээ цэ вэр гамтай эзэмшиж дүү нартаа шиллгүүлэх хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Шүлгийн уралдаанд 7-гийн «Д» ангийн сурагч Б.Дамдиндорк «Сансрын хараацай» . шүлгээр: оролцож, тэргүүн байр эзлэв. 7» гийн «Д», 6-гийн «Е» антийн су. рагчид сурах бичгээ дүү нартаа шилжүүлэх хөдөлгөөнд хошуучил байна. Багш С.АЛТАНЦЭЦЭГ БАГА НУУРЫН ХҮҮХДҮҮД Нийслэлийн: Бага-нуурын райо- ны 10 жилийн сургуулийн пионер сурагчид МАХН-ын ХУП! их ху- рал, Ардын хувьсгалын 60. жи- лийн ойг сурлага хөдөлмөрийн га- рамгай амжилтаар угтаж байна. Саяхан тус сургуулийн хамт олны дотроос сурлага, урлаг, хө. дөлмөрөөрөө шалтарсан тэргүүний пнонер 6б-гийн «Бэ» ангийн сурагч Дарьсүрэн, 2Малей, Насанбат, 6-гийн «А» ангийн сурагч Мөнхзул нарыг «Залгамж үе» аяны гавш: гайч тэмдэгээр шагналаа, Тус сургуулийн тэргүүний 78 пионер сурагчид МАХН-ын ХУШ их хуралд ергөх бурлага, ӨДӨ мөр,турлаг спортын онцгой амжил, тын рапортад гарын үсэг зурах эрхийн мандат авав. Сурагч Б.ТУУЛ САЙН ҮЙЛС Сэлэнгэ аймгийн Цагаан-пуур сумын 8 жилийн сургуулийн Ц. Алтантула ахлагчтай 8-ын «А» ацгийн хамт олон МАХН-ын ХУШ их хурал угтан: «Сайн үйлс бүтээцгээе» сэдэвт өндөр бүтээ- лийн долоо хоногийн цувааг ам- зийлттай. зохион байгууллаа, Цу- ппайд оролцсон нийт сурагч сур- тууль орчноо цэвэрлэн, 80 орчим. улиас, бургас тарын, 40 метр талбайд зүлэг суулгав 20 гаруй цэцэг ангидаа тарир. Эцэ ажилд Ё. Атарсайхан, Б. Батсүх, Д. Цогаолмаа, 1. Цэ- вэлмаа нар идэвхтай сайп орол- цов, "Тус апгийп хамт олон МАХ Н-ын ХУШ -их хурлыг сурлага ходөлмөрийн сайхан амжилтаар угтлаа, Мөн Сурагч А, | ОТГОНБАЯР, «ХАН ХӨХИЙН | УЯНГА» ЧУУЛГА Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогт сумын 8 жилийн сургуулийн 107 иср сурагчдын «Хан хөхийн улїїс га» дуу хөгжмийн. чуулгын тог? лолтыг үзсэн хүйн бүхэц авьяаслаг хүүхдүүдийг: нь заавал” шагшин магтдаг юм. Тус чуулга 41974 онд байгуулагдаж энэ хугацаанд «Миний хайртай ээж», «НамдааА өргөх дуу», «Мал маллах 27115 хан», «Хүүхэд байгаль “хавр»» «Ахан дүүсийн дуу» зэрэг ко!" церт бэлтгэж 9000 гаруй үзэг! ДЭД үйлчилжээ. 85 сурагчийн бүс рэлдэхүүнтэй энэ чуулгын пионер сурагчид МАХН-ын ХУШ их ху? рал, Ардын хувьсгалын 60 жи лийн ойг угтал, «Намдаа баяр” лалал», «Эх орон танаа» сэдэвт концерт бэлтгэж байна. Тус чуул” гад 7-гийн «Б» ангийн сурагч Л/ Мөнхтуяа 3. Оюунцэцэг нары! авьяаслаг хүүхдүүд олон юмс. : Н, НАСАНЖАРГАЛ | ! , с-- Би аравдугаар айгид онц “оо вайц суралцдаг. Удахгүй сургуу- ояиа төгсгөөд гадаадын дээд туулийн уралдаант шалгалтанд “орно, Эмч болох хүсэлтэй, Эмч болох хүнд хими хэрэгтэй. Ий- “ мээс би сургууль дээрээ изэгд- сэн химийн хичээлоэр сонгоц су- “| ралцах ангид хоёр жил хичээллэлс “байна. Энэ ангийг манай сургуу- “оо аийн хүмүүллийн орхлэгч, хи- мийн багш Д. Бямбаагийн санаа- чилгаар анх байгуулсан юм. Хи- ) мийн сошгон суралцах ац ул- сын хэмжээнд ганцхан байдаг гэлс сонссон, Химид авьяас, социрхол- той бусад сургуулийн хүүхдүүд “ манай ангийг их сонирхдог, Хө- дөөгийн сургуулиас ч. захидал ир- дэг. й Манай сонгон суралцах а “ВТ сурагчтай, Цамөдрва ЗАВСАНН суралцдаг, Бүгдээрээ химийн хи- чээлээр, элсэлтийн, шалгалт авах их, дээд сургуульд саналаа огсон “Маргэллээ зөв сонгох, их дээд сургуульд өлсэн ороход тус хүр- тэсэн Бямбаа багшаа намын их хурлын төлөвлөгч болсонд бид маш их баярлан: байгаа, (10-ын «Гэ» анги, Баясгалан) -- Сургууль дээрээ хамгийн түрүүнд ирдэг, хамгийн орой тар- даг хүн бол манай Бямбаа багш юм. Хүмүүжлийн эрхлэгч, бас намын гүүрийн нарийн бичгийн дарга болохоор аргагүй. Пионер байхад пиоперийн удирдагч л өэх- лэл, төгсгөлгүй их ажилтай юм шиг санагддагсан. Ахлах ангид орсноос хойш хүмүүжлийн эрх- лэгч багш хичнээн их ажилтай байдгийг мэдлээ. Манай Бямбаа багш МУИС-ийн хими биологийн айгийг 1957 онд төгссөн юм. гэ- нэ лээ. Химийн багш гэхэд мөн ч олоп талын авьяастай даа! Оюу- тан байхаасаа спорт сонирхол, бүх сард түмний анхдугаар спартакиа- дад оролцож, хөнгөн атлетикийн с нэгдүгээр зэрэгтэй болсон, волей- бол, шатар, сайн тоглодог, хөг- жим дардаг, їом юманд апьластай хүн тэл: ангийн нь найз Хорлоо туай ярьшт байсан. КОММУНИСТУУДЫН ҮЛГЭР ЖИШЭЭНЭЭС юэ: ШАВЬ НЬ БАГШИЙНХАА тухаАИ. ЭФИЗГи 32 Дон ЦУЭгСтЭРЭРХЛрЭЭ БАГШИЙН ТУХАЙ ЯРИА Манай “сургуулиас ла болон спортын олоц ХҮҮЛСДҮЦЫН Дорсон, Спортын мастер гэхэд л төрсөпл, Сургууль маднь уран сайхны гимпастикаар хотод 86 Удаа, хоккейн тэмцээнээр мөн 6 Удаа түрүүлээд байгаа, Анги бү- хэц урлагшїїг хэсэгтэй, биеэ даа- сац концерттой, Энэ бүхэнд нх хиартй төлөөлөгч Бямбаа блг- хувь нөмөр орсо / яах вэ! (10-ын Вэ! ЙГ ДАН айн, гэрмаа), Ё Дэл, -- Бямбаа «баг шийн хичээл, хэлсэн х ДАВСАН ! г мартагддаггүй Наймдугаар ЧЭ, бхад олны тухай хичээл /аааж билээ. Багш цүнхнээсээ бүтэн талх гаргахад нь бид-пиээлдэж, байсан санаг- дана, Тэгсэн чинь под цардуултай урвалд орохоороо хөх өнгө үүс- гэдгийг үзүүлэх гэл л талх ав- чирсал том байжээ, Тэр хичээ- лээс бид зөвхөц үүнийг төдийгүй, талх гэдэг маань үр тариа, үр та« риа гэдэг маань цардуул, уураг, ислэг, чихэрлэг бодисоос бүтдэ« гийг баттай сайн ойлгосон, Манай багш хичээлийнхээ эцэст заавал цаг гаргаж, гоё ном, сайхан кино ярьж: өгнө, Тэгэхдээ хамгийн 60- пирхолтой хэсэг дээр нь орхиод тарпа. Бид дараагийн долоо хо» ногийп хичээлийг хүртэл хүлээнэ. Томоотой сууж, хичээлээ идэвхтэй хийгээд нөгөө сайхан ном, кино- гоо үргэлжлүүлэн сонсох гэж мэ рийдэг юм, Манай багш лекц бу» рийн дараа олон улсын байдлын талаар шинэ мэдээ сонсгож, хө» репготөн орны үр хүүхдийн 20в» лонт амьдралаас элэг эмтэрмээр яатшээ татай ярьдаг, Ямар ч мэр- гэшилтэй болсон, хүй ер нь уле төрийн өндөр мэдлэгтэй байх ёс-, той гэл: багш маань үргэлж сур- гадаг. (10-ын «А» анги, Арвин) ХҮҮХЭД НЬ ААВЫНХАА ТУХАЙ -- Миний аав Дорпоговь айм- гийн Хатанбулаг сумын хүн. Сайншанд хотын 10 илийн сур- гуулийг 1958 онд тагссон. Багш болс!їоос00 хойш Төв аймаг, Улаанбаатар хотод багш, хичээ- лийн эрхлэгч зэрэг" ажлыг 2424 эвий” хийл байна, 1974 онд-«Ар- дын гэгээрлийн тэргүүний алал- тан» цол хүртсэн. МҮЭ-ийн УШ, монголын багш нарыг Ш, 1У их хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон гэм, аав бидэнд ярьсан. Манайх 7 хүүхэдтэй. Ах, эгч хоёр энэ сургуульд онц, сайн дүнтэй суралцдаг, Дүү нар маань цэцэрлэг, яслид хүмүүлгдэг. Эзт Занданшай 80 дугаар сургуульд орос: хэлний багш. Би МАХН-ын УЛӨГЭХДЭӨ ар ҮТЭЭУҮЭ СУРАЛЦАЦГААЯ! 0 60 жилийн ойн баярын 0Дор їяны тєрт элссэн, Аавыгаа намын ни? хурлын төлөөлөгч болсонд Он ьавл их баярлаж байгаа. Тэгээд аас, дпа, бас их хуралдаа онц сурлаа. гаар бэлэг бариладл. (2-ын «А» ац ги, Батцэцэг) ї ст Баагар хот Москвагийн пэрэм. жит нийслэлийн 10 жилийн 488. дугаар сургуулийн багш Дй- ваагийн Бямбаагийй тухай опф өдрүүдэд найз нөхөд, хамт алсїлч ладаг багш нар нь бас л соний сайхан зүйл ярьжи байгаа даа Түүнд сургалт, хүмүүжлийн агжлын талаар хуримтлуулсан туршлага арвин баян юм. С. НАДМИД, ЗУРАГ ДЭЭР Багш Д. Бямбаа сурагчдын хамт Т. ДАВААДОРЖИЙНН авсангэрэл зураг “БИДНИЙ ЭЭЖ-ИХ ХУРЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ Нийслэлийн 18 дугаар сургуу- лийн 9-ийн «Бэ» ангийн сурагч " Т. Тунгалаг, түүний дүү Алтан загас, Түвшинбуян, Шандас нар- тай гэрт нь уулзсан юм, Эвзж нь ажлаасаа хараахан ирээгүй. байлаа. Гэр орноо цэм- цийтэл цэвэрлэчихээд хичаэлээ “ давтаж: суугаа тэднийг харахад П дэг їурамтай сайн хүүхдүүд !0М “даа гэж бахархан бодлоо. Ээи, одоохон ирнэ. Ажил ихтэй байдаг юм даа гэсэн том охин Тунгалагийн ярианаас эхлээд энэ дөрвөн хүүхдийн ээж, арьс шир- ний үйлдвэрийн нэгдүгээр үйлд" вэрийн оёдолчин Ё. Норовсүрэн- тийн тухай яриа өрнөлөө. х Тунгалаг яриагаа. үргэлжлүү- "лэн: Ё - Эзэн минь ажлаасаа ирэх | болгондоо юу хийж бүтээснээ би- дЭнД ярьдаг. МАХН-ын ХУШ! нх хуралд Т6- Ллөөлөгчөөр сонгогдоод ирэхэд нь бид туйлын их баярласан, Манай өэж! тун ажилсаг хүн. УГ таван жилд 15 жил 3 сар 8 хоногийн ажил хийсэн амжилтаар намын нх хурлыг угтлаа, Ийнхүү эөэлс минь жлын амжилтаараа 1991 онтой олголоо, УЇ| тавац жилийн өцэс хэд хийш бүтээсэн амжилтаараа 006 онтой золгох зорилт тавин иллаж: байгаа. Ээждээ бид аль охоор туслахыг хичээдэг гГэЭ- эс нарын ээзлс үнэхээр: сайн хүн өрсдийнхөө тухай ярьж ог» 3 сар, 8 хопогийн алшл хийх, БИ ф : пө үү? гэхэд пийслэлийн 84 дү- гээр сургуулийн 7-гийн «А» ан- гид суралцдаг охин Алтанзагас нь -- Эзэн минь сайн оёдолчин. “Аав минь багш, Бид дөрөв сайн аав зэжийнхээ ачийг хнчээл сур- лагадаа шамдаж, гэр орныхоо ажилд тусалж хяриулья. гэл бод- дог. Би 27 улирал дараалан онц сурч, «б онцыг эзэмшигч» тэм- дэгтэн, «Номын сайн. нөхөр» үнэмлэхтэн боллоо, Элэ бол миний аав, зэж, ачит багш, Найз нөхдийн минь тус дэмжлэг юм Чөлөөт цагаараа ур- лаг спортоор хичвэллэй:. шатрын гуравдугаар вэрэгтэй боллоо.. ““Манай бүлэг Ажилчиы районы тэргүүний бүлэг болсон, Би энэ бүлгийн даргаар гурав дахьжил» дээ ажиллаяс байна, Миний зэж улсын хэмжээлдД зих удаа «Тэргүүний сайчуудтай эн зэрэгцэе» гэсэл ХодөлгөӨн бн таачилсны учир МҮЭ-ийн пэрэм» жит шагиал хүртлээ, Бид ч гэсэн бүлгийнхээ сурагчдын ДУНД «Төр» гүүний. онц сурлагатан сурагчида тай сурлагын талаар эй зөрэгцье» гэсэн. хөдөлтөөн өрнүүлж амшил» тад хүрлээ гэнс бахархан ярьсан юм. Тэгтэл ээн нь ирлээ, Оёдол» чип. 8. Норовсүрэн даруухнаар инээмсэглэн: -- Улам л их зүйл бүтээмээр байна. УИ тавар ЖИЛД 15 ятл, гэв МАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, тө- рийн шагпалт, нэхмэлчин Б.Гүн- жиламын туршлагаар хувийн тоо- цоог ажилдаа нэвтрүүлж, БНМА У-ып хөдөлмөрийн баатар Ц. Ам- галангийп хөдөлмөрийн өндөр бү- тээмжийг бүтээгдэхүүний онц Ча- нартай хослуулан ажилладаг туршлагыг бүтээлчээр эзэмшин ажиллапа гэж ярнв, Зөвлөлтийн барилгачдын Га- раар сүндэрлэн боссон тийслвВ- лийн Ш хорооллын тохилог суу цайд амьдардаг ажил хөдөлмөр сурлагын амшилтаар халгиж байд гаа энэ өнөр айлаас гпрахд «Бидний ээж их хурлын төлө лөгч» гэж бахархан өгүүлсэн! 28 хүүхдүүдэд пь улам нх амжи хүслээ. МАХН-ын ХУШ их хурлын Ё, лөөлөгч Ё. Норовсүрэн танд пиФ нер сурагчдыл өмнөөс баяр х гэж, ажлын улам их амиилт хүсы Ч БучтэтэтФх "ЭХ ЗУРАГ ДЭЭР: МАХН-ын ХУШ нх хурлын төлөөлөгч оё» долчин Ё. Норовсүрэн чөлөөт цас таараа охин Алтанзагас, хүү Түнв« шинбуян нарынхаа хамт. "- Вохиогчийн авсан гэрэл зурага Өвийн хүчээр манай Эзэрхэг засгийн. 5 түрэмгий өрхийг үүрд халсап юм. “Эрэяхэг зориг, мэргэн замаар - урагшлан давшаад ард түмнээ 1 - дагуулсан юм Ялгуулсап үйлсэд - манай нам 3 тэргүүлж: оролцоод Ялалтын манлайд ҮуАУс алдар цэрээ “өргүүлсэн юм. -Эх орон Арван наймап "их хурлаар -- алхаагаа хийн Ардын пам х алдарт түүхээ “бичин байгаа юм. Амиилт ололтоо Хорвоо Балшин туттайгаа оргол, Агуу найрамдлын 3 алтан замаар замнаж байгаа юм. Ховд аймгийн Мөнххайрхан сумын 8 ижнлийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч гУ, БАТБОЛД (23772222 “су,/сУЛ? Намын пчаар гэрэлтэн ы жавхааянж МАНАЙ ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН АМ, Эх ОРОН, НАЙРАМДЛ “Налгар хот-минь сүндэрлэнэ...) їалгар хот минь сүндэрлэнс Наймац зовхист тэлнэ ) “Найман бовхист ТЭЛЭХ | - --- Найрамдлын сайхан барилга нэмн! алдрыг УУ . : аран дороос сүндэрлэнэ. 429 Ч ийслэлийн 8 жилийн 9 дүгээр сургуулийн 8-ын «В» өнгийн с гч Ч Г. МӨНХБАЯВ, эв 2” с 1Наран шилийн алзаа Ч 72: ХҮлих шилэн Сүхийн 3 ллүүлэн өгсөн алх: тнс аа. Гэрэлтэй сайхан тасалгаанд «ь Гэгээн саруул цонхтой . Хөх цэнхэр ширээнд пь Хөөрхөл хүүхдүүд суудалтай Ийм сайхай апгид Эрдмийн шим хүртэнс Ирээдүйн замаа сонгохоор Хүүхэд бүр шамддаг- Ийм сайхан танхимдаа Эрхтэй дархтай суулгадаг Хайрт цааг засагтаа Хүүхэд Сүхэн баярладаг. Хэнтий аймгийн Балйнмонх су- мын 8 жилийн сургуулийн 5- ын «А» ангийл сурагч Л. ЭНХБАТ- 2222) 777222 СЦЭРЧ Ард түмпээ жаргуулсан Агуу орпноо мандуулсан УРАЛДААНД ЫН тухай 447 714:1444 77272,512444 НАархлапт манай намын | Өрнөх нх хөгжлийн Үүдийг нээсэн ахаа Үе шатыг адгассан Үлэмнсийн том алхаа " Эх сайхан орны минь Энх тайвны алхаа Сал түмний хүслийн Сансарт хүрсэн алхал 1Каргал хайрласап памып " Жаран шилийн алхаа Ариун цагаан үйлсийн Аварга том алхаа Нийслэлийн 20 дугаар су - лийн 5-ын «В» хаш УЛ Л. МОНГОЛМАА УР УТ, УУ20.0у ФЭ.ЛЭ? Малчны хүү Гүррагчаа Монголоос анх ниссэн баатар. Гагарин ахын замаар Гаараас сансарт дүүлсэн баатар Алдарт памын их хурлын өмнө Агуу сайхан гавьяа байтуулав- зантай МИНИЙ ААВ, ЭЭЖ КОММУНИСТ Миний аавыг НЫ. Буляндалай, зэжийг Ц. Хүрлээ гэдэг. Аав зэж хоёр мипь дээд, дунд боловс- рол эзэмшиж хөлгийн жолоог тӨ- ролх хязгаар мутаг руугаа залж ирээд их зохиолч Д. Нацагдор- жийн бичсэнээр «Хөдөөгийн уул талаар соёлын үрийг тарьж яваа ардын: багш» нар билээ. Ээнс аав хоёр маань 1954 онд сургуулиа төгсөж, орон инутагтад ирж ажил- ласан юм. Одоо манайх арван Мминил ЭЭЖ КОММУНИСТ Миний ээас 30 шахам жил тогоочийн ажил хийж ОЛОн Түм- нээ амтат сайхан хоолоор үйл- чилж Явсан ахмад Коммунист хүн, Одоо өндөр иасны тэтгэвэрт байдаг. Миний эгч бас тогооч, Ээж, эгч парыг сайп үйлчилдэг, сайхан зайтай хүн шүү гэж олон хүн магтаж, зарим нь намын гишүүн хүн ч аргагүй л хариуц- тагатай байх юм гэж бахархан ярьж байхыг би сонссон. Миний ээжид Хэд ХЭДЭН ОДОН медаль, таван їкилийн гавшгайч, «Худал- дааны тэргүүний ажилтан» гэсэн тэмдог бий. Хүмүүс ээж, эгч хоёрын одон тэмдгүүдийг үзэн: тэднийг магтаж: байхыг сонсоод ихэд баярлаж, миний сайхан зэж, миний сайхан эгч гэж бахархдаг, Тэгээд ч хүн хоол уидгүйгээр бие эрүүл, чийрэг, хүч чадалтай байл чадахгүй нь үнэн учир олон түмэнд амттай сайхан хоо: лоор үйлчилдэг тогооч хүний “Ёоо хөдөлмөр сайхан юм, 3 Ё “манай” ангийн Хонгороо, - б9- сг дии А-80468" 6 нэгэн ам бүлтэй. Би эдний хоёр дахь хүүхэд юм. Өөрөө долоон дүүтэй: Эгч Эпхболор маань 8 жил дараалан опцсайн дүнтэй су- ралцаж байнд. Манайх хэдий олуулаа амьдрап суудаг боловч амьдрал маань баяр хөөртэй, ав жаргалтай, сайхан байдаг. Энэ бол ачит нам.зЗасаг, ардын хувьс- галын ач тус гэж боддог. Миний аав ээж хоёулаа МАХН-ын ги- шүүн.. Манай орны мянга мянган лэнгээ бид нар амтат сайхан хоо- лоор хүүхэд багачууд, олой.түм- нээ үйлчилдэг эелдэг сайхан ха- рилцаатай бусдыг өөрийн хурдан шалмаг ажлаараа үлгэрлэдэг то- гооч больё гэж ярилцаж байна. Ховд аймгийн төвийн арван жилийн нэгдүгээр сургуулийн 5-ын «В» ангийн сурагч РАДНАА овогтой ДАВААДОРЖ Миний ээж 1950 онд МАХН-д элссэн цоммунист хүй юм. 9Ээ- шийг Л. Долгор гэдэг. Жирийн л нэг аяжшилчин хүн. Ээжс нам улс: даа 283 жил үр бүтээлтэй ажиллаж 1976 онд Соёлын тэр- гүүний ажилтны улсын ЇГ воплол- гөөнд оролцон, 1975, 1980 ойд У, УГ тавал жилийн гавшгайч бол» сон, Аав, ээн: хоёрынхоо ажилч хичээнгүй, хөдөлмөрч үйэнч, шу» дарга, цаг мипутыг нарийн би римтлан ашигладаг, өх орон ард түмэндээ их юм хийж бүтээх гэж тэмцдэг аж ахуйч, арвич хямгач, ямарч хүнд үед товчээртэй сайхан чанарыг иь бид хүндэтгэдэг. Би зургадугаар ангид, ДҮҮ дөрөлдүгээр ангид оиц сурцгаас лаг. Аав зэнс хоёр бидэнд «Өїн 54 арын пэрэмшис. Улсын хэвлэлийц- комбинатад “хэвлэв, пцоммунистуудын . пэг сэхээтнүүд юм. Аав маань Хогд аймгийн Булган сумын 10 ян- лийн сургуульд орос хэлний багш ээж: маань мөн сумын хүүхдийн цэцэрлэгийн. эрхлэгчээр 17 дахь жилдээ ажиллаж байна. Миний ээж УТ тавай хилийн гавшгайч болсон ом Аав зэж «Хичээлээ сайн гээ зов харьцаж, эжирийн л хоёр маань улш! эвлдэг бидэнд Нөхөдтэй- даруу дөр эрдэм боловсролтой болж, орос хэл сайн сурч, нийгмийн өмчийг хайрладаг, эх орогч, ин- терпацноналч хүмүүжилтэй, үнэнч шударга, хөдөлморч сайп хүн болоорой» гэйс ямагт сургадаг. Би ээж шигээ коммуипст бол- но. Төв аймаг Алтанбулаг сумын 10 їкилийн сургуулийн 8-гийн «А» ангийн сурагч Б. ДЭНСМАА МИНИЙ ААВ КОММУНИСТ Ангир уургаа хөхүүлсэн эх хү- нийг хайрлах, ачлал хайраар бүүлэйлсэн эцэг хүнээ хайрлах хоёрт цэг их зааг байхгүй гэлс би боддог. Миний айв 1955 оны танвду- гаар сарын 24-нд МАХН-ын ги- шүүний гал улаан батлах гардан авсан” эгэл нэгэн коммуйнст би- лээ? Одоо Асгат сумын намып зүрийн нарийн бичгийн дарга, су- мын. депутат, Ардын хувьсгалын 40, 50 шхилийп.айн медаль, 8ас- гийп таарьпг хүпдэт жуух бичгээр ГОЦ ИШ 00001010100101111101111010111111111111111111101 111129 ЭЖйчит мэргэн намын мняь Арван наймдугаар нх хуралд Орчлон дэлхий. өнцөг бүрээс Олон хүмүүс уригдан нрэв.. Нутаг нутгийн цэцгийг . н лж барьсан юм шис Улаанбаатар хот майн» Улам ч өнгөтэй харагдана. Нийслэлийн дийн Хүн ардынхаа жаргалын тулд Хүч ухаанаа дайчлан байж Аймшитгүй зоригт журамт цэргийнхэн Ардын намын суурийг тавилцсан юм Агуу зөвлөлтийн ард түмэгтэй Ашдын “замаа үүрд холбосон Сал түмний намын алдар Сансар хүртэл мандав Нийслэлийн 10 жилийн 732 Ду- гаар сургуулийн 7-гийн “А» ангийн сурагч Д. ОКТЯБРЬ ажилч, хичээнгүй, байт чадвал хямгийн сайн хүн болно» гээн захидаг. Бид хоорондоо ?9Р- тэй пайрамдалтай бєгоод огч бид хоёр дүү нарынхаа хичээл сурла гад байнга тусалж, зав чөлөөн- доо амарч тоглодог. Манай аай гэр бүлийн альбом хөтлөн анигл- ладаг. Үүнд: бидний сургуулийн жилүүдтэй. холбогдох материал гом бий. Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн сургуулийн 7- гийн «А» ангийн сурагч Б. ЦОГБАДРАХ Төлөв шагнагдсан, даруу зан, бэрхшээлийг давдаг зоригоороо охин наддаа хайрлагдаля: лярдаг хүн. Аав маа"ь намын үзэл сурт- лын ажлыг ал ахуйн ажилтай иягт холбон таван їїйлийн тооцоо судалгаа гарган, малын зүй бу- сын болон төлийн хорогдлыг арил- гах талаар 5--10 илийн судал- гаа гаргаж мал ан: ахуйн мэргэ-- жилтнүүдтэй байнга зөвлөл: ажил- ладаг. Аав минь өөртөө дүгнэлт хийж бусад тэргүүний хүүхэдтэй өөрийгөө харьцуулж тодорхой 140- рилттой суралцахыг надад бөвлө- дөг, Би цаймдугаар ангид, 91 Улирал дараалан онцсайн сурал- цанс байна. Манай хамт олон МА ХН-ын ХУШ нх хурлын өмнөхөц сансрын анхны инсэгч эмэгтэй В. Н. Терешковагийн нэрэмжит бүлэг болох үүргээ - амжилттай биелүүлж байна. Би сурлагандаа чанарын ахиц гарган гурван 0у- рагчийг сайнаас онц сурлагатан, болгож намын их хуралд өргөх сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт олон цийтийнН амжилтын ра- портад гарын үсэг зурах эрхийн. мандат авлаа. Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 8 жилийн сургуулийн 8-ын | «А» ангпйн сурагч, тапап оп- цын эзэн Г. ЭНХТУЯА сээсэгэнсэтээжэс сшелжттэстттээжгэгиигжгжэшсслэтит-стн Эрхлэгч 111111 1111 111 1 1 1 0 11111111 Гүүш Шиний Шиний П т , 25 ус төс огоо, Д.Сүхб ЛТАРЫН кит-масын топгйорлолийн сонии 38 дахь жилдээ Ф М40(1095) Ф МАХН-ын ХУЇН тавьж байгаа нь 1901 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 26. Энэ өдрийг хүмүүс хүсэн хүлээж байлаа. Энэ өдөрт хүмүүс шаргуу бэлтгэж байлаа. Хүсэй хүлээж, шар- гуу бэлтгэж байсан тэр баярт өдөр ирлээ Улаанбаатар, Засгийн газрын ор- дон, Ардын Их Хурлын танхил. Хүүхдүүд ээ! Энд их чухал, их сайхан үйд явдал болж бийна Энд МАХН-ын ХУШ нях хурал нээгдлээ Намын 70 шянга гаруй гишүүний дундаас үйлс бүтээл, зүтгэл чармайлт, улс төр, нийгмийн ндэрх,., єр иь бу- хий л талаараа тодрон шалгарч сол- гогдсон 824 гоммуннст их хуралд суут байна. Хэнийг ль ч гэж онцлох билээ?! Гомсерер л хамгийн хамгийн сайн, хамгийн шилдэг тэргүүний, хүмгүүс, их хурлын тэргүүлэгчид, (МАХН-ын ХУШ Эдний дунд улсын баатар 6, ходол- мөрийн баатар 95, төрийн шагиалтан, гавьяат цолтон.(88 байна, Энд “сансрын исэгч, вжилчин, талчин, эмч, багш, зохиолч, жүжиг чин, нам, тор, олон пийтийн зүтгэл. тэн... ээд. л янз бүрийн ажил мар- гажлийн хүй бий. Манай иамын их хуралд гидаадын 00 гаруй орны, намын толоологч ир лээ, Төдпий дотор ЗХУКН-ын Тов Хорооны Улс торийн Топчооны гїн- шүүн, Намын Төв Хорионы ийрийн бичгийн дарга М,С.,Гарбачев тэр гүүтэй төлөөлөгчид баїүї4 Намин их хурал! Энэ-бол үнэхлэрийн түүхэй чухал богоод: мартагдашгүй үйл явдал юм. Учир иь гэвэл мана!їд цагцолт: бий болсон, хийж бүтлэгдсан, сэргэйс: шинэчлэгдсэн. ийндин спйхэн юм бүхэн патын тололлон паасиапар, иамын удирдан чиглүүлснээр хараг жиж биелдэг билээ. Улс орны ирэв- ДҮйЙ. хүүхэд, багачууд та нарт 20- риули: олон шинэ сургууль, цэцарлэг, номын єап, ардон, зуслан өнгөрсөн та ван ишад бийгуулагдшээ, Бас цаашид х их МАХН-ын Төв хурлаас ЭМ1Л5эх) (ээн Б-лэь21й 91:84:23 БУнүсгЭг” бВ БОВ /2о:8 087 8419 м фт Е Эрэ) ЧАДАЖ Л Ёс 2522 8 халж чин үйрсан БЭЭ ” (1 Хорооны М, ЦЭРЭНЖАМЦ, Р, хийсэн. сурвалжлага) олиг нэмж байгуулна. Чухам хэний хүч, юуны. ачаар ийм их юм, ийм сайхан юм. бий болдог юм ба? гэпэл гагдхүү- иймын ач, намын удирдла- гаар бүтэйг бий болдог билээ Ингээд бодоход нам гэдэг хичнээн ачтай, иат гэдэг хичнээн хүчтэй, нам гэдэг хичиээн хүндтэй байна вэ?! Иймээс: цатын их хурлыг өнөө тө- дийгүй хойч үеийнхэн ч үргэлис дур- сан саная байх болио, Их хурал дээр МАХН-ын Төн Хо- роопы нэгдүгээр иарийн бичгийн дар- га, хүндэт удирдагч нөхөр 10. Цөдэн- бал гуйй «МАХН-ыг ХҮШ их хуралд тавих Мамын Төн Хорооны тайлан, ойрын жилүүдийн асрилт» гэсэн илт гал тавилаа, Туйлын ируу сайхан, утга таголдар илтгэл байлал Х, Тэр илтгэл-ушисан, бүхэнд гүн сэтгэгдэл, ориүүп бодол сонссон хэн водрог үзэл, аавиайл төрүүлнэ. Уран аориг, ирээдүйдээ їїтгэх итгэл, бад- раигуй тэтгүүллийг төрүүлнэ Бидний Аугаа нх өмөг түшиг үнэнч анд нөхөр ОХУ болдог сл сациалнст бусад оронтой тогтоосоц ЧУ 1981 оны табдушар сарин 28 4» Пудз( Ф Үнэ 10 мото нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга ЮМ. ЦӨДЭНБАЛ илтгэл ЛУУН нарын авсан гэрэлт зурав, найрамдал нөхөрлөл, манай намын энхийг эрхэмлэгч гадаад бодлого, цаашилбал улс орны дотоод амьдрал, хогжил дэвшил, хойшдын зорилт цөм энэ илтгэлд бий. Улс эх орон яаж их хөгжсөн, хүн ард хүүхэд багачуудын төлөө шу хийгдсэн, цаашид юу хийд тухай ч энэ илтгэлд тодорхой бий. 10. Цэдэнбал дарга илтгэлдээ «Хүү- хэд хүмүүжүүлэх, тодний эрүүл тмэн- дииг хамгаалах ариун үйлсэд оролцох- гүй нэг ч байгууллагд, язг Ч иргэн байх ёсгүй» гэж хэллээ. Энэ бол төрөлх хайрт намаас хүү- хэд багачууд та нарыг туйлаас нх апхааран халаэгилж, энэрэн хайрлаж байдгийн бас изгэн яруу тод, бат нут баримт гэрч мөн, Намын их хуралд хүүхдүүд ял на- рын заримынх нь пав аэж ч оролцох: байна. Тэдний зарим нь их хурлын эрхэм хүндэт пидэр дээрээс үг хэлж байна Молголын комшуннистуудын дээд чЧуулг(а--МАХН-ын ХУҮШ- их хурал ийнхүү ажлаа амжилттай үргэлжс- лүүлж байна. Энэ их хурал улс орны» хсо ашьдралын нэн чухал суудлыг хэлэлцэж байна. Эпэ их хурал түүхэн чухал шийдвэр гаргах гэж: байна. «Пионерийн үцэн» сонипы тусгай сурвалжлагч Ц. ДАШДОНДОВ к ШӨНӨНН | ШИНЭ ОРДОН. “ Хүүхэд залуучуудын «Майрам- л» төр шарк, Зулзган ногоон ой бүхий эпэ таркад хүүхэд залуу: чуудын чөлөөт цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэхэд пориулагдсан үзпэр үйлчилгааний тов, оюун Сэтгэхүй хөгнгүүлэх төрөл бүрийн тоглоом, бие бялдрад чийрэгагүүлж, ай. хапля, симбаагаа сорих биеийн таг мир, спортын цэнгэлдэх хүрээлэн, хүүхдийн унших дуртай зохиолын баатруудын баримал сэрэг сайхан зүйд олон бий. Энэ паркийн хүүхдийн хотхонд Улахгүй Ппонерийн: шинэ ордон сүндэрлэн босно. Тар ордон ариван мянган хавтгай. дорволжиїй. метр талбайг зээлэх бөгөөд 700 хүүх- ДИЙН суудалтай үзпэрийн: танхим, 00 шахам төрлийн дугуйлантай байхаас гадна хүүхдийн таних мэ- дэх сонирхлыг тололшүүлэх, тэд- инїї гоо зүйн хүмүүжлийн бүтээлч үйл ажиллагааг хөгжсүүлэх, өсвө үлтїн. Сүхбалтарчуудын дунд 30- хиох хүмүүжлийн ааслын төв бо- лох юм. МАХН-ын ХУШ их хурал эхлэ- хийн өмнөх өдөр Пиоперийн шинэ ордны шар тавнх ёслолын цуглаан боллоо. Тус цуглааныг МХЗЭ-ийц "Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв нээв. Хүүхлийп төлөө фопдын Тов ко- миссын дарга. А, И. Цэдэнбал-Фи- латова цуглаан дээр хэлсэн үгэї- дээ: .. Манай оронд болон социалист бусад орцуудад хүүхдийг хүмүү- зсүүлэх явдал бүх нийтийн хэрэг байдаг юм. МАХН засгаас хүүх дийн эрүүл мэндийг хамгаалах, тадзид боловсрол хүмүүжил олгох, ирэадүйн иргэдийг оюун санаа. сан суртахууны хувьд толөвшүүлэ- хэд тал бүрийн арга хэмжээг тогт мол авч байдаг билээ. Хөдөлморчдийн санаачилгаар байгуулагдсан Хүүхдийн төлөө фепд нь хүүхдийн байгууллагуу- дын материаллаг баазыг бэхлүү- лах, хүүхдийг үйтэгш хүмүүжүү- лэхэд чиглэсэн бүх талын үйл ажиллагаанд ндэрхтэй оролцож байна. Түүхт ойн зшилд Хүүхдийн то: лаөо Фондын үйл ажиллагааны үрээр социалист орнуудын пионе- рийн байгууллагууд. сургуулиу- Дын туршлагаа харилцан Солил- цож байх иптериационалч төв бол- сон Олоп улсын «Найрамдал» ла- герийг иж бүрнээр хүлээлгэл өгөх болно. Энэ нь нам, засгаас ӨСво- рийп Сүхбаатарчуулдаа огч байгаа ” улаан бүч зүүж байгаа нь гоо22 МАХН Төв Хороотл Улс Хорооны ийрийн бичгийн дарга лоологчид «Сайн үйлсийн ном»-оо бас нэг сайхан бэлэг юм. Одоо барих гэж байгаа Пиопе- рийн ордол нь нам улсаас өсвөр үеийнхэнд тавья: байдаг анхаарал халамжийн пэгэн илрэл мон. Удахгүй аз жаргалант хүүхдийн өргөө болох пипонерийнй ордны хаалга монголын хүүхэд багачуу- дын омно цэлийтэл изэгдэх болно. Пиоперийп ордны барилга. бай- гууламас нь. нийслэл Улаанбаатар хотыг улам чимэглэх болно Хүү Х- дийн хүмүүжлийн ажлын төвийн энэ барилга байгууламж Мангол- Зөвлөлтийн барилгачид архитск- торчид, зураачид, инжеперүүд бо лоп бусад мэргэжилтнүүдийг хам- тын хөдөлмөрийн үр дүн манай хоёр ориы пайрамдлын бэлэг тэм дэг. болно гэ тэмдэглээд Хүүх лийн төлөө фопдын Төв Комиссын нэрийн өмнөөс болон хувиасаа ос вор үеийнхлий ордны зураг теслийг сохиогчдод болон уг барилгыг барьж байгуулах барилгачдад Ха8- луун баяр хүргэж: ажлын улам их амжилт гаргахыг хүсэн ерөөл. Дараа нь Зөвлөлтийп барилгын Птрестийц: комсомолын хорооны нарийн бичгийн дарга. Т. В. Спмо- пнова хэлсэп үгэндээ: --Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одоплт зовлөлтийн барилгын тө рийн Топчаоны гишүүн, Намын ов С. 2ЖКалан-Алжавт пионер сурагчдын 19- гардуулж: байгаа нь. П трестийн питернационалч хамт олоц монголд аншилладаг юм. Ма- тэй барилгачид ороп сууцны 0а- рилга, үйлдвэрийн |Обьектуудаас гадна Улаанбаатар хотод хүүхдийн цэцэрлэг 9, сургууль 11, Залуу техиикчдийн ордон, тпонерийн ла- герь барьж байгуулсан бөгөөд одоо монголын хүүхдүүдэд зориулж пионерийн шинэ ордон барих гэж байна. Пионерийн энэхүү ордон нь барилга, архитегтурын Хагийн сүүлийн үеийн ололт їймжкилтыг үндэслэсэн. үзэсгэлэнтэй сайхал барилга байгууламж болно. Пионерийп шинэ ордны шав тавьж байгаатай холбогдуулалп Зу- раг тослийн ерөнхий, архитекторч ЮЮ. Б. Марков, пийслэлийн 10 жи- лийнп ХХШ: сургуулийп онц сур- тагатан пиопер: Л.Нинжбадгар пар баяр хүргэж үг хэллээ. МАХН-ын ХУШ их. хуралд сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон пипйтийн аяаслын онцгой ам- жилтаа өргөх рапортад жаран мляпган пионер гарын үсэг зурж, 10. млигап ппопер «Залгамт: үе» алины гавшгайч болсныг цуглаан дээр ппоперүүдийн төлөөлөгчид намдаа илтгээд намын хоёр их хурлын хооронд зохиосон Д.(Сүх- саатарын нэрэмжит МПБ-ын аж- Хүүхдийн төлөө фондын Тев Ко- миссын дарга А.Н. Цэндэнбал-Фидд- това пноперийн шинэ ордны їав та- єнх цуглаан дээр үг хэлж байгаа нь. лын рапорт, өсвөрийн Сүхбаатар- чуудын сурлага хөдөлмөрийн ам- яшлтаас бүтээсэн «Пионерийн сайн үйлсийн ном»-оо МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоо- ны гишүүн. Намып Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга С.УНалап- Аажавт гардуулж өглөө. Уг помыг хүлээж аваад С. Мїа- лан-Аажав гуай пионер багачуу- дад хандаж «Пипопнерүүд зэ! МА ХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» тэхэд цуглаанд оролцогчид пэгэн дуугаар «Хэзээд бэлхэн!» гэж цуурайтуулан, нл- мынхаа үйл хэргийг нэр төртэй салгамжлахаа пионерийн ёсоор цог золбоотой тапгараглалаа. Монголын пиопнерийп шинэ. ор- дон сүндэрлэп босох талбай дахь дурсгалын самбарын гантиг дээр «МАХН-ын ХУШ их хурлын өм: нөхөн пионерийн ордоп барихаар шав тавилаа, 1981--5--25» гэж бичжээ. Манай нам засгаас освор үеийнх- ний төлөө тавьж байдаг байпгын хайр халамжийн нэг илрэл болсон Пионерийн шипэ ордонтой болох гэж байгаадаа өсвөр .үеийнхэг туйлын баяртай байна. Н.ДАРИЙМАЛ С, БОДООПГ 44444444444444444434444 МАХН-ын ХУШ ИХ ХУРЛЫН ӨДРҮҮДЭД КОММУНИСТУУДЫН ҮЛГЭР жишээнээс СУРАЛЦАЯ Монгол 60 шилийн түүхийн иандигиан хадгалсан мувсйн «Намын түүхэн замнал» сэдэвт үзэсгэлэнгийн танхимд МАХН-ын ХУПГ. нх хуралд Зо- рнулсан «Коммунистуудын үлгэр яапизэнээс суралцан» сэдэнт, ах- мад коммунистууд, пионер сураг- чид, ХЗЭ-ийн гишүүдийн хүндэт- гэлийн пуглаан боллоо. Цуглаан дэзр Онтлбрийн райо- ны ционер сурагчид. сургууль пионерийн бүлгэмүүд МАХН-ын ХҮЙ! их хуралд сурлага ходол- мөрийн өндөр амиилтаар бэлэг барьснаа рапортлав, МАХН-ын ХМЇїШ их хурал УГ таш сурлага, ходолмор, урлаг спортын гарамгай ймжилт гарга- Ардын хувьсгалын баримтыг хувьсгалын сан онц сурлагатай сурагч Ц. Алтансувд. рдэпэчимэг, Болл- баатар, "Мөнхтуул, Баясгалан, Жаргал, Оюунжаргал нйрт МХЗ Э-ийн гишүүний бат илэрхийлэлт гардуулав. Опц сурлага, авьяас чадварал- рав. пөхдийгөө хошгуучилсан баа- тарчуудыг пиоперт элсүүлн, хупьсгалт тэмцлийн ахмад зүт- гэлтэн, МАХН-ын 1У их хурлын төлөөлөгч Г. Шаравсамбуу, Соё- лын гавьяат зүтгэлтэн, намын имад гишүүлп. Л, Цэвэл пар улаан бүч зүүж, сургамж: золлол- гөө өгөв, 12 дугаар сургуулийн онц сурлагатай сурагч Л, Цол- мөн пионер болсон нөхдөө тө- лөөлис гүг хэлэн, Хотын пионерийн зөвлөлийн дарга Д. Цогзолмаа цуглаанд оролцогчдод баяр хүргэж «Зал- гамш үс» аянаараа амиилттай анлсац. Онтлбрийц райопы пио- порийн: штабын дарга 3. Элх- тулад МПБ-ын Төв “Зойлолийп алтан медаль гардуулав. 8 шилийн 22 дугаар сургуу- лийн бүлгамийц аоплолоос манай орпы нийт пионер сурагчдад хан- дап гаргасап уриалгыг тус сургуу- лийн 5-ын «А» ангийн сурагч, хувь нэмэр онц «урлагатан Г. Баасансүрэн уншив, - Хүүхдүүд эз! 23 дугаар СУР гуулийн анз пайз пар чинь «Эх орцы цогооНн гоёл»ь | цувааг амМ- жилттай зохиоч байгуулж «ТӨ" ролх хотоо үлгэр жишээ социЯ- лист хот болгоход пионер бүхэн оруулья!» сэдэвт уриал дор явагдаж, буй «Манай орце, «Байшни» операцид идэйх- тай оролцон социалист өмчийй эс ширхэг бүрийг үлгэр экишээ- чээр пүдлэп хамгаалагчнд болох үүрэг авлаа, «Коммунистуудын үлгэр шээнээс суралцая|» сэдэвт цуг” лаанд оролцсон улаал бүчтэнүүд МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэ- зээд бэлхэн байж ахмад БОММУ- пистуудын дууриаллаар үлгэр сурч хүмүүнихээ илэрхийлэв. Манай сурвалжлагч Я, СУМЬЯА зааваааж ааа ЖфЖфффКЧВВДЕВ ион социны цонер: ын дунд ер сурагчд Ч » сэдвээр аохиол тэгийн. уралдаан зарласан 0!- Эпэ уралдаанд хот ходоогийн оц сурагчийн зохион бичлэг ир- “2 Мийий аалыг Г. Гэрэл гэдэг. Ар- “дын боловсролын байгууллагад 30 1 йл ажиллахдаа олон зуун бяцхай гэдэд эрдэм цом заав: сургасан “20ш ээ. Сурган хүмүүжүүлэх ажил- "даа өөрийн био сэтгэлээр чармайн с ажилласан гавьяа |зүтгэлийг йБ “нам засаг өндроор үнэлж Монгол "Ардын Хувьсгалын 40, 50 жилийн БОХ шэхїнь, 1981 онд «Ардын “Гэгээрлийн тэргүүний ажилтан» цол тэмдгээр, Ардын боловсролын Яамны хүндэт жуух бичиг болоп “-олоп арван диплом, У, У1 тапаи “ жилийн гашшгайч тэмдгээр шагиа- сан юм. Коммупистын үлгэр хи- шээг үзүүлж, тэргүүний арга бл- рил, туршлагаараа аймгийп багш сурган хүмүүжүүлэгчдийг төлоа- лон Монголын байц нарын 11 9х хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон юм. Аатынхаа ажилч хичээнгүй үнэнч шударга чанарыг нь эзэмшин аав мон БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД -Фф хОММУНИС ИНИЙ ААВ. КОММУ лий аап ард түмний үр хүүхдийг сурган хүмүүжүүлэхийн зэрэгцээ үр хүүхэд биднийгээ үлэнч шударга пргэд болгоход байнга “їихаарал халамж тавьдаг. Милий том эгч Охорхөртөж: ах Тэгшсууть иар 18- рөлХ сургуулиа өнц дүнтэй төгсөөд ах дүүглїїн найрамдалт ЗХУ-д, дүү Отголмад гуравдугаар ангид онц, ах Адьяасүрэн шаймдугаар ят- ГИД сайп дүнтэй,би зургадугаар пн- гиД. ойц дүптэй суралцаж байна. Сайншанд хотын төвийн 10 ясилийн сургуулийн 8-гийн «А» вигпйн сурагч Г. БАЯШЖАРГАЛ . . 7 Миний заж Лулсандалаагийн Мягаа, 1957 онд МАХН-д элссон номмуйпст хүп, 1948 олноос эхлэн хүн ардып эрүүл энхийн манаанд оролцож, бид бүхний зол жаргал- тай амьдралын төлөө тэмцсээр ир» сэн зэжийнхээ ариун үйлсээр Ив би үргэлж бахархаж явдаг билээ, ” Хүүхдүүд минь! Зэлий нь ажиллаж байсан үе одоотой адил- гүй. Бид мориор алсын дуудлагад явдаг байсан. Нэг удаа алсын дуудлагад явл: баїгттал Сэлзпгэ мө- роц үерлэж билээ. Үерлэж байгал мөрөнг хараад яан гатлах вэ? 1Оунд би ганцаараа явлаа даа гэж бодов. Ер нь маргааш болтол хү- ИСТ ЭЭ 22728 505 ЦЭлача бодсоноо, | морио гулйдтал хөдөлсөнгүй, Хөсэг бодлоо, «Мягаа. чи хүндтэй үүрэг хүлзэсэл суви- лагч хүй, өвчнөөс Өрсөж хүний ами! иь аврах ёстой» гэд: хэн нэг хүн шивэгнэх шиг болж билээ. Тэ- гээД ч сэтгэл шулуудал, морио зволхон гуядтал морь минь ч Сэ- лэлгэ мөрөн рүү тэмүүлсээр 08- чихоп. Их усны дунд ялж байтал толгой-эргэн голын ус улам хурд- лах шиг болов, Духпаас хөлс даа- варлац хамаг бие эвгүйрэв. Тэр- хэн зуүр -- Аврав би ойчвол- хүний амийг аварч чадахгүй гэж: бодог- дов. Ээлгийп хөдөлмөрийг пам, засаг видроор үнэлж Хөдөлмөрийн хүн- Дэт медаль, Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойп медаль, «Засгийн га2- рыи хүндэт лгуух» бичгээр шаг- насан юм. -- Ээл маань одоо Булган хо- тын больийцод дотрын .тасгийп ахлах супплагчаар ажилла бай- иа, Ахмад үеийнхээ хөдөлмөрч дайчин уламжлалыг изр төртөї залгамшйлах ть өсрөрийн тионе- рүүд бидний гол зорилт билзэ. Булган аймгийн төвийн 8 ли лийн нэгдүгээр сургуулийн 8- ын. “А» ангийн сурагч Д.ОДОНГУА МИНИЙ ААВ КОММУНИСТ хүүхдийг сурган алдар гавьяатай "хөдөлмөрт 25 жил зүтгэж явал миний. аав. Б. Шагдар нь. МА- ХН-д 19586 оснд элссэн ахмад цйммунист, ахмад сургал хүмүү- Жүүлэгч юм. Аав маань 17жиил захирал, тичзэлийн эрхлэгчээр ажиллаж байна. Энэ хугацаанд сургуулийн материаллаг байзыг бэхигүүлэх, сургалт хүмүүжлийн ажлын чанарыг дээшлүүлэхийл тулд тохиолдсон бэрхшээлийг даван туулаг ажилдаа амиглт бүтээл гаргаж яваа хөдөлмөр зүтгэлийг пь үнэлж Ардын хувьсгалын ойн медалиуд. МХ- ЗЭийп Төв Хорооны «Залуу түсийг хүмүүжүүлэгч тэргүүний ажилтан» тэмдэг, АБЯ-ша «Хүн дат үнэмлэх», «Ардын тэгээр- лийн тэргүүний алгилтан» | цол тэмдэг. шагнасапг йдөогөөӨд монго- ЛЫН багш ийрын ЇУ пх хуралд толоологчоор бролцуулсап ом. ТҮр хүүхэд бид цар аавшылхаа үл- тэр дууриалаар сурч хүмүүл(!- хийг эрхам зорилт тэл: боддог. Миний лай эелдэг даруу зан тө- Ардын үр хүмүүжүүлэх холбоо- хүп юм. толох- ловтэй, олон түмэнтэй той йпөхөддөө тусархуу Аав бидэнд «“Атслыг хүн гүй, ажил “хүнийг голно», Иймд ажил хөдөлмөрийг бишрэн шү тэж яв, Хүнтэй зов харьцаас116- хөдтэйгээ” үргэлж эв найрамдал- тай яваарай гэж захи сургадаг. Аав зэш, маайь эх орондао хяа- гааргүй хайртай, питериацио- налч хүмүүлилтэй, өндөр мэдД- лэг мэргэшилтэй,. социалист өм- чийг хайрлан хамгаалагч, арвич хямгач хүмүүс болохыг зах сургадаг, Бид аав зэлгйнхээ үлгэр дууриалаар хїїчаэл сурла- гадаа сайпаас онц дүнтэй сурал- цалс байна. Миний ээас мөн їхХ- мад багш юм. Би. коммуинифт аав зал: багш нарынхаа үлгэр дууриалаас байн-га суралцахыг эрхэмлэдэг. Балихонгор аймгийн Баацагаан сутаын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Ш, ГАНЧИМЭГ Миний аавыг Дамчаа гэдэг, Улс эх орныхоо төлөө зүтгэж, мал сүргийг 18 иил байна... Нийгмийн мал хорогдолгүй маллаж ашиг шимийг ашиглахын төлөө чармайн аялладаг. Аав маань 1975 онд. МАХН-д Үн- шүүнээр: элссэн юм. Малаа ёс- гөлс 100 эхээс 100 гаруй төл авч У.УГ таван иилийн төлөвлөгөөг амаилттай .биелүү- лэв: “Аавын хөдөлмөрийг нам засаг өндрөөр үнэлж «Алтан га- дас» -одон, Ардын хуньсгалыгн 50: яшлийн ай медаль, У, У1 та- нийгмийн малда сүргийг түүниїї хүлээн ва илийн тавшгайч “цол там: даг болон аварга малчин цолоор шгагнасан юм. Олон “нийтийн: ажилд идэвхтай аролцон: хичээл сурлагадаа шам- дан “суралцаж, үнэнч шударга хүн -болохыг аав бидэнд байнга зөвлөдөг. Аавынхаа зөвлөлгөөг үргэлж бодож явдаг. Би комму- нист. хүний” хүү болж төрсөндөө баяртай “байдаг, Сургуулиа | төг- с002 аавынхаа дууриаллаар сайн малчин: болж улс эх орондоо ихїйг- бүтэанэ, Увс аймгийн Өлгий сумын 8 жилийн сургуулийн 3-ын «Б» ангийн сурагч Д. ЖАМСРАН МИНИЙ ӨВӨӨ КОММУНИСТ Миний өвсөө Авирмэдийл Даг- ва 1930 оплд МАХН-д элссэн жоммунист хүн. Одоо шпас сүүдэр 72 хүрч, Салзнгэ йймгийн Най- ” рамдад сангийн аж ахуйн Орги- хын фермийн товд ар жаргалтай амьдарч байна. Өвөө улсад 43 "о АШЛ тасралтгүй хөдөлмөрлөлэ. с Өвөө маннь японы милитариамиыг ” бут цохих 1939 оны дайн болон 945 оны дайнд оролцож бид 7 бүхний зол жаргалтай амьдра САГ хамгаалж оявсан баатарлаг үйлсээр нь би үргэлж: бахархал: Д билээ. Өвөө маань бидэнд Японы самуурай нар халдашгүй дархан хил ї, Бид эх орноо хам- сан. Би тэр арпун үйл хэ- оролцон: явсан юм. Иог удаа би тулалдааны шархадсан, Гэвч үүргээ биелүү- лэх Ёстой гэн шийдээд цааш молхсөөр дайсны тэг дүгээр га- лын шугамыг сэт цохисон юм.» гэсэн билээ. Ингэж атаатан дая- сантай тэмцэн, эх орой, ард тү- мэндээ үнанч хөдолмөрлой: япс- ныг нь нам засаг өндроор үйз лан. «Алтай гадас» одонгоор хоёр удаа, «Байлдааны гави ааны улаан тугийн одон», ойн медалиар шагиасан ажза. Опоө- гийнхоө эх оронч, хүнийг ямагт хүндэлдэг, арвич хямгач, хөдөл морийг бишрэн шүтдэг, үйэнч шударга нөхөрсөг чанарыг иь би үрэллс хүндэтгэш дуурийхыг эрмэлэдэг, Буурал опоомааїь нд: «Багаасаа үвтэгш хүмүүшил- тэй, ажилч хичээнгүй, зор болор- сон ёс суртахуунтай байш, өр талбарт хэм сайхан өрдэм цомыг сурч, өргөн мэдлэг, боловсрол эзэм- шиш ашил бүхэнд өөриймсөг, ав хаалштай, харуццлагатай хап- ди, эх ороп ард түмэндээ хэ- рэгтай. бүгдийг бүтээх үлгар її шэаач иргэн: болоорой» гаа: 1а- хийг зоплодог, Ахмад үеийнхээ ходолморч дайчин уламжлалыг нэр төртэй залгамйслах нь өспо- рийп пиоперүүд бидний гол 10- рилт билээ, Иймээс мапай ан- гийнхан. цоммунистуудын хөдөл- мөрч даййин уламжлалыг нэр төртэй. залгамжилж: «Сургуулийн тэргүүнийг бүлэг» болсон амжил- таар Ардын хувьсгалын 60 шил, МАХН-ыг ХҮШ их хуралд бэлэг барихаар урам зоригтой, итгэл тогс шамдапй. суралцаж байна. Булган айтгийн хоёрдугаар 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «Бэ» ангийн сурагч Б. САРАНТУЯЛ ҮЛГЭРДУУРИАЛ АВЦГААЯ . (Ү ргэлжлэл. Түрүүч пь М» 34 85, 86, 38-д) : Тэгээд ч өсвөр үеийнхний тех» нин сэтгэлгээ, сэтгэн бодох, 10- хион бүтээх авьяас чадварыг хөг- ягүүлэхийг хаа сайгүй анхаардаг боллоо, Хүүхдийн математик сэт гэлгээг хөгжүүлэх маягаар сэтгэн бодох, харьцуулж жиших, хийс- вэрлэж дүгнэх, нотолж батлах, шалгал| цэгцлэх зэрэг оюуны идэвхтэй үйл амшллагааг өрнүү- лэх нь хүний ой ухааны хожмын хөгжилд нөлөөлнө гэяс йэрт сур- гай хүмүүжүүлэгчид, заах арга зүйчид, сурах бичиг зохиогчид үзэн байна. ЇЙ Зөвлөлтийн гарамгай эрдэм- төн С. Ф, Ольденбург «ХУШ зуун анадемийн зуун, ХЇХ зуун дээд сургуулийн зуун байсан бол ХХ зууны эхэн үе шинжилгээ судал- гааны хүрээлэнгийн зуун Оболис байна» гэя: үечлэн тодорхойлж ч байлаа. Тэгвэл 2000 он буюу түү- нээс цааших үеийн сургууль ямар- шуу байх тухай одоо эрдэмтэд ин- лээд бичдэг баллоо. Зургаац нас- наас сургуульд орохыг эрдэмтэд зүйтэйд үзэ: байна. Тэд 2000 оны үеийн дунд сургуулийн ах« лах ангиуд олон зүйлзэр «өноөд- рийн дээд сургуультай эй зэрэг- цэлс 0чо0Д йогсохгүй зарим нэп тодорхой зүйлаэр өпөөдрийп дээд сургуулиас ч давиа гэ?! ардамтэд бичиаг байна, Хорип иөгдүгэдр зууны хүү хэд телевизийн өмнө их сууна, Кино их үнэ. Иймд сургалтын телевиз, сургалтын кипоны роль нь хойшид Ч нэмзгдэХх хандлага- тай байна. Саяхан болтол 20 лу- гаар зууныг уур, цахилгааны зуун гэжс нэрлэн байв. Гэпч 40-вөд оноос тэр нэрийг шинжлэх ухаан, технинийн орчин үеийн түвшинд тохирохоо болилоо гза: эрдэмтэд үзэх болсон юм. Манай зууныг салсрын числаэг, атом, «бодох ухаант» машин, син Стетин материалын зуун, мэдээл» лийн вуун гэх зэргээр тодорхай- лохдоОо аль нь ч тэсэн үндэстэйг нотолж байна ЮЁ| Эврика! Энэ бол грекэар «Оллоо!» гэсэн үг. Эртний гре» нийн эрдэмтэн Архимед өөрийн нэрээр нэрлэгдэж мөнхөрсөн хууз лийг нээнгүүтээ Эврина! (би ол- чихло0!) ган? дуу алдаж хашгир- сан гэдэг. Алдарт Архимедын гэм л төрсөн. Хожим «Эврика» гэсэн үс шинэ нзэлт гарч, цоо шинэ үүсгэл саналчил- га үүсч, дорвитой лут шинэ үйлс зорилго бяелсний билэг тэмдэг болис хэрэглэгдэх болсоц юм. Өнгөрөгч 1980 онд энэ хужим хорвоогийн өнцөг булапд хнчлээл удаа «Эврика!» гэсэн тархүү 01- лэгтэй сайхан үг цуурайтсан гоц санана. Тэр бүгдийг хэлэх боломис даанч үгүй. Зөвхөн ЗХУ-д гэхэд л «Эври- на» гэлс хэлэх онцгой баярт то- хцолдол 945186 удаа гарлаа. хууль ин- нь энэхүү Ї Эдүгээ зорчин үеийн аж үйлдвэрийн салбар хөгжиж байна галс хэвлэлд олонтаа бичдэг бол- лоо. Үүний учрыг чи ойлгож: бай- на уу? Тэгвэл энэ орчин үеийн үйлдвэрийн салбар гэдэгт санс- рын техпик, элентроп, бичил-элеї» трон, микробиологийн аж үйлдвэр, лааерийн техник, хиймэл алмасын болоп бусад шипэ нийлэг эдлэ- лиїй “үйлдвэр ордог юм, Уүе Цє? Ё 2! 947: Лүлсэү 2 Ц й, ҮРГЭЛЖЛЭЛ БИЙ, 426 ЭЭС УЛ УХГАЭЛЖ, “Өвийн ын ХУШ их ху» ы хөгжслийн хэтийн Цилшүэгэлнаг їмөрчид түүний дотор хүүхэд ХА/ нар их үүрэг гүйцэт» ХҮҮХДИЙН БАЯР. нэг Хүүхдийн баяртаа Хүйндтэй бэлэг барихыг Хүүхэд бүхэл Хүсан мөрөөднө “Алс ертөнцийн. Амьдрал нааж Ахан дүүсээр Анхлап нөхөрлөл Дайн дажингүй Энх амгалан - Даяар олноор ихийн жаргах Жүп ардынхаа БАсЛИЛГ з344:1 ил нөөдөр дархална. ХОЁР Одонд очих Огторгуйн хөлөг Олавой Зохион бүтээн "Газраас Тал бутаргай Сарын газрыг “Сенундээр товчлон Оддын хүрээлэлд Оч шиг торойв, Салдгүй хурдан "Цойлон дүүлсээр Сансрын зэрхэстэй Спаатан айлсаж Монхийн энуулчин Марс одпоо буув. Марсын тэнгэр дор Мопголын далбаа “Тогтуун салхинаа " Туусланхан намирлаа. “Олзвой хүү оДАН хүүхдүүлтэй уун тараа "Атгалцан уулзахад Малай элчийг “Магадлан сонирхсон тэн буман хүүхэл хүрээлэн, ( ООйрон рУРАВ Уу замыг Ш хөдөлмөртөө их амжилт гаргахыг .. та бүхэнд хүсэн ербоө. 20006 “ХҮҮХДИЙГ ХАМГААЛАХ “МОНГОЛЫН ХОРОО. УЛААНБААТАР ХОТ | Хүссэн ёсоор нь Багтаалаа. 4 “Амьдрап суугаа . “Өөрсдийн гарлгийн Ард олныхоо Амьдрал тэмцэл Оюун ухаан Опцгой похорлөол Хүсэл тэмүүллийг Хүүрнэн ярилцсаар Хөлгийн жолоогоо Хорвоодоо заллаа. ДӨРӨВ” Энхрий хүүгийнхээ. ё Ирэх мөчийг Ээйг аав пь Ээнэгшин хүлээнэ: Алсып одноос Аялаад ирэх Авьяаслаг хүүгээ : Айгн сургууль нь хүлээнэ Хосгүй нээлтэд Хүүхдүүд баясаж Халамжит багш нь Хайрлан хүлээнэ. Өлийн хүслийг . Өнөөдөр болгосонд нь Дэлгэр хорвоо Догллонхон хүлээнэ. ТАВ Олзвой хүү Одны охинтой Эх дэлхийдээ Эсэн мэнд Буугаад ирлээ.. Баярын бөмбөлөг Баглаа цэцэгтэй с Түм буман хүүхэд Тосоод угтлаа... Анхны исгэгч Ах Гүррагчаа нь Тэр хоёрыг Тэвэрч үнслээ. Опцгой элч 2 Одны охинтой Хүүхдийн баяраар Хөгжилдөнхөн ! Хүүхэд бухэнд 20 Баясал нэмсайдээ Олзвой хүү Онппгой баяртай. Одны охштг ч Оргилуун сэтгэлтэй, ЗУРГАА Хүслийн тэртээд Оч шиг гэрэлтсэн Марс одны Мөнхийп дуулал. Хүслийн элтээд Од шиг айлсан Манай гаригийн Мөрвөдлийн биелэл Баяр дээр Баяр мөнхөлж Хоёр гаригийн Холбоо тогтаолао, Эпх амгалан Эргэх хорвоод Эрдэнэт хүн Эвийп холбоотой... Хүүхдийн баяртаа Хүндтэй бэлэг барих Хүүхэд бидний Хүсэл, .биелно. Багш 0: ТҮМЭНЛЭМБЭРЭЛ Ё Сүхбаатарын цэрэмжит, улсын хэвлэ А 1 / | 3 7, ! эс 1 17 (1037 (1 дийц комбинатад хэцлэй, ї Зургаан сарын нцэгэй. 52:28, “ Зугаатай сайхан өдөр - : - Хүүхэд бидний хүслэн . Хөгжил бахдлый баяр. “5 Тава( тивийн хүүхдүүд . : “7 Хар цагаан Фвлгүй : Ё Тагтаа шувуугаа инсгэж, Дарцаг тугаа мандуулдаг. Зургаан Био Цаа атай с ан оо, ЭЭ ЦУНХГОЭС “аймгийн Өндөршил 8 жилгїй сургуул с Н ийн сурагч шшиоАС Ла ӨЛЗИЙЗАГД ! БӨМБӨРЦГИЙН ХҮҮХДҮҮД Хүн төрөлхтөний хойч үе Хүүхэд багачууд бидний баяр Хүүхдийн баяр Хүн төрөлхтопий баяр Хүүхдүүд хүйтэн дайны эсрэг Хүсэл морвєөдөл нэгтэй Газар дэлхий дээрээ бид Тац бат найрамдлыг тсгтооно Энэ дэлхийн хүүхэд бягачууд Зїнээд баяслаар “дүүрэн байг. “Хорвоо” Дэлхийд өдөр бүхэн Хүүхөд бидний: балр болог! Нийслэлийн 8 илийн гээр- сургуулийн - 8-ын 2 ангийн сурагч - “ОУЛОЭЭЫ : -00-0-0. ДАЦДАРЖАА, “-ӨЭЖ ААВ, ХОЁР-О| 9 дү 21512 " Өэж аав хайр. . Эпхрий хүүгэа Гар дамшуулац бүүвэйлнэ, Харанхуй шөнө Хүүгийхаэ амгалан тайранг- сахина, Унтах нойроо багасгаж Ууж идэхээ хасан “ Өлгийтэй бяцхан хүүгээ 2 Өвчин зовлойгаос хямгаалйа, Ээж аав хоёр шїї ) Эрхэм хүйдтэай її! Энэ орчлонд байхгүй Дархан хотын 8 жилийн ес- дүгээр сургуулийн б-ын «АХА» ангийн сурагч Мм. сэлэнгэ. (5 1 3 ОГ Тод од” : Сод од Миний од бидний од Мөнх найримдлын өд Мөнгөн: цагаан хөлөг. Союз од Салот од Гачууртын Сангийн ал ахуйн. сургуулийн богийн «А» ангийд сурагч « Б. МЯГМАРСҮРЭН 42:123701521113113111211110118881) Эрхлэгч Ц. ЛАШЛОНЛОВ 77 ИНДЕКС--14140 үйржэх Д : аатай Н:-- -- ь- : 5 2 ОГОТСПҮХИЙ ПРОЛЕТРАРН ЦАР НГЭГДЭГТҮЙ || ЛЖ шин эсвээс 2 ХНыН Үйл кЭРГИЙН ТӨЛӨӨ СОЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУНД 20 Ж у рг 5 7 Сосрснр 4 яяау! ээ ҮЗТҮТҮТЭСҮТ уг! тн 23) с02 244 т 2)! | Зу ! ! | эь ЦЦВӨН2111110010)1) ХОгО0,-Д.СҮХБААТАГЫН зОгОМЖИТ-мМИ мпгттгаорлолишс СОНИН: Ё -1| 1Ю. ЦЭДЭНБАЛ Д. ГОМБОЖАВ Б. АЛТАНГЭРЭЛ МАХН-ын Төв Хорооны Ж. БАТМӨНХ С, ЖАЛАН-ААЖАВ Улс төрийн Товчооны гя- МАХП-ын Төв Хорооны МАХН-ын Төв Хорооны МАХН-ын Төв Хорооны с, шБанонэ Ц.ОЭЛЦХаа шүүн, Намын Тов Хо, Улс төрийн Товчооны ги- лс тор! Н ЕрЧНЧиЙ нарийн бичгийн Улс төрийн Товчооны гї- Улс торийн Товчоопы шүүн, Тйинн Тов Хорооны шүүн, Намын Төв Хорооны дарга. шүүн, гитүүн. иприйн бичгийн дарга, нарийн бичгийн дарга, Д, МАЙДАР Д, МОЛОМЖАМЦ Т. РАГЧАА в. дЭЖИД Н. ЖАГВАРАЛ МАХН-ын Төв Хорооны МАХИ.ын Төв Хороошд МАХН-ын Тов Хорооны “МАХН-ын Топ Хорооны Улс торийн “Товчооны оор- МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийп Товчооны гл- й : 5 логч гишүүп, МАХН-ын Төв 1 Улс төрийн Товчооны ги» шүүн, Намын "Тов Хорооны Улс торийн Товчоопы ги Хорооны /дэргэдэх Намшнхяг Улс торийн Товчооны орч шүүн, нарийн бичгийц дарга, шүү. нан шалгах хорооны дарга Г. АДЬЯА МАХИлн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга. П. ДАМДИН МАХН-ын Тов Хорооны нарийн бичгийн дарга, М. ДАШ МАХН-ын "Топ Хорооны нарийн бичгийн дарга, РАЛ Монгол Ардын Хувьс- галт Намыл ХУПЇиххур- лаас сонгогдсон МАХИ-ын Топ «Короопы анхдугаар бүгд хурал"1981: оны тав- дугаар сарынг 29-нд болж МАХН-ын Тов Харпопы Улс торийн Товчоо, Төв Хороопы парийн бичгийн дарга царыг сонгов, Бүгд хурал МАХН-ын Төв Хо- рооцы ерөнхий нарийц бичгийн даргаар нөхөр О Цодапбалыг сапал цогтой сонго, МАХИып Төв Хорооны Дэргэдэх, Намын хянап шалгах хорооны даргыг батлав, логч гипгүүп МАХН-ын Төв байцаах комиссын Р, ДАГВАДОРЖ, ... эх Эрхэм нөхөд, чид оо! Монгол оронд сөцижлүүм байгуулах үйлсийг хошууч- лан мавлайлагч кохчупнс- хүйндэх 40- | | | 4 1 : ЇЇ ї! ЇЇ социалист эх орныхоо жил цэцэглэлтийн тусын тулд арүүл энх. урт удаан насла- хыг хүсэн ерєөє. Тус их хуралд оруулсан Намын Төв Хорооны тайлан, жилүүдийн порилтын нөхөр | | єргөн ЇЇ | ї 1 ! : 1 ! Ї М | ! | : шүүлж МАХН-ын ХУ! их хурлын давшүүлсэн шийдїиэ- рийг бодит азьдрал бүтээл тууринал бааган хувиргах пь дамжиггүй юм Манай төрөлх хайрт нам, ард түмэн жаран жилийн турш аварга их бүтээн бос- Ши 010111111111101111111111111211111111111111011010111111101010011211 Ци 7 ИРЭЭДҮЙ БОЛ ӨНӨӨДРӨӨС ЭХЭЛДЭГ “(МАХН-ЫН ХУШ ИХ ХУРАЛДЭЭР МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО- НЫ НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА Л, ТҮДЭ- ВИЙН ХЭЛСЭН ҮГНЭЭС) й алсинат саяхатж алтай үсгээр бичигдлээ. Мариндос пуу- жинд хүрсэж манай хагв- лийн хурдцыг бахдаж ярих- даа бид дугаа их нд нохор Зявлөлт Холбоот Уласви аа өвөрт чөд татат, осол: өпдийлгөхөд ЧИ сэт» тэлээр тусалсан лөвсгөлтийг ах дүүсийн ач тусыг бишрэн дурддаг билээ. олголт онөөгийг залуу үенйлхний злч толоолегч Зовлөлт Маг- голын хамтарсан иислэгийн багтан бүрэлдэхүүнд орол- цом, сансарт ниссэн Нь ма- най айлуучуудыг гэрэлт га- тээн иравдүйдат тэмүүлэх ондор дээд эрмэлалээр їг гүүрлэж өглєө. Сансар гүй уудлыг : тай болгжж өєсний дєвс хүсье. Нөхөд вв" Өнгөрсөн таван жилд манай (аалуучууд ял- шжынхаа програэльп торил- тыжх | хэрэгжүүлзжэд | чиглэ- Сая олажв тосты бүтхэл, са- Атар газар: Эрдэнэт, гашл- гай бригад, счлэлийн илгээ лт, ТЇМС, хүүхлийн талоа фонд гїсан гарчиг ууддар илл- лийн таван жилийн ап. Да- раалльтт бичгийг тодорхойлж болох юм. Зургадугаар тарал жилийн тєленлегөєр | тапай ахуйц внєр гїр бүлийн нан нурту нь болкаон билэ. ертєєєн тангаргаа нар төр- ТЭЙ биелүүллээ. химд очиж ажиллалаа, Энэ- хүү шинэ үйлсийн эхпиї үед тохнолдож байсан бэрх- шээлийг нийтийн хүчин үт- гэлзэр даван туулж, ндэр залуусын детлолсон зүрх сэт- тэл нь ҮМС-аэр дажин ажилчин, малчны залуу хї- лад болох ариун хувь тапн- ландаа улам бүр идэвхтэй тэмүүлдэг боллоо. Бүх ард түмнээс хүүхол аплуучуудаа халалмалан хайрлах хайр нь хүүхдийн төлөө фондод хувь нэмэр аруулах хэдєлгєвнд биешип шингэсэн багвад сайн дурын үндсэн дээр цугларсан тэр- хүү хөрөнгийг идэвхтэй, ухаалгаар хуваарилци ашил- аасны үрээ» иг жи- гүүдэд Хүүх, төлөө фондын Тев комнкс тус ул- сын аймаг бүрийг хамарсан хүүхдийн цэцэрлэг, соёл эм- чилгэзний бүхэл бүтэн цог- цолборыг улсдаа бүүтзэн бай- туулж өглөө. Таван шилийн дотор зилэ- лийп илгээлтээр хориод ман- ган залуус үйлдвэр, ходао ам ахуйд очиж суурьший ажниллтн (жЖэдийй зєнзэнээС авлааийн їшшүүн БНМАУ. ыүр хєдөлтөрнїш байтар зур- тай, улс, пїїлгаг, сумын апар- та 1200 тор: гарлай, ТГХЛЭ-ийн байгууллагууд улс оршл иийгэш, эдийн Пас- гийн чухал аорилтуудыг шийдпарлахад, идаихтэй, бү- тэолчээр оролцдог туршла- тадаж тулгуурайн чанарват шинэ. ондор шатанд даашин гарч. социалнет уралдаанд шахуу тооцоотой үүрэг анд- хад нь салуу хөдөлмөрчдөд тал бүрээр тусиллт, нэтэгдэал нєєц бололцоог цуцалтгүй эрэн. сурвалжилж, хөдөлш0: рийн опдор бүтлолж, үр/ апг- тийп төлаө, бүтээтдлэгүүний сайн чпнарвиг төлөө байга тэмцэх болно. лан илтгэлд заасиын ТРХЛЗ- талгалсаслат, илгилтээр тал Лэзр олиаораф гарт. ажилла- хад иллрхийлл бийнш Дар дурдсан гурпан төдбрхой 8- рилтыг энэ талаар гол 08- римпцаагаж баатох, үүнд: мал аяс ахуйг эплэлийн ИлЛ- гэзлтзэр шкнллах хүчнээр хангах, түүннй материаллаг болоп тэжээлийн .бапаыг цаашид бэхжүүлэх, тал ал: ахуйн БОЛХ тол хүлээн авах цэгүүдэд хөдөлмөр пахнан үлалтьп: халгтийн хэлбэ- рийг нэвтрүүлэх нь сүнтэй иит - Манай зшлуучууд Өтич- готь, Дундтань, Дарнагтиь 73- рэзг гөвийш гурпши: айлгийг МГХЛЭ-ийн айцгай шихаарлит бүс балгал: алснцлтх санал тань: байгаас хэлэхийг хүсч байна. Энэ бүсээ шинэ тлили | жилд улс далар залуучуудад, олтогдөх ашлллцїйж |(НпгүзҮЛ- тийн элдийш гурандахь хүн бүр нь хуваарилагдах шаард- лагатай байна. Дзар дурдсли ганийш ай- | тагт үзүүлэх зилллийн тус- лах шуны урьд шал ахуйг дулаан хашаж айр, ус. ундаа ёнс тэжээл хужир пгүүгээр хантїх шаарддаг тай палуу болопсшт хүчиййг илгээх, хөдөөг саёллгуулах, социалист аж торох ёсыг төгөлдөржгүүлэн хэвшүүлэхэд чиглэх Ёстой. Эдгээр аймагт дуцд «сургууль төгсөгчдөөс хамт олиоор пь илгээлтаар гаргах ажлыг бусад айшгаас нлүү оргон хүрээтэй явуулах нь чухал байна. Илгээлтийн эзиийг суурь- шуулан ажиллуулах наад за. хын шахцал бололцоаг бүр. дүүлзагүйтгэс тарлат гзнийг арилгах, залуучуудын ахуй амьдрал, чөлөөт цагийг 30- хиан байгуулах, балавергт. дыг нь (дээшлүүлэх, байр сууцаар хангах, саёл үйл. чилгээний шаардлагыг бие- лүүлэхэд иийлзэр онцгий ан. хаармаар байна. дын гавшгай бригад балахыг амьдрал наталсан | багвад ийм нөхцөлд тэДИНй хөдөл. төрийг хамт олпы хэлбарэзр зохион байгуулах шаардла- гатай. Харамсалтай нь ин- лзод нзєдалд ходолмар о- ын халтын төдий өргөн гүй Сайпа. Үүнзос болоод өд ахуйд (хамт БЫв арсаж залуучууд ї мас тарш сарнийг байлаа. Ийлэлс. малчдын ходолмор | шахна байгуулалтыг хамт алиныг ходолторийн УДОЛЬ єруулис үндсэн оорчаа. хийхэд анхаараасай гзасхүсч байна. Үүний үйлсэн дээр | өлгчийн хайр хэлбзрийг ёөр хооронд нь улам ойртуулах нягтруулах нь чухал байна. Тол хүлсож авїх оногдсаж бэшэ, эогиллтосо тївнпслийп ЦОТ, нэгдод дундын | харшводал зэрэг пь салуучуудац ходөл- моровф хатлт олны халбароэр зохиот байгуулж уллгаар хам- тып тазирсог чарлтийлт гар- модлог, дад- лиш: айгасүр тллалж өүниж астар байж боло огэж батгикгтиж: байнд. Яагаад тэгж бодух болон гэжит отж» доллугаср таваж сєилл аєлижс өрөл туї- | шиг ис: бүрэж цоагцолбаүр бос- | гиш зохишуулах талпар ч мл- | Бжилчлп, омалчикпыг үзүүлэх | го ажлыг хүчтит болгах гээр багачуул сєвхнь уртаас тлрпх суул: хэцэлэриийг шуллллагд, зөгсүтж хүлгүүс ївөлт- Тэглтжллпр бид залуу үешиг- ха» киюяплтүнлєт охүзүүлстийн тухалж тєлинж цаснаас нї х0:к- долгүйгээр ихаахэч иарийвнч- лаж бодох (хэрпгтэй | байна. Сургуулийн өмнөх байгуул- лагад хазтруулсат8 хүүхдийн эзлэх жингээр ч госэш тэл гээр байгууллагад лпуулах сургаж хүзгүүлсүүлсх үйл ап- найд топоржаж їшлнве хоцраг- дал гарсаар байна. Сургууль дундьйт, хот хасрантын сур- калт хүлгүүлсгийн хоршаалол бонгуулах. гэрчлэв: хүүхдийг хүзтүүлсилл, ах эцллжйлс ххурцииь хазггтарсла (влсжллаглиг (бий болгах нэ чухлл байнш Үйлл- вОр, жиш ахуйж хамт опиоас | сургуулийг халалслгилдсса. анч залуу үенйг төлеппгүүлслц пгууд пжлеө, экэргулслийт ба- ршмлсааг ухалсартийглар вл- ш бил Хүүхэд, залуучуудыг шас- зунист Ёсаар хүзгүүлсүүлсх асилыг бүх пийтийн үйл бол- гозг, улаж | эрчизглсүүлэх тл- лаар Төв Хороопы тайлан илтгижд |доншүүлсэж (өргөл хүрээтэй порилт, түүгчилэн идэвхтэй өрөлцєөх асуудлыг намд гишүүн элсүүлэх эг болзол болгот памын дүрэмд, нэмэлт оруулсал нь аалуу үсийг хүмүүлүүлэхэд манай ипмиан тавьдаг ондор анхаа- ыг ашлал, пноперийн болон улс, (ёлан нийтийн бүх байгууллага, хэ- делмөрийн хамт олон, мапай ! эдтис пайсгийгг үтүүлэлт болоц хувирдгийг манай дэлийн гоо зүйн хүмүүжилд хамгинж идэйхтэй поло Үзүү- “лолинг уриалл. халхалвч хийлс уланрат зүтєэ- сзар байтыв. Гэрт тж өүлквихлив улс хөр пийгмишж |балаж үйллллрлэлийн асиьдралд хэж- гинт өргө орошцдаг маший нитериационалч үзэл, хүйнлй асицхот» Эрх гєэлог социалист пингэтд чухам шу болохыг хэнээр ч хїлтүүлултгүй сайн олдог билээ. Манай аплуу- чууд эх оротт, пнтертицит- малч үзэлд хлэгааргүй үгт богеод энэ пь социадилам бай- гуулатч залуу хүн жихллнэ шэгт.. хүлаэж авлаа. Торолх хайрт памынхаа. ХУШ их. хур- лын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх хөдөлмөрийн золживд хамт олноороо дайчлагдсди газш- гай отрлд гэж МХЗЭ өорын- гоо зарлап дуудаж Обайгал- гал ёс төртэй батлан хийлж байна. илэр- Хупьсгалт залуучуудын эв- лэлийн гипгүүд, тапай залуу үе «долдугаар таван жилийн төлөвдөгөөг долоон сарьш ёэт ЕЭ | ШИН ПИГ ШИНИ 1 11111 11117| 14 Ч " иийтэар: чалинидт бүхний маань мар- Т.соянн гэн залуур ДАажилчин, малчин, сэхэатон пионбүр сурагчид биш Үнэн сэтгэлийнхээ халууш Оапрга ЁХ өргөц дэвшгүүлье. “үйлс бүтээлийнхээ өрнүүн ахснилтаас итгає. ховч АЖИЛЧИН ЗАЛУУЧУУДЫГ ТӨЄ. ЛӨӨЛӨГЧ: Эрдэнэтийг 39с жолиоде- пий уулын фёллуулах өолонаатын хявүүлс уласч «Интериацио- нал» бригадын гипгуүт Ядамдсүглсийн Нанраг, -- МАХН-ын ХУП нх хурлаас хойш Наймын урна, эвлэлийн їлгээлг. тзар эх орныхоо үйлдвэр, барилга, хадөө аш ахуйн салбарт бчинг атшил- докан 20 мнита гаруй хөвгүүд, схч- дэл нэр нь би юм. Эвлэл, көлтсолн. дын нлгээлтэвр очсон залуустай мөр зэрэгцэн ажиллаж, уулац: алжуулах Эрдэнэт компинатыг хугацаанаас нь «вцнө . барын, ашиглалтад Оруулах үндсэд, 0 08 бахархан ваяр- лал, йайна. Эрдэнэт бол мацан улсын 1940 онд үйлдвэрлэл: байсан бүх Фүгзэгдэхүүнээс дөрөв дахин илүү бүтээгдэхүүн ганцаараа өгөх | тийм сондөр хүчит чадалтай үйлдвэр |южт, Монгол-зовлөлтийн найратдлын гай- хазишигт нх хүч чадлыт би Эрданотэд нүдлэрэт үзлээ. Тацай орны алначин |салуучуу- даас У! таван жилд 6000 гаруй хүн, 350 хатт олон төлөвлөгөөт Зорилтөа 3-2 шилийн Өмнө биелүүлж, 2584 шинэ бүтээл, анопчтой санал гїргїш улсад 400 сая төгрөгийн ашиг өруулш, 27081 хүн шинэ тэргэжил зполиилав. Би өөрөө ховүүлэт |098я- лгүулагч гэдэг ховор тэргэжилтэй болж. сүүлийн 3 жилийн төлөвлөгөөт сар бүр тогтмол 120--4130 хувиар бнклүүлэ ирлэз. Алдарт ажилчны ангийнхаа |хой- чийг залгавилагч танай залуучуу- дын дотраас «БслАД»-ийн жолооч 1. Балдандарж, оёдолчин Ё. Норов- сүрэн, барилгачин Д. Ошюунцдцаг, ажилчин Д. Томорбаатар нарын 3з- рэг олоп хүн ашил үйлсээрээ шалга- ан намынхаа нх хуралд төлвөлөг- чавр өрөлцөл: байгаа тул тэдэндаэ бид халууцаар сайшаан дэмжиж түү- нийг биелүүлвхэд хэрэгтэй бүхнзэ хийнэ. Төлөвлөгөөгөө хугацаандас НЬ ємнө 10 юянгаас доошгүй залуучууд биелүүлш, гавшгай бригадыг залуу- чуудын хамт олон бүрт бий эгтэжэс чанарын дээд ҮЗҮҮ” вн- хай, Бэлзидалайн цементийн завод, бусад гавшгай барилга байгуулазшиид отиж ахмад ажилчдын арга туршла- таас суралцаж ажилчны ангийн. гаас) дөр ёс суртахуун, хєдөлтөрч улам: ашиг эзэзшшиж, найдвартай халаа НЬ болж задны гэж ажилчин залуучуу- дынхаа өмнөөс амлалт үүрэг авч оай- на. ИЙЛТЭЭР, Амлалхаа ашил дээр биелүүлнэ. (Алга нижигнүүлэн ташив), МАЛЧИН, ТАРИАЛАНЧ ЗА. “ПУУЧУУДЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ: Баян- аймгийн Баннбулаг сулцын “Социалнзмын ам» нэгдлийн ХОньЬ- чин, МХЗЭ-ийн илгээлтийн зазн Зун- “дуйн Сарантуна, ПИОНЕР СУРАГЧДААС ӨРГӨСӨН ИЛЭРХИЙЛЭЛТ долгүт наасаад 185) ханинаас 10115) “Хурга, 80 үнэанавс 81 тугал (ой- лгууллаа, Мапай суманд, 1940. анд НО Ч” троктор байгаагүй! бол. аизэдөр нэгдэл маань гу шахалт цахидгаан гэрэлтэй, саёлиаал сайхай, тазар болжээ, Бид тэндээ малчиаар баттай! суурьшилс шинллах хүсэлтэй: Малчин айлуучууд, енгөрсөи таван: жилд хориод сая (төл Оайдгуулан, 2204 худаг, уст цаг гаргшн, 7500 хашаа барьн, улсын хамлгааний бүх: ходдан тэжээлийн 170 хувийг аалуу- Муудвиг хүчээр, блтгэллэг Манай, нам атар, сааар, эзэмшихэд, идэйхтой оролцохыг залуус бидэндээ итгэц, найдсан ёсоор шинээр бай. гуулагдсан. ГО сангийн ай ахуйд дор- воц мянгаад залуус эвлэлийн илгээл- теэр очсн, шжиллани. Их хурлын танхимд айлуучуудыг халамжлан. хүмүүлгүүлэгч 17 манган ахмадуудын талөөлөгчид, БИНЙГАУ-ын, хөдөлтгөрийн баатар малчин С. Цагт- тэрэг, оксцанаторчии Ч. Цэрэндорлг, оёдолчин Ц, Алтгагш, тээвэрчин | 4, Самбуу-Ендон, уурхайчин Ж. Отгон- цагаан, нарын зэрэг бидний, багш, цар. Сууцгааа: байна. /Уилуус |Онднийг халамжлагч ахмад нолпгунистууддаа ходоогийн нийт залуучуудши өлнөөс чин сэтгэлийн банр талархал! илар- хийлье. (Алга иниигнүүлэн ташин). Эх аоршахат хөдөө алс ахуйг хяг- жгүүлэх тасар тус их харлаас анцгай! анхаарсанд хэдвчгийн аашуус |(08НД нам, аасаггаа балрлилс байна. Шипс таван шилд, ахтад малчдын (улалж лалт туршлагыг өплөл зпзиишилг, 04- луу малчдын згнзэт өргөтгөят, мал аж ахуйг залуучуудын гавшгай! үйлс: болготн. хашаа хорпо, өвст тэшээд, Худар усны хангитсчийр |хариуцайс хориас даашгүй сл төл бойлгуулан эх орных байгалийг түй зєхнєтєй ашиглах, хөрс, ус, балчаар хашгаш- лах үйлсэд |гашшгайлат оролцохоо илэрхийлэн үүрэг авч байна. НИЙТЭЭР: Үүргээ нар, төртэй. анелүүлна. (Ал- га пйжигнүүлэр ташив), ПИОНЕРҮҮД Намыг залгамжлах эвлэлийн Найдвартай дүү ив пиопер бид Натынхаа ХҮПЇ их хуралд Нандии үгзэ хэлэхийг хүснэ. ПИОНЕР- -- Таван аицын зазм пионер дал гаруй шингад хүрлээ ПИОНЕР-: -- Тавь гаруй мянган хүүхэд нНо- тпан сайн нєхєр боллоо, ПИОНЕР: -- Зургаан мянган пионер гийн шедаль хүртлээ, ПИОНЕР: -- Найман мянгаад пиопер «пор- тын зэрэгтэй баллао: ПИОНЕРҮҮД: урла- -- Өнц, сайн сурлагатны таа 85 мянгаар нэмэгдлтаэ: ПИФОНЕР: Таван мнлд сургуулийн барилга 128, датуур байр 405, ппаперийп лагерь 23. хүүхдийн тейтр, Номын сан, апош улсыг пнанрийцг «Най- рамдал» дагєрь ззрог алан арван барилга хүүхэд бидэндэз байгуулш огсан налг, засгийнхаа халшлгаид 0нД хязгааргүй баярлаж байна. БААТАРЧУУД: Бид бас нНзмлс хэлэх юмтай Биенэвсээ видвр/ хүсэлтэй 1 ДҮГЭЭР ХҮҮХЭД: Ааардаг яслнуд 2 ДУГААР ХҮҮХЭД: иүмүүждэг цэцарлар 3 ДУГААР ХУҮХЭД: Тохитой. зуслан 4 ГЗЭР ХҮҮХЭД, оглоомын талбай НИЙТЭЭР: Байгуулаг өгсөнд, Баярлаж байна. БААТАРЧУУД НИЙТЭЭР: Эх ариы хайр шт. БААТАРЧУУД НИЙТЭЭР: Багачуудын төлөө хайраас төржс Байнга биднээ халалтлаилаг бийдаг Хүүхдийп төлөв фондын ачийг Хүүхэд бүхэтг харпулахыг хүснэ. 1 ДҮГЭЭР ХҮҮХЭД- Жав шигээ би Алдартай ашиллин болно. 2 ДУГААР. ХҮҮХЭД- “Эаис шигээ би. Эрдэмтэй талчип болио: 3 ДУГААР ХҮҮХЭД: Саппл, асуувал! би Сансрын писагч болло, (Алга та- шив): ПИОНЕР: Натт ардынхаа өгөөтөр пх ачийг Насан туршдаа хариулахын толоо Асвил: эрдмийг хаслуулан суриа Алинилт бүтаалийн эзэд, балцгаоно.. Арпин баян нийгтийн єлгчийг Ариун цагаан ажил хядөлтөрийг Нандигнан. хайрлацгаана. Насаараа эрхэлглэнгээнэ/ Усыг бохирдлааа, хөрсийг злагдлэна. аварч Ургамлын баялаг, ши атшитльвпг асгєлс Гол мөрнийг хашгайлалдаа авцтаана Гань путгийг погайруулах ажил хийнэ Хат суурпиг цэцэрлэгжүүлэх бално Хотол! апапдаа ач тусан хүргэцгэннээ. Ахмад үсийнхэр эх арант цитериаппаналтт, Жлилч хинапнгүй, хунвсгалт улалаглаллыг ЯАлвдрал: тзэцол, сурлага хөдөлтєрөөрөє өвлөж Алдар гавьяа изр төрийн хэрэг болгоцгооно бид. ИЛГЭЭЛТИЙН ЭЗДИЙН ТӨЛӨӨ. ЛӨГЧ: Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын, 10 жилийн дунд Сургуулийй арипдугаар айгийш сурагч | Цагаан- хүүгийн. Оджаргал: -- Өтмнөгонь айлгийн Цаөгтцэций сумьш « . Дүнд сургуулийн су- рагчид бид нашвылг ХУШ их хурлын жил 10 дугаар ангиа тогсгөпэ. Бид, ацгиараа. барилгад гарч төрөлх сань. путгаа барилгажуулах хүсэлтэй. Эпэ, хүсэлтийг иам, засаг сайшадж хүү- хэд залуучууд бидний эрхэтг хүндэт хааалгжлаж хүлгүүлгүүлэгч Цэдэнбал, Батмөнх гуай шар бидэнд саяхан байр хүргэлт илгээлт ирүүлж үнэт сургашт зөвлөлгөө Фгсөп: Бид хял- гайргүй байрласан: Шїнйиэ танакш эжипд бид дадлагатай сайн барилга- чид, болж. хаш цагаан орд, өргөөг говь нутагтаа олпоор барихаа илэрхийлж байна. Бидний адил апгпараа барил- гачин болохыг харш зэргэлдоа Дунд- говь, Дориаганийн анд найа нартаа урал: байна. (АЛГА ТАПТИРУ, СЭХЭЭТЭН ЗАЛУУЧУУДЫН ТӨ- ЛӨӨЛӨГЧ: МУИС-ийн харьяа Поли- тохнишийү, Дэод) сургуулийн барилга, замнар маппппй таног төхөөрөмтчийн ишненерийн: У нурсийн оюутан. 0. Бат-Эрдвнэг -- Сураага, ходолмор хаёр антутан бидний, гол зорилт юм, Оюутан су- рагчдвлн соёлч нөхөрлөлийг хөдөл- гавид, нийт оюутны нал гаруй хувь, оюутны эрдэ шинагилгээний ажил, захиан бүтээх товчаанд хайр ошут- ньг наг ни, урлаг, спортын дугуйлан сеїшэд, нийт аюутны жар гаруй хувь хашригдалн, ашутан сурагчдыйг хөдөл, маршиг гавшгай атридууд 31 сая төг- рагийн: ажил хийлээ, 1040 онд манай улсад дээд болойс- ролтой хү харит хоёрхан байсан гэнэлээ. Өнөөдөр манай дээд сур- гуулнудад 23 мянган аюутан. сурал- цаас байна. Үүнаас бид аж ан хад хагиглийн хурдыг ойлгон бахархал байна. Миний хувьд гэцэл 1912 анд, 10 дугаар ангиа төгсгөөд намшг уриа, эвлэлийн илгээлтээр үйлдлэр- дпад, гарч ын мохорчиаор гуршан шил ажидлахдаагтолавлагөо.. мхзэ-ийн , талавлагват нх барилгыц талбарт очил ажиллана гэхэд сзтгэл догдолж бийна. МАХН-ын ХҮПТ нх хурлыц, нэрэль: жит өюутны гавшгай" хядөлмөрнийн 150) отрядыг манай нх. дээд сургуу« лийп оюутнууд байгуулаад байна. Эд гаар отрид энэ зун мал аж: ахуй, үйлдвэр, барилгад их хурлын: шийд» вэрийг хэрэгжүүлэх ажилд оролцо- хаар явцгаана.. 5 Тал бүрийн боловсрол, үзтэгш хү» мүүжилтай. болох бүхий л Ср3 гоор хангагдсан социллист жонгосын малчин, ажилчин, хөдөлтөрийр сэ- хээтний үр хүүхэд бид юу сурсан бүхнээ төрөлх БНШУГАУ-алнхаа хөгжил дацэглзлтийн төлгө сорнулл: хөдөлтөр, сурлага, Мэчрслнор спортын үйлс штгүгн цэргийн- хэ» ү нар төртэй бие:түүлнэ. НИЙТЭЭР: ыг Мөнхийн суут Марнс, Лениний , анолаар зэнсэглэа: Монпгол-Зөвлөтийн чин үнэнч байж Эх оронт, гигтерийциаталч үзлээр»: 3 хүтүүжилс тайван, эв нэгдлийг) төлвө цагтой: тэтцэж Эх ориыхоо социалист хөгжил бадралын төлөө Эрдэм, авьяас, хүч чадлаа шанхан зориулж: Шинэ нийгмийг гардаш бүтэлх ариун үйлсэд, Шилдэг дээд амлилтыг залуу хүй. бүр гаргахаа АЖИЛЧИН: Далар олонд алдартай Ажилчин ангиа төлвөлж манлай намынхаа Их хуралд плэрхийлье, Энх ипэрхийлье! илэрхийлье! илэрхийлье! (Алга нижипгүүлзн ташив). тэл ээнийдан : Манай! сайхан өнөөдрийн чин палуусаа төлөөлж Манлай: дээд, намынхаа: Их хуралд илэрхийлье! члэрхийлье! илархийлье! илархийлье!! (Алга нилигнүүлан ташив). СЭХЭЭТЭН: 5 : Саёлын: үрийг таригч 1137 Алга нижигнүүлэй ташив). амынхаа ариун үзлээр аюунаа Нашынхаа чиг шугамаар ирзэдүйгээ зарьж Намынхаа жишээгээр мятаршгүй тэмцэгч Натшихаа үлгэрээр гуйвшгүй интериационалч болж: Намынхаа найдвартай: залгалгжлагч байхиыт. хайрт эх ораш --- ИХ ХУРАЛД МХЗЭ-ИЙН ГИШҮҮД, | Хүүхдийн холоо фондын Тов Ко шиссын дарга А, МИ, Цэдэнбал-- Филатова «Хүүхдийн ертөнц-ХЇХ/» ар зургийн” уралдаанд тэргүүн эзэлсэн хүүхдүүдэд шагиал гардуулж байгаа нь УРАН чХүүхдийн сртойц--81» уран зургийн. үйзсгэлэн Элдви Очирын нарэмшит . хүүхдийн инно театрт наагдлаа, Үзэсгэлэнгийн | їзалтэд Хүүхдийн толоо фондын Төв Мо» миссын дарга А, 1. Цэдэнбал-- Филатопа, МХЭОгийн Төв Хороо- ны нарийг бичгийн дарга. Д. Даш- довдон, Монголын Урчуудын Он» лалийн.. Хорооны дарга Ц, Цүл: там, ардын... аураач Д. Амгалан иар оролцол, ура зургийн урал- даайд тэргүүн байр эзэлсэн хүүх» дүүдэд алт, монго, хүрэл мс- даль, тусгай шагпал гардуулан, Уралдаанд: 800 гаруй хүүхдийн 000 бүтээл. ирсний 400. гаруй ЗУРГИЙН: ҮЭл”усгсүҮ 14151 2| ЭЛ ЭН бүтээлийг үйлсгэлОД тавьцаа. Үаасгэлэнд ТАйИГДсаН бүтвэлдэс тий слалийг лагийн Ч Бан Г) Болдбалон: маа, Г, Болдсойлмаа, бага аин- гийн хүүхдүүдэлс :35, 88 дугаар сургуулийн. Г. Болдсүхбаатар, Г. Билгүүн, дунд ангийн сурагчдалс Ч0, 75, 53 дугаар сургуулийн Ч, Ордөйабат, 34. Балраа, |, Тор, бурам иарын аурлг тэргүү!г байр» НЫ. ШАГНАЛ азлїд, «Хүүхдийн сртоц--0Ї» уран зургийн урал даланд: Өвөрхангай, Хонтий, Дунд: гойв аймгийн хүүхдүүд идэвхтэй сийн. оролцтоо, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Эк-Ж-Ж-Ж--Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-ЖэЖ-Ж-эй Жэ 4-4 ҮРЭЛЖЭГ ЗОРИГ, -АЙХ Хүүхдийг хамгаалах олон ул- сын одорт зориулсан. «Олимпийн гараа» Сэдэвт тэмцээн спортын топ ордонд болов Төмцээнийг Хүүхдийн Фондын "Төв. Компссын дарга 1, Цэдэнбал:Филатовн нээж хол, сэн үгэндээ,уран сайхны гиминас- тимаар сохиож байгаа энэ тэм- цээнд Улаанбаатар хотын 18 цэ- цэрлэгаас шалгарсан 260 гаруй хүүхэд оролцож байгаань. цэцэр лэгийн насны хүүхдийн. бие бялд рын хүмүүжлийг сайжруулах,тэд- йг авхаалж самбаатай зориг сатуужилтай болгоход ихзэхэп гус дөхөм үзүүлэх юм гэн: тэм- Дэаглэн. Тамцвэний МАУ-ын хорооны толоо А, ажиллагаанд Биеийдц тамир, дарга Г.Дамдин, БН- спортын мхзэ- | Ч. АА, ФС11 Энэ. төмцээний үеэр 240 хүүх- дийн гимпастикийн тоглолт, Ул- син шигшээ... багийн... гимцасти- кийн тоглолт, Найрамдал, Аил- чин, Октябрь, Сүхбаатарын рай ралли 1Т ТЭМЦЭЭН оны СЕВЦИЭЦЦ: лолт болсны дээр уран сайхны гимнастикийн тамирчин хүүхдүү- дийл “тоглолт боллоо хүүхдийн тог- ийн Төв Хорооны парийн бич- гийп дарга Д.Дашдовдон,БНМАУ- ын Ардын боловсролын Яамны 9 изгдүгээр орлогч сайд Б. Даваа- Бяцхан иргэдийн уран гимнастикийн уоглолтын ерөнхий байдад сүрэн, албаны бусад хүн байдаа С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зургууд- / 1 ү П з1ї:л Р ЛӨ| хүүхэд хамгайлах олон улсын руулах тухай ярин шагналт зохиолч ММ. Чимид, в0- өдөрт зориулис БНМАУ-ын Ар» Уулзалтад оролцсон аохиолч- хиолч Ө. Баасанжай, С.Нядинд дын Болонсролын Яам Монго- дииг төлөөлж Мопголыл Зохиолчч парын зэрэг хүүхдийн зохиолчид ын Зохиолчдын їнлэлийн Ха" дын Энлэлийн Хорооны дарга Д. шинэ: шүлэг зохиолоосоо. уншлаа. оо, МП ын Төв Зөйлөл хамт» їэдэв, зохиолч П. Хорлоо. пар Мон ийм уулзалт нийслэлийн 10 раи хүүхдийн утга зохиолын үг хэлэв жилийн 13, 14 дүгээр сургуульд өдөрлөг сайхан зохиов, Энэ өдөр» Хүүхэд залуучуудын «Най- болов. | Хүүхдийн утга зохиолын логийг тохиолдуулан БНМАУ-ын рамдал» төв паргийн зуны. теа» энэ өдөрлөг инь манай орны хот Ардын Боловсролын Яамны. сайд трт болсон зохнолч, уншигчдын хөдөөгийн “Оолоц мянган пионер Р. Саниаасүран хүүхдийн ло уулзалт лээр БИМАУ-ып төрийн 0) рагчдын дунд анх удаа асохцог- нолчдыг хүлээн абч уулаан, янз шагналт зохиолч С: Дашдооров, ДОЖ “байгаа. соёл хүмүүжлийн үрийн яасиы хүүхдийн зохио» Д Нацагдоржийн - шагналт- 20- томоохон ажил,бух ийлїтийн баяр ыг элбягасуүулж, чанарыг сайн» уивлч” Л. Содїомдорт, МХЗЭ-ийн боллоо ЛД. БАНАРАГЧ ЭЭ «Сан- г ЗөгиөлТт рийг” аогно өгөхийг са 1 1! “| шаийн Улсын Хороо, й Ниголжт “р үгт иши ёл Ё урлАлдААНЫ ДУН МАХН-ын ГАРЛАА фСс7: хуш их яМонгол Ардын Хувьсгал, ПИ Бийн 00 ШЛИЙН ой угтаныаг ОО рны ерөнхий боловсрол л ирлын ї улнудын гуравдугаар үр Зпмралтаар: нийт її Ёул МХЗЭ-ийн Төв. Хороо, ЗМАУ-ын Сайд ипрын ёс “ їөргэдэх Мэдээлэл Радио: пөрэмиит МПБ-ын Барын МЕ5д хамтран 2 боплолоос 1 Өсвөрийн төлчииг Боолзлын. | дагуу 1981 шин Ёсүргийг онд мэнд оруулах, Шүрэн бойшуулах ажилд гардан Яролцож, мал маллах, |ордэх, Дэжээх, хашаа саравч Цэн, “Яимал самиах | зэргээр дагай (х, эгч, | ахмад малчдыг, арга, | шєиллаж, . тэдний яжлыг ОН6УУ” Ерпарилаас суралца!.ТӨ сОЙй эвхтэй шиг үйлст 3 сурагчдыг Билх-түмний Шусалсан зарим шог зЛ шин уүж дараахь байр эзлҮ "1-1 Е үнд: 5 Сэлэнгэ 3 Ё шагүнЭ БУОВНЙ) жилийн т - шонерийн «Найрамдал» ? (Шимгийн Сант сумын 1 їл Врургуу 5 Дэ» ангийн СУ? Врургуулийн 8-ын « 9 Шог Сосвойн Оюунчимэг шин 1: 1981 оны Зун ГАДАР ҮНД шрлоцн улсын пионерийн 2 ЗУ, 1080 Яамрах эрхийн үнэмлэхээр: дэ угаар. байранд Сүхбаатар ё1н. г ийш Наран сумын 8 7 т.эөрэнгийн ! ИНДЕИС--14140, Т1-1011 Буургуулийн долдугаар ангийи дор Шрагч Гарвпагийн Батсайхан, 5 “Шимгийн Балнжаргала!й суманЛ5 Виплийн сургуулийн 7-гийн ЗҮ (Бигийн сурагч Рэнчиндори Яиөнхсүрэн, Хэнтий аймгийн аас гЯиар сумын 8 жилиний сургууг Зүпйн ё-ын «А» “ангийн АВДГНЫГ 2 оомойн Энхбаатар ац шор Гурав- "амрах эрхийн үнэмлэхээр: . з)угаар байранд Архангай гийн Батцэнгэл сумын ны (сургуулийн долдугаар ангийн су- трагч Долгорын Энхамгалан, ЗХорд аймгийн Зэрэг сумын 22) “Шинлийн сургуулийн долдугаар ац “гийн сурагч Хаалаагийн «лтанг Бүх, Өвөрхайган аймгийн Зүү! Яалн. сумын 8 жилийн сургуу чийн тавдугаар ангийн сурагч Х аншидийн Гиндиймаа, Дорно» Мопь аймгийн. Улаанбадрах «Су: 8 “хилийн сургуулийн 0 дийн «А» ангийн сурагч Лхамсү- « айм , 10 жилий! Лхагвасүрэн, Баян-өлгий тБаймгийн Буяит сумын 98 жилийн | гэөургуулийн Т-гийц Аз» ап Шгийн сурагч Банихишнгийн Бат-” Зүагаан, Говьгалгай аймгийн -Эр- Шэнэ сумын . 8 жилийн сургуу Бийийн- сурагч Гончигийн: Болор- Тэрдэнэ, Унс аймгийн Цагаан- зшойрхян сумын 9 жилийн -сургуу- ийн зургадугаар “апгийп “сурагч иїхүндэвийн Ганчанга, Өмнөгогь шїймгийн Булгай сумын 8 жилийн тургуулийн дөрөндүгээр рагч Дамдингийн Хөвсгөл аймгийн БМын-10- шилийн мцийн «Б» ашгийн сурагч Цагаац- (Шїхамын Бямбаа, Запхан аймгийн ЯЦагаанхайрхан сумыпг 8 жилийн БЭУЛУУЛШЭН «Бэ» ангийн Цэвэлсүрэн, Цагаан уул” буг сургуулийн: 7- Т-гийн ! ангийн урагч Даваагийн Отгон, Баян: шхопгор аймгийн Гурванбулаг су Бимын 8 жилийп сургуулийн зур- Шрадугаар ангийн сурагч Тїүркэл- (Зийн “Ганчимэг, Дорипод аймгийн 1(агаан-0в00 сУМын 8 жилийн ргуулийп Т-гийн «А» ангийн Сурагч Х, Базарсад, Булган ай тийн Төшиг сумын 8 ТОНН хүргуулийн -4-ийн Хэ ! Н ангийц элшип нар : Төв Хороо, оллолийн диплом ээр тус тус-шаг- Хурагч Даваадоржийн Пэл шалгарч, МХЗЭ-ийн 11115-ын Төв -Зүнэ бүхий зүй рлгдлаа ! 5 Харин Дундгонь амгийн ийн хороо, Пиоперийн зовлөл түс шуралдаанд “идэвхтэй сайц Орорын тооц пионер сурагчдын тодорхор шиоЛт, холбогдох материалыг урал, Шїаны комисст ирүүлсэнгүй МПБ-ын Төа Зөвлөлийн ами сү тїн Б. НАСАН:0ЧИр! Хдэ- т- уа шининий ДА гээ) ЕяпсдН Эрхлэгч Ц, 11414114 за дов Ц11) Хуу(ула3 цус цигцацшагинийшанийнлинаии цана 58 дахь жилдээ 10. ,ДЭДЭНБАЛ: 5 МАХН-ып ХҮЙ их хурал иймын Программыпл заалтын дагуу бүх ний- тийг бүрэн. бус дунд оловсролтой болгох зорилтыг ардын боловсролын салбарт дэвшүүлэн тавьсал билээ. Ерөнхий боловсролын сургуулийн тоог олшруулах, материаллаг байлыг нь бэхжгүүлэх талаар авсан арга хэм- тсээний үр дүнд дээр дурдсан зорилт үплсэндээ биелээд байна. Одоо 8 ду- гаар ангн төгсогчдийн тэй хагас ша- хам нь гэлшлэн суралцан: арван шилийн боловсролтой болж байна, “ Тус орны улс ардын аж ахуй, гойлын хөгжлийн хурдац түргэсч шинжлэх ухаан, тсхникийн ололтыг өргөн хэрэглэх шаардлагатай бай. гаагаас ардын боловсролын системийг үлам болопсронгуй болго гүний чанарыг сайвшруулах нь чухал байна. Намын Топ Хороо эїїз похпел байд- чыг харгалзан, сургуулийн иасны сүүхлийг нийтээр бүрэн дупд боловс, солтой болгох зорилтыг аажмаар хэ- вэгжүүлэх нөхцөлийг бүрлүүлэх алс: таг хүчтэй болгох нь чухал гэл: үзэж байна. Эпэ аорнлтыг шийдвэр- лэхэд юуны түрүүнд техийк мэргэйг лийц сургууль, ажилчны залуучууд, холєоний залуучуудын сургуулийг! олшруулах нплал тус Лохом болох ёстой. ” Долдугаар тапшн жилд єрөнхий боловсролын сургуулийн тоо улаш олширч 52--57 мянган суудалтай сургуулийн барилга ашиглалтад орох болио. Суралцагчдын тоо 10-12 хувиар осио, Малчдын хүүхдийн 70-аас доошгүй хувь үүний дотор гүүн бо- лон говийн аймгийн малчдын хүүх- дийн 90 хүртэлх хувийг дотуур бай- хангахаар төлөвлөж байна хүүхдийн зуллагыг цаашид олшруулах халаар арга хэмжээ авахаар толон- лож байна. Яам, тусгай газар, анг рзуйн байгууллагаас оорийн хөрөн- гөөр хүүхдийн байгууллага барьж !/байгуулж байгаа санаачилгыг сай- шаап дэмжнх Нь зүйтэй юм » Дунд сургуулийн сургалт-хү- гүжлийн ажлыг үндсээр нь сайж- лах япдал эц тэргүүний зорилт эс байна. Сургуулийп сургалт хү: мүүлшлийн ажил нийгмийн амьдрал, үйлдвэрлэлтэй уллдаа муутай бай- гавгаас сурагчдад маргэжлийн ба- римжао ходолморийн хүмүүжил ол- гох ажилд ноцтой дутагдал оршсоор байна. Ерөнхий боловсролын сур- гуулийн зарим хичээлийн толөвлө- П хөтөлбөр, сурах бичиг одоо гийн өсөн нэмэгдэж байгаа шаард- лагад тэр бүр нийцэхгүй байна. Эд- гээр дутагдлыг арнлгах талаар А лын боловсролын Яам бусад бай- гууллага газартай хамтран тодорхой арга хэмжээ йнах хэрэгт эй. Манай ардын багш нар хариуц- лагатай богоод йёрнун сайхан үүрзг гүйцэтгэж «байгаа зюм. Социализм байгуулагчдын нэр төртэй | халааг сурган хүмүүжүүлж байгаа тэдинй хөдөлмөрийг нам өндөр үнэлж бай- на. Энэ үйд хэрэгт хувьсгалт залуу- чуудын эрлэл, пионерийн: байгуулла- га, тэр бүл, ходолморийн хамт олиы үүрэг асар их юм. Хүүхдийг хүмүү- үүлэх нэгдмэл ажлын эдгээр сад» барыг нам, төрийн байгууллагын байнгын анхаврал, удирдлагын дор нэгай зэрэг идэвхтэй богоод тууш- тай ажиллуулахыг ёмьдрал шаяр- даж байна, Чухамхүү ипгэйэл бид энз амжилтад хүргэж чадах юм МАХН-ЫН ХУШ ИХ ХУРАЛД | ТАВЬСАН ТАЙЛАН ИЛТГЭЛЭЭС | ! М2412(1097) 1 ЇГЭ )) || 1| 1! | Найм, аравдугаар аши. тогсог чид улсын шалгалтаа өгөөд хэн лмар мэргэжил сонгохоо. шийддэг билээ. 1980 онд Валихонгор аймгийц Баянбулаг сумын дунд сургууль төгссөн. МХӨЭ-ийн ги- шүүн сурагч З. Сарантуяа. ах- лагчтай. хүүхдүүд эвлэлийн ил- гоэлт авч өөрийн сумын «Социа- лиамын аам» пэгдэлд саальчиаар ажиллал, авсан. амлалт үүргээ памшилттай.. биелүүлж байгаагаа МАХН-ын Хуй их хурал дээр салхан. рапорталлаа. Анд їюх- дийнхээ тэр сайхай! туршлагаар апгиараа. барилгачий болох гэсэн хөдөөд Тухайлбал “Өмнө- ох ороцч хөдөлгөөн хот өрнөж байна. « аг Сирлага--сурагчийн гол Манкгфгэл 2 ЭЭ, -- Нийслэлийн 5 дугаар Дутд сургуулийн Т-гийп «Бэ» ангийн бүх сурагчдын 73,6 хувь нь диги дэвших шалгалтаа онц, сайн дүнтэй өглөө. 1981 оны зурладугаар. сарын 9 говь аймгийн Цогтцэций сумын дунд сургуулийн 10-ынН «А» ан- гийн бүх сурагч барилгачин 0бо- лох саналаа өгспийг МХЗЭ-ийн Төл Хороо дэмжиж илгээлт өглөө. ЗУРАГ ДЭЭР: Өмпөговь айм- гийн. Цогтцэций. сумын дунд сур- гуулийн 10:ы1 «А» ангийн онц сурлагатан, МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны «Тэргүүний сурагч» алта! медальт |Ц. Оджаргал, БВаяцхон: гор аймгийн... Балибулаг сумын «Социализмын зам» 11519101 01111 саальчин илгээлтийн элэ! 8, Са» рантуяа иар. С. БОДООШИНН авсан гэрэл зураг хөдөл-мөр ОНЦЧУУД г9 Онц сурлагатай Б Г, Балла?-Эрдэнэ, наа, Ч, Паранчимвэг, дорж нар Амарсанаа, 3, Амарса- Ч. Бямба- ТАВАН ОДОНТ ТУГ ХҮЛЭЭЖ АВЛАА Манай сумд МХЗЭ-ийн Б) 7 одонт туг аялаї ирлээ. МХЗэЭ- ийн 5 одонт тугийн алллыг уг” таж «Аль анги олон онц дүн авах вэ?э, «Хэний анги арчу! цэвэр соёлжийлтоор тэргүүний хамт олопн болох вэ?» хэрэг уралдаан зарлаж дүгнэв. ла уралдагид улсын тэргүүний багш Ц. Дориийн удирдсан 4-ын «гї» Уадамбаа багштай А-ийн. «АА» ангиуд сайн оролцов. МХЗЭШи 5 одонт тугийг манай. сургуу- лийн багш сурагчид туйлын баяртайгаар хүлэан авлаа. Туг хүлээн “авах цуглааш дээр сурла- га хөдөлмөрөөрөө шалгарсан су- рагчдад шагнал гардууллаа. Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын 8. жилийн сургуулийн 2 ын «ЛА» ангийн сурагч С. МАЙДАР Нийслэлийд 50 дугаар сурхуу: лийн 7-гийн «Гэ» ангийн опц бур- лагатан, аЗалгамж үе» аяны гавшгайч.. Д. Загдсүрэн тооны шалгалтыг онц дүнтай өглөөг Нийслэлийн У дунд сургуулийн онц сурлагатан (баруун гараас) 10-ын ЗА», «Дэ, «Бэ» ангийн су- рагч Ц. Сийлэгмаа, Т. Балраа, Д. Болорханд, Д. Батмөнх иар 922 ших, төгсөх шалгалтаа барилаа, ЗУРАГ ДЭЭР: Н. Ф. Гастеллогийн онд сурлагатан Б.Болормаа, Х.Опон нэрэжжит нэгдүгээр 10 жилийн сур- 3-ын «Бэ ангийн сурагч, -- Гуравдугаар 8 тонлийн сургуу- ангийн сурагч, онц сурлагатан Ө. Алтаншэлэт Н. Давав- “ШАЛГАЛТЫН ТАНХИМААС ойбалсан хотын найм, арван жилийн с лийн пионер, баатарчууд анги дэв- Э.энэЖаечн 0 амжилттай өгч АА, сурлагаар Ардын хувьсгалын 80 шилийп ойд бэлэг вар ., -- Т-гийн «А» ангийн сурагч, онд сурлагатан Б. Сарантуна. ГАВЬЯАТ ӨЗӨӨ Өргөн сайхан цээжиндзэ Одон медалиа гялалзУулсан, өндөр, биерхэг өвөөтэй бид санамсаргүй уулзсан билээ. Тэр өвсөгийн олон одон, медалийн дотроос тод улаан таван хошуу бүхий сүрлэг том одон бидний анхаарлыг татлаа. Тэгээд бид хэзээ, хаана, хэрхэн юуны учир шагиуулсныг нь С0- нирхон одонгийн Учир, өвшөөгийп түүхийг лавлан ярилцан: дараах зүйлийг олж мэдлээ. Нэр Мїагдар, овог Равдан. 1911 онд одоогийн Хөвсгөл аймгийн Цагаан-уул |су- мын нутаг Агтарын голд төрсөн 1936 онд монгол ардын цэргийн албанд мордож, зүүн хязгаарын хилийн заставт алба халгаад 1939 оны намар халагдаж орон нутаг- таа очоод дөчөөд жил мал малла- сан. Ийм л їїзг жирийн өвөө бай- лаа. Гэхдээ энэ өвөө төрдөө үнэ- лэгдэх тавьяатай, түмэндээ хүйд- дэгдэх алдартай аясзэ Түү нийг нутаг усныхан нь Шагдар гуа! гэх нь ховор, хлрин «Гавьяат» гуай гэлцэхээр барахгүй түүний үр хүүхдийг нь ч Шагдарын тэр гэхгүй, гавьяртын тэр, энз гэж нэрлэж заншижээ. Бидний танил нэгэн ахыг ч «Гавьяатын Оро- СОО» гэдэг юм. Гавьяат Шагдар гузй млнай эх оронд японы тү- рэмгийлэгчид зайалхийлас байсан 1936-1939 оны хүнд жилүүдэд хамгийн эгзэгтэй хэцүү газар бай- сап зүүн хязгаарын долдугаар асставт алба хааж байхдаа, японы даалгавраар хил зөрчигчид, таг- нУулуудыг арав гаруй удаа устгах буюу баривчилж, бас бөөн хүчээр Доптлон ирсэн дайсны давуу хүч: тай хоёр удаа тулалдахдаа зэрэл- хэг зоригийг үзүүлэн, гарамгай тавьяа байгуулсан тул тухайн үе- дээ хамгийн дээд одон байсан цэр- гийн гавьяаша нэгдүгээр зэргийн одон буюу Байлдааны гавьясны улаан тугийн одонгоор шагнагд- жээ. “Энэ одон үндэсний хээгээр чимэглэсэн гоё үнэмлэхтэй байлаа Тэрхүү үнэмлэхэд бичсэн нь: «БНМАУ-ын Бага хурлын Тэр- гүүлэгчдийн газраас үнэмлэх би- чиг олгосны учнр эдүгээ Равдан овогтой энэхүү нөхөр Шагдар бол- боос улс орныг батлан хамгаллах ажил хэрэгт онц хүчии зүтгэсэн хүмүүн болох учир бага хурлыт тэргүүлэгчдийн газраас түүний гавьяаг илэрхийлэн Байлдааны гавьяаны -нэгдүгээр одо тэмдгийг шагнан хэрэглүүлсэн тул дүрмийн ёсоор тамга дарсап бичиг шийт- гэн олгож хадгалуулав. Монгол улсын 29 оны 10) ся- рын 27-ны өдөр Дугаар 1114. Бага хурлып тэргүүлэгчдийн дарга :..ЛЭ6Т-98 нарийн бичгийн дарга “сАГ-» гэжээ. Бас дараа нь «Бид ялал» Халх голын ялалтын 25 шил, 30 ятлийн ойп медалиудаар шагпагд жээ. Ийнхүү Шагдар гуай цэргээс халагдаж ирэхдээ олон одон ме дальтай ирсэн болохоор нутгийн- хан нь «Гавьяат» гэл нэрлэнэ Гавьяат Шагдар гуаЛ цэргээс ха- лагдаж Очоод дөчөөд жил мал маллахдаа аймгийн игмын хороо захиргааны шагнал 2 удаа, сум нэгдлийн шагнал 10 гаруй удаа хүртаяйг улмаар 1973 онд Засгийн газрын хүндэт шуух бичгээр шаг нагджээ, Шагдар гуай эх ориоо дайснаас хамгаалал баатарлаг гавьяа байгуулсан ахмад дайчин төдийгүй ХАА-н нагдлийг анх үүсгэн байгуулалцсан туршлага тай сайн малчин хүп юм. ид «гавьяат» хэмээх Р, Шлглар гуайнд сайхай нэгэн сайр одор анги бүлгээрээ очиж уулзалт хий- гээд сургуулийнхаа хүйидэт ї- иерт элсүүлэн, гал улаан бүч зүүж өгсөн юм, -- 1-ийп «А» апгийп сурагч, онц сурлагатан М. Нямдапаа, -- Хоёрдугаар 8 жилийп сургуулийн ангийн сурагч, сургуу- лийн хөгжмийн аварга Д. Амарал. Манай зохион бичлэгийн уралдаанд -- Хүүхдүүд минь өнөөдөр бид аз жаргалтай амьдарч байна. Ок- тябрийн хувьсгалын нөлөөн дор ялсан ардын хувьсгал аз жарга- лын нарыг авч ирсэп юм. Би ч хувьсгалын наран дор есөж боёиг- сон юм. Аз жаргалаа хайрла: хамгаалцгаая! Та нар хувьсгалын үйл хэргийг үргэлжлүүлэгчид шүү дээ! гэж Шагдар гуай сэтгэл хөдлөл өгүү- лэхэд манай ангийнхан нэгэн дуу- гаар -- Үргэлжлүүлиэ гэяс билээ Тийм ээ! Бид хувьсгалын үйл хэр- гийг үргэлжлүүлнэ Эрдэнэт Хялгапатын 10 жилийг сургуулийн сурагч Д. УРАНЧИМЭГ Ц. ЗОРИГОО Д. САРАНГЭРЭЛ ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛЭГ Увс аймгийн “Улаангом хотын 10 экилийн пэгдүгээр сургуулийн Сүрэнжав багштай 4-ийн «Бь ан- гийн хамт олон түүхт ойнуудыг Угтан аймгийн. тэргүүний бүлэг болохоор авслн- үүргээ. хугацаанд нь биелүүллээ Тус ангийн пиопер сурагчид улирал бүр 100. хувийн амжилт- тай, 568 хувийн чанартай сурал- цатц дундгүй салаа нэгтай боллоо. «МИомын сайн пөхөр» үйнамлэхтэ ний болзлыг 8 сурагч, «5 оццын нзэц» тэмдгийй болалыг 8 сурагч хангай! үпэмлэх, тэмдгийг гардан апап 5 Мон 1-:ийн «Аэ ангийн дүү иар- таа тусалш, дуу шүлэг олпыг гал» сургасар бөгөөд сургуульдаа 40 ширхэг цэцэг тарын бэлэглэнэ. Тус апгид Б. Хандмаа, Ц. Цяэ- нэлмаа иарып. тэргүүний сурагч олон бий ? Сурагч 4. ДОЛГОРСҮРЭН МЛХН-ын ХУШ нх хурлыг таж зохиосон ажил болон,нх хурлын сонины редакцил ирсээр байна. А АРХАНГАЙ айигийн пио, гавлолийн Орайн Залгамжлагч ЇЇ чуулган салхал Цэг цэрлэг хотод болж, МАХН-ын ХУШ их хурлыг угтаж пионер сура сурлага хөдөлмөртоө гаргасан ямжрл. таа аймгийн памын хороонд рапорт- лав гэж сурагч Н. Дуламсүрэн гэ. дээлэв. АХОВД зїмгийн пионерийн дов. лвл, «Ардын боловсролын хэлтэс хамтран МАХН-ын ХУШ нх хурал угтаж аймгийн нийт сургууль булгэ- мээр опйцгой амжилтын үлаан тугийн алпыг «Коммуинстуудын үлгэр жи- шээгээр ажиллаж, амьдарч. сурц- гаазя» уриан дор явуулж. нх Хүрал нээгдсэп өлөр дүгнэлээ гаж Д. Баа- таржав О.ЦПүрэвсүрэн иар бичжээ. А СЭЛЭНГЭ аймгийн Зүүнхасад- гийн 10 жилийн сургуулийн ХДЭ, ийн хороо «МАХН-лаа сурлага хав. дөлмөрийн амжилтаар бэлэг барьпл» уриан дор эвлэлийн үүрүүдийн хоо- ронд 7 хоногийн ажил зохиож, 1000 гаруй төгрөгийн хуримтлал орууллаа го!к бапп Ш.Няпа бичжээ. А ГОВЬ-АЛТАЙ аймгийн төвийн арван жилийн шпэглүгээр сургуулийн зарим багш нар МАХН-ын ХҮЙ их хурлыг угтаж, БНМАУ-ын гавь яат багш С.Рэнцаидорж, С Цагаан нарын тайлбартай дасгалын туршла- гыг нэвтрүүлж сайхап-амшилт ол- лоо, Мөн сапсрын нисэгчдийн пэрэм- жит сагсан бомбогийлп цом булаа - цалдах тэмцээн явуулж 54 багийл 300 гаруй тамирчил оролцож 9-ийн «А» пїгийн охпд, хөвгүүд сур- гуулийп-аварга болов гэж пиоперийп ахлах удирдагч Б.Тэгшбүрэн мэдээл- ээ. А ТӨВ аймгийн 8 жилийн ЇЇ сур- гуулийп пиоперийп штабып гишүүн Баяртаа «Манай сургуулийн захиргаа, пионерийн зөвлөлөөс, МАХН-ын ХУТ их хурлыг угташ 18 долоо хопогийн ажил зохиол дүнгий пь гаргав. Сурагч Шүрэнчимэг. Батбалд, Олз- войбаатар, Гапхуяг, Баясгалан. Од- гэрэл, Саранхулг, Монхболдмаа нар сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спортоор апгн хамт олноо хошуучилж ягиа гэж бичсэп байна : А СЭЛЭНГЭ аймгийп Цагаалнуур сумын 8 жилпйн сургуулийн шїонер сурагчид МАХН-ын ХУ! их хурлыг угтан: «Атрын уляпга» чуулга бай- гуулж 40 гаруй удаа тоглов. Одоо Ардын хурьсгалын 60 жидийн ойг угтаж «Эх орон--60» сэдэвт кон- церт бэлтгэж байна гаж сурагч А. Отгонбаяр мэлээллээ. аяа, ЭК-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-эн Нийслэлийн 52 дугаар сургийг лийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Д.Гансүхийн «Хүүхдийн ертөнц- 81 үзэсгэлэнд зориулсан «Уяа чинэ зураг ” Холбоотын үх Холбоотын пионерийн УГ гай саяхан Моснаад боллоо, лганд зөвлөлтийн уудам өргөл тгийй өнцөг бүрээс сурлагд хо- “долмөр, урлаг, спорт, олоц пийтийн “сүүйлын Онцгой амжилтаар шал- сан. 835 толоологЧ оролтцээ, Тус чуулганаар ЗХУНН-ын ХХУ! “их хурлын үр дүн, түүний шийлд- тэрийг “биелүүлэхэд пионерийн байгууллага, тїнопер сурагчдын хийж гүйцэтгэвэл зохих ажлын тухай хэлэлцэл. Чуулганы төлөо- “логчид Хамт олиїмхооо амжилтыг "БХЛИЗЭ-ийн. Төв Хороо, В. ИГ, Лептиийг нэрэмжит. БХТ1Б-ын Топ Чаглөлд рапортлав. “Мөр Бүх пнонерүүдийн сайн зүйлсийн таван жилийн (1981- Тоа5) программыг батлав. Чуул- “үййанс 8. И. Лепипий пэрэмлигт ХЇЇ Б-ын 60 жилийн ойг угтаж ооплолтийпн бүх пиоперүүдэд хан- даж уриалга гаргалаа, Харин сая чисхлоо. төлөөлөї оролцсон най- “мап зуу гаруй хүний хэнтэй нь ч уулзсан сэтгэл хөдөлгөж, бахар- хал төрүүлэх амжилт бүтээл ар- уллтай ажээ, Тухайлбал, |Целни- тийград мутшү ппонерүүд ургац хураалтын үеэрзам дагуу эргүүлд гарч тїолооч парын хайхрамїгүй- тээСс эсвэл 8ам мууглас болж үр тариа хяягдаж! байна уу? гэдгийг судалжээ. Тэд 54 мянган уудаа үзлэг шалгалт хийсэн дүн- “газ районы їомсомолын хороонд ИЛТГЭЖЭЭ. Ростов хотын пионерийн шта- бин дарга Наташа ЮЮркова: манай мужийн пионерийн чуулга- наас «Пионерийп байгууллагы!! 60 шилд-60 номбайн бэлэглэе» “гасан хөдөлгөөн өрнүүлэх санаа- чилга гаргасан. Энэ комбайнуудыг Хийх металлыг пиоперүүд Ццуг- луулж, жЖомсомолчид залуучуу- дын тэргүүний бригадад огох їом тэж ярилаа. Өсвөрийн Ленинчүүд “ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮДИЙН АЖИЛ ҮЙЛС мЫ Холбоотын пионерийн а угтаж олон сайхан санаачилга га чуул- үүсгэл ргаигаэ. Белоруссүїй! БОООНЧАЛ: пчонер ЧБЕдаруссннд дари » оопорацй похион бай- 4: лыг хогийн Ургамал цэпэрлэж їг ах комбайгчаар амиллайг, “р ОМАН НОГОО хураахад сайн с2 ё гн9! Тадигнкийн ппоперүүд маг ОСОнн номын сангийп 200 ОМ. засаж сэлбэ мянган үзүүлэн бэлтгэжээ” гэх: Азербайдисаны : ди пнонерүү: Ч ноодөр бид ХБХБ тайцйтнын Чи олимпийн шигшээ (бас й йп гишүүн» гэсэн уриан до энєпйН тамир, спортын Р той олоп шиил зохиожээ. Казавс: цан? ЗУУДАГ Л. И. Брежие- йл тар» зохиолын. баатрууд ЛОП анхны атар эзэмшигчтэй уулзалт байнга зохиодог сайхапй уламжлалтай болнсээ Пиоперүүд «Атар Эх орны газрын зураг Дээр» операци зохиож атар эзэм- ШигчДИйн алдарт түүхэн замнал- тай танилцаж байна. Жил: бүр БАзахстары 700 мянган пионер шАЛЦАДЫ «З риишно»- операцид 151110:(816 сайхан сайх: ламжлг болна уламжлалтай Литвийн пиоперүүд « Баатарлаг үйлстний хөшөө бүхэнд-пионерийн паспорт» уриаР дор эх орпыхоо төлөө амь үрэгдэгсдийн хөшөө дурсгалыг байнгын харуул хам- гавлалтад авч түүний орчимд 600 мянган мод суулгажээ. Пионс- рүүдийн хүчээр 700 гаруй дай- чин алдрын музей, танхим бай- гуулагджээ. Энэ ажилд БВильнюс хотын 237 дунд сургууль, Нель- месгийн районы Титувены дунд сургуулийн эрэн сурвалжлагчид маш идэвхтэй оролцжээ. Ийнхүү Бүх Холбоотын рийн УШ чуулганд оролцогчид амжилт, туршлагаа харилцан со- лилцож, эх орныхоо нийслэл Моснипа хоттой тапилцжээ, Н. ДАРИЙМАА завжиниииииилиилиииииллллихжллилихилэслээлэитлэжэиилжэхллшоглилихшахшшшэлтлолШлтла ашллллмшшилэгшишшэш-шлшшшшштошг-тшишоүшшиүидшшшгшшшгшшшошшошшшгшштшоошшиошпэушшшоүгшишлсишг, .. НОМЫН Леппний комсомолын изрэмшит “хүүхдийн помын сан Киевийн хүүхэд багачуудын дуртай газар. “Орчип үеийн үгзэсгэлэйт энэ ор- “ ДоЧд Ороход танин мэдэхүйп хлз- танргүйд тэмүүлэх хүүхдийн зөг- то Молт орчин хүрээлж байна. Энд “Сургуулийн өмнөх насиыхнаас эх- СЛай бүх насны 26 мянган хүүхэд ТоЛаг жилд үйлчлүүлж байна. Хүүх- “ДИЙГ номоор, бусад үйлчилгээгээр Т.Үйлчлэхийн зэрэгцээ “эрдэм шин- ЭШИЛГЭЭНИЙ ихээхэр ажил хийж байгаа гучаадхан хүн ажилладаг “Энэ хамт олон ийм олон хүүхдэд сяаж үйлчилж байна вэ гэж гайх- ? Маар. Хүүхдүүд нэг хэсэг нь Чи- ВЧ зүүж | үлгэр сонсч байхад хэсэг нь кино үзэж, бас иэг нь анир чимээгүйн дунд уншин мэдлэгийй ертөнцод “байна. Сонгодог, орчин Н хогжим сонсох тайхимуу- Схэд гурваараа дуртай зохно- “захиалан сонсч сууна. Урван суул | мянгат номын ой өпэ номын сан ЗУНЫ УЛЧ- Пионерийн” арван зусланд ЕРТӨНЦ номоор үйлчилдэг ажээ. Ном эмч- лэх тасагт улаан загалмайтай ца- гаан халат омссоп бяцхац пионе- рүүд цавуу, цаас, хайч . барыг нэвсийж салбайсан їюмыг сурам- гай нь аргагүй эмчилнэ. ., Номын сангийн 14 хэлтэст ном зүйн мергэжилтнүүд хүүхдийн пасны онцлог, ялгаанд тохируу- лан улс тор, утга зохиолын пом ашиглах. удирдамж, боловсруулж байна. ЭЗХУКН-ыг ХХУ! их хур- лын материалыг бага, дунд, ах- лах ацгийн сурагчдад танилцуулах удирдамж гаргажээ. Хүүхдийн помын төв сан Унранны хүүхдийн нийт номын сан, сургуулиудыг онол, практикийн удирдамж, зоп. ломисор хангаж байна. Энэ их ажлыг цаг хугацаанд Ив биелүү- лэхэд шеф эрдэм шинжилгээний институт, сургууль, багш, сурагч, пиоперүүд нхээхэй тусалдаг бай- иа. «Залуучуудын үнэн» сонины, осква дахь сурвалжлагч ДӨр 3: Ц. ОНОН ПиОНе- - Хөрэп би ид шидтэйсэр бол америнийн бүх хүүхдийг Артсїт амруулж, армепий хүүхдийн зур- гийн үлэсгэлэйг үзүүлэх байсйи. «Би энэ пасанлала тийм сайхан юм үзээгүй» гэн АНУ-ын пэрт эрдэм- тан, сурган хүмүүжүүлэгч |Бен- жамин Спон ЗСБНХУ-д ирж, Ар- мений Їрепап хот дахь дэлхийд алдартай хүүхдийн зургийн үзэс- гэлэн, Хар тэнгїїсийн Эрэг дэх пионерийн зусланг үззэд хэлж билээ. Доктор Спок сурагчлад (00- риулагдсал сургуулиас гадуурхи байгууллагын хоёрхныг үзээд пиїгалс хөлсэн їом. Їсдүгээр С4- рын нэгэй хүртэл урт удаан үр: гэлжилдэг амралтынх нь үеэр хүүхдээ зугаатай сайхан 8м- руулж, санаанд иь тохирсон ашиг- тай ансшил хийлгэх талаар эцэг, эх бүхэл санаа тавьдаг. “Ялангуяа сурагчдын чөлөөт цагийг үр ашиг- тай өнгөрүүлэх үүрэг хүлээсэн олон байгууллага их зүйл хийдэг юм. Элэгшил урьдын адил математин, химийн болон бусад олимпиад, шинжлэх ухаап техїи- нийн бүтээл болон спорт сайн лу- рын уран сайханчдыл - тэмцээн болно, “Өсвөрийн астропомчид. теологчлын клуб, залуу байгаль чид, залуу техпикчдийн стац, хүүхдийн төмөр зам, хөлөг Он- гоц, пионер сурагчдад зориулсан янз бүрийн дугуйлан, студи, секп бүхий өрлөпгуул ажлаа. үргэлж- лүүлпэ. Мөн байгаль хамгаалах «ногоон», «цэнхэр» эргүүлд гарц- физик- ЗӨВЛӨЛТИЙН ҮЕ ТЭНГИЙНХНЭЭс СУРЦГААЯ “ ӨМВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД ЗУНЫ АМРАЛ ТААРАА гавж төмрийй хаягдал цуглуулах. пэргээр улс орондоо ажил хийцгээнэ. Пионер сурагч- дын чөлөөт -цагийг зөв овсон опгорүүлэхэд зориулагдсан 40 мянга орчим байгууллагаас гадД« на улирлын чанартай байгуул" лагууд ажилладаг. 7Нишээ нь ПиОт нерийц зуслангууд улам ол Г арвап экилийн өмнө 36 мянга 2 сан бол одоо 80 гаруй мянга болжээ. 9 Зуслаа бүр өөр өөрийн мөц онцлогтой Бүх | Хол «Артен»ь, «Орлёпок», Украйны «Молодая гтвардия», Белоруссин «Зубрпок», Армепий «Аревик» сэрэг хосгүй сайхан зуслан олон бий. Эдгээр зуслап нь хүүхдийг шинжлэх ухааны үндэстэй, идэвхч өвөрт, тэй, зугаатай сайхал амруулж, бие бллдрыг нь “ийрэгжүүлж, хөгжүүлэхийг тэргүүн зэрэгт тавьлагалрап төсөөтэй Зөвлөлт орны пионерийн зусч лангуудад энэ зун 13 сая гаруй хүүхэд амарна. Пионерийн ЗУС” ланд яваагүй їомуу эсвэл амраад ирсэн 20:їод. мянган хүүхдийг хотын ойролцоо өлрөөр амруулах пуслангуулад урина, Ахлах ан. тийн сүрлгчлад зориулсан мэр” гэнслийн баримтал, хөдөлмөрийн дадлага олголог хөлөлмөр амрал” тын зуслангууд бий Энэ зуйн ппионепийп зуслан. сувиллын газарт 25 сая орчим хүүхэд багачуулыг зохион бай- гуулалттай амруулиа. Орчуулсан Ц. ШАРАВ (АПН). 1111:111111:4::444414414:1111111111441-1111144442111111-1212224221--111 0 11:11 123 СУРАЛДААНЫ ДҮН ГАРЛАА Ерөнхий боловсролын сургуу: лийп пионер сурагч, Сбаатарчуу- дын дунд энэ оны дөрөвдүгээр сая- рын 15-наас тавдугаар спрын 15- ныг дуустал зарласан «Хөдөлгөө- ний дүрмийн мэдлэгээ шалгац- гаал» сэдэвт уралдааны дүн гар- лаа. БНМАУ-ын Сайд нарын Зөг- лөлийн МРТУХ, Улсын авто тех- нинийн хэргийг шалган байцаах газар, «Пионерийн үнэн» сонины редакци, Улайїїбаатар хотын ХЗЭ-ийн хороо, Ардын | Боловс- ролын хэлтсийн хамтарсан комисс уралдаанд ирсэн 600 шахам ха4- риултаас 20 гаруйг шалгаруулат байр эзлүүлэв. Энэ ураллаанд Улаапбаатар хотын. 40, 48, 13, 35:54372137:448 00211 224725ДУ- гаар сургуулиуд болон Налайхын дунд сургууль, Хөвсгөл аймгийп төвийн 1 2,3 дугаар сургуулгул, Төв аймгийн Баянчандмань, Эр- дэнэсалтын 8 жилийн сургууль. Өмлөгөвь аймгийн төвийп 10 жи- лийп хоёрдугаар сургууль, |Ном- гон сумып 8 жилийн сургууль, Баянхонгор аймгийн төвийн 1, 2 дугаар 10 »ил, 8 жилийн сур- гууль, Сэлэнгэ аймгийн. Зүүнха- раа хотын 10 жилийп сургууль, Дархай хотын 3 дугаар сургууль. Өвөрхангай аймгийн төвийп (10 жилийн цэгдүгээр сургууль. Ху- иширт, Хархорин сумын дунд сур- гуулийн пнопер сурагчид сайл оролцлоо: Уралдааны нэгдугээр байранд: Нийслэлийн 23 дугаар Сургуу- лийп 4-ийп «Гэ» апгийн сурагч Чимэдцарэнгийн Болдбаатар, 24 дүгээр сургуулийн. 7-гийн «А» апгийп сурагч Ц. Ягаанцэцэг на- рын хариулт шалгарч «Найрам- дал» лагерьт амрах эрхийн. бич- гээр шагнагдлаа. Ховд аймгийн 10 жилийн сур- гуулийн 4-ийн «Г» ацгийн сурагч Н. Сувдаа, Улаапбаатар хат дахь Поплолтийн- 3. дугаар сургуулийн З-ыи «В» апгийн сурагч Д. Зан- данбал, нийслэлийн 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн бггийн «Д» ангийн сурагч Бямбацогт, 10 жилийн 13 дугаар сургуулийн 5-ын «А» апгийн сурагч Г, Бат- баяр, 10 хилийн 77 дугаар сүр, гуулийн 7-гийн «Б» ангийн хамт олныг хоёрдугаар байранд шал- гаруулжс 5 байгууллагын баярын бичиг, 1982 -апы «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэт« гүүлийн бүтэн жилийн дугаар, хичээлийн хэрэгслээр шагнахаар тогтов. Өмнөговь аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» апгийн сурагч Д, Чулуунбаатар, нийслэлийн 34 дүгээр сургуулийн 4:ийн «Гэ» ангийн сурагч Б. Баяр- магнай, мөп 52 дугаар сургуулийн сурагч Г. Мандалсүрэн. Өвөрхан- гай аймгийн нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн эгч. дүү Долгормаа, Төрсайхан, Дархан хотын гурай- дугаар сургуулийн 7-гийн «А» апгийн сурагч 5Б. Төмөрбаатар, нийслэлийн 17 дугаар сургуулийн 4:ийн «В» ангийн сурагч Ж. На- рантуяа мон 24 дүгээр сургуу" лийн 5-ын «Гэ» ангийн сурагч Д. Отгонбаяр, | Сүхбаатар аймгийн Асгат сумын 8 жилийн сургуу- лийн 7-гийн «А» айгийг хамт олныг гуравдугаар байр ззлүүлж 5 байгууллагын сайшаалын үнэм- лэх, үнэ бүхий зүйлээр шагналаа. Мон Улаанбаатар хотын 33 дуг гаар сургуулийн 8:ын «Г» ангийн сурагч Ш. Оюунбаатар, мөн 68 дугаар сургуулийн. бтийн «В» ангийн сурагч Х. Баярмагнай мөн 16 дугаар сургуулийн 7-гийн «Г» ангийн сурагч Д. Алтанхүү. Өмнө- говь аймгийн төвийн 10 жилийн бтийн «Дэ» апгийн | сурагч Долгормаа, Говьалтай аймгийн Бигэр сумын 10 жилийн сур гуулийн 5-ын «Б» ангийн сурагч А. Эрдэнэчимэг, Баяйхопгор айм- гийн төвийп 8 экилийц сургуулийн 5З-ын «БВ» ангийн сурагч Н. Бям- басүрэн, Дорнод аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 9-ийл «В» ангийн сурагч Л, Энхболд нарын 10 сурагчийн ирүүлсэн зурагпуу», дад тусгай шагнал олголоо. Уралдааныг сайп зохиол. бай. гуулсан Сүхбаатар аймгийн Ас! гат сумын 8 жилийн сургуулийн захирал Ж. Борхүү, пионерлїл ахлах удирдагч Ш, Буд парт 5 байгууллагын тусгай шагналд олч гохоор. тогтов. д, ДҮ ГЭРЭЭ 7 Авирмэд хүү зуслангийнхаа бай- шингийн үүдэнд сууж байтал 32-| 1! тэлдээ байшингавс Лодой хүү гарч Ч ийш тийшээ хараал: | -- Авирмэд өз| Өнөөдөр юу "|! хийе гэж бодон байна! : -- Харин! Юу хиймээр юм дээ! -- Хоёулаа мод өөд явж жаа- хан зугаалах уу! - Өнөөдөр түлээ түүгээрэй гээн ээж хэлсэн л дээ! гэж Авир- мэдийг хэлэхэд -- Би чамд зугаалья гэж бай- на шүү дээ! -- Түлээ түүх, зугаалах хоёр ямар ялгаатай юм вэ? Лодой тас тас шизэл: 1| -- Өдий долдугаар ангид бай- СО мөртөө зугаалахыг мэдэхгүй гэж үү? |Арай ч үгүй байлгүй. Үнэхээр их ялгаатай шүү дэз гэв. -- Тэгвэл чи ялгааг нь хэлзэл өгөөч! гэхэд Лодой мөн л иннээк - За төгвэл хамт ууланд явья! гэн: ярилцаад Лодой, Авир- мэд хоёр Чингэлтийн уулын 04- руун салаа өгсөөд явж байтал нэ- гэн хар хэрээ гуагалап өнгөрөв. -- Хэрэм шинэ үүрээ барьж гүйцээд, намайг ирж цай ууна уу! гэж урьсан гэж хэлж байх юм. Хойпоас иь очих уу гэв. Авирмэд: "оо -- Чи хэрээний хэл мэддэг юм 2| уу? тэж сонирхон асуув. Лодой: -4 Бигмалзхгүй л дээ! Харин шувууны “хэлний сударт л хэрээ, шаазгайн хэлээр: бичсэн байдаг юм. - Чи үзсэн юм уу? -- Үзахээр барах уу! буурал аав маань шувууны “ судалдаг хүн байсан юм. -- Ямар сонин юм бэ. Манай аав, европын зарим улс саяхнаас л шувууны хэл судалж эхэлж бай- гаа юм гэж ярьж байсан... - Буурал аавын үзэж бай- сан, шувууны хэлний ном судар ! манайд бий л дээ. Шааазгайн хэ- “лийг сурахад амархан гэж ярьдаг юм. -- Чи тэгээд сурсан юм уу? гэхэд Лодой мөн л тас тас инээж: -- Мэдэхгүй атлаа хэрээ юу Манай хэл мэд гайхалс -- Тийм юм бол хэрээний хэлсэн хэрэмний үүрэн дээр очнх уу! -- Тэгье. Ойрхон л байгаа даа гэв. Төгээд хоёр найз уулын арын їмод руу явж байтал нэгэн сагла- гар бүдүүн хар модны мөчрөөс мөчирт хэдэн хэрэм хөөцөлдөн дэгдэж байхыг Лодой хараад: -- Зогсоорой!| Бн хэрэмиүүд» тэй яриад орхие гэв. Авирмэд зогсов: Лодой Час... час, чийш.. Чийш, чаг чаг гэхчилэн. янз янз Дуу- гараад малгайгаа бариад ийп тийшээ гүйв. Хэрэмнүүд час, час дуугаран хоёр гурваараа нэг дор зогсоод харцгаажээ. -- Харж байгаа биз дээ! Би: Та нар хэрээг байрандаа урьсан «юм уу? гэж асуулаа: гэхэд Лодой Д. Сүхба -Тиймээ! Тийм гэж хариул! байна гэл: хэлээд л Дахин янзлн- заар дуугарав. Хэрэмнүүд ч зарим нь дуугарч зарнм нь дүүлсээр байв. Авирмэд: -- Чи шаазгай хэрээний хэлний яом бий гэсэн биз лээ! -- Тиймээ Шааггайн хэл, хөрэм- НИЙ холтай ойролцоо байдаг юм. "Тэгээд би. мэдэж байгаа юм гар. Авирмэд маш их гайхаж: -- Тэгвэл хэрэмний байр нь хаана гэнэ асуугаач гэв. Лолой мөн л эллвээр дуугарч байгалд: -- Тэр:барууттаах гурвал зэрэг- (Шин, 4 галтай чануу улигс байрлан хувьс- 60 жилийнхээ ойг Зээга Звиннн байна гав. 2-033325-1 -- Чи мен залдаг ямар цэцэрлэгийл хүүг Зү3-3 Эг -- Тэгж л бодож байгаа бол нд- даас ю Ингэн м асуухаа л байчихаач гав. хэлмэрч зэ! Ю гэж шэулг гав. Лодой: 3 --О1Н намайг худал гэнэ баз гэв. Авирмэд: ЕГС -- Тэгж хэлзхгүй Э Ь . ЧИ мэс ЗиЙДЬсж гү ЭЛЭГ кул Ес Энүүхэн усЕы Эрэг дээр ух- сЗп хоёр могой байна Түүнийгэшпч НДЬё гэж ноГОнь хэлзхзэр зөгөө- дүүл нь ү0 --Чи худал хэдж байна гэн. Тэгээд түүнээсээ болоод үчэн худ- лаа үгЗх гэж маргаж неполдол яваа юм байна гэв. Авирмзд үнэ- хээр биширч. й -- Тэгвэл одоо тэчд нь очиж үзье гэв. Лодай: --Үззж болноо! Хурлан гүйж хэрээнээс өмнө Очих хэрэгтэй гэв. Тэгээд хоёулла гүйсээр грзй хийж усны Зах дээр ирзэд нэгэн бул чу- лууп Дээр сандайлан сууж амьс- гаагаа дарав. Авирмэд: -- Чухам хаана гэсэн юм бэ? -- Энэ буд чулууны зүүн талд арпап таван алхам газар хоёр чу- лууны завсар бий л гэх шпг болсон. Би буруу сонсоогүй байгаа даа! -- Өнөө дөрвөн хэрээ чинь ярэх- гүй яагаад байгаа юм бэ? Далавч- тай шувуу мөртөө хоёр хөлт хү нэзс улаан байна гэж үү?-гэсэнд Лодой ЇЇ г) 7! 1! ту222-» мГ-7д 7 7г4 15 цээ модонд бий. урьж цайлна гэл, байна ирэх үү гэхэд Авирмэл -- Тэгве| Маргааш ирье гэв Маргааш харээг Маргааш -- Ууланд явах сайхан байгаа биз7 Зугаатай байна уу? гэл асуу хад Авирмэд -- Унэхээр зугаатай юм. Читгээ: рэн шувууны хэл мэддэг юм Уу? -- Мэддэг байна уу? Үгүй бай- на уу! Чи сая мэдээ биз дээ! Амьт- ны хэл мэдэх чинь Шинжлэх ухалл мөн биз дээ! Чи арардутаар ангиа төгсөөд амьтны хэл судалдаг 2р- дэмтэн болж ч болно, -- Ми вөрөө амьтны хэл шинж- лэн судалдаг мэргэжилтэй болох гэл: байгаа юм уу? Одоогоор шийл- сэн ч юмгүйл дээ. Би буурал ааваасаа асууж байж болно. Чигэлэ зулзган хар модыг харж байна уу гэв, Авирмэд: -- Харж байна! --Тэгвэл хэдэн шил болсон мод Вэ7 Чи хэлээч гэв. Авирмэл: -- Би яаж мэдэх вэ?,Чи хэл дээ нэгэн модны -дэргэд 4, ЕЛЛЦЕВТЄ сх: 6 ч атарыц нэрэмжит Улсыц дэвлэлийн комбицатад х2ида» --Би та вараас түрүүлээд очисх магалгүй гэж хэлсэн юм. Тэгээд орпуд удаас байгаа. юм Айгаад ирэхгүй ч ба мэднэ гэв -- Ми мэдэж байгаа юм бол очиж үзье гэн: Авирмэдийг хэлэхэд Лодой -- Могойноос айхгүй юу? -ҮхсэцЦ юм бол яалаа гэж айх вэ! -- За тэгвэл намайг дагаад яваа- рай! Амьд ч байж мэднэ тэж Хэ- лзэд явав. Шуудхан явсаар нэг газар очиж зогтусаад --Авирмэд ээ! Нааш иР! Элэ байна гэв. Хоёр хавтгай чулууны завсар 680--70 см урт хоёр могой хэвтэж байв -- Энэ могой мөн үү? -- Мөн! Чи Яанс мэдээн гэв. Ло- дой Нарийп мэргэжил гэдэг маапь л энэ лзэ. Хараа биз! Үүнийг авах уу? гэсэнд Авирмэд --Явьл! Хэрээнүүд нь ирэг гэв. Лодой: Хэрээнүүд Муу санаатай, одоо бай- тугай маргааш ч ирэхгүй гав. Ин- ГЭЭД хоёр найз толын хөвөөгөөр үгүс түрс салдаг “ИНДЕКС--14144. - бай дэхгүй байна гэж үү! Худал ба гаадаа хэмзэн тас тас їНЭЭБ- 9 р -Мзддэг бол чамаас | нуух вз! Лодой мөн л тас твсэрэн, -- Би шузуулы хэл СУРАХ 228 а өдөржин ой модсор явдаг « шүү дзэ. Эрдэм ном СсурахадА маь5, хатуужил Тэсвэр зорят, хан Бар хэззэд хэгэгтэйг чи МЭДНЭ. шив сайн даа аав. зож дээ ЗАГНУУ2д 3 / чи -Өө тийм бил. Уржигдар ч Уйлаад аав. зэж чинь Чанга, чанг дуугараад байсанч. Чамайг гадуу? тэнзэд гэж загнасан юм уу? 4 -- Тиймээ! Шувууны хэл СУ дол квааг мэдэхгүй, гадуур зүгээр т н д тэр дээ. Езж НВЗА гэж бодоод явсан юунд - Чи үзэнээ хэлэх нь юм! -- Ялгаагүй дээ! Алилхан Ср дуур тэвэдзэ д гэнэ. Хоёр На"3 гэртээ ирэв. - Авирмэдээ! Зугаалах гэдгийг з үү гэс» Хаж Мэдлээ! Би маргааш СУРГУУ” лийнхаа хөдөлмөр зусланд шинж Түүнээс биш чамтай хамт яв хэрээ, хзрэмний шинэ байралд счиш цайлуулахыг үзэх юмсан гэв. Лодой: - Чи зуслангаас ирээд а над” тай яриарай! Би хэрхэн яаж цайлсан тухай яримц гэв. Авирмэд, Лодойн шувууны хэл мэддэг тухай бодоод огт унтаа- гүй тул маргааш зусландаа явах- даа нойрмоглоод байжээ. - Ийм сайхан -уул. УС УРГФ малтай газар явж байхад байтга- лийн тоо сайхиыг хари лваач гож нөхөд нь шаарджээ. Авир- мэд: -За би та нарт шувууны хэл мэддэг нэгэн хүүгийн тухай ярьж єгөх үү гэсэнд охид хөйтгүүд нам гүм 0 сэЭ. рийнхээ явдлыг тэд " ярьсанд охинд хөвгүүд зэ зэрэг: -Ёстой нэг худал хэлж бал на даа. Чи худалд хэлэхийн сУр гуул хэдийд төгсож ирээв гэж : Авирмэд н гэхээс ооро эр баталтч чад тул арга буюу таг ДУУ- гүй 6 г -Нэг хэлэмгий охин - Замын хүнд зугаа хэрэгтэй гун чи ингэж ярьсан уу? Тэр чинь сүрхий хүүхэд бай дээ! н дээр этэ яриа дэлгэрч маргаан гарчээ Хо сотийн дараа ангийн !й Авирмэдэд ийсг яапинг то хийсэн хэрэмний зулзага -- Үүнийг чиний зориуд авчирч өгсөн найз Лодой юм. Та хоёр найзууд юм биз дээ Дд огє Хлирмэд, захил 1 улзагыг апаад бай анд оч! Лодойгоос ирсэн за- маг уншсанд - Найз аа! Сайн байна уу! Тантай сайхан амарч байгаа бил Би хэрэм, шинэ байрандаа хэ- р урьж цайлахад нь очсон юм аа..Тэгээд надад энэ хо! р зул- загыг бэлэг болгож өгсөн тул пайз чамдаа илгээв. Сайн х лож байгаад зуслангааа ирз» ягаад ирээрэй! Чиний халуун га- рыг чанга атгаж мэндэлье. Нала пь-Ппу ыхаа хэлийг сурахгэмж єдөр болгон уулын МОДОНД Ттэмсэн өдрийг өнгөрүүлж байна гэж ун- шаад: 4 -- Та нар үүнийг сонс! Нд- майг худалч гээд байсан Энд юу гэж бичсэн байна гаж хэлээд дахин уншив. За хүүхдүүд минь ийм л нэг хүүхэд байсан юм даа Чухам үнэй үү? Худал уу? Та пар л бодож олох хэрэгтэй болиш дээ. тээ ЯслгоопЛхО10ЕЖООЭР ХЭЦРЭгл їе Эрхлэгч Ц. ДАШДОГ гдон -!у-у“уы 98 дахь жилдээ 89. 11244(1699) АРДЫН БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын аравдахь, аймаг хот, сум, хороо, район, ороц.| Мутгийп, -0АДХ- ын 18 дахь удаагийн сонгууль 1980 21:ний оны иям зургадугаар гархгт боллоо. Тор улсынхаа бүрэн эрхтээн болсон ард түмэн маань БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын болон орон путгийн бүх шатны АДХ-ын дДєпутатад нэр дэвшсэн шилдэг тэргүүний хүмүүсийн төлөө сана- ава өглөө, сарын | БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутатаар нэр ин дэйшсэн Хү- мүүсийн. дотор Хэнтий. аймгийн | Биндэр сумын «Бүтээлч» цэгд лийн саальчин, МХЗЭ-ийн илгээл- тийн азоп, БНМАУ-ын рийи баатар С. Аюуш, БНМАУ, «3ХУ-иын баатар. сансрын нисэгч, ЯГ Гүррагчаа, нийслэлийн 10 жи- лийн зургадугаар сургуулийн багш Ш.Долшипсүрэн игрын зэрэг үйлдвар аж ахуйн | шиниглэх “ухааны хөдөлмө- газар салбарын соёл тэр гүүний” хумүүс- байна. Энэжил 18 иас хүрч анх Удаа төрийн сон- гуульд оролцогчдын дотор нийс- лэлийп 75 дугаар сургуулийн аравдугаар ангийг онц төгсгөсөн С.Оюуичимаг Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн гуравдугаар ар- ганжилиййн сургуулийн: сурагч Н ЦНарантула. нарын олон залуу сопгогч оролцлоо Урьдчилсан мэдээ! зэр нэрсийн їагсаалтад” бичягдсэн бүх |сон- - 2, . 1941 оны зургадугаар сарын 22, Хичээлийн ягал дуусч, ангидэвш- сэн, сургууль төгссөн, нас нэм- сэн баяртай хүүхдүүд сэтгэл тэ- гүүн тоглон наадалг байлаа. Тэд- иий зарим нь пиоперийн зусланд амрахаар, өгөө хэсэг нь їол дээр очилс усанд орж, наранд биеэ шарахаар, шилно үзэх, ном унших ер ньхүүкэд бүр сайхан бүхнийг мөрөөдөж, сайн бүхнийг хийхээр бодож энэ өдөртэй зол- госон билээ, Гэпч энэ өглөө олон хүүхэд эзжтэйгээ, аавтайгаа эргэж уул- залгүй, тар ч. байтугай урган байгаа цэцэг шиг балчир үедээ амьдрал төгссөн юм. Энэ бүхэ! гитлерийпй Фашистуудын өдүуүл- сэн дайпы уршиг, Дайн, буун дуу Эх үрийг өнчрүүлж хагацал, зов- лопцгийн нулимс урсгалаа. Дайны тухай. сурах бичгээс олонтаа! уй», ши сонссон. боловч ийнхүү зүрх! НХ ХУ Еитглээээистсостгжл Усотила с:) ҮЛ 15413! ӨНГУҮУ Л: РЛЫН СОНГУУЛЬ гогчдын 99,099 хувь сонгуульд оролцож, тэдний 99,099 хувь нь иамын гишүүн ба гишүүн бус- ЧУудын өйслээс нэр дэпшсэн па ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 70 тгилийн” 75. дугаар, сугуулийн 10: ын «Вэ» ангийг гаа нь 1981 оны у хү- мүүсийн төлөө саналаа өгсөн бай- яамаша сонин шилжээ шахна шинвээ шинэнээ аилилижна шшслгтоыс ОВШЛЛЖНЦ үШЛииЛЭН онц төгссөн С, Оюунчимэг анх удаа төрийн со г/льд оролцож саналаа Өгч бай- осусжү гу: Манай орны пионер эх өрныхоо түүхийн дурсгалт газруудаар аллал, эксиурс 3о- ХВОЖ ахмад дайчидтан уулзан ТЭДНИЙ хувьсгалч, дайчин, төдөл- мөрч уламжлалаас суралцдаг билээ. сурагчид Ардын хупвьсгалын партизан Ахмад зүтгэлтэн. хувьсгалт тэмцэгч Азай буурал шиний өнөө Ариун жаргалыг авчиралцсан юм Хувьсгалаар овоглосон журмын нөхөд Хуучиыг шинэчилсэн сайхан өвөө Нандварт сайн хүмүүжүүлэгч ХУВЬСГАЛЧДЫН” ӨДӨРТ, 11117) | адушар сарын 21 Ф ДАий Ф Үнэ 10мөмшо 10НГОЛЫН “Ч ЗУРАГ ДЭЭР: БНМАУ-ын баатар Төмөрбаатар Дорнод айм» гийн төвийн хоёрдугаар бага сир- з/ илийн "їнонер сурфчдын дунд. Т. ДАВААДОРЛГИИЙН гэрэл: зураг- апсан Насаараа намайг бүүвэйлсэл өвөө Мпний өгөө хувьсгалын партисан Миний өвөө хупьсгалын цэрэг Сүхбаатар аймгийй Асгат су- тын 8 жилийн сургуулийн 7- гийн «А» ангийн сурагч Б. БАТБАЯР Гитлерийн Германы эсрэг зөвлөлтийн ад түмийй ацгаа их Эс дайн эхэлсний 40 лмилд БЯЦХАН сэтгэлээрээ мэдэрч хагацал- зон- лопг өөрийн биеэр амсана, үлнэ гэл: тэдний хэн нь ч бодоогүй, Фашизмын аїбулаас эх орноо хамгаалах баатарлаг тэмцэлд Зөн- лөлтийн бүх ард түмэн бослоо Аав инь, ах нь зөвлөлт эх ориоо хамгаалах өнөр олны их тиаг- саалд тгэгдлээ. ФЭэж нь. эгч нь аавынх пь, ахынх нь орондажил- ланс, хүн бүхэн эх оримхоо төлөө хөдөлмөрлөж хүүхэд багачууд ч тэмцлээ, 1417 өдөр, шөнө үргэл- жилсэн хатуу ширүүн -энэ дайнд зөвлөлтийн ард түмэп зориг бав- тарлагийнзкншээг үзүүллээ. Ард түмний энэ тэмцэлд өсвөрийп Ле- иничүүд асар их гавьла байгуул- сан юм, Пиоперүүдийн номиссар, нэрт зохиолч А.П, Гайдар пио- нерүүдэд бичихдээ «Эрийн цээнд хүрсэн тэр цаг- таа, энх цагийн бүтээн байгуулал- тад гар бие оролцож сайхан амарч байхдаа, хүн төрөлхтний дайсантай тэмцэх аюул эх оронд тинь тулгарсан тэр хүнд жилүү- ДЭД лэмиИй Чалчиж цаг нөгцөолЛ- гүй, гар хумхиж зүгээр суугаай- гүй шүү гэж сэтгэл дүүрэн эр- гэн бодохоор тэмцэх хэрэгтэй» гэсэп юм Дайн. эхэлсэп анхны пиопер: сурагчлд Брестийн сзыг хамгаалагчдад зэвсэг өдрөөс цай- пөө шархадсай! хүмүүсийг асарсан юм, | илүүг! Их тэмцлийн шуурган ИРГЭДИЙН дэд” аймшиггүй тагнуулч, хол000- чин Хүүхдүүд армид хичээн ту- салсныг . өгүүлас баршгүй. Тад- НИЙГ «Хорооны хүү» гэж өхөөр» дон иэрлэдэг юм. Хоргодох байр ТЭДНИЙ сургууль нь болж дэС- лэгч хошууч, гсиерал ах нар ны пионерийн “удирдагч, багш иарыг ньг орлож ажилласан юм: Байл- дагч ах нарынхаа хамт Волгоос Берлип хүрсэн “олон хүүхдийг өнөөгийн эрэн сурвалшлагч иар илрүүлж олсоор байна. Белорусс, Уирайн, Брянскийнг ойд болон бусад олон газарт камсомолын гишүүд, ахмад хүмүүсийн удирд- лагаар хүүхдийн. хэдэн арван нууц байгууллага дайсны галын дундаас чухал чу- хал мэдээ- хүргэж ирж байлаа, Үнэнч шударга тэмцсэн олон зуун ийм хүүхэд дайны дараа «Агуу их ажиллаж, өх орны дайны партнаанд» ме- далиар шагиагдсан. юм, Пиноне- рүүд эмийн ургамал, халгдал тө- мөр цуглууллс. хамтралын тал- байд ажилланс, суурь машин эзэмшиП «Бүхпийг Фроптод!» «Бүхнийг ялалтын төлөө-» гасэн ард түмний тамцалд бяцхан га- рынхаа их тусыг оруулж байлаа Энэ бүхэн. тэр үсийп ппоперийн байгууллагын. гол ажил нь бай- лаа. Дайны галын шугам дээр пионерүүд: ирш оорслийн цуг- луУлсан гхөронтөор! хийїдсэїс тав их бутгал! лайчин гах нартаа ! гар» ИХ ГАВЬЯА ДУУЛНЖс. байсан юм. «Мосцтагийн инопер», «НЦНуйбышевийн пинопер» «Уралын ппонер» гөсэц тайкинц цуваа, «Сибирийн пионер», «Ташкеитийн пионер» «Уа0е- хийн пионер» гэсэн инсэх хүчний цуваа эх ориоо хамгаалах тулалдаанд баатарлаг гавьяа бай- гууллаа Дайн “хүний. сапаад багтамгүй зүйлийг бий болгодог. Дайны үед Лепинград хотын: нэгэн дунд сур- гуулийн долдугаар ангийн сурагч Саша Апикееч бичсэн аохнон бичлэгийг эргэн саная. Төр 40- хион бичлэгтээ: «1Ом идахсэн гэн хичнээн хүсч байна вэ? Өлсөж байпа. Том талк нүдэнд байпга харагдаад амар заяа үзүүлэхгүй юм. Би гартаа томоос том талх барьж байх шиг санагдана. Түүний сайхан үнэ( хапхлах шиг болно. Өглөө бүр мухлагт очиж талхны өчүүхэн хэ- сэг авчраад хоёр хувааж нэгийг нь пүднээсээ далд нууж, зэждээ хадгалдаг, Аав минь амьд яваа болов уу?» гэжээ. Ийм хүнд амьдралын дунд эх аорныхоо тө- лоо амна өгсөн ЗСБНХУ-ын баа- тар пионер Володл Дубинин. Ленл: Соликов, Зина. Портиова: Марат Казсї нарын баатарлас үйлсийг шударга хүн төрөлхтөн хүндлэн дээдэлж, бахархан Дур саж” баййа: ЗУРВӨЛ, П! ДАРИЙМАА! шшшшшш-шг т “эншгдэнд, У О«Сүүн/ Саальчин | жилийн гуулан хай нопцертыг ЮУНЫ мийн 80 1980--1901 дүүрэн урлаг, спорт, хашаа барьж оваж булгийн ус, бригад, сүүний байгаа сурагчид ац урлагаар үйлчилж | Зун боллоо. Уул тал, модод ногоорч пиоперийн хөдөлмөр амралтын хэд багачуудаа хүлээж байна Эпз хичээлийн хүүхэд багачууд юу су ч, юу бү- тээн? Энэ асуултад м 8 ШИН газар өдөр бүр ирдэ) аахидал хариулж МАХН, Мопголып шилийн сансрын Мопголын нислэг, МАХИ-ын рай.,. гөэд л олон байлаа. тай суралцлаа... 108 хурга бойжууллаа шит бүлэг боллоо... Сансрын ин- ТЗаДалШОҮНЖИ УХИРАХГ-Ы Ё ООН ДАЛАН. БЯЛААЖ БАННА шин АТ цөБайн шрийн, 3 х / ал замаг, «Улаанбулаг», малын дуу хослойц уляигал- ЇЇ хувин дүүрэй, бялхах сүүгий жлитраар сурагчдын ходолмар хам- байгаа зээд ив Мопх- аан-кумын «Улсын тэргүүний сургуулийн» 150 гаруй багш су- 1 юм. Багш Д. Сэпгэдоряг, Г. хөвгүүд байна, Хөвгүүд, охидын уралдаап малч- дын талархлыг татаж байна. хөвгүүдийн Ч, Ганболд, Цогтбаатар, баяр, Өлзий, Загдаа, Б. Бат-эр- дэнэ, Цолмол, Батмөнх, охндоос, Туяа, Сугаррагчаа, Мөнхөө, Наранцэцэг, Баярсайхан ШУУРХАЙ Мөн аймгийн Асгат сумып 8 сургуулийн ЇХ бүлгам сурагчдын зуны амрал- таар янз бүрийн иасны хүүхдийл | «Шуурхай иопцерт» зохиол бай- сумын төвийн хороолол, тасгуудад амарч (эг, эх малчдад байна. 1Шуур- пионерийн салаа- дотроос Мопнх- Оюунцэцэг, ппоперийп ХЭН, ХААНААС, ургамал лагерь хүү- ТӨЙЛД мппай анай сонины г олон арван Ардын Ар- Зоплолт- хамтарсап их ху- үйл явдлаар оны хичээлийн жил түүхт ой, үйл явдлууд бүхнийг манай їино- иер сурагчид сурлага, ходолмор, олоп нийтийн алс лын онцгой амшилтаар угтлал, Аягнараа 100 хувийн вамжилт- Шеф бригаддаа » 100 эхээс Нэрэм- Эрданачимэг, Өллзийням пар тэр- гүүлж явпа. «Хонь холбогч» су- рагч Өлзийбаяр, ЭН. Ганхуяг, Эр- дэнэбайр пар бусдаасаа идэвхтэй ажиллаж нөхдөө баярлуулж бай- на. Хоёрдугаар бригадын малчин Бадамгарав, Сүхээ” Үршил бра- гадын хоньчип Тогтох, Одоп иа- рып 16 суурь өргөн айлсалтаар буун 5600 хопь, ямааг саалипд оруулан «Сүүний ферм» дөрвийг ажиллуулж байна. Тус ходолмор зуслангуудад сурагч бүрийг уралдаантай ажиллуул, одор бүрийп саалийн аваргыг толдруу- лан «Тавап хошуугаар» тамдаг- лэж урамшуулдаг юм. Эпйэ нь сурагчдын хөдөлмөрийн идэлхийг улам өрпүүлт байна. Сумын «Гайхамшигт» | иогдлийн захир- гаа, сургуулийн захиргааны хам- тарсан болзол гаргаж хөдолмор- зуслапгуудад идэвхтай ажиллал сойиалист уралдаанд шалгарсан тэргүүний багш сурагчдыг аймаг, улсын амралтад япуулах, тусгай шагнал, урамшлыг зааж оруул- сап байна. Ипгэж МАХН-ын Топ Хорооны долдугаар бүгд хурал, МАХН-ы»л ХУШ Их хурлын шийдвэрийг багш, пиопер сураг- чид хэрэгжүүлж байна. Ч. ТУНГАЛАГ КОНЦЕРТ лын хооронд уралдаантай зохион явууллаа. Саалийн тасаг дээр « Арвин саам ын эзэд» малчдын бригадын суурьт «Хөдөлмөрийн алдар» сумын төвийн хороололд «Хувьс- талын дуу бидний дуулахдуртай дуу» гэсэн сэдэвт концерт тог- лолоо 7-гийн «А» ангийн сурагч, Б. БАТБАЯР 2-15-4»-1 сэгчдийн пэрэмжит төгөл байгуу- лав. Дупдгүй хамт олон боллоо, Коммупистуудын үлгэр жишээ- нээс суралцаж байна гэсэн мөрүүд захидал бүхэнд тохиолдоно. Ийт захидал ирүүлсэн: АРХАНГАЙ аймгийн төвийп 10 жилийн сургуулийн 9-ийн «Бэ» ангийн сурагч Н. Дуламсүрэн, БАЯН-ӨЛГИЙ аймгийн 10»ки- лийн хоёрдугаар сургуулийн бүл- гэмийн зовлолийн дарга Х. Зау- реш, Алтай сумын 8 илийн сур- гуулийн багш Х. Жүдэв, БАЯНХОНГОР аймгийн 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийн багш Ж. Дайсмаа, нэгдүгээр сур- гуулийн 9-ийн «Бэ» аигийн сурагч Б. Амаржаргал, Баянговь сумын 8 жилийн сургуулийн пионерийн дирдагч Б, Баттогоо, багш Р. Эрдэнбат. Өлзийт сумын 8 мн- лийн сургуулийн багш Д. Чимэд, захирал П. Тогоо, Заг сумын 8 «НЭГ. МАЛ МАЛЛАХ САЙХАН» Цотод хүүгийн цолгилсон ДУУИД ДОГДОЛСОН үзэгч Олпы СЭТ- гэл «Мал маллах сайхан гэн бүгдээрэа хэл байх шиг санаг- дана. Энэ бол дуучин хүүгийн хоолойп чадал. Дуулсан дуугаа- раа үзэгчдийн сэтгэлийг ийн иэ- гэн дор ходолгон баясгах апньяас тэр болгонд заладаггүй. ) Бүх ард түмний урлагийн нх наадамд шалгаран оролцож бай- гаа энэ хүү сайн дуучин болох сайхап ирээдүй уттсат хүүхэд, Нийигиасал: алга. ташилт, (21:11) улттулугтээ шээг 2211-01:011- ХОЁР. ЧАНДМАНЬ ТОЛГОЙН ЧУЛУУ Улаанбаатар хотод урлагийн их наадам болт байсан өдрүүдэд нэгэн өвөрмөц хөгжимийн аллгуу үйэгч олны сэтгэлийг пзӨмдтї авьяаслаг охиины чадварлаг тог- лолтыг гоц сонирхож | байлал, 1їйрийп нэгэн чулуугаар хөгжим хийп тоглож байгаа эпэ охиныг Баянхопгор аймгийн Баяпцагаап сумын 10 шилийн сургуулийн сурагч Д. Амархүү гэдэг. «Нармен» дуурийн оршил «Рондон», «Жалам хар» зарэг сонгодог бүтээлүүдийг «Чулуу! царгил» хөгжмөөр тоглож МПС- дын урлагийн үзлэгийн хошой алтан медаль хүртсэн Д. Амар- завсарла- хүүтэй би тоглолтын жилийн сургуулийн багш Л. Энх- сайхан БУЛГАН аймгийн Баян-агт су- мын 8 жилийн Чууудаыын ПНО- нерийн удирдагч » Оюунчимэ”, Хутаг сумын 10 жилийн сургуу- лийн багш Л. Цанд-очир, Твшїиїг сумын 8 жилийп сургуулийн пио- нерийн удирдагч Г. Энхбаяр, тө- вийн 10 жилийн сургуулийн 10- ын «Вэ» ангийн сурагч П, Нараин- туяа, ГОВЬАЛТАЙ аймгийн Арлын боловсролын хэлтсийн алаглтац Ч. Ядамцоо, Бугат сумын 8 жи- лийн сургуулийн 7-гийн «Бэ ан- гийн: сурагч Б. ГалЗарид, Алтай хотып 10 жилийн нэгдүгээр сур- гууулийн 9-ийн «Дэ» ангийн су- рагч С. Баасан, ДОРНОД аймгийн төвийн 8 жилийн нэгдүгээр сургуулийн су- рагч Я. Уранчимэг, Чулуунхороот сумын 8 шилийн сургуулийн багш Д. Санжимлтав, ДОРНОГОВЬ аймгийн Дэлгэ- рэх сумын 8 жилийн сургуулийн 5-Ын «А» ангийн сурагч Б. Амар- жаргал, Айраг сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Б» ангийн су- рагч Д. Эрдэнэцэнгэл, Их хэт су- АВЬЯАСЛАГ ХҮҮХДҮҮД хооорподоо ярилцах үзэгчдийн талархлын үгс, Нагэй агши турш | үргэлтлэх алга ташилтын чимээг дундаас булгийн ус гэпот орги- | лайн цацрах мэт эгшиглэнт хоо- | лойп цар ялгарна. 7Каал Монхоог дахин дуулуулах гэсэн үзэгчдийн хүсэл ийн биелжээ, Цэвээндоржнийн Мөнхоо Баял- хонгор аймгийн Жипст сумын 8 | жилийн сургуулийн 6-гийп «Л» апгид сурдаг. Мөнхөө Бүх ард түмпий урлагийн их наадмын алтан медалиар энгэрээ мялаа- лаа гаар уулзаж хогшмийг нь со- нирхсоп юм. -- ФӨиэз бол жирийн чулуу! Манай, нутгийн Чандмань тол- гоОйН чулуу! -- гэж Амархүү инээмсэглэн зогсоод «чулуун цар- тил «хогимөо дуугаргаж үзүү- лэв. Амархүү өнэ шил 10 Дугаар ангид дэвшин суралцана. -- Би одоохондоо хаа ч байх- гүй «Чулуун царгил» хөгжмөө сургуулийпхаа дүү нарт ааа» огч өвлүүлэн үлдээнэ гэж ярни- лаа Авьяаслаг охии Амархүүгийн энгэр дээр бүх ард түмний урла- тийн их наадмын алтан медаль гялалалаа. Тиймээ, млнай хүүхдүүд авь- яастай. Манай сурвалжлагч Д. БАНЗРАГЧ мын 8 жилийн сургуулийп 8-ын «А» ангийц сурагч А, Өвнөрцэцэг, ЗАВХАН аймгийн Завханман- дал сумын 8 илийн сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Ё. Б“янжаргал, Цэцэн-уул сумын 8 эБилийн сургуулийн 8-ын «Бэ ан- гийн сурагч Ц,. Ганбат, ӨМНӨГОВЬ аймгийн 10 жилийн сургуулийн төвийн 10-ын «А» аигийн сурагч Ц,. Жаргал- сайхан, ӨВӨРХАНГАЙ аймгийн Ху- | жирт сумын 10 жилийн сургуу- лийн сурагч С. Баттунгдлаг, Гу- чин-ус сумын 10 шилийн сургуу- лийн 7-гийц «А» тпгийн сурагч Б. Энхтуяа, СЭЛЭНГЭ аймгийн Хонгор су- мын 8 жилийн сургуулийн сурагч Тунгалаг, Цагаанпуур сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч А.От- гонб4яр, Зүүнхараа хотын 10 жи- лийн сургуулийн багш С. Банз Рагч, ТӨВ аймгийн Жаргалантын сан- гийн аж ахуйн 10 жилийн сур- гуулийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч Ч. Загдлмаа, “Заамар сумын 8 жилийн сургуулийн багш Ш. Бям: баа нарт баяр хүргэе. ММ ын. пионер” | сурагчдын "өр х йн дугуйлангийн гоц- эрийуйдан. нийслэлийн хоёр» дугаар сургуулийн В8-ын «Д» ши гийн сурагч Энх-өюун, ,, 2 Ё / О Ён риг баатар нар, Бийр ! Мөн ордны төгөлдөр балихуурч й. Болормаа, гоцлол дуучин Ц 0 С., БОДООШИЛН: авар гэрэл (1123) “шини гоц” Ё Си л «Буруу хийвэл зэш, Буурал болсоп ч ча- гэдэг мөн доо хэмээн байн, Шороонд холилд- үүр, гар хувцсаа балиартуу- чдож байгаа. хүүхэд бидний гаар ёр дуугүй онгорохгүи, Эцэг эхийнхзэ ходолмөрийг этгэж бай! Чиний наад омс- хувцас, ндэж байгаа хоолиы цаана хүний хөдөлмөр бий авал сургана. Хүмүүс тэр 4 Морин станцын Гүнсмаа» нэрлэдэг байлаа. «Морин үэ гэсэн энэ үгийг би ер ойл- Би 8 нас хүрч сургуульд ор- оо. Манай зургийн жаазанд гур- пи хүний зураг байхыг хэдийн эдэх билээ. Нэг өдөр би ээлсээ- 9! “-- Энэ хүмүүсийг хэн хэн гэ- дэг. юм бэ гэж асуулаа. "2-0 Б, Лувсвипэрэнлэй, Ч. би. дош, Г. Тогоо гэдэг юм. Их түүх- тэй хүмүүс гэнэ лээ гэл зэж ха- лав. Түүнээс хойш би тэр хүмүүсийп ай мэдэх юм сан гэн: үргэлж хүсдэг боллоо. Хаана явсан газ- Цахилгаан гүйдэлд цохиулах онь аюултай гэмтлийн нэг бөгөөд “зүрхний алсшиллагаа эрс өөрчлөг- "дох, амьсгал зогсох, хүчтэй түлэг- дэхэд хүргэдэг. Хамгийн гайгүй- дээ л булчин шөрмөс татдаг. "Өндөр хүчдэлийн гүйдэл бүүр “Ч их аюултай, Хүүхдүүдэд бол ” тэр ахуйн цахилгаан шугам сүл- шиээний бага хүчдэл ч аюултай. таар барахгүй амь насанд хүрэх нь бий. Цахилгаан залгуур, дам- хуулагч, цахилгаан багаж, хэрэг- сэл сониуч, хөдөлгөөнтэй хүүх- дийн анхаарлыг ямагт татаж бай» даг бөгөөд гэр орондоо аюулгүйн дүрмийг баримталж байхгүй бол “золгүй явдалд амархан учирч мэд- Унтраалга, залгуур сэлтийг ха- найд их доор байрлуулсан байвал залгуур, унтраалгыг мөлхөж ” яваа хүүхэд ч «судлах» | хүсэл “бүхий байдаг бөгөөд том хүүхдийн о хувьд бол ч бүүр ч сонирхууш- “тай зүйл нь болдог, Залгавч сэ- “рээ бүхий залгуур шургуулахыг “МАНАЙ ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД МОРИН СТАНЦЫН ГҮНСМАА. годоггүй байв. Нэг өдөр би ааваас (Төр үед би ОШ) гуравдугаар апгид -- Аав аа? Мории станц юу юм бэ? гэл асуулыгн 25 -- Гүнсмаа эмээгэзсэз (асуу. Тэр, морин станцад ажиллалс бай сан юм гэж аав хариулав. Түү- нэзс хойш хоёр жил дараа би Гүнсмаа змээгээр «Мо- ши станцэ-ын тухай яриулж би- 221937 оны зургадугаар өнгөрсний | сард өвс хадах морин станц мапай нутагт байгуулагдсан нь манай улсын хөдөө аж ахуйд гарсан цоо шинэ зүйл байлаа. Тэр стан- цын ашилчид нь голдуу бүсгүй- чүүд байлаа. Бид морин хадуу- раар өвс татдаг байв. Хойтоп жил нь бидэнд «У--2» гэдэг трактор тэй дийн нэг нь Гүнсмаа й өгсөн юм. Урьд өмнө огт үзэгдээ- юм Бид бас алаг гүй энэ машип бидэнд этгээд ха- Хөвст, чин зүйл санагдаж байсан юм. Сорокинп цизртай орос сургагч, Бе- резин гэдэг техиипч бидэнд трак- ҮЛ МАРТАГДАХ ХҮМҮҮС раа тэр хүмүүсийн нэрийг аман- даа давтал явдаг байв. Гэтэл нэг одөр надад «Буурал аав л энэ тухай мэдэж байгаа байх» гэв с-- Хүү минь мэдэх гэсэн зүй- лийнхээ хойноос ингэ явдаг чинь тун сайн байна. Өвөө нь тэр хүмүүсийн тухай ярьж: өгье гөэд тэдний тухай өгүүлж билээ. 3 3єсс Ёндонгийн Лувсанпэрэнлэй Товдонгийн Ёидон пар 1921 онд ардын /курамт цэрэгт сайн дураар элсэн орж, гадаад дотоодын эзэр- хэгүүдийн дарлалаас ард түмнээ апрах тэмцэлд оролцож: явсан. Хувьсгалын дараа цагдан сэргий- лэх байгууллагад ажиллан бай- лаа. Гончигийн Тогоо мөн оны ардын хувьсгалын богоод баруун хязгаарыг л 1921 партизан тОхи- тор яаж барихыг заал эхлэв. Ингээд л. эхэлсэн юм. 1940 онд Хөдөө аж даль гялалзана. Хувьсгалын ачаар сургаш би тэнд ажиллаж ахуйн тэргүүний сайчуудын зөв- энгэр дээр олон одон ме“ аз шаргал эдэлсэн үй олон эмэг- нуулах ажил үйлсэд гавьяа бай- гуулш: байсан юм гэж өвөө тэр хүмүүсийн тухай яриад, снн энэ баатар эрчүүд. Ийм хүмүүсийг хэн мартах билэ гэж билээ. Р 5 - Тийм ээ Ийм хүмүүсийн халааг авсан өсвөрийн Сүхбаатар- чууд бид эх орноо хамгаална, хөг- жүүлнэ. Өвөрхангай аймгийн Өлзийт сс мын 8 жилийн сургуулий! 7-гийн «А» ангийн сурагч САЙН ХУН Болохол чинь А. Б. Бабаханян (Техникийн ухааны дэд эрдэмтэп) нэгэнт харж тогтоож авсан хүү: хэд түүнд хайч, хадаас, нэхмэлийн төмөр зүү гэх мэт өөр зүйл шур- гуулахыг оролдож аюул. осол тарч болно. Гэртээ байгаа ямар нэгэн байлаар, гэрийн та- вилгаар халхлах, хэрэгтэй үед авч байхаар сайтар тусгаарлагч материалаар таглах, ядаж тус- гаарлагч туузаар таглан наах гэх мэтээр ямар ч байсан бага хүүх- дийн гар хүрэхгүй, дав дарун аюул гарахгүй болгох хэрэгтэй. залгууруудыг Эдүгээ гэр ахуйд олон төрлийн цахилгаан хэрэгсэл маш их хэ- рэглэгддэг болсон учир зарим суу- цанд хорь шахам залгавч байх бөгөөд шалан дээгүүр дамжуу- лагч утас хөврөн үзэгддэг. Хайр гамгүй эдэлснээс залгавч, унтраал- ганы таг ховхорсон, гурамсан вал- ! 279777221172222216 Мэс” . мэдэхгүйн улмаас гавчийн их бие бяцарсан байх нь цөөнгүй. Ийм зай завсраар хүү- хэд юу дуртайгаа, хуруугаа Ч шургуулахаас буцахгүй. Цахилгаан хэрэгслийн. залгуурын ганхсан сэ- рээ ч мөн л аюултай. Иймээс за- сагдах найдваргүй зүйлсийг даруй ? солих нь чухал, Хүүхдийн орыг цахилгаан зал- бүхий хэрэггүй. ганцаар авч патронд хуруугаа шургуулж мэд- гавч буюу хапын чийдэн хананы дэргэд тавих Хүүхэд түр зуур ч бол хоцрохдоо чийдэнг эргэдэн нэ. Яагаад? Яахав, зүгээр л со- ниуч зангаасаа болоод. Аюулгүй байдлын шаардлагыг хангахгүй бол зурагт радно цахилгаан 0с- лын эх сурвалж болно. Зурагт радиог халаалгын шу- гам, раднотарооос хол .байрлуу- лах хэрэгтэй. Хүн нэг гараараа антени, дэлгэц юм уу төмөр хавх- ганд нь хүрээд нөгөө гараараа газардсан зүйлд хүрэх юм бол цахилгаан гүйдэлд цохиулж мэд- нэ. Өвөл, хавар эрт өрөө тасал- гаанд цахилгаан зуух, халаагуур залгаж эхлэхэд түлэгдэж аюул их гардаг. Хүүхэд зайны баримжааг улайдсан нх биед нь хүрэх, дээрээс нь унах зэргээр хүнд гэмтэлд учирдаг. Ил утастай цахилгаан хэрэглэл их осолтой! Гэр ахуйн. цахилгаан хэрэгс- лийг аюулгүйн дүрмийн дагуу ашиглахгүй бол нөхөгдөшгүй гарз учирч болно. үү14 Өэлүн 1 ЭХЛ2012215::110:0116 Пэг, ХАВАР Анхны бопоө орох уу, болих уу гэж тэзнэг20:068Н мэг эхлээд | ганц нэгхэн зөөлхөн дусалснаа хэсэгхэнтээ ширүүсч, хэсэг чагнасхийснээ ахиц асгарч орон, Иямаа үеийн нөхдийнхөө хамт дэгдэн цовхчиж анхны бороог алга тосон угтлаа. Гудамж талбайд чийг үнэртэж урин дулаапы амьсгал танат ороод амьтан, ертөнцийг тгаг- мөсөн баясуулав. Уулын модод шороо тоосоо сэгсрэн говж, ус горхи эрчээ нэмэн эргээ халип. цэлэлзэв. Нарны элч иазашила: хөлдсөн бүхнийг гэсгээ гээд навч цэдгийн түрүүч хөрс цоо- лон өндийхөд хогшид гадаалж нар даган налайгаад, хүүхэд багачууд хөгжилдөн дуу шуугтван нэмэгдэв. Нямаагийн өмсдөг тоодгор хүрэй пальто гэнэт мөр даран хүндэрч аап нь түүнд алаг цоохор өмд, цамц дэлгүүрээс авч өгөв. Ээж нь эрээн даашингаа омсон гоёж, аав нь авдар- наасаа цагаан саарал костюм, пиджи- каа гарган зэхэв, Нэг өглөө босоход уулын мод нэлэнхүйдээ погоорчихсоп цонхон дээрх цэцгийн цасан цагаан дэлбээ цомпрлогоо нээн задалсан байлаа. Ингээд л энз дэлхийд хавар ирлээ дээ хо гээд ацан цэцгийн дэл бээг илэнгээ зэжид баясан өгүүлж, ээж магнай танийтал мишээн аавын мушгирсан халимгаар оролдож зог- сов. --Ээжээ, таныг эрээн даашинаал өмсөхөөр ханар ирдэг Нямааг асуухад ют уу гэж --Ай-миний хүү тэгдэг їюм. Амьтай бүхнийг сэргээн тэтгэх гэж, алаг дэлхийд амьдрал хөгжлийг дэвшээх гэж, ззжинд нь бол эрээн даашина өмсүүлэх гэж, энэ дэлхийг бас эрээн цэцэг, ногоон хөшшлөор хучих гэж олон олон хавар орчлонд эргэж! яр- дэг юм. даа гэж ааш нь хэллээ. Хавар гэдэг чипь тэгвэл хамгийн сайхан улирал юм байна даа гэя: Нялаа бодов. Хоёр, ЗУН Зун боллоо. Зуслан руугаа нүүс тээд аав нь ачааны ташин авчирчээ. Хавар хаачсан бэ, пяпаа гэж Ня- тав түүнээс гайхан асуув. Хамаг дэлхийд урин дулаан, хур бороо, цэцэг ногоо хайрлаад хаврын - урван сар явчихсан хүү мппь. Ирэх жил эргээд л ирнэ. Зулаган ногоо хэнзэлт томроод зуны . гурван сар хаврыг залгаж авдаг юм гэж эцэгнь хариулжээ. Зусланд зугаатай сайхан | байллэ. ан паран зулай дээрээс төвнөлг, хөх цэнхэр, хундан ягаан, цасан цагаан, дэнилүүн шар өнгө өнгийн цэцэгс хөл гишгэх газаргүй алагран найгана. Үлгэрт гардаг муурын бай- шин шиг зуслангийн цамхагууд Шшу- гамдчнхсан мэт жигдхэн эгнзэд айл өрх бүрнйн гадаа хоорхон жаалууд хөөцөлдөн тоглоно. Уулын модод битүүдээ өвч ногоорон, салхныы ая- саар шуугиж уйнгын дуу шивнээд бүр ойрхон хөхөө шувуу хүг | хүүг, хүүг хэмээн цээлхэй ДдонгодонО. Нов ногоон хилэп мэт зүлгэн дундуур могой шиг шургалан муриласан уу- лын 0 яцхан горхины дошгин боргио, гүжслипгийнН сайханд | сэтгэл хөөрсөн Бтийн борхон зүрх шиг оволзон халиглаж ёроолд нь хэвтэх бов бөө- ронхий, дув дугираг, гурвалжин бас дөрвөлжин, улаан. шагаан, усан 9 цэнхэр онгийп гоёхон чулуунууд нарны тулавд ус пэвт сололгорч эрд- нийп шигтгээ адил гялтганаж байна. Нямаа машины кабинайс үсрэн " буулж үеийн нохор Баярын хамт хүй- тэй булгийн зүг урилдан гүйв, Ї сайн барсайх асгай хадны Фроолоос элс бургиулан оргилох ботгоны нүд шит цэвэрхэн цэйгэг булгийн ус шүд хаё| гашан цэв хүйтэн байв, Зусланд гарахаар -зуп болдог юм байпа. їшүү дээ. ЇМса гоёо, Хамгийн сайхан үе лавтайя? зун цаг мон... бил ээ гэж Нямаа бодлоо. Гурав. НАМАР Наадмын маргааш намар болдог гаж настайчуун ярилцдагсян, Энэ жил цаг агаар цаанаа л нэг сайхан -байна Урт иамар болох байхаа гай: апв нь ярьжсар. --Ааваа, зуц тэгээд хаачих їом ба? Зусландаа үлдэх юм уу? Би бас үлднээ. Зун цаг сайхан гэй! Нямаа эрс шийдэмгий хэлээ --Хүү мшнь чи бага байна, хүсэл мөрөөдөл чинь балчир байна. Уулсил хорвоод юм бүхэн усны урсгал шиг урсаж эргэл: байдаг юм. Найм хүрээд сургуульд орохоороо нарийн учрыг чи мэдэх болно гэй: эцэг нь харниу- лав. Зуныг залгаад иамар болдог юм байна. Зусландаа үлдэн: лав болдог- гүй юм байна гэн: Нямаа ойлгов, Удалгүй уулын модод захаасаа шар- галтам усны шувууд зэллэн ганганал- даж алтай дэлхий онгодоо. хупиргай, алаг цэдэг хагдрап уший эхэлжээ Нямаа аав зэжтэйгээ ууланд гарч, сагсайсан самраас саваараа. дүүртэл түүж хэрэм шиг харайн дэгдэж, боласмор шиг шулганан балсав. Хөвд тэт хөвсийх павчин дунд улаахан аннс шүр адил бонжийж, байсхийгээд л дайралдах цэйхэр нэрсийн ширэнгэ ойн цоорхойд тэпгэр шиг хохрох ажээ. Аав, ээл, хүү гурав цадтал нэрс нидэл: ам хамраа, бас арван хуруугаа жимсээр хэцөн цагаан үүлс нүүж, дэргэдүүр жимс бонжягион, 0й найгана. Уулын голын шаргиа чихнээ. чимэгтэй. хөөмийлт, үе үехэп сэвэлзэх салхипы аясаар моддын үзүүр үргэх мэт хөдлөн шуугих б0- гоод хаа пэгтээ мочир тасхийн дугар- па. будисээ. Дээгүүр түргэн түргэл. Сэр сэр салхн сэм сэтхэай хөдлөход түрүүчийн ганд нэгхэн шар навчис тасран тасран унаж, эргэлдэн эргэл- дэн хийснэ, --Алтан иамраа гэжс хо...Цаг хута- цаа мөн түргэн өнгөрөх їам даа гээд аав нь санаа алдан бодлогоширч уулсын толгой ширтэв. --Ааваа, алтан. намар удах уу? Дандаа ингээд Л жимс идээд, самар түүгээд суувил шон гаёо, Тиймээ ааваа? гэж: Нямаа асуув. -Ай миний хүү мөл томоогүй амьтнаа даа. Намрын улнрал бас л гурван сар үргэлжилдэг юм. Дарга нь дун цагаан өвөл залгана, Эх сай- хан газар нутагт минь эргэх дорой улирал хавар, зун, намар, өвөл зэлж- лэн ирж улиран оддог юм даа гэл, --Ааваа хамгийн сайхан цаг памар Тиймээ, Яагаад гэвэл жимс идэж самар түүгээд,.. --Тиймээ миний хүү намар сайхан улирал, Улс амьтанд ухаал бодол нэмдэг юм, --84 явцгаах уу даа. Маргааш вуслангаас бууна. Эртхэн очиж: юм хумаа їнзлан гээд өндийв, Илмаа ойд аав, зэїстгйгээ. хамт байгаад баймаар Т.БААСАНСУРЭН С санагдсан ч эцгийн үгнээс зөрж зүрхэлсэнгүй. «Хачин юм даа. Алтан патарт аав дургүй ют болов уу? гэл дотроо ойлгож ядан гайхаж явлаа. Дөрөв ӨВӨЛ Өплөл болжээ. Ганцхан өглөө эргэн тойронд, уул тол цам дун цагаан өнгөтэй болсон байв, Зөөлхөн сэвсгэр цас будран орж байлаа. Орчлон ер- төнц нилдээ үүлэн хошгоор бүрхэгд- сэн мэт агаад орчны їомс орог саарал манан цан хүүрэгт дарагджээ. Цэцэр- лэгтээ япах гэж өглөө эртлэн боссон Илямаагийн амнаас уур уугий сав- сана Ганган цэнхэр цальтотой Нямад тэнгэрээс эргэлдэн бүжиглэн буух сая ицгааа цасан ширхэгийг алга то- сон ашиглан харах гэж түрүүлэн гүйв, Апхиы цас хүн бүрт баяр баясал авчирчээ. Ээж-нь хүүгийнхээ хойноос хүүхэд шиг хөоцолдон гүйв. Түүний ємссон уй улаан пильтопы шаргал үнэгэн захан дээр сэвсгэр цагаан цас хөвсийтэл дарж байлаа. Ээж, хүү хоёр газар дээгүүр биш харин үүлэн дунд умбан шумбан хөвж явах шиг санагдана Нямаагийн цангинуун шинган хоолойгоор час час ннээх нь эцгийн чихэнд нэр содон сонсогдоход хамаг бие пь хопгорох шиг болж тэдний араас хол хол гишгэн харайл- ган: Түүннй өмссөн зузаан саарал пальто пь тодхон цайран цавцайж орог саарал орчлонд уусан шингэх шиг олж харахад хэцүүхэн болов. цагаа хай цас. шинэ өвөлтэй Цас, цас... цав Илгэлс Нямаа нэгэн золгожээ. Долоо хопогийн дараа-тэр аавтай- гаа хамт ууланд гарч уулын уруу руу мопгоц цагаан чаргаар инсэх мэт хурдлан гулгаж тоглав. Эхлээд буу- хад савар хацар тїнидүүлэн тас шагхуурдаж, хоёр нүдийг өөрийн эрх- гүй цулпмс дүүгэа бүрхсэп бологч Илмпа шүд зууп тзсвэрлэжээ. Эрган тойрон хүүхэд багачууд хөгжилдөн шуугилдаж зандан хүрэн цал, мөн- гон цагаан чаргаар хараацай адил харван нисч гулгап буун: байлаа. Өөлөөд засчихсаал юм їшг ядсан толгодын оройгоос өчнөөн олон бага- чуул өндрөөс ннсэх адил газрын уруу руу сум шиг шуйгинан буухыг харах Нямаад бахархалтай богоод жавхаа- тай сайхан байв Төдөлгүй Нямаагийн хоёр хөл бү- лээцээ: хацар нүүр халуу .дүүгэн дулаацас. Тэр аавтайгаа ахин дахин гулгаэс бас цасаар шидэлцэж одор дунд өнгөртөл тоглов. Өнгөлөг цагаан цасаар өвлийп євгөн босгож хамар, ам, нүд, чихийг нь хачин сайхнаар урлаж яг амьд юм шиг болголоо. --Өвөл цаг өөдсөн чипээ биесийг чинь өлчир болгодог юм. Салхн сорой гүйш: амьсгаа падлан, цас шидлэн, тоглож бие мах бодно чийрэгжүүлбэл өвчип эмгэг тусахгүй, өтлөж амархан хөгшрөхгүй. Цанаар гулгаж, цастай зїөхөрлөж: тамирчин болохыг багаасаа хичээ, мипий хүү гогс эцэг пь хүүдээ. захихад --За ааваа заавал бп. тамирчин болноо гэл: /Иятаа хэлээд өвөл гэдэг чипь л мон л сайхай улирал том даа гэж бодов. ЭКидийп дорвоп улчрал Нямаад дөрвүүлээ юугаар ч сольш- гүй онцгой сайхан санагджээ. Эргэх дөрвөн улирал зэлїилсэн эх ориоо нхэд хайрлах сэтгэл таржээ. сал литература» «Детсвал ардын ойд 305 зохиолч" їг «Хур наездШс ЗХУ-ын хэвлэлийн газар монгол хувьсгалын 60 жилийн риулж, манай хүүхдийн . дын өгүүллэгийн түүври! дан морьтоп» (Быстрые : кин) нэртэйгээр зуун мянган худЬ хэвлэн гаргажээ. г М. И. Голманы эмхэтгэсэн, Матвеева, | Н. Алембекова, м. Гольман, Ю. Вертман, Х. Мэргэй. Ю. Качаев, А. Тугутов зэрэг ор” чуулагчдын орчуулсан энэ номд Д. Цэвэгмид, Л.Түдэв, Ц. Улам- баяр, П. Хорлоо, С. Эрдэнэ, д М. 5 Содномдорж, Д. Гармаа, . мид. Д. Мягмар, Ш. Гаадамоа, Д. Давааням, Ө. Баасанжав нарын 20 зохиолчийн 44 өгүүллэг ОР: сон байна, Номын зураг чимэглэлийг ЗУ? раач И. Дунаела урлан бүтээлээ, Авьяаслаг зураач И. Дупаева мот- гол орны байгаль, хүн ардын ас байдал, ёс зацшил, ялайгуяа мой- гол хүүхдийн амьдралыг сайн мэддэг нь түүний. хийсэц бүтээ лээс харагдаж байна. «Детская литература»э хоийлэ- лийн газраас эрхлэн гаргасан «Хурдан морьтон» ном бол золп- лелтиЙН зохиолч, орчуулагчид, хэвлэлийн ажилтнуудаас мацай ардын хувьсгалын нх ойд барьлс байгаа нэг сайхац бэлэг төдийгүй манай хүүхдийп уран аохнол, өс- вөр үеийнхний амьдралыг зовлол» тийп олон үндэстний үр хүүхдэд болон гадаадын үе: тэнгийнхэнд нь сурталчлах ач холбогдолтой бү» тээл юм. С. НнАДМИД ЧИННИ АМРАЛТАНД. Тэнцэнэ. эрхлэгч Ц. “Дашдондов | мэв яа мын ! шин тан хэ ЭЭР ЭЭЭРРЭЭРЭРРЭЭрлин 7130 ї Ши цэ 11:1:1:00115167:1:31:1517) нарн ” ы МХЗЭ-ийн МП Гёв Хороо, Д Сү хбаатарын израмжит Ч15Б-ын Төн Зөвлөхийн сонин 98 дахь жилдээ 89 1981 оны 6 душар сарын 2959: Дабаа 89 М:45,46(1700,1701) Ээ: ДДЙн ШҮАСаВтархууд МА , их хурал, түүхт ой- нууд угтаж, «МАХН-ын үйл. хө- үрэгт, үнэнч байж МХЗЭ-ийн хой- “ЛИЙГ пэр тортэй аалгамшилтл» уриан дор «Эалгамж, үсэ аянд сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт олоц нийтийн ажлын онцгой амс “яшлт гаргаснаа... МАХН-даа. рд- портлап, цэгэ| хичээлийн силийгГ үдэж, ппоперийй зунтайгад золгон. Ээ тилийн ппонерийн зуй нь Монгол Ардын хувьсгал, МХЗЭ- ийн 60 жилийн ой угтсан «Зал- гамж үе» аяны үргөлиглэл, пионер сурагчдын хичээлээр олсон мэдлв- гэв амьдралд бататган, улам ши- нийг сурч мэдэх, хийж бүтээхэд идэнх санаачилга гаргал, биес дааж ансиллах чухал улирал юм, Саяхан хуралдсан МАХН-ын ХУШ их хурлын түүхэй шийдвэртэй та- нилцан, цамын их хурал, МХЗЭ- ийп “Төл Хороопы У бүгд хурлаас өсвөр үеиййхний өмнө дэвшүүл- сэц зорилт, Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит М11Б-ын шинэчилсэн дүр: мийг анхааралтай судлан, борс- дийн үйл амьдралдаа харэгжүүлэх нэг ба танац жилийн бүтээлч Т9- лөвлөгөө зохионг тодорхой чиглэл- тэй сурч хөдөлмөрлөх иь та на- рын гол зорилгт болж байна. Пиоперүүд олон арван пионе- рийн лагерь хөдөлмөр амралтын зусланд тохитой. сайхан амрахын зэрэгцээгээр зуны -дэлгар улиралд сүргийн бэлчаэр, “тариалапгийлп талбай, үйлдвэр, барилга дээр аав зэл: ах эгч нартаа тусалж, МАХН- ын Ш их хурлын шийдвэрийг хэрэглүүлэх, улс ардын аж ахуй соёлыг хөгжүүлэх шинэ тдпан эїн- лийн эхций оны төлөРлөгөөТт 80- рилтыг биелүүлэх ариун үйлсэд өөрийл хувь нэмрэаз оруулна МАХН-ын ХУШ их. хурлын заалтин дагуу МАХН-ын их хур- лын төлөөлөгч, Ардын Их Хурлын дєпутат, улс, аймаг, сумын алнар- га, ахмад малчид ,халамжлан “хү» мүүжүүлэгчдийн мал маллах тар- гүүний арга өарид, үеийн үсд уламишан ирсэн мал ши ахуйг эрхлэх үнэт туршлагаас Б1:1:111111:2 хийн тулд мал хариулж огорлох, хашаа сэлбэн засах, эмнэг худаг, хангал сургах, стү сааль, 11141619 авах, хадлан тэлгээл бэлтгэх, «ка- заар, ногт, чөд-р, хөгнө, буйл бу- рантаг хийж сурих зэргээр ажил- лаж орчин үзи/: хамгийн- чухал богоод: онцгой. мэргэжилд сурлл- цана 1111 8:11:41147111111101111111111111111111111111111110001111111111111111111111110111011111111101111111311111011111112111 11111117 ! Ё Ё - 13 Ё Ё Е Б “ хариуцлага шиг МАХН-ын үй Гадаад хөд сурах ой. ухаанаа хөгжүүлэх, номтой нөхөрлөх а»н- лыг түр зуурын биш өдөр бүр байнга тасралтгүй үргэлжлүүлэ- хийн чухлыг эрдэмтэн мөргэд сур- гадаг. Зуны “амралтаараа хичээлийн солбогдолтой болон уран аахнолын ном, сурах бичиг, тогтмол хэвлэл Ууншинн тэмдэглэл хийхаас гадиа өдөр бүр гадаад үг тогтооп толь хөтөлж, ардын дуу, ерөол, маг- таал, оньсого, гүйр цэцэн үг, үл- гар, домог зэрэг аман зохиол цуг- луулис техцицийн аагвар, бяцхал ном, альбом бүтээж, ардын- хувьс- галын. партизан, хувьсгалт тэмц- лийн. ахмад зүтгалтан, нэрт уран бүтээлчид болон ахмад хүмүүсийн яриа дурдатгал бичиж авч цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэх нь чухал 10М Төрөлх газар: путгийнхаа бая- лаг, гоо үзэсгэлэнг хадгалж, зүйл зүйлийн ургамал, амьтийа хайрлан хамгаалж, ус агаараа цэвэр ту!- галаг байлгах талаар “өнөөгийн болон хойч үеийнхний өмнө өндөр поогдож, байгааг на- мыг ХУШ их хурлаас. тодорхой заалаа. “Иймд байгаль орчиоо хайрлан хамгаалах нь пионерийн бүтээлч үйлс юм. Таримал мод бут, свөг, зүлэг арчилж, тардох, шоргоолж, шувууны. үүр, өпдгийг нүдлэац хамгаалах, загас, зогий, туулай үржүүлэх, булаг, шайд, худаг, гол горхипы усыг бохирд- лоос цэвэрлэх, мөөг, жимс, самар, сонгино, махаар, сульхир, таана, хомүүл, эмийн ба олон наст урга- мал, цэцгийн. үрийг боловсорч гүйцсэн хойцо. Нь зөв аохистой түүлс ашиглах нь пиопер сурагч бүрийн ариун -үүрэг, Эх. ориоо хайрлах цийгамч. үзлийн илрэл юм. Шинэ дуу. шүлэг, Орон бо- лон шатар, даам, үндэсний хөлөгт ба хөдөлгөөнт тоглоом сурч, аураг ташаа гашцитниии хэргийн төлөө хэ Үнэ 10 мошо зурж, марк, тэмдэг, ил захидал, пяиз, зурагт хуудасны төрөлжсөн цуглуулга балжуулан каталог, тайлбар хийж, онгийн цаас, мод, даавуу, арьс, кардоц, төмрийн ов» дөс, элдэв өнгө, дүрстэй, чулуу, модны ур, самрын боргоцой, сү- рэл заргийг ашиглаж дүү нартаа тоглоом, найз ноходдөө бэлэг дурс» гал, төрөлх сургуульдаа .ХиЧэ9» лийн үзүүлэн бэлтгэж авьлас бие лэг, уран чадвараа хөгжүүлэх хэ- рэгтай. Пионерийн зуй нь бие бялдраа чийрэгжүүлэх, биеийн” тамир, спортоор хичээллэх, бүрэн болол- цоотой улирал гом, Өдрийн дэглэм баримтлап, оглөөннй гимнасти- кийг тогтмол хийн, иарайд биеэ шарж, хөнгөн атлетик, хөл, гар, сагсац бөмбөг, агаарын ба ширээ- ний тенинс, гандбол, зүлгэн дарх хокннсй городин, лапта, мини» футбол, коронет зэрэг спорт болон цагийн тоглоом, Усайн спортоор хичээллэн. ХБХБ тэмдгийн. нор- мыг биелүүлэхэд анхаарвал зЗохч- но. Түүнчилэн “ЗХУ, ах дүү 00- цналист бусад ориш үе тэнгийн анд найз нартайгаа захидлаар ха» рилцаж хүүхдийн радио иэвтрүүт лэг тогтмол сонсож, телепизийн нэвтрүүлэг үзэж, балчир дүү !л» раа асарч, байгалийн үзэсгэлэн болоп хувьсгалт тэмцлийн түүх дурсгалт газраар аялал экскурс хийж, музей, үзэсгэлэн, кино, ясү» ткиг, концерт үзэж бүтээлч амраг хыг хичээгаэрай! Хайрт пиопер сурагчид аа! Пионерийн зун та нарт шинэ мэдлэг, чадвар, дадлага, эрч хүч өгч, бие доасвн бүтээлч хөдөлмөр, хүсэл тэмүүллийн улнрал болио гэдэгт бид итгэж байна. тҮВШИНТӨГС (МПБ-ын Төв Зовлөлийн ор» логч дарга) 1пла141111181111011111111111111111711111101017112119 Манай танилцуулга МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ин рийн бичгийн дарга Я4, Бадраа р 20 ї э ПИОНЕРИЙН ҮНЭН--2- ДУУРИАЛТАЙ Миша Бодупноп Марьино тосгонд бгчїдаг эмээгийндээ амрахаар Лє- ийпградаас иржээ, Тэр тосгоны хөвгүүдтэй амархан танилцаж ойц амьтад: заггс барих мөөг түүхту хай хөгжилтэй ярианд оролцоно. Ха дэй жилийн ӨМНӨ буга, согоо, үнэг, чоно, баавгай зэрэг ан амь- тад тосгоны ойролцоо амьдарч, гүе хэц устай голоос том аагас барь болдог бойжээ. Харин тосгоны ха- жуугаар аптомашины зам та- вигдсанаас хойш ан амьтад үр, гэж эгйлсныг хөлгүүдийн лриа- наас Миша мэдэж авлаа. Тэгээд өнгөрсөн зун пионсрийн зусланд амарч байхдаа пнонерийн Уудир- догчийц тусламжтайгаар «ногоон эргүүл» байгуулж ажилласнаа хөвгүүдэд ярьжээ Удалгүй Марьипо тосгоны хөлгүүд сур- гууль дээрээ цугларч, биологи, газар зүй, пїонерийн удирдагч, районы ойн бж ахуйц мэргэ жилтэнг Урьж «Ногоон эргүүл байгуулжээ. Удалгүй ойн ахад «Анхаар! Пинерүүдийн хам- таалтєд байгаа ойн Зургас» гэсэн тусгай тэмдэг бий болжээ. Тос гопы хүүхдүүд цугларч голыг хөвөөгөөр байсан хог, зуушны лаазыг цуглуулан цэвэрлэж гэмтсэп модыг эмнэнсээ. Тосгоны ойролцоо авто мешинаар аор- чигчдод зориулсан талбай бай- гуулж, майхап барих, гал, тү- аах, хог хаях гєрпрыг тусгай тэм- дэгтэй болгожээ. Пионерүүдийн хамгаалалтад байгаа ойн зурвгс-- гэсэн самбарын цаад талын ойл 20 2) 111181 Л 11! 1 ЗӨВЛӨЛТИЙН ҮЕ ТЭНГИЙНХ НЭЭСЭЭ СУРАЛЦЬЯ- д л, сонин (Бүх холбоотын залуу байгальч дын тов станцып арга зүйч) ПИОНЕРУҮД буга, согоо, туулай зэрэг амьтдад зориулж, тэжээлийн онгоц бэлтга- ээ, Өнвлийц хүйтэц өдөр ан амь- тад хүмүүсийн ойролцоо хүнс ТЭ- жээл хайнс прдэг шүү дээ. Тар үед ан амьтдыг байршуулахын тулд арпин тэжээл бэлтгэх хэрэг- тэй гэдгийг хүүхдүүд ойлгож, тэ- гээл бэлтгэж байсан ойл аж ахуй ханд тусалжээ. Түүнчилэн хурц иар. гарсиаас цажигхэн пуур, цөөрмийн ус шир- гэхэд- тэнд амьдарч байсан загас маргахайг том голын усанд анаа- чинс тавьжээ, «Магоон эргүүлэ-ийн ппоперүүд холбогдолтой хууль дүрмийг шир хэгчлэй судаляс ой, голын хөвөө- гөөр байнгын эргүүлд гарч шор гоол болол шувууны үүрийг төож хамгаалж, ой сүйтгэгч шавь- жийг устгах зэрэг сайн үйлс ол ныг бүтээнэ. Түүгээр ч зогсох- гүй пионерүүд шинээр зулзган ой суулгажээ. Одоо. Меарьино тосгоны ойролцоох зулзгап ойд ан амьтад тайван амьдарч, пиоперүүдийн байгуулсан цэцгийц мандал хїМм- гийн ховор цэцгээр дүүрчээ. Тос- гоныхон ногоон тэмдэгтэй, хүүх- лүүдийг хүндэтгэл тэдний санал хүсэлтийг байнга сонсдог бол»нээ «Ногоон эргүүлд» гишүүнээр эл сэх гэсэн хүүхдүүд олширсоор байна. Марьипно тосгоны пионе- рүүд 1500 га газарт ой суулгаад байна. сониноос авлза «Пионерская правда» НАРС ЗУСЛАН багш Ц.Отгон,С.Олдох Хонгон Үйлдвэрийн Яамны харьяа пионерийп «Нарс» хүүхэд Хүйсний зусланд 500 шахам амарч их жанжин Д.Сүхбаатеры!! партизан цэргүүд байрлал: байсан түүхийн дурсгалт газреар тойрон аллал хийяг гар зураг зурах, гэрэл зураг авах, шинэ дуу сурах зэрэг, ажил зохиол байлнеь, Пиолерүүдийг зов сайхан ам руулахын тулд захирал багш Цэнд пиоперийн ахлах удирдєгч Б.Бям- бажав, Бямбачулуун У. идэвхтэй ажиллаж байгла аж. Ам- Наранчимэг нгр нииниинииилииииилиллллллнн ХӨДӨЛМӨРИЙН у. ЛивАЛ-ЭГ шинхиээианиинлэниииилиэаилилживаллллилллллан ХҮДЭРИЙН Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр сумын путаг зуншлага сайтай байна. Су- мын тэжээлийн аж ахуйнхан амт чанар ссйтай хадлан тэжээл бэлт- гэх гол ажлаа эхлээд байгаа энэ үед Б.Дэндэп асхиралтай 8 ши- лийн сургуулийн, пионер, сураг- Чид хєдлап тэнсээл бэлтгэдэг 2Х эгч нарыгаа сүү цөцгийн тосоор хангах сайхан санаачилга гарга! 5 5 8 «Уя- лмор зусландса гарлаа. «У хөдөлмөр зу Вэй лага татлагын цуга» ХЭМЭЭХ. галийн үзэсгэлэнт газар гурван багш 26! пионер үнээ сєаж, байна. Тус сургуулийн пиоперийн ахХ- лах удирдагч М.Оюунсүрэн -- Манай сургуулийн хөдөл зуслг зургадугаа сарын Л АБСЛан БЭРИВНИЛЕЖ байна 10-наас өхлөн ажиллаж Зуслангийн аахирал багш Б.Дали, зөвлөх мастер байрын . багш Батдэлгэр, тогооч Б.Нямаа, Сур- гуулийн. ахмад ажилчин Х, Бям- бацоо. Б.Базарханд, Л. Цэцгээ, Ц.Нина пар пионерүүдийг . үнээ саах, сүү боловсруулах ажилла- гаанд сургаэ байгаа бидний ажилд ї туслалцаа ихээхэн дэмжлэг үзүүлж. байна. Манай сагльчин хөвгүүдээс долдугаар ангийн сурагч О.Чу- ХҮҮХДҮҮД 1бат охидоос Ч.Энх: ТЛВХВЭН Н.Баттулга, 07 Н, эрдэнэ, -Н. Энхтунгалер, СУ Сувданчимэг. Б.Энхжаргал : ровдүгээр ангийн сурагч” Л9 Оюунжаргал, Б.Одонгарэл, пэЬ хамт олноо хошуучилж байна” Сүү машиндаж. тос | бэлү ажлыг сурагч Түмэнжаргал” 01 Энхбат нар богипо хугацаанд суру долоо. хоногт 100 килограму бэлтгэлээ. Тос Бид МАХН-ын ХУш лын шийдвэрийг харэ 1 лаар “хэлэлцсэн, МХЗЭ-ийн ти Хорооны У бүгд хурлын ЯН вэрийг судалж сурталчилж бай. на. Өврсдийн ажиллаж амьда байгаа газрын 0ейгаль, год ЗАР хийг унаган төрхөөр нь байлган хайрлан. хамгаалах зорилгоор чногооиз, «цэнхэр» эргүүл ажил- луулж байна гэнс ярьсан-їрм. Ийнхүү Хүдэрийн хүүхдүүд хо долмөрийн У улирлаар амжжилт- тай ажиллаж үе ТЭНГИЙНХЭНДЭЭ үлгэр дууриал үзүүлж байна. Сэлэнгэ аймгийн ХЗЭ-ийн хо. рооны Нэгдүгээр нарийн бич гийн дарга Б. БАТСҮМБЭРЭЛ ИХ” хур рагч пиопер -нийслэлийн 45 Ду- гаар” дуид сургуулийн 8:ын «В» ангийн сурагч Х.Манхцөцэг. 15 лугаар дунд сургуулийн 8-ын «Дэ» ангийн сурагч Ш.Наранхүү. Дар- ХЭСГЭЭР хан хотын. 1Ш,ЇХ дунд сургуу- ЗУРАГ ДЭЭР: лийн сурагч Д.Ганбаяр. Ц.Бат- Д.Ганбаяр, Ц. Баттогтох, тогтох ийрын олон арван авньяас- хай, тайлбарлалс байгаа нь таг хүүхдүүд анд пөхөддөө шинэ ДУУ, бүжиг заав, -- Уран сайханч .Х.Монхцэцэг. Ш.Наранхүү, Г.Сарангарэл, М, Галдолгор, А.Хашндиая, Б.Тунга: лаг : нар. - Багш З.Бямбачулуун пИОНе- рүүдийн чөлөөт цагаар ийэ НУАД сааж бгйгаа.ль. Багш У.Нарги-чимэг Дархан хотоос ирсэн пионер нарттүүхийн дурсгалт газруудын 7У МАНАЙ УЛАМЖЛАЛТ УРАЛДААН ХӨДӨЛМӨРИЙН УЛИРАЛ--81 Уншигч, идэвхтэн бичигчид ээ! «Пионерийн үнэн» сонины йой- лод «Ходолморийн улирал--81» сэдэвт уламжлалт уралдаан аар- лаж, байна, Амралтаа зов, үр ашигтай өн- гороож барилга, үйлдвэр, ходоо аж ахуй, туршлагын талбайд Идэвхтэй ажиллан хөдөлмөрийн дадлага чадвар олж байгаа су- рагчдын ажлын амжилтын тухай мэдээ, сурвалжлага, найруулал, тамдэглал, гар, гарал зургийг долдугаар сарын нагизас эхлэн «МХЗЭлийн Төв Хорооны ордон «Пионерийн үнэн» сонины редак ци, «Хөодолморийн улирал-81» гэ- сэн хаягаар хүлээж авна, Сурагч- дын ходолморийн амжилтын ту. хай шуурхай мэдээлсэн идэвхтэн ХАН БОГДЫН Өмиөгонь аймгийн Хиэнбогд су- мын 8 эшлийн сургуулийнхан МА ХН-ын ХУШ их хурлын шийдвэ- рийг хүлээж аваад «Хөдөлмөрийн улирал-81»-ийн гараанд урам зоригтой гарлаа. Сургуулийн захирал Г. Сур- маа: -- Манай сургууль өцгөрсөн хичээлийн жилд багш сурагчдын дунд Ардын хувьсгалын 60 жил - МАХН-ын ХУШ-”их хурал угтсан социалист уралдааныг «Соёлч аиги», «Ан ахуйч йийги», «Тэр- гүүний тасаг» шалгаруулах зэрэг одон хэлбэрээр явуулж, сурлагын чанар 44,4 хувь, амшилт 98 хувьд хүрлээ гэж лрьсан юм Одоо 30 шахам сурагч мал ал ахуйн. өвөлжилт, хаваржилтын бэлтгэлд туслахаар 2 дахь хашал- гаа барьж байпа, 205 сурагч ам ралтаараа малчин аав ээж, ах, эгч дээрээ очиж хашал саравч барилцөх, хадлан тэжээл бэлтгэх, малын сүү цагаан идээ бололсруу- лах ажилд тусал» байна «Уртын гол», «Уидааны гол», «Шанагтай» , «Худаг ус» лөрэг зуншлага. сайтай байгалийн үзэс- гэлэнт нутагт сурагчдын хөдөлмөр бичигчдийнН..|.П материалын. чаиар, бичлэгийн ур чадварыг харгалаан: Нэгдүгээр: байранд цг, Хоёрдугаар байранд хоёр Гуравдугаар байранд гурпан идэвхтиийг шалгаруулж «йионс- рийн үйзн» сонины тусгай шаг- палаар шагиайна, Уншигч, идэвхтэн бичигчид ээ! Ардын хувьсгал, илийн ойг хөдөлмөрийн хой амжилтаар угтахаар «Ходол мөрийн улирал-81» зуны амрал- таа үр бүтээлтэй өнгөрөөл: бай гаа ппонер сурагчдын тухай нартай материал илгээлс ма! уралдаанд идэвхтэй оролцоорой! «ПНОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ГАЗАР СУРГУУЛИАР амралтын зуслан үнээний сааль ашиглах бэлтгэлээ хангажээ Энэ хичээлийн жилд наймду- гаар анги төгссөн 18 сурагч мал аж ахуйн үйлдвэрлэлд илгээлт өвөрлөн гарав. Г. Сурмаа захирал сурагчдад мэргэжлийн баримжаа олгодог арга туршлагаа ярьсан юм. МХЗЭ-ийн илгээлтээр гарсаа БНМАУ-ын аварга малчин Ардын Их Хурлын депутат Х.Ба дамцэцэг, аймгийн аварга хоньчин 7Н.. Отгон нарын шилдэг. тэргүү- ний “залуучууд сургуультайаг ямагт холбоотой байж дүү нартаа мал маллах баялаг туршлагаасаа зааж сургадаг юм Сургуулиа тохижуулж, засвар- лах ажилд Д. Бат-Өлзийт багштай В-ын «А» ангийн сурагчид бус- дыгаа хошуучлан оролцжээ, “9ЭдД- нийхэн шинэ хичээлийн жилдээ эртнээс бэлтгэн, “гэмт хэрэг хэв журмын зөрчилгүй хамт олон» болохоор «хуулийн кабинет» бай- гуулад ажиллаж байна Ийнхүү Ханбогдын ргуулийн багш Ссу- рагчид МАХН-ын ХУШ их хур- лын шийдвэрийг биелүүлэн ам- жилт бүтээл арвинтай байна. Манай идэвхтэн сурвалжлагч Ш. СҮХБААТАР тодор :4444444444-4444 СУРЛГЧИЙН БИЙРЭЭР эрвээхэй цэцгэМд дуртай эрвээхэйд хайртай. Цэнхэр Цэцгээ охин МХЗЭ-ийн 80 онцлон р 7 2 7 » ? 4 2 Й / 9 3 д 7 0) хүл хАХМЖАХСЭ АлсҮХХХУ АРДЫН ХУВЬСГАЛ--60 БИД ЛЗГЙ Их ойл жил миний амьдралд олоц баяртай үйл явдал тохиолд- лоо, Үеийн найз нарынхаа өмнө дэлгэх сонин сайхан учрал надад элбэг байна. Манай салаа наймуу- лаа ёстой л цэг хүн шиг, «Таван онцын Өзэн». МПБ-ын Тон Зовлө- лийц алтан медальт Б. Батбалрын санаачилгаар бид дуйдгүй хамт олон болох,сурлагын. чанарын бри- гадыг айх сургуульдээрээСсанаа- чилсан, Үүний үр дүнд Ардын хувьсгалын 80 жилийн ойн өмнө- хөц «Улсын тэргүүний салаа»-ны чи. М "Эг боллоо. Бид радно сонслоо, «Эх ориоо хэц. сайн. мөдэх пэ?7» радио- й гийн асуулт хариултын уралдаанд би Чимэгмаатай хоёулаа 4 дүгээр байр, Батбаяр 83 дугаар байрт шалгарлаа, «Хөдөлгөөний дүрмийн мэдлэгээ шалгацгаал» уралдаанд Б. Батбаяр, Б. Өлзийсайхан, 93 Энхтуяа нар 3 дугаар байрт орлоо- Эна бол бидний баяр яахын арга» ХЭӨДЭЛМЭР ти 00171117111111111:11 455 гөө Хо 7 25 С. БОДООШИЙН авсан судалбар гэрэл зураг ХҮҮХДҮҮД гүй мөн, Аймгийн пиопер сурагч- дын залгамжлагч ХУП чуулганд салаан дарга Б. Батбаярын хамт оролцлоо. Би «Найрамдал» Зус- ланд амрах эрхийн бичиг гардаж авлаа. Дахиад «Баяр хөөр», Энэ бүхиий хариуд Ардын вьсгалын 60 жилийн ойн наана, б үнээ ха- риуцан сааж үнээ бүрээсээ 2,5 -- 3,5 л сүү сааж 1300 л сүүг сав- лийн 98 сард тушаах үүрэг авлаа. Мөн 150 нг уртын ноос хайчлан Асгат сумын «Соёмбо» нэгдэлдээ тушаана. Энэ бол их ойн. жилд миний барих бэлэг юм. Би 28 улн- рал дараалан онцсайн суралцлаа. Долдугаар ангиа онцсайн-төгслөо. Зуны амтралт-бидний хөдөлмөӨ- рийн баяр Б. ӨЛЗИЙСАЙХАН (Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 8 жилийн сургуулийн 7- гийн «А» ангийн сурагч) ЗУСЛАГД 31! 217 “ТҮҮГЭЭ 1, 24 жа .. МАНАЙ ЗУСЛАН МХЗЭ-ийн. Тов Хороопы” харь ла олон улсын пноперийн «Най- рамдал» лагерийн өвлийн өэл- жийн барилга байгууламж дуусч ашиглалтад ороход: бэлэн болоод байна. : --ИНэг зэлжийд 258 хүүхэд хүлээн атах аМралтын 8. давхар байр, --420 хүүхдийн хичээлийн байр, зоогийн гааар, --054 айлын орой сууц, цэц- гийн дулаан байр, -- Хиймэл нуур, эмнэлэг, уу- рын зуух зэрэг 70 шахам сал төгрөгийн. барилга байгууламж энд баригджээ. гээр барилга байгууламжийг ашиглалтад апсиаар зундаа їїэг эзрэг 500 пнонер хүлэан авч 3 04РӨЮӨС ӨДӨРТ Биднийг олон Уулсын шионе- рийп: «Найрамдал» лагерьт Очи ход нэгдүгээр зэлшийп пионер сурагчид аль хэдийн ирчихсэн амарч байв, Улс үюлэстнүүдийн барилгын өвөрмөц уламжлалыг хадгалсан шовгор, дугуй гурвал шин янз бүрийн хэлбэртэй бяц хан хотхопуудын дундуур Явж. типтай сайхан амарч байгаа хүү- хэд багачуудтай ярилцахад изн талтай Байгалийн үзэсгэлэц төгс га зар өргожий тэлж байгаа. энэ зуслайг манай орны хүүхэд бага- чууд төдийгүй ах дүү социалист орны тйонер сурагчид сайн мэд дэг болжээ - Сургуулийн барилгыг та юу гэл: бодно. Ёстой гоё гэл: «Сан сар» хотхоны бяцханамрагч Болд хүү надад өгүүллва "Тэр, бид хоёр зуслаигийн барилгын Хий цийн тухай лрилцаж байсан юм Үнэхлэр, уулын энгэрт хүн бүх- ний хараа. булаамаар сайхан хоср давхар барилга босчээ. 320 хүүх дийн хичээлийн энэ байрыг ба: рилгын цэргийн... дугаар апгийн дайчид, зөвлөлтийн мэргэтиїлт- НИЙ хэсэгтэй хамтран барьжээ, Барилгын ерөнхий илженер, МА ХН-ын ХУШ их хурлын төлөө логч, ахмад О.Бямбаатай уулза- хид: -Энэ хичээлийн байрыг ма: най дайчид 1979 опы 11 дүгээр сараас барьж эхлээд одоо чанарын ээлжээр 21 хоног, өвөлдөө 4 зэлшээр 40 хоног боломжтой болох юм, Золпхон энэ зун гэхэд ЗХУ, ах дүү со. циалпст 10 шахам орны «-руй пионер аймаг бүрээс 15-50 сурагч авч амруулах їом пионерийг хоёрдугаар зээлд «Хүүхдийн баяр» сэдэвт улсын пиопер сурагчдын хэмээ, ариун цэврийн нөхөрлөл, соноогчдийн тэмцээп Мөн түүхий газруудаар 10 гаруй удаа аялал Б. АЛТАНГЭРЭЛ УДАН. ТОХИМС00Р үзүүлэлттэй өгөхөд бэлэн болоод байна гэл ярив, Архитентурын ашиглалтад сургуулийн - стай гоё хоёр,гуравдугаар төв хэсэг га- хасгээс бүрддэг байна. Өө туяа дээрээс цонхиуултай, харагслээр төхөөрөмжлөгдсөн үнэхээрийн ашиглалтад алшиллагаатай Түүнчилэн болон бусад олоп барилгууд ригдаж байна. Пионерийн ) сайхан шүү! Харамсалтай нь үр: сэн. бяцхан. нөхриййхөө үгийн ха- «Найрамдал» багачуудыг угтах болно, Т.ДАВААДОРЖ --Шатрын. талбайд ДЭЭР:-- «Найрамдал» зуслангийн нэг хэсэг, Т2 иилцай, дотно нөхөрлөдөг аочи!! -Зуслангийн хүндэт ЗХУ, БНМАУ-ын баатар сан: рын нисэгч. 2К.Гүррагчаа пионер сурагчдын дунл. ЗОХИОГЧИЙН ашсан гэрэл зургууд. кр їг үдэн, тыл. 4 Зул: БҮХ ЮМ ЖАРГАЛТАЙ | Дэнжийн цэцэг : Шх548:дЁлс8) ХУНДАН ЦАГААН... ХУРГА 333 5 1Каргалтай минь ! рээн эрвээхэй Хушир шүү опсоор ярацЫн иисоэД Хургануудаа төлгээдэг. байлаа л ! 1 аргалтай Хурдан том болоорой. гээд ... Зугаатай хүүхдүүд Зугаалан цаадаад Эвтэй” пай ЧИГ Яг-л миний морийг дө. Өихрий аавлон сайагдал /Түмэц шувууд ииргэйа мон цэцгүүд ургана "Түмэн имо олоцсорно, ман пайч шаргалтана “Ойд очиход иар“ир дулаахан ОД явахад үйэр нь ялдамхан ОЙД дуулахад цуурай нь : өндөрхөн Ой модоо хайрла! : Г, ТАМИР Хундан цагаанай өхөөрддог ххххххххс анин” зүү ГҮ Өс 07221221 Ёл “Оицуд баярцар гийсэн царайтай “ Эх дэлхийгээ харан мишаэн 7 “Сарилас бидэнд. мэндчилис байх. ш1В ээн С байна. : юм. 25 ) Сайп сайхиыг ероолс байх том. Баянхонгор хотын 10 жилийн " хоёрдугаар сургуулийн 4ийн «Д» ангийн сурагч 2 “Манай рорд ирлва.. Ё х Цэл 1 Тїйгэрий цэр 2 өнхэр) улаан дарцаг иамирч | Уугйн баатар ахыгаа. Ура! хашгиран угтлаа, / урлагадаа амжилт гаргаж Сул сурлагатныг даан авч, 1Шалгалтаа онц, огч 55, Сапсрын баатраа угтлаа. 1981опы тавдугаар, сар: ! Балян-олгий аймгийн А - Огтхон ч бүү хугала Д. НЭРГҮЙ Урлан Олонтой СОЛИОТОЙ ЭНЫА ТАГ сургуулийн 8. Ойтой бол баян, хэ Ё х ЭцҮрНг | Өнөрхангай аймгийн Арпай- ЭХИЙН БҮҮВЭЙ Ж. АРИУНАА 7 1 Хирс хотын 10 жилийн хоёр- 1 2 2(Х- л гайр сургуулийн 7-гийн «Вэ» .. Н с х 4” ангийн сурагч 2-3 ЗУСЛАН 3, Хууххххуххммс ХМхХХХХХХХХХЭХХЭЭХӨ ыг | аїїлаа. ГЭЭР 20 “Жаргалтай Амлууллс хөхүүлсэн ш1-37 тАсыж Хүй бүр ю “цагаанаа Үүр шөнөөр хагаслай босоод » хул ХАЛНыН Амархан томорсонд баярлалаа. Үрээ хуурайлан өлгийдөн О!Ї мод урдуур сүглийл Эх Амралтаар очсон намайгаа Амтат уургаа эх хүн Ол р : Й ! Энх та й 50-Ж 5 ? он уулс хүрээлэн сүндэрлэ- 5 ЯЬ ЭН байвал ХуХЫн й ХЭИВУЛЧД БЛАЛЛаЖр Амтлуулан байл өсгөдөг билээ. ын ыл Мир цэс й ! ї УУ? Эхээсээ дутахгүй. өссөпийг С , 5 : 7Маргалтай Эхлээд би таньсангүй Эээн хэн ЦЕД хүй! надаас Оргилон ундарсан булаг устай 2 Дорпогопь аймгийн Сүмбэр су- Эрхлээд ирсэн хундан цагаанаа.. Хэрэг болгол: асуухдаа Онцтой сайхап амралтын зуслан. 2 мын 10 ашлийн сургуулийн Эрэртай болсиыг-ч мэдсэнгүй. Энэ хорвоод-ямар дуунд Сэлбэ голын ус нь туйгалаг 2 5-ын «Бө ангийн сурагч 12) 2 Эгпэшгүй их дуртай вэ? гэвэл: Сайхан зуны цэцэг ив өпгөлөг й 1 Б. НАВЧАА 73) Эхийн бүүвэйнд илүү дурта!! Найман зүгийн учрал бүрдсэн х 21 Нарлаг сайхан пионерийн Эргэлзэлгүй би хариулахсаг - : : , зуслан. ХУН билээ. (22 Ч ї Зулаа ШӨНӨ Нийслэлийн 10 жилийн 12 ду- Нийслэлийн 9 дүгээр сургуу- 7 л Нуурац дундаа таар сургуулийн 8-гийн В» лийн 8-ын «Вэ» ангийн сурагч. 7 ХОООХҮН х ангийн сурагч Г. МӨНХБАЯР 2 1 Зугаалдаг юм билээ С. БАДРАЛ ! Хун шузуу ё Бидний адил тэмцээн ! Амгалан байхыг / ! Хүсдэг юм билээ ХОВДОГИЙН ТАЙ 5 Хүүхэд бид БУХЭН ТЭЭГ, Алаг бомбөг ї . Хүйнг үргаэхгүй : Хаорч байна ) Хөөрхий тэр “|| Өнхөрч байна. | Мууриндаа л паадаг Нийслэлийн 10 жилийн хоёр- | (бх ВЦНЭ ис хАМАЛЧ 1! Эрдмийн ихийг сураарай гал: дугаар сургуулийн 4. дүгээр 1573 5 ҮХЭН АЙЛЫГ, Ү Эгэл: мипь падад итгэл захисан ангийн сурагч Р 7 “АВАГГЫЛ 1085-7 5, ЭрурЭЭЛ баттай байгаарай гэ! Д. ТУУЛ 28 Ч, Өрсөлдөл: байна 0 Фвэх Ний: 815 БУалиЛГРҮ Е: ШАЛГАЛТ ЁЙУ 2027-6229 Холилцоаг байна. ( . Эндээ: хосордүүлж болохгүй Хатуухал авагдах шалгалт хичлйд ши лЭЛ/ 1 Хөвсгөл аймгийн Хатгал хо- Хэцүүхэн даваа болл: иадад БЦСНЫ хөөрхон болгмор Өшиглөлөө, Р ма тохиолдов алхны үүрмэаг тогшино "Торон хаалган Х. СҮХБАТ Хэрхэвч чадалгүй залхуурав Будаа тариа ганцаараа Ойлоо 5 Улирах цаг. явал одо ховдоглоно . Улсын шалгалт дэргэд ирэв Алаг муур түүн рүү гэтэл, Ура! гэйг хүүхдүүд Уицшаагүй хичээлээ санаад Айхавтар шаламгай үсэрч Баярлалаа Урам ихээр хугарав дүүлнэ Бахадлаа Хичээлийн шалгалтад орис Энэ ховдог зан нь Ахиад (ёо, Хоёрын дүн авахдаа Этгээд муурны зууш болгов Өшиглөлөө. 5,2 Хэцүүг умартан уншсан бол Хэрвээ тар пөхөдтаэйгээ байсан Хониїлцлоо 2 72 Хэрхавч тэгахгүйг ойлгов. бол Үзэгч олон Р, Хэзээ ч муурын зууш болохгүй Шуугилдлаа холин Ховд аймгийн Зэрэг сумын 8 сэн, Шагширалдлаа ЭЖООҮ” жилийн сургуулийн сурагч Эрхэм-анд пайз нар минь хани бид амь 7 5 Энийг анхаарч яваарай. Хоклоо | Г. БАЯРСАЙХАН 2 и Аваргын болаал ї 2 72Ж 12 дугаар сургуулийн 4-ийн Хаялгалаа 7 ! «А» ангийн сурагч Д т 9, - ? араагийн тэмцэанд Ой модонд би хайртай БИ ИНГЭЖ ЗҮҮДЛЭВ С. БАТЖАРГАЛ Өрсөлдөпнө дөө Ё Очиж зугаалахдаа дуртай Ч. 9 с ахиад бас Самраар дүүрсэн хуш Манай ацгийн Алимааг ЭОЭЧЛОЭДад Хож 2 Салаала! ургасан хус Саран лээр очлоо гэл-эүүдэл- БИД ИНГЭЖ УГТЛАА : Салхи исгэрсэн шинэс - лээ ) Нийслэлийн ХоГАСЦаН СУДАА Сахал нь өтгөн иарс р 7 с лийн 7-гийн «Б» ангийн су- Бие биев! түшин 5 Магад сайхан алим бариад сэ үЛлсийл ЗЭЭД, 1 рагч 3 їлүүлжс Таррр ансрын баатар ах иг Ё Бэйр, Өрггйн үл 9-2 Маш зузаан ном сугавчлаад Мөнгөн” цагаан. опгоцоороо Х. ХҮЧИТХАР ы х КкАХХХХХЛХХХХХХХХХТЭХГЭ 5 2 - 7) ирсэн. байн, Атанцрас «ана аур- УУГАН БОРЛОГ , / Ч "Го зопс ! ЗӨВ Ү (0 БУРУУ 1ОУ: Пи яаШАЛИВШИЛЦ 2308 зурдАЛ Манайхан: нэгдлийн хонь хё- юм. Уралдаанд нэгдүгэар, байр /лдаг байлаа. Би нэг өдөр хоб- авэлсац:гов зураг шүү» гэв, Гагал но бэлчээрлүү лан явтал ЭЛ ЛЭНН Цэрэнжав гуай нас өндөр тул Цэрэнжав гуай. асуув, Сургуу: да С ОЦОЛДиМОЛО ЗАЛ хуйдан- борлог хониноос хөөрхөн оорийн дургай ажлав орхисдор лийихаа тухай зураг зуриаа гэж, Бар ЛЭ ТУлацаа БУ ЭАДТАНЦЫГ хар хурга гарахаар нь бителийн олон аоїл болжээ. Цэрэнжавгуайн Тулаг хэлэхэд Цэрэнжай гуай зур- цэг хоёрыг апгүй байдалд оруу: уутанд гн өнө рцэаланддИрсэн, өөрт нь. ибогдсон ажил гэвэл ач. уй будгаар онго ялган зури ЭХ. дав Цармаа гэртээ “ирээд БД: том, Тэгээд тэр том хонь болж ишл дараалан төллөлс олон болов. лэв, Маргааш иь ангийнхан. Ив Түүний хурга одоо том хонь бол- хүү Цэрмаагаа цэцэрлэгт хүргэжс 3 зургаа нэг: нэгэндээ үзүүлэн: Төд: 1 рийнхоо: үйсан пүйлааэ цаг цэггүй өгч орой тосож авахын хамтхүүх- ярьяс эхлэв, Үүнийг дуулаад Туяа к гүдээ алслаас ирэхэд халуу! цай, ний дотроос хамгийн гоё зурсан 1 : Я чихсоц хотны дунд мөргөлдөн Ч “ҮЧАрА бэлтгэж суудаг байлаа, и Туяагийн зураг байлаа. Туяа- ДООСУНГ Ра АНАР ЭШ наадаж: байна, шВАЛ! Пионерийн: цуглаан дээр зур тийн зураг уралдаанд Мэгдүгэ2р дууд л бүү мэдээсэй гайг бодшээ Цагдлийн суршаиин эдэр тийн уралдаан зарлав, Пиолер байр эзлэн самбарт тапигдав, Цав. Нил) бүч ЭН: Чац үү? ДуЦаа, борлог хонь ууган ив байжээ. Би буруу түүнээс гарсан хурга, хопин сүр» : гэз одоо хариулж явиа, - “ Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн сургуулийн 7-гийн г. «Ав, ангийн сурагч Б. ЦОГБАДРАХ рэн в туай ач хүү Цармаагаа 119: царлггээс авах замдаа сургуулиар оршээ. Үүдний самбарт Туяагийн зурсан зураг харагдана. Тулатай чаг айлийн. сурагч, Алтанцэцэг, өвгөн, Цэрмаш хоёрын дэргэд хүрч “Туйа хичээлээсээ тарлг ирээд зуг Уй зурж зхлав, Цэрэнжав гуай “гарын уртай хүн тул хүү минь ” юу хийх гэж байгаа юмбэ гэв. Гула зураг зурах гэсэн томаа? гэ- Яцар зураг юуны тухал гэл юу! Увс аймгийн Өндөрхангай с6- мин. 8 жилийн сургуулийн 7- гийц «Вэ айгцїн сурагч ! Х.БЯМБАТУЯА эьр САРХаД: НАРШИЛТ, ТҮҮНЭЭС СЭРГИЙЛЭХ. Надшилт гэдэг нь нартай өдөр удаан хугацаагаар хамгаалалтгүй явж толгойн талаас наранд их халснаас үүсэх өвчин, Наршихад юуны өмпө бие нозоорч, толгой олдох ба эргэнэ, Хэл, тагнай хуу- райшина. Нүд бүрэлзэж, чих шуу- гина, амьсгаадиа. Өөрг иххалуу- цаж, бүгчимдсэн байдал мэдэгдэ- нэ. Хүйтэн хөлсгарна, ам цангана. дотор муухайрна. Халуурна, ул- маар оглулах бөөлжих, ухаан ал- дах, таташ ч болно. Ийм учраас наршилт осолтой өвчин бөгөөд яа- ралтай тусламж үзүүлэх шаард- лагатай, ТНВВчдЭэлэээлэииэээжллэнллсваталилэиллилвэжсисийиилины--лолсЭиЖ-тилсоиоигожс-оосижииииэ--шнИ --282-эниж-- Анхны тусламж. Наршсан хү- нийг юуны өмнө сүүдэрт байл- ган, толгойгий нь өндөр байлган хүйтэн жип түргэн сольж тавин, хүйтэн том уулгах хэрэгтэй. Мөн гарын шуу. бугуй, хөлнчїї шилбэ, цаанны судсуудад хүйтэн поргож тавнхад халуун даавуу буурч амьсгардалт нь амархан намдана, Энэ хооронд эмнэлгийн тус- ламж дуудах нь зүйтэй, Бэлэн эмнээс анальгин, пирамидон,аспн- рин уулганс болно, Наршилтаас урьдчилан сэргий- лэх, Зуны халуунд юуны өмнө ца- гаан буюу цайвар онгийн, нимгэн сийрэг, давпууп эдлэл хэрэглэх нь чухал. Ялангула салхи агаар нэвтэрч болохуйц цагаан өнгийн материа- лаар хөнгөн, сүүдэрлэж байхуйц хэлбэрийн малгай хийж өмсвөл зохино. Хурц нартай өдөр удаан цагаар нөнхэнээ засч нэн нсиилаа-сс: гадаа байх буюу толгой нүцгэн явис болохгүй, Харнн сүүдэрт үе үе амрах, малгайгаа болон толгойгоо поргох давстай хүйтэп юм ууж байх нь зүйтэй. Хүүхдүүд та нар аялал жуулч- лалаар явах, жимс мөөг түүх, амралт, зусланд байхдаа наршсан хүмүүст тусламж үзүүлн: чаддаг байвал маш сайн, 29УХЭИйН ЖСЛЭЛ ЗАМД юу сурч мэдэх вэ? Энэ лаа эзэн хүний ёсоор ногоог таньдаг болох Авто машины замын “хүний замавр,гарах ёстой. гэхдээ. замын хөдөлтөөнийг БУГБСОРЭРР УУ ЭРЭР Зуны амралтын хугацаанд найз нөхөд юмуу аав зэш, ах эгч нар- тайгаа хол ойрын тойрон аялалд явах, эсвэл малчны суурьт очиж уудам өргөн хээр талд таван эр- дэнэ мал сүргээ хариулж байхдаа талаар замд гарахынхаа өмнө сайн бодож төлөвлөх хэрэгтэй юм. Сүрэг ма- зүсэллг нүдэлж сурахаас гадна тэр хавийн уул усны нэрийг мэдэж, ургамал хэрэгтэй, Сєвжых (1гтооэжэс Овгжш2с0 О02-шжшопас тоочнисж:а ХҮҮХДҮҮДЭЭ уулана-. сон, шар гэрлийн эсрэг аюулгүй аар га аа юуны өмнө явга! раар рахд Тэ гду! цуулах улаан гэрлийн эсрэг 20Г- УЛ тыл ал, ЯВАХДАА Энэ бүхэн танхимд заалгасан хи- чээлтэй холбоотой бөгөөд эх ор- өссөн төрсөн ноо судлана гэдэг нутгаа сайн мэдэхээс эхэлнэ. чилэн очсон сум, аймаг, хотоо эх орны газрын зураг дээр олж тэмдэглээд тэнд ямар үйлд- ЗЧИНИЙ ТӨЛӨӨ. вэр, сургууль, ашигт малтмал, ан амьтан байдгийг эрийн сайн мэ- тухай зураг дэх хэрэгтэй. Энэ бүхний өдрийн тэмдэглэл хөтөл, зурж, гэрэл зураг аваад сониндоо явуулж болно, он) Залш-ишшииди байдлыг апхаарай ажиглаж, но гоон гарлийн эсрэг ппи: гарахаа мартуузай. 2.Балэ-.с 1554:3354:141553 184353 :7:5851524:2 хэв-2 1 Я УСАНД ЖИВЭХЭД ҮЗҮҮЛЭХ хх АНХНЫ ТУСЛАМЖ Хүүхдийн амь насанд Зюултай гэнэтийн тохиолдлуудын дотроос усанд живэх явдал цөангүй бай- даг. Ялангула бага насны хүүхэд нүүр нь далд орсон үед ямар ч гүехэн усанд шинж болдог, Кивэх үед цусны шингэн хз- сэг уушигны цулцангуулад нэвчин орж хийтэ| хөөс болж уушиг хавагнан, түүнчилэн шавар ппь- роо зэрэг зүйд амьсгалын замд орсноос гэнэт амьсгалд боогдол: үхэх аюул ч болно. Усанд жнвсэн үед хөх, цагаан хоёр янзын бүтэлт байх бөгөөд хөх бүтэлтийн үед нүүрний судас гүрийн царай нь хөхөрч хамар амнаас нь хөөс, ус гоожно, ивм эмнэлгийн тусламс иргэд хүн бүр анхвы арсї хэм- вээг авах хэрэгтэй. Юуны өмнө хүвийг Ус- авас гаргаж, норсон хузасыг ТЭЭ- дач, ажзз доторхийг цэвэрхэвс. Дараа нь уулшиэд орсон Үсыт гаргах нь чухал. Үүннй тулд ЗО БЭЗГЧИйв Хэлийг тахимаар вь мєс дэс рүү нь нугалж уруу Ё- 156 Цүэхэн эвгүүнэх хоёр гараараа нуруун дээр нь болгоомхтой дарс усыг шахаж гаргазэ. Хэрэв судас похилоод амьсгаа нь зогссов “бол амаараа ам руу нь эсшэд хамар руу нь үлзэх амьсгадуульза 953 хооронд эмч дуудва Хээснл 2АХШАЭГ”" 22-77 Элс ом“ ДАхДЭЭ ёс ЗҮГ Ч 9 ЯАЖ МЭДЭХ ВЭ? Хэрвээ аяллаар явах байгаад теөрвөл дараахь ажиглалтыг хийж зүг чигээ баримжаалж бол- но. Ургаа модны ар талын гадарга хэсэг ширүүвтэр, эпгэр талын ї8- дарга нь зөөлөзтөр байна. Хус модны энгэр тал нь цай- вар, ар тал нь бараавтар өнгө УС ЯАЖ Хөдөө хээр аялзд эксвурсээр явж байгаад ус уухын өмнө түтү- нээс хувинд хийж аваад марганц 1-1.5 к. хүчлийн калийн нунтаг эсвэл нодын нилзэд хэдэн дусал хийж: »усаа арнутган цэвэрлэх тэй байдгийг санаж хойд, урд 5ү- гийг тодорхойлж болно. Зуны дэлгэр цагт хад, чулуу. бут, сөөгний хөрс нлүү хуурайшсан бойдэг. Шоргсолг-нууд мод, бут сөөг ний талд үүрээ за г.. Ё ар тад нь дугуй хэл өвөр тал нь шулуун хар байдлаар сасагддаг юм. АРИУТГАХ ВЭ? хэрэгтэй. Дарга нь булизгартсав давс бага зэрэг хийхэд буланга нь тунздас болон тунаж үлддэг Үүний дарга Усыг унд, хєє хэрэглэж: болно. ХОРХОЙ, ШАВЬЖИНД ХАТГУУЛБАЛ Хэрэв могойд хатгуулбал хат- гасан газар шүдний хор гарсан байхаас гадна хатгаснаас хойш хэдхэн минутын дараа хэсэг газ- рын өөрчлөлт гарч, хавагнах, цус харвах, булчирхай цочих зэрэг шинжүүд нларнэ. Дараа нь. бүх бие сулрах, нойр хүрэх, эсвэл дэмийрэх, та- тах, огиж бөөлжих халуун ихсэх, зүрх дэлсэх рэг шишк тэмдэг гирпа, Ийм үед хатгасан газраас дээгүүр чангалуур тавьж 20-30 минут байлгана. Шархиаас хорыг бумбаар соруулж авах, шахах, бүр аргагүй үед амны салст гэм- тээгүй бол амаар сорж авна. Их өвдвөл өвчнийг намдаах эм, трэхьчт» халаас» 2545 Аа411564153151342. халдвар орохоос сэргийлж. анти- биотинк егч болох юм. Орчин үед могойн хорны эсрэг тусгай бэлт- гэсэн сийвэнг тарих бОолсон бай. на. Хүүхдүүд ээ! могойг барах гэж оролдох юм уу, хүч базам саргүй хүрчихгүй бол ямар ч могой хүнийг эхэлж хатгадаггүй гэж могойтой олон жил ажилла- сан мэргэжилтчүүд үздэг Юм. Хатгасан газрыг шахсаны дараа хазсан хэсэгт 0,35 хувийн нээ тырын спирт, марганцын цал уусмалаар шавшинз. Вэрехэн - тусламжийг - гэзэр мэргэжлийн хүмүүс үзүүлнэ. Улдаахевлудучад «єа АВЛаЙХ 305: рийн ЗУН» СЭДЭ Н “Консультант | ЦКМРСМ ЁПО пропедецил игры иеабходимо: сол- ячи монгольских ребят отды- Зуд лагерн и иа е “ хают воппонерских лагерлх,лгєє- его территорий, изу- чить лецарстиеппые растениля, || нерскне патрули выставили споп л посты по охранс водных и лесных Яг! богатств. Дорогие рябята! Мїадо, БА. “чтобы ны провели пиоперское лсто 9 яитересно, весело, н чтобы поил, ли цену дружбы ин товарицестна, П т Ассистейт главпого врачгр ны- Даст всем медикаменты--їйер оч- їг, иитки, полшницы, бинт, И исс медики отпрааляготся оназмвать первую медиципснуто помошь «аё- леному другу». Срезаїот обломан- иремя прибытия номанды па стан- аионерекой работе А.Г.ЗУЕП | дать штаб онерскос лето, С каким и БАНаРЫҮ с ХандэВ шинцоулолуат Дон “тєрпением ждут єго рлбята. Нв0 лес или 8 00 УЖ5 х ЭЛЧОЛЦЭЭ У.ДоТИНИНЗЭЛОХОДӨУнаЙ СБД ММ УсорЛы нохветилн “ХУЙМН (рулсцошую ирироду. | їазывают 0 тех растєнилях, ното- БЭЛ 2 ов. анонеракал о при” | Узнать, хканив дерєпьл, нустарпи- | рыв им удалось сабрать,-отмеча- рско торыг. | 1! петречаютсл п.. онрестиостих | ї0т их полезные сво ства Им мо- гут быть заданы моно. определить ананнс растение вам участийни ВТ БҮ ЛААНЫ “САЗИЛЫ | | РИУЛ ЛЭГ САЛААНЫ АЖЛЫГ ОРОС ХЭЛЭЭР ЯВУУЛАХАД ЗОРИУЛАВ " ПИОНЕРСКОЕ ЛЕТО | вопросы, «нам возраст дерє, орапейной руке7 «Нанне растё- ил используют Пїри . простудег. можег. П0- точь при нашле7» и др. 8 станция, Туристская- игры: учатсл дЗдесь ставить оргайнзовать эти дєла в пиоперских лагерих- ийн | ил “ПИОНЕР үнэн Дорогне рлбята Иолробуйте свопх А єшє советсиие ребята лїюбят во время похода по родному и хором пронзносить речевну. му чите н ны одну изних на русс- “ риях труда ин отдыха 1 сим аршим хораХСа ардын Лин АНо: ЗаЕНО лолулгг огоаа6 ах Бвг8 Л ана ан га 4ИЙЛЭ-и2р ком. япьгие, товко кормов, ст ТО СУЛЛЭ5 дон чалты Лал Ч АЭЦАЦЛОн л бел карты ц номпаса7» «как -узг Ул Бахсратын ельстве п0- казино. медицинекой.. помоши: | Мїрь 0 приближепин доод наб- х ножахын Б.гохийсгаанцых ХөлМЬ сельс- Даргвьли Ребита: одоты но шаг | шодөл за муравейником7» 1717 Хорошогдраолта галаа толин тотские НааүлБасХтНоны ЭГ, НОНВЧ С шуу муАЛЫ ирасного Отпетив на внсе вопросы, коман- Ппионеры лез --0НЦ ОНЫ Медини да направлнетсл на. следугошуо | ХОрошо, хо шо! инцы включилнсь по всесоюзнуо «Глаппый трач» --авсиыепой ШОП : ДуЛНЫ Т 5 ын операцию «Зериышко», окаамвал --0бьясийст ус Ч 5 Вожатый посильную помош: : зоВЧээ услопил. операций, 2 сїпиция «ЛПеснерї аптена» А Ё ухгсоросан ».. труженпцам | "Оторсн проходит р 4 эталд: На этой стайцин ряблта расс- в лагерв плохо, что линїх-3 210) МАГ Лоаддныг түлсар ЦОШАНХЛХАРАН м, 1. атап--понск «больцого» иалзывают: о том, при наких 00: “Пиоперы НУ үсхцая аЗслеш ЛВ. действовать ЛВьн ЭтӨл--определенис- 4200- лезцйх могут быть їспользовачы тожё очень хорошо! Ка сэр хЭЭиалгүч хий сЧНЦАА вио-|7 ҮлЛДА сабрание ими ленарственные рг: ПпямЛагч АГА ТОлубив ленеүрстпенпоо сЕВ отай--приийтие. решепилпо тепия. Им могут бить заданы Нам вездє с вес! єм « у но асленые пио- мн ААС чаболепацил вопросы: «С помошыю наних раС-| нашим Бэ, ЯА. Этап--операцил тений можно остановить нровь на Ппонеры хорошо, хорошо! Вожатый Мы поем, танцуем, пляшем Пионеры хорошо- очень хорошо! КАЛАМБУР үг хэллэгийн авиа, 1 дуудлага нь шил боловч утга 3 өөр байдалд үндэслэж япуулдаг “БЕЙСБОЛ хоёр тал бол: бөмбөг | үгийн наадам “цӨхнэ тоглох спорт тоглоом, Лал: КИНОТЕКА Нишо-сан татай төстэй, КЛУБ ЦЭДЛЛ И НАХОД- г 50мбө чивых (н ) хөгжөөнт сэрга- ВАНДБОЛ Ханын бөмбөг аУЧүҮДӨВЕ илуб ВИКТОРИНА асуулт тарнул КЛУБ ИНТЕРНАЦИОНАЛЬ- остын үлэшлэг НОЙ ДРУЖБЫ 11145711) наа Асуулт хариултын хөгжөөнт ТЭМ- | ционала найрамдлын нлуб. | цэв ЁС “Л ЛуВ ЛЮБОЗНАТЕЛЬНЫХ ” ВОДНОК ПОЛО усан лээр бөм-| Бүхнийг сонирхогчдын клуб. бог тоглох спюрт тоглоом КЛУБ ПО ИНТЕРЕСАМ со- ТАНДБОЛ Гар бөмбог. нирхлын дагуу илуб. ТАНТЕЛИ Хүч тамир суул: КЛЯССЕР Маркийн хавтас, гаж, булчин чийрэглгүүлэх дас, | марнийн дэвтэр, 5 талд БУЛГУЛБАН оИЙр туйван (1” КОРТ теннис тоглох талбай 42) 210 їг түүнээс Ч дээш гантель КРИКЕТ тоглогчид хоёр тал : | сайдаг. Бас цул, пружин Угсэр болж эсрэг талынхаа хаалгыг Тус: | мал гантель гэл байна). гай бомбогөөр цохихыг хичээдэг 7) Е спорт тоглоом. 5 ГИМНАСТИКА. ГИГИЕНИ 7 ЧЕСКАЯ , аху миаС» КРОКЕТ Элдэг ярвигчил, спаД- Ёл Л ТН ИЙН тай байрлуулсан 8-0 ирэг 2 2 ЇЧ 4 ринАЯ ГИМ хаалган (орц) дундуур бомдөг 1 (659 “СЭЙрант сайхны гим" хня( оруулах спорт тоглоом, астин | : КУНСТКАМЕРА Хомр шиш иВ- | дии зүйл, ер бусын (унагай) тор- Н ТунЬЦый ХОР байгаа зүйлсийн музс їг ал- гч хоёр баг | бУГаГКАЯ АТЛЕТИКА: хөлгөн, КИ тогло ” дүрсийг тогтоо” ошутилн радость обшего трула, пашли для себл накне-то полелыо тга8 петки, спязывают нору, 60 пертатку-и укладывать ронзан. увлсчений, запомнили Дий Пи. шрают вредителей. Оаданне. оцаниваелся па десл- Волатын перского детства па всю жизны. Другое авено получаст зада- | тибальпой: системе. Нсєем ребитам га потеху-- Хочу посоветовлть | монгольским | !Ме состапнть иарту местпостн, 4 станция «Береги . "риролу, Пионеры | “тшонерам несколько дол, которые где будет проходлть игра. На | Челове» АЛ АС | можио. провести летом в лагере. нарту наносятсл контрольные Командам пред! цари- 3752, 35 4В мире наших . увлечсинй» | ПУНКТЫ--станций, па Марта нус 08 Ч ПдрНын Др ШЕЧЭЙН ЕАЕрЫү Вожатын так называстсл пинонерский сбор, | "9 УКазеть сторопы | горилонта агь различные: “природоох| Пустим мы. ракету СМёху-- Ребятп Ё 3 5 78 5-8 9,-| пительные: знайн. Чтобы пїра- ятам предлеуаетсл обьесдииить- условные най, характер мест- : Пионеры НОСТи: : вильпо нарисопать анак, падо зїїать р 2570| инь з группы по интересам: кол- Я| возВьппениость, НёнзМсн- 4 ха--ха4р-Хха 52.2: ? : ность : : цкакие растепия- н. животные подле- 3 ? 221 ленционеры, кипголюбы, умель- сть, растительцость н їїрочее, | уцатохргие,почемунх необходимо Бонатын : » | художинни ахма1 Бүдэг эж уриый , тын ЛЭ “оайл “дар ҮН агч л махистыгн Третье звемо готовит оборудона: | охранять, в какис времл лучше Поднимается ранета-- ас эты, музынанты, Спортсмепны | ние всех станпин. псего. Өто делать 27 ч т.д. Волсатын предлагаст под: Ребята Могут нзобрерить на Пионеры “ готовиться ко “зашитс» свосГО Кангдое звено становится номан: | планатах, которые нэготовлепы 8 Ш-Ш--11 увлечения. Дал Өтого надо поду- дой, получает нарту ни... КОМпас. | риде дорожных зпанов (преду: Воатый мать, как офармить 14:13:57: Номанде даетсл иескольно. минут пре: 5 вапрешаюших) ! « : и зүЧение ин шинл рендаюших илн балрешаоших!, Полетела до планеты -- группу, коллективио |. составить иа. иаучейне марты, гдеразме- | нарисовав на инх растепил ш ЮМ: й “текст рассназа о свосм лобимом | ШЄны контролынае пуцктыстенций: | вотпых. ) “Учсстийкн | номанд шсОлйг зайятий, подготовить Моделио! їалгдая. команда. отпрапляетел к| пепомиили мпого полевих | 4йс Ж--2-0Н отдельцыс яиступлёния,” Надо,, | СТ НЦИЯМ: рзэшими путями: учи-1| вотных леса/яшерицу, бу, лл- Болжатый б ё 1 Ц тывастся скорость, поэтому ДВИ - ОХсуруцВндн Уора алаг ВЭНЫ ҮагсаН ЖИОЛО бЕСҮро По у ЗҮЛД Буу Буцаан ааНЧННЫ Чертнт небо яриим светом-4 аг » П 2 2 -Ч Ч Х ес 9, ”уйямн, покцззом тпорческих работ. следования ребита со0бираїот їл ЛЭН ЧУрОалТаГ дятлОв, синиц н Пионеры Предпарително: надо оформить вестные нм. ргстепия. для ДВУХ | др. й 3-43-43 | свой столик, помешепиен припять стапций . «Что растет вокруг Среди растений на плакатах:-- Вожатый | гостей сб лагеря7, «Ленарствегные- растс- Д : у ен сбора Ч7ЭР5Аллү ч ландышг, белая мувшнныа, к0Л0- Прилунилась ранета-- Играчтоход «Зеленый друг» иия». Старт цомандам даётся с ГОЛБЧЇЇй персиколистный нодр П у 3 ? 5 ї Х07 : ДЕ! нон монет помочь ребятам узиаты 0 иптервалом в о МНнУт ТЮюрн должны оценить работу ши “арироде, будет хорошей трениров- Т станция «ӨОнаешь лїїгты лесї» рлбят ини. лрисуднть призовые бум--тарарам! кой в туристсиих новыгах Длл Ведушие этой стєнции отмочают места и все вместер «Ура-041» үтшш--м,|шы|““|“|ы)дш(И(йэ Й“ЕННн"!"”"1Ч(Ц, сон зайнаас аль болох цоөн 0: атлетшс, Хөнгөп автлетинт алхалт, ТЕРФЛЯЙИ эрпэгнэн сэлэх, хилтоор гаргахыг хичээж “тоглох үг їлт, харайлт, түлхэлт, шидэлт ПЛАВАНИЕ СПОСОБОМ р гар ү Ї Үү тоглоом (бөөрөнцөг түлхэлт, “зээрэнцэг, БРАСС чээжээр сэлэх. -- ДЕНДРАРИУМ. Мод, соог бут: | гранат шидэлт) зэрэг төрлүүд ор- ПЛАВАНИЕ НА БОКБУ «ха. лаг урггмлыг ил хорсвид тарьж по. жгуулдан сэлэх- суулгаж. ургуулах. МАРАФОНСКИЙ БЕГ Мара- ПЛАВАНИЕ СПОСОБОМ КРОЛЬ нэг хажуулы амсьгалаар фон гүйлт буюу 42 им 195 м-ын дайн гүйлт. МОТОБОЛ Мотоцикл дээр фут- бол тоглох. ОБРУЧИ гимипастикийн цагираг ОПОРНЫЙ ПРЫЖОНК Тул- гууртай харайлт- ППЦИЗАЖ 1. Аль эгэл. орны ерөнхий байдал, байгаль. орчны гоо үзасгэдан. 9. Байгалийн сэдэвт сураг. ПЛАВАНИЁЕ усанд сэлэх, усч- лах ПЛАВАНИЕ 8 НАПРАВЛЕ- НИГ чиглэлтэй сэлэх, ПЛАВАНИЕ ВОЛЬНЫМ СТИ- ЛЕМ чөлөөтэй салэх, чөлөөт Сэ. лэлт ПЛАВАНИЕ КОМПЛЕКСНОКЕ холимог сэлэлт, ПЛАВАНИЕ НА РАССЛАБ- ЛЕНИЕ бие сул тавьж сэлэх, ПЛАВАНИЕ НА СКОРОСТЬ, СПРИНТ хурдтай сэлэх, ПЛАВАНИЕ НА СПИНЁ гэд- рэг харай сэлэх- ПЛАВАНИЕ НЕ ПО ПРЯМОН ЛИНИЙ хоөндлоц гулд сэлэх : ПЛАВАНИЕ СПОСОБОМ БАТ-- сэлэх. 11(0):4071 08419) ИСТОРИЧЕСКИМ И.ПАМЯТНЫМ МЕСТАМ, , Т дурсгальш газраар аялах, ПРЕЛБОЛ: Өөрийн талбайд бомбөгийг газарт нэг удаа ойсны Дараа гараараа эсрэг талын. тал. байд буулгахаар цохиж тоглодог спорт тоглоом. СКАКАЛКА «|Шидмэс» ТЕРРАРИУМ газар уснаа буюу хэвлээр явагчдыг хадгалж, үржүү- лэх агууламж, фЕЛАРИСТ тэмдэг цуглуулагч ФАЛЕТЕЛИСТ марк цуглуу- лагч ФИЛАТЕЛИЯ марк цуглуулаа- Гимиастикийн га ФИЛОКАРТИСТ ил захидал цуглуулагч У рИЛОФОНИЯ Хөгжмийн бич- лГа. лэ ИЛУМЕНИСТ чүдэнэний! хайрцаг, түүний нүүр цаас цуг- “луулагч- - Балтгасэн БаД, ДАШДОНДОВ ЭЦШОНСРИЙН ҮНЭН» -8 Багадаа. би Ярославшина хэ- мээх тосгонд амьдарч байлаа, | Тэнд гол ус, ой мод цөм тэгш- хэнээс гадил эрх дураараа сайхан байдагсан. Шөнийн цагаа би | хүүхдүүдтэй хамт түүдэг галын асахад сууж өнгөрүүлнэ. Гэвч пїз- гон зүйл сэтгэлд үл нийцнэ, Энэ тухай би та парт ярюык өгье, Манай суудаг байшингийн өл» | пийд хэд хэдэн зөгийн үүр бай- даг байлаа. Хэрвээ уурлуулиц гомдоохгүй бол тэд тайван амар 1 амьтад шүү хэмээн ярьц» | Саана, Үнэндээ ч тэр зөгийнүүд кэнийгчүл хатгана, Ганцхан иа- Найфамдлын зуслан Хайрын өдөр зуслангийн дээгүүр | Холын шувууд ийсээд ирлээ Ханшийн ногооны үнэр ханхлаад Хангайн сайхан бүрдээд ирлээ, Ээ гялай, вэ гялай Ээ гялай, вэ гялай Зусландаа бид очно доо Ээ гялай, зэ гялай | бугаатайхан амарна дал | Сар парны туяан дор Саатан наадаж цэйгэн бүлшс, Хошар нөхдөө урин залаад | Хотхон бүхэндээ найрамдлыг | дуулья Эв хгилай, өэ гялай Найрамдлын зусланд сайхан Ээ гялай, зэ гялай Нараа баясан угтах сайхан Аглаг талаар инссэн эрвээхэй Анхилуун цэцгэн дээр суух | дуртай | Үе төлгийн хүүхдүүд бид нар Үүрд жаргалтай амьдрах хүсэлтэй Ээ гялай, ва гялай Найв йөхөд минь ирнэ Эө гялай, ээ гллай Найрамдлыг бүгдээр дуулиа С БАТМӨНХ ДҮҮ. МИНЬ үү мныь энтэртээ Цомирлогоо дэлгэсэн Гоё улаан Цэцэг: зурав Би Бяцхан цэцэг нь Дэлгэрэг гэж Дор нь залгаж Ваар зурав. Ах . Агаар, гэрэл “Харзггай гаж Аркан талд нь Цонх гаргав, Улайн цэцэг нь Услах савтай «Ургах газартай Ургатад» болчихсонд Хоорхон дүү минь Хоорон баясч Хол дээрээ Хөөрчөглөн дэгдэв, Д. БАТЖАРГАЛ Зуслангийн жаалууд. Дд Сүхба ? ї тУтСХЭР СЕРГЕЙ БАРУЗДИН уЭ: л 3 -7 тн 11 222 майг л хатгадаг байлаа. Гэрээсээ гарах бүрийдээ аль нэганД нь алба шнг саарал хатгуулах ашвэ. Өдөрт хэд хэдэн удаа хатгуулах нодал ч тохиолдоно. Үүнийг зэм маань эд, -- Чамайг Дэггүй болохоор л хатгаад” байгаа иь тар гэхэд: нь -| Би ердоо ч Дэггүйтээгүй- Тэдэнд “оїйртдог ч үгүй! гэлс.өв- рийгдо цагаатган хэлэ, Тэгээд би, -г, Юунд аад руу долтолно ва? Намайг хэй нэгтэй нь андуу. раад байна уу?. Ой хээр явахад бусад зөгүүнүүд иамаїїг хатгадаг- гүй шүү дээ. Гэтэл нэ зогий- нүүд...» гэх шиг бодно, Цаг ху» гацаа улирай өнгөрсөөр... Зө» гийн Довголгооноос мултран гар- даг өдөр гэж үгүй болов. Миний цүд цүүр, хацар, хүзүү ер булд- руу болоогүй газаргүй ажээ, Нэгэн удаа бүр ар пуруун дээрээ. хатгуулчихаад гар хүрч маажинс болдоггүй хичнээн зовсол гээ| Эдний зөгий яагаад падад дургүй байдгийн учрыг эзнээс пь зинэээинн шишинил онинииь ниилна линииннн ажиллнэ хиниииээ охлиинина шинэиииин Өдөрчийн газар Хөөгөөд барамгүй Өөдөө уруугаа Хурдлан сэлнэ, «Атар» зусланд д Ашрагч жаллууд 2Караахай хоөцөлдөл: 7Кирийтэл гүйлдэнэ, Загас биш жараахайг Зүрхэндээ хайрласан жаалууд Газрын хөрсөн дээр Гаргасан удаагүй ээ, Уран жараахай Усалдаа жаргалтай Ухаант жаалууд Зусландаа цэнгэлтэй Д. БАЗАРРАГЧАА СУРГУУЛИЙН МУЖААН Тоглоомондоо гэнэдээд Томоогүйдсэн хүүхдийн Шидсэн бомбог Ширүүн салхн Шиллэсэн цонхны Шилийг гэмтээлээ гэж Мужаан өвгөн Зүүдэлж сэрлээ Суудаг сандлын Суларсан углуурга Сугараагүй биз гэж Сургуулийн мужаан Сураглах нь олонтой Хүрэл царайтай Хүдэр мужааныг Хүүхэд бүр Хүндлэх дуртай Нүддэн хамгаалагч Алшлсаг хүүхдүүд Сургуулийн мужааны Сурагч нь юм шиг дуулгавартай Атга хадаас Аваад ирлээ. Хаягдал хадаас шүү Хаана хийх вэ? гэнэ Завсарлагаар мужаан Зав гаргах дуртай Хувьсгалаа тандуулахад Хувиа оруулснаа Хуралдсан хүүхдүүдэд Хуучлах дуртай Жамц мужааныг 1Каахан ипонерүүд Жагсаалдаа оруулах дуртай їамц өвгөн Ч Жаахан пионерүүдтэй Жагсах дуртай Б, ПҮРЭВСҮРЭН асуух | гайч айгаад с чадиа. Учир Нь, намайг тэднийг гомдоо- гООД байна гэж бодпол лана, Би ТЭДЭНД Ер хүрдэггүй гэдгээ яа 1 Хн їлөӨэ? Зөгий чинь цэг хаад үхдэг гэж яр шүү” дэг. үхдэ лрилцдаг Тийм бол миний буруугаас боли: їиилээд зогий үхээ биз гэл боддог байлаа. Гэвч эзэнтэй пь эиа тухай лрихгүй байж чадсан- гүй, Тэгээд ч ярьсап маань оно- сон юм. Эс тэгсэн бол бүх лпуп- жип шаналис дуусах байсан биз ээ, Нэгэн” орой хатгуулш болсон би гэдэг амьтан иїдээд сууж байлаа. Зогийн эзэн орж ирээд, - Зөгийд хатгуулчихаа юу? гэп. ! --Тэглээ гэн: би хариулан-Гэх» ДЭЭ ТЭДНИЙГ гОМДООСОН гэл та битгий бодоорой. Би” үүрэнд нь ч дөхөж очиж үзээгүй гэв, Эзэн птгэлгүйхэп толгойгоо сэгврээд, - -- Хачин юм даа. Миний энэ ХЭД Ч хачин номхон ямьтад даа хавдар хоол тэвтшттлта гттоттлєлц ттопталтлакү птлпилептлилр тавпгагиити) шишпеттги (28-1-557 Хуфгачин 7117-2127 1! ЯВАСӨ ! | ША ШИ ! ! ї7 ! 1111111:1117 177 Нялх төл тоголон толгодын энгэрт налайх нь Налгар хаврын одрийн цэцэг адил харагдана Цасан буржгар үстэй олон төлийн Цангинан майлалдах нь хөгжим аятай сонсогдоно, Бяцхан хургаа хариулсан хөгжилтэй жаахан жаал Бургасан шилбүүрээ унаж хөгжин баясан дэгдэхүй Хөх ногооны уннар хөндий талаар зэрэглээтэн Хөвсгөр цагаан үүлс сүрэг хурга шиг харагдана Ш. СҮХБААТАР жаалууд Аригч Гар хүрээгүй юм шиг шинэ Цагаан толгойн н0”:00 Мөр татаагүй юм шиг цэвэр Ногоон өнгийн шугамаа Нэгдүгээр ашгийн дүү нартаа бид Нэр төртэй гардууллаа Аригч- гамтай Аринч нямбай Ах өгч чар гэж Алдрай дүү ийр минь баярлалаа Өчигдөр хэвлэлээс гарсан юм шиг Хуудас бүгд нь шишээрээ д Өнөөдөр дэлгүүрээс авсан юм шиг Хавтас нь бас хэвээрээ Сурах бичгээ | нартаа өглөө, Дүүлэн Т. БЯМБАРАГЧАЛ Багыг нь авья уу? ихийг нь авья уу? Ар ын долгүүрээс сайхан алим Айв падад авчирч өглөө Сайхан алимад идэх гэтэл атарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбицатад хэвлэв. -- Чи сонгинод дуртай Мамаас сонгийд9 үнэртэж чинь гэлээ, сфаүулт “Надад огтхой ч уурлаагүйд хАЛрлаан д Өдөр бараг нэг кило сонгино байх. Дапстай, лаар ИЧНЭЭН амт- лиОД л ИДЧИХДЭГ. тайхан гээ! гөв. Гэтэл тэр инээд алдан, хатга- -- Залуу минь, тэдвий Д соВ” даг зөв өө! Манай, Эвги эн р нь гины үнэр авдаггүй Ю ядна “ЯН” зөгий гэдэг амьтан хИВван ин | сын үнэрт дургүй байдвг церо" шээ нь үнэртэй ус юм уу байг сины үнэр авдаггүй хоВ3г тун 1 даг, Миний зөгий сонги өүзочй лургүй. Одоо чи сонгиноо БАйЛЫг болих болж дээ. гэвТэр оуныт хойш зуны турш нэг Ч к) цдэж иш идсэнгүй. Тар Ч шиДсХ-лү, байгаа шөлөнд маань өгий таарвал аваад хаячихна. 3 хатгах вий гэж айгаад ТЭР- балт ! рээ ч тэд намайг хатгахаа соп юм. : Нэгэн удаа би бүр, 9 БЇСО | нээс уутыг Нь Р | БУЦаЛ “нь. очинс үзэв. ЛышЭг хон. ч хүрсэнгү ! 168 ан орчуулсан 4. гангээ ! Сайн найз мниь санаанд орлоо Ив иишлхэн хуваах гэтэл Их бага зүсэж орхилоо 7 Ихийг нь Багыг нь авах уу ТЭВАГЭЭТ Баахан хугацаанд бодож зогслоо | Багыг нь найздаа өгье гэтэл Багшийн хэлсэн санаайд ороож Ихийг пь пайздаа өгөхөөр:шийдэл | Энгэрийн халаасандаа хийгээд гарлаа ї й Саарал даага минь Саарал даагатай давхиж явлаа | Салхи малгайг минь аваад хаялаа | Унасан даага минь үргэж давхиад Уцахын даваанд арай гэл. тогтлоо Бууж очоод малгайгаа авлаа Буцаж мордоод цааш давхилаа. аага минь хэрэв үргээд булгивал анал би тогтохно уу гэм Өмссөн малгайгаа шүүрч аваад Өмнө талд нь шидэж орхилоо Тэгтэл харин саарал даага минь Тэсэл чадалгүй булгиад хаячихлаа Өөрөөсөө болж ойчсон болохоор | Өвдсөн үгүйгээ мэдсэн ч үгүй Саарал даагаа жигшээчихээ | болов уу гэл: Санаа зовсоор явган харилаа, ЗЭЖИЙН СУРГААЛ Найрсаг хөөрхоц ааштай бийвал Найзууд олонтой байдаг гэсэн Уур уцааргүй инээн явбал рт удаан пасалдаг гэсэн Хүний үгийг сопсож авбал Өөрт заавал тустай гэсэн Эрдэм ном их сурвал рхэм баян тэр гэсэн Ээлс шадад ннгэл: хэлсэн Эрхэмлэн санаяг яваарай гэсэй З. ЯДМАА | 58 дахь жилдээ. 9 1М247(1702)8 4981 онн7 ушар сафын 3 Ф баасан Э Үнэ: 10 2777) БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн лын дарга 10. ЦЭДЭНБАЛ БНМАУ-ын Ардын Их Хур- Тэргүүлэгчдийн дарга С, ЖАЛАН.ААЖАВ орлогч лын БНМАУ-ын Ардын Их Хур- Тэргүүлэгчдийн дарга Н, ЖАГВАРАЛ орлогч лын бичгийн зарга Ц. БНМАУ-ын Ардын Их Хур- Тэргүүлэгчдийн нарийн готов БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч гишүүн С. БАТАА БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч гишүүн Г, ФЧИРБАТ БНМАУ-ын Ардии Их Хур- шин Тэргүүлэгч гишүүн 0. УДВАЛ БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч гишүүн Л, тҮДЭВ . БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгч гишүүн Б. ЛАМЖАВ БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын дарга Б. АЛТАНГЭРЭЛ Пээ: 000001010011101 100071 ЦЦЦЦЦЦ 10100 01100110 101 1 11 103 анхдугаар чуулган 1981 оны вур- гадугаар сарын 29-нд Улааибаа Ё тарт боллоо, .- Жо БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Ё энэ удаагийн чуулганаар: -- БНМАУ-ын Ардын Их Хур- Ё лын байнгын комиссуудыг сонгож байгуулах, - БНМАУ-ын Ардын Их Хур» лын Тэргүүлэгчдийг сонгох) -« БНМАУ-ын Сайд Зөвлөлийг байгуулах! - БНМАУ-ын Ардын шалгах хороог байгуулах! Дээд шүүхийг нарын хянаи -- БНМАУ-ын 01150: зшнишинийшининийинииииниининнинийнининицииннини шини ”ТТ ол БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын арав дахь удаагийн сонгуулийн ла 41 ыи 11 132 | 14 1 Ч| | 21 1 м ! нгЦи Їл ) -| БНМАУ-ын Прокурорыг то- инлох! »- Дэлхийн орон бүхний пар- ламент, ард түмэнд хайдаж гяр- гасан ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн уриллгын тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын мэдэгдэл: -.- БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лааа Ази, Номхон -далайн орон бүхний парламентад хандаж” гїар- гасан уриалга) -»- БНМАУ-ын Ардын хяналт шалгалтын хуулийн төслийн ту- хай илтгэл,- -» БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын регламент, БИМАУ-ын ҮИД- сэц хуулийн 66, 73 дугайр зүйлд 1111) ! 11711111 | ) 1 "7 ТҮТГ : төс- взөрчлөлт оруулах хуулийн лүүд” болон БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн азар- лигуудыг батлуулах тухай илтгэ- лийг тус тус хэлэлцэв, Тус чуулган БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дар- гаар МАХН-ын Төв Хорооны ерөн» хий нарийн бичгийн дарга Ю, Цэ- дэнбал гуайг улируулан сонгон. 10, Цэдэнбал гуайг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлагчд- дийн даргаар дахин сонгогдсон явдалд депутатууд, зочид халуун бияр хүргэж, амьд баглаа цэцэг барив, Мөн Ардын-Их Хурлын Тэргүү- Яж лэгчдийн орлогч дарга, Ардын Их Хурдын. Тэргүүлэгчдийн нарийп бичгийн дарга, тэргүүлэгч гишүү- дийг сонголоо, Ардын Их Хурлын дарга, ор- логч дарга парыг сонгож батлав Чуулгаа-БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийг байгуулж, БНМАУ-ын Сайд парын Зөвлөлийн. даргаар Ж. Батмонх гуайг сопгол: батал- лаа Ардын удаагийн чбулган дуусгав Их Хурлын сонгуулийн джилллгаагаа арав дихь аихдугаар амжилттай шилииинийинингиишининин МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧ 5 їининиинииниинниииинийийнии8” 11:31:41 СБНМАУ-ЫН----- САЙД НАРЫН | “ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА, ОРЛОГЧ БНМАУ-ын С89Д нлрып Зөвлөлийн дарга ДАРГА НАР БНМАУ-ын Сайд зарын Зөвлөлийн орлогч дарга, БНМАУ-ын Соёлын Яам- ны сайд Д. цэвэгмид БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга БНМАУ-ын Улсын тө- лөвлөгөөний дарга Д. СОДНОМ Ж. БАТМӨНХ комиссын НАМЫН ШИЙДВЭР ПИОНГЕР СУРАГЧДЫН АМЬДРАЛД ЭЭЖ БИД ХОЁРЫН УРАЛДААН 1978 опд би нэгдүгээр ангиа онц дүнтэй төгсөж билээ. Тэр :цил, МАХН-ын ХУП их хурлын ра- портад гарын үсэг зурах мандат хүлээж аваад гэртээ баярлан гүйлс харихад эзэлс минь: -- Миний хүү намынхаа ХУП их хурлыг сурлагын амжилтаар угтаяс мандат авлаа. Дараачийн их хурал хүртэл таван жилийн хуга- цаа. байна. Энэ таван жилд онц сурч ихийг сурч бүтзэхийн толоо чармайх хэрэгтэй. Шинэ таван хилд хоёулаа уралдья! гэж хэл- сэп юм. Би хичнээн их баярласан гээч. Ингэж л зэж бид хоёр гэр дот- роо ураллаантай ажиллах болсон юм. Ээлсиййнхээ хэлснээр ихийг сурч бүтээхийн төлөө чармайлаа. Саяхан зэж бид хоёрын уралдааны дүн гарлаа. Эзлс минь сар, улирал, тилийн- хээ төлөвлөгөөг биелүүляг М! та- ван жилийн гавшгайч боллоо. Харин би 20 улирал дараалан онц сурч, 15 шинэ зүйлийг анги бүлгийнхээ ажилд хэрэгжүүллээ. Энэ хугацаанд манай бүлэг БН МАУ-ын баатар Ц. Олзвойн нэ- рэмитт бүлэг боллоо Монгол Ардын хувьсгалын 80 яшлийп ой болж байгаа өпс онд надад олон сайхац тэмдэглэлт үйл явдал тохиолдлоо. «Эх орноо хэн сайп мэдэх пэ?» асуулт харпул- тын уралдаанд Ардып хувьсгалын үйл хэрэгт оролцож явсан лх ХҮҮ гурвап партизан, 1921 оны илмып гишүүн өвөө нарынхаа тухай би- чиж дөрөвдүгээр байраид шалгар- лаа. Уралдааптай ажилласан эөйэ та- ван жил эзнс бид хоёрт маш их баяр баясгалан авчирсан юм, УЇГ таван жилд зэл: бид хоёр дахин: уралдаантай ажиллах бол- но. Найз иар аа! Гэр дотроо аав зэттэйгээ ч юм уу, ах эгч, ДҮҮ нарынхаа хэн нэгтэй нь уралдалг амжилтад хүрэхийг уриалтя! Хо Шин Миний нэрэмжит ар- ван жилийн 14 дүгээр сур- гуулийц 6-гийн «В» ангийн сурагч Т. ТУНГАЛАГ ААВ, ЭЭЖИЙН АЖЛЫН ГАЗРААР Малай орпы лионер сурагчид шонерийн болон ходолмор зус- анд амрахын хамт үйлдвэр, х9- өө аяс ахуй, соёл урлаг, түүхт “гурсгалын газруудтай танилцаж, х орноороо тойрон аялал хийдэг айхап уламжлалтай билээ. Нийс- злийн 15 дугаар сургуулийн 7- чйн «Дэ» ангийн сурагч Б, Мөнх- с эй» уулзахад: ЧиНЫН СҮЛЭн пионерийн «Нарс» услаид амарч Дархан хотын гид- ! нер С. Ганбаяр, П. Отгонбаатар, нийслэлийн 84 дүгээр дунд сур- туулийн сурагч -Д. Туул нарын олон иайзуудтай болис шинэ дуу, шүлэг, бүжиг сурлаа, Мөн Д. Сүхбаатарын из- рэмшит улсын хэвлэлийн ком- бинатын зүйл ажиллагааг үзэт, тэргүүний ашиллагаатай ах эгч нартай уулзлаа. Эпэ үйлдвэрт хүүхэд бидпнй хамгийн дуртай хэвлэл, дотны БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр ор- лөгч дарга, Шинжлэх ухаан, улсын хорсоньд дарга Д. МАЙДАР БНМАУ-ын Сайд ипрын , Зовлолийн орлогч дарга, Ч. СҮРЭН МӨНХЦЭЦЭГИЙН ЯРИА БНМАУ-ын тєхни» м. БНМАУ-ын Сайд нарын Завлалийлн нэгдүгээр ӨР- логч дарга Т. РАГЧАА БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга пэлжээ хнтектүҮр. ” Зөвлөлийн орлогч да ц. молом Зураг дээр: Пнопер Б. Монх-цэцэг, илгээлтийн эзэн үсэг өрөгч Д. Амарсанаагийн ажилтай зөвлөгч багш «Пионерийн сонин хайлзгдэнс байхыг үплэн» үзлээ. «Пионерийп үпазн» сонины үсэг өрөгч, МХЗЭ-ийн илгээлтийн зази Д, Амарсанаа эгчтэй уулзлаа. Амарсанаа эгч өдөрт 950 мөр үсэг. өрөхөөс 1200-1300: мөр үсэг орж, төлөвлөгөөгөө байпга давуулдаг тэргүүний өрөгч юм. Хүүхэд бид ах эгч нарынхаа хөдөлмөрийн сайхал амтиглтыг нү- дээр үзээд хурдан том болл: амжил- та-нилцаж байгаа нь. чин, малчин болох хүсэл улам бадарч байна. Би удахгүй Өвөрхангай айм- гийн Зүйл сумын «Хөгжилэ нэгд- лийн хоньчин Төмөрравтаа ахынд очиж тусллхаар ф... Жи сэр, явна гэж ярилаа. С. БОЛООШ БНМАУ-ын” Сайд нарын БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, БНМАУ-ын Барилга, ар техник хянал- тын улсын хорооны дар- га С. ЛУВСАНГОМБО “аЗУУХ»-АА “сүүхдийн хөл тасардаг- ал гүй газар бол «Пионо- “оорийн үнэн» сопин юм. Бич- Б сэп мэдээгээ огох, зохиосон лшүлэг, өгүүллэгээ үзүүлиг, “уовлолгоо авах гэсэн | хүүхдүүд одорт ХЭД хэдээрээ ирцэ. “(Саяхан | сопыны | редайцийн ороонд долдугаар айгийн нэг охинтой Ууулзал, санамсаргүй “яриа үүслээ. Тэр охины хамгий хайртай хичээл нь уран асохнол тэнэ, Ёр Ив «Яваандаа» зохиолч болох хүсэлтэй хүүхэд юм. Сайа- аглсапаа, сайхан ч тэмүүлэл, “Гэвч бид ярилцлаа. -- Зохиол хэр зэрэг ушидаг “вэ? Д.Нацагдорж, Ц.Дамдинсү- ї, Ч, Лодондамба, Л. Түдэв, 5 Ч, Лхамсүрэн, Д.Гармаа, М. Чи- 8 мад нарын хүүхдэд зориулж бич- СЭ 01 бүх зохиолыг уншиж ам 8 сан уу? С. Маршак, С. Михалкор, БА. Барто, Ч. Айтматов, Л. Наси- Б лийн монгол хэлээр орчуулагдсан "Б иомуудыг бүгдийг уншсан уу? -- Уран зохиолын сурах би- Ё чигт байгаа зохнолуудыг л унш- ГБ сал, Сурах бичгээ л ушшдаг. За- Б рим шүлэг, аахиолыг цээжилсэн “Б тэй? охин хариулав. -- Тэгээд шүлэг, өгүүлэг бич- дэг үү? -- Одоогоор үгүй, "бичнээ. -- Яваандаа гэнээ? Чухам хэ- -зээнээс. . | -- Ирэх жилээс ч юм уу түү- ний хойтон тєилээс оролдож өэхэл- 1-8 10 -- Тийм байдаг байж... Ярна ингээд дууслаа. «Ярваан- даа» зохиолч болохыг хүсч мо- ов роодож яваа энэ охинд би зоөн- г5 доо юм яримаар сапагдаад бай- ОЛЖ Гэвч тухайн мөчид амжсан- 5 түй. Нөгөө талаар, хэрэв миний гж Эї яриа ганц тэр охинд бус Б.зашэл амлыг «яваандаа» амжгуул- 75 на гэж бодон: явдаг бусад хүүх- тш дүүдэд өчүүхэн ч атугай санаа ӨГЧ, тус болохсон болов уу гэл ор “аиаснаас «Дүү нарт хэрэгтэй 15 юм» эрж, биеэ бэлтгэв. За, тэ- ГБ тээд уран зохиолоос анх сапйза “Б Сэдсэн болохоор їоун түрүүн түү: Яваандаа Ё Ё гн 32233 л эхлэх нь зор биз ээ! Е Хүүхэд бүхэнд хайртай хичээл Ёс йг нь мэдээж, Хайртай хн- Чвал-нь дуртай мэргэжил болох бий, Ерөөсөө тийм тохиолдол байдаг гэв: үзье, Тэгвэл уран 20- ЖиоЛД хайртай хүмүүс хэззэ хэр- ХЭН эхэлж байгаа гэ? «Би дөрвөн иастайгаас эхлэн “цээжээр шүлэг зохиож байсан. “Арван нэгтэйдээ хэд хэдэн урт “найраглал бичиж, Горпцийн маг- байж билээ» дурсамтдаа “Бараг л тавтайгаасаа эхэлсэн» БЭ А, Блон бичсэн байна. А. : «Бичиг үсэг сурмагц /Толгой холбосон» гэнгээ, Їїроло- Р их охнолч М.Горький настайгаасаа өдрийн тэм- хөтөлдөг болсон. Энэ маань болох-айхны алхам бай- " тэж дурссан бий, Манай зохиолч, бичгийн хүмүүс бүгдээрээ зохнол бүтээлээ сэн баримт байна. Одоо йд болсон яриа руу эргэж бичгээ л уншдаг», ! иш шиииагиииииииииий Р цуут Ши Л | “ӨӨРИЙГӨӨ СЭРЖ ОЛНО ГЭЖ 1О0У ВЭ? ҮРГЭЛЖ ГАЛ-ЛАХЫН УЧИР “ЦАГИЙН ХӨЛ ӨМНӨ чЯпдандаа бичнэ», лзэс ч юм уу, шилээс эхэлцаэ. «Ирэх түүний ин хойтоц Хэдэн иастай охин мг гай в! байгаа. билээ? 15-тай аавын шүү дээ. Дүү миш, хожимдож явай юм биш биз! Ядахдад хариугүй ягаа- хан юм уншсан, сурах бичгээсээ төдийлөн хэтраэгүй байдаг. Яана Ар маЬ хичээлээсээ аль нэгзиД лүү их дур сонирх хайртай болно хай: буяг шавийн тэр хичээлийп сэдвээр өөрийгөө хязгаарлах бус, бие дааж, хичээ- лээс гадуур арвипиих мэдлэг ху- римтлуудахыг хэлдэг юм» гэж ЗСБЁОУ-ын гавьяат багш. С. А. Гуревич бичисээ, Үүнтэй холбоод бодсон ч бидэнтэй ярилцсан су- рагчийн «Урал зохиолд хайртай, хал урац зохиолын маргэжилтэн, зохиолч болох хүсэлїүй» гэсэн бодол пь тун өрөөсгөл бөгөөд хүсэл мөрөөдлөөсөө хоцорч, ихээ- хэй цаг алдаж яваа том биш үү? Зүй нь энэ охин. юм уу, “бас тийм хүсэл мөрөөдөлтэй хүүхдүүд ийм насан дээрээ ядалг оорийн орны нэрт зохиолчдын болой га- даадын зохиолчдын эх хэл дээрээ орчуулагдсан зохиол бүтээлийг хэдийлээ уншчихсан, авьяасал туршин сорьж, аихпыхаа шүлэг, өгүүллэгийг бичсэн (нийтлүүл- сэц) баймаар!ї Гэвч үүнийг цааш үргэлжлүүлэхээ больё, Минии хэлэх гэсэн зүйлийп зорилго ер- дөө зохиолч болох тухай биш, хүүхэд--дүү пиарын насны тухай, цаг хугацааны тухай юм. Тэгэ- хээр сор иэг еиншээ авбал дээр! энтий аймгийн Биндэр су- Ж мын сургуулийн сурагч, ул- сын нэрт апчин хүү Эрдэнэцогт биологийн. хичээлд онцгой их дур сопирхолтой хүү- ХЭД юм. --«Би биологич болно. Ан амьтай судалдаг мэргэжилтэн болго» гэж ярьдагажээ.Энэ хүү- гийн тийм сонирхол: аавыгаа да- галт, зургаан исстангавасаа ан авд явдаг оолсонтон холооотой оаАйж ч мэднэ. ФрдэнаэцОогт зургадугаар шигид байхдаа 200, долдугаар ангид банхдаа 444, цанмдугаар айгид байхдаа 09, намар нь 670 тарвага агиаж, арьсыг инь улсын бэлтгэлд иинлүүлснээс гадиа. янз бүрийн амьтны эвэр, туруу, араг яс, арьс, шүд, С06о, чихмэл зэргээр сургуулийнхаа байгалийн. кабдииетииг бараг л музей болтол пь «баяжуулжээ. түүний авалж, бэлтгэсэн солон- гын арьс олон улсын яармагийн алтан медаль хүртэж, өөрөө пио- нєр сурагчдын « Хөдөлмөрийн У улирдын»г | ажлаараа шалгаран БїзЦАУ-ын пнонерийн зусланд амарсан байна. Түүгээр ч барах- гүй өсвөр үеийихинй В00 маг рийн. гүйлтийн аймгийн аварга болжээ, Энэ нь хээр тал, ой ховчөор ан хөож, ядрахыг үл ан- зааран гүйж явдагтай нь холбоо- той байж таарна, Насны хувьд зорүүгүй “шахам дээрх охни, хүү хоёрын хувьд нидээд ялгаа харагдаж байна. : хайртай хи- Хэн нь хурдан осч, чээл, дуртай мэргэжлээрээ. аль нь нх «газар авч» цаг хошин байна ВЭ? ЭР ах юм бий. Өөр бас нэг анхаар ! Ямараал хичээлд (мөргэжилд) хайртай байна гэдэг, гагцхүү түү нээ гол болговд бусдыг Фрхино, 209) СЭ8л Танин Ц Ш | Ш ! МЭРГЭЖИЛ 111117! Лувсангийн "11111116 иас єссєн ЧИНЬ ГҮЙЖ ЯВНА үл тооно гасэн үг огт биш Зохиолч Л, Толстой нэртэй зохиолч: болсоп хойноо ч филп- нийн ленц сонсон, А,С. Пушинин геометр, математинийн ном цуг- луулж, судалдаг байспыг бодтб. юм, Л. Толстой «Дайн ба элх» алдарт ромапдаа, физикийн нэр томьбог оргон ашигласан. А.С, Пушкин «Уран бүтээлийн дөпрүүн сэтгэл зовхон яруу найрагт тодийгүй геометрт ч хэрэгтэй» гэм бичсэ- ний учрыг саная. Манай хүүхдүүд Надл Рушепа- гийн тухай сайн мэднэ. Улаа!н- баатарт төриг өссөн энэ охиц хар иялхаасаа уран зураг сонирхон оролдсоор 18 нас хүрч амжаагүй хүүхэд насандаа 11000 гаруй зу- раг бүтээлээ. Зураг зураад л байгаа юу? Үгүй ээ! «Надя өөрийнхөө насанд байл боломгүй, хүч хүрэмгүй одон боть ном уншсан, хачин их эр- мэлзэл, тэмүүлэлтэй, туйлын олон талтай байлаа, Тэр хогкинм, Сбү- жиг, театр, нипонд дуртай, хаана үзэсгэлэн, музей нээгдэнэ. тэнд л байдаг хүүхэд байсан» гэл зөвлөлтийн нэртэй зураач В.Вн- тагин. бичжээ. Юунд тэр вэ? Хайртай хичээл, дуртай” маргэж- лэврээ түргэн өсч, бага наснаа- саа ихийг амин бүтээх, цаг хо- жих- гэлс л тэр шүү дээ! Нада Л. Н. Толстойн «Дайн ба энх» романы чимэг зургийг хийхийн тулд тэрхүү том номыг өдий тө6- дий удаа давтан уншаад, зцэст нь урьд өмнөх нэртэй зураачдын олас хараагүй соннн дүр зургийг нээж, бүтээсэн тухай ч бичсэн байдаг. Аливаад үнэн. зүрхнээс шохоорхон дурлана гэдэг чухам- даа ийм байдаг байна. 7 гуулийн сурагч 1, Болдовя- рыг манан сонины уншигчид бас апдахгүй. Нэрийг нь мэдэхээр барахгүн түүнд захидал Ончнц- гээдэг. Эх орныхоо өнцөг булан бүрээс түүний авсан захидлыг эмхтгэвэл одоо бараг нэг боть болжээ. Энэ хүү юугаараа ингэж алдаршив, Зураг! Хамгийн гол нь эрт эхэлжээ. Дунд сургуульд байхдаа өөрийн болон олон улсын хэд хэдэн уралдааны . тэргүүн шагиал авч, дэлхийн .хүүхдийн ассамблейд оролцон, нэрт зураач- тай хамт уран бүтээлийнхээ үзэс- гэлэнг нийтэд дэлгэн үзүүлнэ гэ- дэг том амжилт. Бас л зураг зураад байдаг хүүхэд үү? Үгүй ээ! Математин, шугам зураг, эх "хэл, тадаад хэл сопирхоп оролд- дог, эвлэл, пионерийн сонгуульт ажилдаа. санаачилгатай сурагч юм. инслэлпин Оо дүгээр сур- Миний бодоход Г. Болдоа.г, 9Ө- рийгөө нээж оллсээ,. Сурагч бай- хад «Би чинь хэн юм бэ?7» гэсэн асуулт саавил тулгардаг. Өөрий- гөө ари олох ярвигтай ажил үү- нээс эхэлдэг. Аль болохоор эрт ийм асуулт тавиад эрэлд гарвал тодий чинээ сайпса н, Өөрийгөө хэн, болохыг, ямар ажил маргэ- илд авьяастай болохыг эрт олно гэдэг ер заагдсан хичээл, өгөгд- сон даалгавраар хлэгаарлагдахгүй, харин сонирхсон зүйлийнхээ да- гуу, холбогдох пом зохиолыг бие даан уншиж, тамдэглал хийж, өө- роо өөртөө асуулт тавьж, хариуг нь гаргаж, тэр талын бүдгам ду- гуйланд суралцаж, цаг үргэлї вогион мөрөөдөл, шина зүйлийг арж, зохион бүтээн, ёстой л «Идэх хоол, унтах нойроо мар- Э, гү СКОХЭ) тах» хэрэгтэй гасэин үг юм. гэж амшилтад хүрсэн ажилчин, малчин, эрдэмтэн, зохиолч үй түм. Хорь хүрэхгүй насандаа доч, тавьтай хүний хийвэл зохих зүй- дийг бүтээсэн хүн янз бүрийн салбарт олон зуугаараа буй, ч Буур зүйн ухааны нэрт ар- Дэмтэн, ЗХУ-ын социалист 5 хөдөлмөрийн баатар, анадс- мич фиктор Глушко бүр тавду- гаар ангийн сурагч байхдаа ямар нэг сэтгүүлөэс их бууны зураг олж үзжээ, Яагаад ч юм тэр зургаас харахад уг их бууны бү- тэц, овоо хараа дутмаг, хүч Ча- далгүй, найдвар муутай мэт бо- догдсон байна. Тэгээд засч сайлжг- руулахын тулд геометрийн айна- лиз, дифференцийн тооллын ном, сурах бичгүүдийг үй зайгүй ун- шиж эхэлсэн, хожим нь тэр бү- хэн кибернитекийн мэргэжлээр зохион бүтээгч болоход тус бол- сон тухай дурсан бичсэн бандиг. Багаасаа авьяас билэг нь тс- дорсон, нэр цуутай хүмүүсийн тухай ингэлс ийшээ татахаар 3а4- рим хүүхэд «Тэр ч яахав, сод хүмүүс, онцгой авьяас! Надад Яан. тийм авьяас билэг байх би- зээ» гэх буюу «Би юунд ч авь- яасгүн» гэж хэлэх тааралддаг. Зүй нь ингэж хэлэх, бодохын оронд өөрийгөө эрэх, танихыг хи- чээх хэрэгтэй їом. Багаасаа ийм эрэлд гарахгүйгээр, эрдэм мэд- лэг, тухайлсан ажил мэргэжилд шохоорхон дурлахгүйгээр, түүний төлөө цаг зав, бие сэтгэлээ заориу- лахгүйгээр ямар ч авьяас- билэг илэрч хөгждөггүй, тэгээд хүн өө- реө амьдралын тагцан дээр тод томруун гарч ирдэггүй. Элэ бол гарцаагүй нэг үнэн! “Ёйртай хичээлгүй эцэстээ хайртай мэргэжил- гүй хоцорч мэдэх юм. Айм- шиг гэвэл энэ. Улс орны хувьд ч туйлын харамсалтай хэрэг бол- по, Ямар нэг бүлгэм дугуйланд явдаггүй, хичээлээс гадуур бие дааж юу Ч оролддоггүй, олон нийтийн болон эвлэл, пионерийн ажилд идэвхгүй хүүхэд сонгосон мэргэшилгүй өтөлж болох юм. Нөхөх амаргүй. Үүний тулд яах вэ? Хүүхдүүд--дүү нар минь та бүхэй толгойгоо зуухтай зүйрлэл яваарай| «Зуух»-аа цаг үргэлж «галлаж» хэзээ ямагт дулаан байлгахыг хичээж байгаарай! Нэг хөрвөл дахин бүлээцэхэд хэцүү «зуух»-ыг байгаль эх та бидэнд заяасан юм шүү! Ном унш, уураг тархиа эрдэм, мэдлэгээр мөч ху- рам бүр цэнэглэж яв гэсэн үг шүү дээ. ншиж, судлахаа өчүүхэн тө- 20 ДИЙ зогсоовоос сэтгэхээ бо- ДиНО, «Зуух хөрнө» гэсэн санаа шүү дээ! Ерөөс хүний эрхэм дээд зорил- го нь сөвхөн өөрийгөө бус бус- дыг илчээрээ дулаацуулж, гэр- лээрээ гийгүүлж явахад байдаг юм, Энэ бүхнийг өчигдөр ойлго- соп бол маш сайн! Ойлгож ам- жааагүй бол яг одоо. Өнөөдөр! Энэ мөчөөс эхлэх пь чухал| Маргамшл хэмээн хойш тавьж болохгүй, Бүүр багаасаа ойлгосон бол илүү сайн байх байсан, Гэвч яахав. Цагийн хөл өмнө чинь гүйж яр- на, Хэзээ ч саардаггүй, саатал: хүлээдэггүй цаг хугацааны хур- дан хөл өмнө чинь кширийлгэж явна, Түүнзэс бүү хоцрогтун| Хүүхдийн зохиолч С. НАДМИД Ин- хүүхэд с111111111111 1 ШШЦШИИНИ0111 27551108 Шан ш 1111 11111 1111111011111111 1 01111701 111Й1111111111111111111111111111 Адууны үнэр гэнэт ханхлаад цамайг сэрээчихэв, Ах. адуугаа цуглуулаад гадаа хурважээ, Гарт шзадаас өөр хүн алга, манайхан бүгд гүүн зэлэц дээр дуу шуу огшїїглүүлэн.. гурийлж, эмпэг унага чарлан, адуу мал унгалда- па. ис тас унтчихсан байв. Даан ч өчигдөр үдэш, маргааш гүү барина гэх сургаар, хүүхэд хүүх- лээс илүү хөөрч хөөрцөгдөөд ун- тахгүй. аав. ээждээ. зэмлүүлсэн ил үү! (Би долоон настай бай- сан зом) Миний: хөөрсний учир бол өнөөдөр гүүн зэлний уралдаанд айлынхаа хоёр охинтой уралдах болсонд оршиж байв. Тэр охид иа- даас изг хоёр нясны эгч гэлээ ч би таднээс өөрийгөө том- гэл: бодолс явсан цаг, ,Манай хот: айлын хүүхэд гэвэл ердоо л бид турап. учир “өнөөдрийн уралдаа- ныг бадохоос миний ипзэд хү. раэд байлаа, намайг бодохоос өгдөггүй, дахин арж, Тэр муу хоёр охин яан: гүйцэх Вэ? гэк сэтгэл догдлоод болж плїїлыпхиаараа: ахин хүмүүсээс Маргааш Гэрэлмаа, чигмаа бид гурвын хэй нь тү- рүүлэх бол? гээд л үгний хариу сонсгэк чадахгүй хөхрөөд явлаа. Айлын хүмүүс надад -с Ай даа, эр хүн чи лалгүй -яах гэ -- Төр бяцхан хоёр охиныг ч Ёстой. чи тоосон дотроо булпа бил дээ | гацгаэнэ. Би өөрийгөө хэзээд гэтє. бардаис байсан Ч данд Гоп- түрүү- гэсэц та- Над шиг муу «хурдангүй»э хүүхэд тар хоёрыг ч арай гүй цэхгүй байх аа! гээд амьханлаа их ол битой: шошийл байв Ах уургач хулыг уначихсан унага. уургалш байна Түүний өчигдөр оройхоп харуулдан салис барьсан шинэ “Уурга өг” лөвөптий наранд хул морьтой «нь адил алтрап гялалзаж, уурганы нь үзүүрт уясан цэнхэр хадаг наммөах нь сэтгэл хөгжөөж ор- хив. Ахын ташуур шавхийн дуу- гапахад, бөө өдму бүт үсэрч, тапны гарал тоглосон урт уур- ганы узүүрт тошийтал махалсан Сайлалтай. СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР НУУРЫН ХӨВӨӨНД ТӨРСӨН БОДОЛ шувууд алсын Эх нутгаасаа буцсан “Мөнгөн болор гялтганасан, намрын жихүүн оглөӨо Мөсөд зайрмаг толиорсон, нуурын хөвөөгөөр явахад Цайран хоөсрөх давалгаа, эрэг илбэн наадаж Цахлай шувуун дуу алсын алсад замхарна Наран гэрэл гялтагиаж, нүд алдаж цэлийх Номиц цэнхэр мандлын яралаах усыг ярсаар Давалгаат энэ нуурын эзэп нь би гэсэн шиг ” Давхар цагаан байгайн шиг | " - хөлөр онгоц хурлдлана. Зэгэс- НР -атан, 2: ? нуурын - цэнхэр манллайс 2-4 Д.Сүхбаатарын цэрээцжит түрүүлнэ 3 “Улиран солигдох жамаар 11861" Пи хээ: үхаврхан унага адууны х сода “отэсэхээр гуд угЧлин 5/ ЦАВНан Хүний гарт анх бариг- Одаж, буй хайгал унага чарлахад х нь хайгинатал янцгаан, уна- гайд цоцсоц хүний толгойг сам- рах гэснээ гэнэт зөрж тонгорох, гэнэ. Гэвч эзэн хүнийхээ Хаая| Хааля| гэх дууны зөөлөн өнгөнд тайтгарч үрээ ха- рамласан тэр амьтан тогтож Яд- на. Азарганууд унагаа харамла. ” | її!!! салхи сэнгэнэтэл унгал- данс, ийш тийш давхнх авч хү- мүүст төдий л ойртохгүй. Ха- шир бүдүүн гүүгүүд аль хвдүй- нэ зэлэн “Дээр очоод упагаа, үпарлэн сүүлээ шарвалс аогсоио. Харин эпө жил буй байдаснууд зэлэнд бариулж упагайыхаа айлс мэгдсэн Дууг сонсоод хий л уульхирдан хулшихад, азарга хойноос нь хүзүү тавиц далхилс Очоод, хавьтсан газраас өмөр тол хазахад, цаадуул нь шодгор сүүлээ шарвагапуулан далласаар зэлэн дээр хөөгдөн ириз, Адуу ингэш сүлжилдэн, пойтоцн газар пишигпүүлэн хурдалхад, 119:1:5 Ний. мапан, суунагласан. ногооны шүүдэр упан газрыг хар: ногоон зураасууд тэртээ эөнөтээ рүү су- пайн: үлдэнэ, Унагаа барьяг дуусуут гүүн зэлнийхээ Дэргэд ширээ ширдэг засаах, ерөөл дуу, идээ булаа эхэлнэ. Гүү барих ёслол цэйнгэ- лийн нэг нь хүүхдийн явган уралдаан байдаг шүү дээ. Гүүл аэлний гадас дээр өрөм бяслаг, боов чихэр тавпад хүүхдүүд түү- цийг уралдал: авдаг юм. “Түрүүл- сэг хүүхэд гадас -дээрхийг авах боловч уралдсан хүүхэд бүгдэд тэнцүүхэн: хувааж. өгдөг сайхан Журам бий. Бай: шангаа хэдий хуваалс ардаг ч -гэлээ, түрүүл- эз гэдэг бахтай Гарэлмаа, Гопчигмаа” бид. гу- рав уралдах боллао. Би” веөрий- гөө хоёр охиноос дархан түрүүл- пэ гэж бодон: байснаа түрүү пь өгүүлсэн билэл. Уралдаанаар явахад миний инээд хүрч, золтой л нэг эвгүй үг хэлчихсэнгүй, Юу вэ гэвэл, бид гурвын өмнө.эрэг тай вмагтай “нийлсэн: хэдэн том хүүхэд уралдахад, Дорж гэдэг өндөр бор хүүхдийг сүрхий хур- дан гэж арай цаахнаас гүйлгэсэн юм. Тэгтэл нөгөө Дорж бүх хүүх- дийгламын дунд гүйцээд. түрүүлж ирлээ. Би түүпийг харж ихээр Залэлсэн өндөр авахад усны шувуудын цувааг Эргийн цагаан хус навчны шүүдрээр үднэ, Мандалт иуурын хөвөөнд солонгын тула татаж Манант өндөр уулсыг үүлэн хөшиг ороож Нисэх шувуун Дуу, орчин байгалийг чимж Наран ээвэр уулын өнгө тавхаа гэрэлтэнэ Уугуул нуурын тшинь хөпөөид будант манан тунарч тэсгэм өвөл ирнээ, Т лул- бины СЭӨЗУС: тоётоВ” тү) 24 2 77-03 амыг 1551: ( “ам алдчихсайгүй, БНН цэл явах ЗУУр) а бас дуугүй байсангүй. яаран НРь раад -- Ээж ээ! ..Бид гурвын нь түрүүлэх бол7 гэвэл мын ын -- За за, дууг ралдахаа. бод! гэж тЬАН ш т х ти, "и1| тий! Ч 5 Бид, гуран эргэх газраа хүрч зэрэгцэн: зогсоод. хүний ДОХНО- гоор гүйлээ. “Гүйгүүт л миний инээд хүрээд явчихап. Гэтэл Гя- рэлмаа, Гончигмаа хоёр иадаас хоцрох янзгүй гүйж байна. Тар хоёрыг би-ийм хурдад гэл са- насангүй. Гэхдээ яах-вэ, хичнээн хурдан. тусмаа “надад хужир биз. Мипий инээд “Улам: хүрч урагш хар чадлаараа “харайлга- сай. боловч лан гарч энэ хоёр охиноос түруү- удаа чадсалгүй. Гэхдээ би тэр хоёроос заавал сугарч: түрүүлнэ. гэм! өөртөө ит- гээн. байлаа. Тэгээд цааш хамаг тэнхээгээрээ гүйвч хоёр охипоос түрүүлэн барсангүй ээ! Тэд- нээс түрүүлэх байтугай ер -нь хоцорч магадгүй нь гэсэн эвгүй бодол “гэнэт төртөл, хоёр тав- хайпаас элс хойш чангаагаад Урагш: ахих. царайгүй - боллоо. Нөгөө айхавтар хүрээд байсан инээд: мппий пүүрнээс “хийсээд арилдв,. Газрын дунд ороод ир- лээ. Хүмүүсийн хөхрөлдөх дуу ч дуулдаж, байна Түрүүчийнхээ “бардалц, байсныг санахаас, хү- мүүс намайг. шоолж хөхрөлдлөө голс таамаглаад, хоёр хөл ч бүр сульдалс орхив. Эр хүн байна эцсийп хүчээ. шавхан харайлаа Намайг. ширүүлэх тутам ногөө хоёр-улам хурдалж байна. «Энэ муу охид иамайг хурдлахаар ДуУриаж . Улам хурдаллаа» гаа миний уур буцлав. Хоёр охин мипїїй түрүүнд салхи С9- вэлатэл гүйлс байна. Шодой гэ- зэгнээс нь бариад авмаар эг- дүүтэй харагдана. Би юу юугүй хоцорч. эхэллээ. Гүүн зэлэн дээрх хүмүүс бүр ч- чанга хох- рөлдөж байна. Би нилзэд хол хо- цорлоо. Гүйяас явахад гүүр халуу буцалж, уйлмаар сапагдал. Хоёр охшг надаас холдон, тавхайгаа гллалзуулан. гүйх нь гүйлэгдэх хөг өйгөрчээ.. Түрүүн ойрхон яВахдад годон гэлэгцээс иь Одод түгэсэн шөнийн, мөнгөн саран бүдгэрч Оч адил гялтаганах, цасан ширхэг бударнаа Монх сарьдаг уулын цасан хүүрэг галалалх нь Монгон саа намируулсац, үлгэрийн баатрыг санагдуулна Гялтагнан цайрах нуурын мөнгөн. болор хөвөөнд гэшүүрийн ирээр цагаан аам зурайна. Ховсгол аймгийн Хатгал хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 9- ийн «А» ангийн БурНЧ цэцэг Бицхап дүү минь гадиаас орж ! ирээд | - Эгч ээ? Над гоё юм бий. Ган Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. “ хойноо ухаарч, улам нчїїс Өө БАТБАЯР-. сн хол “коцорсо лах ч хи ЭЭлүй “би өрөөсөн хөлөө тэврэн, хэд) цоод хэвтээд өглөө. Гэхдээ юм суйлсангүй, хөлд өргөс орсон УУ эсвэл шовх чулуунд ХатгУу. ны дайтай баашлая гэ Хаёр охиноос хоцруут хөл 5, рэн ойчихыг хараад хүмүүс УЛВМ . ч хөхрөлдлөа. Өөрийнхөө 6885. Ошийг хүмүүст “илэрхий бол ор гэдгийг хөлөө төвроэд. 3228 : хийснээ ойлгоод, МУУ хөлийнхөө М улыг цайртал маажиж, яуЛУУЛЛА : гаар хатгаж, болдогсон бол до ! гаргачих юмсан гэж БУЛ ВЛЧЛЫГЙ 2 цэг хэрэг үйлдэх хялба| түүнээс гарах ухаан сийлэх : амаргүй ажза. Ингэн: баашлахын оронд хоёр охиноос сүүлдэж минь яав аа? Сүүлдэх, баашл2- хаас хичнээн цэвэр байя. ВЭ гэдгийг би түрүү нь ойлгосон... гүй, одоо л бүрэн ухаарав. “Гарч болохгүй ширшигт унаснаа” мэдэх тутам холоо улам чанга маатшжлаа, Нүцгэн -хөл «ДЭЭР - минь том том дусал ойчтон байв- Энэ дуслууд миний нүднээс “упаж байгаа ажээ. Би уйлж бай- гаагаа мэдсэнгүй Тэгтэл хоёр охин гадсан дээрх бэлгийг ХУ-.- ваанг авч буй бололтой чимээ сопсогдолс байна. Нүд дүүрэ" пулимстай байсан тул би өөдөө. харж чадсангүй. Ээж: минь «Хэ хүнээс нэрэлхсан рөөд -- Миний хүүгийн хөлийг. өр- гөс хатгачихав уу? “За яах гэ одоо наапг ир! гэк дуулдлаа Тагтал хоёр охины эзэяг--айлын авгайчуул шуугилдалс - Хөөрхий дөө, танай хүү гийн. хөлд өргөс орж саатаагүй сэп бол ч түрүүлэх байлаа шүү. хэмээн хөх- хо!» байдалтай Нааш ирээ хүү минь! Ирж ху- вна ав! гэж байна Ї Би босох гэсэн боловч ичээд болсонгүй. Дамий л. хөлийнхөө улыг шүлсээрээ иоргоц маажиїл хумсалж” байв. Хүмүүс иамайг дуудан аргадсаар -л. байлаа Нилээд удлаа Сүүлдээ тэндээ хрптээд байлтай ч биш, босоод аль нэг тийшээ алга бололтой ч биш, -гарах газаргүй болоод ар- га буюу босож гүүн пэл өөд | тсаахат, хааганасаар очлоо. чин зовж байгааг минь гадарласан хүмүүс намайг -агцэлж харахгүй тонгойцгоон, айсан мэт доогуур харсан чигтээ -- Хүүгийн хупийг өг! -- Хүүд зөндөөй хувь өгөв- рэй! Малд иүдтэй сайн хүү бай- гаа юм гацгаож байла Надад уралдаалы хуцийг, хоёр охипмхоос их өглөө. Өнэ нь иадад тэспэрлэшгүй доромжс- лол боллоо. Гэхдээ тэд иамайг доромилоогүй, гагцхүү би-оө- рийгөа доромжилсон харэг. Өд рийгөо доромжилсон хүнийг, хү- мүүс өрөвдөөд шоолдоггүй. том УУ, тэд “бүгдээрээ мипий царайг хари -чадахгүй, өөрсдөө. гэм бу- руутай мэт-их багагүй хульчиг- нах шиг болж билээ, Таа гэв. Би сонирхож -- юу вэ? гэвэл харна дэлгэжс: -- Үр, надад цэцэг тарилрай гэж айлын хүүхэд өгсөп Бал Хос түүнийг үзвэл үнэхээр цэцгийн үр байлаа. Бид хоёр ажилдаа орж цэдгийн үрээ суулгав. Усла. лаа. Дүү маань цэцэг ургахыг тэсч ядан хүлээнэ. Удалгүй ур- гаж улаан ягаан маш гоё цэцэг дэлбээллээ. Дүү минь баярлаж -- ямар гоё вэ? мипий цэцэг гэж баярлана. Цэцэг нь улам улам Уургасаар, дүү. минь өсөж том болсоор... 13 дугаар сургуулийн саЁ. «Б» зангийн сурагч Ш. шагАНЫЫ ПРОЛӨТАРИ НАР? НАМ, АРД ТҮМНИЙХЭЭ ХЭ ОЮУТАН, СУРАГЧ, ПИОНЕР БАГАЧУУД АА! Г Е165:18:597:18 ХУВЬСГАЛТ, ДАЙЧИН, ХӨ-: МАХН-ын уйл ДӨЛМӨРЧ улдАмжлаЛЫГ | УХ-1:4н 1 Га МВ-7АТ-1-2 ХЭЗЭЭД -БЭАХЭН ГТУН! БОЛОВСРОЛТОЙ, ЦЭВЭР 2 ӨВЛӨН АВЧ, ӨНДӨР СОЁЛ, АРИУН ЁС СУРТАХУУНТАЙ ЭХ ОРОНЧ, ТУУШТАЙ ИН- онерийн | ши БАЙГТУН! “БОЛЦГООГТУН! МАХН-ын ҮЙЛ ХЭРГИЙН 1 ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН х, - л : МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.СухвдАТАРЫН нэрэмжит //б-ын Төв Зөвлөлийн сонин: 028 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 1981 ОНЫ 7 ДУГААР МА48 (1708) САРЫН 10. (МАХН-ын Төв Хорооноос Монгол ардын хувьсгалын 60 жилийн ойд зориулан гар- БААСАН гасан урнианаас). ҮНЭ 10 МӨНГӨ ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨ НАМЫН ХАЙР ХАЛАМЖ ХУВЬСГАЛЫН ИХ ОЙН БОСГОН ДЭЭР, ХУВЬСГАЛЫН ҮР ШИМ ХҮҮХДХҮДЭД Ард түмэнд эрх чөлөө олгойг, аз жаргал эдлүү- лэн, ула орны ирээдүй хүүхэд багачуудад байр баясгалантай. эрүүл чийрэг өсөн торийж сурч боловсрох гэгээн гаралт өлзийт сайхан замыг нээнс өгсөн өгсөмөр ачит ардын хувьсгалын таань түүхт 60 илийн ой болыь: байна. Энэ их ойн бос гон дээр "МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харьяа олон ул- сын анонерийн «Найрамдал» лагерийн цогцолбор барилга байгууламж ашиглалтад орж манай баяс- галийт өсвөр үеийнхэн төдийгүй тпийт ард түтний баяр дэар нь баяр нэмсэн чухал үйл япдал боллоо, Саяхан «Найрамтдал» лагерийн энэхүү сүрлэг сайхин цогцолбор барилга байгууламжийг пам гас- гийн улирдагч 10. Цадацбал, Ж. Баттонх, Б. Алтан- гэрэл, Д.Гомбогсан, С. Жалан-Аажав, Д. Майдар Д Моломшамц, Т Рагчаа, Б.Дэжид, Н Жагварал Г, Адьпа, П. Дамдин М. Даш нар үзэл танилцлаа МХЗЭ-ийн Төв Хороспы нэгдүгээр, нарийн бич- гийн дарга Л. Түдэв, Хүүхдийн төлөө фондын Тов комиссын дарга А.И. Цэдэнбал-Филдтова нар уг цогцолборын тухай нам, засгийн удирдагчдад, птрьж танилцуулав. «Найрамдал» лагерийн анз цогцолбор нь нпйман їкилийн тусгай дунд сургууль, 250 хүүх- дийн дотуур байр, хоолны газар, эмнэлэг, цогооны шилэн хүлэмля: болон соёл, ахуйн үйлчилгээний нийт 100 орчим тохилог, гоётсог барилга байгууламжавна бүрдэж байгаа !0т Эндэхийн паймин жилпийн тусгай дунд сургууль нь сурагчдын сурч боловсроход шаардагдах бүхий л сайхан нөхцөл бололцоо! одр хангагджээ. Цогцолбортой танилцсаны дараа нөхөр Ю. Цэдэн- бал нам засгийн удирдагч нөхдийн хазэт холбогдох Яамдын сайд, дарга нартай болон тус лагерийн удирдах хүтүүстэй уулзаж ярилцав, Уулзалт ярианы үед нөхөр 10. Цэдэнбал Д.Моломжатц нар угцог- цолборыг “барьж байгуулахад чухал хувь нэмэр аруулсан ардын цэргийн барилгачид, түүний удирдах нохөд, зөллөлтийн тэргажилтнүүд, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л.Гүдэв, Хүүхдийп төлөө фолдын Тов комиссын дарга А.Н Цэдэнбал: Филатона нарт МАХН-ын Тов Хорооны отнөөс баяр талархал дэвшүүлш, түүнийг арнг гаж- тай, зөв. боловсон ашиглахыг даалгаад хүндэт 30Т- дын дэвтэрт сэтгэгдлээ бичиж үлдээв. Цогдолбортой тапилцахад ЗСБНХУ-ын Элчин сайдын Яамны эдчин зөвлөх, М. П.Макареев болоп тус Элчин сайдын Яатны ажнлтиууд байлцав. МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧ Вэ? тул” Тээр мг 2 .234 4.3 5 со 2 Д . АЗ ЖАРГАЛ| ГеЧШЭЧИ 1| ЗУРАГ ДЭЭР: МАХН-ын Тов Хорооны ерөпкий иприйн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардыг Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн дарга 10. Цэдэнбал, Хүүхдий | фондын "Тов комнссын дарга А.Н: Цэдэпбал- Филагбва иар: «Найрапдал» лагерьт илонет-7ДҮ32- / М. ЦЭРЭНЛЇАМЦЫН авсан гэрэл зураг, «НАЙРАМДАЛ» ЛАГЕРЬТ єчир, МХЗЭ-ийн “Тєв Хорооны жэ нарийн бичгийн дарга дэв, вар болоц албаны бу- хүч лцов. Мөн ЗСБН -аас /-д суугаа Онд бө- лат шээж, МАХН-ынТов Циэрэнду. Харосны Улс ю-счЖ Товчооны кєттүүн, Нажын Хорооны пл- рийн бичгийн дар”а С. Жалап-Ла- жив. Хүүхлийн толоо фондын Төг Нохнссын дарта А. МИ. Цэдэвбал Филатова, МХЗЭ-ийн Тев Хороо- ты нэгдүгээр нарийн бичгийн дар- теөвлж тиснер Л Эрдэнэчүлүүт, й. МИ. Леєпипий нэрэмжтт БХПБ- МАХН-ын Тев Хорооны Улс торийн Товчооны гишүүн Нв- ки Төв нарийн бичгийн дарга С. Жалан-Ав- шгай, Хүүхдийн төлөө фон- лын төв шиссын дарг А. И. Цэдэнбал-Филатова нар «Найраш- Зүгдайраалх дагерийн өвлийнбайр унэ по” ын рээ ЫН ХУВЬСГАЛ ын ЛЫ! сард Цн Л, Мансны ма| х! шүнээн Өс ХҮЧ Ө үйниөүхтулнн ОР алтсүйй гүрлэ хувьсгалын 00 жилийн ойг тохиолдуулан МАХН- ын ХУ! их хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх талалр авсан үүргийг» Булган аймгийн Орхон сумын үнд сургуулийн сурагч, ийонер Уйдрах уншлаа, Өсвөрийн Сүхбаатарчууд энхрий хайрт на« мынхаа ХУЙ -их хурлын шийдаэг рийг хэрэгжүүлэхийн тулд «Оал- гамж үеэ аяны яагүүр бүрээр то« дорхой үүрэг анчээ. Пионерийн баяраар тус лагерьт амарч байгаа Улааибалтар, Дар- хан, Эрдэнэт хот, 11) аймаг, түүн, чилэн ОХУ, БНБАУ, БНАГУ, БВНУАУ, БНПАУ, БНСЧСУ-ын инонерийн байгууллагын төлө. лөгчид концерт тоглож, «Манай эх ороп-60» гар зургийн үзэсгэ- лан үзэж, «Билпид энх тайван хэ. рэгтэй» сэдэвт цардвал зам дээрх тар зургийн уралдаанд оролцолг, Халх голын ллалтын 40 жилийн ойл дурсгалын хөшөөнд цэцэг өр гон, ахмад хувьсгалчид, хөдөл- мөрийн байтруултай уулзаж, «Иптсркосмос» сэдэвт хөгжилтэй тоглоом, аялал зохиол, галын паа- дам хийлээ. Олон улсын пиоперийл «Най- рамдал» лагсрийн барилга бай- гууламж иж бүрэн ёшнглалтад орсомтой холбогдуулан хийсэн пионерийн знэ баяр ёслолын ажиллагаа нь манай нам, засгаас өсвөр үеийнхнийхээ аз жаргалтай сайхан атьдралымн төлөө хичнээн их анхаарал тавий халамжилдаг, улс орпы жавхлант ирээдүй бол- сан өсөх үе маань ч үвтэгш хү- мүүжилтэй иргэд болж, элбэрэлт нам, зээлтэй хувьсгалынхаа ач гавьпаг ходолмор, сурлага, урлаг, спортын дээд амжилтаар харну- лахад бэлзн байгаагийн яруу тод илрэл боллоо. дал» лагсрийн барилга байгуу- аамжийн цогцолборыг нээж улаан тууз хайчлахад манай өсвөр үеийнхний төлөвлөгч А. НИ. Цэ- дэнбая -Филатовад үндэсний зан шил ёсоор хадаг. шөнгөн аягатай сүү өргөн барь" ЇН ҮР ШИМ- ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙЛЗ ЖАРГАЛ Уяхан дуу, уран бүжиг манай хүүхдүүдийн амьдралын Найрамдал! Энэ бол эрхэм сай- хан үг. Социалист орнуудын пно- нєр багачууд «Найрамдал» ла- гєрьт үерхан нөхөрлөш, ахмад үеийнхээ эв найрамдал, энх тайв- 1158: Ё ч ладнгл чухал хэрэгцээ. ны төлөө тэмцэл, үзэл санааг улам хөгшүүлэн бэхжүүлж байна. «Пионерийн үнэн» соннны сурвалжлагч С. НАДМИН С. БОДОО згэээтиртэрүэгэгаөр, хани улам а чимэглэх ЭБиад 1 “АЧ П 220 зэ| Одоогоос 60 жилийн омно 1021-- ай оронд ардын хувьсгал ялж хүн ардад аз алтан жолоог атгуулсан үюм, 91 аатар тэргүүтэй хатап зоригт хувьсгалчид гадаад дотоодын харгис хэрцгий дайсны өсрог эрэл- “хаг ШИЙДЭМГИЙ. тэмцэхэд нь Оросын ард түмэн өгөө- мөр: р туслал. ид олоөгийп сайхныг Ч төлөо амь биеэ зорпулж лвсан тэдгээ галчид бол үнэхээр мартахын аргагүй ачтай, ” монхийн гавьяат хүзгүүс юм. Ачтай, алдартай этгэхүү ард! Булыл ялахаас өмнө монгол орон ямар байг эсоцар лын их хопрогдсон, харанхуй бүдүүлэг н байлаа. Тэр үсийн монгол хүний МЭ ЯГ “хөмөрсөн тогоон дор байгаа мэт тийм давчуу бөглүү түглигдмэл хүнд бэрх байлээ, Энэ тухай “их зохиолч Д. Нацагдорж дүрслэн бичихдээ «Хөлд “орохоос агаал, үс пайхыг хүртэл пэг голыг огсон, уруудан нүүж нэг худгийг эргэн торон путагласаар, знэхүү сртоппийг эцэслэнэ. "оо шТэртээ уулыг өнгөрвөл айлгүй гэж бодож, тэц- тэрийн халлнаас цааш гаваргүй ганг сэтгэсээр, тү он хэргээс хоцорч, дэлхийн боловсролоос гээгдэ- » гэсэн байдаг. Нэгэнт хүн амынх нь дөНгож ганц ми нь үсэг бичиг хооэигл байсан болохоор бүхэл , аг хошуунд ч ушшиж бичилс ча Ч 1 “дарам цөөп байаэ. Баг элҮн гауОүЭ “08 Хөл нэгэн хүнд захидал бичпг ирлээ гэхэ тэж өгүүлснийг алсан эзон нь өөрөө ойл дэж чадахгүйл улмаас уг захидал, б “өгөх хүнийг айлаас айлд, успаас Ус “28 сураглах хэрэгтэй болдог байлаа “Хувьсгалый өмнөх монгол орон реформ, “мандалт гэдгийг мэдэхгүй, соёп үйлдвэрийн хувьсгалаар огт хөцдөгдөөгүй байлаа Өлөөгийн-хүүхдийг юм бага ойлгоно гэж басаж олохгүй болсон учраас би ийм зүйлүүдийг Хэлж д түүнд ГОЖ мз- НЧГИЙГ Дуудаж аиїД дамжин эрт 1 сэргэн гийгүүлэлт, аж !) Ү "| Харин ардын хупьсгал ялан мандсан тэр өлзийг өдроос эхлэн мопгол түмтий амьдрал лмагт өөдлөн ви, өрнөн дэлгэрч ирсэн юм Анх феодалын їїгмээс хүрд, сүх, модон анжис, хайч чулуун тээрэм йлын мал төдийхнийг ойлон авсан монгол оройн 00- гИнО хугацаанд маш хурдан хөгжлөө “Улс орпы хөгжлийн хурдыг | нотлох зарим пзгэп ГОО барныт халье. 1940 онд бүтэн жилдгүйлдвэрлэж (байсан нийгмийн нийт бүтээгдэхүүнийг одоо гуч їруйхап хопогт, моп тэр үел бүтэн шилд үйлдвэр ээ байсан үндэспий орлогыг 40 гаруйхан хоногт С түс үйлдвэрлэж байна. (1040 онд бүтэп жєилийн туршид гүйцэтгэв: байсап ряагаг угсралтын ажлыг одоо хоёрхон хоногт л їїдэг боллоо. тог хопогт үйлдвэрлэж: байгаа пахилгаан эрчим гхүч нь 1940 опы Зсарынхтай, бэлтгэж байгаа тосс- то-нь 1940 оны 50 өдрийнхтэй элбэг тэнцэл байва “Эдгаар тоо барийт нь тус орон хичнээн их хурдац- хөгжиж байгааг харуулж: байпа. ” Монгол улсын | эдийп засаг, соёлын өнөөгийн гиЛИЙГ ОЛОН улсын зэрэгцшүүлэлтийн гол зарим үүлэлтээр аваад үзлхэд наад зах нь 20-нод тоо- “НЫ “үзүүлэлтээр дэлхийд тэргүүн буюу эхпий 25 “байрны: нэгийг эзэлж байна Нэг хүн амд пиоогдох “малаар болон мах, ноос гэх мэт бүтээглэхүүнээр ХИЙН тэргүүн буюу зхний 5 байрапл орох төс П гурьд байгаагүй газар тариалан эрчимтэй 0К нэг хүнд нооглох (хурааж алсан) улзап таар дэлхийд лээгүүр орох боллоо, Нэгхүнд Х нүүрс гаргалт, үйлдвэрлэсэн зүсмэл молон биал зэрэг бүтээгдэхүүнээр монгол улс эхпий 719 байранд Сагташ: байгаа юм. лс Орныг социалист -бсоор аж в. Хөдөө аж ахуйг хоршоолов. ЇАУ хөдөө аж ахуй--аж үйллвэрийн социа- ” орон боллоо. Ойрын нрээдүйд Ал үйлдвэр- аж ахуйн срон болно, Овнгол оронд социплист соёлын хувьсгал хэрэг- гүнэгийрэв. Урьд нь хүн амынх нь 99 хувь бичиж чаддаггүй байсан монгол Оропд МД Оны эцэс гэхэд Насанд хүрсэн ард Иргэ” Үсэг үл мэдэх явдлыг үндсэнд арилгаж р бичигтэн боллоо. боловсролын сургууль, техинкум, дээд Ургууль, техник мэргэжлийн сургуулийг хамарсан боловсролын бүхэл бүтэн нэгдмэл | систем “Дөрвөн күн тутмын | нэг нь ямар нэгэн Д байна. Сөвлвэржлэаа сургуульд 10000 хүн тут- шагчдын тоогоор монгол улс зарим хөг- орноос түрүүлж байла. Арл їр- үнэ төлбөргүй сурч боловсрох эрхээр сургууль, ЯХ, стипеиди ач үйлдвэржүүлж дунд гулийн оюутнууд улсаас | үрэн бус дунд боловсролтой болгох ЧИ ТЙ:18-01 1 ЧҮ | " АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН | ИВЭЭЛТ НАРАН. ДОР- - 60 ЖИЛ зорилт үндсаидээ биелж одоо бүх пийтайг бүрэн Дунд болопсролтой болгохыг зэлжїит зорилт болго: тавиад байна. 5 рдын хувьсгал ялснаас хойш хүн ам бараг гу- рап дахин өсч, 1 сал 685 млиган хүнтэй болоод байга. 18 хүртлэх насны хүүхэд залуучууд улсын хүл амын тэн хагас хупийг эзэл» байна. БНМАУ-ын улсын үндсап. хуульд заан тодор- хойлсноор «Бүгд Найрамдах Мопнгол Ард Улс бол ажилчид хоршоолсоп агдууд (малчид, тарпаланчид), хөдөлмөрч сэхээтиий социалист улс» мон. Мопгол орой 1940 оп гэхэд хувьсгалын ардчилсан шатны зорилтыг амжилттай хэрэглсүүлжс 1940 Өлгс Хувьсгалын социалист шатанд дэвшин шил- 1960 он гэхэл БНМАУ-д социализмын байн үндэс: аїгуулагдаж | 60-аад олы эхээс монгол опон хогжлийнхо0О шинэ үе-социалист нийгмийг | бай- туулж дуусгах үедээ орсоп юм. Хүүхдүүд та иар ардын зураач Д. Амгалангийн зурсан «Капиталиамыг плгасаад» гэсэн уран зүр- гийг бишгүйдээ олон харсан байх. Төр пураг та- най гарт байгаа номд ч, галаа гуламж талбайд ч бий. Уг урагт Феодалтамаас напиталпамыг алга- саад социализмд орсон улс орны түүхэн үсрэлт: онцгой шилжилтийг уран сайхиы аргаар дүрслэн үзүүлэхдээ шандас сайтай хурдайп хүлэг унасаа Цог хийморьт, баатар зоригт, бадрангуй үйлст мопгол р феодалын нийгмийн бүдүүлэг дорой буурай байдлаас капиталпиамын балчиг намагт зо0т- лол аүдүүрт, харгис хатуу дарлал мөлжлөгт бүхэл бүтэн нийгмийн дэзгүүр плгасан үүлэн борын хурдаар дүүлэн харайя! социалиамын гэрэлт памд орсныг утга төгс илэрхийлсэн байна, Өнөөгийн хөгжлийл өндөрлөгөөс туулсан замаа эрган хара- хал ийм. байна. Монтол хүн өнөөдөр морины хурдаас сансрын Хурдад дэлший шилжээд байна. Энэ бүхэн нь хэний хүч, юуны ач” гэ: хүүхдүүд та нар бодояс байна вэ? Он бол хупьсгалын үр шим, памын хүч, найрамдлын ач юм. Билний тү- пгигт сайн алд нөхөд бол зоялолтийн хүзгүүс юм. Хувьсгалын өмнөх монгол орон юу ч үгүй шахам Үгээгүй лдуу байсан бол одоо їюм, юмтай болсоп байна. Орчил цагийн хөгжилтэй улс оронд байдаг л їом бүхэн манайд бий болоод байна Хувьсгалын їєилүүдэд хүн арл, хүүхэд багачуу- дын толөө ямар их зүйл хийгдсэп гэж сапапа, Үйэхээр нх, үнэхээр гайхамшигт юм. хийгджээ. Хувьсгал ллахаас омнох үеийн хүүхдэд юу их байв гэвэл өвчин повлон, өнчрөл хагацал, дарлал, мелжлег гэсэн муу муухай зүйл л их байл. Тэр үеийн хүүхдэд їву байхгүй байв гэвэл зрх чөлөө ардэм бололпсрол аз жаргал гээд л аль. - хэрэгтэй юм ть байхгүй байв: Тэрүед та парын үе тэнгийн насны хүүхдийн суралцах сургууль гал: байсангүй. гуул Хүүхдийн -цэцарлэг, ясль гэж: байх битгий хэл ер нь ийм. үгийг төдийлөн мэддэг Ч үгүй, хэрэг- лэдэг ч үгүй байжээ. Тэгвэл оДоо сурах сур- гууль, хүмүүших цэцэрлэг, асрах ясль, амрах зуслал, эмчлэх эмнэлэг гээд Л хүүхдэд юу харлг- тэй байлаг тэр бүхэн цөм байна. 60 жилийн омно ард түмний үр хүүхдийг сургах сургууль үндсэн- дээ пэг ч үгүй байсан. бол эдүгзэ 570 гаруй сур- гүуульд 870 гаруй млнган хүүхэд суралцаж: байпа. Хүүх їйн 616 цэцэрлэгт 50000 шахам хүүхэд хү- мгүүжилж байна. Хүүхдийн театр, хүүхлийн номын ордон. хүүх- лийн эмнэлэг, хүүхдийн дэлгүүр хүүхдийн псрк гэх зэргээр хүүхдээр «овоглосон», хүүхдэд аориул- сан хичиэли олоп, хичнээн сайхан зүйл үүсч бий болоод байна вэ?! Үүнийг тоочиж баршгүй яСайн сайхан бүхнийг үр хүүхдэд зорпулья» гэ суут Лепин сургаж байлаа. Их жанжин Д.Сүхбаатар маань «Хүүхэд бага- чууд “бол манай цэцэглэл мапдлын "дэм мөн» гэж үр хүүхдийг машид дэодлэн өргөмжилж бай- лаа. Тэрчилэн манай нам төрийн гарамгай удир- ялагч 1ЮЮ, Цэдэцбал «Хүүхэд хүмүүжүүлэх. тэдний зрүүл мэндийг хамгаалах ариун үйлсэд өралДОлС гүй нэг ч байгууллага, нэг Ч иргэн байх шахьс гэж намын их хурлын индэр дэлрээс бүх тийтэд халдаж хэлсэп юм. Ийнхүү манайд хамгийп их эрх дархтай анги бол хүүхэд л болоод байна. ж хүүх дийн төлөө анхаардаггүй хүн, анхаардаггү нов Ю ллага гэж наг Ч алга. Социализм гэдэг ийм шан ийм л өгвөмөр нийгэм юм, вьсгалын Монгол оронд ялан мандсап ардын хү ивзалт нарны дор улс орны хойч ирээдүй хүүхэд багачууд маань ордам боловсролтой, эрүүл саруул, сэргэлэн цовоо, баяр баясгалан төгс өсөн бойтнж балца. Тэд ачит намынхаа ВГЕВМар хайр, оргоп халамжийн дор өсөн бойжиж бү, ДАШДОНДОВ Ш ТОГ) , ХЭЛ ҮҮЛ мэл 33 ч !! 215 сурагчдын дунд «БИД ХУВЬСГАЛЫН УР САД» сэл- Хав ЦНш нд Л ЛддУгэ ЭлУ ЗЭН СУУ вэзр похиоп бичлэгийн уралдаап зарласай билээ, ш-г нэ Ээ ЭР ЭВэарласхионарааан Элэз уралдаанд тов, ходвөгийп олон зуун пнопер су» мал ЭЭ дэ ЭЭ Он АВУЛТЫ рагч оролцож, зохион бичлэг ирүүлснээс Заримыг дор шашинг 2-2 3Эул3ш227-ш--1Н БУ нийтэллээ. . 3 2 үх МАНАЙ ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД ХУВЬСГАЛЫН БУУ Өвөөд минь хуучин цагийн цэрэг буу байлаг юм, Өнөө тэр буугаа бараг ил гаргалгүй хайрлан халгаллаг. Саяхны наг өдөр тэр буу Өгөөд яагаад хайрлагдах болспы учрыгби мэдэв. Авдрын омно суугаад майлдиг- пан боосон буугаа Үүсэл: байгал өвөөгөөс -- Өглөө энэ буу ямар учиртай юм бэ? гэж би тэсэлгүй асуулаа. Өвсөө буугаа онхрийлан илэх мэт сууж байдгий ис аль хэдийнээс мэдэх боловч жаахан байсан болохооп”э би. лмар учиртайг нь айханлаа ер аллаардаггүй | байсан. Гэвч өвөө маань шанжин Сүхбаатарын цөраг, паптилан хүн болохоор буу нь түүхтэй байж таариа гэяс бологд- дот болсон юм. Өвөө «миний ач том хүн болжээ» гэсэн шит намайг харснаа: -- Хүү дээ ярилгүй яахаа гээд өвөр хажуудаа тавилаа. --“Тар жил би ид залуу хорин хэдтэй гялалзаж яв- лаа, Нэг өдөр үерхдэг залуу Дорж лавхият ирээл -- Чи Сүхбаатарын цэрэгт ор Би Сухбаатарын гїзрэг болсав «Гоймон» баатар гэл ёстой сайн хүн бий. Олон ч цэрэгтэй. Тэд сонины зөвлөл | дээрх буугаа цомаөрөө ядуу, бидэй шиг хүмүүс, Харгис дээрэнгүй ёсыг устгаж: ард түмэндээ аргал авчрах гэж хүчээ хуралдуулис байгаа "0мо гэн! йочлаас Өмнө ть би цэргийп эрдэмд гарамгай «ГоймоП» баата» рын тухай олонтаа сонсож байсан "ом. Тзгазэл ч лүр- тайла. зөвшөөрч морио юүлж тэр олортөа мордлоо, Ингэж л опвө нэ Сүхбаатарын лэрэг болсон. їомпаа. «Гоймон» баатар нэрэтдээ тохирсоп гүнэхлэр сайхан эр байлаа. Царгүүллээ халамжтай билэнд анхаатал их тапь- даг хүп байлаа. Олон ч тулалдаалд орсон. Бидний аарьсон хэрэг сэтгэлчлэн бүтэж: аргллтай сайхан паг ирлээ. 192| аньг доллугаар сард аганжиг- Сүхбаатар бидиий. хэдэн хүнийг дуулаал -- Бид ард олопдоо їБаргалтай амьдрах сайхан ца- гийг апчтрлаа. Эх орпыхоо жинхэнэ озон болох нх үйл хэрэгт сайн Оролцсон та парт өчүүхэй зүйлийг дүрс» гал гээд энэ бүуг падад өгсөп їом гэл: яриад. инсэмсэг» лав. Өвөө буугаа том гартаа барин эргүүлж тойруулс» над -- Мипий хүү одоо буу, бид хоЁрыт учрыг мэдэн үү? гээд тодгойг минь илэв. “Өвөө минь далан гурпан настай. Илэр залуудад их жаншжиы гараас хувьсгалын буу -- «Дурсгалын» буу хүлээж апсан гавьлатай Хүн, Энэ хүн-хувьсгаль!ї партизан. Би партизаны-үр ач, хувьсгалчдып үр сад: Сүхбаатар аймгийн Бүрэнцогтын 8 жилийн сур« гуулийн сурагч -М, ЭРДЭНЭБАТ БИД ХУВЬСГАЛЫН ҮР САД Их маншин Д, Сүхбаатартай цуг явж агуу ИХ хүн Ленпптэй уулзсан Мягмар гуайн дурдатгалыг уншлад 1931 оноос омнө мапай ард түмэн хичилэп хүйл ларлал зовлонд автагдаж, харанхуй бүдүүлэг байсйыг мэлэж аплаа, Тэр үеийн хүүхдэд одоогийнх шиг ийм сайхан сургууль, зол жаргалтай амьдрал байсангүй. Харин өнөөгийп бид суут мэргэн намынхаа удирдлага. хайр нпээлээр ихийг сурч аз жаргалтай эрүүл чийрэг бойжиж байна. -- Миний хүү юуты тулд хүн болж байна вэ7 Зөв- хөн хоол идэж, хувцас өмсөхийн түлд уу? үгүй юэ. эх орондоо хэрэгтэй хүн бол, социалиїм Коммунизм бай-. гуулах нэ гайхамшигт сайхан үйлсэд залуу нас, амь биеэ зориулахын төлөө шүү гэш аав үргэлж ярьдаг юм. МАХН-д 41 жил болж байгаа номмунист аав минь үр- гэлжийн цагт ном хэвлэл унплрк, хүүхэл залуучууд, өвгөд хөгшид, үйлдвэрийн ажилчин ах огч нартай уул- зая: маш нх тэмдэглэл хийж ирдэг, өсєн Би 4 дүүтэй Аав бидэнд дэлхийн олой улсын ба монгол орны газрын сураг өлгөсөн, мэдвэл жаалын баримтуудтай толь бичиг, ном дэвтэртэй булан а гуулж өгсөн. Тэр буланд пянз таглуулагч. магтитафон телевизар, БЭСЛУЭр хуур тавьж өгсөн нь бидпий сурч хүмүүжихэд үнэхээр хэрэгцээтэй! !їам. " Хэрав золын хувьсгал ллаагүй байсай бол манайд ийм ї0м Ч ба 3 гүй, аав мааць ч болопсролгүй бүлүүлэг, бил Ч Боура гууль. үгүй пдуу дорой байх байсан байжа. МАВЛЫН ыг туп сайн мэдэж байна. Ахмад үсийнхэн маань 3Зор Балган аг бүхнаа. хөгшүүлэхэд эх ороцч эзэн хүний ёсоор хам 2 зориулах болно, : 5 : Т ИЛ бол зол маргал төгс гайхамшигт сайхал ирээдүй. өөд тэмүүлж япаа хувьсгалын үр сад.1їюм., Эрдэнэт хотын 10 жилийн нэгдүгээр, сургуулийн бгийн 4В» ангийн сурыч | -2 Д. САРАНГУА. хэл. 7Л1 үз ЭЛРЭ0 у өрх челоотзй болгоо өгсөн энэ сайхан орпоо , харц ардынхаа хүчийг Хатан болд шиг илгтруулж Харгис, дайсныг устган Ялалтын тугаа мандуулсан Манлайн: дээд намаа Магтан бахдай дуулья Өндөр дээд ачийг нь Оргон өргөн дуульп Тэмцэн ялсан түмнээн 1Каргалын замаар удирдаж "Тэнхээт хүлгийнхээ хурдаар Эв хамтад зорьсон Манлайн дээд намаа Магтан бахдан дуулья Өндөр дэвд ачийг нь Өргөн өргөн түрье Аугаа зөвлөлт түмэнтэй Үүрдийн найримдлаа гагнанс Ашдын их ирээдүйн Итгэлийн. бамбарыг бадрая- сан Маилайн дээд намаа Магтан бахдан дуулья Өндөр дээд ачийг нь Өргөп өргөн түрье Хөдөлмөрийн талбарт гара хад Хүч тэнхээ хайрлаж: Эрдмийн танхимд хичээллэхэд Ухаан зориг өгсөн Манлайн дээд намаа Магтан бахдан дуулья Өндөр дээд ачийг нь Өргөн өргөн түрье, Д. БАНЗРАГЧ л. АМН Хүүхэд бүхан Сүхбаатарыг мэдио Хүүхэд бүхэн Сүхбаатар болго Хүүхдийн сэтгэлд Сүхбаатар: байна Хөдөө хотгүй Сүхбаатар байна Улаан тугаа Өргөц. лпна Улс хувьсгалаа Мандуул явна, Эрэлхэг їанисиц Эвийг хичээнэ Эгэл олонд Эпхийг хүс! Сүх їканкия Саруул ухаантай Ялалт авчирч Ямагт гялалзана, Хөдөө хотгүй Сүхбаатар байна Хүүхдийн дунд Сүхбаатар байна Тоглоом хүртэл Учиртай байна Тоглосон хүүхдүүд Ухаантай байна Үй түмэн СҮХБААТАР Үе үеэрээ СҮХБААТАР Би ч гэсэн СҮХБААТАР Бид цөмөөрөө СҮХБААТАР, Д. ДАВААНЯМ Идээ цагаа гэрээрээ бяилхуулж Ирсэн: зочиоо. хэрээрээ бгаррлуулж Ийшээ суу гэж хоймроо уриад Ижий ахай шиг хүндлэн байдаг Тоглосон ч гэсэн өлөгсэг зантай Тоодгорхон хүү бол Сүх байлаа Аавынхаа ярьсан сайхан үлгэрээс Атгаалисиц “мангасыг Ши Ё чадсан Боролдой хүүгийн тухай Ахин. дахин хэлүүлэхийг Аймшиггүй хүсдэг Тийм л нэг эгэлхэн зантай Тэр хүү бол Сүх байлаа Эмнэг хацгалын булгиан Дундаас Эр сариг нь ялгарч байсац Эцэг, өхийн хэлсэн үгийг Эрхмийн "дээдэд санаж япсан Арпап хэдтэй энэ хүү бол Аавын хайртай Сүх байлаа: Уулим сайхан газар иутгаа Ухаан санаандаа хайрлан байсан Ург замын хаана ч лпахдаа Учирсан. нөхөртөө түшиг нь болсон Өнгийн нэгэн энэ хүү бол Эалгийп: хайртай Сүх байлаа, Багачууд бидний өнөөдрийн саргалыг Бат сайхнаар тогтоож өгсөн Бадрай мандах хувьсгалын парыг Баяр болгон гийгүүлж өргөсөн Аавын хайртай Сүх хүү Ардын хайртай СҮХБААТАР боллоо. Санпсарт бид очно гэж тоглолоо Сайн лваад иргэ гэж тоглолоо, Ээж аавдаа баярлана гэж тоглолоо Эмээ өвөөдөө бахархана гэж тоглолоо Холын гаригт хүрлээ гэм тоглолоо Хосгүй: сайхан байлаа гэж тоглолоо Энгүй сониныг үзсэн гэлс тоглолоо Эх ориоо хайрласан гэж тоглолоо Өглөө. бүхэн. би Саисарт очихоор зэхиэ Өвөө намайг дандаа Хүргэн өгөхөөр гариа Зуур замдаа хоёул Зугаа цэпгэлтэй” явна Олон сайхан зүйлийг Олж үзээд баясна. Сапсарт хүрээд очиход Сайн нөхөд угтана Өнгө өнгийн тоглоомоор Өдөрлин наадан: болио. Хөгшмийн .-намуухан : эгшигт Хөл иййлүүлэн бүшинэ Дур булаам алтай Дуу дуулан цэнгэнэ Орой бүхэн би Сансраас. буцах болно Олон нөхөд минь намайг Баяртай гээд үднэ Аав, ээж хоёр Угтан авахаар ирнэ Ах, эгч минь гэрэлсээ Тосон заавал гариа Сансрын сониноос би Оройжингоо ярица Сайхан ч юмдаа гээд Дүү нар баясна Манай цэцэрлэгт та Очиж, үзье гэвэл Маргааш өглөө заавал Надтай. хамт яваарай 2 Сансар-Наран чиглэлийн Автобусанд орж суугаад Саруул өргөй хорооллын Төвд нь хүрээд буугаарай Манай цэцэрлэг тэр Сансарт байдаг їом Мандах нарнаар бид Тал бүрэзсээ цугладаг юм. ! Цар, з4Л769 ү 3 Б МАХН-ын Төв Хорооны ерон- хийг нарийн бичгийн дарга, БНМ- АУгын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн дарга Ю.Цэдэнбал Мопгол ардын хувьсгалын 60 жилийн: ойд зориулсан. МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Ардып Их Хурлын Тэргүүлэгчид, Сайд нарын Зөвлөл, Улгүїнбаатар хотын иамын хороо, Ардын депутатуу- дын Хурлын гүйцэтгэх захиргааны хамтарсан баярын хуралдаан БН- МАУ-ын Ардын Их Хурлын танхимд долдугаар сарын 10-1д оолов Баярын хуралдааны: төргүүлэгч- дийн. байрг нд мапай нам засгийн удирдагч, Ю.Цэдэнбал, ЯС.Бат- мөнх, Б.Алтангэрэл, Д.Гомбожав, С. Жалан-Аажав, Д. Майдар, Д. Моломжамц, Т.Рагчаа, Б шид. Н. Жагварал, зөплолтийн иам, засгийд, толеологчдийн тэргүүн ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс тө- рийн. Товчооны орлогч. тишүүн, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн нэгдүгээр орлогч гуай хурдан морины шагнал гардуулж байгаа нь МОНЦАМЭ9-гийн гэрэл зураг дарга В.В.Кузнецов нарыг гарч ирэхэд хуралдагсад алга иииг- цчүүлэн ташиж, уриа цууриатуулац халуун дотноор угтан. Баярын хуралдааныг | МАХИН- ын Төв Хорооны Улс төрийн Тов- чооны гишүүн, Улаанбаатар Хх0- тын намын хорооны нэгдүгээр ня» рийн бичгийн дарга Б.Алталпгэрэл нзэв, Баярын хуралдаанд МАХН-ын Топ. Хорооны. ерөнхий нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ар- дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга 10.Цэдэнбал «Монгол ардын хувьсгалын лруу алдарт 60 жи. лийц ой» гэсэн илтгэл тавилаа. Мөн ах дүү социалист орны ном, засгийн төлөөлөгчдийн. төр- гүүн: нар болон их ойд урилгаар оролцсон бусад орны төлсоөлог » чид баяр хүргэж үг хэлэв МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ үзү Үзүүр 5, Улсын шонхор, 4 дүгээр сургуу лэж Улсын харцага цол аллаа ЗУРАГ ДЭЭР: Түрүүлл лзсэн өсвөрийн бөхчүүд лийн сурагч Ч.Энхсайхан өСвӨ- дсанаас лж ын 60 “Сургуу- хүүхдэл 38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ - 1981 Т САРЫН 15, 26-49 (1704) Монгол Ардын Хувьсгалгч 90 жилийн ойд зориулан «ЕЁ 5 дал» лагерьт зохиогдсон пиФ. рийн баярт оролцсон МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчос- ны гишүүн. Намын Төв Хаөроон:ї нарийн бичгийн дарга С.Жалан Цэг: лаар сургуу- СЭ ? “Улсын мэр- 6. настай “ЛХАГВА ҮНЭ 10 МӨНГӨ оны Аажав, Хүүхдийн төлөө фондын төв Комиссын дарга А.И. Цэдэл- бал--Филатопа нар БИМАУ, ЗХУ болон социалист бусад орпы пионер сурагчдын төлвөлөгчдийн хамт С.БОДООШИЙН алсан гэрэл зураг лийн. сурагч, 9 цастай охин 4. Цэрэн-Ойдов “цар түрүүллээ, ЗУРАГ ДЭЭР: Өсвөрийн сурчин АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 80 ЖИЛИЙН ОЙГООР БНМАУ-ЫН ГАВЬЯАТ БАГШ ЦОЛ ОЛГОВ БНМАУ-ын Арлын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар Ардын боловсролын байгууллагад олон жил идэвх зүтгэл, үр бүтээлтэй ажиллан, сурган хүмүүжүүлэх үйл хэрэгт хөдөлмөрийн өндөр амжилт гаргасныг тэмдэглэж дор дурдсан хүмүүст Монгол Ардын хувьсгал- ын 60 жилийн ойг тохиолдуулан “БНМАУ-ын гавьяат байт» цол олгов. Үүнд: --Булган аймгийл Хишиг-ондөр сумын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн багш Доржийп Цэдэв, --Өвөрхапгай аймгийн Хужирт сумын 10 жилийн дунд сургуул- ийн. багт: Долгоржавын Санжаа, --Говьалтай “аймгийн Алтай хотын 90 жилийн 1 дунд сургуу- лийн захирал Базарын Гомбо, --Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн дунд сургуулийн багш Хүрлээгийн Бадамсэд, --Нийслэлийн арвап жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн рал Даваагийн Гомбосүрэн, --Мөн дунд сургуулийн бага ангийн хичээлийн эрхлэгч ийн Цэрэннадмид, --Дархан хот дахь инкумын хичээлийн Сүрэнгийн Бямбажав, --Цэцэрлэгийн багшийн сургуу- лийп захирал Ядамсүрэнгийн 1Пзгдарсүрэн, --Профессор Байтазагийн Хур мстбек. Гавьяат багш нарт өсвөрийн Сүхбаатарчууд баяр хүргэж бай- па. захни- Зэвэг- политех- эрхлэгч МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Л.К.ЦЭДЭНБАЛ-ФИЛВТОВАГ ИХЗ3-ИЙН ТӨВ. ХОРООНЫ Өсвөр үеийг халамжлан « жүүлэгч Анастасил шалгаан, Цэдэнбал-Филатова, залуучуудын коммунист хүмүүжлийн материа- алаг баазыг бэхжүүлэхэд онцгой анхаарч, Хүүхдийн төлөө фондыг ӨВД үхтэл Улаанбаатар хүүхэд, залуучуудын «Най- рамдал» парк, Э457у “5лахчиийн ордон, Гэрлэх ёслолын ордон бо- лон Баянголд олон улсын пио- мерийн «Найрамдал» лагерийн иж бүрэн цогцолбор барьж байгуу- аахад онцгой хүчин зүтгэл гарга- сан бөгөөд хүүхэд багачуудын ур- лаг уран сайхны аньяасыг хӨг- жүүлж, дэлхийн сонгодог урлагтай танилцуулах, тэдний гоо зүйн хүмүүжлийг дээшлүүлэхийн төлөө Дуурь бүжгийн улсын академик театр, хөгжим бүжгийн дунд суР- туулийн залуу авьяастнуудыг халамжлан хүмүүжүүлсээр нрсэп юм. ХҮНДЭТ ДЭВТЭРТ БИЧИВ “80 гэлтэн, А. И. Цэдэнбад-Фц, Зүү. гийн оруулсан хувь нэмэр, зүтгэх бүтээлийг үнэлж,, Монгод МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ МХЗЭ-ИЙН НЭРЭМЖИТ ШАГНАЛ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харьяа олон улсын ппонерийн «Найрам- дал» лагсрийн из бүрэн цогцол- борып барплга байгууламжийн зураг төслийг хийж хугацаанаас нь өмнө барьж байгуулахад онц- гой ндвэх зүтгэл. хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргаж, Монгол ардын хувьсгалын 60 жилийн ойн өмнө чанарын өндөр үзүүлэлттэй- гзэр ашиглалгад өгөхөд их хувь нэмэр оруулсныг үнэлж, МХЗЭ ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, Хүүхдийн төлөө фондын төв Компссын нэгдүгээр орлог! дарга Д. Дашдовдон, Зөвлөлтийн мэргэжилтэн, олон улсын пионер ийн «Найрамдал» лагерийн зураг төслийн ерөнхий архитектор Ю. МПБ-ЫН Дд Сүхбаатарын нэрэмжаит МПБ--ыг улс төр, үзэл суртал, зохион байгуулалт, материаллаг баазын хувьд бэхжүүлэх үйссэд олон жил идэвх зүтгэл, үр бүт ээл гарган ажиллаж байгаа за- нм. хүмүүсийг Монгол Ардын Сурхгасын 60 яшилийн ойг тохиол. дуулан МПБ-ын. Төв Зөвлөлийн шагналаар шагнав, Үүнд: 813):) Б, Марков, ахлах архитентор А. В. Нифонтов, «Найрамдал» лагеё- рийн цогцолборын ерөнхий инжё- мер В.Д.Чернышев нарыг МХЗЭ- ЗУРАГ ДЭЭР: МХЗЭ-ийн иэ- рэмжит шагналт (баруун гараас) ЗӨВЛӨЛИЙН Хүүхэд залуучуулыг халамжлан хүмүүлгүүлэгч, БНМАУ--ын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, төрийн ба МХЗЭ-ийн шагналт А. 4 Цэдэлбал-Филатова, МХЗЭ-ийн Төв Харооны нарийн биїчгийн дарга Д.Дашдовдон: нарыг «Сайн үйлс бүтээсний төлөө медалиар, мх ийн. Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн -дарга Л. Түдэв, ШАГНАЛААР ийн нэрэмжит “шагналаар ш Шагналыг МХЗЭ-ийн Төв Хамнав, нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л Түдэв саяхан: гардуулав. гэ 3 ХЛЛУЛХОЛТҮЫ7 8 В.Д. Черпышев, Д. Дашдовдон, Ю. Б. Марков нар. ШАГНАВ МПБ-ын Төв Зөвлөлийн тэргүү- лэгч гишүүн Б. Алтангэрэл, Л.ТКам- балсанжид парыпн зэрэг хүмүүсийг «Ппнонерийн тэргүүний удирдагч» гэмдтээр “тус тус шагналаа: Шаг- палыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, ДС: Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн. дарга Ч. Цэрэлдулам гардуулав. ТҮТҮҮҮТТҮҮҮТҮҮҮТҮҮҮҮТҮҮТҮҮТҮТҮТ6111111111111111111111111111111111110244 10 Шигшээ 01010111000100111111151111111111) Хөдөлмөрийн улирал--81 ГАНГА. БУУРЛЫН Би Ганга бууралын зусланд ДИЙН нэг. Манай зусланд Их уул, Тарпалан сумын сургуу- лийн сурагчид амардаг юм, Хүүхдүүдийн нэг хэсэг нь хонь ямаа саан, нөгөө хэсэг нь хяргаж, ховгүүд унага татаж. охид гүү саана. Бас хүнсний ногоо арч- лан ургуулж сурч байна. Эна бүх ажил бидний баяр бахдлыг төрүүлж томчуудаас дутахгүй ажиллах юм- сан гэсэн хүсэл оргилно. Бид өдөр бүр төлөвлөгөөтэй, хүн бүр нормтой ажилладаг. Өдөрт 50 хонь хяргах, 70 ясүүсаах гээдл...төлөвлөснөө заавал ва. Бас дуулна, бүжиглэнэ, шүлэг цээжилнэ, цом уншина, аялал экскнурсээр явна. Ер нь л бидний хө- хөл хөгжөөн энт байгалийг хайрлан хамгаалах нь хүүхэд бидний заавал биелүү- нэг. Нутгийнхны Яугүсаг газар усны тухай сонирхолтой түүх домог одр орчныхоо урга- мал амьтныг судалж цуглуулга» хийж байна, 2, Хүүхэд бидэнд их юм сурч хөгжилтэй сайх! рах бололцоо олгосон сургуульдаа, сумын захи| дөлмөрийн «Бяцхан» талбар байна. Зуслангийнхаа орчмын лэх үүргийн даа баярлалаа, , хөгжилтэй сайхан амарч ажиллаж байгаа Хөвсгөл нутгийн олон хүүх- ЗУСЛАН давуул- ё- Ч ивовер сурагчдын урлагийн үзлэ- 22) тийн алтан медальт Н. Баярмаа С. БОДООШИПН авсан гэрэл МАНАЙ ОРНЫ АЗ ЖАРГАЛАНТ ӨСВӨР. ҮЕИЙНХНИЙ АМЬДРАЛААС “АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН АЧ ИВЭЭЛТ НАРАН ДОР Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойд зориулїк манай орны пионер сурагчдын дунд зохиогдсон Ло хэлний уламжлалт уралдаанд түрүүлж ЗХУ-ын пио- нерийн «Артек» лагерьт амрах эрхийн бичгээр шагнагдсан Төв аймгийн 10 жилийн хоёрдугаар дунд сургуулийн долдугаар ангийн сурагчид. БНМАУ-ын хөнгөн, хүнсний үйлдвэрийн Яамны харьла «Нарс» зусланд амрагч хүүхдүүд Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойг үе тэнгийнхнийхээ нэ- тэн адил хамгийн баяр балсгалантай тэмдэглэв. Мэдээлэл Радио, Телевизийн Улсын Хорооны дэр- 1 яич 7 680 Х гэдэх сурагчдын «Улаан бүч» хамтлагийн сураг- х 5 чид лагерь, зуслангуудаар аялан амрагч хүүхдүү- дэд ая дуугаа өргөж байна. Энэ жил манай орны олон зуун пионер, сурагч МХЗЭ-ийн илгээлт “өвөрлөн ахмад үеийнхээ ха- лааг авахаар хөдөлмөрийн талбарт гарлаа. ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 10 жилийн 02 Дду- гаар сургуулиас илгээлтээр гарсан хэсэг сурагч, Баян-Өлгий аймгийн барилга трестийнм барилгын нэгдсэн бригадын дарга хөдөлмөрийн баатар А. Зайтенгийн хамт 2 ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг Зь 83 СЛсал ооАнбогХийг 5 маар тоглосон инопер сурагчдын ура! УЛ Ийтээлнйг Р ,Э8 юв БОДООШИЙН авсан гэрэл сураг М. Ардын хувьсгалын 80 жилийн ойн ” САЯХАН УЛААНБААТАР ДАХЬ ЗӨВЛӨЛТИЙН ШИНЛ ДЭХ УХААН, СОЁЛЫН ОР- ДОНД НЭЭГДСЭН ЗХУ-ЫН ҮН- ЭСНИЙ... ҮЗЭСГЭЛЭНГИЙН “ЮАХИРАЛ В. А. КОСАРИМОВ- ТАЙ МАНАЙ. СУРВАЛИСЛАГЧ | Д. ОДОНЦЭЦЭГ УУЛЗАЖ “ЯрРилцсАН ЮМ. -0ТА МАНАЙ ХҮҮХДҮҮДЭД ГИЙНХЭЭ УНШИГЧ үзэсгГэлэн- ТтОБЧ ТАЛААР (ЭРЭВЭ”НЭВЖ ЭЭР Р ӨР Эр ст БЭВРЭ ЭЭ” ЭРРЭРРХЭРРРЭЭРЛЧЧИТҮҮЛЭЛ МДАЛ-ДРЕУЯяА Юуны өмнө би «Пионерийн үнэн» сониноор дамжуулан мон- (голын хүүхэд багачуудад аз жар- (тал, сурлага хөдөлмөрийн их ё8м- їиилт хүсэн ерөөе! Манай үзэсгэлэн Монгол ардын хувьсгалын 60 жилийн ойг их балрт зориулагдсан юм. Энэ үзэс- гэлэн 10 мянга гаруй ам дөргөл- жин метр талбай эзэлсэн бөгөөд уул уурхайл хүнд тоног төхөэ- рам, трактор авто машинаас эх» лээДд исуулчлал, спортын болоп соёлын хэрэглээний 5 мяпга гаруй НАЙРАМДАЛ--ДРУЖВА ГАДААДЫН ҮЕ ТЭНГЇ В. И. ЛЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ БҮХ ХОЛБООТЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ 5 Монгол -иайз нартаа баяр мын бүтээн. байгуулалтдаа бо- ” баясгалайтай, энх тунх, ЭрүүЛ дон энх тайппы төлөо тэмцэлдээ Ё : чийрэг, зориг хатуужилтай, ИХ үү амиилт олохыг хүсье! “0 й 3 ё 5 мэдлэг эзэмшин нитериационалт, оо Өр биш арилна єроэх оронч байж, пам ард түмйий- удртинН КУБИЧЕ гууллагуудын хамтын ашиллагад 25 2 хээ найдвар итгэлийг цаг ямагт БаЛЛЭЧ аОТарлод бэхжитүгэн( л 4) биелүүлж байхын сайхай ероө- ЭРИСТ ТЕЁЛЬМАНЫ 2 шах Цэс ыг өсвөр үе, хүү- ыо Е: НЭРЭМЖИТ ГЕРМАНЫ хэд багачуудын .төлоо | царап 52 ё- лийг дэвшүүлье! - : ЭСЭХ, үүрд мандан гэрэлтэж байх бол. 20 «0 7 ПИОНЕРИЙН тугай! ол 2 ё2о Ппонер В. МАКСИМ БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ 1 ЄВт «ЭНХ ТАЙВАН. 6 Дэлхийн бүх ориы хүүхэд, ба- Пионер 4 Ё СОЦИАЛИЗМЫН АСУУДАЛ» гачууд, түүний дотроос монгол Р, КВАНЕНЕВСКИИ лд ЖЭТГҮҮЛИЙН РрРЕТАКЧИЙН анд найз партаа пайрамдалдаа 1 7 шь сахиижхиэллтэхлттВМєХотҮЭРЦ27 ПЛАИРАМДАЛ--ДРУЛША! С.52 хамг ХА хахаймийс3 2 “Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ -А-81198 -02-22Д, Сүхбаатарын нэрэмшит Улсын, хэвлэлийн комбицотад хэвлэв, с Иидекс-14440-- 1 үзмэртэй. Эпа бүхиээс сансрын инсэгч: Н. А. 2 Капибенов, НГ. Гүр- рагчаа нарын хамтарсан нислагийг харуулсан үймар хүүхдүүдийн 00- нирхлыг их татлаа. Энд сансрын инсэгчдийн сууж явсан хөлгийн «Салют-б» станцтай залгагдсай эиїжиг алграр, тэдний хэрэглэж байсан зарим багаж хөрэгсэл те вигдсан. Молп. сансрын анхны инсэгч ТО,А,Гагарипы өх дэлхийдээ Хо- логлон ирсэн буугч аппаратын ааг- вар байгаа Манай хоёр орны ардамтэд шинжлэх ухааны олон салбарт хамтран ажиллаж байна. Зөвлөлт- Монголын хамтарсат дксиедицийн монгол нутгаас олсон эрт галавын аварга. амьтдын лс, ургийг тус үзэсгэлэнд тавьсан иь үйэгчдийй анхаарлыг их татап: - ЭНЭ ҮЗЭСГЭЛЭНД 8ЗӨВ- ЛӨЛТ НАЗАХ, ГИРГИЗИЙН ТУХАЙ ТОДОРХОП ҮЗҮҮЛЛЭЭ ЭНЭ ТАЛААР ТОВЧ ЯРИНА УУ -- Зоплөлт Юазах, Ниргив ул- сыг сонгож, авсан пь санамсаргүй хэрэг биш. Учир нь энэ хоёр улс байгалийн байдал, аан авишлын хувьд монгол оронтой төстэй, Ийм болохоор мойголын үзэгч олонд Налах, Киргизийп үзэсгэлэї С0- нирхолтой юм. Жишээ. нь: Одоо монгол оронд атар эзэмших хөдол- гөон ид өрнөл байна, Зөвлөлт На- захт өргөө уудам атар газрыг эзэмшиж тариалангийн талбай ЗОБНХУ-ЫН ҮНДЭСНИЙ ҮЗЭСГЭЛЭН РУУЛСАН ҮЗМЭРҮҮДИЙН - ЛААР ЯРИНА УУ?7 ХЧНННЖ -- Манай үзэсгэлэн: Зөвлөлт орны амьдралын олоп талыг, түү- ний дотор, ардын боловсролын онвогийн хөгишлтийг тусгасай. ЗХ У-ын их, двэд сургуулпудад тус орны болон гадаадын олон орны оюутан өндөр мэдлэг. боловсрол эзэмшдэг. Үзэсгэлэнд зөвлөлтийн оїорутцуудын хийж бүтээсэн їїйрий техний, хичээл ааахад ашиглах телевизий! систем, гүйдэл хзм- шжигч зэрэг аппарат хэрэгсэл тавьсан. Зөвлөлт орпы хүүхдийн баясгалант амьдрилыг харуулсан гарал зураг, самбар, иж бүрэн 10- ноглогдсон технинумын . болон хүүхдийн цацорлэгийн барилгын макет зэрэг үгмэрүүд бий. - «МЕНХДУНАРОДНАЯ: КНИ: ГА». НЭГДЛИЙН ҮЗМЭРИЙН ТАЛААР ЯРИНА УУ? -- Бүх Холбоотицн «Межлунз- родная книга» иэгдлийн үзасгэлан Улаанбаатар хотын зөвлөлтийн но- мын «Найрамдал» дэлгүүрт нээгд сэн бөгөөд түүний үзмэрийн. бү- рэлдэхүүнд марисиам-ленинин мийн сонгодог зохиолууд, ЗХУКН-ын ХХҮУТЇ их хурлын материал, баримт бичиг, шинжлэх ухаан, техникийн сонин, монголын тухай зөвлөлтийн болгон, хот суурийг сүндэрлүүлан 22445:1267 босгосор билээ. Атар эзэмших их ажлын тухай түүхэн. гэрэл зураг, үзмэр монголын үзэгч олонд С0- нирхогдлоо. Тэрчлэн үзэсгэлэн- гийн самбарууд энэ хоёр бүгд най- рамдахулс, БНМАУ-ын хоорондын худалдаа, соёл олон нийтийн. Хха- рилцааны хөгшиїлт, тухайлбал: Нир гив улсын Нарын муж, БИМЖУ- ын Дорноговь аймгийн боо хөгжиж байгаа тухай -өгүүлэв- - АРДЫН “ БОЛОВСРОЛЫН ХӨГЖИЛТ, ЗӨВЛӨЛТ ОРНЫ ХҮҮХДИЙН: АМЬДРАЛЫГ ХА- 272 ГАЗРЫН АЖИЛЧДЫН ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨЛӨГЧ Хайрт монгол анд найїз нар- лав сайн таа болон тэдний зэн, дүү нарт ах эгч, хамгийн сайхныг хүсэн ерөөн социллиа- хооронд 4 тогтсоп бат зулаат харилцаа хол- ИЇНХЭН Ч ЗХУ-ын уйдэсний үлэсгэлэнгийн үүрд, үнэнч байж аз жаргалтай, өнх тайван амьдрахыг хүсье! Анд найз нөхөд минь хичээл сурлага, ажил .хөдөлмөртөө пх ампиинлт гаргаарай! Пионер ИВЕ ВЕКШДГДТ УНГАРЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ ИНЬ МЭНДЧИЛЖ БАЙНА Зупыхаа амралтыг хөгшил баясалтай өнгөрөөж тавтай сай- хан амарцгаахыг апд мошол найз нараасаа хүсье! жилийн ойг тохиолдуулан сурла- га ходолморийн СУ- зохиолчлын ном, орос хэлний рах бичиг, уран сайхны хүүхдийн ном байгаа. - СОЁЛЫН ХӨТӨЛБӨРИЙН ХИОГДОЖ БАЙНА ВЭ? - Зөвлөлтийн шинжлэх ухаа: хүүхдэд зориулан кино үзүүлж байна. Зөвлөлт Наза хын дуу хөгшмийн «Досмукасан» чуулгын тоглолт үзэгч Олны 9" лархал хүлаэв. Түүнчилэн «ЗСБНХУ-ын тухай та юу мэдэх вэ?» асуулт-хариул- тын уралдаан, «Зөвлөлтийн үзэС- гэлэнд чи юу үзэв?» хүүхдийн гар зургийн уралдаан зарласан. Үүнд олон арван хүүхэд оролцож ХЗ- риулт. зургаа ирүүллээ. Бид үззсгэлэнгийнхээ зуун мянга дахь үзэгчид дурсгалын зүйл баяр ёслолын байдалтай гардуулах бол- но. Энэ бүхэн манай үйдэсний үзэсгэлэнг монголын өргөн олүи, түмэн, түүлий дотор хүүхэд бага чуудад улам сонирхолтой болгов. . - ТАНД УНШИГЧ ХҮҮХ ДҮҮДИНИХЭЭ ӨМНӨӨС БАЯР, ЛАСНАА. ИЛЭРХИЙЛН АЗ ЖАРГАЛ, АЖЛЫН ИХ АМ ЖИЛТ ХУСЭН ЕРӨӨЕ! ерөнхий байдал үчХглатеч Ши ү4ИҮн .. Монгол ардын хувьсгалын б0 амжилт хүсье! пионер ДӨМӨТӨР ЇШОДИТ ПОЛЬШИЙН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧ | 1» болон25, ДАГУУ ЯМАР АМЛУУД 1227 : 28 к - соёлын ордонд баримтат кино, өл 25 хүүхэлдэйн о» л) очин “өмөнгол, ЗӨВЛӨЛТИЙН!НАМРАМДАЛ: БОЛ, 22 7 ДАРААЧИЙН ЗАЛГАМЖ ҮЕДЭЭ БИДНИН ОН лөЛТАНАН, ХОЁР, ОРНЫ хАРИЛЦАА. НЬ 20 ОЛГОН гүл, ээх ЕСТОЙ ГИЙН ҮНЭТЭЙ ТУРШИ ЯМАГТ ЖИНХЭН? ТҮҮХИЙН хЭВАЛгы үрд 4 чин СЭТГЭЛИЙН ДОТНО. ХАРИЛЦАА БАН-. «МОНГОЛО.СОВЕТСКАЛ” ДРУЖБА --ЭтО СА- О «8 ТЕЧЕНИЕ ВСЕН ИСТОРИИ СОВЕТСКО- 2 МЮЕ АГОЦЕННОЁЕ ДОСТОЯНИЕ, КОТОРОР монгольск ї ОН ДРУЖ с 2 мыг должны остлвийь, д НАСЛЕДСТВО ДЛЯ ВСЕГДА ОСТАВАЛИСЬ ПО НАСТОЛЧБоШЕНИЯ д Л ДУЮп 5 ДСНүйрүҮ ДЕЧНЫМИ, ИСКРЕННИМИ, БРАТСКИМИ». « : 1 Л .. 53572482 - сагӨиГиГ 26 24ас: 4 сэ Тв? шимийг “ЭЬ, ЛБ. л Орон бүхнийгпрохетариг нар нагдагтүн! ү55| Уу Р УУ | ОЛЖ “ит, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит ММГ1Б-ын Төв Зөвлөлийнгсонин 1:58 дахь жилдээ зөвлөлт-монголын ЗА- ЛУУЧУУДЫН УП ИХ НААДАМ ЭНЭ ДОЛДУГААР САРЫН 81- НД ЗХУ-ЫН ЭРХҮҮ ХОТОД НЭЭГДЭХ ГЭЖ БАЙГААТАЙ ХОЛБОГДУУЛАН МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА Д. ДАШДОВДОНТОЙ «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ СУРВАЛЖЛАГЧ УУЛЗАЖ ЯРИЛЦСАН ЮМ. УГ ЯРИЛЦЛАГЫГ ДОР НИЙТ- ЛЭВ. СУРВАЛЖЛАГЧ -- Энэ удаагнйн нх цаадмын онцлогийн тухай манай уншигч хүүхдүүдэд ярьж өгиө үү? Д. ДАШДОВДОН -4- МХЗэ, БХЛИЗЭ-ийн най- рамдал, хамтын ажиллагааны 60 зєилийн түүхэлд уламжлал болсон нэг сайхан ажил бол манай хоёр орны залуусын их наадам юм, Их наадам бүр найрамдал, эв санааны иэгдлийп их баяр болдог төдийгүй Лениний Комсомолын баялаг туршлагаас бүтээлчээр су- ралцах интернационалч хүмүүлг лийн сургууль болдог. УП их наадам иь манай орпы хувьд МАХН, Ардын хувьсгал, “ МХЗЭ-ийн 60 шил! зэрэг их ойн хил, «ЗХУКН-ын ХХҮ! их хурал, МАХН-ын ХУШ их хурлын түү. ӨФ | М20(1705| 30ВЛӨЛТ-НОНГОЛЫН 311УУЧУУДЫН Л МГЛ Х НААДАМ хэн шийдвэрийг амьдралд хэрэг- жүүлье» гэсэн чухал уриан дор бол, байгаагаараа онцлог байна, Их наадам тус хоёр ориы най- рамдал, бүх талын хамтын ажил- лагааны «түүхэнд онцлог байр суурь эзэлдэг, Ангар мөрний эрэг дээрх Эрхүү хотод болио... Энэ хотод мапай нам, төрийг үүсган байгуулагч Д. Сүхбаатар, мар- шал Х. Чолбалсан нар болон МА ХН-ын Төв Хорооны ерөнхий иа- рийн- бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю, Цэдэнбал сурч, шинл- лаяс байлаа. Одоо. Эрхүүгийн. их, дээд сур- гууль, “техникумд мопголын 2 мянга гаруй хөвгүүд, охид сурал- цаяс байна. Долдугаар их наадам БХЛНЗЭ, МХЗЭ-ийн хамтын ажиллагааны түүхэнд яруу тод, сайхан үйл явдал болно. СУРВАЛЖЛАГЧ: --ОИх наадмын товч тапилцуулиа уу? Д. ДАШДОВДОН: -- Их наадам долдугаар «св- рын 31-нөэс- наймдугаар. сарын 6-нд болпо. Их наадамд оролцог- чид: БАМ, Усть-Нут, Братск, Уести» Илим, Ангар зэрэг олон газар, "хотоор аялж, “Зөрлөлт-Мопголын залуучуулын уулзалтууд зохионо. Төрөл бүрийн сэдвээр семипар хийж комсомол, МХЗЭ-ийн ажлын туршлага харилцан солилцох юм. Их иаадамд оролцогчид ахмад дайчид, хөдөлмөрийн алдар цуут- нууд болон вбөнлөлт, монголын 3ї- луу зохнолчидтой уулзалт хийнэ, Өөр нэг чухал арга хэмжээ нь хоёр орны залуусын эв санааны нэгдлийн цуглаан юм. Их наадмын өдрүүдэд зовлолт, монголын урлагийн хэсэг болон манай улс торийн дууны «Үүрийн туяа» хамтлагийн тоглолт, ширээ: ний тенцис, волейбол, сагсан бөм- богчдийн нөхөрсөг тэмцээн, спор» тын гимиастин, бохийн чөлөөт ба» рилдаапы үзүүлэх тоглолтууд бол- но, СУРВАЛЖЛАГЧ: -- Толовлогчдийн ний талаар? Д. ДАШДОВДОН: -- Их наадамд монголоос шил- дэг тэргүүний аалуу ажилчин, малчин, оюутан, пнонер, хөдөө аис ахуйн механшонцуулагч, цор» гийн толоолөгч 150 хөвгүүд, охид хотолборөос бүрэлдэхүү- 1981 оны 7 сарын 29 Л. НИ, БРЕЖСНЕВ 2: с3:1-п8“-5 МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзэвд бэлхэн байгтун! Билл ан нииииалглалийа нэгд эиййнөниийииин, Лин тэдний дотор баатар хот Москва- гийн. нэрэмжит нийслэлийн 83 ду- гаар сургуулийн тавдугаар ангийн сурагч Ц. Зоригтбаатар, 23 ду- гайр сургуулийн долдугаар ан- гийн сурагч Д. Болормаа, нийслэ- лийн ХУП сургуулийн улсын тэр- гүүний бүлгэмийн пиоперийн ах- лах удирдагч Ц. Оюун нар малай өсшөрийн Сүхбаатарчууд улаан бүчтэний удирдагч нараа .төлөвё- лөн оролцох гэж байна. Их наадмын төлөөлөгчдийг МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ- ын төрийн шагналт зохиолч Л. Эн Слова П. ГРАДОВА РОССИЯ И 1. Ведальний степной простор Песня лєтит нак птїца В сердце монпгольских гор 1Шлет свой привет столица, припей: Родная-и привольнал Папет земля Россия и Монголия Всегда. друзья Д. НЯМАА БИД ХА Т. БАМ-ын ханыг гараараа өрөөн Халх голын домогт дайчин Хаа л бол бидэнтэй хамт Хоёр орпы залуусын Наадмын гал бадарч байпа Баяр баярын аллгуу Эрдэнэт хотод аих танилцсан Эрхэм чөхөр минь бидний дунд Сансрын замд хамт япсан Сайн пөхөр минь бидний хамт Хоёр орны аалуусыц Наадмын гал бадарч байпа Баяр баярын аллгуу Энхийн хөдөлмөрт нэг бригадад Эрэлхэг тудаанд иэг акипансд Эн найрамдлын дуу її хамт Эвлэл номсомолын алдар хамт Хоёр орпы залуусын Наадмын- гал. бадарч байнд Баяр баярын аялгуу УУЛЛУУЛУУУУУЛЛУУУРУУУУУЛЛУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУЛЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУЛ 5 9 Лхабс 9 Барилгачин энд минь надтай камф Найрамдлын дуу хангипан: байга Найрамдлын дуу халгинанс байна Найрамдлын дуу хангинаж байна. бУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУЛУУУУУЛУУУУУ»” Үнэ 10 монго Түдэв тэргүүлэх юм. Энэ наадамд манай -сапсрын анхны їиисэгч, БН МАУ, ЗХУ-ын баатар Ч. Гүрраг- чаа, ЗХУ-ын хошой баатар, БН МАУ-ын баатар, сансрын нисэгч В. А.Жанибенов нар хүндэт 20ч- ноор оролцох. гэж байгаад бид баяртай байна. : д -- Танд баярлалаа. “Танаар дамжуулан Зөвлолт-Монголын а- луучуудын УП их наадамд орол- цогч залууст сониныхоо нийт ун- шигчдын өмнөөс сайн сайхныг хү- сэн ерөөе! Эрэл салүулттллийу түтгтжтэт21182-01--0-1 Муз, А. ОВТРОВСКОГО ! МОНГОЛлИиЯ 8. Свеглт пэз далена Звезды кремлевсипх башё , у И словно сталь крепка Ч Дружба пародов наших 1 припев: К 3. К.целиїгидом одной Ч Вместе с монгольским братом. Дружит с моей. Москвой Солиечный Улан-Батор припев: | ЇЇ | ! | ЯЫ ЗЭ ВА шал ! 222222 222222 СУУЛУЛИУУНУЛИЙЛУЙХ, 22 ч НАЙРАМДАЛ-ДРУЖБА е "НАЙРАМДАЛ-ДРУЖБА Их наадам хэзээ хаапа болсон бэ? 4 1968 ОН. МАНЖЕРОК Зовлолт-Монголын залуучуудын анхдугаар их наадам ЗХУ-ын Ал- тайп хязгаарын «Манжеронв тос- гонд 1986 огы паймдугаар сарын 16: иаас 25-нд ЗХУНН-ын ХХЇШ их хурал, МАХН-ын ХУ их хур- лын шийдвэрийг биелүүлэхэд Зөв- лолт, Мопголын аалуучуудын хам- тын ажиллагааг улам бэхлүүлэх уриан дор болжээ, Па! 1987 ОН. ХОНД их нААДАВЛ Мопгол-Зөрлөлтийн аалуучуудын хоёрдугаар их ийадам Сэлэнгэ аймгийн Хопдод 1987 дугаар сарын эээ. опы нпайм- 16-иаас 25-нд бол- Их наадам аугаа их Онтлб- рийн социалист хушьсгалын 50 жилийн ойд зориулагдсан юм. Ж . 1969 ОН, ТАШКЕНТ Зөвлөлт-Монголын залуучуудын гуравдугаар их наадам Зовлолт Узбекийц нийслэл Ташиентад 1969 оны зургадугаар сарын (1-нээс Ө-нд болжээ. Уг их наадам В.И. Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулагдсан юм, п УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУЛУУУУУЛУУЛУУУУЛУУ? Ч хийн бүх үйдэстний үгсийн УУЛИЛУУЛУУУУУУЛЛЛУЛИУЛУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУЛУУЛУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ БАЯР ХҮРГЭЕ «НАЙРАМДАЛ» гэдэг үг дэл- сан гийт хамгийн үнэ цанагэї үгшюм. лэгдсэн. байна. нуулын үр ач бид ч найрамдлын үр шимийг биеэр эдэлж байна. Манай төрөлх Эрхүү болох галс байгаа Зөвлөлт-Монгос лалт орнуудын улаац бүчтоли, лөлөөлөгч, Өсвөрийн Лепиичүү, дийн өмнөөс цогтой халуул бал, рыг хүргэе. : «Найрамдал» лагерьт амарч бай, Найрамдалт өр- хотио9 Бидний амарч байгаа лагерь ч лын залуучуудын их павдмын ын Эрхүү хотыц пионер Копипа «НАЙРАМДАЛЫЭ гэдэг үгээр чар- төлөөлөгч ах өгч нартаа иаїїрам- на Ї 1 ТӨЛӨӨЛӨГЧ ИХ НААДМЫН Ш ИХ НААДМЫН э ХҮНДЭТ ЗОЧИД Ї Би лал байна, Зоплөлт-Монголын сансрын хам- тарсан нислэгийн багийнхап Улаап- баатарт. улсын Зөвлөлт-Монголын Нийслэлийн 417-р тэргүүний пноперийн ахлах удирдагч Би чөлөөт цагаараа МПС-дын ордны найрал дуупы дугуйланд суралцайс «Первый нлассиин», «Россия ин монголия».., аэрэг зөвлөлтийн хүүхдийн дуулах дур- залуус тай олон сайхан дуу сурлаа. 5 / й 2 Но» чуудын “УИ рх: наадамд пионе: зондолт-Монголын залуучуудын рийн олон зууй удирдагч нараа. Уг их паадамд оролцолг үе тан- телсолац оролцох болсонд их балр- гийн анд найз нартай танилцах болсондоо нх баяртай байна. Баатар хот Москвагийн нэрэм- жит, нийслэлийн 83 дугаар сургуулийн 5-ын «Н» ангийн онц сурлагатан сурагч Ц. ЗОРИГТБААТАР сургуулийн бүлгэмийн Ц. ОЮУН АХ ЭГЧ НАРЫНХАА ИХ НААДАМД САЙН САЙХНЫГ ХҮСЭН ЕРӨӨЕ --Намайг Одонцэцэг гэдэг. Би Хэнтий 10 жилийн дунд сургуульд сурдаг. аймгийн Зөвлөлт-Монголын залуучуудын их наадам Эрхүү хотоо болис байгаа үед бид «Найрамдал» лагерьт амарч байгаадаа баяртай байна. Мацай лагерьт Эр- хүү хотоос ирсэн пионерүүд амарч байна. Эд на- раас бид Эрхүү хотын тухай олон сонирхолтой зүйл мэдэлнс авлаа. --Намайг Цагаанчимэг гэдэг. Би Архангай айм- залуучуудын их наадмын үргэлжлэл болох пианс- рүүдийн бага наадам болж байна. Бид бага наадмаа Баялголын паадам гэж пэрлэлээ. --Намайг Эрдэнзтуяа гэдэг. Би Дорнод аймгийн 10 онилийн дунд сургуульд суралцдаг. Би Эрхүү хотын Инпниа гэдэг охинтой танилцаж сайн анд най- зууд боллоо. «Найрамдал» лагерьт амарч байгаа олоп хүүхэд над шиг олоп шинэ танилуудтай болсондоо баяртай айгаа. Зөвлөлт-Монголын залуучуудын их наадамд орол- цогл төлөөлөгч ах эгч нартаа өсвөрийн ОСүхбаатар- гийн Тариат сумын 10 жилийн сургуульд сурдаг. чуудын пионер ёсны цогтой халуун баярыг хүргэе! Манай «Найримдал» вуслал дээр Зөвлөлт-Монголын Манай сурвалжлагч Ч. Лувсандэндэв Зөвлөлт анд НӨХДӨөсөө суралцал: байнд, Найрамдал-Друтба М/ Л Л 5 Н. Төмөрбаатар, И. Чулуунбаатар, БИД ЛЕНИНИЙ ЭХ ОРОНД СУРАЛЦДАГ Ч. Дамөнбвгтэр, Н, Чулуунбаатар ЗХУ-ын Белоруссын ТМС-ийп 54 дүгээр сургуулийн Чечерсн “Х0- туудад суралцан тын сурагч Б. монгол сурагчид Белоруссын. ардын уламишлалт урлалын нягт сү рлэн пвамал хийх аргыг судалж, вөвлөл- тийн мэргэжилтэн хүмүүсээр ваал« гая, чөлөөт «цагаараа уг мэргэн. лийг ззэмцокнээ Чечерск хотын ГМС-ийн монгол сурагчдын уран бүтээлийн үзэсгэлэнг Чечерск, Минск Москва, Улаанбаатар хотуулал гарган үзэг чдийн талар хал хүлээс "” байца Уг үзэсгэлэлгийн зарим үзмэрүү- дийг Бүх Холбоотын Улс Ардын аж ахуйн ололтын үзэсгэлэнд шалгаруу- лан тавьсан нь ЗХУ-д суралцан: байгаа манай орны оюутан сурагч: лын чолөөт цагаараа уран | апьяа« сад хөгшүүлэх, урлан бүтээх хүс» лийг ориглуулсан байна ЗХУ-д суралцаж байгаа манай оюутан сурагчдаас «БИД ЛЕНИПИПЙ ЭХ ОРОНД СУРАЛЦАН БАЙНА» гэсэн сэдэвт уран бүтээлийн үззсга- дэн Улаанбаатар хотод инэагдан түүнд нийт оюутан сурагчдын 000 уран бүтээл” тавигдайг үзэгчдийн халуун талархал хүлээлээ, Энэ үсззсгэлэнд Чечерсн, Волто- реченси, Леигер, Диамбул, Фруна, ЦНомунарсн, Мосниа, Леппитрад х0- 2 ЭХ ЗУРАГ Мүрлэн наамаа) Алтангэрэл, Ш. Даваа, ДЭЭР: Д. Банртогтох МАНДАГ» байга. ТМС-пїп дорнс нарын зэрэг олон сурагчдын шилдэг бүтээл тавигджээ, Б. Нямдорж-«ИНТЕРКОСМОО?. (Сүрлэн наамал) МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН аг» сад гэрэл зураг, «НАРАН ҮҮРД» 31 САГ. сорин Энэ удаагийн олимпиадад орол- цуулахаар 42 орон 350 гаруй охид, хөвгүүдээ Москвад ирүүл- эээ. Тэдгээрээс хэд хэдэн орон уг олимпиадад анх удаа оролцсон байна. Хүүхдүүд өөрийнхөө болон эт орныхоо ярьж, зөвлөлтийн яруу найрагчдын шүлгээс унгпгж, орос хэлээр уншсан пом сохиолын- хоо тухай сэтгэгдлийг хуваалцан, ЭХУ--ын тухай мэдлэгээ їшалгуу- лав. Заримдаа шалгагчдаас тавь- “НАИРАМДАЛ-ДРУЖБА ё НАЙРАМДАЛ-ДРУЖБА ОРОС ХЭЛНИЙ ОЛИМПИАД эн амаргүй асуултуудад хариу-- ах шаардлага ч гарав. ЗУЛНХЫлнолүлал ялагдагсад байх- ї м гэл: олоп улс ЫН 3 улсын шгүүгчид Бүх оролцогч 125 алт, 71 мөн- го, 35 хүрэл медаль хүртэл, баяр- ын бичиг дурсгалын тэмдгээр шаг- нагдлаа, Болгараас ирсэн ахин Рената Цветановад энэ олимпиад онцгой дурсагдах болно. Шүүгчдээс түүний орос хэлний мэдлэгийг зүнэлж олгосон алтан медаль пь (энэ медалийг тусгай шагнал гэлс пэрлэсэн юм) Рената охинд Софи хотын их сургуулийн хэлинй Фанультетад шалгалтгүй элсэх боломж олголоо. -- Бага байхаасаа би түүхч бол- ПО:гаж мөрөөддөг байв, Гэвч осол том болох тутам мөрөөдөл минь үргэлж: өөрчлөгддөг болсон юм. Тийм ч учраас би орос хэл анх ааасап багштайгаа учирмагц 3аа- вал хэл судлаач больё гэнс ший- дэл билээ. Тэр цагаас хойш ан- гиас ангид дэвшпи суралцсан 0о- лөвч мөрөөдөл минь өөрчлөгдөө- гүй л ляпа. Одоо би орос хэлпий тусгай сургуулийг тогсголва. Түүх судалиа, гэхдээ улс орон, ЗҮн ардын биш, орос хэлний түүх- ийг судалпа гэж Репата- охин ярьцс байна. --Зов гэн Шотландааспр- сэн Мэри-Дигейн-Бенуэт дэмжээд: --БВн өхлөэд найз нөхдөөсөө онцгой харагдахын тулд орос хэл- ийг сонгон апсан юм, Гэтэл она маань санамсаргүй ямар их бо- ломтж олгосныг одоо л би ойлго байна. Би хоёр дахин баян боллоо. Одоо англиар погсохгүй, Оросын утга зохиол миний мэдэлд байна. гэис ярилаа, --Би бол орчуулагч л болио. Миний цорын ганц хүслэн Моск- ва дахь Пушкипы нэрэмжит орос хөлний дээд сургуульд суралцах явдал гэж Алиирийн Таммуниет Нур Эддин ярьш байна. «Московсине новостн» Т, Даваадорл: орчуулав. сонипоос Сурагчдын олоп улсын ороо хэлний ЇҮ олныплад 1981 о0чы зургадугаар сарын 29--иөсс дол- дугаар сарын 8--ид Москва хотол болов. Энэ удаагийн олимпиадад дэлхийн 42 орпоос 350 гаруй сурагч шалгаран оролцсоны дотор манай 10 сурагч 8 алтан медаль, 2 мөнгөн медаль авч Арлып хувь: талын 60 жилийп ойдоо | бэлэг барилаа. ТУС ОЛИМПИАДААС АЛТАН МЕДАЛИЙГ 1. Ж. ЦЭРЭНДОЛГОР (Нийс- шолийн ХХШ дучд сургуулийн 40-ын «Вэ анги). 2. Ж. САРАНЦЭЦЭГ (Нийслэ- лийн ХХЇШШ сургуулийн 10-ын «В» анги ) 8. Д. ЭНХТУЯА (Нийслэлийн ххш лийп 8-ын «Бэ» ачги) 4. Д. ЦОГМАА (Нийслэлийн ЖХШ сургуулийн 10-Бын «В» алти). 5. Ё. ОТГОНБАЯР (Нийслэ- жийп 52 дугаар сургуулийп 10 дугаар анги) МАНАЙ ХҮҮХДҮҮД МОСКВАГИЙН ОЛИМПИАДАД 1| 6. Ц. СЭЛЭНГЭ (Увс аймгийн топийл П дузд сургуулийн 10 ду- гаар анги) 7- С. ТОЛЯ (Дорпоговь ай»- гийн Зүүнбаян хотын 10 жилийн сургуулийп 8 дугаар апгийн су- рагч). 8. Б. САРАНТУНГАЛАГ (Нийслэлийн 1 дунд сургуулийн 98 дугаар арги). ГҮ МОНГОЛЫН БАГАЧУУД ИХ ЛЕНИНИЙ ХЭЛЭЭР ГЭЛ, МӨНГӨН МЕДАЛИНЙГ 1, 4. ЦАЦРАХ (Нийслэлийн ХХЇ сургуулийн 10 дугаар анги) 2. М. АЛТАНЦЭЦЭГ (Нийслэ- лийн УГ сургуулийн 10 дугаар яаиагн) нар тус тус хүртсэн байна ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагчдын олон улсын орос хэлний олимпиадад оролцсон сурагчид багш нарынхай хазт ҮЕ ТЭВГИЙНХНИЙ УУЛЗАЛТ “Санхан Мосивиад болсон олон улсын хүүхдийн орос хэлний слим- шипдад амжилттай оролцож «”сэ? тюдаль , Нийслэлийн У! сургуулийн 9--ийн «Д» ангийн сурагч М.Алтанцэцэгтэй уулзаж арилцлаа. М.Алтанцэцэг схин олимина дад оролцсон тухайгаа, тэнд болон шинэ танилтай болсноо бахарха арьсан юм. --Моснвад болсон олимпиадын- “заа тухай ярьж өгнө үү? Олинпнадад зөшхєн | орос хэл ”-шэддаг, орөсоор сайн уншиж, “бичиж, ярьж чаддаг төдийгүй Зор- лелт орны тухай, ард түмэн, хүү” ОЖЭд, аплуучуудынх нь амьдралын тухай сайн мэддэг хүүхдүүд орелц- сон юм, Москнад концерт, ширк, зузей, “биеийн тамирын тэмцээн гээд Л елон сайхан юм үзлээ. Бид В.И. Ле ШИНИЙ шавзолейд цэцэг өргөсөн. Энэ нь бидэнд мартагдашгүй хам- баяртай явдал болсон юм. --Мэдээж бүх асуулт. Түүний ! Зөвлөлтийн тамирчид, сү” жигчдээс хэйннйг сайн жэдэх вэ? гэсэцп асуултад хариулах илүү с0- нирхалтой байсан. Би дэлхийн шат- рын аврага Грузип охин Майл Чебурдачидле, Завлалтийн циркийн жүжигчин Юрий Нигкулин нарын тухай ярьсан юм. Ю.Никулин миний хамгийн хайртай ягүжигчний нэг. Тэгэхэд, Москвагийн цирнэд түүний тог долтыг үзсэп явдал падад азтай тохиолдол болсон. Никулины тухай уншсан, үзсэ- нээ, шог “үзэгдлүүдийн нь тухай ярилаа. | Шүүгчид анхааралтай сонсож инээлдэж байсан. - --Олимниадад бэлтгэхэд чинь хэн тусалсан бэ? --Манай сургуулийн өрөс хэл- ний зөвлөх багш, Зовлелтийн мэр- гэжшилтэн Любовь Викторонна, за- хидлаар танилцсан найз охин, Моснвагийн инонер ЮНоловникова иар их тусалсан. Би багшдаа, найз- даа нх баярлаж байна. --Орос хэд сурахад чинь хам. гийн дотны зөвлөгч хэн байса бн) --Доөрөвдүгэ,эр анд хад минь лава хэл зааж байкан Зов- лөлтийн мэргэжилтэн багш Галина Сетёновна, намайг орос хэлд со- холтой болгосон юм. Би Гадииа Сешеновна багшийхаа хичээлийг илүү их сонирхдог байлаа. Ээж минь ч бас цаг үргэлж тусалдаг. - Танилцсан нөхдийнхөө тухай ярина уу? Зураг дзэр: Сурагч М. Алтанцэцэг --Лаасын Чайкзо, Вьетнамын Рыонгх-Ань, БНАГУ-ын Стефан, Кубын Речино, Афганистаны Сае- шан... гээд олон танилтай болсон. Бид бие биедэз захидал бичнэ гээж амалцгаасан юм. Би найзууд: аасаа мөдяхан захидал хүлээж авн- на гэдэгт итгэж байна. --Байрлалаа, Алтанцэцэг зэ. Олнийнадад амжилттай оролцсон чамд болон багийн нөхдөд чинь тюинга мянган уншигч хүүхдийн өм- ноос байр хүргэж, их Левниинй холийг улам сайн сурахыг хүсье! С. Бодоош 0 Их наадам: тэрэн хаана болсон бэ? ҮГ 1971 ОН, УЛААНБААТАР Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын Дөрөвдүгээр их наадам манай эх орны нийслэл Улаанбаатар хотод 1971 оны наймдугаар сарын 2- наас 10-Ид болжээ. Энэ их иаа- дам ЗХУНН-ын ХХЇУ их хурал, МАХН-ын ХҮУГ их хурлын шийд" вэрийг хэрэгжүүлэхэд зориулагд сан байна. 1974 ОН. ФРУНЗЕ /УУУУУУУУУУЛЛУУУУУЛУУУЛУСИУЛУУУУЛУЛУЛУУУУЛУУУУУУУИУУУУУУУУЛУУЛУУУЛУУУУУУУУЛУУЛЛУУУУУУУУУУУУЛУУУЛТУУУУУУУУУУУУУУУУУРРН //У7УУУУ7 Зөвлөлт-Монголын залуучуудын тавдугаар их наадам Зөвлөлт Кпр- “ гизийн нийслэл Фруйаев хотод 1974 оны сургадугаар сарын 29- нөөс долдугаар сарын 8-ныг хүр- тэл болжээ. Тус их наадам Ком- сомолыг В,Н, Лепиний нэрээр нэрлэсний 50 шил, БНМАУ-ыг тупхагласны 50 ашлийн түүхт ойнуудад зорвнулагдсан юм. Яо 1977 ОН. УЛААНБААТАР. ДАРХАН //УУУУУУУЛУУУЛЛУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУ 3 УУУУУУУУУУУУУУУУУЛЛУУЛУУУУУЛЛУУУУЛУЛУУУУУУЛУУУУЛЛУУУУУУ? Монгол, Зөвлөлтийн залуучуу- дын зургадугаар их наадам Улаанбаатар, Дарханд 1977 оны долдугаар сарын 1-нээс 6-нд бол- шээ, Зургадугаар их наадам Ок- тябрийн хувьсгалын 60 шилийп ойд зориулагдсан юм. "22 А-81153 г, мэндоово “ЮАЙРДНДАЛ. ЗАЛУУСЫН 1Я ДУУНЫ ЖИГҮҮР Зовлолт-монголын залуучуу ын ҮП нх наадамд зорнулав, х Нх Ленип ианятн Зөвлөлт, монгол хоёр суут Алтан кремльд гараа атгалцахад Ашдын зам мөнхрөн холбогдоход Анд залуусын ДУУНЫ ХОС жигүүр Алсад тайрамдлын өргөж далбаа ниссэн юм ЦЭЦ: 8106:149 01517 . ЗАЛУУЧУУДЫН УП ИХ -- НААДАМД ЗОРИУЛАН 8 ЯӨРИД--Ээ --т-тэүчМэээ РАЗГОВОРЬ| 1. Сайн байна 1. Эдрапстпрүйте 2. Сайн, та сайн байна уу 2. Здравствуйто Тантай танилцдсандаа би ах баяртай байна. 3. Мие было прилтпо с пами поапакомиться. 4. Би анх удаа (хоёр дахь удаа- гаа) Эрхүү хотод ирж байна. 4. Я впервые (во второй раз) 8 городе Иркутсне 5. Та хаана ажилладаг вэ? 5. Где ны работасте? 6. Би сангийн аж йхуйд |(нэг- дэлд, заводад үйлдвэрт...) ажилладаг 6. -Я работаю в госхоазс (8 обьє- динсипи, на заводе, на фабрине..) Т. Та юу хийдэг вэ? Т. Кем юы работаете/ 8. Би уурхайчин, (малчин, (ба- рилгачин, меєханнкч, цахилгаанч) 8. Я шахтер (снотовод, строн- тель, механик, электрик) Би эвлэлийн илгээлтээр сан- гийн аж ахуйд, (нэгдэлд, үйлдвэрт) ажиллахаар очсон. УУ 9. Я принехал ( а) вн госхоз (в обьедниение, на пронзводстйо) по путсвис ревсомола 10, Мапай бригадын хамт олоп зургадугаар таван жилийн төлөвлө- гоог хугацаанаас нь... сарын (жилийн омно биелүүлсэн) 10, Наша бригада пьполиила план шестой пятилетки иа.. месляцеп (“агода, . лт) раныпе срока 11. Монголын залуучууд зөвлөлт монголын залуучуудын найрамдлын УП их наадам угтаж «Их наадамд хэн оролцох вэ?» урнан дор социалист уралдлантай ашилласан, Биэнэурал- даанд шалгарагсдын нэг нь “11. Среди: монгольской молодежи было развериуто соииалистичесиоё. сорспиопаппе под депизом «Мто-поё- дет на фестиваль?» в чєсть. МП фес- соиэоэглеллжисксссслаа-тлтт-тт-ттт- Їс зул лзээтаЛү 2, “ Эр зоригтой "Энх Зөвлөлт монгол Хоёр дайчин Ялалтын өндөрт тугаа мандуулахад Яруу алдар тодрон цуурайтахад Анд залуусын Ая дууны хос апгүүр Алсад найрамдлын далбаа : өргөн: ниссэн юм Эе найртай « Эрх жаргалтай Зөвлөлт мопгол хоёр нөхөр Эрдэнэтийн тэнгэрт эвээ гагнахад Эрин зууны цамхаг дархлахад Анд залуусын | Ая дууны хос жигүүр Алсад найрамдлын далбаа : өргөж ниссэн юм Эх дэлхийн Н - » Цэх журамт х ! Зөвлөлт монгол хоёр нисэгч Одтой сапсарт хараа сунгахад Онцгой, үйлс мандан дууУрсахад Анд залуусын Ая дууны хос ишгүүр , Алсад- найрамдлын далбаа БО өргөж ниссэн юм.. Т. ОЧИРХҮҮ ХҮЛГИЙН НЭР САЛОЮ 17 Монголын сансрын анхны нисэг- чийн эцэг Жүгдэрдэмпдэд Монгол нутгийн жирийн малчны тнваля дружбы, Яодиинз победите. лей соцналистического соревпований 12. Би таван жилийн залуу гаяш- гайч 12, Я молодой ударнин пятилеткн 13. Бн бүтээгдэхүүний чанарын хувийн тэмдэгтэн 183. Я обладатель личного клейма начества продукцин 14. Монголын залуучууд Ленииий комсомолын туршлагаас ямагт сурал- цаж түүнийг бүтээлчээр хэрэглэж байдаг. 14. Монгольская молодежь аосто- янно изучает и творчески примсилет опыт “Лепипского комсомола 15. Манай оронд залуучуудыг ха- ламгжлап хүзгүүжүүлэх хөдөлгөөп өр- С| | пож байна 15. У нас Б стране: широко простраинетсл дЕнжение чёства 16. Монголын залуучуудын дунд интериацноналч бригад, «Найрамдал- дружба» эБипаж, гавшгайч бригад, залуучуудын чанарын бригад зэрэг хөдөлгөөн өрнөж байна 16. Среди монгольсной молодёхки развертывастсл донисение иптернацио» нальных бригад и экнпаней «Найрам- дал-друм ба», движепне ударпых бри- гад И молодежных бригад качестрал. 17. Би Увс (Ховд, Завхан, Өмнө говь, Дундговь, Сэлэнгэ) аймгаас энд хүрэлцэн ирлээ, 17. Я приехал из Убсанурского (Хобдосского, Забханекого, Юлпого- бийского, Среднегобийского, | Селен- гийского...), аймака 18. Би Улаанбаатар (Эрдэнэт, Дар- хан) хотод оршин суудаг 18. Я живу в городе Улан-Баторс (Эрдэнэте, Дархане) 19, Надад Эрхүү хог их таалагд- лаа, найрамдлын нх наадам энэ хо0- ТОД болж байгаад туйлын баяртай байна. 19. Мине очснь понрапилсн город Ирнутск, я очень рад, что фести- валь пружбы проходит вэтом городе, 20 Бид зөвлөлт монголын найрамд- лайр бахархаж түүнийг пүдпий цоөц- гай мэт хайрлан хамгаалж байдаг. 20. Мы гордимся сопетско-моп- гольснол друшбой н охранлеєм 64 нак зепицу ога 21. Их иаапдам манай хоёр орны найрамдал хамтын ажиллагааны БХЛ КЗЭ. МХЗЭ-ийн түүхийг баяжуулна гэдэгт би итгэл: байна. 21, Я уверси її том, что наш фесс- тиваль обогатнт историю дружбы п рас- паставти- сотрудничестла. таших нарлдоп ИЛНОМ н МРСМ 22, Танай ажлын газар-задуучзууд чөлөөт цагаа хэрхэн ашигладаг вэ? 22 ИНан у вас на рдботе моло. дежь использует спободнос премп?/ 23, Та чөлөөт цагаараа юу со. нирхон оролддог вэ? 23. Чем вы нитересустесь Ш со» боднос премпл? 24. Би спорт(хогжим, шатар, уран зохиол) сонирхдог "24. Я увлсиансь спортом (муаы- кой, шахматамп, литературой) 20. Та сайхап амрав уу? 25. Нак вы отдохнули/ 20. Баярлалаа. Сайхан амарсан. р.солпечнуго “Мон Хонгор зэжий нь нулимс унагаж Хоюулаа миний хүү гэж дог-- ф долж хэлсэн юм Адуучин -аавы нь- сэтгэл хөдөлж Ажнай ззэрдээ уургалж барьсан Буман үеийн мөрөөдөл ї биелүүлсэн хүчтэн гэж | Буурал өвгөн огторгуйн баатрыг бахадсан юм Эрхэм хүүгий минь сансарт и дагуулсан ачтан.гэж Эмээлт хүлгийнхээ алтан жолоог “- атгуулсан юм Холын зочин ажнай зээрдийн толгойг Хорин сая морпны хүчтэй хөлгийнхөө нэрийг өгсөн юм Аргамаг хүлгийн зооноос, 5? сансрын жолоо атгасан Анд дотно нөхөртөө захиж үлдээсэн юм Монгол нутгийн жирийн малчид хүлэг илт «Салют» гэдэг нэртэй Моринд эрэмгий ууган хүү нь Сансрын нисэгч цолтой 26. Хорошо, спаснбо 27. Та тавтай сайхан хооллоорой 27. Прилтпого: аппетнта 28. Баярлалаа, та ч гэсэн тавтай сайхан хооллоорой. 28. Спасибо, вам тоже 29. Та маргааш юу хийнэ гэж бодож байна?. 29. Накн у вас планируется завт- рашний день? Би таныг концертэд (үдэш- дэгт, уулзалтад) урнхыг хүсч байна 30. Я хотел бы пригласнть засна копцерт (па вечєр, на встречу) 31. Манай урлагийн х тоглолт танд ямар санагдав? 31, Понравилось лц вам выступ- дєпннЄё нашей художсствснной груп- цы? 32 Манай орпы ямар хоттой (ай- магтай) харилцаатай ажилладаг вэ? ЭС какнм городом (аймаком) вы тподдерживаете связи? 33 Энэ оны арван сард МХЗЭ- внїн 60 жилийн ой болно. 33. В октлбре этого года исполн- леєтся 60 лет МРСМ 834, Манай энэ их наадам най- рамдлын нх наадам гэж нэрлэгдэж байна. Тэгээд ч би энд олон шинэ найз нартай боллоо, рестиваль носит назва- пие аль дружбы». Н я на шел ного новзых друзей. 35. Эх орондоо, очоод би нхнаа- дамд үзсэн сурсан бүхнээ найз нө хөддоө ярьж өгнө. 385. На родипе я расскажу свонм друзьям все, что үвидед на фести- галс ї чему адєсь научилсл 26 Их наадмын энэ өдрүүд надад мартагдашгүй сэтгэгдэл төрүүллээ 36, Дин фестивалл пролзлели на мена нєепзгладимые впечатлепия. 37. Тантай дахиц уулзана байх гэж би найдах: байна. 87. Япадеюсь, что мы пстретїмсїП с ами 38. Та Монголд ирж байсан уу? 38. Былн ли вы в Монголия? 39. Та надад хаягаа бичиж өгчө ү? ҮҮзр Напишите ме, ваш. адрес 40. Та энд үсгээ зурж огно үү? поягалуйста, 10. Подпишитесь адёсь, пойа- луйста, 41, Сайхан хүлээж авсанд тапь нх баярлалаа. 11, Большое спаспбо гостепринмстпо 42, Ажил хөдөлмөрт тань их ам- жилт хүсье, ал вашо 42. Желаю болышнх успехос 8 работе : 43, Амьдралд чинь аз. маргал хүсэн ерөөс, 43, елаю счастыл 8 личной шизни! 44, Баяртай, хайрт найз параа, дахиий уулзатлаа баяртай! 44. До свиданил, дорогис друаьйл, до попой: пстречи! 45. Биднийгээ битгий мартаарай! 45. Не авбышайте нас! 46. Мацай эх орон, царлаг Мон- голд зачлоорой/ 48, Приезжайте в цнашу стралу, олиО 4 Бэлтгэсэн 4. НАРАНГЭРЭЛ Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэллэлийн комбинатад хэвлэв. . д Эо МГХЗЭ-нйин60 жилийн Ө8А ,22 рвулж, Лєнпний Комсомолын хн. : Хорооны «Залуу гварди» , Хор саг ийн газраас г35 ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар, та Л.Түдэвийн «Залуу этА ын х4а» номыг энэ ОНЫ хаан л, нэгэнд өрөлтөнд шуссал Асо35 хэвлэн харгалан: Уул нонд МХЗЭ, түүнн ажилч шүүд залуучуудын ҮЙЛ | “єсу» лаагаа, ололт амжилт, эвлэл, ёгЧ сомолын найрамдал, шСЭрНГЭ: ийн тухай өгүүллүүд орсон МОНГОЛЫН ТУХАЙ НОМ ардын хувьсгалын 60 Мопгол ил, МХЗЭ-ийн 460 ишлийн. ойд зориулж Германы Чөлөөт Залуу чуудын Эвлэлийн Төв Зөрлөлцйн «Нойес Лебен» хэвлэлийн газраас монгол орон, мопголын залуучууд 21: өсвөр үеийнхний «тухай помыг хэвлэл гаргалаа. «Соёмбо тэмдэгийн дор» эртэй уг номын. зохиогч, доктор Валь- тер Михель «Нойёс Лебен» хэв- лэлийн газрын ажилтас Хайнц Шнуратай хамт мапай -улсад хоёр удаа ирэхдээ Улаанбаатар Дар- хан, Эрдэнэт хот, Өвөрхапгай, Өмнөговь, Ховд аїїмгуудаар олон мяцган км аялан явж, тус ула ын үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, соёл, шинжлэх ухааны хөгжил, ард тү- мэн, ялангуяа Залуучууд, хүүхэ дийн амьдрал, ажил үйлстэй ойр дотно тапилцсан юм. Догтор В, Михель номоо «Сайн байна уу Улаацбаатар», «Өмнөговьд алл: сай нь» «Айлд өнгөрүүлсэн амч ралт», «Эрдэнэсийн эрэлчидь, «Уулын нутгийн “ард түмэн». «Наадам» хэмээн бүлэглэл: бүлэг тус бүртээ Зөвлөлтийн өгөөмөр тусламж, жилийн хөгжилтийг харуулсан сур- вналжлага, тэмдэглэл Яр| :, лэл, 1 өнгөт болон рилцлага, Ү 5) | Ү Х Х Ү Ү К) 1 | Б: Ү Ү Ү х 5 Ү Ү Ү Ү Ү Ү Ё! Ү Ү Ү Ч 1 Ү Ү Ү хар цага су оруулжээ. Бэвэгэхлл Номд МХЗЭ-ийн Төн Х 4 Хо цэгдүгээр нарийн бичгийн Зорна Л.Түдэв, Хувьсгалт тэмц ХЭЛЖ мад зүтгэлтэн С. Галсан, БНМАХ/ ын хөдөлмөрийн баата ! ар Г жав зэрэг олон тиїйтийн Үр ХЭГ: ьсодолмөрийн сайчуудтай шогЭОГ ярилцлага орсон байга ХҮЙС МАНАН СУРВАЛ) кл пипппипиппиииииц Шин ШИ? Эрхлэгч -Ц. дАШДОНДОО БЛЛЛЛЛИХЛЛЛЛЛЖЛЭЧЖЖиии ф ХЭХЭ БӨСТЭао5232222-055-22- уулс глионсотбиццтал ХӨВЛӨШ САЛШИЛХ ЛСАЛЭННДЦЕСОЛЛГЧ Л хөхний ИНДЕНС--14014 манай ард түмпий 60- чан: тцэүЦ пҮХ ПИ пголитАРиИ АР НЭГЛ ҮТХУЧ йн 775877 зэв хал ЯГЬСАЛЧ- АХЛ-ЫН ҮЙЛ КЭРГИЕ 7 89 ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН Б АН 7 : илиинииидлл гдг 4л21-221--3 222223 ї 4 1ТМХЛОЛНН ТОН ХОРОО, Д.СҮХЬА АТАТЧЛ1Й НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН ТОВ”ЗОД Пиопер сурагчид ал! Мал сүрэгт арвин их, хадлан тэжээл бэлтгэх ажил ороц далар нд өрцөн байна. Энэ онд улсын хэмжээгээр: эг сая 200. млпгайц тонн байгалийн-хадлан, 40 шахам мянгац тонц гар тэжээл бэлтгэнэ Энэ-ажилд хүүхэд бүхэн оролцох ёстой. Хадлан: тэжээл бэлтгэхэд та нарын хийх зүйлийн талаар со- нин. ЧИНЬ. вөвлөн, байга “Үүнд: --Хүүхэд бүхэн хадлайчин болцгооё хөдөлгөөн өрнүүлнс ажилладгаа! --Төрөл бүрийн шимт ургамал цуглуулж, ердийн буюу гэрийн нөхцөлд гар тэжээл бэлтгэх «хэ- рэгтэй. Гар тэжээл бэлтгэх тухай зөвлөлгөөг гуравдугаар нүүрээс уншаарай. гар тэжээл нь өвөл хаврын тарчиг цагт малд илч ду- лаан өгдөг маш чухал тэмгээл юм 3 эь 21(0211111917150):1117 МЭ ОМНӨ-ГОВЬ, ДУНДГОВЬ, ХОВ ГОВЬ-АЛТАЙ НА бүх 22 БАЯНХОНГОР, ЗАВХАН. УВС, ӨВӨРХАНГАЙ аймгийл говь, ал- римдаг цөлийн бүсийн сумдын сургуулийн. хүүхдүүд ТААНАН ЗООДОЙ хийл СОНС -АРХАНГАЙ, БУЛГАН, ЗАВХАН, ӨВӨР: ХАНГАЙ, БАЯНХОНГОР, ,СЭ- ЛЭНГЭ. ТӨВ, ХЭНТИЙ аймгийн ойт хээрийн бүсийц сумдын сур- гуулийн хүүхдүүд, МАНГИРЫН СОРС, ЖЖУУЦАЙ, ХАЛИАРЫН ДАРШ хийлж болно. Ойт хээрийн бүсэнд багтдаг сумдын сургуулийн сурагчид хү- цэнгэ, хошоонтор, царгас зарэг их хэмжээний уураг, витамин” бүхий өвсөөр, ВИТАМИНТ ӨВСНИЙ МУШГИА, говь, тал, хээрийн бү- сэд.багтдаг сумдын. сургуулийн сурагчид бор бударгана, шаваг, лууль, халгай “зэрэг ургамлаар гар тэжээл бэлтгэж болно. --Өвс хадлан “авч байгаа аав, ээж, ах, эгч, няртаа ус түлээ цай хоолыг її» лөхүүлж бэлтгэж өгч та нар чадиа. -Өдөр тутмын цаг агаарын мэдээт алдалгүй сонсож, хадланч- дад тогтмол мэдээлзхээс гадна холбогдолтой ном, заапар зөвлөл- гөө, олнс хадланчдад уншилс өгөх, хэвлэл радиогийн тойм ярьж огөх, зэрэг иь мөн л тусалж байгаа хөэ- рэг гэдгийг мартаяс болохгүй Тэргүүний хадланч ах эгч иар- хөвсгөл, !1 таа пиолерүүд баяр хүргэж, хээр- ийн цэцэг гардуулж болно. Энэ мэтчилэнгээр аринн их хадлан тэ- зкээл бэлтгэхэд пионер сурагч бүр идэвхтэй, санаачлагатай оролцох ёстой, ПИОНЕРИЙН БАНЙГУУЛЛА- ГУУД МАЛЫН ХАДЛАН ТЭ. ЖЭЭЛ БЭЛТГЭХ, ТАРИА НО- ГОО ХУРААХ АЖИЛД ПИОНЕР СУРАГЧДЫГ САЙН ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ ТОДОРХОЙЛ ОРОЛ- ЦУУЛАХ НЬ ЧУХАЛ БАЙНА, сонины зөвлөл Төв аймгийн Эрдэнэ сумын дунд сургуулийн хоёрдугаар ан- гийн сурагч Д. Чингис өвгөн аав- тайгаа хадлаид гарчээ. Өвгөн аав Д. Дашдондог нь «Туяа» нэгдлийн Бализүрх бригадын, улсын авар- га хадланч хүн, Дашдондот гуай энэ їжил суурийнхаа малчин Э. Ишгжиддорж, ач хүү.нарынхаа хамт хоёр морийп. машинаар 264 Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн сургуулийн 5: ын «Вэ» ангийн сурагч Ш, Ган- болд: 8-ын «В» впгийн сурагч Г. Бат-Очир нар зуны амралтаар тус бүр 15 үглээ хариуцан маллаж Тов аймгийн Эрдэнэ сумын дунд сургуулийн лаборайт П, Нарангэрэл, сурагч Б, Туяа, Н, Цэцэгсүрэн цар тонн өвс буюу төлөвлөгөөїөосөөӨ 164 тони өвс илүү хадах үүрэг аваад одоо өдөр тутам 8 га талбайл өвсийг хадаж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Чингэс өвгөн аавынхаа хамт хадлангийн талбарт «4Үлэн» сонины сурвалжлагч Г. ДАЛАНТАЙН авсан гэрэл зураг ТҮҮҮТҮҮ1111111111111711177777 ХҮҮХДҮҮД МАЛЧДАД ТУСЛАЖ БАЙНА . өдөрт 47--52 латр сүү сааж байз на. ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Ш. Ганх болд, Г. Бат-Очир нар. Т. ДАВААДОРЖИЙН «авсан гэрэл зураай 0 ы. 4 р» - Бй дотуур байрны сурагчдын хүпсэнд зориулж амтлаг ааруул хийл 04ї- гац нь, Ч Г” муж 212 шоиошш-- “--тТЕГШ хүчисүлигиэиил зөн инч үл гнгү 21215217 ДААГА СУРГАХ НӨХӨРЛӨЛ Говь-Алтай аймгийн мын төвд амарч байгаа пионер сурагчдын дунд чДаага сургах нөхөрлөл» байгуулагдав. Нэгд- лийнхээ адуун сүргийг эмпэг хан- галгүй болгох зорилгоор хөргүү- дийп дунд болзол зарлаж, хамгийн олон эмнэг сургасан сурагчийг шалгаруулж байна. Багш В. Чулуун | даага сургах нөхөрлөлийн тухай ярихдаа: --Манай хүүхдүүд зуны амралт эхэлснээс хойш зуу гаруй даага сургаад байна. Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойгоор 60 даага урал- дуулж хүүхдүүд маань баяр дээр баяр измлээ. МХЗЭ-ийн 60 жи- лийн ойн өмнө нэгдлийн бүх даа- тыг уналга здэлгээнд оруулна гэв. Даагатай хүүхдүүд нэгдлийн ховнн сүргээс хариулж, гар тэ- Дарви су- жээл, бэлтгэн аргал хомоол түүж байпа. Бас хамгийн хурдан, хам- гийн помхон даагыг шалгаруул- даг їом байна. «Даага сургах пөхөрлөл» 12 гишүүнтэй гишүүн бүр 28-аас 42 даага сургана гэл амлалт авчээ. Сурагч Л. Батаа, Л. Даваацэрэн, В. Батдорж нар: --Бид даага сургахдаа мал- чид, багш нараасаа үргэлж зөв- “лөлгөө айдаг. Бид гурав даагыг барьж ногтлоп, | чөдөрлөж номх- руулдаг. Номхруулсны дараа дүү нар маапь уналга эдэлгээнд бүрэн зүгшрүүлэхийг хариуцдаг. Бас бид чөдөр ногт зангидаж сурч байна гэж ярилаа. | Хүүхдүүдийн сургасан даага аргагүй л пномхоп сайп морь болох нээ гэж даага- тай хүүхдүүдийг хараад нутгийн малчин өвгөн С.Балдан гуай бахархан өгүүлж билээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Даага «ургах нөхөрлөлийнхөн. ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг, МАЛЧНЫ -Хүүхдүүл зупы амралтаараа ирээд мапайх бүл сайтай байна, Би, долдугаар ангид суралцдаг хүүтэйгээ 1000 шахам хонийг "Алтайн нурууны соргог бэлчээрт оторлож явна Сүргийн тарга хоног хоногоор нэмэгдэж байна, Хүү минь сайн хоньчин болох нь ээ. Өглөө эртэч, малд нүдтэй хүү ДЭЭ гэж Говь--алтай аймгийн Тонхил сумын «Үнэн» нэгдлийн хоньчин У, УМ! таван жилийн гавшгайч Жамсран гуай прилаа Сумын сургуульд сурдаг Хаш- сүрэн. Эрдэнэсүрэн, Бямбанав нар хөдөө гэртээ иря( мал ноослол сүү сааль, цагаан идээ боловс- руулж аав зэждээ нх Л тус болж байгаа ажээ. Хоньчин хүү Бямбажав: --Аав бид хоёр шил бүр хонио ингэж оторлодог юм. Аав минь хоннны маллагаа, нутгийн Өвс ур гемал, байгаль ан амьтдын талаар /УИУЛЛЛЛУУЛЛУУЛУУУУУУЛЛУУЛЛУЛЛЛУУУУЛУУУУУУУУУЛЛУУУУУР ХАЛАА үргэлж ярьж өгдөг. Өглөө нар. наас өмнө бэлчээрийн сайханд хо- нио идээшлүүлж, явах үнэхээр сай- хан байдаг. Манай хонь есдүгээр сард иг. нэхэд 50 иг, арванцэгдүгээр сарг 60 чигийн дундаж жинтэй байдаг юм. Эпэ бол отор пүүдэл хийж нутаг бэлчээр тохируулсны “5 гээ аавлрьдаг юм. Бин Наймдугаар ангиа төгсөөд малчин болпо. Цогт гэрэл гуай шиг баатар малчик болпо гэж боддог. Аав минь Цогтгэрэл баатрыг шавь, би ч гэсэп шавь нь... гэж ярилаа. Энэ жил 100000 хоньтой бол буман хонины баяр хийх гэж бай гаа нэгдэлдээ айв хүү хоёрын ба рих бэлэг ч тодорхой. Ийнхүү өнөөдрийн сурагч, мар- гаашийн хоньчип баатар маань ам жилт арвинтай байпа ” Г. ДАВААСҮРЭН шинэ Ховд аймгийн Хавд сумын най- ман жилийн.сургуулийн хөдөлмөр амралтын шинэ зуслан нзг зЗЭлЛ- ишинд 26-30 сурагч амруулан нийт 520 сурагч хашаа засах, цагаан идээ боловсруулах, хадлан бэлтгэх, Олоп наст ургамлын үр түүх, “барилгын ажилд туслах зэрэг ажил хийж байна, Сурагч А. Худабай, М. Батий, Б. Орыхан, зэрэг дуучин домбор- чип, авьяаслаг хүүхдүүд Сумын илубьн зөвлөлтэй хамтран «Сур- талчлах»ь бригадаар явж. МАХН- ын ХУШ их хурлын шийдвэрийг сурталчилис олны талархал хүлээ- лээ. Х. Күлпарац, Т. Дырдубай, Х- Ергавыл, нар хонь хариулж, Ар- дын хувьсгалын 60 жил, их ой- нуудын өмнө «Сумын Өсвөрийн төлчин» цолоор шагпагджээ. Су- рагч С. Аманхан, Х. Салимлап. нар 6--10 змнэг сургаж элэл- гээнл орууллаа. Зуслангийн захирал Х. Шотха: ХӨДӨЛМӨРИЙН УЛИРАЛ-4| ТВ555555535Ыш2253 ЗУСЛАН -- Өвс ургамал жигдэрсэн Хєу сэрх уулын хөндийд зуслан байгуулагдлаа. С маань шинахан байгуулагдсан 4: дөлмөр зусландаа ажилла тавтай сайхан. амарч байна, мал аж ахуйн тодорхой дадлага олж: авлаа. Өдөрт лаа. Сурагч Ё. Уатхан: Хүүх ВтТай Дд Мэдлэг 1000 литр сүү сааж Цаана боловсруулдаг юм. Дотуур байрны сурагчдын хүнсэнд хэрэглэх цоц- гийн тосыг бэлтгэж анна гэл ярин. -- Бид жил болгон сумын ТОД амардаг байлаа. Энэ жил нэгдэл олны хайр халамжаар сэрүүн сай, хан газар сургуу. чхаа хөдөл, мөр зусланд тавтай сайхан амарч байна. Амрах хугацаандаа 15 км бартаат зам заслаа. Биднийг зам зассанд малчин ах эгч нар маань маш их баярласан юм гэж ярилал, Ховд аймгийн Ховд сумын дунд сургуулийн багш Х ШЕЛДЕБАЙ ЧАЦАРГАНЫ ТӨГӨЛ 42 га талбайд чацарганы шогоон төгөл үргэлжилнэ. Төглийн лунд өнгө, ӨНГИЙН- цамц, малгайтай хүүхдүүд цэцэг адил алаглана. Тэд нийслэлийн 86 дугаар тусгай сургуулийн сурагчид, уламжлал ёсоороо хөдөлмөрийн тавдугаар улиралдаа арвин их ургац авахаар шамдан ажиллаж байгаа юм. Энэ ажилд тавдугаар ангий! сурагч Сэлэнгэ, долдутаар ангийн сурагч Ганболд нар бусдыгаа хошуучил- лаа. Хөдөлмөр амралтын зусланд сурагчид жимсний - бут сөөгийг арчлан, зэрлэг зулгаахын зэрэгцээ цагийн иарийн хупаарийн лагуу биеийп тамирын дасгал сургууль хийн дуулж, бүжиглэл, тоглоц- гоопо. 7Кимсчин сурагчдып мааль байр сууц тохилог цэвэрхэн. Сурагч Алтанцэцэг, Оюундэлгэр СААЛЬЧИН ХҮҮХДҮҮД Хүүхдүүд маань хөдөлмөр зус- ланд ирж, нүдэлж амжаагүй үнээ тугалаа сольж будилж байсан нь саяхан мэт сапагдапа, Удалгүй саальчин, малчин су- рагчид үнээ тугалын жинхэнэ эзэд нь боллгээ, Саальчин хөвгүүн Ч. Ганбо. 3 ЛД, Мөнхбаяр, Ш. Загдаа, Х. ислэг гал, саальчин охин С. Оюунцэцэг, 4? Гэрэлцэцэг, (АА, Баярсайхан, өнхгэрэл нарын 80 гаруй сурагч «Гайхамшигт» нэгдлийн 1 аавца3: сургуулийн захиргаанаас хамтрап гаргасан уралдааны болзлыг бие- лүүлж аварга боллоо. аальчин охид, хөвгүүд 17729 литр сүү сааш, 4138 нг цөцгий ту- урамшсан шаалаа. Амшилтдаа нарын байр цэвэр цэмцгэрээрээ шалгарч «Єоёлч байр» боллоо. Зуслангийн багш, захирал, эмч, тогооч, ажилчид хүүхдүүдийн ашил, амралтад цаг ямагт анхаа- рал тавьж, тусалж байна. Д. ЧИМЭГСАНАА тийн Жаргалантын хүүхдүүд үлдсэн хугацаанд ний гарцыг нэмэгдүүл, (Төв айм- САА сүү! арвин их сүү саахаар ургах нартай уралдал шамдаж байна, Саасан сүүгээ машиндаї идээ боловсруулах, малын ХӨДөлмөр с дагаад | ноос ү9 авах ажилд хүүхдүүд Са! ДӨЛ | гажлаа. сумын улсын тэргүүн! ерийн уд гуулийн пион Ч) ТУНГ, ирд АЛ агч АГ. ? Монххаан | Сүхбаатар аймгийн Л ТСРЧ п -бж Хичээлийн жил дуусч, хүүхдү амрах цаг дөхөж байсан үе, 3 21 нийслэлийн орон сууцны гуравду- гаар хорооллын чиглэлийп авто- бусанд буулаа. Ажил тарж: байсатт болохоор хүн ихтэй байв, Нопдукн- тор зорчигч бүрт тасалбараа та- 15У3рлөнд гэж их л хичээнэ. Ө орсон эмээ с хэйп ийш тийш харснаа ша “ жаал хүүгийн хажууд очив. Х эмээг харангуут ухасхийн босч суудалдаа суулгалаа. Эмээ -Эв буян нь дэлгэр. Яасан сайн хүү вэгэх нь сонсогдлоо. Автобус зогсов. Ихэнх иь бууж хүн нэлзэд сийрэв. » Тэгтэл арван гурав, дөрөв ор- чим насны хоёр хүү хаалганд хавчуулчих шахай урд хаалгаар гори ирлээ. Хойд хаалга онгорхой, автобус хөдлөх болоогүй байхад | юун ч язруу юм бэ дээ гэж бо- . Ургамлын гаралтай гар тэлгээл тэдэг нь төрвл бүрийп ургамал ашиглаж ёрдийн аргаар (гэрийн нөхцөлд) бэлтгэсэн тэжээлийг хэлдэг. Үүнд: 1. ВИТАМИНТ өвснииИ ЛМУШГИА. Энэ нь ядарч доронт- сон төл болон зх малыг тэнхрүү- тэжээл сувнллын чанартай Ч ар Үүнийг Архангай, Хөвсгөл, ( Булган, Төв, Сэлэнгэ Өвөрхан- Ч хангай, Баянхонгор, аймгийн 5 ойт хээрийн бүсийн сумдын сургуулиудад бэлтгэж болно. “Тэгэхдээ гиш, гийс, күцэнгэ, Х0- шоо юонгор- царгас зэрэг их н, хоп: зэан ир аиин”агуул” ургамал зонхилон хадаж. хадсан иэххд 15--20 см бүдүүн 2.5-3 титан шииииинЫ | И Үүнийг Өм ДОааговь, Ховд 1) сумд. 3589 Өвөр- заримдаг Ямтэ! шиииийийп 1111111111111:111111111111 ПИОНЕ 1 - ингэж догдлоо, Т.: / сандалд буур, хамгийн урд талын ш Хүүхдүүд вэ! билетээ копдукторы дуулсан шинжгүй Хор ярин цонхоор ха явсан өвгөп ы хдүүд за билетээ очоо явчих, Нондуктор эгч нь зап ус ЗЭН байгааг харж байгаа биз гэ- -4Юу гээд байгаа юм бэ гэсэн мэт харсна» улаан бүчээ тайлан хү эндэа хийв, втобусанд хоёр жаалаас өө билетгүй хүн үгүй бололтой, шог дукнтор тэдэн дээр ирэв, -АлнВ хүүхдүүд ээ билетээ зүлЛна! Яагаад урдуур орж ирав Налэнноо илэн доош хариа. --Ганцхан буудал яваад л буу- на гэлээ, Тэгтэл ч яитсбус БЧХ Кондукторыг үг хэлэхийн завдал- гүй хоёр жаал үсрэн буулаа. --Яасан дэггүй хүүхдүүд вэ? гэсээр өвгөн ч буулаа. Би хоёр хүүгийн араас харсаар явлаа. Тэд юу ч болоогүй юм шиг «Утаа» сав- суулан хэнэггүй алхалта, Аав ээ- жийлхээ «Автобусанд суу» гэш өгсөн. мөнгийг юунд зарцуулсан нь тодорхой боллоо. Кондуктор бухимдан, яагаад 4а- рим хүүхэд ийм хүмүүжилгүй байна вэ? Хүпий алаиїлд саад бо- аваа- хэлэхэд й хоорондоо юм рпа. Ард нь суулс Р СУРАГЧДЫН ЁС СУРТАХУУНЫ ХҮМҮҮЖИЛД Нь Зэв Үү? ЯВАХ Р2897.9) лООД гэж их л гомдсон шинжтэй хэллээ: Өглөөнөөс орой болтол өдөр- жин явж олоп түмэнд унаагаар үйлчилдэг нондуктор эгчийгээ энэ хоёр жаал юунд гомдоов. Ахмад . хүнийг, хөдөлмөрийп хүнийг хүн- дэлдэг пионер хүний эрхэм нэр төрийг лагаад хайрлахгүй байна? Хүүхдэд зориулсан 20 мөнгөний билетээр үйлчилж байгаа шүү дээ. Зорчигчдын зав чөлөөг хар байгаад кондуктороос: --Саяын хоёр шиг хүүхэд олон тааралддаг уу гэж асуулаа. --Үгүй дээ. Өдөрт автобусаар олон арван хүүхэд зорчдог. (Ц8- мөөрөө л билет авдаг, автобусанд хог тарьдаггүй, ахмад хүмүүст суудал тавьж өгдөг сайн хүүхэд олон байдаг. Харин ганц нэг ийм билет авдаггүй, шаардвал хэг- эцүүрхдэг хүмүүжил муутай, хүү- хэд тааралдах юм гэж ярилаа. Түүнээс хойш асар удаагүй байна. Одоо хүүхдүүд амарч бай- таа болохоор автобусаар зорчигчид улам олон болжээ. Тэдпий дотор аав зэлгсдээ тусалж, хоол хүнсээ цуглуулах гзэд л янз бүрийн ажилтай хүүхэд олон яваа, Гэтэл ямар ч ажилгүй нэг буудлаас нв- гөө буудал хүртэл зугаалан, хүй ихтэй байхад автобусанд чихцэлдэл тэр ч байтугай хотоор өдөржин тэнэх, ингэж явахдаа. автобусанд тэжээл цөлийн бүсийн сумдын .сургуу- лиуд бэлтгэж болно. Таапын зоодойг 7 дугаар сарын |1-назс 9 дугаар сарын 1 хүртэлх хуга- цаанд дан таанаар бушу бэлтгэдэг. Зоодойг бэлтгэхдээ таваныг түүж авмагц хэрчиж (бо- лолцоотой бол машиндаж) пгүүсэнд нь зуурч зоодойлдог. Эсвэл 2 ша- нага таана тутамд нэг дунд шэаа- аарц, давс, ху- шир нэмж 20--60 граммын хэм- турил буюу хїївэг, зап Б--6 халбага хоолны жсээтэйгээр дугуйлан зоодойлж сүүдэрт хатаадаг. Чс Мөн таапыг толгойл лаж тунтаглан кг тутамд грамм Давс ногдохоор сайн хольж хувин сав, таглаж хурц наранд тавьи: аг. шал ДАВСАЛСАН ТАГИШ: “Үүнийг Архангай, Хөвсгөл, ган, Завхан. Өвөрхангай сургуулнуд бэлтгэж болно, шийг хамгийн шнм дугаар сарын эхэй гацаанд түүж дуулалгүйгээр грамы давс нэмж нг тутамд модон | хайрцаг, торхонд хийж с газар хатаадаг. Үр Р ЦАНГИРЫН СОРС: Үү. нийг -Архангай, Хөвсгөл, ЧВуК: ан, Өвөрхангай, Я Цаг Эмрү: Төв, Увс айм- хонгор, Сэлэнгэ, йп бүсийн сумдын Б.нчЁснй хүүлэгч болно. Ман- ин рчээд, аардтайн холын Ян Б00 грамм цунтаг шиниптитинтиинпинтииин с лиуд хн есдүгээр сард түү! яїїглэн. 10 кг тутамд бусад ургамал, эрдэс тэжээлтэй хольж байх Ч гүж, аваад с8йтар илц- үед нь түү н 00 бодож, түмпэн царанд хийж дараад яваагаа ха- Бул- айм- йт-хзэрийн бүсийн сумдын гийн ойт-хээр ДЭ тэшээлтэ!! ЛЫ Ё сарын сүүлчээс найм- зургадугаар сар Цул 3 чийгийг НЬ АалЛДагГ- 100 сайтар холиц УРГАМЛЫН ГАРАЛТАЙ ГАР БЭЛТГЭЦГЭЭЕ! давс хийж сайтар хутгаад гүзээ, тулам. модон торх зэрэгт хийж нягтрууллаг. 5. ЖУУЦАЙ. ХАЛИАРЫН ДАРШ: Үүнийг Төв, (Сэлэнгэ. Булган, Архангай, Хэнтий, Хөвсгөл, Завхан, | Өвөрхангай, аймгийн өойт-хэзрийн бүсийн сум- дын сургуулиуд бэлтгэж болпо. Энэ даршийг зургадугаар сарын дунд үеэс наймдугаар сарын эх ний хугацаанд бэлтгэж . болох бөгөөд жууцай, халиарыг “түүж авмагц хэрчиж жижиглээд ваар, модон торх зэрэгт хийж нунтаг- ласан давстай сайтар хольж дар- шилдаг. 6. БҮЙЛСНИЙ БУУРЦАГ: Моп дээрх аймгийн ойт-хээрийн бүсийп сумдын сургуулиуд бэлт- гэж, болино. Найм, бүйлсний буугцгийг хадгалдаг. 7. ХУЖИРТАЙ ХАТААСАН АГЬ: Үүнийг аль ч аймаг, сумын Дол- дугаар сарын сүүлч, наймдугаар шавгийг толгойлж гүйцсэн үед нь ишниөэС аваад чийгээ байхад нь нунтаг ху- ир бургиулж сайтар шингээсний томоохон даавуунд битүү боож наранд ха- сургуульд бэлтгэн: болио. сарын эхний хагаст агь. нь дээгүүр хадаж алдаагүй дараа берзент буюу таавдаг. 8. БОР БУДАРГАНА. Өмнө- Дундговь айм- гийп бүх сум, Өвөрхангай, Бали- хонгор, Уйс, Завхан аймгийн го- вийн сумдын сургуулгуд бэлтгэх боломжтой. Бор бударгана нь уу- 86-10, үнс 9--38, тослог : | 2,3-3,7 хувь агуулах | 98 (056 ррын тэжээл, бэлтгэдэг. ”” 7 11111110 говь. Дориоговь, есдүгээр сард идээлэн эхэлмэгц түүж хатаан нунтаглаж зорчигчийн билет авдаггүй явдал мэр сэр байна. Ажилдаа, сургууль- дал, гэр орондоо. онгоцны буудал, вонаал руу хүүхдээ цэцэрлэгт нь хүргэх гэяс эсвэл агах гэж яарсан зорчигч олонд саад болж байгаагаа: тад ойлгодоггүй байх. Хүүхдүүд эз! ийм байж болох уу? Энэ ямар сурагч вэ? Бүгдээрээ хэлэлцээд харну п рүрэцэй! вх а СУМЬЯА зуны улиралд ногоон, хатса! хойпоо бор саарал өнгөтэй бол- дог. буурцаг маягийн бөөрөнхий пнахиатай, 20--235 см сөөглөг ур- гамал бөгөөд өвөл хаврын улн- ралд шимт чанараа сайн хад- галдаг учраас түүнийг аль ч улиралд түүж бэлтгэн: болно. 9. ШАВАГ. БУДАРГАНЫ СОРС: Шаваг нь ургалтын өхэн үедээ протени 14--22, тослаг 4-4. үнс 8--9 хувь агуулдаг, Шаваг, бударгацыг таанатай тэн- цүү хэмжээгээр хольж, 2 иг хольц тутамд 200 грамм давс хийж сайтар багсарч хатаадаг. 10. ЛУУЛЬ, ШАВАГНЫ ДАРШ: Аль ч аймаг сумын сур- гуульд бэлтгэж болно. Луулинд протени, тослог 2, үнс 14 хувь байдаг. Нэг кг луулинд ижил хэмжээний шаваг, агь хольж таа- на буюу сонгинын цоор, хужир тус бүр 200 граммыг нэмж, сайтар холын «багсраад гүззэ. торх тулам зэрэгт даршилдаг- 11, ХАЛГАЙ: Манай орны бүх нутгаар элбэг ургадаг учраас нийт аймаг сумын сургуульд бэлтгэж болпо. Халгай їь зур- таа, долоо. наймдугаар сард хамгийп их витаминтай байдаг. Энэ үед хатаасан 1 кг халгайн цавчинд 260, ишинд 58 мг наро- тин агуулж байдаг. Халгайг хад- магц сүүдэр газарт 7--10 см зузаантайгаар дэлгэнс байнгаэр- гүүлзи сэврээж 10--15 см голч- той 2 метр орчим урт сулалтар мушгиа. хийлс сүүдэр газарт өл- гөлс, хатаапа. Мөп халгайг 10-- 15 см өндөр ургах үед нь хадат нг. тутамд давс 10-20, хивэг 100--150 грамм нэмж, сай чв- Ё Ё Е Ё Ё Ё їг” д ЗОЦЛОЛТИЙН ҮЕ ТЭНГИЙНХЭН ЧИНЬ ЗОРИГТОЙ ХҮҮХДҮҮД Курган. мужийн... Бслоаерский тосгонд модоц савцы агуулахын даргад гад гарчээ. Гал агуулахад шилжиж тосгон далар аюул уч. рах “байв, Гэтэд өнэ галыг хөн унтраасап гэж санана. | Нэг дүгээр ангийн. сурагч Игорь Чебынин, түүний ах дөрөв Дү: гаар ангийн, сурагч Орд Чебы- Чин, гурав ! рагч Саша Болаев иар уйтраасй! байлаа. Тэд гал гарч байхыг шинг- лаад томчуудыг дуудах гэсээр байтал бүх юм онгорно гадгийг оїїлгож, асан байгаа галыг шо- роогоор булж ус цацан уйтраа, жээ Белоруссын Т.овогрүдсний: районы Полберо- жийп сургуулийн. аалуу бай- гальчид сургуулийнхаа. талбайд ажиллаж байгаад ойн дээгүүр утас сууцаглахыг ажигласан Гродпо байна. Тэд эхлээд түүдэг асат байна: гэж боджээ. 7этэл утаа энд тойдгүй гарах болов. ОЛ шатлаа! ,Сурагчил хүра хувин, сүх шүүрч апан таримїл ургам- луУД руу ларин гүйлаэ, Гал их хэмжээний газрыг хамарчээ Өнгөрсөц, экилийп хатсан. иавч. хуучїйн өвс, залуу ййрс шатаж байлаа Сурагчид галын сүүлийн хөс гийг дарж бяйїїхад гал сөнөөгчид Ноногрудскзэс “ирэв: Ингэж Сер гей. Пепкрат, Вололлд Дедулонич, Лариса. Манневич, Спота: Паку: лєрич, чарын лэрэг гбомсамолчид пионерүүд, болон. тэдийй--нөхөд олон га чарсан ойг түймрийн аюу- лвас аварсан байна Д. СҮРЭН ЦЭЦЭГ орчуулав, БНАГУ-ААС 15 НАСТАЙ ОХИН М.СНМОНЕ ААВ, ЭЭ- ЖинхиэлээЭ ХАМТ МОНГОЛД ИР- Сэц ТУХАЙ СЭТГЭГДЛЭЭ БИ- Чил, ХОЛБОГДОХ ГЭРЭЛ ЗУР ГИЙН ХАМТ ИгҮҮЛСНИЙГ нинтэллээ. ( Урьд нь Монгол орон надад алс лол санагдалс цөөхөн хоттой, Олон аөр-Цөол тал ихтэй, ядуу, ТЭмМэо өоүхай орон бий гэдгээс илүү 40м тосоолон бодол: чаддаг- гүн оайи “920 онд аав, ,Эзцштайгээ та- НАН оройд очиас үйсэнээс хойш эй? бодол мийь бүрмосөн оөрч- ЛО1Д-оө. Би. явахаар бэлтгэж байх- дал ном, сойий, сэтгүүлээс тапай амьдрал ихун, ажил зүйлс, ЁС улама.аялын талдар мэдэн авар, ЇГөгээд шинхэцэ байдал нь ямар байдг"иг үзэхсэн гэж нХэд (ДОГД- доп “хүлээсэн юм. гах удаа лавибаатирын гу. дамжаа, яаж байхдаа уулгим талд» баа, өргөн тудайж, шлоон. зүлэг, цэцэрлэг, “хотыг” хүрдэлсэн уулсыг клраад зүрх минь булгиланНн цо хиллг өоилзэ, Эйэ бүхэн миний то- соолооос хол давж гарав, оидВийГг Умпоговьд, “Далаизад- гадын онролцоох шуулчдын баа- ВаД очоод байхад Ч Тийм байлаа. Би урьд нь Фмнөгонийг элс, чу- дууцаас бүрдсэн, ззгүй цөл газар мэт Оодолс Оайжээ, (Гэтэл тэнд үзэсгэлэнт уулс, злс-ны внүүдэллэ- сан их манхиууд, одӨйгийц цэцэг алагласан иуга, пионерийн сайхай лагерь байдгийг үзлээ, |ыБиднийг тэр лагерут очиход уран сайхны торол бүрийн номср бүхий Юон- цєрт үзүүлж, шионсрийн галстуг зүүш өглөс, . Тэндээс явахад бэлэглэсэн 8ээ- рийй гвэр одоо миний өродг чи- мэглэж, Өмнөговийн найрсаг, зоч- ломтгоц пиореруудыг | санагдуул- саар бдйна, 2 Бид: шуулчдын лагсрнас холгүй байсан тэмээчии айлд очсон юм. “Танд би Алтанцэцэгтэй танилцсай. дугаа р ацгийн суз- мужийн, хү ҮХЭД, УРАН ЗОХНОЛ хэн Жаал хүү бараг дийлдсээр алсын бэлчдэрг Хонь нь гардаг гаараа очоод идээшлэв. Баатар хүү хонно луулахсай гэж раа үзэгдэхгүй болов, парлах шиг хачин. нь хон пэгэн хүй ипээх шиг Хүн ирлээ шүү гэж бодоод жаал хүү хав ч үл үзэгдэхэд “баярлав. Гэвч Баатар, --Хэн 097 гоя оорийн гайхав, Гэтэл погор ХШ/У ХН. шиг боллоо. Хонио эргүүлээд зүг буцахаар Хонь хариулах гэгч бїс тэт санагдан. Баатар гийн өмнө, бвө0, болохоор хотоор ирж, учир нх л амархан ют шиг жээ, Гэтэл ганцаараа болонгуут нх л хэцүү болов, Өвөө нь нэгдлийн топ орохоор хонь хэд Баатар --6Би чадна» гэж ам тангаргай өгч байж инээгээд байдаг гэж инээхгүй барлаж Гэтэл нөгөө хүн бүр чангаар нуулж гарлаа. Яаж ч байсан дэггүй борогч гүүнийх иь чих ГЭГЧ, (ӨгҮҮЛЛЭГ) Л хонинДоо гарчээ. бодсоор оройтжоо, яв Гэтэл харуй бүрий болж ХолБЧ 0Ь ын айр Хихө6в ирсэн 1 шаалд и харанхуй түгшүүр идан гэрн Гэтэл архан талд 9: заар хүн Оахиад л 1 гэснээ тачгинатал ров. Баатарын ар нуруу хүйг оргих голмоо давирав. Гэвч морь нь урагшаа ходлох дургүй байл, Л ашаргүй арваад хоно- сонсоод, эмээ хоёртоо тус ороогөө | да. топ хэдэн удаа хоцно Хариулж үзсэн үлдсэн юм байжээ. Гэтэл Хонь нь дийлдэхгүй морь иь явахгүй хэцүү байв. Ядаяг ярхан талд нь хүн Ингэж йиїнзэдэг хүп чинь хэйсэн билээ? Манай өвөө ин: ЭВГҮй сонсогддог Айлын ахын илээд 4 бас биш. Тэгэхээр одоо хэн байж бо- лох билээ гэж гайхна. Ийт нэг тайл. чидахгүй оньсоготой болшээ. ВЭ? тархан б тарга. но тингаас нэгийг л Тэгээд Баатар, ташуур хүргэдэггүй гүүгээ ороолгойп шогшин тэл нөгөө хүн тэндээ хойноос нь мошгөц хөөж, өнд нь гарч болов. ажаа, эрхгүй хох- дуур нэгэн хүй айсуй яваа ээжс нь байлаа, гэрийн хүүлэхгүй дээ, раас эмдэгийнхэр хэлснийг хїгїс САНПГД- хан, дахиад л. тачгиаатал инээ аэвүүцэн цочоод » хүн шиг ют. Эмээ инь хүртэл зэвүүцдэт тачиг. 204 гэж магтав. ходол нь хул- үлдээдэг» гэдэг хүртэл байж хонно а рай үг эргүүлээд туув. Гэ- хопорсонгүй -- Хи, хи, хн гэх нь бүр ч аввүүн «Чадал тэнхээ чинь бай хашгирав, Хэн ч дуугарсангүйд бүүр ир» гэл: Баатар хашгирч ааг гэмт хүрч ирсоигүй харин харанхуйн дун- нь эмээ -- «Минийхүүхонио эртхэн до- мээ нь морьгүй уч- лшк Ч чидсангүй» гэв. Баагар, «Эмэа цаана чинь иэг хүн памайг шоолж инэаэгдэд, болохоо байлал, Хэн тэрч байхан» гэхэд эмээл пь их л гай- -«Аа бүү тэд тэр чинь одоо хэн харнудах хүн олио га- байж таарах билээ гэтэл пого| "-- Аа энэ туу золиг уу? Энэ чинь хүү мнпь шар шувуу гэдэг юм. Ягл илээдэг юм. Хотын хүүхэд чи битгий хэл ходооний бидэнд их л Хоёулаа. үүлээс бушуухан холдьё. юм. Мя- пий хүү харин ёстой байтар хүү юм Д.ДАМБИЙЖАНЦАН Хөдөлмөр зуслан Улаан бүчтэй пиоперүүд ХӨДӨЛӨЙ! сусланс зорнкод Уул талыг бүрхээд 2 Хоний сүрэг иалайна. - Алдарт малчдаа түшээд. ТӨГ хапатаа “шийрлэв, Ашид үүргээ хуваарилаад. Хүүхэд бүхэн шамдан. Хундац цагаан хоньдоО Холбоо холбоогоор саахад Ё Хувин дүүрөа сүү... Сап саваар цэлэлаэг. Сүрэг палайх хөдөө Сүүн далай бялхаж Өрөм, Зөөхий сагсайн Өнгө шаргалтан ярийна Ааруул, бяслаг шахан Хөц дүүрэн хэлхэнэ. Ээзгий цөрөм савлад Их ажил өрнөхөд ! арын идээ боловсорч агийн сайхгыг Илчили9:, Хөдөлмөр зуслан бүхлээрээ Хүүхдийн тусаар амилна 0. ТҮМЭНДЭМБЭРЭЛ (Улс Өндөрхангай, 8 жилийн сургуулийн багш). 20 ! ТАДААДЫН ҮЕ ТЭНГИЙНАНД НАИЗ ЧИНЬ МАНАЙ ОР-НЫ ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА. | САЙХАН ИЙГЛ 0РОНТОЙ хүйд боловч сайхан ажлын зухай ярьж, “Он түүнийг малдаа” тун хайртай юм байна даа гэж бод- соц, Би-энэ сониноор дамцуулан түүнд чин сэтгэлийн мэндчилгээ дэйшүүлэхийг хүсч байпа. Би явахаасаа ОмНӨ монголын найрсаг, зочломтгой сайшлын Та4а- лаар ихнйг уншин, сонссон юм. Чухам тэр заншлыг мопголд очоод Очсон газар бүртээ уулзсан хүн болгоны харьцаанаас мэдэж авлаа. Биднийг Хуяиртад очоод зочдын гэрт доцгож ороод байтал хөршүүд маань айраг уухыг урив. Бид тад- нийд очиж, айраг ууж, бас су- виллын газар жуулчиы .баадзын тухай лрнулав. Хухиртаас холгүй би бас цэг гайхалтай сонин юм үзэл билээ, Цэрандорл гэдэг адуучиыд “Очоод изгэн эмцэг хар азаргыг хорхон барын сургахыг харих. завшаан Нядад олдоВ. Тэрхүү всаргыг сур- гасан Бааарвааньтай хамт би мои- гол морь уцаш сайхан тэнэгэр тал нутгайр явж үзэв, Тэр лидлыг Он хэзээ ч мартахгүй, Малай БЇ АРГУ-д морь угах болошли тэр бүр элддоггүй тул төр бох миний хувьд тун ч онцгой явдал болсооц, На» Дад Тийм гайхамшигтай зүйл үзэх боломш олгосон Базарваань, түү. НИЙ аав, зэжшд дахин гүйн талар» хал илархийлье Бид Хуашртад байхдаа Фрдэндэ- зуу хийдийг үзэв, Танай оронд соёлын үнэт баялаг өв хичнээн их байдаг юм бэ. Түүнийгээ та иар үнэхээр хайрлан хамгаал: чад» даг нь цадад нх сайхан санагдлаа, Танай орим эртиий түүх төдий. гүй, Сүхбаатар, Чойбалсан иарын удирдлагаар 1921 ойд ардын хувьсгал ялсиаас хойш улс ороп чинь хэрхэн хоглшижс ирсэц иь цай сонирхолтой байна, Төр цагаас хойш олон том хот байгуулагдаж, змиралтын сайхан төвүүд, ши. үйлд- Чэр охиц надад малчин хүний дэрийц асэр том цогцолборууд: мє- 2 Ёд ЁоГ 1 ) “Д, Сүхбаатарын: пэрэмшит Улсын хэвлэлийц комбинатадхэнлор, ханинжсан хөдөө алсахуй бий бол- жээ, Улаанбаатар орчин үеийн хай хот юм. Бид Бөх барилдах, сур харвахыг сэг- гэл догдлон. харж, бүх насны морьдын уралдааныг үзэж сошир- хов. Нэн ялангуяа аасгийн газрын ордонд болсон төрийн хүлээн авал- танд аав, эвшийнхээ хамт уригд- сандаа би. онц их баяртай байдаг. "өнд. МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, БИМАУын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн- дарга. Ю. Цэдэн- бал гуайг маш ойроос харсан. Бас түүний. утга төгөлдөр үг хол» байгалг-сонссон. Энэ бол их эрхэм зүйл-юм. Цаашилбал “улсын баяр ивадам цадад тун их сэтгэгдэл төрүүлн: билээ: Би сэтгэл санаагаараа та бүхэнтэй -үргэлис хамт-байна, СИМОНЕ МИХЕЛЬ сай- наадам үзсэн. ТИШИЛЦСАН.. МИНЬ 1 ЖОН Эрхамч Ц.ДАШДОНДОВ | Индекс--14140 Ж “БН ЭХУКН-ын Төв Хороотл ерөн- хий нарийн бичгийн дарга, 3СБ1 ХУлын Дэад Зөвлөлийн Тэргүүлэгч дийн дарга Леонид Брехиеп, Зоп- лолт Холбоот Улсад амарч байгаа МАХН-ын Төв Хорооны сронхий нарийн бичгийн дарга. БИМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга ЮЭдмжаагийц Цэдэнбал иар наймдугаар сарын арванд Крымд уулалаа. Уг найрсаг ууллалт пь Монгол, зөвлөлтийн. ард түмний үүгдийн ган бат пайрамдлын бас нэгай. яруу тод илрэл боллоо. Л. И. Брепиєп Ю. Цэдэнбал нирын энэ чухал уулзалтын үр дүнд монголын өсвөр үсийнхэн халууц баяр хүргэл: байна. Зоплолт-мопголын залуучуудын М1!-их наадам, манай ард түмний найрамдлын алтан хаалга гэж хүй. дэтган нэрлэдэг Эрхүү хотноо наймдугаар сарын шэгїїзэс бты өдрүүдэд боллоо. Их инзадам балртүйл дүүрэн байв МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийп бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын “Тэргүүлэгч- дийн дарга Ю. Цэдэцбал, ЗХУКНН- ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зовлолийн Тэргүүдэгчдийн дарга Л. ИН. Брежнев нараас их наадамд оролцогчдод илгээлт ирүүлсэн нь мойгол, зөвлөлтийн залуучуудын баяр бакхаллыг төрүүлэн. Зөв- долт, Монголын залуучуудын зэлжит энэ ИХ айдам тус хоёр орны залуучуудын ган бат иайрам- дал, БХЛКЗЭ, МХЗЭ-ийн иягт хам тын ажиллагааг улам бэхжүүлэх, социалийм, номмуннам байгуулах үйлсдээ хуримтлуулсан арвин баян туршлагаа харилцан солил: цоход их ач тустай болсон юм, Ту» хайлбал их наадмын үеэр турш- лага солилцох семинарууд байгаль орчныг хамгаалах сэдвээр дугуй ширээний уулзалт, комсомолын ажил, амьдралтай танилцах то!- рон аялал, эв санааны изгдлийн цуглаан, урлаг, спортын авьяаст, нуулын хамтарсан тоглолтууд бол», сон билээ. 1 ЗЭ-ийн Тов Хорооны нэгдү- явдлаар ЗУРАГ ДЭЭР: Уулзалтын. үеэр. ЗӨ8. 1ӨЛТ-МОНГО. 1ЫН. ЗА. ЛЛУУЧУУДЫН НАЙРАМДЛЫН ҮН ИХ НААДАМ Леипиний залуучуудын баатарлаг үйл соцналиамыг идэвхтэй. байгуулагч Монголын комсомол, зовлолтийц лруу алдарт хэрэг нь. БНМАУ-д хувьс- галт залуучуудын эвлэл, монголын нийт залуучуу дад яруу тод үлгэр яишээ, замыг заагч гэрэлт цамхаг хэзээ ямагт болж ирсэн богоод болсоор байна. Героичесине дела Ленипспого номсомола ч славпой совстской молодсжи, Всегда слушилн -н служат ярким примером и путеводным маляком длл Мопнгольского. ревсомола и всей монгольской моло- дежи--актийных стронтелей социализма 8. МНР, 10. ЦЭДЭНБАЛ ШИГИТГИНИЙТ шоо, ТАСС, МОНЦАМЭ-гийн теле гэрэл зураг, пп 111111111111111111111111111111111111111114113117 Зовлолт, монголын залуучууд эцэг өвгөдийнхөө уламжлалыг үнэнчээр гүргэлжлүүлж, хувьсгалт ту- лалдаан, шинэ амьдралын төлөө тэмцэлд шалгарч хатуужсан мапай ард түмнүүдийн имайрамдлыг хайрлан бэхжүүлж байдаг нь зовлолтийн комту- иИстууд, биднийг балрлуулж байдаг юм. Нас, совстеких коммуйнстов, радует то, чтд молодыг люди сонетской н монгольской землии верио продолжают традицин свонх дедов н отцай, берсгут н укрепляют дружбу паших иародов, про- перениую ич закалепнную в ревзолюционных битвах, в борьбе ап повую жилнь, Л. И. БРЕЖНЕВ. гээр нарийн бичгийн дарга Л.Тү- дэв, БХЛИЗЭ-ийл Төв Хорооны нэгдүгээр иарийц бичгийн дарга Б. Н. Пастухов нарын тэргүүлсэн хоёр орны залуусын энэ их наа дамд ЗХУ-ын хошой. баатар, пнсах хүчиий хурандаа генерал А. В. Во ропейнин, “БНМАУ-ын баатар, хувьсгалт тэмцлийн уахмад зүт гэлтнийЙ хорооны дарга, армийн генерал Б. Дорж, ЗХУ-ын хошой баатар, 8 НМАУ-ын балтар, сапсрын инсэгч В.А. 2 Наннбеков, БИМАУ, ЗХУ-ын баатар, сансрын инсэгчЧ ЯН. Гүррагчаа нарын зэрэг эр цуутай хүмүүс хүндэт сочиоор оролцов, Зовлөлт-монголын залуучуудын УП нх иаадамд оролцогчдоос Л. И. Брежиев, 10. Цэдэнбал иарт илэрхийлэлт явуулж, ЗХУКИ,МА ХИ-ын үйл хэргийн толоо мятраш: гүй тэмцэгч, найдвартай туслагч байхаа хоёр ориы нийт залуусын өмнөөс батлан илэрхийлэв, Их наадмын үеэр БХЛИНЗӨ, МХЗЭ-ийн удирдагчид тус хоёр эвлэлийн 1981--1085 опуудад хастрац ажиллах удаан хугїиалны төлөвлөгөөнд гарын үсэг зурав, Монголын ЗУРАГ ДЭЭР: аалуучүудын лийй тэргүүн, МХЗЭ.нц Төв Хороо- ны цэгдүгээр нарийц бичгийн дарга залуучуудын Л. Түдэв, Зөвлөлтийн төлөөлөгчдийн тэргүүн, БХЛКЗЭ-ийн (Баруун гараас). толөөлөгч- Төл Хорооны нэгдүгээр царийн бич- гийн дарга Б, ИН, Пастухоа, . тү Буүгчү сл Өггтаан 10271375: 11121212: 05 Маг2111 552 11ЕШилЦ02 : !ү С: 4А", 1) (13 үс 4 (2 37 4. (0 | ! ӨС ИРЙМДАЙ ЛАМП ЗАЛУУЧУУДЫН ИХ НААДАМ-- ХҮҮХДИЙН НААДАМ Хүүхдүүд цэцэ! барьж утаб Их наадмын төлоөлөгчдийг оч- сон газар бүр нь хүүхдүүд цэцэг барьж угтдаг байлаа. Монголын төлөөлөгчдийг их наадмын Эрхүү хот орох замд анхилам сайхан цэц- гийн. баглаа барьж, хамгийн их баяр хоортэй угтсан иргэд бол то- мор замын Слюдянка өртөөний хүүхдүүд байв, Эрхүү хотноо очи- ход Ч ялгаагүй, Энэ хотын бяцхан иргэд биднийг овхон цэцгээ барьж угтсан тодийгүй, өөрсдийнхөө хийсэн тоглоом, зурсан зураг, гар урлалын бүтээлээ барья, ууласан юм. Толоологчид Ангарсн, |Братск, Уст-Кут, Усг-Ильим, | Келезио- горсн, Шелехов зэрэг олон хотод очсон. Зөвлөлтийн хүүхдүүд би дэнд, хаана ч очсон цэцгээ бэлэг- лэн, дуулж, бүжиглэж, бас ил за- хидлын хуудас барин, хаягаа өгө- хийг хүсдэг байв. ЗУРАГ ДЭЭР: Железпогорск хотын инсэх онгоцны буудалд угт- сан үндэсний хувцастай хүүхдүүл. Пионерийн ордон их наадмын клуб болоё Мапай их наадмын сурталчилгаа. ны гол төв нь Эрхүү хотын пионе- рийп ордон байлаа. Үзэсгэлэнт энэ ордонд төрөл бүрийн уулзалт болж, үзэсгэлэн, кино гарч байсан. Эр, хүү хотын пионер, сурагчид хэдий- гээр зуны амралттай байсан бо- ловч, «Дружба-Найрамдал» нлу- бийн байнгын зочин болж, тус клу- бийд ажиллагаанд хамгийн идэвх- тэй оролцдог байлаа. Тэд Лениний номсомол, МХЗЭ-ийн түүх, най- рамдалт сайхан харилцааны та- лаар их зүйл мэдэж авсан болно.. "Тэд бас сансрын ах дүү баатар А. ЖЖанибеков, 7Н. Гүррагчаа нар- тай уулзаж, сансар судлалын та- лвар сонирхсон бүхнээ асуулаа. Ж. Гүррагчаа пиоперуудад: --Эх дэлхий маань сансраас гайхамшигтай сайхан, гэхдээ тун жаахан юм шиг харагдсан гээд амьдарч байгаа энэ бяцхан, үзэс- гэлзнтэй гаригаа злэг зүрхнээс хайрлан яваарай гэл, захисан юм. дввсРээВВэЭ л л ннтишииитлииииллиллллллллллллллллллиилли Хүүхдийн хүмүүжлийн одон «Найрамдал» нэртэй болоё Их наадмын дурсгалтай, мартаг- нэг үйл явдал Эрхүү хот- ын Октнбрийн районы 72 дугаар цэцэрлэг-яслийн комбинатад бол- доо, Төлөөлөгчид тус комбинатын орчин тойронд мод, бут тарьж, зам “талбай засав. Богинохоп хугацаанд төлөөлөгчид 800 мод тарилаа. Дараа нь цуглаан, Эпэ цуглаанаар хүүхдийн цэцэрлэг-яслийн комби- иатыг их наадмын дурсгалд сорну: лан «Найрамдал» гэж нэрлэх бол- сон юм. 2 ЗУРАГ ДЭЭР: Гайтиг чулуун дээр сийлж, комбинатын үүдэнд хадсан шинэ хаяг, Хүүхдийн ам(алтын хотхонд спортын бая) болоё Их наадмын тедоологчид Бай- таль нтуурын эрэг дээр оршдог хүүхдийн спорт-амралтын хотхонд зочлон очлоо. Тэнд спортын төрөл бүрийн авьяастай хүүхдүүд ах, огч иартаа өөрсдийр авхаалж сан- баа, ур чадвараа сонирх/ уулсан юм. Зовлолтийн хүүхдүүд 8ах- паасаа биеийн тамир, спортод хич- нээн их дуртай болдог, тэгээд Ч 290)ҮҮ162411 113 01723 525/11 ца Л !) | 1 ЕОМ91174544725 яа Г1үз 117016: 25331 амжилтад хүрдгийг бид үзсэн. Тийм сайхан бололцоо олгодог зөвлөлт нийгэмд баярласац билээ, Э ЗУРАГ ДЭЭР: залуучуудын өсво- Зоплөолт-монголыт найрамдлын УП их наадамд рийн . Сүхбаатарчуудыг төлөөлж, нийслэлийн 10 жилийн 833 дугаар сургуулийн сурагч Ц. Зоригтбаатар, Залуусын их наадам хүүхдийн наадам болов Их наадмын төлөөлөгчдийг бу- цахад хүүхдүүд бас цэцэг барын үдлээ. Ах, эгч нарын нь баяр иаа- Дам зовлолтийн дийн баяр болов, ЯС улаан бүчтэнүү- 8-0 Хүүхдүүдийн уран хөдөлгөөнт гимнастикийн хэсэг, | 10 шилийн 23 дугаар сургуулийн сурагч Д. Болормаа нар оролцсон юм. ЗУРАГ ДЭЭР: Ї,. Зоригтбаатар зөвлөлтийн шионертэй хамт «Пионерийн үнэн» сонины тусгай сурвалжлагч С, НАДМИД ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зур: гууд. ( АН, шиапиптшитаиипгшииииииитшип Ч ЦОНЕРИНН: БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС, Ёс Минжшнт Булган. Энэ бол|- “Алтайн цаадахц үзэсгэлэнт го- лын нэр. Саяхан тэр нутгаар манай сонины , сурвалжлагч 11 ппаад ирсэн юм. Ь -- Сүрлэг уулсыг давж, “| бартаат замыг туулан арвин, их хадлан тэжээл, сүү, сааль бэлтгэж алим жимс ургуулж байгаа хөдөлмөрч хүүхдүүдтэй уулзсан минь мартагдашгүй сай. хїн сэтгэгдэл үлдээлээ гэж: 1 тэр ярья байна. Сопины энэ дугаарт БНМАУ-ын гавьяат багш Хүрлээгийн . Бадам- 1 сэдийп удирдсан хичээл, турш- лагын талбайн (Ховд аймгийл || Булган сумын 10 жилниин сургуулийн) тухай сурпвалжла- та нийтлэн. НЭГ. АХ АА! МОД ХУГАЛУУЗАЙН! Бадамсэд багш бид хоёр туршла- гын талбайн модон дундуур явж байлаа. Том том улаан алпмуудыг тулхан мөчир нь дааж ядап гулзаї- сан алимын модон дундуур Явж бай. лай. Тэнд түмэн зүйлнйл шувууд сэтгэл сэргэтэл жиргэнэ. Хүзүүндээ улаан бүч зүүсэн намхан бор охин бидний оодоос тосож ирээд мэндэлс- вээ илдад халдаж: -- Ах аа| Модонд болгоомжтой хүрээрэй| 7Кнмс нь нх ургасан үед амархан хугардаг юм гэж хэллээ. Би зовшөөорснао түүнд илэрхийллээ, -- Алимын талбайн зэлжит эр- л, Манай хүүхдүүд ч модондоо хайртай шүү! Аргач үгүй Онз, Өөрсдийн нь хөдөлмөрөөр ургасан юм чинь гэж Бадамсэд багш тайл- барлаад: -- Манай туршлагын талбайд тор- энун алимїп 0, давжаа алимын 7, жимс жимсгэний 9 сортын бүгд 2400 гаруй мод ургаж үр инмсзэ огч байга. Давтаа Өолимын Лалети- нд сортын пэг модноос 85 кг, интоо- рын нэг бутнаас 7 кг, торлиун алимын Мельба сортып модноос 80 кг жимс хураан авч байна гэйглрин, Бид а28ншс, лимсгэний үржүүлэг» гэсэн халгтай талбайд ирлээ, Энд чанга, интоор, үхрийн нүд, чацар- гана, гүзээлзгэнэ зэрэг жимсний мо- дыг үр, мөчрөөр нь үржүүлж ур- туулдаг ажээ. -- “рлгүүлсэн модоо өөрийнхөө айд шиллүүли: суулгах буюу бусад албан гапар, сум сургуулну- ям өгдөг то | гавьяат багш ярьж ХОЁР. 3000 МЕТР УРТ ҮРГЭЛЖИЛНЭ «Гоёл чимэглэлийн талбай» дээр ажиллаж байгаа хоёр охинтой бид тулалаа. Тэд өөрсдийгөө 9-ийн «Г» ачгийн сурагч С. Тула, 6-гийн «А» ацгийн сурагч Д. Энх-Ашгалан гэж таинлцууллар, - Ардын боловсролын Яам, Мон- толын байгаль орчныг хамгаалах пийгэмлэг, МРТУХ, МПБ-ыч Төв Зөвлөлөөс зарласан «Сургууль орч- шоо цэцэрлэгжүүльсї» уралдаанд ма- най сургууль тэргүүн байр эзэлсэн юм, Удахгүй эцэ хоёр охин -гадаа- дын шиоперийн зусланд амарна гэж хичээлийн эрхлэгч, “Ардын гэгээр- дийп тэргүүний ажилтан Н. Авирмэд арилаа. Энэ талбайд 26 нэр тор- дийн тог наст цэцгүүдийг туршийн, ургуулж байгаагаас космей, хумсан цэцэг, целозн, нбернь, ёлаг нүдэн, хэлэн цэдэг, тац зэрэг 12ицэр төр- лийн цэцэг үрээ өгч байгаа ажээ. -- Эдгээрийг орчиндоо болон алс хол солилцон ургуулж байгаа юм. тэш Д. Энх-ашгалан яриад: -- Эйз цэцгүүд 3000 мєтр урт үргэлжилнэ. шлагын талбайн эргэв тойронд тарьсан юм гэж хэл- лээ. Тус туршлагын талбайн цэц- гийн дулаан байранд ургуулсан 7 зүйлийн 3000 шахам олон настнэц- гийг сумын цайм, арван жилийн сургууль, албан байгууллагуудын хэ- рэгцээнд зориулан бэлэглэжээ. Одоо ч цэцгийн байранд Олон тооны айна. Туршлагын дэцир сургаж 6 тал/айн о | Г- ї т, 03.0) ? | ) ШОУ ШС чЦэцэрлэгшүүлэх хэсэгэ.-т сибирийн улн үрхасан бургас тгийн улнас аэрэг 170 Умодиооо” жил Су гаг млтр Ховд, Говь-алтай ГҮҮ, Еу: лшлгууд олон шилгалр нь аш» ГУРАВ, ШАР БУДАА Хамгийн сонпрхолтой талбайц вэг нь «Цуглуулгын талбай» юм Энд заг, хар мод, тошлай, алтац харгана, хай- лаас, хоцхот харгана, гурчяалтиии буу- дай, сибнрийц олонго, царгас зэрэг 20 нэр торлийн ургамлыг туршин ур- гуулас байга. Уг талбай дээр алсилдаляс байсан 4-ийн «А» ангийн сурагч С: Анхбаяр орой дээрээ олон яогжигхэН бооронхийтэй погзн ургамлаас тасдаж: алган дээрээ үйрүүлзэд надад ха- рууалаа. -- Хүүв энэ чинь шар будаа шип дээ гэхэд тэр ипээмсэглэж -- Тийм зэ! Одоо бараг болопсбрч байпа. Бид үүнийг малын тэжээл, хоол хүнсний хэрэгцээнд порпулап туршин: байгаа юм. Бас олс тарьн байгаа. Түүгээр аргамж, татлага зэр- гийг хөдөлмөрийн хичээд дээр хийдэг юм. Мен манай нутгийн өвөгтүүлийн их хэрэглэдэг хөх тамхи тарьж. 00- ловсруулсацн нь үр ашигтай боллоо. Элэ ургамлуудыг одоохондоо мапай цутгаас бор нутагт тариагүй байгаа юм гэл: прип, ДӨРӨВ. ТАЛБАЙН АНХДАГЧТАЙ УУЛЗАВ. Энз хүн манай | сургуулинн буцаласын талбайг апх санаачилж нй болгосон юм. Миний багш Ц. Равжаа гэж Х. Бадамсэд хэлзэд нэ- тэн хүнтэй уулзууллаа. Ахмад багш Ц. Равжаа одоо тус сумын 8 жилийн сургуульд багшилж байгаа юм. -- Апх 1957-1958 оны хичээ- лийп жилд 0,5 га газар хүпсиий ино- тоо тарьж эхэлсэн нь одоо 20 га талбайтай, 160 зүйл сортын ургамал тарьдаг зэпэ том талбайн эхлэл 0ай- лэзэ гэж тэр лрьж байна. Равжал багш одоо 8 жилийн сургуулийп 3,9 га туршлагын талбайг удирдаж байна. ТАВ. ЖИЛД 20:000 ТӨГРӨГ “Хүнсний цогоо тариалдаг талбайд ажиллаж байсан 8-ын «А» ангийн сурагч П, Цэцэгмаа, А. Тунгалаг нартай уулзахад: -- Бид талбайдаа бүх төрлийн хүнсний ногоог тариалдаг юм. Намар түүнийгээ хураан авч дотуур байранд суудаг аид нөхдийнхөө хүнсэнд 30- рпуллаг. Мөн зэргэлдээ сумдын сур- гууль, сумын ясли цэцэрлэгийн хэ- рэгцээг хангадаг. Жилдээ 20.000-- 25000 тлнгап төгрогийн цэвэр ашиг олдог гэж ярилаа, - Алим жимсээ дотуур байранд сурагчдад өгдөг үү? -- Тэгэлгүй яахав. Алнм, үхрийн түдний чанамал, компот, чацарганы шүүс зэрэг бидиий бэлтэсэн бүтээг- дэхүүц тэдпий хоолны цэсэд ордог юм. Намар, та манай нутагт нрж амттан дүүрэн ширээций ард сууж үзээрэй гэж хоёр .охни өгүүллээ, ЗУРГАА, ВАНСЭМБЭРҮҮ ТАРИНА. Бадам багшийн хашгийн хайр- тай талбайн нэг нь эмийн ургамал туршин тарьдаг талбай юм. Энд мянть, чихэр Өвс, тавац салаа зэрэг эшийн ургамал тариалж үзсэн нь ҮР дүнтэй болжээ, -- Одоо улам олон ургамал тур- шин тарниа. Үр дүнтэй болбол эмийн ургамал тариалдаг тусгай талбайтай болно. Ирэх жилээс вансэмбэрүү тарьж туршиж үзнэ гэж тэр ярь! байна. -- Таны “талбай ч үнэхээр балп хэлэхэ, юм аа Гицийх биш Хээ: Хүүхдүүдийн минь талбай. Би зөвхөн удирдаж чиг- лүүлэх үүрэг гүйцэтгэдэг юм, УҮнцэн- дээ энэ талбай, энэ их БЧдД тиме нхон хүүхдүүдийн хөдөлто- намөр ургасан шион анай хүүхдүүд ургуулсан жимс модондоо, талбайдаа хайртай хөдөлмөрч хү хдүүд шүү гээж БНМАУ-ын гавьяат багш Х. Бадам- сэд хэлээд талбай дүүрэй ажиллах сурагчдаа хайрлан ширтлээ. Ши 1111 11111111 11114111 шиш Ци Шинийн шиишигийн САЙН БҮХНИПГ ДЭМЖИН ДЭЛЕЭРҮҮЛЬЕ АЛИМЫН ЦЭЦЭРЛЭГТ ШУВУУД ЖИРГЭНЭ ”ЭлннидгэгээриБВлйдигээчгэттэл юагчиүг”” ЗУРАГ ДЭЭР -- Сургуулийн хөдөлмөрийн аварга 6-гийн «А» ангийн сурагч Д. Батцэцэг, Г. Түвшээ нар цело- зн гэдэг нэг наст цэцэг дээр ажиг- заалт хийж байна. -4Ө.ийн «Бэ» ангийн сурагч М. Тогтохбаяр, 4-ийн .А» ангийн су- рагч С. Анхбаяр, нэгдүгээр ангийн сурагч Ш. Цогцолмаа пар шар бу- дааны талбайд. --« Т-кийн«А» ангийн сурагч Б. Батжаргал, Б. Батсүх, б-гийн “А» ангийн сурагч Э. Найдансүрэн нар тус талбайд зургаан жил ажиллаж байгаа тэргүүний сурагчид юм. - Туршлагын талбайн 4 үе Ё10):4:(0)4313717 зургууд авсан гэрэл Энэ нүүрийг манай тусгай сурвалжлагч Т. Даваадорж бэлтгэн. (22255888 5н эт-элтсллтллтилллтэлиллуллттоллэлтлллллтлтлтэллэлтлллээлатлэтлоүллттгтэттэ “хөрөл бүрийн цэцэгт ургамал “ ургамал, тарималжуулаад баййа, 77 ТАНЬЖ, ЯЛГАХ ВЭ? “Хүүхдүүд зэ! Манай оронд 2060 шахам : байдгаас малын тэмөэлийн цэн ач холоогдолтой 550 гаруй ургамал ургадаг. Үүлээс ах дүү со- социалист орпуудад 60 гаруйг нь таримал- жуулан-ашиглал: байна. БНМАУ-д тэ- жгээлийв олон наст ургамлыг тарималжуу- зшхтай холбогдсон. шилжилгаэ-судалгааны ашил-1980-аад оноос эхэл одоо 10 гаруй Тэнэа- лийн таримал ургамлын тоог олшруулах, нутагшсан. сайн чанарын үртэй болох, төс с рел бүрийн ургамлын сенфондыг баяжуу- “иштай, Навч “Гүлүүнэвс тогтсон баг цэцгүүд нь бие биеэ тёть “одаг. Нарийвчлан ажиглавал слугацаанд олоц лах үйлст хүүхэд та иарын оруулах хувь їэмар асыр их юм. ? Тийм ч учраас та нарт зуйм амралтын Част ургамлын үр түүж цуглуулах даалгавар өгдөг. Эпэ Даалгав- Хара нэ үүлэхэд ши тус дэмжлэг болгох тоор дараах зүйлийг зөвлөж байн 21 ЕРХӨГ. Эпэ 1 тэлвээлийн олон, ДЕВХ үет ургамал. 80-45 см өндөр. шулууц нь шугам хэлбэртэй, царийн. дэглэй шахцалдан ургасан байдаг. Їрхөг нь халуун хүйтэнд тэсвэртэй учир манай арны лал хвэрийп бүсэд ихэвчлэн тохиол- дох бөгөөд Өмнөговь аймгийд Далансад- уад, хотод хийсэн судалгаапаас үзэхэд га- гаас 15 центпер-хүртэл өвс авч болох бай- она. Етхөгийн сүр долдугаар сарын сүүлчээс вхалл, яаймдугаар сард боловсорч гүйцлэг. Энэ үед ишний дээд /хлсэг нь шарлаж эхэлдэг “Болопсорсныхао дараа ерхөгийн үр амархан гүвэгддэг тул хугадаа алдал- түй түүх хэрэгтэй. Өглөөний чийгтэй ца- таар үр бага унадаг учир нх хэмжээний гапрыг -одшж ерхөгийг клган хатайгаад милон мунаар зоолоп цохия: үрийг цэвэр- лэп апиа. .7- н Өлөнгө “5727 Ерхөг: -2, ХИАГ, Энэ нь олой наст мөлхөө, Налаонаг2 иштай өвслөг, үет ургамал юм. Өндөр нь 70-80 см, навч нь үл мадаг үслэгээр бүрхмэл, эгц босоо. шу- гам маягийн түрүүнд 5--7 баг цэцэг бай- ( түүний гол тэнхлэгийн орой ба угаар бэхлэгдсэп “о өлонснаст үет ургамал ӨМ. Согоов сошшишг түрүү пь -23-03 см, ергой шулуун, | чир хадаг авмагц бэ, яс хатааж цайруулаха, р СОГООВОР, Энэ пь үндэсла шулуун, 3--4. үевс тогтсон тод нөг өлготай, өндөр нь 40-85 см. ийг хянтгай пүцгэл, навчны углуурга иь би нэг яшиг. түрүүнд 5-4 баг цэцэгтэй “зэв халбартай, "4. СИБИРИЙН ӨЛӨН!ТӨ. Элэль б0 80 см-өндөр, сийрэг бут бүхий үет үрга- | мал, Цайвар ногооп өлгийн хаптгай илич- отай, доошоо унисан урт нарийхан түрүү- | тэй. цэцгийн хайрснаас 15-20 мм урт тахир сор гарна, Үр нь наймдугаар сарын дунд үеэр боловсорсны дараа түрүү нь хатуурдаг. Ихэвчлэн гал горхины зрэг, Уул хооропдын чийглэг хөндий, ойн цоор- хой. зам дагууд ургана. 5. ШАР ЦАРГАС Эпалх угаасаа эхлэл бага зэрэг пугарсан босоо олби шитай, цв- лээд эвсгэр том бут бүхий 40--60 см өндөр олоп наст өвслөг, буурцагт ургамал том, Мягт цацаг бүхий шар цэцэгтэй, хадуур мэт ругарсан хавтгай буурцагтай, Үр нь есдүгээр сарын эхнээс аравдугаар сарын хооронд боловсордог. Чийглэг гуу. жалга, өргөн хөндий, ойн поорхоїїгоор ургана, 6.ШҮДЛЭГ ХОШООН. Эгэ пь угалсаа мөчирлөлс салаалсаг, иэг метр хүртэл өп- дөр ургадаг, хоёр паст ургамал юм. Гол- дуу жишигхэн хурц шүдлэг аахтай таргиавчнуудтай, баг цэцэг болж цуглар- сяй урт нарийхан шар цэцгүүлтэй. торлог үрчлээстэй. өндөг хэлбэрийн ипжигхэй буурцагтай байдаг. Үр нь есдүгээр сарын дунд үеэс боловсордог. Ойт хээр буюу ва- римдаа цөлийн бүсийн хутирлаг нуга, хуурай гуу, дэрсэн дунд ургадаг, Ч. ЯГААН ХҮЦЭНГЭ. Эпа-пь дээд хэ- сэгтээ салаалж мопирлөсөн: эгц: иштэй 40-70 см ондор ургадаг, буурцагт урга- мал. Мапай орны хангай, Хэнтий! хуурай нуга, ойд зах чөлөөгөөр ховорхойц ургадаг Нэлээд том, зууваплуу 8--15 хос нүйгэн навчнаас бүрлсэн, баг пэцэг болж цуглар- сап ягаан пэдгүүлтэй 9 дүгээр сарын сүүлчээс эхлэц үр нь боловсордог. Цар гас, хошоон, хүцэнгэ зэрэгт ургамлыг дан- гээр нь түүж витаминт овспий мушгиа хийхэд-сайн чаларын сувиллын -тэйээл боллог 7 Үрийг цэвэрлэж бэлтгэх арга Олоп наст өлсний үр пь путаг орны цаг уур хөрс зэзргээс шалтгаалиг харилцан адилгүй хугацаанд боловсеодог. Үр болопс- ролтыг З үед хуваана Үүлл: 121225 Нэгдүгээр үеийг сүүн бололт, -- Хоёрдугаар үеийг аарцан боцлт -- Гуравдугаар үеийт бүрэн бололт гэ- нө. Сүүн бололтын үед ургамал нь пийт- дээ ногоон байх бөгөөд үрийг авч шахпал сүү мэт шингэп цагаан зүйл гарах ба 60-- 65 хувийн чийгтэй байпа Аарцан бололтын үед ургамал шарлаляг эхэлнэ, Энэ үед үрийг шаханс үзвэл ёарц мат өтгөн цагаап зүйл гарах бөгөөд ургам- лын чийг 80--85 хувь орчим байга. ш Бүрэн бололтын үед ургамлын навч шарлан унаж эхлэх богөөд 20 орчим ху- впїїп чийгтэй байпа. Энэ үеэс үр унаж эхэлиэ: Өлсиий үрийг гол төлөв аарцай бололтын сүүлч, бүрэн бололтын эхээр цуглуулна. Үрийг хатааж цэвэрлэн хадгалах тухай Түүсэн үрээ уут саранд хийж тухайн ургамлын болоп хураан авсан газрын нэ- рийг тодорхой бичил: хаяглах хэрэггэй Задгай дэлгэсэн даавуу -омуу бераепт дээр 5-0 цагийн хугацаагаар үрийг тараа цайруулап хатаасны дараа 1,5:аас 20 метр: өндрөөс гүүрийг асган, салхины “тус- ламжаар цэвэрлэж цайруулна. Үрийг чийг багатай сэрүүн байшинд буюу гэрт хал- галж, болох ба гарт хадгалбал галаас зай- тай газарт дүүжилбэл” тохигомжтай бай- даг. Ш Хөдөө аж ахуйн Яамны таллан балчээ- рийн мэргэжилтэн Д. ЦЭРЭНДОЛГОР ү д урт нь-0 нь 0,5 см орчим байна. уртав-” 4? “холБОГДОХ Бэлчээр 13 Отрын бэлчээр Давтагдсал: бэлчээр “бэлчээрийн талбая, Тарамал бэлчээр Өвс (погоо) Овсний гарц Өвс хадах (халлан) Өвс хадлангяна үе Өвс тармах хон Өвс бухалдах (бухал хийх) Өвсинй саравч Өвс нНуруулдах Өвсний нуруу (Пуруулд- ш7 сан. өвс) Тэжээл (малып тэжээл) норм Багсармал тэжээл Бүрэн найрлагат багсар-. мал: тэжээл Шүүст тэжээл Хорголжин тэжээл (мөхлөгжсөн тэжээл) Эрдэс тэжээл Шахмал тэжээл (с00 дой г.м) Даршны Дарш Ёк Даршлах (тэлгсээл даршлах!) Агь (агь- өвс) Таана Хөмөл ургамал 7 цаагАС Гогод Мангир Гоньд Цахилдаг Сорс Өлсний мушгиа Хнаг Хагд (хагд өвс) Хөвд Өнсөн дарш Халиар Шапаг Лууль (луйл) Халгай Гиш Гиш: (чөдөр гиш) Нэг наст ургамал Олоп наст ургамал Хошуу будаа Вандуй Буурцаг Шар буурцаг (буугц- гана) Царгас Хүцэнгэ Хошоон Өлөнгө Согоопор Ерхөг Тасш -Ж-Ж-гг-Ж-Ж-й-Ж-ж-ЯсэЖ-Жэлгэфг-Ж-Ж-Ж-й-ЖэЖ-ЖэЖ-Жэж эй -Жсэн-ЖэЖ-й -4-0-4-21-4 -8-0-4-48-38-38-325-4:-Ж-9:48-8-0-0-8 Бэлтгэсэн Д. БОР Ц. ДАШДОНДОВ ” Д. Сүкбайтарын ”цэрэмжит улсын хонлолийн комбинатад хэвлэв. :22 2 ХАДЛАН. БЭЛЧЭЭР ТЭЖЭЭЛТЭН монгол -- ОРОСООР) Ж Цэ Мал бэлчээрлэх нутаг, паинпининпиниинийшииининиитии Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ С Хэвлэл ЗАРИМ НЭР ТОМЬЁО. - настӨиМШЦе | - үотголноё пастошиё шал лцгредированиые цастбенн! Ё : ья пастбишлиыг угод культуриые пастогїа сспо їтрава) тус травостой. -- : ҮС ши: сено, сенокос (цокас) | Косица (косьба) : Со сүрвсти соло ол "7 хопненцег нопйНТь СЄНӨ. 00200 Өвс бухалдагч. (машин) допиитель сецпик. . (сеннол сарай) АОС снирдовать сено,. скигд ванине ы скирда комбитиированный: корм полпорапйоиные: бинированпые корма сочный -корм 5 гранулированиь! норм : митеральный. Кот Ын брикстированты! сом- гм брикет. хорм силосные культуры » силос силосорать,.| (силосованио кормов полынь ЛУК миогокорешконый лук мопгольсини 74 7 фОогоовар лун линейполистный, Луй» ї порей дНиий лук тмин ирис муна из диного лугаа ручиой рулон из трапы вострец 2 ветошь, прошлогодийл гыс сохшая трара. мох сепанс черемша, солянка лебела белал нрапипа виса мышиный горшок одиолетиие травы Миоголетиие трапы осёс горох горох, соя лук ш"шнина горошинда лиюоцерна. зспарцет дониик волоспец ноётёр безостыл Б зкитияк остролодочтигс мелкол ный дЛНСЕ, 3 22 Энд 14140 Орон бүхний ироле МХЗ9Э-ийн Төв Хороо, МПЬ-ын Ген Зөнхөлийн с сж-т-- ын 580ахь Хопьчин Час өопзр холгодын зйгэрт най- май зуугаад хонин сүрэр тархан идаэшилнэа, Хүрэн даагатай Хөөрхөн хүү сүргийн дөргэд хөмөл тала түүж явна. Түүнийг Н. Ранцойданаа гэнэ, Тэр Булган аймгийн. Гуроан булаг сүкын дүнд СсҮргүулийн гүрапдугаар ангид онцсайн сурдаг, Амралтаараа аяй зэндДЭээ) тусалж! хонь харнулнг, гай тэваал балтгай: далга сургаж, уйага улиа. Завтай өдөр гэж үгүй. Гагцхүү. нарийн дэглэмтэй учраас аав гарган ном уйших дуртай, МГ.. Ренцэнданаа. долоон пастайгаа- сая хурдүры морь унаж сурсан. Дай» гаям бүлгмай (дунд ургасан малгай» гаа шүүрдэг галцэнэ, --Оургий чинь авна. Балясгалан- тай байна шүү гзход ход ход хохор- вө. Хөгийо хай уулын балаар адуун сүрэг үс рүу цупна Хүрэн дайга 1к- лээ хараад цангийатал янцгаож тэр зүг тэмүүлїэ, Хоньчин хүү цулбуу- раасаа үс үс хүчтэй татан: өргэц ДҮНД ШшийхийТтЭЛ мордолп, Алгатай сүү цалгимгүй бомбөртол хатириа, Ранцепдавад хүү даагаа ташуурда- хад шарнахгүй, албы чингалахад хй- зан! хайрахгүй. ава сайхап сургалт: мамхруулжэаа. Өнөө зїйд тапан Даага Сургаж. үналга эдэлгээнд оруулсан (Нь байгаа. тнөөцбө ашиглалаа гэсэй үг. Уйааны морьдоо таргалуулнг өвөл хавар Үндхад халгалжээ, Эдип брие садин Д Дамба гуай --Манай бригадин хүүхдүүд Рэн- пэндапаа шиг ажилгаг бол сум ориы ажилд их илмэртэй байхсан, Рэнцэн» пабад хонио хариулж їїсахдаа хомол, таана, мангир Өс, тариаган шийр, хөх хомоол, агь. шарилж, цултаргана 100-гаад кг-ыг түүгээд байгаа, Сур» гүульдаа явтал ,түүйэ гөхэд МйлээдД болно шүү. Эднийх хүүгийнхээ түү» сай тэжээлээр зоодой хийдэг. Рон» цанлааай хайшнр мал толлөхөөр гар, тас ир: хурга нїшгэйдээ зоодой өгч АРВИН -ИХ ХАЛЛАН 2 Манай орны мал сүрэйн жилийн хэрэгцээт тэлгээлийн 95 хупийг бэлчээрээс хангаа байгаа бөгөөд нийт “байгаа тавсэлийн 80 гаруй хувь нь байгалийн хад, лан юм. Иймд хүүхэд тэ нар бэлчээр жадлан хамгаалах «ногоон» эргүү дийг зохион байгуулж ажиллах корэтэй, , ШИМТ ТЭЖЭЭЛ БЭЛТГЭХЭД... Хадлангийн ургамал газар ор- ява байдал, хадаж бэлтгэх хугацаа ! ажиллагаанаас шалтгаалж (шинит чанар нь харилцан адилгүй 7 ? зохистой хугацаанд нь ха- 7 даш бороонд цохиулалгүй, наранд (7:151:117:1:241519:(:1) 111 Сүхбаатарын нэрэмжит 88111111! и-Д-ш ан 7 болно тэнхрүүлдэг, Зоодой идсэн имар ч мал дороо д тэмхэрч шүдалис байгаа агь шиг нүд нь бүлтийгээд ирдэг юм. Хойно хариулж сурсан шигээ хонь хүргандаа тэнгээл бордоогий нь тохи руулж өгнө. Тун плмбай хүүхэд шүү тэв. Роицондапаа --Би урхип эргаэл ирье. Сургууль 10 лхурдмны аөьсо апчрах даалгайар огсон. Зүргааг и5 агиасан гэл --Чи ирээдүйд ямар мэргэжилтэй болох пэ? --Надад мэргэшил бүхэн сайхан сайцаглдаг. Дунд сургуулиа төгсөөд вилтлийн илгээлтээр хоньчин. болох хүсэлтэй, Аав ээж хоёр иймайг сайн хоньчин болио. гэдэг, Бн хоньчин л болио доо гэяс хопьчин хүү хэллээ М, УХНАЛ байна -тэшшллхишшиии: МАХН-ын үйл харгийн төлөө хөзвөд Бөлхан байгтун! жилдээ 98 1055(1708) 91081: оны наймдулаар сарын 19-99 Лхай ФҮ Тїипонерууд оторт Мал сПах пажлЫР отрын нөхцөлд лохпон байгуулалттай. хийл байх та- лаар 10, Цэдэнбал даргаас өгсөн албан. даалгайрыг Увс аймгийн Өм- НӨГгОйЬ сумын сургуулийн пахиргад, пионер сүрдгчид байртай хүлээн ар! сурагчдын амралтаар отрын мал сайк ашлыг зохион. байгуулжол. Сургуу- “-дийн багш, аэкилдын хүүхдүүд цэгд- лийхээ. гурван. бригадад: мал сааж, сүу цагаан идээ болойсруулах ажилд - тусалж, байна 1979 онд 55 эмэг гүү барьж помхруулан 1800 литр, аїїрдг їгэгдэл- дээ. тушааж байсан. бол ойл зул мал аж ахуйн гурван бригадяд 150 гаруй хүүхэд, зуун мпига шахам литр сүү саяхайр шамдан ажиллаж байна. Энэ хүүхдүүд Өпгөрсоп зуй дан ЗЭЖий!!- хэз хамт 42хмлиган литр сүү боловс- руүулж зүү гируй млиган тогрөгийн тлиил хийсэн 10м, ХӨДӨЛМӨР--АМРАЛТ «ч Оргон. шиИргийн ходолмор амрал- тын зуслан» гэсэн хаягтай Дорвө! цагаан гэр дуулж хогшимдөх, тоглон наалах хүүхдиїйг балсгалант ДууИд умбай, хажууханд Нь хонин сүрэг илээшилт их л тагтай байна. Энэ бод Улс аймгийн Хяргас сумин ул- сын тэргүүний “сургуулшїш хөдөлмөр амралтын “зуслан, “Хөвгүүд НЬ хонио ноосолж, охид ий. Саалиа саана. МЙн- хүү пїоНерүүд гар хумхилгүй ажил- Лал дуу хуур болон амарцгааняс бай- сал ны “Ёстой” ходолмӨөр-г амралт 10мМ даа гэсэн бодол торио. Пуоперийн-ахлах улирдагт Г, Пүр- вээ --Манай хүүхдүүд. 2100 гаруй хонин ямаа сааж 5000 литр сүүнээс 400 иг ааруул, 125 кг шаргтос бэлт- гээд байна Бидемал маллан сүү 5 "сааль бэлтгэхийн аарэгиилэ 9 тони гар тэвээл азах аорилга тавин ажиллаж Манайд Б. Егиймаа, Ё, -Дав- гиймал, 7. Мїдагмаа, М. Магмаржал зэрэг. ажилсаг хүүхдүүд” олом бий ганс ярилаа Ингаас Өргөн: ширгий ходелмөр амралтын зусланд хүүх- үд тавтай: сайхан амарч шїнллаж ЭМС Багш Г. ЧИМИД тэжээл хэт хатаалгүй, бэлтгэсэ! өвс са!- хан цогоой өнгөтэй, айхилам үнэр- тэй зөөлөн, навч цэцэг ихтэй бай- даг, Өвсийг хадах, тармах боох, бу- халдах, пуруулдах ажлыг хийхдээ чийглэг чанарыг харгалзах їн, чу- хал. Өвсийг хадсанаас хойш бага зэрэг хатааж б,5 хувийг чийгтэй болмогц тарман мөрлөнө. Задгай өвсийг 85-40 хувийг чийгтэй байхад иь. бухалдана. Нэг бухал 80-70 юг жинтэй байх иь тохиромжтой, 20-30 хувийп чилг- тэй өвсийг хаман боогчоор бооно, Нэг боодол өвсний нийг 15-20 ис байна. Өвсний чийгийг төдорхойлдог хялбар арга бин Ийншээ. нь: Үетэй өвсний иаач зөвлөн, үл мэдэг хотаж эхэлсэн, Нш уян, хугалж үзэхэд шүүстэй байвал 55-00 хувийн чийгтэй, Навч нь хатаж хөдөлгөхөд дууга- баримтшаагаар рах боловч хугарахгүй, иш ул, гараар тармахад хүнд байнал 40-45 хувийг чийгтай, тармахад консөп, шаржигнасан дуутай, ши» ийг иь чИМХЭХЭД ЧИЙГ МЭДЭГДЭЛГ, ӨнгийгГ хумсаар амархан хуулж болж байвал 35 хувиас бага чийг» тэй гэж баримжаалж болж байца, НУРУУ ХИЙХЭД... Бороиийд ус тогтохгүй, өндөр, БЭЛТГЭХЭ) вэ? ЇОУЛАНХААРАХ лог, бартаагүй, авто машит, трак- тор: болон ердийн хөсгөөр ачийг тээвэрлэхэд боломжтой тазрыг сонгон. авбал вохино: Задгай өв- сөөр пуруу хийхдэа. өвсийг жигд тулж, сайл гишгэж пягтруулан хотгар гүдгэргүй өндөр шонхдуу оройтой. хийнэ. “Хадаж бэлтгэсэн орснИй бухал нурууг хэмжиж то- дорхойлохдоо. томо, таблицыг шинтлана Хүүхдүүд оа| ээ бүхнийг ан. хаарч амт чаиар сайтай, арвин их хадлан тэнгээл мал сүрэгтэа бэлт- гэцгээс! С. БАТБАЯР, (Ходоо аж ахуйн Яамны газар тариалан, хадлан төэ- жээл үйлдвэрлэлийг удирдах гааз- рын мэргэжилтан) ”васгийн нэ 10 моно “МОНГОЛЫН БАГАЧУУД ЭСЭРГҮҮЦЭЖ БАЙНА" ПЕЛТРОНЫ ЗЭВСЭГ ХЭРЭГГҮЙ 1945 огш яаймдугаар сарын 86. Ирээдүйд халууп. цөмийн дайны сэрэмж дохио болж үлдсэн энэ өдрийг хүн төрөлхтөн мартаагүй. “Хавээ ч мартах учиргүй. Одоогоос 36 жилийн өмнөх тэр өдөр АНУ» ын “дайнчид Японы Хиросимо хот дээр атомын бөмбөг хаяж үй олон хүний амь иасыг хөнйөн, тус хот- ыг үйсэн товрог болгосон билаэ. Атомын цацраг. идэвхийн хор хөнөөл. нь одоо ч Япопы хүн ар- "дад гай гамшгаа тарьсаар байгааг бүгд мэднэ. Гэтэл Хиросима хот дээр. атомын бомбөг хаясан тэр өдөр. буюу-энэ. оны наймдугаар сарын -6-ны өдөр АНУ-ын засаг захиргаа, тухайлбал америкийг ерөихлйлөгч Р. Рейган нейтропы зэвсгийг бүрэн хэмжээгээр үйлд- вэрлэх тухай химгииї хүнлэг бїйш захирамжс гаргалаа. Эй за- хирлмэцийг хятадын 7Банжлагчид сэтгэл ханамтгтай хүлээн авчээ. Ийм зэвсгийг бүрэн. хэм- игээгаар: үйлдвэрлэх Р, “Рейганы газрын шийдвэрийг дал дэлхийн шударга түмэн түүний до- тор ЗХУ, социалност бусад ориы ард түмэн, үр хүүхэд туйлаас хи- лэгнэн. буруушаан, зэйз аюулт зэвсгийг үйлдвэрлэх явдлыг хо- риглон зогсоохын төлөө дуу хоо. лойгоо нэгтгэж байна. АНУ-ын: засаг захиргаанаас " нейтроны зэвсэг үйлдвэрлэх шийд- тэр гаргасантай холбогдуулан БИМЖУ--ын Гадаад явдлын Яам саяхан мэдэгдэл гаргаж, засгийн газар “ард түмнийхээ энхийг ар- хэмлэгч хүсэл санааг илэрхийл» лээ. Ут мэдэгдэлд «Нейтроны зэй- сэг үйлдвэрлэхийг зогсоо, түүшгїг бүрэл устгах хэлэлцээг нэн даруй сэргээхийг БНМАУ--ын зисгийн газар, мопголын ард түмэн дэл- хийн энх тайвныг эрхэмлэгч: улс түмний хамт АНУ--аас шаардан байна» гэжээ -- Нейтроны зэвсэг хэзээ ч хэ- рэггүй! Хүн төрөлхтөний ирээдүй» улс үндэстэн бүрийн үр хүүхдэд ямар ч зэвсэг хэрэггүй, харин эр- Дэм иом сурах саруул сайхан тан- хим хэрэгтэй, үхлийг таригч зэв- сэг биш, амьдрал тэтгэгч ариун цэнгэг агаар, ус, нар хэрэгтэй гэлс монголын багачууд энхийн ая дуу- гаа өргөж байна С, НАДМИД ХАДЛАН ДЭЭРХ ПИОНЕРИЙН БҮЛЭГ Говь-алтай аймгийн Дэлгар сумми тоод амарч байгда Хэсэг пМоинер өөрсдийн. санаачилгаар хадлайгийн үсэр пионерийн түр бүлэг байгуул- тэ, Түр бүлаг таван саллатай, аа бүр 10 циапсртай юм. Салаад хоорон- доо уралдаантай хадлац хадаж, аа вэнс, ах эгч нарынхаа ажилд тусалж байна. Сурагчдын таана түүх, өвс хадах, тээд балтгохо ажлыг үдир- даж байгаа багш Монгол --Энэ ажилд идайхтай сайн орол» цом: байгаа. хүүхдүүдэд малчїїї вх гч пар ис их балрлаж ..байна гаж ярилаа. Говь алтай зїмгийц пионгрийн зөвлөлийн дарга Б, САНДАГ Анхаар! Самар -,. 7Кимс-...Мод ... Намрын улиралд ойд гарч са- мар Жимс түүхсэн гэж боддоггүй | хүүхэд цөөхөн. Үнэхээр ч болаол- сорч. гүйцсэн самар жимсэнд | хэн дурлахгүй байх билээ Говч учир бий! Салхан манай сонины зөплөл нийслэл хотын ойролцоох газруу- даар үзлэг шалгалт хийхэд зарим хүүхэд їимс самрьй! модны мөч- рийг гэмтээж хугалсан байлаа, ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! 2Кимс самрыг звшшөөрөгдсөн хугацаанд мод мөчрийг гэмтээлгүй тҮүүцгээгээ- эй! Ойд явахдаа гал түймрээс сэр- гийлээрэй! Ой мод хамгаалах «Но- гооп» эргүүд ажиллуулж илэрсэн тагдалтай тэмцээрэй! Сопнны энз нүүрт дээрх сэд- вээр бичсэн өгүүллэг, зурсан зур- гийг нийтлэв. сонины зөвлөл Би Шарга морьтын амны авто- бусны буудал дээр зогсож байлаа. Уулын арын ОЙ хӨГЛИЙЖ ноГОо- роод, зуслангийн байшингууд өн- гө алаглан ярайна. Хэсэг хүүхэд тоглоомын талбайд бомбөг тоглоп шуугилдах нь зуны балсгалан гэл- тэй. Тэгтэл эцсийн буудлаас эргэ- сэн автобус ухаа тоос манарган ирэв, Автобуснаас нэгэн хүү шуу- дайтай юм. дааж ядан буулгалаа. Үл таних жаал миний хажууханд й шуудайныхаа амыг нээхэд давир- хайны үнэр ханхийв, Автобуа хөд- лөх гэж байтал тэр жаал --Ахаа боргоцой ав! Хорин таван мөнгөөр өгнө шүү! гэж бай- на. Би боргоцойг үзэв. Самрын яс нь цагаанаараа байна шүү дээ! гэхэд өгөө хүү их л альжии харж: --Түүхий ч гэсэн хүүхдүүд ху- | далдаж авна гэл: хэлээд Шшуу- й дайтай боргоцойгоо үүрэн, бөмбог жоглон буй хэсэг хүүхдийн зүг одов. 2 Би дараагийн автобусанд й суулс хот орлоо. Гэвч түүхий “самар түүнс зардаг жаалтай уул- й заж танилдав. Бид хоёр ном сонин уншиж, дараа нь ойд хэдэн удаа хамт явсан билээ. Намрын налгар өдөр Бороош бид хоёр самар түүхээр хамт явав. Ойн гүнд явахад хөлийн дор шар- ласан навчис шажигнаж, модны оройгоор салхи исгэрэн наадах нь таатай. Бид хоёр самар олсонгүй. Замд маань гишгүү мөчир нь хугарсан хуш, жодоо. зөндөөн тааралдав. Бороош: модны хорчийж хатсая мөчир авч бариад миний араас гэлдэрлээ -- Хайран модыг хэн ингээн сүйтгэнэ вэ? гэж намайг хэлэхэд Бороош дуулаагүй юм шиг явав. Би мөчрийг нь хугалж, боргоцой- гүй болсон бүдүүн хушны ёроолд амарч суулаа. Бороош миний нүүр 1-1) харснаа: ла Ахаа би самар боловсорч гүйцээгүй үед энэ хавийн борго- цойг сулгаасан юм. Мөчир гишүү- ти нь ч хугалж хаясан. Таныг гайхахгүй бол зүүдээ ярьж өгье гэв. --Тэг тэг! Би зүүд мэтийн Ха- чин сонин зүйл сонсох дуртай гэ- хэд Бороош урт хамраа гарынхаа. алгаар шударч өгүүлсэн нь: --Би таны хаягуугийй бүдүүн хушинд асаж шуудай дүүрэн бор- гоцой түүсэн. “Төр өдөр автобус- наас буугаад таныг самар ав гэж байсан. шүү дээ. Тэр шөнөдөө аймшигтай зүүд зүүдэлсэн. Яг энэ хуш амилан- манай гэрт ирсэн Й юм. Модны нүүр барсайгаад НҮХ нь час улаан байв Энэ мод пой- тон мөчрөөрөө намайг салам ороол гол: “-Би газар эхээсээ ургаад гу- чин жил боллоо. 7Кил бүр мочроо г дааж ядтал боргоцой ургуулан хү мүүст өгч байлаа. Хүмүүс мипн “самрыг боловсорч гүйцсэн цагт нь авдаг байлаа. Хүмүүс намайг гэм- тээхгүйн тулд модоп мунаа зу- заан даавуугаар ороож зөөлөн зсөлөн тогшдогсон. Тэгэхэд нь би хамаг боргоцойгоо ї йргүй хайр н 4 Өгч хойтон ВоВгацый жил дахин боргоцой яаахаар ирээрэй гэж хэлдэг бай- н.. Чи энэ зуп самар боловсорч гүйцэлгүй байхад иржс хамаг шин рийг минь хугалж, боргоцойг зул- гааж авлаа. Хэрэв чиний Ё Х: ий хөл, га- рыг тасалж хаявал эрэмдэг зэрэм- дэг хүн болно .биз дээ. Миний бие өрөөл татанги боллоо. Чи яасан мулгуу жаал вэ? Мод ургамлыг яагаад хайрладаггүй юм бэ? Ча- маас бусад хүүхэд «Ногоон», «Цэнхэр» эргүүлд гарч байгаль эхийгээ хамгаалдаг шүү дээ. Би гучин жил амьдрахдаа лНаз пнзын юм үзсэн. Чамтай адилхан ааш зантай ткаал хааяа нэг тОоХхиолЛдД- дог. Хэдэн шилийн өмнө миний ёроолд хоёр хүүхэд сууж тамхя татсан. Тэр хоёр гал алдаж арай- тай л намайг шатаачихаагүй. Тэр хоёр цамцаараа балбал: галыг унт- раасан. Чи тэр хоёроос илүү муу- хай юм хийсэн. Миний аль сайхан гишүү мөчрийг хугалж хаялаа. Ирэх жил миний мөчирт самрын боргоцой ургахгүй боллоо. Би хү- мүүст самар өгч чадахгүй боллоо. Чамаас л болж ийм боллоо. Би чамд ямар ч гэм хийгээгүй. Чи улаан бүчээрээ шуудайны ам баг- ласан. Тийм. пионер байж болох-уу? Чи байгаль эхийгээ хайрлан хам- гаалах ёстой шүү дээ. Эх орны- хоо байгалийг хамгаалж: сурахгүй бол чи яанс эх оронч үзэлтэй хүн болох вэ? Мипий самрыг зулгааж мөчир гишүү хугалж байхдаа чи 127/2512:22:244:2 хОор/ОоК-. “ууу төутгтх ӨӨ? энэ тухай юу Ч бодоогүй шүү дээ: Түүхий самраа хүүхдүүдэд худал- дахаас өөр юу ч салаагүй. Ппонер хүн гэдгээ хэзээ ч мартах ёсгүй шүү дзэ. Чи юу ч ухаардаггүй хүүхэд юм. Надаас авсан түүхий самраа зарж олсон мөнгөөрөө юу хийх вэ? Чи үрэхгүй. хадгалж байгаа биз дзэ? Юу хийхээ чи хэлж мэдэхгүй байна уу? Тэгэх- лээр би чиний гарыг хуга мушгина гээд улаан нүдээ эргэлдүүлэв «Мод гуай минь, би үнэхээр тэнэг юм хийжээ. Таны өмнө өв- дөг сөгдөн буруугаа хүлээе! Дахин модны гишүү, мөчир хугалахгүй!» гай тангараглая! хэмзан хэлэх гЭ- тэл амнаас дуу гарсангүй. Нөгөө модны дуу зөсвлөрч: -Бороош минь, чи бодож үзл дээ, түүхий боргоцой хүүхдүүдэд зарж тэдний гэдсийг өвдүүлсан. Чи модыг ч, хүнийг ч хайрладаг- гүй хаашаа янзын амьтан бэ. Чи бол мод. чулуу биш, ухаант хү- ний үр шүү дээ. Ертөнцийн хам- гийн их ухаантан байтлаа юу ч бо- дож сэтгэхгүй байпа гэж үү? Чи юу хийсїгээ ойлгодог Ч болоосой гэв. Би буруугаа хүлээх гэсэн боловч амнаас үг гарсангүй. Арїйн үхэж байгаа юм биш биз гэдэг бо- дол төрж өпдийх гэтэл толгойгоо даасангүй. Тэгээд би яажс ч чадал- гүй уйллаа. Нүднээс нулимс га- равч дуу маань өөртөө сонсогд- сопгүй. Хуш том улаач нүдээ анич чин" --Чамд мөчир гишүүгээ сүйт- гүүлсэн олон мод ингэж уйлдаг юм гэж хэлээд манайхаас гарлаа. Тэр үед би сэрэв Аймшигт зүүд- ДОРоодж. Бег со Сүй ба Эф» шянь! нзэс сэрэхэд хичнээн сайхан бай- сан гэж санана. Гэвч би модны мөчир хугалж, түүхий єамар ху- далдаж явснаа санаад сэтгэл та5- гүй болов. Одоо ч гэсэн хугархай мөчрүүдийг хараад санаа зовж: байна. Би мөчрвөсвө салсан олоч хөөрхийлөлтэй модыг хүүхдүүдэд үзүүлж «Ой мод уйлан хайлж ярьдаг юм шүү» гэж хэлэхсэн гээд дэлдэн чихнийхээ омгийг имэрч үзэв. --Тэгвэл чи өөрийнхөө тухай хэвлэлд бич л дээ гэхэд Бороош нүдээ апивчин: --Та миний тухай бичиж өгөо- рэй. Над шнг самар жимсний мо- дыг сүйтгэж, булаг шандын усыг хүртэл бузарлаж Явдаг дэггүй хүүхдүүд бий шүү- Гэвч тийм өөдгүй хүүхэд тун цеөн. Би тэд- ний заримыг танина. Тэд ч гэсэн миний тухай уншаад өөрсдийнхөө хийсэн хэргийг бодох биз ээ Бай- үзААМЛАХЛАААЭЭэмМЭӨЭӨЭЖМХХ.- 3 галь орчноо хайрладаг ухаалаг жаалууд намайг шүүмжилбэл шүүмжлэг. Түүгээр ч барахгүй хүүхдүүд миний талаар сонин хэвлэлд бичиж: маргалдвал мар- галдаг гэлээ. Бороош бид хоёр өдөржин яваад ганц ч ширхэг бор- гоцой ололгүй эргэж ирсэн юм Би маргааш нь Бороошийн цайл- гац сэтгэлийг хүндэтгэж: болсон явдлын тухай эл өгүүллэгийг би- чив. “Харин тэр хүүгийн нарийг өөрчилсөн билээ. Эрхэм дүү нар мннь гол баат- рынхаа нэрийг хэлзэгүй зохиолын тухай прилцахыг хүсвэл надад захидал бичээрэй үүхдийн зохиолч О.ЦЭНДСҮРЭН 0555 д--50508 Чфхузэсэхэхэн ЗӨВ Д.БАНЗРАГЧ зурав. хохо й їн3 ГҮРТҮн й .2 ХӨДӨЛ МӨРИЙН УЛИРАЛ--81 Өлзийт нуурын хөвөөнг Сүхбаатар аймгийн Наран су- мын нэгдлийн зөвлөл, найман эки- лийн дунд сургуулийц аахиргаа байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн Өл- сийт. цуурын хөвөөнд ходолмор амралтын зуслан байгуул хоёр дахь жилдээ ажиллуулж байна. Сурагчид усанд орж, наранд ша- ран, биеийн. тамир, урлагын тог- лолт тэмцээн, үдэшлэг уулзалт, аллад экскурс зохиож хөгжилтэй сайхан амарч байна. Зусланд ам- ралт хөдолмөр хослоп амжилт бүтээл арвиитай байна. Зуслангийн изгдүгээр оэлжинд амарч байгаа 80 сурагч, 80 га- руй үнээнээс эхний арав хопогт 2060 л сүү сааж нормоо давуу- лав. Хоёрдугаар арав хопогт улам ч илүү амжилттай ажиллаж эхний дөрөв хологт 140 л сүү илүү саажээ. Саальчин охин Б. Одончимэг, М. Чимгээ, Г, Уран- цэцэг нар өдөрт үнээ бүрээс 3,5- аас 4,5 л сүү сааж мохдөө хо- шуучилж явна. Хүүхдүүд малчин, саальчин, тогооч зэрэг мэргэжлээр ажиллаж үнээ, тугал, хувин сав, халааз хормогчоо номертой болгон эзэмш», жээ. “Малчин хүүхдүүд үнээгээ хоёр зэлжээр хоньчилон хариулан тарга хүч авахуулис нэмэгдэл тэжээл өгөн сүүний гарцыг нэмэг» дүүлж байна. Сум нэгдлийн зөрлөл ардын хувьс« галын их ойн өмнө ходолмор амч ралтын зуслайг тохижуулах та» лаар сагаа тавьж хэд хэдэн ороо бүхий орон сууц, гал тогоо, агуу» лах, сурагчдын хооллох байрын барилга барьж цахилгаан стапцтай болгожээ. Зуслангийн хүүхдүүд ч гэсэн их ойгоо угталмх орчны зү- лэг ногоо, мод бургас, нуур гол горхийг бохирдлоос хамгаалж ма- лын бэлчих харгуй, машин замыг цэгцлэн заалт тэмдэгтэй болгон өдөр тутам жижүүр томилон ажил» луулжс байна. «Үнэн» сонины су ралжлагч Ц, ЧИВААЖИЖИН Алтан тугалтай хүү Ногоо сугсалзаж, горхийн эг шиг дуу сонсогдсон, өндөр уулын зоонд тугал хариулж яваа хүүтэй уулзав. -- Манайхан саалиа авч отрын нутагт зуссан. Ойрдоо бороо хур элбэгшиж, ногоо сайхан ургаж байна. Манай аавыг Лхагваа гэдэг. Улсын хошой аварга малчин. Та- саг дээр Б. Гажаам, Г. Батхүү, Б. Нарантуяа, Дүгэрхүү нарын тэргүүний үхэрчин, саальчид бий. Үхэрчдийн хүүхдүүд тугалаа ой- рын бэлчээрт зэлжээр хариулдаг. Тугал хариулах сайхан. Бид 300 гаруй тугал хариулдаг юм гээд содогнон давхиж буй хар тарлан тугалуудаа бахархан зааж, тэр бор тарлан тугал ихэр юм, дандаа хамт явах нь өхөөрдмөөр шүү гээд инээмсэглэв. -- Мапайх бас «Алтан тугал»- тай гэв: Говь-Алтай аймгийн Эр- дэнэ сумын «Чойбалсангийн зам» нэгдлийн үхэрчин, улсын хошой аварга малчин, МАХН-ын ХУШ их хурлын төлөөлөгч, МРТУХ-ны «Алтан тугал»-ын эзэн П. Лхаг- ваагийн хүү сурагч Чинбат ярь- сан юм. Үхэрчин П. Лхагваагийнх таван хүүхэдтэй. “Чинбат, “Чинчулуун, Гарам иар нь сумынхаа сургуульд сайн, онц суралцдаг. Тэд зуны амралтаар аав, ээждээ тусалдаг ажилд сайн хүүхдүүд. Чинчулуун аавтайгаа үхэр хариулах, отор хийх. Чипбат тугал хариулах, ар- гал түлш түүх, Гарам тугал ивэл-, гэх, тасагт сүү хүргэх зэрэг ажил хийцгээлэ. Хадланч Говь-Алтай аймгийн сургуулну, лын пионер сурагчид зуныхаа нм- ралтаар мал сүрэгт арвин их хад- лан тэжээл бэлтгэх ажилд шам., одан оролцож байна. Аймгийн АДХ-ын Гүйцэтгэх Захиргааны Ардын “боловсролын хэлтэс бага, дунд ангийн сурагчдын дунд «Хад- лай тэжээл бэлтгэхэд сурагч бүр оролиыё!» уралдаан зарлаж тэд- “үнийг хадлан гар тэжээл, бэлтгэх “ажилд зохион байгуулалттай орол- “дуулж байна. Сурагчид таанан Сурагч Чинбат, Гарам нар ту. » галаа сайн таргалуулж махлуу: лахын зэрэгцээ ном уншин тэм- дэглэл хөтөлж байна. Чипбат тэм» дэглэлийнхээ дэвтэрт: «Хар тарлан хөөрхөн тугалаа Хариулж явахад үнэхээр сайхан Ишиг адил цовхчин тоглоход нь Инээд хүрмээр өхөөрдөм хөөрхөн. Манай суурь ихэр тугалтай Манай жааз «алтан тугалтай» Ихэр тугал сүргийн удам «Алтан тугал» хөдөлмөрийн бахдал» гэжээ. Лхагва гуай: -- Хүүхдүүд маань малд дур- тай, сайн малчид болох байхаа гэж бахархан ярьж байна. «Алтан тугалтай» айлын ажилсаг хүүх, дүүд сайхан амарч байна. хүүхдүүд гоодой хийх, халтар хомоол түүх, олон настны үр бэлтгэх зэрэг то- дорхой ажил хариуцан гүйцэтгэж шеф нэгдэл, вж ахуйдаа тушааж байна. Энэ ажилд Гуулингийн тэг жээлийн аж ахуй, Бигэр, Эрдэнэ, Халнун, Төгрог сумдын сургуу! лийн сурагчид идэвхтэй сайн орол» цож хадлан тэжээл бэлтгэх . аяс лын тэргүүн эгнээнд явиа, Манай идэвхтэн сурвалжлагч Г.ДАВААСҮРЭН Зуслангийн сопин Төв аймгийн Заамар суманд нийс- лэлийп хорицп найтдугаар сургуулийн хөдөлмөр амралтын зуслан ажиллал: байна. Сурагчид зуны амралтаар мал хариулж, сүү сааж, цагаан ндээ б0- допсруулж, хүйсний ногоо арчлан ур- гуулж, сонирхол татсан ажилдаа баяр шоөртэй байна, ЗУРАГ ДЭЭР: Гүү сааж сайхан ай- раг хийдгээрээ нөхдийгөө хошуучил- даг. сурагч Д. Нансалмаа, -- Сурагч Д.Эрдэнэбат 30 адуу харнуцан таллаж байна. -- (Баруун гараас) Ямаа сааж сүү- гээр нь амтлаг ааруул хийдэг сурагч Э. Ганчимэг, ЖЖ.Алтантуяа. Ц,.Одон- туяа. -- Сурагч Х. Сүрэ » Л.Эл- бэгбаяр,- Р, Мөнхжаргал, М.Энхбаяр нар зусландаа хөдөлмөрийн их ам- жилт гаргаж байна. П, /КАНЧИВ-ын авсан гэрэл зураг (312) Єєвхєє лс Ни гаг. чАХГЭ тул Ч ы? Он 1 ф-5 40 / УРЛА ХОЭРЛЫГИЙ 2427 ын : ТЭЖЭЭЛИЙН “ “УРГАМЛЫГ ХЭРХЭН ТАНЬЖ, ЯЛГАХ ВЭ? Хүүхдүүд зэ! Манай о) ид 2050 Ч торол бүрийн цэцэгт Урлал бАШЦГАНс малыш төжээлийн цэй ач холоогдолтой б50 таруй ургамал ургадаг, Үүнээс ах дүү со- цоалист орнуудад 60 гаруйг пь таримал- шжуулап ашиглаж: байна. БНМАУ-д аз- ! тээлийн олон наст ургамлыг тарималжуу- ойхтай холбогдсон Шинжилгээ-судалгаацы ажил 1930-аад оноос эхэлт одоо 10 гаруй ургамал тарималжуулаад байна. Тэжээ- Лийн таримал ургамлын тоог олшруулах нутагшсан. сайн чанарын үртэй болох, тө- рэл бүрийн ургамлын гепфондыг баязнуу- лах үйлст хүүхэд та иарын оруулах хувь Чемар асар нх юм ЭЧ 1 Гийм- ч учраас та парт зум амралтын ЗУГАЦАаНД ОЛОН нист ургамлын ү / цуглуулах даалгавар ӨӨДӨГ Энэ Айлүна: раа биелүүлэхэд чинь тус дамжлэг болгох зорилгоор, дараах зүйлийг зөвлөж байна 1 ЕРХӨГ. Энэ нь тэжээлийн олон иаст үет ургамал. 30-4025 см өндөр. шулуун иштэй. Найч нь шугам хөлбэртэй, нэрийн Гүрүүнээс тогтсон баг цацгү үд нь бие бїїсэ дэглап зшахцалдан ургасан байдаг Ерхөг нь халуун хүйтэнд тасвартай учир манай арны зал хээрийн: бүсэд ихэвчлэн тохиол- дох бөгөөд Өмнөговь аймгийн Даланзад- Үад, Хотод хийсэн судалгаанаас үзэхэд га- гаас 15 центпер хүртэл ово авч болох бий- ил, Елхөгийн үр долдугаар сйрын сүүлчээс яхалл, ааймдугаар сард боловсорч гүйцлэг. Зиа үед ишний ЛЭЭД хасэг нь шарлаж эхэлдэг “Болопсорсныхоо дараа ерхөгийн үр амархан гүвэгддэг тул хугацаа алдал- гүй түүх хэрэгтэй. Өглөөний чийгтэй ца- гаяр үр бага унадаг учир их. хэмжээний тапрыг -адаж ерхөгийг їлган хаталгаад мидон мтунаар зөөлөн цохиж үрийг цэвэр- лэн авиа, с : Ю Ч Өлөнгө ЕЁрхөг 2 ХИЦАГ, Энэ нь олон ийст молхоо, үндэслэг нштэй өвслөг, үет ургамал юм. Өндөр нь 70--80 см, иавч нь шулуун, үл -мэдаг үслэгээр бүрхмэл, эгц босоо шу- там малгийн түрүүнд 5--7 баг цэцэг бай- даг. Нярийвчлан ашиглавал түүний гол тэихлэгийп орой ба угаар бэхлэгдсэн 1ү- рүү нь ганц ганцаарад, дунд хэсэгтээ хос хосоороо байна. “Элэ нь хиагийг таних онцлог шинж төмдөг юм. Хиаг нь чийг ба- га шаарддаг, хүйтэнд тэсвэртэйгээс гадна хүрэн ба хар хүрэн хөрстэй тэгш тал газар уулын хооронд элбэг ургадаг. Хиагнь ма- най оронд ихээр тархаж дэлгэрсэп тэжээ- лийн ач холбогдлоор хэмгийн сайнд тоо- цогддог- ургамал юм. Хангай завсрын бү- сийн тал хөндийгөөр өргөн тархсан, ялан- гуяа Орхон, Сэлэнгэ мөрний бэлчир, Опон голын хөндийд цэррээр ургаяа, Харин ба- руун зүгт ховордлог. Хпагийг тариалсны үр дүнд га-гаас 18 цептлер хүртэл өгс авч болпо. Хиаг тавдугаар сарын сүүлчээр урган лолдугаар сард цэцэглэж, наймду- гаар сард үр нь бүрэн. боловсроно. Үр боловсролтын шинж нь толгой ба ишний дээд хэсэг шарлаж эхэллиэ. Хнагны үрийг түүхэд бусад ургамлаас апай бэрхшээлтэй А-80983. Їшэ/ байнас 14:02 анЬд авмагд бэржаахан тавьн хатааж цанруулахад хиадар байдаг, 4. СОГООВОР. Энэ ш, үндэсаас-цртэ1: олОл” цаст үет ургамал юм. Сагооврын їяц. шулуун, 8-4 үес тогтсон. тод чогоён- өлгөтэй, ондор нь 40-80 см. шижим анхан Зүцгай, папчны углуурга йн битүү, нийиис түрүүлд 5-8. 0 Вггай мини түрүү шин, : 22 най 0-0 ЧЭВ ээд Зөрсартай, Урт пь-|/ 4-1 » Өргөн нь 70,б6 см орчим бий 4. СИБИРИЙН ӨЛӨНТӨ, “13 нь б0 80 см-өндөр, сийрэг бут бүхий үст үргас мал, Цайвар погооп өлгийн халтгай цаяч- тай: доошоо ушлсли Урт нарийхан т 8 тэй. цэпгийн хайрсналс 15-20 ХмШаР тахир сор гариа. Үр нь наймдугаар сарын ДУНД үеэр боловсорсны дараа түрүү нь хатуурдаг. Ихэвчлэн гол гопхины арэг, УУл хааронлдын чийглаг хөндий, ойн цоор- хой. лам дагууд ургана. 5. ШАР ЦАРГАС Өйв иь угаасаа эхлэн бага зэрэг пугарсаг босоо олоц їгтэй, цэ- лээд ,пэпсгар том бут бүхий 40--60 см өндөр ололт иаст опслог, буурцагт үргамал їом. Илягт цацаг бүхий шар цэцэгтэй, хадуур мэт пугарсай хавтгай буурцагтай. Ур нь есдүгээр сарын эхнээс араидугаар сарын хооронд боловсордог. Чийглэг гуу жалга, өргөн хөндий, ойн цоорхойгоор ургана. 6.ШҮДЛЭГ ХОШООН. Элз їїн угаасаа Мөчирлөлс салаалсан, пөг метр хүртэл өи- дор ургадаг, хоёр паст ургамал їом. Гол- Дуу эашигхэн хурц шүллэг захтай, уртан- тар пнашшуултай, баг цэцэг. болж цуглар- син урт парийхав: шар цэцгүүлтэй, торлог үрчлээстэй. өндөг хэлбэрийг ипжпгхэн буурцагтай байдаг, Үр нь есдүгээр сарын дунд үеэс боловсордог. Ойт хээр буюу па- римдаа цөлийн бүсийп хутирлаг нуга, хуурай гуу, дэрсэн дун гадаг, Ч. ЯГААН ХҮЦЭНГЭ” ЁНН 11:72:48) 05:23 сэгтээ салаллж мочирлөсөн:” эгп: шиптай 40-10 см өндөр ургалаг. буурцагт урги- мал. Манай орны хангай, Хэнтий хуурай нуга, ойн зах чөлөөгөөр хопорхон ургадаг Нэлээд том, зууландуу 8--159 хас нүцгэн навчнаас бүрдсэн, баг пэпэг болж цуглар- сай ягаап- цэцгүүлтай.! 9 дүгээр сарын сүүлчээс эхлэйц үр нь боловлсардог. Цар тас, хошоон, хүцэнгэ порог ургамлыг дан гаар нь түүж питамипт | өвсний. муштиа хийхэд сайн чалпарын сувиллын -тэтцээл боллог ! Үрийг цэвэрлэж бэлтгэх арга Олап наст Өпсний үр иь путлг орны цаг уур хөрс заргээс шалтгаалж харилцан алилгүй хугацаанд боловслолог. Үр балалс- ролтыг 8 үед хувлана Үүлл: -- Нэгдүгээр үсийг сүүн бололт: -- Хоёрдугаар үеийг аарцан бойлт -- Гуравдугаар үсийг бүрэн бололт гэ- нэ. Сүүн бололтын үед ургамал нь пийт- дээ цогоон байх бөгөөд үрийг авч шахрал сүү мэт шингэп цагаан зүйл гарах-ба 60-- 65 хувийн чийгтэй байга. Аарцан бололтын үед ургамал шарлаш эхэлиа. Энэ үед үрийг шахаж үзвэл гарц мэт өтгөн цагаан зүйл гарах бөгөөд ургам- лын чийг 30--35 хувь орчим байна, Бүрэн бололтын үед ургамлын навч шарлан унал эхлах бөгөөд 20 орчим ху- вийл чийгтэй байна, Энэ үеэс үр унаж эхэлнэ. Өвсилїї үрийг гол төлөв аарцай бололтын сүүлч, бүрэн бололтын эхээр цуглуулна. їг хатааж пэвэрлэн хадгалах тухай "үүсэн үрээ уут саванд хийж тухайн ургамлын болон хураан авсан газрын нэ- ийг тодорхой бичиж халглах хэрэггэй Бадгай дэлгэсэн даавуу “амуу берзєпт лээр 5-010 цагийн хугацаагаар үрийг тараан цайруулан хатаасты дараа 1,5:алс 2,0 метр өндрөөс үрийг асган салхипы тус- ламаар цэвэрлэж цайруулиа. Үрийг чийг багатай сэрүүн байшинд буюу гарт... хал- галис болох ба гэрт хядгалбал галаас зай- тай газарт дүүлшїлбэл тохигохитой бай- даг, Хөдөө аж ахуйн Яампы таллан бэлчээ- рийн тэргэжилтэн Д. ЦОРЭНДОЛГОР Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын 8-4-Ж-Ж-28-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-й-Ж-Ж-Ж-Ж-Ж-4сф-8-4-ЖфГЖэХ-Ж-э-2-Ж-8ЭЖ-ЖЭЖ-Ж-ЖОЖ-Ж-4-8-4-3-8 Цин (МОНГОЛ -- ОРОСООР) пастбишце отгоппоё. пастбише: дигредированиые Бэлчээр . Отрын бэлчээр Давтагдсан бэлчээр Мал бэлчээрлэх нутаг, бэлчээрийн талбай Таритал бэлчээр " Өвс (погоо) Өвсний гарц Өвс хадах (хадлал) Өвс хадлангайп үе Өвс тармах Өвс бухалдах (бухал хийх) : Өвс бухалдагч. (машин) Өвсний саравч цастанчиа. пастбишиме угодь" культуриыс пастбиаца сспо (трапа) травосхой коснть сено, сенок Коснца. (косьба) “грести сепо єос. (цокас) коппение, копнить сенд копиитель 73 сейпик, (сенпой-сара 22 скирдовать сеино,. стилд Өвс Нуруулдах вание : Өясний пуруу (Пуруулд- сай-00с) снирда Тэжээл (малын тэжаэл).корм Багсармал тэжээл комбпинрованцый корм Бүрэн найрлагат багсар- полиорациопные мал: тэлсээл бипировайные корма цсом” Шүүст тэжээл сочный торм Ё Хорголжин тэжээл грапулироранны (мөхлөгжсон төжээл) горм минеральный ком Эрдэс тэжээл : ша: брицет, брикетпропаппын Шахмал тэжээл (соо сэВ-ЭН-28 -Мг-ЭДЭБ-38-2р-298-3-3-3-28-08-30-00-8 дай г. М) норм Даршиы ургатал: сплосные “культурь Дарш ф силос й еыд Данцийс (тэшээл силдсопать, | (силосапанче даршлах) гормав Агь (агь-өвс) полынь Тагна луу! миогокорешнагый ү Хөмөл лук мопгольсинг ЦАРЛАС фогоовор СЦСогод лук линейполистїий, Лу» порей Мангир дикий лук Гоньд тмин Цахилдаг ирпс Сорс муна из дикого лука Өлсний тушгна ручной рулоп из трлвы Хнас гРострец Хагд (хагд ос) ветошь, прошлогодиял тгы- сохшаля трага Ховд мох Өвсөн дарш сеиаяс Халиар черемша, лук пичикина Шаваг соллиуа Лууль (луйл) лебела белая Халгай крапива Ги вина мьппипый горшон однолетине транвы Миоголетиые трапьг ТЗїнш: (чодор гиш) Нэг наст ургамал Олон наст ургамал Хошуу будаа овёс Вандуй горох Буурцаг горох, горошииа Шар буурцаг (буурц- сол гана) Царгас лїоцерна Хүцэнгэ аспарцет Хошоон ДОНИНК Өлөнгө волосиец Согоопор цостёр безостый Ерхог шнтияк "Тасш остролодочинк мелколист- пый Бэлтгэсэн Д. БОР Ц. ДАШДОНДОВ шиинтииинийилнтинишинининиииициг Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, ” Индекс--14140 | | Ї ! ! ! | | 3804хь.. жилдээ ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДҮҮДИЙН САНААЧИЛГА, ХӨДӨЛГӨӨН Бид Зоплолт Казахстанд очих- доо тэндэхийн хүүхдүүд байгаль хамгаалах талаар ямар санаачил- га, хөдөлгөөн өргүүлж байгаа ту- хай болон түүнд төрөл бүрийн мэр- гэжлийн хүмүүс, байгууллага хэр- хэн тусалдаг тухай сонирхсон юм, Тэгээд Казахстаны пионер, сурагч- дын үүсгэл, санаачилгаас. манай орны пионер, баатарчууд санаа авч, туршлага болгон хэрэглэмээр олон сопний ажил байгааг тэмдэг- лэн авсан билээ. 1, Казахстанд хүүхдийг сур- гуульд ормогц нь байгальтай та- инлцуулах аялал, экскурс асохио- дог байна. Мэдээж томчуулын туслалцаатайгаар болдог энэ аялал экскурсээр хүүхдүүд тариан тал- байгаас эхлээд орчиы ой ховч, уул, ус, хзэр талын ургамал, түүн дот- роос байгалийн «Улаан помд» ор- сон ховор ургамалтай танилцдаг бөгөөд ингэж явахдаа ургамлыг хайрлан хамтаалахын үүднээс ол- ноор нь тастаж апвахыг цээрлэдэг ажээ, Зөвхөн энэ ч гэсэн манай хүүхдүүдийн анхаарвал зохих зүйл юм. 2. Хүүхдүүд, бүр жаахиаасаа мөд, бут суулгах ажилд өргөн оролцдог уламжлалтай юм. 7Кишээ нь сургууль бүрд 10 дугаар анги төгсөгчид сүүлчийд хонхны өмнө заавал мод, бут тарьдаг богөөд тарьсан тэрхүү мод, бутыг пэгдү- гээр ангийн дүу нар нь хариуцан авч арчилдаг заншилтай “болжээ. 3, Казахстаны хүүхдүүд «Цэн- хэр эргүүл»-ээрээ пнонерийн “тус- гай бүлэг, салаа зохион байгуулж, гол мөрний загасыг үржил, мүүд- лийн нь үеэр хамгаалах ажил 30- хнодог байна, 4. Умард казахстан, Целиноград, Хустай зэрэг мужийн (голдуу 8Т- рын иж ахуйн) пнопер сурагчид зуй намрын цагаар «Зорнышко» (үрхэн) нэртэй операцн өрнүүлж, тарианы хаягдалтай “тэмцэн, “лээн үр цуглуулдаг төдийгүй зам дагуу зргүүлд гарч, будаа тарна гоожиж, асгарч байвал ма- шиныг зогсоон, жолооч нарт нь хэлдэг ажээ. Хэрэв жолоочийг хайхрахгүй буюу үл тоох байдал гаргавал -машины нь номерыг там- дэглэж аваад зохих газар мэдэгдД- дэг байна. 5. Одоогоос 10 жилийн өмнө М.ггэсгэнд. пионерүүд, Украйны гяиноперүүдтэй хамтран «Шевченко- гийн цэцэрлэг» гэсэн аялал аохио- жэз, Украйны нэрт зохиол Тарас ГИ евченко Октлбрийн хувьсгалаас ї өмнө Мангешлакийн хойг дээр нэ- Ї тэн уд мод суулгасан. юм айж. Уг нь тэнд мод ургахгүй гэж үздэг байсан богөөд Шевченкогийн уд том сайхан болжээ, Нэгд энэ үйл ивдалд, тогөө талаар Шиевченно- гийн дурсгалд болон Казах, Ун- райны ард түмний найрамдалд 10- рнулж тус хоёр орны пионерүүд Шевчейко хотын ботаникийн Цэ- цэрлэгт 5000 тод тарьжээ. Үүнээс хойш 11 жилийн дараа 9 епгазган мужийн Жайрем хотод “Ногоон Яйайрем» гэдэг операци өрнүүлэн, зэсийн балягуулах комбинат бүхий энэ хотыг ногооруулах ажил эхлэв. Улсын хэмжээний энэ сайхан аж- лыг Украйны хүүхдийн. «Юный Лепинец», Казахстаны «“«Дружиые ребята» сонинууд хамтран зохиоп байгуулж, холбогдох бүх заавар зовлолгоөг нийтэлж байна. Кай- ремд одоогоор хоёрхоп сургууль бий. Гэвч комсомолчдын гавшгай барилга байгуулалт болоц-аргө- жиж, өсч байгаа энэ хотын прээз- дүй сайхан юм. Ийм учраас тус хотын удирдлага, архитекторууд ч гасэн хүүхдийн идэвх саиаачил- гыг дэмжиж, тэдний саналыг хот байгууламждаа их анхаарчээ. Одоо эх орны онцог булан бүрээс Жай- | рем хотыг ногооруулахад зорпул- сан элдэв ургамлын үр, модны мөчир, суулгац ирсээр байна, Энд В. И. Лениний мэндэлсний 111 жилийн ойд зориулсан ком- мунист субботиикийн өдөр--дөрөв- дүгээр сарын 18-нд. «Пполнер» пивртэй нов ногоохон цэцэрлэг бай- гуулжээ. 6. Дээрх ажлыг анх үүсгэн са- наачилах, хүүхдүүдийн хоөдөлгөө- нийг зов залж чиглүүлэх, зохион байгуулахад пноперийн хэвлэл, тухайлбал «Дружные ребята» со- нин их үүрэгтэн зом, Энэ сопины «байгаль хамгаалах, шинжлэх ухааны асуудал харнуцсан хэлт- свэс» гаргадаг тусгай булантай хүүхдүүд үргэлж харилцаатай байж, сонирхсон зүйлээ асууж, зөвлөлгөө авдаг байна. Намар бо- лоход сонины газраас «Ойн эмийн сан» нэртэй операци сохниодог б0-| гөөд энэ операциар хүүхдүүд эмийн ургамал цуглуулан санд тушаадаг, Эмийн сая ч хүүх- дүүдэд зохих хөлс толдөг ажээ, Пионерүүд уг мөнгөөр бүлгэт, бү. лэгтээ бүрээ, бөмбөр, далбаа зэр гийг худалдан авдаг байиа. Манай ппонерүүд Ч гэсэн. энэ туршлагаар эх ориыхоо эмийн 44- водад хэрэгцээтэй эмийн ургамлыг зохион байгуулалтайгаар түүлг ог, дог хөдөлгөөн ориүүлжг болох юм. «Залуучуулын үлэйэ солин» ны Москвад суугаа Сур валшлагч Ц, ОНОН Ф1М24(1709)Ф) 14981 оны паймдушар бафын 26 Ф хайа Ф Үзэ 10 моно -- Дупндговь аймгийн төвийн 10 жїинлийр дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч З. Очир 20 эмнэг даага шүдлэн сургажээ, -- Эгч дүү Д. Дэлгэрмаа, Бэ?- жин нар таанын 700 гаруй сорс хийж Дорноговь аймгийн «Гэрэлт» нэгдэлд тушаажээ, -- Дорноговь аймгийн Чойр су- мын дунд сургуулийн пионер су- рагчид хадланчдад тусалж: бай- гаа Нь: С, БОДООШИЙН авсан гэрэл зургууд эмийн ! гү: Ө. БААСАНИСАН Нар бид хоё) лө бид хоёр ахар юм. Мяп бал хоёр нохор юм Нар падаас түрүүлж гардаг Нарнаас би түрүүлж босдог Чуны цагт илр. түрүүлнэ, Өллийн: цагт би түрүүллэ Хаярын цагт иар бид хоёр Хойпо “урдаа оролцояс алдана Хурга зашигний. шуугиан 1177 Хэц ханаа сайахгүйд хүриэ Намрын цагт на бил хоёр. Мааїгатай. цаайпгай. уралдан гарна ПНайгах тарианы долгион 114171 Майалн: дундаа. ууллаж зиапгана Нар иамайг лж харчихаал Найрсаг лллам ииээдэг 10м Наглгы гэрэлд: гялбасан би Нарийн гопхи руу гүйдэг ом Май бид хоёр ихэр ї10м. Илр бил хоёр нөхөр юм Са бид Алтан цар шиг. тэргэл сартай Агаар сапуүн үлшийн нйгаар Агий үрсах мөрний праг лаар Ахтайгаа цуг алрагцан суугаад Усан мандалд зураг нь буусаг! Ухаа шаргал” гарны дүрсийг Амьсгаа ларлс өлгийн шїїртэхэл Агуу гойхон байдаг їом даа. Амьсгал: үршг хайрын сүүлчлээр Алсаас ирсэн. ипїїлинхаа хамтаан Ариан тапцыг сартай. үлаш ргий урсах мөриийг пи, Гатаэл Усан манлдалл зураг пе бүүгэн Ухаа шаргал сар минь харин Нүүрлэлрээ: лүүрэн:/ хатигтай ом ШИГ Нүдээрээ” Дүүрэн: нулимстай юм шиг Хачин блргар царайтай хараглдап Хайрласандаа бїї санаа. алдар Холын найзаа сэмхэй ажил Хөлэх үгэа олж ядай. Маргааш: өглөө її» эртлэн очин "Мөрний яргээс сайтар аясвал Уурын зүүхм саарал үнс Усан мандалд йүүж үлэгдэв Тэргэл сараа өрөвдөн өрөлдөөд Тунгалаг усаа хайрлан хайрлаад Гар мипь тэгэхэд чичирсай том Гал гуайн гэр рүү гүйсэн там Услц мандалд зураг ий буусан Ухаа шаргал сатг лурсийг Амьсгаа ларж. өпгийн ширтэхэл Агуу гоёхон байдаг сан лаа Ї НЫ ЇРүэ пи | П 7 Ши Нүруцүүэ цгүлн ТА71 ИЛОТЭН, т 220 0 ЯС нд Ёо хоё Тайгар чилих, /модгой Эпгар чимпх цэцэгтэй Халхалс адил зиймстай Хипс алил австай Ойт уулиаа. пугаалахад Онцын сайхан. байдаг їюм Сарүүйн салхи сапэлпэнэ. Сэтгэл сайаа. дэпэлалир, Сопин. Чимяр сонсогдоло Сопар дэлдэн эгшиглэй! Сар нартай. ярилцана. Сайхан. бодол лавхцайл 1їййргэн” иаргин: чуулах 1 Шигүүртан: олоп шувуухай эНийр жийр, экийр тсийп гэнл Нїийг жийгэийг эдийг гана Гүүг, гүүг. гүүг гүүг гэнэ Жүүг хүүг, хүүг хүүг гапп, үмбэр адил шуУлуүхлї Сүрлэг сайхан. модпы Чдрим. їїйг ив сүйгонанж Элрим иас иь» “шүпгэнанэ Зарим. иог иь хүнгайанэ. Зарим иог нь дүгайлнэ. Сацаа. амар хэлтаэд Салхинд нүүрэа илүүлбэл ХА ргийп улар ханхлана Айрциїїнг үнэр, апхилпа Сүүний. үнэр аихилна Сүлалдэн холилдон. анхилиа. Өндрөөс, бол рүү уруудлаа Өргөп хөндийг хэдарлээ Өөдөө: дахиад огслоо Өөр иэг Уүлад апирлаа Уршиан түймэрт шатсан Уулын модонд орлоо, Н(ийр жийр, яшйр ч үгүй ЭКийг эсийг, эийг ч үгүй Гүүг гүүг, гүүг ч үгүй Хүүг хүүг, хүүг ч үгүй! иргэн” наргин. чуулдаг 7Нигүүртэл: шувуухай хаачив Санаа амар хэлтэх С-Йхан өвс Ч байсангүй Нүүрс хөөнд бариулсан Нүцгэн шалдан моднууд Гасалис уйлж байх їпиг Ганхаж байх нь харуусмаар Таалж илбэп анхилсан Салхины үнэр ч хурайгдай Түүнийг хариад харамссан Миний дотор ч харанхуйлаз. Саальчин хүүхдүүд Өргөц, айлсалтаар буусан Хөдөлмөр вуслан тохитой байнга, Өдрийн пормоо давуулсан Саальчин хүүхдүүл урамтай байна Зуны халуунаас ! шантралгүй Зүтгээс яваа хүүхдүүд байна. хувьтай болохоор ї сяальчид байна Суурь сууриар. холбоотой Сувдан цагаан сүрэг . байлк. Сурагч бүрийн гараар Номхорч дассан сүргүүд байпа Зуны халуунд шантралгүй Зүхгэн: яваа хүүхдүүд Пуун Шамдаж байгаа па Зуун хувьтан болохоор 1 амданс байгаа саальчид байна. Сүхбаатар аймгийн Мопххаан: сумын 8 жилийн сургуулийн багш Ч. ТУНГАЛАГ Хүүхэлдэй минь Бүх хүүхэд Сургуульд ороол Бүгдээрээ төд Сурпгч болоход Буятархан Хүүхэлдэй л Бусдаасаа хоцроод Үргэлж л ганцаараа Үлдчих юм. лал. Хүүхэлдэй найз минь "Битгий гаимдоарой, Хөөрхөн дүүдээ Бэлэглэе чамайг! Булган аймгийн 8 жилийн 2 дугаар сур- гуулийн 7-нйн «А» ангийн сурагч Б.ЦЭНД- АЮУШ "Гүймар”. тилрсан” этгээдтэй” Чагийгээ: үлзмвар спиагдай 006 ? Тэнгэр чиних модтой. Элгэр чимэх эцэгтэй! 4 : “Хөлхїас адил” энїмстэй , ! Ку ЯДиЛ өлстэй 5 Т уулнад зугаалах Опцын сайхан дан! байдыг сан -. ус? « “Хаа бид хоё Хапар боллоо. гэн: ГТ Хайгайн. нуруу пар өргөнө Хапар боллоо гэнс хатан Сэлэнгэ. туул татца Хавар боллоо! гэж ханагар толь шишир шигшиниэ: Халар боллоо гэйс хээтэй тал “ Цоцаг маидланд Шувуу... жигүүртэн өөр оорийлхөө. дуугаар чуулна Шугуй мод: сүлд, инїїтээрээ тэйгар хялхана. Шуугих: горхи” мөрнөөс дутахгүй чимээ хадаана Шүлэг. найраг түүний айлмаар агшиг түрнаө. Малчны хотноо. төлийн өсөлт зарлана Мэлтийх хөпдийд үр хөрс хипхлаа Манлоьн дэлгэрэх ї0м өөдөө дэгийэ Манлай: жаргалын Од бүхэн хийморцо сэргэлнэ, Хаврын балр хүн төрөлхтөний сэтгэл баясгана Халуун дотиог эр санаагаал нэгтгэїг үзнэ Хатан зориг хөдөлмөр тэмцэлд эрчїгм пэмпїэ Хүсал мөрөөдөлд хүчирхэг цэгац. жигүүр ургана! Хапраас хапарт нуруу нэмїї “өндөр болном Хавриаас хапарт ухаан цэмж нүд тайлиам Хапар бид хоёр ургал, дэгжих замтай ангээ ДУУ тарианы бүхэн ” Хавар бид хоёр найальї мөцхрөх амтай алгээ!! Сурал болсон ть ӨГҮҮЛЛЭГ Нэг орой Болдтой тоглоод ирэхэд манай гэрээр-их л сонинтой, Аав миць том плаг аягайдаа цай, хийлс аваад хоймроо: тухлап суунгээ. Ээк орныхоо өмнө цааш харан суу!н ямир пэгэй юм оёлн байснаа иймайг хари -- Миний хүү гурав хоноод сургуульд ягРиа-шүү дээ гэж хэллээ. Ви анх гайхсан боловч Болдоог сургуульд явид, ёстой гоё гаспийг-нь бодоод явмаар санагдав. Ингээд т сургуулийн сураг дуулснаас хойш тог- лох завгүй боллоо: Заримдаа бүр юм бо- Да0Д удаан суула. Аав минь надад шинагном, Үзэг, хараи- Даа, цүпх авч өглөө. Ээлс шинэ тэрлэг, цамц өмд, оёиг, би өөрөө усанд орж хупц- саа угаал! их-л ажил хийж байн, Сур- гуульд явахынхаа урьд шөнө би зөндөө юм. бодлоо. «Чи сургуульд ороод эрдэм сурна. “Тэгээд эрдэмтой болно гэл: зэл хэлсэн. За байз! эрдэмтэй хүн гэн! ямар хүн. байдаг. бол? Өө, тийм Галсан гуайнд ирээд байдаг палууг аан эрдэмтэй хүн гэйс хэлж байсан, Яг тийм хүй болох байх шүү?! Тэгвэл ч мөн той доо. Бас дарга бол- дог гэсэн, Ёстой нэг мупдаг дарга болбол: ч гоёо|...Сургуульд мал байдаг болон уу. Мал байдаг бол «Бп-Ба»-гай авч очих юмсан. Миний Ба-Ба шиг сэргэлэн ишит эрдэм сурч мэдэх юмшүү!... гэхчилэн бодсоор унтлаа. Өглөө сэрсан чинь ган» цаараа байж байна. «Арай аав минь ор- хпод явчихсан юм биш байгаа» гэнс санд» рап босч гадаа гарвал аав морио эмээл- лэнс эзэн үнээгээ саал: байв. Удсан ч үгүйн аав бид хоёр сумын төв рүү явав. Модны навчис шарланН уйлж тэртээх уулсын орой цаптсан байлаа. -- Ай хөөрхий намар болжээ. За ми» ний “хүү хичээлээ сайн давталс эрдэм суралрай гэж! алв минь надад сургамш- лав. Би урьд өмпөньлавынхаа сургалт хэлж байсан үгийг дотроө бодож ярдын сургуулийнхаа” алтан босгыг алхлаа, Аа- вынхаа үгэнд ордог шитэа багшийнхал үгийс сайт сонсон, байвал эрдэмтэй том хүн. болио. гэж би ойлголоо. Н. СҮХБАТ хүчний үйлдвэрийт (Түлш. Эрчим Яампы ажилтан). ” жүүхдүүд зэ! Хургануудыг эход иь олго! А--81014 Д. БАТСУУРЬ зурав, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хөвлэй, Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ 5 Ипдекс--14140 Ё Р Е МХЗЭ-ийн шеф- говийн аймгуудад манай тусгай сурвалжлагч хүүхдийн ТУС “Гашна хошүүл хэнхэгж, айраг тагча билхаад готь путгийн малтии ардууд тавтай сайхан намарилби бай» та. Мал сүргээ оторлот, сааль сүүгээ болотсруулл, 2 хэлдэл тэлслвлэс болтгак сзрэг малчдын өрпүүн сай- тан ажилд пжснер сурагчид их тусалж байна. Дорио- МГ говь, Өчпиксхы. Дувдгуть аймгуулын өлсттн мтглол! ! сазлийн фсрмийг түпитлүүлэй пполсрийн ходолмор зуслан байгуулсан нь пибмер сурагглаас малчдад туслах, халалмсрийл дадллга блох сайхайр боломж бий болжоо. -Ж-нй-ж-Ж-Ж-ж-Ж-Ж-э-Б-Ж-Ж-Ж ЗУРАГ ДЭЭР: Далапхадгад хотын 10 жилтїїглунд сургуулийн 8-ыр «Д» аигийн сурагч Д. Гэрэл, им- ралтып хугацаллд саалийн бригад дээр ажиллан 50 тарун тг шаруял Солтголоэ . -- Тав айштгийн Алтанбулаг сумын дунд у. лийн 8ыт «Б» апгийн сурагч Б. Цогзолыда «Холол- шор» исгдлийн адуучны Бадамханд СУУРЬД ажил лам 25 гүү дагиан саал: цэгдэлдээ 1000 гаруй литр айраг тушаасан байна. -Өннөгойь аймгийн төвийн 8 жилийн дуяд сур- туулийн сурагт эх дүү А. Эттээ, Галсүт иар 20 гаруй амизт сургажао. С.Бодоошийн хийсэн гэрэл зургийн сурвалжлага, -- Дориоговь айлгийп Хатан- булаг сутын дунд сургуулийн Т. тийл «Бэ авгийл сурагч Б. Мят- тар 16 тянзг сургалаэ. сумын дунд 6) ангийн сурагч Л таана түүш 300 -- Дорпоговь айлгийн Улан. бадрах сумын дунд сургуулийн 8- за «А» впгайн сурагч Л. Уидар- тэа вап Анвгаагийн хамт 200 тэ- зээ оторлож, 30 гаруй кт таруул боловсруулжсээ. Ї Ї Ї ! »-- Дуцдгоаь шїчгийн Адаацаг суныл дупд сургуулийд сурагч ЇЇ. ӨлгийцэцэРр (10 үнээнээс (1000 гэрүй дитр сүү савжээ. Ё Үрс “ла? Тє,счэг шал, Ф.Лупдговь аймгийн топлїд 10 ишлийн дунд сургуулийл ахлах ангийл сурагчид узсын бэлтгэлийа 14000 хонь шоосолж улсад 16800 гаруй кг вш ту- шааж Моп сургуудийп 200 гэруй сурагчид Луус сумын «Ходолмор» нэгдэлд бод, бог шалын хашал барьж, 4 зэлжээр 2000 гаруй топь маа сааж 0200 дитр сүү цэгдаад тушаажээ. Дээрх ашилд 7 «Л», 9 «Н», 10 «Л» «О» АГ» вл тийп сугагч Х. Өлзий Орших, Б. Батбаяр, С. Уихар- маа, Ө, Болдбаптар. С. Томорбаатар багш Х. Час- дэн Л. Цэдэн, С. Ширчин, Ө, Бадамлгаа С. Сант мятав нар идэвхтэй сайн ажиллалаа. Өр Омпотоль шймгийл Хялхолгор суммп дунд Сур- гуулїйн 3-ын «Л» ангийл С. Пагалттуна. 10) бат готой ингэ хартулш,(6 ийгэнзэс 200 литр сүү єєвж. бєпйн «Б» шгтийн сурагч Д. Чулуушбазтар адуу оторлог,, 10 гаруй змизт сургажээ. ЖУРАГ ДЭЭГ: Дундговь аймгийн Дэлгэрцоєт ЄУ- мын 8 ягилийн дунд сургуулийн 5-ын «А» амгийн су- рагч З. Алтапхала ахлагттай салаа хал даилдад тусалж байгаа иь. -- Дучдговь аймгийн Алзадаг сумын її жилийн дугд сургуулчди 5-ын «А» алгийл сурагч с. чилэг оож Хандсүрэндээ туслал 12 үнээ сааш 20 шахам кл заруул боловсруултоа. “фе | 70Р0:27-: «Вэ авгийц сурч С. Зориг алиынхаа хил, 100 үех зэ түсрлэж зэха ханилан Хүүхдийн зохиолч. С. Надмий «олдуу үргэлжилсэн угийн зохиол бичдэг юм. Гэвч сүүлийн үед ни- лээд шүлэг бичжээ, Зохиолчийн багачууд та нарт зоршулсан шүл- гээс заримыг энд иийглэлээ. С, НАДМИД Даах уу, даанаа Аав надад зузаан ном Анчирч өгөөд «Даах уу» гэв, -- Даапаа би, даана гэв. | - Алив, тагвэл хүү минь үүнийг Айлыихав ахад хүргээд өг гэр. ЛАапыинхаа апчирсай зулайн номыг Айлынхаа ахад хүргээд оглоо. Даалаа, давгүй даалаа. Лав надад хайрца, ном Авчирч өгөөд «Даах уу» гэл, -- Даанаа би, даана гав. --Алив, тэгвэл хүү Минь үүнийг Айлыихаа эгчид хүргээд өг гэв. Аавынхаа авчирсан хайрцаг помыг Айльїхал эгчид тэврээд хүргэлвэ. Даалаа, давгүй даалаа. Ааи ийдад авдар ном Авшигрч өгөөд «Даах уу» гэл -- Даанаа би, даана гэв. | --Алив, тэгвэл хүү минь үүнийг Ї Айлынхаа өвөөд хүргээд ог гэв, | Аавынхаа авчирсан авдар помыг Айлынхаа өвөөд үүрээд хүргэлээ, Даалаа, давгүй даалаа. Аав надад тэрэг цом Авчирч өгөөд «Даах уу» гэв. | -- Даанав би, даана гэв. --4ЛИв, тэгвэл хүү минь үүнийг Айлынхаа эмээд хүргээд ог гэв. Аапынхаа авчирсан тэрэг помыг Айлынхаа эмээд яаж хүргэх вэ? Ушшлаа, бүгдийг улшлаа Аавынхаа авчирсан тэрэг помыг Айлынхаа амээд ярьж өглөө, “Даалаа, папгуй таалзэ халуу шүлэгч 17, Бямбарагчааг Уманай. зишигчид мэднэ. 1Оу гэвэл түүний шүлгүүд «Пионерийн унан» сонины хуудсанд олонтаа нийтлэгдсэн юм. Энэ дугаарт нийтэллээ. шинэ шүлгээс нь Маргааш єсөн сарын нэгэн Маргааш сөп сарын нэгэн Манай хүүгийн Баярын өдөр Сэтгэл нь хөөрч, со Итгэл нь бадраад Шинэхэн: ном Нимгэхэн дэвтэр Өлгийн харандаа с “Үсгийн сан с “Үзүүрлэгч багаж Үсэг бэх | Үүрдэг цүнх " “Тоолдог сампин «Дүрэмт хувцас Дөрвөлжин. баллуур Бүхнийг бэлтгээд мэнэшохеохХуХхоуооооИ ОӨКЁУ ОЛЖ дэгдээрэй, , “ “дэгдээрэй! Дуут тойрон бүжигт зориулав. Дээш, дээшээ дэгдээрэй дэгдээрэй Дэвэх жигүүр ургана шүү, эгдээрэй Дэвэх жигүүр ургавал, бүгдээрээ Дэлхийгээсээ ниснэ шүүү, ниснэ шүү Дэлхийгаасээ. инсвэл, цөмөөрөө Саран дээр саагьл, Ангараг дээр амарьл- Сугар дээр суурьшья Нараа тойрон наадья. Дээш, дээшээ дэгдээрэй, дэгдээрэй Дэвэх жигүүр ургана шүү, дэгдээрэй Дэвэх ийгүүр ургавал, пийтаэрээ Дэлхийгээсээ. ниснэ шүү, ниснэ шүү Дэөлхийгэвсаа. инсвол, цугаараа Санчир дээр сяатьл, най вангаар дайрьл, уд дээр буул. Дэлхийн ван дээр дэгдэге! Эрч хүчээ дайчлаарай, дайчлаарай Эрдмийн жигүүр ургаад дайчлаарай Эрдмийн жигүүр ургавал, бултаараа Эрхэс таригт алдана шүү, аллана. нүү Эрхэс гаригт аллавал, хамтаараа Инээцгээ Соёлоо нүдэйдээ гїжигтэй Сопип зураг харахалраа 1: 15) (Чи ч тасэп ялгаагүй) Сараа чихэндээ гюнигтэй Сайхан үлгэр сонсохоороо инээдэг 1ом. (Би ч гасэп өөрцгүй) Алив, найзууд, ап, пнээцгаэ! Гишиг-гишиг, годого-годого Аальгүй гэж биднийг хэн ч шоолохгүй, инээдгээ! ГИзЙГ- ГОДОГО--ГОДОГО юм, Тишиг-- рүгдниг оОүртгээд Түүн шиг завгүй хүн алга Үүп шиг чухал ажил алга Маргааш-- Есөн сарын нэгэн Манай: хүүгийн Балрын өдөр Найрамдалт багачуудын дуу Ильич Лепипий ач үра Эх оронд минь ирлээ. Сүх жаншлы вч нар бид Цэцэг барпн угтлаа. Найрамдлын нарны цацралд Найзалш хамт тоглоцгооё 4Наран үүрд мадаг» гэм Найраг хоршин дуулцгаал| Өргөн дэлхийн хүүхдүүлтой Усерхэл нөхөрлөлөө бэхжүүлье Өлгө үс ялгалгүй Хүрд найрамдан липцгаая Өвөөгийн сургааль Туулын уснаас Тул барих гэж «ххжрОСГЛЭТ Сансрын саадыг сааруултя: Орчлонгийн нууцыг онгилтзё. Хүж дөлхийгээ өргөв. Хүний алдрыг мөлхлөє. Арван. зургаач насны дуу Амьдралын алтан босго Арвай зургаан нас-мпнь Аатайхан, балртайхан Арвап зургаа дахь харар минь Эх арны зази-- Иргэний паспорт гардтьла гэж Хүлээсээр, ларсаар чамтайгаа золголоо Хүссээр, мөрөөдсөөр чамтайгаа учирлаа Амьдралын алтан цулбуур Арван зургаан иас мипь Аатайхан, балртайхан Арван зургаа дахь хавар минь Энэрэлт памын дүү-- Эвлэлийн батлах гардьла гэл Хүлэзсээр, парсаар чамтайгаа золголоо мөрөөдсөөр чамтайгаа учирлаа Амьдралын алтан жолоо-- Арван зургаан пас минь Алзтайхан, баяртайхан Арван зургаа дахь хавар минь Ирэх цагийн суу-- - Илгээлтийн азэн больёо гал Хүссээр, Аз тїаргалтай багачууд л гэнэ, нптээцгээ! ГОДОГО--РОДОГО Айдаа, цөмөөрөө: низазцгаае! Гилиг-- тижиг. Гишиг-- гижиг, ТОДОГО--ГОДОоГО Амраа алгандаа гїжигтэй Аавтайгаа хөтлөлцөхөөр 11110715): (Чл ч гэсэн ялгаагүй) Уриаа уландаа гижїигтэй Уралдахаар гүймэгцээ їнээдэг юм (Би ч гэсэн өөрцгүй) Заяа хэлэндээ гижгигтэй Зайрмаг долоохоороо инээдэг юм юм Үд болтол Дэгээ: халлаа Өгөөшөө дуустал Уйгагүй халлаа Хамгийн сүүлд нь Хариугүй. жаахан 1Караахай барилаа Орой хариад “Шараад идье үү? Өгөөш болгоод Тул барьл уу? Өгөөш болгоод Өдөржип зогслоо ”Удшийн: бүрийгээр Тул барилаа Хатаамал хийгээд Үамэрт тапьчихмаар Хачирхап том Тул байлаа "Алтап аагас шиг "Амь гуйпал "Аргалаад таввчихмаар “Амьтан байлаа «21 (араахай. барьвал Тул барина 1Наахиаад | хичээвэл Ихийг бүтээпо» тэсэп со Өтлөө аавын сургаал Үйл болохыг ухаарлаа Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн цомбидотад кхавлэв, ,|- хэхххэээээх Хүлэзсээр, ларсаар чамтайгаа | Хүсєсээр мөрөөдсвар чамтайгаа. . учирлаа 2). Сансрын өргөө Өргөн их дэлхийн Өнөр өтгөн бүлээс. Өндөр, сансрын тартээ Өрх тусгаарласан айл-« «Салїют» станц Сансрын өргөө Ала, чи Айлаас тасарсан айл! Сайхан эх дэлхийн Сансарт тулсан голомт Гал халуун тулга Галаас тасарсан гал! «Салют» станц Сансрын өргөө Аяа, чи Галаас тасарсан гал! Ах, эгч баатруудын Амьдрал зассан гэр Алаг ”наахан үрсийн Алсын алны буудал-- «Салютэ» станц Сансрын өргөө Аяа, чи Алсын алны буудал! Зуух юм шүү гэж -- Толгой чинь «зуухэ Том ах надад хэлэв Хамаг амьтныг дулаацуулдаг Хачиц сонин зуух юм шүү гэв. -- «Зуухаа» үргэлж галлаж бай Зун өвөлгүй галлаж бай Том ах ингэж хэлээд Толгойг минь илж өхөөрдөв -- Аргал, хорголхиоор галлаж / болохгүй Асдаггүй уртас чихэж, болохгүй. Толгой. хөрнө -зуух хөрнө. гаж Том ах нэмж хэлзэд инээн -- Хорвоог бүхлээр нь дулаацуулах Ховор сонин зуухаа галла! Уран шиг илчтэй түлнїэлр Улайстал нь зуухаа галла! Бас, ах маань -инГэлс хэлээд Баахан цом апч надад өгөв, (Чи ч гэсэн ялгаагүй) Хургаа хамартаа гижигтэй. Хуушуур үнэрлэхээрээ 11111:)1010 (Би ч гэсэн өөрцгүй) Алив найзууд аа, инээцгээ! Гижиг-- тижиг, ГОДОГО--ГОДОГд Аальгүй гэж биднийг хэн Ч шоолохгүй ийзэцгаа! (ом Гижиг-- «тижиг, тОДОГО--ГОДОГО Аз жаргалтай багачууд л ГЭНЭ/ ипээцгээ! Гижиг-- гийг, ГОДОГО--ГОДОГО Ай даа, цөмөөрөө ниээцгээб. Гижиг-- гижиг, годого--гОдоГО 2 1981 он Сурагч болно Цагаан толгойн ном Ногооп өнгийн шугам Дүрэмт гоёхол хувцас Дүүрэн номтой цүнх Бүгд бий дээ Бүгд шинэ дээ Сургуульд орно доо Сурагч болно доо Өнгийн харандаа Үзүүрлэгч багаж “Үсгийн сан-сампин Үзэг, бэх, дэвтэр Бүгд бий дээ Бүгд шинэ дээ Сургуульд орно доо Сурагч болно доо “Арчилж( гамтай эдлээд Арлич гамч гэгдэпэ дээ Араас дэмжих дүүдээ Ахын ёсоор өгнө дөө Т, БЯМБАРАГЧАА шхаВхҮХЭХОЭХХэлс -о Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ БЭЭ Ипдокс--14140 ! 1 Ї 17-1 | К. | 1Ь--- | 12 ---3 | -о- | Ёс 1 ин (ший) |, яи22277 (євёын) (ший | | мхзэ! : »ТӨВ,ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ | мПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН Ч : 5: | Багц энсэнэвилӨ ӨДӨН, 20 ОВООН | 80-38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 1981 о өсдүгээ! ! 2! Эв55 (1710) 99 сары үглээ МЯГМАР БЭ МӨНГӨ” : с 28-45 ЭС Х0-7ул8л8ү0 ЭЛ-т-л-аяы «Үхэл. Ээгсс) дэхьөлдеэгд жавай ө--Оул»гт. є.сэ Ч аттгл өллдсан 253 Хилжтэшээ-8200 омлул-ттал (83 яниийн будан”) (ив-ыӨФөь |6”Ь |дачууусэхасхө2-Э?, ггдДПиооочусооосохссооохоососсСсс ооо орны хот, хөдөөгийн 574 сур- хүүкэд анх удаа алхан орж, баяй- ) Гуульд хол мяйган 5 хүүхэд СУ- иа. | ралцана үнд 1--83 дугаар ан- 4 Бүк сумд 8 жилайн сур- 24 р гнд 145,9 мянга: гуультай болио. : й -4--8 дугаар ангид 202,1 мян- Ж Шинээр 11 сургууль бай- 2 га: эд гуулагдана. 1 й .19--10 дугаар - ангид- 28,9 Ж 624 цэцэрлэгт 49,5 млиган .(й мянган хүүхэд тус тус “суралцах ”” хүүхэд хүмүүжнэ Т БЭ р 5 1 Л, ДОРЖСАМБУУ »(банииитиилллтлллиллллитллилнилшитҮЛНэ яиллхлєолосЕСНЕЛЖЭГЬ ЗАГ: (ж5)у511815 1981-1982: оны Хичээлийн (Тоо баримт) Ж Энэ хичээлийн жилд манай шинэ. жилд ж Эпэ жил ардын. сургуу- лийн алтан босгоор 49,б мянган Ё зацпипшиниинииайнинаншиилининшиииииитициииннин ш 5 Нэн | ХэйсоэлӨМИаНГ ЭУЛЧИАЛЛХ 4-0 ) са “шу ”СҮРЭВЖАВ -МХЗЭ-лйн шагналт яруу нашрагч--------5- 5 Ерөөл заяат амьдралын : суу--нтгэл оршсон Есдүгээр сарын нэгэн-- сурагч бидний баяр Ерөөсөө тэгээд чиний сугтах ирээдүй тодорсон Ёсон сарын нээн. Алхан “намрын улирал 532:5.098 | Алтай, хэвлэ уулсад “бугын ёс дуу цуурайлаад Есөн эрдмийн өргөөнд Айлчин олон Зуу буцахын |... -- ухаан цэлмэх бахдал аяндаа зэхэж “Нойрмог талын цэцгэс мэт сАлс хөнэ йн үүлс х хний Чин: оор “Өргөн. Сэлашийн хөвөн на будаа. “бигсалзаж Өдөр бүрнйд галт хрэг ” цойхоо. ОНУ давхиж ув олон БОЛН хурын сэвшээнд сэргэх Номын утгыг тайлж 7 ертөнцийн учрыг ухааран, Ноблог өндрийн оройгоос орчиы газрыг тольдох мэт артааг ансияс холын “Будаг ханхалсан (22 с сургуулийн саруул танхимаас Будант алс Т Замын ЧО7У2ГӨ 200Д нШэгЭ мөрөөднө. 2119 цамрын 6 рИрУЫ цагаан “На 101 ны! 22 оныг, лон Шон ий, шмҮ65 Л. онөодри шууны: 40 Ж глаА. 7 цшулоэ Ч ийснэ, БЭХ оЧЕгл (89 25367542 С28 4 23 43 ханилах: є 71-48 Ё ь Ё 2 ! (7:х юмыг санаашран, ү ! (| ! ! ! пинииншинийиишиишинй ишиг 222 иш ийсан, х 777711171101223 роо хөөрхөн, цөмөөрөө эрүүл са- сдасац олуулад ивээ, энэ босгоор Цимар 0» ЗУРАГ ДЭЭР: Шинэ ертөнцийн хаалгаар. С. БОДООШИЙН авсан судалбар гэрэл зураг АСИЗРА дирэирээчсээн Р 5) 5 С,ї (6 | Энэ жил анх удаа ардын|байгаа 49.500 хөвгүүд, охидод сургуулийн алтан босго алхаж)уншиж өгөөрэй. Өнөөдрөөс эхлээд чи сурагч руул, цовоо жаалууд. Ийм бай- боллоо. Сургуульд орохсон гэж хаас ч яахав хичнээн их хүсч мөрөөдөж байлаа Та нарыг пайман жилийн ом- даа. Тэр хүсэл мөрөөдөл-чинь но эх орон чинь хамгийн цэвэр- одоо биелэв. хэн, хямгийн дулаахан. зоөлөн “Мөн ч гоёо! Хүүхэд сургуульд өлгийд энхрийлэн тосч авсан би- орно гэдэг яасан сайхан байдаг лээ. Хир буртаг халдаахгүй, Өк- гэж санана. Аав, зэж, өвөө, эмээ, чин-эмгэг тусгахгүй гэж эх оройн ах эгч, ер танайхны хамаатан са- чинь бүтэн найман жилийн турш | дан, чамайг бүр жаахан. байсныг хичээн зүтгэж өдий хүргэлээ. мэдэх хүн бүхэн лнэ мөчид Сургуульд л оруулах гэл: тэр! баярлаж байгаа шүү дээ. Эх Чи мөн ч хариугүй. жаахан орон минь бүхлээрээ баярладаг амьтай байсан даа. Дөнгөж хөлд гээч! 3 ороод тэнтэр-тунтар алхаж байкх- Яагаад тэгдэгсэн билээ? Үр даа гэрийнхээ намхаац босгод хүүхдээ том боллоо гэж, удахгүй тээглэн ойчиж байсан. Дараа нь улам том болоод ухаантай, эр, хашааныхаа босгоор: хөл тавьсан. дэмтэй сайн хүн болно гэж, тТэ- Хожим | ясли, цэцэрлэгийн бос- тээд эх орондоо их тус хүргэнэ гоор алхан орсон. гэж: баярладаг юм. Гэтэл чи өпвөдөр сургуулийл Өнөөдрөөс охлээд чи. сурагч босгоор алхлаа. боллоо. Урьд өмнө үзээгүй, гэх- Чи сурагч болжээ Чамд юм бү- дээ үзэхсэн гэж цаг үргэлж хүсч хэн гайхалтай, юм бүхэн ёр. бу- морөөдөнс байсан. «СУРГУУЛЬ» сын хачин сонин санагдаж байгаа хэмээх цоо. шинэ, гайхамшигтай байх- Мэдээгүй. үзээгүй, сонсоо- сайхан ертөнцийн хаалгыг |хайр- гүй зүйлс эргэн тойронд чинь лан, хайрлан зөөлхөн цээж, алтан ХҮРЭЭЛЭН байгаа. Хануудаа сууж босгоор пь хөл тавилаа. вайгаа шинэхэн танилаа, самба- Шинэ. ертөнцийн. хаалга! Алтан РЫН Өмнө зогсож байгаа урихан босго! Манай ард түмэн сургуу- ХҮРЦТай багшаа ч чи таньж мэ- лийн хаалгыг «Шинэ ертөнцийн АЗЭГҮЙ байгаа. Энэ бүхэн бол ши- халлга», босгыг нь «Алтан босго» "Э ЄРТӨНЦ ЮМ. Тар бүхнийг таныж мэдэхээр хаалгыг нь татаж, бос- гэж. хүндэтгэн нэрлэдэг юм. Чи эдгээр үгийн. утгыг одоохондоо. ООР НЬ өнөөдөр аахан арлоо. Энэ биш” ч, удахгүй ухааран ойлгох бол. үнэхээрийн ачтай хаалга, болно? үйсээрийн ээлтэй босго! Энэ хаалга, энэ босгопоос чиний амьд- рал эхлэнэ. Ирээдүйн үй түмэн нууцад нэвтрэн орох түлхүүр энэ л. хаалганд байдаг ом. Элэ хаал- гыг: анх татсан шигээ | үргэлж зөөлхөн нээж, энэ босгыг апх алх- сан шигээ хэзээ ямагт хүндлэн хайрлаж: яваарай! “Чи энэ хаалгыг изгэйР зэрэг алхан. оров оо! 1 “Бүгдээрээ л чамтай:адил-г хдүүд, “Чиний. үе- чацуутан... Цаг нь, ба яр балсгалангийп (арт нь аз. жар- З галангийн улаа бутарсан, цөмӨ0- С. НАДМИХ ХЭН, ХААНА, ХИЧЭЭЛИЙН шинэ жилээ ИНГЭЖ УГТЛАА --Өмнөговь аймгийн Ханхонгор сумын дунд сургуулийн 6--гийн «Б» ангийн сурагч Д. Эрхэмбат 12 эмнэг сургажээ. --Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын дунд сургуулийн 5--ын «Б» ангийн сурагч С. Ганганбайгаль 7 үнээ сааж, 500 сорс хийж нэгдэлдээ тусалсан сайхап амжилтаар хичээ- лийн шинэ жилээ угтлаа. --Төв аймгийн Алтанбулаг сумын дунд сургуулийн 7--гийл «Б» ан- гийп сурагч 3. Оюундэлгэр зуны амралтаараа айраг нисгэх аргыг сур- чээ. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг ЯАМ МХЗ9--00 АЯЛАЛ Налайх хотын Л. Цэарэндоү захиралтай 11! цайман ШИ сургуулийн нам аахиргаа, хээ, пионерийн байгууллага мМхаЭ. ийн 60 жилийн ой угтаж «Мипий үх ороп--0НМАУ» сэдэвт тойрон апллыг Халхын голын чиглэлээр їохиов, Энэ тойроп аллалд 0 бапп, 25 сурагч оролцож 22 хо« пог Төв, Хэнтий, Сүхбаатар, Дор» под аймгаар 3500 нм саам туу. їахдаа. ухуулга. лриа хийх, уул. галт үдэшлэг зохиох, концерт тог» 1ох, ургамлын цуглуулга хийх пэ» рэг ажил зохиол. Аллагчид 20 сум нэгдэл, модны үйлдвэр, 4а- гасны үйлдвэр, Бэрх, Адуун чу- гуу, Бүрэнцогт, Чандган талын уурхай, опгот металлын уурхай. нууд, Онон, Дарьганга дахь ул- сын пионпнерийп зуслангуудаар алл» исээ. Нар нь тодроогүй баатруу- дын хөшөө, Ерэн баатрын хөшөө, комиссар Загрепапын хошөө, Бали цагааны нуруунд байгаа Яковлев- чуудын хөшөө Ханан хөшөө, эх оронч Энеййт булш, мопгол дай» чид, хилчдийн хөшөө, Хамар дДа- ваан дахь Халхын голын байлдаа» ны командын байр, монгол баат- руудын хөшөө, баруун хан уулап дахь пулемдётчдын хөшөө, ЗХУ-ын баатар танкчдын хөшөө азаргийг үзэж, хилчдэд зориулсан Юон- цеєрт тоглосноос гадна 1939 опд 6--17 дугаар дивизийн дарга бай- сан одоо халамжлан хүмүүжүү- лэгч, ахмад дайчин БНМАУ-ын баатар хурандаа Төмөрбалтартай ї алт зохиож сонирхолтой лриа, сэтгэгдлий нь соронзон хальсанд хурааж авсан байна. Гурван жил дараалан зохиож байгаа энэ тойрон айллыг пиоие- рийн ахлах удирдагч Т. Батсүх удирдаж лвсан бөгөөд Т--гийн «А» зангийн сурагч. М, Иарангэ- рэл, 5--ын «Бэ» ангийн сурагч Д. Алтансүх, Ш. Байгальмаа нар 8 удаа оролцжээ 7 Тойроп аялагчид цуглуулж ол- борлосон ургамлын дээл, авсан гэрэл зургаараа үзэсгэлэн бай- гүулж, райопыхаа багш эцэг, эх, пиопер сурагчдад сурталчлаад сургуулийнхаа. биологийн кабине- тийг баяжуулах юм. Налайх хотын 10 шилийн сургуу- лийн багш Ш. НҮРЗЭД АМАРСАЙХАН В. Амарсайхан. Онэ охин «Хэн» тий аймгийн. Дэлгэрхаан: сумын 8 эжнлийн сургуулийн. долдугаар ангид сурдаг Сурлага, хөдөлмөрөөрөө тоэр- гүүний. сурагчдын нэг гож сургуу» лийнхаа. багш сурагчдад хүндлэгд» дэг энэ охинтой. хичээлийн шинэ илийн босгон дээр уулаахад --ЛБиИи зуны амралтаараа мал» чин. аав, эзэлгсдээ. тусалж, саалийн 15 үнээ хариуцан авч саасиаад гадна. сургуулийнхаа. ходолмор амралтын зусланд ажиллаж одорт 85:аас доошгүй литр сүү авч бүгд 4095 литр сүүг лмаанаас саасан учир хөдөлмөр зуслангийн аварга болсон юм гэж лрийп. Багш Т.,ЦЭДОЭНБАЛ хэвлээр лийн сүүлчийн тэгс... иннинэ -... АМРАВ2?- Дорпоговь аймгийн Өргөн сумын 9 жилийн сургуулийн 8--ын «“А» аигийп сурагч Ш, БолормМай суны имралтаараа. малчин ах огч нартаа тусалж, хадлан тэнээл бэлтгэх ажилд сайн оролцлоо, Л. БАТСҮХИЙН апсїн гэрэл зураг Говь-алтай аймгийн Тайшир сумын «Сүхбаатарын аамь иэгдлийн |«Ху- римт» бригадын малчин Ш, Ядамын хүүхдүүд Я. Эйхжаргал, Нансал. маа, Ган-очир, Тула пар нийгмийн 540 эм хонь оторлодс ааш зэждээ тусаллаа, ГОМБО Гэрэд зургийг Ж, Баг: цэн 4 1 --Зуны амралтаа үр ашигтай өн» гөрөөж аав зэм, ойх эгч нарынхаа ажилд туслах сайхан шүү! гэж Дор- цод аймгийн Булган сумын 0 жи- лийн сургуулийн 08--гийй «А» ан- гийн сурагч Б. Золзаяа ярьж байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙЕ ё авсан гэрэд зураг. ХЭН, ХААНА, ЯАЖ. АМРАВ? ? | -- Би энэ зуны амралтаар Хлргас сумд байдаг ахындаа очиж хонь сааж, хурга харвулж, ах эгч нартаа туслан. сайхан амарлаа. Би орос “найз Т, Танлтайгаа дотно үерхдэг юм їєэж Улаангом хотын хоёрдугаар ар- ван жилийн дунд сургуулийн хоёрду- гаар өнгийн сурагч онц сурлагатай Булгантйнр ярьж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Ц. Булгаптамир орос шанз Танятайгаа хамт, Ж. РИЙМЭДИЙН авсан гэрэл зураг -- Би зуны ланч ах эгч нартаа тусалж, дах бухалдах муруулдах ожлыг хий- газэ гэж: Ховд хотын 10 жилийн нэг- дүгээр сургуулийн 7--гийн «Б» ан- “гийн сурагч Д. Данзандаржаа ярьж байц амралтаараа хад- сангийн технологийг хадланч ах, машин на.. Тэд хөдөлмөр ласан 21 өвс ха- | -820 ямаа хариуцан сааж, цагаан “хнож, МАХН-ын ХУШ их хурлын шийдвэр сурталчлах бригад гар- “тан ажиллав. | бүр дүгнэж зэлжийн аваргуудыг 1 ХӨДӨЛМӨР-- АМРАЛТЫН ЗУСЛАНД Баатар хот Москвагийн нэрэм- жит 10 жилийн 33 дугаар сур- гуулийн 9--ийн «Б» ангийн су- рагчид Төв аймгийн Угтаалын ан ахуйн хадлангийн меё- Ханикжссан нэгдүгээр салааны хад- лап дээр ажиллаж малын овс ТЭ” хээл бэлтгэхэд туслалцав Сурагчид өвс хадлан бэлтгэх Эгч Нё- раасаа суралцаж, хөдөө аж ахуйн техниктэй танилцан, их зүйл мэдэж авсандаа баяртай бай- зусланд ажил- хоногт 110 тонн шах- мал өвс зөөж бухалдан, бороонд норсон 50 тонн өвсийг эргүүлж хатаан талбайд халгдсан 20 орчим тонн өвсийг цуглуулж ачих ажил хийжээ. Сурагч Т. Булихишиг, Н. Батхулг, П. Дарамбазар, 4. Оджаргал, Б. Энхболд, Б. Отгон- цэцэг, Ш. Баярсайхан, Т. Цэцэг- маа, Ч. Идэрхангай нарын олон сурагч бусдыгаа хошуучлан ажил- лав. | Ангийн ХЗЭ-ийн үүрийн дарга. Ш. Баярчулуун, ангийн дарга Э, Эрдэнэчимэг, эвлэлийн үүрийн товчооны гишүүн 7. Од- жаргал иар ангиа гурван бригад болгон хуваарилж: уралдаантай ажиллаж байсан пь амжилт оло- хын үндэс болов. /Охид ажилла- хын хамт зэлжээр тогооч хийж найз нөхдөө амт чанар сайтай хоол, цайгаар үйлчилж байлаа Сурагч 18... Наранхишиг, Б. Отгон- цэцэг, Б. Отгончимэг, 8, Ундрал, Ц. Бурмаа, Б. Бурмаа нар энэ ашилд сайн оролцов Тус сургуулийн хөдөлмөр ам- рилтын зуслангийн. 3 ээлжид ажилласан 10 дугаар ангийн 200 гаруй сурагч Угтаалын сангийн аж ахуйн аварга хадланч Д. Пүрвээгийн салааны механикжуу- лагч Б. Шагдар, 9. Чулуунцэ- цэг, З. Батцэнгэл. Г. Отгонбаяр нарын ах нараасаа ихийг суралц- санаа бахархан ярьж байна Ж. ДОРЖСҮРЭН Эрдэнэ сумын “хүүхдүүд Говь-алтай аймгийн Эрдэнэ су-- мын 8 илийн сургуулийн 74 су- рагч, 18 багш, ажилчин, «Сан- гийн далай» «бригадад саалийн идээ боловсруулах ажил хийлээ. Энэ хөдслмөр амралтын зусланд сумын тсзийн ажилчин, албан хаагчдын хүүхдүүд 5 зэл, болон ажиллаж, эзэлж бүр урлаг спор- тын тэмцээн, тойрон аялал 20- “Ажил-мэргэжлийн уралдааныг олон “төрлөөр зохиож сурагчдын /нд| социалист уралдааныг өдөр алгаруулсны дүнд саалийн хуга- нд 8215 литр сүү саан, ма- ” шиндай, өцгийн тос 315 нг, ааруул 275. г-ыг дотуур. байрын сурагчдын “хэрэгцээнд аориулайн лтгэлээ, “Хөдөлмөр зуслангийн . -В. Нацагдоржийн удирдсан “зэлш 2200 литр сүү хэвиииинииа ишлиллллахиииэто22-2лн 151: 1 дэл, Х 3 9 лах, хулаг гаргах, эмнэг сургаж, тх ЭЛЭ л хаддан тэжзэл бэлтгэ Хүүхдийн тус |, Ч түг эрээс" ї . бүрийн ажилд тусалж байнл гэж ь- Хүүхдүүд маань зуны амралтаа- | 09 Нутгийн хөдөлмөрчид хүүхдийн раа хашаа барих, хонины иобс |хөдөлмоөрийн ачийг бахархан лрыг хяргах, мад сааж, сүү боловсруу- | гааж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Улаанбаатар хо- тын 62, 9, 51 дүгээр дунд сургуу- лийн 8--ын «Б», «Вэ», 10--ын «Г» ангийн сурагч Л. Сүхбаатар, Л.Сэр- | гэлэн, Б. Даваадорж шар говь иут- гийн усны хайгуулын ажилд осц ндэвхтэй ажиллажээ. Тур аймгийн Сайнцагаан сумын дунд сургуулийн О-ын «Б» ангийн сурагч М. сорс хийжээ. Өлзийжаргал 500 --Сурагч Д. Бат-эрдэнэ Дундговь аймгийн. Адаацаг сумын . «Амьдра- лын туг» нэгдлийн сүүний тасагт сүү хүдээн авагчаар 45 хоног ажилч | лажээ. ТӨНӨ 274 1 12 шаг барна аймгийн. Зүйл су- хадланчдад туслалцаж байгаа нь. МАНАЙ. СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг 3773 н » СЕРГЕЙ МИХАЛКОВ " ӨНДӨР НАСТАН СТЕПА АХ Нэртэй сэргийлэгч Степан Степанов Нийслал Москвад сууж байлаа. Одоо бол Степан Степанов Олонд хүндтэй өндөр настан Нас сүүдэр нь өндөр болж Намрын хлруу шиг буурал суусан. ч Ихийг үзсэн хашруудынхаа дунд Эндээ л гэхэд хамгийн залуу нь Гэртээ Степанов тогтож суухгүй Гиюүрч цонхоор өдөржин харахгүй. , Нүх шахаж. хала үзэлцэхээр Найз нөхдөө эрж хайхгүй. Багын маань баатар Степа ах Бардаг байна. тэгээд яаж өдрийг Багачууд хүүхдүүдтэй урьдын адил Бат пөхөрлөдөг юм, Степа ах Хаана л хүүхдүүд байна вэ? тэнд тар! Хамгийн наад айх нь л цэнгэлдэх хүрээлэнд Багачуулыг дагуулж амьтдын хүрээлэнд очдог юм. Байж ядан тэд Степа ахыг хүлээдэг юм. | Том том алхсаар харав уу тэр "Галбай дундуур ирж явна. ”--Хүү Кгорынхоо аж төрлийн д туха Хүүкэд бидэнд ярьже өгнө үү? айн дээгүүр яан: хардгийг Харуулаач бидэнд Степа ахаа! ТЭЖ | -Ханий талыг дэмжсэнзэ "Гавдугаар адгїїд бүлгийн ” Сониуч зантай баахан Хэл та, Степа ах! гэнэ. ЗэВЧЫН ТА ОД слал ла Шаагин “шуугин : жанАГ -- Хэлэх. ёсгүй. би, "Товлосон цагт бүгд ирэх Ёстой. --Харуулья. Харуулья| Харцгаа Хэлгүй юм шиг л байх болно ОСОЛГРЕЛЭТҮЙГ о нар МиНЫ!. ... гэж Олалогдож нэгэнт баригдсанайс - да үг түгшүүр зарлалаа “Степа ах хойш 7 ) БОРУС БН ш налан ёсгүй Хэцийд хүрээд шэн Нь Ё хирээ мэдэхгүй 10м - : Сэвтэрт орохоос болсонгүй гэнэ. а! -ах яр гэхэд т.ӨБМ ТӨЦЭрАМНӨтЫ Найз ноход бүгд тэнд Ёини баятоонаах гах” 1207 ! Е ) : минь хүр Үй нэн гэх 8д хав болно! Нааш цааш тасралтгүй цувна ШоуУЛЛГҮГ-н суугаад | “Өндөрлөг дээр гарсан тэр, тал Чанасан жимс иэг нь авчирахад гэг юм. | нН тулалдаанд ялагчид ЇБичсэн шүлгээ пөгөө нь авчирна Хэг, дүс2н Ж : “ боллоо. Бас цэг нь цай чанаж ОРМЦЦИРНР ЛСЭР “ОИНЫ --Вөөрөллгөпий хайд шүү, 5 « . . . “тэй ИНЛҮй їиїүү(үүү ! (їНзїг1 Зовлолтийн хүүхдийн Л ) Сергей. Михалкопын аан Хаха шилийй өмнө ирмэгцээ өсвөрийн б Тёпи ах» раагийн улайсан билээ, бүлгүүдийг бичїнээ, Сүүлчиних үнээс хорин яилинїїш дөр настан Степа ах» гэд: 2 їш бүлгийг нь бичжээ, БУЖаалл . ши 1 / ( "Тамхичдыг би тэвчдэггүй. "Тэгээд ч өөрийгөө утдаггүй! Ухамсартай улс шүү, Та нар! Уушгаа утдаг тор этгээд Урагшаа нэг алхаад! гэв Бүхний дундаас чарга шиг дараа яруу ЕЮУНЫ «Оп ровдэх) сүүлч 1111111111111111111| Юу нэ? та минь7 Хүрлэд ирчихэж, Юу юугүй. Парист галардлаа. Стопа ах Парисын гайхамшиг Эйфелийн цамхагийг очиж үллээ «Та үүнээс арай л намхан юм» на улайж гэн стл гамшип урагш алхан, Тайлбарлагч, хэлмэрч ис Олон юм лрих хэрэг юу байх вэ? Ч тохуурхлаа --Одооцоос эхлээд татахгүйг Хотын захиргааны өртний амлал! ., байшинд Хүүхдүүд рүү нүдээ ирмаэд Хүндэт дарга иь Жуулчдыг Степпноп хүлээж авлаа. Хүүгийн гарыг чанга атгажээ. Хэлсэн үгэндээ Рьбкиний Петл Францын цоммунистуудын төлөө Эзэн болсныг бүгд мэдна. Манай хүн хундага өргөлөө. Ахмад: дайчинтай зэрэгцэн . т 1 т суугаад Дайчид довтолгоонд орж Алдарт Мосивагийнхаа тухай Дайрав, өндөрлөгийг хУМАНЫНГ, авахаар Хэп нэг нь мэлхий шиг 2 сарвалзуулан «Хэл» барьж намгаас -чирнэ. Охид хүртэл унтаж чадахгүй байна Онцгой үүрэгтэй сувилагчдад аар лаж байх вэ? Үнэндээ энэ бол жипхэнэ дайн биш «Үүрийн тула» гэдэг тоглсом Толгой дээр Степа ах согсоно. Ажилчин хоёр овгөнд Алагласан гоёлт матрешна бэлэглэлээ Степа ахыг урин аалцгааж Ресторанд суулган дайлцгааж Алхаж гишгэх газар бүрд инь «Аварга эр» гэж францаар нарлацгэаэнэ Тэгээд л нэг өдөр хамгийн. ахад Тээшээ барьсаар рентгенээр Тэгээд бас довон дээр нэвтэрч гарчихсан. “Парис--Моснвагийн»э «онгоцонд Адтай хурц нүдээрээ 17Куулчин: Степан Степапоп Алсын тулалдааныг ажин байна. Сандран гүйж ирлээ Тухлан суужээ, цонхны дэргэд Вертушкиний Митл 1Курам -ёсоорг бүс бүсэлт:, Зу Э гугаад Са / : Зугуухан гэгч ундаа у шил өлгалтэр шэлэлэр Өдрийн сонин дөнгөл . дэлгэтэл --Ядаж бөхийгөөч, Степа ах Юу вэ, та минь? Хүрээд минь ирчихсэн, Яах ч аргагүй баримжаалах Юу юугүй газардаж байлна! «Тэмдэг том Та! -(тепа ахаа, сайн нисэв үү? Үүнийг сонсоод тар инээсэн ч Үгэнд нь орж навтасхийлээ. Хэдийгээр тоглоом ч дайн гэдгийг Хуучин цагийн дайчин ахлагч мэднэ. Энх тунх хүрээд нрэв үү? Ямар байна. Европод гэж Янз янзын-юм асуухад --Эх нутагтаа байх шиг Эрхэм жаргал үгүй гэж Хариу болгож ганцхап үүнийг Хамаг бүхэнд тар хэлнэ. Степа ахыг бүсэлж тойрч Штаб руу шуудхан авч одов. ПпилпиПииПї 1111111111111111| 111111171171117111111117171111111111117111111011111111111111011111 01111111 11111111 01:00 11101111 11111111111111| 1 аспириний: оронд уу! --Битгий гунихар, Степа ахаа! Бид таныгаа асариа гэнэ, Хэ Долоо хоног ч болоогүй байтал Дорхиноо Степа ах орлоосоо бослоо. гартал “өглөө Степа ахтай үүдэнд нь тааралдацгаашоэ, чих нь вэ, та? Европ руу ниснэ, | эргэж нриэ, | бүгд жин тан зилет өгч байхад эдэг нэг л эвгүй а--Парис» “нө, инсэхээс лргагүй! ” Агаар амьсгалахаар їїгор хүү нь угтаад ирлээ, Эцэг хүү хоёрын аль аль Ид хавтай сайхан Эр --Охинтой болсон, баяр хүргээрэй гэн йн инсгагч, өцөгтөэ ЯГЦАҮ : хэллээ, нь запиишилиин гнШиииШИиИИ! Энд одоо цэг тавын, Степд ах өвөө болоо Д. АЛТАНХУЯГ арчуугаа. айлицлцший СтЖүл л лсын ховдол! »- 13 Тарвас-- Арбул г-49, Тошлог--барбагчг / "эг, ҮР ТАРИА БОЛОН БУСАД ТАРИМЛЫН ЗАРИМ НЭР (Монгол-оросоор) 5 1, Аншиас -- хан боргоцой 3, Арвай -- ячмены 8, БУУДАЙ -ПШЕНИЦА: Зоолон буудай--млгиал пшециг “Ч ца 4 хатуу буудай--твєрдал пшеница 5 хүчй буудай--сильиая пшенн ца зусах буудад АН ОНЫ пшеннца-| оволиинх буудай--огиман ПШёт . ница : 4, Бог будаа (шар будаа!-21ро- 6 со К: 5. Вандуй--горох 6. Маалинга--лён 7. Нараицэцэг--Подсолиечийк 3 8. Олс (олсны ургамал)--коноп Ля д !! 9. Сагадай--гречих» Бо 10. Цагаан будаа “(тутрага)-5 6 Ї5 Ё 11. Хошоон--доннин .. Х 1 12. Хошуу будаа--онс: : д 13. Хох тариа--рожь 221 14, Хуүцэнгэ--эспарцет 0: 15, Шар бууРцаг--сол 5) 16, Шош--гфрасоль 17. Шошлой--лїюпи 5 18. Эрдэнэ шиш--нукурул Хоёр, ТӨМС, ХҮНСНИ ЗАРИМ НОГООНЫ НЭР” “(Монгол-оросаор” 7 1, Амтат гуа--дыни 2. Байцаа--икалуста З. Бөөрөнхий байцаа--ночаниаЯгыт | напуста 4. Гогод--лук липейполиетный, лук--порей 5. ГоннХ--тмин, унрог 6.-ЛУУВАН: алаг луупван--редька угаан лууван--редис цагаан лууван--репа шар луува!--морковь т7. МАНЖИН: улаан манжинн--свенла столавая- чихРийн мдинжин--свенлл сахар-- ная Шар мапжин--Обрюнква. 8. инүнрэ21Лйй стараюгцийсяс- лун поленой. 9. Өргөст хэмх--огурцы 10. Сармис--чеснок “11. СОНГИНО-ЛУК боөрөнхий сонгино--лун релкас зарлэг сонгино --луг аолтайсгий ногоон сонгино--луйн-псро ТӨЛ СсОойГИНО--Лукн-СевОК” ЭрльцҮ28ш/-л3 олон наст сонгино-лун батун 00 13. Таанд--луус мчогокоретно- 14. Төмс--Иартофель гс : 15. Халиар--лук чсремша,лук | шишкина. - эс-Банланса Гурав. ЗАРИМ ЖИМС, ЖИМСГЭНИЙ НЭР (Монгол-оросоор) 1. Алим--яйблоко Ё 2. Адимны мод--яблоня 1, Амтат жүрж--апсльсин 4. Анис--бруспика 5. Бөөрөлзгөнө--малила 0, Бэрсүүх жүрж--мандарит Т. Гүзээлзгэнэ--зөмляцпна” -8. Гүйлс--абрикос Ц. 9. Даржаа алим--ранет (гц) 10. Жимс--фругты 11, Жимегэнэ--ягоды ЦЭГ 13: Инхоор-аишия | : 13. Лийр--груше» 1 4 14, Мойл (монос)--черемуха. 15, Морин хад--Крыжовник- 16. Нимбэг--лимон 17. Нохойн хутшуу-їшиїїспий 18, Нэрс--голубика Бэлтгэсэн ны 3 ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН төлөө” ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! 1 (Б-жагжэхс.. 81557555) 2отгуш 18 ЇЕЧ | 7 ---923)| -- | За2227 (тохсон шЕлг2г) ТӨВ ХОРОО, Д.СҮХБ!/ РЫН НЭРЭ 1 єв зөвлөлийн сонин 1981| ОНЫ ЕСДҮГЭЭР “БЯМБА 2856 (1711) САРЫН: 5, ҮНЭ 10 МӨНГӨ ПИОНЕРҮҮД ЭЭ! МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 1981 оны У бүгд хурлаар 4Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын пионерийн байгууллагын дүрэм»- ийг баталсан юм. Уул дүрмийг өнөөдрийн дугаарт хэвлэв, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН 1 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- голын. пнонерийн байгууллага (МП Б) нь МХЗЭ-ийн хойчийг залгам/ї- лагч, манай орны өсвөр насны хүүхэд багачуудыг эгнээйдээ нэгт- гэсэн, сайн дурыт, бие даасан үйл. ажиллагаатай хувьсгалт байгуул» лага мөн. МПБ-ын үйл ажиллагааг МАХН- даалгавраар МХЗЭ удирдан чиг- ийслэл! БАЙГУУЛЛАГЫН ДҮРЭМ лүүлнэ: МХЗЭ нь ппонер сурагч- дад коммунист хүмүүжил олгохын тулд сургууль, гэр бүл. багш, сур- ган хүмүүжүүлэгчид болон улс, олон нийтийн байгууллагатай хамтран ажиллана. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МП Б-ын үндсэн зорилт нь: пиоперүү- дийг МАХН-ын үйл хэрэг, монго- лын арД түмний хувьгалч, дайчи, ! ! ! ! | Хөдөлмөрч уламжлал, Монгол-Зэв- 1| лөлтийн ард түмний ах дүүгийн ганбат найрамдал, пролетарийн || иитернацпоналпамын зарчимд чин үнэнч, социалист ах оронч, апгийн дайсантай эвлэршгүй тэмцэгч, зхХ орноо батлан хамгаалахад бэлхэп байх үзлээр хүмүүвгүүлэхэд ор- шино, Пионерийн байгуулага пь хүүхэд багачуудад туйлын ах ахуйч, а4р- вич хямгач, соцналист ємчийн 2С ширхэг бүрийг адхам тутамдаа нүдлэн хамгаалагч, хөдөлмөрийг бишрэн шүтэгч байх үзэл санаа, итгэд үнэмшлийг төлөвшүүлж, тэдчийг НИЙГМИЙд тустай хөдөл- мөрт идэвхтэй оролцуулна. Пионерийн байгууллага иь пио- нєр сурегчдыг эрдэм мэдлэгт дур- тай, сурах хөдөлмөрт хариуцлагз- тай ханддаг, шижлэх ухаан. тех- ник, соёл, урлаг. байгаль. биеийн тамир спортод дур сонирхолтой болгоч хүмүүлгүүлж: тэдийй бүх талын азьяасчадварыг хөгггүүлнэ Пионерийн байгууллага нь 6ёс- зөрийн сүхбаатарчуудыг үзэл сурт- лын бат итгэлтэй, улс терийн 1а- туужилтай, хамтач, нөхөрсөг, үнэнч шударга, нийгмийн амьдралд идэгх- лэй оролцдог, хамт олны үүгэт даалгаврыг хариуцдагатай биелүүл- дэг болгон хүмүүжүүлнэ. ПИОНЕРИЙН БАЯГУУЛЛАГЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ҮНДСЭН ЗАРЧМУУД --Нийгэм, улс төрийн тэй байх чнглэл- -Пионерийн байгууллагад су- рагчдыг сайн дураар элсүүлж бүх үйл ажиллагаалдаа идэвхтэй орол- цуулах, -ГПпонерүүдийн бие даасан идэвх санаачилгыг сургай хүмүү- МХЗЭ--ИЙН 60 ЖИЛИЙН ОЙ УГТСАН «ПИОНЕРИЙН “САРЫН. хой хэсэг, талбайд өрн со хай бүлгэмийн зөвлөлийн шийд- Г вэр гаргах, зохион | байгуулалт, ҮНЭН» СОНИНЫ ” “НЭРЭМЖИТ «УРГАЦ» ОПЕРАЦИ туршлагаар зохиож байгаа ма най энэ ажлын гол зорилго нь: Ургац хураалтад нийт пио- нер, сурагчдыг идэвхтэй орол- цуулах үүгээрээ «Залгамж үе? аяны «Пионерийн бүтээлч үйлс» жигүүрийн ажлыг эрчимжүүлэх: Ургацыг хаягдалгүй бүрэн хурааж авах, хаягдалтай тэмцэ- хийн тулд нойгрийн эргүүл, постыг тариа. погооны талбай, үтрэмүүдэд ажиллуулах: -- Пионерийн ажлын шинэ со- инрхолтой хэлбэрийг улам бая- жуулж, батжуулах зэрэгт чиглэг- дэж байна. Энэ оперпцнар юу хийх вэ? Т. Юуны өмнө МХЗЭ-ийн 60 жилийн ой угтсан «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит «Ургац» операпийг тариа, ногооны тодор- дэх (тху- өгөх эчнээ томилолтТ-- пионер, сурагчдын Намрын ажлыг жүүлэх ухааны үүлизэс бай! удирдан чиглүүлж байх, --Пнонерийн ажлыг пиопер бул рагчдын нас бие, сэтгэхүйн Ф лагт тохируулан Явуулах, -ҮЇПиоперийп ажил нь бадрангуй. сонирхолтой, мын хэлбэртэй байх. цоглог тог. --Пяонерийн ажлыг эрэмбэ раатай, тасралтгүй явуулах --Пионерийн байгууллагын үт сэв зорилго, пионер бүрт тавигдах! шаардлагууд нь МПБ-ын уриа дуудлага, БНМАУ-ын пионерийн тангараг, чин эрмэлзэлд илэрхийл- дээ олсон байлна. Нэг. Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН УРИА ДУУДЛАГА, ПИОНЕРИНЙН ТАНГАРАГ, ЧИН ЭРМЭЛЗЭЛ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит М Б-ын уриа дуудлага: Пионерүүд зэ. МАХН-ын хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байг- ТуУВ! гэхэд ппонерүүд Хэзээд бэл. хэн» гэж хариулна. БҮГД НАЙРАМДАХ МОНГОЛ АРД УЛСЫН ПИОНЕРИЙН БАЯСГАЛАНТ ТАНГАРАГ ....ОВОГТОЙ ....биД. СҮХ- баатарын нэрэмжит МПБ-ын эс нээнд элсэн орж, Монгол Ардын Хувьсгалт намын үйл хэрэгт үнэчч байж, социализмын бүрэч төв ялалтын төлгө мятаршгүй тэмцэнь, БНМАУ-ын пионерийн чин арм дийг нэр төртэй биелүүлэхээ өө, ийн нөхдийн өмнө баясгалантай- гаар тангараглаж байна, хэээ4 таж, булаа, ногоо асгарч, хаяг, даж байвал жолооч Нарт шаард- дага тавих, дутагдал давтагдвал ургацын комисст албан ёсоор | дээлэх, 4 МХЗЭ.нйн 60 шилийн ой сонины нэрэмжит энэ ажлын эхлэл явцыг «Ургац» операцийн ханын сонншдор сур, талчлах, ялангуяа (1Ч:онерийн үнэн» сошинд байнга бичиж |мэ- дээлэх, сурвалжлах шуурхай хэ- сэг байгуулах. МАНАЙ ЭНЭ АЖИЛ ЭХ ОР- НЫ МААНЬ УРГАЦЫН ТАЛ- БАЙД ХАЛИУРАН БАЙГАА УЛААН БУУДАЙН АРВИН ИХ УРГАЦ, МАЛЫН тэгээ. ЛИЙН -УРГАМАЛ, ТӨМС ХҮИНС- НИЙ НОГООГ АЛДАГДАЛГҮЙ ХУРААН -АВАХА ТУСАЛНА ГЭЖ ИТГЭЖ БАЙНА. ТАРИА, НОГОО ХУРЛАН АВДАГ ТӨВ СУУРИН ГАЗРЫН СУРГУУЛИУДЫН УДИРДЛА- ГА, МХЗЭ, ПИОНЕРИПН БАН- ГУУЛЛАГА 15121:5)(3219411:11 комсомол, ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТУРШЛА- ГЫГ ӨӨРИЙН НӨХЦӨЛД БҮ- ТЭЭЛЧЭЭР БАЯЖУУЛАН Х9- РЭГЛЭХЭД ИДЭВХ САНАА- ЧИЛГА ГАРГАХ Нь МЭДЭЭЖ юм. ИДЭВХТЭН БИЧИГЧИДДЭЭ даалгавар:МХЗЭ-ийн ой. угтсан “ төлөвлөгөө хийх,-энэ талаар . аймаг, сумын ургацын компсст мэдэгдэх: -- “8. Тарна, төмс, хүнсинй (йо0- гоо хурааж байгаа талбайд пио- церийн эргүүл пост - гаргах, үр ” тариа, хүнсний. ногооны хаягдлыг “ нлрүүлэх, илэрсэн дутагдлыг 3 - хих хүмүүст мэдээлэх: 3 -:3. Талбайгаас үтрэм, |агуу- үтрэм, агуулахаас үйлдвэрийн хийх, ялангуяа тээврийн С шал сониныхоо газар яаралтай бичиж мэдээлэх, сонирхолтой зураг нрүү- лэх хэрэгтэй. Зөвхөн идэвхтэн бичигч-та бүхний мэдээллээр бид аль сангийн аж ахуй, нэгдлийн. ямар талбайд манай «Ургац» операци амжилттай өрнөж байгааг мэдэх болно. Ургац хураалтад бүх нийтээр идэвхийлэн оролтьё. сонины зөвлөл | | | | | | | | шинээс 2оохолш2Ц Еишшшлгэс2в пишллшыты Х:нвкхиссонЫ ӨжвсэЭ БНМАУ-ЫН ПНОНЕРИЙН ЧИН ЭРМЭЛЗЭЛ 1. Пионер нь МАХН, эх ороп, социализмын үйл харагт чиц үнэнч байна. ( 2 Пиопер нь МХЗЭ-д элсэхэд | бнеэ бэлтгэнэ. ! З. Пионер нь эрдэм ном, хөдөл- мор, урлаг, спортод шамдан сурал- цана. 4. Пионер нь ахмад үеийнхээ хувьсгалч, дайчин, хөдөлмөрч уламжлалаас байнга суралцаж, эх орноо батлан хамгаалахад биеэ бэлтгэнэ. 5. Пнонер нь сэргэлэн цовоо, үнэнч шудрага, нөхөрсөг, төлөв даруу зантай, ямагт үлгэр жишээч байна. 6. Пиопер нь алж ахуйч, арвич хямгач, социалист өмчийн зэс шир- хэг бүрийг нүдлэн хамгаалагч бай- на. 7. Пиопер нь соёлч боловсон байж, нийгмийн хэв турмыг сахил биелүүлнэ. 8. Пионер нь баатарчуудын дот- но нөхөр, удирдагч байнл. 9. Пионер пь ЗХУ, ахдүү С0- циалист бусад орны болой дэл- хийн дэвшилт хөдөлмөрчдийп хүүхэд багачуудтай найрамдал, тохөрлөлөө бэхисүүлнэ. Хоёр, Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН БИЛЭГ ТЭМДЭГ, ОНЦЛОГ, ЁСЛОЛ ХҮНДЭТГЭЛ Д. Сүхбаатарын пэрэмтниит МПБ- ын билэг тэмдэг нь манай орны өсвөр насны хүүхэд багачуудыг эгиээнлээ нэгтгэсэн, сайн дурыг биеэ даасан үйл ажиллагаатай, хувьсгалт байгууллагын үйл ажил- лагааны үзэл санаа агуулга, Ддо- тоод ардчиллын илэрхийлэл мөн. МПБ-ын үндсэн билэг тэмдэгт «пноперэ гэдэг нэр, пионерийн бай- гуулагын урла, дуудлага, туг, БНМА У-ын ппоперийн баясгалалт таптарлг, чин эрмэлдэл, ёсолгоо, улаан бүч, тионерийп хамт сүлд дуу, тэмдэг, ө 48... Хүүхэд «хүтүүжүүлэх, тэд- ний зрүүл мэндийг хамгаалах арпун үйлсэд оролцохгүй нэг ч ага, нэг ч иргэн байх ёс- гүй-» ) - 3 ТЭЭВЭРЧДИЙН БЭЛЭГ Нийслэлийн авто тээврийн нэг- дүгээр баазын хамт олноос хичээ- -тийн шинэ энилийн нээлтийг тохиол дуулан Онтябрийн районы тав 322 рвулан Бэмлэга таруй төгрөгийн олны нэрэмжтт цол азрог багтана. МПБ-ын оицлог нь пнонерийп бай- гууллагын билэг тэшдгийг илтгэдэг. Пиоперийн «хөдөлгөөний хувьсгалт түүхэн уламжлалын утга санаа, пио- нєрийн ажил үйлсийн бадрангуй шинж чанарыг яруу сайхиаар илэрхийлсэн ппонерийп байгууллагын туг, ПИОНЕ- рийн тэмдэг, улаан бүч, бүлгийн дар- цаг, бүрзэ, бөмбөр, ёслолын дүрзит хувцас, идэчхтний ллгах тэмдэг, Пи0- неєрийн байгууллагын шагнал, дурс- гал, зэрэг биет зүйлс болно. Пиопер элсүүлэх тангараг, илэрхийлэлт, рапорт өргөх, шинэ бү- лэг байгуулах, жагсах, туг солилцох, бүлэг, бүлгэмд нэрэмжит цол олгох, хүндэт пионер элсүүлэх, түүхт үйл явдлыг тэмдэглэх зэрэг нь пионерийн Сайгууллагын ёслол хүндэтгэл болно. Д.Сүхбаатарып нэрэмжит | МПБ, аймаг, хот, районы пиоперийн бай- гууллдага, пиеперийн бүлгэм, бүлэг, баатарчуудын баг нь өсвөрийн сүх- баатарчууд МАХН, ард түмний үйл хэрэгт үнэнч, нэзгдэд нягтралтайг нлэрхийлсэп улаан туг, дарцагтай байнд. Пиопер бүр пионерийн улаан бүч энгэрийн тэмдэг зүүнэ, Пионерийп тэмдгийн бадамласан галын дөлтзй улаан таван хошуу нь МАХН, хедөл- морчин олны хувьсгалт тэмцлийн ялалт, пролетарийн интєрнационализ- мын билэг тэмдэг мон. МПБ нь Д. Сүх- Саатарын нэрэмжит учраас улаан та- ван хошууны голд Д, Сүхбаатарын дүрийг товойлгон дүрсэлсэц байна. Таван хошууны доод талыг ороосон цагаан өнгийп тууз дээр «Хэзээд бэл- хэпэ гэж алтлаг шар өнгөөр бичнэ, Улаан бүч нь хувьсгалын улаан тугийн Хэсэг бөгеөд тэр нь иам, эг- дэл, пионерийн гишүүний бат холбоог илэрхийллэ. Пиоперийн ёсолгоо нь пролетарийн интерпационалиаы, социализм, ном- мунизмын үзэл санаанд пионсрүүд чин үнэнч байдгийг илэрхийлсэн пио- нер ёсны хүндэтгэл мөн. 2 Пиоперийн бүлэг бүр дарцаг бүрээ, Сөмбөртэй байна. Тиоперүүд ёслолын дүрэмт хупцас өмсөнө. ” АНХНЫ ХОНХОН ДУУ Пионерийн идэвхтэн бүр ялгах тэ» дэгтэй байна. т ПИОНЕРИЙН ГИШҮҮНД ЭЛСҮҮЛЭХ ЯУРАМ Пяпнерт 9-10 насны баатарчуудыг злсүүлнэ. 16 нигс хүртэл пнобсрийн гишүүн байж болло. Пионерийн ги- шүүнд элсүүлзх асуудлыг пионерийн бүлгийн цуглаанаар өөрийг нь байл- цуулан їздэлцэж, сланхийн сазадаар илзэр шийдвэрланэ. Пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрийг хүндэтгэлийн шугам жаг- саал, цуглаан дзэр уншиж сонсгосны дараа шинээр влсзгчид БНМАУ-ын пионерийн баясгалагт тангараг ергө- нө. Пионерт шинзэр злсэгчдэд вБамя. эвдэлайн гишүүд, ахмад нпионсрүүд улаан Сүч, энгэрийн тэмдэг зүүж өгнэ. САНЙШААЛ ШАГНАЛ Сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон нийнтїн ажилд амжилт гарга- сан тэргүүний пионер, бүлгэм бүлэг, салааг МХЗЭ-ийн Төз Хароо, МПБ- ын Төв Звөзлөл, аймаг, хот, райсны ХЗЭ-ийн хороо, пийнерийн зөвлелийн медаль, диплом, баярын бичиг, дурс- галын тууз зэргээр шагнаж уран- шуулна. Мөн бүлэг, бүлгэмийн түүх, он д2- рааллын бичиг (дэвтэрт амжилт ололтыг нь бичиж, бүлгэмийп тугийн дэргэд зургий нь авч хамт олны өмнө хүндэтгэлтэйгээр гардуулж, сургууль бүлгэмийн балрын бичиг, талархлын хуулас, диплом, пионерийн зусланд амрах урилга, хүүхдийн хэвлэлийн Сүтэн жилийп дугаар, дурсгалын зүй- лзэр шагнаж урамшуулна. зэмлэл шинтгэл МПБ-ын дүрмийг зөрчсөн пионс- рийг пионерийн салад, бүлэг, бүлгэ- мийн цуглаанаар хэлэлцэж, урьдчв- лан сануулах, сапуулах, донтодох, хатуу донгодох, эцсайн арга хэмжлэ болгоп пиоверийн згпэсиээс хоох хүртэл зэмлэл, шийтгэлийг Хү- лээлгэнэ. Пионерзэс хөөгдсөн сурагч бүлгэ- мийп зөвлөлийн шийдвэрийг эс зөв. шөөрвөл аймаг, хот. районы пяоне- СУРГУУЛЬ МИНЬ САЙН БАЙНА УУ? Мориныхоо хурдаар сургуулийн зүг давхиж яваа хоёр жаахан хүү- хэд.Бяцхан охиных нь шолдгор гэзэт ! салхинд хийсчээ. Энэ зураг ямар номон дээр байдаг билээ? гэж нэгдүгээр ангид дөнгөж орж бай- гаа үй олон. багачуудаас асуувал --Цагаан толгойн номон дээр гэжс нэгэн зэрэг пирхийтэл харну- лах биз зэ. Би тийм пэгэй цагаан толгойн номыг нээгээд хажуудаа зогсож байсан охнпоос «Энэ үстийг чи -2- дэх үү?» гэлээ. -- Мэднэ. «А» үсэг. Алтаншагай гэхэд ордог тэж тэр харнулав. Энэ охиныг С. Алтаншагай гэдэг ажаа. Нийслэлийн 40 дүгээр сур- гуулийн пзгдүгээр ангид элсэж бай- гаа сурагч. . боллоо! ямар сурах вэ? с-- Онц сурна. Бас олон дуу. Гэрийнхээ номын --Алтаншагай! Чи одоо сурагч Манай сургуулийн сурагчид зупгы амралтаараа Луус сумын «Хөдөлмөр» нэгдэлд очиж хонь Ямаа саалаа. Бид «МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойг хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар бэлэг барья» урнан дор ажиллаж Луус су- мын сургуулийн дотуур байрны су- ” рагчдын хүнсэнд зориүлж 1000 га- 4 рийн зевлелд гомдол гаргах эрттэд Өөрайнхөө алдаа дутагдлыг шу, гаар засч хүмүүжсэн сургчийн шаг гэлийг хамт олных нь хүсэлт, удирдах дзэд байгууллагын шийдвэрээр арал. таж болно. Гурав. ПИОНЕРИЙН Бан- ГУУЛЛАГЫН ЗОХИОН БаАН- ГУУЛАЛТ. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ кь аймаг, хот, районы пвонерийц байгууллагуудаас бүрдэнэ Аймаг хот, райогты пионерийн байгуулла- гад пионерийн бүзгэмүүд багтана. Пионерийн байгууллагын үндсэн нэгж нь пионерийн бүлгэм мөн. Пионерийн бүлгэм пночерийн бүлгүүдээс. бүлэг Нь салаадгас бүрдэнэ. ПИОНЕРИЙН БҮЛГЭМ Пионерийн бүлгэм нь єрөнхий боловсролын сургууль, ПиИОНе- рийн дагерь хөдөлмөр амралтын зуслангийн дэргэд байгуулагдах бүлэг, салааг, баатарчуудын баг. тавтыг нэгтгэн уднрдах бөгөөд гионерийн ажлын төв болсон пио- нєрийн танхимтай байна. Пнонерийп танхимыг МПБ-ын Төв Зөвлөлөөс баталсан зааврыг дагуу байгуулан ажиллуулна. Нэг бүлгэм пь 1-эзс 40 хүртэл пионерийн бүлэг. бгатарчуудын багаас зохион байгуулагдах бөгөөд хэрэв пионерийн бүлэг, баатарчуу- дын багийн тоо 40-өөс дзэш бол хоёр бүлгэм байгуулна.-Бүлгэмийн пуглаан пионерийн бүлгэмийп дээд байгууллага бєгөөд түүнийг улиралд нэгээс доошгүй хийнэ. Бүлгэмийн Өдөр тутмын ажлыг пноперийн бүлгэмийн зөвлөл удирдап зохион байгуулна.Бүлгэ- мийн зөвлөлийн гипгүүдийг бүлгэ- мийн цуглаанаар ил сонгоно. Бүл- гэмийн зөвлөл, өөрийн бүрэлдэ- хүүнээс бүлгэмийн зөвлөлийн даргыг нл сонгож, | бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүдийн ажлын ху- вБаарийг тогтооно. Бүлгэмийн зөвлөлийн зөвлөлийн нэг ? дэргэд гипгүүнээр удир- МХЗЭ-боО БИДНИЙ ХУВЬ НЭМЭР лзэн авспаар гопь Нүтгийн хүүхэл бид өвөл, зунгүй цэдэг Угж үүлэх сайхан боломжтой боллоо. Цэпгийн сайхан байраа улам тохижуулж. ӨГ- генгүүлнэ гэш ярьсан юм. Сааль саах, цагаан їпїлэз боловс- руулах, цэпгийн байр барих ажилд сурагч б. Унлармаа Л. Энхжаргал: Б. Батчулуун, В. Ганчимэг рын олон сурагч онц идэвхтэй ажилласан. энэ бол МХЗЭ-ийн 60 шилийп Оё- доо барьж байгаа сурагч бидикй Жувь нзмэр юм. ” Мандалговь хотын 10 илийн сургуулийн 8-ын «Б» анийн сурагч Я, УВДАРМАА Ц.таинлилилилилилшииллалил сон дуулсан «Ваатарчуудтай ажил- лах зөвлөл» байгуулагдан: баа- тарчуудын ажлыг хариуцаж амжил- лан. Пионерийн бүлгам пь чуулга, тдлуу халаа бүлэг, штд0 зэрэг хүүхдийн сайн дурын хамтлаг, ДУ- гуйланг сургууль болон гудамж орон сууцны хороололд бїйгуулж ажиллуулна. Бүлгамийн зөвлөл ив пионе- рүүдийг МХЗЭ-д элсэх бэлтгэлийг нь халгуулах ба цуглаан, чуулган, -аян, цуваа, үзлэг, урилдаан тэм- цаан, баяр ёслол, өдөрлөг, оглоо- лог аялал энскурс, уулзалтыг бэлтгэл сайтай зохион. явуул- па. Пиоперийп анхан. шат- ны байгууллагуудад зохиог- дог буй өдгээр ажлыг шугам шгагсаалаар эхэлцэ. Шугам жаг- саал нь хүндэтгэлийн, ширийн гэж, байна. ПИОНЕРИЙН БҮЛЭГ Пионерийн бүлэг нь бүлгэмийн совлөлоөөс тогтоосон дугаартай байна. Пяонерийн тэг бүлэг нь 2-4 салаанаас буюу 20-нос доошгүй пионерүүлээс бүрдэнэ. Бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрээр пионерүүдийн оршиж байгаа орон сууц, гуламж, хороололд янз бү- рийн иасиы пионерийн түр хугацаагаар байгуулж болно. Пїнонерийп бүлгийн,дээд байгуул- лага бол бүлгийн цуглаап Бүлгийп цуглааныг сард доошгүй хийнэ. мөн. нэгээс Цуглаапаар бүлгийн зөвлөлийг тэргүүний 3--5 ппоперийп бүрэл- лэхүүнтэйгээр ил сонгоно. Бүл- гийн зөвлөл өорийп сопгож, бүлгийн зөплөлийн ги- шүүдийн ажлын хуваарийг тог- тооно. Бүлгийн өдөр тутмын алг- лыт бүлгийн зөвлөл, МХЗЭ-ийн байгууллагаас томилогдсон бүл- гийн. удирдагч хариуцан япуулна. Тїиоперийп тижиллагаанд бүлгийг бүрэлдэхүү- пээс бүлгийн зөвлөлийн даргыг ил 7: Хг----П---------үтү идэвхтэй. оролцуулан пионерийн блясгалайт тангараг, чиц эрмэлэ- лийг ширхэгчлан биелүүлдэг бол- гоно.. Бүлгийн аөөвлөл нь салаа байгуулах, бүлгийн ажлыг төлөн- лөх, сонины зөплөлийг томилох, пиоперүүдэд даалгавар огч бие- лалтийг шалгах сараг ажлыг удирдан аохион байгуулиа. ПИОНЕРИЙН САЛАА Пионерийн салаа пь бүлгийн зөвлөлөөс тогтоосон дугаартай байна. Пионерийн салааг пионо- рүүдийн сонирхол, үерхал, нөхөр- лол, хамтрай ажиллах хүсэл өр- мэлзлийг харгалаац 8-12 хүн, тэйгээр байгуулиа. Салааны даргаар сурлага, са- хилга батаар тэргүүний пионе- рийг ил сонгойо. Салааны пиоперүүд хамтран ажиллаж, сурч хүмүүжих, пионе- рийп ажлыг бие даан явуулис су- рах зэрэг тал бүрийн чалвар дад- лЛагыг эзэмшинэ. БААТАРЧУУД Нэг, хоёрдугаар ангийн сурагч- дыг баатарчууд гэш пэрлэно. Баатарчууд бол пиоперийн 6ба!- тууллагын бэлтгэл хүч мон. Пио: нерийн бүлэг ль баатарчуудын хамтын удирдагч мөп богоод а0- хион байгуулах апьяас чадгартай тэргүүний пионерийн бүлгийн авөв- лол, бадтарчуудын багийн удир- дагчаар томилон ажлллуулна. Октябрийн социалист их хурьс- гал ялсан өдрийг тохиолдуула! нэгдүгээр ангийн сурагчдаар баа- тарчуудын «Оч» багийг байгуулж тэдэнд баатарчуудыгн ТЭМДЭГ ОЛГО- но. Баатарчуудын баг нь 60х40 Баатарчуудып пуглаан ив ба» гийн Дээд байгууллага мөн. |Ба- гийн. Куглаатыг сард 2-000 лоош- гүй -удаа баатарчуудын багийн удирдагчийн. улирдлагаар хийл» Ваатарчуумн баг, тавтын дар- гыг цуглаанаар ил сонгоцо: «Оч» багийн баатарчууд хоёрдугаар вигнд ормогц «Дөл» багт шилжи- нэ. БААТАРЧУУДЫН ЧИН ЭРМЭЛЗЭЛ 1. Баатарчууд пионерүүд ом. нь ирзэдүйн 2. БаатарчууД нь хичээл но- мондоо шамлан суралцана. 8. Баатарчууд нь аж ахуйч, ар- гич хямгач, ажил хөдөлмдр хийх чип эрмалзэлтэөй байна. 4. Баатарчууд нь үйенч шудар- га, авхаалж самбаатай байна. нь багш, ахмад үеийп нөхдөө 5. Баатарчуул хүмүүс, дүү нар, хайрлан хүндэтгэпэ. 8. Баатарчууд нь хамтарч хө- дөлмөрлөж тоглоно. 7. Баатарчууд пь дүү партаа сайн үлгэр дууриал үзүүлнэ. БААТАРЧУУДЫН ТЭМДЭГ Баатарчуудын тэмдгийн таван хошуу нь МАХН, хөдөлмөрчин олны хувьсгалт тэмцлийн ялал: тын билэг тамдэг мөн. Улаап таван хошууны голд Монголын ард түмний суут хүү Д. Сүкбаатарын дүрийг алтлаг шар өнгөөр топойлгон дүрсэлсэн байна. ТүХгггггггггтгэгэтллтллэ-тэнииксаМБиивэеэнйй6 р Бэыг удирдах дээд сургууллага нь Монголын Пионерийн ВБа/- тууллагын Төв Зөвлөл “богөод түүнийг МХПЭ-ийн Төв Хороотл бүгд хурлаар батална, МПБын Төв Зөвлөл “нь Д. Сүхбаатарын изрэмжит МПБ- ын бүхий л аяллыг удирдан тчиг- лүүлнэ -- Төв зөвлөлийн бүгд хурлаар тэргүүлэгчдийг нь сонгож ба- тална. МПБын Төв Зөвлөл пль пиоперийн байгууллагын болов- соп хүчний чанар, “бүрэллэхүү- нийг байнга сайжруулж, болов- соц хүчнийг сургаж хүмүүжүү- лэх, давтан сургах системийг улам -боловсронгуй болгоно. МПБ-ын Төв Зөвлөл пионерийн байгууллагын харилцааны асуудлыг зохион бай гуулж, ЗХУ, ах дүү социалист бусад ороп болон дэлхийн хүүх- ДИЙН дэвшилт ХӨДӨЛГӨӨНТЭЙ ха- рилцаа холбоогоо бэхжүүлж . ажиллана. - МПБ-ын пионерийн нь гадаад Төв Зөвлөл нь байгууллагын ажлын тэргүүний туршлагыг судалж нэвтрүүлэх арга зүйн төвийг байгуулж ажиллуулна. МПБ-ын Төв Завлол пнонер сурагчлын улс төр, үзэл суртал, хүмүүж- лийн ажилд улс, олон нийтийн байгууллага, хүмүүсийг татан оролцуулж, хамтран ажиллана. МПБ-ын Төв Зөвлөл нь пионерийн тэргүүтлий байгуулла- га, хамт олныг алдар суутай хүмүүс, түүхэн тэмдэглэлт үйл явдлын нэрэмжит болгох асууд- лыг шийдвэрлэнэ нь дунд зохиох бүлэг нь өврийн үйл пионер нэг бүрийг - МПБ-ын Төв Зөвлөл пь саптиметрийн хэмжээтэй гурнал- Дөрөв. Д. СҮХБААТАРЫН МХЗЭ-ийн Төв Хорооны удирд: жин улаап дарцагтай байна. Дарц- НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫГ лагаар пиоперийн сонин, сэтгүү- тийн иш нь двэд үзүүртээ хурц УДИРДАХ ДЭЭД лийг хэвлүүлэн гаргахаас гална онцөг бүхий зэвтэй байна. Баа- БАЙГУУЛЛАГА радио, телевизийн хүүхлийн нэвт тарчуудын баг нь тавтад хувааг- рүүлгийн | редакцитай хамтран дана. Д. Сүхбаатарын нэрэмшит МП ажиллах ба пионерийн орлон, ц гэж: та нар сэтгэл догдлой хэлнэ, ” найз», “ мэргэд, цэвэрлэгч БҮГДЭЭРЭЭ ЯРИЛЦАХ УУ? -- Бид ямар нийгэмд амьдарч байгаа билээ гэл: асуувал -- Социалист нийгэмд гэж та нар нэ- “гэн зэрэг хариулна. -- Эх орнао нэрлэ! гэвэл Манай энхрий хайрт эх орон Бэ а2лү2: гээр ч барахгүй «Манай цэцэрлэг», «Ма- най сургууль», «Манай дүүгийн ясли», “«Манай ах, эгчийн сургууль», | «Манай аав, ззшийн ажлын газар», | «Миний «Манай ангийнхан», «Манай са- лааныхан» гэї: хүүхэд бүхэн бахархан “ярьдаг. Хангай, говь хосолсон уудам ну- таг үнэхаар биднийх, Тэнд сүндэрлэн бос- сон хот суурин, нэгдэл, сангийн ал ахуй, уурхай, завод, үйлдвэр, тал дүүрэн 14- ла мал сүрэг мапйайх. Бид социалист монголын иргэн. Бид их олуулаа. Сайнс- рын їинсэгч, Баяг-олгийп ямаачин, Ховс- гөлийн цаатан, алтан говийн тэмаэчил, Алтайн адуучин, Дорнодын хоньчин, Эр- дэнэтийн уурхайчин, театрын жүжигчин, сургуулийн сурагч, оюутап, эрдэмтэн эмээ, манаач өваө, саальчин эгч, эмч, багш, инженер бид цөм өх орон нэгтэй. Бид цөмөөрөө эх орныхоо тусын тулд хүч хөдөлмөрөө а0- риулдаг. Хүүхэд бүхэн эх орноо хайрлан ярилцахын зэрэгцээ өчиөдөн точиоон мян- тан охид хөвгүүд онцсайн суралцаж, ур- ион, “хөдөлмөрийн амшилт гарган 1 тамирчин. дэл- аль авч БИНМ ааг майдуулж (онголын иргэн сансарт риы иргэн бүр бах- аа, Эх орпыхоо төлө 1 ------ МАНАЙ СОНИНЫ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ МАНАЙ СОНИНЫ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ алтан амиа зориулсан баатруудыг ту хай ном зохиол уншиж, кино, жүжиг үл- дэг- Хүүхдүүд минь, бидний амьдарч (л нийгэм ийм л сайхан юм. Та нар ямар ! мэргэшил эзэмших -бүрэн боломжтой Гэвч «Танай сургуульд» «Чиний най зуудын» дотор «Хэцүү» хүүхдүүд мэр сэр байдаг. Бид социалист гэр бүлийн хүмүүс учраас нэг иь нөгөөгийнхөө ду тагдлыг засах ёстой Тийм болохоор «Бүгдээрээ ярилцах уу» гэдэг хэлал- цүүлэг бичсэн билээ. Хэлэлцэх зүйд ив 1, Хэрэв чипий найз хичээлээ тас- лаад гудамжинд тоглож байвал, чи юу хэлэх вэ? 2. «Манай сургууль», «Миний анги» гэж ярьдаг мөртөө ширээн дээрээ элд- вийн юм зурдаг хүүхэд байвал та пар. тэр хүүхдийг яах ёстой вэ? Хэрэв та на- рын зөвлөлгөөнийг хүлээж авахгүй бол яах вэ? «Үгэнд орохгүй хүүхэд» гэж үзээд юу ч хэлэхгүй орхнх уу? 8. Хичээлдээ муу дүн авсан нөхөртөө яаж туслах вэ? Тэр хүүхэд хэдийгээр туу сурапцдаг боловч «Чиний найз» шүү лдээ! 4, Найз чинь эмнэлэгт хэвтэж олон хоног сараар хичээл тасалсан бол чн най- зынхаа. хичээлд яаж туслах вэ? Хэрэв тэр хүүхдэд туслахгүй байвал, та нарт гомдох уу, үгүй юу? : 5. Модны мөчир хугалдаг, сатар, жимсний мод гэмтээдэг хүүхэдтэй таа- ралдвал та нар юу гэж шаардах ёстой вэ? Та нарын хэлсэн үгэнд орохгүй бол хэнд хэлэх вэ? Хот хөдөөгийн пнонер сурагчид дээр дурдсан сэдвээр өөрсдийнхөө найз нөх- дийн тухай саналаа бичиш манай сонины хэлэлцүүлэгт идэвхтэй оролцоо гэдэгт итгэвс байна. Хүүхдийн зохиолч Үүхдай О. ЦЭНДСҮРЭН ҮРЭЭР загсрн, аараг. сургуулиас. гадуур, хч хүүхдийг. хүмүүжлийн байг тууллагын ажлыг Єнагтгай давна, 1 | МПБын Төв Павлал пионерийн вилмн. онол, зүйп ном, хэялэлийг газруудтай. хамран гайа. - МПБын бүгд хурлыг дуулна нв арга холбогдох хайлан гар, Зөвлөлийн бүр хурал, Төн икил -- Монголын пиопорийн чуул- гайыг тавац жилд нэг удаа хийнэ -- МПБ-ын өлөр тутмын үйл ажиллагааг їйопер баатарчуудын халтас зохион байгуулж явуулча АЙМАГ, ХОТ, РАПОНЫ ППОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА -- Аймаг, хот, районы їїйоне" рийн зөвлөлийг аймаг, хот, райо- пы ХЭЭийн хорооны бүгд хур, лаар байгуулна, « - Пионерийн зөвлөл нь МХЗ Эсийн: Төн Хороо, МПБын Төв Зөвлөл, аймаг, хот, районы ХЭ Эгийн хорооны тогтоол ШИйдвэг рийг өөрийн ажилд удирдлага болгоно. -- Пнолерийн зөвлөлүүд нь ардын боловсрол, үйлдвэрчний энлэл, биеийн тамир, спорт, ирь гэний хамгаалалт, улаан загал- май, үйлдвэр, аж ахуй, соёл, шинжлэх ухааны болон бусад байгууллагуудтай иягт холбоотой ажиллана. -»- Пионерийн аввлал нь бүгд хурлаараа .таргүүлэгчдийг ил соцгож батална. р -- Пноперийн зөвлөлийн тэр- гүүлэгчдийн бүрэлдэхүүнд ХЗЭ, 7 УдИр» 1 гүүний. ажилтай, ихмад ориш баниа, хүмүүс -- ТПйонерийн зовлол її перийн: айхан шатим гуУЛыЫН ӨДӨөр тутмын лагааг удирлан по байгуулла- үйл ашил- чиглүүлнэ, -- Ппоцорийц чоллолийн түүлагчид иь сард нэгаас гүй удаа хуралдана, тар Доош -- Аймаг, хот, церийн: зөвлөлийн ппонерийн Чуулганыг нил бүр хийн, пионерийн байгууллагалс зохиосон. ажлыг дүгнэн цаашдын зорилтоо тодорхойлоп дэшпүүлнэ ХЭ-ийн ха» хөвлөл нь. їо- шатны. байгуулла- хүчнийг бэлтгэх хураарилах алс райапты бүгд НО. хурал, -- Аймаг, хотын роо, пионерийн їерийн. анхан гын. боловсон бао аов сонгож лыг өрхэлнэ. -- Пионерийн хүүхлийн номын сан зэрэг сур- гуулиас гадуур хүүхдийц хү- мүүжлийн байгууллагын ажлыг удирдан чиглүүлж, ажлын тэр» гүүтрий туршлагыг судалж иэвт- рүүлнэ. лагерь, ордон, -- Пионерийй зөвлөл пь гүй- чөтгэсэн ажлынхаа тайланг жилд нэгээс доошгүй удаа гаргаж, МП Бэын Тов Зөвлөлд ирүүлнэ. -- Пионерийн ахлах “удирдагч нь пнонерийн: улирдагчийн дүр, мийн дагуу үйл ажиллагаагаа явуулна. Бүлгэм бүрийн «Пиоперүүдийн ахмад зөвлөл» байгуулж дэргэд төхдийн ажиллуулна, 2 Аймаг, хот, районы пнопе- рийн зөвлөл нь пионерийн аж- лын арга зүй, тэргүүн туршла: гын төв болсон арга зүйн каби- ШИНЭ. ном Єв-шэшггогиүлгий ЦшийцЭн рБЫмИЛан ПИОНЕРИЙН АЖЛЫН КАЛЕНДАРЧИЛСАН АРГА ЗҮЙ т0- бүлгэмийн зөвлөл ажлаа БОГТ лаплох, Пионерийн цуглаан ян лгийн хотөл- бөр өорэг пионерийн байгуул ашилд мөрдөгдөх ял ны долтой материалууд оржээ, бүл. гэцийн зөвлөлийн дарга, РИШҮҮЛ» 01 гийн удирдагч, ниврхтатн пуудаас пионерийн хам Сайгуулан «Залгамж үе» шаны ЭЙР дамжийт бүтээлчээр хэрэ агчдын пионерийн аяглыг пионер УГ руулаИ иас биес сэтгохүйн онцлогт то! ЦАМЦ сопирхолтой хАЛОЛца мЧил хал гарин пялага боло . ий МПН-ын "Төв. Зөвлөлийн ажилта Ч, ЦЭРЭНДУЛАМ Хүүхдүүд аэ! «Пионерийн ажлын талсидарчилсац. арга хүйг» цамын зэлмИїт дугаар хявлэгдэц гарлаа. Этэ чомд «Д.Сүхбаатарын: нэрээшит мон- голын ппоперийй: байрууллагын үйл ажиллагааг цаашид болисронгуй бол» тох арга хомжээний тухай» МАХИ-ын "Гол Хорооны 55 Дугаар тогтоол, МА. ХЇЇын Төв Хороо ерөнхий нарийг бичгийн дарга, ВНМАУ-ын Арлын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга, нөхөр 10, Цэдэнбалаас, їїнонерийн удирдагч» ДМйгГ улсын анхдугаар чуулганд ирүүл- сан илгээлт МПВ-ин үйл ажиллагаанд мордогдох элрим чухал Саримт бил» гүүд орспоос гадиа зїйл бүр аохиогд- Дог. иийонерийн улахилилт ашлуудыг явуулах дэлгэрэпгүй аргачлал, бүлэг, Анхаарлаа шалгацгаа! Баруун талын зураг дээр доктор Айёо амьтдын дунд байгааг та нар харж байна. Энэ зургийн зурагт үзүүлжээ, хэсгүүдийг зүүн моперийн ажилтай, багт, сур- нет, пионерийн ажлын тэргүүн ТЭХКДУ ДЭӨЭ Анхийрдан 2ннс ган хүмүүжүүлэгчид, улс, олоп туршлагыг түшиц бааз бүлгэм шавар ирыт” ЫГ ЛА. ХАВаЕ” ТВНК: нийтийн бусад байгууллагынтэр. ажиллуулна, ныхао редакцид. ирүүлээрэй! Бин 2 : Бүүр байчихаад хэдэн сайнтай, гайц хоёр онцтой Кольна Ларио- новиг зөвлөлгөөнөөрөө тэд авч хэлэлцэв. Энэ байдал бидлий дургүйг” хүргэж эсэргүүцэл илэрхийлэхээр шийдлээ. Наг удаа хэлэлцэж тохирсон ёсоороо хамгийн сүүлчийн онц сурла- гатанг сургуулийн хаалгаар га- | рап гартал хүлээж нууц цуглаа- наа хийлээ, Дөнгөн данган дээ- сэн дөрөөтэй “ноосон ногттой сурдаг, тайхамшигт. тамирчин Гриша Трепов эхлээд үг хэлэв. Саяхан зөвлөлгөөнөөр орж бангадуулсандаа. Ч тэр юм уу бага зэрэг зэрэн үгээ хэллээ Ца-цаг, бф:бо болсон, Л(01184311| дан дан-ганаа зогсооё. Дуэльд тэднийг дуудья. Баатарлаг тэмц- лээ зохион байгуулах цаг бол- лоо Бонсоор үзье, Тар нь шу- луун,. ОнцчууД, дундчууд Ххо0- рондоо үзэлцье. Бид тэдпийгГ лдахаа др цэг ялна гав, --Тэд үүнийг чинь зөвшөорөх- гүй. тэр «тусмаа зөвлөлийн гишүүдийн. ихэнх нь охидууд, Юуны чинь бокс байх вэ? Мишна ЮКедов ингэн эсэргүү. цэн. -- Ямар той! Энэ үгийг хэц Ч гүй. эгтэл ашгүй санаа төрж. 0 -« Тэдэнтэй өрсөлдөөн апр- лал, ердөө л ЭМЭ! гэв -- Ямар өрсөлдөөн бэ? наг юм хийх Л ёс- эсэргүүцсан- Ларионовт -- Ердийн л өрсөлдөөн. Тэд опцчуудын зөвлөлтай, бид дунд: чуудын. зөвлөд байгуулыл. Тэд олоцр төрлийн арга ажиллагаа ивуулж, байна. Бид ч бас мануу- хай биш, Тэд биднийг хурлаа- раа авч хэлэлцэж байна, Бид ч баа тэднийг хурлаар авч хөлэл- цээж байл. -- Болохгүй ээ болохгүй. Хэн нэг нь эргэлачихав. -- Болохдоо л болио. ЮКоля- гийн нүд нь сэргээд явчихлаа. -- Онц сурлагатан Ленка Королькова ханын сониныг хуга- цаанд нь гаргасан уу? Гаргаагүй. Онц сурлагатан Очиов хөдөлмөр батлан хамгаалахад бэлхэц тэмд- гийн. норм биелүүлсэн үү? Бие- лүүлээгүй. Цаашилбал бид ч бас тэдэнтэй шефийн холбоо тогтооё! спортын төрлөөр шүү. Олон ний» тийн даалгаврыг тэд хэрхэн биелүүлж: байгааг нь ажиглац- гаал, Хурал дээр зарим нэг онц сурлагатнууд зайлсхийж байна. гэснийг санаж: байна уу? Ингэн тэр итгүүлэв. 1 Ё Бид тэгээд өрсөлдөгч байгуул- лагаа байгуулж «ДЭ» гэдэгцууц нар өгөв. Үнэнийг хэлэхэд эхлээд тэд бидний нөлөөнд орж өгөхгүй эсэргүүцэж эхэллээ. Тэгэх тусам нь бид үйл ажиллагаагаа эрс шийвэртай. үргэлжлүүлсэн юм. : Аажим авнмаар ажлын санаат чилга бидний гарт ороод ирлаа. Харин хоёр сар өнгөрсний дараа” нууц пэр миль хуучирч нэгүсэг. нэмэхээс өөр аргагүй болсон юм, «ХДЗ» буюу «Хуучин дундчуус | дын зөвлөл» (тах) болон, р тэгсээр бид дунд дүн авч байснаа таг мартлаа. “Хүү” Өрсөлдөгчид минь ч” бидний идэвх . зүтгэлийг үгүйсгэх арга- гүй. боллоо. “Я «ХДЗ» ч шилийн дараа живж. ариллал. Тэгээд ч ер нь хэргийн учир нэрэндээ биш юм чинь дээ, Орос хэлнээс Г. НЯМАА ! орчуулав, эрх ггүгтдйлд тэнэглэл гаргалт түлүлентүыт үй ЭРХЛЭГЧИЙГ С.НАЛМИД, “аниа то-гэтуи11--3 її комбпиатад ковлов. ЖЭлд: Зун 8ВЯ. дахь жилдээ. 9 1257(1712) 2 1984 оны еєдшөэ). вайши..9.4Ф ЛХАГВА Ф. Үнэ 10 маш ХҮНДЭТ ШАГНАЛ ". МАХН,Ардын хувьсгал, МХЗЭ- тйн 60 жилийн ойг угтсан. социа« шист уралдаанд өндөр амжилт гар» часан нийслэлийн 17 дугаар «ур: туулийн хамт олонд МАХН-ын Жон Хороо, ВНМАУ-ын Сайд на- рын Зөвлөл, МҮЭ-ийн Тов Зо. дол, МХЗЭ-ийн Төв Хороо- С | ЗУРАГ ДЭЭР Нийслэлийн 17 дугаар тэмдэг хүлээн авах цуглаан дээр, г--и ям диплом, дурсгалын тэмдөг гар- дуулав, Нийблэлийн 17 сургуулийн,хамт олон их ойпуудыг тусан социалист уралдаанд сур- гуулийц материаллаг байпыг улам бэхжүүлэх, оурагчдын сурлагын чанарыг ахиулах тодорхой үүрэг өвч анилласан байна, гэн ь-.4. сургуулийн ипоиер сурагчид социалист уралдааны ЯИйлот, Нийт 42 бүлгээс лагыг 9918 хувь, ойц, сайны вийг 50,2 хувьд хүргэжаа. 40 бүлгийн дугаар |, бурагч » 800 хувь сурллцаж, сур- ху- "Тус сургуулийт пионерийн бүл! тэмийг МПБ-ын Тов Зөвлөлийн шийдвэрээр Улсын тяргүүний бүл- гэм болтолоо. 482: м1ү0 зүй | дурсгалын МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧ хүүхдийн зургийн дээд сургуульд суралцаж байна. --Өнигө алагласан зургууд, иям- бай индүүдсэн бүжгийн хувцас уя- хан дуут хөгжмөө хайрлан. тэвор- сэл, барьсан хүүхдүүд үе тэлгийн- хэндээ авьвас, чадвараа үзүүлэ- хээр газар газраас ирсэн юм. Жи лвэс жилд энэ арга хэмжээнд орол- уригдан: “цогчдын эгнээ өргөжиж байна. Энэ нь улс түмнүүдийн үр хүүхдийн үерхэл нөхөрлөл улам бэхягиж “МАРТ АГДАШГҮЙ УУЛЗАЛТ --Хамгийн | сопирхолтой | нь зургийн үзэсгэлэн. Уул- : зоЛЦОГЧДЫН дерсдийн пь 1 » үзэсгэлэнг ба 2 зары ЦЭЭЛ нэг тэдгийг бид 1 г.өих тайван, 1: ргалын | сөлдэр сэтгэлд хоногшлоо, гэл: тэр ярив. Д.Эрдэнэтуяа энэ уулвалтад ёо- чин хөгжимийн гоцлолоор оролцолжс найз нөхдийнхөө талархлыг хүлэг- жээ. -Бнд Софи, Старый Загор, Пловдив, Пливен зэрэг хотуудаар аялж Болгар үе тэнгийнхнийхээ аз жаргалтай амьдралыг үзлээ. Эрт дээр үед хааны шилтгээн одоо «Пионерийн төв ордон» бол- сон том сайхан ордонд бид хүүх- дийн тоглоомын баярт оролцсон юм. Мөн Пловдип хот дахь зөвлөл- тийн дайчдын хөшөө, Пливен хот- ын понарама зэргийг үзсан. 1982 опд болох «Энх тайтны туг» хаёр- дугаар ассамблейд өөрийнхөө аур- слп зургуудаа илгээнэ гэж сурагч Ч. Гансүх ярын. байна. Тэр энэ уулзалтад өөрийн зурсан 11 зур- гаар оролциэө, 5 «,...19892 оны наймдугаар сарын! 15:наас 25:цыг дуустал болох! «Энх тайвны туг» хоёрдугаар 16с- сатблейд тавтай морилон оролцоно: уу? “Болгарын хүүхэд багачууд та парыг хүлээж байна. Та нарын шүлэг, дуу, зурсан. зураг, оргилуун хүсэл мөрөөдлийг чинь хүлээж байна,..эгэж уг уулзалтад оролцогчдоос дэлхийн “бүх хүүхдэд хандан гаргасан урнал гад өгүүлжээ. Эх дэлхийнхээ өнцөг булап бүрээс био биедоэ пайпсаг байсан, | гараа сунгасан сал сая хүүхэд богд 14 чуул амар түпшин амьдраг! Т,.ДАВААЛОРЖ хиүлнлинлин аас тэллихллугуланлнлса. УРАЛДААНД ОРОЛЦООРОН! | /,79,66/25 010) | Найрамдлын наран дор ! эвлэл ахын замаар ( БНМАУ-ын Сайд нарын Зєл- лөлнйн дэргэдэх МРТУХ, Д,Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ-ын гд, Зовлол, “Монголын сохиолчдиын Эвлэлийн Хороо хамтран МХЗЭ-ийн | 60 жил, Монгол Ард Улс, ЗСБ!!| ХОУ- ын хооронд найрамдалт 75 рилцал тогтоох тухай хэлэлпэїрг гарын үсэг зурсны 60 жилийн огг угтаж ерөнхий боловсролын сургуу- лийн 5--8 дугаар ангийн пионер, сурагчдын дунд «НАЙРАМДЛЫН НАРАН ДОР ЭВЛЭЛ АХЫН ЗА- МААРь сїдэвт уран бүтээлийн уралдаан зарлах тухай тогтоол гарган, болзлыг баталжээ. Уг болзлыг дор инйтлэв. Хүүхдийн уран бүтээлийн уралдаа МРТУ-ын Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зө ллөл, МЗЭ-ийн Хорооноос хамтраи МХЗ Эгийн 60 жил, Монгол ард ул:, 3С БНХОУ-ын хооролд найрамдалт харилцаа тогтоох тухай. хөлолцол рийп түүхт 60 жилийн ойг уг-г ерөнхий боловсролын дунд сургуу- лийн 5--8 дугаар апгийн пиопер сурагчдын дунд «Найрамдлын на- ран дор эвлэл ахын замаар» С5з- дэвт хүүхдийн уран бүтээлийн уралдааныг өгүүллэг, шүлгийн төр- лөөр аарлаж байна, Уралдаанд ирүүлэх бүтээл нь. нам, ард түмэн, ахмад үеийн хувьс- галч дайчин, хөдөлмөрч уламжлал монгол зөвлөлтийн ард түмний мөнхийн найрамдал, МХЗЭ-ий түүхэн замнал, соцналист монгол ын өсвөр үеийнхпий аз жаргалтай амьдрал зэргийг уран зохиолын аргаар тодорхой харуулсан байвал зохино. Уралдааны материалыг «МРТУ- ын Хорооны сургууль хүүхдийн нэвтрүүлгийн редакци, уралдаан номисст» гэсэн хаягаар хүлээн ав-, на. Уралдаанд ирсэн бүтээлий өгүүллэг, шүлэг тус бүрт пэгдүгээ байр З-ыг эзлүүлэн олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерьт амруулах ба шилдэг бүтээлийр, хүүхэд залуучуудын хэвлэл, радиоз гоор сурталчилна. | Уралдаат идэвхтэй оролцсон 20-о00 доошгү пионер сурагчдад гурван байгуул- лагын диплом, тусгай шагнал ол- гон. МРТУ.ЫН ХОРОО МПБ-ын Төв ЗӨВЛӨЛ МЗЭ.ИЙН ХОРОО ХААНА, ЯАЖ АМГРАЙ. хэн -- Би орос хэл сонирхдог. Орос халший юэдлэгээ дШ йлүүлэхээр зуны амралтаараа Ч.Лодойдамбын «Тунга- лаг тамир», /Жюль ВНерний «Усан доогуур хорин шянган бээр аялсан нь зэрэг зохиолыг монгол орос хэл дээр тулгаж уншлаа. Нийслэлийн арван жилийн 33 ДХу- тазр сургуулийн 7.тийн «А» ав- гийн сурагч С, БУЛГАН -- Юй Сэлбийн пионерийн зусланд амарлаа. Нохойн хошуу, цагаал уул, зайан салаа, азрэг эмийн олон урга- шал цугдаууалаа, Нийслэлийн 53 дугаар сургуулийн 2.мп «М» ангийн сурагч Д. СУВДМАА Ажилсаг хүүхдүүд Үдшийн бүрий болж байхад бидний суусан. машин алсад од мэт гялалаах гэрлийг чиглац Цоөн- хэрийн. голыг өгсөй давхилаа. Бид зорьсондоо хүрч ходолмор амралтын зусланд очлоо. "санан цагаан гэрүүдийп тоо. тоор үлхилсаан дэлүүний гэрэл цацарч, моторын хүржигнээц хүүхдүүдийн хөгжөөнт Дуу, хөгж- мийп улхан огшиг зэлүүд талд хосолио. Бид хамгийд баруун гэрт ороход сүү тараг сав дүүрэн бллхаж ДИЙН. маань ажилсаг гараар хийгдсэн гийг харахад хүүхдийг. ариун цагаан хөдөлмөр, улс!ийгэм, нэг- дэлд мөн ч хэрэгтэй юмдаа Гэ. сэн бодол бөрлйн эрхгүй тэрлоо, Сургуулийн захирал Намсрай- гаас хүүхдүүд хөдөлмөр амрал- тын зусландаа хийж бүтээсэн зүй- лээс ярьж өгнө үү гэхэд: -- Манай сургуулийн хүүхдүүд зуныхаа амралтаар гурван эзэлж болж ээлж бүр 14 хоногийн хугацаатайгаар таван суурийн мал талын хувин хүүхдүү: бяцхан ааруул, зээз. Манай орны хот ходоогоос сурла- га хөдөлмөр урлаг, спорт, олон ний- тийн ажлаараа шалгарсан пионер сурагчид ЗХУ-ын Эрхүү хотод амар- лаа, Мон Эрхүү хотын | пнопсрүүд Улаанбаатар хотод зочлон амарч монгол шөхөдтэйгээ харилцан турш- лагаа солилцон. ЗУРАГ ДЭЭР: Эрхүү хотод амар- сан Монголын ппонерүүд -- Эрхүү хотоос Улаанбаатар хо- тод ирсэн ЗХУ-ын пноперүүд мон- тол анд нохдийнхээ хамт байгаа нь, С, БОДООШНИН апсён гэрэл зураг сааш арвин ик сүү авч цагаан идээ. боловсрууллаа. Гурван вэлтш пийтдээ. 9340,0 литр Сү сааж 200 гаруй кг ааруул, 7 нг бяслаг, 39нюг өззгий хийлээ Хүүхдүүд маань бас 13 эмиэг барыж иомхруулай 100 гаруй литр айраг исгэлээ. Моп хоёр суурь хонь хяргаж йїїоосыг НЬ Ту- шаасан. Бүгдээрээ идээ цагаа боловсруулахад дадлагатай бол- лоо- Одорт 48--50 литр сүү сааж байсан гэсэн үг шүү дээ гэл: ярилаа. Ийнхүү Хэйтий аймгийн Дэл- гэрхаад сумын. паймай. шилийн сургуулийн хүүхдүүд ходолмор амралтын ауслацдаа хогиснлтой сайхан. ажиллаж амарч, ходолмо. рийн дадлагатай болсон бэлэгтэй- гээр хичээлийн шинэ . шилтэйгээ полголоо, Багш Т. ЦЭДЭНБАЛ Сургуулийнхаа ойд Хэнтий аймгийн Өмшөдэлгэр су- мын дунд сургуулийн пионер су- рагчид зуцы амралтаараа хадлан хадах, мал угаах, | хой хяргах, тэжээл бэлтгэх, сааль сааж їй- гаан идээ боловсруулах зэраг олон ажилд идэвхтэй оролцонг хө- долмөрийн арвин их бэлэгтойгээр хичээлийн шинэ нїилтэйгээ золгоО- лоо. Тус сургуулийн сурагчид хө- дөлмөр амралтын зусланд бог мал сааж сумын товийг сүү, цагаан ӨСВӨРИЙН ШАТАРЧДЫН УУЛЗАЛТ ийц харьцаагаар мапай оспорийн шатарчид хожив. Тэмцээний тус- тай шагналыг Т.Г.Мальпин, Ц. Энхбат, Ц.Лхагвасүрэн нарт ол» голоо. Эрхүү хотын тарчдын багийн 10, Ю. Гарань , -- Бид энэ уулаалт тэмцээнд оролцсондоо туйлын их балтай байна. Биднийг инсах онгоцны буудлаас угтаж авах тор мочоос ӨхЛэН монгол анд похдийц халууц ОтиО сэтгэлийг мэдэрч яплаа, мцээний хувьд: нийслэл Улаан- баатар хотын осворийн шатарч- дын ур чадварын осолт нь үнэхээр сайн на. Тоглолтын хожлын дүн бол хоёрдугаар зэргийн хэрэг юм. Хамгийн гол нь хариуцлага« тай оргүүдвэр харилцан туршла» таа солилцон, өсвөрийн шатарч өсвөрийн ша- дасгалжуулагч ХЭНТИЙН ПИОНЕРҮҮД идээгээр ханган дотуур байрша сурагчид цагаан идээ бэлтгэв, Зусланд 200-аад сурагчид зэлжээр ажиллахдаа 30000 гаруй литр сүү сааж, 300 нг ааруул, взэзгий боловсрууллаа. Энэажилд Болд: даргатай Ө.ийц «А», Отгонбаяр даргатай биш «» ангну бусдаасаа идэвхтэй ажиллан. дугаар ангийн сурагч Ц. Туяа, Д. Даваажав Л. Энх байр, 6 дугаар ангийн сураг, С. Оюунгэрэл, Д. Энхзул, 7 ду. гаар ангийн сурагч О. Оюунцэцэг иар өдөр бүр 30--42 литр сүү сааж, зуслацгийд. эрлжийн аварга болж ходолморийн сайхай ам- жилт гаргав Ийнхүү ходолмор, амралт хослуулан сайхай амар- сан сурагчид баяр хоортэй сур, гуульдаа ирцгээлээ, Хөдөолмор зуслапд амарсан хүүхдүүд, хонь, ямаа сааж, ца. гаан идээ хийж сурлаа. Бас би. сийн тамирын уралдаан тэмцээнд оролцож аялал угаалга зохиодог байв. Манай зуслалгийн хүүхдүүд Морон голын. цэнгэг усанд шум- бан паадал: эрэг дээр нь биеэ шарах дуртай гэж ярьцгаасан, юм. Тэд бас эмнэг хангал сур. гаж, ула сойлгыг нь тохируулалд хичээлийн шинэ жилийн изэл- тээр хэний сургаж улсан длага түрүүлэхийг үзэхээр авчирчээ, Энэ бүхэн бол сургуулийнхаа 40 жилийн ойд барих бэлгийр пзг нь юм. Багш Ц. ЦЭРЭНДАШ ДЫН амжилтыг бататгах, харилцаїї бие биецээсээ их зүйлийг сурч а!г сац нь тэмцээний гол үр дүн /М гэн, Нийслэлийн оспорийн шатар! дын дасгалжуулагч Н.Намил -- Манай өспөрийц шатарч!ДД шатрын онол, дасгалын сайн бэлт- гэлтэй болж байгад нь тэмцээний үр дүнгээс харагдаж байна. Баг гийц бүрэлдэхүүнд ахмад маст Ж.Хулгана, мастер П.Кигкл сүрэц нарын удирдсан хүүхд!!!ї шатрын сургуулийн сурагчид оролцсоц юм. Тогтмод | Дасга/” жуулалтын үр дүнд спортын нэг, хоёрдугаар зэргийн тамир” чид болсон охид холгүүднїй дог" роос ойрын үед шинэ Бин мэс тер төрөх бүрэн найдвартай 0!!! на хөлөн Ж ДОРЖС АМПУУ -энннинн заннинн тэнннннн зэвиэн эн ШЦионер, турагчдын тойрон аялал "эээ ээсээнсэээ-- эээ -э- Чуулгын нэр, .25 ,Өнх тайван Нийслэлийн 41 дүгээр сургууль. Чуулгын «сурагчид Арцатын Яармагийн дэнжид байдаг Э"З зүүн ашанд өдөрлог хийлээ. Бид- сургуульд «Энх тайвань нэртэй. пий тоглож наадхаа: тотлож 0ай- пионер сурагчдын ду д бүжгийн сан газар маань «Энх тайван» чуулга бий. Чуулгын дуу бүжгийн гэдэг нэртэй юм байжээ. Тэгээд бид багш Б. Цэнджав: чуулгадаа «Энх тайван» нэр ӨГ- - 1973 оны есдүгээр сард явө. Чухандаа хүүхдийн минь манай сургуульд Дуу бүжгийн хүслийн Дуу «Эчх тайван», чуул- / маань байгуулагдсан гын нэр ч «Энх тайган» юм, 1979 онд бүжгийн дугуй- юм. лан маань бүжиг найрал дуу хоёр хамтлагтай болл Манай чуулгын сурагчид 2 Ын 1979 онд Төз айшаг, Өвөрхангай аймгуудаар явж тоглосон, таа вЗ? гэж ЯРИЛЦ- (Саяхан паймдугаар сард МХЗ даг байсан. Бүжиг, найрал дууНЫ Э-ийн 80 яглийн ойг угтсан той- хамтлаг нь тус тусдаа өөр нэртэй рон аялал зохиож Төв, Хэвтай байхаар төлөвлөж. Хүүхдүүд Дорнод аймгийн | нутгаар явж сайхан нэр өгэк гэл: бодох малчин, тариаланч. килийн дай- чид, багш сурган хүмүүжүүлэгч. | Д өөрсдийнхөэ 1979 оны зургадугаар сарын ЛЕОНЄр сурагчда МА Ц---- -илы ллнлннт ХНшж ХУШ Ч43--8нн Олон улсын хүүхдийн жилд. ШийдДШЭр, 1 ! -Чуулгын гоцлол дуучин Д. Цэцгээ Чуулгын гоцлол дуучин Ц.Нямаа сурдгчдын тойрон аллал “ээ зээх ээг мьн--ын -Чуулгын гоцлол дуучин долду- гаар изгийн сурэгча Л.Дакзадорж болгов. Хүүхдүүд маань чуулга- даа өнөөдөр тэр өгье гэцгээй. Аялагчдын замын тэмдэглэлээс Анхны тоглолт ЧУУЛГЫНХАН ХАДЛАНЧДАД Бид наймдугаар сарын 14-0д ТУСЛАВ «Түүхт хил» тойрон аялалд явахаар 8233 5 Узваанбаатар хотоос хөдөллөө. Тэр Бид Буйр ярургас Халх голын оройгоо УХанчивлингийн рашаан су. Чїглэлд аллалаа үргэлжлүүлэв. Тэн- виллын амрагчдад анхнихда тоглол- ДЭ2сз9э Хөх өцндринй хад тайч залуу- тыг хийв. Бидний дуулсан дуу, бүнс- СО! Сүхээахлагчтай гавштайч брига- сэн бүжгийг талархая угтаж аллаа. Д9Д Озлбо 648 гатаас 382 ти олс "Гоглолтыт тэнх номерыг дахиулав. ХОЛСАН Түрэцдаваа, 511 гатаас 208 Энэ тоглолт бидний ураш зоригийг 29 9РС Хадсан Батсүх, 222 ти өвс боо- бадраасан, Шанчивлангаас цааш ал- 00! Шагдарсүрэц зэрэг төлсилөгсогчт хан » "Үев аймгийн Эрдэ- 120-- 150 хупь биелүүлсэн хадлачч поз, Баяндэлгэр, Багануур тийш Онд ах эгч тартаа тоглолтынкоо шилдэг балр хоөөргэй хөдлөн. номеруудыт ториуллаз. Бид тог- “ Сурагч Д.ОТГОНЖАРГАЛ лолтынхоо дараа ах эгч шартад 12 аиох нїчївлвй40 “аөноиТ|-- 1 туслав. Хэпзэс ть ч їюм бэ, «Ажилд нь Буйрын захлАд тусалья» тэсэц санал гарч бїд дур- Эх орныхоо зүүн хязгаарт оршнх тайла зөгтшөөрсон том. Урам зоригтой Буйр нуурын захад очлш, торгон эЛ- уралдан ажиллаж нэг цагийн дотор сэн дээр нь тоглож наадах лмар сай- 100 бухал өвс хурзалаа. хан санагдсан гэв санана 45 вм. үр- Сурагч Г.ТАНСҮХ 1 лсап Буйрын тэт захаас погоо Баг гчориинлгий байгач. Бид ИУуу- -ХИЛЧДИЙН ДУНД ЛАлЛ| яв хашин авс шинээ өв» Шионер, рын захад зургаа авахуулж, дуйгийн хясаа цуглуулж, завнар сэлж, усанд Эх орныхоо дорнод хязгаарт зр алба хааж байгаа хил- “Тони |гкиа шан банн Банианаан” 11 811Н 87 НО, 7рагчдын тоирон ая эгч нар Сиднийг баяртай угтаж Сүү рууд», хийлэх хил», «Энх тайван» 5 тдээнийхээ дээжээр дайлал. дуунууд, «Гачанц», «Иаадам», «Орос Орой нь бид хонь хсотдуулж, ЗЭ ардын бүжигэ-үүдийг дахин тоглуулж, ишиг ялгаад БОНЦЄртоо тоглов. Бид- авьяас чадлыг маань гайхан магтаж ний дуулсан Дуу, бүшсэн бүжиг мал- байв. Бид ахмад хилчин Идэрийн Пл- чин Зундуй туайн суурьт улам Ч хол лам гуайтай уулзалт хийв Палам юм. “| гуайбцдэцд «Хүнд сурсан ом бүхэн Сурагч БУДЖАВ эрдэм» гэш онцлон захилаа. - ---Э) тайран» чуулгын сурагчид ЭНХ» ЗУСЛАНД Сурагч Н.АМАРТҮВШИН Надаа» бүжих бүжиж байгаа нь. Аяллынхаа маршрутаар Дорнод аймгийн «Энх» шионсрийл зусланд ДУУЛГАНД УРГУУЛСАН ЦЭЦЭГ очих байлаа. Бид тэнд очих-гэж тун .. НОйиот НїЧИЬ16(49 Г (32 ТОР Їүсэа Ё: Өндөр насныхаа тэтгэвэрт 2 ! Хзээзэ тарсан юм ба? лзэр өрсөлдөгчөө Уул нь би терсен едрөөр нь Аавыг минь шатар САН ныг гээ Энэ өрөг Утас ч гэсэн пвуулж байхсан Өвлийн МЭХ нь ингэхэд Аваргын диплом таван удаа Аль хороололд байдаг юм бэ? хүртээсэн юм! н онолоос Өгч явуулах илгээлт дазраэ суралцанд гэж! Аймаг сумыг нь хаача гэж бичих 5 Ач гуч нь дандаа мэрийн явдаг " вэ Аавынхаа тэр шатры Уул нь би хаягийг нь мэдвэл Уулзан, ууллатлаа захидал бичихсэн Өвлийн өвөөгийн гэрт нь нигэхэд, Эмээ нь лав байлаг байх даа! Өөрөөс нь бас ялгаагүй Эгэлгүй пизгэн буурал байгаа даа?! Уул нь бн эмээтэй Нь уулгвал Усыг нь Ч гасзп дөхүүлж өгєхсон Өвлийн өвөөг ингэхэд єр нь Хэний хан тэж нэрэлдэг юм 0эз7 Өөрт нь олгосон паспорт дээр Хэрхэн яаж бичсэн юм ба? Өвлийн гэдэг опог нь юм уу? Өвгөпл гэдэг пь пэр пь юм уу? Марайхаас бол урагшаа Ё Тань алхаад ирэх, Танайхаас бол арагшаа Хорь алхаад хүрэх Тэр зайнд Нарийхан горхн байдаг юм Тэнд заавал Цайз хүүхдүүд очдог юм Горхиц дээгүүр пумлаж тавьсан Голын дээрх шиг Гүүр байхгүй Горхийг гатлах плкь онгоц Гол: мөрнийх шиг ид байхгүй Багачууд бид горхийг Алхаад гарчихиа Бага дүү нар арал бөөр Харайгаад болчлхио Аав минь одор бүр шатар нүүнэ. | ТОМЭЗГЭЭ бол тэврээд Д. ДАВААНЯМ Арыт” “хангай, өврийн халгай хөлөг ОРгзэ бол оргоод ЗУРАГ ДЭЭР: Пеов”п шог бОлНО Анаашаа бол сугавчлаад Д. Чаргалсайхан. Адуу мал, тэмээ хонь нь шатар Ар араасад ховорсєн ф ї -- Ахаа| Ах аа! Хүүд Умаа ахаа гэсэн нэгэн жаалын сандар- ФГ050 бияно л нв дү 22-27 11, 7АЛ Аав минь намар, овол, халар, зунтай. (2205/100 урагшаа үл тасарна шиш! т Бие биетэйгээ цем » халз таглс Үүгын - : маа ? влалтоглонО Эвтэй сайхан тоглоно сап дуунаар сэргийлэгч Умаа ЭР- Ухаант аав минь өдөр бүр шатар Аав, зэжийн хүүхдүүл байна. гэн! харлаа- нүүнэ Ажилсаг олон дүү пар байна Унага, тугал, хурга, ишиг, бас ботго. Горхий дээгүүр харайх хүү нь болно Эвгүй юм аа “Уул усапдаа угаас зохицсон ол дэзгүүр алхах сарлагууд нь бэрс болпо Тусгүй юм аа Ухаант аав минь улирал бүхэнтэй Н Сайхал гүүр хийе гэж тоглоно 7 3 “2109:132:49 гаон Санаа шулуудал ажиллаа Ш Намар- зуугы. налгар сайхан цагт Банз модоп гүүр Тавнад мипий аав Балр хөөртэй байцгаалаа бяцхан хүү амьсгаа давхцуулан -4 Ахаа «Ч» ахын хашаа, бай- шин цом цоожтой байтал байшинд нь хүн срчихсой тонголзож бай- гаад юм аваад гарлал Манай энэ хавьд ёр үзэгдээгүй нэг хачин хүн гэхэд сэргийлэгч хүүг да- гуулан эргэлээ. «Ч»-ийн цонх Найман совхиїс дорвон зүгт хүүгээ Баглчууд бид горхийг 1 Наранд хүрэн болтлоо шарсан түлхэнэ Гүүрзэр гатлах боллоо нээгдэж нөгөӨ хүн бараагүй Иааш цааш нь эвийг Нь олж миИпиї Бага дүү пар ч биднийг арилтээ. Сэргийлэгч түүний хой- вав Дагаад явах боллоо ноос мөрдлөө. Өмпөх автобусыг Нарийп хуваариар бэлчзэр Тэмээгэз бол хөтлсод гүйцэж очтол түүний өмнө явсан - 9 8. А тохируулан түүлэ. Тэргээ бол жолоодоод автобус хүнээ буулгаад хөдөллөө. Тэ л лсын ууланд “наашаа бол дагуулаад Ч 1 хү! мөч Дув дугуй нар пургн СЭ ауВАНин ЗДВДНЫН Аав зэж минь харсан ч журмаараа ё -- Хүүе ах ай, тэр хү Нарны алган шаргал цацраг “205 “Бидний цуваа байна гээд пиопер 1ТНаргалсайхай « -Наймап зовхисыг гийгүүлж Төргээ (хонь, ямаа) ойролцоо Хойшоо урагшаа үл тасарна сэргийлэгчийн. гараас чангаан байгаагаар зурав байрлуулан дагана. Бие биетэйгээ цем урагш тэхгүүлэв. Бөөн юм үүрсэн Тэгснээ морио, өнөө бэрсээ түлхэнэ. Эртой сайхап тоглоно Тэгш сайхан уул усанд хүргэнэ Өвлөөр бол шатрын нүүдэл өвөрмөц тэр эр, хүн хүнээс айлс бултан байшин тойрлоо. Сэргийлэгч бу- “Тэр париыхаа дор өөрийгээ зурав. Намайг байгаа болохоор ээт минь байх учиртай болно 8! 2 сад хүмүүстэйгээ холбоо барьж 4, Ї Ээжийгээ: зурлаа. Өнөө олоп хүүнүүдээ иемер газар хулгайчийг мөрдлөө.. Гудамж Намайг хөтөлсөв эзшийн хажууд : түлхгнэ хөндлөй гармагц түүнийг гүйцэж азв минь байх ёстой. Өвөр голдуу бэлчээр тэрэг тэмзэ зогсохыг шаардахад, ? : МАавыгаа зурлаа. барсэзататий , -- Хүүс. ах аа. чулуу тэл ? . хүү хашгирав, Зальт этгээд гар “Өврийн минь аав зид Ба ажлаар Өрөөллөлс нүүдэггүй морио зүүн Су : ) : 32 Зай хангайд дөхүүллэ. 2 -У/: “М таа чулуугаар зэвсэг хийл: яЯвс- 1 | ес алан О0У Егуниртай Шатрын нүүдлийн нарийн ухааныг 17:22 хад ЇГ Еэсгэургэх: аав андахгүй мг ӨЛ За буйд 2877 наа хүүгийн хурц хараалаас пуул Ё -Ё блөө, эмээ минь байгаа болохоор | Шаг. дуг, цол мал алийд нь ч 5 Бор БУХҮЛДЭНЛОЙЭОГ си Өргөвр түмэн мннь камт байх ёстой алзахгү 3 С ! --Ї Бүгдийг : 5 Шаагисан бороо, цасан шууцалла "Тапай” яг” хажуухантай газар унаж хурган дотТОрТай : “Дур дугуй нас зурав ТӨг2200 сандрахгүй Айлд ирзэд буужээ гэл дээл, үнэтэй гутал зэрэг зүйл | 06 2 5 тНалрын улшТЛУЛАЖҮР ДАДРЭХ ” “Шалаанд орж шаваагаа тулан бас Адуучны хүү лриї. задран дэлгэгдлээ... Иргэнийхээ үүргийг пэр “төртэй гүйцэтгэж сайн үйлс бүтээсэн пионер Д. Жаргалсайхан нийсла- лийн 50 дугаар сургуулийн 5-ын «Бэ» ангийн сурагч юм. 2 ? байгаагаар зурав. заж Э ёс . « Хах: апраа өрсөлдөгч нь ү Арвай тийш вь бэлчээжээ гэж Тэр нарны дор мипий З/ЕсЧДаН 447533 д6ай 2 тарна . Ахиад бас хэлэв ун шин 5 в ын онолоор өрсөж Тэмээчнийх юм уу хоньчных юм “Тэгш сайхан шаргаж байгаагаар 4 Хариилаав/ отр цүүнэ уу? 5 зура Харсаар байтал аавын онол ял Тэрийг нь сайн мэлсэнгүй гэж т 12 тоо тариа Хууч дэлгэп нэмэр. бууллуулдаа. аавын Тэгэхээр хоёул эзндэзсээ 5 Хар Дагааэ, БУ СО раүэс хоцорно. Тэр айлд очьё гэж Заавал, шатарт ноёп байдаг, тэр Хуруу занган ярив. г : үнээ!!! - Голын чулууг эвлүүлэн “За тэгвэл аавын өрөг хаапа Гэрээ барьсан айлын 1 Ь нь байнаа? Гадаа чь бид ирэв. Дд! Загал буурал морь ньюм шүү, Талып чулууг цувруулап ШИЛ 11 үнэмшээрэй «авар хоптуу сүргээ Зэв гарган аяраас даласуугаарад Нэлчээснийг нь алив. Зан ХЭуН7ЭцЭий Шошго гээ. Малаа. дагаад лЯвсал шВ “Эгэл морно аав ландаа магтана Малчны өргөө азгүй байв, “-Өцэ нь загал буурал Мал нь даан Ч олон юм Бий шэн д На срстойгоо Манай нэгдлийнх мөөн мо! 1981-1982 оны хичээлийн шинэ шилийг тохиолдуулан Улаанбаатар хотын цагдан сэргий- лэх газраас бүх төрлийн сураж бичиг, цүнх дүүрэн бэлгийг | пионер Д. 7Каргалсайханд гарлуу- ав. Пчозер Жаргалсайхан сая хон бас бусдын гээсэн мөшйр олж Согшдаа авчирч өг ээ. ин- гэ 2Нашалсайхан хүү пионер хүний трхем сайхан алнарал ха- руулсан юм. суухгүй Тавай хошуу малаа | С. БОДООШ р шини ипинишинииэ зүгээ чив Г-1-1.. Эрхлэгчийг С. НАДМИД - ИНДЕКС--14140 | Онийтад. хэвлэв. 0-------- 12529 1981 ОНЫ ёс0үгээ) сайн 12 2 БЯМБА НАЙРАМДАЛ-ДРУЖБА х СОМЭАСШЛЛВЛТЛИЭ 9 їнэ 10 мото НАЙРАМДАЛ--ДРУЖБА аэшэээин | УРАЛДААИД ОРОЛЦООРОЙ! Эзэлэлээхэсжэхээээээээээээээээиэхиимиээ фглэээ----эшшиы- (Үр 1Гя11гҮ17 Ву Өэ--- ! 10) (лс ВХЛКЗЭ. “эрлэхэн «ОРЛЕНО 1»-1 1 ХОрлёнон» яма Тайнсаррооны Вид зөвлөлтийн тансаг сай. ан хай байгал ШИЛЧ тай Хар далайн эрэгт танилцаж, элээд зүйлийг мэдэ айлаа. Орлбионт ҮаЬ сатт : “Ч БОЛ С0 ц 1960 онд байгуулагдлээ: дохпогд| ! пөхпогдсон эйлэл Орлбнок нь пионФрийн . «Комсомоль : ажил болгон, бүхц «Солцсчлая», ОНИЙ», ануларлыг татах опөрмөц БУЛБэр «Стремительная» ул: то!, үр дүн сайтай болдгоороо их | ГАР ЗУРГИЙН бүлгэмтэй. Бид «Комсомольскцй» 2"ЦО9г юм. Зөвлөлтийн комсомол. бүлгэмийн чЧДдын ямар чан Ё : бүлгэмийн «Олемть- гэдэг вурга майл Зиндаа ий Ни өр УРАЛДААН “молын байгууллагын Ч8лөоЛӨГЧИД- (ролбдог чанар бидэнд ондор сэт- їл хил байна. СЭГДЛ торүүлл: «үлгэр дууриал МХЗЭ-ийн 60 жил, Монгол оллоо, Ард Улс, 8СБНХОУ-ын хооронд найрамдалт харилцаа тогтоох ту- їомсомолчдын | РТ”ТТ7аТэчэүаргэ арпин баялаг туршлагатай. || 1 Х.. 7-4Р- Түүдэг гал тойрон сууж хүүхэд » лагерьтэил болгой өөрийлхөө тухай танил- «Орлпокт» танилцсан «тайз хай хэлалцоэрт гарын үсэ зун х өнд уламжлалтай. цуулсан эхний тэр оройгоос Орлё- хїрилүанй БЭ лНӨЭ” “дар ны б0 жилийн түүхт ойг тохцох, Л сайхан «Ор- нокийихон найз Нөхөд болцгоов, ир АЦан ООЛНО. дуулан МРТУХ. МПБ-ын Топ АМ, БАХРУР ЫН БН Эвлэлийн байгууллагын “ажилд «Орлёнок, орлёнок наш Зөвлөлөөс хамтран манай орны БНПАУ, БНСВУ БНУ д3 СЧС туршлага болохуйц олон “сопир- Верный товариш..» гэж үе срөнхий боловсропын дуйд сур- . ЗиЖЛЫ “АннЧ холтой ажил өдөр болгон зохиогд- ТЭїГИЙн Олон нөхөдтэйгээ Дуул гуулийн 1--8 дугаар ангийн пио- төлөөлөгчи бал х угаар ХУ адарч бүжиглэж байсан огжилтэй сай- нєр сурагчдын дувд гар зургийн Дд сурагч- уралдаан зарлаж байна. Уралдаа- Ү “үч 39 Бид ВИМАТЗ КА 5урт4117 хан тэр өдрүүдийг бид хэзээ ч б дын эвлэлийн лыг лах ) Олжахсулланг: талаар «урла: ажлаараа МХЗЭ-ийн түүхэн цьэЭНүуЛцЭХДГЭилЦШшИЛИ | ТЭ нлрдөричиэд га судалн, төрөлд бүрийн ажлын рнй” зэмалый “ЦБы бн Дархан хотын Мөнгөнтуул охип: “сЬрБанцэ ан Л иын хэлбэрүүдтэй танилцлаа. Энэ се- ХРЛСЫН босархллой тяжил бэ) БЯ ТИ: гуулүдал Ч Гар зургийн уралдаанд манай оролцож олон орны ! олсон уулну, дунд орпы ерөнхий боловсролын дунд Ё---ыы » 2 Н8 “Уулын Ы юм. Улс торийн дууны нхнаадамд ӨЯЛДаг .. «Найрамдал--друлба» р өхөдтэй! залуу. «Миний нэр--ХЗЭ» «дуу дуулж ЭКИПажаар «Орлёнокийнхоо» СОУКАРДЭН БЭЛТГЭН аДЖ аны ийн 6 Ад сурагчид оролцох бөгөөд бүтээл- чуудын эвлэл 5 алгын Чэ манай баг гурав дугаар байр эз- туршлагыг нэвтрүүлнэ гэж лярїї- дээ. Монгол-Зөвлөлтийн ард түм- лаа. сэн, “шийслэлийн арван жилпйп Дом Хүрэл мсдаль хүртэв.Бид зус- ний найрамдал хамтын ажиллагаа 28 дугаар сургуулийн 10-ын «Б» лапгаасаа 25 км-ийн явган аялалд Ийнхүү манай эвлэлийп бай- МХЗЭ-ийн түүхэн замнал, эх ор- шигийн суршч (Д. Хишнгбуяа, сарч Зөвлөлт орны үззсгэлэнт гууллагын төлөөлөгчид үерхэл, ныхоо социалист бүтээц байгуулал- хотын долдугаа УЯИ, сайхан байгальтАйЙ | танилцсан. Нөхөрлөл, эв найрамдлын хотхон тад МХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд ШиИЙКӨэм«Бь авгий р го8А9 Баатар хот Москва, түүхт Бага Орлёпокоос МХЗЭ-ийн 80 жилийн дрбл(он, гавшгайлж байгаа тухай ! н Сурагч Н. газар--Новороссийск, олон улсын ОЙ угтсан айги, сургууль, аймаг, ялангуяа илгээлтийл ззэн залуу- Уунд, чарт Ант уулзаж ярилц- ямралтын төв Сочи хоттой танил: хотынхоо эвлэлийн ажилд нэлт- чуудын ажил, аемьдрал, МХ гнны . хОрлёнон»-т болсон цах аллалд оролцсон минь хэзээ РҮүлэх туршлага арвинтай иржээ, ЗЭ-ээс шиперийн байгууллагад 83 лтынхаа тухай ийгэж ярив. ч Бйртэгдэхгүй: Я. СУМЬЯА 2 үзүүли: байгаа халамж, ппопе- рүүд МХЗЭ-ийнхээ. 60 жилийн ойг сурлага, хөдөлмөрийц өрнүүн амжилтаар угтаж | байгаа сэрэг сэдвийг өргөн хүрээтэй тусгай усан ба харандаан будаг, гуашь. тушь, нүүрс, бусад материалаар зурис болно. ! Зургийг 30х40 см-ээс багагүй |! хэмжээтэй цаасан дээр зурж ард нь бүтээлийн цэр. зураачийн! овог, нэр, нас, аль сургуулийн |, хэддүгээр ангид ямар сурдаг ту-| хайгаа бичиж 1981 оны 10 ду| гаар сарын 15-Ны дотор монгол- телевиз, сургууль хүүхдийн нэвт- рүүлгийн редакци Уралдааны Ко- мисст гэсэн хаягаар ирүүлнэ. “Уралдаанд амжилттай оролцсон сурагчдын бүтээлийг дараахь байр залүүлэн шалгаруулж шаг- нана. 1 байр 1--1982 олд ЗХУ болон ах дүү социалист орны ПиОЧе- рийп зусланд амрах урилгаар П байр 3--Олон улсын ПиоНе- рийн «Найрамдал» зусланд амрах урилхаар | БАЙР 20--Диплом дурсга- лын зүйлээр шагнана гралдаанд идэвхтэй 23:29 Хурагндын - бүтээлээр үзэсгэлэн гарга, хүүхдийн ха8 лэл, толешгзийн 8 нвтрүүлт ээр сурталчил!а. УрРАЛДААН зохион комисс БАЙГУУЛАХ Оюуныг дэлгүүрээс талх аваад ирэн явтал хэн цэг нь түүнийг дуу- дав. Эргэж харвал Бат гүйж ирлээ. --Найз аа сайн уу? Ээж, надад шинэ гутал авч огсон. Гоё байна уу? гээс гутлаа харууллаа. Өөрт нь яг таарсан, үйзхээр Хоорхөп гутал байв. --Гоё байна гээд инээмсэглэв. Хэд хоногийн. дараа дэлгүүрт ороход гутлын тасгийн дэргэд Бат зогсолс байлаа. Оюуныг харсиаа нүүр нь улайн, толгойгоо илэв. --Бат аа чи гутал авах гэж бай- гаа юм уу? гэїн Оюун гайхал асуун --Тийм, Үгүйээ,.,. Би... би ногоо гутлаа урчихсан гээд... доош харав. Нөгөө гоё гутал нь уй Буураа ангайн, өнгө нь цайгаад. тайигдам- гүй болсныг хараад Оюун нүдээ том болгоп толгой сэгсрэв. Чулуу ошнглөснөөс зайлахгүй. Оюун «Бат маань гутал хэрхэп үйлдвэрладгийг, худалдан авдаг мөнгийг аав ээлс нь. яалс, олдгийг мэддэггүй том байхдаа» гэлс бодлоо. Маргааш нь Оюун найзыгаа да- гуулан гутлын үйлдвэр дээр өчлөө. Үйлдвэрийнхэн тэднийг баяртай хүлээт авч гутал хэрхэн бүтдэгийг нүдээр үзэх сайхан болом олгов Эхлээд оёдлын 135 дугаар тасгаар орлоо. Мастер Гапчимэг хүүхлүүдэд: --Бид хүүхдийн 5--6 төрлийн гутал үйлдвэрлэдэг. Гутлын үнд- сэн материал нь шивро,хром юм. Туслах материал нь утас, пүү, олом зэрэг болио. Энэ материалыг гадаа- даас худалдан авах буюу дотоод- доо үйлдвэрлэж бэлтгэдэг. Гутал 20--21 дамжлага дамждаг юм. Манай тасаг өдөрт 600--700 хос . гутал оёл нормоо 100 хувь бие- зүүлдэг гэж ярилаа. Гүйцэтгэх тасгийн алсилчин МХ ЗЭ-ийн гишүүн Б.Алтанцэцэг --Манай тасаг 48 дамжлагата! өдөрт 800 хос гутал үйлдвэрлэдэг. Сурагчид ногооны талбайд Улаанбаатар хотын ажилчны риалсан төмс, хүнсний ногоо ху- районы 41 дүгээр сургуулийн пно- рааж | а- вер сурагчид шеф Төв аймгийн нэг- ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийн хө- дэл дундын ногооны үйлдвэрт очиж ажиллажээ. Одоо тус сургуулийн тар, пиопер сурагчид 20 га талбайд та- нар. гтз ётЛ тотл 2 1 ШИ ММ шиш) АВ,ЭЭЖИЙИН үЧ Хүүхдийн гутлын өнгө үзэмж, ча- нарыг сайлмруулахад анхгардаг гэлс ярилаа. Гутал хийхэд ямар их цаг, хүч, хөдөлмөр, материал зарцуулдгийг Бат, Оюун хоёр сайн ойлголоо. Гоё сайхан гутал хийдэг ах эгч партаа баярласнаа илэрхийлээд харьис явахдаа Бат бяцхан чулуу тааралдсал ч тойрч явааг хараад Оюун хичнээн их баярласан гэж санана. Нийслэлийн 47 дугаар сургуулийн 9-ийн «в» ангийн сурагч З. МЯГМАР- СҮРЭН 19 дугаар сургуулийн 9-ийн «в» гийн сурагч Ш, СҮРЭНЦЭЦЭГ ан- делморийн сайчууд 8-ын «Вэ» ав- - гийн сурагч Ц, Бямбадулам, Т. Баа- Н. Эях-амар, Л, Эрдэнэтуул || звлэлд /нр ТУХал сургамж болж байна. Хоёр дахь Эхний цагийн хичээл завсарла- лаа. Зуны амралтын сайхан дурдат- гал сэтгэлзэс нь хөлдосгүй хүүт- дүүд хаана, хэрхэн амарснаа ярьц- гаана. Бид нийслэлийн 8. їилийн 4 дүгээр сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн сурагч Д. Чулуунбаатар, Д. Гомбосүрэн, Ч. Дашцэрэн нартай уулзсан юм. » --Зуны амралтаар шинэ юм үзэж, улам бүр ухаажих шит бол- дог, Талын шөнө, талд нар. манда- хыг үзэх надад хамгийн сайхан са- нагдсан гэж сурагч Д- Чулуунбаа- тар ярилаа. Тэр энз зун Сүхбаатар аймгийн «Соёмбо» пзгдлийп адуу- чин ахындаа амарчээ. Адуу манаж. вглөөний нартай морин дэл дээр золгох, яг л адуучин эр шиг хүл- гийн хурдаар давхих нь хүүд “мар- тагдашгүй Сэтгэгдэл үлдээжээ. ас Чулуунбаатар малчин ёх 9 нараасаа их зүйл сурч бас ажилд 1 тусалжээ. БЁЛКЭЭ маллах, Чөдөр. хит зангидах, морь уургалах, морь ту- ших зэрэг олон зүйл гэж тэр ярьж байна. Сурагч Д. Гамбо- сүгэн «бич бас хөдөө амарсан» гэж ярианд оролцлоо. Тэр Булган, Архангай аймгийн нутгаар геолб- гичидтой зоригтой гесз чийн явсан замаар шинэ зүв, хай, үйлдвэр цогцолдог. рг энэ хүү ирээдүйд алдартаа догич ч болох юм бал үү? юу сурав? гэхэд --Малчид бүр зу лийн бэлтгэлзэ базааж баЕ өвөлжөөнд нь Та - хадаж сурлаа. Хойтон дахь - амарва гэв. Энэ үед хєєёїлү- цагийн хичээл орох хонх Дууг: Завсарлагааны ХЭДХЭН иг, болсон энэ зүванд бид сэтгэл намжтай үлдлээ. Хүүхдүүд Ех с:л сурчээ. ЗУРАГ ДЭЭР- Сурагч Д.Чулуунбаатар, Д.Гомбосүрэн, Ч.Дашжигтот ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зурагт Зйанай идэвхтэн сурвалжлагч Д.САРАНТУЯА үгээ аних НИЙСЛЭЛИЙН 1 Намар боллоо. Хотын гудамг-ны | хоёр талаар ургасан саглагар мод- 1 нуудын шарласан навчис ганц нэ- гзэрзз унана. Хүүхэд багачууд ёг- лөө эртлэн босож сурагчийн шиз шинэхэн дүрэмт хувцсаа өмсөөд 1 шинэхэн цүнхээ барьсаар сургууль- даа яарна. Тзнд тэднийг бас л ши- нэ анги, шинэхэн ширээ хүлээнэ. Будагны үнэр нь ч арилж амжаг- ї гүй тийм нэгэн сургуулиар бид ор- лоо. Нийслэлийн 8 хилийн 68 ду- ! гаар сургууль. Захирал Дааданхүүгзэс, ! -МХЗЭ-ийн 60 жил, Ардын бо- ловсролын байгууллагын 60 юии- лийн ойг угтаж ямар ажил зохисс: ! байна вэ? гэж асуухад: ї --Манай сургуулийн захиргаа ! энэ түүхт ойнуудыг угтаж олон Ї төрлийн ажил зохиож байна. | Сурагчдыг амарч байх хугацаанд нь багш, ажилчид, эцэг зхийнх нь | гараар цогцлон бүтсэн сургутлийн- ! хаа шинэ самбар, булаяг бид хүүх- дүүдэд хичээлийн шинэ “жилийп. ! эхний өдрөөс танилцуулж «Бүхнийг шинээр нь байлгая!» гэсэн уриа дэвшүүлсэн. Бусад сургуулийг бод | вол манай сургууль онцлог талтай. Мин тус сургуулийн ихэнх су- ар гэр цэргийн хү с юм. Ї Иймээс бид «Мєнх хураа, баа- тарлаг үйлстэн» гэдэг зурагтсам- | бар гаргаж, хүүхэд багачуудыг ах- ! мад үеийнхний хувьсгалч, дайчил уламжлалаар хүмүүжүүлэх ажлыг | өргөн хүрээтэй зохиож байна. Мон гэсэн сэдэвт ажлыг зс- н “ОН явуулдаг. Энэ нь сурагчдыг элсэхэд биеэ бэлтгэхэд нь Энэ жилээс эхлэн манай сургууль хо- дөлмөр амралтын зуслан байгуулж ! Тв аймги Баяшчэадааг: ХйВыы “САА-д 120 пионер сурагч 3 зэл- ээр ашиллан малын евөлжөө ха- нэ? субгуульд тссор Ї шаа 1-ийг барьж, 4-ийг тсҮЕ- 1 жууллаа гэв. -Бид тэргүүний ииснер суг-г- дыг. урамшуулах, мен зх үйлдвэр. хөдөө аж ахуй, байга байдалтай танилттулах сорил енгөрсєн зуны амралтаар «МС ГОЛЫН САЙХАН ОРНООР» с- дэвт тойрон аялал зохиосон 5 Энэ тойром зязазад бапп орслтшєож У. Эрдэнэт Б застж тє үйлдвэр аж ахуйн газ нялцав гэрэл Зугс тийн Уулын баясүу тын ажилчнд, зєвл тиилтнүүдтэй хул , Мөн Булган. Өверха аймгийн зутгаар малчид, хөдолмєогчлод ХҮТЦ нх хурлын їшийдэ талчдан. концерт тог С хуулсан нь тэдний талархльт лээлээ. Одоо манай суггүүль 8 аялагчдын авсан 80 г зураг, 30 гаруй амьтты молийн үзссгэлэн | байгуу Сайва стэк охичзэлийн Г. Гэдэнпилжжээ бидснд ЯГт Тус сургуулийн хохт Є3 дэлийн 17 дугаар бүлгэхэйл лөлийн (туршлагыг 3 Улзанбаатар хотын тэггү тэм болох зорилт тавин байна. -ЧЭРЧ 4 тээврийн 30 дугаар бээ: олон өгөөмөр сотгэлээр 13 юм. Тэдний туслалцаа 9 сургах. хүмүүлүүлэх ёжйлл 4 ) (д АА ! ! и (50 л ин өх өнж ин нь «лб өм л ны Өсса өн МВЫ өм ӨМ өөө ион юм) ШоНЫЭ ӨннЫ нэн 68иөн 8МЫ Өвс мын на вм ө-. хал үүрэг гүйцэтгэдэг ГЭЖ 102 сургуулийн хамт олон бэю” ярьж байва. МУНС-ийн эчийн (авга хайгуул хийв, тэдвнн ажилд тусалжээ. Уул. тал, ов хєв- чвөр хайгуул хииж яваа вөцвгсЄч, огчид шит хүж болох юмсан гэж тэр ярьсан юм. Ксолст- ХАРИУЦАЛГА УУ, ХАРИУЦЛАГА УУ? Зөв бичих зүй. үсгийн дүрмийн зөвийг Олж мэдэж Ссев бичих чадвар, дэдлэа сайжруулья гэсэн су- сонирхолтой ХҮҮХДҮҮД ЗЭ! ӨНӨӨДӨР БНД «СОНИРХОЛТОЙ УУЛЗАЛТ» ----5н--ы-ыгг... ОНИРХОЛТОН УУЛЗАЛТ» БУЛАНДАА ХЭЛ БИЧГИЙН УХААНЫ ДЭД ЭРДЭМТЭН, 30- хү ХМОЛЧ, СХУХИЙН ЭРДЭМ Шинжилгээний АЖИЛТАН Ш.ГААДАМБА , ГУАЙГ УНШИГЧДЫН ХҮСЭЛТЭЭР УРЬЖ ОРОЛЦУУЛЛАА, салс ЧМБЛИРШиЛЛЭЭ ЛЭ ДОЛДУГААР АНГИЙН СУРАГЧ М. МӨНХЦЭЦЭГ, Л. БОЛОРМАА, П. ЭнхмАА, 8-ДУГААР АНГИЙН СУРАГЧ С. БАТСҮХ НАРЫН ОЛОН ХҮҮХЭД МАНАНД ЗАХИДАЛ ИРҮҮЛЖ Ш.ГААДАМБА ГУАЙТАЙ УУЛЗУУЛЖ ӨГӨХИЙГ ХҮССЭН ЮМ. ТЭД СОНИН ХЭВЛЭЛД ОЛОН ХУВИЛБАРААР БИЧИЖ БАЙГАА НЭЛЭЭД 2ШЭЛЭЭД ОЛОН ХУВИЛБАРАЛР: БИЧИЖ БАЙГАА НЭЛЭЭД ҮГСИНЙГ ТҮҮВЭРЛЭН БИЧИЖ АЛЬ НЬ ЗӨВ БОЛОХ, ТАЛААР ЗӨВЛӨЛГӨӨ ӨГНӨ ҮҮ? ГЭЖЭЭ. ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! ТА НАРЫН ХҮСЭЛТИЙН ХАРИУД ЭРДЭМТЭН ЗОХИОЛЧ Ш.ГААДАМБА ГУАЙ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА. З. Тавилцуул гэсэн үйл үгийн үг бүтээх үндсэн --лага, -гао| гэсэВ хоёр єер дагаврын аль алнныг тал- тан үг бүтээх, боловситой учлр бит- лэг нь буруугүй ни. Гэвч помын таншлцуулга, үзссгэлэнгийн тавынл- цуулга гэх мэтэд --лага--лга даган- рРЫГ бишь --га дагаврыг салган (үг бүтээж хэвшсэн тул эйз тохиолдолд танилцуулга гэж бэчих нь илүү зав гэж, хариуцалга гэх биш харшуцлага гэж Тус тус бичих нь зүйтэй. Учир нь энэ үс санаа--ч--Л-га буюус- вэд санал--чил--га гэсэн бүтэцтэй учир знд «-га» «санаа- Ччилэ гэсэн үйл үгийн үндсэчд зад- гаж бүтээжээ. Гэтэл негсөо харнуц лага гэдэг пь хариуц--гэсэн үйл үгэнд--лага дагавар залгаж үүсгэ- сай үг узраас ингэж бичих нь зов. Үүнийг хариуцал--гэсэн эр үгэнд --са дагавар залгасал гэк болохгүй. Учир нь --лга (лага) дагаврыг үйл үгэнд залгана. 1Кишосэ нь уна--лга --уналга хесөг турш--лага турш- лага гэх мат. 5. Газарчилан гэх бїйш, | газарч”: лав гэж бичих нь сөв, Учир нь газарч гэсэн нэр үгэнд--3 дагавар залгаж «газарчал» гэсэн үйл бүтээнэ. Түүн дээр нөхцөл үйлайн хам хэлбэрийн --й нөхцөлийг зал- гахад, эийрэглэх эгшиг шаардах учир гээгдэх эгшгийн ёсоор --«М» -ынь гэрдэж --Н-ИйН өмнө Л мийрэглэн тазарчлав гэж Ончиэ. 6. Шуугиш гэх бнш, шуугьж гох бичих нь зөв юм. Учир пь уул үгийн үндэс дац зоолєй гийгүүдэгчзэр, төгс- сон («шуугь--гэдэг) үг мөн богоод түүнд (йлийн зэрэгцэх хэл- «монхож» ГэнӨлЕГЧӨЛ эзр -үйлт нэрийн өн- д “3и-Нд нөхцөлийг ! заар бичихэд хүрвэл уулзруу уулаад, :| явлаа гэх мэтээр бичихэд хүрч бэрх- 3. Тєнд үгийн Чэ: үсэг рэч уламжлалыг инчет. - ва. Цэвэгмэд, Читэд, Зэтво, Цэгвэ, гэх шэтээр зарим хүн овог пэрзэ байхад аан Ринчип,--Рэнцон, | Эрэнцоп, Данаг. Дулам, Чимпдь Зэвэг, | Ца- БЭК, гэж сэргээр бичдаг болжээ. байдаг. 4. Үгийн гарал, улаатилалыг хар- галзвал гараг гэж бичих үндэстэй боловч «даваа гариг» гэх мэтзар бяичиш санцгжээ. 5. Бүтээгдэхүүн, өгүүлэгдэхүүн, еєгүүлэхүүн, суртажуун гэх мэт үгс нь угтаа үйлт нэрээс үүсэлтэй уч- раас зүй її» тэдгээрийн х--гийн ём- нох зєшгийг гэахгүй бичих үйдас- тэй атал одоогоор АБЯ-ны хэмтэапд шурамлац хэрэглэн байгаа Х Далх- шав. Ц.Цэрэвчимэд, «Зев бичих зүйн толь УБ. 1974» гэсэн толь бичигт өгүүлэгдхүүн, өгүүлхүүн гэх мэтээр бичинс нийтлүүлсэн улир сурагчид түүгээр журамлан бичин. байга. Гэвч ийлхүү х--гийн өмнөх зэгш- гийг гэзж бичих . үсгийн дүрмийн зүйл байхгүй учир хойшид чухам яаж бичвэл зохихоо бүрмесон шийд- варлэх шаардлагатай юм. 6, Аливаа юм. хүн, орон байранд хамаатайг заасан утгатай үг үүсгэх --хн бүтэцтэй дагавар байгааг сүй нь Ццаад--хи- цаадхи. тэртээ--Х-- тэртээх, гадал-|хь--гадаахь гэх мэтээр бичих нь зүйтэй юм. Учир нь хч--дагавар эр үгэнд гийгүүлэгчийн дараа орвод давхар зоолрүүлж «цаадхи» гэх мэт бичлэг. тэй болох ба «тэртээх», гэх мэт эм үгэнд эм үгийн бүх гийгүүлэгч Цөм пооланд тооцогдох тул--х дагаврын ард. “вэ, бичих шаардлагагүй. Хэрэв энэ дагаврыг эр үгэнд эгшгийн дДа- раа бичвэл дан сөөлөн | гийгүүлэг- Чийг тэмдэглэдэг ёсоор . «гадаахь» гаж сөөлний тэмдэгтэй Ойчих нь сөв юм. Гэнч зарим тохиолдолд эйэз дага- вар урдхи үгийн өгөх оршихын тийн ялгалын тохцслтэйнийлж «дахил» гэдэг үг үүсгэсэн учир «дэлхий-да- хин» (угтаа дэлхийдхэн гэсэн утта- 20) гэж, бичиж заншжээ, » Сургууль уруу, уул өөд гэх мэт зарим дагарар үг биеэ даасац байд- ааа алдаад --руу үүний хувилбар луу--рүү. --лүү) гэсэн чиглэх тийп ялгалын нөхцөл мэт болсон гэж үзээд сургууль уруу, сэр--Хүү гах мэт бичдэг болжээ, Гэтэл эдгээрийг зүг чигийн тийн ялгалын нохцол гэл бүрмеөсоп тогтоож чадаагүйн доэр-- өвд гэдэг дагавар үгийг үүний! ди. энгэрээд ралтэй болох юм. “Иймд эдгээр дагавар үгийг тийн . мохцол | 1 тах болголгүй дагавар гэш үзэж уул сод, гол уруу, мол- , ой уруу гах млтзэр бичих нь охистой гэж би хувьдаа үзэх Төаасил бачсан зороотэй бүхий : ч “хэрхэн Чи ) и) уайы зөв шийдвэр- Боса шиэээ шишоиээ шиБЭиж СОЁЗ Бихих шэвон өвэээ сошлэг (лсссн сэт-э игэвэн Үилэээ Ө3лтэн эсэн Зээ? 8 Зэвээ Зээ Зизвэ Зэвсэн тэрэ тээх Зэвын эвт шиш зээлээ л-- ---шЫ ст сэт ХАСИМХАН ЕРСАРИЙ | МИЛЛИАРДИХ | ТОО ЮУ? Өплөө нь гэртээ байвал Роза Г й сал бөөа баяр. Дэргэдээс нь жолдоно гэж єр үгүй. Мэгэш өдөр Роза: --Өвөө та цэцэг, тарид хоёрын алинд дуртай вэ? гэж асуур, -- Харин чи? -- Би юу? Би цэцэгт --Би аль алинд нь дуртай. -- Яагаад? -- Хаёулаа хүнд хэрэгтэй Үр їа- риа хүний идээний дээж, цэпэг хүний гоо үзэмж. Энэ тухай дамог ч бий. Розь: --Тагвэл тэр домгоо яриач -- Дээр үед дэлхийн йар сариал цэцэг, тарна гэдэг хоёр үзэсголпнтай охиптой байжээ. Нэг өдөр сариай цэцэг тариа хоёр аль нь илүү болохоо маргашээ, Эвэ маргааныг таслуулахаар илр тодиййг манай ертөнц рүү илгээжээ. Галарг буумагц олсгөлонд тарвэгдэй: үхлээ хүлээсэн хүп хэвтэй буйг тэд үоэр. Сарнай цэцэг түүний дэргэд бчиж, апхилуун сайхан үнэрээ Сисчд нь шингээж, туяхжа зөөлөн /(Долбээгээ рэз пүүрийг иг» ил? л хүй « сгэн нүдээ нээн цэцгийг хараад мишээх алдсанаа нүдээ дахин апплг гэнэ, Сараай цэцэг: -- Хазв үү? Чи! Хун над руу зй- раад инзэлээ. Харин чамайг огт тоосонгүй гэхэд, тариа очтш өнгийг харснаа түүний өлсөж үхэх гэ: бу? мэдээд өөрийнхөө идээг пмтнт 0. хийж эхэлж гэ4о. Хүй идээг са/лгн залгисаар байгаад сэргэж босон т. |: Чаг халаасандаа хийж. сариайг голгой дээрэз пүүгээд япнахыг мар ү?эол: -- Хүн ингээд үзэсгэлэпт охптдын минь ач тусыг ойлголоо. Эд газар дээр хамт амьдарч хүмүүсийг меїхөд аа жаргал, балр баясгалантай байлгаг гэнсээ. Тар цагаас хойш сариай цопаг үр тарна хоёр газар дээр ургах бол- сон гэдэг. -- Өвөө та тьрип тарих илүү лур- тай тийм зэ? -- Түүнийг дал мэдээг? -- Леонпд Ильич Брепиев гуай «Атар» похиолдаа тэгж бичсэн байна шүүү дээ. -- Тийм эз Лєонид Ильич Бретиев тээр жилийн Демсепчүүдийп гагьлат үйлсийг өндөр үнэлсэл їам, Түүаээс хойш олон жил өйгөрлөө. Тэр үед би коммунист залуучуудын лплэлийн гишүүн байв. Атар эзэмшигчид цөм залуучууд байлаа. Одоо тэдний пхэвх нь нэр шуутьй хүмүүс болжээ. Цели- “ноградын Михайл Докжик, Нургабал Малгатдаров, Нарагайдын Ипан Мва- нов, Ностанайн МИган Рудсинй нарын ах нар чинь сопиалпст годолмерийй баатар гэсэн эрхэм алдрын эзэд болц» гоолоо, Тэр тсил Назацстан, улсын сьпд апх удаагаа миллиард пүү Үр тариа тушаасан їюм -- Мпиллиард гэж тийм их үү? --Мэдээж хараг. Чи тоолохыг мэд- нэ шүү дээ. -- Мэднэ. -- Тагаал тоо сзлын миний хэлдэг миллиардыг тэг хоёр гээд тоолм барах уу? -- Чадиг -- Үгүй чадахгүй. Нэг байрандаа хөдөлгөөнгүй сууж миллиардыг тоолж дуусахын тулд Даруй таван зуун жил хэрэгтэй. -- Таван зуун жил на? -- Миллиард тийм их тоо. Манай бүгд найрамдах улс, миллнардаад илүү чүү үр тариа долоо! удаа тушаа” даа. Азар өлзэмшсэцээс хоШихи 20 шилийн хугацаанд 17,5 . миллиард пүү үр тариа ил хураалаа. “Эвэ ажлыг хойч үеийнхэн маань өвлөн авч үргэлжлүүлнс байна. -- Өвөө би том болоод ямар мэр- гэжилтэй болох вэ? -- Түүнийг чи өөрөө шийдэнэ ээ охин минь, Ча юу Ч хийж зална. сөр 6 сс 0 “Домсейзүүдийн уйл хэргийг үргэлж Бууүлж ЭрСЭЛЖ їи сайн гүйлс бүтээж “байвал” хүй, бүхэн чамд балрлац тё лархах болно. Кааах хэлнээс орчуулсчи А.МАЛГУУЧ яэрнна Бичрэнн, 60 НАСНЫ НЬ ОЙД тоос зэилилиилэлиилэх Б. БААС Ахмад зохиолч Бөхийн Баастын зохиолыг манай уншигчид сайн ээд. дэг юм, Зохиолч: хүүхэд багачуудад зориулж «Алтан хурга», «Хүрлээ», «Элдэв учрал» зэрэг олон ном бич- Түүгий «Хүрлээ» болон бусад тууж нь орос. хэлнээ тусгай яом болон хэвлоглжаэ. Бааст шилдэг сохиолуудаараа Д. Нацагдоржийн нэрэмжит шагнал хүртсэн билээ. Зээ Зуны дунд сар гарлаа Маиайх түрүүлж зусланд нүүв. Зусланд хүй бүрийн сэтгэл сэргэлс хүүхдүүд хөл сөврцөог болов. Сүүлийн хоёр жил мапай зуслангийн «Байгаль хамгаа- лах хүүхдийн хэсгийн» ахлагч бсан Төмөрийц хүү Бат манайхантай цуг зусланд очсон-10ом, Бат цай уучихаад, манай хоёр хүүг дагуулан хойд уу- лын ой руу явлаа. Оройхон гурван хүү, -бавгьр хөх “їл майлуулан хөтөлж ирээд --Энэ ухны асуув. 7 таньж байна уугэчЧ Би тэр хөх ухиын хүзүүн дэх тэ- мазпзэс тэмдэгтэй хоёр цагаан унл- аага молцогийг хараад, -- Энэ чинь ойн сахиул Пунцаг өргөний цолнингийн хөх ишиг байна шгүү-дээ. Эз харла аа ядахдаа ороо- сөн эйрээ язчихсан юм бол гэв. “2 -- Үгүй энэ чинь нодийн өдийд хөөрхөн хөх ишиг байсан, Зунжин- гаа манай зуслангийн тртлүүлж хайрласан энхрий 4 амьтан ”аут звэртай, бие томтой цангинасан 4| сайхан дуутай амьтан болсон . сой. "5. Гэтэл энэ маань одоо яахаараа Н- 1 ”- Хэлэр галбаро гэдэг нь шат- “орын тэмээ шит хнчнээп хөөрхөн амь- 215: т8ндСаЙЛаАг 021232 уг л л лллгэйй 72025 Тэгэхэд одоо нуруу нь хотойж, “ хамар нь хорчийж, үс поос нь барил- дам: ширэлдээд өнгөрсөн өвөл, сая- ш шувтарсан хаврыг яаж даваа юм “бол гэх мэтээр манайхан” шуугьж байв.) 5532-3 хүүхдүүдийн , талхыг мтархап НДэж, чихрийг та- чиглухлан їїддэг байя 1Ц ана орой болтол. хөх ухандай байшингийн үүд- нээс холдсонгүй. Биднийг унтьхад хөх уханлай гер срочдоо ирж сзтгал амарсан їйм шиг гадаа догшоон дээр хөлөө нгийн унтаад Өгөв, Хоёр хүү маань Баттай хамт унтахаар хэвтсэн авч хөх ухандайн өрөөсөн эврээ гэзсэп . шалтгалныг тайлах гаа: япл бүрээр ярьж байв, Тэдянїй ярнаг чагнавьл: т--. Хөх ухандаг нодийн хичизэн мундаг амьтан байлас даа... -- Харин тиймээ. Манай хашаанд тадрын хүүхдүүд орох гэхээр мөргөк -- Нохойг бүр ч үэдэггүйсэн... -- Тийм, Нохой хашаа руу орох гэвэд майльп. бидэнд дохио өгөөд хүүхдүүдтэй. уралдаад хүрдэгсэн... -- Сүүлдээ нохой байтугай айлын цэг том хар бухыг мөргөх гэж маяг- льж бидний инээдийг бараа биз дээ? -- Тэгсэн чийьв одоо ийм хоорхий амьтай болох гаг... -- Одоо ч бараг тагтаа жупгаагаас айх байхаа даа.., її 17! Үүр цайн байх үед хөх ухандай майлав, Их буугалр буудсын ч сэрэм- гүй бөх унтаа: байсан бага хүү минь хөх ухандьйн майлах дуугалр сэрхийн өндийн нүд Нь апнастай чигээр «хөөш, Баадай ахаа| Хөх ухалдай майлж байна. майлш. Пзалаан ир- сан паа.. паа.» гэсизэ буца : -» гасцээ 0 а. ги таад өгөв у д уй. Өглөө нь бид ёстой сонин юм үа- лэа. Хүүхдүүдийнхээ шөаө орондоо яриад байсап өнөөх | Паальяц гэдэг сэгсгэр том нохой, хөх ухалдай хоёр байшинтгийй иөмөрт. өвөлжин хун- гарласан цасны чийгээр ургасан сах- лаг нагоон дээр нуруугаа пийлүүл- чихсэн унтаж байхыг харлаа. -- Хөх ухандайн өрөөсөн эврээ хуга цохнулсны учир олдоогүй байтал өнгөрсөн зун хонь, чоно хоёр шиг дайсаьгналцаж байсан нохой, ухнА хоёр маань заз хооропд бас язгагд ийнхүү дотно анд бололдсоны учир сйлгогдохгүй хоёр дахь шинэ сньсого нэмэгдлээ. Ямар ч болтуг2 үүр цайж байх үеэрхеөх ухавдай майлсан нь, нэгд тэр хоёр бие биессийг-«Дуу- далцаж» олсон хэрэг байж, хоёрт, мапайхыг нүүж ирсэн гэдгийг нэгэн- дээ «хэлжээ» гэж бид ухаарсан юм. -»- Өлөн бор болимороос ч айх байхаа даа.. -- Элэзнээс лав айна даа... -- “Үгүй оноо Паалаар маань -яагаа болоо? -- Бас нэг газар хөх ухандай шиг ядарчихсац яваа "ом биш биз дээ? -- Магадгүй нэг хөлөө хуга Цц0- хиулсан ч юмуу, аягүй бол сүүлгүй болчихсоц Ч ИВЯГ мэдэх юм. Сүүлгүй болчихсон ч явж мэдэх юм гэж: Бат өгүүлснээс болоод гур- тан хүүхэд,баахан инээд ханиад 00- лов.. 2 -- Паалаан том, хачин сэгсгэр үс- той харвхад ер чь сүртэй нохой бо- ловч хөх ухандайгаас ухаьигүй а(- даг сан... 006 2043 Анк/ харангуутыа Паалалныг ёстой яйртал мөргөслөөс хойш.. 27-32 ХаВма ал гэалаал даанч сгнам- саргүй. байж бьйгаад хөх ухандайд ёстой эг гэйэгүй мөргүүлсэт юм Нохой нэг л айлгасан араг дандаа айл явдаг їйдэнтэй хамт. байх “хөх ухандайг харвал ад-л алга болдогсоп, хавчаад гэснээс одоо 0 байвал яах вэ “ хүүхэд зуслалд рим нь туулай, їс байгаад, оо хоорхий аад нүүчнх- . “Хөх ухаи- аус-- Манайхан улж цуган Чүүж ирсээр хэд хоногийн дараа бүх айл зусланд гарч гүйцлээ зүхдүүд маань хөх ухандай, сэгсгэр Паальан хоёртойгоо цуг харьяа газрыпхаа байгаль орч- ныг харж хандахаар яадаг боллоо. Нэг өдөр ойл сахиул Пунцаг овгөй маяайд орж ирэв. Өвгөн бидэнд он- гөрсөн өвөл, хаяар ямар сонин хачин явдал тохиолдсоныг хуучилж суутал хүүхдүүд ойгоос буцаж ирэв. Мэдээ- жийн хэрэг тэдэнтэй цуг хэх ухандай, сэгсгэр Паалаан хоёр нрэв. Өвгөлийг хараад хөх ухандай хэдэн улаа м1- лав, Түүний майлахыг харвал өвгөнд нэг д гомдсон малгтай. -» Өвөө хөх ухандай яаж байж өрөөсөн эпэргүй болоо гэ? гэж маньй- хап их багагүй сонпрхоп асуув. -- Усаа, энэ муу, өөрөө л овил- гогүйтож явж. тэр гээд өвгөн юм ярих дургүй янзтай болтол, -» Өлөө тэгээд чухам яасан хэрэг вэ? гэж Бат асуув. -- Ээ дээ хүүхэд минь бяраа ч гэх үү. хир хэмжээгээ ч гэх үү, мэдэхгүй байж сапваагүйтэх тун тусгүй шүү. Эцэ чухам тэгж: явж сайхан эврээсээ салсан юм, Аюултгүй сайхан ухна болан байсан юмсай, Одоо энэ мууг хэн тоох вэ дээ гээд ӨРГӨН дуугүй болов. -- Тэгөэд чухам юу болсон юм бэ? гэжс бид Дахин шалал. --А--а шал дэмнїї юм..хөгийн ЮМ. л өчил: очни: ухнаас гарах юм..Хүн ер хачин юм үзэх юм хуна дай. энэ тэр гэж цьаргалж байн: өвгөн доорх социн явдлыг бидэнд ярык оглоо. үнээ Д3- усгүй хах гаж байса. жалгын өндөр 9 роо цацлан байтал хүрч ачжээ. ром буун с мөн сүр: болон талтсар лт зврээрээ 60--0--о0) хэмээн хам Яээл лан газар цавчилж ухасхи" бух, вь хүрсэн омголон рэн хү х өөд гьнцхан ухасхийгээд. Хй дайг свсрт:э өлгөн гэдэг эргийн нөгөө талын ирмэг / хай орилон буужЭЭ- хак дай зргийн эрмэг рүү амшгүйн хооронд гулдайн хүрэн бух дахин дайрчээ. өс зуурын дотор болсоа ЭЧЭ явдьлд 1 лын хотонд байсан хэн Я хориг хийж чадсангүй. хөх ухьядайн шїидүүлсэн хэвтэж байсан сэгсгэр чихдоо омголон хүрэй хур хэмээч | хоргоон бухыг зайлуулж, хөх ухандайг шиНн чээ. Сэгсгэр Паалаан ЭНД байгаагү бол хөх ухандай хүрэн бухын хурд эвэр хүнд хөлд дахин өртөк байлээ хох ухныг ү3- р» Хх2Р бух РУ дайрч, ХҮРЭН Хүмүүс гүйлдэн ирж, 5 кэл М-р өрэвсөн эврзэ хуга. шИДҮҮЛСЭД зогсоогүй хөдөлж чадахгүй болтлоо бэртсэн байжээ. Хөх ухандай ЗУЛ сар хүртэд бараг тэжээлгэ- жээ. Ингээд бид хөх ухандайн өрөө- сөн эзрээсзэ салсан гунигтай хийг мэдэж, пїїнхүү нэг дэх онкСГОНЫ учир олдоод байтал хоёрдахь оньсогд болох хох ухандай сэгсгэр Павлаан » хоёрын түүхийг Пучцаг өвгөн аамдаа яртандаь халж өгүүлсэн Нь: --Тэгээд нахав дээ, Ядарсан 8МЬ- танд дээрэлхэх дуртай ьмьтай мунддаггүй хойно доо- Хөх ухар ходолж ядан хэвтэж байхад муу сайн гшгэнүүд ч дээр нь гарч тоглох сэл, Тугьл бяруу ч очиж олно. Хүүхл ч оролдох гэнэ. Тэр бүрлйд Энэ муу. уурлаж, ундуйцдаг юмуу. бие нь шар- хиран өвддөг юм уу.муухай Оо .л Тэгэхээр хэн түүнийг очиж хамгаал- даг вэ? гэхээр энэ сэгсгэр Паьлаан... Паалаан маань сүүлдээ бүр хөх ухан: - дайг хьмгаалж дэргэд нь хэвтдэг бол- лсо. Нохой гэдэг ерих ухаантай мь тан. Хөх ухандайд ИЛЭХ “УУХ юм ч зөөж ярах юм дьл. Тэвштэй ус зууж чирч явахыг хаглаЯ. Боодолтой шуудайтай өвс Ч аваачихыг үзлээ... Хөх ухьидай босч ойр зуур яваад нр- дэг болохоор сүүдэр шиг дагажяваг. хит Ч харлаа. Хөх ухандай хэвхэрхээ эгэж ирж чадахгүй хаа нэгтээ ХЭРТ- чихвэл дэргэд нь сахиад суунихна.. Хүйтэн салхи хөдлөх, Цас орох үед 9 нөмөрлөөд ховтчнхсэй байна. Тэг таг- | сээр сүүлдээ пэг үүрийн хоёр шувуу шит нэгнийхээ илч нөмөрт руугаа. нийлүүлэн хэзтчихсэн байдаг аяны 1 Өвөл өпгөрч цагаан сар гарах үед! хэх ухандай овоо тэнхэрлээ,. Цагсай- | жирч чогоо цухуйх үед энэ маань Ш” үүр дээрдэж хүний гар харахгүй: Ы болж гэрээс холдлоо. Яргуй ч гарлаа. 1 Ямаа яргуй хоёр золгохоор тэгээд юм- ны учир олддог хойно хөх ухандай ай-| даггүйгээ авлартаа хийхпь тэр. Өдөр этэ хоёр маань нэг нэгийгээ үгүйлэх зө нь гайгүй. Харин шөнийл хоногт Хох ухалдай хааз хононо. Паалаан тэйд очиж бараад болно. Паалаап байгаа-| гүй бол хөх ухандайг золбин тоход аль хэдийн «шамшчих» байсын л даа Хөх ухаплайг хэд хэдэн удаа золб тохдын аюулаас Паалаан хамгаала- хыг бад үзэв. Үүнийгээ хамгаалах га? байж нэг удаа хэдэн сүрхий покдод | Павлаан мазнь бариулах дохож бай- хад нь бид бүр буу дуугаргаж байж " Паалааныг салгаж авсан юм. Юм-| ны учир тэдэг их сопин байх юм. Хүүхдүүд минь. ГПаалааныг. мааль золбин ноход барих дӨхөхөд хөх ухандай учиргүй майлж бархи| дэнд «хал, мэдээ» болон ай й “Ингээд л энэ хоёр маань нэгнийхээ | аминд ээлжээр орсон юм. Хүнтэй ! хамт амьдардаг мал, араатан хоёр хүртэл аюултай цагт нэгийїїгээ тэгж аварна гэдэг хүчний санаанд оромгүй ло зүйл байлтай, Гэтэл-ийм япдал | барил тавин тохиолдох юм. За таг та нар зуслаигаас нүүж яваад, түүс. гэ ЗАВНЫ | 85:12) Ё! ! Ийнхүү бид ноднин жил хонь хаёр шиг байсан хох ухандай Паалааа хоёр энэ хугацаанд ха| хагацашгүй анд. болсны түүхийг дэж авсан юм даа. - 23 99 дахь жилдээ. 9 | Сүхбаатарын к/эрэмжит, А 41 -4- Ц лэвслнжыс (вкциты лвч хэввтэс Ожсиыы Овжс2Л18П Ливан: ЭлиэЖх (8Вииы: СУРАГЧИДТАЙ У.У.Л-3-АВ Сүхбаатар” аймгийн Монххаан сумын улсын таргүүний 8 жв чийн сургууль дээр хол хөдөлгөөн ихтэй.байлаа. Эпд тус сургуулийн 10 гаруй ахмад сурагч гааар газ- раас цугларан ярж төрөлх сур- туулийн . сурагчидтай уулзалт зо- хнож байва 1989 онд нэгдүгээр ангийа босго алхан орж эрдэм номын эхлэл «А» үсэг заалгаж байсан эдгээр сурагчид (Одоо нам, улс, -- Мэгдэлч түмэ ндээ нэмэр гэж Сүхбаатар аймгийн Асгат жилийн Ой угтаж, зуны амрал хад зориулан өнгөрүүлжээ, ТЭ, 347 1 ОО. "Нэг. СААЛЬЧИН охин - Тус сургуулийн 8:ын «А» ан- гийн. сурагч Ц. Цэнгэлмааг «ашилсаг охин» гэж ойр хавийн 99(1714) “Нер сурагчдын зуны хөдөлмөрийн тухай сургуулийн Борхүү ярьж байна. Тус сургуу ЯИЙН Таа нэгдэлч ах эгч нартаа тусла- д НИЙ заримын тухай өгүүлье. олон нийтийн байгууллагын тэр гүүний, ахмад ажилтнууд) пио- нєр сурагчдад сургамжийн үг хэллээ. Яйьг Дайны жил бид сурагч болсон. Хүнд хэцүү цаг байлаа. Одоогийнх шиг ийм сайхан. тан- хим байсангүй. Үлэг, харандаа, Лэвтэр ч хомсхон байж билээ. Гэвч бид сурцгаасан юм даа гэж Ардын гэгээрлийн тэргүүннї ажил- тан Ч. Равжир гуал хүүхдүүдэд яриад: -- Эрдэм номдоо шамдан су- ралцаж, эх орондоо ихийг бүтээх шударга иргэд болохыг захив, Соло ангийн нь. багш байсан - Уувсангомбо: гуай шавь ца» рынхаа хамт төрөлх сумуулийн- Хаа тохижилт, материаллаг баа- зын бэхжилтэд хувь нэмэр оруу- лахаар үүрэг авлаа Тус сургуулийн пиопер сураг- чид ахмадууддаа баяр хүргэж урт наслахыг ерөөгөөд, МХЗЭ, Ардын Боловсролын байгууллагын 60 жилийн ойг сурлага хөдөлмөрийн ор"үүп амжилтаар угтахаа илэр- уийллээ Багш Ч. ТУНГАЛАГ Д. СЭНГЭДОРЖ ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС----------(0П000 болох хүүхдийн тус мөнч ихээ сумын 8 жилийн сургуулийн пно- захирал Ж, сурагчид МХЗЭ-ийн 60 ах эгч нар ярилцана. Тэр өп- гөрсөн зун сургуулийнхаа «Пио- нер». хөдөлмөр амралтын зус- ланд 7 хоног ажиллахдаа 6 үнээ хариуцан сааж зуслангийн хө дөлмөрийн аварга болжээ. Бас аавынхаа хамт 162 кг уртын ноос хяргаж, богийн сүү 3152 литрийг саажээ, 5 -- Саах хойно үргээж цочоол гүй тайван байлгаж, сайн ивэл- гэх нь их сүү авахад чухал иө” лөөтэй гэж төр ярьж байна. Хоёр. ХАДЛАНЧ ХҮҮ -Г Зөвхөн сургуулийн сураг- чид гар тэжээл 6 тонн, байга- Өнгөрсөн хичээлийн жилд 25 Гурав. ЭМНЭГ СУРГАГЧ |Ц даага, 8 үрээ эмнэг сургал, эмнэг олшилислыпжьэ олшжилыша сэх пивэшы Эашаа: 34208 1 Г.жиинийниииинэй лийн хадлан 10 тонныг 83 өд- рийн дотор бэлтгэсэн шүү гэж сумын удирдах ажилтнууд бахар- хап ярьж байна. Пионер сурагчдын дотроос Т- гийН «А» ангийн сурагч Д. «Мөнхбаатар хадлан авахад онц идэвхтэй ажиллажээ. "Тэр дүү: гийнхээ хамт гар тэжээл 450нг, байгалийн хадлан 2 тонныг бэлт- гэлээ. -- «Пионерийн үнэн» сонинд нийтлэгдсэн хадлан авах, гар тэ: жээл бэлтгэх зөвлөлгөөг биашиг- ласан гэж ярилаа, сургалтын сургуулийн аварга бол- сон 8-ын «А» ангийн сурагч Б. Га. наатай хичээлийн шинэ жилийн эхэнд уулзлаа. - Би МХЗЭийн 80 ойг 27 даага, 4 үрээ жилийн сургасан амжилтаар угтаж байна гэв. В,. Гапаа сумын аварга, адуучий ах Х, Баатарсүхийн ажлын арга барилаас их.зүйлийг суралцан зуны амралтаа үр бүтээлтэй өн гөрөөжээ, | є Сурагч Б. БАТБАЯР - - зөнэжэх-л-иэ “ММВУАишсж-ны Стилалаиэаи8ЫЫ Энисиэиээ-4 сь-т-эг-иы8 (ак-аслтиалыд (4вЬЖи-а -эвжхлээцллэгээ зэшочлж гээ ссвымсвллжЬ. Пан тэслэх ивэины сэлит3ыН оксЛЖЛЖЫНЭ түс --Өверхангай (аймгиня гсу- чин ус сумын 10 жилнйн дунд сургууль, МХЗЭ-ийн 60 шилний 0й угтаж шимт тэжээл бэлт- гэх өндөр бүтээлийн 7 хоногийн ажил зохиож, таанын ХАН лоодой хийж яэгдэлдээ тушааш, т --Ховд аймгийн Булган СУ- мын 8 жилийн сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч Ө.Цэ- цогмаа, Г. Оюунчимэг, Б. Энх- тунгалаг нар зуйы | амралтаа- »--Энэ охиныг Рэнцэндор- жинйн Энхтуяа тэдэг. | Сүхбаа- хар аймгийн товийц 10 жилдян 10-ын «А» ангид онцсайн еур- даг, Өнгөрсоы хавар Улаандаа- тар хотод болсон бүх ард түмнний урлагийц их наадамд бочин | хөгжмийн гоцлолоор оролцож шөшгөн медаль күрт- шээ, т"алчлын талархлыт хүлээлээ. уралдаанд 8-ын «Б» ан- пионер Р. Цэрэндолгор Этэ гайн 1019 зоодой хийж түрүүлсэн юм. П. ЖАНЧНВЫН авсан гэрэл зурас, Л раа сургуулийнхаа туршлагын талбайд ажиллаж, хадлан тэ- жээл бэлтгэх оролцжээ. ажилд »-Би хөгжим тоглох ДУртай. Гэхдээ тоо бодох бүр ч дур тай, Өнгөрсөн жил математи кийн улсын олнмииадад орол цож -хоёдугаар байр эзэлсэн гэж тэр ярьж байна. Р. Энх- туяаг МХЗЭ-ийн 60 шилины ОЙД сурлагын их амжилтаар бэлэг барихаар шамдаж байна. Т. ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг сайн . Шайа Айнн Ёсннс Л” ”»Э”Э ЗЭНӨ | ! ЯЕЕГДЦ єеласан скх. биш соишислз свх | ! | | | | | | Ч - н .... ч вэ ХЭН, ХААНА, ЯАЖ Сурагч Ч. ГАНТУЛГА: 1 ХҮҮХДҮҮД ӨӨРСДИЙНХӨӨ ТУХАЙ Говь-алтай аймгийн Алтай хотын 10 залийн сургсуль, Санхан энэсур- гууаний хэсэг Ссорагчтай тус аймаг дахь «Үнэн» сонины сурлалжлагч Л Батсүх уулзаж шралцжээ. Аяраахт бүхэн «Уу бидэнд шинэ ЄмэдД- лэг, шинэ ажил зааж сур гай, шинэ хүч саябэдэг гэг тэдгээр сурагчид ярьж байна. Хэв, хаана амарч, юу бүтээв? рагч би амралтаараа Халиун сумын «Коммупиамын то- 1өө» нЭГДЛИЙн малчин аав илдээ. тусалж рпулж, ноосоллоо. Фрос хэл, матсматикийн хичээ- лийг давтаж мэдлэгээ иИЭ- мэгдүүлэхэд хонь ха- инлэад -ан- хллрлаа. Бас нгадынхаа паглсэн. хадлаМд 15 хоног оролцож өвс хадах, бухал- дах “Цауллах лаэ ажил хий- лнай фбригадынхан 04 төнц байгалийн халлан Энэ ажилд би мзмрээ орууллаа эртайгаа хамтарч талиа, хөмүүл, балтгаэсэн хувь 100 зарцаар га» аг үӨцатЧын хн 3 рүй кг гар тэжлал боолт “! “Сурагч Б.ЦОГЗОЛМАА: їл Шарга сумын «Говийн хөгжил» нагдалд очин, лхынхаа хамт ӨОО шахам р тол харнуцай авч отор хайдаа. Хєшйнө өглөө урт бэлчээж өдөр дундын халуунд амрааж, усалж, оройн сарүүлд Саячзэр лүүлэн. хотгүй. отор хийж Цагаанчулуу, Хорго, Ша- гин гол, Зуслан тэх мэт олон газраар яана Ах минь мал маллах хичнээн сайхан, малчин хүц мал даа плаж хандах талаар олоц сайхай зүйл ярьж огсон. 10 дугаар ангиа төгсөөд ЭзОоОТтсХиЙНЧч болох хүсэлтай Сурагч М. БОРХҮҮ: Би зэжийнхаэ хамт иїгд- лийн саальчиаар ажиллан Амралтмихаа хугацаанд 59 үнээ хариуцан сааж 1000 л сүү тушааж, тугалаа сайп таргалуулсай. Бас талпа хөмүүл, сойгицо зэргээр 250 гаруй кг гар тэжээл хийж суурьтаа өглөө. Сурагч Б. ЭРХЭМБИ- ЛЭГ: Би амралтаараа ба- рилга дээр ажиллаж, ба- рилгачин ах эгч нараас шавар зуурах, өрлөг, ша- вардлага хийх зэрэг аж- лыг сурлаа. Нэгдэлдээ 1000 гаруй төгрөгийн ажил хийсэн. Барил- ХӨДӨЛМӨГИЙН УЛИРАЛ -81 ХӨВСГӨЛИЙН ХҮҮХДҮҮД ГУРВАН ҮЕИЙН мллчид Хөвсгөл айюмгийн Рэн- чиндхүмбэ сумын нэгдү- гаар бригадын хоньчин 65 исстай Р.Сашбуу гуай хөх маа малдагалны хүү Дугарсүрэн ГҮТТж , га хариулж, гар тэжээл балтгин, зуныхаа даалгав- рыг биелүүлээд, хөдөө ну- тагт хийж бүтээсэн арвин бэлэгтэй сургуульдаа 0Ч- лоо. Самбуу гуайнд ийнхүү гурван үсийн малчид аж торж байна. нь ажилсаг гэж магтана. гаруй тонн өвс хадав. Хадлангийн ХЭН, ХААНА, ЯАЖ АМРАВ Юар ч?” 6ийш«Б» ашигийн суршч К. МАНАН СУРИАЛЖЛАГ чан ЕТУЖБЭРЛТЭРГЭ2 АМРАВ” | гын нйжснвср болох хү- | сазтай т эд торсон нутагтаа сон сайхан баралта барпк шумсан гаж бодож байга. Сурагч Б.БОДЬГЭРЭЛ: 2 Зунд амралтаа Халиуй сумд тангай сайхад «онгө- рүүлэхдээ хүнсний төг арчлах ургуулах арга ажиллагаанд суралцлал МАХИлан ХУ! -ях хур лын толпологЧ, галдан талбайд тос, байцааны ашилли в Одоог уртатцаа хураалт байта. Үүл 25 топи томс, байцаа ху раанс өглөө “гал Л. ЖАМЦ. Би Шарга. суммц ГАЛСАН- амралтаа «Говийн хөгжил» погдолд өнгөрөөв Эпэ хугацаанд 10 гаруй эмнэг сургилс эдэлгээнд оруулсан. Моц адуу отор- лох ажилд япан, Бас 100 юго гар гтэлээл бэдтгэж Н. ДАВААЦЭРЭН: Би Дарви сумын «Ундрал» нэгдэлд очиж амарсан. Амралтаараа мал харлу- лан, аргил түлш түүж, фермд ямаа саалаа. Ээж- тэйгээ 350 гаруй ямаа сааж үйлдвэрлэлийн дзал- гавраа давууллаа. ОСорс, зоодой хийл: 150 кг гар тэжээл бэлтгэлээ гэж ярьц- гааж байна. тугалаа нэрлэн дуудах, өөвлөх дуун, үхэр тугалын моөрөлдөсн хоршин, цуу- райтаж, оройн ихажилэх- лах үес бид Хопсгол айм- гийн Рэнчинлхүмбэ сумын дорөвдүгээр бригадын Н. Өлзийн Фферм двэр очиж, цагаан халаад өмссөн саальчин охинтой уулзлаа. Нэр нь Ц. Цэгмэд, зурга- дугаар ангид сурдаг гэнэ- Тэр: -Би зуныхаа амрал- таар таван үнээ харну- цан сааж байна, Миний үнээнүүд сүүтэй. Бөөр алаг бол сааманд дөрвөн литр гардаг. Өдөрт 20 шахам литр сүү саадаг. юм. Саалийн бусад үеэр Цагаан-үүр сумын сааль- чин Дэмбэрэл гуайн турш- дагаар тугалаа бэлчээрээр хариулан махлуулж бай- на. Тугалаа хариулж явах- даа зуны даалгавраа бүрэн бтелүүлсэн гэш байлаа. ярьж нь! » | АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН БАЙГУУЛЛАГЫН 60 жилийн ойн Өмнө ногойчил эгч Цэрэндэжид гуайг дал- бригадлаа огсон. | ДУНД АНГИА ДЭВШИН ОРОХОД... Дөнгөж саяхза «Дунд ангид дэвшин орсон хүүхдүүд- ТЭЛ уулгахаар ниїхллльйн зрван жиалагн тавдугаар сур- гууль дээр очсон юм. Сургуулийн закирал Д.Баатар он- лэнд -- Дөрөвдүгээр аягн бод аиги, сурагчийн хувьд хам- гийн харцуцдагатай үе шм. Цаашид ямар айги байх вэ/ ямар сурагч болох тэ? гэдэт пь энэ л “үед шийдэгддэг, Тийн узүвэс Оёга авгиэс дүнд ангид яэзтын Суралцагч лад их анхаарал тапьдаг гэж ярилаа. Доротдугзэр айги дааж апах багш нар өшнох апгид байхаас нь хүүхдүүдтэйгээ уулзаж, тапилцан хичээлд сууж шалгалт авч ангийнхаа хүүхэд шэг бүртэй дотно танилцдаг сайхан Заншид тус сургуулийаханд бий. Бидний уулзах гэ зорьсон 4--ийн «д» ангийг .Ар- дын гэгвэрдилн тэргүүний ажилтан Б.Дулэва багш дааж тогсгошээ, 92 хувийн сурлагын чжнартай тэгссон энэан- гийн хүуүхлүүд: Бид сурлагынхаа чанарыг бууруулахгүйн тулд г ДУУНД ангид орсон эхний 1 Дээр анхааралтай Сууж, даалгавраа үргэлж хийж байлпа гэж ярилаа. Бүлгийн дарга Н.Эрдэпнэтула, ангийн дарга 17 .Алтанхулг,- ураи уншигч Д.Ганбаатар, бүйгигчин охин Ц.Цангэлтуяа, Я. Оюунцдэцаг, онц сурлагатан Д.Од «Бид жаргалант орны хүүхдүүд» зургийн уралдаанд хоёрдугазр байр ззэлсэн зурагчин охин,Б.Оюунжаргал нарын сурлага хөдөлмөр, авьяасаараа тэргүүний хүүхдүүд энэ ангид олон байдаг байна. МаааЛ ангийнхан найз шохөддөө тусалж, бие бяедээ шаардлага тавьдаг сайд хүүхдүүд. Бте биетийхээ шгаардлагыт заавал биелүүлдэг. Бие далж хапын 690 нин, Зурагт хуудас.,. гзэд аяги бүлгийн ажил 30- хиоход шаардагдах үйлийг сөрсдоө хийж сурсап юм. Уншиж сурсан тэр цагаас хойш Одоо ангиараа 2400 ном уншаад байна. Гуравдугаар анги төгсөхдөө нэг- дүгээр ангийн дуү нартаа зориул ссдүтээр сарын нэгэн» сэдэвт Ханын сонин гаргаж, заагуур мод, сам- барын алчуур, үсгийн васс, ер нь я ангид юу хэрэг- тэй тэр болгоныг бэлтгэж үлдээсэнд би Саярлаж байна. Одоо миний дааж авсан нэгдүгээр алтийн дүү нзр нь ч баярлаж байна гэж Дулмаа багш ярилаа. Анги дааж аваад байгаа түүх газар зүйн багш Б.Дээшин: -- Багшлах ажлын минь 31 дэх шил надад улам. их баяр баясгалан авч ирлээ. Ардын үр хүүхдийг 20 дахь жилдээ сургаа хүмүүжүүлж байгаа ахыад багш Б.Дулмаагийн дааж төгсгөсөн, Сурлага сахилга батаар тэргүүний соёлч нөхөрлөлийн 4--ийн «дэ ангийг хүлээн авч байна. Нам засаг миний ходолморийг өндөр үнэл Ардын хувьсгалып 60 талийн ойгоор Алтан галас одонгоор шагналаа. Энэ бол хүүхэдтэйгээ, ангитайгахА улам сайн ажилла| Сурагчдад Ях юм мэдүүл гэсэн үг. Би ангийнхантайгаа эртнээс танилцсан. Хэн вь ямар су- рагч болохыт сайн мэднэ. Бид «Улсын тэргүүний бүлэг» болох үүрэг амлалт авна гэж тохиролцсон юм гэл ярв- яаа. Дээшин багш ярьснаасаа ч илүү юм төлөвлөж байгаа нь мэдээж. Ийнхүү багш, найз нөхөд, сургууль хамт олныхоо итгэл найдварыг хүлээсэн 4-ийн «Д» ангийнхан «Дупд» ангид дэсшин орлоо, Тэдний өмнө Улсын тэр- гүүний бүлэг, хэв, журмын зөрчилгүй хамт олон, аигиа- раа опц сайн сурлагатан, баатарчууд дүү гарга халамж- яазн хүжүүнгүүдэгч, үсийн нөхдөө үлгэрлэн дагуулагчид болох... гээд шөн Ч олон зорилт байна даа Дулмаа багшийн хэлснээр: хүүхдүүд зорьсоадоо заавал одроё огча. хүрнэ. Манай сурвалжлагч Я. СУМЬЯА. МУИС-ийн сэтгүүлчийн ангийн оюутан Т. ОЮУН мРТ1Т Ф0юЭЭблээүэ? ээ. зэхэж эрржээх 1-н-- ТЭРГҮҮННИ БАРИЛГАЧДЫН УЛС зөвлөлгөөнин өмнө ЗА ын | ШУВУУ БҮХЭН “ХҮРЭНДЭЭ ХАЙРТАЙ " Бүх ард түмний үйлс болсон шас2248 нх барилгын ажил хүүхэд бага "зууд бидний амьдралтай ямар холбоотой вэ? хусан “ Удахгүй болох тэргүүний гэж. байгаа барилгачдын улсын зовлолгоонийг угтаж Оимонер, су» шог 2 сэсгэА Л эсдойвсАНАХ рагчид бид юу хийвэл аохих вэ?7 Зайсильийиниэииэлииийнн х: Сурагч Ж, БАТӨЛЗИЙ. Сурагч Батолзий маш чухал зүйл асуужээ. Со ийнд ирсэн түүний захидал олон хүүхдийн хүсэл бодлыг төлөөлсөн нь илэрхий юм. НЭГ, Манай социалист нийгэмд болж байгаа үйл явдал бүхэн өсвөр үе-хүүхэд багачуудын маань амьдралтай холбоотой байдаг богоод тэр тусмаа их барилгын ажил, мяйгд мянган барилгачдын хөдөл- мөр бүр ч илүү холбоотой, Ё3 Хүүхдүүд та нар амариих газрын цэвэр, са- руулхан өрөөнд анх эхээс мэндэлсэн байж таарна. Дараа нь ясли, цэцэрлэгийн мон тийм цэвэр, са- руулхан өрөөнд эрх дураараа тарваадан өсч хү мүүжсэц биз ээ! Сургуульд орсноо санаарай! Өссөн төрсөн гэр шиг чинь үүдээ нээж өгсөн эрдэм помын тэр гоём- сог ордон, сууж байгаа орон байр амьдарч буй хот, сууриныг чинь чимэглэж байгаа сүрлэг том орд харшуудыг сэтгэлдээ дүрсэлцгээ! Эсвэл гудамжинд гараад харцгаа! Чиний эрүүл мэнд, баяр хөөр, аз жаргая бүхэн хаа сайгүй сүндэрлэн боссон энэ сай: хан барилга байшин, эмпэлэг, сургууль, зам, тал- бай, үйлдтэрүүд, тэдгээрийг цогцлон бүтээгч үй тү мэн “барилгачдын бүтээлч ходөлмөргүйгээр дутуу дулимаг байх байсан биш үү?! Та нарыг зөвхөн аав ээж, эмээ өвөөгийнхоо, тэр ч байтугай багш хү- мүүжүүлэгчлийнхээ хайр ивээлээр өсч өдий хүрээ: гүй гэдэгт би баттайяа итгэпэ. Зөвхөн барилгачдын тухайд гэхэд л тоосгочин, шагарчин, будагчин, өрөгч, угсрагч, мужаан, шилчин, сантехинкч, тээ- вэрчин кранчин-бүгдээрээ л чамд тусалсан, тусал- саар ч байна. Яагаад гэвэл чин тэдний бүтээлийг вхээс мэндэлсэн цагаасаа хойш эзэгнэсэн. Барилгачдын сэтгэл, хөдөлмөрийг юутай зүйрлэм | билээ? Орд харшийг ть энэрэлт эх, эцгийн үр хүү- хэддээ зориулан урладаг зөөлөн дулаан ө. зүйрлэе юү. Барилгачдынхаа өгөөмөр сэтгвлийг чу: хам эхийн аялдат өлгийн дуутай жишиж болох бус уу?! Барилгачид шиг тод мөртэй хүмүүс өөр хэн байдагсан билээ. Эх орноо барилгачид шэг | гойдог хүмүүс өөр хэнсэн билээ? ХОРР, Барилгачдын улсын зөвлөлгөөнийг угтаж манай пионер сурагчид олон сонирхолтой жил зохиож болмоор байна, -»«- Юуны хөлөлмөрийг нь хүндэтгэе! | Халуунд халж, хүйтэнд хөрж гайхамшигт үйл бү | тээж явдаг тэдний хөдөлмөрийг хүндэтгэнэ гэдэг | бол нь хайрлана, хамгаална “уйн үг. Та барилга, сууцны шавар, будаг хоц- холдог, ханай дээр элдэв зүйлийн юмс эрээлэн зур | бол мөн ч тусгүй- байдаггүй, Ш | сурагчид та нар «Манай орц», « байр», «Суруулийн хана» зэрэг опе: | “раци (хөдөл он) өрнүүлж болох байна. кв зөвлөлгөөний өмнө сургууль-бүлг: бүхэн 11-14, бай эм лалтын ажил өрнөж Ни | Зо- | : барилгачид», «Хүн бүхэн соцнэ- тауны бирилганидээ” «Их бэртл ёр лга томчуулын “дийгүй, осох үеийнхний үйлс» «Барилгачин вав, вашлын вэ- | тазраар» сэдэвт вжил өртшүүлье. в. млдмид | «/Мавай, солины, хааалцүүлэг, . яПиоперийн үцэй» сонн- ны 1081 оны. есдүгээр | са- рин бны өдрийн 6 дУу- гаарт НИЙТЛЭГДСЭН “Юүгдээ- рээ ярилцах уу» хэлэлцүүл- тийг Д.Сүхбаатарын мнэрэш- хит 10 шилийн 2 дугаар сургуулшїц дэргэдэх ХЗЭ- ийн хороо идэвхтэн со- гуультан ипрынхаа цуглай- наар халэлцай, ХАїЭ-ийн хорооны нарийн бичгийн дарга 4. Насан- Оляр: -- Хүүхдийн зохиолч О. Цэндсүрэнгийн «Пиоперийн үнэн» сопниДд нийтлүүлсэн « Бүгдээрээ лрилцах уу?» хэлэлцүүлэг нь бидний ан- хаарлыг их татам | байиа, Учир иь. «Хэцүү» хүүхэд бол хамгийн түрүүнд ан гийн багшаас гадил идэлх- тэн, сонгуультан. иартай учирдаг. Өөрөөр хэлбэл манай идэлхтэй, сонгуультан иар Сагш нартайгаа өлбэж тэд- тийг хүмүүжүүлдэг. Манай илрїхтэн, сонгуультнууд, энэ хэлэлцүүлэгт хамгийн идэвхтэй оролцоно байх аа гэп. 10:ын «Г» ашийн сурагч Т. Энхзул, Би 4 дүгээр ангиасаа эх- лэн. аравдугаар ппги хүртлээ бүлгэмийн зовлолийп дар- таар ажиллалал, «Пионерийп үнэн» сонины энэ хэлэлцүү- лэгт дурдсан шиг ийм хүүх- дүүдтэй нэлээд тохиолдож байлаа Бид үнэхээр «Манай анги» «манай сургууль» гэж бахар- хан ярих дуртай Апгидаа төрөл бүрий сам- бар, ханын сонин гаргадаг, Гэвч зарим хүүхдүүд иөх- дийнхөө хийлс бүтээсэн зүй- лийг урж халх, зарим үг үсгийг өөрчилж утгыг Яь алдагдуулах ливдал гаргадаг, Нэг жишээ ярья Манай сургуулийп | мате- матнкийн багш пар «Тоо бодвол толгой сэргэнэ» гэсэн булан гаргасан байр, Пиопер сурагчид тэр буланг сонир- хон үздэг байсан юм нэг өдөр «Сэргэнэ» гэдэг үгийн «С» үсгийг хэд шэг нь хуулан авсан байлаа. Бүл- гэмийн зөвлөлөөс «С» үсгийг хуулж авсан эзнийг нь эрж олох ажил сохиолоо, Бид тэр хүүхдийг олсон. Тэр хүүхэд «Та нар падтай зөөлөн нөхөрсөг ёсоор харьц- сан учраас би буруугаа тү- лээлээ» гэсэн. Идэвхтэн сОН- гуультан нар «хэцүү» хүү- хэдтэй нэг бүрчлэн ажиллас- ны үр дүнд найз нөхдийгээ сайн хүн болгов: чадна. »- Ах ав! сургасан бэ? “ва хэдэн “онь Наймдугаар ангид ю- Манай сум уу? 1419 13771(5:1411 »ш Энэ шил хорий хоёрыг сур талаа, -- Та хэддүгөэр ангид сурдаг 2 Үгүй ээ, Адаацаг сумынх гон шлан сургах сайхан уу? 845 үєжлх.а Модны мөчир зүлэг ногоог хайрладаггүй хүүхэдтэй бид тохиолдож, тэдэнд шаардлага тавьж бай- даг. Майай сургууль, МУИС- иас улсын дээд, тусгай дунд техник мэргэжлийн боловсро- лын хорооны хоорондох аа- мын зүлэг погоог хамгаалах зорилгоор «Ногоон эргүүл» гарган. шилллан, байсан. юм. Гэтэл манай сургуулийн аравдугаар ьпгид сурч байсан » гэдэг хүүхэд дүүгээ да- гуулаад зүлгэн дундуур гүйж явлаа. Хичсал таслалд гудьмшийнд сэлгүүцэл: ялсан хэрэг шүү дээ! Эргүүлд гао- сан хүүхдийг элдвээр доог- лож байна Дүү пь ахыгаа яг л дууриаж байв, Бид тэр хүүхдийг барьж буруугий нь хүлээлгэн, Гөтал дүү нь биднийг дооглоп зугатсан. Ахлак тйгийпхны хүмүүжил муу бол дүү нартаа их муу- гаар нөлөөлдөг, Энэ талаар манай пионер сурагчид олоп жишээ баримт хэлнэ байхаа гэв: бодот: байна, 10-ын «А» ангийн сурагч Х. Дэлгэрмаа, хугалдаг, Манай сургууль соёлч хамт олон болох үүрэг апавд түүнийгээ амжилттай бие- лүүлш байаа, Манай ангийн- хан ширээ сандал хацай лээр ї0м бичсэн хүүхдийг дор нь илрүүлж, хичөэлийн дарга өөрөөр нїь цэвэрлүүл- дэг, Бусад сургууль ч ийм хөдөлгөөнийг орпүүлмээр юм. Моөп ангийп сурагч Б.Эпх- баяр Малай ангийн «Дэ найм- лугаар ангид байхдаа сул дүн апдаг байв. Тэр бол мн- НИЙ сайн найз. Бид цөмөөрөө түүний хичээлийг давтуулах гэж гэрт нь эзэллїэар очдог байлаа. «Д» унших Номыг аргүүлжс үзэш байснаа -- За за амархьи юм бай- та, Та нарын туслалцаа огт хэрэггүй гэяа. Тооных нь хн- чээлийг тайлбарлавал: -- Би ерөөсөө эхнээс нь ойлгоогүй юм. Надад тайл- барлаад ч яахав гэдэг 0баї- лав. «Д» маань есдүгээр өн- гид ормогц -- Хичээл тайлбарлаад өгөөч гэж биднийг шаарддаг болсой. Одоо мяпай «Д» сайн суралцыж байгаа. Билд- лий туслалцаа түүнд хэрэг болсон байх. Манай зигийн Ж, Гайтул- га эмнэлогт хэвтэж, байгаа. Бид Гантулгыгаа зэлжлэн эргэдэг. Тэр маань: -- Найз нар мниь, арпв- омпэг эмнэг Двсоц юм. -- Тун сайхан. Бид бушуухан сургах (| -4ЮОу удах вэ? Тө нарын за- үагмачинь хойтонгоос хурдан морь унаж эмнэг сургана гэсэп яриа : Дэлгэрцогт сумын саалийн гадад болж байхад С. БОДООШИЙН авнсап гэрэл зураг Бүгдээрээ ярилцаж байна. дугаар анги тогсөход Хэля хэй сар үлдлээ. Та нар миль миний хнНЧээЛД туслаарай гэдэг юм, Вид туслалгүй яй- хав, МНїйихэнэ йайз иоход мөн үү? биш үү?7 гэдэг нь ийм үед таийнгдьиа , Өнөөдөр бид эргэх ёстой. Надад олгоно уу? гэв 10 дугаар ангийн охид: Бид сойнпы ярилцлагайд ороогүй нэг зүйлийг хэлэл- дуүхнх оруулмавр байна. ыт олны итгэл хүлээ- дэггүй, охидын пэр хүндийг боддоггүй хүүхэд байдаг. Тайм хүүхэд бол бүр ч «хэцүү» хүүхэд байдаг юм, Бид нэг удаагийн хурлаа- раа охидын нэр хүндийн тухьй хэлэлцэж, охидын үлгэр дууриал тйгийн хөв- гүүдийн сахилга сурлагад төлөөлөх талаар хэлэлцэв. Манай ангийн «О» гэдэг охипы тслаар ярилцаж 09- рийнх нь зан чандрын тухай тодорхой ярыж өгсөн. Гэвч «О» өөрийн дутагдалдаа очүүхэл ч дүгнэлт хийсэнгүй. Өөртөө ямар ч дутагдал байхгүй мэтээр ярьсан. Нохдийн чинь ярьсан Ду- тагдлын хэдэн хувь нь чамд байпа вэ? гэж асуухад: -о Би хувилж мэдэхгүй гэх мэтрэр хэдэрлэж билээ. Ингаэд. хурал тарж охидууд бид энэ хурлын талаар хонд ч хэлэхгүй шгүү| гэж тохи- рилцсон юм. Гэвч Чэг ч өдөр болоогүй байхад хурлын ту- хай «О» хөпгуүдэд тарааж япп бүрээр ярьсан байв. «О» бол охидынхоо нэр хүнд, ит- гэлийг хүлээдэггүй ийм Ду- тагд-лтай юм. Үерхэл, 9- хөрлөлийг зопхоп өөрийнхөө эрх ашигт зохицуулах биш, аигн хамт олныхоо эрх аш- гийг хамгаалахад зорнул.х нь чухал билээ. Найз нөх- доосөө хол хондий байх нь өөрт нь муугаар пнөлөолөөд зогсохгүй бусдад хортой ом гэдгийг «О»э-д ангийн нь охид аминчлан хэлэ байга Ийм охидын тухай хэлэлцэ- хийг хүснэ. 10-ын «Г» ангийн сурагч Г. Энхзул: Хэлэлцүүлэг инйїїтэлж бай- гаа «Ппонерийп үлэн» сотпи- ны ашилтай ёх, эгч пнартаа баяр хүргэе. Энэ хэлэлтүүлэгт чин сэтгэлээсээ оролцон, 9айз нөхдийгөө хүмүүжүүлэхийг хот хөдөөгийн пионер сурагч- даас хүсье Бид үнэхээр нэг гэр бүлийг хүмүүс учраас ний нуугүй ярилцья гэв. Ярилцлагыг тэмдэглэсэн Л. ДОРЖСАМБУУ пайзаа чол00 том | болж юмсап. шүү лээ... аймгийн бри- энэ зургийг Дундговь ! 50 їл насны нь ойд ЭРХЭМ НАНДИН ХОРР ҮГ?! т--Эрдэнэ: адил үнэтэг Эрхэм үг юу вэ?-гоЖ Хэн нэгэн чинь 57. Хэрэв надаад асууБМЛ . - -Дэлхийн хүмүүст цомд нь Дээлийн хэрэгтэй. болохоороо «Энх тайванэ-гэдэг үг! гэж Эн түрүүнд харнулна. - ) г-Наран адил ячтай Нанлип үг юу вэ? гэж Хэн цэгэн чинь Харэп надаас асуувал --Хорвоогийн хүмүүст бүгдэд нд Ц Хосгүй чухал болохооров «Найрамдал» гэдэг үг! гэж Найртай сэтгэлээс хариулив. Эрдэнэ адил үнэтэй УусоЖ Энх амгалан амьдралыг Энэ-дэлхийн хүмүүс -- Эгнэгт дандаа мөрөөднө. Наран адил ачтай Ч Найрамллын халуун илчийг “Нарт хорвоогийн хүмүүд Насан мөнхөд-хүсэмиглэнэ. : СОЙЖ 1 БАНХАР «Өгүүллэг» » Би бодолс болож | : : у юК,.| авав шинжлэлийн в| шппашшса зурагт радиогийн дэлгэциээ гийн шагнал» зэрэг ном хэвлүүлисээ. шалгалт» «Алаг шаазгай», «Эрэ л - 5 лхэг ямааны үлгэ рэг хүүхэлдэйн жүжиг бичиж тоглуулснаас шон вэхэг дын хэл ярианы хөгжилд ном хэвлэлд шилжүүлсэн нь - гар дээр очих гэж байна. Хонь тегэ дарсны ЦАГААН ТОЛГОЙ Цагааа толгой номдоо Цаглашгүй их баярлалаа »--Ээж, аав --Эк орон »--Эс тайрамдал --Энх тайван! гэж Эхлээд би Үгийн сайхныг Энэ номоос Үсэглэн уншсан. Эрхэм баян Эрдмийн далайд Эцэшгүй сэлэх Жигүүр хайрласан Анхны минь Ачит бан Алтан номын Хүчит түлхүүр «Цагаан толгой»-год Цагийн уртад ч мартахгүй ЭЭЖ ХҮҮ ХОЁРЫН ЯоРжИЛА --Хаарын сар Аёнилсан гэлээ Ч ирвэл «Ци гаян соёо» гэдэг кино гарч байв. Тэр киног хүүхэд бүхэн мэлэх байх аа. «Чоно бэлтрэгчүүдтэй- “гээ нүхэндээ орж буй Нь хараг- Дана. Бн бэлтрэг «Хөөрхий муу арчин хоцорсонсон. Гэртээ үүдийг хармагц, тхар мипь» гэж “амандаа үглэв- Бн тэр шөнө Бан- со харыгаа х дахин дахип Зүүдлээд тавтай унтаж сэроэнд хоног ӨН“ очлоо., АХ байна. Манай 18112657: 2 шогийн. ө! со2 сэж- Явсан «Тэр юу «Зурам » Мөн «Арслан хааны тустай «Хурц, тод, зев» гэдэг Укаврын сүүлч Арилаагүй байна Хүү минь чи Гадаа даарна. Хөвөнтэй цамц Одоо тзариа Шилэ хүрмээ Авах нь зүйтэй Сагсгар- малгайгаа Таних нь 8 --Бид өпөөдөр Ойд гарна Мод авчирч Шууд тарига Хөрөө барихаар Аяндаа халууцяа Хөрс гишгахзэр Аандаа дулаацна Нимгэн явахад Хөлдөх нь үгүй ээ Няясийтал зузаалбал Хөдлөх нь үгүй ээ -Хөнгөн явж Тэгвэл болио оо! Хүнд хувцас Тээртэй нь үнээн! «Ажлын амт Эрч өгдөг Хжилласан Илч түгдэг» Хаазэ эртийн Сургаал үс Хичпээн үед ч Сургамж нь дон бүхэнд үнэтаа. БААВГАЙН ХОЁР өнгө Туйлын баавгай Дун цагаахан өлгөтэй Хөнчийн баавгай Хүрэп борхон зүстэй. Тєрөл нэг Эпз хоёр баавгай Төсөөгүй өнгөтэй Төрж гардаг нь утзяртай. Насан цагаан хөнжил нөмөрсөн алан мөйгөн хүйтэн туйлА Баавгайн өнгө бараан байвал Барааны холоос хэн Ч харна. Тийм болохоор цаст туйлын Тэрмэн цагаан өенгөйд зохицож Аглаг тэндэхийн амьтан бүхэн шинпишиницнииинишиншинианиинийнциналнинилниниийнашиийишишийининийиийн Ах нь гадаг Удалгүй ирлээ. манайд байж бай! шаа тараад шрье гэв- Банхарыг тэвэрсээр орж Би босон харайж: --Миний хайртай тэвэрч авав. --Танд нх баярлалаа гэхэд тайван инээн: --Би чамайг автобусанд суул гаж өгье гэлээ. шэна, 1. Би Банжрыгаа тэвэрч нНнээсээр гэртээ орж ирэв. Манай гэрийн- хэн цөм баяр хэөр болон инээлдД- “ДЭЭ: : Манайх улсын циркийн ойрол- цоо шинэ байранд оров. Би шинэ байранд орсны дараа Жаргал Гэ- дэг хүүхэдтэй танилцлаа. Жаргал бид хоёр Бапхарыг дагуулан гу! дамжаар явнис байтад нэгэн өндөр ах өөдөөс ирлээ. Тэр ах Банхзрыг тойрч харснаа: --Энэ | хэний нохой. вэ? “гэж асуув- : 2 Ё 2-Миний нохой гэж би хэллээ. хөөрхөн нохой вэ? Сэргэлэн янзын хав байна. Ахдаа “нохойгоо өгнө үү? гэвг гуйлаа. Бапхар гээд ах сердөг байна хучнгасан Өгөөмөр саялаг хөвч УУЛАНД Хргагүй цагаал Өтгөн ойгвор өвч "Тайгын Бааагай-цаньар балвал Таннгдах нь.бас л амар базн9 өрдөг хөвчийн Гийм болохоор Тэрхүү бараан өлгөйд зохицож Хөгч тайгын амьтан бүхэн Э Хүрэн зүстэй төрдөг бана: Туйльч баавгай Дун цагаанхан өнгөтай Хөвчийн баавгай Хүрэн борхон зүстэй Төрөл нэг Эва хоёр баавгайн Төсөөгүй өнгөтэй Тєрдєнин учир энэ! ЯСТ МЭЛХИЙ ” л, ЯМАА ХОЁР Яст мэлхийн явахын улганыг Ямаа хараад ихэд гайхаж --Нїм залхуу амьтан байлаг аа! Ичиг. ичиг гэж шоолол майлжаэ. Ямбатай малхий харчн тэгтал Ясан хувгаасаа толгой ондийлган Сахал ихт ямаа руу ДӨөхөож Сзнзарч зарсан өчүүхэн Ч янзгүй /рт настай болохоор Учиргүй тэвдэж гүйдэггүй ЯЭЭ. бил! Гэрээ пуруундаа үүрсэн болохоор Гагзэ тасарсан ч айдаггүй ЛэЭд,. бил! Мэлхий азгай ингэй: хэлээд Ураггалах замдаа хөдөлсөн гэнэ Маөлхож лпьссац Ч дэлхийг тойрчих Урт настай нь үнэн юм Ааа. гэв --Ах аа. тивэл би танд Банха. рыгаа! өгье гэлээ. Каргал бид хоёр нигэж хайртай Банхарыгаа нєүжигчин ахад өгсөн билээ. Одоо миний Банхар улсын циркийн тайзнаа галтай мод зууж, намхан сандал дээгүүр харайн тоглож байгаа. Түүнчй тоглолтыг олон. мяпган хүүхэд үзэн: алга ташин хөхрөлдлөг юм. Жаргал бид хоё- рыг ,очиход цирцийн. ах эгч нар таньшс э-Орцгоо орцгоо, хүүхдүүд Ч минь тэдэг билээ. Та нар миний | Ванхарын тоглолтыг Заавал, үзээ... 5 эй! 1 5 ЗЭЗЧИРЭНЭ гөсэн юм бэ? гэхэд р ний энан шаг т 2 БХ. “27 --Ах нь циркийн ясүжигчий хүн, , ыг шилиийгүүлэ - ха “7 Амьтанд сургууль зааж, тайзан -. Ї « гэн. “со даэр тоглуулдаг. Энэ нохойд ЧИНЬ ч ин ЗЭР 2 ТИЖЭЭРЖЭН | Ё: уль заан, Чирьт тоглуульа Өрхлэгчийг С..НА - ожила ал лэажээээ 007 шоо гүнж ыал! С ИНДЕКС-- Ал тУумбалхмїуролу ) 0 Ю.ЦЭДЭНБАЛ ГУАЙН 65 -- с 81682 ! Нс-дД ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ ! 2 , ЗА - ” НАСНЫ ОЙГ. ТЭМДЭГЛЭВ. 1! БӨ АССОЕРЭ. наг нэгдэгтэнн МАХН-ын Төв Хорооны ёрөн- өмпө гарамгай гавьяд байгуулса!! Х : | 1 Е со хий нарийн бичгийн дарга. БНМ Юмжаагийн Цэдэнбал гуайг 65 4 сг АУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- иасны нь ойг тохиолдуулан БНМ| , 5 УҮЗГЭЭ хзш---Ь ЗЭЭ лэгчдийн дарга, БНМАУ-ын мар- АУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү-| : Е// 3 7 3 гїөлөе хэзээд БЭЛхэн : ч БАЙГТУН!- шал Ю. Цэдэнбал гуайн 65 нас- лэгчдийн зарлигаар Сүхбаатарын! ны йг манай ард түмай ёслон одонгоор шагнав. тэмдэглэлээ. : Мөн ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- дийн Тэргүүлэгчдийн аар ар Ж лгээн ульсан “оноёлнх Ю: Цэдэнбал гуайг Зөвлөлт тө- ЦүВЭХх уу? ДАГУУ Чалнст рийн дээд шагнал Лениний одон-! нийгмийг байгуулах, Зөвлөлт Хол- С8р шагнажээ. 1 боот Улс, ах дүү социалист бусад Хүүхэд залуучуудыг халамж оронтой манай орны тогтоосон лан хүмүүжүүлэгч хүндэт хайрт » найрамдал, хамтыпл ажиллагааг удирдагч Ю. Цэдэнбал гуайд 65 хөгжүүлэн гүнзгийрүүлэх үйлсэд насны нь ойг тохиолдуулан ма болон “улс түмний энх тайван, най аз жаргалант өсвөр үеийнх- ! аюулгүй байдлыг бэхжүүлэхийн ний төлөөлөгч--ийонерүүд- 3мьд төлөө тэмцэлд Монгол Ардын цэцгийн баглаа Өргөн барьж, чин Хувьсгалт Нам, ард түмнийхээ сэтгэлийн халуун баяр хүргэлээ ЭАХЭЭГИЙН ТӨВ, ХОРОО мпе:ын төв зөвлөлийн Сонин 38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ | 198: ОНЫ ЕСДУГЭЭР |! БЯМБА Мє 60 (1715) Т- СаРЫН 19 ҮНЭ 10 МӨНГӨ 11 ахуйн 8 жилийн сургуулийн 4:ийн «Миний ааб «Б» ангийн сурагч Д.Бат--эрдэнэ. Хонд аймгийн Булгай сумын 10 коммунист ! мини й жилийн сургуулийн Т-гийн «л» : ангийн сурагч Б.Цогбадрах, Сүхбаа- ймгийн Асгат сумын 8 р ээж коммунист» Бо урьлилТЭЭн 8-ын «А» ангийн сурагч Г.Энхтуяа, Банн--өлгий уралдааны дүн аймгийн Цэнгэл сумын 48 хилийн сургуулийн 6-гийн «А- ангийн су- «Пиоцерийн үнэл» сонин, «Зал- рагч Ш.Харжав. Булган |а!мгийн гамжлагч» сэтгүүлийн реданцаас хоёрдутаар 8 милийн сургуулийр ерөнхий боловсролын сургуулийн 7хийн «Бэ овгийн су ч Б.Сарай- дунд зарласан «Миний аав комму- ипист, Миний ээж коммунист» зохион бичлэгийн уралдааны дүн гарлаа Манай уралдаанд хот хөдөөгийн 250 туяа. Увс аймгийн Бө ерол сумыр 8 шилийн сургуулийн 7-"їйн «А» ангийн сурагч Д.Бямбэтэв. Дунд гаруй пионер сурагч амжилттай говь аймгийн Дэрэйт сумын 8 ян оролцсоны дотроос Хөвсгөл агм- лийн сургуулийн З-ын «А ангийн гийн Хатгалын 10 жилийн сургуу- сурагч Ц.Ганчимэг, Омногонь айм- лийп 8-ын «Б» ангийн сурагч Ё. гийн тевийн 10 жилийн сургуулийн Жавзмаа: «Миний сан--сайн хүн» зохион бичлэгээрээ шалгарч «Гши0- иєрийн үнэн» сойнны диплом, энэ оны тэргүүн бичллгийн зэлжит шаг- 7-гийн «В» ангийн сурэгч Л.Эрдмй туяа, Дорнотопь аймгиг Сайншанд хотын 10 жилийй сургуул ин б-гийн налаар шагнагдах бАлов..Уралдаанд «Аз ангийн сурагч .ГлЛ япжаргал, зааврын дагуу идэахтай сайн оролц- Төв аймгийн Алтанбулаг сумын 10 сон Завхан аймгийн Тосоац-пгал хо- услийн сургуулийн б-гийл «Л» ор- тын 10 жилийн сургуулийн 4-ийн гийн сурагч Б.Дэнсмаа, мопц аймгийн ч» ангийн Зчарс, Ч Цацэгмааг Баянжаргалан сумын дуйд сургуу- НЭРЭЭР .... сан. вийн долдугаар ангийг сурагч 5 5 - Е Бадарч, Өвөрхангай аймгийн Бат чимэг, 28 дугаар сургуулийн 7-гийн ? «Вэ» апгийп сурагч Н.Ганцэцэг, 10 гол сумын 8 жилийн сургуулийн,7» жилийн 75 дугаар сургуулийн 5- (хайн «Б» ангийн сурагч Ш.Хомфр- ын «А» ангийн сурагч Г.Батсайхан. бат, Баян--өлгий аймгийн Балпнуур 69 дүгээр сургуулийн 4-ийп «В» сумын 8 жилийн сургуулийн б-ын ЗУРАГ ДЭЭР: оодгар Ю9, Цэдэнбал гуайд амьд ангийн сурагч М.Баярмаа, Баян- «А» ангийн сурагч Булбул илрыг 1 цэцгийн баглаа өргөн барьж байгаа хонгор аймгийн 10 жилийн иэгдү- «Пионерийн үнэн» сонины балрын Өсвөр усийнхнийг төлөөлаг НИЙС- р, гээр сургуулийн 7-гийн «А» ангийн бичиг Өийчыиу хүНин : лзлийн 28 дугаар дунд сургуулийн| м, ЦЭРЭНЖАМЦЫН авсан гэрэл сурагч Б.Бүрэнтэгш, Сэлзигэ айм- »сДУРДУНМН ӨСЛЛЭЭВ сэг гн 5-ын «Бь» ангийн сурагч Л, Нинж- зураг тийн Зүүнхзраагийн сангийн аж УРАЛДААНЫ КОМИСС МАНАЙ СОНИНЫ МЖИТ АЖИЛ ХАДЛАНЧ тхЗЭ-ийн 60 жилийн ой угтсан “Пионерийн СҮМБЭРТ. Төв аймгийн Сүмбэр сумын ДУНДСсургуу- - үнэн» сонины нэрэмжит «Ургац» операцид хот, лийн сурагч В. Энхтуяа ахлагчтай 173 пшонер хаягдал ХХ7 гаа 2, хөдөөгийн олон сургуулийн пнонер сурагч, Хамт | овс 15000 иг, томс 1000 кгийг түүж, 170 гаруй тонц ХҮҮХДҮҮД олон оролцож арвин их ургац авахад хувь нэмрээ төмс ялгаж цэвэрлэжээ. оруулж байна. - БАЯНГОЛД, Сэлэнгэаймгнйн Баянгол сумын дунд й 23, -55 Налайх ын «Алтан гадас» одонт «Ургац» опер ацид оролцог шионерүүд ХАЯГ | сургуулийн пвсперүүд 1000 кг вандуйн хаягдсан үртүүж | у шилийн иллүгэр Суйгтуллйн 36 дагцүр: харна, «өмс сунан мохоо, Ё- 0БИЙОГ үтрэмини талбай, тээвэрчдийн замд эргүүд | гаргаа шахам анги бүлгийн 2100 гаруй су» “ тариаланчдад цаг агаарын мэдээ эх, машины эвдэрхий т: засуулш байна. рагч МХЗЭ-ийн 60 шилийн ой угтан түгээх, тасаг Оригадаар явж концерт тоглох, 01- : дархид тэвш Үула улсын фондод өвс тушаах 3 хоно. “ дөр-амжилт гаргагчдад талархал илгээж, хаягдал 3 гийн аянд гарлаа, Ч таргагчид, шаардлага хангаагүй тээвэрчдэд Шаар- | х дах хуудас гардуулл: дутагдлыг засуулах, зэргээр ЗУРАГ ДЭЭР: Алтанхүү ахлагчтай 4-ийн «А» ангийн 99:15-4857 5-8: Баггүрэ сэн гэх, үр бүтээлтэй ажиллаж байна. пионерүүд үтрэмийн талбайд, лүүлэв, Энэ ажилд 1-Ийч «Вэ. 2/ын «Г», З-ын «Б». Ачийп «Еэ», 5--ын «А». баййн 4Д», Т7-гийн «ЛА», 8-» сын «А», З-ын чВ», 9лїйн «Вэ», 10:-ын «А» «Б». «Гэ» ангиуд бүусдаа- саа идэвхтзй аролцож 14--2500 иг овс илүү тушааж төлөвлөгөөгөө 105- 246 хунь биелүүллээ, Сурагчдаас 4гийн «Бө» ангийн сурагч И.Энхбат, БЗалн «А» ангийн сурагч |Н.Болор- маа. бгтийн «Да ангийн сурагч Х, Гантолд, 7 дугаар ангийн сурагч Л. Оюунчимэг, 8-ын «А» ангийн сурягч ». Л.Энхтөгс, 9-ийп «А» ангийн сураг" Я.Өлсийсайхан: 10:ын «А» алгийн сурагч 1 Алтанцацаг, 10:-ын “«Г» ангийн сурагч А.Отгойбалр нар сайн ажиллэлла, / д Нолайх хотын 10 жилийн сургуу- Манай сурвалжлагч С. БОДООШ лийц багш . л -А30, ЦҮРЗЭД МАНДАХ СУМЫН СУРГУУЛИАР (:) ХАМГААЛАХ ӨДӨРЛӨГ Орноговь аймгийн | Мандах сумын 8 жилийн сургуулийн 3а- Жиргаа, пионерийн | бүлгэмийн Злэл анги бүлгүүдийн хооронд Өмч хамгаалах өдөрлөг зохио- їоо, Энэ өдөрлөгт 1-УҮЇШЦ ангийя бүхтсурагч, багш, ажилчид хам- рагдан орлоо. Өдөрлөгөөр анги гганхимаа тохижуулах, сургууль єрчїоо цэвэрлэх. «самбар Үзүү- ЛЗИй шинзэр хийх, | хичээлийн втабинетийг нїишшэчлэн зсварлаж - зэрэг ажил хийлээ. Энэ анвилд пионер сурзгчид, багш, ажилчид идэвхтэй сайн оролцов, Өдөрлө- гөөр пионерийн идэвхтэн нар нионерийн танхимыг шинэчлэн тохижууллаа. Биеийн бинетийн системзэр бололцоотой бүлгүүдээс 8- ын «А», 5-ын «А» ангийн «су рагчид идэвхтэй сайн оролцов. ӨВС ТҮҮВ Багш, сурагч, ажилчид шалыг онд бүрээ оруулах зорилгоор «Малдаа арвин инк өзс гээв» гэсэн уриан дор өвс түүх цуваа гарган ажиллаж 5,5 топн өвс түүв. 8-ын «Бэ» ангийн Су- рагчид Цагаанцазын ногоо бри- гадад очиж будааны үр түүв. Энэ ажилд сурагч Батэрдэнэ, Гарьд, . Өлзийсайхан, нар идэвхтэй сайп оролцов. Сураг- чид нэг өдөрт 400 нг бог будаа- ралтаараа 8--12 даага уналтанд сур- тасан юм. П, ЖАНЧИВЫН авсан гэрэл зураг » АЛАГ НУУРЫН ГОВЬД Говь-алтай аймгийн Бугат су- зээл бэлтгэх ажилд идэвхтэй оролцож малчин ак эгч. нараа | баярлуулдаг сайхан Багаас, БЭ. шт. у тэл 7 ОЦ схоёр өдөрт 11 тонн өвс хв. “-«Б» апгийн сурагч | Я.Туулбаз- тар, М.Бямбасүрэн, 8-ын «А» ангийн сурагч Х.Гомбохав, Д. ” Алтанцэцэг, Ш. Наранхүү нар бус- сдыгаа хошуучлав. Сумын төвд нэ- ээс долдугаар ангийн сурагчид 5 сурагч - срэнхор Д.Батсуурь, Ш.Нямсүрэн сар 85-124 нг гар тэжээл бэлт- “Ийнхүү манай сургуулийнхан “Хадлан тэжээл-бүхний үйлс» “сэдэвт гурав хоногийн ажлаар ” арвин. тх тажээл бэлтгэлээ. Сурагч Б. ГАЛААРИД х “Багш Р. АЛТАНГЭРЭЛ | “Фрдын боловсролын байгууллагын 60 жилийн ойн өмнө Бидний Нийслэлийн 10 жилийн Ш сургууль бол манай улсын ууган сургууль юм. Ю924 оны 11 дїгээр сарын 2-нд анхныхаа хонхыг цэкв- сон энэ сургуулийн багш сураг- чид 80 жилийн ойдоо сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар шаах барихаар шамдан ажилла Тус сургуулийн зөвлөлийн даргв, анал чА» ав гийн сурагч С.Арнуназ: -- Би энэ сургуульд орсноо- єоо хойш 25 улнрал дараалан онц сурч байна. Манай сургуу- лийн пионер сурагчид хичээлийн шинэ жилдээ баяр хөөртэй ор- лоо. Учир нь Сургууль маань 60 жилийнхээ ойг тэмдэглэнэ. Бид энэ ойгоо угтаж сургуулийнхаа ахмад сурагчдыг эрэн сурвалж- яах бүлэг байгуулсан юм. Эрэн сурвалжлах бүлгийн су- рагчид анхны сурагчдыг СҮР- валжлан олж, тэдний хэрэглэж байсан үзэг, харандаа дэвтэр ном зэргээр музгй (байгуулж эхэллээ. Манай сургуульд хотын тэргүүний ХЗЭ-ийн үүр, соёлч Нөхөрлөлийн ангиуд бий. Сургуулиараа шатарчин, даам- чин, болох хөдэлгөвн ернүүлж » дэвтрээ дараагийн баяр сурагчдын 70 гаруй хувь нь шэ | тар даам тоглож сурлаа. Манаа бүлгийн тионерүүд апгидаа яүд- лэн хамгаалах сїшгтаб байгуулж зНийгмийн юм, миний юм, бидний юум» тэсэн ярилцлага явууллаа. Бид нүдлэн хамгаалах 6 группт хэ вазгдалх ширээ, сандал, анги, танхимаа ариг гамтай эдэлж, ном ангийн дүү наАРТаа хүлээлгэж өгдөг уламж- лэдтай болсон. Мөн нүдлэц хая- гаалагчдын туршлагын ном хийж, сурлага, сахилга батаар догол- долтой сурагчдыг онц сурлагатан вионерүүдэд даалгаж хичээлд нь тусалж байна. Зөвлөлт, монголын сансрын үеэр манан знгн ЗХУ-ын сансрын анхны чууд болохыг ерөөсөн халуун дотно үгтэй захидал ирүүлдэг гэж ярилаа. МУИС-ийн авгижа Б. ГАНТӨМӨР | Цагийг үр дүнтэй ашиглаж, баг- шийг хнчээд зааж байхад анхал- ралтай сууж онц сайн сурах явдал їимнний хачгийн гол торилт гїж ярьж байгаа энэ охин Дорногакь аймгийн эрсэн сумын дунд сургуулийн 5- «Ав» ангид суралцдаг. Нэр Нь Ей Эцхтүвшин. Зуны амралтаарза олон шинэ ном ушшиж, кино үзэж, аялалд | авж, апгийнхаа найз внахдэд ярах | олон шинэ сонинтой хичээлийнхсэ шипэ жилтэй золголоо. Л. БАТСҮХИЙН авсан гэрэл сураг -уэрчин ”ЗАйЛаААН Манай сурвалжлагч ТИЙН апсап гэрэл зураг. Сү14Е(153 27 : ) ! «Бүгдээрээ: ярилцьл» танай хэлэлцүүлэг 11: “ттүүтт ЭРГҮҮЛ. ШАРАВ САЙН СУРАГЧ БОЛЖЭЭ. дуулж. байгаль орчноо хайрлахгүй (СУРВАЛЖЛАГА) байгаа автобус, такси, барилгын ЦЭНХЭР 7 ид бүрийн ЇХ сарын 15-наас хамгаалах уламж:- --Манай байхдаа. дүрсгүй. Шарав бага ангид «Би тэргүүний сурагч болчив. үе тэнгийнхэн- лоо» гэж үү гэж Шаравыг --ээӨ 1 сарын ажлыг эь хнолдуулан - 1Ш баазын зарим жолооч нар Дам- | тэйгээ зодолддог, хичээлдээ тааруу Өөртөө асуулт тавихад хүргэжээ. ” мийслэлийн мошах сайхан МАсаай бадаржаа, Чингэлтэй, Звиэж сурдаг сурагч байсан. Гэтэл-одоо Бэнэн сэлж би тэргүүний су- “Ордунд оо бУРГУ 5 амны оршин суугчдад дахин зөр- | ШЇВРав маань сайн сурагч | рагч» ажээ. “аргатай пионерийн 9 дүгээр бүл чил гаргахгүй байхыг 22-41 болсон шүү. Манай тэргүүний пио- Ингэж пионер ТШарав «Танхай» 4 д «Цэнхэр эргүүл» 1-9 халуун, Сэлбэ, Туул ын орчмоор аяллаа. нєрүүдийн нэг дээ гэж ангийн нь багш Амаржаргал өгүүлсэн юм. Пионерийн «Цэнхэ эргүүл» -ийн ? Бид Шаравтай уулзлаа. хамт олонд нийслэлийн хөдөлмөр- тол голын усыг бохир- : раг өргөжээ. Бү Аллаганд чид баяр хүргэж байна. ХӨӨРҮҮ ЗАНГААС 1979 онд «У. ё : 1) БОЛСОН ЮМ. гынхан БНУАУ-д очиж тоглов. ! С. Шарав бага ангид байхдаа Чуулгын бүрэлдэхүүнд хүүхдүүдтэй зодолддог. хичээл та- оролцжээ. Тэнд олон орны үе салдаг байсныгаа хөөрүү зангаас болдог байжээ гэж одоо нхэд гэм- шин өгүүлж байна. 4--5 дугаар ангид суралцаж байх үедээ Шарав ангидаа биеэр том учир найз нөх- дөө шоглодог хүүхдээс «хариу» авах «албанд» олон удаа томн- логдож байжээ -- Хүүе Шарав аа! Зэргэлдээ ангийн Б... надад дээрлэхээд бай- на. Чи түүнийг... гэж ангийнхаа найзыг хэлэхэд Шарав найздаа туслах санаатай тэдэнтэй гар зө- рүүлдэг байсан аж. Хэрэв дийлэх- гүй бол том ангийн таньдаг хүүх- үүдэд хэлнэ. Хичээлийн завсар- лага, чөлөөт цагаа иймэрхүү бэй- далтай өнгөрөөдөг байв. Хайран сайхан чөлөөт цагаа ингэж үрж байхад лаж ч сайн сурах вэ дээ. Шаравын ул сурдаг «зодоонч» гэгддэг байсан нь чухам үүнээс болдог байсан байпа. Ийм болохоор муугийн жишээнд тэр олон удаа ордог байлаа. Энэ бүхэн бол Ша- равын өөрийн нь хэлснээр хөөрүү зангаас л болжаа. САЙН БАГШИЙН АЧААР -- Хүүе за тавдугаар ангийн «Танхай» Шарав Мэдээлэл радио. телевизийн улсын хорооны дэргэ- дэх хүүхдийн найрал дууны «Улаан бүч» чуулгад орсон гэнэ Удахгүй хөөгдөх байлгүй гэж үеийн нь хөвүүд Ярилцахыг дам сонссон Шарав тэдний яриа худал болохыг өөрийпл биеэр чотлохоор эрс шийдсэн байна БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Чи- мэддорж тус чуулгыг удирддаг байлаа. Чимиддорж: --Манай чуулгад дандаа тэр- гүүний сайн сурагчид байдаг юм шүү гэж ярьсан нь: тэнгийнхэнтэйгээ учран золгож, ах дүү социалист орны пионер су- рагчдын баялаг туршлага, нөхөр- сөг сайхан зап чанарыг нүдээрдэ Үзсэн нь Шаравзт тэргүүний пїид- нер болоход сайхан нөлөө үзүүд- жээ. Хүн хүндээ найз нөхөр болж хүмүүс хоорондоо ахан дүүсэг эВ тэй аж төрөхийн сайхныг Шарав ойлгож -- Би бага ангид байхдаа найз нарыгаа юунд ч гомдоодог байв даа. Би их тэнэг явж дээ гэж одоо олонтаа давтан өгүүлж бай- на. Хүн сайн сайхан үйлсийг бү- тээхийн туад өөртөө үргэлж шүүмж- лэлтэй ханддаг. нхөө ду- тагдлыг шударгаар олж харж, за- саж чаддаг -байх нь хүний сайн чанар юм. Шаравт тийм сайхан чанар бий. Тэгээд ч одоо тэргүүний пионер болжээ китВхутэлЭЭ. тЭхэрэлгүүэлхэгүэлүүэлэтэээ . --«Пнонерийн үнэн» сонинд нийтлэгдсэн «Бүгдээрээ ярилцах уу? хэлэлцүүлгийг уншаад үе тэн- гийн нөхөд дүү нартаа юу гэж хэлмээр байяа. гэж нийслэлийн 10 жилийн П дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч С. Шараваас асуухад: -- Томоотой, сахилгатай ба» гаарай! Муу хүүхдэд уруу тхатаг- даж, онгирч хүүхдийг уруу татаж хөөрч явахын оронд, хичээлээ дан таж дугуйланд суралцах л чухал! гэж сахьля гав. Шарав одоо «Улаан бүч» чуулгын дуучин, сайн сурла- гатай тэргүүний сурагч болсон төс дийгүй аравдугаар пнгиа төгсөөд “иисэгч болохоор мөрөөдөж авда! ажээ. МУИС-ийн сэтгүүлчийн ангид оюутан Т. ОЮУН ЗУРАГ ДЭЭР. Цэнхэр эргүүлийн ппонерүүд зөрчил илрүүлсний дарад- хан, -- Ажлынхаа дүнг илтгэж байгаа МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ хмомтмтмтмх5 мрмтмтмтмтмт мтатмтыт Л мама мм мм ммм2 руулмтмахамтчомтөтытмочоомтыгатауут ротшуохомачо охмтмтөэє - 567 Зэт- хуу талд биеийн тамирын талбай байгуулж байна. Бид завсарлага бүрээр тэнд гүйж очдог, Тэдний ажил тун түргэн ярж байна. Ба- рилгачин болох юмсан. Тээр дээ- рээс харахад хот маань хичнээн гоё харагддаг бол? Томчуул Та нарт баярлалаа! Хүүхдүүдийг дандаа баярлуулж байгаарай! су- рагч Болд Барилгачин болох юмсан. Ин- гэйс хүсдэг хүүхэд цөөхөн гэж үү! Суудаг байшин, сурдаг сургууль, - гоЁМсог Кино театр, парн, биепйн тамирын талбай... Хүүхдүүдийн хамгийн дуртай энэ газруудыг барьдаг маргэжилтнүүд бол ба- рилгачид юм. , - Барилгачни болох сайхан. ..уБид Улаанбаатар хот. дахь Барилгын техинк мэргэжлийн дунд сургуулиар орлоо. Уншигчдынхаа хүслийг хэлэхэд тус сургуулийн БОЛОХ САЙХАН захирал ж. Гомбо бияртай хүЛээн со авч: Р, --Сайхап хүсэл Манай сургуу- лийп хаалга тийм хүүхдүүдийн , сөмнө үргэлж нээлттэй байх болио тэйс хэлээд сургуулийнхаа тухай тапилцуулсай юм, вА4 юм. 19 (ас “| таруй барилгын маргэлшлтїүүдийг Г ЛА ОН ЭС гч. 2-2 аа!” онд байгуулагджээ, н цагаасаа Б000 бэлтгэн гаргажээ, Одоо 1000 га- руй сурагч 10 мэргэшлээр су- ралцаж байна. Цахилгаан мон- тЁр, шавар будагчин, мужаан, сал- хивч нимгэн төмөрчин, сантехни- -кийн слеспрь, цахилгаан ба хийн гагнуурчин зэрэг мэргэжлийн аль дуртайдаа суралцал болло. Тус сургууль-1978 оноос техпиїс мэр- гажслийн дунд сургууль болсон юм. Үүний үр дүпд сурагчид 3 жил суралцаад мэргэжлийн диплом, бүрэн дунд болорсролын аттестат- тай төгсдөг болов. Сурагчид тогс- сөп жилээ их дээд сургуульд элсэх уралдаант шалгалт өгч болпо, 8 -- Манай сургуулийг ОНЦӨАННЄ төгссөн олоц сурагч дотоод гадаа: 9 дын ихдээд сургуульд оюутнаар элслээ. Мөн одоо онцсайй сурал- 6 цаж МХЗЭ-ийн нэрэмжит цалинд авч байгаа сурагчид ч олон байна 9 гэж тус сургуулийн ХЗЭ-ийн хо- рооны дарга Д. Бадам-Одсэр би-0, дэнд яриад засал чимэглэлийн 307 дугаар ангийн сурагч. онц сурлагатан ЯМ. Оюун-Эрдэнэйэй уулзуулсай юм. с --Бид одоо пийслэлийн Ш хо-5 рооллын шинэ барилга дээр дад-5 лага хийж байна. 12 давхар. Тээр 9 дээрээс харахад хот маань үнэхээр 7 сайхан харагддаг. 8 Барилгачны мэргэжил эзэмшиж 2 байгаадаа би их баярлан: бийна./ Дүү иар минь! Наймдугаар ацгиа( төгсөөд манай сургуульд ирж суралцаарай гэл: 7Н.Оюунэрдэнэ 5 өгүүлж, байна. у Хүүхдүүд ээ! Барилгын техниг 2 мэргэжлийн дунд сургуульд Су. ралцалрай! Ж, Т. ДАВЛАДОРЖ, Өхөөрдөп сонсвол Хүү-хээд, хүү-хээд гэнэ. Хараацай шувуу Халин жиргэнэ. Хажуугаар гарахдаа , Хурд-лаарай, хурд-лаарай гэнэ. Болжмор шувуу Босон суун жиргэнэ. 5 Боргоцой шиг бие нь 7Кирий-гээрэй, жирий-гаэрэй гэнэ. ЦРуххлэ с, гт Шувууд нь хүртэл Надтай тоглодог Шуургатайхан тал Намхан толгод минь Хойтон зун би Эргээд ирнээ! Хопиоп, хариулахаар Торолзуулаад ирнээ! Г. НЯМАА БҮЖИНХЭН 2М23.22-2-2 э2Рч2-24-2 2 2.2. Г Наранд шарагдан унтаж байсан ф. Нялх гэнэнхэн: бүжин Дэрс салхинд хөдлөх төдийд Дэгдэн харайх пь хөөрхий Эзжийгээ санан дэгдээ болов уу? Иллээ тайн харайгаа болов уу? Хаархий иялх бүжингийн хөл Хорст тазар хүрч алдана : д Сөем хоёр чих нь 2 ё.Салхи хайчлан зүснэ. 9, Байдал төлөв нь сэргэлэн “Бас ч хөдөлгөөн бүр нь түргэн Бүжинхэп нялх үртэй минь 7 Бүүр адилхан сапагдана. З Хүний сэтгэлийг дуу шиг уяраах Хөдөөгийн бүягин чи ямар 5, Час хөөрхөн. бэ? “200000 НОӨЛЗИЙБАТ БРЭРЧЛСГ ОЄМЛИЛЖССҮЖДЛСХС СЭСУ Ээ эхэ сагшгитсгагчат ч Ул, ҮЛ ТУЛ гЭЛЛЭ 4 ! 14:11 / Ха: 6! 4, ( б : ! 5 1 ! 1 0 9 2 Сэнж га 0 ХОНИНЫ 5 6 БЭЛЧЭЭР 6 Арын ууланд 5 Хөхөө доцгодно 4 лнирлан чагнавал 6 Гүй-гээд, гүй-гээд гэнэ, 6 Өпрпйн хадан дээр 4. Өвөөлж донгодно У.жЖот- “БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ, САРД ТайнӨ! 231: (181ҮУ!114 , ү11)1ү11» (Өгүүллэг) Шэшэсшш МРРГБЛИЛЭХ шэн Зуны халуун өдөр. Хэрлэн гол мэлтэлзэц урсана. “Мяндас мэг зөөлөн ногоон зүлгэн дээр шар, цагаан цэцэг, алаглан ургасан нь хдргой торго дэлгэсэн мэт үзэсгэ- лэнтай. Зулцацэг бяцхан аппаратаа барин галын хөвөөнд очил: энэ тэрийг ажин суулаа. Тэрээр Мо- гоон хувцас өмсөж ногоон тууз зайгиджээ. Түүний ойролцоо нэ- гэн эгч гэзгээ усанд дүрж хөвсөр- төл савандан угаана. Доохоп талд нь авгай нөхөрхойр бас л0баа- хан юм голд булхан угааж байна. Сайхан зүлэг, цэцгийг дугуй до- роо ияц дайруулсаар ачааны дарх голын хөвөөнд иржс зогсон. (1 0- лооч нь хувцсаа тайчил, голд сэлж, сэрүүцэн гарч ирээд маший дээрээсээ хувий авч уснаас утга машин руугаа цацан угааж эхлэв. "Тас бензин, шавар шавхай болсон муухай ус гол руу урсана. Бас хэ- дэн залуу тамхи татан, хөзөр наадаж, тамхипыхаа шїчїйг гол руу шидэлнэ. Хоёр хүү загас бл- рип хайр найргүй газар савл: ха- рагдах нь үд хальтрам Энэ бүхнийг сэтгэл түгшин харж суу- сай Зулцэцэг бяцхан аппартынхаа товчийг дарж харилцуурыг аваад -- Цэнхэр эргүүл сопсч байна уу? Цэнхэр| Цэнхэр Ногоонцэцэгт хариу гэхэд -- Цэнхэр сонсч байна. Цэн- хэр бэлэч байна гэв. -- Ногоонцэцэг сонсч байна, Яаралтай эхлэхэд болно! гэхэд ИХ голын мандалд солонгорсан гоё гэрэл цацран зэрэглээ мэт цэнхэр тулан хөшиг татав. Зулдэцэг бал- сан. т-ш----“---нЙНЙ6----------------1110 ө Монхооин бид хоёр гишүү түү: хээр ойд явав Би эдний хапар- жаанд айх удаа иржс байгаа бо- лохоор зам мэдэхгүй. Тэгээд Ч тэр үү, Монхооп одоо ийшэээр- гэнэ, дараа нь тийшээ явна гэж зааж зааварлана. зам зуур хуу- рай гишүү зөндөө- --- Эндээс түүгээд буцьяа! Биш- гүй их мод байна. гэсэнд Мон- хоон!- ТНаахап явна шүү- гэв. “Дагаад л яваад байлаа. Сайхан хуу! “упанги. гишүү хөлөөр 11111::5)089:5:5155 ом. үзье. оний зүйл үзүүлэх гэ» би гэж: бодоод түүн- цөн 2 аа. . 3 вэ? найз ав! Тарсо- тугай үлэх Э! хус Ч рт атат » 7-7 8" гав ОТ тэ -0 ртагхараты лу матах ам мтмтмРчам-тмтылч Үл, -- Ай даа! Ногоонцэцэ сайхан харагдаж байна. К Лгэн тун аятайхан үзэгдэж байна. Хү- мүүс усны захад гарцгааж: эхэл- лээ. Эдэ үзүүлэх цаг боллоо гэв. -- Цэихэр зэ л, “бүгдийг сонслоо. Олорхон оутыт хийсэн харну сонсдов, Гол дээрх цэнхэр туяа дэлгэцэнд өпгө бүрийн гэрэл болж ойсноо дүрс болон хувирав, Эхлээд Хэрлэп гол орчмын үзэ:- гэлэнт сайхай байгаль, амьтан, ургамал, загас, жараахай, шувуу усны ариун тунгалаг байдал сэт- тал татам харагдлаа. Дараагаар нь хөрс, ургамал, ус, амьтдыг бохирдуулан хордуулж | байгаа мөнөөх хүмүүсийн байдал, бєпин тос, бохир зүйлс голд орж хэрхэп муухай болгож байгаа йв нэгд нэггүй үзэгдэж эх лэв. Тэрхүү балиар зүйлс ёрав- түүл шиг хурц хашуутай, могой шиг урт биетэй олан хөл, тэмг- рүүлтэй, толгой сүүл нь мэдэгдэх гүй олгой шиг биетэй, эсвэл арт- гар хурц шимүүртэй, араа шүд- тэй, цэхийсэн том нүдтэй, эсвэл янз бүрийн аймаар амьтад арзга- ицалдан усны энгтээр тарж байна. -- Ногоонцэцэг зэ, байна уу? Ногоонцэцэг ээ| Цэнхэрт харлу гэх дуу Зулцэцэгийн апларатиаас тодхон сонсдоп. Ногоонцацэг |сонсч “байна Ай гайхмаар боловч үнэн боди- той зүйлүүд харагдлаа. Хүмүүс амаа” барьж, зарим нь тгүдээ дарц гааж, ой муутай. иь огпулж байна. Бохир муухай їомаа голд угаахаар ирсэн зарим хүмүүс юмаа угааж зүрхэлсэнгүй. Байгаль орчноо ямар муухайгаар бохирдуулж, тэр нь өвөртөө болоод бусдад хэр- хан хор болохыг тэд гайхаж ,0баг рахгүй байгаа бололтой байна! гэв. Цэнхэр эргүүл -« Тэрчинь тун сайн хэрэг. Мянга дуулснаас пэг үз гэсэн үг бий шүү дээ! гэв. Өнөөх туяан дэлгэц аажмаар замхарч, алгана хэлбэрийн гэрэлт бөмбөлгөн хөлөг голын мандалд хөвж эргийн зүг хурдлан бяцхан инсээд эрэг өөд үсрэн -дэндгэсхийн буув Дотроос нь цэв цэнхэр хувцастай улаан бүчтэй хоёр хүү, цэнхэр хувцас- хусан ой дотор орж ирлээ, Энд сүмбэ ши, Шулуухан тэндгүй Уїїлжс байгаа юм хус цагаариа. (31 харагдсангүй. "Тэгт:, Молхаон зогтуслаа. Нал руу “харав, Би аөдөөс Нь ширтэв, , -2 Цаана чинь! “Био давхийн, “цочоод эргэж “харлаа --- Яагаав зэ! Эпа хус! Сайн тэг 9 ЖА) | б тай намхавтар цагаан багший" 4 гам гарч гирэд . ЗУлцэцэгт Тай э -- Болноо| Эргүүлийн БҮ1) амжилттай боллоо.! Түүнийг садар удирдсан багш тандаа баярлалаа. 9 гэж «Ногдонцэцэгэ хэлэв. Байша инээмсэглэж Ногоонцэцэг буюу. Зулцэцэгт баяр хүргээд нөгө) аппаратыг түүнээс 88ч хөлснан тэмтрүүл мэт залуурыг түүвЖ залгахад цэнхэр гэрэл анивчин, улаан нүд нь. гялалзав. Тэгээд 6 Хүчтэй радио хоолойгоор ї -- Голын хөвөөнд зугаалагч нийт хүмүүс эз. та бүхэн ОЕГЬ 7) үзэгдэлд гайхах явдалгүй! : тэ ыг тэтгэгч чандмань эрдэнэ, БОЛСОН усаа бохирдуулснаас юунд хүрч болохыг сал үзэцгэ л лээ. Харин дэлгэцэнд гарсан 33 мүүст ямар нэг халдвартай НЭВТ : хүрч: болзошгүй тул эмчид Дар үзүүлэхийг зөвлөж байна. манай даа ургамал, усаа арнун тунгалаг байлгах талаар ах дүү. найз 2 хөд, үр ач нартаа дамжуулж ЗарВ хиарай! Манай цэнхэр эргүүлүүй өнөөдрийн ажил үүгээр дууслаж- Эрдэнэ болсон усаа цэвэр лаг байлгаж амьдрал ахуйдаа зад зохистой хэрэглэн Урт удаан. : лахыг та бүхэнд ерөөе ҮЭ. Энэ явдлын дараахан гол ар хирдуулсан, түүхий ус уусан” 5 жиг бүхий хүмүүс эмнэлэгт: ОРЖ шинжилгээ хийлгэхэд жолоо ЭР аХаас шаралгаа өвчний шин тэмдэг, нэгэн 2-5 эгчээс шижин ӨВЧ ний нянгийн үр тэмдэг мэдэгдэн яаралтай . хэвтүүлж эмчилжээг ! Харин уул өвчнийг тараах ҮҮС д вэр болсон авгай нөхөр хоёр. голд 8)! үсээ угаасан эгч, бас хэдэн Ч ХҮН6 дуудагдаж сүрхий сануулга ашс- наар барахгүй урьдчилан саргий- дэх “эмчилгээ ХИЙЛГЭСЭН ажээ Цэнхэр эргүүлийнхан өөрийн туршилт сорилтын ажлыг улам, нарийн болгосноор Хэрлэн голын ус улам цэвэр ариун болж, загас жараахай нь элбэгшин . түүнИї хөвөө унаган төрх төлөвөө дахин олоод үзэсгэлэнтэй сайхнаар цэв2 хэрлэн дуинартаж харагднам: - 9 Дэмчигийн ДАШДОРЖ ф хус хажуух- Дөхөж очоод үйсэн ХӨДТ,, томдос том маань байна. үзвэл сайхь хусны сыг хурц хутгаар огтчин нүд, ам хамар гарган. нэг хэсгийг нь хүний хохимой мэт онгор- хой болгожаэ. . Я Монхоон дэргэд долоовор хуруулыхаа хүүхдийн түүд арчих ны «нүдэндэ хүрснээ: -- Тээр! Уйлж л байна. шүу дээ! гэв Би зсорис муутайхаан очиж, хусны өрөөсөн «нүдэнд» өпдгөө хүргэв. Найтоц байлаа. Ну- байна... Одоо модоо анд нь очоод өндгөөр, мэт хуб- Нээрээ тийм байна. лимс шиг шингэн урсаж - За явцгаая! түүс! Монхоон бид хоёр буцлаа. Би замдаа «Удахгүй мод но- гоорно. Одоо мод бүхэн эх газрынхаа хөрсїөөс шим тэжээл авч, хөөрөх гүйдлээрээ “навч, нахиа бүртээ түүпийг хүргэх гэж сорж байгаа цаг! Хөөрхий” энэ хусны хөрснөөс авсай тар тэс жээд Дээшээ хүрч чадахгүй, алдагдаж: байна даа! Энэ «Юү дээрэ нь. гоожоод байна. Хэ, үүнийг ийм болгоо бол? Өнэху ногоорч чадахгүй үхэх байх дааж 2 хамөэн бодож явав. Тгэгаэд: ц, -- Чи энэ хусанд Г таргасан уу? гэж шсүул Ни хоон их л бардамхпаар: Ч -- Тийм шүү гэж харпуллаа. 1981 98 дахь жилдээ ФМ01(1716) ё БОРНУУРТ Борнуурын САА-н ДУНД сургуулийн пионер сурагчид 1980 оны ургад хураалтаар 54 тонн өвс, 22 топн төмс хаягдсапыг илрүүлэн түүсэн туршлагатай юм. Өнөө жил «Пионерийп үнэн» /со- нины нэрэмжит «Ургац» операцид амжилттай оролцож сургуулийнхаа туршлагын талбайгаас 80 тонн төмс, 600 кг байцаа, олон ЫГ сов гино лууван, танжин, хурааж тан 1000 кг хаягдал төмс түүжээ. Тус сургуульд Б.Наранцзцэг М. Наранцэцэг, Ж.Наранцацэг Ц.Туяа, Д.Дэлгэрмаа, Б.Сүрэнхорлоо. ИН. Мөнгөнцэцэг нарын хөдөлмөрийн тэргүүний сайчууд олон бий. БУР н 77 шЛЖус сургуулийн ЗУргад» рацийн ахлагч 6. Долгормаа, валжлагч Х.Энхтуяа, иар хаягдал ихтэй сумын 8 жилийн сперацид: амжилттай оролцож олоц төрлийн ажил зохиож сургуулийн пионер сур« ”“Ц.Уранбилэг талбайн эздэд шаардах хуудас бичиж байгаа нь, Зав! Энхтуяа ахлагч-тай. сураг. чид сониныхоо тариаланч ах эгч нартаа тєгс, нар халгдалгүй “ургац хураагч трак- зорчин Ч.Дорж, Ш.Даваасүрэн Хол- нэрэмжит «Ургац» тусалж байна. ЗУРАГ | ДЭЭР: --Сурагч ОН. Амар» Ш.Дөчиндолоо, Я.Сарантуяа бооны сургалтын төвийн Алтай багштай сурагчдад талархал |ил- гээж байгаа нь. : т пноперүүд 1000 гаруй тонц үрийн өмд цэвэрлэн, зоорилжээ, С.БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг. 1981 оны есдүгээ) сарын 23. 9 ЛХАГВА 9Ф 1 є д үлэг 7” “Анхаараарай! Анхаараарай! Үнэ 10 мөнгө Та нарын өөрсдөө 5 бэлтгэж гаргах сонины тусгай дугаар Манай сонин зөвхөн ушингч, , 6 идэвхтэн ОНЧИГЧ идДЭэЕХ1Фн Зураач го- грэл зурагчдынхаа хүчээр «Бчд шар- 65 0 алтай ориы хүүхдүүд» гэсэн 1ус-(|6 Цай гч їрм Г ) 6 тарсан 5 дугаар , гаргахаар Монгол-зөвлөлтийн самс инслэг, МАХИ ї урал, Ардын хувьсга 6(зэд сэтгэл хөдөлгөсөн түүхт үйл 9 явдлуудаар 1981 он дүүр-ц байлаа. 9 доо эвлэл ахын 60 жил ю : Та нар знэ түүхт үл (Урлага, хөдөлмөр урл їү рлоц нийтийн ожлын сицгоц д.шнлтаар угтаж их хура нэх Э замгийн тээд амжилтсар бэлэг ба- их хөдөлгөөн өрнүүлсэн бидээ ) Ухшихгг идэвхтэн бичин ч хүүхлүүд ) Вэ! 4 У рын хам ХҮШ их 00 шил... (но, олох МХЗЭ- аа угтаж чи, чинн. найл 7 змт олон сур ууль чинь ви сийн байна вэ? онд чамд ияртай чухал зүйл явдал тохиолдов? -- Ми их хурал, түүхт оЇшуудыг угтагч сурлагын чаиараа ляйж ахиу лав Танай бүлэг, салаа, баг арав- ? тын сурлагын чапар хэрхэн ахин? 2 Их хурал их ойн шилд чи 2) рмар бүлгэм дугуйланд суралцаж, Эїиннээр юу сурав? Халамжлац хү- Умүүжүүлэгч коммунистууд хан, ит: їй уулзаж, тэдизэс ямар сай д Хап сургамж зөвлөлгөө авав7/ 2 Энэ онд чухам 10ү сурч ) бүтээв? ё - Их хурал, дахгүй ийн фай анги, юу түүхт ойн. шил 3ХУ а.ролоп социалист бусад орны үе утэлгийн хэн гэдэг хүүхэдтэй найа ) охөд болов? Найлс чниь чамд юу гэ- ) БоН үгтэй сахидал бичип? : --Эна оид чи апги бүлэг, салаа» 6.мхаа хэн гэдэг хүүхдийн. сурллга, Хүмүүжилд яаж туслаад, түүнийг улмар амшнлтад хүргэв? )| -- Хавар, зун, памрын ажилд яаж Ббрролцов? Ямар сгїшаал шагийл хү- б лээн авав? »| ХҮҮХДҮҮД ЭЭ? Дээрх б6тын аль боломжтойд нь ) Өөрсдийнхөө гаргах тусгай дугаарт бхувь нэмрээ оруулахыг та ипрт 5 өвлөж байна. Хүүхдүүд та нарын б/їнчсэн, зурсан. бүтээлээр дагиаж Отарах манай тусгай дугаар МХЗЭ- бїийн 60 жилийн ойш босгон дээр 5|юу аравдугаар сарын аравдын үеэр О|нийтлэгдэх тул материалыг арав. 9| дугаар сарын эхний Долоо холог Э| дотор хүлээл ашпна. Өөрийнхөө ту- и|хай, цайз пөхдийнхөө тухай бичиц-/ дїгээ Бичсэн хамгийн сайн мэдээ Оїсэтгэгдэл, сурналжлагв, тэмдэглэлэ!) 2| зурсан хамгийн сайхан ! зургай, Ё| туурвисан хамгийн уран гоё шү д|егүүллэтээ, орчуулсан хамгийд юїнл" дэг орчуулгаа, аясан хамгийн год б/гэрэл зургаа сонипыхоо нар дгар ла- ралтай илгээцгээ! Хёрин “«Билинй таргах дугаарт зориулан» гэж бичи- (хэз битгий мартаарай, д МХЗЭ-ийн 80 жилийн их |Олцгой дээд амжилт, бүтэл барын сөрсдийнхөд гаргах дү Л ээт илзвхтэй полцоцгоо! 6! «ПНОНЕРИЙН: ҮНЭН», 6: СОНИНЫ ГАЗАР ) асуул- хариулж (8117) эр бл- ллуудыг рт, амс Үд “мар төлөвлөсөн ) ! 00 жи, та, : ї ) | | | лаг1. ХлОохАВРХУУЛГШАТ-У2ЧЖ т.2чОхгА2 2-2 шҮуомтчЭтех2чэх2ээ Гэ М242473 смтм2мтманг лыг ум 2дчлмтыгмтөтчРиӨд ПИОНЕРИЙН САЙН ҮИиЛС «Сансрын баатфууд» кино театр Зөвлөлтийн сансрын хөлөг Зөв- лөлтийн сүлд тэмдэг бүхий хну- рыг саран дээр аваачсаны 22 жилийн ойг тохиолдуулан нийс- лэлийн «Сансар» кино театрын дэргэд 10 ягилийн 33 дугаар сур- сурагчийн бүрэлдэ- рын баатрууд» нэр- тэй сурагчдын кино театр байгуу- лагдлаа. Кино театрын нээлтэд тус сургуулийн сурагчид, Най- рамдлын районы хөдөлмөрчдийн толоологчид оролцож манай орны анхны сансрын писэгч. ЗХУ. БН- МАУ-ын баатар сансрын нисэгч ЇК: Гүррагчаа, сансрын нисэгч М. Ганзориг нар оролцлоо. Зөвлөлт, монголын сансрын хамтарсан нислэгийн тухай Ж. Гүррагчаа ахын сонирхолтой ярна хүүхэд бидний анхаарлыг нх татлаа, Манай сургуулийн онц сурлагатан сурагч Долгормаа бид- нийг төлөөлөн сансрын нисэгч ах нартаа баяр хүргэж үг хэлэв. Пиопер сурагчдын төлөөлөгчид ён- гөт цэцгийн баглас барьж, лараа нь концерт тоглолоо. Уулзалтын төгсгөлд сансрын инсэгч ах нартайгаа дурсгалын зураг авахууллаа. 33 дугаар сургуулийн сурагч гавшгай сурвалжлагч Н. ОЮУН- ЧИМЭГ, Д. ДУНАЯ Дадал. сумын сургуульд Хэнтий аймгийн Дадал сумын 8 яслийн сургуульд сурлага, хөдөлмөр авьлас билгээрээ шалгарсан хамт олоп, тэргүүний сурагч олон би! Тус сургуулийн нийт ппонер сураг- чид зуны амралтаараа аав, зэж, ах, эгч нарынхаа ажилд тусалж 24293 литр сүү саан, 15800 кг хонины ноос хяргажээ. Мөн 1500 кг погоон 1тз- зкээл, 113 тонн евс хадаж бэлтгэжээ : -- Толийн «А» аигийн сур , онц : сурлагатан, бүх ард Бүвхайиүрлэгийж Энэ ажилд Ж. Намжил багштай 68- гийн «Б» ангийн пионЕр сурагчид 9160 литр сүү саан, 1275 їг тоос хяргаж түрүүлжээ. Тус ангийн су- рагч Г, Цэрэлбүтэд нь сүүлийн 9 жил дараалац сургуулийн | ходолмврийн аварга болсон тэргүүний сурагч юм. Пионерийн ахлах удирдагч Ч Ц. МӨНБИШ ЗУРАГ ДЭЭР: Ж, Намжил багш- тай 6-гийп- «Б» ашгийн хамт олон. -- 5-ын 4«Б» ангийн сурагч опц сурлагатаа сургуулийн бүжгийн аварга Х. Оюун. сааж сургуулийн ходолмор зүслан- гийн аварга болсон юм. их паадмын хүрэл шедальт Ц. Орхой, Омтмохохбарл тутмтчохбмт тмтмтөтчм0мт роумтытм0мг рөтмтөтм2чт тмтыгытчомт татмтыатчомтчтытыг 27. 1742 ритчлгыгытыг рмтытм2ч26т шатмтөте20 рөотее2мтчлөл тотытыгстмтчомтыгытыаты2 атмггтагчрчэ тачир чомт-амтыгытыг 2 ситытыгм мг мтытмтыго 6 Ё 0 2 Байгаль хамгаалах сард МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Монго- лын байгаль орчныг хамгаалах нийгэмлэгийн Төв Зөвлөл, Ардын Боловсролын Яам, Мэдээлэл Ра- дно Телевизийн Улсын Хороо, Д. Сүхбаатарын нэрэмжнт МПБ- ын Төв Зөвлөлөөс хамтран манай орны єрєнхий болвсролын сур гуулиудын дунд зарласан «Сур- гууль орчноо цэцэрлэгжүүльеэ болзолт уралдааныг дүгнэв. Уралдааны болзлыг хэргжүү- лэх тусгай төлөвлөгөө гарган мэр- дөж, цэцгийн дулаан байр, мод үржүүлгийн газар, ойн зурвас. цэцгийн мандал шинээр байгуулж, сургууль орчиндоо төрөл бүрийн шинэ сортын жимс, хүнсний ногоо тарьж, сургалт хүмүүжлийн аж- лын материаллаг баазыг улам бэхжгүүлэн пионер сурагчдын дунд «Эх орны ногоон гоёл» цу- вааг зохион явуулахад тодорхой амжилт гаргасан зарим сургуу- лиудыг болзлын дагуу байр эг лүүлэн шагнав. Үүнд: Ховд айм- гийн Булган сумын 10 жилийн сургуулийг нэгдүгээр байр зэз- лүүлж, диплом 3000 төгрөг, пэг багшийг ЗХУ-д, хоёр пяонерийг олон улсын пионерийн «Найрам- дал» лагерьт амрах урилгаар: Булган аймгийн Баян-агт сумын 8 жилийн сургууль, Увс аймгийн Улаангом хотын 8 жилийн нэгдү- гээр дунд сургууль Сухбаатар аймгийн Түмэн цогтын САА-н 8 шилийн дунд сургуулиудыг хоёрдугаар байр эзлүүлж тус бүр 2000 төгрөг диплом, нэг багшийг улсын амралтад, 2 пионерийг до тоодын пионерийн зусланд амрах урилгаар: Архангай аймгийн Түвшрүүлэ- хийн САА-н 8 жилийн сургууль, Булган аймгийн төвийн 8 жилийн нэгдүгээр дунд сургууль, Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 8 жилийн Ш дунд сургуулиудыг гуравду- гаар байр зэлүүлж. тус бүр 1500 төгрөг, диплом. нэг багшийг ул сын амралтад амрах урилга, 2 пнонерийг дэвшин суралцах ан- гийц сурах бичгээр тус тус шаг- нав. Хүүхдүүд зэ! Та нарт «Сур- гууль орчноо цэцэрлэгжүүлье» уралдаанд идэвхтэй оролцож 1, П. Ш. байр эзэлсэп дээрх сургуу- лнудын хамт олны хийсэн ажлаас товч танилцуулья. Ховд аймгийн Булган сумын 10 жилийн дунд сургууль хичээл туршлагын (16 хэсгээс бүрдсэн 16 га талбайтай. Энд 152 зүйл сортын ургамал тарьн,, биологийн хичээлийн бүх дадлага, туршилт явагддаг. 1400 кпадрат метр ашиг- тай талбай бүхий цэцгийн дулаап байртай болж. пионер сурагчид жїинлийн туршид төрөл бүрийн цэ- цэг тарьж, арчлан ургуулах чад- вар дадлагыг эзэмшиж байна. Цэцгийн мандал 12-ыг байгуулан, 2000 цэцгийн баяр хийнээ. 1.5 га иимс, жимсгэний цэцэрлэгтэй, энд торинун алимны 6 сорт, дар- жаа алимны 7 сорт, жимс, жимс- гэний 9 сорт бүгд 2100 жимсний мод бут тарык үржүүлснээс тор- ниун алимны 4 сорт, давжаа алимны 6 сорт, їкимс жимсгэний 8 сорт үр жимсээ өгч байна. Хүнсний ногооны 8,5 га тал- байд төмс, манжин лууван, оргөст хэмх, хулуу зэрэг хүнсний ногоо тарын, дотуур байрын сурагчдын хүнсний ногооны хэрэгцээний 90 хувийг хангаж байна. Өнгөрсөн жил жимс, хүнсний ногооны тал- байгаас 17.2 тонн ургац хурааж «Сургууль орчноо цэцэрлэгжүүлье» уралдааны дүн - омлет ыг мтмтчтыум 2 тмямуыумт төєтмтмтчэмт төтмтөлмтыг тштмтөтмтеч 7 сотмтотулАЛ РАМ АТ мларитетатмхахмонмтытытмэмт лрмтитчахлмтветчлчочлху 7 4Рчгыгыгы2н 18.5 мянган төгрөгийн орлого оруулжээ. Туршлагын талбайн мод үр жүүлгийн хэсэгт жил бүр 1500-- 2000 ширхэг суулгац бэлтгэн 2-- 3 жилийн дараа бусад сургууль албан байгууллагын мод үржүү- лэх цэцэрлэгжүүлэх хэрэгцээнд зориулан - гаргадаг байна. Мөн сургууль орчныхоо 160 ам дор- вөлжин метр талбайг шинзэр зү- лэгжүүлж, 260 ам дөрвөлжин метр талбайд олон наст ургамал тарьжээ. 4202 ширхэг шувуунь 5 үүр хийж ууланд байрлуулснаас 2 гадна. 3500 модонд ойн цэвэрлэ- 2 гээ хийжээ. Тус сургууль.сургууль төгсөгчдийн 055 га талбай бүхий цэцэрлэгтэй бөгөөд төг- сөгчдийн тоогоор, тарьсан мод | бутны тоо жил бүр нэмэгдсээр байна. Жил бүрийн вамар сургуу- лийнхаа өндөр ургацын баярыг хийж. байгаль орчныг хамгаалах сургууль ор цэцэрлэгжүүлэх талаар жилд хийсэн ажлаа дүг нэн ургацынхаа дээжээр үзэсгэлэн гаргаж тэргүүний анги бүлэг, пно нер сурагчдыг шагнаж урамшуул- даг сайхан туршлагатай юм Булган. Баян-агт сумын 8 ши лийн дунд сургуулийн хамт олон, ? сургууль орчиндоо 1000 гаруй 2? мод бут тарьж, цэцгийн мандал 5-ыг байгуулан 2000 ам доөр- золжин мєтр талбайг зүлэгжүүл- сэн байна. 30 ам дориолжин мєтр талбайтай цэцгийн дулаан байр шилэн дарлага байгуулж усан ха- лттай болгожээ .Сургуулийнхаа 9 “,2т4842-2чумг-ыгыгыгыг 4учтгчгыгыг 2 шШыгылыгн чЧноо Э 9 3 9 Э 9 5 Э 5 5 9 2) 1) Э Э Е Ээ ) шмум2 ыг БУ хашаан дотор хичээлийн байр. Уу уур байрын хооронд 250 м5Э хайрган зам тавьж, замын : таар мод бут суулган зү- д лэгжүүлж, хөлөгт тоглоомын тал- бай байгуулан тохижуулжээ. сургууль орчиоо 9 5 Сүхбаатар. Түмэнцогтын сангийн ) аж ахуйн 8 жилийн сургууль 5 400 ам дөрвөлжин метр талбайг 9 зүлэгжүүлж, цэцгийн мандал 3-- ыг “байгуулан. байгалийн үзэсгэ- 6 дант ба түүхийн дурсгалт газруу- 5 дын зураглалыг гаргаж хамгав- 9 лалтдаа авчээ. Сургуульдаа орон ? нутгийг судлах музей байгуулж, туршлагын талбайдаа ойн зурпас- тай болжээ Архангай Түвшрүүлэхийн сан- гийн аж ахуйн 8 жилийн сургуу- 6 гуулийн хамт олон «Соёл амрал- 5 тын парк» байгуулан 1000 гаруй мод бут тарьж, 270 ам дөрвөл- 22 чу мтчтгытгыогчо жин метр талбайг зүлэгжүүлж, цэцгийн мандал 4-ийг байгуул- жээ Цэцгийн дулаан байртай болж цэцэг тарьж арчлан ургуу- лах ажлыг пионер сурагчид жи- лийн турш хийдэг боллоо. МАХН- ын Төв Хорооны У!! бүгд хурлын шийдвэрийн дагуу | сургуулийн- хаа туршлагын талбайг 2--га- гаар өргөтгөжээ. Увс. Улаангом хотын 8 жилийн нэгдүгээр дунд сургууль, орчин- доо 3000 шахам мод бут тарьж, цэцгийн мандал 10--ыг байгуул- жээ. Пионер сурагчдын дунд цэ- цэг тарьж арчлах, цэцгийн үр түүх уралдаан тогтмол зарлан Э дүгнэдэг. Энэ сургуулийн пионер 6 сурагчид Улаангом хотын төпд 8 Мо чмтытмыгм2-27.4276тмтмтмтм2 26ге2У7427-47485 4542 байдаг 1600 ам дөрвөлжин метр 9 талбай бүхий цэцэрлэгийг шеф-( лэн авч услалтын 1200 м шуу- дуу татаж, 600 м хайс хлмгаа- 5 лалт хийж, 1500 гаруй улиас 9 нэмж тарьсан нь ходолмөрчдийн 9 талархлыг хүлээжээ. 9 МПБ-ын Төв Зөвлөлийн д ажилтан Ч. ЦЭРЭНДУЛАМ 9 2) э ЗЭЭЛ ! | | бол элбэг баян оюун 0 | зоршг байхгүй ЗОРИГ ГЭЖ ЮУ ВЭ? х ЗОРИГ ГЭЖ ЮУ ВЭ? эд ЗОРИГТОЙ. ХҮҮХЭД ГЭЖ ЯМАР ХҮҮХДИЙГ ХЭЛЭХ ВЭ? ЖЗОРИГГҮЙ ХҮҮХЭД ГЭЖ ЯМАР ХҮҮХДИЙГ ХЭЛЭХ ВЭ? иг гэдэг бол үйл ажиллагаа- газ ухамсартай колоодон” дотоод гадаад бэрхшээлийг гэтлэн дал: бодлоо биелүүлэхийг хэлнэ, Ол Пихел хэлбэл ажид үйлд бидний хичээн чармайх хувь, биелүүлэх ! сэл юм. Хүсэл тэмүүлзл буюу ду хичээх чиггүй, шантрамхай болбол түүнийг зориг алдах, зориг мохох гэнэ. с МАХН-ын программд, «Залуучууд » цэвэр ариун.ёс суртахуунтай, эрүүл чийрэг бие бялдартай, ямар ч бэрхшээл со- Ё давахад бэлнээр өсөж хүмүү- “сжих ёстой» гэн: саасан билээ, 7. Бэрхшээл сорилтыг давах гэж юу вэ гэдгийг та нар дахин дотроо сайн 1:бод, Горхи, Эсвэл модоН морнп дээгүүр харайхад ч зүрх алдан айл хойш суух сэтгэл хаяа төрдөг. Эяз бол дотоод бэрхшээд юм, Харин нэг нөхөр чинь ипгэж харайх хэцүү гэн сүрдүүлбэл гадаад бэрхшээл болио, Ийм бэрхшээл роханыг аль алнцыг | орхиж: зорилгоо биелүүлэх нь сорп- тийн биелэл моп, “Зориг ялигүй мэт зүйлээс хэлэ. Өглөө эрт босох зорилгоо биелүүлбэл зориг, кяпо үзэх дур хүрэлч хичээл давтах цаг болсныг бодож тэсвэртэй “суух Нь бас л зориг мөн. Бусдын ” шүүмжлэлийг тэсвэртэй сонсох нь зориг, харин үүнд гомдон урвалзах бол зориг муутайн тэмдэг болио, Үүнээс үзэхэд зориг бол зорилгоо төгсгөлд нь хүртэл явуулах- хүний чадзар ажээ. Ийм чадваргүй хүн Сол хэлсэндээ хүрдэггүй, төлөвлөсөн аж- солаа дуустал хийдэггүй юм. «Ажил хийвэл дуустал, давс хийвэл уустал» гэдэг үг чухал сургаал юм. Өвртөө зорилго тавьж цаг мөчтэй уралдан ажиллахын чухлыг сохполч, сэтгүүлч С. Надмид манай энэ со- ннипы 1981 оны УЦ сарын 3-ны 47 дугаарт бичсэн байна билээ. Та пар «Цагийн хөл өмнө чинь гүйж авна» тэсэн тэрхүү өгүүллийг дахин «нэг сайн уншаарай. Зориг бол бидний ажил, амьдралын нэг хөдөлгүүр юм. Илмээс огт 20- риггүй хүн гэж байхгүй, харин зарим с нь хүчтэй тууштай зоригтой, зарны с нь сул, үлбэгэр зоригтой, бүр зарим нь аймхай хулчгар байдаг. Зөвлөл- 1| тийн нэрт вино найруулагч А.П.Дов- вєнно эх орны дайны фронтоор явж -|| баатарлаг явдлыг үзээд «Зориг бол хүн юм. Зориг Сайвал хүн байна, “бол хүн байхгүй, хэдэн зориг байна төдийчинээ хүн мг Г1211:12-115 | ТӨЛӨӨ ЯРИА «БИДНИП УЛС ЭВ САНАЛАА НЭГТГЭН НИЙТИЙН ННИЛҮҮЛЖ НЭГЭН ХҮРЭХ ГАЗАРГҮЙ БӨГӨӨД МЭДЭХГҮЙ, ЧАДАХГҮЙ ГЭХ ЗЭРГЭЭР ЗОРИГЛОН ХӨДӨЛБӨЛ ҮЛ ж ХҮЧИЛРГ ЯВДАЛ ОГТ ҮГҮЙ БОЛЖ СА ҮС Лар АЖ ЗрийДахЭАЛ,, үл ярурууагхглгыыг ГАНЦ БИДНИЙ БОЛОХЫГ ДАН ЦЭНГЭЛИЙН МАНЛАНЙГ ОЛЖ “сэтгэлиин ЧИН ЗОРИГ ю--шээ---- 225 БЭЭ утссжлг лтэүРЭРЭЭГЭР ҮятсБхэитлтчиль, МЭДНЭ.» Гэвч зориг бол гагцхүү дайн байл- даан зэрэг амь өрссөн үед л гараа Ган: бодвол буруу болно. Иймээс ч одоо хүүхэд та.нарын дунд “Зоппг- той жаал», «хулчгар, аймхай жаал». «Муйхар зориг гаргадаг залуу» гэх мэтийн яриа байдаг. «Шударга жу- рам» гэдЗг маш хүндтэй бөгөөд гоз медалиар шагнагдсан 400 гаруй хүч маань энх цагийн зоригтонгууд билээ. Сайныг дэмждэг, мууг эсэргүүцдэг хүүхэд бас зоригтой хүүхэд, «Пио- нерийн үйнзи»осонины энэ оны ёсдү- гээр сарын Өятий 57 дугаарт нийслэ- лийн 50 дугаар сургуулийн сурагч пионер Д.Жаргалсайхан айлын |ха- шаа Сайшинд орсон хулгайчийг ил- рүүлэн олш сэргийлэгчтэй хамт мөр- Дөн баривчилсан тухай бичсэн бий. Зориг, баатарлагийн нэг сойин жишээ «Үнэн» сопины 1079 оны А5-д нийтлэгдлээ, «Чоно бугуйлдсан нь» гэсэн тэр мэдээнд Дорнод аймгийн 12 настай хүү Б.Гатэрдэпэ үхэр сүрэг рүү гэтэж япсан чоло руу бугуйл халад хүзүүгээрпь оосорлоп унагаж, түүнд ахий босох чөлөө өгөлгүй морио ташуурдан гэрийн сүг чирэн давхисаар ирсэн тухай бичсэн байна. Зориг бол өмнөө зорилго тавих, Сүтээлч санаачилга гаргах, ажил үйлст шийдэмгий тууштай байх, биеийн тамир спортод оролцох зэргээс Урган гардаг Харин салан задгал байх, залхуурах, зөрүүд гожүүн сал гаргах, хар амиа бодож аймхай хулч- гар байх зэрэг нь зориггүйн шинж юм. Зориг бол бас биеэ хянан барих тэвчээр юм, Иймээс ч сахилга бат, дэг журам муу сахьдаг,зөрчил гэмт хэрэг өдүүлдэг хүн- бол зориггүй, салан задгай хүл юм. Бусдын хэл- сэн. хийснийг сохроор аялдач да- галддаг, биш, биеэ даасан буюу өөрөө өөрийгөө захирсан бодлого сэтгэл бүхий хүн. зоригтой гэгдэнэ. «Уурламаар болбол дотроо 20-430 удаа тоо тоол, эсвэл хүнгүй газар оч, амьдрал, ажилдаа тохиолдсон аль сайн сайхан нэг зүйлийг дот- “/роо хүчтэй бодож сэтгэлээ зас» гэх мэтийн зөвлөлгөө байдгийг та пар уншсан биз? Энэ мэт биеэ хянан барих арга олон бий. с орилготой хүй замтай», «Зохиож би- 1 гаал Үг Д. СҮХБААТАР | ж Бусдын дутагдлын хажуугаар мэ-| дэзгүй юм шиг дуугүй Өнгөрөх, эс- взл нуун дарагдуулах нь зорчггүйн тэмдэг. Ийм хүлцэнгүй хүүхэд бай- вал «Буруу хүмүүжсэн хүүхэд 6У- хын хүзүүнзэс хатуу, бул чулуу наас Ч хатуу» гэгчээр том болох. доо муу Юмыг эсэргүүцэх чадалгүй, ( хулчгар хүн болж хувирахад ХҮР нэ. Муу муухайг эсэргүүцэх зориг бол хүн болсны нэг шинж гэдгийг | санагтун | Багшдаа загнуулахаас айдаг 60 ловч худал хэлэхээс айдаггүй бол туй тусгүй. У| ангийн сурагч Ша- рав, Жаргалсайхан гэдэг хоёр хүү- | гийп тухай баримт надад байна. | Шарав бага зэрэг гэш хийснийг Жаргалсайхай харсан мөртлөө «Би | хараагүй. Мацдай анги биш, Нэрийг | нь мэдэхгүй» гэж | байлаа. Гэтэл 7Каргалсайхан Шаравтай- нэг аити, | бүлэг байсан юм, 1Каргалсайхан | үнэнийг хэлэх зориггүй, бас зусарч | бялдууч хүүхэд болохоо илчлэв. Зусарч биддууч, иялуун зан хүнийг | зориггүй, мохоо болгодгийг одоо- ноос та нар ойдгож азагтуй. байна. | ! Зоригт бас «тоормос» «Ухрах араа» Ч мен хэрэгтэй. Зөвлөлтийн-их сурган хүмүүжүү- лэгч А. С, Манаренко: «Зориг бол хүсэл ба түүнийг хапгах төдий | зүйл биш харин энэ бол хүсээд саатуулах. хүсээд татгалзах явдал тоормосгүй машин байхгүйн адил хоёулаа нэгэн зэрэг байгаа нь юм. тоормосгүй ямар ч зоригт байжбо- | лохгүй» гэж бичсэн юм. Тоормос муутай машин азаар осол гаргана, | амьтан хүнийг сүйтгэнз. Түүн шит буруу муухай зоригоо саатуулан зогсоож чадахгүй хүн бас л осол | эндэгдэл тарган сөрийгөө болон бусдыг хохирсох нь олонтаа байдаг. Зориг муутай тэсвэр хатуужил | багатай хүүхэд оюүп ухаанаар Ч төгөлдөр биш, сэтгэл бодол нь хурц тод биш буюу мүлгуу. мохоо байна. «Тугалган шад» шит амар. хан шантарч мохдог хүүхэд амар- ХАН ядардаг. хичээл номсо туйл- бартай үзэлгүй төдхөн орхидог муу- хай зөн сурсан байх нь олонтой. Бардам зориг, балмад зориг, бү. дүүлэг зориг, бүрэлгэгч зориг, аг- сам зориг, архидлын зорнгийн аль аль нь бидэнд хэрэггүй. | Харин ухаалаг буюу ухамсартай | зориг л хэрэгтэй, Одоо ард түмний- | хза зүйр цэцэн үгийн сангаас хз- Дийг дурдан. “Тэмдэглэлийн дэв- тэртээ: бичиж асаад ой тойндоо тог- тоон санаж явагтун. «Зовохоос ай- вал зорьсондоо хүрэхгүй», «2ори- гоороо. лж жолоогоороо хөтлүү- лэхэ, “Зоригтой хүн чадалтай, 80- соиол хэрэгтэй, зорьсноо бие- ХГЛЭХ зүтгэл хэрэгтэй»,. «Зохион. бичихэд үзэг сайхан, зорпг гарга- хад ажил сайхан» гэх мэтийн сур- Ё Солон Фий,2 006 : Мардг Додент Б. БОР, | нэгдүгээ МАЛЧДАД ТУСЛАВ Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг сумын 8 жилийн сургуулийн пио- неєр сурагчид жил бүр сангийн аж ахуйнхаа малчдын өвлийн бэлтгэлд тусалдаг сайхан уламж- далтай болжээ. Энэ жил тус сур- гуулийн хэсэг пионер сурагч ул- сын үржлийн фермийн хадлан- гийн талбайд 30 гаруй хоног ажиллаж их зүйлийг бүтээж, малчдын талархал хүлээлзэ. Тэд- гээр сурагчдын дотроос 7--гийн «А» ангийн сурагч Б. Энхбаяр, 8--ыгн «Б» ангийн сурагч Д. Ган- сүх нар өдөр бүс 230--250 га газрын өвс тарамж өдөр бүрийн- хээ төлөвлөгөөг 110-4115 ху виар биелүүлж үр бүтээлтэй ажиллажээ. Мөн пвпонер ЮЖ. Баасанхүү. Б.. Түвшин, Ч. Нэр- гүйдулам, Ч. Отгонбаяр, Л. Бат- зорит нар өвс бухалдах. иуруул- дах ажилд идэвх зүтгэлтэй орол- цож, өдөр бүрийнхээ төлөвлө- гөөг тогтмол 110--120 хувиар биелүүлж, өвөлжөөнд өвс татах, хашаа, хороо засаж дулаалахад туслав. Ийнхүү тус сургуулийн пионер сурагчид зуныхаа ходол- мөрийн цуваагаар бүтээсэн зүй. лээ Монгол Ард Улс, ЗСБНХ орос Улстай найрамдалт харилцаа тог- тоох тухай анхны гэрээ байгуу- лагдсаны түүхт 60 жилийн ойд зориулсан байна. Ч. ЛУВСАНЖАВ ХАДЛАНД Налайх хотын ЇЇ найман жи» лийн сургуулийн пионерийн лах удирдагч Т. Батсүхийн удирдсан хадлангийн бригадын 20 сурагч Уртын гол, Аманбу- лаг зэрэг газарт 24 тойн олс ха- ах- дав. Ингэж тус сургууль тушаах “ өвснийхөө “хувиар 102,6 “ур- сурагч «А» ангийн төлөвлөгөөг биелүүллээ. гуульд сайн хадланч олон бий. 8--ын сурагч Ж. Наранцогт, С. Улаан- Энэ “хүү, Ч. Унагалбаяр, 8--ын «Б» эл, нар 3-4 жил дараллан лан хадаж |) сайн хадлан гд 532 С " “Нолайх (Хётын 10 жилийн ийн “багш Ш. НҮРЗЭД 1 Пїгалдан” с хЇЧЭ5 с--35 2 : Аав минь ядуу 2 ын -5 Гэнэт булгихад- ий» ї Дамдин Хав. зэл: Этээлийн хойгуур | Түмнээ лавал Хичээл саана Годийн тогтдОо : 4 Амраах ва? Ашил бүхийй Хурдны морины . Ї Түйтгэр зовлонгоос Аргыг заапа Уяа сейлгын ЇЇ -/ Аврах вэ7 ! Өвөө эмвэ Хугацаа хэмжээг р 5! Бодош суух нь ! Дүн тавина Тааруулж мэдазэ Эс 3 | Дэмий ( Өө байвал Хулсан хусуурын | Е: ! Босож тэмцвэя ! Хэлээд өгнө Угалз хзэг 9 Дийлнэ Нөгт чөдөр Хутгаар сийлээд ї Хувь заяаны , Сураар зайгидахыг “нэн нитон Ч Хутан нь Є Номын ёсоор «Таса үлийн |-4723 уучиыг халах ? Сураад авлаа. Х ЇЕ Хувьсгал 6 Жирэм олом ЭаидлхАсас Ц,. Түүнийг зөвөөр Дөрвөөр сүлжихийг | Таг шаал 25 : эг" л Эхэлбэл Жинхэнэ ёсоор Хоног ээл: Яадаг 2 Сухб Түүхийг сайнаар Мэдээд авлаа О3эхай, 3 улас 1.43 - үхбаатар Эргүүлнэ. Бурантаг дээс Тасарсан байвал | 0 Е шин хувьсгалын 1 танж сурлаа: Ч : тарихал Л, жан: эрэлд уйл чагт С имрээд 2 ! жанжин алдаа Аавын хүүхдүүд Зорш сурлаа Хийж чадна. р Сургууль байхгүй Гэгээрнэ. Исгэлэц тараг | 5 Хөдөөгийн ажил Яах вэ? Тэдний ариун 8 Бүрж сурлаа Багтахгүй их дээ 7) | Судраар хүүхэд Хүсэл нь ? Иссэп айраг Оцлшых Бидэнд (222 2 имж ! Яах вэ? Тэртээ сансарт 5 Бүлл: сурлаа 9 вахгүй ардаа -Ї 2-0 7Баяп цөөн нь Хүргэнэ гэн: 5 Шахмал цагаа: хав зан ! .-. Тарган 7Капжин болоогүй 5 Аарц зүслээ 5 Хичээл зазна 3 Я | Барлаг олоп нь Багадаа 2 Шаазан цагаан ё Үсинл бүхний пТЇЕ . Тарчиг 7Каахан хүүхэд Э Ааруул тавилаа 2 Ургыг заана , ЇЕХ 5. “Ардын толгойд Байхдаа д Жолоо цулбуур д Эмээ өвөө 5 12) 3 «Амбан Сүх хүү д Тавын татаж Дүп тавина. ҮЙ. Аврал гуйдаг нь Бодсон доо 5 Жороо морины Эцсийн шалгалт Ч! ч »Гапдан Бүх хүсэл инь 6 Явдал танилаа, Тэр болно : “М “Айлын багачууд Биелсэн дээ. 9 Эмнэг даага Багш 5Б. ГОНЕОР/ Ч 4 “ЖА тоолон хүсэн хүлээх бас ч бэрхтэй ургах болов уу? Сайхав гэж үнэл учрыг эвтэйхэн байжээ. Нарап ташихыл үес тэгэН -- Харил зэ? тайлбарлаж өгсөн чинь гуульд вгайл охни: -- Ургаасай! Өндөр--өө гэгч Нь) ороогүй хоёр буруу юм хийснээ Сүр- -- Машин! Машин” ирлээ! гэнсчас ургаасай! Тэгвэл моп сайхнаа! хий ойлгож хийсэн чанга дуугаар хашгирахад -- Тогвэл бид хоёрын “улиасны -- Энэнээс хойш “насан ч БЯГМй, Ю хүүхдүүд тоглоомбо сая болип, Улаж дэргэдүүр явсан хүн болгоа Хонгор-оо тоглохгүй! гэж дөрвөн хөөрхөн «Х0 » тодсон ч үгүй сагсайж багсайтал Ин хар нэг хЭнУД Ы хүж шЭЧЖоЖ Нүд үтбомолзуул бал лэхий шог) 2 улиас, хайлаас, бурга цайм 255 шрэнх л. болио| Тордож байгыад | Харин изгдүгзэр энгийн жаал хүү х ДЦ.базАРРАГЧАА уа (өгүүллэг) Ч "Нар эзсан. тогтуун туигалаг өдөр үүхдүүд хувцас хунар, хүрз па- (Фил сэлтээ нэг дор овооляг орхиод, 1 гуханд нь «Муур хулгайа» болон на байлаа, Хаврын урь апхилсан . 1| пар салхинд тийнхүү. шаадпа гэдэг хүүхдүүдэд їїн таатай, сан машин тэдэн дээр дапхил ирэл Хуүхлүүд өөр оөрслийн ухсан їгүхэлд суулгах модоо буулгаж эхлэв. Оройп паран уулсын зулай руу тойгойх үестэд мол суулгах англаа пэ гай зэрэг ахэлсэч шиглэ бараг нэгэн зэрэг дууслаа. Харин Хонгорзул, Иїа- рапзул хоёр буслїас. суулдэнс модоо суулгьад шороогий нь чигжиц, усалж байна, Хэдэн хувин ус зоож хийгээд, тар хойр-одоо ус ив болох уу лах бол гэн бис биеэзэ асууп баахай нргэлажээ: . “Тэдний суулган: байгаа зулагай Улиас, сагсайсар мөчиртэй. бөгөөд мөчир салаа бүхний нь үзүүрт шулуу- ны хөлөрхүү үе, булцуу харзгдана Хоиторзул, Нараизул, хоёр модоо усалж, дуусаад дэргэд ль үдэш бол- тол хоргодон спатав, Түгэхдээ зүгээр согсоод байсангүй, зулаган улиасны. хаа тал талд ньгарч усиь шиїгжтнь үү? үгүй. юу? хэмээлцэн,, тогоогий її ондөрлөлгтардсодр өройттцээ, Нагаад ч юм хоёр охинд шинэ буулгасьн мод- нууд иллх нялзрай энхрий хоөрхөл санагджээ Тэгтэл бас хуучиа тарьсан модпуудтайгаа. “ижилсэрж өгөхгүй Ч байгав юм шиг, Битүү о|! шугуй шуу- гисан хөвчөвсөө" шал өөр галар, гу- дамжиид ирчихсэндээ бишүүрхээд Ч байгаа юм шиг" харагдїїлэ, Чухам тиймээс бяцхан улиасал орхиж мадах- гүй хоргодоод байв Хөндлөнгөөс нь харахад хоёр охип, “зулзган улиас гуФап тоолбол пас чв- цуу, таөлбөл бие чацуу мэт агаад гур- вуулаа өсч урган: лапшагаараа эгээ Тэвч ирэх «адилхая. Хоёр охий: -0-- Бид хоёрын тарьсан энэ мол Ё ургуулна даа! -- Энэ хүүхдүүдийн орхиод аичих- сан залагүй моднууд ургах болов уу? -- Ёсоор нь зов суулгасан бол ургах л байлгүй -- Хонгорзуд а.7 Чи сайп хараач, манай сойз суурплны «ойг»! - Хаана ой шугуй байла гэж? -- Яагаав утасны энэ олон шоат! Ой хөвчдөө бийхдаа бол пая л..! Нлэрэз ХА пмьд байсат байж таарна, Тпйм л юм дла - Тийм зэ! “Ганцхан ман.ї опэ сууринд биш том жижиг хотууд, сум нэгдлүүдийн тов, томөр-сачын ертөөнүүлэл... Тэр бүхнийг цөмий ит ургаж байгаа ногоон мод гээд бодвол хот суурин болгон ногоон ойн дудД умбаж байх нь байна шүү дээ оёр охин ипгэж лрилцеж С 1 гар гэрийн зүг одисээ, Тийлхүү ха х даа хаёулЛаа Зуллган улинасаа эргэй эргэн харсаар явав. Үдшийн бүрийд бяцхан Улнас нь сүүмнїнл сүүмлїн бүдгэрсээр сүүлдээ барза тасарлаа. Хонгорзул, Наранзул хоёр хичээлээ донтон: тараад гэртээ ч харилгүй шууд улиас руугаа очжээ. Хоёр охи- ныг ирэхэд гурван жаал улиасаас.с нь урт олс оосорлон өөр нэг модтол холбон уйлж хөл бомбогийн хаалга хийн тоглож байв. Түүнийг хараад хоёр охин бараг л уйлчих шахжээ 17Каалуудтай уулзаж, илтгэж болохгүй тухай учирлан лрьж хэлээд сургуульл сурдаг эсэхийг 4ь ласлалвал, хоёр ин сургуульд орвогүй хүүхэд байс. Та дэнд ургуулах гэж: уулнаас авчирсай модоо үхүүлэх юм бол ямар хэрэг алга болсон байв. Хоёр охин өнөөх хоёр жаалтай танилцаж, гэр өрөйгньу “Ци хаана байдаг, аав эзж ть юу ХИЙДЭГ. сургуульд орох зэргийг нь асууж лаплаж, язг.Нэг Чихэр өгөөд, ! дөрпүүлзэ тчэг «гэрээ» хийх үү? гэж хэлээ гуйтал, хоёр хүү: Ё За тэгье! хэмээц маш дуртай өгүүлэв. Хоёр хүү эгч Маршгаа Хїї гтэдээсэл тирж иртэл нь бяцхан улиас сыг харш хамгаалж байхаар болж, хй- рпуд нь хоёр эгч зурагтай ном ун л шүрмы өгөх «гэрзээ хийж тохиролцо- Н1 ход хоёр жаал М 4 3:!1 Яг уу? Яг! хамаэн гар ба- рїїлцан ннзалджээ. Тэр дөрөв, Мхү л хопкил хөөртэй модоо усалж, Шшо- | роогий пьсаст лналан баахан тордой, Түүнээс хойш тэр дөрөл өдөр бүр | «гэрээ» ёсоор зулзган улицасвихал дэргэд ууладаг болсон ажээ? Хоёр) охин Ч модоо арчилж тордохын дэйү! дзэр т он, хоёр таал ч тохирсноос ! ! ї ! ! Її роо сайн харж хамгаалсим . ачаар , улагын улиасаы. мөчир бүхэн гөлөг || леж, нахиалаад ирлээ Зута эхэн (| сарын сүүлчэтр ноп ногоон хоөрхөїр улиас болжаэ. Хоёр охин, хоёр жаа-, лын хэпийг Чь ч гэсэн дэргэдээ. ИВрЭг хэд бяцхан, улиас таныг хоорон балсч зрхлац: наадах мэт пайгалаай танхай, ) | ү угтаца. Бяцдхая улиасаа тийнхүү: өдөр! хопог өнгөрөх бүр урган. төлжиж, єнгө үзэсгэлэн їїлмсэлр Пайглаг үйсэд хоёр охци жигтэйхэн урам орлє огох, хоёр мсаал хүүгийн ач гэж магтайд, Хоёр сайн эгч, Хоёр. шаал хүү) дөрөв сайхан. улиастай болжээ, : Пионерийн Хонх. хичээл лахад ангийн. Амарбатыг даг дуудаж: байна» Ипонерийп удирдагч намайг дууддаг билээ? «Ойрдоо пионерийн тааралдаагүй, Харин дуугарч ипжүүр . сурагч гам юуны гэж бодов таар урсгал. сөрис явсан, |Түүний удирдагт харсан юм. болов уу? Эсвэл Чимгааг дэгэл Ддэйг унагаасан улад бий, Тар хопол- » Т-гийн. «Вэ апгийн “сон том -долоп уу удирдагч (Өгүүллэг) завсар- гүй. эргүүл гарган зүлган дээр хүн ат-гийн «Н» пионерийн удир- дыг сайхал ургуулжээ..Энэль хотыї хэлэв. , учир удирдагчтай 1 хэд хоногийчЧ омпо: апгидаа. орох гэж лараад ша- яагаад дуудав гишгүүлэхгүй, тэр хавийл.сдүлаг мо- гоо. үзэмжийг шиэмэгдүүдэх, байгаль) | орчныг хамгаалахад НХ хупь нэма болсон. байна. 57 Байгаль орчиоо хамгаалах үйлс тэг ширхэг мод, цэцгийг арчлахаас р. эхэлдэг юм, Чиний үүсгэсэн ана сай- ха санаачилгыг пайз ноход ЧИНЬ ажил үйлс болгоно, Өчигдөр орон 3, сууц, “гудамжны .. хорооноос чиг үг. ний хийсэп ажлыг сайшаал: манай ЁС Илгэл: бодсоор пионерийн тан- бүлгэмд г тодорхойлолт..ирүүлэг, сайт 0 химд зовшоорол... авч..оров,, “Цэцгэз Шаалын үнэмлэхээр шагпаснаа. хү- с Илт ХОЭРОГДТА Лү ЗЯВРОБ- лээлгэж, өглөө, Үүнийг мэдэгдэх гау/ багш ар зурлацинг аа ДЕЛ асуулт: сэн 10мМ 1їїагиалыг бүлгэмний! | Харип ч: дөлгөөхөй инээмсэглээд 5, 3 Ус )л-- Чи зуны амралтаараа их сай- цуглаан даар гардуулла гэлээ. хан. ажил санаачилш, ёстой сайн Пиоперийн: удирдагчийн дуулслїү| пионер болохоо харуулжээ, Байр. Учир Өїэ ажэа, | хорооныхоо хүүхдүүдийг зохион ба гуулш орчныхоо. зүлэг, валрилан усалж, хог ургамлыг модыг ху- "түүн байсан байна, Түүгээр ч бара “-Д. САРАНТУЯА д өэжэт-рэ--- У Эрхлэгчийг С, НАД ль. 22253 484833Н ДЧУ ) Бд -«Бүрээн дууг-- В8ИЛс инпий нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгууллагын 60 жи- лийн ой угтсан пионерийн анхан шатны байгууллагын «Залгамж те» аяны шинэ гараанд зориулсан хүндэтгэлийн радио шугам жагсаал орон даяар болио Та-нарыг би өө- “рийн дуугаараа айв шугам маг- саалд урналан дуудаж байна. ШУу- гам жлгспал уламжлал ёсоор арав Дугаар сарын 23-нд Бүх Оросын Номмунист Залуучуудын Эвлэ- лийн Ш их хурал дээр В. И. Леє- ийн «Залуучуудын эвлэлийн ао- со рилтууд» суут үгээ холсэн ойц өлөр болох юм. «Залгамж үе» алцыхаа шинэ гараанд бэлтгэхдээ бүлгэмийн зонлөл бүр пионерийн идэвхтний “ичээд зохион бОпйгуулж, аяны шїїнэ. үе шатанд зохиох ажлын талаар пионерүүд бүлэг бүрийн гаргасан тодорхой санал, хүсэл- лийг нэгтгэсний үндсэн дөэр бүл- Үү сбиат: рын ШЕ рР”ЭНн: “дөлгөөн өрнүүлж, сурагчдын ” хадаж хураав. 1он "Ч... тапслолШШҮЛЛЇсЖ: х шгшггсаж эш зЧтлчэНОБОсО08ГлЛЖгчОХ ӨЛ тЄОҮГ-208ҮЭЦ2Т-тт 1981 оны есдүээр) сармн 20.9 ЯМБА ё Үнэ 10 мөїо АЙМАГ, ХОТ, РАЙОНЫ ПИОНЕРИЙН ШТАБ, БҮЛЭГ, ЗӨВЛӨЛ, САЛААДЫН | ДАРГА, ПИОНЕР БҮЛГЭМИЙН гэмийн зөвлөлийн шийдвэрийн то- сол боловсруулж бэлтгона Шугам экагсаал: дөэр энэхүү шийдварийн төслийг нийтэд танил- цуулж баталсны эцэст уг шийдвэр нь 8. ИЙ. Лепипий нарамжит БХП Бэын 60 жилийн ой угтсан" алны шинэ үе шатанд бүлгэмээс зохиох ажлын тодорхой төлөвлөгөө болох ёстой Хамгийн гол нь: пяонерийн бү- лэг төдийгүй, пионер бүр анд нөх-, дийнхөө байгууллагын түүхт ойд сурлага, хөдөлмөрийн өндөр ам- жилт, сайн үйлс бүрийг зориулаг хад бэлхэн байх, манай хоёр орны нам, ард түмэн залуучуудын эв- лэл, пионерийн байгууллагын эв- дэршгүй ган бат найрамдлыг бие сэтгэлээрээ. ойлгож танилцах аж- лыг хэрхэн зохион байгуулах вэ? гэдгийг маш иарийн сайн тунгааж бодох, халалцэх, зөвлөх хэрэг- тэй. Шугам жагсаалд бэлтгэхдээ: бүлгам, бүлэг, салаа пионер бү- рийн хувийн төлөвлөгөө нь «Зал- гамж үе» алны удирдамжинд тус- гагдсан ажлууд пионер иэг бүрийн үйлс болохуйцаар уялдуулан 20- хион байгуулсан байх хэрогтэй. (В.И. Лениний нарэмишлт БХПБ- ын 80 жилийн ойд зориулсан «Залгамж үе» аяны удирдамж ой- рын өдрүүдэд «Пионерийн үнэн» сонинд нийтлэгдэн0). агмлыгыгшмг,| рмтгмтч0 аг үгэ атиотхыг хомтєртмтмгэ2 мрагиумтыт2 отатытаумты титмтмтМамт тол утыуыг мумтмэн г- Е БҮРИЙН | АНХААРАЛД БИ-,«БҮРЭЭН ДУУ» Орон да- яар пнионерийл бүх бүлгэмд нэгэн чарэг болох хүндэтгэлийн... радио шугам: загсаалын дарааллыг са- нуульл: Шугам жагсаал лол хүндэтгэлийн Шийгдана Арав дугаар сарын ид пио- нерийн бүлгам бүрт байр ёслолын байдлаар бүз зүйл: бэлтгэгдсэн байна, Нам, . эвлэл, пионерийн ажилтнууд МАХН, МХЗЭ-ийн ах- мад.ажилтнууд МАХН, МХЗЭ-иниц их хурлын төлөөлөгчид, шеф-ХЗЭ- ийн. “байгууллагын төлөөлөгчид, багш нар, эцэг эхтүүдийг урьсан байна. 13 ЦАГ, 20 МИНУТ. (Улианбаа- тарын. цагаар) -. Бүлгэм жигдрэн экагсаж, бүлгүүд “Залгамж үе» алны шинэ гараанд бэлхэлээ ра- порталиа. » 13 ЦАГ.30 МИНУТ:--Радио- гоор «Бүгд анхаар!» бүрээн дууд- лага өгөхөд «Пионерийн улаан ту- гийн дор зэрэгц! Номхон» коман- даар “тугчдын групп тугийг хүн- дэтгэлтэйгээр залж жагсаалын эхэнд байрлана. “ Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- голын. Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн даргын үгийг нийт пионерүүд сонсонс хүлээнс авна. пионерийн ёс- дүрмийн дагуу үргэлжлүүлэн Тїншэаэлбал: «Задгамж үе» ая- ны шинэ гараанд бүлгүүд: үүрэг амлалт авах, тэдэнд бүлгэмийн зөвлөлийн заахиа даалгайар гар- дуулах, хүндэт зочид ахмад хү- мүүс сургамж өгөх гах мэт. Хамгийн сүүлд бүлгэмийн «ов- дөлийн шийдвэрийг батална. Мон- голын пионерийн дуу дуулсны да- раа шугам сагсаалыг «Өсвөрини Сүхбаатарчууд аа! МАХН-ын үйл хэргийн толоо хэзээд бэлхэн байг- тун!» зурна дуудлагаар, дуусгайа- Шугам жагсаалын дараа. орон нутгийп »цөхцөл бололцоонд тохни- руулан тодорхой сэдвээр үлсэсгэ- лөп, улс төрийн дууныг өдөрлөг, хөдөлмөрийн цуваа зэргийг - 40- хион байгуулах иь зүйтэй Шугам жагсаалд бэлтгэхэд-бүл- гэмййн пөвлөлд хөн туслах нэ? Бүлгийн санлөлүүд: ипонерийн ХЗЭ-нїшс хороо, шєф . хамт олон, удирдагч, багш “пар сургуулийн «Пиоперүүдийн-. Ахмад: пөхдийн зойлөл», эцэг эхчүүд тусал Шугам” жагсаалыг: хаана. хинх вэ? Шугам жагсаалын: талбай, заад,, клуб, соёлын ордон... (орон нутгийн. бололцоонд. тохируулах харэгтай) БИ- «БҮРЭЭН ДУУ» Шугам яагсаалд хэрхэн бэлтгэж байгаа пвуулиа Үүнни дараа шугам. жагсаалыг тухай мэдээ хүлээж байна. бүлгэмийн төлөвлөгөөний: дагуу БИ-- «БҮРЭЭН ДУУ»-Харну! хохохэхоусхохохлуу сочохохлллөромлшуаамлачллл18 УВСЫН ПИОНЕРҮҮД «УРГАЦ» МХЗЭ-ийн” 60 жилийн ой угт- сай Пионерийн үйэг» сонины нэрэмжит «Ургац» операцид манай пионер бадтарчүуд идэвхтэй орол- цож байна. Сумын халлацийн 19- дөнлөгөөг биелүүлэхэд «Сурагч бү- : оруулцгаая» (9- хөн хувь нэмрээ руу БН 28 тонн өвс амралтын 0дД- туслах өдөр гай отряд байгуулан тэхалтээжлүгтэрт рїай, “иэдгрүүд Үөвс | болгон ёрлаж 2 одор 4383 сурагч гар тэйсээл бэлтгэл: комисст хүлээлгэн Энэ ажилд 8-ын гийн сурагч М. ажилласны дүнд 8 топн 419 иг сумын ургацын өглөө. «Аэ, «Бэ» ар Пүрэвдорж, Б. Оюун, ТТИЙН- «Ав», а4ЇБ» “ангийн су- рагч Д. Лхагважав, М Лхамжав, 6-гийн «А», «Б» ангийн бурагч С. Нацагдорж, Ц. Лхагвасүрэй. 5-ын «А» ацгийн сурагч С. Нампап- 5 шин ОПЕРАЦИД 2 ) дорж, Нямсүрэн, 4-ийн «Л», «Б» Э ангийн сурагч Туваан. Б. Ал-2 тан нар өдрийн шормоо 400--125 2 хувь бислүүдїж хошуучлан Сумын 2 хэмжээний “-ногоой тэжээл хураах ажилд пионер сурагчдын «Ургац» оперицийнхан: амшилттай оролцо- уа болтгаж байна. вс А» ангийн Сурагч аймгийн ургацын адсан талбай пы 0, БОДОО аймгийн Давст сумын 0 жи-2 лийн сургуулийн пнонерийн ах--/ лах удирдагч Ч.ОТГОНБАЯР аварга В, ШҮНРТ шалгаж байгаа нь ИЙН авсан гэрэл зураг МхЭЗЭ-ний Төв Хороо, баатарын нэрэмжит МПБ-ын | Зовлолийн хэвлэл ойд зориу 8 дугаар ангийн сурагчдын «БИД ХУВЬСГАЛЫН | сургуулийн Т-гийн «В» | Тариа Д. Сүх- Төв «Ппонерийн үнэн» сопиты газраас Монгол Ар- дын хувьсгалын түүхт 60 жилийн тан манай орны ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн 5-- ДУНД ҮР САД» | сад! р зохион ончлэгийн уралдаан ар ли юм. Саяхан энэ уралдал- нї-дүн гарлаа, Уралдаанд хот хө өоний олон сургуулийн пионер сурагчид идэвхтэй оролцов, Нийслэлийн 10 жилий 14 дүгээр амгийн су рагч Т. Тунгалаг, Холсгол аймгийн апгийн сангийн аж ахуйн 10 шидийн сургуулийн Тийн «Бэ» БИД. ХУВЬСГАЛЫН ҮР ангийн сурагч Г. Батсайхан, Төв аймгийц 10 жилийн нэгдүгээр сур- гуулийн 4-ийн «Г» апгийн сурагч Шийтэрцэрэн нарын аохион бичло- гийг эхний байранд шалгаруулж олой улсын пионерийн «Найрам- дал» зусланд амрах эрхийн бич- гаар шагналаа. Мөн Сүхбаатар аймгийн Бүрэнцогт сумын 8 ис лийн сургуулийн сурагч М. Эрдэ- пэбат, Эрдэнэт хотын 10 жилийн нэгдүгээр сургуулийн б-гийн «В» ангийн сурагч Д. Сарангуа, їйийС лийн 8 жилийн 15 дугаар сургуу- лийн 8-ын «Н» ангийн сурагч Т. Гантуяа, Дорнод аймгийн Чойбал сан хотын 8. жилийн гуравдугаар сургуулийн 7-гийн «Гэ» пнгийн су. рагч Б. Гүнцэцэг Топ аймгийн Эр- дэнэсант сумын 8 шилийн сургуу. тийн б-гийн «А» ангийн сурагч Т. Солонго, Ц. Батгэрэл, О. Туул. нийслэлийн 10 ясалийн 28 дугаар сургуулийн Т-гийл «А» ангийн су рагч Ш. Пүрэвсүрэн, | Дундговь аймгийл. Өндөршил сумын 8 жи- лийн сургуулийн 5-ын «А» апгийн сурагч С, Ундрахжаргал, Өвөрхан- С АД» й аймгий4 Өлзийт сумын Я ши гийн сургуулийн 7-гийн. «А» аю гийн сурагч Х. Цогт, Баянгал СУ. мын 8 жилийн сургуулийн Т7-гийн «Бэ» аиийн сурагч Ц. Ганбат, Дориод аймгийн Баяндун сумын В ишлийн сургуулийн Т-гийн «А» ангийн сурагч Б. Цэцэгмаа, Сүмбэр сумын 10 жилийн сургуу- лийн богийн «Б» ангийн сурагч С. Байгалмаа, Баянхсигор аймгийн нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн Т-гийй «АЛ» ангийн сурагч Ал тангэрэл, Увс аймгийн Наранбулаг сумын 8 жилийп сургуулийн 6- гийд. «Бэ» айгийп. сурагч. ж Ван- чинхүү, Найрамдлын районы ЗО дугаар сургуулийн 7-гийн «А» янгийп сурагч О. Баяраа, 10 энь- лийн 51 дүгээр сургуулийн Т7-гийн «Ар» ангийн сурагч Лида, ЭоЛаНЖ, СялгиН! ОНЫ ки- хотын Хялганат хороолы Ц, ЗЭЭЛ лийн сургуулийн сурагч шон Д. Уранчимэг, Д. Сарангарэл, парын 20 сурагчийн зохио бичлэ- гийг... шалгаруул, «Пиоперийн үнэл» (819)1111117 диплом, дурсгалын зүйлзэр шагнав, ( УРАЛДААНЫ комисс ӨВӨЛ АМАРНА : ийн. Төв Хороолы Пионерийн ажлын зөвлөх А. Г. Зуев нар оролцож ппоиер сурагчдад ха- даж сургамжийн үг хэлж лаге- рийп өвлийн барилга байгууламж- АМРАХ: : тай танилцав. Тус лагерийн өв- АХДАА лийп зэлжинд амарч байгаа Дор- СУ : 1 7 роговь аймгийн. Айраг сумыг - РАХЦАНА б жилийн сургуулийн 5-ын «Бэ» ангийн сурагч Дэлгэрмаа: Эх орны өнцөг булан бүрээс ч Х зэлц “ оне Саяхан олон улсын пноперийи бИД ЕНЙЛБҮНААЛУГЛАГЭОНЛОЛХАЛ: ын “зул ӨӨ дайлна хөсэй лийц ээлжийн анхны нзэлтэд гал Г1! | зэлт ЛЛ00- сро Я -, с Нээлтийн ажиллагаанд Хүүхдийн ролцлоо. Бидгийг халамжлан төлөө Фондын Төв НОМНССЫН ли ан, хүндэт А. И. Цэ- дарга А. И. Цэдэнбал-Филгтова, 22793 үэу илатова гуай болон БИМАУ-ын Ардын боловсролын хүндэт зочо їд та бүхэнд о"Д Яамны сайд Р. Санжаасүрэн, БН. 2 Ралцаж, амарч байгаа бүх МАУ-ын Эрүүлийг Хамгаалах хүүхдүүдийн БИШ фрахлсыг 111916 Яамны сайд Д. Ням--Осор, МХ Та дэдцЦүүлье ЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бич- Манай нам засгаас, хүүхэд тийн дарга Д. Дашдовдон, МХЗЭ- бидний сайн сайхан. жаргалтай ОДОНТ ТУГ АЯЛАХ ХУГАЦААНД Өлөрхайгай аймагт МХЗЭ-ийн 2921 иг. шар тос 110 їг, бусад алдар гавьяаны 5 одонт туг аялах хотын 10 рагт сумын нээр гарган, 28 худаг нэгдлийн үржлийн хөдөлмөр-- | хугацаанд дэрэалзээр” жилийп сургууль, | «Хөдөлмөр» | станцыг түшиглэн 1-2 3 х амьдралын төлөө байнга анхаарал халамж тавын байдгийн хариуд улаан бүчтэн пионер бид эх орон- доо аль болох их зүйд бүтээхийн төлөө хичээц суралцаж, сурлага ходөлмөрийй өндөр амжилт гар- гах зориг эрмэлзэл дүүрэн байна. Олон улсын пионерийн «Най- рамдал» лагерийн 8 шилийн сургуулийн хичээлийн анхїы ээл- жинд суралцаж амрахаар ирээд байгаа нь бидний амьдралд 1Т0- хиолдож байгаа хамгийн баярт хэзээ ч үл мартагдах тэмдэглэлт үйл явдал юм. 1Каргалтай. ориы, азтай бага- чууд, бид МАХП-ын үйл хэрэгт хэзээд бэлхэнээр сурч хүмүүжин, эх орныхоо ирээдүйн сайн сайх» ныг цогцлон бүтээх үйлсдээ шинэ шинэ амжилт гаргахаа энэ баяр баясгалайт мөчийг тохиолдуулан батлан илорхийлье! гэж хэллээ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ амралтын зуслан байгуулж 2 зэлжээр 60хүүхэд 15 га хүнсний ногооны талбайд ажиллан, биеийн тамирын талбай шинээр байгуу- лан, 2000 гаруй төгрөгийн ор- лого оруулжээ. Мөп хөдөө аж ахуй, үйлдвэрлэлд 940 гаруй хүүхэд алишиллаж сүү 65575 литр раг 43331 литр, ааруул 785 нг, зээгий 845 нг, өрөм, зөөхий үннэгдахүүн 2087 нг бэлтгэн, 491 эмнэг сургаж, 6 худаг ши- 32 хашаа саравч засч 1500 гаруй төгрөгийн ажил хийв. Энэ хичээлийн жилд Тов аймгийн ! жил Ч ЗУРАГ: 22202 ЄВОД 59:20:53 20 в ын 8 мхЗ9:йв г 0 912нх2эн 1 Ээо"эн бургуулайн хянн баслагайн ба, дээ. сурагчдыг 100 таш, онц сайны хувийн жилийн ойг угтаж байна. Ри 0 В. Шин! “үү ларт шад Л 1 5влаяаа хичээл дээр, 1498 сурагч элсүүлэх төлөвлөгөө- тэйгээс 1514 сурагч элсүүлж, барилга засварыг богино. хусга- цаанд чанартай хийж, анги бүлэг, эвлэлийн үүрүүдийн дунд сурлага ходолмөрийн болзолт уралдаан сарлан, «Хүндэт тугийг дагалс ам- иаїлт бүтээл уйдарна» гэсэн нийг- мийд тустай хөдөлмөрийн 14 хо- ног зохиож сумууд, хөдөө аж ахуйд нэгдлүүдэд ахлах ангийн сурагчид ажиллаж сурлага, хөдөл- мөрийн өндөр амжилт гаргалаа. ни Ц. ИЧИННОРОВ раалай дайсан амги, заасан хичээл- шинг 84--60 хувьд хүр- цуутмат матар амуу ТМ вм Ом чууд, Оомтчтчохлмт 0омтєтымтетөэ төєтөєт«є7ч24т 0-2 ё 0 б д 2 2 : ё 6 Өуттмямтоүитмахнхт 6 0 д 2 0.тусалдаг байлаа. : : 0 : Сурагч Б. ОНОН Зупны 0 улиралд жимс. самрыг болоо 6 гүй байхад нь түүн, модны ( 0 мөчир хугалах явдал «манай сурагчдын дунд их байдаг. Хэр- 6 0 | | д.нэрээ бичих явдал гардаг БҮГДЭЭРЭЭ ХЭЛЭЛЦЭЖ БАЙНА «Пионерийн үнэн» сонины 56 дугаарт нийтлэгдсэн «Бүгдээрээ ярилцах уу?» хэлэлцүүлгийг нийслэлийн 10 жилийн нэгдү- гээр сургуулийн | Сүхбаатарын районы тэргүүний бүлэг-6-- 6 гийн «Вэ» ангийд ХАМТ ОЛОН х: лэлцэв. 5 Маг тэогмтытмнтөегатєтєтєтөєлм2 тэгээд 6--гийн «Вэ» ангийн сурагч, 5 онцын эзэн Д.ААЛТАНЗАЯА: --Би хичээлээ тасалсан хүүхэд- тэй тааралдвал хичээл таслахын хор холбогдлыг ярьж өгнө, Тэгэ- хэд тэр хүүхэд «Намайг багшид битгий хэлээрэй» гэж гуйна байх, Тэгэхээр нь би «Нэг удаа уучил- па. Хэрэв дахин хнчээл таслах юм бол а8игийн багш, хамт олонд чинь мэдэгдэн, арга хэмжээ айпаз- хуулна» гэж холнэ. 2умтегм2мтму тытетөеуеНтєт татетөт«т Сурагч С. СЭЛЭНГЭ --Хүү-2 хэд ямар нэгэн шалтгаангүйгээр д хичөэл таслахгүй. Тэр лд шалтгаа-( ныг нь олох хэрэгтэй. юм. ҮНишээ д пь: Нэг хүүхэд тооны хичээлд 6 муу учраас гэрийнхээ даалгаврыг хийгээгүй ирснээс болж багшаа- саа айгаад хичээлээ тасалсан байж болох їом. Хэрэв тийм бол «багш, найв нөхдөөсөө мэдэхгүй зүйлээ асууж бай» гэж би тэр хүүхдэд зөвөлнө. Сурагч 3. ОТГОНГЭРЭЛ: За- рим ах, эгч нар 10 дугаар ангиа төгсөхдөө дурсгалаа үлдээж байна. гээд сууж байсан ширээн дээрээ Энэ иь 6 ангийн ЭД ХОГШЛЫГ ЭВДЭН Сүйт- гэж! байгаа хэрэг юм. Сургуул» даа үлдээх дурсгал өөр байх хэрэг- тэй. ЄЛСЭЛЭНГЭ! Өн- Сурагч гөрсөн шил манай ангийн хоёр сурагч түүхийн хичээлд муу дүн 6 авсан. Бид гэрт нь очиж тэр хоёрт 9 Бидний туслам-5 жаар тэд түүхийн жичээлд саё-9 жирсан. Ер нь хүүхэд хичээл дээр анхааралгүй суудгаас болж муу дүн авдаг. Ммтөтм2м2ч2 умгөетытм2төєг сммтытмє2тмыгм төтөтө2«т7 вээ ийм хүүхэд надтай тааралд- вал Байгална хайрлап хамгаалах талаар прьш: өгөөд сургууль бо” лон Өцэг, эхийп ажилладаг албан байгууллагад нь хэлнэ. Ингэж: богийн «ВБ» хамт олон ярьж байлаа. ангийн ( Пионерийн ахлах удирдагч Б.Отгонжаргал: . Эдний ацгид сурлага, сахилга бат, хөдөл: мөрөөрөө шалгарсан олоп сурагч бий. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн монгөн медальтай сурагч 2.ХҮ: рэл медальтай сурагч 8, «Зал- гамж үе» аяны гавшгайч тэмдэг” тэн 8 бий гэж ярилаа. Хүүхдүүд ээ! --Ийнхүү сургуулийнхаа хамт олны итгэл найдварыг хүлээсэн Н. Цэвээн багштай б-гийн «В? ангийн хүүхдүүд ангиараа 100 хувийн амжилттай суралцан, сурлагынхаа чанарыг 73--76,3 хувьд хүргэсэп байна. Ангидаа чэ- нарын салаа хоёрыг байгуулж цөм онц, сайн суралцаж дунд ДҮН 387 Даг сурагч үгүй болжээ. Энэ хамт олон хэв журмын зөрчил гаргадаггүйгээс гадна СУР” гуулийн босгыг анх алхаж байгаа Дүү шараа халамжлан хүмүү жгүүлж, үеийн нөхдөө үлгэрлэдэг болсон юм. МУНС-ийн сэт Ш нурсийн Т. ОЮУН Тэмдэглэсэн: гүүлчийн ангийн оюутан 427-2841-27-2 247-2841-27-0 2841-208-2741-2 2учтгчтыгч2-0-2т«4учатагчТ-2т.та4ге2тчыгчт-й2гчг-0-0-0-02.г4га.2мтыг«0 т.уУечТтэагмтел.ыг«2т 2-7 шиппиипппипипипипии ий 111111111111111113111172 МХЗЭ-ийн 80 жилийн хзэ ван одонт туг вх|орон даяар аялан, түрүүч нь лэлд нрлээ. : дөлмөр, сурлагын алшкнлт дагуулж, улсынхаа нийс- Хөлтжөр, сурлагын ахшкнлт дагуулж, улсынхаа нийс- "Яруу алдрын одонт тугаа МХЗЭ-ийн Төв Хороонд Ой угтаж, МХЗЭ-ийн та хё- цан, өнгөрсөн өвөл хонно 99,1 ху- санагддаг. Гэхдээ хамгийн гел кь впар онд оруулж, 3426 төл бой- бага залуу Басандаа өөрийн сайн жуулсан. Энэ нь нэгдлийн үйлд- сайхан хүсэл мөрөөдөлд хөтлөгдөн. вэрлэлийн даалгавраас 198 хурга нам, эвлэлийнхээ урна дуудлагаар нлүү авлаа гэсэн үг. Бас ноос, эх орны аль хэрэгцээтэй газар сүү бэлтгэх даалгаЕрыг 100-- очоод санасан зорьсон хүсэл м6- 101,5 хувь биелүүллээ. рвэделдеө хүрэх гэж хөдөлмөрлөх хүргэн ирж, хөдөлмөр бүтээлээ рапорталсан ХЗЭ-ийн сан юм. С.ЛХАМСҮРЭН: --Бая хоёр жилийн Өмнө наймдугаар анги төгссөн. Төгсүүтээ МХЗЭ-ийн ил- гээлт авч, Төв аймгийн Алтанбу- лаг сум нэгдэлд саальчин болсон юм. Эрлийз 15 гуши хариуцал саадаг. Лхагвадорж гэдэг охинтой уралдаалтай ажилладаг, Лхагва- дорж бол надтай хамт илгээлт ав- сан хүүхэд. Найз маань энэ оны сүүний төлөвлөгөөгөө биелүүлчих- сэп. Монгол гупж саадаг болохоор яадаас арай бага, ердөө саалийн хугацаатд 4000 литр сүүний тө- лөвлөгөөтэй. Би энэ онд 9750 литр сүү саах ёстой, Аравдугаар сарын нэгэн гэхэд л бүрэн бие- лнэ. 400-хан литр үлдээд бай- гаа, юухан байх вэ? Миний ээж Мягмар бас сааль- чин. Би уг Нь ээж шигээ сайн саальчин больё гэж бодсоп юм. Саальчины ажил үнэхээр сайхан, ариун цагаан сүү шитээ өгөөжтэй сайхап ходолмор шүү гэж- зэж дандаа ярьдаг. Энэ ч яг үнан юмаа. Би 1980 онд сумын аварга болсон. Одоо сумын ардып хурлын депутат. Саяхан л сурагч байснаа Ши ЦЦЦЦЦШЦЦЦШЦЦНШЦЦЦЦЦЦЦЦИЦЦ ЗӨВЛӨЛТИЙН ТУРШЛАГААР БХЛНЗЭ-ийн 60 жилийн ойн нэрэмжит нийслэлийн арван и- лийн зургадугаар сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл, /ХЗЭ-ийн хо- роо БХЛКЗЭ болон Бүх Холбоо- тын “Пионерийн Байгууллагын туршлагаар пионер сурагчдын дунд олон хэлбэрийн ажил 30- хиодог юм. Энэ хичээлийн жил тус сургуулийн хамт олон |Зөв- лалт Белорусс улсын 5 Минск хотын сургуулиудын турш- сї лагаар «Иптернационалч най- 8 рамдлын клубэ-ийНХхаа ажилла- тааг сайжруулан ажиллах 00- 5 эд хан», 5 гэх мэт ыр лвуулж болно. 10) хнээсээ рилт тавьж байна. ИНТЕРНАЦИОНАЛЧ НАЙРАМДЛЫН КЛУБ «Интернацнионалч найрамдлын нлуб» нь нэг сенцдээ 20-25 су- рагчтай байна. Клуб ажлаа «Түүхт үйл явдлын | мөрөөр” «Манай өх орны урлаг уран сай- «Миний эх орон БНМАУ» янз бүрийн сэдвээр Нлубийн аллын зорилго нь пионерүүдийг нам ард түмний хувьсгалч | дайчин, төдөлмөрч уламжлалаар хүмүү- тэргүүний тамирчин, . саё- лын аягилтан урлаг гээд төрөл нийслэл бүрийн тишүүдээс, саальчин охин С. Лхамсүрэн, хоньчин 2 нь Бя суурийн ахл 507 хонь жаргал юм. малладаг. Хөдөлмөрийн баатар Ш. Цэрэндорж шарын сайн мал- С. НАДМИД: Би ч вахав ссан- хүү Н. Пүрзтсүрэн нартай шапай сурвалжлагч уулз- ------04Б ЗЭРТАН шацай сурвалжлагч уулз- БИД САЯХАН СУРАГЧ БАЙСАН Ордохон ажилдаа овоо дадаж бай- Намайг сая МХЭЗ-ийн Төв Хо- роо «Хөдөлмөрийн алдар» алтан медалиар шагиалаа. Баярлаж бай- на. Баярлаад ч тэр юм уу, саг лийнхаа ажилд яарч байна. Ма- найх «Сэрүүн» гэдэг газар намар- жиж байгаа. «Хадат»-д өвөлжинө. Өвөлжөөндөө бид халуун ус, улаан булан барьж байгаа юм, Бид тэдэг маань үе тэпгийн 7 саальчинтай залуучуудын гавшгай бригад л даа! “Хөдөөгийн залуус бид МХЗЭ- ийн ойгоо угтаж, их ажил хийж байгаа пгүү! Манай пиопер сураг- ЧИД Ч ОЛОН Сайхан ажил санаа- чилж байгаа байх. Н, ПҮРЭВСҮРЭН: манай ангийн 34 хүүхэд гаар аигна төгсгөөд Гопвь-алтай аймгийн Баян-уул сум-нэгдэлд хоньчин болсоп юм. Бид гурван жилийн хугацаатай үүрэг авч Хүй- сийн говь бригадад хөдөлмөрийн баатар Т. Дүйпхэр, Ш. Цэрэндорж нарын шавь болспоос хойш 7 суу- рийн 3588 төллөх эм хонь хариу- 1980 ойд аравду- ЗСБНХОУЛлан ХАЁ4АН сайд Л. Флорентьесв Бүх Холбоотын «Өспо- рийн Тимирлаевчууд» уралдаанд шалгарсан пионер, сурагчдыг хүлээн авч уулзахдаа тэднийг «ЗСБНХОУ- ын хөдөө аж ахуйн социалист урал- даанд түрүүлэгч» тэмдэг, «Россня-- 203» хүлзэн авагчаар урамшуулал шагнажээ, - Дараа нь Б. А. Тямирязсвийн нэрэмжит хөдөө аж ахуйн академийн эрдэмтэдтэй уулзалт зохиож, зөвлөл- төө өгүүлспий гадла тус сургуулийн тэнхим, лабораторнудтай танилцуул- жээ, Ялангуяа: сайд Л. Я. “Флорентье- вийн хэлсэн үг, Өгсөн зовлолгөо пиопер сурагчдад улам их амжилт гарган, шинийг санаачлан бүтээх хүсэл, тэмүүллийг өрнүүлсэн байна. ярьсан нь: Хүүхдүүд 9?! я Манай баталсан тус хөгжүүлэх лут программыг биелүүлэ- хэд сурагч пионерүүдийн дунд орнөсөп «Тинмирлаевчүүдийн хөдөл- гөөн» чухал үүрэг гүйцэтгэж байна. Холбоот Орос улсын хөдөө аж ахуйд 23 мянгапр хамтрал, сангийн ая , 219 сая га эдлэнгийн тал- бай, 1,3 сал трактор, 500 мянган комбайн, 600 цЭУЭ Л анор малд ажиллаж байна. Уүншї үр дүнд орны үр тарианы 60 тус улс гаргаж байна. Үр тарианы талбайн ихэнх хувийг бороо намагтай, ГУУ жалга бүхий газар эзлэх тул түүнийг В. чүүлж, тэдэнд өх оройч, интер-| арчлах, Л ҮНДэнс нүсэр ажил. ацноналч хүмүүжил. олгон, хө-|лагаа шаар, : 9 зелмөрийн дадлагатай, ажилд Са-| Бид ша ХхлМАЖ,: хамгаалах наачилга, идэвхтэй, | оролцуула- ажиллах ёстой: Би ширээ- Б хад ач холбогдолтой ЮМ. | а Владимир мужийн ЭГ 147 Ч ж ) й 3 Ф «хЗЗийн сурган хҮМҮҮЖҮҮ- х Ба гүйлийг 2Э т учир ! 80 лэх отряд» нь бүлгэмийн дэргэд той. 0 Ф 00-05 хүний . бүрэлдэхүүнтэй (Баршины дунд О0 ажиллана. | Отридад ажилчин, агдаэ хорсийг явчихдаг мэргэжлийн ХЗЭ-ийн гишүүн 84-|ту луучууд хамрагдана. “Тус отряд бүлгэмийн зөвлөлийн ажилд ту" салж, пионер сурагчдад мэргэжлийн чиг баримжаа - “урцаладаал сж мө Зөвлөлтийн үе тэнгийхнээсээ сурцгаая ын холбоо тог- ЧМ ажилтан, (ёчнгдөрхер сурэгч ЗайЧ, цутаг бэлчээрийг хуваарьтай байсан өнөөдөр нэртэй сайн саажь- ашиглаж, хонин сүргээ дээд зэр- Чин, хоньчин болсоп ийм залууст - тээр тарга хүч авахуулдаг турш- ХЗйртай жирийн тэгэн сурвалж- лагыг бүрэн зззмшинж байна. лагч. Насны багад намынхаа бод- Манайхан ер нь цөмөөреө мал- логыг мэдэж, эвлэлийгхээ птгэлийг чин. Аав Нанжид хоньчин. зөв хүлээх нь залуу хүн бүрийн ЗЭР Балжид саальчин төрийн хэрэг меп Миний хэлэх Надад ямар ч хөдөлмөр сайхан үг энэ! Та нартаа баярлалаа. хангайн саальчин хоёр. Т. ДАВААДОРЖ, Я. СУМЬЯА парын авсан гэрэл зураг ЗУРАГ ДЭЭР: Говийн хоньчин, Манай сурвалжлагч 11111111111111:1111:111 111 ииЦЦиЦЦЦЦЦЦ0 1154 байцаа 400 ц, төжс (380 д ургац никжуулагч. мал ав ахуйн техникч- хураасан. Бидэнд хөдөө аж ахуйн операторууд олвоор төрж байна. машин, тєхпин дутагдалтай байдаг Их, дээд сургуулини сюутиууд ту- боловч сангийн аж ахуйгаа8 давуу салж байга. Та нарын өмнө итгэл- ургац хураасан юм. тэй бөгөөд сонирхолтой зам байна. Сайд. Эпэ чинь бага биш ургал Та кар ч өөрийн биеэр үлгэрлэж байна. Гэхдээ та парын ажлын Дээд байна шүү дээ. Марат Нахшутдинав |(Автономит Татарын Симнальснийн дунд СҮР гууль) Манай сургууль 348 сурагч- р. тай. Бүгдээрээ шрязевчүүд. Бидэ тий ажлын туршлагыг олон аж ахуй авч хэрэглэж амжилт (олж байна. Арван жилийн өмнө манай сур", ҮНЭТ БАЯЛШЦ гууль дээр анхны Тимнрязевчуудын үр брагад үүссэн бегөёд тодний дундаас єр олсн агрсномнч, зоотехийнч, хамт- » хязгаар биш зэ. Хамтралчид хар Ралын дарга хүртэл төрөн гарсан Ч бус шороон хөрстэй талбайн га тут- Ч. к маас төмс 600 ц, байцаа Т00 ц. | Сайх Харж байна уу? Нэг сур-ь тэжээлийн маншин 800 ц хурааж ГУУЛНаС ийм олон авьяастай гарч «с байна. Тийм хэмжээнд хүргэх хэ- байгааг. Одоо бид 80 мянган тийм залуу мэргэжилтнийг хүлзэп аваад байна. Бүх Холбоотын хэмжээгээр зарласан уралдааны болзолд Ти- мирззевчуудын бригад тухайлбал, хөдөө аж ахуйн дугуйлангуудыг хамтрал сангийн аж ахуйн меха- тикжсан бригад, погоо, Жимс, цэрлэгийн аж ахуй, туулай, шувуу, мал аж ахуйн фермүүдтэй вягт холбоотой ажиллах талаар тодорхой заасан юм. рэгтэй. Доны Казаа суурины дөрөз дүгээр сургуулийнхан гатаас 100 ц ургац өгдөг «4Пионер» хэмЗэх шинэ сортын буудай гаргасан. Та изр шинэ сортын төмс, өргөст хэмх, ар- тай гаргахыг мөрөөддөг шүү л22 Мороөөдөх сайхан. Мөрөөдлөө | бпє- лүүлэхийн тул урьдаар тарын ТУР- ших хэрэгтэй. Та нарын туршилт бүхэн баяр авчрахгүй нь мэдХэл Сургууль бүхэн «ТГимирлзевчүүдтэй» байх ёстой. Тэгэхдээ тоонар Өөрс- Бүх амжилт мэдлэгт үндэслэгдэй дийн хамтрал, сангийн аж ахуйн гардаг учир зөвхөн ходолморлох бус нөхцөл бололцоо, хэрэгцээ, ямар ходолморийг хүндэтгэн хайрлах бас мэргэжилтэн шаарллагатайг сайтар газар дээр зевхөн ажиллах бус судалж мэдэх хэрэгтэй. газраа хайрлаж, сайн ззэмпийн чад» Тимирлзевтүүд бол тэр аж ахуй- даг байх ёстой... 5 даа мэргэжилтэй байхаар сайн ажил- Лена Цыганков: Мапай хамтрал () лах ёстой. Юуны өмнө агроцомнч, 1000 үнээтэй. Бид шефлэн авч зоотехинкч болох пь чухал. Зовхөп үгнзэг тажоэх, саах, тугал бойжуу- аж ахуйдаа туслах бус зөвлөлгөд лах, тэжээл бэлтгэх бүх ажлыг өгч: үлгэрлэдэг байх ёстой, “Техник харнуцаж байнга тусалж ирлээ. хэрэгтэй нь яриангүй үнэн. Манай урат НазмхутЛинов: Бид уржиан- орны хоёр завод сургуулиудад (30- гаас хойш мал аж ахуйд туслах “риулап шишнгхэн трактор « үйлдвэр- брпгад байгуулан 25 га-д тэжээлийн лзж эхэллээ. Энэ ч та нарт ТуС ургамал тариалан хїїмтралдаа ту- хүргэх биз. Яасан Билхын шаадаг болсон. 2 Воропенс м : дээд ч сургуулийнхан Костейилнскийн дупд СүүүнЛЭБирээнн мин, тээж Сургуулийн бааз дээр тулгуурлал шарш. 30 БУГ тогхчэхтєгси: туршилтын талбайд ажиллах зориу- ЯАР» -2 машин техиик үлллрэрлах Сайд: Та нарын товч бөгөөд то- ь дорхой йрианаас зорьсондоо итгэл ТэгэхдЭЭ төгс байгааг тань ойлголгоо. Та саеенхийлнеї ЭХ Фт «монын натуралнст» сэтгүүлийн 1981 оны ХМФ-аас С. Шатар 9Р- мєха- | чуулав. | 11111111111111111111111111111111111111) 5, 71:4:31:(477 ч ЭДНИЙ ЗОХИОП 1 -- Анкаар! Нэг, хоёр, гурваа, гахад суман цагаан пуужин. цэн- кор зам татуулай хоорлоө Түүн той зарэгцан хөд. хэдэн пуужин хөөрч, улаан Шар, ногоон шүхрээ огторгуйд задлан суны цэцэгс адчл алаглалаа. Ингэж осворийн тех- шинсчдийн улсын аварга шалгаруу- лах тэмцээ: хэлсний маргааш залуу тєхинцчдийн ордны өмнө очлоо. -- Бид Уавсаас, Дундгопиос, Дорнодоос, Завханаас, Эрдэнэтээс ирсэн, олонх маапь пуужин заг. нар зохиогчид гэж гялалзсан хар нүдтэй хүүгийн хэлэхэд - Тун сайхан хэрэг байна. Харин мн аль аймгаас ирсэн. хэн гэдэг билээ гэвэл -- Намайг А. Мөнхтөр гэдэг, Улиастай хотын 10 жилийн пэг- дүгээр дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангид сурдаг гэн Мөнхтөрийн «Чигэстэй» гэ- дэг онгоц чөлөөт нислэгийн бүх уран тоглолтыг үзүүлнс 314 оноо авч алтан медаль хүртсэн їом гэ ““ Итна тасалгаандаа орж ирээд, Зденек хэлэхдээ: хэрэв Он зо- хиоц бүтээгч байсав бол хонх. “дарахад ло хичээл | ХИЙчикдэГ тийм машин -вохионо гэлээ, т ялт ял БҮТЭЭГЧ “АНД НӨХДИЙН АЛИА ШОГ, ослор үеийнхний техпик ГА: 47 С : ТҮ? Н 1 сиїса Ц( Э/ 1 гээг хөгжүүлэх талайр ОК: Ни тагт хэрэгдйинс байгаагийн н эг ил: Їр ӨРН 8 рэл боллоо. “ Өсвөрийн техїїйичдийн 5 төр дэргэд нь зогссон шаал яриан Лийц . тэмцээний аз 5 оролцлоо. ї А Увс, анхан, ЛУЛШЭыЫ БохГкЭн -- Төр хүүгээс чи. ямар: ме- Балихонгор аймаг ЙГ! миГЫ даль авсан бэ? гэхэ/ Улаанбаатар хотын шиорд шан -- Наадах чинь хгасааг ирсан. . Шалгарч А. Мөнхтөр, Б хаган сүрэн, М. Алтансүх, ЮЖ 0 рах, Н.Төмөрбаатар, Г їгуү0557 ном, Б. Амаргал Ц. ГаНКүлүудт її Дашдаваа. Н, Баттөмөр, Д.На- ранбаатар, Г, Батжаргал, Р. Энх- Туузат пууцннгаар алтан медаль авсан Нэр нь Н. Баттөмөр гэдэг гээн нөхөд нь шуугилдан Залуу техникчдийн ордны аза- хирал Ш.Содиномбалжиртай уул- вахад: жаргал, -Л. Даваасүрэн, Р. Нан- -- Манай тэмцээн мхзэ, . залдорж, А., Түвшинбагана, Ц Монгол ард улс ЗСБНХОУ-ын Болд нар алт, мөнгө, хүрэл. ме- хооронд найрамдалт харилцаа. АвЛЬ авцгаалаа 3 тогтоох тухай хэлэлцээрийн 60 Идэр жсавхлангийн балр болсон жилийн ойп өмнө болис байгаа нь анэ тэмцээнийг өмнөх жилүүдтэй онцлог юм. Манай орны бүх хирьцуулбал оролцогч сургууль аймаг, хотуудаас шалгарсан 800 Пнонерийн тоо хэд дахин нэмаг- гаруй пиопер оролцож, ерөнхий дэнс байгааг онцлон. тэмдэглүүш- дүнгээр нийслэлийн Найрамдлын тэй байна. Элэ удаагийн тэмцээнд район, Улс аймаг, Эрдэнэт хотын орон нутгийн пионер сурагчдын багууд түрүүлж алт. монго, хүрэл бүтээлүүд шалгарсан нь залуу медаль авлаа. Нийт таван -төр- техинкчдийн ордноос орон нутагт лийн 10 гаруй салбар уралдааны салбар буюу. эчлээгээр байгуулис алт, мөнгө хүрэл меда- байгаа хүүхдийн техпик сэтг элгээг лийн олонхийг орон лутгаас хөгжүүлэх дугуйлангуудын үйл ирсэн пнонерүүд авч байгаа нь ажиллагааны үр дүн зом ЗУРАГ ДЭЭР: Гэрэл зургийн уралдаанд оролцсон Увс аймгийн товийн 8 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн 8-ын «В» ангийн су- рагч Д.Бат-орших, Баян-өлгий аймгийд төнийн 10 жилинЯи дунд сургуулийн 8-ын «Д» апгийн сурагч С. Каламхан, Хэнтий аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн Наранхүү яар -- Архангай аймгийн Хотонт сумын дунд сургуулийн сурагч . Г.Энхцэцэг, Т.Эрдэнэчнмэг иар усан загварын тэтцээний гараан дээр - Усан загварын тэмпээн эхэллээ. Т7-гийн «Вь ангийн сурагч Зургийг С. БОДООШ й Ч 7 үзэж байгаад аажмаар унтчих- Эх, цаг руугаа хараад түү- “өвчтэй хэвтэж байсан ах Иржи лаа. “нь. орон дээрээ хичээнгүйгээр ний “мөрөн дээрээс татаж, с дөвхцэж байхыг хараад --Босч орондоо орж унт, 10 : 4 болчихдоо гэв. ї : »-- Хэний тал вэ? хэмээн Онцхан хог шв4и. дэмжигч маань босон харайн. 85“) 52-33 Р ТУЛ 7 юу. хийж, байгаа. нь энэ гайхан асуулаа. Би сая юм, Гэтэл эмиий.шис. «Хэрэглэхийн . өмнө гэж бичсэн. байхыг “өмөэ зайлалгүй уу- спнлорийн . дэргэд ! тоглолт 2-Чи” амтат Оплуугаа бүгдийг нэгмөсөн идчихлээ гэж үү?! --Тиймээ, өэжээ| Та өөрөө самил хийвэл дуустал нь гэсэн “шүү дээ. Ё Ш.Маяасүрэн орчуулав. Н комбииатад хэвлэв. ї ї ГА Сэтгүүлийн РЭН 54 шинэ. дугаарт «Залсамжлагч» сэтсүүлдэн энэ оны 54 хэвлэгдэн ТАРЛАА. 2 дугаарын, МХЗЭ-ийн 11) жийн ойд зориулсан буланд мэд 196 оны хугацаанд Мосо МПБ-аас залуучууд, хүүхдаэс, ДУНД зохиож байсан ОЛОН дэн ажлын тухай түүхэн найруулал: мопгод-зөвлөлтийн залуузуу ДЫнН долоон их наадмын улсы ланлах матернал болон мх ын нїц шагиалт хүүхдийн цочог М. Чимндтэй хийсэн прилцлага нийтлэгджээ. "а«Пионерийн бага педи» тогтмол буланд улаан номыл тухай, мөй цвэ орсон мацай орны дархан Цаг тай тахь, хулаи, хавтгай, хар сүүлт зээр, ирвэс, улаан ЧоНӨ, хар тогоруу, цагаан тогоруу, ХУ рагч бор зэрэг ан амьтан жигүүрт ний талаар сонирхолтой. өгүүлэл онциклд- дэлхийн уг номд нийтлэгдсэн байна. Эдгээр мате« рпал болоц монгод орны анхны ботаникийн цэцэрлэг, манай орны ашигт зэрлэг ургамал зорас өгүүллийг байгаль хамгаалах саг рын үеэр зохнох пионерийн сэ- дэвт ажилдаа өргөн ашиглаарай. «Сонирхолтой уулзалт» булан” гаас БНМАУ-ын урлагийн гавьяат. зүтгэлтэн, хөгнмийн зо- хиолч Т. Чимиддоржтой хийсэн ярилцлага, «Хүүхэд, уран 40- хиол» “булангаас «Уравсан бү? жин» (өгүүллэг), «Хоншмдсон бичиг» (тууж), «Толь бичгийн ертөнцөд» булангаас «Хүүхэд залуучуудын амралт, чөлөөт ца- гийн. сэдэвтэй холбогдох зарим нэр томьёо», «Чиний хүсэлтээрт булангаас «Цахилгаан хөгжим өөрсдөө хийх тухай» (зовлолгөо) уишаарай УНШИГЧИД АА..«Залгамж- лагч» сэтгүүлийнхээ эхний 4 дуг гаарыг та нар хүлээн авч уншив уу? Та бухний хүсэл сонирхолд сэтгүүлд чинь нийтлэгдэж байгаа булангууд хэр зэрэг нийцэж байс на? Ирэх онд юу уншихыг хүсч байна? Энэ талаар санал хүсэл- тээ бичиж ирүүлнэ үү? Утга зохиолын ажилтан ишэүлОЛИЛЖҮҮГҮҮНЭЙЭ- НАР ИНЭЭДЭГ Нар намайг хашаа д янбал дагадаг Нар. бидиийг хүйтэнд дулада- цуулдаг 7 Нар руу харахад гядбанс бай- гаа юм шиг байдаг ч Нарыг би инээнс байгаагаар болдог БОРОО Бороог би гэїк боддог Бороо тэгэхээр цэцэг навчийг дэлгэрүүлдэг Тэгээд тэнгэрт цэцэг и у гадаг байх Боүы Түүнийг сансрын ах и ЭД байх ар үздэг цэцэг навчны үр өвөл : Цав цагаан оплийг . хэг гэж боддог ЭЧот7 шНӨЭ Цасан. өвөл бидонд хөгжөөлр тоглоом айчирдаг 2 : мл К Цас, байгаль дэлхи ЙГ хучнивч Ш шал Цасан дээр бид хөгнйд Мао тоглодог 3 ХӨГМНААана ! ТЭРГЭЛ: 17771234 , Дорноговь аймаг Фил? сурагч ЧУЛУУН 88 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ОРОН БҮХНИЙ ЧРОЛЕТАРИ МАР НЭГДЭГТҮН| МАЯН-ЫН ҮЙЛ ХЭДИЙН төлөө хэзээд-элхэн БАЙГТУН! МХЗЭ-ИЙН. ТӨВ ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫН нэРЭМмЖИиИТт МмПБ-ЫН төв зөвлөлийн СОНИН 368 (1718) 1981 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 30 ЛХАГВА ҮНЭ 10 МӨНГӨ... МААН-ын їөв Хорооны Крот хий нарийн бичгийн дарга, БН- МАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн дарга ЮН). Цэдэнбал туай, Хүүхдийн төлөө Фондын Төв Комнссын дарга нөхөр А. М. Цедепоал-Филатова гуай пар залуучуудын хөдөлмөрийн Ю.ЦЭДЭНБАЛ ЗАЛУУЧУУДЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН АЛДАР ТЭМДЭГЛЭХ ӨДӨРТ ГУАЙ алдар тэмдэглэх өдөр ходолмар лөж эвлэлийн хуримтлалд хувь нэмэр оруулсныг тА5»инин Төв Хорооны хөдөлмөрийн “алдар тэмдэглэх штаб энэ 28-ны өдөр хүлзэн авч хариу талархал илэр- хийлэв. МАНАН СУРНАЛАЖЛАГ СҮХБААТАР АЙМАГТ Залуучуудын хөдөлмөрийн алдар тэмдэглэх ажилд тус айм- гийн 2478 пионер, сурагч идэв- хийлэн оролцсоны дотор Баруун- Г урт хотын хоёрдугаар иайман жи- лийн сургуулийн сурагчид 122 тонв өвс пуруулдан 625 ам дөр- зөлжиИн метр талбай цэвэрлэж, 150 шуудай аргал түүлээ. Олонх сургуулийн пионер, баатарчууд анги танхимаа тохижуулан, их цэ- вэрлэгээ хийжээ. ӨМНӨГОВЬ АПМАГТ Даланзадгад хотын 8, 10 жяш- лийн 1800 пнонер, сурагч хотоо тохижуулах болон хөдөө аж ахуйд туслах ажилд гарав. 10 илийн сургуулийд ахлах ангийн сурагчид Ханхонгор, Ноён зэрэг сум нэг- дэлд бог малын 8 хашаа барьж. 10 гаруй өвөлжөө, бууц засч тохишуулав, Бага ангийн пяонер, баатарчууд Даланзадгад хотод модны 1000 нүх малтлаа. ДУНДГОВЬ АЙМАГТ Мандалговь хотын 8, 10 жи- лийн сургуулийн 2800 гаруй пио- нер сурагч өндөр хүчдэлийн 1300 метр суваг, шуудуу ухаж, цэцгийн дулаан байрыг ашиглалтад оруу- лан, 1000 цэцгийн баяр хийлээ. Мөн,730 хүүхэд Ш нэгдэлд туслан 3 хашаа шинээр барьж, 18 хашаа хороо аасварлав. - Хүүхдүүд эз! Та нарт зориулан торол бүрийн амтат чихэр, боов, печень үйлдвэрлэдэг чихэр боов- оны үйлдвэрийн ах эгч нар чинь «Залуучуудын хөдөлмөрийн алдар тэмдэглэх өдөр» нийт 126 мянган төгрөгийн бүтээгдэхүүн буюу 45 топн төрөл бүрийн амттан үйлд- вэрлэлээ. Энэ нь ердийн оөдрийн- " хөөс олон хувь давуу юм. Тэд ер- дийн өдөр 95 3 мянган төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг юм. Тус үйлдвэрийн ХЗЭ-ийн гишүүд, залуучууд гүйлдвэр, цех, тасгийн- хаа өдрийн нормын дээд хэмжээг ЗАЛУУЧУУДЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН АЛДАР МАНАЙ ОРНЫ НИЙТ ЗАЛУУЧУУД, ХӨДӨЛМӨРЧИД 9" ГӨРСӨН 27-НЫ НЯМ ГАРИГТ| ЗЗАЛУУЧУУДЫН ХӨДӨЛМӨ-РИЙН АЛДРЫГ» ТЭМДЭГЛЭВ.ХӨДӨЛМӨРИЙН АЛДАР ТЭМ- ДЭГЛЭХ ӨДРИЙН АЖИЛД ТӨВ, ХӨДӨӨГИЙН СУРГУУЛИУДЫН ПИОНЕР СУРАГЧИД ИДЭБХ- ТЭЙ ОРОЛЦЛОО. БАЯНХОНГОР, АЙМАГТ Аймгийн төвийн сургуулиудын пионер, сурагчид малын ногоон тэжээл, хүнсний ногоо хураах ажилд оролцож 96320 төгрөгийн ажил хийв. : АРХАНГАЙ АЙМАГТ Цэцэрлэг хотын 10 »илийн сур- гуулийн 672 сурагч памын хороо, АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны нэгдсэн барилга дээр 2015 төгрө- гийн газар шорооны ажил хийлээ. БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМАГТ Өлгий хотын пионер, сураг чид холбооны болон гэрлийн шуу- дуу ухаж. биеийа тамирын тал- байгаа тохижууллаа. Мөн тэд сур, гуулийнхаа ногооны талбайн ур- гацыг хурааж дууссанаас гадна Сагсай суманд очиж, малын олон тонн иогооп тэжээл хурааж тус- лав. ӨВӨРХАНГАЙ АЙМАГТ Тус аймгийн 12000 пиопер сурагч өвс түүж, улсын фондод нэмэрлэв. Арвайхээр хотын пио- нерүүд 10,2 тонн өвс түүлээ. Нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн сурагчид цахилгаа:: станцын өргөт- гөл дээр, хоёрдугаар 10 жилийн сургуулийн сурагчид ногооны зоо- рины барилга дээр ажиллаж, олон Нй-ыр тойн газар шорооны ажил хийв. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ тогтоохоор үүрэг амлалт авч вжил- лалаа, Печень цехийн машинист ХЗЭ-ийн гишүүн Г, Эрдэнэжав, чанах цехийн чанагч Ш, Буянт, “жигнэх цехийн ажилчин Ж, Тун- галаг нар өдрийн Нормоо 120--: .812 хувь биелүүлж хамт олноо хошуучиллаа. - Үйлдвэрийн чанар эрхэлсэн ор- логч дарга, ХЗЭ-ийн хорооны тов- чооны гишүүн Г. Нанзад: . -ш »-- Энэ өдөр бид төлөвлөгөө 48 төнт чихөф, печень, бал) ж УЛААНБААТАР ХОТОД Энэ өдөр Арьс Ширний Үйлд- вэрийн Нэгдлийн харьяа гутлын болон савхин эдлэлийн пэгдүгээр үйлдвэрийн ХЗЭ-ийн гишүүд, 48- луучууд Хөдөлмөрийн гарамгай амжилтын төлөө уралдлаа. Хивс, сүлжмэл, йоосны үйлдвэр зэрэг 12 үйлдвэрт ажил мэргэжлийн уралдаан зохиогдов. Залуучуудын хөдөлмөрийн алдар тэмдэглэх өдөр БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, Ардын Их Хурлын дєпу- тат Ш. Цэрэнжаргал, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Ё. Норовсү- рэн нарыг нийслэлийн 15. 34 дү- гээр сургуулийн хүндэт пионерт элсүүлэн ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 15 ду- гаар сургуулийкд пнонерийл 24 дүгээр бүлгийн хүндэт пионер БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, Ардын Их Хур. лын депутат, МХЯЗЭ.ийп шагиалт, ноосон нэхмэлийн үйлдвэрийн нэхэгч Ш. Цэрэнжаргал. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг Ф--9!:» Найрамдлын районы 10 жин- лийн 53 дугаар сургуулийн 700 гаруй пиопер сурагч, эвлэлийн гн- шүүд «Залуучуудын хөдөлмөрийн алдар» тэмдэглэх өдрөөр урал- даантай ажиллаа. Үүнд 9-10 дугаар ангийн 8 бүлэг нийтдээ 3000 шоо метр газар шорооны ажил хийж, 10-ын «Бэ», 10-ын «В», 10-ын «Д» ангиуд Хандгайт дахь хүүхдийн зусланд яптан хүний замын цементэн хавтан 200. пормоо олон хуть давуулахын зэ- рэгцээ бүтээгдэхүүний чанарт их анхаарал тавьж байна гэж. ярилаа. Мї таван жилийн гавшгайч Г. Эр- дэцэжав энэ өдөр хоёр дамжлага гдээр аниллаж өдрийн нормоо 809--312 хувь биелүүлжээ, Жи- лийн төлөвлөгөөгөө 119 хоногийн өмнө 117 хувиар биелүүлж, одоо 1982 оныхоо ажилд ороод байна. Г. Эрдэнэжав: -- Би дүү нарынхаа хамгийн гаруйг суулгалаа. Б. Цэрэндулам багштай 9-ын «А» анги, Бариа- шир багштай 9-ийн «Б» ангийн МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойн нэрэм- жит гавшгай бригадууд сайн ажил лав. Мөн долдугаар ангийн сураг- чид суваг шуудуу ухах. сургуу- лийн гадуур. дотуурх цэвэрлэгээ- ний ажил хийлээ. ХЗЭ-ийп үүрийн дарга Б. ПҮРЭВСҮРЭН дуртай амтат печень үйлдвэрлэж байгаадаа баяртай явдаг гэж яри- лаа. Д. Дулмаа ахлагчтай зөөлөн чихрийн бригад, Р. Бадамцэрэн ахлагчтай бялуу, жижиг печений бригад зэрэг тус үйлдвэрийн олон цех, бригад, хамт олон «Залуучуу- дын хөдөлмөрийн алдар тэмдэглэх өдөр» хүүхдүүд та нартаа өмнөх | өдрүүдээс улам их амттанг үйлд- вэрлэн гаргалаа. МАНАЙ СУРЛАЛЖЛАГ"Р Я, СУМЬЯА ёо Б 5 111711117111111111111111241544аа422242322132 113371 3 Е 3 2 Е м. лах ажлыг хийнэ. Энэ Е Ё Е Ё З 5 Е Е 5 5 Ээ з 5 т т Юн е 5 Ё ш Э Б єв Ё шашинд : ходолм 27111111111111111411111111114 4111 «Соцналист нийгмийн өмнө хүлээсэн үүргээ гүнзгий ухамсарлан, амьдралын ндэвхтай байр суурийг олж, идэр иаснаасаа эхлэн ахуйч, арвич, хямгач байж, шударга хөдөлмөрөөр мэдлэгээ балжуу- лан соцналист өмчийг өсгөн арвижуулахад идэвхтэй оролцогтун!» Ю. ЦЭДЭНБАЛ аж (Пионер сурагчдын хөдөлмөр- соёлын анхдугаар чуулганд ирүүлсэн илгээлтээс) 4СҮРЭГ ХАМГААЛАХ НӨХӨРЛӨЛ» Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл пь пио- нер сурагчид цөөн тооны малыг Ха- риуцан авч тэжээх, арчлах хамгаа- нөхөрлөлийн гишүүдийн хариуцан маллах малын талаар сум, нэгдэл, сургуулийн за- хиргаа харилцан үүрэг бүхий гэрээг байгуулж ажиллана. Сүрэг хамгаа- лах вехорлол нь мал сүргийг тэлсээл: арчлах, услахад шаардагдах. хашаа байр, тэжээлийн сараалж, опгоц зар. гийг засч сэлбэх, шинээр хийх, 16- рол бүрийн тэжээл бэлтгэх, татая төөцлох, орчныг цэгэрлэх зэрэг аж- лыг зохион байгуулж хийнэ. Нохорлолийн гишүүд мал аш ахуйн арга ажиллагааны талаар анх. ны мэдлэг, дадлага эзэмшихийн тулд ахмад малчдын арга ажиллагаа- наас суралцах, хөдөө аж ахуйн мэд- лэг олгох хичээл заалгах, мал аж “ахуйн бүтээгдэхүүн, түүний анхан шатны боловсруулалт, Хөдөө аж ахуйп хөдөлмөр зохион байгуулал- тын арга барилаас суралцахад чиг- лэгдэнэ. “НҮДЛЭН ХАМГААЛАХ 2 ШТАБ» аНХШ»-ыг сургууль бүлгэм, пио. тєрийн ба хөдөлмөр амралтын зус- лан, ороп сууц, гудамшлы хороолол дахь янз бүрийн асны хүүхдий! бүлгийн дэргэд 7--9 пионерийн бү- тэлдэхүүнтэй байгуулна. «НХШ». нь өмч х хайрлан Хамгал- өрөлгийг зюх цэгцтэй байрлуулах, эдэл!! «Нүдлэп хамгаалах штаб» гжил- , улирал бүр «Аж ахуйч,арвич хямгач» бүлэг салааг шалгаруулах шийгмийп Эд хогшлыг засаж сэлбэх зэрэг ходолморийн цуваа алиыг 30- хиоп байгуулиа. - «ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ | ДОЛОО ХОНОГ» Нөөц бололцоог идрүүлэн ашиг- өмчийн зс ширхэг Ё рийн ажлыг улам 1 Ж байгуулал өргөн лах, социалист : Айсталмулэнт хамгаалах талаар “МА їс дэвшүүлсэн заалтуудыг. срийи «ТӨЛЧИН БАГАЧУУД» Ерөнхий боловсролын сургуулийн пионер сурагийд шил бүр амралтаа- раа малчин аав, ззн ах эгч партаа тусалдаг сайхан уламжлалтай юм. Пионерийн анхан шатны байгуу лага, пионер сурагчид «Төлийп ду «Төд-түмтий үйлс» сэдэвт төл хүлээн авах, бойлкуулах ходөлмөрийп цунааг гаргаж «Өсвөрийн төлчин» шалга- руулж дүгнэдэг, «Өсвөрийн төлчин» уралдаан, «Төл-түмний үйлс» хөдөл- мөрийн цувааны зорилго нь мал сүр- гийг онд мэпд оруулах, төл бүрэн бой- шуулах, ахмад малчдын туршлагаас судалж эзэмших ба пионер сурагчдад мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн дад- лага олгох,мал алс ахуйн мэргэжил сопгон авахад тусалпа. Пяопер су- рагчид багш нартайгаа хамтран «Төлчдөд туслах шуурхай бригад» байгуулал ойролцоох суурь, бригад тасаг, хэсэг дээр сарын хугацаатай ажиллан цас арилгах, ус, мос өтөг бууц зөөх, түлээ түлш хөрөөдөл: бэлтгэх, өрс тэшээл, хушир шүү та- там: буулгах, төлийр тгүнз, малын хашаа, хороо дулаалж цэвэрлэх, лдарч доройтсоп жилбэ муутай таллосо! эх мал, сул, дорой төлийг тэжээж арчлах, шинэ гарсан талийг эхэд нь амлуулах зэргээр тусалж ажиллана ЗЭХ ОРНЫ НОГООН ГОЁЛ» Пионерийн анхан шатны байгуул- лагаас пионер баатарчуудыг эх орны. хоо байгалийп баялаг, ой мод, УР- “гамал, гол мөроп, нуур цөөрөм, ан амьтад, усны нөөц, газрын хорсийг арчлан хамгаалж, шандигнайа хайр- лах орчин тойриоо танин мэдэх, бай. таль хамгаалах айилд пионер сү. рагчлдыг идэвхтэй оролцуулна. «Эх ориг ногоон гоёл» цувааг шилийн туршид: «Яргуй», «МНогооп гоёл», «Байгалийн хишиг», «Цасан ширхэг» гэсэн дөрвөц үе шаттийгаар явуул. та. Тїиопер сурагчид байгалийн пооц байлгийг хайрлал хамгаалахтай хол- богдсоп хууль тогтоомжтой танилцах байгалийн узэсгэлэнт газар тутгаар аялал зкскурс зохиох, байгалийл цуглуулгаар биологийн булан каби. лєт байгуулах, үлэсгэлэп гаргах, модны үр, самрын боргоцой, элдэв дүрсийн чулуу зэргийг ашиглан ДҮҮ партаа тоглоом хийл: өгөх. «Ногоон, шар, цэнхэр» зргүүл ажиллуулах зэрэг олон хэлбэрийн ажил зохнонпо, «УРГАЦ ОПЕРАЦИ “ МХЗЭ-ийн 60 жилийн ой угтан «Пноперийн үнэн» сонины нэрэмжит «Ургац» опсрацийг энэ 1981--1982 2 хичээлийн жилээс эхлэн зохиоп у байпа, «Ургац» операцийн о нь урга! алтад нийт ” идэвхтэй оролцуу. бүрэн ху- рааж авах, хаягдалтай тэмцэх пно. нєрийн эргүүл постыг тарриа, ногов- ны талбай, үтрэмд зохион байгуулж ажиллуулна. «ОЛОН НАСТ УРГАМЛЫН ҮР ТҮҮХ» ХӨДӨЛМӨРИЙН Түүхт ой, тэмдэглэлт үйл лвдлыг угтсан пионерийн анхач шатны бай. гууллагуудын «Залгамж үе» аяны хугацаанд пионер сурагчид олон наст ургамлын 60 гаруй тонн үр цуглуулж гадаадаас авах үрийн хэмжээг багас- гап дотоод нөөц бололцоог ашиглахад чухал хувь нзмэр оруулжээ, Энэхүү олон настын үр түүх хөдөлмөрийн цураа нь МПБ-ын 40 жилийн ой МПБ-ын «Залгамжлагч П» чуулга- ныг угтаж манай орны пионер сураг- чид, пноперийн айхаа шатны 0ай. гууллагуудын дунд эрчимтэй өрпөсөн уламжлалт ажлын нэт юм Олон наст ургамлын үр түүх ажлыг жил бүрийн есдүгээр сарын тзгнэзс аралдугаар сарын нэгэн хүртэл орон даяар 30- хион явуулуж. онер сурагчид ойт хээр ба хЖурийн бүсд, өлөнтө, хиаг, согоово9, ерхөг, саргас, хошоон, хү- цэнгэ, говьд бударгапа, тогторгото, заг, таана зэрэг ургамлын үр түүн? “ЦАГААН АЛТ» аймгийн Баянхонгор пионерүүд 1964 онд «Цагаан алтны аян» явуулж 300000 гаруй хонь вноослол 120 тонн ноос авч тусгай цугаа гар- гал Улаалбаатар хотод ирүүлсэн юм. Ийнхүү Баянхонгор аймгийн пяоне. рүүдийн саллачилгаар 1964 оны ноос бэлтгэлийн ажлыг монголын пионб- рийн байгууллагын 40 жилийн ойн пэрэмжит болгон явуулсан нь манай орны пнопер сурагчид эх орныхоо социалист бүтзэн байгуулалтад цаг ямагт гар бие оролцож байдгийн нэ. гэц жишээ болсон юм. Ноос ноолуур хялгас, хөөвөр пь манай орны аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний үнэт баялгийн нэг їом. Пионер сурагчид, пиоперийн апхап шатны байгууллага бүхэн халгдал ноос, ноолуур, хллгас, хоовор түүж алдагдал, хаягдлыг ашиглах ажилд цдэйхтэй оролцож байпа. Иймд пионерийн бүлэг, салаа. тнопер бүхэн «Ширхэг ноос хаяг- дуулахгүйн төлөө» зорилт тань»: тиопер, баатарчууд тус бүр жилп 1 кг їююс түүйзл 5 шалд сая 500 мянган нг ноосыг улс зх орондоо тушаана «ПИОНЕРИИН БҮТЭЭЛЧ ХӨДӨЛМӨРИЙН БҮС» Ппоперийн бүлгэм, бүлэг, салаа бүр «Пяаоперийп бүтээлч хөлөлме- рийн бүс» -той болж таримал мод, сөөг, бут, зүлэг, цэцгийн мандал ха- рнуцан аяч ,хамгаалах, тарьж ургуу- . г . « 5 мөс тогтоох, соцналист ём- чийг нүдлэн хамгаалах зорилгоор «Манай байшин», «Орц», «Чий- дэн», «Хаалга», «Шат», «Гудамж», «Хана» гэсэн операциудыг Лёцнн- град хотын пионерүүдийн туршла- гаар зохион лвуулж байна. Пионе- рийн бүлгэм бүхэнд «Юмхнаар юм хийх» дугуйлан ажиллаж ӨНийгмийн юм-Миний юм», «Арвнжнх гуаїн лриаэ, «Эдийп засгийн тооцоонд суралцьья» цуглаан, «Пиоперийн үнэн» сопины хэлэлцүүлзг нвуулж байна. дах, цас, «СУРГУУЛЬ ОРЧНОО ЦЭЦЭГЖҮҮЛЬЕ» Хот суурин газэр, сургууль орч- ноо ногооруулж, цэпэрлэгжүүлэх пио- нер сурагчдын чолооөт цагийг зөв бо0- ловсон, үр бүтээлтэй ашиглах 30- рилгоор «Сургууль орчноо цэцэрлэг- жүүлье» болзолт уралдаант ажлыг жил бүр зохион явуулахаар шийд- вэрлэсэц билээ. Болзолт уралдааны явцад сургуульдаа цэцгийн дулаан байр байгуулап цэцэг тарих, арчлах шилыг дөрвөн улиралд пионер су- рагчдаар хийлгэх, сургуулийтгхаа орчин тойрныг үлгэр шишээ тохи- жуулах, байгаль хамгаалах саг! ажлын үеэр цэцгийн үзэсгэлэн гар гаж цэцэг сайп тарьсан тэргүүний апгио хамт олон, пионер сурагчдыг шалгаруулна. Эпэ таван шилд Улаанбаатар Чойбалсан, Дархан Эрдэнэт, Сайшиалд, Алтанбулаг 33- рэг хотуудад болон гїймгийн төвүү- Монгол-Зөвлөлтийн дэд пионерүү- дийп найрамдлын цэцэрлэгт хүрээ- лэн байгуулахад пионерийн аолха!н. шатны байгууллага, пнонер бүхэл идэвхтэй санаачилгатай оролцох х9- рэгтэй. ПИОНЕРҮҮД ЭЭ! Тиснер бүр 8ж ахуйч, аринч, хлмгач байж соцшалнст Өетчийн эс ширхэг бүрийг нүдлэн хамгаалж, сурцгаая!, «Өсвөрийн Ленипчүү- Зөвлөл- тийн шионерүүд, шатны байгууллагуудын туршлагаар «Ургацхал»э, “Пиоперийп ферм», «Ногооп аштен», «Сая салыг эх орондоо » зэрэг хөдөлмөрийн бү. тээлч аян цувааг зохион байгуулл: идэвхтэй оролцох хэрэгтэй. Та нарын ах эгч нар МПБ-ын 40 жилийн ой «Залгачжлагч» айях- дугаар чуулган угтсан «Сурлага хо- долмөрийн хоёр жилийн алн»,-ы ЯвВ- дад «Алилла! ажиллахын хамт СУ- ралцана» ходолгоонийг өрнүүлж «Тавав жил» цуваанд пнонер, ниО- терийн айхан шагны байгуулллгуу- дын дунд «Саальчид, усшуулалт, ха шаажуулалт, хялгас, хөөвөр, ноос түүгчид, тоосго зөөгчид, цагаан идээ бэлтгэгчи. Дд» зэрэг төрөл бүрийн глп пуваа зохиож Эх орныхоо 60- циалист бүтээн байгуулалтад идэвхтэй оролцож байсан хөдөлтөрч сайхан уламжлалаас үлгэр жишээ апч шинэ сонын (хэлбэрийн ажлыг сонаачлан хийцгээе! МПБ-ын Төв Зөвлөлийн арга зүйч лэуД: ЧУЛУУНХҮҮ Е аллаа ни шини 11111111) МӨНГӨН МЕДАЛЬТ ХҮҮ Хүүхдийн хөл хөдөлгөөн тасар- ггүй газрын нэг бол «Залуу техийнчдийн ордон» юм. Тэнд сая хан освөрийт техникчдийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээн болж олгөрлөө. Тэмцээний дарла семп- нар уулзалт гээд олон төрлийн шожил зохиогдсон юм. Энэ үеэр бид хот хөдөөгөөс ир- сэп өсвөрийн техникчидтэй уул- заз. Өсвөрийн техиинчдийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд сан загварын төрлөөр оролцож хоёрдугаар байр эзлэн мөнгөн ме- даль хүртсэн Б.Галбадрахтай уул- заж ярилцлаа. Энэ хүү Архангай аймгийн Хотопт сумын арван жи- лийн сургуулийп 9-ийн «Б» ангид сурдаг- -- Би улсын аварга шалггруу- лах тэмцээнд анх удаагаа оролц- лоо. Тэмцээний өмнө миний «Хо- тонт» загвар аль хир амжилт үзүүлдэг бол-гэж сэтгэл их дог- долж байлаа гэж Галбадрах ярна- гаа эхлэв. . Нийслэл хотдоо анх удаагаа ирж өсвөрийн техникчдийн тэм- цээнд оролцож байгаа энэ хүү, тэмцээнээс их юм сурч олон сай- рах. 7К. Цэвэлсүрэн багштайгаа иржээ. Тоо физикийн багш Ж.Цэ- вэлсүрэн сургуулийнхаа «Залуу тЄХИНКЧ» дугуйланг удирдан хи- чээллүүлдэг юм. -- Цэвэлсүрэн багш бол миний хамгийн ойр дотны хүн. Багш Лэыс техийнт их сонирхолтой. Єхникийн тухай олон сайхан ном, сэтгүүл захиалан уншиж биднийг янз бүрийн загвар зохион бүтээ- хэд тусалдаг тэж яриад дугуйлан- гийнхаа тухай товч танилцуулав. --Дугуйлан долоо хоногт 3 удза хичээллэдэг. Бид дугуйландаа маш их сонирхолтой, олон ч хүү- хэдтэй. 9-ийн «Б» ангийн Бат- орших, Ганбат зэрэг усан заг зарын төрлөөр хамтран хичээл- лэдэг сайн найз нар бий. Энэ төр- лөөр оролдон хичээллэхэд физин. математик. шугам зураг, урай зургийн хичээл маш их тус бол- дог. Бид «Моделист нопструктор» , «ЮОный техник», «Залуу зохион бүтээгч» зэрэг сэтгүүл зсахиалап утпиж, зохион бүтээх ажилдаа хэрэглэдэг. Дугуйлангийн минь нөхөд ямар хан юм үзсэнээ бахархан ярилаа -0-- Залуу техникчдийн ордны олон төрлийн лабораториуд надад их сайхан санагдлаа. “Загвар со- нирхогч үе тэнгийн найз нартай- гаа уулзан танилцаж, бие биеийн- хээ загварыг сонирхон үзлээ. Бид бас цирк, Лениний музей гээд нийслэл хотынхоо соёл үйлчилгээ- ний олон газраар орлоо. Галбад- тэмцээнд болон амжилттай ирэх бол гэ тэсэж ядан хүлзэж байгаа Элэ бол нөхдийн минь амжилт гэж Галбадрах хүү бахархан ярьсан Баярлалаа Галбадрах аа! Чамд чиний нөхдөд шинэ загвар зохион бүтээж амжил- тад хүрэхийг хүсье! биднийг Бид оролцлоо амжилттай улам олон Я. СУМЬЯА. ЗУРАГ-ДЭЭР: Сурагч Б. Гал- бадрах тэмцээний дараь. Зохиогчийн авсан гэрэл зураг о ин шинэ эв нэ нь тээ хээ -5 -с тш -э-э-а товеэ Энэ ээн тэн ээвэ вээ ээвв эх үвэв зэв. Вэ фиэ үзээ үээц ївввэ энэ вээ (вээ созз үзэ (ввээ үэиввээ ээ үрэ зээ зээ зэ эч - СЭ вэ л-г- - ян | Өсвөр үеийнхний физик, техник, математи- нийп сэтгэлгээг хөглгүүлэх, авьяаслаг сурагч- дыг тодруулан дэмжих зорилгоор явуулдаг «Пиоперийн үнэн» сонины нэрэмжит уламж- лалт эчнээ олимпиадыг энэ жил МХЗЭ, Ардын боловсролын байгууллагын 60 жилийн ойд 80- | риули, байна. | Олимпиадад оролцогчид физик математиийн бодлогуудыг тус тусад нь бодомж МХЗЭ-ийн 1 Төв Хорооны ордон, “Пионерийн үнэн» сонины редакцид гэсэн хаягаар 11 дүгээр сарын 1-ний дотор ирүүлнэ. Хүрэлцэхүйц олон оноо ансап сурагчдыг ан- ги тус бүрээр нэг, хоёр, гуравдугаар байр зв- лүүлэн «Пионерийн үнэн» сонин, ШУА-ийн физик-техник, математикийн хүрээлэнгийн дип- лом, үнэ бүхий зүйлээр шагиана. Бодлого бүрийг нарийн дэс даразтай бодож, холбогдох томьбоны гаргалгааг ,дэлгэ хийж, зураг графикийг тод зурсан байх шаард- «ЇИЙНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ НЭРЭМЖИТ. ФИЗИК-ИДТЕНДТИКИЙН 3433 0ЛИМПИЛД лагатай. Дүнг 11 дүгээр сарын 15-ны дотор гаргаж хэвлэл радногоор мэдээлэх ба байр зэлэгчдийн шагналыг тус тусын сургуулийн захиргаагаар дамжуулан өгнө. Пионер сурагчид аа! Ур чадвар, альлас бил- гээ сорьцгоо! 4ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ РЕДАКЦИ ШУА-ИЙН ФИЗИК-ТЕХНИК, МАТЕМАТИКИЙН ХҮРЭЭЛЭН Шинээ 2227-22-22 :1--- 1-0 -10Я042-0П4-11--1П44440121---4-шш-5555--с 1 МАТЕМАТИКИЙН БОДЛОГО 1 Уг АНГИ. : 1. Тус бүрийг эргэлдэх гол дээр бэхэлсэн :1 том, шижиг хоёр араа хоорондоо харьцаж байв. 1 Хоорондоо харьцах араа тус бүр дээр харгалзан томдэглэгээ хийж эргүүлэв. Хэрэв том араа 1 нь 1981 шүдтэй бол жилиг араа хамгийн багаар хэдэн удаа эргэж байж тэд анхны байрлалд орох вэ? (7 оноо) 2. Дөрвөн ороптой тооны 100-тын орны циф- рийг дараад үүссэн 3 оронтой тоон дээр 18-ыг нэмэхэд уг тоопоос 7 дахин бага тоо гарах тийм 4 оронтой тоо бүгд хичнзэн ширхэг байх вэ? (5 оноо) З. Үдийн 12 цагаас хойшхи цагийн зүү ба мя- | сайрл зүү хоёрын харалийн шалан ЦЭН байрлал үүсгэх хамгийн богино хугацаа хэ, 1 Ц (8 оноо) 4. Ямар дөрвөн оронтой. тооны өмнө 400-т залган бичихэд үүссэн 1 нь гүйцэд квадрат болж чадах вэ? (6 опоо 1 5. Таван төгрөгийг 15 ба 20-тын мөнгөний й тусламжтайгаар хичноэн янзаар задалж болох вэ? (4 оноо) | упанги. 1 17: 42Р1 568702: :215664520-352-2-4:1- 1-1: 22: 118523 ДЭЭ 8102-2332 5 ! тэсэв дарааллын хэддүгээр гишүүн "ь (өв !Эсэ" 52 | тархай байж вэ? (7 оноо) асан дээр 15:19:11 ча» тал. ! УОЛ зөвхөн гортиг хэрэглэж оноо) : лан бичихдээ дараалсан хоёр тоо тус бүрийн хувьд эхний тооны нэгжийн орны цифр ба да- раах тооны аравт цифр ижил 0 їйхаар бичп олон оронтой тоог үүсгэв. Ийм маягаар үүс- гэж болох бүх тооны дотроос хамгийн их ба хамтийн бага тоог сонгон олж тэдгээрийн нийл бэрийг ол. (8 оноо) Х АНГИ 1. Дурын Аны талууд дээр заял талт д-пуудыг байгуулахдаа 8 тус бүр нь анхпы 3-тай огт лолцоотой буюу огтлолцоогүй байхаар байгуулжээ. Байгуулсав А тус бүрийг багтаасан тойргуудын төв дээр оройтой А-нь адил талт А болохыг батал. (8 оноо) 2. Гурван оронтой тооноос түүний цифрүү- дийн нийлбэрийг хасав. Уг ялгавраас түүний цифрүүдийн нийлбэрийг хасах гэх мэтээр 100 удаа давтахад эцэст нь ямар тоо гарах вэ? . (6 оноо) З. Тэнцэтгэл бишийг батал. (6 олоо) їюйц 5 4-1ю6, 6-4-1ор, 74-10 82414. 4. Хавтгай дээр аль Ч гурав нь нэг шулуун дээр л орших 1981 цэг өгөгджээ. Тэдгээрээс ба В! 1- 12,..4 990) цэгүүдийг холбосов хэрчмүүд нь “аас цөөнгүй цэгт огтлолцох Ау: Ву (Ла: Ву Лос: 8 гэсэп цэгүүдийг сонгож авах боломжтойг батал (8 олоо) 5. Адил хаж А АВС-д адил хажуут А МКМ-г багтаахдаа К о АС суурийн дунд, харин М ба М оройг харгалзан АВ ба талууд дээр В гүүн карилцан адилгүй зайд оршихоор багтаажзэ. АВС- ийл суурийн өнцөг пь 4 МКМ-ийн К орой дахь өлд- гөөс 9 дахин бага болохыг батал. (7 опоо) Мн 07 БОДЛОГО МЇГ Авги Р 1,7 м гүй худгаас ус татаж гаргах болжээ. “Шахуургын ашигтай чадал 500 Вт бол 0 3 ус хич- нээн хБэннан татаж гаргах вэ? (7 оноо) 2РЛҮГ лаан үл нэвтрүүлэх -сав дото --5"С тємпе- ргай” мөс байв. АМ дотор 4102 ряту халуун уур оруулахад 80"С.. тємпературтай ус үүсчээ. өсний “массыг ол! (8 опоо) “8. Усан дээр мөс хөвж явна, Усны түвшнээс "дээш цухуйсан мөсний эзэлхүүн 20 м3 бол бүх мөсний ззэлхүүн ямар байх вэ? (8 оноо) мэдэгдэх шингэний ИнгтыгГ тодорхой- 1. Бүгд 110 В хүчдэлд зориулсан 3 чийдэн байна. Хоёр нь 50 Вт, нэг нь 100 Вт чадал- тай. 220 В хүчдэлд бүх чаллаар нь ажиллуу.. холбоё гэвэл гурван чийдэпг ямар схемээр хол- бох ёстой вэ? (9 опоо) 2. Дэлхийн хиймэл дагуулыг окваторын хавт- гайд дэлхийн эргэлдэх чиглэлд тавьжээ. Яг хоёр хоног болоод тавьсан цэг дээгүүр өнгөрч байдаг бол дагуулын орбитын радиус, дэлхийл радиусаас хичгээн их вэ? (8 опоо) 3. Параллелопипед хэлбэртэй мөсийг хоёр тулгуурын дунд дамжуулж тавиад төмөр ут- саар голоор нь ороогоод ачаа дүүжил” мөр утас мөсийг аажимдаа огтлох болно. талл биш, тшишээ нь напрон утсаар ороосон цагт мөсийг огтлохгүй. Энэ үзэгдлийн учрыг тайл- барла. (7 ноо) 4. Жааз хэлбэрт дамлягуулагчийн гүйдлийн соропзоп орны индукци гүйдлийн хүч ба зай- наас хэрхэн хамаарахыг шинжилж дүнг графи» наар гарга, Хэрэглэх зүйл нь: Гүйдэл үүсгэгч, реостат, амперметр, соронзон зүү, хуваарьтай шугам. (8 оноо) Х АНГИ Ї | | 1 1 1 1 Г ! үуш ти эж | Г 1 1 ) Ї 1 нэ -» -. 1. Усны урсгалын хурд в: усчны сэлэх хурд ш голын өргөн С! Усчин голын нөгөө эргэд яг харалдаа цэгт очихын тулд ямар чиглэлзэр Ямар шөхцөлд бодлого шийдтэй байхыг шинжил! (7 опсо) сэлэх Ёстой вэ? Па. агаар хөөс ямар гүнд орохдоо түвшин хавьд байснаас 3 дахин бага радиустай болох вэ? 18 оноо) 3. Үл сунах утсанд дүүжилсэн Ч цэнэгтэй үрэлт 1» эгц дззш чиглэсэн 8 индукцтэй жигд соролзоп оров дотор тойргоор эргэлдэж байна. Үрлийн масс п» утас- ны урт Ї, эргэлдэх үс нь “Т бол тойргийн радиусыг ол! Чгашо) 4. 10 л эзэлхүүнтэй сав дотор агаарын тєм- ператур цельсийн 20 градус байхад чийг нь 80 хувь байв, Температурийг цельсийн 5 градус болгоход чийг нь усгн дусал болно. Энэ дусалд хичнээн цэнэг өгвөл потенциал нь 1 В болох вэ? Ханасан уурын нягт Э0"С-д 11:3:10-3 кг|м3. 5"С-л 68. 10-3 кг)м3, (9 оноо) “Харилцах утас: 53687, 53153 | 1 1 1 ! 1 1 ! | ! 1 2. Усны түвшил дээрх атаарыт даралт 102 | ! 1 ! 1 1 1 1 1 ! ! зэшишишшсшшишишишшеиласйшшэгшэсэеэшэээгэээ-33 БРРРРРРРЧ ЭГ ЭТ Хэ. 2--2н “НАМРЫН БАЯР, ХҮҮКДҮҮЛ, Б.үтанд орохоор мэрийп гүйж байгаа хэсэг- охидыг та пар харж байна. Энэ үед төв цэнгэлдэх хү- рээлэнд чухам юу болж байсал гэж сапанаа! Хүүхдүүд суудлаа- сан босож хашгиралдан, алгаа та- шилж, малгайгаа дээш нь шидэн: байв. Хөгжөор дэмжигчид. Арга ч үгүй биз дээ. Энд нийслэлийн ТО гаруй сургуулийн сурагчид цугларчээ, Хүүхдийн төлөө.СФонд, Ардын Боловсролын Яам, Монго- лын Биеийп Тамир спортын Ул- сын Хорооноос 1980-1981 оны хичээлийн жилийн намар анх удаа зохион явуулсан “Хүүхдийн спор- тий баяр» бяцхан иргэдийн та- лархлыг хүлээсэн юм. Энэ баяр Хүүхдийн спортын баяр хоёр дахь удаагаа улс даяар сая- хан зохиогдлоо, -- Хичээлийн шинэ жил эхлээд нэлээд хугацаа өнгөрчихсөн бас хүүхдүүд намрын ажилд гар бие оролцож зохих бүтээл гаргасан энэ үед «Спортин баяр» болдог юм. Намрын энэ баярт бид бүг- дээрээ дуртай гэж гимнастикч охин 28. Туул ярьж байна. Нийс- лэлийй 69 дүгээр сургуулийн 8-ын «В»ь ангид сурдаг энэ охин спортын гимпастикийн нэгдүгээр зэрэгтэй тамирчин юм. Тус сур- гуулийн гимнастикийн баг тамир- чнд Улаанбаатар хотод нэгдүгээр байр эзэлжээ. -- Хамгийн гол нь тэвчээр, са- наачилга. Хэн санаачилж тэвчиж чадна тэр тамирчин л амжилтад хүрнэ гэж 12 дугаар сургуулийн биеийн тамирын багш БНМАУ-ын спортьпг гавьяат мастер Л. Цэнд тамирчиддаа зөвлөж байх үеэр энэ зургийг авсан юм.. Тус сур- гуулийн баг нийслэлийн пионер сурагчдын энэ ишлийн спортын ач" баярт тэргүүн байр эзэллээ. Удаах байруудад Сүхбаатарын районы 10 жилийн нэгдүгээр сургууль, Онтябрийп районы 67 дугаар сургуулийн баг тамирчид шалгар- сан юм. Бяцхан үзэгчдийн сэтгэлийг хөдөлгөсөн бас язгэн тэмцээн бол үндэспий бөхийн барилдаан байв. Нийслэлийн сургуулиудаас шал- гарч ирсэн 64 өсвөрийн бөх алдар цуутай хүчтэнгүүдийн ур чадвараа сорьдог дэвжээн дээр барилдлаа. Хүүхдүүдийн барилдаан үнэхээр: сонирхол татаж байна. Манай багачууд үндэсний бөхийн барилдааны дүрэм, журмыг сайн мэдэж, шударга барилдаж байгаа нь магтууштай юм гэж тэмцээп сонирхож байгаа томчууд ярьж байв. Энэ барилдаанд нийслэлийн 10 жилийн 6 дугаар сургуулийн Т-гийн «Д» ангийн су З. Болд- баатар түрүүлж, найман жилийн 4! 22 дугаар сургуулийн бтийн «В» ангийн сурагч Д. Нямдорж үзүүр- лашээ. НАМРЫН БАЯР--гэж хүүхэд багачуудад нэрлэгдсэн спортын энэ баяр өсвөр үеийнхний ав- хаалж самбааг сорих том шалгуур юм. Урал гимнастик, хөнгөн ат- летик, хөл бөмбөг, бөх, дутуй, бонс, шатар, тэшүүр... “Спортын энэ олон төрлийн аль сонирхсо- ноороо манай хүүхдүүд: хичээл- лэж байна. Хэр зэрэг эзэмшиж байгаагаа тэмцээнээр л шалгана даа. Өнвөдрийн спортын баяр дууслаа. Хожсон, хожигдсон Х8- малгүй цөмөөрөө л баяр хөөртэй “гарийн зүг одоцгооно. Маргаашаас эхлээд л тэд дарза ашлийн спортын баяртаа бэлтгэж эхэлнэ. Т. ДАВААДОРЖ: ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зургууд Хөрөнгөт ертөнцийн хүүхлнїн зовлонт амьдрал ДАВЖ ДИЙЛШГҮЙ ҮНЭЭР амьдардаг Саша Балтрувейт энэ жил нэгдүгээр ангид оржээ. ТүҮү” ний зэж «Унзерс цайт» сонины сурвалжлагчтай уулзахдаа ХҮҮГЭЭ сургуульд оруулахын тулд заавал авах шаардлагатай хичээлийн Х9- рэглэлийн уртаас урт парсийн жагсаалтыг харуулжээ. Түүн дээр нь цүнх--50 марк (62 төгрөг). ЗГ, ЇЗ3 төгрөг) шохой, фломастер: зургийн дэвтэр бүгд--60 мари (73 төгрөг) гэх мэтийн ҮНЭ бНЧ- вээ. Сурах бичгийг тооцохгүйгээр дан авахад 360 төгрөг зарцуулах болж байна. Ийм болохоор Баруун Германы жийийн нэг гэр бүлд хи чэзлийн шинэ жилийн эхний ӨДӨР маш хэцүү байлгүй ч яахав дээ! «Уйиинта» сониид бичихдээ: ёсдҮ- гээр сарын 17-нд эхэлсэн хинчээЭ- лийн шинэ шилийн Вээлтэд ТУС улсын өмнөд нутгийн сургуулий! пасны хүүхдүүдийн 20 хувь !Ь ирсэнгүй гэжээ, Энэ хүүхдүүдий! хичээлд нрэзгүй гол шалтгаан нь хичээлийн хэрэглэл, сурах бичиг. сурагчийн дүрэмт хувцасны үн? их байгаатай холбоотой юм. АНУ-д сургуулнудыг хаав, багш нарыг ажлаас нь халах яё- дал ихэссээр байна. Хэрэв манай хМассачусетс... муж улсын сургуулиудын «нил ийм янзаар цаашид Явагдах юм бол бичнг үсэг мэдэхгүй эалуучуу” дын тоо улам нх болох нь гэж энэ өдрүүдэд «Крисчен сайе!їс мо- ниторь сонинд бичжээ. «Пяонерская иравда» сониноос Б. ГАНТӨМӨР орчуулан, Эмгэн сэрүүцэх тавцан дээрээ суучихаад төмс арилгаж байз. Түү- ний өвдгий пь муур йналан мяу млу гэж дуугарах ажээ. Эмгэн өндийх зуураа ач хүү Усман ирж явааг харав, Тэгээд зүднийхээ шил дээгүүр спгийн хараад: « -- Сайн дүн авчихаа Юу чи, сүрхий хөгжилтэй байх чинь гэв. -- Сайп биш өэ. Онц авлаа. Энэ хар даа гээд Усман цүнхээ уудалж лэртрээ гаргалаа. "юмуу, танд. эргүүлээд бүрэн бүтэн тушаа- ва Усман хүү эмэг байлаа. -- Өгөхгүй гэж байпа шүү. Яз- ахээ шалсаар хаараа ингэж: Нойтон хамуу шиг шалаад байдаг юм бэ? гэж эмэг эх эрс шийдвэртэй татгалзав -- Чи өпөөгөө багаж зэгсгээ лаж хайрлаж хлмгадаж байсан гэж са- паж байна. «Багаа гэдэг сайн ЛУУ- чин хүний хөглөөд тавьчихсан гайн- дур Я гэсэн үг» гэдэгсэп. Чиний ХУУЧИН өвөө бол айл хотолдоо алдаатай мужаан хүн байлаа. чГази гуай алган гартай хүн» гэж хүмүүс Шшаг- шив магтдаг байв. Нэгэнд нь хаал- га үүд хийл, нөгөөд Нь сэрүүцэх тавцан барьж өгч модоор хэз хуар тавьдаг хүн байв аа Хэн нэг ай- лын байшингийн Нуруу хугарах ч "сэрүүцэх тавцангийнх Нь ЛС мод яйшийсан байхад Гази л гүйж “очно. “Сайн сайн мушаанууд ИРЖ өвөөтэй чинь уулзан заарар зөвлөл- төө авдаг ил” юм. Чиний сур-, “туулийн байшинг хэн барьж босгосон гэж бодож байна вэ? Хүүхэд бага- со чууд та нарт өлгєй хэн сийлж ОГ- : байна вэ? | Цөмийг “Гази хийж өгсөн юм. Өглсө. сэрээд т! “зарахад аль хэзээний |бос- й цэцэрлэгт харуулын дуу хан- ти “Сайдаг байлаа. “77 Эмээг нигэж хэдэх тусам Усманд хөө багажийг барьж үзэхсэн | улам оргилж байв. Яа- гөхгүй байгаа эмэг эхийгээ " санаж 8 0859 ташаг багажаа заа нух байгаярай гэсэн : Усман уруу “царайлан » дээ хаанаас тэгж ( ) чинь мацай л вөдтэйхэн болбол цөм ЧН- нийх болно Эмээгээ ингэж хэлэхэд Усман юу ч дуугаралгүй гараад явчихлаа. «Дуулж байна үу, та минь. Яах гэж тэр надад саймшраад байсан нь энэ байх нь» гэж бодон эмээ ганцаараа инзэмсэглэр. Наг удаа гурид |азах гэж байгаад авдрын өрөөсан булаг нүхтэй болспыг олж хараад 3мзэ хулгайд Л муу нэрийг өгөөд оөнгөр- лооө мужаан МУСА МАГОМЕДОВ ЗДА? - Эз халаг минь харав уу, та нар. Хайран Ч андар минь гэж эм- гэн уйлан хэлж билээ. Хуучий МУУ агдар аль эртлээс муудсаар байсан юм. Гази амьд сэрүүн байхдаа Л «чамд гараа гаргая: байгаад айл хотлоор ам амандаа шагших гайц сайхан асдар хийж өгнөө, гайгүй» гэлэг байлаа. Өдөр хоног өпгөрсөөр өдий боллоо Бүх нлсаараа Өрөөл бусдад лиз бүрийн эд хийж өгч байсан хэрнээ өөртөө болохоор цаг зав олдолгүй байсаар байгаад онгорлоо. Би хэпийгээ саслад огөоч гэйс гуйх билээ хэмээн эмэг сэх халдэг боллоо. Тэгээд хэд дахий эрдэнэ шишийп голоор нүхийг боглохчоон болло. Гэвч хулгалад лмар ч саад тотгор хийж эс чадав Аргаа ядаад оЭмэг эх Фөроа мод зорж авдрын булангийн нүхийг боглөхооөр шийджээ. “Нүднийхээ. ши- лийг зүүчихээд багаж хийсэн хайрц- гийг уудалж, үлэй, 2 -- Эпз чинь юу вэ? гэж эмээ саплран орь дуу болов. -- Газилийн ганц алга болчихсоп байна. Усманаас оор хэн түүнийг авах вэ? Зальтай зєаалиыг уу? хонгоны нь махыг хорс» гоол өгье. Намайг яагаад цоонгүй байлгалаг гэж санадаг байна. Алдах алдах хоёр нлгаа юу байна. гэж болсон эмэг эхийн. уур хүрч бүүр тайнширч чадахаа болий сайн. цүүй "Чи нэг ороод ирнээ гайгүй гэ дшшшшшшшшшшшшшишшшшшишшшшшишш)ншКй 7-1 амандаа букстнан үглэсээр... Хөр- шийндөө Орж хүн амьтпиаас авдрыг лаж аргалах "тухай асууж лавлан гэж шийджээ. Эязг эх арай чамай босч талгаа тулан гэлдэрсээр Сё» равчны хажууд мрвал нэгэн нмээ дуулдлаа. Тэнд мод харуулдах чимээ гарч зртинй танил дасад болсон ЛУУ лахин сопсдоз. «Энэ чинь хэн байдаг билээ» гэж бодсоор чих тавин чагнаж -- Усман уу даа. энэ ЧИНь ГЭЭД саравчны завсраар шагайн харгал шинэхэйп хийсэн авдрынхаа хажууд харуул барьсаар ач хүү нь зогсон байв. Малгайгаа зоргодос дээр шиД- чихсэн, цамцлыхаа ханцуйг Шшамал- чихсан чихэндээ харагдаагаа хай- чуулчихсан байхыг харвал яг л өвөө дүрээрээ. Анилдаа болоод змээгээ харах ч завгүй ажээ. Тэгээд: өрөөсөн нүдсэ анин өнгөлж, байгаа банзаа харж өө сопийг харуулдаж байх нь бүүр цэг жинхэнэ мужаан хүн шис харагдаа. Энэхэн зуур эмэг эхийн уур хилэз аль хэдийнээ дарагдсан байлаа яГааатай минь моп ч . адилхан байна даах гэж бодон балслаа. Ч Ингэхэд ийм сайхай авдар тэр өөрөө хайчихлээ гэж үү? Хэнд ХИЙ- сэн ва? болоо? Усман ондийж ирээд харуулдсай банааа харж байснаа эмээгээ сл үзэв. 5 -- Эмээ минь, хайртай эмээ минь би.. би би... авчихсан юм гэн тэвдэж сандран бага зэрэг. зэрч байлал. Ж -- Малай сургуульд мужааны хи» чэал ордог юм. Надад сайхан св- нагддаг болохоор би юм хийс гэж алсан юм.Та намайг өршөөгөөрэй. Та харуулаа авах уу? май... гээд гараа суигап. Эмэг ох ач хүүгийнхээ харуул барьсан. гарыг хажуу тийш зай-. дуулигс: Чамд үлдэг лээ. хүү минь, Чи өлөөгэїїтээ. адилхан сайн мужаан болнс магадгүй юм. байна гэж хэ-. лэп. Орос хэлнээс Г, НЯМАА ортчуулал. Ё Эрхлэгчийг С. НАДМИД “ ИНДЕКС-14440 д/Ц Баруун Германы Ботроп хотол харандааны сав--20 марк, хичээлийн бусад хэрэгслийг худал- Мөн Италийн коммунистуудын Л” Р 1 | йлал х. 0! 8:5:5 9119 4 2 --------2-15:8 4428. -- ЦИОНФР, БААТАРЧУУДАД їРЗЭНЦПЛГ Үзэх | | КкОММУЫНСТ ҮүЗАЛЖН ҮЦАСЧИР ОЛРТЇТА ЁӨЛОН. ШҮҮЛЭН, ТЭДНИЙГ МОКТОЛФЭРЛОЛТИНЫ АГЕ ТҮ ! МЭП СОЦИАЛИСТ ОРГИЙ/ДЫЫ АРД ТҮЛПҮҮЛНИН ! ӨпДӨРШГҮЙ Хллмжл лг шллгАШЛЛЫН ҮВЭД СА, НААГЛАР ХүмүүйгүҮЛЖ,ОСВОРЇЇМН ММОНРРУ» ДИЙГ МАНА НАМ, АРД ҮҮМПЛЛ ЛРУУ, АЛДАРТ Ї ХУВЬСГАЛТ, ДЛАЛЧИН. ХӨДӨАМОӨГЧ УЛАМЖЛАЛЫН ! НОР ТӨРТЭЙ ЗАЛГАМЖЛАРЧИД БОЛГОёЛ ЮСГӨЦ | ХҮМҮҮЛРГҮЛЭХ Х2ЕЫГФ4ОН, тэвцтттоүн о,д! бүх(фзатара, Юй Сони Чйямжит Ф , ЛХАГВА ө үг | шашин Шил ээ 11:00): 1101191 ШИНЭ АЯНЫ ГАРААНД 28 Ч ЦЭРЭНДУЛАМ (Мхдл-иви Төв Херсоны йлрийн Өнүхйн дарга, Д.Сүхбаатарын мэрхмжяү ПҮ-ын “Гєв. Цэ» | 24:48 дэрга) Ё Манай энхрий хкйрт МАХЦ 5 шон Мнцүэдчүүс! ёаярт-үйл / нарийн аихжн шатны байгуулл у АХН 8 Ё зэрэгт үлэнч байж, МХЛЭ-иж алаг бн ЧУллн1 шин хэгнү 1 ох сэх лх үэг үе» аяны 3 дахь шагвыг » В талтай буй хуулвч балж үлдлээ. л олно ан нө аны Оигерсен хичвэлнйа жилд кзагдсан «Эалгажж аятыа нь Яад нєожсрийл ажлын (нийтєйр хаярах шар зокү эрахий элж, өсвөрийц Сүхбаатарчуудын бүтээлт (идэвх сакзачнлгй аам бүр өривж, ах орендво социалист найгэм бийгуулдх ариуцд хайхан үйл хяржа твоглтрүүлийн руугаа. ху яэнэр байнгай 29 В захилс Хуш А Ё мхээна» б0 в хүлтү элээ Зонгол Ардын Хувьсгал, мани тх ороч, ард түмнай амьдрал Явдлаар дүүргн ёвэ 188| оззц тгин / 1 Ё ПИОНЕРНЙН АХЛАХ УДИРДАГЧ, АНГИ УДИРА: САН БАГШ, БҮЛГИЙН УДИРДАГЧ, «ПИОНЕРҮҮ: ДИЙН АХМАД НӨХДИНН зӨВЛӨЛ,ИЙН ГИШҮҮД, ЭВЛЭЛ ПИОНЕРИПИН шит БХОБ-ЫН ЛИЙН ОН БОЛНО. В. И, ЛЕНИНИН НЭРЭМ жит Бүх ХОЛБООТЫН ПИОНБРИЙН БАЙГУУЛ: лАГЫН 60 ЖИЛИПН Онд ЗОРИУЛСАН ПИОПЕРИНН 80 жи. МАХТ анг ХҮҮИ ях хурлыг угтаж швсжсрийн баягуулд цомын, ЖЖИЛТАН, НИЙТ ПИОНЕР./ АНХАЙ.. ШАТНЫ |. БАН сурлага ХОЛ 2-8 л Ал ЛУС ЛСЛЫЫ-1-н СУРАГЧДЫН”. АНХАА- СУУллАГыН УИЛ АЖИЛ | мэ й загдлшы 5 мс “ ПРОГРАММ ї : цор ҮЕ» АЛНЫ ШИНЭ ГАРЛА “шатны байгуу. Эхэ, ИНА. 7 шин - АЯНЫ УРНА: «ИХ ЛЕ- ҮНЭНЧ БАЙЖ, АНД НӨХ- НИНИЯ .ҮЙ ХЭРЭГТ Ё 18:13) : ҮНЭНЧ БАНЖ, АНД НӨХ Б ДӨӨСӨӨ ЦУЦАЛТГҮЙ СУ- (| РАЛЦЬЯ» ЗОРИЛГО. их хурлаас хувьсгалт лалуучуу шит эвлэл, ардын. боловсрол шипперчбди байгуулдаг о7 яа дэвшүүлсэн чухал аорил: ҮДИЙН ЧИН БАЙГУУЛЛАГА түтэлтүтүй ттүгтттстүүүт" ав ДАХЬ ЖИЛДЭЭ өг 1081 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 7, 8. Мал, 01 (17191729) | товэгчэхжлтиээгэээжсл тэ лсгэниивичлслас хашнрж-имиасэжс сан э-даснитн живэетлэнлмвасл,лоэмнжаллслиинЭЖЭЖэтжЭжшлЭЭЭ. 2 --02--тээүчгстатк -ожкстгт--пт-с-слтижэээ ї1СОС2Г С91ү141ХИ1 1 Үна ї0 мөнгө » А лэхэд аипнарийл бүлэт бү рийг идэвхтэй, олоп талт, бү тээлч үйл ажиллагаанд Хал рай оролцуулах, 2, 1. ИН. Дєпппий пэрэж шит Бүх Холбоотын їиош» рнїй байгууллагын (0 єв. зайц ойг угтаж өслөрайн ас- пнптчүүдийс ажлын ёрины иж ” тарчууд изг бүрнїй шиэвэ санаачилтїаг байнга, тууйга: басс » Ппонер сурагчдыг ном тутам байгуулж байгаа Пов лалтийй ард түм, осва. рийн дємннтүүдийн ёлил үйлс, Монгол-Занлоэлтийн ард түмший гай бат пайрамд лын түүхтэй тайчллуулах. 4. Алиы хугайалйд 29 гүүр бүрээр тодорхой ан- 5: ЛГ (аваари тикдугаар Ю, ЦЭДЭНБАЛ улчрзагчдын улан пуулганд Ораддогчлаед (| ярүүлсэн нлгоалхазс| АМЖ ХЕ” 2 Ч халт олты хүлдэт цол хүртэ. хийн төлөө бүлэг, бүлгэзүүд тазздан ёахиллах, АЯНЫ ҮРГЭЛЖЛЭХ ХУ ГАЦАЛ:71081 оны Чїс дугаар сарын 2Моос 1902 сана аравдугаар сарын 2 хүр- ЫГ ҮЕ ШАТУУД: шал арвай иг пэгдүгээр ын 24 хүртэл үрэлваи, Бит В! 19 єшиий цэражжинт болгосой өдөр бүх бүлгээ, бүлэг бая. рын цуглаан хуйж, тэргүү инй бүлэг, садлидыг тала. руулиа. ХОЁР. 1982 оны ямар гээр сзрын 23-наас 198. алы тавдугаар сарыл 19 хүр: тэл үргэлжлэн, В. И. Ленп. ший нэрэчлит БХПБ-ын 00 жилийн ойгоор бүх бүлгэ- --шн лг шэг ыг эмаь, В8888РИЙН СУНБВНТНРЧИУД ПИ НЕ ИЙН БҮН ОЯПНН,ЕПаГ, БРЛГАМ ДУШЖ БИ! Н 60-ЖИ) РЭГТ КНЭНЧ БАЙЖ, ҮЙ СУРАЛЦ-ЬЯ» АЯ 71 1Ү Н ОЙ хол (1! 15)! 4921! шагсаал, “баярын цуглаан, аймаг, хот, раВоша пиоие рийн тчуулгай хийж таргүү, ний бүлгэм, бүлгүүдлэг шештаруулаа ежслын рапсрт, сайн үйлсийн толоо мам, эш лэлийн байгууллага, Зөвлөл тайл анд їМисхеддео үерлэүл- ив. “КУРАВ, 1ООД, оны яв: 588 1802 сны! В. И. Лєптий 4 авлэлийп аб рплтуул» паохиолылн 83 жл. тийп аїн өдөр улсын хэмжаг- гээр радно шугаш жагсалл явж. «Их Ленпний үйл хэ рэгт үлэпч байл, авд нөхдөө. соо цуцалтгүй суралгья» уриай дор явагдсан «Заа гамж | үеь аяныг дүгнэй шинэ хичээлийн шилд бохиоХ плмлын. үндсэл зорилтыг Дай, В. ЧИ. ЛЕНИНИЙ НЭРЭМ: туудыт амьдралд хэрэглгүү- лалт “үүрэг вт тэргүүний мл түнлэтгэлийн шугам |пгүүллэ. АЯНЫ ХУГАЦААНД | БААТАРЧУУДЫН БАГ, ПИОНЕРИЙН | 25859 “ҮЛЭГ. БҮРТ ЗОХИОХ АЖЛЫН ҮЛГЭРЧИЛСЭН -- БҮЛЭГ БҮРТ ЗОХИОХ ЛлЛлЭН ҮүЛЇ 114, ДУу21 шаштооос : илгалсалоү асүлтсүр Эы, АГУУЛГА лЭ.шэО1 Ч р аш-ы-ш-иииииишш--шас---ш----- Ппонер нь МАХН, Эх орон со- пвалнзмын үйл хэрэгт үнэлч байна. Пионер нь МХЗЭ-д элсэхэд биеэ балтгэиэ. Пириер нь ахмад үеийнхээ хуньс- галч дайчин, ходолморч улаэгжла. лцас байлга суралцан эх ориоо бат- ави хамгаалахад биез бэлтгэнэ, (БНМАУ-ын пионерийн чинэрмэлэлээс) «МИНИЙ 3Х 0Р0Н-5НИЛУ». ММ ҮРЭЭ? Нэг, Пионерийн (үлэг бү шїїн зорилт , МАХ хэн замнад, онцлог болон 2 ёслод хүчлэтгэл, БНМАУ-ын пионерийн “чин эрмэлзэлтэй гүнзгий танилцай «Тугчид» хВүрэнхидн «Бөмбөрчид» клубт суралцах. -- 8, Н. Ленин, Д. Сү баатар нэ та нзсны амьдрал танилцай ул, маар тэдний үйл амьдрал. төмцлнїй холбогдолт0й зу. раг, ом хэвлэл ушшин хэл. сан үг, дуртгал зэргийг цуг. лүулж төрөлжсөн самбар, альбом, бядхан ном, ханын тавлэл тамт олїїоороо бүтээх, Ү-ҮЕ АНГИ - «Эрэн су түртнтиүүлт Ї її Н ж 27 2 8 ХүҮтҮүйүүүү лүү үй ТТҮтГҮҮҮТЭРҮҮТҮЭТ: п Ч олон ний хатаги ардын хувьс, парүиаан, ахмад, д халолчтрайн тэргтүйнд үмүүстэй уулталт захисж, тэдний Яриа дуртгалыг би- чиж авах, гавьяат хүмүүсийл нэрэмтит -халт олон болох төдөолгаёлд үлгэр жишээчээр Оролцох, 1 -- МАХИаын. ХУЙ! лх хурдын шийдвэр, улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх ҮүП. таван жилд дэвшүүлсэн зорилттой тацилцан тамдаг- лэл хөтлөх, бага аигийШ пно- нєрүүд, баатарчуудад Сур. талчлах. ҮЦ--УЛ АНГИ -- ВНМАУ ын үндсэн хууль, бусад дууль тогтоом, жийг судалж, «Ногоон, цэв. хэр, шар эргүүл», «Өсвө рийн сэргийдэгл», «Галаас хямгаалагч», «Ардын Ар. мийя залуу халад», «Авто зохицуулагч», «4Хилчдийн залуу халаа» | бүлгүүдийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцох, - Сургуулийн музей хөдөл- мөр, дайчлл алдрын танхим, хууль сурталчлах булайг то. хижуулАхВД ЦАЛНТ түүчий амар, самбарыг баййга ши. ачлан баяжууллх, -- «Пионер -- эвлэлийн бэлтгэл хүч» дугуйланд су- ралдап МХЗЭїш и аампал, дүрэм, дотоод амьд: ралтай гүнзгий танилцан Өв лэяд элсэх балтгэлэа хантах, їианер байсан. үеийн тай- ланг хамт олиы өмнө тавих, г07-- Ухуулах (ригал,. улс төрийн мэлзэлэгчдийн групп: лейпорчиц товчоо эзргийг 611: гуулан. птїйлер, баатарчуу- лыг ЦУгД/ улс төрийн сонс- гол олдио їїлвтрүүлэг, ярилц: ёга, ама сэтгүүл аохиол явуулах, « Хоё|Пионе( бүршїн эзэмшбэл зохих мэдлээ) ча, ЇШ--ЮРҮУ ангийн. пийперүүд -- В.И. Лепии, Д. Сүх баатар парыт бага насны амьдралын тухай уншин том, сонсгол ярил, үзсга нїї- но, диафильм, цугдуулслй Члтерийл ашиглал бїе длаж. ярын тайлбарлах чадвартай болсон байх, -- БНМАУ-ын торийн сүлд дуулал, пионерлйл дуу, маршийт бүрэн дуулдаг (бо- лох, -- Пиоперийн туг, бүт. ёсолгоо, тамлгийн утрыг мэ. дэж, тайлбарладаг болох. У--У! ангийн ппоперүүд: -- 8. Н. Лепии, Д. Сүх: баатар чар болоп тадллй хамтран зүтгэгчдлйн үйл ямьдрад, хувьсгалын түүхтэй холбоотой газрр орны тухай судалж цуглуулсан зүйлээ ашиглан бөрийл үгээр ярьж ШИШ чаддаг байх, -- ВНМАУ-ын торийд дэл, баа, сүлд, соёмбо, тэмдгийн утир утгыг тайлбарлаж, чал- даг байх. -- МПБын түүхэн гам, ивл, дотоод зохио байгуу- далт, онцлог, ёслол хүйдэг. талийй тухай биеэ далж тайлбарлах, үзүүлэх, -- Өөрийн аймаг, хот, районы хүн ам, газар Вутаг, дадлын үлээ нилсэн үзүүлэлт байгалийн баллаг, адий! їлс гийн хүчин чадал, өрормөц онцлогийн тухай мэлдэг бо лох. УЦ--УШ айгийн апорс- рүүл: --08, ИН. Лепи,Д Сүк баатар нар болой ахмад хупьсгалчлын емндрал, үйл ажиллагаатай тачилдаж, /8- вип, Сүхдаатарын дэйчин алдрын булан, тайхимыг өөрсдийн цуглуулсай матё- риалаар баллгуудаш асч т0- хижуулсай байх, бага ДУИД насны пионерүүлэд” Ленинч хичээл пзуулах, триа тайлул» га хийх чалвартай болох, - МАХНын ХҮШ нх хурлын шийдвэр, улс арлын өн ахуй, соёлыг хогигүүлэх ҮҮ! тазап яилийн төлөвлө. гөөт зорилтыг хэруглүүлэн биелүүлэх талаар бөрийл аймаг, хот, райст, сум, паг- дөл, сатгийн аж ахуйгаас хийж байгаа аёвмлын тухай мэдэх, --08, И. Лепипид 43л- луучуулын азвлэлийн лорилт тууд» сохиолыг хамт оллсо» роо судаллс МХЗЭ-ийн дүрэм, түүхэй аамиал, Дотоод 90- хиоп байгуулалттай талиль цам, МХЗЭ-д өлсэхэд блсэ бүх талаар бэлтгэсэн байх, Гү)а4.Пионершїн бүлтийн ажил үүйлийн хубаа|ь Ш--1ү ангийн пїоперлїн бүлэгт: -- 8, И. Ленин, Д. Сүх, Олзтар нарын бага пасты ямьлралын тухцй ном, дийн фильм, зураг, бусад мате риад-эрэй сурвадлагчиД (|. -с« Оёрын аллал, эгскурс, зохион байгуулагчид -- Бүлгт өдрийн дэглал хөтлөгч - Вайгаль, цаг уурын калелда| хөтлөгч 2.Хргэцплэд ць 1 пүйл төмт - ма, 65 Е| « Үр» ШИГ 011111111111111 01118 ПИЙШИН 1 581 аны 10 хутаар єєтма 7 ну ахиц Шил ШшаШҮГГШНИН НИ 1111111ШИНИН «ППОНЕРИЙН ҮНЭН-Ш! ц ИК ЛЕНПНИЙ ҮЙЛ НЯПЗГТ УНЗНЧ БНЇЖ ННП НИИПН БНН ЦУЦНЛТГУЙ ПЧРНЛПЦИЯ! Ү «Өтзөөчй мээд», “Баштүр судлагчид Аигсэл хөтлэгү ын лаНАүү рүртүлэйй .- Пөгээц цэшэд зар »ооо ул нгийн НАМгМЫ Омр хүж : Двфоё Пионерийн бүлэл бүй дафаах аян цубаанд о)олцоно ш-43Ы эргүүх»чс2н үүвШүҮД хариушсїлл ЗтЕТОРУУД -- Тойрон нх, Үү, Мини Арэгнэь рэнерийн Ёслол Хүч -5 «Паоперийн үзэв» сс -- Тимүртүүлэйн штко курс золлса байгуулагчлд хажхсд. ЯМЦЧл жаж “Тэвийи ажлыг зэхвав байс (Виз. «Залгажшлагчэ. «Оюуч (бий - «Зхо орлы шхсон шэн шилөл Буулагчил түлхүүр» сэтгүүлийн тойж- | ҮП-ҮШ авийл шюнь (гхлэ, « цуслссн, Эсрэг Гэрлэй Архис» тов (чид : райн бүлэгт «Пипперийн Ё (Зургабуваар олуын жомыг зохион байгуулагч -- Суүргүүхийн | шузийн - 5 ЇГ Лэвив, Д. Сү- (өзврь зэрэг (1 1үтаар( 8. «Эх срны мокссн гоёл» -« Урганлын |изргэжлл (8завлблийв гишүүд баатар нарын болсч (чхяад (зохиоц байгуу. т) 5 слийн дэ-Затийнх ) -- Хувьсалыч балтц түү | хувьсгалчид, явмогт байтрууд, -- «Пиовер-- цувас учхад, лиад чив єлдрыл Аар гйрж Хүнүүэйн үйл) амхдрых (гийн Залварлагтад Ө. Пи сурачдын замас 3 ЭНН, дааа, ДОСүь аялы завин байгуулагч (нїнтар сухаштад - Тэрэ заслэдв- тиг. “Нотюн, шир, өэнхээ р балтар шлрын, болса тэдний (пар. Ё Халгглт ээ сэн эээ: 7 22 3 Ёол Втлэгч х - Бү хамтран зүтгэгчид орон кут- 3 үчныйн 18 авжтор зү, -тгэм2-02 Е дэн эн 1-1 налайх 2ЭЭ хэхэ сн Үй алан эд ДЭ тэнхээ дэүиЙ үнс оо яг Сеэншт-ү1 1-3 ут» ё Туфаё.Пионефийн бүлгийн ажил үүргийн хубааф» «ЗРДНИЙН ЦИЛИ» ЖИГҮҮРЭЭР їнэ 5 Хоёр.Пианеф бүрийн эзахишбэл эм! не тай хайн -- «Пилюрт | үлээ. Ж хЗлчихахго, «Паеверены зохих мэдээл чадёар, ханын Пвовер вь эрдэж, нож, хасөл- э, «Мурзилха», « тэр, урааг, саортод шахлаа бу | (8:ма харгинах» зорж тас дад хын үллэфчилсэн үзүүлэлт рахцана. нол тзалад заяналж укших, Ш-1Р ҮП--ҮШ (ВИНМАУ-ын швэсвэрийн ЧИН| сосхрлолтой аү БНН - ЯВГИЁШ Пхсыгрүүд л явгэйа ---и1- 2 ямагиин швх хаван товч тэндэгсэл шэЭЛН вэ (ди, бальжхэпа, (Дам Нэх, Пионерийн: бүлээ. бүрийн зофмлт | -- Пиоверийн бүлгэн, бү байгаа шөхеддөө туслах, 0Х5)| найгтылээ Хоёр Пшонер бүри эзэмшбэл Гур4ё.Пионефийн бүлгийн ажил үүрлийн хубааь зохих хэдлэл хадбар, бишийн бүжхэ. аииын гон алд дадлын үлифчилсэн үзүүлзля ЁРЛ--5СС5С 05-23 Ш-1У алгийл 2 --Ножын тавжур, (Зур» |(ниёт зотвжэ байгуулагч ВЭР / тЕшүүд --Аав, зэж, аА гийн альбаш, ЭШГҮЙН (аз з--Өөртээ үйлчсэх тов - Хадалмзрайн шуур ажлын газар, түүний (тэр (хийж, сурах бизиг ОАштС (3сс», «Зад угаагүэ-ийн ес 124 ссёрацн, цуваа (саяса 5 Хатүэ тг 8-5 үүн гүүний хмэг-- буйн ди арчилж сэлбэн сурах мм өт З8с бихурлагчид ЇИЙНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС». 52-224225:222 22-28ы27 95 23085 0858 22,20829013 эш ҮЗ-ҮН тэрдхөнны явтэ чулту бүлэгт с азаг улирал бүр алгаруу- --Товч (халах, ужлаа зэрж байгалчйн (бэлэн агч, зааварлагчжд ЖИ ҮҮРЭЭР аны : т жИДҮҮДэХ. ГУтЗаА ТОВ | ийг ашигсын тэсжоож. 2-3 ТУР йнинаийн анд вэ -Пиэгикр сурагчдын үйлд» Үй-УҮШ АНГИ лох: зэргээр өөртээ үйлчлээ | дурсгалын зүйл тзл хэд» дугуйлангийн жшүүд |839с3лиён бригадын (дарга, -- «Хедєлмөр | алдрын (їзєшилд сурал ҮП--УШ эжгийн шасшерүүл 1У-Ү1 авсийц типтаравн | ГЛШҮүД Нээ, Пионерийн: бүлээ. бүрийн зорилт || тэшэ» хал эж Лал иалЛдэ иүрээы . -Цагыв хувь бинесрүү- ярин Тэхлү- Бүр Асүүүы 1 !| Синктыг түшаглэа 4 хагалах, хишгийн їллбар 1с01 зах. зжиж шал -- «Пистарийн сайн үйлс» (руулах, төлийн балтгэл зая- -- Повер бүрт социалист хувдас ажилчиы залуу ҮВЛАА» (бү? бэлтих, гэр ахуйн | хахил сав сургах, 1--81--д толины ОХиргэ2 эрээ |сур- (ГАЛ. мэлчилал туслах («ДеҮ» хєдөлмєрыйн ааг, «Сүрэг хамгаалах НӨ. галын хэрхсээ ажиллуулах. Санзд жээг-ү33 талаар залжлагэ «твсаг» бригалын дарга, гї- хөрхөл», «Мадын топот Үөо| төл мал тэвжсоож арчлах “ал тэжэвл балсгэ, булаг, шаяд -- «Засвар. үүйлтжлгээ | Шүүл үеөрэмж» ХИЙХ дугуйлАн вар зээмших худаг арчлах Яшигсат (үц- (5И3 бригад) хэсэг, тэвь-гдл --4Хүүхдайд дуртай тог “Уааанбаатар, Чолбай ра. аалтаы ана шүү, Озыр элхх нэдлжтэй болж, АЗЛЫГХ. гшүүл штомь» цєхийн дарга, гишүүд 59 ЗЭРМ (би. дээж хийх сал, 06:50 44гну-4 шин ханиад Лал нэмсэн “АТГ 77 “тэнйн уус. шинээ мн Дэфгё Пионерийн бүлэл бүр Төд байжн уааигайн ол төвт: “сүрлэн 2-5 ший үй дафцёвах аян цубаанд оролцоно еХЛТГЭ юэ срол- --Гэртээ цэцэг тарьж, -Гэр ахуйн |цахилгаал 1. Оюн нєт улшшлын оншйсийн гүстсй ходолиарт цах хагас Үржүүлэх Хамт олноо. хэрэсэл, гэрлийн шугамын |үр түүх цуваа (Есдүнээр Соалцах аян (дерөгдүлээр -- аӨсворийн Ленинтүү- 14462226 орчин, гудамж жижит гэмтлийг бизэ дааж /(1с2) сар) дээс суралцья» ураан (дор мод, зүхэг, эцгийн (зохих дүгом, зааврын слгуу 3. Пинер сурагчдын ав 7. Цэцэрлэа яслы твхм пизнерүүдийн маядлыг усалж арчилж чАЛ-| засан Солбол должер соёлын туул: уулах сарын ажил (Таж -- Хөдөлмзрийн бүтээж, (14 зөсо со) туржадушаср р) уцы шэснэжужнн/ болох. хүвсэнихий: даг ЧИлнирала фариыл ч огООа)/ --Шувуу хуваарь, хэдвлмэрт (1з1нЫ- «Төл (түмний үйЗлсэ 8. Хөдолмер амралтын « хийж, аптєн», «Сая саяыг вх Орон- дагдэалай тэжээж, арчлах, хийн гүёлэтгэх (үүр, (3 худ, талжии» (зуслан! Зургадушаэ сар) доо» хөдвлмэрийн бүтээлч валжих шувууны хоол т»о дөлмөр зохион Сайгуулалт, (үзвлХн (/, 23 дур 00 Ходолмөрайн У уль ёли. зохион явуулах хсэл бэлтгэж НИйгмийн баялаг, үзджсилй (008) рал (Зургаагаас наймдугаар СЭ Сүүгтулийн зотуур У-чҮ чагийд аасверүүд орлого, нийгмийн нийт бү 4. «Писчерийн бүтаалч сар) байр, хүүхлийн |цэлэрлэг. --Төа хүлээн авах, боёо| тасгдвхүүн сэрэг ойлголтуу! (Оайссн өдзэс» соалхөрийн 10. «Сургууль срчмоо тєли тохижуулах цуваагар- жуулах, хүнсний ногоо 18- ДМН тухай ялхны (яэдэгд»о |чуева (Дэрөтдүтээр сар) цэцэрлээжүүлье», «Нөоц бо гаж плоперийн бү? рих, тордож ургуулах аих- үүнтэй болж загийн жишээ 8. Нудлэч хамшсалах сзатцсс1 илрүүлэн ашилаж, шаг «Бүтээлч їөдөлмө цы мэдэгдэгүүчтэй болохын (гээр тайлбарлах сэрж мэд- штыг шалгаруулах (урал) түүхий 99 бэлтгэхэд пионар зэртгцээ бөрсдөө бие дээш пэг, чадвар, дадлыг осзэцт (Дөрөвдүгээр сср) бүр хувь мэмраз оруулья» хийж сурах сан байна. 6. Номзуныст субботнын |цувса (їйлийн туршид) шууд хараацаатай ЗХУ, ах УЦ-УШ ажи гийн хэвлэл, шэлээлэл, нэвт. (бийл шарын тусламжтайгаа дүү соцнадист бусад орпы --“4Вад ошмптривлнлныт |ррүүлгийг (байнга сонсож, зввлолтийн хүүлдгэн 3 муж тойргоор эчнээ аллал, ссэргүүцэж байна», («Хоёр сс. улсын тойм ярилцлага (Лэл уншагчдын сазлалгосй зохиох, тэдгаэрийн хөгжил, 8 хог хүүлэл», үс золион явуулах, бага) дунд, (УУЛЗАЛТ с01иой Явуулах дацилалт дийгмййн амьд 7 й үен «му? 146 васНы пиопкр, бахтарчуулад -- Олон улсын хүүхдийн ул, тєриЕн мэ: яриа “Эпх тайвны тэ» хоёрду- То Бүзэг оо салаааараа БАД аах таймыг үүслээ. зайг Шин гар гонланд сн, « єннНий |цэрэллит -ил лэлтийн хүүхдийн анхдугаар БХПБ-ыг хэн сайн «В. Левиний Э! (нх наадмыг угтаж (зохиог. БЯВИНИВХНБ 007: :жил5. , дах тээ сурхиа удалан йсуулт хариулт, зохион бит- БУүБҮалэв л, 10 БОС 252 2 й спо 3 к цургайн ЖЭ СИЛН Б-г 1 орохаох, биа тэмцээн, ярилцлага, маргаан, блвосроо МЭЗ!ЇЇН-ийн гишүүй дунд насны гланер баатар, баг хурал, ав? болох хөдөлгөөд өртүүлэї, чуудын ажилд бичлэн ту» БЭГДЛИЙН ЦуГАЗАН Зохион |Зс8лолтайн мэргэжилтэй |лах ! явуулах Р худАл ЯН Өошиалист р Хоё).Пиопеф бүфшїїн эзэмшёэл Ховинсайчуулагын чөрсөн зохих мэдлэл чайбар, : БН анэалгллшиллдлаж, дадлын үмэрчилсэн үзүүлэлт маципнэл клуб танхимууд | Ш-Гү ангийн пвоптрүүл з Чїддаг болсон байх байж | зохлосоц АЛЫНХаВ!| 7 Октабрьтууд Чавдар ХҮР н арилас, талзар мэдээлэл солилцох УУД. Бяцхал бембєрчид. (уул, ТЭлгээрийн хайсхалайг Зэгнадэнуүл: Зухнчүүд. Иск- "эрлээ чаддаг, газрын зу- рилга байгууламжаар! зчлээ рачуутын тухай солирхолтой (Бар, оо “Зддаг (болсон аялал хийх, шефийн колбоФ | матсрталын псуглуулта гийв шє-ш--иши-г-2170 Той ажиллах, төв орол ять биеэ дахш тайлбарлан ярьч |. Үргэлжлэл нь ШГ нүүр, 1981 оны 10 дугаар сарын 7 29 64, 65. ипилшилшишишиншиилншашишилашииийллаалаппиишишиалц “ШИОНЕРИЙН ҮйЭН» ОийЦПИНШиЦИМНШ ШИН йл аицауцитлтйа ги тагишаашиад. 3 “ИЖ ЛЕНИНИЙ ҮЙЛ НЯПагт уНАнч внїїж. ННП НЇЇНПВ СН ЦИЦНЛТГУЙ СУРИЛЦИЙ!: Цэннэээ Түрүүч нь -- ЗХУгын баатар пи» нүүрт веєрүүд, фашизыыг эсэргүү цагч бяцхац баатруудын ту. -- Ах дүү социалист ороо хай мэддэг байх шуудын шиспарийн 20 - АХ єоцлал лагмц эмблем тїмдгийг нл-| пуудын төрийл залблгын таж тальдаг болох алтайн бүтд цайрамдах ” М-Үр ангийн шюнерүүд: улсуудын сүдд, төрийц дал -- Дэлхийн хүүхдийн дэв- баяг ялгаж таньдаг болох Шилт хөдөлгсойпЙ | түүх, -- Тїнвиэр бүр зөвлөл. ЧСНМЕА»чүйН үйл аших (ИЛЧ (тилсрүүдээй захад аагааны тодорхой мэдлэгтїй (“918 үЗВт-дадмн-г болон сайх - Ё Үнс Ш ангайн шит -- СНМЕАсийн В / дууллыг | хамт Оисох ЗАМ СА-д Уу рмж ДУУЖ чаддаг байх ЗХУ-ын гадалд бодлогын та- аахр мэдлэгтэй бохмо ярьж єг орий тусшилаар Сүх тоон ДАВХ ар сүл, -- ДАЗХ-үы үйл ажал: дэрлэл боссоч Дархан, Яо таз, МХЗЭ, МВЇ-ын гадаад дэшэт, Багануур зэрэг томо Хярилцаёны ту- хон барилга байгууламж, Ү!! . хай мэдлэгтэй болсоц байх таван зичдээтэээ баригдах -- ОХУ-ын баатар-- Бом- дийн талаар захих |сомол ша» үл р чид, МХЗЭ-ийн агизэ- ХААЛЖ САИБАА-3РЭЛДЭГ ЗОРИГ» ЖИГ1г3ЭР Нэ. Пионерийн: бүлээ. бүршїн зорилт тэй газар, ардын хувьсгалын түүхтэй холбоотой утгаар аллал экскурс зохио4 рпвлилллллллллиилллиан Пиопер нь сэргэлэп цавоо, үнэнч шударга, похорсог төлөв даруу залтай ямагт үлгэр жишээч байна. Пиоцср нь соёлч боловсоп байж, нийглийн хэв шурмыг сахнж бие шүүлнэ. (БНМАУ-ын пишерийн заа эрмэлзлээс) «ОВЬЯАС БИЛЭГ-УРАН. ЧАДВАР» ЖИГҮҮРЭЭР Нэг, Пионе(шйн// бүлэг. бүрийн. зорилт зохион байгуулах --Бүдэт, салаагаараа Жү шиг, Кино, нозцерт, музей, үзэсгэлэн үзэж пионер бүр шинээр сурч мэдсэн ойлтосон зүйлээрээ тэмдэглэл їхбтд0Х. бал дийн зургийн вэ дэх ажилд нийт шшаперүүдийг д зохион рэг уламжлалт ажилд ИДЭВГ Ш- ли Ч даХ (Тэр оролцох -- Бүлгийнхээ дуучин, хөг. Ү-Ү! АНГИ жимчин, б уран ун» шигчийг шалгаруулдаг байх ба улс төргйл дуу, зөвлөл- шим дуу дуулаачлын урал» тарчууд, дүү нартаа тог- да! өглБөлөг, өдөрлөг, аож сонирхуулах, ДУУ бї. концерт, тойрон бүжтийн жаг зааж сургах үзлэг, тоглоомын |ёдорлот --Марк, тэмдэг, ша 3а- ж, 2 «01» ЖҮҮРЭЭР Нэг, Пионсфийн:” бүлэг. бүрийн. зорилт хэй сайд Мэддэг, ТЭДНЫй ТУ. таа сонирхолтой | мэтерий лын цуглуулга ХИЙЖ 88ШЯГ- авдаг болох - ДАЗОлы болон Мог голЗовдолтийн зхлуучуу- дын их наадам, блги улсын хүүхдийн ях янзадмын тукай тодорхой /маддагтай (болсоа байх -- Ишкерзациснад («лу бийц аясыг бие далж уднр- ДАШ зохион байгуулж чаддаг болох ЗЭрэг шэллэг, чадвар, таддыт зэээшсэн байл Гуфаё. Пионерийн бүлшїїн ажил үүрийн хубаарь Ш--(ГУ ангайд шэсцерийн (рапцья» (дугуйлалгайн 018 бүлэгт дагч, зохиол агч вар. -- «Өвтө өнгийн бүттэ- 29 . вай клуб», «Илтє ийдч тасгийл архлагч срчуулагч яайрамдлын нлуб»ийд (18 мэр шүүд, -- Эазлэлтийн Оастар псис- -- Зөвлалтайн хүүхдайШ | ерүүд йн шїнтэр сулла болон ах дүү социалист ср шайраидлыН 85тубэ-ийн ЗАР- га, солнон дага шар - Узь аман єг гүүлийд редактир, боллон Зүүлт ху? ар зур -- Зурагт хуудас, гар Зу! гийп Үрэлдэай. 7 тайрамдлын болса за саяаавы магдлайл цугллал, феставаль тохиол байгүүлэгч нар -- Улс тарийл толич, яс торын товчооны тєшүүд зээгт ны үе тэцгийнхний дуу, бүж ҮП--УШ ашгийн шисвэ/ (байгууллагын тэргүүд ТУРТ тайл хамтлагАЙд | ахлагч. рийн бүлзгт сага судайх, сурталчлах тов гишүүд, (дуучад, -- «Өвгө, єагийц бүч» чосиы дарс. зилоа байгуу -- «Анд о нєхдөөсвө ус ний » заа зар Хоёр,Пцонгф бүрийн зээмшбэл ёох, ёслол хүндэттэл ҮИ-ҮШ АНГИ дааны дүрэм, зааврыг хамт сэдаш бо олноороо шилээр У-Ү! яигийн єясеерүтд давсруулан бага ангийн пи -- ХБХБ тэмдгийн нор нер, баатарчуудын дунд явуу. ММА зохих болзлыг (хангаж аах, биелүүлэх -- Хамт слиоороо тамирчин -- Хөшөө дурсгал хүвдэт- хөдолгоөй оршүүдэх, (ГЭХ. хүндэт харуулд зогсох, анопср сурагч бүр биенбн та. 66 Журмыг биечлэн гүйцэтгэл мир сосртын аль пэг төрлөөр тоттмол хичээллэн Спортын зэргээ ахиулж, шүүгчийн 8о- чадвартай болол - Амьтан (ургамал 9д юмс. шар сар, одны байдлаар цаг агаарын өөрчлөлтийг тав зарлаж мэддэг, түг Чиг олдог чүдэнзцай пянз, ардын дуу, үлгэр До мог, зүйр цэцэн үг, єрөөл магтаал сэрэг төрөл бүрийн цуглуулга сонирхогчдын илуб, хамтдаг байгуулж, цуг дуулсай бүтээлзэрээ. үзх- гэлэн гаргаж, тайлбарлан, цуглуулга хэрдхэа ХИйх 19. лай үзүүлэх ажил зохиох үзсэн кмпо жүжиг, войдор, үзэсгэлэн цирк. музейн тухай хамт олпоороо яралцлага тасх, уршн бүтээлчидтэй уул залт хийх, захидАЛ цахилгаал влгээх, урлагийн ажилтнууд тай анги бүлгээрээ швэфийл цэзн явуулах, дүү аргаа тойроа бүжиг хааж сурсах к9 долгоов е торийн сриы шэр! ур 88 Хоёр Цианеф бүрийн. эзэмшбэл| зохих мэдээл чадар, дадлын үлгэрчилсэн үзүүлэлт лэх бүжаг, Ауу. хамт олиоорзо.сурч уулзалт үдэшлэг цуглаал зэргээр олов нгйтайп омно тоглож үзүүлэн 3 илдаг болох. -ҮШ АНГИ моптёссорын тааз боллоо ЧУУДАА баатарчуудын | “й? шино зэрэг эвлүүлэх кого ЭРМишЭэ ШИВЫГ, "ердгуу. Жан НЭГДҮГЭЭР ангийн бай баатарчуудын булан Гуфаб.Пионерийн бүллийн ажил зохих мэдээ чад, дадлын үмэрчилсэн үзүүлэлт 12 болсоц байх. даршаар дээ Чалдолтед вилла тусламж аж чаддаг болол - 4 тогослун »-ыг төрсөжтр дүрмийд Аж”уу ҮС «Осворийн тан бт сэснерүүхх н шинээр сү? сав т түллээр зан үзжтэлэ8 аооцєрт ҮЗҮҮ дунд (урлаг, Хамтлаг байгуулан ажаллуу зэх задвартай болож. тө тинин алзал явуулж вуй туршльо ярилцлага зохион байгуулах сургалжлага, т байгуулах, тэрсүүний | баа - Моцгодын ардын (Р мийн өдөрт зориулж баатар чуудын дуут жагсаалын ү?- дэг зохиоц авуузэх - БВаатарчуудын багт «Үгв- гэрийн тагхиы» ажиллуулах -- Баатарчуудын булал тогаоомын | Талбай, (4Ч15 фильмпийн кяно театр, хүүх дийн | дугуйвыл (Сайгуулж Үй-ҮШ АНГИ - «ВавтарчуудСүхбаата- рын орпоор» тогдоом аяллыг хэрэг- шивэ удирдамтийг жүүүлж, зохион явуулах -- Ш аягийн баата зориулсан . «Гэрлэг мо» «шєрэдийг ахион | байгуу азх --«Пцонерийн үнэн» шивы «Оч» нүүрт шєф (3 гийцхаа «Баатарчуул 5 баатарын орлоор» |тоглоом Дофоё Пионефийн бүлэл бүд дабаах аян цубаанд 0ролцоно Г. Монгол-өөлөлтийн сэдэны аарзаншый 80 мийн Ойн баяр (10 4убас» аа) .. Мфтаа-2аалалтайн тагаралшалшын сїрсж- буслсл. Мрог Ү-Ү! ашийн зиссрэйн бүхэл -Хєплээ дурсгал хүццт гах. хүхдээ харуулд зугсаа. «ТОСТ 1» штасын шуна. є 1. «Эглашилдагч» | ОЗ - болжсын гүүлчйз хэрэжсс Үтчдболт Фүзхэр 06в) й дуулга, Үбзв | зурм, тэмцээн (Дарэе Т. Постер . Г4 тсьпалт с4) өдєр (Хөёрдувшр сарын 8) 6. НитармаисЯах (сарэн (Дороодүхээр, сазааа) 08. (Таздугаар сарчь 19) 9. Моньк,л -, зөвлөлт-лра. твшйаж (Тав, “Зүрэвлцрээав сад) аадчад, араыл аршида залуу талаа бүзж) гишүүд -- Часагт цагчса тослох өссрөо хоо үзэл ажлыг өсхиол слаат эд ҮЙ--ҮШ акгийн євсвєрийн Шн? - Урйш Сайхны төрал Сүртэа . каМтАаг, завлсхайа 1 ва. аагч, Тегтрэмн тэйз засал зизэ лол тїртүйсал зохион байгуудагч. түрэач, шүүр, будагч. гэрэл, үүүлэгч, вл рууллгчийв ТҮС ДАХ, хөтлөгч, хувсасны зураг, загвар зохисн бүтээгч нар. ДХөфоё. Пионерийн бүлэл бүр дафаах аян мубаанд 1. Зэвлэлгийн буу по лолч)ын тэмцээн (Араж зэр сєр) гаас мэдээ би чих -- Баатархуудыл «Сониа юаж ашиглах вэ?» 2 Урммийн үзлм, бал зүргийн од олцоно насдам (Гүрагдиаар сарын 9 , 4. «Хүүхдийн «ергєнц, -- БВаатарчуудын той аялал, зкскурс зохион гуулах Хоёр, Пионер” бүрийн. эзэмшбэл. зоунх мэдлэг, чадбар, дадлын үмшрчилсэн үзүүлэлт Ш--ГҮ адгийн пиовсерүүл -- Баатарчууд цэцэрдл» бүжит, тоглоом зааж, ушшсан ном үзсэн кипо ярын сурах Баатарчууд, цэшэрлэ гийп дүү арга асарч. мэддэг үлгэрээ халамжлан ахмад хүмүүс, 22» санын хэд !лҮү 4 сахих, сөрөө өөртөө үйлч шэхэд зааж сургах »-а«Юмїнаар юм їл» дугуйлаад баатарчуулыг ндэвїтэй оролцуулж өөрс доо тэдэнд зориулсан альбам бэлэг, дурсгалын зүйл хазж сурах УҮ-Ү1 аягайв ахсчєрүүд - а«Баатарчуудал биеэ ти үзүү 22 үүлж, хант гр 4 С.Оолоч олг л энд тулан Цэл Л ШИЛ Л, СИЛИЛЛД ШДЭ Ї ҮЙЛ Ш. гяшү ЗЭХ чуудал В.Н.Лємва, яв. рын амьдрал, дын чий дарцаг, | төм- эг Холын “эн. ти гарагнй ч сайтар мэлгэн бейх. 17 1 Ци | 1 ї й. тэдшийг гудїма? замын (хо дэлгөн дүрэмд | сургаж дөө бүрэн мэддэт байг Н--ҮШ ангийн пнонерүүд -- аВаатарчууд Сүх(8л. тарын өрисор» тоглоом ая- лАд тоялоц байгуулж чаддаг болох, -- Балтарчуудын Оулал, тоглоомын |талбай, льмиайн янипо театр хүүхэлдэйл дугуйлац бай- туулахад тусалж, түүний үйл ажиллагааг удирдаж сурах. -- Шеф багийихаа баз тарчуудын ажлын тар туршлагавс «Пионери: үнан». сопипы «Оч» нүүрт сурвалтжлага, мэдээ бичин чаддаг болох ЇШ ангийн баатарчуу- ДАД зориулсан «Гэрлэн до. «ЗАЛГАМЖ Үй» АЛНЫ АЖЛЫГ ХЭН зохион - дэн Бүлээн хамт ч Залгамж э2ХЛ Вүлэгт: Ё Пионери олны дунд алны ажлыг гардан зохио! салгах үүргийг бүлгийн йцатгамэ. ХЛПЖиан бүр «Залгамж үе» алинд хэр зэрэр ндөвх санав. милгатай аролцох нь юуны түрүүнд бүлгийн зөвлөлийн зохион байгуулант, (жЕОНС- рүүдийн жил үүргийн ху. цайрь, ОтЭлтнДд ОӨгөр Одаал- тавар болон бие биедээ хз- риляцан сайцрхолтой ажил үйлсийг нилтэд сурталчлах зэргээс нхвэхэн шалтгаална. «алгамлр үе» алины рааг амжилттай тулд байрлуулах. -- Удирдамжид ямар їшт- и» ээ) дэшшүүлсэн, знэ хэрэгжүүлэхэд бүл хамт олон ямар нмар сонцрхолтой ажмл зохиол: болох тухай єашал (боллоо ХӨВСГӨЛИЙН «УРГАЦ» тариан тадбай ургац арины. тай байна Өинггэн Өнгөрсөн ойд 20 мянган тоиш “тариа Хус рашш улсад хоёрдугаар бай ранд орж байсан тус садгийл аж акуйн хамт олон ёмкил- тав батштан энэ ялиг улам ямх үр тарыа хурааханр шам Дэн ажиллацгааж байнз. Тариалангийн 10 шилийн сургуулийн бүлгэжшлйл зав явл «Ширхэг тараа -шн жир алт» тэсэн уриая одор жїнайерийн үнзй» | сопилы ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ БАЙГУУЛАХ ВО? солилцож дарийачлан хэлэл х, , давлгаярыг “тодорхой хугацаатайгаар салаадад өгөх, -- ЖОитүүр тус бүрээр бү. агт зохиох ажлыг жил, улїїс рал, сары төлөвлөгөөтд тус гах хамгийн оновчтой шил даг скйад дэвшүүлэх угал лаац зарлах зэрэг хїлбэраїйг бүтгэлчээр балжуулан ашиг. лах, 2. Вүлгийн зовлол нь бүл- сийн ажлыг ппонерүүлтай хАтарч тозовлөх ажлыг 20- хиой байгуулиа, Элл зарилгоор: -- ОСалаад, эсвэл пионо- үүдийн дэвшүүлсэн онозч, саналуудыг бүлгийн цут: лавпаар хэлалцүүлж төлөг. дөгөӨЛД (тусгай гүйцэтгэх хугацал, харпуцих влэц, ажил ргийн хуваарийг тогтоол лах, -- Хамгийн ндэвхтэй орол цом оповчтой санал дөвшүүл- СОН пиоперүүлийг урамшуулах, талархал хийлэхийг мартаж болохгүй. 3. Бүлгийч зөвлөл нь тө- зивлиут,, Уүний тулл! -- Толозлосен ажлыг бо лох хугацаанаас Шь нилбэд (оїрол- уг. х» шаардала хэд хоногийн өмнө доогоор 7--14 хоп) ажлыг хирнуцсан салаа, ЇШОНЕРҮУД ОПЕРАЦИД нэрэмжит «Ургад» аперлцид амжилттай оролцлоо. Пчоперүүд талбайд пост амиллуулал халгдалтай тал: байд тэмдэг тавьж, будаа 8ч- даг машин ташшинд үзлэг хийж байна. Хүүхдүүдчйн элэ ажилд тариаланч х эгч їр нь баярлаж талирхан тэд- ин шаардлагыг сайн (не хүүэж, ая: байна. Ї йихсүү Нар олэх 10 яшапйн суртуулийн сурагчид тариан ЗҮВсаЫ амжилттай Багш ЭН. ГУНААСҮРЭН: опергцийг зохион бай хий» туулж, дөлгөйний тайвИийг амын хө дүрэмд сургаж, 4ПИОНЕРИЙН үнс сорглвэ бүрэн мэлдэг байх зэрэг мэддэг. чллвар, дєд лыг загмшсэн: байяа, Гу0ай.Паонерийн бүлтийг ажил үүршиїн хубаа|ь Ш--ҮУ ангийн паоперийп бүлэгт -- «Вазтарчуудтай аныл- лах тэвлөл»--ийн Гишүүд -- Вайр, гудамж, оршиы дэргэдэх «Баатарчууд, Ц- цэрлэгийн яасны хүүхдийг халамнсах» хэсгийн пепүүд «Тоглоомын |зохион байгуулигчид» «Гэрлэн д хиа» клубийн гишүүд, идалх тэн, нэр -- Тэргүүний | цэвэр би чигтэм, хурдац ушингч, түр- гэц бодогч, сзїїн зураач, ду сэг пионерүүдийн їйл бай- гаа ашид, уг ёмлын бэлт- галтай | таййлцаш бүлгийн уларлагч, виги удцрдеал багш шар, «ГПириерүүдийн ахмад пахдийг зовлол»-ийН гишүүд, ахилд хүмүүсээр зовлолгой өгүүлэх, Бэлтгэл өчслын япцыг тогтмол парийячлай шалга, хын зэрэгцээгээр туслах шаардагдах арга хэмжээ явах, 4. Бүлгийл яоллол ив 20- хиосоц авил бүрийг бүлгийн хамт оллоор хэлэлцүүлэг дүг: иэх үүрэгтэй. Дүгиэхдээ: -- Юу сайл болсон, гаяд? г- Юу явгаад?. -- Цаашид юуг ажиллах? гасан ү! асуул: тын дагуу аохиосон ажлын үр дүн, дч холбогдлыг бүл тийн шуурхай цуглайнаар салаа тус бүрээс санал сэт- гэгдлийг сойсч ажил зохион байгуулсан салад, хэсэг, їїм0- терүүдийл ажилд үнэлэлт Дүгнэлт өгч сайн бол урам Шуулах, тааруу бол зэмлэх, учрыг ойлгуулах ханын хаг- лалд сурталчлах, эцэг ох, үлгийн шеф ходолморийн 2) олонд мэдээлэр хэрэг. тэ! яа тазруу болсот яихаарч Азилыг аохион байгуулах злэхүү арга зүйг та иар ид. риїя баримталж хэтшил бол» 23 чадвал тапай хамт олон » оло хүртах ас- тти8 биелүүлэхэд ттмбох от! ллхам болца. «Нүгдээрэл хэ- далциаал буруугүй бүлэгт усаар угаалал хиргүй» гасэй манай ардыл цэцэн | үгийг сапацгалгтун! Бүлгэмд: -- ВҮЛГЭМИЙН ЗИМ, хогжимчла бүшнгчдийг шалгаруулах комиссын її шүүд У-Үгй шалйн пионерийн бүлзгт «Ваатарчуудтай ажсил- зөвлөл»--ийн гишүүд чБаатарчуулын 7 ха ног» зохион байгуулах | 11511172 лах сын гишүүд -- | Хоёрдугаар | ангийн балтарчуудын. «Гэрлэн -д0 хїй» Нлубийн затисн бай гуулагч, гишүүд лөвлөл. Плонерийн бүлгэмд «бал гамш үе» аяны улирдамжийг хэрэглэхдээ уг аяныг захцой байгуулах сургуулнан но яисс, ХЗЭийн байгууллагын дирдлагийс тусталцаа авч үлгэшийн зазавлал | бигчлан захлай блїгуулах үүрэгтэй Хамгийд Чухал нь. бүлэг бүрийг бүлгэмийн ашнлд илэйх сандлчилгатай |орол цуулах нь бүлгэмийн зайла лийг тал зорилт меп Ажлыг лолонлох, байгууаах, дүгнэхдээ үндсэн, дерпоп римтлапа, Гэхдэл | ашиглах халбэр нь? бүлгийн зовдо лийїхтэй харьпуулахад ер гө хүрээтэй. 034на. вакиол ззарх харчмыг ба аоплол/ нь яялы “шинэ Удирдамжклт хүлээж авсиа дарал бүлэг бүрийн лшлын толдлдөгөөс нөгтгоно дүглэх ямар бүлэгт, хэдчї Дд лмар ажил зохиохыг урьдагс мо 135. гишүүдийг | Оиечлэн оролцуулж бүлгэмийн. зов ти ШИШ 40144, 1 ЛАПЧГТ УНАЗн НИЛЇГМЇ -- Ваатарчуудын төрал бүрийн уралдавн, тэмшээн. цуглаан, өдөрлөг зохчон бай- гуулах комиссын гишүүд -- АВаатарчуутай алил- 113 эввдолЛ»--ийН (дарта иарыг хариуцсан бүлгэмийн зєллолийн гишүүд ҮП--ҮШ аигайи ппопгрийл бүлэгт 11 ангийн, баатарчуу- ДЫН «Гэрлэн дохио» ялубийг зохиош байгуулагч, - БВаштардуудын бє- лал, тоглоомын талбай диафильшнЁн импо- тгатр хүүхллдэйн дугуйлдц зохгон байгуулагчид чҮлгэрийр тайхим»- гишүүд лолд ЦАР тухай бүр мэдээлал явсилар аль бүлэг «Залгаиж үе» аяшихаа удирдажжий хэрхэн биелүүлж байгаа та ялар байнга мэдлэгтэй байла. їгхгэнийн зозлол нь бү лаг бүрийч талайнугаанай биелэлт, пїцэ2 хякалт тав хыц аарагцатгаар рлойх бү2 гийн санавчилтд, толоялогөса| Дазр түшиглэн | «Залгамж үе» аяпы хугацаанд бүлгэ- мийл хзжизаэнд П0тЛОоХ ав ЛЫт толарлайо. Үүний тулд бүлэг бүрээс тодорхой са їйл зпах хэрэгтэй. Сапиал Алах амлыг нмаар, бичгээр апЕРТалр: сачалын хайрцаг ажиллуулах алрэг хэлбтрийг лшлглаж таловлагааг батлах аяа бүлгэмийн | цутллаллар хэлэлцүүлчэ Бүлгамийн зөвлөл | Улирал бүр бүлэг сллаалып ажллд үзлэг хийж, бүлгэ- ипйн төлөвлөгөөний биелэл- тийг. хэлэлшох ОянЦо дүяг «Эллгамш үе» АЯНЫГ сүр- талчлах тусгай, булай. сэл баярт битнж нийг ттнор сураэгчлад мэлээлт байла. ТЭРГҮҮНИЙ ХАМТ ОлОН ЯМАР БАЙХ ВЭ? Тэргүүний хамт алонд та вих шаардлага иь пионерийн бүлэг. ЯЦХ нэган үшийд заг вартай їйч болохгүй юм Учир нь 1Ш1-4У ангайн пионерийн бүлэгт УП--ҮШ айтийн їлонерийн "бүлгийн тяпглхїй | шаярллагао тагын тохирокгүй. Өсвэл тэртүүнай цалыг өмпөх їжил хүртсэн ХАМТ ОЛОП, ЭНЭ шил амжил тай ахиулах зорилт тавий ажилаж байгаа Хамт олоп хоёрт пяиллал андөр шанрд лагз тавьн бас я тахирохгүй Мэдээжийл хэрэг өвтөрсөл онд тэргүүний цол хүртсэн хамт одонд тавих шаардлага їшлиээр зорилт тавья байгал ХАМТ ОДОйД ТАВИХ Шаардла. С Чэлээд өллөр байс пк зүйн Илид тэргүүн! Зийла хяят олонд злйлтгүй тїлцл үйлсэН затгм ойлтол мг мэрлэг. Үүнд: зТэр үүлийг хамт олои -- Гиптүүн бүр нь БНМ АУ-ын пиоптрийн |баяс (ӨГҮҮЛЛЭГ) Би зурглац Ийстай билүү зургаан гавүүд цөн падад таятай санагддаг байлаа. “Тогохэд | милий дарсан хүн л явдагсан їгэт бол одон оро! сан гэм. морвөдиө. “би метроны шаЦэйср р ! талцтай нас хэдэй сартай байхдаа ч бллүү эпэ єртөнд эр эцсийн эцэст "ир хүй сахал өрдөө Ч төсвөлсагүй явлаа. Намайг торт байгал бүх хүмүүс бүх аямна мэр- аятай толгойд бөоч юм л хєлилдон бодог- дож, би гэдэг чичь юу хийхээ. сайн мэдэхгүй тэгдэж 8 Ш судлалч болж шөнө дол болтол увтал- гүй холын холд гяладаах оД- дыг дуран авиагаар ажиглай харахыг хүслэ. Иог бол хол- ГҮЙ далайн холгийл ахмад болчихоод хөлгий!хөо давцан Дээр хөлөө хол таний 10т- сож, ёлс холыч Сингапурт “хүртэл хүрч имоэд хүрэм Олцхач сариаглин олж їлах- Аль эслэл "болоод 1 С Ма ЧЭЯБҮү саравч! 123 “баргил гэг. Б.10:ЛРАГУИСКИЙ БАГЫН лзяа? Тэгвэл ч би лав утаа шиг агалрт замхарна байх ? гаж бодохоос ер нь болмоор санагдлаа: Төгээд до болих минь тэр. Энэ бүгдийг би тоо- цоолж, болоод саяны бүх бод- 200 орхихоор шийлэн. Мар- гааш иь гахэд л боксчин б0- 2 радиогсор Раропын бонсын биелэа їзмь цохио байсан С гвэ| сайлна 1 тэл сургуулилтыг тэд лийр хэлбэртэй, ши р хилсэн хүнд “бомбогийг хамаг хүчээ- (0) им, байдаг чаллалрал б1 НЫ бүхнийг харг Г9Лэ0. їЇїїхбө кл лох дох шүглэсэн байв, Яа- тавд тэр вэ? гэпэл бїї зурлгт аварга шилгаруулах төмцээ- нийг үзлээ Л л. Тэл бие гейхам» тйлгүзй юм. Даплл нь тэдний түүс !! П !! авч өгөөч гэлээ Юу? одоо чинь ариан хоёрдуглар сар гарч алим, лийр хурлаж дууссан түү- лийг чинь хаанаас олох вэ? Одрсхондоо дуулан л идчлХ гэм вав хэллээ. "Тэгэхэд нь би: -- Биш аз! лийр биш! "Та надад бонсчдын бэлт- гад хийдэг «лийр» авч өгөөч лаз гэ” гүйн, -- Ми түүгээр лах нь кэ? гэж алп гайхгн псууп -- Би балтгал хийд (гэж шууд л өчлөө. Ви боксчин болох гасэн юм л даа. Та «лийр» ап өг л дөр би бокс- болчихтод юунаас ч яїх- дув чүгдчйс лийлдаг болио азнал, иддэг -- Тэгээд тийм лийр чинь лиар үшатай юм. ба? гэж аав сопирхап, -- Юу шалих 87 арав юмуу аль эсвэл тавхай рубль 1 оны Ш й Ё 10 дуввар сарын 7 С7) НН Я|1 пИРИЛЦВ! “ЭЭ тол үнэн» сонипы «Он» нүүриндтойн (ИД, идэвштэн бччигчяд Баатарчуудын тоглоом баата|чуудын дүнд зохион байуүлна 1 «Баатарчууд--Сүх- ба2гарын срноср» Тоглоом-- аялал | (Ареан мнэгдүгзэр сарасс. таадууар сард) 2.«Гирлэн бишээ». орораци (Араа Оргаар стресс 4оров6 баг байгуулах (Араан Нэгдүгээр сар) 4. Бааторчуудын долоо чая эрмалл- блелүүз: лапт тангараг, лийг ширхэгчлэн дэг байх -- Гишүүн бүр нь-бүлэт бүлгэмээс зохиож байгаа асч рїа ажилд мдэвх саяаатлл гатай, бүтээлчээр оролцох -- Писиср бүр ць өөрийн болоч похдийшхф осолт ДУ тагдлын тєлзар хувайн дүг мэлтийт (үнзчч | шударгаар кдмт олныхоо омно өгт чад зэг байх -- Пяопер бүр нь дото эрхэй. явхарлаж: хамтран ажллдаш, тилож | март, пехлийнта? дэвшүүлсэн г- талыг йййцэл дасаж, тэд ний амжллтал (бяярлал 73 лархаж, екмад хүмүүс, дүү ДофоёПиоперийн бүллг---- бүр дараах аян цубаат аяллыг затнон байгуулЕгтч, ама» | ахсиурс хөтлөгч МАр -- Баатзрчуудын шир аядал, зисвур, зохион бай гухлагчид, хоноу (Нлг, хоёрдугаар өт) 5. «Дөл» башшиїн тайлан бао пионерийн) шинэ бүлэх зошийн бєйуулах: (Хоёроос -Өөєрөгдүгээр сар) 8. «Баататчууд бошиа ариуч цэчэрх, соёлч боло сон байцгалйя» оян (жилийн турча) нартаа цаг алдалгүй туслана тзүүсж чаддаг байх - Өөрсдийн мэдлэг час дадлагад хихирсоа ЯА. тустал. ажлыг бусззэр лэлгүй олж саязачлан цдлалдг байх Нэтдмэл | зорилгртой. тийзсэл, ямар ч бэрх. зэл сорилыг камгран хаяж улах тэсвэр татуршилтай байх -- Писиев бүр нь өөртөө хувийр зорчлт дэндүүүлэн тавьж түүйнйгээ хэрэгжсүү хайч тулд уйгагүй сурч. Х?- делмерлүэ талдаг. зерайн санза боллоо үндэслэлтэйг2р түтлоя тэйлбарлах чадвартай байх гэх мж, ТЭРГҮҮНИЙ ХАМТ ОЛНЫГ ШАЛГАРУУЛЖ ШАГНАХ -- СургуульФбүлтэм. бүл- гүүд улираа бүрд тэргүүний сэлаз шалгаруулж шилжин лвах дарцаг хадгалуулах бл бүлгэхтйн тут, бүлгийдц хэрц- гийн дэргэд хамт олны зур- гийг авч дурсгад болтоно. -- Сургууль бүлгэм ули раа бүр тэргүүний бүлэгтээ «Суртуульбүлгэтийн тэр- гүүний бүлэг» цол олгож дурсгалын дарцаг, хаяг хад- гадуулиа -- Аймаг, хот, районы пяовЕрийн зөвлөл хил бүр вий бүлэг шалгаруулж маг, хот, райсны тэргүүг тий бүлэг» цол олгож, дурс галын тууз, гэрчилгээ хад гашуулчэ. Улс, аймаг, хот, раПо- пы хзмжээгдД ша бүр тэр- гүүний бүзгэм шалгаруулж «Улс, «маг, хот, рзйоны л биз тэмэзи хариулав: Азь -- Хүү мипь чи яаж иїл байгаад тэр «Личїїр»-гүйгээр өөрийнх Ээ бод хэзлэ хадсаныг тэргүүйий. бүлгэм», йол ос- гож дурсгалын “тууз, їс лам, гэрчилгээ хадгалууляа. -- Нэрэмжит бүлгайя цо- дыг аймаг, хот, рзйочы алс шєрийц зөвдөлийн шийдвэ- рзэр, язрэмїйп бүлгэмийя цодыт МПБын Төв Зөвлө- сийй шийлвэрэтр тїс тус олгож нэрэмжит хамт олонд гэрчилгээ, дурсгалын тутэ. хүндэт хайг халгалуудла -- «Залгамж үз» |аяянд сурлага. хүмүүжлээрээ: шал- гарсай хант олопд МПБ-ын 8Л7. мөнгө, хүрэл медаль, ячЗллгамж үе» аяйы гаяш- гайч тэмдэг болоно пгсне- рийп. байгууллагын бусад шагчал олтойо Д. СҮХБААТЛРЫН НЭРЭМЖИТ МПБЫН төв зөвл нь воїнхэнз Яүд Нөгөө нүд ив том цагдан юм. дэрний уууты трєч пнь ч ба мэдэх болчих. Тэр чїд хэрэг болох) гүй. Гэвч энэ вь гол биш, гүй гээ? хэлчихээд 8жилдаа яагаад гэкэл Мїппка пзд руу яваад өглөө. їа р бор нүдээр издаАан Хяг- ииндтэйхэн | харглд холоо Аавыг ивгаж татгалзсайА галцайлган, гэдсэл гїїлгол би гомдлоо. хоёр гараа өргөн бууж өгье Эзш миний | гомдсохыг гэм тоглосон хийв байгал юм. мэдсэн бололтой шиг байя Илтээд би түүн -- Хүү минь хүлээж бай. РҮҮ харахад саяхан (болтол гаарай. би нэг юм саналаа М!Ш18агаас нэг мипуу ч сэл- Байз (байл гаэйдхаїн | юиншут 49"ГУЙ тойплоссо Чирэй гүү гээд Дизан дороос томо сав шас шөвчил Ч ХХлөааЭ таргал нрлза. Энэ саванд у87248 Сарл шНУЭиаДд доо МүШий аль хэдийл тоглохоо (сү ҮҮҮй Ё ЗШэай: тэрНдЧ байсан хуучий тоглоомууд юм СМ лат" ГУ эрт! байдаг юм... Яагаад гажлл ОН худбагахан. хошуунд /ив “л члпь том болчихсол, тэгээд ахад хиїчизал їёерїөч тг Ч Опамар, гэхэд сурггчийн амьд (юм. шаг 7 форм, гядадасан саравчтай Тэгээд ч бас т малгай омсч, цүнх үүрэх ЮМ Даш ултуу кт чинь. Ээж. тэр саяыг ухаж гээ бүүвэйлэн эхлэв, Түүнийг ухаш байхаа үлгэрийг түүш нь ба өөрийнхөө | оосорлол ЧИХЭйД иь шив! чирдэг байсан дугуй нь узв. Тэгээд би түү! чихсал хуучин трамваЛ, ху-/амна өгөхөд ч бэлэй, байсан влишар бүрээ хонхойсол юм. Одоо мнлий өмчөт аш зэрүүл, резшя сум, завины ан дээр бага пасуы ми: далбааны өөдөс ход хэдэн Онилхэнэ на суус зад хөрч торжлүвуур тоглоом гээд байвал. Тэр хоёр сөр тгүдээр тоглоомынихоо үлдэгдлийг Яамайг тараад ийэ байхла үллээ. Тэгж: байтал эзж сак- ны ёроолоос том гэгчийн хи- лэн бамбарууш гарган: ирдэг байна, Түүнийгээ ливац руу хїяалт -- Май, үүнийг ав. Мила эгч чинь чам20г хоёр настайд Өтсон юм шүү дээ. Хөөрхел бамбарууш шүү! Юугаагаа зийрлээс дутах юм бэ? Харин тар лийрпээс зинь ч плүү, хүнд цохилт буу даг, байна. асуух болж байталгаа мэдэхгүй бай. лаа зогсож сан ӨлгӨ юм уу зэж памайг яаж байгааг мэл түүгээр ям Чи яав? Юу гэж зож сонсогдолпо. болоод корилпроос Би юу Намайг удаан дуугүй байгааг зэс алсигла хэрэг. Хараа хоолойны уруулаар шлнь -- За төгээд Чи алдах- Члх Чь байх гэсэндээ буруу тайга4 бэлтголзэ хийгээрэй зарлал гэв. Тогт: байтал утас дуугарч »--НМүдэндээ |гүйлгэлэсэн заа, коридорт байгаа утас руу лвлаа. Би ч зэжийг ийм нулимсаа тогтоох гойГОО гэдийлгээД биеэ шал- ГЭЖ .тол- юм сэдэж олсочл нь ях балр- хїн барьж тайшпирсны 15 лалаа. Тэгээд Мяшнз бам- раа: барууштай бэлтгал хийж, - (Озл ээ тї юу трчал цахилтынхоо хүчийг хогжүү- байнаа. Ба юу ч болоогүй лахэд тохируулан дивэп дээр элта!хэн байрлууллаа. Мичяай өмнө хар хүрэл өлгатай, нилээд хуучирсан хоёр ор нүдтэй Мишка бамбарууш сүүш байпа. Нэг нүд нь шар шил, Энэ бол Би хэзээ ч боксчии болохгүй гэж бувтяан хэлэв. Орос хэлээс орчуулсар Н.ОЛПЛИБАТ --------шшшо... Эрхлэгчийг С. ПАЛМИД ИНДЕКС--14140 “Ут 38. дахь жилдээ Ф 166 (1721) 91981 оны афаёдугаар сарын 10. 9. Бямба 83 Үнэ 10 мин НИЙСЛЭЛИЙН НЭГЭН НАЙРАМДЛЫН СЭДЭВТ ЗОХИОН СУРГУУЛЬД БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААН Аугаа ях Октябрийн Социалист гийн уралдааныг 1981 оны арав- хувьсгалын 04 ясилийн ой, Монгол дугаар сарын аравиаас арван нэг" БУа" 1 Бид саяхан нийслэлийн 10 жилийн 23 дугаар сур» Ард Улс, "ЗСБНХОУ-ын хооронд дүгээр сарын арван хүртэл зарлан /11| |! гуульд очиж зарим багш, сурагчидтай уулзлаа Зовлол- пайрдмдалт харилцаа тогтоох ту- байна. Уралдаанд амжилттай Ч ( тийн мэргэжилтэн багш Ю.Л. Иванонпа хай хэлэлцээрт гарын үсэг зурсны сайн оролцсон 10 сурагчийг шалс Э»- -- Би Ө-ийн «В» ангийг удирддаг. Үүний зэрэгцээ «Интериационал» тлубийн ажлыг хоёр жил хариуцаж бай на. Мапайх орос хэлээр бүх сургалт, хүмүүжлийн ажлаа явуулдаг өвөрмөц онцлогтой сургууль юм Хамгийн год нь их Ленипий хэл-орос хэлийг монголын багачуудад эзэмшүүлэх, үүгээрээ хоёр орны ард түмний найрамдлыг бэхїнүүлэхэд тус хүргэх ёстой гэж боддог гэв. руулж: «Пионерийн үнэн» сонины баярын бичиг, үнэ бүхий зүйлээр шагнана- 00 жилийн ойг тохиолдуулан ерөнхий боловсролын сургуулийн “МОЛЛ дунд «Найрамдал ма- най гэрт, манай сургуульд, манай гудамжинд, бидний сэтгэл түр- хэнд» |сэдвээр зохиой бичлэ- ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИ- ны зөвлөл: е Найрамдлын тухай ярианд ПИОНЕР СУРАГЧУЛДАА! Монгол-зөвлөлтийн цайрамдлын 30 цахь сарын яжил, Монгол Ард-- Улс, ОСБИХОУ-ын хооронд: Ньйрамдалт харилцаа тогтоох тухай хэлэлцээрт гарын үсэг зурсны 00. шилийн ойг тохиолдуулан манай сониы уншигч та нармгаа «Найрамдлын тухай, ярианд» урьн байна. -- Монгол-Зоплолтийн пайрамдал бол дэлхийн социллиамын уугац хоёр орны найрамдал юм. Одоогоос 80 исн- лийн омно тус хоёр орны хооронд байгуулагдсан хөлөлцээр бол мөн Л дэлхий дахиман хамгийн анхны эрх “тэгш, бие биеэ харилцан, хүнллтга. сан шударга хэлалцгар юм. Манай хоёр орны чин сэтгэлийн, элгэн халуун найрамдлын тулгын чулууг вугаа ИХ “Ленци, чин зоригт Сүхбаатар нар там-сай билээ. Монголыг ард түмэн, түүний өс “вор үс эмэ аугаа Сайхан пайрамдлва эрхэмлэн двэдэл- хэн бүхэнд огаж бийээлэй! уцшигчдаа урьж байна, -- Манай гэрт - Манай сургуульд - Манай гудамжинд -- Бидипй сэтгэл зүрхэнд лүү нутаг руу холбооны шугам, ца- хилгаан гэрлийн шугам тьтаж, усгүй газар худаг малтаж, төмөр зам тавын, авто машины жолооны эрд. суугаад аймаг сумдад. ачаа бараа хүргэлцэж, эрүүл зих! үйлсийн төлөө лойр хоолоо мартап ажиллаж лвсал ч юм бил үү? ан азэжтэйгээ ярилцаарай! -- Аж, эгч чинь ЗХУ-д мэргэжил эзамшсэп, эзэмшээгүй Ч гэхнээ зөрв- лөлтийн багшаар хичээл заалгаж зөв- лолтийн сурах бичгээр эрдэм ухаал, спьяас билгээ изэгдүүлсэн байн бо- лох юм. Одоо социалнамын аль МЭГ барилга байгууламж дээргаввлөлтийн хүнтэй-хамтран ажиллан шинэ хот, шинэ үйлдвэр, уурхай сүндэрлүүлж, шинэ пээлт бүтээл хийж байга ч байж болно. Ах, эгчтэйгээ ярилцаарай! 22 Эцэст нь чи өөрөө, | өөртэйгээ ярилцаарай! В. И. Ленин гэсэн үглїйг чи хэдийнээс эхлэн соЛсоЖ вургийг нь хэдэн наст: даа ТАНЬДАГ болсон бэ? Хэзээ найрамдалтай холбоотой луу шүлэг, сурсан ба? Танай гарт монгол, аввлөлтийп найрамдлын үр шимийг илтгэх юу, юу байна? Гэрээсээ га- радд явахад ЧИНЬ найрамдалтай хол- боотой юу їюу харагдаж байна? Сур- гууль дээрээ очиход чинь ЗХУ-ын тусламж, зөвлөлтийн хүмүүсийн оюун хөдөлмөрөөр бүтсэн юу. шуу байна? Зөвлөлтийн хүүхдүүдтэй аахидлаар харилцдаг уу? хярилцлаг бол хаанахын хэн гэдэг хүүхэдтэй захидлаар харилцаж хэрхэн найз !0- ход болц “бэ? Хүүхдүүл ээ! Та пьрын ярианд, нэ- мэр болох санааг дээр хэллээ. Хам- гийн тол иь өөрсдөө ургуулан бодож, 60 жилийн түүхтэй найрамдлынкаа өгөөмөр их ачийг өөрсдийн жирийн амьдрьлтай. холбон өргөн дэлгэр нээн “таргак хэрэгтэй, | - Та нарын бичиш Ирүүлсэн. сопир- холтой зохион бичлэг, дурсамн, хсан, 554, пүглуулсан аурлг- (ховор урах “зүйлийг ч гасон) найрамдлын сарын дугьаруудлаа нийтлэхээс гадий онцгой сайн материалыг түүхт халал- цээрийн 60 шилийн. ойц. дугалртаа. нийтлэх юм. Бичиж ирүүлэх аахил- линхад дээл талд «Инонепнїїн үнэн» сопииы ни! мдлын тухай ириёид» “| Та иарын азхидиаг хүлээн байна, Бид энэ ангийн ХЗЭ-ийн ла, Төр: яв- Манай ангийнхан 100 гиа,онц сайн дүнтай төгссөн. хувьсуралцдаг. 15 сурагч ХЗЭ-ийн гишүүн. Бусад үүрнїпиарийн бичгїйн дарга Бүжинитэй уулз- Ихэнх нь долдугаар ав” ЇМХ 9:ийн 60 жилийн ойгоор ХЗЭ-ийн гишүүнд элсэнэ. "Манай ангийны хап 5-ын 4Г» ангийн пинонерүүдтэй шефийн холбоотой аниллас, тэднийг халамжилдаг. ХЗЭ-ийдц, гишүүн, пионер бүр И!ХЗЭ-ийн 60 милийп ойв тулд дор бүрдээ мэрийж, сурлага, хөдөлмөрийн амжилтаар угтахын байна. Энэ ажилд зөвлөлтийн мэргэжилтэн багш нар басїїга тусалдаг. Монгол-Зөвлөлтийп хайрт багш иартаа найз ЗУРАГ ДЭЭР: Зөвлөлтийн | шань парынхаа хамт. тэргэжилтэн найрамдлын 30 дахь сарын ахлыг тохиолдуулан нарынхаа өмнөөс баяр хүргэе- гэж ярив багш Ю. Л. НИванолна С. БОДООШИЙНН авсан гэралзураг ЗӨВЛӨЛТИЙН НАЙЗ НАРТАА ЗАХИДАЛ Манай сонины газарт сөвлөл- тийн өсвөр үеийнхнээс олон захи- дал ирдэг юм. Захидлын зззн бүр монгол найзтай болохыг хүсч хаягаа илгээдэг. Энэ удаа зөвлөл- тийн Оренбург хотын тшонёрүү- дийн: хаягаас нийтэллээ ... ССОР, г.. Оргеибург, 46007, Бригадпый пер, дом МоЗ кв! Андрееп Олег, ГОЛЖ СССР, 460000, г. Ороибург Трайтмопений” пор, дом 269 Драпдоп: Элик 0:448:11-5-2Х " сонины “ЗӨВЛӨЛ 1Ї-----------------3 БИЧЭЭРЭЙ СССР. 460003. гс. Оренбург: ул Советская дом М9 цв. 64 Зотов: ЮЭдрий 3 ч ,. СССР. 460000. г. Орсибург Маврицного дом 2066 ив 3 “ Истягип: | Диме ..... СССР. 460000. г, Орсибур: ул Постинкопа дом Мэ28., кв Михайлопл: Галя увсын ХҮҮХДҮҮД ӨВС ТҮҮВ Давст сумын 8 жилийн сургуу- лийн 400 гаруй пионер сурагч ам- ралтын сг өдөр 8414, нг өвс түүж нэгдэлдээ тушаалаа. Энэ ажилд багш Р. Булнтогтох. Бадамсүрэн, С. 7Кигмэд, Р. Цэнд нарын удирдсан 8-ын «А», 6- гийн «Бэ», «ЛА», З-ын «А» алгийч сурагч Б. Баярмагнай, А. Нэмах- сайхан, Н.Цацрал, Б.Эрдэнэбямба, 10. Бүрэнцогт, Ч. Түшиннжаргал, Г, Алтантула, ЖИ. Баатарсүрэн, Н. Дарамбазар, Г. Эрдэнэчимэг иар сайн оролцол, ХӨДӨЛМӨРИЙН У УЛИРЛЫН ДҮН Улаангом хотын 8 эцилийн нэгдү- гээр сургуулийн пионерийн 23 ду- гаар бүлгэм пионер сурагчдын хо- дөлмөрийн У улирлын дүнг гар- гай. Пиопер сурагчид, зуны амрал: таараа 56 топи өвс апч, 407 тар- пага, пурам агнаж, 2160 литр сүү сааж, 910 нг хаягдал ноос түүж, 68 эмнэг хайгол сургаж, 43 сурагч 20--00 хоногийн хугацаа- гаар материаллаг үйлдлэрлэл дээр ажиллаж 6500 гаруй төгрө- гийн ажил гүйцэтгэжээ. 1000 шил шуудай цуглуулж 3060 орчим төгрөгийг социалист хуримтлалд | орууллаа. -----стшттшлшшшоллллооэээлэоэиилллилллилишишшишиошшшиилшшшшшшшШШШшишишш шинжилнэ Бод, оролд, ол, бүтээ ЧӨЛӨӨТ ЦАГАА АШИГЛАЖ НИЙГМИЙН ТУСТ ХӨДӨЛМӨРӨӨР .. Улаангом хотын 8 шилийн нэг- дүгээр сургуулийн 4--8 дугаар аигийн 809 сурагч нийгмийн туст ходөолморт гарч барилгын 100 шоо метр чулуу бэлтгэж, 500 ам дөр- волжин метр сам пасч, 800 ширхэг модны нүх ухаж, 7 топи өвс хп- даж, 500 ширхэг шүүрний дэрс түүж, 12 мянган төгрөгийн ажил хийж гүйцэтгэв. Энэ ажилд 8-ын «Б», «Вэ, 4- ийп «А», «Нэ, «Гэ, «Д» ангиуд идэвхтэй оролцов. СУРАГЧДЫН ГАВШГАН ОТРЯДЫНХАН Давст сумын ХЗЭ-ийн үүр, 8 жилийн сургуулийн захиртаа, пдиоперийн бүлгэмэас 10. Цэдэнбал даргын албан даалгаврыг харэг- жүүлэн малчин аап, зэж, ах, эгч нартаа туслах зорилгаор 50 сураг- чийп бүрэлдэхүүйтой гавшгай хо- долморийн отрядыг аохион бай- туулан гаргав. Энэ отряд опс ха- дах, гар тэжээл бэлтгэх 2 бригад болопт хоорогдоо уралдаантай ажиллаж, 11,5 тонн өвс бэлтгэ- жээ, : Хадах бригадын пиопер Б, Баа- тар, тар тэжээлийн бригадын Р, Улам-Гроолт, Ц. Бямба, Ц. Даш- хүү, Н. Галмандах, |. Батмөнх нар бусдаасаа идэвхтэй ажиллаж өдөр бүрийп төлөвлөгөөгөө 110- 150 хувиар биелүүлэн хошуучил- жээ. Г, ЧИМЭД (Улаапгом хотын 8 жи, лийп 1 сургуулийн блгш) ЗУРАГ ДЭЭР! тий аймгийн төвийн лийн нэгд рагч А. Ром, нар усан онгоцны “ Пионер сурагчдын чөлөөт ца. Баян-Өл- 10 жи-| техиикчдийн улсын тэмцээнд үгээр «сургуулийн “7-тийн «А», «Г» енгийн су- Т, Жамбалад загвар аохион бүтээж, Өсвөрийн оролцов. С.БОДООШИЙН авсан гэрэд зураг улсын тэмцээнээс харагдлаа. Дундговь аймгийн ХЗЭ-ийп хо- тийг үр бүтээлтой өнгөрүүлэхэд тэдэнд сургууль клуб, соёлын ордон албан байгууллагын дэргэ- дэх мэргэжлийн чиг баримжаа ол- ” Жюх дугуйлан онцгой ач холбогдол- той билээ. Сурагч бүрийг дугуй” ланд хамруулж сурагчдын техник ФЭТГЭЛГЭЭГ лу Дны “ирээдүйн мэргэжлийн чиг баримжаа олгоход “Увс, хань Өвс / зохАр “хангай аймаг, “Эрдэнэт, 7 Тосонцэнгэл хотын 8, 10 жилигн рооны дэргэд өсвөрийн уран 8у- раайч, техник зохион бүтээгчдийн дугуйлан тогтмол хичээллэж бай- наг Архангай аймгийн Хотонт су. мын 10 жилийн сургууль, Эрдэнэт хотын 8 жилийн сургуулийн дэр- гэд өсвөрийн зохиоп бүтээгчдийн дугуйлан хичээллэж туужийн, ИМ сэх болон усан онгоцны загварын шинэ хийц бүтээн байгаа нь су. ХӨЛИЙН. ТОЛЫН | ЗУСЛАНД Улаанбаатараас холгүй -орших Холийн голын уудам хөндийд Ц0- воо багачуудын баяр хөөртэй дуу цуурайтана. Ургацын талбайд шамдан ажилла байгаа . энэ хүүхдүүд бол нийслэлийн 55 Дду- гаар тусгай дунд сургуулийн су- рагчид юм. Ядарсан шинжгүй ажиллаж байгаа хүүхдүүдээ харж суугаа хүнийг зуслангийн захирал Ноосгой гэж танилцуулав. Е рал Ноосгой: -- Манай сургууль харвинг сургалттай учир сурагчдад хөд морийн дадлага олгох зорилготой юм. Сургууль төгсөгчид ХАА. үйлдвэрт шууд шилжин ажилла- даг учраас тэдэнд мужаан, аё- долчип, тариаланч зэрэг мэргэж- лийн баримжаа олгож байна. Би- дэнд манай шеф ХАА-н хоршоол- лын үйлчилгээний нэгдсэн тов «Нэгдэлчин» зочид буудал, Улаанбаатар төмөр замын өртөө- ний хамт олон их тусалсан. ШеФ байгууллагынхандаа бид их балр- лаж байна, 11їеф-ийн туслалцаатайгаар шцо- цэрлэг яслийн акнтлагдсан мате- риалуудыг засаж сэлбэн" 18 мян- ган төгрөгийн төхөөрөмжтэй бол- лоо: Үүний зэрэгцээ ногооны САЙН БҮХНИПЛГ ДЭМЖИН ӨСВӨРИЙН Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 8 жилийн сургуулиар орвол, цагаан халат, малгай өмссөп охид хөвгүүд анхаарал татна. Анд цайз багш ажилчдынхаа хайр таларх- лыг хүлээсэн энэ хүүхдүүд бол, хүний их эмч Ш. Оюунцэцэгийн удирдлагаар байгуулагдап ажил- лаж байгаа 4«Өсвөрийн эмч» КЛУ- бийн гишүүд билээ. «Өспөрийнч өмч» клубийн ахлагч бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн, «Залгамж: үе» аяны гавштайч, 8-ын «А» ангийн сурагч Ц. Чимэгмаатай уулзахад: -ү Манай клубийн бүрэлдэ- хүүнд бүлэг бүрийн арнун цэв- рийн комиссоос бүрдсэн 25 пио- нер баатарчууд ажилладаг. Бил яг-л нэг ангийнхан шиг Эв найр- тай ажилладаг гэж ярилаа. ”-- МХЗЭ, Ардын боловсролын байгууллагын 60 жилийп ой угтаж «Өсвөрийн эмч» клубийпхан ямар зорилт тавин, хэрхэн ажиллаж байгаа ва? гэвэл -- Бид өдөр бүр гурав гурваа- раа жижүүр хийж, пионер сураг- чид, дотуур байрын ариуп цэвэр соёлжилтод хяналт тавьдаг. Мөн сургмулийн эд. хогшил, социалист өмчийн эс ширхэг бүртэй хэрхэн ДЭЛГЭРҮҮЛЬЕ талбайгаа томсгоп 10 га болгод нарийн ногоо лууван, мантин” жил өнжих сонгино нэм таривд гэж ярилаа. Бид талбайгаар орж “Улаан тугэ-ийн ззэн дөрөвдүгээр брига- дын дарга 5-Ын «А» ангийд су- рагч Ё.Ганболдтой уулзахад: -- Бид ажиллахын зэрэгцээ хөгжилтэй сайхан амарч, ЭБСКурс уулзалт үдэшлэг олныг зохиодог БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баата Лодойхүү гуайтай уулсан (нү зүйл мэдэж авлаа. «Ямар 2 ажилд харнуцлагатай, чин сэтгэ. лээсээ хандах нь чухал» гэсэд баатрын үг бидний сэтгэлд гүн бат үлдсэн юм. Бидний дотор Мөнхтуяа, /Сайнбалр, Эрдэнэчү- луун, Очир-Алмаз гээд ажилсаг хүүхэд олон бий. Манай бригад 86 хүүхэдтэй. Бид төмс хураал байна. “Гурван Өдөр дарзалан уралдааны «Улаан туг» |хадгал- лаа. Манай брнгадынхан ажилсаг. нөхөрсөг, сайн хүүхдүүд шүүгэж ярив. Хөлийн голын хөдөлмөр зуслангийн багачууд ургац өн- дөр, амжилт арвинтай хөдөлмөр соёлын чуулганаа угтаж байна Манай идэвхтэн сурвалжлагч Д. САРАНТУЯА ЭМЧ НАР харьцаж байгааг шалтан «Соёлч, тэргүүний анги» шалгаруулах уралдааныг зарлаж дүгнэдэг. Ариун цэвэр соёлжилтын талаар доголдож яваа сурагчдыг «үйлч- лэх өрөөнд» аячирч үсийг нь эл сах, гутлыг нь тослуулах, товчийг нь хадуулах, хувцсыг нь индүүдэх зэрэг үйлчилгээ хийлгүүлж ариун цэврийг хэрхэн сахихыг зөвлөж байна. Хир буртагтай, алдаа Дутагдал- тай зүйлийг «Зөгий» хэмээх түс- гай сониноор 7 хоног бүр шүүм: хєиллү, засаж сайжруулах арга замыг | залж өгч байна.» Хари! салхиаас «Зөгий» сонин маань 21 хоногт нэг удаа ажиллах боллоо гэж Ц. Чимэгмаяа хэлэв. -- Яагаад тэр билээ? гэхэд -- Бидэнд бичих юм бараг ол- дохгүй болчихлоо. Хүүхдүүд апги танхим өөрсдийнхөө арнуй цэг рийг байнга сайжруулж байна гэл: тэр хэлэв. Анд нөхдийгхөө эрүүл энхийп төлөө сайхап сапаачилта гаргаж байгаа өсгөрийн өмч нар- таа сурлагын амжилт, аз жаргал хүсэн ервєае. Манай идэвхтэй сурвалшлагч Б. БАТБАЯР Улаанбаатар хотын 310 эиидийп 13 дукаар лийн 8-ыт «Гэ ангийн су. рагч, онц сурлагатай, уран гимнастикийл Улсын аварга шалгаруулх тэмцээний хүрэл медальт Ш. Сарангэрэл, зур- гадугаар сургуулийн 3З-ын «В» ангийн онц сурлагатан, , пионер сурагчдын спартаниа- дыг алтац медальт О. Алтлн- туул.нар Говь-алтай аймгийн төвд ирж өөрсдийн спортын уран чадвараар үзүүлэх тог- лолт хийлээ, Эй хант уггү1)111111 У ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ - АВХААЛЖ Л АВЬЯАС БИЛЭГ -УР АДВАР га 11111113 АН. ЧАДВАР (Баруун гараас) Говь- алтай аймгийн төвийл 8 жи ЛИЙН сургуулийн тапдугаар апгийн сурагч, онц сурлагд- тан, пиопсрийнц бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Д. Амгалан, ОНЦ сурлагатан Н. Диймаа нар МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойг угтаж (сурлага ходөл- мөртөө их амжилт гаргаж байна. Ж. ГОМБЫН авсан гэрэл зураг цц07011111221 соо555 ооооооОоЛФ хиохлсоу яЛЛ5 25 ххххХХхухсхАу«АЬАсСх5Х соо 0 й 7) 9) сох өспөР ҮВИЙНХННН ОРОС ХЭЛНИЙ БОЛОНСРОЛД цам 81015 1) ай Ши Игра посторосна на соревпова- цилх -- копкурсах, Она предна- значена для учашихся от 5-х до 10-х классон и способструет путем раавлечений лучше научать н ус- ваивать русский язьш, В каждую команду, состолшцую из 6-ти человск, могут гходить учашисся из одиого класса. Реблта сами должны ньбрать себе капи- тана. Остальпые ученики, тоёсть «болелыцик!», не должны быть пассилнымн,.. Они могут принять участис й художестпенпой самодея- тельцости, в специальпом копнур- сё для «болельтикоп», «Болель- шини» тоже будут припосить оч- юии, монечно, они дДолжийл «бо- леть» за спою команду и мораль- по поддерживать ее, В начестве жюри можно триг- ласить учителей русского языга, сопетских специалистов работаю- ших т раалчных органиаациях, опп могут Ч проконсультировать комапды, Ведуший --учительрусс- ного Язына. В данпом методическом унааа- пин тпредлагаїютси типовые кон- нурсы-- соревнопанйял для7--48 влассов. Проводить их моЖно в школьном спортивном зале. И тан, на плошалку вьїзывают- ся двё номянды (для музьнально- го оформлетил молгпо использопать школьпыНй арнестр) 1, Копкпурс пнапынастся «При- петствие комаид н капитвиов», Он не должен Оцепиваться ясюри. Но по тому кан команды выйїїдут, с цаким насторсиием--будсет видїа М степёнь Их поДдготоВвлен- лости н желанпе победить, В при- ветстпий должна быть отрашена идея соревиованил, ради чего ре» бята готовились ин собрались 8 ттом салс. Ноннурс может быть | представлен в виде номпозицин или в. каном-либо другом виде. Ёго продолиштельпость полторы---ДвВеё мипуты. | 2. «Вопросы н отвсты». Б зтом ноннурсе могут участ- вовать по пять или по три челопвё- Ка от каисдой номанды, кроме на- Томанды выстраиваютсл Друг против друга н по очереди эсжэй “УнчААИАВАБЛБОЙХЛҮАЙД Л ОЯЯВДЯ Үс ОСЛҮрТ: өдйВГаХАВАДОС хуу Алга 2АЛРИЛРСЯРЖМЖЛЫГ/ КоЧОҮСОНИЯОВЯДЭС лг Л2 2228 рцгйєн! Мопгол телепизийн топ вахир- гаанаас сүүлийп ихилүүдэд ерон- хий боловсролын сургуулийн су» рїгчдын дунд «Мы поёдем п Ар- тєн» телс-ноннурс зохион лпуул- даг болсоп нь оспор үеийнхїий орос хэлний боловсролд зохих үр нөлөө үзүүлж байн, Түүнчилэн мапай сопинд ирдэг олон захидалд, «Мы поедем п Ар- тєн» теле-иойпурст пап, болтгэх тухай болон бүлэг салаапы дунд «Ми изучасм руссний лаыц» гө сөп сэдвээр маргаан тэмцээн яруу» лах талаар зөплөлгөө өгио үү? гэсэн. уншигчдын хүсэлтийн лагуу аоплолтийн топ телепиїлийн мерги- тилтан Н,А,Трипиипий бичеэн зон» лолгоог энд дугаартаа пийтэллэээ, Монгол, зөвлөлтийн найрамдлын уламшлалт сарын ажлын үсар гч аорлолтоог ашиглан «Бид их Ло- їїний хэлийг сурч байна», «Бид орос хэл сурч бийиа», «Мы поё- лем в Артби» зорог содовт шийл зохиож, хэн яаж оролцсоноо Сод» пиндоо бичээрэй, «ПИОИЕРИЙН ҮНЭН» СОНИ- ны зөвлөл Нийлэг ирцрцл2-1ы1Тьтпс0000ээеттттэоээЭүрЭрутоүтжд « НЫ. 10В0РИМ 10-РУССЦИЙ » ИЛ ц Я РУССКИЙ БЫ. ВЫУЧИЛ... » рантера вам в пем ираплтсл7 8) Как вы ДУумаете--40 начинается Родипаэ?7 н) Нто скульп тор памятиниа хүхэ Натору в столице иашей ро- ) ассналсите 21112 торё. 00 зтом скульт Вопросы к а зтому ноннурсу иа- До подбирать так, чтобы онн пахо- дились Ю раминах школь раммы, 3 Бсулгы чегө 8. ““Меткне охотиики», Вызываются по одному участ- МИНУ то каждой комапды, Им предлагаетсл из лука цораанть цель, Цель,- тоздушный шарик, Но этот шарик держит в лапах заяц, Другой шарик держит в бу- бах волн. Нопечио, залц Но волк нарисованы на толстом картоно, “Охотнин» поравив цель-- шарин (с определенного расстояния) бе- рет билет с вопросом, который был положен в шарин. а) Макуто пользу и какой вред в8 житотном мире припосят волни7 Поналгите попадки волка. 6) Назопите мульфильмы с участнем зайца. Нроме «Ну, по- год». Покажите повадии зайца, 4. 1Кюри подводит итоги кон- курса «Вопросы ни ответы», 5. Художественпая самоделтель- ность одной из команд. Порядок может устанойливать ведутций по согласованню с капи- таном. 6. Жюри подводит итоги кон- курса «Моеткие охотпиии», 7. «Веселые старты», В этом нонкурсе могут принять участие один, два или трн челопеё- на от калдой командыг. У старта лежит басиетбольпцый мяч, Повистку велушего участник берет мяч н белит к єкорозине» огибая при зтом устапавленные: пять или шесть флажков, Затем, бросив в «корзину» мяч (попасть надо обязательпо), он должен вер- нуться с ним тєм їе путем, старту. На старта лежат билеты (стольно снольНо участийкав С0- ревпования) с тенстами: на русс- ном и мопгольсиом язынах (по одиому предложепию). Участипн должен перевести с русского нє монгольсний и с монгольского на. руссний, Бедуший по секундомеру зассе- каст время. Тенсты ДЛЯ этого коннурса должны придумать педагогн в 2а- “виснМости от ТОГО, НАМНё нлїССсЫ. соревнуются, Побеждаст | тот, нто быстрес и точнёе выполнит Все условил ноннурса. өтом кнопнурсе: в моно и овать не только бас- ї чи роликовые ноньни, БҮӨЭЭ с шайбай и тл, “7-8, Конкурс иапитанон, Напитанам предлагается: «00Л0- ».-в “носмическом» Морабле Нан будут вести себя иапитаны в услошинх «иснссомости», нан онт будут передпигатьсл, что их ждет п “досмосе»?7... Музынанты могут дать иллюаию полета, По комай- Де ведушего носмопайты «при- аёмлтотсл», И рот -- пептпе ин тертио. Вопрос: «Вашё ошушение от полета7» ломочь со09- Что вы видели из «носмоса1» В этом кнонкурсв у ребят эела- тельно обиаружить фаштааню, иаб- тюдательпость, находчирость, оСТ- роумие, гражданствениость, 9) Ийюри подводит: итоги нон- курса «Веселые старты». 10) «Художиин ин поэт». Вьызыгаютсл от наждой коман- ДЫ по дДяа участинкна, умсгоших рисовать и писать стихи, Необхо- ДимО сделать рисупон и к нему написать четвсростишине на русс- ком или монгольсном язынс. Тема (условцо), «Наше счастливое детст- во», «“Художиин» должен кратко “(пе болсс 1 мин.) рассназать 0 своём рисуннес, а «поэт» прочн- тать своё четверостишие. (На ри- сунок и стихи участиинам дается 80 мин.) 11) «Расскаа с продолжением». Участвуют только капитаны 10- манд. Ведуший начилает импро- визированный рассназ, затем про- долтает капитан номанды Мо1, По команде ведушего капитан комат- ды 91 заканчиваст расснай, а ка- питан номанды Мэ2 сразу продол- жаст рассназ и развиваст тему импровизироганпого рассназа и т. д. (Время устанавливаёт. вёдДу- ший). 12. 7Киюри подводит нтоги кон- нурса «Конкурс напитанов».. 18) «Зиаете ли вы, что...» Участвует один человек из И0- манды, кроме капитана. 8В эзтом копнурсе . предлагаются реблтам картины известцЦых монгольских художинковн. Наждый участпик конкурса должен рассназать о ху- дожинце данпой картипы, об идєє картины, когда была напислана, в каних услопиях, слопом їсе. что ему известно 0 художиине и событип, которые оп изобразил на картине, Каждый участийн коппурса ряссказывает 06 одпой картниие. (На расснаа отпуснаетсл строго 2 мипуты). 14) «Спортивный телекомшмсни- татор». 2 Учлиствуют тольно капптаны но- манд. На «стадон» | вылынаютсл участийни спортипных состлааний. 8) вольипя борьба, 0) пацнональпал борьбл, в) спортивнналя гимиастина, г) боксеры. Мапнитаны, по жрсбию, полу- чают помера того пида. спорта, , котарый, по усл оїлм нонкурса, “долшиы памментиропвать. На пло- цадну («Стадиоп») выходлт те частийни, цомера ноторых полу- НЛИ НАЛИТАНЫ, 222) мө Кандое спортивпос ррыступлс. пие и номмептарий должеп должатьсл ровио две минуты. Примечайие: Для өтого иомнур- са аал должеп быть радиофициро- ра, про- 15) Ийоюри подпводит итоги иои- нурса «Художиин я поэт», 16) «Загадаа--шутиа». Участруст ОДИН ИЗ чЛЄПОВ нО- манды. Художлпин предлагает олип из фрагментов своёго шуточиого рисупиа на шиольптую тєму (сам рисупоц предварительйо занрыт листом бумаги). Учлстниин конкурса должст до- мыслить, угадать или остроумно предугадать этот рисупон в целом Расснапать 0 пафаптазированпом рисунке, (Продолжительпость расс- наза 1,5 мипуты). В этом шуточиом ноцкурсес у ребят желательпо обиаружить ост- роумие, находчивость, фантааию, юмор, способиость быстро ин весс- ло реагировать на самые нсоши- данные, порой невероятиыев явлс: НиЯ. 17) Яйюрни подводит итсги нон- нурсов «Расскаа с продолжепием » н «Зипете ли вм, что. ,.» . 18) «Творчество болельшиков» . Каждаля номапйда должиа иаго- товить одии шуточный суплсиир для победителя. 7Келательно, что- бы в этом супенире было сочста- ние логики и їомора. Ёстестпенно, что этот сувсинийр долисешн быть симполическим, На изготовленпе сунепира дасет- сл 45 минут. Одипн из болсльш!и- ков должен давать поясиеийл (1! минута), 19) 7Мюри подпродит итоги нон- нурсов «Спортивный теленоммен- татор» и «Загадна--шутна». 20) Худотествентая тельность. єсамолси- Каждый коллектив участийнов ДОЛжЖен ПОДГОТОПИТЬ ХУДОЖеЕСТРС!- ный номер (песии, стихи, танцы расскааы, паптомпма нт. Дд) (Продолисительпость номера ие болсе 3-х минут). 21) 1Кюри подводит итоги кон- нурсов «Тпбрчество болельшикоп» н «Худошестпениая самоделтель- ность». 22) Председатель япюри под- водит обшие нтогн, обьявлнет п0- бедителл и вручает призы, “Суох ооо ХХ ОО... ОХЧХХХХМ хэ Маасаи Рмльсний (Зорлолтий МӨӨГХӨН маан ШНШН бснбэт Миний хүү, хоёр нарийхац хөлтэй мөөгхөн юм. Миний хүү, өнөөдөр анх улаа сургуульд явж бьйна, Үзэгний сав, барьдаг цүнх, цэнхэр костюмхан Үнэхээр ер бусын болоод дахин ер давтагдашгүй, «Ээж, .» гэсэн айхны авна, эхөрсэн ьяхны уйлаан 4лЛ Хархан, шархан, хонгорхон үстний урсгалд Хаалга алхахдаа төр Бєриг Бууж ч, итгэлтэй байлаа. Хаалга үүд хяагдаж би гудамжнид үлллээ, Хьа иэгэйтэй Хонхны дуу эжингэнэна. Халааснаасаа. би паширос тамхн гаргаж Хатуу чанд жижүүрээс сэрэмжлэн байльл. Моогхөн шигээ би тун ч нх балр ЭРЭЭН, Мөнлт шигээ бн, бага жаахан санаг, Эрдэм Нын Эрин зууны тэртээх ирээдүйн ях шалаа ол! Эрс шулуун өсөж Өөндий| Залуу БОЛ хараал! Эргэн тойрны бүхнээ яруу тод харж ЗЕГҮҮн ДИЙН ХЭ хөдөлмөрөөр бадран цогцолсон мээс эрхэм дазд ох болсон гавар нутаг ан жїїгүүрээр улам улам өндөрт тэмүүлсэн Галтай манай цэцийн тэнгэр хэс зарн, үе! , Бицхал минь! Би чамтай өнөө зэрө бургуулайн сандалд сууж, сурагчийн ширээмээ дэвтэр Дэлгэй Дэргэдах хүүхдийн боөр цуруунаас түлхэхсэн Урьд эртийн цагт Менарт, ГЁте, Гораций Үүрдийн аугаа тоглоом, мөн л ийм байсан биаэ| Гэтэл надьд одоо оройтож, двидүү оройтож! Гэнэхэн хонгор үр минь! Чамд бол оройтоогүй байна. Өчнөөн олон гарнгаас хамгийн сайхан нь. гэж тангарасльм “Өнгөт манай энэ орчлонд уран бүтээлээс илүүтэй Хамгийн их зовлон, хамгийн их жаргал Хаа ч байхгүйг чи, өсөнс өндийгөөд мэдэх болно. Ингэж болож байтал хананы дээд талаас Бйнэлилиииилиийн Эг ж-т-штстэта золлолтийн зохиолчдын ВБүтээлзэй гаараа түүний зүг аааца. Надл хүү нчиж яах ч учраа олохгүй дөн- дөгиэн сандчина. Тэгээд халууцсанц хүн болж эрэг дээр сэрүүцэнс суугаа дүр үзүүлэхээр шийдсан юм. Нааал хүү саравчтай малгай» таа авч хөлөрсөн хүннй байртай хацар нүүрааз сэвэж хиймэл дүр үзүүллээ. Салхи гэн гэнэтхэн сө» вэлчэнс санчнг үсээр нь наадсанаа УУрга дэгээгий нь хийсгээд явчи- хав, Жаал хүү уурга дэгээнийхээ хойноос санаа алдан явах гэтэл зүрх хүрсэнгүй, Охин түүний хо- Дөлгөөн болгоныг холоос аншж байн, Эцэгтэйгэа хоёул. ниээлдэн хөхөрснөө эцэг нь үг хэлэв болол- той өнгийн харж чимээ алдрав, "Тэгтэл охин ус руу шумбан орж эргнйн зүг сэллэа. Харсаар байтал төр охнн хийсэн унасан уурга Дэ- гөзгий нь хаман авчихаад буцаад завь руугаа сэлэв, М(аал хүүгийн Уур омог дүрэлзэж эгц эрэг ДЭ9- рэөс түүдэг нг юм өнхрөн ус руу орлоо. -- Хөөе, нааш өг! Энэ чинь мн- НИЙ юм гэн: хэлээд охины гараас тэр барьж арлав, ил байна. « АЙМХАЙ ЖААЛ (ӨГҮҮЛЛЭГ) Энэ явдал Крымд болсон юм. Явуулын нэг жаал хүү далайд очин загас барихаар уурга дэгэг- гээ аваад гарчээ. Тэрүүхэн хавьд хальтиргаатай, цавчим эрэг байв. -- Ав ав, таных байлгүй хэнийх Мничурин, Панлов, Маркс, Менделееп, ( мээд Абу уруудан гулсан орт байх вэ? Надад уурга дэгаэний Манай төрөлх их багш, манай Лепний багш Ф ирснээ доош харж хөл дорхи хурц хэрэг огтхон ч байхгүй. Би зү- Мишээн: харж, намайг ширтэн байлаа. ЭНДОРЖ Ї ирмэгтэй том чулууг үзээд айжээ. гээр л чамайг лаж бууж ирэх нь 3 Орос хэлнээс орчуулсан М. ЦЭД Зогссон газраасаа хөлоө ч ХӨДӨЛ. вэ? гэж албаар ингэсэн Мо гэж тос чадахгүй хөшөө мэт болов. охин ажиг ч үгүй өгүүлэв, ОРОС АХ ЄНАР Дээшээ ч-үгүй, доошоо. ч үгүй чанар! | тэндээ дЭНЖигнНЭН байв. "Тэгээд -- Чи намайг бууж ирнэ гэж Орос хүнийг Олны заяаг хув 15 р 2) ч на " халсуудаа байгаа ургаа бутнаас ЛЖ Мэдсэн юм бэ? гэж жаал хүү Ах нар гэж Одонд хүргэсэн НЭЭ лэл гэрэлтсэн Харанхуйг халис Бурангуйг- ллсап гайхан асуулаа. Хүүхдүүд бид зуурч амьсгал авахаас айн явган Х жүндэтгэдэг юм. Ах нарынхаа ХОдалэиэ ад шУВЧН усаУЫн -- Аав надад зааж өгсөн юм. Хүүхэд бүхний Үйлс төгв Алдрыг бахдал харагдав үүнтэй ЗҮЛВЭЭ 8 ШИВ Тэр хүү үнэхээр лймхай юм бол Хүсэж лууриах Үнэний баатрууд, Яруу пайргийн мө зҮнж сууж а8ЧнЧЛ6 сар уй харамч байж тяарна. Аймхай хүн Хяйморь золбоо Хайрлах Хир ШаННИЙДИ 2: ха ч бай аав » А мих! Хүнч сайхан сөтгэл ан хүүгийн хөдөлгоон бүрийг алсаас ЭВЛсан ын Хад зашЭудДЛУГЦ Ороо ШЭНЬ Газар дээр дуулья ажинс айж байгааг нь мэдэв. Тэр й Октлбрийн тулаг Тусч гайхам итгэл Н.ӨЛЗИЙБАТ Хим элгээ хөштөл инзэжс Орчуулсан Г. НЯМАА Орчдонд түгээж Орос ах яарын 125 хуруу: - БИВэллгиэг201-22222:24-22-2128 0 255) 2: 2 2 1) Тугэснрэочетгураарслсдарчианөхөрөөөэрэрүри эрасжионитөрсиөренарлөавагжаварваг 22:27--:--:.. Байгаль хаттайлах сард гэсэп харцаар харнулиа "зөлсийн | бүхээги г 7 үхээгийг зөөлөт Эд Ваага-наага, ва-аа, на. буулгах аргыг болопсруулжаэ очих ёстой гааарт, ш0:40833Й Хүүхдүүд уралдааны даага эр- гэх мэт зэрэг дэгдан, мэлхий- хүүлийн орлилдож буй сон- луул тийш одлоо. Тэднийг очи- Ход сайхь мэлхийгүүд чир чи- тмээгүй болжээ, -- Эйээхэн хавьд ло хашии- ралдаад байсан, яачихаа аа? -- Хөөе. памгийн погооц чи хаала байна? -- Намаг хатмээ! СПондуу- лууд хуурай болсон байпа. Тэд хаяв нэгтээ шалбааг, иунан өрөлдөлтай харагдана. -- Яах вэ? Эдэнд яа тус- -- Тагье| Шинэ намаг бай- гуултя! 7 аеож хүргэс| Хариц яаж арал- “2 Чих вэ? -2-0т- Шуудайд хийгээд үүрээд 70 ЯВУЯ| -- Устай торконд хийгээд ЁР лээд аваачыл| Чи ГЭЛ “7 санал лаа, Бие Эхлээд пуужин хоорно.ГПуу- Ч 1 “биеэс өвсөн ээ сүрээ л со. ин, «ойг» хөлгийг барьг- ӨӨ НАЬ22Ч Л Оюунбад- оцгоо! Оюун- цаалбал хоёр зуун метрийн Ой. : “балрах хэлэв” 29:27 ондорт хүргээд салах юм.ХӨ- салУСЛаАГИЙН дарга - бүлүүн Ч -о-- Үгүй (ва, өэдинйг Зүүн лөг түүнээс салмагц өөрөөсөө юэ Өд зэл ё6 и Өгч жипгаа дэвндэг хос далавч гарган, сайхан элхий- | (8! дээ, луу! раа лабораториос өгөх удирдла. мн Ойд иүссин, асуув. Хү- | зуны турш хнїїсэй гаар ааасан цаг тийш нисэх : . Р : БЭ ажлын үр дүн соний богоод Мөн автомат удирдла- То.Хичдээн молхий авчиран. 0 хүү залуу тех- Пуужин аагна- гай шүхрийй тусламнстайгаар юирлхгүй. боллоо доо д суралпдаг, олоп аваөлөн буух ї0м, Аппарат йхан | газар вэ? Хул буумагц | хаалга нь онгойж, - ИйнИЙ орон байлд гэц-0 түүнд суулгасан пмьтад гарах гээл, Мэлхийпнүүд, ХОВД, хамар Онолын хувьд яг таг тооцоолс- ны дараа багш параасаа зөл- шөөрөл апч, зохих материалыг бүрдүүлэн, хийх ажилдаа.ар- сон нь зөвхөн ана зуны амрал- тын хугацаа. юм. Түүнд зуслан- гийн найвууд нь тусалжээ . -- Япцгаая| Лабораторидаа очицгоод| Оюунбадрахын заав- ряар хүүхүүд зуслангийн зүг хөдлөв. | Лабораторн гэдэг нь зуслангийн аахиргаа буюу энд юминл бүр ажилчдаа зусланд хөөрөхийг тэд харш, сойир- хїн бодсоноор ямар цэг амьд амьтдыг зөөгч пуушжилгийл тус- Чийгэтэл тэр амьтад нь мэл- хийнүүд болов. Оюунбадрах: яарч байжээ. Тэр бүх зүйл хэрхэн эхэлж, хэрхэн дуусахыг хэн хүнээс илүү: тод харл байв. гааар буугч аппаратаа салгана, Буугч аппарат буюу бүхээг тус» учиртай билээ: Өнө бүхэй нь ямар ч аороо- гүй болсныг апуслапгийнхаш гу- рап хоногийн дараа үзжээ, Тор өглөө. хүмүүд гурван хэсэг болон яйлаа, Үүнд изг хэсэг - нь мөлхийнүүд бүхий хатсал судагт, (хоёрдахь хэсэг йь хаввалала «омбипатад жавдэв. |) нь пуужин хөөрөх, сэх, буугч аппарат салах, шү- хэр .задрах явцыг хари болох өндөр газар очицгоожэо, Гу- рав дахь хэсэт рүү голдуу настнууд дуран аваад явжээ. Найман даг 02 минут. Пуушин хатсан судгаас хооөр- лөө, Хүмүүсийн харц, дүрап- гийн хараа бүгд дээшээ. Хөлөг салав. Салуутаа зүүн зүг эр- гэж, эгээ Лохуп цагаан шувуу шиг жнгүүрээ дэвэн нисэх пв өчүүхэн 8 дотор байгаагаас зайлахгүй гаргадаг хоёр ламны удирд- ХАЛагдаа: Сэтгэл зан дОГдолЛ- Хүүхдүүд ийнхүү лрилцаад, агаас зохион бүтээх авьнас сон. хүмүүс, хэнийг ч зөв- тал тал тийш эрэлд гарцгаав. сонирхолтой хүүхдүүдэд бориу- тшөөрөл өгөөгүй байхад ХүуХ, Санаснаас мөлхийнүүд хол бай- лан байгуулсан, сүрхий сайп намаг шиш шуугилдан гүйц- сангүй. Үнхээр иэг блцхап тоног төхөөрөмжтэй” бицхан галз, Гэвч ВЦо урьдчи- шаг Г лотор бие бисийн дээр дархны газар юм, Чухамдаа шар очсон « шүс одох, аврак шавааралдан байлаа. Нүлган энд юу болн байдгийг томчуул БРВСУСНГЦЕС2 бусад тш» хам- эвэрлэг бие Нь хагар тустлал төдийлөн анзаарахгүй. Харин гийн сонирхолтой үйл явдлыг үсэн, чадсангүй. хуурайсал, том дараргар ам нь ношит экил зуслангийн хаалтын : Дагжаад, тусламж эрэх мэт баяраар хүүхдүүдийнхээ бү- БЭ олон ЯАцАЦсЭн дээгүүр тээсэн. пуужин, нисэх аагнар р удаа тойрохдоо ал хан доошлоод буугч аппаратаа салгажээ. Аппарат тооцоолсон лах вэ? хОЛтой тэмцээн үзэцгээсэн (їн- 2 -- Ус зоож, өндэхийп доп- лоэ, “Энэ зуны хувьд улам ч оидорт ув улаан шүхрээ дэл- : нуудад асгал. гайхмаар шинэ соини зүйл үзэж бит доошилсоор нх намаг болох байв, Тэр: нь. Оюунбадра- үхий нов иогоон довон дунд алгуурхан газардав. Хамгийн | түрүүнд - аппарат р гүйн, Би ч дэмий хэрэг| Тэр 3 3 ” ХУЛ в хсүй хонхорт ламжтайгаар Нэг байриаас ие- НЭлүс хүн бол Оюунбадрахын намаг бий| Тэнд эднийг гөӨод хүргэх туршилт байлаа. пайз Сонинбилэг юм, Алпаратын хаалга автома- таар очгоймагц мэлхийнүүд, лЛмархан хогжилтай 4 гарсныг Сонвибилэг л Үзэж | зургийг нь авч, дууг соронзон | ЛЭГТ ХУПаАН ЯНЧ ОмжСаг, би- Цомөөрөө ирсэн үү? -- Өлий | хөөрхий, өдөө Ч Нь. ногоорсоП | намаг 3 адАВ анг мон : валгалдгаана. Тэд хүүхдүүдэ, баярласнаа илэрхийлах” мал ыг Үүсчлц тоглопо, | Т 1 Т - ДГМПБ-ын Төв: Зөв | 38 дахь жилдээ Ф0М207(1722) Ф 1981 оны афаёдушар сафын 14 ХОВДЫН ПИОНЕРҮҮД УРГАЦ шгаэ. ОПЕРАЦИД МХЗЭ-ийн 80 жилийн өй угтсан «Пионерийн үнэл» сонины нэрэмжит «Ургац» операцид Ховд аймгийн Ховд сумын 8 жилийн сургуулийн хамт олон идэвхтэй оролц- Багш сурагчдын хүчээр 50 т өвс хадаж, нэгдэлдээ тушаасны гадна сургууль 0,6 га талбайд төмс тарьж сая- Хан 8 т төмс хурааж авлаа. Үүлийг байрны сурагчдын хоолонд хэрэглэх ба ингэснээр бүх нийтийг хамран сур- гах фондод 6000 төгрөгийн орлого орууллаа. Мөн долдугаар ангиудын Дунд Өндөр ургацын өдөр зохиоц явуулж, ногоочин ах нартаа 6 тойн төмс, сонгино хурааж өглөө, Эдгээр ажилд багш Х. Минуар, Х. Шотха болон 8-ын «А» ангийн сурагчид идэвхтэй оролцлоо.. Багш Х. ШИЛДЕБАЙ, ЦАХИЛГААНААР ИРСЭН МЭДЭЭ МХЗЭ-ийн 60 жилийц ой угтсан ч Пионерийн үнэн» сонины нэрэм- жит «Ургїц» операцид Дорпод аймгийн Чойбалсан сумын 8 жи- лийп сургуулийн пионер сурагчид идэвхтэй оролцож байна. «Ургац» операцийнхХан сумын ногооны тал- . байгаас 6 тонд ногоон тэжээлийн хаягдал түүж ургацын комисст тушаалаа. Сумын ургац хураалтад тусалж хоёр өдөрт 9топи 620 кг ЭВЛЭЛИЙН ОЙ Нийслэлийн 10 жилийн 47 ду- таар дунд сургууль МХЗЭ-ийн 60 жилийн ой угтаж олон торлийн ажил зохиож байна. Тус сургуулийн ахлах ангийн ХЗЭ-ийн гишүүн сурагчдын дунд «МХЗЭ-ийг хэн сайп мэдэх вэ?» зохион бичлэгийн уралдаан зар- лаж дүгнэлээ. Мөн МХЗЭ-ийн 60 жилийн пэрэмжлит урлагийн үзлэг болж 10-ын «Гэ, 9-ийн «Д», 10- ын «Б» ангийн ХЗЭ-ийн гишүүн төмс хураав. Энэ ажилд бтийр «Б», 8-ын «А» ангиуд идэвхтэй оролцож, - бусад анги бүлгээ Ххо- шуучлав. Пионерийн хянах пост төмсний талбайд ажиллаж 286 нг хаягдал төмс олж илрүүллээ. Пионерийн ахлах удирдагч ЭНХТУЯА МАНАЙ СУРГУУЛЬД сурагчид идэвхтэй оролцлоо, Энэ урлагийн үзлэгээр 8-ын «Ав» ан- гийн сурагч Лхагвасүрэн, 7-гийн «А» ангийн сурагч Гантомор, 6- гийн «А» ангийн сурагч Базарраг- чаа, 5-ын «Б» ангийн сурагч Тика 10:ын «Бэ» ангийн сурагч Мөнхсү- рэн, 4ийн «А» ангийн сурагч Дэнсмаа нар дуу бүжиг, уран унш- лагын сургуулийн аварга боллоо. Гавшгай сурвалжлагч 3. МЯГМАРСҮРЭН «ДӨЛ» ТОГЛОЛТ «Дөл» тоглолт МХЗЭ-ийн 60 жн- дийн ойн өмнөхөн боллоо. Энэ удаагийн тоглолтонд 1850 пионер сурагч хамарсан 6 баг оролцож "Ажилчны районы 10 жилийн 41 “дүгээр сургуулийн баг бүх дасгал үзүүлэлтээрээ шалгарч нэгдүгээр байр, “Сүхбаатарын районы 10 жилийн гуравдугаар сургууль хоёрдугаар байр, Октябрийн райо- ны 10 жилийн 18 дугаар сургууль 111 байр эзлэв. Хотын пнонерийн зөвлөлийн ажилтан Д. ЛХАГВАДОРЖ. 1921 оны 11 дүгээр сарын 5-нд Моснва хотноо Монгол Ард Улс, Зөв- лөлт Соцналист Бүгд Найрямдах Хол- боот Орос Улсын хооронд найрамдалт харилцаа тогтбох тухай анхны хэлэл- цээрт тарын үсэт зурсан юм Мопгол-Зөвлөлтийн найрамдалын энэ хэлэлцээрээр Зөвлөлт Орос Ул- сын Засгийн газар нь манай Монгол улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг хүлээн зөвшөөрч, монголын нутагт байсан хавнт Орос улсын-өмч, зарим эд хөрөнгийг Монголын ард түманд үнэ төлбөргүй бүрмөсөн шил- жүүлсний гадна хаант засгаас мон- голд хүчээр тулган байгуулсан эдийв засгийн онц эрхийг хүчингүй болгож, манай орны эдийн засаг, хөдөлмөрчий ард олны аж байдал, соёлын түвшилгт дээшлүүлэх зорилгоор нэг сая руб- лийн ззал олгохоор шийдвэрлэсэн байна. Энэхүү түүхт хэлэлцээр нь монголын ард түмний эрх ашиг, с0- нирхолд бүрэн нийцсэн бөгөөд манай улсын түүхэнд нх гүрэнтэй байгуул- сан айхны тэгш эрхтэй хэлэлцээр байв. Найрамдлын хэлэлцээрт гарын үсэг зурсан тар өдөр дэлхийн ходол- мөрчдийн их багш В,И. Леини Мои- толын төлөөлөгчдийг найрсгаар хү- лээц авч Шинэ Монгол улсын хөгж- лийн хэтийн төлөвтэй холбогдуулай үнэтэй чухал зөвлөлгөөн Өгч, В. И. Леєпинтэй уулзсан төлөөлөгчдийн ги- шгүүн Б. Цэрэндоржийн тэмдэглэснээр «Манай хоёр улс хойшид улсын ху- виар, айл зэргэлдээ. нөхрийн хувнар ах дүүгийн адил найрамдан лвбаас зохино» гэж сургажээ. Монгол-Зөрлөлтийп анхны хэлэл- цээрийн үзэл санаа 1936, 1946, 1966 оны гэрээ хэлэлцээр болон бусад баримт бичигт улам гүнзгийрэн хөгж- сөн юм. 1936 оны гуравдугаар сарын 12-нд Улаанбаатар хотиоо БНМАУ, ЗСБН ХУ-ын хооронд харилцан туслалцах протокол гэрээг байгуулсан бөгөөд знэ гэрээгээр хоёр улсын аль нэгийг буюу хоёуланг нь гуравдахь орны зүгээс цэрэглэн довтлох аюул тулгар- вал бие биедээ бүх талын тусламж, түүний дотор цэргийн тусламж үзүү: лэх үүрэг авсьн билээ. 1936 оны про- токол гэрээ нь манай улсын тусгаар тогтнолыг бэхжүүлэх, монголын ард ТҮҮХТ ГЭРЭЭ ХЭЛЭЛЦЭЭРҮҮД түмний хувьсгалт ололтыг хамгаалах, Алс Дорнодод энх тийвныг сахан хамгаалахад чухал ач холбогдолтой болсон юм. 1939 онд манай орны нутаг дэвсгэрт Халх голын орчмоор цөмрөл орж ирсэн японы милїтарис- туудын: эсрэг тэмцэлд ЗХУ пюотоко- лоор хүлээсэн үүргийн дагуу БНМАУ- ын төрийн тусгаар тогтнол, газар нутгийн бүрэн бүтэн байдлыг хам- гаалт. Монголын ард түмэнд царгийн тусламж: үзүүлсэн юм. Москва хотноо 1946 оны хоёрду- таар сарын 27-нд гарылт үсэг зурсап найрамдал, харилцан тусльлцах гэрээ, эдийн засаг. соёлын талаар хамтрай ажиллах тухай хэлэлцээр нь манай хоёр орны ах дүүгийн найрамдалт харилцаанд шинэ үс шат болсон бө- гөод уламжлалт харилцааг пїтэ шинэ агуулгахр баянгуулсан юм. Улс орон» доо социалиамын үндэс байгуулах манай нам, ард түмпий түүхэн зорил- тыг хэрэгжсүүүлэхэд 1046 оны гэрээ, хэлэлцээрийн дагуу ЗХУ-ын үзүүлсэн техник эдийн Зїйсаг)| санхүү мэргэ- игнлтМИЙ, тусламж маш чухал хүчин зүйл болсон юм. 1946 оны пайрамдал харилцан туслалцах тухай гэрэл нь манай орны гадаад байдлын бэхжилт, олон улсын нар хүндийн ёсолтол асар их үүрэг гүйцэтгэж, БНМАУ-д социл- лизм байгуулах олон улсын таатай нөхцөлийг бүрдүүлсэн юм, 19606 оны пзгдүгээр сард ЗХУКН-ын Төв Хо- рооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга пөхөр Л. И. Брежиев тэргүүтэй! ЗХУ- ын нам, васгийн толоолөогчид манай оронд албан ёсны нөхөрсөт айлчлал хийх үеэр БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хоо- рондын найрамдал хамтын ажилла- гааны болон харилцай туслах тухай Гэрээид гарын үсэг зурав, О!ї гэрээ мопгол-зөвлөлтийн ах дүүгийн най- рамдлыг цаашид хөгжүүлэн бэхжүү- лэх, улс төр, эдийн засаг, соёлын болон бусьд салбарын хамтын ажил- лагааг өргөжүүлэх, БНМАУ-ын хөпк- лийн хурдацыг улам нэмэгдүүлэх шинэ сайхан боломжийг иззсэн юм, Нийгмийн ухааны Институтийн ажилтан Л. МЭНДСАИХАН Нийслэлийн 10 жилийн 23 дугаар сургуульд багшилдаг зовлөлтийц багш нарын 10 гаруй нь БИМЛУ-ын Л ЗУРАГ ДЭЭР: Зовлолтийн мэргэжилтэй багш, ВИМАУ-ын Ардын Гэгээр лийн тэргүүний ажилтан Зол Ива ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮНИЙ АЧ ТУС: 2: рдын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан лол хүртсэн юм, новна орос хэлний хичээл заал: байгаа нь С. БОДООШИЙН оесан гарад зураг Ипонерийн бүтээлч үйлс “ЭХ ОРНЫ НАМАР, ХҮҮХДИЙН ТУС даа... Архангай аймгаас сурагч Тэгш” үчгэж бичхээ. Үнэхээр, намар-йх ажлын улн- род юм. Хүн бүхэн, хүүхэд болгон эмэ их ажилд гар бие оролцон ту- салж байна. Манай сонины редак- цид ёдөр болгон ирдэг олол арван захидалд намрын ажлын АМЖИЛТ илтгэс:а шӨөрүүд дурайна. Хаанахын аль сургууль, анги, бүлэг, хэн гэдэг сурагч ямар аж- жилт гаргав?... СҮХБААТАР аймгийн Мөнх- хаан сумын 8 жилийн сургуулийн пионер сурагчид зун, намрын аж- язар 32613 литр сүү сааж, цз- гаан ндээ 812 кг, цөцгийн тос 416 кг-ийг боловсруулжээ. Мөн 9 худаг, 6 хашаа барьж засварлан 214 эмнэг сургажээ. Малын тэ- шээлд зориулан шимт тэжээл зос- дой 296 кг, даршилсан ногоо 891 кг. хадлан 45 тонн, сүүнд агша2- сан будаа 88 кг-ийг бэлтгэж тус сумын «Гайхамшигт» нэгдлийн захиргаанд хүлээлгэн өглөө. Манай сургуулийн нийт сурзг- чид 1981 оны хавар, зун, намрын ажлаар бүгд 48890 төгрөгийн аж- лыг нэгдэл нийгэмдээ хийлээ Энэ ажилд 8-ын «Бэ», «А» ангийнсу- рагч Б. Мөлхөө, Ч. Ганболд О Өлзий, 7-гийн «А» ангийн сурагч А.Баярсайхан нар Бөхөдөө хо- шуучлав. Багш Ч. ТУНГАЛАГ. Саяхны нэг өдөр Эрдэнэцагаан сумын 8 вилийн сургуулийн пио- нєр сурагчид өвс цуглуулах, НУ- руулдах ажилд хийлээ. Сурагчид 31900 боодол өзс хурааж хад- ланч ах эгч нартаа туслав. Дарза нь хоёрдугаар брлгадын хоньчин Ширбазарын суүурчЇїй хонийг ноо- солж: 464 кг ноос анч төлөвлөгөө- гөө биелүүллээ. Энэ ажилд сурагч нар сайн оролцов. Сурагч Бат, Цагаанхүүхэн лийн сургуулийн писнер сурагчид хөдөлмөр зусланд ажиллах хугас цаандаа 6132,9 яитр сүү саах, 12.300 кг Ерос хяргаж, 5 машин аргал түүж 920 гаруй теөгрөгийч ажил хийлээ Одоо тус сургуу- лийнхан «МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойд хөдөлмөрийн амжилтаар бэ- лэг барья» урлан дор сангийн аж ахуйн ургац хураалт болон 6у- сад ажилд тусалж байна Эдгээр ажилд наймдугаар ангийн сурагч С- Цог-олмаа, долдуга р ангийн сурагч С. Бат- сайхан. Нарангэрэл, нар сайн орол- цов Багш Б. Дорж ГОВЬ-АЛТ”И аймгийн Тонхил сумын дунд сургуулийн захиргаа энэ хичээлийн жилд 2 га газар төмс тарьжээ. Саяхапл тус сургуулийн- хан ургацаа хургаж 9 тонн төмс хүлзэн авсан нь дотуур байрын сурагчдын бүтэн жилийн хэрэг- цээг бүрэн хангаж болох юм.Төм- сийг зуны амралтаараа арчилж, тордож ургуулсан Т-гийн «А» ангийн сурагч С. Олонбаяр. 4- ийн «Б» ангийн сурагч С. Минж- хүү нарт анд нөхөд нь баяр хүг- гэж байна. 2-ын «А» ангийн сурагч Ч. ЖАРГАЛСАЙХАН ХЭНТИЙН аймгийн Дадал сумын 8 хилийн сургуулийн нийт ппопер сурагчид зун, намрын ажлын үеэр 24293 литр сүү сааж, 15800 кг хонины носгс хяргаж, 1500 кг но- гоон тэжэсс. дарш, 113 тоннхад- дан бэлтг: эн Ц. МӨНБИШ. БУЛГАН аймгийн Хутаг сумын 10 шилийн сургуулийн захиргаа пнонер сурагчдын зун намрын ал- лын дүнг гаргалаа. Тус сургуулийн сурагчид 29эм- нэг сурган 166 мод тарьж, малын хатаа 69-ийг барьж засварлан 1600 кг хүнсний Богоо хураажээ. Мөн 13200 тонн евс бухалдан 37 нуруу хчїшээ. Эдгээр ёлилд су- рэгч Энхжаргал, С. Баярбат, Д. Бэрцэцэг, Д. Баярсайхан нар сайн оролцов. Сурагч Н. Басбаяр. ДОРНОД аймгийн Баяндун СУ- мын 8 хшилчїнН сургуулийн пис- баатарчууд хамрагдаж хичээлийн бус цагаар ойн зах, чөлөө, толын арал, гуу вшалгаас тонн ёвс, 8.7 тонн навч түүж нэгдэлдээ хү- лээлгэН Өгч, малын (тэжээлийн нөөцийг нэмэгдүүлэх ажилд ту- саллаа. Дөрөвдүгээр ангийн сурагч М. Менхтөр, Батсайхан, зургаду- гаар ангийн Сурагч Б. Цэцэгмаа. тавдугаар апгийн сурагч Наранту- яа, дөрөвдүгээр азгийн сурагч Ц. Амгалан, П. Ганбат, зургадугаар ангийн сурагч Ц. ТНаргалсайхан, Цаалныг ангийн сурагч С. ндсүрэн нар болон Ч. Долтор, Д. Чалхаавав, Н- Сувдмаа, Сувдаа багштай анги бүлгүүд цуваанд сайн оролцов, йн ахлах удирдагч Д. Гүррагчаа. СЭЛЭНГЭ аймгийн Орхонтуул сумын 8 жилийн нэгдүгээр сур- гуулийн пионер сурагчид сангийн аж ахуйнхаа намрын тарна ху- раалтад туслахаар «Өсвөрийн хя- нагчдын штаб» байгуулан ажил" лаж будааг хаягдалгүй аваху улах хаягдсан будааг түүх алил зохиож байна. Долоо хоногт давхардсан тоогоор 840 хүүхэд ашиллаж 7 га талбайн хаягдлаас 6.3 тонн бу- даа түүжээ. Тевийн үтрэмд цаг ту- там байнгын пост ажиллаж будааг гахай, малаас хамгаалах ажил 30- хиож байна. Энэ ажилд багш Ц. Нацагдорж, Ц. Даваадорж, А. Дашням нарын удирдсан 8-ын «Б» Т-гийн «А» ангиуд бусдыгаа ХО- шуучаилж амжилттай оролцлоо. Мон «Малдаа арвич их тэжээл бэлтгэцгээе» сэдэвт 14 хоногийн цуваа зарлаж уг цуваанд нэгээс наймдугаар ангийн 423 сурагч оролцож өдөр бүр уралдаантай ажиллаж 14 хоногт 8600 кБгөвс авч тушаалаа. Пяионерийн ахлах удирдагч Л. Гармаа. «ПИОНЕР БҮР БАЙНГА ЦЭ. ВЭРЧ НЯМБАЙ, СОЁЛЧ БО. ЛОВСОН БАЙЦГААЯ» АЯНЫГ БҮЛГЭМД ЗОХИОН ЯВУУЛА. ХАД ТУСЛАМЖ орох бүлгийн хүүх- ДИЙН тОооНД зохицуулан аливал нэгэн шинж чанараараа хос болох зүйлийг зурж бэтлгэнэ. Жишээ нь. шүдчшүндий оо, саван-гар, үс-самн, нүд-нүдний шил гэх мэт. Хөтлөгч тэмцээнд оролцож бай- гаа бүлгийн пионерүүдийг өөд өөдөөс нь харуулж хоёр огнзэнд байрлуулна. Тоглогчдын нуруунд зургуудыг бэхэлнэ. «Өөрийнхөө хосыг эрж ол! Нэг, хоёр, гурваа ... Ї» командаар Дд Өөрсдийн хосыг эрж хайна. Өөр өөрийн хосыг хамгийн лж 5 оноо, П байрт 4 оноо, ЗИ байрт 3 оноо өгөх гэх мэт. Буухна уралдаан «Чястофета» Стадпнон (эсвэл спортын заал)д хурааж засаагүй хоёр энхдэг ор хоёр сандал дээр тослосгүй хоёр гутал, сойз, гутлын тос, өөрхоёр сандал дээр зүү утас, хайч, хан сарсан цамц, устай түмпэн, саван хоёр ширзэн дээр индүү, цамц зэргийг тавьсан Хөтлөг- чийн комапдаар баг тус бүрээс нэг нэг тоглогч уралдаж ор засна. Ор түрүүлж зассаны дарга хоёр дахь тоглогч дараагийн даалгаврыг биелүүлнэ. ин түрүүнд бүх даалгаврыг бүрэн гүйцэд бис- лүүлж буухна модыг шүүгчдийн ширээнд авчирсан багт хожил олгоно. Даалгавар бүрийн «биелэлтийг 5 баллаар дүгпэнэ. Дд. Энхээ (МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ажилтан) Соннны нийтлэлийг уншаад Бүдээрээ хэлэлцбэл буруугүй «Пионерийн үнэн» сонины 1981 оны есдүгээр сарын 23-ны 7-81 дүгээрт «Чиний төлөө яриа» буланд монгол улсын их сургуу- лийн тэнхимийн эрхлэгч, дДоцент Б. Бор гуайн бичсэн «Зориг гэж юу вэ!» гэсэн Өгүүллийг Сүхбаа- тар аймгийн Асгат сумын 8 «жн- лийн сургуулийн анги, бүлэг бүхэн хэлэлцлээ. Б. Нарантуяа ах- дагчтай 7-гийн «А» ангийн пионе- рүүд эхлээд өгүүллайг сайтар су- далж, дараань «Манай бүлэгт2о- ригтой сурагч хэн байна вэ? Ямар сурагч зориггүй байж, зорилгоо- соо ухарч байна вэ? Яагаад» гэд- Наусамс Тус сурагч уламсүрэн, Ц. Гансүх, Д. Урантуяа нар онц суралцаж, сонин ном гардуулан өгчээ. Уг номоо взал ангийн сурлагаас 3,2 хувиар, хАтээлавирсусиасын 0.3 хувиар хойш татаж байна гэд- тийг сурагч бүхэнд тайлбарлан «Бүгдээрээ онц, сайн суралцьл! хөдөлмөр» "2 11111111 11111111 11111111) 11111111 шит!!! -СУРВАЛЖЛАГЧ -- Та МХ ЗЭ.мйн гишүүнд элссэн тухайгаа болон тэр үеийн эвлэлийн гишүүд улс орныхоо хөгжил, МХЗЭ-ийн түүхэнд ямар хувь нэмэр оруулс- ныг манай сонины уншигч хүүх. дүүдэд товчхон ярьж өгнө үү? Б, ГҮНСЭН--Миний бие 1920 онд Хантайшир уулын аймгийн Дэлгэрхаан уулын хошууны (одоогийн Хөвсгөл аймгийн Цэ- цэрлэг сум) товчлох хорооны харьяа 185 дугаар үүрт эвлэлд элсэн, хувьсгалтай хувь заяагал холбож МХЗЭ-ээр хүмүүжил, эв- лэлийн үүрийн нарийн бичгийн даргаас МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийц бичгийн дарга хүртэл дэг- шин ажиллаж байсандаа, эдүгээ нас сүүдэр дал хүрсэн ч нам эв- лэлийнхээ даалгаврыг . биелүүл хайр хүндэтгэлийг нь хүлээ яваадаа хязгааргүй баяртай бай- даг юм. Биднийг зэрлэлийн ги- шүүнээр элсэн байх тэр үе буюу Ардын засгийн анхны жилүүдийн монгол орны байдлыг өнөөгийн хүүхэд та нарын өсч хүмүүжиж байгаа үетэй харьцуулахын арга- гүй өөр байжээ. Намаас ямар зорилт тавын байна түүнийг биелүүлэхэд МХЗ ЭО-ийн гишүүдээр манлайлуулан залуучуулыг идэнхтэй оролцуу- лах, шинэ, сайхап бүхнийг дэм- жин дэлгэрүүлэхэд МХЗЭ-ийн Топ Хороо, анхан шатны байгуул- лага бүр өдөр тутмынхаа үйл ажилллагааг чиглүүлж байсан. Пионерүүд МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойд БАЯН ХОНГОРЫН ПИОНЕРҮҮД Баянхонгор аймгийн сесронхий боловсролын сургуулиуд МХЗЭ- ийн 60 жилийп ойг угтаж 1980- 1981 оны хичээлийн жилд «Це- гаай 8лт», «Төл түмний үйлс», «Ургац» зэрэг бүтээлч ажлын цупаанууд гаргаж, тел бойжуулах, мал ноослох, хадлан тэнсээл бэлт- гэх ажслыг урьд жилүүдээс илүү амшилт | бүтээлтэйгээр зохион явуулсан байна. Салхан энэ ажлаа дүгнэх пионер сурагчдын хөдөлмөр соёлын Дө- рөвдүгээр чуулганаа хийж хөдөл- 3 морийн аварга анти, бүлэг, су. тш рагчдыг шалгаруулав. Чуулганд ажил ходолмөроө- рөө шалгарсан 185 төлөөлөгч оролцсоноос Эрдэнэцогт су- мын 8 жилийн сургуулийн пионг- рийн бүлгэм хөдөлмөрийн амжил- таараа шалгарч «МХЗЭ-ийц ойн тэрэмжит хөдөлмөрийн аварга» “бүлгэм болов. Мөн Заг сумын 8 жилийн сургуулийн ма Эуй: ангийн сурагч Я. Батмөнх, Гал Жаргалант сургуулийн сурагч Т. На чимэг нарын 12 пионерт “МХЗЭ-ИЙН АХМАД Тэр үеийн эвлэлийн гишүүд эрд- мийп түлхүүр болсон бичиг үсэгт залуучуудыг маш идэвхтэй Ганцхан жишээ үсгийн дугуйланд залуу хүн бүр өдрийнхөө заалга- хүнд зааш өгдөг байв, Мөн хувьс- галын сэдэвтэй дуу дуулж, жаг- саалаар явдаг байсан нь залуусыг эвлэлийн байгууллагын “залгамж халаа Ч сон Зөв мөн : болон бусад медалиар, 1975 онд ЗСБНХУ-ын Тэргүүлэгчдийн шизмыг ялсны :4) жилийн медалпар тус тус байжээ. Мөн МХЗЭ-ийн “Тэргүү- ний ажилтан» тэмдэг, хүндэт ме- далиар шагнуулжээ. У, УШ, ЇХ, ХУ ях хуралд орол- цож сургах асуудалд оролцож байлаа, хэлэхэд бичиг сурч байсай хичээлийг хоёроос гурван үеийн ВЭГЗИЙН ГҮНСЭН, 1936 онд МХЗЭ-д гишүүнээр элслээ, 1929 -- 1934 он хүртэл Эвлэлийн Төв Хороонд суртал нэвтрүүлэгч, мөн нээр сонгогдож, нарийн даргаар ажиллаж Наш, төртэй биелүүлж, үнэнч шударга, үр бүтээлтэй х9- дөлкөрлосний учир Сүхбаатарын одон, улаан тугийн одонгоор хоёр удаа үйл ажилд уриалан лэлд орохсон гэдэг хүсэл тэмүүл- лийг нь бадраадагсан газар тариалан үүсгэл төдий бай- сан боловч тариа хураах ажилд залуучууд гол «үүрэг ний дотор 90 гаруй пионер орол- цож байсан юм. рийн комбинатыг барьж лах гжил опц чухал болж барил- АЖИЛТАН ЯРЬЖ БАЙНА Хороопы тэргүүлэгч гишүү- бичгийн айсан байна. эвлэлийн даалгаврыг нэр улс орондоо Хөдөлмөдийн гавьяаны хөдөлморини хүндэт медаль Зөвлөлийн фа- онн шагнагдаж дээд зарлигаар 11А:5:3-ииЙН байжээ. дуудаж зв- Тэр үед гүйцэтгэс- 1930-1934 онд Ал үйлдөээ- байгуу- гын суурь тавих, газар шорооцы ажлаас эхлэн олон зуун гишүүд залуучуудыг байнга субботник хийлгэсний дээр зуугаад залуу- чуудыг үндсэн ажилчнаар шил- жүүлж байлаа, 1931 онд Эвлэ- лийн Төв Хороо эрхлэн ДУу хөг- ушимд авьяастай хэсэг залуучуу- даар урлагийн бүлгэм байгуулж байв. Мон Ардын намын бодлогыг олон түмэнд ойлгуулан сурталч- лах, эх орноо батлан хамгаалахад эвлэлийн гишүүд бүхнийг |ман- лайлдаг байлаа. МХЗЭ-ийн өсөн бэхжихэд КИМ болон Лениний номсомол зүйл бүрээр дэмжиж тусалж, байспыг бахархан тэмдэг- лэх хэрэгтэй юм. Энэ бүхнийг дүгнэн бодоход ХЗЭ-ийн үүсгэл санаачилга, эрмэлзэл, тэмүүлэл бүхэп иь хуучин монголыг хувьс- галт ёсоор шинэчлэл өөрчлөхийн төлөө тэмцэл байжээ. СУРБАЛЖЛАГЧ --1а өсвөр үснинхэндээ юуг эрхэмлэн хэл- мээр байна. Б.ГҮНСЭН- Эрдэм номыг эрхэмлэп дээдэлж, эх орон, нам засгийнхаа хайр халамжийг байн га санаж, эвлэл ахынхаа найд- вартай халаа болоп өсч, өсвөр залуу үеэсээ эхлэн өөрийнхөө хү- мүүжилд хяналт тавьж бай гэж захья. СУРВАЛЖЛАГЧ --Танд нх баярлалаа. 2 Ярилцлага хийсэн Ё Н. ДАРИЙМАА Ф МХЗЭ одоо эгнээндээ. манай залуучуудын шилдэг хэсэг болсон 212 мянганохпид, хөвгүүдийг нэгт- гээд байгаа бөгөөд энэ нь сүүлийн арван жилд Хувьсгалт Залуу- чуудын Эвлэлийн эгнээ 106 мян- ган хүнээр өссөн хэрэг ом . Ф БНМАУ-ын Ардын Их Хур: лын 10 удаагийн сонгуулиар сон- гогдсон Ардын Их Хурлын депу- татуудын 122 хувь, орон нутгийн хурлын депутатуудын 20,4 хупьэ нь 30 хүртэлх насны залуучууд байна. -ф- Манай нийт ашилчдын 44,8 хувийг залуучууд эзэлж: байгаа бөгөөд ХЗЭ-ийн” гишүүдийн 30 шахам хувь нь ажилчин залуучууд байна. Ь Ф МХЗЭ-ийн гишүүд, ажилчин залуучууд зургадугаар таван экилд салуучуудын гавшгай бригадын хөдөлгөөн өрнүүлж, «Тавап -ки- дийн төлөвлөгөөг нэгээс хоёр жи- шииппиппишпппиипппиппппппппппиппппипппиппиппппппипиппипипиппппиинииипиииишини ишиг ЭРЛЭЛ АХЫН ДАЙЧИН лийн өмнө биелүүлье», «Өөрийн төлөө, дайчин цөхрийн төлөө», «Залуу хүний гараас чанаргүй бүтээгдэхүүн гарах ёсгүй», «Өнөөд- рийн дээд амжилтыг маргаашийн ердийн норм болгоё» зэрэг дайчин уриа дэншүүлэн ажиллаж 6000 гаруй хүн, хөдөлмөрчйн 150 гаруй хамт олон төлөвлөгөөт зорилтоо 1-2 жилийн омнө биелүүлсэн юм. Ф 1971-1961 онд ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн 8, 10 дугаар ангийг төгсгөсөн жараад мянган охид,хөвгүүд эх орныхоо ЭДИЙН засгийн онцгой чухал салбар мал аж ахуйд гарч ажилласнаар нэгдэлч малчдын 40 гаруй хувийг залуучууд эзлэх болж, тэд тус ор- ны малын 40 орчим хувийг хариу- цан маллаж байна. а Ф УГ таван жилд 230 мянга гаруй га атар газар эзэмших 20- рилтыг хэрэгжүүлэхэд тариалаич залуучууд дорвитой хувь нэмэр оруулж, шинээр байгуулагдсан атрын сангийн аж ахуйнуудад 4000 гаруй залуус МХЗЭ-ийч илгээлтээр очиж ажиллалаа Ф Сүүлийн арван жилд МХЗӨЭ- ийн Төв Хороо тэргүүний сайчуу- дад олгох 20-нод шагнал бий бол- гож нийтдээ хорин мллпган залуу- сыг шагнасан юм. Тэрчлэн илгээл- тийн эзэн малчин. ажилчин залуу: болон циоцерийч чууд. оюутны удирдагчдын анхдугаар чуулга уулзалт, ХЗЭ-ийн “анхан шатны байгууллагын нарийн бичгийн дарга шмарын улсын», зөвлөлгөөн хийлгэж хүмүүглийц ажлын зан- гилгаа асуудлыг авч хэлэлцлээ. Ф МХЗЭ дэлхийн номмуннст ардчилсан Залуучуудын хөдөл- төөний хамгийн туршлагатай отряд БХЛНЗЭ-тэй бүо 1921 онд най- рамдалт харилцаа тогтоосноос хойш өнөөг хүртэл тус хоёр байгуулла- гын найрамдал, хамтын ажилла- гаа асар их бэхжиж, өргөп да- лайцтай болиоэ МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн 5 ЦллЛлЛлллЛЛ11----17-----12-2-------шшшш ТЭДНИЙ ХАЯГ- Цаст Сутайн мөнгөн цагаан ор- гил алсад цайлзан Их, бага Дар- вийн нуруунд анхны цас хэдий нь орсон ч Хүйсийн говийн сав ну- тагт өвс ургамал намрын онгоөор сортон, рийн мал суурь суу- риар налайна. Говь нутгийн замд хамт яваа Баян-Уул сумын намын нарийн бичгийн дарга, -ын ХУШ их хурлын 1ө- лоөлогч Осор, -- Манай сумын «Хүйсийн говь» бригад сум аймгийн тэргүү- ний хамт олон, Энэ говиос. алдар нэрээ дуурсгасан хөдөлмөрийн баатар Т, Дүйнхэр, Ш. Цэдэн- дорж, хошой аварга 8. Содном: балжир, улсын аварга малчин Ц. Бурам, Н. Дорж, МХЗЭ-ийн ил- н эзэн, улсын залуу авар- га, Ардыи Их Хурлын депутат С. Царэнбалжир иврын алдар цуу- тай хоньчин, хөдөлмөрийн таргүү- ний сайчуул олон төрсөн, Түүний бойииж, болопсрол мэдлэгтэй малчдын эг” нээ бий боллоо. Өнгөрсөн жил 10 ар анги тогссон нэг ангийй ! МХЗ ийн ил- 0) ь хариуцан мал- суурь болн ХҮЙСИЙН ГОВЬ лаж байгаа. Одоохон тэдний 4а- римтай уулзана гэж ярилаа. «Да- лан түрүү»? хэмээх бүрдийн захаас тэмээнд хужир ачаалаад хөдөлж байгаа хоёр залуутай бид уулзав. Тэднийг Д. Баатар, Н. Даваацэ- рэн гэдэг ажээ. -- Зундаа газрын гарц тааруу байсан, Намартаа хур бороо эл- бэгшиж, ургац чамлахааргүй бол- лоо, Бид хаана ногоотой байна, тэнд отор хийдэг. Нэгдэл брига: даас ачаа уналга гарган отрын нутагт хужир, шүү татаж, усан сан байгуулсан, одоо намрын отор хийн, хонно дундаас дээш тарга хүч авахуулан өвлийн бэлтгэлээ хангаж байна гэж лрилаа, «Хүйсийн говь» бригадын хэн- тай ч ууласац илгээлтийн хүүх- дүүд ирээдүйтэй сайн малчид, ашилсаг аалуус. Малчин бидэнд ном өрдэм ааана. Бригадын өдөр- логөөр цонцерт тоглоно, Мал мал- лах, сурч боловсрохыг хослуули топь нутагт соёл түгаэж байгаа юм. гэл талархал өгүүлж байна Илгээлтийд эздийн Зөвлөх баг- шаар. хөдөлмөрийн баатар Т. “Дүйїхэр, Ш, Цэдэндорж нар анил- лаж тэдпийг хонь маллах эрдэмд ЯА, ү » сургаж байна. Долоон суурийн 60 хувь нь мал сүргийг онд оруулах төл бойжуулах талаар удирдах дөрвөн байгууллагаас зарласан болзолт уралдаанд | шалгарчээ, Сум нэгдэл илгээлтийн хүүхдүү- дэд гэр майхан, саалийл хонь, ямаа уналгын морь олгосон байна. .Мал- чин залуусын ангийн дарга Ч. Болдбаатар: -- Бид төгсгөсөн сургууль, багш нартайгаа байнгын холбоотой ажиллаж сүргийн дэргэд мэдлэг боловсролоо ахиулдаг. Сургуу- лийн хамт олон маань хадлан, гар тэжээл бэлтгэх чулуун хашаа хо- роо барихад тусалдаг, Зөвхөн энэ онд 3 чулуун хороо, 500 кг гар тэжээлийг шеф сургууль бэлтгэж өглөө. Бид сургуул аа Ходоо аж ахуйн набинетийг тохижуула- хад оролцсон, «Малчны аавлуу ха- лаа» бүлэгт хичээл заадаг гэл: яри- лаа, Домогт Хүйсийн говийн өгөөж тэнүүн бэлчээрт мянгар цагаан хонио өсгөн, баатарлаг малчдын үлгэр дуурналаар ажиллаж байгаа илгээлтийн эзэн малчдын ажил үйлс өөдрөг байна. Илгээлтийн эзэн эдгээр залуус итгэл даах хү- мүүс юм гэж би бодов, Тэдний хаяг: «Говь-Алтай аймгийн Баян. Уул сумын «Лениний зам» нэгд- глийн «Хүйсийн говь» бригад, Г, ДАВААСҮРЭН шишишишшшишииїшиїшиишишийшшийшииййиїиишиийишишйшийшшишиїн Шү ШПИШИИИНИН» ОТ 11111 11111111 0111 111011111111111111111111111111-11111111 11 0 544 1 . СТО??14-/24 С2. Ч(Өгүүллэг) Хавар эрт цаг. түрж дуусаж байсан бид хоёр үзэх гэж гол руу очлоо, Бид хоёр голын эрэг дээр хөглө рох дүлзэн Дээр суугаад иаран цэц- гийн үр цөмнө. 5 Аглая, - Өнөөдөр ч үзээд байх юмгүй шив дээ хэмээн хэлЗэдД, -- Өчигдөр л жигтэйхэн байсал. Том том мос гүүр ганхуулаад л. Тэг- тол мосон дээр муур эм байсан шүү! Хараад хичнээн вдов бо! Бүр гол харалмаар бишсаан гэв. Тэ- гахэд нь би, -- Муур, байтугай заримдаа хүн ч хови явдаг гэнэ лээ. Диепрт хоёр охин мөсөн дээр хөвж явахад нь тав- дугаар ангийн нэг сурагч аварсан "байна. билэо. Аглая над руу тонгойн: -- Хэн? Тавдугаар ангийн сурагч ий? Мон бодож олов оо7 -- Итгэхгүй байна уу? Өчигдрийн ирсэн «Пионерская прарда» сонипг ушнаарай. Тэр охидууд 6 яастай жаахан амьтад байсан гэнэ. Тэд мо- соп дээр гарч хөвж эхлэхдээ ус нь гүсхэн гаж бодоод харайтал живжээ. Тэгэхээр нь түүнийг харсан жаал хүү том банз аваад тэдний зүг сэлэн очиж аварсан гэнэ. -- Аа! Банзаар уу! Банзтай бол 0и ч аварчихиа. Тэр хүү тэднийг аварчихаад Яагаав7 | | | | | | | | | г Хэдийгээр боловч цөл Аглаа шагнуулжээ. Тэр ч атугай «Пионер- ская правда» сонинд зураг нь гарсан байсан. Алив би тэр сонингоор чинь талхаа боосон шиг санагдал: байна Тэсд оүзтал үнэхээр тэр сонин мөн ажээ. Би Аглалд үйгэгдсэн сонин авч өгөв Тэр хамар дороо гүвтнэш байснаа, «Коля Гапонсякогийп гапь- лат үйлс» гэсэн тэмдэглэлийг чангаар уншаад тэнд гарсан Колягийн зур- тийг ажиглав. Тэгээд хөөе Леша| Энэ Колл өөрийнхөө тухай сонинд гар- чихиа гэж бодоогүй дээ! Өчигдөр жи рийн л нэг хүүхэд хэн ч анзаарахгүй байсан бол өнөөдөр хараач, улс даяар алдаршлаа? гээд падад сониноо эргүү- дэн өгч-Бид хэп нэгийг нь ингэж аврахсан гэв, Гэвч би «өрөө сэлэх гэж жингийн туухай шиг амьтан бо- лохоороо дуугүй л суув. -- Тэгээд л бидний зураг Хэвлэгд- чихвэл-хэмээн Аглая үргэлжлүүлэн- Чи ямар хувцастай зургаа авахуулах вэ? намайг юу өмсөнө гэж! чи санаж байна? . Би бол Лума эмээгийн бэлгэнд өг- сөн ногооп Дугуй малгайгаа өмсөнө дөө. бидпийг Б.Даррүэүлсэмн хаар хүн бүхэн таниад л раач! хараач!» нөгөө хүн аварсал хүүх- дүүд явцгааж байна, болно. Мон сайхан аа! Тиймээ, Леша| гэхэд нь, Ийм юм болвод үйзхээр сайхан шүү хэмээн амандаа АГ- яая мөрөөдөлдөө бүр автан, : -- Леша! Сургууль дээр яах бол, Хүүхдүүд биднийг нүдээ бүлтэртэл харцдгаана. -- Тэгэхэд нь бид хоёр юу ч бо лоогүй юм шит, яагаад тэгж хараад байгааг нь ойлгоогүй юм шиг биеэ авч явах юм шүү, Бид зарим нөход- тэй адил юм бодохгүй. Тийм |биз, Лешна? Онцлоод байх юу байсан Юм :б5| Хүн л аварч, тэгээд яагаав! Тийм биз. Би үйзн юм ярьж байгаа бнз дээ, Леша? гэв- Би дуугүйхэн толгой дохив. Аглая хол дээрээ үсрэн босоод -- Бид үнэхээр хөн нэгнийг НЬ аварч чадахгүй гэж Чи юу бодож байна? хэмээн (0а- "раг хашгиран дгүүлээд, -- Хэрвээ "одоо мөсөн дээр хүн ховж | явбал нэ хөөрхий! Одоо эд хэн Нэгэл эхдээ тийм сайнгүй 402-ү95 П СУ198 царайг харахад, 1Оунд ингэж гүй» “чүсэнүүг Бсү Мел» УжГҮТҮД Ё.СчгоугбуссоРүй яв төд тйгэлйнйн рд ген касс? Үф17 1976:4-11 үтл7л їг л -- Хн шиииний х ниилилилилилиилитий -- хүн мөсөн дээр хөвж явбал өөрийгөө хайрлав юм алга! гэв, Би хариуд нь, тийм тохиолдолд тайдах явдалгүй. Ийм азтай явдал өдрийн од шиг тваралддаг юм кэв, Аглал дуугаа хураан, долоовор хуруугаа амандаа зуугаад гол руу харж хэсэг зуур бодолхийснээ гэнэт дүнзэн дээр сууж над руу эргэн, -- Лешка| Алив хоёулаа бие бие- свэ аврал гэхэд нь, -- Бие биесээ яаж аврах юм бэ7 гэж би юу хэлснийг нь ойлголгүй асуув, -- Эалжээр, эхлээд би чамайг, да- раа нь чи намайт -- Эалжээр яаж аврах гэж? -- Тэр үү! Хялбархан- Тэр мөсийг харж байна уу? Түүнийг дүнэнээс нь жаахан түлхчихлээр д тэр чинь хөвж эхэлнэ. -- Тэгээд! -- Харин тэгээд л тэр! Ойлгохгүй байна уу? Чи энэ мөсөн дээр хөвж явна. Харин би голын эргээр чамайг үзээгүй юм шиг явж байл. Чи тэр уурга модоор түлхээд мөсоо хөвөн. гүүт «Апраарай!» тэж, хашгир. Рагц- хүү гүүрэн дээрх хүмүүсийг сонсө- хоор чанга хашгираарай. Тэд чамайг аврахаар гүйлдээд ирнэ. Тэгэхээр нь би гол руу хамгийн түрүүнд үсрэн орпо. Чи ч мөн өөдөөс үсрээрэй. Би чамайг татан гаргана. Ингээд л ча- майг аварсан болохгүй юу. Би энэ эрүүл бус бодлоос нь цочирдой тол- гой сэгсрэр. -- Хөө! Чи чинь хулчийж, байна уу!-гэж, Аглая дуу еёлдан. -- Би ч хулчийгаагүй л дээ. Ганц- хан хүйтэн усанд орохыг л хүсэхгүй байна, Хатгаа авчихаж магадгүй! -- Хатгаа авах аа? хоорхий ч амь- төл болдоо гэж! Хүмүүс овол чцоол- гонд ороод хатгаа авдаггүй байхад хп- рип чи хөдхэй секунд норохоосоо айж байдаг. Хүмүүс гүйж ирээд л чамайг дор нь хэдэн давхар дээлээр битүүлэн хучаад авна шүү дээ. -- Тэгээд Ч бас..би сэлэх гом.. Шшуулхан хэлэхэд тийм Ч сайн сэлж чаддаггүй шүт дээ. Атлая үсрэн бослоо, -- Чи сэлээд байхдаа яадаг юм бэ? гэц тэр хашгиран-Ус бүсэлхийгээр татахаар байхыг хараач! Бид зөвхөн дүр үзүүлж л шумбана. Харин Ча- майг би татаж гаргана гэр Би мөн л ондосхийн усыг хараз, Эплэ хавийн эрэг нь налуу учир хоёр метрийн цаана байгаа лааз ч булин- тартай усан дор цайран харагдах ажээ. Энд иивээд үхчихгүй нь үнан бо- ловч би мон л эсэргүүцэж: хүмүүсийг хуурах нь шударга бус хэрэг гэл хэллээ. -- Хэнхэг чамайг| Хуурах, хуурах шүү- хэмээн Аглая,намайг элэглэн-- Эн дчинь хуураад байх юу байгаа юм бэ! Үнэхээр хөвж яваа хүнийг аварч чадах гатал тийм аз тохиолдохгүй бай- хад чинь Хэрвээ чи хуурахыг хүсэх- гүй байгаа бол энэ мөсөп дээр бүр холдоод хөвөөд явчих л даа, Би ча. майг үнэхээр апрая. Чамайг хүсвэл чинь би гүүрэн Дээрээс “харайгаад Мань тэгэх үү? Бүүр голд нь| Харин дчилаад байз бэлдэж байгаад анх г авраарай гэв. Ийм санал дуулаад бүр дагжис хүрэв. Надад ер алдар нэр хөөцөлдөх юм алга хэмээн хэлж үзэв. -- Тийм бол хэрэггүй гэж Аглал зөвшөөрч Би ганцхап Чамайг аврал гэв. Би үүнийг нь зовшөөрсөнгүй. Бид шилээд удаан маргалдар, Аглая уур- лан, намайг аймхай хулчгар госнээ болиод, эпэ хавийн дээс хам- тийн аймшиггүй ийм хэргийг зориг» лон хийж чадах хүүхэд хэмвэн магтаж үзнэ, Гэвч би түүний урхинд Орсон- гүй билээ, Тэр намайг Хар амиа бо- догч өөдгүй новш гэж доромжлов. Би хариуд нь чи л алдар нэр сэнээрээ хар амиа бодогч, тэгээд үүний нь толоо би бас хүйтэн усанд норох хэрэг үү хэмээн хэллээ. Бид хоёр бүр хэрэлдэв. Гэтэл гэпэт Аглаяд сонин санал төржээ. -- За яйахай| Норохыг хүсэхгүй бол хэрэггүй. Бид ингэе, Чи тэр мө- сон р зогсоод ХхөвөхдөөӨ «Амь авар|» гэж хашгир, Би ув руу үсрэл орж чамд уурга сунгаад татаад ав. чихая. Мөстэй чинь хамт татиа. Чи холоо ч норгохгүй. Тэгэх үү? гэлээ. Хөрвээ одоо татгалавал Аглая намайг үлэндээ аймхайчуудын тоонд оруулах учир хаашаа Ч гарах газаргүй болсиоо мэдэрч би дуртай лургүй зөвшөөрлөө. "Тэгээд Аглалд, намайг жинхэнэ аврана гэж бодолтгүй гэдгээ хэлээд мон с9- « айчихал уу? Яв, Яп| ОД, Сүкбавтарын шэрэмжит Улсын аввлалийн цомбапагал хэвлэв. ааучхарчуутчгыг 40. вм маомромт-оноочР-ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДИЙН 1ПЙЛДӨГ "ӨХИОЛЧДЫнН | БУТЛЭЛЛЭС 7- хиаг яав, Аглац зар дорхноо ЕОЛЧҮЕЭр болон, -- Хараа! Би тэр өргийн зэлд байж байя гээд тэр голын у тахиралд- сан зөрөг оаш руу гүйн өчиж догдол- соц сэтгэлоо барын ядан боглүүхэц дуугаа намайг яаруулж эхлэв, Яв! Би өнд лїїж байл, Харим чи тэр уургаар түлхэж мо0соо хөдөл- зөөд эрэг дээр хөл, За яр, яв! гон, Гэвч би хөдөлсөнгүй. Мөсош дээр гарид гэгч энэ явдлыг угийн хүсэөгүйн адил үнхэлцэг хагарам айдас хүрэх ажээ. Би дүнзэн дээрээ зогссоор л тавиад метрийн цаана харагдах гүүр рүү харна. Тэнд хүмуүв холхолдон, хөсөг тэрэг шайш цааш хөлхий бог» лүүхэн дуу гарган ачааны тэрэг цув- ив. Аглая зөрөг сам дээр цухуйиа, -- ЮЭдуйд аогсоод байна вэ? Бас л гож тар уур- тайяа хэлэв, Би санаа алдан дүнзэн дээрээс буув, Алгуурхан гулгай бууж наал- данги шаварт шигдэн байж уурга мод руу хүрч очоод автал гар маань бо- хирдой өрхип. Тэр мөс ганцхан ирмэгээрээ эрэгт тулсай тул түүний дээр гарах гэж усан дундуур алхан очих хэрэг болов. Мөсөн дээр баттайла гарч аваад нүд, нийхээ булангаар Аглаяг харав. Тэр. вээр нуруугаа үүрэн дээгүүр харш зоргөөр зугаалац явахдаа, холын хол хаа Явчихав.. хэмээц голгипон Дуулах алдана, и дотроо энд гүсхан, пмарч аюул алга, ганц мїїнут болоход л эрэг дээр гарчихиа шүү дээ хэмээн бодож өөрөө өөртэйгээ ярина. Гэвч энэ. япдал надад тусалсангүй. Хэцүүхэн совип памайг эзэмлэж хүнд өвчин туссан юм шиг салганан чичрэнэ, -- Танэг минь түлхээч! Хулчий. гаад байна уу? Түлх! гэх дуу эргийн зүгээс сонсогдоно Санамсаргүй би уургаараа Эрэг дээр байсан чулууг түлхчихлэр. Гэвч мос хөдөлсөнгүй. Тэгэхэд нь би мон л санаандгүй дав, Ёроолдоо тулж байсан мөсний ирмэг сал өргөгдөн- уснаас цухуйж байсан багана модыг аалгуурхан той» рон эргэлдэв. Эрэг дээрх дуу Ч тасарч -- Багананаас... багананаас түлх! гэсэн бөглүү дуу сонсогдоно би уурга модоороо багананаас түлхээд, Аглалгийн дэргэд нь байсан банзал хашаа зүүн гар тийшээ. өнгөрөхийг үзлээ --Уурга модоо хал| Гараа далла! Хашгир хэмээн Аглал пүднийхээ бу- лапгаар дагуулан харж тушаангүй хашгирав, Би эрэг дээр уургаа халан гараа бага зэрэг даллан «Атраач!» хэмээн хашгирсан маань өөрт минь ч бараг дуулдсангүй. арагшаа зах- -- Хүүс! Туслаарай| хэмээн Аглал байдаг хүчээрээ хашгиран хэц дээрээс миний хаясан уурга мод руу хурдлав. Тэр хоёр гурав харайгаад л зогсчих вь тэр| Аглаягийц хөлийг шавар хо- хөөд авчээ. Харии би Аглаяд туслах хэрэг гарч хүрч очвол бохих байсан ч тэгсэнгүй. Би Аглалг харсан. Тэр үсрэн боссоноо дахиад л унана. Уурга модонд арай гэж хүрэхэд пь би бүр урагшаа арван таван метр холдсон байлаа. Аглал уурга модоо оргон хөлөө шавраас арай ядан сугалан гүйв, Тэр үед би налуу эрэг өнгөрч байхыг үс- лээ. Одоо надаас гурван метрийн зайд хуучин ховдоөр хучигдсан өндөр бус |шаварлаг ганга үргэлжиллээ. «Өнгөрлөө! Би бүр мэдээд байсан юм аа| Одоо ч өнгөрч!» гэх бодолд надад төрөв, Аглая ганганы ирмэг дээр тарч иран ширэг дээгүүр уурга модоо чирж, намайг гүйцэх гэл хурдлап ява- хыг үзэв. Тэр надтай зэрэгцэн ирлээ, Түүний омссон пальто, нүүр гар нил шавар болжээ. Цонхийїсон царайгаар намайг ширтэх нь одоохон хий гиш- гаж эрэг дээрээс инсэх иь үү гэмээр ажээ, Хэдэн секунд тэр надтай зэрэг. цэн гүйнс байснаа гэнот зогсож уурга модоо ХЭД фуУ сунгар, Тэгээд, -- Харай| Харай| Энд эрэг нь ойрхон!, тэв, Уурганы үзүүрээс на- майг хүртэл хоёр метр ч хүрэхгүй боловч Аглал сунгаж үл чадиа, Би дэргэдүүр нь оцгоров, Аглал мөн л хойноос гүйцэн ирж уургаа сунга- саар, -- | Харай| «Эрэг ойрхон байлпа, - рай! Эрэг сйрхон байна! Сөлээд гараад ир! гахэд нь -- |Чадахгүй. Бүр чадахгүй! гэж гэнэт би тод гэгч хэлчихэв, Аглая юу ч хариулсангүй, "Тэр дахиад эр- гийн дагуу бөг бөг шогшино, Түүний тэд байгаагаа ч мэдэхээ больсой бололтой 1 - Өзжхлц зөрхэмээн би сушж руулан хашгирав, Аглал иамайг ко тэн гүйно. 3 23Х Ээ-эаж оэ!-гэнс би дахии Хаш грлаа, Миний хөдлөх бүрийд мос дайвалзах богоод хол чичрэнэ, Өмнөө арваад метрийн цаана Аглая зогсож байхыг үзэв, Тэр одоо хүйхээ больж, холоо унжуулан . эрэг дээр сууна. "үүний ойролцоо ганганы ирмэг доор “доод талын мөчир нь усанд унасан өнчин бургаасны бут сэринїйїэ Аглал яах гэснийг нь мэдээгүй байж би санамсаргүй богтийн гараа урагш суцгажээ. ааши, бүх зүйл нүд ирмэхийн жи сон онгоров, Мос Аглалтай бараг зэрэгцэн очтол тэр гутал, хувцастайгаа ганганаас гулсан усанд цүлхийн” унав, Аглалгийн сунгасан уурганы үзүүр мөсний маань духыг хүрчээ, Би явган сууж байдаг хүч рээ нойтон модноос зуурай, - Харай! гэх Аглалгийн ДУУ сонсогдлоо, -- “Гэвч би харайсангүй. ХоДна: ганы үзүүрээс зууралдана, /1а ҮХЖТЭН мааны татиа. Миний хөлд нэг юм торлоо, Харвал, Аглалгийн 4ол- гой бургаасиы бутны дор харагдах бөгөөд улайсац гараараа мочирноод зууран, мөгөө гараараа уурганы үзүүрээс татжээ, -- “Харай, харай| хэмээн тэр хашгиравч шОүБсЭГ хэрэг иэгэит үгүй болжээ, Уургаар татагдсан мос бутны нөгөө талд эрэг рүү «шахан зогсон, Ганганы налуу хошуунд тулж зогссон нь бүр ч азтай хэрэг байн, Би хөлөө ч норголгүй өӨрэг дээр алхан гарлаа. Аглая бид хоёр лаж гапганы ирмэг дээр авирч гарч ирс- инйг сайн санахгүй байна, Бид хэдэн мөч дуугүйхэн бие биеэ ширтэн зогсов, Аглал амаа апгайн уурын тэрэг шиг уухилиа, Түүний эрүү дашжин чичрэнэ, - Амьд уу? хэмээн аяархан шив» нэн асуув. Тэр үсд би маахан ухаан орж, -- Өөдгүй, тэнэг хог| Чамаас л боллоо! гож уйлав, Би «Аврагч аа» цохихоор гараа далайсан боловч тар үүнийг минь үзсэнгүй. Учир нь ми- ний мөрөн дээгүүр алсыг ширтэй байсал хэраг, -- Гүйе! хүмүүс ирлээ. Гүйс! -- гэж тор хашгираад фабрикийн ха» шааны дундуур гарч, ойн чөлөө рүү харайлгар, Би эргэн харав, Гүүрнэас нааш зөрөг оамаар эргийн дагуу хүмүүс хөвжээ. Эрэгтэй, эмэтэй, хог- шин залуугүй гүйлдэнэ, Бүхний, ом- нө бидпээе тавиад метрийн сайтай хар пальтотой, гартаа улаан хэтэвч барьсан эмээ тунтагиан харайлгана, Би эргэж Аглалгийн араас чөлөө хурдлав. Замын турш бид дуугү явсаар Аглалгийн байшингийн хаал- гай дээр ирэхийн цагт тэр сая ам нээж, -- Эпэ тухай хэнд ч битгий хэлээ» рэй! Мэдээ үү? Намайг усанд сас таандгүй уначихсан гээрэй. /Мосоп двэр гартал, хальтраад чихсап Дуулав уу? Одоо ч фглэл өв мэ “байх аа даа--гэлээ. Гэвч Аглая өрдсөлгүй, Дараачийн өдор тэр юу ч болоогүй юм шиг гарч ирлээ, Би мөсөн дээр болсон ялдлын тухай иэг ч үг цухуйлгасангүй, Аглал ч шон дуугүй байлаа, Алдар нэр олох гэж тогж хөглөж явснаа ахин дуресангүй билээ, Харип Олоп жил өнгөрсний хойно энэ түүхийг ярих өрх сал ий» дад олдсон юм. Д, ГОНГОР орчуулав: Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДОН Инденс-14140 15725121 очР? | | | | | | | | | УНШИГЧ ХҮҮХДҮҮДИЙН ӨӨРСДӨӨ БЭЛТГЭ ГАРГАСАН. ДУГААР, ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! ч, МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН төлөө хэзээд бэлхэн : 2 : ! БАЙГТУН! ь54 болсон билээ. тэй зураач, гэлээ гэрэл төрөлх ралцдаг сургууль, хүндэт сэтгэгдэл, сурвалжлага, ЭЭ 24 МХЗЭ.иЙйР төв ХОРОО, ЯсоМиЕсААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ.ЫН ТӨВ зӨөплөлийн СОЙИН Дэг орчуулгаа, авсан ирүүлжээ. Өөрсдөө нєр сурагчдад хүргэж байна тототорыт төєтчтч2-(е742-тотчтчэтчэт тэээтэт22гтэээөот-эт 1-2 38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 1981 ОНЫ АРАВДУГААР “ЭМ, 68 (1723) САРЫН 17. БЯМБА Үнэ 10 МӨН Хүүхдүүд найрамдлын ” МмХЗЭ тухай бичиж, зурж байна ахуйн машин засварын гааар, Ме- ханикжуулсан үрийн пункт зэрэг олон барилга байгууламж баригд- Найрамдал: манай сум-д -|ЕА Бид МХЗЭ--ийн нэрэмжит Уг- сан юм. Одоо манай сангийн аж таалын сангийн аж ахуйн 8 жи- ахуй 55,7 га Чувдилоладайлаынр Хүүхэд бидпии өглөө” баяр хөо- лийн дунд сургуульд суралцдаг, бол, үр шилни: ЗОКЛЭНН шэн болж Ч рөеор эхэлдэг. Аав, эзж, ах, эгч, Бидний аж төрж амьдарч байгаа риадяц ЗОХЯР Лал Н СИНҮЙН таг | багш инээмсэглэн, алтан пар, хот, энэ сумд Зөвлөлт нөхдийн мань лоо хөгжиж байна. мУЭ ЗИЛЬВЕДОВ суурин, гудамж талбай ч «инээм- гараар сүндэрлэн боссой улс ар- зарт эрдэм. ном сурч эй ДЭД сэглэн» бидиййг угтдаг. Ийм бо- бид баяртай байдаг Энэ бүхэн лохоор баяр хөөртэй ч байлгүй : ү2-20030. дын аж ахуйн-олон нэгжүүд бай найрамдлын үр шим билээ . яахав? Ер нь манай уудам дэлгэр даг. Зөвлөлт Холбоот Улсын тус- Угтаалын сангийн аж ахуйн дунд ооНигЭн на ул өд Ц ах ёс йп рны хүүхэд бүхэн баяр ламжаар манай суманд Хөдөө аж сургуулийн 8--гийн “БА НТӨМӨР хөөэртэй, сэтгэл тэнүүн. алхалдаг. сурагч нН. эж 7 уль ахуйн техийк мэргэжлийн сургуу Ш. ЦЭНДЖАВ Тэжээлийн үйлдвэр, Хөдөө аж шошогсшгши:лшшшМ45ш2121тш2ишшШиэ-штт-гтлсоллултзт тлуижвзулчнтг зөвлөлтийн олои хүнтэй танилцаж Найфамдал: манай эрт Учир нь БИД ЖАРГАЛТАЙ ОР- НЫ ХҮҮХДҮҮД. Баяр баярын дотроос онцгой баяр гэж байдаг. Саяхан манай ангийн 25 сурагч энэ баярт үйл явдалтай учирлаа. Бид МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойн өмнөхөн МХЗЭ-д гишүүлэзэр эл- єрж. таваи одонт гал улаан батла. ТА НАРЫН БЭЛТГЭСЭН ДУГААР : 2) Хүүхдүүд эх орон, нам засгийн хайр багш, найз шар болой аиги бүлэг, салааныхаа өөртөө тохиолдсон хамгийн баярт үйл явдлаар тэмдэглэл, хамгийн гоё шүлэг, өгүүллэгээ, хамтийн гаргах дугаарт «Пноперийн үнэн» сайн нөхөдтэй болжээ. Тэдэнтэй авахуулсан сонирхолтой гэрэл “Миний аав, “Угтаалын сангийн аж ахуйн МЗНН-ийн даргаар арав “төруй жил ажиллаж байна. Аав, Зөвлөлт Холбоот Улсад хоёр Ч судаа явсан. Аав 1980 онд Бадиан зургийг аав нандигиан хадгалдаг. Тор бүхэн манай гэрт байдаг. Би ангийнхаа нөхдөд үзүүлдэг. “Манай гэрийнхэп цөм. МЗНН-нйн шүүн болцгоосон. Чэ айнгийн Угтаалын сангийн аж ахуйн дунд сургуулийн 5--ЫН «Б» ангийн сурагч хыг нь гардан авсан юм. Бид эх орноо батлан хамгаалах, улс ор- ноо хөгжүүлэх их үйл хэрэгт хүнд- тэй гавьяа байгуулсан үй түмэн залуусын эгїїзэнд шилжин орлоо. Юутай нх баяр вэ? “Монголын төлөөлөгчдийн бүрэлдэ- Тэгж ” ожүүнд явсан юм явахдаа Д. ОЮУНТУЯА «Ургац» опёрациар ». Ппонер, баатарчууд бид МХЭЭ- ийн 60 жилийн ойг угтан «Пионе- рийп үнэн» сонины газраас оарла- сан «Ургац» операийд идэвхтэй оролцлоо » Бид тариан талбайд эргүүл пост гарган илэрсэн дутагдлыг дор бүр нь засуулсан ба модны навч шил» ТОНХИЛЫН СУРГУУЛИАР МХЗЭ-ийн 80 жилийн ойг. уг таш манай сургууль дөэр олон төр. лийп ашил зохиогдож байна. Ангиу. дын хооронд гар урлалын урал- даан зарлах, сурлагын гавшгайчийг “ шалгаруулах аарэг ацлыг зохиож нийт сурагчдыг оролцуулав, Манай ангийц хамт Олон «Хэн оновчтой | | «Фмтмтмтмтд тмтмтыгмлу2мтмтмтмтмгэ2 «Пионерийн: үйзн» сонины идэвхтэн зураач пийслэлийн иэг- дүгээр дунд сургуулийн 5-ын «Г» ашийй сурагч оо Ч. Гансүх, өснөсөлүнылэр саст-т-лилжыс усансан салнивжотигнон- ТЕКСССЭН ӨМ ӨГчУГччтИУЧг чАР- р (ч ҮГ-УГ-АР ЫГ 6 аг-Г0гатыГ аг угтан тыт Єгэгчагыгыгыаг Олон улсын хүүхдийн жидээс эхлэн «Пиноперийн үнэн» сонины редвкциас уншигч, идэвхтэн бичигч хүүхдүүдийн хү- чээр жил бүр тусгай нэгэн дугаар бэлтгэдэг Эиз жил уг дугаарыг хүүхдүүд» єэдвээр зөвхөн уйшнгч идэвхтэн зурагчин хүүхдүүдийнхээ уламжлалтай «Бид жаргалтай орны бичигч, идэвх- хүчээр бэлт, халамжийн тухай, хамт су- тухай мөн сайхан мэдээ, зургаа бичсэн с хамгийн шил- гэрэл зургаа хайрт аав ээж, зурсан орчуулсан аятайхан лу , Ц . ндэвхтэй оролцсон бүх 1и0- ч сопипы зөвлөл баяр " 1 ! 3) э 0 ОИКРЭРОҮООЧУРОХЛЛЧОЧЛ ОМТЧООЧОЧЛХЛХЛ мтмтмигмтэ? “тмтитмитмтун БАЯРГ ӨДӨР бичигч Манай сонины нийслэлийв 47 дугаар сургуулийн 9--ийн «Вэ» ангийн сурагч З. МЯГМАРСУРЭН идэвхтэн звүүс 030 ну, боргоцой 910 юэ, олон наст ургамлын үр 147 нь, шулганы хоес 6740 нь, оцахилдат 2600 нг түүж тэжээлийн цехэд тушаас. - Хөвсгөл аймгинс Тариалангийн 10 жилийн сургуулийн 8-ын ФА» апгийн сурагч Ж! ЛХАГВАСҮРЭН санаачилга гаргах вэ7» уралдаан зарлаж, МХЗЭ-ийн 60 жилий ой- доо шилдэг бүтээл, шинэ ажил, суригып амжилтаар бэлэг барьж байна. Говь-олтай аймгийн Тонхил сумын 8 жилийн сургуулийн 8--ын 4Б» ангййп сурагч БЯМБАДОРЖ хомтмтмтулчаомтөтмтүахтхсмтөтөтмга 7-тгийнНн «А» апгийн сурагч: Г, Цэлгүнжав пар энэ сонипы зураг2 чимэглэлийг хийв. мтмлмггмг0 шочумтыгытч2 мгчтыгыгмЭ. суухаасаа чамтыгд яаулчамлылч шчрй ХҮКӨАЭ МЭЛ: ЫГ 2 ёс ХҮҮХДҮҮД ЭХ НУТГИЙНХАА чиэ03 -ш2-ш-т 222-ТЛТ-тУлхаүэү Мазаалай--говийн баавгай, Амьтдын ертонц. Ийм тэртэй толепиапийн нэвтрүүлгээр сонины, сайхан амьтдын тухай кино үзүүл- дэг гай Он сопссон юм. Янз 0Оү- рийн амьтдын тухай домог, яриа ч сонин байдаг. Би Гопвь-Алтай алм- гийн Цогт суманд амьдардаг. Ма- най сумын тутагт нх говийн дархан газар байдаг богоод энд ДЭЛХИЙД ховордож «Улаан ном»-д Ончигдсэн олон ан амьтад, шувууд бий. Саяхан 1981 оны 9 дүгээр са- рын сүүлчээр нх говийн дархан газрын мэргэжилтэн Н- В, Бугасв, В. В. Сокол, агнуур зүйч ЭМ. Ган- баатар нар зүүн Тоорын нуруунд бие гүйцсэл хоёр мазаалай хар- эээ . Маааалай--энэ бол говийн баав- гай. Далхийд ховордсон энэ. амь- тан манай нутагт байгааг сонсоод бид их баярлаж билээ, Мэргэжилт- нүүд. судалгаагаа улам нарийв- чилж, дэлгэрэнгүй мэдээлэл хЧї- хээр бэлтгэж байна. Гаяь-алтай аймгийн Цогт сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Р. БИГЭРМАА 1 тэр улиас 3 0 ХҮҮХДҮҮД БАГШИЙНХАА ТУХАЙ БАГШ ШИГЭЭ ХҮН БОЛНО Миний бахархай дууриах хүн маапль Була багш Оилээ, Би багць- даа тун хайртай. Буяа багш маань бидэнд монгол хэлний хичээл 844- даг, Буяа багш ёстой хүнлэг сай- хан сэтгэлтэй. Заасан хичээл нь ямар сайхан ойлгогдоно гэж сана- па. Буяа багш, бидний дунд сонин, нь: «Зөв сайхан бичигч болцгооё!», «Уран яруу илтгэгч болцгооё», «Хэн уран уншигч болох вэ?» гэх мэт сэдвээр уралдаан тэмцээн 020- хиодог, Энэ бүхэн нь бидний 60- иирхлыг их татдаг юм. Бид Ч 30- хиож байгаа ажлуудад нь идэвхтэй оролцдог, Багшийнхаа ачаар сайн сурч, сайн хүн болно. Би шигээ номмуннист хүн бодож явдаг. багш болно гэж Төв аймгийн Угтаал сумын ДУНД сургуулийн 7--гийн “«“В» ангийн сонииц олон ажил зохиодог. 7Кишээ сурагч С. БУЯНХИШИГ . .. --ттттттттэээээ Ачит багш йарынхаа дотроос Тэр нэгэн улнасны аднл бидний анхимхаа багшийг бид хамгаас оюун ухаан ч өсөн төлжсөөр эрд- илүү хайрлаж явдаг, Найман нас хүрч ардын сургуулийн алтан бос- гыг алхахад минь А--үсгийн ац- гийг татуулж ариун сургаалаараа хүмүүжүүлж, эрдмийн их оргил өөд тэмүүлэх хүслийг минь орги- луулж өгсөн Лэгшид багшаа бид хайрлаж явдаг. Намайг аих сургуульд ороход сургуулийн дэргэдэх бяцхан улнас инээмсэглэл угтаж байсан билээ. Найман настай надаас ондөргүй одоо урган төлжсөөр С гоолиг сайхан залуу мод болжээ. мийн их далайн шимээс хүртэж эх орондоо ихийг бүтээгч иргэд боло- хоор хүмүүжиж байна. Энэ бол бидний хайртай багш нарын минь ач, Эхийн хайраар энхрийлэн мүүжүүлсэн анхны багшдаа хайртай. Багшийн минь арчуй сэт гэлд сурагчиддаа эрдмийн” сургах гэсэн чин хүсэл зүрх сэтгэлээрээ бид мэдэрч даг юм. Дундговь бай аймгийн хү- бид байдгийг Хулд сумын уулийн 8-ыЫН 8 жилийн дунд СУРГУ ШӨНХТУЯА «А» ангийн сурагч Х. Монгол ард улс, 60 жилийн түүхт ойг угтаж бүрийн гоё пом, хүүхдийн уран зургийн үзмэрүүд татаж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Ё: Сайн байцгаана уу? Та бүгдтэй Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын 8 жилийн сургуулийн интер-клубийнхэн мэнд чилж: байна. Бид өөрсдийн бэлтгэн сонины тусгай дугаартаа зориулан клубынхаа тухай бичиж 22 УУУУУУУУУУУУУУУУ?? 1979-80 оны хичээлийн ял манай сургуульд ЗХУ-д дээд сур- төгссөн орос «халний багш хүрэлцэн ирснээр илубын минь бяц- хан намтар эхэлдэг юм. Хэдхэн хоногийн дараа шинэ багш маань УУУУУУЛУУУУЛУУУЛУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУ ! Ц- 1 “УвУРАК: ДЭЭР: БИД, банш Ч. сургууль дээрээ «КИД-ийнхэн» гэж нэршсэн юм. Энэ мөчөөс м8- най интерклубын үйл ажиллагаа эхэлж бид ч анхных нь гишүүд болцгоолоо. Одоо бид хорнул Ма- най хамт олон зөрийн болоп С0- циалист бусад орны түүхт Ой, дуу, шүлэг, бүжиг, тоглоомоос су- ралцах, тэргүүн туршлага, сайн үйл- сийг эрэн сурталчилж эзэмших, радно нэвтрүүлэг явуулах, бяцхан ном бэлтгэх, ярна, танпулга хийх зэрэг хүмүүжлийн олон талт ажил аохиож эхэлсэн юм. Манай клуб МАНАЙ КЛУБТАЙ ТАНИЛЦААРАЙ 23 тэмдэглэлт өдрийг тохнолдуулан, орон нутагтаа янз бүрийн баяр, үдэшлэг, наадам зохнох, хилийн чанад дахь үе тэнгийнхэнтэй а4- хидал, хаяг солилцох, тэдний дуртай ! «Эрэп сурвалислагчид», «Сайн бүх- нийг дэмжин дэлгэрүүлье», «Най- рамдал--Дружба» экипаж, «Дис- но» групп гэсэн салбар секцүүдэд хуваагдан ашилладаг. Зөвлөлтийн дуу дуулаачдын «Улыбка» (Инэзэм- сэглэл) хамтлаг сум, аймагтаа "алдаршиж байна. Энэ хамтлагийн гишүүд нь манай илубынхай, өөрөөр хэлбэл бид нар юм. Өнгөрсөн зун манай би Г) сурагч багшийнхаа ҮЗиҮ Эш пионерийн лагерьт амраад ирлээ Бидний дунд МПБ-ын Тов Зөрлө- ЛИйп алтан медальт мөнгөн медальт," БУУНЫ Друпсба» экнпажийн ахлагч Нарангэрэл, "хүрэл ме, 5) терклубийн ахлагч Б.ЭННигааан МПБ-ын урлагийн үзлэгий,| хүрэл медальт, Р. Эрдэнзтуул, хү. рэл медальт Ц, Ариунзул, «Зал. гамж үе» аяны гавшгайч Э Бая “Маа зэрэг авьласлаг пионер, су. рагч олоп бий. Бид энэ: д хийл ЗХУ-ын баатар дицнертааат Портновагийн нэрэмжит интерклуб “л эмн Үүрэг апан ажиллан бай. “БИДНИЙ ХАЯГ: с 8йигийц Эрдэпэцагаап сумын 8 їйлийн ДУНД сургуулийн КИД. ЗСБНХОУ-ын хооронд пайрартдалт харилцаа БНан й хэлэлцээрт гарын үсэг Зурс туха рт гар ЗХУ-ын пом, бэлэг дурсгалын зүйлсийн үзэс- гэлэн саяхан Улаанбаатар хот дахь үзэсгэлэн чимэглэлийн тов танхнид нээгдлээ. Үзэсгэлэнд тавигдсан төрөл тоглоот, нийслэлийл пионер сурагчдын сопирхлыг ихэд Бичил (Миниатюра) номын үзняэрүүд | СУУУУУЛРУУУУУУЛЛУУУУУУУУУууууу?” ХҮҮХДҮҮД, СУРГУУЛЬ, АНГИ, ХАМТ ОЛНЫХОО. ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА УУУУУУУУУУЛУУЛЛУУЛЛУУЛУУУУУУУУ.. Сүхбаатар - ХҮҮХДҮҮД НАЙЗЫНХАА ТУХАЙ МИНИЙ НАЙЗ «Зуун төгрөгтэй явсиаас зуун нөхөртэй яв» гэсэн сургаал үг юутай үнэн бэ! «Хэрвээ хүн бүх амьдралдаа найз нөхөдгүй ганцаар явбал лмар уйтгартай байх бол» гэж би бод. дог юм. Энхцэцэг бид хоёр их сай- хан үерхдэг. Бид хоёр хөрш ачгид суралцсаар 9 жил боллоо. Энхцэцэг маань онц сурдаг төдийгүй олон нийтийн ажилд идэвхтэй сайн орол- цож биднийг хошуучилдаг юм. Тэр сургуулийн бүлгэмийн зөвлө. лийн сонгуульт ажлыг хийхийн зэ- рэгцээ ангийнхаа сурлагаар хоцорч яваа сурагчдыг даан авч хичээлд нь тусалдаг . Би найзынхаа олон сайхан ча- нарыг хүндэтгэж түүнээс өөртөө тусгаж авахыг үргэлж хнчээдэг юм. Тэр олон ажлаа яаж хийж амжуулд. гийг нь би гайхдаг юм. Үүний- үг-цагийн хуваарийг на- рийн баримталж: өмнөө тавьсан зорилгоо заавал биелүүлдэгт орш- дог байна. Иймээс би үе тэнгийн. хээ энэ найзаар бахархдаг юм Ховд аймгийн 10 жилийн сургуулийн 9--ийн «Дэ» ангийн Ц. ЖАРГАЛСАЙХАН . -- Сайхан үерхэлд бие биенээ хүпдэтгэх найз нөхдийн үнэнч ча- нар бүхэн шингэсэн байдаг. Ер нь сайхан үерхэлд хамт олоц их нөлөөлдөг, Ангийн иохөд маань Цогтсайхан бид хоёрын үерхлийг дэмжин талархаж байдагт би баяр- ладаг юм. Хүнийг буруу замд орох ба өөрөө өөртөө итгэхгүй болох үед найз нөхөр, хамт олон хичпээн их тус болдгийг би мэднээ Би үүнийг ангийн анд Ж. Цогтсайхан, хамт олоцдоо зориулж байна. Ховд аймгийн шЧн НОлнь 23 2 даЮ --ын “Б» ангийн сурын Д. БАЯГАЛЬ ш- .. Бусад бүлгүүдийг чухам ямар байдгийг бид сайн шэдэхгүй. Эх орон маань уудам болохоор “ль сургуульд ямар ч тэргүүний хамт олон байж болно. Тэдэнтэй захнид- даар харилцаж туршлага солилцох юмсан. Манай бүлэг «Аймгийн тэргүүний бүлэг» цол саяхан хүрт- сэн, сурлага, хөдөлмөр, ,урлаг спортоороо сургуулийн тэр хамт олны тоонд ордог юм. Манай бүлэгт МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ёлтан шедальт сурагч Энхтөр, «Залгамж үе» аяны гавш- гайч Энхцэцэг, Туяа нарын онц сурлагатан бий. Манай бүлгийнхэн -- Сурлага бол барилга гэл бид ярьдаг. Үнэн үг шүү- Барилгын суурийг сайн тавлад ганд Ч тоос- гыг хааш яйш, муруй, хазгай орол- гүй дуусгавад үнэхээр сайхан, бат бэх болно. Сурлага үүнтэй илнл юм. Би 1980-4881 оны хичээлїйн ЖИЛД аигийнхаа Энхтайван, Я(авз- шаа нарын хичээлд тусалж дундаас сурлагатан болгосон. Бүлгийн пионерүүд цомоерөө хөгжим барьвал дуучин, хүрз 04- рихын цагт хөдөлмөрийн аперга. биеийп таширын талбайд бол «лг гүй» тамирчид. Бүх талаараа тэг- гүүний байхыг бид хүсдэг. Билне/ үе тэнгийн апд нөхөд шинь !їоу С2- "шаачилж, ямар авпкнлтад хүг" 041- гаа бол? Соухлинхар аймгийн Эрдэцэцагаан эн 8 жилийн дунд сургуу г-ын 6Б» ангийн сурагч “.Б, НАРАНГЭРЭЛ Ю» ЛЛУЛЛУЛЛЛЛЛСЛА УНЖИЖ ЧИИЖМЖХИЖИЖИЖсЖИЧЖИИИЖИИИЛИЛЖИИЖИЖИЖИЖИЖЭЖ,ЛИЖЖИЖСИЖИЖОХГСИИСЖСИСУЛЛИИДСЖЖСЖЖДДС ЭХЭЭ ХХА ї БЭЛТГЭЖ ГАРГАСАН ТУСГАЙ ДУГААР ХүүХАҮ үд хөдөллмөрийн тухай ...ОУулалилиэхийл, хамины -г7 БИДНИЙ ТУС Манай сургуулийн сурагчид зуны өмралтаараа Хэнтий аймгийн Пали- монх сум дахь ходолмор амралтын зусланд очиж тохитой сайхан амар- он юм. Сурагчид гураан зэлжээр 80 хоног ажиллаа. Хоёрдугаар зол шид Ожилласан сурагчид хонь хлр- гаж. 4103 кг ноо) тушаажээ, Гурал дугаар эхэкад юкилласан. сурагчид 63 адуу маллаж, 31 гүү сааж «Молх оргил» Ю эгдэлд 1440 литр айраг ту- шааж 8 унага бойжуулжээ. Эдгээр ажилд 8--ын «Б» ангийн сурагч Бат- сүх, Лхагвасүрэн, Монхбат, Болдбаа сар, Цэцэгмаа, Т--гийн «А», «П» ан гийн сурагч Агваанцэцэг, Долгормаа Гадаадын үе тэнгийнхэн чинь бичиж байна. Хүүхдүүд спортын тухай Та нафтай танилцахыг хүснэ гч, / “СЭ : СОРДУлралаАЛЛЫ уу? Хайрт иай- Монгол пайз партайгаа захид- Ван! ХУА) д даар харилцаж анд нөхөд болох 1 : Ункра ны Староласпа гэж, байгаадаа их балртай байна. Їл Үцхан. тосгоны пиоперүүд, Энэ миний зурсан зураг а бүхэнтэй захидлаар харилцаж танай. орны пноперүүдийл хичээл сурлага, өжлын туршлага, її» перүүд баяр ёслолоо хэрхэн тэм- лэглэдөг элоп аан. зашилын чинь талаар тодорхой мэдэхийг бид хүсэж байда. Танай орны Абхаалж-. сорьсон тэмцээнүүд Манай сургуулийп биеийп тамирын талбайд үргэлж хүүхдүүд байдаг Тэд бомбог тоглож, барилдан ”сайлуур Дээр эргэлдэж чолоот цагаа 200 бо- ловсоц өнгөрүүлдэг. Саяхан тэйд ма- иай сургуулийн бүх сурагчид цуглар- сац юм, Учир иь МХЗЭ-ийн 60 шн- лийп ойд зориулсан сагсан бомбогийн нар сайн ажиллав. Тов аймгийн Хархурахын 9 жилийн сургуулийн 8--ын «Б» ангийн 5 сурїгч Алтантүлхүүр Манай сургуулийн 5--10 дугаар апгийдн сурагчид ногооны бригадад очиж ажиллан 9 га газраас 46,4 толц томс хурааз. Сэлэнгэ аймгийн Ерөөгийн 10 жн- лийн сургуулийн 7--гийн «Б» ангийн сурагч А, ТҮМЭНЖАРГАЛ тухай их зүйлийг бид мэднэ Мопголын үе тэнгийн най ча» раалсаа сонирхолтой алхидал авч Эх орных нь тухай болой оөөрс- Дийнх нь тухай модпэ гэдэг юутай сайхан : Энэ захидал, бид найз 1011 болцгоож захидлаар харилцах эх- лэлийг тавипа гэдэгт итгэл: байна. Та бүхнийг хүндэтгэсэн Унрай НЫ найз пөхөд чинь сургуулийн аварга шалгаруулах тэм- цээн болсон юм. Тэмцээнд анги бүхэн шилдэг багаа оруулжээ. Хүүхүүд Ч цөхдоо баяр хөөртэй дэмжиж байц. Пүрэйдорж ахлагчтай. 8-ын «И», Алтшгчимэг ахлагчтай 8--ын «А» ангийн баг энэ тэмцээнд түрүүллээ Сүхбаатар аймгийн Сүхбаатар сумын Пй жилийн сургуулийн рагч Б. Энхбаатар Сэлэнгэ: аймгийн Баянгол сумын 8 жилийн сургуулийн захиргаа ма- ялын тэжээл бэлтгэх өндөр «үтээлийн 9 хопогийн али зарлан явуулж, элэ ажилд 5--аас займдугаар ангийн 950 гаруй сурагчид оролцлоо. Өндөр бүтээлийн уралдаанаар Тарианы лал цуглуулж, Їш багштай 5--ын «А» алга, Батчимэг багштай 7--гийн «Б» анги, Долгор багштай 8--ын «Б» ан- тийн сурагчид бусдыгаа хошуучлан идэвхтэй ажиллаж нийт 20 тонн лай 4|їуглуулж Сангийн аж ахуйн малын тэ- жээлд нэмэрлэв. Баруунхараагийн 8 жилийн сургуу- лийн зургадугаар ангийн сурагч Ц. ЭНХЗОРИГТ Морон хотын 8 жилийн хоёрдугаар сургуулийн. ппойер, сурагчид зуны лэалтавраар жирх, зурамны арьс 5000 орчим, өвсөн шүүр 100 гаруй, олон наст болон эмийн ургамал 30 гаруй кг бэлтгэсэн байна. Тус сур- гуулийнхан нийгмийн тустай холдол- шорийн 14 хоногоор малын тэнсээл бэлтгэх ажилд гарч шилмүүс, борго- цой 11 тони, өвс цахилдаг 24 тонныг бэлтгэн тушаав. 8-ын «Б» ангийн сурагч БиДНИП ХАЯГ УССР Донсукал область --ОТельмановский район соло " Старласпа. пиоперсцая ор гапизацил: Старласпинской средпей школы. Сайн. байцгаана уу? Хайрт Сайн байна уу? Хайрт найз иаїз пар минь! Би монголын пио- минь! нерүүлтэй найз ноход болохыгих Би монголын нэг пионертэй аа» хүсэж байна. Би 13 иастай. Би хидлаар харилцахыг хүсэж байна, марк, ил захидал, хулили, тэмдэг Миний нэр Андрей, Би долдугаар цуглуулдаг юм ангид суралцдаг. Надад Натл, Да- Би хөнгөн атлетинаар хичээл- инелп гэдэг хоёр эгч бий, Найзаа лэдэг. Чи өөрийнхөө тухай бас чиний төрсөн өдөр хэзээ ,болдог танай диги, сургууль, оройд ямар вэ? Би 1968 оны 12 дугаар са. чухал үйл япдал болж бебгааг би- рын 10-нд төрсөн чээрэй. МИНИЙ ХАЯГ МИНИЙ ХАЯГ: Дааганы уралдаан шиг сонирхолтол сайхан тэмцээн ер үгүй юм гэж би бод дог, Манай сургууль дээр ийм. тэм цээн жил Сүр болдог. Хүүхдүүд зуны амралтаараа. сургасан даагануудал- саа аль сайныг Нь энд уралдуулдаг, Өпнэ жил 20 орчим даага уралдаж 7 гийн «Бэ» апгийн сурагч Ц. Хүрэлбаа- тарын даага түрүүлж, 4-ийн «Б» ац гийц. сурагч С, Миеэсүрэнгийн даага удаах байранд орлоо. Топ аймгийн Заамар сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч Б, СИЙЛЭГМАА Манай сургуульд Ч. бас Дааганы уралдаап боллоо. Эна уралдаанд 7- гийн «ЛА» ангийн сурагч Сугаррагчаа, Өнөрбалр ипрын даага түрүүлсэн їюм, Бас хүүхдүүд 200, 400 метрийн ааїїД уралдаж, үндэсний бохийн барилдаан зохиол, Энэ тэмцээнд 7-гийп «А» ан- гийн. сурагч. Чулуулбат, Алтанцэцэг, 8-ын «Б» апгийн сурлгч Гайбол”. 8 мин «ЛА» апгийн. сурагч Иплрлитгцэг, Ганболд иар түрүүлэп, 3 флл4г-еса Насиьёст 685548, омлкд мас коҮЯ (олсС:сЄ 31 2629! котоия НОВА ЭГ 111: 1760 5 ёгамсЬе 97 “Вег-14 темя Єм 97 у»ДЭ153 Төв айтгийн Өндөрширээт сумып 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Гэ ангийн мэл Ц. Чинзориг Хөжимчин охин Хөгжим баривал хэний ч сэт- Е гэлд хүрсэн сайхан аялгуу тог- лож чаддаг охни бол манай сур- гуулийн 7-гийН «А» ангийн су- Ё Е Ё 8 рагч Н. Цээвисүүэн юм. Тэр, сургуулийнхаа «Мөнгөн чавхдас» яцлгын гоцлол хөгжимчин юм. Титар, шударга, бочин, мандолин гээд олоп төрлийн хөгжмийн али- ныг нь ч чадамгай эзэмшжээ. 24 улирал дараалан онцсайн суралц- сай «Залгамж үе» аяны авьяаслаг найз Н. Дуламсүрэн- дээ сурлага, хөдөлмөр, урл нк амжилт хүсье. Могай су/луульд Саяхан сургууль дээр «Балр» боллоо. Яаг ийн хөгжим үүр” үзлэг энд хишдаж Хн » “Түүнийг Дд Ур «Баяр» гэж нэрлэсэн юм. АНД 5 Чзар 3 10-ын 5 5ын Хөдөлмөрч хүүхдүүд Манай сургуулийн ппонер Ссу- рагчид зуны амралтаараа 54000 гаруй литр айраг исгэж, 785 иг ааруул хурууд бэлтгэн, 491 эмнэг хангал сургаж, 9643 кг иоос хяр- гажээ. Энэ тоо баримтуудыг сал- хан болсон сургуулийн хөдөлмөр соёлын чуулган дээр бидэнд та- вилцуулсан юм. Хүүхдүүд тун Ч их баяртай байна. Бид бас хадлан бэлтгэх, ногоо хураах ажилд идэвхтэй оролцож ам- зшилт гаргасан Манай сургуульд 10- ын «В» ангийн сурагч Пүрэвлонжид Бямбасүрэн, Санжаасүрэн, Дорж, 8-ын «А», «Б» ангийн сурагч Ичин- хорлоо, Гомбосүрэн нарын зэрэг ходолморийн сайчууд-олон бий. Өвөрхангай аймгийн 10 эжн- лийн нэгдү сургуулийн -110-ын «Дө, «Г» ангийн су- агч О0. ЛХАМСҮРЭН, Ч, должЖий идговь аймгийн Хулд сумын лал агүүний. 8 эинлийн сур- гуулийн захиргаа, бүлгэмийн зов- лолоос аргалын їйиц Зохнов,. Уг аянд тус сургу лийн ёсон бүл- гийн 300 гаруй сурагч оролцож 46 машин буюу 4000-гаад шуудай аргал түүв. аянд Сумьяа ай Тийн СТ ЯГ АРЖЛЫН 1300 гаруй шуудай а түүж” тэргүүлэв, Мөн богийн «А» ангийн сурагч Д, Монхсүх, 7-гийн «А» ангийн сурагч С. Бат-эрдэнэ, богийн «Бэ» ангийн сурагч А. Өл- зийсайхан, 5-ын «В» вигийн су. рагч Гүндэгмаа, Б-ын. «Дэ» ан- гийн сурагч Б. Лупсандорж, 8-ын ! «А» апїгийл сурагч Х. Монхтула бүртээ. 50--70 шуудай “РТ Дундговь, аймгийн, Хулд ин ян 8. жилийн, бургуулц бин оДс үн айбнэг .х 9578 цожс сургуулийн хөдөлмөрийн аварга анги болсон юм. Одоо лїїм» гийн тэргүүний бүлэг болох үүрэг авч ажиллал байна, Бид ажилтхө- долмор, сурлага--хүмүүллийн өн- дөр амжилтаар МХЗЭ-ийн 60 ши- лийн айд бэлэг барилаа. хотын 8 исилийн «В» ангийн хамт ХУШ их хурал, түүхт ойнуудыг угтаж их зохиолч Нацагдоржийн лэг болох үүрэг амжилттай биелүүлсэн хавар иамрын сургуулиас зохиогдсой туст хөдөлмөрт олон МАХН-ын нэрэмжит бү- СУРАГЧИЙН ДУРАНД Нийслэлийц, 10 шилийн хоёрдугаар сургуулийн 7--гийн «Г» ангийн бу, “Ерагч -Э. Өрдэнэчимэгийн апсан “гэ! эл со ТИЙН айсан гэрэл: зураг. || ЗУРАГ, |, 8071 2 Л В "тш или 4 Нийслэлийн 47 дугаар сур- угаар “е«рурагчг- Д.” РЭГЗЭДМАА сурагч ВБ, ДОЛГОР Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотын 8 жилийн нэгдүгээр сургуулийн 8-ын «Вэ» ан- гийп сурагч Л. БАТДЭЛГЭР Ё Нийслэлийц 10 жилийн 81 дүгээр түнуухаах 6-гийн «В» ангийн сурагч Ё Цацрад нь Улаанбаатар хотын цачВэрдин шойнх тяшүүн бөгөөд улирал онцс дүнтэй с: сан тэргүүний ппонер юм. Мэс: тэссгнээтннэлгсс--гчилийтислланжсилтигчиисллииийчиис: СУРАГЧИЙН УЭЗГЭЭР - || ЖРТОЕК» Нарлаг сайхан Артец зусланд Найрамдлын ХУУ 110111:15:1:57:9 Намайг. чамайг дуудлаа Найрсаг сайхан угтлаа , Найраг. шүлгийн дээж өргөн Найрамдлаа бид магтан дууллаа. Нарлаг сайхан Артекдаа Наадан цэнгэж амарлаа Цэлмэг сайхан тэнгэрт Цэгээн тагтаа ниссэн, Цэлгэр сайхан Артек Цэцэрлэгийн та (таа. Ур улааны бүтээл Уран баримал гэлээ ч Эрнн үеийн минь Хүслийн хөшөө энэ юм Ирэх зууны минь Амьдралын дүр энэ юм. Эр зориг, үйзний сатгаарэс - Энхийн дууны ая эгшиглүүлж Ирэх зууны хорвоогийн тэнгэрийг Эгиэгт цэлмэг байлгахыг билэгдэж Алгандаа тагтаа суулган Алс өндөр өөд тэмүүлсэн Хөөрхөн хүүгийн энэхэн баримал үүдэнд: байна Зургаан хөврхон Зургаан хөөрхөн тагтай . | Эургийн цэцэг шиг гөвинөт” Энх тайвны тэмдэг болс шйх Эрх чөлөөний дуулал болс Дэлхий -дахинд энхийг байн вэ Дэвэн дэвсээр нисэ! Нийслэлийн 62 дугаар сүргуулийн сурагч Г. Мөнхбаяр Гайхамшигт нууцыг нь уудлан Сэтгэл: санаанд Хана алд Х : илрүүлж Хөх цэнхэр тэнгисийн эрэгт үн ардын хүслийн хөшөө Патни халхий с.2дйг Хөөрөп баясаж , 10 жилийн 14 дүгээр сур- азар дэлхийд алдраа 8 Дарга гуулийн ангийн ГАНТӨМӨР" Тоглон наадсан 10 дугаар Хөгжилтэй тэр мөчийг Хүүхэд бүхэн хүүрнэн дурсана. Тал тал тийшээ "Таран одсон ч : "Танхыл олон НӨХДӨӨ Амь алдам хүйтнээс ч, Би хэзээ ч мартахгүй . Арга барагдам халуунаас ч, Говь-алтай аймгийн Бугат сумын 8 шилийн сургуулийн сурагч Б. ГАЛААРИД Сурагчийн бийрээр сурагч Ганц айдал юм ШУВУУ, БИД ХОЁР "Нийслэлийн 48 дугаар Арслан: бартай: уч түүэниалтлтийн “ВҮСВ ртай: учирсан ч, сурагч 0. ТОГООЧ Миний баяр Арван зургаа! насацдаа Алтан үсэгтэй Паспорт авлаа Арван зургаад насандаа Анхныхаа цгүлгийг хэвлүүллээ. Энэ бол миний баяр - Энз бол миний бахархал, Увс аймгийн 10 жилийн 1! сургуу- лийн 9-- ийпесГ» ангийн сурагч ү Ш, НАГВАН Аюулт салхин шуурганаас ч, Би огт айхгүй. Дальдарч айх юм надад гайц л бий Гэрийн даалгавар хийгээгүй Гэдэлаэж сууснаас болж, Хоёрын тоо авахаараа, Амиа гартал айдаг юм. Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч А. БЯМБАЖАВ | 210 Дүүдээ хэлэх ү Балчирхан нөхөдтэйгээ хурдаа 7 : сорьж Хүслийн Х01100 Бургасан. шилбүүрээр хүлгээ 5 Алгандаа тагтаа суулгай хийгээд, Гэ! Тоглож наргиад түйж байна, Томоогүй байна даа, миний дүү Эрдэм мэдлэгээр шигүүрээ хийж Эрхэс гаригт зочлон очиж, (/« | "ГЭХ 7 7 7 Л 2 р | 017:0422 Баруун-урт хотын 8 жилийн хоёрдугаар сургуулийн 4-ийн «Б” ангийн сурагч Д. Сүхчулууны зурсан зураг Алс өндөр өөд тэмүүлж "Тоглоомын морь хүлэглэсэн Танхил хүүг дүрсэлсэн Цэвэрхэн ийм л баримал Ё77771271177177 77) 7 7 7 2 єє 82222000 21111411 5 Сургамлттай, сонирхолтой үйл явд- -- єзїйгдыр дахиад л муу завсын болт байсан учраас бага зэрэг мар- | два| онэ талаар ярих Ч хэрэггүй юм з ? лын тухай уншиж шэдэхийг хүсэхгүй | Сургуулийсаа. ирээд хичээллэ ОГТ | гай шиг санагдлаа. Валя наймдугаар ан- х тэхвн байх билээ? Би энэ материалыг | уишилгүй, өөр ном уншаад л байх -- Чи авсан шинэ зүйлийнхээ ту- | ги төгссөний дараа техникумд орох д Байнонейская правда» сонин дээрээс | юм. Би үүнийг ёроөсөө ойлгохгүй | хай лрьж байгаа хүүлдүүдийг санч | болсныг би мэддээ, Тэгээд бид матс- р Золж үзээд их баярлаас билээ. Учир Нь |зом, Асуулт мэдэхгүй самбарын урл | ойлго! 7Кишээ нь: «Эл надад пама этинийн шалгалт руу явав Паля зогсох инь ичгэвтэртай баймаар шиг авч өгсөн» гэл: нэг нь гайхуулахал бодлогоо бодон би сэтгэд ИХЭД хөдлөн Еалзид миний, чиний, бидишї амьдралд юм. гээд ах нь олон | нөгөө ив «Ах надад зураг сурж өг хүлээж суулаа. Гэвч энэ бүхэн түүнд ! Тэтгохнолддог зарим үйл япдлын НЭГ- | иадад санагдах ! Еиийх нь тухай өгүүлжээ. Тэгээд Ч | юм ярихыг хүсч байгаа боловч үйлд- үсоп», «Орой би цирк үзсэн» гэж нө- | тус болсонгүй. Тэр математикийн тн үүнийг олон хүүхэд мэдээсэй гэ!5 | вэр рүүгээ ларай лвлаа. Тэр үнэн | гөө нь сонирхсон зүйлийнхээ тухай | шалгалтандаа уначихлаа. ВМадп зна Эхүссэний улмаас орчууллай, Анд | -сэггэлээсээ хөдөлмөргөж сурсан хүн | лрьж байна. Харим чи бол их ном | бүхэндээ гутрай сэтгэл санаагаар “иөхдийнхоо ЁС СУРТАХУУНЫ ХҮ- | бололтой. (Түүнд олош одон медаль | уншиж ирсэн, бүр тавдугаар анги удаан унасан боловч технин маргаж ШМҮҮЖИЛД зорнулав. Таалагдана | байдгийг би хожим мэдсэн юм) залуу байгальчдын станц дээр Очдос | дийн сургуульд баримт материал авч эдэгт итгэж байна. үс Валягийн эцэг эх нь гэртээ | болсон. Бас сайн хүүхдүүдийн хос очлоо. Валя төдхөн «Надад баяр хүр- 5: хүүхдүүдээ алтайхан айдгахыг хн-| орж Москвад очсон. Энэ бүхэн бол гээрэй| Намайг ангийн даргаар сон- - “Нийслэлийн 10 їкилийн тавдугаар хачэ ЭЙ өрөө Басалтай цавар, хүй бүхэнд олдох зүйл биш. Чамд Хисэн гэж нх баАрЧаЙЧар АДРҮУ сургуулийн сурагч Ц. ОД нямбай! тохилогоос илт байлаа. «Ча- | лшинс байхгүй Ч гэсэн бусгд зүйл | утасддаа. майг самбарын урд юу Ч мэд эхгүй | байна. Сонирхол гэдэг чинь зөвхөн Тэгээд Валя еорийн сонгосон барил- зогсоод шоолуулж байдгийг зэж инь | од юманд биш гэдгийг чи оёлгож тын мэргэшлийн тухай, пайзуудынхаа ялар- надад санагдаж тухай, ТМС-ийн тухай их сонирхол- тойгоор ярив. Валл пэг өдөр «Өнөөдөр бид анхныхаа барилгыг ашиглалтад өгнө» гэж хэллээ. Этэ барилга бол дөрвөн айлын ороп сууц байлаа. Охи- дууд өөрсдөө тэр байрыг шохойдож, буджээ. Валя энэ ажилд онцгой идэпх- тэй оролцжээ. Валягийн сургууль дээр намайг очиход тэд дадлагад гарсан байлаа: Ингээд би сургуулийн урт хойгилоор явж байгаад «Хүндэт самбар»-аас тайван харцаар вадруу ширтэж байгаа Валяг гэнэт хараад мөн үү? биш үү? гэдэгт үнэхээр эргэлзэж билээ. Валлт 91 | ыг ӨЧүлтЭ төдийгүй хичээлдээ В Х рдаг бөгөөд 9 харь, болжээ. мООЫ мин - нд орой нь уулзав. Бо түүний сэвсгэр үсэн дээр борооны ду сал гоёлын зүүлт шиг гялалзаж байв. | гдоогчдын Өмпө биеэ хамгаалж чадах- Би түүний хөх экипсийг хараад тэсэл- гүй буруутан болдог. Валя захидал | ГҮЙ: 2 бичсэнийхээ дараа нь бүтэн улирал Чи чинь шинэ хувцас өвджээ, Хичээл хо тасарсан тул | 8888 юу? гэхэд байна уу?7гэж, би хэлэв. Валя ангийнхантайгаа эн зэрэгцэж, янз бүрийн загварын Зүйл авахыг б6- довч түүнд мөлгө хүрэлцээгүй байдаг байв. Өөрийнхөө зөвд итгэх Ятгал түүнд байсангүй, Үүнээс л болж гом- ХОЁР лай мэддэг байх» гэсэн миний санааг ВНаля таасан мэт: -- Харин Галя Панченког самба- рын” урд «Аэ»-ч үгүй, а4Б» ч үгүй зогсож байхад түүнд бүгдээрээ хэлж өгдөг атлал надад бол хэн Ч хэлдэг- 3 «Редаицийн Хүндэт ах эгч нарал! ББусад хүүхдүүд сургуульдаа яаж авдгийг би мэдэхгүй юм, Харин би Оёдоголон нулимстай очдог,.» гэж ЕЕВаля охин захидлаа зхлээд ч... На- Н айг л самбарт дуудах болгонд тэд 5 инээлдэж, миний юу Өвмссөнийг минь - Еапүүмтилш эхэлдэг. Манаїх гэртээ -о Шарургуулаа болохоор мөнгө төгрөг С2ётийм ч хүрэлцээтой биш тул би эгч өмсдөг. Зарим Ё | Ь 229 3 5 !! Ш гүй гэлвэ,. Яахаараа заавал бусдын өгөхийг хүлээдэг билээ?... холж Худалдаж | Валя: ажил хи нд “- Гэвч би яаралгүй байж Валя- гийн яриаг эхлээд сонсохыг химээлоэ. -- Галл бид хоёр бүр багаасаа найзалж, байсан юм. Дараа нь»Галл- гийнх вөр газар очиж их ШЭЭХ мөнгө ихтэй Солж ирсан байв, Төгээд буцаж ирэхлээ өндөр | үнэтэй эд хөгшил болон машин Ху- далдан авсан байлаа. Харин Галл | надтай мэндлэхээ больчихсон | Биеийн тамирын хичээл дээр би түү- «Эндээс холд» ялангула алгебрь дээр үе тэїгийнхний- гээ гүйцэхгүй. болжээ. Тэр тусламж авахаасаа ичээд «Ямар ч байсан.09- рео гүйцэнэ дээ» гэм бодсон. Валя ярихдаа: -- Та манай ангийнхап ямар байд- гийг мэдэхгүй л дэз. Нишээ нь: Ме- талл цуглуулах болоход хүн бүр л зов- хөн өдрсдийнхөө үүргийг биелүүлдэг. Хэн ч хэндээ туслахыг хүсдэггүй. "Тэдний анги ийм нөхөрсөг биш ажээ. Ийм учраас л Валяг шоолж инзэхэд түүнийг хамгаалж лавтай Ил- цаалт Өгөх хүүхэд байдаггүй байв. Валягийн ангид үнэннй үнэ цэцийн тухай маргаалр Зохиох ёстой байсан уу? зсвэл зохиолч урих уу... Зохиолч тэдний ангид оронгуут хувцас загвар хөөцөлдөгчдийн харц түүний Костюм цалинтай байв. : түүнээс: яврни ЫГ уун тар хариулж байв. Ха- лээр тусч хэн нэт нь цас загварын тухай лрил- 1 “7«Танд машин бий юу? Үгүй юу?!», | «Та хэдэн тастай вэ?» гэн асуух байх- шинй) узлэг п аорэмжи Улсыг ховлвлийн чомбицагад хөвлэв. 00 “Ивденс-14140-- -Эүвягна4 Та юу гээ вэ? гэн жуумалааг амыг тухай лрилцав, ни түүний нүд ы чинь нөгөө Балл мөц үү, бишүүх Т УАН шиг сайн харлаа. ЁС лл өөрийн шинэ хув - хал зүйлд бодоогүй нь тль байлаа. Тэр урьдныхаасаа шал өөр, хүн сон байв. Түүний харц айж : шинжгүй, яг зураг дээрх шиг наар намайг харж байлаа, Балд ч мүүсийн хайр хүндэтгэл гэж ! тийг олж мэджээ. нд Ингээд би Валягаас лыг нь хүүхдү сэхэд тэр бо, эрүд зовшөөрсөн юм, с«Пионерснал праяда» со сурвалжлагч Т. Ки | йиглтийш П да үү оРС тусгал аснова. ХӨДӨЛМӨРЧ ХИЧЭЭНГҮЙ, АВЬЯАСЛАГ, КОММУ- НИЗМЫН ЭРХЭМ ДЭЭД ЗОРИЛГОД ХЯЗГААРГҮЙ ҮНЭНЧ ХАЛАА МАНАЙД ӨСЧ БАЙГААД БИД БАЯРЛАЖ БАЙНА. ЭНЭ БОЛ НАМЫН ОЙРЫН ТУСЛАГЧ НАЙДВАРТАЙ НӨӨЦ МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭ- | - ЛИЙН ТОМ. ГАВЬЯА ЮМ. Ю. ЦЭДЭНБАЛ | 2-3 ЗОВ хэмж БЭЛТГЭЛ-- ЫГ 17: “02 38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 7669 (1724). МАХН-ын Төв Хорооны ерөнхий иарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын 1 5 є» Их Хурлын Ч-2эүэлшөрэг дарга, өсвөр үсийг халамжлан хүмүүжүүлэгч, 10. Цэ. ы2 25. дэнбал гуай МХ: найдвартай халаа, өсвөрийн Сүхбаатарчуудье телоолог- -- Эииииын чидтэй хамт байгаа иь. 4 С.БОДООШИЙНН авсан гэрэл зураг ги Ш. СҮРЭНЖАН, (МХЗЭ-ийн Э-11-27 ГЭВ мслДУС -: “РЧЛ Эн Ш усЦАХ, С25 ӨРВлл2Ө д 15 нэрэмжит шагналт яруу вайрагч) Д17677-25 “6: ду, , Сэтгэлээрээ цуг давшилцсан Хорвоог авархад ЭВЛЭЛ. “Хоглыг асархад ЭВЛЭЛ. Хойчийг “засахад ЭВЛЭЛ Хосгүй залуу ЭВЛЭЛ Хянганы пурууг хотойтол Зориг чадлаа гайхуулсан | Манганы холд дуурстал Зол жаргалаа дуулсан “ Энхийп нарны ЭВЛЭЛ Эрдэм ажлын ЭВЛЭЛ | “Атрын алны жолос залсан 1981 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 21. Алтан тарианы залаа түшсэн Заяа зол чинь гундашгүй Дуслуулсан хөлсний нь Ширхэг бүхэл сувд за Ургуулсан тарианы нь Ширхэг бүхэн алт аа Агар хутилгийн бүслүүр давтал Саасан сүү чинь дундариггүй Алсын одод тоогоо алдтал Өсгөсөн сүрэг чинь барагдашгүй Өндөрлөсөн өргөөний тг Үүд мөнх дэлгэр ээ Хөх тэнгэрийн хаяаг тэлтэл, Дуулсан дуу чинь цуцАшгүй Хөрєт дэлхийн магнайг тэнийтэл Бэдрээсан үйлс чинь бууршгүй Зүүнээс хаяарсан Үүрийн гэгээ өглөвни! Зүснээс туяарсан Залуу нас енөөлрийнх шт Намайг Дархан гэлэг Найрамдлын Дархап гэдэг Орой дээр минь үдшийн одод Олон хэлзэр яралзан түгдэг » Орчлонгийн уудамд агаарын долгион Олон хэлээр ярилцан дуурсдаг Энхийн нарны доор бид “Аранзал Эрдэнэт гэдэг Зэсийн өргөөпий орхийг татахад Мянган эрдэцийн гэрэл цадардаг Зэргийн төхдийл үгийг сонсоход Мяндсал хэлхээ-үйлсийг бадраадаг “Зөвлөлт, Монголын залуус амин. холбоотой - Энх тайван пахорлол гэдэг Энэ дэлхийн газар бүхэнд Эв нохөрлөлөөр бид уулзаж япслн Эрх чөлөөний алт-н нарыг Эрхис сансарт өргөл явсан Дорвон далайн долгионд биг цэнхэр хаялгатай “Таван тивийп тэпгэрт бил цэлгэв даллагатай. ЛХАГВА | тнэ-то мөнгө 2 АХМАД “ГИШҮҮДИЙН ХУРАЛ МХЗЭ-ийн риулиж: МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос 60 жилийп ойд 30- эрхлэп эвлэлийн ахмад гїїшүүдийн хурал хийлгэв, Тус хурлыг МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв товч үг хэлж нээгээд, МХЗЭ-ийн ахмад ги- шүүн С. Галсан, М. Лувсанцэрэн, Ч. Пүрэвниав, БНМАУ-ын баатар Ш. Гонгор, Л. Дандар, Д. Нянтай- сүрэн парын 200 гаруй хүнд МХЗ Э-ийп хүндэт медаль гардуулав. Мөн тус хурал дээр МХЗЭ-д Н. Алтансүх, Б.Төмөрбаатар, Ё. Алтанцэцэг нарт МХЗЭ-ийн бат илэрхийлэхийг Ї гишүүнээр элссэн Ш., Тунгалаг, эвлэлийн ахмад гишүүд гардуулж өглөө, Ахмад үеийпхнийг төлөөлж, МХ Ч. Пүрэв- шав, БНМАУ-ын баатар Л, Дандар» зохиолч (6. Дашдэндэв нар үг хэллээ. МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойг тохиолдуулан ХЗЭ-ийн ахмад гя- шүүдээс эвлэлийн залуу гишүүдэд захиа даалгавар өгөв, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЗЭ.ийн ахмад ажилтан МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэ- рэмжит нийслэлийн 10 Ээлэш--858 равдугаар дунд сургуулийн нер сурагчид МХЗЭ-ийн 60 шн- лийн ойг угтаж «Залгамж үе» ая- ны жигүүр бүрээр Чоглэүль үүрэг МХЗЭ-ИЙН АХМАД | ГИШҮҮДЭЭС ЭВЛЭЛИЙН ЗАЛУУ ГИШҮҮДЭД МХЗЭ-ИЙН 60 ЖИЛИЙН ОЙГ ТОХИОЛДУУЛАН ӨГСӨН ЗАХИА МАХН-ын Дайчин туслагч, бэлтгэл хүч, яруу алдарт МХЗЭ- Ийн ахмад гишүүд бид МХЗЭ- ийнхээ 80 жилийн ойн баяшсын одөр залуучуудынхаа дайс Ш штаб МХЗЭ:айн Төв Хаороон дээрээ хүрэлцэн ирэхдээ залуу насандаа эвлэлийн үүрийнхээ хуралд очиж байсан шигээ сэтгэл балсан догдолж эплэлийн улаан хүрээлэнд осөн хүмүүжсэн зол- боо «хийморьтой жилүүдээ дахин дурсан саналаа, Энхрий хайрт эх орныхоо хөг- жил бадралын төлөө гал цогтой залуу. насаа зориулж хувьсгалч бадрангуй идэвх тэмүүллээр түмэн бэрхшээлийг ялан давж бие хайр- гүй хөдөлмөрлөж, тэмцэж: лвсан ахмад үеийнхний арнун дээд үйл- сийг үе дамжуулан салган авч улам бадраах хойч үеэрээ бахар- хаж байна. Эвлэлийн хуралд очихоор хэдэн арван өртөө газрыг мориор туулж явахдал ч, эгшигт хайрцагт шинэ үеийн дуу хөгжим тавьж, бичиг үсгийн бүлгэмд. үнсэн самбар дэлтээд багшилж лвахдаач, хурьс- галын дайсны эсрэг тулалдаанд, эх ориыхоо торгон хил дээр зэв- сэг барин зогсож байхдаа ч, анхны үйлдвэр, заводын суурийг хүра зээгүүгээр засаж байхдаач эвлэлийн гишүүн бид нам, эвлэ- лийн даалгаврыг ямарч бэрхшээ- дийг харгалзахгүйгээр нэр төр- тэй биелүүлж явснаа бүх амьдрал- даа мартахгүй дурсан санан: байдаг билээ. Эх орны аж үйлдвэрийн суурийг тавнлцаж, дайны талбарт эвлэлд элсэх өргөдлөө бичиж, хөдөө аж ахуйн анхны изгдэлд гишүүнээр бүртгүүлж, хөдөөгийн ууд талаар соёлыг түгээж, атар газар шан таталцаж явсан эвлэлийн ахмад гишүүд бид, хувьсгалт салуучуу- дын эвлэлийн алдар түүхтэй бат илэрхийлэхийг өвөртлөн, улаан таван хошууг энгэртээ гялал- зуулж хувьсгалын их үйлсийг гардан авсан хойч үеийн идэр залуу дүү нар та бүхэндээ дайчин байгууллагынхаа 60 їжилийн оё- тоор захиж хэлэх үг байна. МХЗЭ-ийн гишүүд бүр Лєнин багшийн сургасап 8соор сурлага, урлаг, спортын өндөр ам- жилтаар бэлэг барьж байгаа за- рнм пионер сурагчдын тухай гэрэл зургийн сурвалжлагыг знд нийт- лэв, " ДААЛГАВАР коммунизмд суралцах үйлсийг нэгэн нааныхаа зорилт "болгож, шинжлэх ухаан бүхний оргил, ертөнцийг өөрчлөгч зөв мэргэн сургаад болсон мэррсвни илнэ мээр байнга зэвсэглэж, номд Ол мэргэн, хөдөлмөрт бол уран. Ур лагт бол авьяастай хүмүүс болц- гоохоор цаг үргэлж тэмцэцгээ МХЗЭ-ийн хүч чадал, дайчин чадвар нь МАХН-ын байг. гын мэргэн удирдлага, эвлэлийн бүх шатны байгууллагын бат нягт зохион байгуулалтад байдаг тул гишүүн бүрийн ган болд мэт хатуу сахилга Журам, эвлэлийн хурал, гишүүний даалгавар, манлайллын үзүүлэлтийг цаг ямагт өн дөр өргөж эвлэлийн ажлын үр нөлөөг иж бүрэн дээшлүүлцгээ) - МХЗЭ-ийн гишүүд үзэл санаа, ёс суртахуун бие бялдар, гоо сайхны өндөр дээд хүмүү. дийн жишээг биеэрээ үзүүлэгчид байх ёстойг санаж оюун ухаанаар балнц, эрүүл чийрэг, авьяас эрдэм- тэй хүн болоход бүхий д идэвхээ, | 170 цаг заваа зориулж рийн. залгамж хойч үе болсон пиопер багачууд баатарчууд. дүү нартаа тад “бүрзэр халамжлан хүмүү- жүүлцгээ! -- Та бидэнд аз жаргал хайрла. сан аугаа Их ачтай монгол-зоөвлол, | тийн ард түмний мөнхийн пайрамд. дын тугийг өндөр оргож ” аливаа харш үзэлтэй. эвлэршгүй зарчимч богөөд улс түмний найрамдал энх тайван үйлс, эх орон социалист ололтоо хамгаалахад бэлхэн байж, эх оронч, нитернационалч, хувьс- галч, дайчин, хөдөлмөрч, шилдэг зап чанартай, тал бүрийн мэдлэг боловсролтой, Фвтэгш хүмүүс болж хүмүүжицгээ! Мөнхийдц идэр залуу явах тавилантай МХЗЭ-ийн яруу алдар бадартугай. МХЗЭ-ИЙН АХМАД ГИШҮҮД ЗУРАГ ДЭЭР: МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн 2-2 3ы мэсйтшГсүлшоушєиолиттт -1ЫЫш21-о2тотитсв-0лтстМШьсны2!-лолыотолТ 2 лиЛнэйивлва) дарга Л. Түдэв БНМАУ-ын баатар Ш. Гонгорт МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойн (22-28: 8235 элигйшотишш иш тош ыогошоншотиэи2Со3лаьдыаы 7 лэшст220-22хитвиы! (--С-хэшилттчллаве-чжама, хүндэт медаль гардуулж байгаа НЬ. МХЗЭ-ИЙН НЭРЭМЖИТ СУРГУУЛИАР шатарчдын нөхөрсөг уулзалтын шагналт 7-гийн «А» мастер цол Ө-ийн «А» ангийн су рагч Ж. Нарантуяа, Ї ! "2 11111111 11111111 11111111) 11111111 шит!!! -СУРВАЛЖЛАГЧ -- Та МХ ЗЭ.мйн гишүүнд элссэн тухайгаа болон тэр үеийн эвлэлийн гишүүд улс орныхоо хөгжил, МХЗЭ-ийн түүхэнд ямар хувь нэмэр оруулс- ныг манай сонины уншигч хүүх. дүүдэд товчхон ярьж өгнө үү? Б, ГҮНСЭН--Миний бие 1920 онд Хантайшир уулын аймгийн Дэлгэрхаан уулын хошууны (одоогийн Хөвсгөл аймгийн Цэ- цэрлэг сум) товчлох хорооны харьяа 185 дугаар үүрт эвлэлд элсэн, хувьсгалтай хувь заяагал холбож МХЗЭ-ээр хүмүүжил, эв- лэлийн үүрийн нарийн бичгийн даргаас МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийц бичгийн дарга хүртэл дэг- шин ажиллаж байсандаа, эдүгээ нас сүүдэр дал хүрсэн ч нам эв- лэлийнхээ даалгаврыг . биелүүл хайр хүндэтгэлийг нь хүлээ яваадаа хязгааргүй баяртай бай- даг юм. Биднийг зэрлэлийн ги- шүүнээр элсэн байх тэр үе буюу Ардын засгийн анхны жилүүдийн монгол орны байдлыг өнөөгийн хүүхэд та нарын өсч хүмүүжиж байгаа үетэй харьцуулахын арга- гүй өөр байжээ. Намаас ямар зорилт тавын байна түүнийг биелүүлэхэд МХЗ ЭО-ийн гишүүдээр манлайлуулан залуучуулыг идэнхтэй оролцуу- лах, шинэ, сайхап бүхнийг дэм- жин дэлгэрүүлэхэд МХЗЭ-ийн Топ Хороо, анхан шатны байгуул- лага бүр өдөр тутмынхаа үйл ажилллагааг чиглүүлж байсан. Пионерүүд МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойд БАЯН ХОНГОРЫН ПИОНЕРҮҮД Баянхонгор аймгийн сесронхий боловсролын сургуулиуд МХЗЭ- ийн 60 жилийп ойг угтаж 1980- 1981 оны хичээлийн жилд «Це- гаай 8лт», «Төл түмний үйлс», «Ургац» зэрэг бүтээлч ажлын цупаанууд гаргаж, тел бойжуулах, мал ноослох, хадлан тэнсээл бэлт- гэх ажслыг урьд жилүүдээс илүү амшилт | бүтээлтэйгээр зохион явуулсан байна. Салхан энэ ажлаа дүгнэх пионер сурагчдын хөдөлмөр соёлын Дө- рөвдүгээр чуулганаа хийж хөдөл- 3 морийн аварга анти, бүлэг, су. тш рагчдыг шалгаруулав. Чуулганд ажил ходолмөроө- рөө шалгарсан 185 төлөөлөгч оролцсоноос Эрдэнэцогт су- мын 8 жилийн сургуулийн пионг- рийн бүлгэм хөдөлмөрийн амжил- таараа шалгарч «МХЗЭ-ийц ойн тэрэмжит хөдөлмөрийн аварга» “бүлгэм болов. Мөн Заг сумын 8 жилийн сургуулийн ма Эуй: ангийн сурагч Я. Батмөнх, Гал Жаргалант сургуулийн сурагч Т. На чимэг нарын 12 пионерт “МХЗЭ-ИЙН АХМАД Тэр үеийн эвлэлийн гишүүд эрд- мийп түлхүүр болсон бичиг үсэгт залуучуудыг маш идэвхтэй Ганцхан жишээ үсгийн дугуйланд залуу хүн бүр өдрийнхөө заалга- хүнд зааш өгдөг байв, Мөн хувьс- галын сэдэвтэй дуу дуулж, жаг- саалаар явдаг байсан нь залуусыг эвлэлийн байгууллагын “залгамж халаа Ч сон Зөв мөн : болон бусад медалиар, 1975 онд ЗСБНХУ-ын Тэргүүлэгчдийн шизмыг ялсны :4) жилийн медалпар тус тус байжээ. Мөн МХЗЭ-ийн “Тэргүү- ний ажилтан» тэмдэг, хүндэт ме- далиар шагнуулжээ. У, УШ, ЇХ, ХУ ях хуралд орол- цож сургах асуудалд оролцож байлаа, хэлэхэд бичиг сурч байсай хичээлийг хоёроос гурван үеийн ВЭГЗИЙН ГҮНСЭН, 1936 онд МХЗЭ-д гишүүнээр элслээ, 1929 -- 1934 он хүртэл Эвлэлийн Төв Хороонд суртал нэвтрүүлэгч, мөн нээр сонгогдож, нарийн даргаар ажиллаж Наш, төртэй биелүүлж, үнэнч шударга, үр бүтээлтэй х9- дөлкөрлосний учир Сүхбаатарын одон, улаан тугийн одонгоор хоёр удаа үйл ажилд уриалан лэлд орохсон гэдэг хүсэл тэмүүл- лийг нь бадраадагсан газар тариалан үүсгэл төдий бай- сан боловч тариа хураах ажилд залуучууд гол «үүрэг ний дотор 90 гаруй пионер орол- цож байсан юм. рийн комбинатыг барьж лах гжил опц чухал болж барил- АЖИЛТАН ЯРЬЖ БАЙНА Хороопы тэргүүлэгч гишүү- бичгийн айсан байна. эвлэлийн даалгаврыг нэр улс орондоо Хөдөлмөдийн гавьяаны хөдөлморини хүндэт медаль Зөвлөлийн фа- онн шагнагдаж дээд зарлигаар 11А:5:3-ииЙН байжээ. дуудаж зв- Тэр үед гүйцэтгэс- 1930-1934 онд Ал үйлдөээ- байгуу- гын суурь тавих, газар шорооцы ажлаас эхлэн олон зуун гишүүд залуучуудыг байнга субботник хийлгэсний дээр зуугаад залуу- чуудыг үндсэн ажилчнаар шил- жүүлж байлаа, 1931 онд Эвлэ- лийн Төв Хороо эрхлэн ДУу хөг- ушимд авьяастай хэсэг залуучуу- даар урлагийн бүлгэм байгуулж байв. Мон Ардын намын бодлогыг олон түмэнд ойлгуулан сурталч- лах, эх орноо батлан хамгаалахад эвлэлийн гишүүд бүхнийг |ман- лайлдаг байлаа. МХЗЭ-ийн өсөн бэхжихэд КИМ болон Лениний номсомол зүйл бүрээр дэмжиж тусалж, байспыг бахархан тэмдэг- лэх хэрэгтэй юм. Энэ бүхнийг дүгнэн бодоход ХЗЭ-ийн үүсгэл санаачилга, эрмэлзэл, тэмүүлэл бүхэп иь хуучин монголыг хувьс- галт ёсоор шинэчлэл өөрчлөхийн төлөө тэмцэл байжээ. СУРБАЛЖЛАГЧ --1а өсвөр үснинхэндээ юуг эрхэмлэн хэл- мээр байна. Б.ГҮНСЭН- Эрдэм номыг эрхэмлэп дээдэлж, эх орон, нам засгийнхаа хайр халамжийг байн га санаж, эвлэл ахынхаа найд- вартай халаа болоп өсч, өсвөр залуу үеэсээ эхлэн өөрийнхөө хү- мүүжилд хяналт тавьж бай гэж захья. СУРВАЛЖЛАГЧ --Танд нх баярлалаа. 2 Ярилцлага хийсэн Ё Н. ДАРИЙМАА Ф МХЗЭ одоо эгнээндээ. манай залуучуудын шилдэг хэсэг болсон 212 мянганохпид, хөвгүүдийг нэгт- гээд байгаа бөгөөд энэ нь сүүлийн арван жилд Хувьсгалт Залуу- чуудын Эвлэлийн эгнээ 106 мян- ган хүнээр өссөн хэрэг ом . Ф БНМАУ-ын Ардын Их Хур: лын 10 удаагийн сонгуулиар сон- гогдсон Ардын Их Хурлын депу- татуудын 122 хувь, орон нутгийн хурлын депутатуудын 20,4 хупьэ нь 30 хүртэлх насны залуучууд байна. -ф- Манай нийт ашилчдын 44,8 хувийг залуучууд эзэлж: байгаа бөгөөд ХЗЭ-ийн” гишүүдийн 30 шахам хувь нь ажилчин залуучууд байна. Ь Ф МХЗЭ-ийн гишүүд, ажилчин залуучууд зургадугаар таван экилд салуучуудын гавшгай бригадын хөдөлгөөн өрнүүлж, «Тавап -ки- дийн төлөвлөгөөг нэгээс хоёр жи- шииппиппишпппиипппиппппппппппиппппипппиппиппппппипиппипипиппппиинииипиииишини ишиг ЭРЛЭЛ АХЫН ДАЙЧИН лийн өмнө биелүүлье», «Өөрийн төлөө, дайчин цөхрийн төлөө», «Залуу хүний гараас чанаргүй бүтээгдэхүүн гарах ёсгүй», «Өнөөд- рийн дээд амжилтыг маргаашийн ердийн норм болгоё» зэрэг дайчин уриа дэншүүлэн ажиллаж 6000 гаруй хүн, хөдөлмөрчйн 150 гаруй хамт олон төлөвлөгөөт зорилтоо 1-2 жилийн омнө биелүүлсэн юм. Ф 1971-1961 онд ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн 8, 10 дугаар ангийг төгсгөсөн жараад мянган охид,хөвгүүд эх орныхоо ЭДИЙН засгийн онцгой чухал салбар мал аж ахуйд гарч ажилласнаар нэгдэлч малчдын 40 гаруй хувийг залуучууд эзлэх болж, тэд тус ор- ны малын 40 орчим хувийг хариу- цан маллаж байна. а Ф УГ таван жилд 230 мянга гаруй га атар газар эзэмших 20- рилтыг хэрэгжүүлэхэд тариалаич залуучууд дорвитой хувь нэмэр оруулж, шинээр байгуулагдсан атрын сангийн аж ахуйнуудад 4000 гаруй залуус МХЗЭ-ийч илгээлтээр очиж ажиллалаа Ф Сүүлийн арван жилд МХЗӨЭ- ийн Төв Хороо тэргүүний сайчуу- дад олгох 20-нод шагнал бий бол- гож нийтдээ хорин мллпган залуу- сыг шагнасан юм. Тэрчлэн илгээл- тийн эзэн малчин. ажилчин залуу: болон циоцерийч чууд. оюутны удирдагчдын анхдугаар чуулга уулзалт, ХЗЭ-ийн “анхан шатны байгууллагын нарийн бичгийн дарга шмарын улсын», зөвлөлгөөн хийлгэж хүмүүглийц ажлын зан- гилгаа асуудлыг авч хэлэлцлээ. Ф МХЗЭ дэлхийн номмуннст ардчилсан Залуучуудын хөдөл- төөний хамгийн туршлагатай отряд БХЛНЗЭ-тэй бүо 1921 онд най- рамдалт харилцаа тогтоосноос хойш өнөөг хүртэл тус хоёр байгуулла- гын найрамдал, хамтын ажилла- гаа асар их бэхжиж, өргөп да- лайцтай болиоэ МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн 5 ЦллЛлЛлллЛЛ11----17-----12-2-------шшшш ТЭДНИЙ ХАЯГ- Цаст Сутайн мөнгөн цагаан ор- гил алсад цайлзан Их, бага Дар- вийн нуруунд анхны цас хэдий нь орсон ч Хүйсийн говийн сав ну- тагт өвс ургамал намрын онгоөор сортон, рийн мал суурь суу- риар налайна. Говь нутгийн замд хамт яваа Баян-Уул сумын намын нарийн бичгийн дарга, -ын ХУШ их хурлын 1ө- лоөлогч Осор, -- Манай сумын «Хүйсийн говь» бригад сум аймгийн тэргүү- ний хамт олон, Энэ говиос. алдар нэрээ дуурсгасан хөдөлмөрийн баатар Т, Дүйнхэр, Ш. Цэдэн- дорж, хошой аварга 8. Содном: балжир, улсын аварга малчин Ц. Бурам, Н. Дорж, МХЗЭ-ийн ил- н эзэн, улсын залуу авар- га, Ардыи Их Хурлын депутат С. Царэнбалжир иврын алдар цуу- тай хоньчин, хөдөлмөрийн таргүү- ний сайчуул олон төрсөн, Түүний бойииж, болопсрол мэдлэгтэй малчдын эг” нээ бий боллоо. Өнгөрсөн жил 10 ар анги тогссон нэг ангийй ! МХЗ ийн ил- 0) ь хариуцан мал- суурь болн ХҮЙСИЙН ГОВЬ лаж байгаа. Одоохон тэдний 4а- римтай уулзана гэж ярилаа. «Да- лан түрүү»? хэмээх бүрдийн захаас тэмээнд хужир ачаалаад хөдөлж байгаа хоёр залуутай бид уулзав. Тэднийг Д. Баатар, Н. Даваацэ- рэн гэдэг ажээ. -- Зундаа газрын гарц тааруу байсан, Намартаа хур бороо эл- бэгшиж, ургац чамлахааргүй бол- лоо, Бид хаана ногоотой байна, тэнд отор хийдэг. Нэгдэл брига: даас ачаа уналга гарган отрын нутагт хужир, шүү татаж, усан сан байгуулсан, одоо намрын отор хийн, хонно дундаас дээш тарга хүч авахуулан өвлийн бэлтгэлээ хангаж байна гэж лрилаа, «Хүйсийн говь» бригадын хэн- тай ч ууласац илгээлтийн хүүх- дүүд ирээдүйтэй сайн малчид, ашилсаг аалуус. Малчин бидэнд ном өрдэм ааана. Бригадын өдөр- логөөр цонцерт тоглоно, Мал мал- лах, сурч боловсрохыг хослуули топь нутагт соёл түгаэж байгаа юм. гэл талархал өгүүлж байна Илгээлтийд эздийн Зөвлөх баг- шаар. хөдөлмөрийн баатар Т. “Дүйїхэр, Ш, Цэдэндорж нар анил- лаж тэдпийг хонь маллах эрдэмд ЯА, ү » сургаж байна. Долоон суурийн 60 хувь нь мал сүргийг онд оруулах төл бойжуулах талаар удирдах дөрвөн байгууллагаас зарласан болзолт уралдаанд | шалгарчээ, Сум нэгдэл илгээлтийн хүүхдүү- дэд гэр майхан, саалийл хонь, ямаа уналгын морь олгосон байна. .Мал- чин залуусын ангийн дарга Ч. Болдбаатар: -- Бид төгсгөсөн сургууль, багш нартайгаа байнгын холбоотой ажиллаж сүргийн дэргэд мэдлэг боловсролоо ахиулдаг. Сургуу- лийн хамт олон маань хадлан, гар тэжээл бэлтгэх чулуун хашаа хо- роо барихад тусалдаг, Зөвхөн энэ онд 3 чулуун хороо, 500 кг гар тэжээлийг шеф сургууль бэлтгэж өглөө. Бид сургуул аа Ходоо аж ахуйн набинетийг тохижуула- хад оролцсон, «Малчны аавлуу ха- лаа» бүлэгт хичээл заадаг гэл: яри- лаа, Домогт Хүйсийн говийн өгөөж тэнүүн бэлчээрт мянгар цагаан хонио өсгөн, баатарлаг малчдын үлгэр дуурналаар ажиллаж байгаа илгээлтийн эзэн малчдын ажил үйлс өөдрөг байна. Илгээлтийн эзэн эдгээр залуус итгэл даах хү- мүүс юм гэж би бодов, Тэдний хаяг: «Говь-Алтай аймгийн Баян. Уул сумын «Лениний зам» нэгд- глийн «Хүйсийн говь» бригад, Г, ДАВААСҮРЭН шишишишшшишииїшиїшиишишийшшийшииййиїиишиийишишйшийшшишиїн Шү ШПИШИИИНИН» ОТ 11111 11111111 0111 111011111111111111111111111111-11111111 11 0 544 1 ЇШшии її! ши | Хорооны | Мрптолын МХАЗ-ийн 60 тнилийн ойд азо- риудсан «Бид эвлэлийн найдвар- тай халаа» сэдэвт пионерийн баяр Биеийн Тамир Спор- тын Төв ордонд болов Пиоперийц баярт МАХН-ын Төв халтсийн орлогч арх- лэгч, БНМАУ, ЗСБНХУ-ын бав- тар, сансрын нисэгч Ж. Гүрраг- чаа, МАХН-ын Төв Хорооны хэлт- сийн орлогч эрхлэгч Д. Цолмон Ч. Пүрэвжав, МХЗЭ-ийн Төв Хө- рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв, Хүүхдийн төлөө фондын Төв Комиссын дарга А. И. Цэдэнбал-Филатова, МХЗ Э-ийн Төв Хорооны нарийн бич- гийн дарга, Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Цэрэндулам, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн ... «Бүгдээрээ анхаарагтун!» гэсэн цоглог дуудлага мөнгөн бүрвэ- нээ сүр жавхлантай эгшитлэлээ, Ажил үйлс, сурлага, хөдөлмөрийн нх аяны гараа, тайланд хэдэн үенїй пионерүүдийг уриалан дууд- сан энэ танил аялгуу Сонсогдохуй хүн бүхний сэтгэл хөөрөп догдол- но. Дуудлага энэ улаа МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойд зориулсан «БИД МХЗЭ-ийн найдвартай халаа» сэ- дэвт баярт нийслэл хотын пипопер сурагчдыг итдрүүлэв Улаанбаатар хотын пионерийн штабын дарга, сурагч Л Болор- маа Уг баярыг нээж, |МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нөгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л.Түдэвт мэдээлэл өтөхөд, нөхөр Л, Түдэв пионер сурагчдад МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойн баярын мэндчилгээ дэв- шгүүллээ. Дараа ив ппонер сурагчид нх жипсин Сүхбаатарын хошой. одон гялалзуулсан МПБ-ын тугийг хүн- дэтгэлтэйгээр хүлээж агвлал. «Бид--МХЗЭ-ийн найдвартай халаа» пионерийп баярт оролцсон Ардын арми, хилчдийн залуу ха- лаа, өсвөрийн сэргийлэгчид, гал сөнөөгчид, авто зохицуулагчид, ажилчин, малчны залуу- халаа, пионерийн ногоон, цэнхэр, шар эргүүлийн отрид, командуудын тишүүд сурагчид үзүүлэх тоглолт хийж сонирхуулав. Бүрэн чөлөөт эрхийг “Тэгш дүүрэн эдлүүлэхээр | Бүргэд зоригоо бадруулан | “Тэмцэж явсан ах нар мипь Өлмийн чинь өмнө хүндэтгэн | Ёелолын дуугаа өргөе өө! Үлэмжийн сайхан ачийг Чинь ” Жстой хүн шиг биелүүлье!... “Аз жаргалын төлөө тулаанд амь эрсэдсэн ч ард түмнийхээ сэтгэлд үүрд залуу читээрээ үлдсэн. мхЗ 1-274Вид МХЗЭ-ийн найдвартай халаа» шианерийн баярын эїшишиигйшииишиилэинцинцииииншишини ини ”” АГ 00982:5 23 дарга Ц. Буянтогтох нар болоп за- рїм яамдын сайд, тустай газрын дарга нар, МХЗЭ-ийн ахмад ажилтны төлөөлөгчид оролцов. Пиоперийн баярт оролцсон ар- дын армийн у халаа отряд хилчдийн залуу халаа бүлэг, өсвө- рийн сэргийлэгчид, авто зохицуу- тагч, гал сөнвөгчдийн бүл цэнхэр, шар эргүүлийн нүдлэн хамгаалагч, ажилчиц малчны з туу халаа бүлгийн ЗЭ-ийн түүхт ойд мөрийн амжс лэх тоглолт хи хэргийн төлөө хз байн, МХЗЭ-ийн найдварт | лаа болохоо нийт улаан төлөөлж, цог навхлантай илэр- хийллээ . МАНАН СУРБАЛЖЛАГЧ ... Э-ийн. гишүүн, БНМАУ-ын баатар Т. Бор, Л. Галзгбаатар, Х. Дамба Л. Аюуш, Б. Тэгшээ нарын. баа тарлаг үйлсийн халааг авахад 0бэ- лэн байгаагаа илтгэж 21 үүхлүүд ИНГЭЖ дуулж байлаа Түүхт ойн шил 1981 онд манай орны 250 гаруй мянган пионер сурагч эх орпыхоо социалист бү тээн байгуулалтад гар бие арол цож 9 сая гаруй төгрөгийн ажи хийж гүйцэтгэлгээ Ажил хөдөлмөрийн талбарт ялдар нэрээ дуурсгасанах эгчиар, БНМАУ-ын хололморийн баатар МХЗЭ-ийн гишүүн С. Аюуш, Ц. Намхайнямбуу, Г. Тагшжав Д.Цэнд-Аюуш нар шиг хөдөлмөрч хүмүүсийн халааг авахаа пионер сурагчид баяр хөөртэй иЛэрхийлж байв, Пнонерийн энэ баяр дээр МХЗЭ-ийн 60 жилийп ойд зориу- лан В. И. Лениний нэрэмжит Мон- тполып пионер сурагчдын орлны сурагчдын хийсэн «Лепипий үзэл санаа Монгол оронд хэрэгжсэн ньэ уран бүтээлийг МХЗЭийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэрт гардууллаа. Нүү- рэнд нь баяр жаргалын туяа тэ» рэлтсэн үй олон багачууд гар га- раасаа бярилцан дуул байлаа -4Сүү шиг цагаан сэтгэлзэ Тэгш дүүрэн эдлүүлэхээр Сүлд зоригоо бадруулан Тэмцээн явсан эгч нар минь Өлмийн чипь өмнө хүндэтгэн Ёслолын дуугаа оргоё өө! Үлэмжийн сайхан ачийг чинь Ёстой хүн шиг биелүүлье!... Эвлэл ахынхаа найдвартай халаа Фолж чадахаа илэрхийлсэн хүүхдүүдийн эзнэдуург мартахын аргагүй. Тийм ээ! Манайд үнэхээр сай- хап хойч үе өсөж байна. Тэд цом МХЗЭ-ийн найдвартай халаа. Т. ДАВААДОРЖ ерөнхий байдал Өсвөрийн Ш ш тал сенөєгчид шиш Пй! шиш Д. Сүкбаагарын вэрэмжил Удсыв хэвлэлийн помбинвагад хэнлэв. Эрхлэгч Ц.. ДАШДОНДОВ Индекс-14140 АА ахь мнайыа ёво 7872(1727) 6» (1081 оны 10 душад0 сайын 31 0 Бямба | Ф үнэ 10 мото ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨ НАМЫН ХАЙР ХЛЛАМЖ :т-- ПИОНЕРИЙН ШИНЭ ОРДНЫ Монголын пиодиер сурагчдын ши- на ордны суурь таних ёслолын цуг- лаан Лепипай комсомолын ойт! одор Хүүхэд залуучуудын тов паркт боллоо. Ёслолын цуглааныг МХЗЭ- ийп Төл Хорооны парийн бичгийн дарга, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МП168:ын Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Царэидулам тонч үг хэлж нээв "Тус цуглаан дээр “ЁС: ийн Төл Хогоопы пэглүгээр ийрийн бичгийн дарга-Л. Түдэв үг хэлэн, Л. ТҮДЭВИЙН ХЭЛСЭН үгээс МХЗЭ-ийн яруу алдарт 60 наг лийн ойг орон даяар тэмдэглэсний дараахан монгол-зөвлөлтийн най- рамдлын уламжлалт сарын үеэр, Лениний иомсомолын мэндэлсэн ойп өдөр пионерийн шинэ ордны барилгын суурь таних баяр хийхээр өнөөдөр бид энд ирлэд байна. МАХН-аас манай өсвөр үеийнх- нийг коммунист ёсоор хүмүүжүү- лэхэд онцгой анхаарал тавьж байд- гийн бас нэг илрэл нь. пионерийн вїл ордон болно. Ордим төслийг зөвлөлтийн уран барилгачид бүтээ- сэн бөгөөд барьж байгуулах бүх ажлыг мөн д зөвлөлтийн барилгын 11 трестийн интсрийционалч хамт олон, тэнд ажиллаж байгаа ном- сомолчид шефлан авч номсотол- вилэлийн гавшгай барилга байгуу- лат болгохоор шийдвэрлэсэн нь манай нийт өсвөр, залуу үсийнхний баяр бахдалыг зүй ёсоор төрүүлж байна. Манай эх ориы цог золбоот ираадүй-хүүхэд багачуудын толоо вхийн халуун сэтгэлээр байнгын өсвөр аихаарал халамж тавьж үсийнхэнд олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерь, хүүхдийн номын тов ордон, олон арпац цэ- цөэрлэг, яслийн барилга байгуулж өгөөд ппонерийн энэхүү шинэ орд- ныг байгуулахад зураг тосол гар- гахаас нь эхлэн бүх талпар анхаа- рал тавьж байгаа БНМАУ-ын соё- льш гавьяат зүтгэлтэн, төрийт бо- лон эвлэлийн шагналт, хүүхэд за дуучуулыг халамжлан хүмүүжүү- лэгч, эрхэм хүндэт А. И. Цэдэн- бал Филатова Танд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны өмнөөс чин сэтгэлийн халуун баяр талархал дэвшүүлье. Бидний суурийг нь тавьж бай- гаа, өсвөр үсийнхний комтупнст хүмүүжлийн цоо шинэ төв болох энэ ордон нь зөвлөлт, монголын ард түмэн түүнии, өсвөр аалуу үе, Лениний комсомол--МХЗЭ-ийн өдрөөс өдөрт өргөлсии хөгжин бай- гаа манай аугаа нх найрамдлын бас нэгэн билэг тэмдэг болж сүн- дэрлэн босно. Залуу үеийнх- ний төлөө гүн их анхаарал халамж тавьж байдаг МАХН, түүний Тов Хороо, похор Ю. Цэдэнбал Тандаа хүүхэд залуучуудын чин сэтгэ- лийн талархлыг дахин дэвшүүлж, патын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байхаа илэрхийлье. Энэ дашрамд барилгачин залуучуудын интернайноналч хамт олонд МХЗ Э-ийн Төв Хорооны товчооны өм- ноос өндөр амжилт хүсэн ерөөе! Пиоперийн шинлэ ордны суурь тавих ёслолын цуглаан !дээр Хүүхдийн төлөө. фондын тон но миссып дарга А. И. Цэдэлбал:Фи- лїтопд үг хэлэн А. И. ЦЭДЭНБАЛ-ФИЛАТОВА- ГИЙН ХЭЛСЭН ҮГЭЭС: -- Бид өнөөдөр удахгүй сүндэр- Т, ДАВААДОРЖИЙН СУУРЬ лөн босох. Монголын пионерийн ордны суурийг тапих ёслолын ажиллагаанд сэтгэл догдлон, баяр баясгалантай. оролцож байна. Монголын пионерүүд, залуу- чуудын амьдралд болж бийгаа энэ чухал үйл лидал иь МАХН-ын ХУШ их хурал, манай иат, Ардын Хупьсгалын 80 жил, В.И, Ленин, Д. Сүхбаатар парын түүхт уулзаал- тын 60 жил болон Монгол улс, Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрам- дах Холбоот Орос Улстай най- рамдлын гэрэзид гарын үсэг зурс- ны ойн жилд болж байна. Мопголын пионерийн шинэ орд- ны суурийг тавьж байгаа үйл яв- дал нь «Сайн сайхан бүхнээ хүүх- дүүддээ» гэсэн Лениний гэрээслэл манай оронд амжилттай хэрэгжиж байгаагийн нэгэн тод илрэл юм. Шинээр баригдах пнонерийн ордон нь 10 мянга гаруй хавтгай дөрвөлжин метр талбайг эзлэх бо- гөөд 750 хүүхдийн суудалтай үз- взэрийцн танхим, пиойерийн ёсло- лын арга хэмжээ. бүлгэм дугуй- лай. хичээллэх өрөө, үзэсгэлэнгийн байр зэрэг уужим саруул тасал- гаануудтай байхаас гадиа хүүх- дийн танин мэдэх сонирхлыг 1ТӨ- лөвшүүлэх, тэдний гоо зүйн хү- мүүжлийн бүтээлч үйл ажиллагааг хөгжүүлэх, өсвөрийн Сүхбаатар- чуудын дунд зохиох хүмүүжлийн ажлын төв болох юм, БХЛКЗЭ-ийн мэндэлсэн. өдөр, Монголын ппонерийн ордны ба- рилтып ажил эхэлж байгаа нь бэ- лэг дэмбэрэлтэй хэрэг бөгөөд уг авсан гэрэл зураг ТАВИВ. барилгыг Зовлолтийн барилгачид барьж байгуулах болсон иь манай ард түлэн, ах дүү зөвлөлтийн ард түмний гаплдай бууршгүй монхийн найрамдлыг бас нотлоп харуулж, пам засгаас өсвөр үеийнхайлээ зориулж: байгаа анхаарал, ха”4”- жийн нэгэн тод илрэл болж байлга Уг ордны зураг төслийг похиог- чид болоп барилгыг барилцаг: өөрсдийн авьяас билэг, урам 10- риг, сэтгэл зүрхээ зориулах хү- түүст Монголын пионерийн орлд- ны суурийг тавьж бийгааг тохисл- дуулан Хүүхдийн толоо Фондын Төв Котиссын өмнөөс болси ху- винасаа чин сэтгэлийн халуун балр хүргэж, хойч үеийг хүмүүжүүлэх нэр төртэй үйлстээ улам их ам- жилт гаргахыг Та бусвнд хүсэн ерөве. Тус цуглаан дээр зөвлөлтийн барилгын ТГ трестийн залуучуудын гавшгайч бригадын гишүүн, мас- тєр М, Н. Улапов имйслэлийп 10 жилийн нэгдүгээр дуад сургуу- лийн 1ЇУ ангийн сурагч, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн мөнгөн медальт, онц сурлагатан. пнонёр Ч. Зих- туул нар баяр хүргэлс үг халан, Пионерийн: шинэ. орднк суу- риид монгол үндэсний уламжлал ёсоор хадаг. цай, пионерийн ёсло- лын бэлэг тэмдэг, онцлог, дарцаг, хүүхдийн төлөө фондын төв ((0- миссын хүндэт тэмдэг хийсэн ган бортгыг Л. Түдэв, А. И. Цэдэибал Филатова, пионер Ч, Онхтуул нар байрлуулж барилгачид «Лениний котсотолын мэндэлсэн өдөр угс- рав. 1981 он» гэсэн бичиг бүхий аихны блокийг тавилаа ", Пионерийн шинэ ордны суурь тавих Ёслолын цуглаанд МАХН- ын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч З. Томаөр-Очир, Ардын Боловсро- лын Яамны нэгдүгээр орлогч сайд Б. Даваасүрэн, МХЗЭ-ийн-Төв Хо- роопы хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Д. Бор, нарийн бичгийн дар- га 18. Бадраа, Ц. Буянтогтох, 3С БНХУ-ын Элчин сайдын Яамны дипломат зарим ажилтан, зовлол- тийн барилгын П трестийн уяйрдах хүмүүс оролцлоо. Манай эндФий хайрт иам зас- гаас өсвөр үеийнхний төлсө тавьж байдас байнгын хайр халамжийн нэгэн тод илрэл, монгол, Зөвлөл- тийн ган бат найрамдлын билэг тэмдэг болон сүндэрлэн босох пио- нерийн шинэ ордонтой болох гэж байгаадаа өсвөр үеийнхэн туйлын их баярлаж байна МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ АРДЫН БОЛОЛСРОЛЫН БАЙГУУЛЛАГЫН 80 2КИЛИЙН ОЙД «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» Говь-алтай аймгийн Бугат су- мын 8 шилийн сургуулийн бүл- гамийц зөвлөл лын байгууллагын 60 жилийн ой угтан: олон торлийн ажил зохиож байна, Плонерийн удирдагч Р.Латап- гэрэл, бүлгэмийн зөвлөлийн дар- та, онц сурлагатай” Б.Булгамап нартай уулзаж 1981-41982 оны хичээлийн жилд дэшшүүлсэн зо- рилт. хийж байгаа ажлаас | нь сопирхсой юм. --Манай бүлгэм энэ хичээлийн шилд иймгийн таргүүний бүлга- мийп хэмжээнд | хүрэх зорилт тавын байна. Эпэ аорилтоо хэ. рэгжүүлэхийп тулд салхан өөрийн аймгийн. Эрдэнэ, Чандмань сумын сургуулиудаар очиж ажлыл нь арга туршлагыг судаллаа. Мон оорийн хамт олны дундаас олон жил онц суралцсан тэргүүний сурагчдын туршлагыг судалж «Онц суралцахын тулд» гэсэн бичмэл сэтгүүл гаргадаг боллоо. Мапай сургуулиас өопгорсон ху- гацаанд аймгийн тэргүүний бүлэг, 1, салаа 1, "орэмжит бүлэг 1, МПБынй Төв Зөрлөлийн алт. мопго, хүрэл медалиар таван су- рагч шагиагдлаа. Бүлгэмийн понлолоос зохион явуулдаг улс тор. соёл хүмүүжлийн олоп талт ажлууд їь сурагчдын болон тэд- ний эцэг эхчүүдийн талархлыг ямагт хүлээж байдаг юм . тийн олон оноо бичүүлэхсэн гэж манай сурагчид мэрийж байдаг юм гэсэц пиоперийп ахлах удирдаг- чийд я бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Б.Булгамаа үргалжүүллс -Бид сурагчдын чөлөөт ца- гийг зов боловсон онгорүүлэхэд их анхаарч, инлээд туршлагажин: байна. Бүлгүүд «Чолоот цаг--их бая- лаг» сэдпийн дор Ням гариг бүрт цаг үеийн тодорхой сэдвээр англ явуулдаг сайхан. уламжлалтай. Энэ ил бид «Олноо, хурд, хурам», «Алхаалж самбаа», «Охид, хөв- гүүд» тоглолтууд, спортын оөдөр- лөг, уулзадт, бүлгээ сурталчлах өдөрлөг зохиопо. Саяхан манай баг тамирчид аймгийн пионер сурагч- дын спартакиадад нэгдүгээр байр эзэлсэн гэж ярилаа. | Тус бүлгэм «Залгамж үе» аяны шинэ удирдам жийг хүлээн авмагц бүлэг бүлгэ- мийн цуглаанаараа хэлэлцэж, парийнчлан судалсан байпа, Энэ бүлгэмийпхэн шинэ аяны га- раанд амжилтаа улам бататгаж амласнаа баттай Онелүүлэх зориг эрмэлзэл дүүрэн байна, Говь--алтой аймаг Бугат сумын 8 жилийн сургуулийн 8алц «Б» ангийн сурагч Б, ГАЛААРИД 21 Сүхбаатар аймгийн Барууи-- Урт хотыл 8 жилийн сургуулийн пионер сурагчид «Их Ленп- ний үйл хэрэгт үнэнч байж, анд нөхдөөсөө цуцалтгүй суралцац- гаая» уриан Дор явагдаж байгаа. «Залгамж үе» аяпы шинзудирдам- жийг хүлээн авч сонирхолтой, шинэ ажил олныг захиож байла. Аяны хугацаанд 9-ийн «Б» анги ЗХУ-ын баатар, сансрын нисэгч ЮЮ.А.Гагарины, 8-ын «А» анги БНМАУ-ын баатар Т.Борын нэ- рэмжит бүлэг болохоор үүрэг ав- лав, 2-ын «А», «ВН», 8-ыл «А» ан- ТНУД «соёлч нөхөрлөлийн толоо хамт олон» болох үүрэг авч са- лаадын дунд урлаг, спорт, сурла- гын долоо, 14 хоногийн анил зохиож, дүгнэв. Сурлагын 14 хоногоор 2-ын «Вэ» пигийп гурав- дугаар салааны пионерүүд ганц Ч дундгүй сурлаа. Тус сургууль даар хичээлээс гадуур 25 торлийн сенц, Дугуй- лап аяалланс түүнд 582 сурагч хамрагдав. Мон 6-гийр «А» ан- гийн «Бөмбүүлээ» хамтлаг, ес. дүгээр ангийн сурагчдаас бүрлд- сэп улс торийн дууны «Дэгдээхэй» хамтлаг, 5-ын «Вэ» пигийн «Урай хараацай» зургийн групп шинээр байгуулагдан ажиллаш байна. Сурагч Ц. БОЛОРМАА АЯНЫ | ШИНЭ ГАРААНД «ПИОНЕР» СЭТГҮҮЛ. г ЗИХЗЭ-ийн Төв Хороопы алтан медальт | Говь-Алтай аймгийн «Алтайн хөгжил» сонины үйлдвэр, эвлэл пиолерийн ажилд зорнулж «Пионер» сэтгүүл хэвлэн гарга. ЁГГО 5 Бигэр сумын дунд сургуулийн тпонер сурагчид, багш сурган хү- мгүүнсүүлэгчид «Писпер» Сэтгүү- лийг баяртайгаар хүлээн авч цуг- лаац хийв. Сэтгүүлд МАХН-ын ХУПГ их хурлаас пионер сурагч- дын талаар дэвшүүлсэн зорилт, 1981--1982 оны хичээлийн жилд аймгийн Пионерийн зөвлөлөөс 10- хиох ажлын тухай материал нийт- лэгдсэнийг хүлзэн авч хэрэгжүү- ажилдаа орлоо. «Пионер» бичмэл сэтгүүлийг хэвлэж өгсөн «Алтайн хэгжїил» сонины үйлд- тэрийн ах эгч нартаа улаан бүч- тэн пиопер сурагчид халуун талар- хал дэвшүүлж байна. 9-ийн «А» ангийн сурагч БАЙГАЛМАА лэх ПИОНЕРИЙН НЭГ ЮИЛ Нэгэн жил! Өдөр, хоног сарууд зэлиллэн өнгөрсөөр, нэг л мэдэхэд жил болчихно. Нэг жил олгөрөохөд бид наг нас нэмдэг, Өнгөрсөн знэ нэг жїндд Чухам зу бүтээв ээ? гэл зэрэгцүүлий боддог Оп дуусах лагаа ч үгүй байхад яасан эрт ярих ют бэ? гэж бодот Санаа уу? чгүй вэ| Бид пиоперийн нэг жил-ийн тукай ярьж Опний (но иєрнын изг жил гэдэг бол хичээ- дийн нэг жил юм. МАХН, Ардын хувьсгалын 60 жилийн ой, МАХИ- ын ХУШ их хурал, МХЗЭ-ийн 60 жилийн ой гээд | сэтгэд хө- ДолгосӨнН олон чухал үйл явдлаар дүүрэн байсан 1980-1901 опы хи- мээлийд жилийН тухай бид ярьж байнг. 1980.1981 аны хичээлийн жилд мийгн шиопер сурагчид юу бүтээв? 1900-1981 оны хичээлийн жи- лїсэ| эцсийн дүйг өмнөх опыхтой харьцуулахад сурлагын амисилт 0,4 хувиар, онц ба сайн сурлагатны эзлэх шан 1 хувиар акнсан явдал бол олон зуун сурагч алсан үүргээ ам- шилттай биелүүлж, хичээл сурлага- даа чанарын нхиц гаргасны дүн юм. 100 хувьтан анги, БУЛИЛН тоо ойгөрсөн оныхоос 24,4 хувиар ос- сєч байна, МАХН-ын ХУЇЇнх хур- лыг угтсан «Залгамнис үе» гёяцд гашшгайлан хамрагдаж, сурлага хү- мүүнлаэрээ шалгарсан мянган тэргүүний пионер «сурагч намын нх хуралдоргох рапортад гарын үсэг зурах эрхийн мандат хүдэвэн авсан юм. Энэ оноос эхлэн “МПБ-ын Төв Зөв. лолоос олгож байгаа «Залгамж, үе анны, гавшгайч» тамдгаэр тэргүүний 10 мянга гаруй пнопер сурагч шаг. магдав. “Түүнчлэн зовхон энэ онд М1Б-ын Тор Зоплолнийш болон ур- єлатийн алт, монго, хүрэл медалнар 000 гаруй тэргүүний сурагчид эн- тэрээ мллаалаа, Одоо манай орны ерөпхий боловсролын сургуульд спортын шмастєр 52, Улсын зэрэгтэй тамирчин 5250 байна. | Спортын аварга сурагчид 7000 гаруй 0ай- гавшгийл 74 нь улсын аварга, 1767 нь аймаг, хот, нийгэмлэгийн ёпарга, 5155 нь гпонер сурагчдын спарта. мнадын аварга юм. 1980-1981 оны хичээлийн жилд торол бүрийн тэм- цаэнээс 86 сурагч алт, мөнгө, хүрэл медаль авчээ, 1981 оны хаврын төл хүлээн апах аягилд хөдөө нутгийн сургуудийн 121 мянга гаруй пионер сурагч тус. яалцаж 8,1 сая төл бойжуулан, 2,1 Гтай харьцуурбал ,.бойжуудсан. - лийн 2 арчил. -ан-малын-тоо-1,4 дахин няүү-бай- на, Энэ оны зун мөрт дапхардсай тоогоор 215 мян- ган пионер сурагч гарч ажиллан, нийтдээ 2 сал гаруй. хүн-адрийпн ажил хииж 2,4 сал төгрөгийн ашигтай ажиллажээ. Ялангуяа мапай нам, торийн удирдагч пөхөр Ю.Цэдэнба- лаас малын сүү сааль ашиглах, ца- таан идээ боловсруулахад сурагч- дыг идэвхтєй | оролцуулах талаар Өгсөй даалгайрыг биелүүлэхэд олон зууп пионер, сурагч чармайлт тавин амшллаж 2,4 сал литр сүү | саал, 4,9 сая литр айраг эсгэн, 300 гаруй тонц цагаан идээ боловсруулжээ, Түүнчлэн сургууль орчноо тохилсуу- лах, байшин, барилга өрөө тасалгаа, айги кабинет аасах, үзүүлэн танну. дах хийх, сэлбэх, мод зүлэг тарих, аргал түлш бэлтгэх зэргээр хүүх- дүүд та нарын хийсэн ажлыг тоо- гоор үзүүлбэл инлээд урт олон хүс- нэгт болно, Өмнэг хангал сургах, малын ноос, үс авах, худаг хашаа, пүнэ, саравч барих, засаж сэлбэх, төмс, хүнсний ногоо тарьж ургуу- аан хурааж авах, өвс, хадлан, малын тэжэзл бэлтгэх зэрэг олон ажилд ппонер сурагчид их тус нэмэр оруулсан юм. "Энэ сун хөдолмөр амралтын зуслапд 41 млцга гаруй сурагч хамрагдсаныг 121 таван жилийн эхний жилтэй харьцуула- хад зуслангийн тоо 2,5 дахин, су- рг йын тоо 3 дахип осчвэ, Мон өнз зуй ходолморийн 10000 шахам бригадад 44 мянган сурагч ажил- лажээ. Манай орны пионер сурагчид дээр дурдсан хэдэн тооны үзүүлэл- тээр харуулсан амжилт гаргаад зог- соогүй, торол бүрийг олимпиад, уралдаан тэмцээн болоп бусад асга хэмжээнүүдэд ндэвхтэй | оролцож, авьяас билэг авхаалш чадварад хөг- жүүлсэнд багш, эцэг, ох нь баяр- лаш байна. Гавч энэ бол сурагч бүр өөрийн хүч бололцоогоо бүрэн Дайчлан гаргаж, олох амжилтынхаа оргилд гарсан гэсэн үг биш юм. Пио. неєр сурагчдын дотор засвал зохих “дутагдалтай, дайчилбал зохих поөц бололцоотой, тодруулбал зохих авь. яас билзггой хүүхдүүд цөөнгүй бий, Иймээс их ойдоо барьсан бэлгээ улам арвижуулж, түрүүчийнхээ ду- тагдалд дүгцэлт хийн, арга турш- лагаа балшуулан шинэ шинэ аш- ишлтыл толоо тэмүүлэх нь манай лиопер сурагчдын омнө тулгарч байгаа хамгийп орхэм зорилт юм, 1:81-1982 оны хичээлийн жил-- «Их Ленипий үйл хэрэгт үланч байж, Анд нохдоосоо цуцалт- гүй суралцьн» | урнац дор явагдах «Залгавон үе» аяны шил. Ахиад 4 Пионерийн инэг.тєнл билнийг нх ам- жжилтад -44.-БИМБАЖАН (Ардын: болонс- намрын ходол- ролын Яамны хэлтсийн дарга) алан дуулан байна. 1 Сонпрхолтой сайхан ажил, хүүх- ДИЙН сэтгэлд нийцсэн санаачилгыг хамгийн түрүүнд пионерийн удирдаг- чид гаргадаг. Пноперүүд удирдагтдаа хайртай, Эрдэм помын нх аяны замд жолоо- дон дагуулж яваа багш, пионерийн удирдагчиддаа Ардын боловсролын байгууллагын 60 жилийн ойг тохнол- дуулан мянга мянган улаан бүчтэй пиоперүүд баяр хүргэж, их амжилт хүсэж байна. с ЗУРАГ ДЭЭР, Нийслэлийп 72 АУ- гаар дунд сургуулийн пиноперийп ахлах удирдагч С, Туяа пиоперүүдийн хашт. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН апсан гэрэл зураг -- Хичээлдээ онц сайн ходолморийн талбарт амжилт гаргах ивдал бол багшдаа барих сурагч хү- ний хамгийн том бэлзг юм. Бид Ар- //пан боловсролын байгууллагын 60 жилийн ойгоор багшдаа онц сурлагын бэлэг барилаа гэг ипїїслэлийн 67, 11 суралцалт 9 дүгээр сургуулийн 7-гийн «А», 8:ый “Д», 8-гийц «Г» ангийн сурагч «Зал- гайж | үеэ алины | гавшгайч Т. Ам» галац, Д. Тогтохсүрэн, Р. Соднон. дондог нар ярьш байна... “МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН. авсан гэрэл зураг БХЛКЗЭ-ийл ойд | комсомол МИНИЙ “АМЬДРАЛД спортын дэлхийн аварга ЯНЧЧэат Карпов сурвалжлагчийн “асуултад харнулсап нь. “Асуулт. Амьдралдаа тохиолд- сон хамтийн баярт үйл явдлын ту- “5 с-Х69) БХЛКЗЭ9-ийн ги- т болж, шатрын спортын мас. терыш болзол биелүүлсэн 1966 он бол миший амьдралын , хамгийн баярт үеийн цэг. Тэр цагаас хойш мипий амьдралын гол зорилго нь уйгагүй хөдөлмөрлөх, шатрын гайхамшгаар оюупаа баяжуулах, олон нийтийн ажилд сайн оролцох япдал болсон юм. Миний гол үүрэг бол шатрын спортыг өсвөр залуу үеийлхиий дунд сурталчлах алил гэж би боддог. Найдвартай халаа Зөвлөлтийн хязгааргүй уудам цутгийн өчүүхэн хэсгийг эзэлсэн Пено тосгон бусад тосгонсос ял- гагдах өвөрмөц нэгэн онцлогтой. Япгаад гавэл энд баатарлаг шом- сомолч Лиза Чайнина төрж өссө- нийг энэ дэлхийн шударга хүмүүс андахгүй болжээ. Калинин му- экийн энэ бяцхан тосгонд торж өссөп Лизд Чайиниа эх орны дай- ны хүнд өдрүүдэд партизаны от- рядын эрэлхэг тагнуулч, авьяас. лаг ухуулагч байсан юм. Одоо Калинин муж дахь «МКомсомолын дайчин алдрын» музейд Лизагийн баатарлаг тэмцлийн гэрч болон үлдсэн нэгэн газрын зураг бий, Тэр зурагт гитлерчүүдэд эзлэгдсэн арван дөрвөц тосгонд Лиза хэр- хэн яан нэвтэрч, улаан армийн ялалтыг сурталчилж байсныг үзүүлжээ, Лнза очсон газар бү- хөндээ шударга үнэний төлөө ту- лалдаж байгаа улаан Армийн ялалтад йтгэж байгаа өөрийн ит- тэлийг хамгийн энгийн үгээр олон түмэнд ойлгуулж, амь өрссөн олон бэрхшээлийг туйлын ав- хаалитай давж байв. Төрсөн нутгийнхаа арван дөрвөн тосгоны оршин суугчдад үнэнийг дуулгаж амиижээ. . Харин арван тав дахь ТОСГОНД Очих замдаа урван тэрс- лэгчдийН харгайгаар фашистуу- ДаД баригдшыэ. | Фашистын зан- далчдын бууны гохон дор зогсож байхдаа нутгийнхаа олон түмэнд үнэнийг ойлгуулахаар тэднийг эрх "аалуу шатарчдад тавих БААТАР КОМСОМОЛЧ ЛИЗА ЧАЛКИНА бэлтгах, туршлагатай шатларчдааа байнгын анхаарал халамж: бол Зөвлолтийн шатрын сургуулийн гол зорилго болох ёстой, Миний хувьд өх орондоо байх- даа ч, галт тэргээр алсын замд явахдаа ч, янз бүрийн хамт олны дунд байхдаа ч шатрын спортын тухай ярьж байдаг, Ер нь найдвар. тай халаа бэлтгэх асуудал бол шилдэг сайц шатарчдын заавал гүйцэтгэх үүрэг, хонсмын өдөр бахарханг явах гавьяа мөн. ” Асуулт, Та комсополын ажилд яал: оролцдог нэ? к А, Карпов. БХЛНЗЭ-ийн Тав Хороо, ЗХУ-ын спортын хороотой хамтран шатарчдад маш их ан- хаарал тавья: байна, | Ппоперийн ордопд зохиогддог төрөл бүрийн тэмцээн, «Белая Ладьл» хэмээх бүх холбоотын өсвөрийн шатарч- дын тэмцээнийг комсомолын бай. гууллага шефлэн явуулж байна. Койсофолын өнэ сайхан санаа- чилга бүхэнд хүч чадлаа дайчлан оролцохыг чармай» байна. чөлөөнНийхөө төлөө шийдвэртэй тэмцэхийг уриалж «Оросын уу- Дам нутгаа хайрлацгаа. Үүнээс үнэтэй юм бидэнд байхгүй. Эх орпыхоо төлөө үхэх гэж байгаадаа баяртай байна. Төрсөд нутат Орос эх орон минь ялна» гэж хэлээд буудуулжээ. Ливагийн залуу амийг хонөөсөн буун (дуунаас хойш 17 хоноод түүний цогцсыг Волга мөрний эргээс олжээ. нас, алтан Пепо тосгоны номсомолын Хх0- рооны нарийн бичгийн дарга Лиза Чхйнинад ЗХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн Тэргүүлэгчдийн зарлигаар Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар цол нэхэн шагнажээ. Түүний нэр, байгуулсан гавьяагаар нь мөнхрөн үлджээ. Өнөөдөр Лиза Чайнины нэрэмжит нисэх экснад- рил, Лиза Чайнины дайчин алд- рын музей, төрсөн нутагт нь бос- тосон хүрэл хөшөө, энэ. бүхэп түүний алдар гавьяаны дурсгал болжээ. Түүнчлэн олон зуун сур- гууль, пионерийн бүлгэм Лиза Чайкнны нэрэмжит хамт олон болсондоо бахархаж байна. Моск- ва, Ленинград, Налинин хот дахь Лиза Чайкины нэрэммит гудам- жаар өсвөр үеийнхэн баяр хөөртай алхаж баатарлаг номсомолч эмэг- тэй Лиза Чайкины үлгэр дуурна- лаар сурч хүмүүжиж байга, Н. ДАРИЙМАА ЦЭВЭР” НОМТОН, ”? ЦЭВЭР БИЧИГТЭН Улс аймгийн Хартарвагатайн уур- Зайл бага сургуулийн хамт олон Ар- ЛЫН боловсролын байгууллагын 60 “їИЛИЙП ОД угтаж сурагчдын сурлагын рт ахиц гаргах апги бүлэг, Д0- ТТУур!байрын ахуйн соёлыт дээшлүү- лэх авлыг тусгай төлөвлөгөөний дагуу “ОХпоп явуулж амшилтад хүрэл- ШОнер сурагчдын дунд цэвэр ном- Цэвэр бичигтэн, уран уншигч, улав уралдаан зарлаж дүгнэ- “алдаанд З-ын «Бэ, 2-ын «А» Сурагчид идэвхтэй оролцов, “Дотуур байрын цэг тас- уцуулан огч ахуйн соЁЛ- зохион байгуулалтыг шинд зохиосны үр ДҮНД УРАН УНШИГЧ вэр, сурагчдын ЗВИНЭӨН шард Сур. дагыц чанарыг ахиулахын тулд сур- дагаар хоцорч яваа сурагчдыг даан авч туслалцаа үзүүлэхээс гадпа сур- гууль, эцэг Өхийн холбоог сайнгруу- лахаар «Аялагч дэвтэр» хөтөлж ажил- лав. Мөн багш, сурагчдын цаг ашиг- лалтад хяналт тавьж, баллаар "дүгнэх самбар ажиллуулж туршсан нь үр дүнтэй боллоо. Хяртарвагатайн уур- хайп багд сургуулийнхан ийнхүү сур» лага, хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар Ардын боловсролын 80 экилийн, ойг " угтлаа.! : урлал лт23 3, НАМСРАЙ ж Г 2 2 Өө - Э -- Газар списраас (ЗХУ) В. Коваленок А. Иванчепко( БАГШИЙН ТУХАЙ ХҮҮХДҮҮД БИЧИЖ БАЙНА. БАГШ ЭЭЖЭЭРЭЭ БАХАРХАНА Миний ээжийг Цэмбэлмаа гэдэг. Багшийн мэргэжилтэй. Ээж маань 1950 онд МАХН-д элссэн. МА- ХН-ын ХП, Хїү их хуралд төлөө- лөгчөөр оролцож байсан. Бидний ээж өсвөр үеийг сурган хүмүү- жсүүлэгч багшийн . мэргэжлийг эзэмшин, одоо 31 дахь жилдээ ажиллаж байна. Нам засаг эз» жийн мипь ажил хөдөлмөрийг өндрөөр үнэлж «Хөдөлмөрийн хүндэт медаль», «Ардын гэгээр- лийн тэргүүний аншлтан» цол тэмдгээр шагнасан їом. Ээж: маань Улаанбаатар хотын багшийн сур- гуульд суралцахаар олон зуун нм газар морин өртөөгөөр очжээ. Багшийн сургуульд сурч байх үе МИНИЙ Бидний аав Нав 1984 онд МА- ХН-ын гишүүнд элссэн коммунист хүн юм, |Баян--олгий аймгийн Баяннуур сумын дунд сургуулийн назах хэл уран зохиолын багш. Аав минь 1968 онд аймгийн тэр- гүүний багш цол авсан. Мөн со- цналист хөдөлмөрийг гавшгайч бригадын ахлагч том. Бид аавын- хаа! ажилч, хичээнгүй “хөдөлмөрт . 23, дуртай, үнэнч шударга, нийгмийн өмчийг нүдлэн хамгаалдаг сайх нь эх ориы дайны жил байсан учир сурах бичиг, хичээлийн хэ- рэгслээр ховор байсан гэж: ээж ярьдаг. Би багш ээжийнхээ ажил- саг, аж ахуйч, арвич хямгач сайн чанарыг бахархан хүндэлж явдаг. Би нам засгийнхаа элбэрэл хайр, эрдэмт багш . нарынхаа зөвлөмж сургамжийн ачаар зургаан жил онцсайн сурч байна. Ахмад коммунистуудынхаа үл гэр дууриалаар амжилттай байн суралцаж залуу үеийг сурган хү- мүүлгүүлэгч багш болох хүсэлтэй. Дундговь аймгийн Дэлгэр хангай сумын 8 жилийн сургуулийн су- рагч Б. МӨНХЦООЖ ААВ БАГШ манараас ть суралцана. Бидний аав, ээн бидэнд эх оронч интер- нацпоналч, соёлч боловсон хү: мүүжилтэй хүн болис өсч хүмүү- жихийг эрхэмлэн сургадаг. . Би 20 улирал дараалан онц сайн дүнтэй суралцан: байна, Баян-Өлгий аймгийн Балнцуур сумын (8 жилийн кааахсУргууг лийн сурагч КАВЫН БУЛБУЛ- даж байз им. Манай аавыг тэгэхэд одоогийнх. “аш Нинолай Егорович гэдэггүй. 3 зү Ноллгийн амьдрал хүнд байлаа “Аав нь Фроптод байлдаж, зэл пь хүнд өвчтэй орноосоо ч өндийж ча- “ дахгүй учир гэрийн бүх ажил ганц- хай түүнд тохогдДог байв. “ Гремякийн ой руу гишүүнд -лвах худгаас ус зөөх, хамгийн гол иь идэх юм олох ажил Коллгийн сэт- гэлийг зовооно. Идэх юм олно гэ- дэг тун хөцүү. Яагаад гэвэл азоли- гийц дайспуудыг хиар цохиж бай- тад дайчдыг өлсгөхгүйн тулд бүх талхаа тэдэнд илгээдэг байсан юм- Гэвч баярлууштай нь нутгийнхан түүнд тусалдаг байлаа. Атга гурил хэдэн төмс авчирч өгнө, Нэг удаа хорш айлын Липа эгч тал талх авч ирэв. Колл.хичнээн баярласан гэл | санана. “Өөрийнхөө төлөө биш эхийнхээ төлөө балрлажээ. Тар өө- роо ганц. хоёр өдрийн өл даала. Даах ч хэрэгтэй болжээ, арин зэм нь ндэх томгүй яагаад ч болох- гүй. Түүний бие түн дордсон байв Ийм учраас жаахан ч гэсэн хам: гийн шимтэй амттай бүхнээ түүнг өгдөг байлаа. Гэвч зэжийг нь эмнэ: лэгт хэвтүүллээ. Үүний дараахан Лиаа эгч ирээд “- ЮКолл чи манайд оч. Яаж ганцаараа амьдрах тэ дээ гээх хэлэв Тэгэхэд нь Колл жаа хан гомдол: -- Би-лмар жаахан хүүхэд їюм уу? гэхэд -- Үгүй, үгүй, Колл мипь. Чи том эр. Удахгүй сургуульд орпо гээд Лиза эгч инээмсэглэсэн март- | лөө палажныхлаа ханцуйгаар пнүдэс сэмхэн арчив. -- «Уйлис байна уу даа? Яагал юм бол» гэж Коля гайхан бодлсо., Лиаг эгч, Ноляг махны шөлөөр хооллох юмсан гэж тун их хүсэж байжээ Гэтэл мах хаанаас олох билзэ? Энз “Колл гэж дууддаг байлээ. л түүнд гомдолтой санагдаж байв. -- Жаахан л шөл уучих юмсан Тэгвэл нэг, хоёр гээд нүдээ нпэгээрл харахад чинь-танхээ тамир суучих- сан байна даа! Коля минь чи тур эцээд бүр өвчтэй том шиг болчихоэк Бяцхан салхи хөдөлвөл чи упачих- маар байна. -- Арай ч үхчихгүй байх аа гол Коля Либа эгчээ тайвшруулааяд: -- Удахгүй тариа хурлаж эхэл нэ. Тэгэхээр шинэ талхтай аол- гоно шүү дээ гэв. -- Тэр ч гарцаагүй л дэв. Гэ- сэн ч плгаагүй чамайг шолвор хооллох хэрэгтай байна дав... Энэ нэгэн бяцхан явдал болоо- гүй бол Ноллид үнэхээр шол уул: гах байлаа. Хамтралын хүүхнүүд (эрчүүд нь бүгд фронтод япсан байв) тариагаа. хураахаар Гремл: кийн ойл захад гарцгаалаа, Колл, Лиаа эгчтэйгээ зэрэгцэп ажиллаж Ша-7:472727/21178 тариа боож байв. Сайн ч ажиллаж байлаа. "Харин бөхийх болгонд толгой нь эргэж иүдэнд нь шар ногоон улаан туяа харагдах нь ха- рамсалтай. Явл ч мэдсэн юм үү: нийг Лиза эгч тааварлан, -- Моля минь суу! Сууш жал- хай амар! гэв. Колл газар сууж хоёр гараар өвдгөө тэврээд дээр нь толгойгоо тавиад зүүрмэглэлээ Гэвч удаан амарч чадсангүй. -- Хараач, Хараач Дэлдэн ЧихтийГ.. гэж. эмэгтэйчүүд янз бү- рийн дуугаар хашгиралдлаа. Үйнэ- хээр хадсан талбай дундуур туу- лайн Над харайлгаж явна. Яаралгүйхэн, хүмүүсээс ердөө айсан шинжгүй харайпа. Гэлэтхэн Лиза эгч: 2 -- Хүүхнүүд “ээ! Бүслээрэй түүлийг, бүслээрэй гэж їкомандлав. Эмэгтэйчүүд туулайг бүслэн “амьд 2 гүй тейрог болж, ХҮР гасгалаа. Муу юм “бүжин тааварласан уцимдмаэ. “өгөөд: -- Сайн ” хэдний Ч ХӨГ барьж байгаарай! СоБЧНд чанаяс ёГЬЄ» эр толгой. минь лэв. Коля.. туулв паан хөвирАЭЭ ч. чадахгүй, Нам н чихээ хөдөлгөн Дон дэгдээж зүрх нь түг түг Ц дэлбэрэх шахам в. Бүүр чанга цохилж байн. Коля түүнийг алар- илбээд: Чэнь Битгий ял. Тэнэг минь, гий ай гэл: шивэгнээд НААШ сэ харлаа. Хэн ч тэдНиЙГ анзаарсё! « Хоригдоль-ёс бит- НКоля бяцхан газар тавилаа. Бүжин узвалгҮн айснаасаа болж зугатахаа х: 1, дэхгүй сууж байв. Тэгэхэд 29У Коля дэлдэн чихтийн ҮРҮҮг бү” аяархан нясаллаал. Тэр. үед Э18 жин сал санаа авч гуу жалган 18 гүүр үсрэн дэгдсээр ой руу ЭАгУар Орой нь БКоля амнэлэг Бан ирж, зэждээ бүхий л болсон өп- лыг ярив. Ээж нь орноосоо дийж, түүний туранхай мэр ар тэвэрч өөр рүүгээ татан ойрту С22 лялал- -- Тэгээд тэр чинь улаа Г зуулаад зугатсан хэрэг үү! 4 Э “7 Тэрсээр зэж ЭЭ! Чихээ 1 руундаа наагаад харайлгасан. гээч 7722 Шууд ой руу ӨРСӨН УУ -- Тийм ээ. Ээж нь Нолягийн рээс гараа авч дэрэн Дд гойгоо тавиад, мөрөн Дээ- ээрээ тол- -- Сайн байна гэяс аяархан өгүүлэв ВААДОРЖ Орос хэлнээс Т. ДА овгүлэн, Москба! сэтгэлдээ дүрсэлсэн зүура! Алс холын Мосиваг Ах нарынхаа ярианаас Анх сонсоод би Андахгүй мэддэг болсон !ом «Гэрэл гийсэн. 5 Хамгийн сайхан хот гэж Ганэхэн сэтгэлдээ Хайрлах болсон 10м. Алс холоос очсон болгоны Анх очдог тэр газар нь Улс бүхний хайртай 2”лаан талбай. “эр талбайд Лениний мавзолей бий. "Тэнгэрийн одод шиг олон “Гагтаа бий. : Амгалан тэр шувуудтайгаа : наадсан Аа жаргалтай хүүхдүүд бий» гэж Олноаос дуулж Момоос уншилс Олон удав Зүүдэндээ үзсэн юм Хонгор, бага насандаа би Холын сайхан Мосикга, Тансаг сайхан тэр хотыг Тагтаатай нь хүүхдүүдтэй нь хайрласан юм - Миний үзсэн Моснва. Олон жил өнгөрчээ. Опл жилүүд Цасан дундуур Цэцгэн дээгүүр яв»ээ. Орчлонгийн сайхан тэр хотод Очихсон гэж яарч явсан Хапгор багын хүслээ гүйцэн т--шш СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР Холын Мосивад ирлээ. Эхлээд би улаан талбай руу явдаа. Ильич багшийн манзолей руу очлоо. їїзэрээ Улаан талбайгаар дүүрэн тагтаа Бас хүүхдүүд Айх эмэвхийг. огтхоп ч мэдэхгүй. Амгалан тэр шувуухайнууд Алган дээр минь сууна. Хөөрхөн бяцхан хүүхдүүдтэй Хөөцөлдөн, баясан ипаадна Алсын Москвад ирсэн Анхиы өдрөө л би Ийм л нэг сэтгэлд дотно Энгийн сайхан зураг харлаа Их багшийн мавзолейн дэргэд Эргэн тойрондоо Инээд баясал авчирна Эрдэнийн энэ хот... Энхийн цэлхар тагтаа Энхрий бяцхан хүүхлүүд:.. Энэ бүгд нээрээ миний Зүүдэндээ олап харсан Зураг дүрээрээ байна Зүрхэндээ шилнэжс бичсэн Найраг бас мөн байна. Тайван энхийн энэ хот "агтаатайгаа хүүхдуүдтэйгээ жаргалтай. Таван тивийн. зүрхэнд Эрдэнийл гагээн туяатай Хүслийн минь цэнхэр тэнгэрт Хүүхдүүдтэйгээ тагтнатайгад анх зүүлдлэгдсэн Энхийн энз хот Мөнхийн гайхамшиг Энэ бүхэн нээрээ л миний Эрх багадаа «нээсэн» Мосниа Д. ХАТЛИБЛАТАР сыр БАХАРХАЛ Өргөл суүгий минь, Левин амталсан том гээн бахархана. - Өргөн байж Сүхбаатар минь барьсан юм гэж бёхархлиа Моөнтөн аягатай сүүний минь өнгөнөөс Ильич Монголчууд бидтий сэтгэлийг таньсан гэж бахархана Ах Сүхийн минь хийморилог харцаас Ильич Андын холбоонд туйлбартайг мэлсэц-гэж бахархииа, Сүүгий мниь Ленин амталсан юмгэж бахапхайа, Сүхбаатар минь барьсан юм гэл: батлрхлиа, гоо ангийн сурагч А-- 80248 Нийслэлийн 10 жилийн. 14 дүгээр сургуулийн-10-ын «Го 3 , Л. ЭРДЭНЭЦОГТ П 1 Д, Сүхбаатарын иэрэмжнт Улсын хэвлэлийн комбипатад хэвлэв. ИНДЕКС-14140 ОРОЙ Огторгуйн харанхуйд 1Кавхаагаа тольдохоор Одод-- Нэг нэгээр түгэх нь Улшийн аниргүйд Үлгэр сопсохоор ХүүхдүүД-- Үй алноороо цуглана уу гэлтэй. Огторгуйн харанхуйг Сүлэн тэрэлтүүлэхээр Орчлонгийн сар Тэнгарт-тийх. нь Үлгэр, туульс Ярыж өгөхөөр Өвгөн аав нь ириэ үү гэлтэй. Сараа хүрээлзэи Одод чуулж Оддын дундаас Сарап мэалтийх ни! Өвөөгөө тойрон Хүүхдүүд сууж Хүүхдийн ДУНД Өлөө нь хүучилнд. уу гэлтэй Т,.ПУНЧАГ 7. “Хөх томо Гомбо (Бяцхан шог өгүүллэг) Манай зэргэлдээ ангид Гомбо гэдэг хөөрхөн цовоо жаал байдаг юм. Гомбо юм. юманд. сэргэлэн сайн хүүхэд, Гэтэл Гомбо маань нэг мэдэхэд жаахан базаахгүй хоч авчихсан байлаа. Гомбо залхуураад өдөр бүрийнхээ хичээлийн дэвтрээ ялгахгүй цунхэндээ цүйдийтэл чи- хээд явдаг байлаа. Түүгээр ч 0ба- рахгүй бэхээ өдөр .бүр. үзгэндээ соруулахаас залхуураад шилтэй пь цүнхөндээ. хийн, явдаг. юм байж. Нэг өдөр Гомбо дпгийнхаа хүүхдүүд- тэй маргаад. уурлаж, цүнхээрээ зодолдол: байтал цунхай доторхи шилтэй /бэх нь хагарч бүх ном дэвтрий нь будаснаар барахгүй Гомбын өөрийн ив толтой дэар ас- гараад” толгой Нь хөх болчихжээ. Хүүхдүүд түүнийг шоолон. инэзэл- дэж «Хох толгойт» гэж .хашги- ралджээ. Үүнээс хойш. Гомбо маань «Хох толгой» Гомбо гэдэг базаахгүй хочтой болжээ, Залхуу зангаас л ИЙМ хоч авсан юм даа. Эрдэнэт хотын | Хялганатып 10 жилийн сургуулийн 10-ын «А» ангийн сурагч О0. ХИШИГТ у --Овоо томоотой байх чинь Зденен минь эртхэн л ингэх байса юм гэж эмэг эх нь хэллээ. --Үгүй ээ! Би шинэ хүч авахын тулд л завсарлагаа хийж байна гэж Зденєн хариулжээ. Өрөвдсөн нь --Чи яагаад тэр хүнд талбай хүртэл тавхан мниут явна гэм ху- дал хэлэв. Нилээд хол шүү дээ! --Тэр хүл их ядарсац. байхаар нь би түүнийг айлгахыг хүсээгүй ШИНЖЛЭХ үхааны үндэслэл : ӨНҮЭВ,э7 47:40 Милап шилэн аягаа энээ, Гэтэл эх нь яаж ба гэв! гэж уурлажээ. Милан Ньютоны татах хуулиар ийм боллоо гэв, хагалчих- Йгаад ИН- хүчний С. МАЯ/ СҮРЭН ОГ туулан, Эрхлэгч Ц. ДАШЛЭНДОВ - 2 ! тлттиптилнинпплтипиппппипипипгшипититиппииппиииииининиииилипитатитинп» 88 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ НЫ) хүл х 4 ХОРЧ МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, Д мМПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН 1981 оны 34.73 (1728) БНМАУ-ын лын Яамны сайд Р. САНЖААСҮ- Ардын Боловсро- РЭНТЭНЙ манай сурвалжлагч Н. Дариймаагийн хийсэн ярилцлагыг энд инйтлэвн. СУРВАЛЖЛАГЧ: Ардын Бо- ловсролын байгууллагын үүсэл хөгжлийн тухай манай орны багш, сурган хүмүүжүүлэгчид, өсвөр үеийнхэнд товч лрьж өгнө үү? Р, САНЖААСҮРЭН: МАХН, засгаас ард түмпийг соён гэгээрүү- лэх талаар авч явуулсан зөв мэр- гэн бодлого, зөвлөлтийн ард түм- нийг үйл бүрийн өгөөмөр туслам- жийн ачаар манай орон түүхэн бо- гино хугацаанд соёл боловсрол бүх талаар цэцэглэн хөгжсөй социа- лист шинэ улс болон хувирлаа. 1921 онд анхны бага сургууль, 1922 онд тусгай мэргэжлийн дунд сургууль, 1923 онд ерөнхий бо- ловсролын дунд сургууль, 1930 онд хүүхдийн цэцэрлэг, 1942 онд их сургууль байгуулагдсанаар ар- дын боловсролын- нэгдмэл снстем бүрэлдэн тогтсон юм. Энэхүү сис- тем цаашид улам өргөжин хөгжил -1955 ойд хөдөлмөрчдийн боловс- ролын сургууль, 1964 онд техник мэргэшлийн сургууль байгуулагд- лаа. МАХН, засгаас дэс дараатай авч явуулсан эдгээр арга хэмжээний сүр дүнд хүн амыг нийтээр нь бИ- чигтэн болгох зорилт 1950-над 2 опы эцэст бүрэн шийдпэрлэгдэй. -1956 оноос бүх нийтийг алхан шинийншишиийшийншинишининийиишиишиииншиншиннишинийшийшишийшшииишиииишиниишшин РДЫН БОЛОВС 11801117!) ОЙД ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУЦ” - БАЯР ХҮРГЭЖ: БАЙНА ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ! нэгдүгээр сарын 4. ҮҮсХ 2111 3.2 ын Чи цаг НАР НЭГДЭГТҮН! МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН дэЛналлла Шал АЛ аУА ТУ АА АД А1Н1А/ төлөө” хэзээд БЭЛХЭН. БАЙГТУН! | «л “СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ сонин ЛХАГВА ҮНЭ 10 МӨНГӨ арван зтлй 15 ХАРИУЦЛАГАТАЙ БОЛ СУРГУУЛЬД БАГШ РОЛЬ ХҮНДТЭЙ ХҮНИЙ. БӨГӨӨД ЮМ. УЧИР НЬ ӨСӨЖ БАЙГАА ҮЕИЙГ СУРГАЖ ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ ИХ ЭХ ОРОН, АРД ТҮМЭН НЬ БАГШ НАРТ ИТГЭЖ ХҮЛЭЭЛГЭСЭН ЮМ. БАГШ НАР ИХ ХҮЧ БОЛЖ БАЙГАА МАНАЙ АРДЫН СЭХЭЭТНИЙ ТОМ АРМИ МӨН, АЖЛЫГ Ю. ЦЭДЭНБАЛ МАНАЙ ЯРИЛЦЛАГА шатны боловсролтой болгох 140- рилт тавигдаж, энэ нь 1960-аад оны дундуур 4мжилттай биелэгд- сэн учир 1965 оноос сургуулийн насны хүүхдийг бүрэн бус дунд боловсролтой болгох зорилт ї4- вигдсан юм 1921 онд сургууль байгуулагдан: лийн дараа ловсролын малгийн анхны хүүхэдтэй байсан 60 хн- өнөөдөр ерөнхий. 00- БТб сургуульд 877 мянган сурагчид, хөдөлмөрчдийн боловсролын 8320 сургуульд 21, мянган залуучууд суралцалс хүүх- дийн 6324 цэцарлагт 49,5- мингац хүүхэд хүмүүжил байна. “ТГүүнч- лэн техииїс мэргэлслийн 87 сур- гуульд 90 гаруй мэргэшлэаар 320 мянган сурагч, тусгай мэргэж- лийн 25 дунд сургуульд 107 мөр- гээглээр 18 мянган. сурагч,. их, дээд 7 сургуульд 59 маргэж(слаар 16,8 мянган оюутан суралцаж байна. Ингэснээр манай хүн амын дөрөвний: нэгвэс илүү нь ямар !9- ган сургуульд суралцал:- байгаа юм. СУРВАЛЖЛАГЧ: МАХН-ын ХҮЙ! нх хурлаас ардын боловсро- лын системийг цаашид улам 00- ловсронгуй болгож, сургалтын ч8- нарыг сайжруулах талаар дЭвВ- шүүлсэн зорилттой холбогдуулан Та юу яримаар байна вэ? шинэ ДӨЧӨӨДХӨН ол Р. САНЖААСҮРЭН: МАХН- ын ХУЙ их хурлаас бүх ииїтийг бүрэн бус дунд боловсролтой бол- гох зорилт үндсэндээ- биелээд бай- гааг дүгнэхийн хамт «сургуулийн насны хүүхдийг бүрэн дунд 00- ловсролтой болгох аорилтыг маар хэрэглгүүлэх нөхцөлийг бүр- хүчтэй болгох нь чухал,..» гэж заасан юм Энэхүү зорилтыг хэрэгжүүлэхийн тулд цаашид 10 жилийн сургуулийн тоог олшруулан-9 дүгээр ацгид элсэгчдийн. хувийг. иэмэгдүүлэх, техник мэргэнглийн сургуульд су- рилцагчдыг мэргэжилтэй ажилчид болгохын зэрэгцээгээр тэдэнд бү- рэн дунд боловсрол олгох журам, аалж- дүүлэх влчцлыг үйлдвэрлэл даэр шууд гарч ажил-, лагсдыг хөдөлмөрчдїйт ерөнхий боловсролын сургуулиар заавал бүрэн дунд боловсрол олгох ажлыг гүнзгийрүүлэх болно, МАХН-ын ХМУЇПИ нх хурлаас сур. галт хүмүүжлийд ажлыг үндсээр нь саїтруулах чухал зорилт дав- шүүлсэн билаэ, Үүнийг хэарагагүү- лэхийн тулд сургалтын телөвлб- гөө, программ: сурах бичгийг ши- нэчлэн боловсруулах юм. Энэ аж- лыг шийдвэрлэхдээ гол тулгуур мэдлэгийг сурагчдад олгож, биеэ дааж сурах арга. барилд сургай сэтгэхүйн үйл ажиллагааг хөгжүү- лэх чиглэл баримтлах болпо. Түүнч- тан сурагчид эрдэм мэдлэг эзэмшихдээ хөдөлмөрийн.” хүмүү- цил, маргэаглийн баримжаа олж авах явдад онц чухал болохыг МАХН-ын ХУП! их хурлаас ааа- сан юм Үүний тулд юуны өмцПө нийт хичээлээр политехиин боловс- рол эзэмшихэд бүх хүчээ дайчлах яндал чухал байнл, Энэ її, юу гэ- сэн үг ва гэпэл орчин үеийн үйлд- вэрлэлд нэвтэрч байгаа шинжлэх ухаан, техницийн үндсийг сурагч- дад сайн эзэмшүүлэх хөдөлмөрийн энгийн. багаж. зэвсгийг эзэмших Дадал чадвартай болгох явдал юм Үүнд сурагчдын өөрсдийн идэвх чармайлт чухал үүрэгтэй, Энгийн лашпээгэар хэлэхэд шүд өроөмддөг өчүүхэп 2! цшиг машинаас эхлээд гадар ухагч аварга том энспаватор хүртэл бүх цахилгаан хөдөлгүү- рийг ажиллуулж чаддаг чадвар эзэмшихийг яарах бус харин тэд- гээрийн голт зүрх болсон цахил- гаац моторын ажиллах зарчмыг мэдэх явдал їом. Өөрөөр хэлбэл цахилгаан энерги: ямар замаар яаж мехапик энергид шилжин, мото- рын эргэлдэх хөдөлгөөн болж байгаа, тэр иь хэрхэн давших ба эргэлдэх хөдөлгөөнд шилждэгийг ойлгох нь чухал юм. Үүний тулд хөдөлмөрийн бүх төрлийн хичээл, тухайлбал хөдөл- мөрийн: өргөтгөсөн сургалт, сур- галт үйлдвэрлэлийн номбипат, 00- дон. хөдөлмөр-амралтын зуслан, ходолморийн түр бригадын тоог олшруулах, нийгмийн тустай х9- дөэлмөрт сурагчдыг идэвхтэй орол- цуулах явдал иамаас Ардын бо- лопсролын байгууллагын "өмсө гавьсан зорилтыг шийдгэрлэхэд чухал үүсдэг гүйцэтгэх болцо. СУРВАЛЖЛАГЧ: Багаасаа эрч дэм боловсролтой, үвтэгш хүмүү« жилтэй, ажилч хичээнгүй, учраа мэдсэй сахилга баттай болж өсч хүмүүнлгхэд хүүхэд багачуудад хандалж: Та юуг эрхэмлэн зөнлөж хэлмээр байна нэ? Р. САНЖААСҮРЭН: лизм өриүүнй байгуу гаа манал ориы үеийнхэнд эрдэм эзэмших, сахилга ягурамд су« ралцахаас эрхэм үүрэг үгүй. Ма« най иам, засаг ард түмэн үр хүүч хэд, өспөр- «залуу үсийнхинээсээ үүнийг д хүлээлс байгаа 10м Социалист Нийгмийн иргэн рийн амьдралын утга учир бол нийтийн тусын тулд амьдралаа 30» риулах явдал юм. Тал бүрийн 00- лопсролтой үвтэгш хөгшилтай ир- Социа- ї бай. оспорийн боловсрол 1 бү- гэн хүн өсөн хүмүүлээсэй гэлс та нараас эх орон чинь хүсэн хүлээлс байна Орчин үед ямар ч мэргэлшилтэй хүн байлаа гэсэн өндөр мэдлэг 00- лопсролгүйгээр нийгэмдээ ашигтай үйлс бүтээж чадахгүй. Өргөн хү- рээтэй мэдлэг, тэсвэр хатуулаг, учраа мэдсэн сахилга бат, хөдол- мөрч хичээнгүй чанар бол гагцхүү тодорхой аорилго, түүндээ хүрэх чин эрмалзэл, хатуу тогтсон дэг- лэм журмын үр дүгд бүрэлдэн ТОГТДОГ ЮМ. е «Ул нийгмийн ба хувийн амьдД- ралыг “гагцхүү хүмүүжил шийд- вэрлэнэ» гэл оросын нарт шүүмж- лэгч, ардчилсан үзэлтэн Н. Г, Чер- ньгшенский халсэн байдаг, Эпабаол үнэхээр үнэн үс юм. Ийм учраас социналиам, коммунизмыг гардан байгуулах ариун их үүргийг ахмад үеэс уламжлан авах хувь тавилан- тай өсвөрийн үеийнхэн бүх талаар боловсон. хүмүүжсэн байх Ёстой. Үүний тулд өөрийнхөө өдөр тут- мын үйл ажиллагаанд дүгнэлт хийж, олсон ололт, алдаа дутагдД- лаа цэгпэн үзэлс байвал сайн. СУРВАЛЖЛАГЧ: Танд ях “баярлалаа, Ё ШИШ ЛИ 1 10 11111110 1 1 1 11 11011111 11 1 1 11111111 011 0 1 11111 11111116 ШИПЬ, 1111111111111111111111111111111111111 1111 1111111111111111111111111111111 11111111 010 1 111111!) та зэвтэвэээээээээ-ш--8-- ИЛГЭЭЛТИЙН ши нтиинииин Хүүхдүүд ээ! «Хамгийн сайхан цомоо Багануурт илгээе!» ходол гоон орон даяар ориол: байгааг та пар мэдэн байгаа, Ээ ходолгоонд хот ходоогийн пїснер сурагчид идавхтэй оролцон: гоё сайхан но моо ЇБагапуурын ах эгч нартаа илгээсээр, байна. Та нарын бэлэг- лэсэн номоор «Залглижлагч» сэт. гүүлийн нарэмжит олон сайхан номтой цомын сан байгуулил. МХЗ Эгийн илгээлтийн өзэн. уурхайчин ах эгч илр, тэдний хүүхдүүд хич- нази их баярлах бол! Санхан нийслэлийн 8 жилийн 80 дугаар сургуулийн пайз иохөд чинь Бага нуурын ах эгч нартаа ном илгээх уриалгыг баяртайгаар хүлээн авч 3 хоногийн ажил 20- Хиов. 3 ханагийн ажлын нээлт дээр тус сургуулийн хичээлийн эрхлэгч /С. Чимиддоон, пианерий ахлах удирдагч М. Төмөрбаатар иар үг хааж, ном илгаах хөдөл гоонд идэйхтэй оролцохыг хүсэш зохион байгуулах комисс байгуу. лав. 0-гийн «А» ангийн, Үг бүл- гийп дарга Н Отгонцэцэг . нийт, | аиги бүлгүүдэд Бага пуур хотод 1| «Залгамжлагч» сэтгүүлийн пэарэм- 7|экит помын сан байгуулах хөдөл. ХАМГИЙН САЙХАН. НОМОО. БАГАНУУРТ ИЛГЭЭЕ! Э3ДЭД гаөнд Идэвхтэй оролцохыг урид- » -- Манай дигийн хамт олон хам- гийн. хайртай, унших дуртай, сай- хан номоо яруулиа гэл хэллээ, Отгонцэцэг охины уриалгыг пайз пөхөд їь балртай хүлэал ап- сан юм Тус сургуулийн пионер сураг. чид 400 гаруй ном цуглуул одоо хүргэїс өгөх төлөөлөгчөө сойгоод байна, Ном цуглуулах ходөлгөөн амжилттай. оролцож, 1, ГП,Ц байр эзэлсэн. Валжиниям багш- тай 5-ынН «Аэ, Дуламжав багш тай Өггийн «А» Н, Нийа багштай Т-гийН- «А» айгиуд «алгам- лагч» сэтгүүлийн ДИплОмоор шаг- нагдлаа. Хамгийн олон номоо ил» саасан 8-ый «А» ангийн сурагч С, Пүрэндолгор, С, Цоггарэл, 1-ийн «Н» ангийн сурагч МИямбат, 7-гийн «Вэ» ангий,ц сурагч Гончигсүрэн, Тулачимэт, богийп «А» аигийн сурагч С.Оюуинбилэг, Цогтсайхан нар баярын бичгээр шагнагдлаа, «Бага пуурт илгээх ном сайхан байх ёстой» гэстг урнан дор «Ном эмчлэх» ходолгөөн өрнүүлж, зарим хуучин номоо засая: сэл- бэз. Олон хүүхэд иномоп дээрээ «Бага нуурт ажилла: байгал ах эгч нар аа! Та нарт пионер ёсны халуун мэндчилгээ дэвшүүлж алг- ЛЫН өндөр амжилт хүсье!» «Уур- хайчин ах, эгч эз! Миний илгээсэн номыг уншаад та лав баярлах биз эз! Танд амгиилт хүсье!» гэл: бич. тээ. Ийнхүү нийслэлийн 30 ду- гаар сургуулийн сурагчид пом илгаэх 3 431713) 413111 094:7:(23114:1:111: 8118 хилттай оролплоо ХОТ ХӨДӨӨГИЙН ПИОНРР СУ- РАГЧИД АА! БАГА-НУУРЫН ИЛ УУРХАЙД АЖИЛЛАЖ БАЙ ГАА ИЛГЭЭЛТИЙН ЭЗЭН АХ ЭГЧ НАРТАА САЙХАН НОМОО илгээж «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛИЙН НЭРЭМЖИТ НО- МЫН САН БАЙГУУЛАХ ХӨДӨЛ- ГӨӨНД ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОЦ- ГООЁ! Манай сурвалаглагч Я. СУМЬЯА ЗУРАГ ДЭЭР: Хамгийн Ном эмчлэгчид олоп ном илгээсэн 6-гийн «А» сурагч С. Оюунбилэг. ЗОХИОГЧИЙН алнсат гэрэл сураг ангийн АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР БИД ДУУЛАХ ДУРТАЙ (Гэрэл зургийн сурвалжлага) -- Манай ангийнхан цомоорөө фУРЭР ДЭЭР: Бас г- Пионер сурагчдын урлаг үзлэгийн шэн медальт хийлчин дуулах дуртай. Дуу бидэнд сайхан хүсэл мөрөөдөл, шинэ эрч хүч Ё. Сайнаа, лтгачицс ШГ, Алтантуяа нар, -- Ула төрийп дууны «Үе тэн. өгдөг гэм нийслэлийн 10 ишлийн тавдугаар сургуулийн 9-ийн «А» апгийн сурагчид ярьж байна Тус ангийн авьяаслаг сурагчдын «Үе тэНГийпХэнН» хамтлаг найз нөхдийн" хөө талархлыг хүлээдэг юм. Тус хамтлагийн сурагчид Ардын бо- довсролын байгууллагын 60 ши- лийн ойд зориулан, «Ардын багш танаа» сэдэвт концерт бэлтгэжээ. гийнхэн» хамтлаг ангидаа, С, БОДООШИНН авсан гэрэл зургууд ер сурагчдын сургалтыг хөдөл. тэй хосолж, сурган Уу алАарАС | амтлаг Угтаалын 8 “шилийн сургуульд очиж ажиллан, мэргэжлийн семинар огч, цаашид юу хийх талаар зохион байгуулаад 1| ирлээ. Угтаалын сангийн аж ахуй оорийн ажилчин албан хаагчдын р хүүхдийг сургадаг тус 8. жи- лийн сургуульд 50 га тариалан- гийн талбай, 7 га томс, хүнсний ногооны Жалбай, малын бэлчээр нутаг оноож өглөө. Мон нарийн мэргэжилтэй, ажлын баялаг турш- лагатай, ахмад тэргүүний сайчуу- дыг халамжлан хүмүүжүүлэгчээр аншллуулах, машин техинк зас- варлах, үр бордоо Өгөх зэргээр бүх талын дээгжлэг туслалцаа үзүү лэх үүрэг авлаа. Угтаалып 8 жилийн Сургууль (захирал нь Сунрав) шинонер Су- рагчдаа мал аж ахуйд ажиллах бэлтгэлтэй болгох зорилгоор 100 эм хонь, (10 үнээ худалдан авч нутгийн шилмэл үүлдрийн үрж- лийн сүрэгтэй болох эх суурийг та. вилаа. Манай хамтлагийн гишүүн (С-. Нэргүй, Ч. Лувсандэндэв нарын огсон зөвлөлгөөний дагуу бүх багш нар, пионерийн байгууллага, су- рагчдын зөвлөл, байрын зөвлөл сурган хүмүүлгүүлэх ажлынхаа арга, зохион байгуулах ур Чаидвп. раа дээшүүлэх хамтарсан ажилд урам аоригтой орлоо. Сурагч, ажилчин, эрдэмтэн гурвын төлөө- лөгчдийн хамтарсан Энэ ажил үр дүнтэй болно гэдэгт бид итгэж бай. на. Ц. НЯНДАГ (СХУХ-ийн эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан, дэд эрдэштан). Ариун эрдмийн шимийг хүртээяг Амьдралын замыг зааж өгсөн Ачтан олон багш нартаа Ардын боловсролын ЯНїаран жилийн ойн өдөр Хамаг олоп хүүхдийн Халуун баяр хүргэе! Халуун баяр хүргэе! Т Сурагч: Энхрий хүүхэд бидиээ Эцгийн хайраар ипээсэн Эрдмийн гэрэлт ордныг Алтан түлхүүр атгуулсан Манай багшийн багш Манлай намдаа баярлалаа Цэцэрлэгийн хүүхэд: Машин онгоц пуужинтай Манай цэцэрлэг сайхан даа! Бүжиг, дуу, шүлэгтэй Бүгдийг багш заасан даа! - Баатарчуудын гишүүн: А, Б-г холбож Ухаан эрдэмд шамдсан бид Улаан бүчтэй ахынхаа Эгнээнд орох зорилготой Баатарчуудын гишүүн бн Багшдаа зориулж бичсэн Зохион бичлэгээ уншья БАГШ Манай апгийн байшийг Цэвээн гэдэг. Багш бидэнд 4А» үсэг зааж эрдмийн дорөонд гишгүүлсэн юм Би багшийнхаа ачийг аад, зэ. жийнхаа ачтай зүйрлэдэг. Ээж: на- майг түшин тулж хөлд оруулсаг шиг, багш эрдэм номонд суралца- хад гарыг минь барьж бичинс чад- даг болгосон юм. Одоо би уншиж, бичиж, тоо бо- дояс чаддаг боллоо. Багш нь шавиа- раа, шавь нь багшаараа бахархдаг Багш биднийг эрдэмтэй, хөдөлмөрч хүн болоосой гэж үргэлж хүсэлг байдаг. Тиймээс бид багшдаа хайр- тай: Багш маань ч хүүхэд бидэндээ хайртай. Нам, засаг багшийн гавь- яаг үнэлдэг. Манай сургуулийн багш Цэрэн БНМАУ-ЫН АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН БАЙГУУЛЛАГЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙД ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДААС ӨРГӨХ БАЯРЫН ИЛЭРХИЙЛЭЛТ” надминд, Гомбосүрэн нарт гаяьяат багш цолыг өгсөн юм. Багшийн ал- дар гавьяа бадартугай! Би ёӨорөе бас багш болж алдарших хүсэлтэй Ппонер: Улаан бүчтэн бидний Удирдагч багш ачтай Залуучуудын звлгл ахын - ТКагсаалд орох замтай Эвлэлийн гишүүн: Эвлэлийн гишүүн бид ЗЭнхрий багшаараа бахархдаг Ачит багшийн дууриглаар Үвтэгш хүмүүжиж байна. Арпан наймтай намд элсэхээр Өнөө бид бэлтгэнс байна. Залуурч мэргэн намын. Арван наймдугаар пх хурал Залгамж үеийг хүмүүжүүлэх нь Ард нийтийн үйлс гэж заалаа. Хүүхэд бидпий хүлгүүжлийг Хүн бүхэн анхаарч тусална. Албан газар, үйлдвэрийн Анхаарлын төвд үргэлж байна. Усан бассейн, цанын бааз Уран гулгуурын мөсөн талбай Утилагын гаазр, сайхан зохиол Улам улам гдбогжинэ. Малчин хүүхэд: Өлөөдөр бид -- «Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл»- ийн гишүүд" Маргааш бид -- Баян сүргийн эзэн Баяр хөөртэй малчид! Ажилчин хүүхэд: Өнөөдөр бид» «Өсвөрийн техникч клуб»-ийн сурлгчид! Маргааш бид-- Улс даяар алдаршсан Урам зоригтой ажилчид! Багшийн хүүхэд: Ээлсийн минь нэр Бадамханд Эрхэлсэн ажлын хаяг-Баатар хот Москвагийн нэрэмжит 33 дугаар дунд сургуульд бапп Ээяс минь бидний адил Улаан бүчтэй пионер байжээ Ээжийнхээ ажлыг залгамжилж Эрдэмтэй багш болно, би Хайртай багш зэждээ Халуун баяр хүргэе! Сансрын иисэгч: Сансрын гпсэгч Гүррагчаа ах Сурагчийн ширээнд сууж байжээ Тэгвэл бид сурагч байхдаа Тэнгэрийн оддыг мөрөөдөх нь зОР Орос хэлээр жигүүрлэж Оддын хүрзэлэнд очно, Энд! Бүгдээр: Намын ивээлд өсөх нь Энэ насны жаргал. Насны багад сурах нь Энэ биеийн чимэг Хамгийн мэргэн багш бол Хайрт манай пам юм Ї сурагч: Аугаа Лепиний заасан замаар Ашид замнаяг явахаа Энхрий хайрт намын хойчийг Эгнэгт залгамжилж чадахаа Хотол олоп, эх орондоо Хүч чадлаа зорнулахаа Хойчийн шинэ ертөнц дээр Хүндтэй гавьяа байгуулахаа Хувьсгалын тугийн хэсэг Хурц улаан бүчээрээ Багачууд бид Батлан илэрхийлье! Нийтээр: Батлап плэрхийлье! Батлан илэрхийлье! Батлан илэрхийлье! Ї сурагч: Аавын адил ачлалтай Ээжийн ияил элбэрэлтэй Ардын багш нартаа Ал дуугаа өргөе өө! Ардын боловсролын байгууллагын 80 жилийн ойд БАГА АНГИЙН Нийслэлийн 8 жилийн 830 дугаар туулийн бага ангийн багш иарын анх Ардын болоцсролиий байгуул- дагын 60 жилийн ой олон хэлбэрийн ажил зохион: амжилтад шүрлээ. Тус секцээс өөрийн сургууль, хөрш 69 дүгээр сургуулийн бага ангийн сурагчдын хооронд монгол хэл, унших бичгийн хичээлээр ” маргаан, тэмцээн лвуулсан нь хүүхдийн сонирхол, дЕЯГРүЛ өр- ! нүүлсэн үр дүнтэй ажил болжээ. г.Эвлжийн ТУЛ эрхлэгч |Х. "Отгонбаяр: 5 | 2-8) Шиилй нэгдэл сенцэд Б.Ин- ,| ЖИНДЖаН, З. Баярсайхан, Д.Дагз- маа, Н.Сосор, Г.Найдап М.Цэрэи- НЭГДЭЛ СЕКЦ зуун хувь сургадаг, ажил сайтай багш пар олон бий, ОН угтаж зарла- сан анги, нятФлпет тохижуулах уралдаанд багш Б.Янжинлхат, Д. Дагттаа, С.Оюунчимэг, Н.Амаржар- гал иар нэлээд зүйлийг санаачлан хийлээ. Секцүүдийн хооронд тэргүүн туршлагын өдөрлөг зохиол явуулсан нь үр дүнтэй болж хамт олны та- лархал хүлээп. Багш Б.Янтшичлха- мын удирдсан 1-ийн «Вь» ангийн су- рагчид цагаац толгойн баяраасаа омно уншнж сураад байна, Бид, шавь иар дотор маань дунд, муу сурлагатан байх ёсгүй гэсэн 130- рилт тавин ажачллаж . байна гэж ярилаа Я. СУМЬЯА | 1 ".бүжид, Г.Оюуп пэрэг даасан ангиа ї Ч ! 7 Увс аймгийн Тариалан сушын 8 “жилийн сургуулийн сурагчид дуулж: бүжиглэх дуртай хүүхдүүд 10! Хуу- “ рын татлагын эгшгэнд Хотон ар- ” дын биелгээ биелдэггүй хүүхэд 0ба- “раг байхгүй. Энэ сургууль дээр 100 аруй сурагчтай «Хархираа» чуулга зэллэцэг. Чуулга нь биелгээний тлаг, хуурын хэсэг, холимог йн хэсэг, улс торийн дууцы » хаютлагаас бүрдэнэ. сурагчдын урлагийн ү?- 12 : ЯТ. “ДЭЭР: Чуулгын сураг. СР-ийц соёлын ордцы Ї «ХАРХИРАА» ЧУУЛГА дэгийн алїан тяедальт «Биелгээ» хаямтлагийнд бүжигчин сурагч С.Олз- вой Бүх ард түмний урлагийн үз- лэгт оролцож алтан медалиар шаг- нагджээ. «Хархираа» чуулгын авонаслаг хүүхдүүд дуу хөгж- мийнхээ дээжээр Ардьш боловсро- лын байгууллагын 60 жнлийц ой, хайрт багш иартаа бэлэг барилаа. «Үнэн» сошийл сурвалжлагч ЯГ РИЙйМЭД жсүжигчидтэй «Найрамдлын дуу х00- лой», им дараа. хамтарсац тоглолтод оролцоо. ТООНЫ ХЭЛЭЭР эс Манай орны ерөнхий боловс- ролын сургуулиудад «Ардын арми» «Хилчдийн залуу халааг, «Өсвө. рийц сэргийлэгч», «Гал сөнөөгч», «Авто зохицуулагчдын бүлэг» 918 ажиллаж тэдгээрт 15 мяпга шахам пионер сурагч хамрагдаж байна. х У! таван ашлд нийт пионер сурагчдын сурлагын чанар 10 кху- виар ахилс «Тавац онцын эзэн» 76 мянга шинээр төрсний гадна 1980- 1981 оны хичээлийн шилийн эх- ний хагаст 170 мянган пионерсу- рагч онц ба сайн дүнтэй суралц- сан байна. тг МАХН, Ардын хувьсгал, МХ ЗЭ-ийн 60 шилийц ой угтсан «Зал- гамижс үе» аяны явцад 100 хувийн сурлагатай бүлэг, салаа, баг, арав- тын тоо.олширч 8400 гаруй хамт олон, 28184 пионер сурагч сур- лагын чанараа ахиул»жээ. їгс «Номын иехөр тийгэмлэг» 1970 онд эхлоп байгуулагдсанаар ерөнхий боловсролын бүх сур- гуульд «Номын пөхөр клуб», «Өс- вөрийг номын санчдын бүлэг» ажиллаж, байна, үс Өнгөрсөн таван жилд 58.мян- ган пионер сурагч «Д, Нацагдорж», «Номын сайп нөхөр» тэмдэгтний болзлыг хангажээ, їг Хүүхдийн төлөө фопдын төв комиссын идэвхтэй үйл ашилла- гаа санаачилгын үр дүнд Улаанбаа- тар хотноо 40 мянган номтой хүүхдийн тов номын Сан байгуу- лагдлаа. ус МХЗЭ-ийн 60 жил, Ардын боловсролын байгууллагын 80 ки- лийн түүхт ойнуудыг угтаж улс, аймаг, хот, районы тэргүүний сур- гууль, бүлгэм, бүлэг, баг боло- хоор 280 хамт олон үрэг амлалт аваад амжилттай бнелүүлэв, х Манай пионер сурагчдын дУнд ЗХУ, ах дүү социалист бусад орны эвлэл, пионерийн байгуулла. гын туршлагаар БНМАУ, ЗХУу- ып домогт баатрууд, эрт хувьс- галчид, ахмад коммунистууд, санс- рын ицисэгчид, урлаг, спорт, шиннс- лэх ухаан, хөдөлмөрийн сайчуу- лын нэрэмжит хамт олон болох хөдөлгөөц эрчимтэй өрнөн ажил- лам үр дүнд хүрч байна. Ардын Боловсролын Яамны сэтгүүлийн йэгдсэн редакцийн ажилтац Р.ДОРЖСҮРЭН ҮГ” АНГИИЙНХАН. Амар тай. хоног эмнэлэгт хав. тээд хичээлдээ оров, Эмпэлэгт бай- хад өнгийнхндас нь хэн ч эргэж ! ирсэпгүй, «Өөр ангиас шилиайк ираэд удаагүй болохоор л тоохгүй байна. Хуучин ангид байхад мон ч сайхан байжээ, Ноднин жил хэв- тэхэд Хүрлээ маань хүртэл до-. лоон гөөхий аваачиж өгсөл, Алимаа хайрцаг шнолад огч. байсан. Пээ Лаоноог: лан, эргэсэн гаж болио, Халуун савтай цай, таван хуушуур өгч байсан биз дээ! Чихэр өгөөгүй хүүхэд байхгүй. Гатал манайхан! Бараг, мэдээгүй байх! Яамай бай- гаадаа» хэмээн бодолс байлаа. Амар “баахан урам муутайхан аигидаа оров, «Би та нарт гомдсон шүү» гэсэн бичгийг пүүрэн дээрээ наачихсан юм шиг орж ирээд уруу- лаа унжуулан суун. Нөхөд нь! -- За био чинь бүр зүгээр үү? Яасан хурдан гараад ирэв гэцгээнэ Бүлгийн дарга Бүлмаа:. “Э-- Амар минь уучлаарай! Эр- гэн, чадсангүй. ОчьЁ гэсээр бай- тал чи хүрээд ирлээ! Уучлаарай гэж хэлэв, Амар огт дуугарахгүй байлаа, Ээнгс, аавдаа тунирхахаар Ийнхүү дуугаа хураан уруулаа унжуулан суудаг хүүхэд ажээ, Төр, ангийн- хандаа нэг їом.. хэлмээр санагдаад байл, «Хуучин янгийн найзууд маань мөн ч сайхан байжээ» гэсэн үг хоолой дээр нь байн, байн гарч ирпэ. Энэ үгээ золтой л хэлчихсэн- гүй. Амар бас ч автай хүү юмсан- энэн, Бүлгийн дарга Бүзмаа багшийн ширээний дэргэд очиж, том хүн. шиг хоолойгоо засаад -- Вид найздаа харь, хорин монго шуглуулсан їом,Гучин: и хорин мөнгө нийлээд долоон төгрөг болоо, Бид энэ дөг “тооц төгрөгийн таваар ны” «Пипонже ” рийн үпэн» сопин бүтэй шилээр захиалав. Найз. Амаршгай сонины | аахиалгаас хоцроосонгүй ган, “Төвь тээд бас л хоолойгоо засч, урагш | унжсан үсээ илээд! СУ Цэн! -- Үлдсэн хоёр төгрөгөөр нь. дэвтэр авч. Амарынхаа бүх хи» чээлийг хуулсан. Бид чамайг хи» чээлээсээ хоцрох вий гэн айж байлаа, Одоо дэвтрүүдийг нь хү» лээлгэн өгье гэв, Салаан дарга Зол» жаргал хүүхдүүдээс дэвтрүүдийг хураан авч Амарт өгөв. ”- Ампрын нүдэнд ичсэн, балрлас» ны хямрал холилдон байлаа, “С.НАДМИД Хөрш айлын маамуу Намайг андахгүй Хөөрхөн тэр найзаасаа Би холдохгүй Бид хоёр нэг хашаатай Бие биенээсээ хармалдаггүй олон тоглоомтой, Аавын машины хаалган дээр Тапан хошуу тавыг зуршээ «Аймгийн аварга Баатар» гэж Том үсгаар тод сийлжээ, Өглөө нь би эрт бослоо Өнөөх машиныг дэвтэртээ - зурлаа Олон тавыг бүхээгт нь сийлж «Оиц сурлагатан Чинбат» гэж нэрээ бичлээ Бор шувуу гадаа жиргэнэ Бондос бондос гүйн жиргэнэ Тариа будаа түүн ипргэнэ Тагтан дээр мниь суун жиргэнэ ӨЭлин халин нисэн жиргэнэ Энд тэнд тойрон жиргэнэ Эрх дураараа хөөрөн эргэнэ Эгц дээшээ дүүлэн экиргэнэ Энхийн тэнгэртээ дандаа иширгэнэ Д.БААТАРЖАН (Хавд аймгийн тишонерийн зөвлөлийн дарга) АЧИТ БАГШДАА Сурагч үеийн минь салаг түшээд Сургууль эрдмийн ачилд бишрүүлсэн ухааныхаа сангаас хүртээл Судар бичгийн амтанд умбуулсан Ачит мэрган багш минь та Ард түмпийхээ сэтгэлд хүндтай Хаа ч явсан энэрэлт багшаа гэж Хайлган зүрх улран байдаг їом Хатап дэлхийд хосгүй ачтап гэл Халуун сэтгэлдээ дурсан лвдаг ом Ухаан эрдэмт багш минь та Улс хотлынхоо зүрхэнд гэгээтэй Спруул багш. И.ТҮМЭНДЭМБЭРЭЛ ОЙН ЧӨЛӨӨНД (ӨГҮҮЛЛЭГ) Намрын шар нар эзсэн тогтуун өглөө өвс түүхээр манай апгийн- хан хотын ойролцоох нэгэн ам өөд явлаа. Вид хөгжилдөн явсаар сах- лаг сайхан өвс халнурсан уулын бэлд очиж ажлаа эхлэв. Багш бид- нийг дөрвөн бригад болгоп хуваа- рилахад хүүхэд бүр л Ганбатын бригадад орохыг хүсэв. Яагаад гэ- вэл Гапбат манай ангийн хамгийн ажилсаг, бас хүнтэй сайн хүү л дээ. Бич Ганбатын бригададорсон- доо баяртай байлаа. Манай брнтад уулын бал өгсөж өвсөө түүсээр ийлээд дээр гартал Оюунаа: -- Үүнийг хараач ээ! гэж... ДУУ алдав. Хартал, энэ дэлхийн цөцэг- сийн сорыг энд л дээжлэн цуглуу- лаа їоу гэлтэй өнгийн цэцэг алаг- лан цүд булаапа. Гэтэл охидууд дуу алдан ухасхийн: яах ийхийн завгүй цэцгэн эрх хийж хүзүүндээ зүүлээ. Харин Цэнгэл: -- Хүүхдүүд ээ! Энэ чинь цэц- гийн дэлгүүрт байдаг цэцэг л бай- па шүү. дээ. Үүнийг хэн нэгэп хүн тарьсан їом шиг. байх ї0м гэвэл Бадрах:, -- За боль доо! Энэ ззлүүд уу- ланд чигл тарпагүй бол өөр хэн тарих вэ дээ. Энэ: чинь байгалийн бүтээл гэж! мэдэмхийрэхэд Цэлгэл --Хүний гар яах яргагүй оролц- соп. Нэгхамжзэтай хэсэгхэн. газар ургасныг чи хар л даа гэнс маргал- дан байтал модны чөлөөгөөр бидон сан барьсан хэсэг хүүхэд гарч ир- лээ. Тэдний түрүүнд яваа өндөр борхүү Энхээгийн сүлжсэн цэц: ооо хх лххэоэХхөхссоонхоӨХОХХХХХХХЭ ХЭХЭХЭ Хол хх хсххххэххЭххмхххххкххЭхЭХхЭАХХХЭҮХХ үлгэрийн сздвээр нийслэлийн дүгээр сургуулийн гийн сурагч Б.АМРААГИЙН зур- сан зураг, гай өрхийг булаан авч их-л гуур: тайгаар: - Та иар ямар муухай ,:күүж дүүд вэ? Гоёхын тулд байгалн сүйт» гэдэг юм уу? гэхэд Бадрах: Энэ чинь чамд өмчилжсөгсөн. газар юм “уу, байгалийн цэшгийг чи биднээс харамлахгүй байх аа, Та нар тэгвэл (ду горьдож сав-авч яваа том бэ? гэл чанга чанга дуугаа рав.. Тэгтэл ч манай ангийпхан юу болоп оо гэсээр цугларлаа. Цэрмаа багш учрыг сонсоод: тэр хүүхдүү- дэлс юу хийж явааг нь асуухад нөгөө хүү: Багш аа энэ цэцгүүдийг бид хавар үрий нь суулгаад зушжиинт гаа усалж тордсоны хүчинд ийм сайхан ургасан юм. гээд биднийг дийлсэн байдалтайгаар харлаа. Ин- гээд бид. танилцаж, чухам лагаад Зид тарьсныг ёсуухад -- Манай анги бас л уржнай намар эндээс өвс. түүдэг байлаа, Тэгахдээ бид их өвс. түүхийг бө-: дохоос өөр їом анзаярахгүй, өвсөө үндэстэй нь зулгааж түүсэн ум раас хойтон жил нь їсу ч ургаагүй, Багш яагаад ургаагүйн учрыг бие дэнд хэлж өгсөл ї0м. Їїнгээд л ха« вар ив цэцгийн үр авч-энд цацсан там“ дааггэн: ярилаа. Үүнийг сонс соод бид ч буруу зүйл хийж, бай- гаагаа ойлгон. тэдэнтэй пайз нөхөд солцгоов Үүнээс хойш бид байгалнас лмар нэг юм авбал орднд нь бас бэлэглэх зүйлээ боддог болсон-10М Д.САРАНТУНА Монгол ардын «Шарга даага» 24 8-ын «Гэ анг ко Эрхлэгч Ц, єж Уус: "МАХН-ЫН ҮЙЛ. ХЭРГИЙН “, (8лөөТ хэзээд” Бэлхэн. “БАЙГТУНГ, Аачр” иь 77755 мпь-ын төв зөвлөлийн соним хус 20-38 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ. 1981 ОНЫ АРВАН НЭГДҮГЭЭР 74 (1729). САРЫН 7. БЯМБА УНЭ 10 МӨНГӨ. 2220 ПИОНЕР, СУРАГЧИД АА! НАМ, АРД ХУВЬСГАЛТ, “ДАЙЧИН, ХӨДӨЛМӨРЧ УЛАМЖЛАЛЫГ НАНДИГНАН ХАДГАЛЖ БАЯЖУУЛАГТУН! (Аугаа их Октлбрийн социалист хувьсгалын 64 жилийн ойд 30- риулан МАХН-ын Топ Хорооноос гаргасан урианаас) ТҮМНИЙХЭЭ Залуур дээр нь Лепин сууя Бүх дэлхийн хувьсгалын ».. Тэмцлийн Нева газар хальж Тэрний дунд аврор хөвж Их пупааг Тэнгэрийн уудамд гал жолоодсон цацарч Ав, 52) “ҮЁСӨрнн 124) БНМАУ-ын төрийп шагиалт, яруу найрагч, Д. ГПүрэвлоржийн «Октлб- АЛ-ОКТЯВРЬ-Д с БАЯРЫН | Онтлбрийн социалист хувьсга- лын 84 жилийн ой, В.И, Ленин, Д. Сүхбаатар парын түүхт уул- залт, Монгол Ард Улс, ЗСБНХО У-ын хооронд иайрамдалт харил- цаа тогтоох тухай хэлэлцээрт га- рын үсэг зурсны 60 илийн ойд зориулсан нам, улс, олоц нийтийн байгууллага, нийслэлийн хөдоөл- мөрчид, зэгсэгт хүчний төлөөлогч- “дийн баярын хурал МҮЭ-ийн Соё лын төв ордонд арван нэгдүгээр сарын 5-нд болон. Баярын хуралд иам, засгийн улирдагч похор Ю. Цэдэнбал, Б. Алтангарэл, ЯГ. Баттөнх, С. На- лан-Аажав, Д. Майдар, Д. Мо- ломЖамц, П. Дамдин, албапы бу- сад хүмүүс, аугаа их Онтябрийн социалист хувьсгалын 04 ижилийн ой, Монгол Ард Улс, ЗСБНХОУ- ын хооронд пайрамдалт харилцаа тогтоох тухай хэлэлцээрт гарын үсэг зурсны 60 жилийн ойн арга хэмжээнд оролцож байгал ЗСБН| ЯВНБЬ чуулах ХУРАЛ ХУ-ын Алтайн хлзгаарын Арлын депутатуудын Зөвлөлийн гүй- ! цэтгэх хорооны дарга В., Н. Раевс-- ний. тэргүүтэй Гадаад орнуудтай найрамдал, соёлоор харилцах зөв- лөлтийп нийгэмлэгүүдийн холбоо- ны төлөөлөгчид оролцов. Баярын хурлыг МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн . ТовчооБЫ гишүүн, Улаанбаатар хотын на- мын хорооны їзгдүгээр нарийн бичгийн ларга Б. Алтангэрэл нээ үг хэлэв. Баярын хурал дээр МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоо» пы гишүүн, БНМАУ-ын Сайд на- рын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч дарга Д Майдар «Аугаа их Ок- тябрь, ах дүүгийн найрамдал» гэсэн илтгэл тавив. Мөн хурал дээр ЗСБНХУ-аас БНМАУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн ерхт элчин сайд А. И. Смиринов баяр хүргэж үг хэллээ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ХҮҮХДҮҮД Монгол-Зөвлөлтийц найрамдлын 80 дахь сарын ажил, Монгол Ард Улс, ЗСБНХОУ-ын хооронд найрамдалт харилцаа тогтоох ту- хай хэлэлцээрт гарын үсэг зурсны 60 жилийн ойг тохиолдуулан ма8- най сонпн уншигчдаа «Найрамд- лын тухай лриаид» урьсан билээ. Эпа ярианд хот хөдөөгийн олон хүүхэд оролцож, Найрамдал -- Манай гэрт Манай сургуульд Манай. гудамжинд Бидний сэтгэл зүрхэнд сэдвээр бичсэн олон арвай зохион биллэгээ. редикцид ирүүллээ. Тэд- гээрийн заримыг дор нийтлэл. Хүүхдүүд найрамдлын тухай ярьж байна. ... Надад нх Лениний хэл-Орос хэлийг зааж байгаа өгөөмөр сай- хан сэтгэлтэй зөвлөлтийн маргэ- жилтэн багш Наталья, Юлия Вла- димировна, Нинп Дмитриевна, Ири- на Афанасьева нартаа би маш их баярлалс явдаг. Та бидэнд аз жар- галыг авчирсан Маонгол-Зөплөлтийн ард түмний. мөнхийц найрамдал миний сэтгэл зүрхэнд үүрд мөнх хидгалагданс яйлх болно 2 Өвөрхангай аймгийн 10 жилийн 1 дунд сургуулийн 8-ын «А» ан- гийц сурагч Ц. ИЧИННОРОВ . . « «» Манай гэрийн зургийн жааз- ны эхэнд-Л, ИГ. Броцпеп, 1Ю,. Ца- Донбал гуай нарый уулааж байгаа дураг: байдаг юм. Энэ зургийг ма- пайхан, ариг гарсап хүмүүс ч гэсэн Л ГЗТГЭЛ ЗУРХЗНА. 27) НАЙРАМДЛЫН ТҮЛАЙ. БИЧИЖ. БАЙНА тэй хүмүүс Монгол-Зөвлөлтийн ярд түмний удаан ийшлийн найрамдлыг өнөөдөр улам цэцэглүүлэн хөг- исүүлис байгаа юм. Запхац аймгийн 8 жилийн хоёр- дугаар сургуулийн 7-гийн «А ангийн сурагч Д. МИШИГБАТ --Найрамдалд хил хязгаар бай- на уу? гэж би нөхдөөсөө абуу/ Нөхөд маань байхгүй гэж. ї зэрэг хариулав. Газарт ч санср хязгааргүй уудамд ч манай нг рамдал бий, Бүх зүйлд, амьсга/. байгаа агаарт ч найрамдал байг Учир нь эх дэлхийнхээ агаар: цэвэр байлгах гэж дайны ут цөмийн хор хөнөөл битгий бох дуулаасай гэн: найрамдал тэмцт байна гэйс нөхөд мипь ярьцгж Үнэхээр иайрамдал хил хязгаарг" юм... Огтлбрийн районы есдүгээр. гуулийн 4-ийн «Е» ангийн с Ц, ТОВУУХОР л 5В-н2-- Ахын бэлэг. Олон зуун хүү | багачуудын баясгалант дуу ум райтсан иж бүрэп сайхан барилт ий Далаизадгад хотынхон ишгэж нэрж лэдэг. Энэ бол Зөвлөлтийн барь 14 гачип ах эгч иарын халуун сэтг: !, бүтаэлч гараар баригдсан сургуу-- минь билээ. Чухам ийм учраас мо- най сургуулийн 1600 пионер сг. рагч төдийгүй аав, зэж, ах эг", өнөө, эмээ Нар «Ахын бэлэг» го! хүндэтгэн нэрлэж, нандигиан хай(- ладаг юм... Өмнөговь аймгийн Далапзадгал хотын 10 жилийн сугуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч. рийн тупхаг» шүлгэйс шашг-- ҮНХ хүндэтгэдэг, Учир пь энэ хүнд- “Ц.НАРАНГЭРЭЛ Жошїллсльг3вшА22-248-1--2422082маЛЛС» 6Ь2Э25 АРТ ДО АВЧ ДА: Клас»4лЦ аш: 3 Банн 22 ин Длний л ын -2 : ! Ё х р шиншипип шини 01 0111110111111111111111111111010110101101000101010001 илтийн Ц М 5 Цаа " ОРЭМЖМ МХЗЭ-ийн 60 жилийн ойг то- хиолдуулан утга зсохнол, урлаг, эрдэм шинжилгээний ажилдаа амаалт гаргасан зохиолч, ясүшиг, чин, эрдэм шинжилгээний бай- гууллагын хамт олонд МХЗЭ-ийн нэрэмжит шагнал олгов Энэ шагпалаар хүүхэд, залуу- чуудыг коммунист үзэл санаагаар хүмүүжүүлэх үйл хэрэгт олон сайхан урай бүтээлээ зориулсан, манай уншигч багачуудын сайн танил БНМАУ-ын төрийн шаг- налт, ардын зураач Д. Амгалан, урлагийн гавьяат зүтгэлтэй, Хөгиї мийн зохиолч Г. Бирпаа, Д, На- цагдоржийн. нэрэмжит шагналт зохиолч Б. Бааст, ахмад зохиолч Ө. Бпаасапиав, БНМАУ-ын гавь- чат исүжигчирй Ц. Гантомор, ул- сын хүүхэлдэйн театрын таүжиг- чин, Л, Чимэддорж, улсын цир- нийц залуу жүжигчин БЁ. Батболд пиар болон ШУА-ийн хэсэг ажил- тац, инженерүүд, Д. Нацагдор- жийп. нэрэмжит улсын драмын театрын уран бүтээлийн ангийн хамт олиыг шагиан. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдү- тээр нарийн бичгийн дарга Л. Тү- дэв МХЗЭ-ийн энэ хүндэт | шаг- налыг, шагиал хүртэгсдэд саяхан гардуулан. Манай сурвалжлагч АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР НАЙРДМДИЙДА ДУУЛЬЯ. Дорнод аймгийн Чойбалсан су- мын 8 жилийн сургуулийн пионер сурагчид «Мөнх -иайрамдал», «Найрамдлын иаран дор», «Ми- ний. эх Оороп» сэдвүүдээр Концерт бэлтгэж тоглолоо. Сумын төнийн ходөлмөрчдөд копцертоо гурван удаа тоглов, 8-ын «А» апгийн су- рагч Чимгээ, 7-гийн «Бэ» аигийл сурагч Сарангэрэл, 4-ийн «Б» ац гийн сурагч Чимгээ парын дуул- сан дуу, уншсан шүлэг ходоөл- мөрчдийп: талархлыг хүлээлээ. Сурагч Ц. ГОЁЛМАА Сэлэнгэ аймгийн «Сант сумын ДУНД сургуулийн бүлгэмийн зөв- лөлөөс Монгол-Зовлөлтийн иай- рамдлын слрапр «Авьяас чадва- раа найрамдалд» гэсэн сэдэвт ур лагийп үзлэг явуулжээ, Урлагийн үзлэгт 10-ын «А» 9-ийн «А» ангиуд эхний байранд Шшадгарав. Анги бүлгүүдээс шал- тарсан 9-ийн «А» ангийн сурагч С. Даваашав, 10-ын «Б» ангийн сурагч Д. Наранчимэг, 7-гийн «Б» ангийн сурагч Н. Мөихцац- рал нар сургуулийн апарга дуу- Чин, НэоЭйн, уран улшигч бол- на. ШИШ 1 10111111 11111111 11111111 11111111011111111111211111111111111111111111111111111111110000100001 Соц ба Сурагч Д. БАТСҮХ, , БАТЦОГТ Хэнтий аймгийн Мороп сумын 8 жилийп сургуулийн пионс су- рагчид «Найрамдлын ая тҮуЬ сз- Одэрт нонцерт тоглов. 7-гийн «Б» гангийн сурагч Алтанзаяа, б.гийн сангийн сурагч Болортуяа, Ариун- «А» -5-ын «Бэ ангийн сурагч болд нар сайп оролцов, Х.ЧУЛУУнБАТ” ах Удирдагч тиингинииинишииииниииннн шиш шинийг ОУЭлн. 23 зөшиишшиэдиинитэү | их ДЕНИНИЙ, ҮЙЛ ХЭР | ТАНД НӨХДӨӨСӨӨ ЦУЦАЛТГ ОРОС ХЭЛ-ИХ МЭДЛЭГИЙНТҮЛХҮҮР ОРОС Баянхонгор аймгийн сумын 8 илийн сургуулийн аа- хиргаа Мангол-Зөвлөлтийн иай- рамдлын 30 дахь сарын ажлыг тохиолдуулан пионер сурагчдын дунд сонирхолтой олоп ажил. аг- хиолоо. Үүний цэг нь"брос халций баяр юм. Таваас наймдугаар ан- тийн. сурагчдын дунд зарласан орчуулгын уралдаанд 16 бүлгийн 200 гаруй сурагч оролцсооос 5-ын «Аз, «Бэ», ботийн «Бо» ан- гийн сурагчид эхний гурван бай- ранд шалгарлаа. 7-гийн «А» ан- гийн сурагч Б. Гантогс, 6-гийн «А» апйгийн сурагч Г, Оюунчимэг, 5-ын «А» ангийн сурагч Д. Дэл- гормала иар орчуулгын аварга бол- сон байна. Мон орос хэлний Өлзийт « Мэдлэгээ Нийслэлийн 22 дугаар Дунд СУР- гуулыьд: сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олон пийтийн ажлаараа гүүний пионер сурагчид олон бий ЗУРАГ ДЭЭР: --Бүлгамийн довлөлийн ХЭЛНИЙ ЭРДМИЙН тэр- гишүүн “БАЯР Ї А» сорьцгооё» тэмцавнд 8-ын «А», ТВ» ангийн сурагчид оролцож 97 оноогоор 8-ын «А» антийн баг 8-ын «А» ангийн Ссу- т лэв. ЛАРШЫГ, Наранчимэг, А. Хүрэлчу- луун, 8-ын «Б» апгийн сурагч А. Баатарцогт, 7, БОЭВХОНЫН азид сайн ор 1 БоС-НН Матсийл БАТТОГОО Өмнөговь айгийц төвийн 10 1 иїйг сургуулийн пиопер сурпагч- ДЫН ДУН БОс Нас хэлний баярыг «Монгол-Зөвлөлтийн пайрамдал», «Монголын пионерийн байгуул- лага ба В, И. Лениний нэрэмжит ВХПБ» гэсэн сэдвүүдээр явуулж байна. Айглудын хооронд орос хэл дээр хайын сопин гаргах урал- даац зарлашээ, Мөн «Зөвлөлүү- дийн орноор» асуулт хариултын 8-ын «В» ангийд сурагч онц сурлага- тан Д. ОЮУН ЭГТ ҮНЭНЧ БАЙЖ ҮЙ СУРАЛЦЬЯ ДАЛАЙД зурагт социп бэлтгэн: байгаа нь, 81: 2) ю уралдаан, «Анд нөхдийн ал «Бахархан дууриах анд үх, гэсэн дуу, шүлгийн тэмцээн до. хион явуулав. 8-ын «В» ангийн сурагч Л. Эрдэнэтуяа, 7-гийн «Ву ангийн |. сурагч 1Каргалсайхан 9-ийн «Бэ» ангийн сурагч Н. Шиг нэсар, 10-ын «Г» ангийн сурд| Алтанчимэг, 10-ын «Дэ» ангий сурагч С. Оюунчимэг нар «Бэ» ангийн | Ё Д. ХИШИГЖАРГАЛ Өвөрхангай аймгийн 10-ын Төгрөг сумын 8 шилийн сургуулийн Бүл- гэмийн зөвлөлөөс Монгол-Зөвлөл- тийн найрамдлын сараар «Их Лє: инний хэлийг сурцгаая» 14 хоно: гийп аян зохиож баяраа тэмдэглэв, Баярт 6-гийн «А», 4-ийн «А» 8-ын «А», «Бэ» ангийн пионерүү сайн оролцоп. Сурагч Д.ТОГООНЯМ орос -хэлний Малай идэлхтэн сурвалжлагч нийс. МАЛЧНЫ ЗАЛУУ ХАЛАА -- Ерөөлт- өө! Хошой болсонд чипь -баяр хүргэе лїил. явпаргаа аварга Чи энэ дахип хамгаалж, ам- ласандаа хүрчээ Зорьсондоо” хү- рэх сайхан маа гэл тавдугаар ангийн бяцхал хүүд үе тэнгийн найз пөхөд, ахлах ангийн ах эгч чар нь баяр хүргэлт амжилт хүсч байлаа., Хамт олпыхоо хүндэтгэ- лийг хүлээсэн энэ хүү Говь-Ал- тай аймгийн Эрдэнэ сумын «Чой- балсангийн зам» пагдлийн адуу- чин, БНМАУ-ын спортын мастер Б. Шамгайн хүү- Ёрөөлт. Адуучин хүү бүр багаасаа марь унаж сурсан 10м. 6 настайдаа НЭГД- лийнхээ «Монгоц шагай»: хэмээх хурдан хүлгийг унал аймгийн нал- ламд: айрагдуулсиаас хойш шил бүр аймаг сумын наадамд хурдны морь унал, асрын өмпо торгон жолоо өргүүлж аргамаг хүлгийн- хээ цолыг олоптоо оргон дуудуул- зээ Аймгийн пиопер сурагчдын хө- долмор чуулгайд ажил үйлсэарээ шалгаран оролцож, хөдөлмөрийн У улирлаар өмнөг сургалтын хо- шой аварга болсо Ш, Ерөөлт хүү- тай уулаа эмнэг. хапгалыг сүр- гадаг арга туршлагаас иь сонирх- лооО -- Манай аав, өэн 1000 гаруй адуу милладаг. Аав минь спар- тын мастер, Аймагтаа анх морин спортын секц хичээллүүлсан хүйн Сенцэд суралцагчид ил. “бүр 200--300 эмпэг хапгал элэлгаэгД сургадаг. Бас саадтай харайлт, 2 -- боийп «Бэ пигийн сурагч онц |/лэлийн 47 дугаар сургуулийн 10-ын сурлагатан А. ОЮУНТУНГАЛАГ, «Г» апгийн сурагч --8-ын 8А» апгийл онц сурлагатан бүлгэмийн зөвлөлийн дарга М. БО- Д. РЭГЗЭДМААТГИЙН. авсан гэрэл ЛОРМАА зураг. 777 ї АДУУЧИН ААВЫН ХҮҮ буудлага. хийх зэрэг морин спор- сүүлийн гурван илийн жил ту- тын сонирхолтой олон төрлөөр хи тамд 95--50 эмнэг сургажээ чаэллэдэг Сенцийнхэн зэргэл- Зөвхөн өнз жилийн хөдөлмөрийн дээ сум, Алтай хотод морин спор- У улиралд 58 даага номхруулж тын үзүүлэх тоглолт хийдэг, |Би морин спортын сенцэд 9 морь долоон настайгаасаа зїз /сеёкцэд сургасан байна. Ероолт 20 улн- хичэвллэж байна гэж ярилаа. рал дараалал онцсайн суралца, Їрөөлт хүү зуны амралтаараа 9М- хөлөлмөр сурлагапраа хамт олЛ- нэг сургахын «ха! гаар унага ноо хошуучилж яваа тэргүүний татах, гү ивэлгах усалдат. ппианер-їюом -о0Х “равлт шиг Говь-алтай аймгийн Эрдэплэ су- 1Дуунд «хор авхаадж Сам мын сургумлийн 5-ын «Аж» ай- баатай бол бахтайна. Эмнэг даа- гийн сурагч ПШї. Ервөлт хүү 8 Ду- га шүдлэйг -Өөөрөө барья: эмзэл- лээД-шуудхан: мордоод булгиулж байхыг харсан хэн ч «Аргагүй л морпиид- гарамгай хүүдээ» гай: 0бл- хархдаг ї0м гэнс Эрдэн3 сумын цамын үүрийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат Чэ Норопсамбуу бахархан өгүүлсэн юм гуай -- «Өмнзгийг эвзаэр, ардгийг аргаар» гэж өвөө аап минь сурга- даг Эмийг сургахад аль болох эелдэг зөвлөн харьцаж, биедээ Дасгах пь чухал, Сайн хийсэп бөх бат “уулсим чөдөр ногт харагтай Амыг нь мэдүүлэх, хөтөлж сур- гахад их анхаардаг. бойхөл буүл- гихаа. байснаар вмнаг номхорч байгаа юм биш, Хоргоддог/ үй, -үр гэл! бусгахгүй, хїдуурч давхих- гүй памхан зөв заантай, ганзага- лаа, ачаа ачиж сурсан байх хэ- рэгтэй, Өмпэлгийн нурууг гэм- тээхгүй байх нь чухал гэл: Ерөөлт хүү нөхөллөө зөвлөл байла..Тар гаар айгид төгсгөөд адуучин бо- лох хүсэлтэй, “Тэгэхдээ.бүр аав шигээ спортып мастер, аварга адуучин болохоор їинийджээ. Манай идэвхтэн сурвалжлагч Г. ДАВААСҮРЭН : энэ| тэмцээний эхний байруудад шал- гарсан байна. й ) 4 Э Онтлбрийн хувьсгалын удирдагч “фүх дэлхийн ходолморчдийн багш “ЗИ, Ленинд.| хүүхдүүдээс. олон | зуун захидал ирдэг байн. Яна бү- 1 2 22 цаасан дээр олон лизын хэл- 1 бэрээр өөр сор цаг үеийн дунд бичигдсэн эдгээр захидлууд Ок- тлбрийн хувьсгалын удирдагчийг , хайрлалаг хүндэтгэсэн чин сэтгэлийг 3 халуун дотно үгээр дүүрэн бай- эсээ, Захидал бүрт вөллөлтийн ос- д вөр үеийнхэн Октябрийн хувьсга- лын бүрэн ялалтад итгэсэн итгэлээ. злэрхийлж Лениний заасан замаар итгэл төгс. замнахаа тангарагла- эээ. Тэр захидлуудын верхон хаб- рыг эргэн уншихад галуу Октлб- рийн орны хүүхдүүд яаж амьдарч, юуны төолео тэмцэл, юунд итгэл, эх орныхоо тусгаар тогтиолыг бэх, жүүлэхэд лаж тусалж байсныг зүрх сэтгэлээрээ ойлгох болно. ИХ ЛЕНИН ТАНАА! л хүндэт Владимир Ильич ээ! луу зөвлөлт орны өнөөгийн байдлын тухай, Та бүхний удирд- сан агуу нх үйл хэргийн тухай илтгэл сонсоод хүүхдүүд бид ажил- чин чөлөөлөх үйл хэргийн төлөө одоо ч, ирээдүйд ч бүх хүчээ цориулахаа, аоилолт орны иайдвар- тай иргэн болж өсч хүмү хүндэт Владимир Ильич Лепий М.Борррнин саха номмуниа- їй тугийн өмнө лаж байна... ын ЗАГЭНЭГ з.Өсвөрийн тэмцэгчид бид хувьс-. галд туслах агуу их йл х аавтайгаа, зэжтэйгээ, Ь ЦОЛОО эгчтэйгээ хамт лвм хүүхэд бид- ний төлөө асар их үйээр авчирсан хувьсгалт ололтыг хамгаалах там- цэлд үхэхэд бэлан байна. Смоленскийн пионерүүд 1919 оны дөрөвдүгээр сарын 5 Эрхэм пөхөр Лепип, Роза Люк- сембургийн ийрэмшит асрамжийн БУЛАЙЫШЫГ хамт олны чин сэтгэ- лийн энэ мэндчилгээг хүлээн авиа уу? Бид алс Сибирийн хүүхдүүл- Дэлхийн хувьсгалын их удирдагч Танд баярлаж талархан: байгаа» гаа илэрхийлье. Таны гүн их хайр халамжийн ачаар Зөвлөлт пасгийн омнөх туйлын хүнд амьдралыг мартаж байна. Хувьсгалын төлөө амиа өгсөн, хүнд бэрхийг туулсан тэр хүмүүсийг итгэл төгс аал- гамшлах хүч чадал, эрдэм мэдла- гээ. бид зовлолт засгийн байгуул- сан энэ сургуулиас олж авч байна. Роза Люнсембургийн нэрэм- жит 29 дүгээр асрах сургуу лийн хүмүүжигчид гэжээ, Леєийп энэ бүх захидлыг үзээд өсвөр залуу үеийнхэнд «Ажпл- Чин тариачинтай хамт хөдөлмөрлө- сөн тэр цагт коммунист болж чад- иИа» гэл гэрээсэлтж: байсан юм Зөглөлүүдийн орны аз жсаргалант өсвөр үе РИЙН- ОРНЫ ХҮҮХДҮҮД - Ы: со Өсвөрийн Ленинчүүдийн олон үенїїнхан хувьсгалын удирдагчийн | “-эрр гэрээслэлийг пэр төртэй. бие- лүүлж байна... В. И, Лениний нэ- рэмжит БХПБ-ын түүхэн замиа» лын мөр бүхэн үүнийг гэрчилнэ. 1020-нод оны пионерүүд ЭВ- дэрч сүйдсэй аж ахуйг сэргээ босгох сайн Дурын хөдөлмөрт том- чуудад тусалж, хүүхдийн асрам- исийн газар байгуулах хуримтлалд хувь нэмэр оруулж байлаа. 1930-аад оны пиоперүүд шеєф хамтралдаа 20 мянган лээн аплагч, тосгоны хүүхдүүдэд 50 мя- ган. ном илгээж, хуримтлуулсан мөнгөөрөө 4500 трактор худал- даж авснаа номммунистуудын ХУ! их хуралд рапорталсан ЮМ. "ар үеийн пнонерүүд геологийн аллал, Мичурины даалгавраар явагдсац бүх халбоотын-эЭкспеди» цид амжилттай оролцсон Юм. Түүнчилэн: нисэх хүчний. флотод «Пионерсная правда», «Ленипские исиры» гэдэг онгоцууд нийлүүл- жээ: 1985 онд хэсэг пионерүүд хамтралчдад идэвхтэй тусалсны төлөө пноперийн байгууллагын түүхэнд анх удаа засгийн хүн- дэт шагнал авсны дотор "Таджа- Мамланат Нахан- нийн пнонер 1 гона. Лениний: одонгоор шагнагд- сан юм. Энэ тухай Мамланат Нахалгова бүх холбоотын пионе- рийн УШ чуулганы төлөөлөгчдөд дурсан ярихдаа: --0 Лепипий одонгоор шаг- иагдсан тэр өдөр бол миний амьд- ралын хамгийн баярт өдрийн наг. Пионсер надад хөвөн түүх ажилд амжилттай оролцсоны төлөө яг Л ЗЭВ ггишесын олс 22-02 томчуулын адил засгийн хүндтэй шагиал өгсө| мүүсийп хөдөлмөрийг хүндотгал: хөдөлмөрт дуртай болгол: хүмүү яжгүүлсэн. пионерийн байгууллага: раа би бахархдаг голс ярьсан юм. Эх орны дайны хүнд илүү дэд ахлах аигийн сурагчид аавын хай, ахынхаа оронд суурь машин эзэмшин танкны цуваа, инсэх ис- надрилийг байгуулахад үнэл баршгүй их хувь измар оруул байлаа. Дайны үед пионерүүд «Бүхнийг фронтод», «Бүхнийг ялалтын төлөө» гэсэн уриан дор бүх холбоотын Пионерийн суббот: нинийг олон удаа сохиожэо. 1980 оны пионерүүд ийонерийн байгууллагы, алдарт замналыг нэр төртэй үргэлтглүүлжг байна. «Пио- нерийп бүтээн байгуулалт» бол «Бүх холбоотын пионерүүд /Їїеии- пий үйл хэрэгт чин үнэнч» уриан дор явагдаж байгаа «Залгамж үе» аяны чухал маршрутын йг. «Пионерийн металл», «Пионе- рийн цаас», «Пионерийн төмөр зам», «Пионерийн цэцэрлэг» энэ бүхэн. бүх нийтийн хамгийн сайн мэдэх-үг болжээ. «Миллио- ны Родипе» (Зёрпышко) «Жибое серебро», «Лесная аптека» «Лу- ноїйї ко» зэрэг операцид олон сая өсвөрийн Лепинчүүд оролцос байна... Тэдний. хөдөлмөр Октлб- рийн хувьсгалын эх арон--Зав- лөлт орны Хөгжил цэцэглэлтэд үлэмжийн их хувь нэмэр оруулж байна, Н.ДАРИЙМАА Сургуулийн музейн зөвлөлийн гї- шүүд шинээр олсон үзмэрүүдээ байр- луулахаар бэлтгэж байгаа НЬ: Шатрьир клубийн сурагч Гиталин Голод өрсөлдөгчаө холжээ - Мад...гэж тэр бїйр өгүүлнэ. ТАСС-АПН-ын гарэл зураг. хавртэй “.:Би цөцэрлэгт байхдаа Лє ийн баг1й тэа: анх сонсож зургийг НЬ үзсэн юм. Түүнээс хонш Ленин НИЙ түхай дуу дууллг, ШҮ лэг ун- Ё “ шиж, өөрийнх нь дүрийг киноны ТҮ| лэлгацнээс харлаа. Манай: гэрт Ч ангид ч Лениний зураг байдаг. Түү ” ийг бид үргэлас хайрлан хүндэт- “гэм, «Сур сур бас дахин сур» гэ сэл сургаалыг нь биелүүлэхийн тө- лөө шамдаж байна. есдүгээр Онтлбрийн | районы аигиип 2- сургуулийн 4-ийн «Ё» сурагч ЭНХБААТАР “2..Ви найрамдлын тухай кино : үзэж, ном унших бүртэа бахархан 1 “баясал: сансрын инсэгч В. Я(анибе- їов, М4. Гүррагчаа ах пар шигээ ” сапсрын хялгааргүй уудамд гар їилцан нисэх хүсэл тэмүүлэлд "Хүүхдүүд НАЙРА хотлогддөг 1ом. Сапсарт илслээ буулаа гэяг найз" нартайгаа тог- лох ч сайхан санагддаг Найрамд- тын үр шим шиг ээгүй өчүүхэн Ч зүнл манай уудам дэлгэр ох ороил байхгүй Сүхбаатар аймаг, Эрдэнэцагаан сумын 8 жилийн сургуулийн 5- ын. «Бө» аигийн сурагч С. ШИНЭЖАРГАЛ “., Хэрвээ биднээс хэн нэг нь -4Та нар юуг илүү эрхэмлэдэг вэ? гэвэл -3 «НАЙРАМДАЛ» гэнс нэгэн зэрэг цогтой хариулца! Найрамдал, нөхөрлөл гэдэг энэ сайхан үг, энэ сайхан халамж сурагч бид бүхний өдөр тутмын амьдралд ТОХЦОЛДДОГ: Бид пайрамдлынхаа үр: шїїмаар сурч, хөдөлмөрлө, хүмүүжил, хөгжин цэнгэлс ЯВДаГ билээ. “Май- МДЛЫН ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА рамдал бидний сэтгэл зүрхэнд үүрд мөнх аанх ролио... Нийслэлийн 8 шилийн 40 дү- гээр сургуулийн 5-ын «В» ам- гийн сурагч С. ЦОРЭНЧИМЭД са Өнгөрсөн зун би олон улсын пионерийн «Найрамдал» | лагерьт амарсан їом, Үнэхээр «Найрамдал» лагерь найрамдлын хотхон ї0м гэд: гийг би тар үед мэдсэн. Амрах хугацаандаа. танилцсан. ЗХУ, Бол- гар, БНАГУ-ын пайз нөхдөөс минь одоо байнга захидал ирдэг... Нийслэлийн 10 жилийн 28 -ду- гаар сургуулийн Т-гийп «Б» ан- гийн. сурагч Д. БАТЖАРГАЛ Бидэнд зөнлөлтийн марга- яшлтац багш. Людмила. орос хэл- : Ч . пий хичаэлийг анх аан: билээ. Одоо тар багш минь нутаггаа амь, дарч байгаа, Ви багшийгаа үргал» дурсан санаж лидаг юм. Багш минь «Алтан хараацай» тэдөг монгол дууг дуулах маш дуртай байж би- лээ... Сүхдаатар аймгийн 10 жилийн сургуулийн сурагч Р. ШИНЭ- ЖАРГАЛ Би Цэцэрлэг хотын ОнтлО- - рийн социалист-их хувьсгалын 60 жилийн ойн. пэдэмжит 10 шилийн дунд сургуульд суралцдаг. Манай сургуулийг 1971 онд Зөвлөлт но- хөд минь барын бэлэглэсэн 10М.” Бид энэ сайхан сургуульд сурч хү- мүүжиж байдгаараа бахархаж бай! даг...Манай аймагт 8СБНХУ-аас БНМАУ-д суугаа Онц бөгөөд ТБүг рэн эрхт Элчин сайд Смирнов гуай саяхан гэр бүлцйнхээ хамт зочилж, ирсэн өдрөо манай сургуулиар ор: лоо, Энэ бүхэн нь найрамдлыг үр ШИМ ЮМ... Архангай аймгийн 10 шилийн “дупд сургуулийн 7-гийн «А» ам- гийц сурагч Д. ГОНЧИГСҮРЭН . зицилийний шиишин їииилийшинин шилийг : : : Ё 5 : рэрээч “уфад явж байсан гс . 20 ЗХУ-ын хошой Сайтар, БО, ын. баатар, сансрын їисэг 5 димир НОВаленОн) ЗХУ, БНМАУ- ын баатар, сппсрын иисэгч Виктор Савиных ййр лїї-гол Дахь пио- иерийн «Найрамдал» лагсрьтсал- хан айчлон очив. Сансрын балт- рууд--хүйдэт зочдыг энд амарч байгаа. ппопер сурагчид халуун дотноор угтлаа. Зочид пионерийн Бүгд Найрамдах. Улс болсон тус лагсрийн. барилга. байгууламж, 8 жилийн сургуулийн тохилог сай- Хан тоног төхөөрөмттэй танилцав, Мөоп лагерийн. алхиргал, шгоне- рийн бүлгэмээс аохион байгуул- сан хэвлэлийн бягд хуралд оролц- лоо Хэвлэлийн бага хуралд «Най- рамдал» лагерьт амарч байгаа бүх аймаг. хотын пионерийн “төлөо- логч, «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамтжлагчэ, «Залуу зохион бүтээгч» сэтгүүл, МРТУХ-ны суг- гууль, хүүхдийн редакцийн идэлх тэл сурвалжлагч-хүүхдүүд оролц Сон ом Манай өсвөрїйнц сурийлжлагчид хүндэт аочдоос сопирхсор асуултаа лсуүун, Дорпногойц, аймгийн хотын төмөр замын 8 яшлийн сургуулийн 8:ын «Аж» ангийн су- рагч. «Пионерийн үнэн» сонины илэлхтэн, бичигч Б.АЛТАНСҮХ, -- Владимир Васильевич аа! Сайншанд Сансрын анхны нисэгч їОрий Га- гаринтай та. уулзаж байсан уу? Тэр аугаа нх хүний талаар ярьтш өгнө үү? ВВЛ.ОВАЛЕНОК -- Би Юрий Гагаринтай уулаза- хаар барахгүй хамт ажиллаж, бэлтгэл сургууль хийж байсан. Түүнтэй хамт сансарт нисэх бэлт- гэлээ базалж, чөлөөт цагаараа хол бөмбөг, гар бөмбөг тоглодог бай- ава. Тэр хүүхдэд тун нх хайртай хүн байсан 10м. Зөвхөн өөрийн Улсын төдийгүй дэлхийн бүх хүүхдэд хайртай хүн байв, ЇОрий Алексеепич бол гайхалтай сайн хүн. Нөхөрсөг, эелдэг, даруу, ИХ уриалгахан, тэсвэр хатуужилтай, эр зоригтой хүн байлаа. Үгээр илэрхийлж би чадахгүй байна. Үнэхээр сайхан хүн байсан шүү! Улаанбаатар хотын 10 жилийн 51 дүгээр сургуулийн 4-ийн «Д» айгийн сурагч, «Залгамжлагч» гсэтгүүлийн идэвхтэн Сурвалжлагч її, БОЛДБААТАР гс --Владитир 4ВЗаснлысдвнч | 84! ! сургуульд байх үеийнхээ кал- дурсамжтай, сэтгалд хоногш- сан үйл явдлаас ярина уу? В.В.КОВАЛЕНОК ут-иМиний сурч байсан үе, эх ор- ны дайны хүнд хэцүү үе байсан. Би Белорусс иутагт торсөн,. Манай Белорусст дорвон хүний нэг нь дайнд амь үрэгдсэнийг та нар сайн мэдэж байгаа байх. Гэвч муу муу: хай бүхнээс сайн сайхан нь сэтгэлд хоногшжээ. Түүнээс хамгийн яртай үйл явдал болох нэгдү: р ангид орохоор есдүгээр сарын Ид сургуулийн зүг цүнхээ ба- өдөр, пионер ж улаан бүч зүүсэн моч, ном- сомолын гишүүн болсон гуравду- гаар сарын 3:им өдрийн дурсамж хоногшсон байна. Тэрчилэн 1957 оны вравдугаар сарын б-нш өдөр одон орны судлалын багш бидэнд аихны хиймэл дагуулын тухай ярьж өгсөн нь мартагддаггүй, Чу- хам аз үеэс л эхэлж би сансар огторгуйн, тухай хүсч мөрөөдөх болсон юм. Хүсэл мороодөл минь ч биеллээ. Хүүхдүүд за иар хүсч, "ам мөрөөд! Хүсэл мөрөөдлөө бие- лүүлэхийн тулд төсвэр хатуужил: тай, уйгагүй хөдөлмөрлө! Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар хо- тын 8 жилийн сургуулийн 8:ын «А» ангийн сурагч, «Залуу 80- хион бүтэагч» сэтгүүлийн ИДЭВХ- тэн уншигч С.БАЯРЦОГТ: -- Та ерөнхий боловсролын сур- гуульд сурч байхдаа имар хичээ- лийг илдү их сонирхдог байсан бэ? Ямар нөхцөл тохиолдлоор та санс- рын їйинсэгчдийн эгнээнд багтах болсон бэ? В. П. САВИНЫЖ Би та нарын зарим нэгийн адил хөдөө тосгоны сургуульд сурч байв. Сургуульд сурч байх даа би- газар зүй, байгалийн шинжлэх ухааны хнчаэлд нх С0- инрхолтой байлаа. Гэвч хөдөө тосгонд маань шинэ машин, шинэ трактор байн байн ирнэ. Тэр бүх- нээв ч болсон юм. уу, техник их сонирхдог болсон. Дуид сургуу: лна төгсөөд төмөр замын техии- кумд орж суралцсан маань үүнтэй холбоотой байж ч мэднэ. Техиику: маа төгсгөөд Уралд төмөр зам байгуулах ажилд гар бие оролцож явлаа. Дараа нь армид алба халх- даа мөн л томөр замын барилта байгууламж дээр ажиллаж, байсан Цэргээс халагдсаны дараа Моск- вагийн зураг зүйн дээд сургуульд оряс суралцсаны дараа зохион бү- тээх товчоонд ажилласан юм. Эн- дээс би сансрын нисэгчдийц гэр бүлд орсон. Одоо сансраас зураг авах мэргэнсилтэй болжээ Завхан аймгийн төвийн хоёрду- гаар 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч, радиогийн «Өг- доөний мэнд» нэвтрүүлгийн идэрх- тэн сурвалжлагч 10. АРНУН- ЗАЯАТ: -- Виктор Петроннч аа| Сан- сарт анх нисэхэд таны сэтгэл НХ хөдөлж байсан уу? Нисэхийн өт- нөх шонө та тайван унтсан уу? Инсэхийнхээ: өмнө та юу бодож байсан вэ? В.П.САВИНЫХ -- Нисэхийн өмПїө сэтгэл их догдолсон нь мэдээж, Ёр нь ин сэх хүртэл бэтгэл Их ходолдоГ Би иам, ярд түмнийхээ даалгал, рыг аваад биеэ бэлтгож эхэлсэн юм. Яг нисэхийн өмнө техийнийн шалгалт 8 цаг хийсний дараа сэтгэлийн дОоГДЛОЛ Дарагдаж өмч нарын хэлснээр бол хэвийн бай» Д. Сүхбаатарын пэрэжжит Улсын ЗУРАГ ДЭЭР: Сансрын инсэг. чид олоц улсын пионерийн 4Най-рамдал» лагерьт зочлох ҮСЭР" далтай болсон. зүрхний Цусны цохилт хэвийн даралт, байлаа Гэхдээ л ОДОО ниСсиӨ гэхээр их догдолж, байснаа би нуухгүй. Ми. сэхийн өмиөх шөнө тайван унтсан. Нам, засаг, ард түмнийхээ даал- гаврыг нэр төртэй биелүүлэхсэн гэжж бодож байн. Ер нь тэр үеийн тухай одоо бодоход хүртэл сэтгэл минь догдолдог ЮМ Булгаи аймгийн төвийн хоёр- дугаар 8 жилийн сургуулийн 7- гийн «Б» ангийн сурагч Монгол телевизийн «Бүхий олоп бага- чууд» нэвтрүүлгийн идэвхтэн сурвалжлагч Б. УДВАЛ -- Та нарыг сансарт нисч байх хугацаанд бүх нийтийн иомтунист субботник болсон. Та тэр суббот- инкт яаж оролцсон бэ? В. В. КОВАЛЕНОК Биднийг сансрын уудамд нисч явахад субботпицк болж бай- лал, Нислэгийц программ ёсоор бол амрах Ёстой байл. Гэпч бид хоёр ийлээд хэцүү даалганрыг өмнөө тавьж ажил хэрэг болгохоор шийдвэрлэсэн юм «Салют--8» станц маань гурван жил хагас сацсрын уудамд нисч япаа боло- хоор түүний эд ангн, аппарат хэ- рэгсэл злэгдэл! хуучирсан зэлэр- сэн байн. Бид өглөөнөөс эхлэн орой: болтол дээрх ажлыг хийж гүйцэтгэлээ. Ингээд л бид ажил- даа орж, засч янзлах ёстойг засч, агалр сэлбасэн. станцынхаа таа- зыг хүртэл угаасан, Виктор Їет- рович станцын зүүн талыг, би ба- руун талыг цэвэрлэл: япаалсан Анлаа дуусчихаад ажвал алтай- хан болчихсон харагдан «Са- тот-б» станц үүний үрээр одоо ч гэсэн дараагийн багийг хүлээн авахад” бэлэн байна Дориод аймгийц төвийн нөэгдү- гээр 10 жилийн сургуулийн 5- «А» ын ангийн сурагч «Найрам- дал» пагерийн «Уран заогцол» ханын сонины сурвалжлагч Д.МАПЧИМЭГ: -- Виктор Потрович 84! Одоо: гоор сансарт хүүхэд ийсэх пївдал зөвхөн сөгиөл байна. Бодит бий- дад дээр хэдийд сансарт хүүхэд инсэх боломж гарах вэ? В.П.САВИНЫХ -- Сансрын анхты хөлгийг хооргөх үед ерөнхий зохиоц бү: тээгч С. Королев «Улахгүй бид оплэлийЦ томилол- їїйсэх болио» гасэн үйлдварчиил тоор сансарт иШШЦЦИЛЦ Л ОО 11111101 01011101 11 "ИНДЕКС--14140 хэйлэлийц комбинатад хэйлэв, “гийн дарга Л.Түдэв, гэдэг. Ер Нь нисэх онгоцыг ша гарч ирэхэд хүүхэд агч НиГЛН гүй. байжээ. Амьдрал ураг ТН хөгжиж, шинжлэх ухаан тех ын улам боловсронгуй болж АГЧЫн И үрээр одоо нисэх онгоцоор та бү хэн тавтайла Нисч зооьСОн гаЗрАВ хүрдэг болжээ Тийм болохо 27 хүүхэд, ялангуяа пионерийн анг пыг төлөөлөгч сансарт иИйсэх НЭ ясар удахгүй болов УУ Ямар ХҮҮ хэд сансарт нисэх вэ? Нисэх заг- вар бүтээж, сохион бүтээх ДУ- гуйланд суралцаж байгаа хүүхХ- дүүд нисч болно Биеийн тамирын дасгал хийж, бие махбодио чий- рэгжүүлж байгаа хүүхдүүд ч їнсч болно. Юутай ч та нар биеэ бэл- дэж биеийн тамир спортоор Хи- чээллэж онцсайн сурцгааж бай- гаарай Хэвлэлийн бага. хурлын дараа гаар «Найрамдал» лагерьт амарч байгаа пионерүүдийн төлвөлаөг- чид сансрын баатар ах тпартайгаа зургаа аллхууллаа. Сансрын баа- тар Владимир Коваленок, Виктор Савиных нар лагсрийн хүндэт зочдыл сэтгэгдлийн дэвтэрт: «Хайрт хүүхдүүд ээ! Танай пионерийн лагерь «Найрамдал» гэсэн сайхан нэргэй їом. Зөвлөлт --Монголын ипйрамдал л бидпий хамтын нислэгийг бэлтгэсэп билээ Та нартай уулзах бидэнд маш сайхан байна. Та бүхний ал ясар- талд бид их балрлиж байна. Бас сайн сайхан ирээдүйд чинь баяр- лаж байна. Эх орон, ард түмэндээ. хяагаар- гүй хайртай, МАХН, МХЗЭ-ийн- хээ үйл хэргийн төлөө хэзээд бэл- хэн байгтуш» гэл бичип. Пионерүүд бяцхан концерт тог- лож, сансрын баатар ах нарт яасаа. сонирхууллаа ЭЕ? Зөвлөлтийн сансрын нисэгч Каовалепоп, В.Савиных Барын олон улсын пионерийн « Найрам- дал» лагерьт зочлоход МАХН: Төв Хорооны хэлтсийн БраВан эрхлэгч, БНМАУ, ЗХУ-ын баг тар "Ж.Гүррагчаа, МХЗЭ-ийн Топ Хорооны нэгдүгээр нарийн бич. Хүүхдийн төлөө фондын Төв Комиссын дар га. А.И Цэдамнбал--с МХЗЭ-ийн Төв Хорооны” латОна, бичгийц- дарга, Д.Сүхбаатарын Варашины МПБ-ын Төв Зэсэс лийн дарга. Ч. : Коул хамт явлаа Чэрэндулэм чар «Пионерийн үпэн» тусгай сурвалжлагч С. НАДМ Ц! С. БОДОО шини ЭРХЛЭГЧ Ц. ДАШДЭНДОН социны ииции шил 10111110 ийашиишиншииинишиниини 7 117111171117117171171111711711711111111117117111171 11171111 17111111 1 5 шжэис-- ! | 1 | Ї | | 1 | ЙГ 1.1 | | ) | )| | : | | | | 11 ! Эй ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ө М75(1730) ө 100) ОНЫ АРВАН НЭГДҮГЭЭгР САРЫН 14 Өө БЯМБА ө ҮНЭ 10 мөнгө СУРЛАГА “СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР НАЙРАМДАЛ» МЕДАЛИАР ШАГНАВ Мхаэ-ийн Топ Хорооны пионе- рийн ашлын зөплөх А. Г. Зуевыг Д. Сүхблатарын пэрама4иїт МПБ- юү, үйл ажиллагаанд шинжлэх ухааны үндэслэлтэй дүн шилнжил- гээ. хийж, пионерийн ажлын онол арга зүйг боловсронгуй болгоход оруулсац хупь пэмрийг иь унэлль, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлин Тэргүүлэгчдийн зарлигаар «Най- рамдал» медалиар шагнав, Уг шагналыг МАУН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Тогвчбоны гишүүн, Мамын Төв Хорооны иа- рийц бичгийн дарга, БНМАУ ин Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн орлогч дарга С. 7Калан-Аажан гар- сиаэүинил тэнэх, үнд 24 дүгэлр аяны гавшгайч Монгонтуяа нар. цаж байна дууллач, ургуу? “ийн «А» » яайнолатар ХОТЫН исШарний “хугас 11) ЗУВАГ БУГЫ6 ЗЭВ ис Шагиалтардуулахах КЛЗВалнд ” 2 гт - иц сурлагатан В8-ын «А» пигийн су- Т ! шөлэ Ё бил дарга МХЗЭ-ийн «Тэргүүний Говь-алтай аймгийн Алтай сумын рагч Ё” Жавазмаа, б-ын «А» ангийн СаӨгилын Л Гүцэв ХАДАН сурагчь алтан медальт Л, Болормаа, 8 жилийп сургуулийн шЦМЛЭ сураг- сурагч Н. Батийсан, 8-ын «А» ангийн бүСНЛ царс Үй » 8л02 4 - х чид өнгөрсөн хичээлийн лилд сур- сурагч С. Гайнхүрэл, 7-гийн «Аэ ан- Ь 5 : Ч -Вэү наг аны ЗиВЭаР МПБ-ын гуулиараа 100 хувь суралцсан. 8М- гайН сурагч НУЛУВЛсан” Е -- үрэл медальт, «Залгамж үс» зилтаа бататгахаар шамдан сурал- Л. Батсүхийн авсан гэрэл зураг МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ «НАЙРАМДАЛ» ЛАГЕРЬТ СоВатцєтет рчл сал БсоГ ЭЭ 5 хэтишголл фусь 4 : Ш... “2 “7 ММ! 17” 4 Олон улсын пиоперийн «Найрам- гийн сурагчид сүүлийн 3 жил да багажийг ариг гамтай эзэмшихэ 1 т 7 Ч П дал» лагерийн өвлийр Зэлж ашиг раалан 100 хувь сурч онц, сайны сургаж байна гэл АСН юм шО бий АБУ ансааннСтүртэр лдтнис лалтад орспоор хот хөдөөгийн пио чанарыг 99 хувьд хүргэсэн. Энд ЗУРАГ ДЭЭР: исаргал, Бүлган аймгийн 1 Еє су пєр сурагчид жилийп дорвоп ули зөвхөн үзэггэй ирсэн оор юуны ч с гуулийн 6-гийн. «А» ангийн орэгч ралд амрах сайхан боломистой бол хэрэггүй юм. Алсаас харахад да ДоЧЛЭЭЫ онаанор: урлаг, спорт Д. Мягмарсүрэн, Говь-Алтай аймгийн лоо. “Гус лагсрьт амарч байгаа Увс лайн хөлөг мэт энэ гоёмсог бай та: ЖЛсЫН ААНЭН онцгой змжил: Т дунд сургуулийн 6-гийп «А» ав аймгийн Наранбулаг сумын ЛУНД ранд хүүхэд бидний амрах. сура- КР: Байна с мяалалсл2 амд гийн сурагч Г. Солснго, Эрдэнэт хо- сургуулийн б-гийц «Б» ангийн хад хэрэгтэй бүхнийг зэхжээ. Ном : Зэс уүХси рулЖАнЧн тын ЇУ дунд сургуулийн 6-гийн «А» Ул : Дд хэр Үү жилийн сургуулийн 6-гийн «Б» ан- апгийн сурагч Алтанчимэ йС- ларга Д. Сумьяа дэвтрийг хүртэл бэлтгэсэн байна гийн сурагч Ц. Болормаа, Дорноговь лэлийн ЗаУХугаан сурсуулийы 6лины Ё Биднийг хичээлдээ онц сурахаас аймгийн төвийн 8 шилийн сургуу. ТВ : ОЛ БОЛН! 3 ) -с- Ын «Майрампал» ,дагерьт гадна зөв боловсон харьцах ЭД лийн 6-гийн «Бэ», «Н» апгийн юогч хВэдансийнгсурагахсадашдуланилард тохитой амарч байна. Мапай ан- хогшил. орон. байр. хөдөлмөрийн Н. Блтхүү, 2. Лхагвгсүрэн, Сэлэнгэ С. БОДООШИЙНН авсан гэрэл зураг. УИНИШИГЧДААС АВАХ... ХАРИУЛТ УИШИГЧИД АА! ЭНЭ ДУ ГААРЫГ УНШААД ДАРААХ АСУУЛТАД ХАРИУЛЖ чИНО- НЕРИЙН ҮНЭН». СОНИНЫ РЕ ДАНЦИД ИГҮҮЛНЭ ҮҮ! ТА НАГРЫН ИРҮҮЛСЭН ХАРИУЛ ТЫГ ҮНДЭСЛЭН ХАМГИЙН Ё ЇЇДЭВХТЭЙ УНШИГ"ЙГ ШАЛ | ЛРУУЛЇН,| ТУСГЛЙ.. ШАГНАЛ | 1111ш0)1137 “авлалэлав Улдалзалтар Хоткчг 67 лугаар сургуулийн 5-ын «В» ангийн онц сурлагатан. «Залгамж үе, ляны гаршгайч Д, Адьяа. Д. ГгомпиИЛЫнН загац гэрэл зураг. хн энх Ховсгол аймгийн Хатгал сумын дунд сургуулийн «Найрамдал- ЇДрууба» хамтлаг байгуулагдаад турпан жил болж байна. Энэ Хамтлагийн хүүхдүүд Зөгллөлт, Болгар. Унгар ардын дуу дуулж, шүлэг уншдаг юм. Хамтлагийнхан аг ЖИЛ ХЭД ХЭДЭН удаа сум. нэглд- сгүдээр явж малчин ах эгч иар- тса Зөвлөлтийн хөгжмийн зохиолч яруу найрагчдын уран бүтээлээс танилцууллав. - Сурагч Н. НАРАНГЭРЭЛ Хэнтий аймгийн Биндэр сумын 10 жилийн сургуулийп пионер су- ратчид ЗХУ-ын гавьяат ойжгуулагч 46. В. Градпновтой уулзалт хийлээ С.БВ Градион сурагчдад эх орны дайнд оролцож явсан тухайгаа ярьж байгаль орчиоо хамгаалах талавнг, Цан 1:14 зөвлөлтөө оөгөп. сумын 8 наймдугаар апгийн сурагч Ч. Эр- дэнэцэцэг, зургадугаар ангийн су- “ОдВС ийзүэах бЕТ түггүүлт Є ЭГ ь Баянхопгор аймгийн Балнбулаг жилийп сургуулийн сургуу- лийн хөдөлмөрийн аварга боллоо. Б. ДАМБИЙН авясан гэрэл зураг. рагч Г. Энхтүвшин нар Овхф Осшла тэ ОБ СОО (Илллэ шэши Фтэ глєлээ шишээ ис ж житжь хлээ тэ Жэ лэ ТАЙВАН Мон сурагчдад сум орноо ойжуу- лахад хувь їгэмрээ оруулах, оиц сурах захиа даалгавар огспийтг хүүхдүүд баяртайгаар хүлээн авч нэгээс хоёр мод тарьж, сум, сур- гуулиа ойжуулах үүрэг аллаа, Ппоперийн ахлах удирдагч Д. ЗОЛЗАЯА Дорноговь аймгийн Сүмбэр, су- мын дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл, Зөвлөлтийн есдүгээр сур- туулийн бүлгэмийн зовлөлтай хамтран сурагчдын дунд “«Зөв- лөлт ая: төрөх ёс» бага хурал, «Нейтроны бөмбөг бидэнд хэрэг- гү». эсэргүүцлийн цуглаан хий- лээ. Цуглаанаар Монгбїїзөллөл- тийн пионеруүл хамтарсан мэдэг- дэл гаргав. Мөп хоёр сургуулийн сурагчид сагсан бөмбөг, гар.бэм- богийн тэмцээн явуулав: Тэм- НАЙРАМДАЛ 10-ын цээнд Цэцэгмаа багштай тэргүүн «Вэ ангийн сурагчид байр эзэллээ. Сурагч Э. ЭРДЭНЭЧИМЭГ Говь-алтай аймгийн Бугат Ссу- мын 8 жилийн сургуулийн захир- гаа, холбооны салбартай хамтарч сурагчдын дунд «Анд пөхөддөө захидалд бичье» сэдэвт 14 хоно- гийн ажил зохиол. Тус сургуулийн сурагчид ЗХУ-ын 105 пионертэй захидлаар харилцаж, пионерийн ажлын туршлагыг бичсэү бяцхан ном, ил. захидал, марк, гэрэл зур- гийн цомог “хийн: сургуулийнхаа орос хэлний набинетад бэлэглэлээ. Энэ ажилд 5-ын «В» аигийн су- рагчид нэгдүгээр байр эзлэн «Пионерийн үйан» сонины тэг Яи- лийн дугаараар шагнуулав Багт Д. ЖИГМЭД шиш шини ОНЕРИЙН ёь 5 Өвөрхангай аймгийн шын - лийн тэмээчин 7. Алтайн гуайн Богд су- «Сүхбаатарын зам» |нэгд- ОхНДд ОНЦ Сурцгаадаг тө сайн шаллагааны -арга барил БҮТЭЭЛЧ ҮЙЛС эзэтшсэн хүүхдүүд- (Зүүн гараас) Осоржип, Долгор- сүрэн, Ганчимэг, Отгончимэг нар П. ЖАНЧИВЫН авсан гэрэл зураг 13 МАНАЙ СУРГУУЛЬД Манай сургуулийц сурагчид «Алдагдал хаягдлыг алт, мөнгө болгож нөөц баялгийг хурнимт- луулья» уриан дор богийн арьс, бод. богийн эвэр, техникийн тос, хөнгөн. цагаан, зэс зэрэг төмрийн хаягдал цуглуулж «Хаягдал ашиг- лах фондод» тушаалаа. Цуваанд нийт анги бүлэг идэвхтэй оролц- соноос 6-гийн «Бэ» ангийн сурагч Л. Эрдэнэбилэг, 7-гийн «Бэ» ан- гийн сурагч Н. Эрдэнэчимэг, З-ын «А» ангийн сурагч Дамдинсүрэн нар хаягдал цуглуулгын аварга болов. Говь-алтай аймгийн Бигэр сумын дунд сургуулийн “и «А» апгийн сурагч Г. УЛАМБАЯР 10- АВХААЛЖ САМБАА, ЭРЭЛХЭГ ЗОРИГ 2ж Зөвлөлтийн пиопер сурагчдын “ Дунд цэрэг, спортын «Зариица» “Тоглолт явагддагийг хүүхдүүд та оиар сайн. мэднэ, Энэ тоглолтын япаг туршлага дээр тулгуурлан най орны тионерийн байгуулла. «Дол» тоглолт явуулах бол- “ Саяхан Сэлэнгэ аймгийн Сүх- хотыл ХЗЭгийн хороо, Пио: ” зөвлөл, Цэргийн хэлтэс «ДӨЛ» ТОГЛОЛТ вийн 8, 10 жилийн сургуулийн дөрвөц батальоны 500 гаруй пио! нер сурагч оролцор. Дорвоп батальоны хооронд цэ- рэгшсэп яагсаалын үзлэг, буухиа тоглолт, дуут шагсаалын үзлэг, эмпэлгийн анхны тусламнс үзүү- лэх, грапат шидэлт, саадтай гүйлт, освөрийл гал соноогчдийн зэрэг тэмцээн боллоо. ? Я Данцаатд сургуулиуд бэлтгэл БОЛЛОО 194! оноогоор хойрдугаар байр, Өлзийтогтох ахлагчтай баг 175 оноогоор гуравдугаар байрыг тус тус азлэп » «Дөл» тоглолт нь пионер су- рагчдыг цэрэг эх оронч, иптерил- циацалч үзлээр хүмүүжүүлэх, тэд- Пийг сахилга бат, тэпчээр хатуу- шил, айхаалис самбаатаїЇ болгоп хүмүүжүүлэхэд их хувь нэмэр бо- олох 10М, » АЛС -х хгЖ ” Пиолерийн зоплолийн ааа- ” варлагч Бөгчүг ... ХЭН ХААНААС ЮУНЫ ТУХАЙ? ши хААНАЗ 82 88552838 ЗАХИДЛЫН ТОЙМ “үөвт--1982 оны | хичээлийн зиилийн эхний улирал дуусч хоёр- дугаар улирлын хичээл эхэллээ. “Өнгөрсөн хугацаа МХЗЭ, Ардын боловсролын байгууллагын 60 жи- лийн ой, Монгол Ард Улс, ЗСБН ХОУ-ын хооронд найрамдалт ха- ” рилцаа тогтсоны 60 жилийн ой, Монгол-Зөвлөлтийн Найрамдлын уламжлалт сар... гээд түүхт, тэм- дэглэлт үйл явдлуудаар дүүрэн байлаа. Энэ бүхпийг манай хот кө- дөөгийн сургууль, хүүхдүүд сур- лага хөдөлмөр, урлаг. спортын бахдам амжилтаар угтаж, баяр баясгалантай тэмдэглэн өнгөрүүл- сэп тухайгаа бичсэн олон зуун ав- хидал манай редакцид ирлээ. “МХЗЭ-ийн ахмад гишүүн, ахмад багш нар. хөдөлмөрийн сай- чуудтай уулзалт зохиолоо... «Монх иайрамдал» сэдэвт бүлгийн ажлыг анги бүлгүүд орос хэл дээр явуулав... МХЗЭ-ийн 60 ткилийп ой угтсан өндөр бүтээлнйн 4 хоногийн аян зохиож ижиЛ- НЬ Зсүрлэээ” ЗХУ, БНМАУ-ын баатар сансрын нисэгч Ж. Гүр- рагчаагийн нэрэмжит бүлэг болох үүрэг авав. Сургуулнараа зөв- лолтийн дуу, бүжиг сурлаа. “Хүй: дэтгэлийн шугам жагсаал, цуглаан хийлээ. Ю. А. Гагарины пэрэмжит бүлэг болов. “.Хоцрогсодгүй хамт олон болох хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Хө- дөлмөр соёлын чуулган хийж, сур- гуульдаа. биеийн тамтрын талбай шинээр байгуулав, “Сургуулийп урлаг спорт хөдөлмөрийн аварга шалгаруулав... «Багшдаа барих бэлэг» сэдэвт 7 хоногийн алн 20- хиов.... «Орос хэл шамдан сурал- цах» арав, арван дөрөв 5:48):(51411111) аян зохиолоо. гэж сургууль хамт олныхоо ажлын амжилтаас бичсэн Төв аймтийн Баянжаргалан сумын 8 экилийд сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч Р. Эрдэнэцэцэг, ЗавХан аймгийн Яруу сумын дунд сургуулийн сурагч Д. Бат- сүх, багш Х. Санжсүрэн, БЭян- хонгор аймтийн Баянгонь сумын дунд сургуулийн сурагч Б. Содон- чимэг, тийслэлийп 14 дүгээр сур- гуулийн сурагч Г. Тунгалаг, 18 дугаар сургуулийп пионерийн ах- лах удирдагч 5Б.. Балжининим, Дорноговь аймгийн Даланжарга- лан сумын 8 илийн сургуулийн сурагч Б. Байгальмаа, | Хэнтий аймгийп Биндэрийн 10 жилийн сургуулийн багш Д. Даваа, Хөвс- Төл аймгийн Тариалан сумын 10 жилийп сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн. сурагч Б. Лхагвасүрэн, Говь-алтай аймгийн Төгрөг сумын 8 жилийн сургуулийг, бэгийн «Бэ апгийн сурагч С. Нарангэрэл, Бан"хонгор аймгийн Баянлиг-су- мын 8 жилийн сургуулийн 3-ын «А» ангийн сурагч Д. Эрдэвэзул, Налайх хотын 10 илийн сургуу- лийн багш Ш. Нүрзэд, итий аймгийд Баянмөнх сумын 8 жи- лийн сургуулийн багш 4. Бат- цэнгэл, Говь-алтай идэвхтэн сурвалислагч Г. Давїиа- сүрэн, Баруун-урт хоты, 10 ши- лийн Тгийн «А» ангийн сурагч Л. Одгэрэл, Дориод аймгийн Ма- тад сумын 8 жилийн сургуулийй багш Нямдорж, пионерийн ахлах удрдагч Ц. Наранцэцэг, 5-ын «В» ангийн сурагч Д.Отгоптуяа, Дунд- говь аймгийн Говь-угтаал сумын 8 эилийн сургуулийн б.тийн «А» ангийн сурагч Мэнджаргал, Мөрөн хотын 8 жилийц 1 дүгээр сур: гуулийн сурагч Д. Байгал, Дорно- говь аймагт суугаа «Үнэн» сони- ны ХЛҮВБЭГЛЭ Ц. Чиваажижий, Улаангом хотын арван хоёрдугаар сургуулийн багш Р”: Манхтула, Уяс аймтийн. Бөхиепэн сумын 8 жилийн сургуулийн пї нерийн ахлах удирдагч Ш. Алгаа, Дорноговь аймгийн 8 жєнлийп сур- туулийн пионерийн ахлах удирдагч” шүр аймгийн Ё жилийн. 29х4У ай ь?! 1. “Хаа явсан газраа хүүхдүүдтэй : тэдэнтэй тоглож наадаж бай. хан НМАУ-ын ардын жүжигчин “Д, Дамдинсүрэн гуайг манай ун- “шигчид сайн МЭДНЭ, Тэгээд ч со- ! 00 4 ха ХЭБНЫЫ уулзалт» їш ирүүлэхийг хүссэн олоп 2 ын УЛДаХ Үлгээдэг билээ. Ун- шигчдылхаа хүсэлтийг биелүүлэ- “хээр бид энэ жүжигчлийд очиход тэр бас л хүүхдүүдтэй ярилцаж суусан юм. -- Энэ хүүхдүүд үү! Юмны уч- рыг олохоос нааш салахгүй хүмүүс (| гэж тэр сэтгэл ханамжтай лээд -с2 Би ч бас тэдэнтэй ярилцах ай юм шүү! гэсэн билээ, «Энэ хүүхнүүд үү!» кинонд гар- дїг нэгдлийн Орлогч дарга Дорж, «Төгсгөл» киноны Хатапбаатар Магсаржав... гээд олон сайхан дүр бүтээж бидний танил болсон ардын жүйигчин Д.-Дамдипсүрэн туай та нарын сонирхсон асуултад "хариулж байна. -- Дамдинсүрэн гуая! Та бага иасныхаа амьдралаас ярьи: өгнө | үй -- Тав зургаан настай байхад шав зэж мниь пас барж, эмэг ээл: Намжил, ах Лувсанбалдан цар на- майг асарч хүмүүлсгүүлсэн юм. Арваад настай байхад минь тэр | үеийн зашилаар ламд шавь оруу- 1 лах болов. Тэгтэл ч ашгүй манай “Амгаланбаатар гацаанд ардын зас- гийн апхны сургуулийн нэг бай- туулагдлаа. Би ч түүнд ориг анхны сурагчийн иь нэг болсон юм... -- Тэгвэл та анхны пионер байх нь зэ? -- Тийм ээ! Монголын анхны “пионерийн нэг, Би-пионерийн ги- “шүүний үнэмлэхээ 40 жил хадгалж яваад музейд шилжүүлсэн. Муу- лүу цаасан дээр бичсэн анхны үнэм- лах маань олон хилийн хойно на майг гарчиллээ шүү дээ. 1925 ойд мапай сургуульд пио- їерийн анхпы байгууллага байгуу- Г.иий шнЦГЕНЕРЛР эй илэй шиний ий гэн РГВЧЕЕЕБЗ ГЭЭ ИИРЭРИРЭЭЭЭр р йн нт Г79 Орос хэл сайн сурвал найдпар- ТАЙ! сайн хөлөг онгоцтой болж 4 0Мпа гэсэн үг. Итгэлт хөлгөөрөө “Хязгааргүй далайн уудмаар хөвж хҮнэт шүр сувд шүүрдэхтэй адил “Онд орос хэл сурч, түүгээр дам- Гуулап мэдлэгээ сэлбэн: тэргүүн судалж шинэ шинэ чад тар олж: байна, Нам засгаас хөдөлмөрчдийн, 5 Яа өсвөр залуу үеийнхний РОс халлий боловсролыг сайжруу- Чиглэсэн олон чухал арга БЭЭ авч байгаагийн нэг жишээ Ерөнхий боловсролын сургуу” орос хэлний бүх сурах ХУ-ын | Москва хотын Пушиины нэрэмжит орос Й ниституттэй хамтран Ар: Н Боловсролын Яам, | түүний шу ла сурган: хүмүүжүүлэх ухаа- | Хүрээлэнгийн эрдэмтэд «ГРаду: онго») гэсэн утга төгол- р сурагчийн, багшийн гаар хэвлэж, байна. н эхпий сурах бил- йдуга-1) хичээллэяс эхлэв. всролын сургуулийн нгийн орос хэлний су: («Радугал--3») зохиол Ь Ё ї 3 бХ, | Д. Нацагдоржийн пэрэнжит ЭНЭ ХҮҮХДҮҮД Орос хэл-- мэдлэгийн түлхүүр НЭЭВ ЛЭЛЖХАЯН ТҮЛХҮҮР. 5 лахаар их зохиолч Д. Нацагдор»ж очсон юм. Тагээд тус сургуульд пионерийн бүлгэм байгуулаад, удирдагчаар нь Саншаа гэдэг хү- нийг сонгон байлад.- Тэр үедл би пионерийн ги- шүүн болоод тавь гаруй жил. улаан аангиа зүүлг явна. Би Улаанбаатар Хот, хэд хэдэн аймгийн дунд сур- гуулийн арав гаруй. бүлэгт. хүндэт пиопер болсон хүн, Бас Мопголыт Пионерийн Байгууллагын Төв Зөп- лолийн тэргүүлэгч гишүүнээр олон экил айшллал байна. Алх пноперийц гишүүн болоод тусгай хувцас өмсөж, модон сэлэм зүүгээд хувьсгалын дуу дуулан згагсагн явдаг байлаа. Амгаланд байсан Сапдалын дацангийн дэр- гэдүүр сүрлэгээр жгагсай явахад лам хүүхдүүд сонирхон харж, бид- нийг “даган гүйлдэж байдагсан. Тэднээс олон хүүхэд дацанг орхиж хар болцгоо улмаар сургуульд орж билээ, Бид пионерийн зусланд амарч хөгжилтэйгээр тоглон пазд- даг байсан... -- Таны жүжигчии болох зам хэдийнээс эхэлсэн бэ? -- Би сургуульд орохоосоо өм- нө уран сайхны бүлгэмд явж: га- дуур хэсүүчлэн тоглоход оролцдог байлаа. Би бөмбөр үүрч, миний хойпоос бөмбөр цохигч даганс дэлд- дэг байсан їом. “Өөрөөр хэлбэл бөмбөрийн явдаг «тавнур» байсан том. и: урлагт дуртай болохоор цохин: чадахгүй ч үүрч явахыг хүсдэг байж л дээ. 1928 оноос л юмсан. Сүхбаата- рын нэрэмжит клубт сайн дураар ЛИЙ (13 драмын улсын академнк ҮҮ! явдаг байсан. 1940 онд цэргийн театрт ороод 1948 онд Улсын төв т.атрт орсон юм. Намайг театрт 9 дүгээр сарын 20-ны өдөр ирэхэд Зөвлөлтийн найруулагч Арабинович «Талын баатар» гэдэг жүжгийг найруулах гэж дүр хувааж байсан том, Энд их бэлэг Ддөмбэрэлтэй юм болш, намайг харахтайгаа зэрэг Напаан гэдэг залуугийн ДҮРД ТОГ- лох даалгавар өгсөн том, Урьд нь би Сүхбаатарын илубт жижигхэн дүрд тоглодог байр, Нэг удаа «Ман- зкийл хууль» гэдэг їкүжгийн Өлзий гэдэг палуугийн дүрд тоглож цаа- заар апахуулахыг эгч маань ха- раад сэжиглэл, намайг тоглуулах- гүй гэж: найруулагчтай хэрэлдэлс байсан юм. Гэвч би дураа дагасаар театрт орсон, Тэрнээс хойш даруй 88 жил театрт исүжиглэяс их бага 200: гаруй дүр бүтээлээ. -- Таны тоглосон хамгийн дурс- галт дүр? -- 1957 опд Октябрийн социа- лист их хульсгалын -40 жилийн ойд зориулжг манай театр Н: Пого- ДИиНЫ «Кремлийн: цаг» жүжгийг найруулан тавихад би В. И. Ле- ниний дүрд тоглосон юм. Энэ бол асар дурсгалтай, хүндтэй дүр бай- лаа. -- Манай найруулагч Э: Оюун дүрд тоглох Хүн хувааж байгаад, Лепиний дүрд Дамдинсүрэнг тог- луулна гэхэд балмагдаж хэлэх үг олдоогүй. Ер нь бараг айсан юм.Про- летарийн хувьсгалын аугаа их жо- лоодогчийп дүрийг монголын теат- рын тайзанд анх удаа бүтээнэ, тэр дундаа Лениний энгийн бөгөөд жи- рийп байдлыг гаргана гэдэг. маш хэцүү санагдсан юм. Сапагдаад ЭРДЭМТНИЙ ЯРИА хүн номын тө буй бидний хэдэн ! ( байхдаа соёл ловлөгөө гаргаж шинжлэх ухааны нөрт азүтгэлт- нүүдтэй ярилцаж хичээлийн бич- вэр зохиох нь илүү ашигтай гэж тохирлоо. Зөвлөлтийн эрдэмтэн Л,Л,Вох- мина бид хоёр манай нэрт өрдэм- тэн зохиолч Цэндийн | Дамдинсү: рэн гуайтай уулзлаа. “Түүний ао» хиолч, эрдэмтэн болсон замыг со- иирхонс олоц зүйл асуул: байх зуураа орос хэл яаж сурсан, орос хэл үзэхдээ монгол хүйн їюуг анхаа- рах, орос хэл заахдала юуг чухалч- лах талаар эрдэмтний їо0у бодон байгаагас зарим нэг зүйлийг олиг мэдсэнээсээ нийтийн сопирхолд толилуулах бодол төрөп, Орос хэл далай балин. Үр нх ма: дэх хэрэгтэй гэл! овган эрдэмтэн зовлож байгаа нь арга ч үгүй биз, Ц, Дамдинсүрэн гуаг 1940 өөд 1117: 0-12)410:144111 0000-аад үгтэй «Орос монгол толь», 1987, 1969 опуудад хэвлэгдсэн б0000 үгтэй «Орос монгол толиуд»-ыг в0- хиолцсон хүний хувьд ийнхүү зөв- лөж байна. Нэг орос үг хичнээн салаа утгатай, түүнд үтга дүйх монгол үг эрж хайж байхдаа «пе- рец» гэдэг гапцхан үгэнд монгол нар оноох: гэжс хичиээн эрэл хийс- нийг «Перец» гэдэг халуун ногоо, толь хийх хэцүү ажил» гэсэн өгүүллээс пь бид мэднэ. Ц,Дам- динсүрэп гуай орос үгийн хүч ча- дал, орос халний баялгийг алхам тутамдаа амталш байжээ д Орос хөл үзэж байгаа монгол хүн орос хэлний өгүүлбэр зүй, үгийн дэс дараалал, зохицуулах болон тагтоон чиглүүлэх холбоо- сыг (согласоннииё ин упрапление) голлоц анхаарах хэрэгтай, Гарга- даг алдааны иханх үүнд байдаг, Орос хэл үзэхдээ ч, заахдаа ч бо- дууштай зүйл юм шүү гай акадв: мич аөвлолоа: Өнэ нь сүүлийнэжи- лүүдэл орао хэд үлэн, буй монгол хү» Пий гаргадаг. алдаан дээр бидний театрын 50 шилийн ойд Ч : зогсоогүй, ажиллахад үнэхээр хүнд байсан, Би 8 сар ажилласан, Энэ завсар биеийнхээ жииг 8 нг-аар хассан, Тэгэвч сайн нөхдийн тус Дэмжлэг, өөрийп зүтгэлээр давсан. СЭЛДЧ дүрд олон удаа тоглосон уу? : -- Н. Погодины «Буутай хүн», Шатровын «Хувьсгалын нэрээр», «41921 оны хавар» жүжигт Лепи- ний дүрд тоглосон, Нийт дөрвөл игүлкгийн Лениний дүрийг бүтээ- сэн, Эпэ дүрийг бүтээхдээ би, зөв- лөлтийн нөхдийн зовлесөн ёсоор Лениний гадаад хөдөлгөөнийг биш дотоод сэтгэл, энгийн даруу, эрхэм чанарыг гаргахыг хичээсэн юм. ТЭ- гээд ч амжилт олж: ардын нгүжиг- чин гэдэг хүндэт цол хүртлээ, -- Танд хүүхдүүдээс олон аа- хидал ирдэг гэсэн. Хатгийн сопир- ХоллОж нэг захидлын тухай ярипа УУ -- Надад олон хүүхэд захиа бичдэг. Нэг жишээ хэлье. Би Хүүх- дийн театрт тавьсан «Хувьсгалын нэрээр» жлгүжигт тоглож байхдаа, Завхан аймгийн Тосонцэнгэл-хотод | Оригадаар очсон юм. Тэр жүжгийг үзээд хүүхдүүд нх баясаж билээ. Дараа нь нэг захиа ирсэн. Түүнд: - «БНМАУ-ын ардын жүжиг- чин Владимир Ильич ээ! Би Ле- нинийг амьд дүрээр нь үзэх хүсэлд байнга автдаг байж: билээ. Гэтэл санамсаргүй учралаар Лениний амьд. дүрийг үзээд туйлын их баярлалаа. Таныг «Хувьсгалын нэ- рзэр» жүжигт Лениний дүрд тогло- хыг үзээд, тжүлжигчин тоглож бай- гаа биш, Ленин өөрөө амьд бай- гаа їом шиг санагдаад байна. Ле- НИН Яг Л миний бодсон шир гай- хамшигт ухаантай, эгэл ширийн, хүүхдэд хайртай хүн байжээ, Їет- на таны толгойд гараа хүргэхэд, би түүний өмнөөс хичнээн ИХ айв, Бас тэр нэг сахилгагүй пөхөр, та- наас «Хижгээр өвдөж байсан уу?» гэсэн шүү. Би таныг мӨц Ч их уур- лана байх гэж бодсон. Гэтэл та инээн байлаа. Би Владимпр Ильич танд хязгааргүй хайртай, Долдугаар ангийн, сурагч Цол- мон» гэнс бичсэн байсац юм. Энэ хүүхдүүд үү! -- Та манай уншигч хүүхдүү- дэд хандаж юуг эрхэмлэн захих вэ? Бүгдээрээ онцсайн суралцаж, эх орныхоо соёл, шинжлэх ухаан, ур- лагийг хөглгүүлэхэд хүндтэй гавь: яа байгуулалрай гэж захия. -- Танд өсвөрийн олон мянган уншигчдынхаа өмнөөс талархал илэрхийлж, уран бүтээлийн шинНЭ их амжилт ерөөе! Ярилцсап зохиолч Х. ЗАНДРААБАЙДИЙ хийсэн. шинжилгээтэй дүйж бай- на. Үнэхээр хэлзүйн алдаа зон» хилис байгаа юм. Орос хэл заахдаа орос хэлний яруу сайхныг мэдрүүл», орос хэлийг хялбар талаас нь заалс орос хэл сурах түвэгтэй биш гэяс ойл- гуулж, сурах хүслийг оргилуулах хэрэгтэй. Харин орос хэл сурахыг хэцүү мэт ойлгуулж, хүнд хэцүү дүрмээс эхэлж ойлгомтж муутай заавал сурах хүний урмыг хуга- лахад хүргэдэг гэж? анадемичийн хэлсэн нь орчин үед орос хэл заах аргын шаардлагатай яв цав тохирч байна. 50-над ил орос хэл үзэж, А. С. Пушкины уянгат яруу найр- гаас. «Алтан, загасны үлгэр», «Полтан», «Хүрэл хөшөө» зэрэг зохиол, Оросын утга зохиолын ор- гил болсон «Олег цэцпий дуулал» зэрэг олон сайхан зохиолыг оро- соос эх хэлнээ орчуулсац ахмад орчуулагч, төрийн гурван удаа- гийн шагцалт зохиолч, академич Ц. Дамдинсүрэн гуай. ингэж ярвис байга. “Доцент Д. ДАШДАВАА” 2 .Шишэ-- ГТ 1982 ОНД ТА НАР СОНИН,СЭТГҮҮЛЭЭС 10У УНШИХ ТЭ? тээттжтэгэтэжэгтогэхэттэгтлїєотгжэшттттэ хоРЭуаЭ ГЭ 7277 сэЕЭ дХ» | ЕЭ 17 са: Г: 22 22555 7кАЛАХХЫН 3 221: «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН»-- 1982 опд Хүүхдүүд та нар «Яарал. сайп хүп болох вэ?», | «Хоптой нөхөрлөх вэ?», «Хэнийг дууриах вэ?», «Биеэ хэрхэп зор авч лпах ёстой гэ?» зэрэг олон всуулт өөртөө тарьж хїриу ара- хыг хүсч байна. Үүлтэй холбогдуулж өсвөр, үеийхний до суртахууны хү- мүүжллд зориулан, «Чиний төлөө лрил», «Сопирхолтой! уулаалт», «идиий бахархай луурпах хүн ярьш байна» зэрэг тусгай нүүр булан гар- па. Мөп «Энэ ямар сурагч во?», «Чи оорийгоо мэдэх үү?», «Чиний тгайл хэй бэ?», «Хөлгүүдэ, «Охид» зэрэг сэдвээр хэлэлцүүлрг явуулж түү!їд хүүхдүүдийн бичсэн захидлаас өргөл тийтлэнэ. Манай уншигчид энэ шил «Пионерийн унан» сонппорс «Харпуц лага гэм 10у вэ?», «Хариуцлагатай хүүхэд гээн хэпийг хэлэх рэ?», «Зориг гэтц юу тэ?7», «Зоригтой хүүхэд гэн: хэпийг хэлэх» тухай . уншин: хамт олноороо ярилпслц байна Їрах ОпД «Ухамсар», «Тэвчээр хатуужил», «Нар хүндэ,сАв жаргал» гэсэр сэл- вэзр эрдэмтэл сурган хүмүүлгүүлэгч- лийн бичсэн зөоглөолгоог унших болно, -- Ирэх онд Монгол-аврлолтийн найрлмдлын туха! приаид уншигч хүүхдүүдээ урьж “Найрамдал-манай сургуульд», «Найрамдал-манай гэрт». «Найрамлал-ондинй сэтгэл пүрхэнд» сэдвээр зохиоп бичлэг япуулиа. Хүүх- лүүл та нарыг эпэ зохион бичлэгийн уралдаанд йдэгхтэй Оролпого гэдэгт итгаяс байна. Түүнээс гадна ЗХУ болон соци8- лист бусал ороп, гадаадын үе тэн- гийнхний чинь амьдралаас байлга та- пилпуулт байх болло Манай оронд болоп Дэлхий ёртол- зөл болт байгал | онцлог чухал үйл ярллын тухай сонирхолтой матерна- лыг та нар сопипоосоо утшита, -- Өсвөр үеиїхний холөлмөрийн хүмүүжил, эдийн аасгийн боловсролд сориулсан «Арвижих гуайн лрпа», «Салап жаалын яүян», «Арвич хїмгач, ажилч, хичээнгүй, виИГЧ, гярхай хүүхдүүд» булан үргэлжлэн ажиллана. -- Найм, аравдугаар ангийн Су: рагчдын хүсэлтээр виги-дэвших, сур- гууль төгсгөх шалгалтанд зориулан шалгалтын билетийн дагуу материал цаашилдал уралдаанд шалгалтад болтгахтай холбогдсон зарпм чухал материал, золлөлгөө пийтлэнэ. -- «Чиний мэдлэгийн санд» булан үргэлжилж шинжлэх ухаан, техин- нийн шинэ ололт, амжилт нээлтийн тухай мөдөэлас байна -- Гадаад хэлийг хэрхэп амжилт- тай түрган сурах | талаар зовлөлгоө өгөхийг олон уншигч хүсчээ. Уишигч- липхаа хүсэлтийг ЛУуртай хүлазэн авч хэл шилїлэлийн ухааны доктор, про- фессор Чой Лупсалиав С Галсап. доцент Д.Дашдаваа парин бичсэн өгүүлэл, зөвлөлгөөг нийтлэнэ "Түүнчилэн «Оросхэл- эрдмийт түлэ хүүр». «Олон хэлийй сонин», «Толь бїгчсийп ертөнцөд» зэрэг їгүүр буланг бэлтгэж: гаргана -- Манай уншигчид уран зохиол их сопирхдог, Иймд өөрийн орны б0- лоп гадаалын шилдэг зохиолчдын бү- тээлзэс сонинд Өргөй тийтлэлэ -- Уншигч хүүхдүүд та нар бөрс- лийп бичсэн өгүүллэг, шүлэг, сурсан вураг, авсан гэрэл: Зураг, аохион бу- тээсэн зүйлээ сопиндоо ба!їнга ирүүл- дэг. Тэдгээрээс аль шилдэг сайпыг нь «Сурагчийн үзгээр». «Сурагчийн бийрээрэ, «Сурагчийн оюунаар», «Сурагчийн гараар», «Сурагчийн луранд» буланд тийтэлж байх болио Ирэх опд «Пионерийн үнэн» сопиид пийтлэгдэх зүйлийп толч тоймыг 78- нилпууллаа. Сонипоо өргөн пахиалж уншаарай! ТӨЗЛАГАМЖЛАЛГЧ, «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» 1982 опд Лер дурдсан тогтмол булан, жолэлцүүлэг, зохиол тийтлэглэнэ. Үүнл: Эх орны газрын зураг дээр (шинэ) Эх орты маань нүүр царай өлроос одорт шинэчлэгдэн, газар сайгүй шинэ от, үйлдвэр уурхай, барилга байгууламшт, сургууль соёлын.гааар байгуулагдаж байна. МХЗЭ-цїїт гавш- гай хөдөлмөрийн барилга байгууламж пэмэглсээр, тэнд илгээлтээр зуу. Зуун залуус очсоор байна. Мапай уишиг- чид энэ бүхпийг мэдэхийг хүслэг ҮҮ? Мэлээжээр хүслэг. төр ч байтугай улс ортыхоо хогжлоор бахархай байдаг. Сэтгүүл чинь. «Эх орпы зураг лээр» шинэ буланг упшнгч хүүхлүүлийнхээ чухам зиа хэрэглээнд зориулах болио. МХЗЭ-ийн шагналтан (уламжлалт) Ирэх ойл ахмал зохиолч Д. Цэвэгч мил, БНМАУ-ын төрийн шагиалт 725 хиолч С Лашлооролр, уран барилгач ЮМ. Б. Марноп, яруу илїїпагч 111, СҮ- 797 А--82088 рэнжав зэрэг хүмүүсийн бага пасны амьдрал, зохиол бүтээлийн опцлог- той тапйилиана Мянган мэргэшил (шинэ) Манай уншигчид авьяас, ами мэргэжлийн тухай их сонирхдог. Төв хөдөөгийн сургуулийп сурагчдаас мэргэжлээ хэрхэн сонгох талаар всуух Ч бий «Мяпган мэргэшил» шпийл буланд «Мэрголглээ лал 1) сопгох тухай» торол бүрийп мэргэж- лийн хүмүүсийп поплолгоо, шинжлэх ухаан, техиннийн царшлийн .лявцал гарсан. шинэ мэргэшлүүд эргийг нийтлэхлэс галия «плил, мэргэйглийн - тухай прпа» хэсэгт уншлигчдыгаа мэр- гэжлийн талаар өргөп ярилцах, асуулт тавын, хүссэн хариугаа алах балопцааогоор хайгаїа Авьяас хаача байна вэ? (шинэ) Эн ч бас л сопин асуулт, Хүүхэл бүхэн өдрийгаа ямар илгэн. апьластай байгаасай гэн хүсдэг, Эх орон, рл түмэї маапь альпастїїла хүнллэн, Д. Сүхбаатарын пэрэмжит Улсын хэвлэлийд комбинатад: зэнлэВ,, - ХАЙРТ ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! «ПИО- НЕРИЙН ҮНЭН» СОНИН, «ЗАЛ- ГАМЖЛАГЧ», «ПИОНЕРИЙН УДИРДАГЧ» СЭТГҮҮЛИЙН 1982 ОНЫ ЗАХИАЛГА ЭХЭЛЛЭЭ. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИН ЖИЛД 84 ААР ХЭВЛЭГДЭ- НЭ. З ЫН ҮНЭ 5 ТӨГ- РӨГ, «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТ- хан зүйл -Т2-дын 1! ниисаг ОЛЖ 22 ссөгжЖГ ЛЭГДЭНЭ, ЗАХИАЛГЫН, 8 ТӨГРӨГ, «ШИОНЕРИНД, ИДЭЭ ЁОТИЗАРНА. ЗАХИАЛГЫН ҮНЭ 8 ТӨГРӨГ. Пионер, сурагчид сэтгүүлээсээ. сонирхолто уншихаар хүсэн ГҮҮЛ ЖИЛД 8 ДУГААР ХЭВ- байгаа байх. нийгмийн баялаг ганс хайр шалгаа ч хүртээдэг. Мапай сэтгүүл ч ялгаагүй айьласыг эр байна, Ирээдүйп их авьяастнууд одоогийн мана сэтгүү- лийн уншигчдын дунд ёсч байгаа г3- дэгт итгэдэг, Та иарынп апьпас хїїчээл сурлага, урлап бүтээсэн загвар, нэх- мэл, хатгамал, бичсэп шүлэг ,зурсал зураг, аллсан дуу, сопирхсон хөгжим, бүшслэн бүлшг, цуглуулсан цуглуул- таар илэрч болно. «ЛАпьяас хаана байна Бэ?» буланд хамгийн залуу апьяйастны бүтээлийг шийтлэно, Зохиоп бүтээгч «Манай маргаа- шийн мастеруудад» (шинэ) БНМАУ-ын төрийн шагиалт зохион бүтээгчдээс манай маргаашийн мастс- рууд болсоп өсвөрийн азохпоп бүтээгч хүүхдүүдэд зориулж, бичсэн зөвдөл- гөө, мөн тэдтээс ертгүүлийн уншигч- дад өгсөН сонирхолтой даалгаврыг нийтлэх ом «Бидпийг сансарт эрээрэй», (шинэ) 1982 оны 241-эас эхлэн зовлолтийнН похиолч Дмитрий Епдокимавьт «Бид- нийг сансарт эрээрэй» хэмээх урап зөгнөлт, онц сонирхолтой туужийг цутзруулан нийтлапэ. Сопирхолтой уулзалт, (уламжлалт) Энэ булапгаар тл нар 1982 онд БНМАУ-ын ардын түүжигчин, пир- цийн алиалагч, мацай уйшигчдьт таниил Дапзан, гапьяат жүжигчин Содпом, торийн шагналт яруу тай- рагч Д. Пүрэвдори, хүүхдийн олоп нино зохиож, пзїїруулсан но. най- руулагч Дамдин япр болоп ЗХУ, с0- циалист бусад орны соёл урлаг, спортын нэрт хүмүүстэй эчизэгзэр «Ппоперийп «Нам, эвлэл, пиопер», «Өслөрийн Сүхбаатарчуудын улс тврийц удир- лагчэ, «Ппоперийп ажлын опол, арга зүй. шинжлэх ухааны ундэс» «Эв дүй, ур чпдвар, арга | барил», «Ппоперийп календарь», «Сургууль багш, эпэг, эхэ, «Бүрээн дуу», «Пис- нер театр» гэсэн үндсэн булантай байна. Дээр дурдсай булапгуудаар манай орны пибперийп байгуулла- гуулын ажлын шилдэг арга барил, тэргүүй туршлагыг дэлгэрүүлж сугГ- талчлана 1982 онд «ппоперийп удирдагч», сэтгүүлд “«Пиоперийг эвлэл халам- жиллс байна», «Тэд ппонерийн улирдагчаар. ажиллаж байсян», «Их, дээл сургуульд 85(5:4:)16):47 «Сэтгүүл чинь бөвлол: байна». «Асуулт, хариулт» госэн їшитэ булан- туул ажиллана. Сэтгүүлл өспор уУеийг Коммупист Ёсоор хүмүүлгүүлэхэд тулгарч бай- таа гол аапгилгаа йсууллыг тусга- сан Өгүүлэл. зөвлөмж болоп пионе- рийп байгууллагыт үйл ажиллагаа- ны шилэх ухааны үндсийг сайж:- руулах, пИоперийп амнлын онол, арга зүй, праитиц үйл өжилл чиглэсэн материалуулимг хэвлэлэ. Мон плонер багачуудын пупд явуулах улс төр, сойл. хүмүужлийт олон талт үйл РПГДАКПИАС: ПИОНГРИЙН АХЛАХ УДИРЛАГЧ. БАГШ. СУР- ГАН. ХҮМҮҮЖҮҮЛЭГЧ.. ПИОНЕ- РИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ИЛЭВХТЭН СОНГУУЛЬТАН НАРАА! 1009 ОН амрав АД! НИЙТЛЭГДЭт 8” - ХАЙ Т ЭНЭ! ” МАТЕРИАЛЫГ АШИГЛАЖ ӨӨРИЙН .СУР- ГУУЛЬ, БҮЛГЭМИЙН .ХЭМ- Т(ЭЭНЛ УНШИГЧЛЫН БАГА ХУРАЛ ХИЙЖ ХЭВЛЭЛИЙНАЧ удирдагч» 1982 опд Инденс--44140-. ихийг мэдэх болно. ар гулсан, УУЛЬ номоо Хамгийн сайХан (шинэ) МХЗЭ-ийн Төв лагч» сэтгүүлийн «Залгамж- нэрэмжит номын 111511) санг Багануурт байгуулах, ур тцомОО спид зориулж «Хамгийн са БЕСҮҮЭ Багануурт илгээх» хӨдӨЛцӨэ тОГТО ороп даяар өрнүүлэх туха! гаргасан том. Энэ хөдөлгөӨнД, тэй оролцсон залуучууд, пл хамт олон, хүмүүсийг өргө сАйнгын лах зорилгоор манай сэтгүүл цлол булан нээж! байпа. Харин ӨНД ЄрЛЭС, дурдахад уг хөдөлгөөнд зууны Яа «Залгамтлагч» сэтгүүлийн Уш бө- дад л хошуучлан оролцох бСтО ОЛОП тоөд томсо їїлгээж байгаа Ханх НЭГВй сурагчдын тухай мэдээ сурвал ЗС21 гэрэл зураг олиыг ирүүлэх хэрэгт- юм Чиний УЦЭНЫӨд 1 пулья» (уламжлалт 5 д Балн хуур хогжим . сурах анхны мэлэгдэхүүний тухай хичээл нийтлэлд үү? Цахилгаап хогжим яаж миМВЭГ Сургууль бүхэн тарины цагтай ч! ТН болох уу? Эдгээр асуултад сэтгүүл чинь (1981 онд) хариуллаа. : «Эалгамжлагч» сэтгүүлийг Захиа” лагчиддаа бид «Асууцгаа! хариулна» гээн амлаж байна. Та парын асуул- 2) тын хариуг «Чиний хүсэлтээр» бу» ланд нийтлэнэ «Сэтгүүл-уншигч» (шинэ) : 5 Энэ булайт тус сэтгүүлийг хах- гийн. сайн. захиалдаг, ашигладаг, байнгын холбоотой байдаг сургуулну- дын ХЗЭ, пионерийн байгууллага, «Сурагч» шуудан хороог сурталчла хад зориулж Сайпа Хороо ц сурталч. «асууцгаа, Ха- ожгүтэт- "лшивашүлгээй 1 -001 | ажиллагаатай холбогдох арга аорлөмяг, писнерийп ажилд байгаа дэвшилтэт шинэ үүсгэл наачилга, шилдэг арга нэгтгэн дүглэж! бичнэ Түүнчлэн ерөнхий боловсролын сургуулийн бапл, сурган хүмүүжүүлэгч. эвлэл, ппонерийн ажилтан. пдэвхтэн соп- гуультан пар. багш бэлтгэдэг их, дээд тусгай мэргэжлийн сургуулийн оїсутаг Сурагчид, ппонерийг ахмал похдийп вөллөлийн гишүүл, нийт Эцэг Эх, хөдөлмөрчдөд гарын аплагл, аргачилсан зсөвлөлгөө ӨГОХӨД тус зүйн гарч к са- ажиллагааг сэтгүүл дугаар бүрийнхээ тийтлэх, зүйлийг зориулна. Ирэх опд «Пионерийн удирдагч сэтгүүлд Н.К.Крупскал, В л Су. хомлинсний, А.Макаренко, парып зэрэгт нэрт сурган хүмүүжүүлэгх- лэлс Шиппарийн ажлын Онолып та- лаар бичеэп өгүүллэгүүд, болон ЗХУ ВНАГУ БИБАУ. БНСЧСУ хи лүү социалист орпы пиоперийп бай. гууллагуулын ажлын . туршлагаас орчуулап хэвлэнэ. «Пионерийн удирдагч» пионерийп идэвхтэн. СОоПгуультай ппоперийн бүлэг, бүлгэмийн удир- лагчид. хүүхэлтэй ажиллагч хэн бү- хэп захиалж уншипа тэлэгт. Итгэл, байна ? ХОЛБОГЛЛЫГ ӨРГӨН ТтАЛЧИЛЖ «ПИОНЕРИНЇ ҮНЭН» СОНИН, «ЗАЛГАМДЖГ- ЛАГЧ», «ПИОНЕРИЙН УДИР- ДАГЧ». СЭТГҮҮЛИЙН З ХИАЛГЫГ ЭНЭ ОНЫ 1! ГЭЭР САРЛ БАГТААЖ ЗОХИОН БАЙГУУЛ ЧУХАЛ БАЙНА. ХОЭ-ийн Төп Хорооны хүүх- дийп хэвлэлийн нэгдсэн ре- дакци, гэошшшшшс----1-ш----------шсшиэы Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ сэтгүүлийг СУР- САЙН нь 2111 ЦПП ШИ ПППППППП ИТИ П ППППППШ И ШШШПГПЦИЦЦ ЦПЦЦЦЦЦЦШИЛЦ загатнаа ити 4. дахь жилдээ Ү Эцсийн цагийн паясарлах хонх дуугарлаа. Сурагчийн энэ ШОН хичээл ингээд дуусах уу? Үгүй ал! Сурагчдын чөлөөт цагийг үр бү таалтай өнгөрүүлэхэд зориулж ио- мын сан, хүүхдийн тсатр, соёлын ордон, клуб, залуу Єтехїййчлийн ордон, спортын дуртай төрлоор хичаэллах боломж бүхий саруул уудам танхим, үйлдвэрийн псх хаалгаа їзэж тэнд хүүхдүүд ур- лаг, уран сайхты, нэхмэл хатга- малын болон гадаад хэл суралиах, инсэх пйгпйр бүтээх, үсэг орох эл рэг торол бүрийн дугуйланд су- ралцаж сургуулийн танхимд ааал- гГасацд мэдлэгээ улам Оплжуулт, мрээлүйд эзэмших мэргаїнлийн чит баримтталг ол, апьялслп хөгжүүл даг. --Би айлуу техинкчдДий,н ордны гирэл зургийн дугуйланд хоёр шил суралцаж, зураг апйх анхны мэдэгдэхүүнтай болсон, Одоо сур- гуулийдн болон. пионерийн танхи- мын хэрэгцээний зураг авч лабо- раторийн болопсруулалт хийл чад- даг боллоо, Зарим аппаратын ойр зуурын үйлчилгээ хийж сурч бай. гай гэж нийслэлийн 47 Дугаар сургуулийн 1Олын «Г» ангийн су- рагч Рагавдлхам ярьж байна., Мийслалийн 40-р сургуу- лийн Өлийн «Б» ангийү сурагч Т. Сүхбаатар уран зургийн дугуй- ланд хичээллэж өнгорсоц жил сур- гуулий,г Уран зургийн арпрга бол- ясал Хичээлийн програмаар ол- соц мэдлэгээ дугуйлангийн хичаээ- лээр бататгаж, ярианы дадлага олох ашигтай бийдаг Би Їр блга ангиайсар эхэлж: орос хэлний Ду- гуйлангаар хичээллэсний дүнд 1981 онд болсон олон улсын орос хӨлНий олимпийДин алтан тслаль хүртлээ. гэж Уйс аймгийн 1О0осн лийй хоёрдугаар дунд сургуулийн 10:мн «А» ангийн сурагч 1. Сэ» лапгаа ярин “1М276(1751) БИД ДУГУЙЛАНД СУРАЛЦДАГ -8 бингүлий аэтчиллхэгэүлиэгэгбааунүхэчунллэвнэжэлилээсүггнх: 017 оны афбаннагдүгдэ сарын 18:99 ЛХАГВА9Р. Үнэ 10 жон Их зохиолч Д, Нацагдоржийн торсон өдрийг тохиолдуулан ял бүр хүүхлїїйн номын баяр эхэлдэг уламжлалтгй билээ. Энэ үеэр МХ ЗЭ-ийд. Төв Хорооны харьяа хүүх ДИЙН Төв номын Сангийн танхимд очлоо. Нийслал хотын район бү рийд сургуулиас ирсэн .хоггүүд охид сайхан номын амтанд орж чив чимээгүй сууцгаана. Бусад танхимууд ч Ушшигчдаар дүүрэн байн. Номын сангийн эрхлэгч, хүүхдийп зохиолч Д, Содномдорнис- той уулзахад Манай номын сан байгуу- ла глаад хоёр жил гаруйхан бол- лоо, Энэ хугацаанд аж ахуй 30 хион байгуулалтын талаар бэхжиж 40 гаруй мянган номтой, 2000 гаруй байнгын уншигчтай боллоо, Сургуулийн өмнөх насны хүүх- дийн танхим бага, дунд, ахлах ан- гийн хүүхдийн мэдлэг боловсролд зориулсан төрөлжсөн уишлдагын Хүүхдийн . но- танхимтай боллоо мын баяраар хуучиц ном сэлбэн аасах хадолгоо өрнүүлж манай бүх улшигчид оралцож байга. гэж ярин Нийслэлийн зургадугаар. сур гуулийн 2-ын «Н» ангийн сурагч, онц сурлагатан Б Гаибат ХЭ. -- Би энэ номын сангийн 1785 дахь уншигч болсон. Төрийн шаг- налт аохиолч Л. Түдэвийн «Мон- хийц Уус», хүүхдийн сохиолч |. Надмидын «Бардоотой бороо», Д. Данаанямын «Танан ховрхөн боллс морь» сэрэг олоц ном уншсан,ОдДоо номын баяраар цом салбах ажилд тусалж байна гав, шилийн «4А» Наймап сургуулийн 8-ын рагч Я. Сүхцоож дөрөндүг пигийн р сү- -- Манай ангийн сурагчид но миц баяраар «Харц олоц пом ун шин их зүйл суран» гасан урал дашг зарласан, Тэгээд бид ангиа раа: номын санд суул байна. Но мыг утгачилан. усан эхний 7 хоиогийн сурлагын чайар мэдэгдэ хүйц ахилг байгаа тухай багш ярь- сан, Бид үүнээс хойш помыг-дан- лаа утгачилан уншилс байна галаа пин “НОМЫН БАЯРААР юу хийх. вэ? Хүүхдийн номын уламлслалт балр | манай орон далар энэ арван лэгдү- гээр сарын 16-ид эхлээд байна, Өнөө ииндийн хувьд номын баяр их зохиолч Д, Нацагдоржийн мөндэлсний. 15 жи лийн ойтой. далхцаж байгаа.тул урьд уридалс улам ч өргөн хүрээтэй болш байпа Ї УИШИГЧ ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! Та пар помип баяраар юу хийх вэ? 12) 4- 1Оуны омно «Момын сайц 19- хор» үйэмлэхийн гурван шатны бол- пол хангахын төлөө хөдөлгөөнд идэрхХ- тэй оролцох хэрэгтэй. Тухайлбал хон хичнээн ном уншсан, тэр бүхнээс 1оу мэдээс ойлгосон тухайгаа бүлэг, Сс4- лаа, баг, араптаараа нэгтгэн, тэндээс дээрх үнэмлэхийн болзлыг ямар, ямар сурагч хацгасныг бүртгэл, пио- перийн байгууллага болон ХЗЭ-ийн байгууллагадаа гаргажсөгохньтухал, 4- Д. Нацагдоржийн 75 насаа ойн жил та нараас их зохиолчийн Дүрт | тэмдгийн болзол хангахуйц олон ном улшсан сугагч олон байгаа, Сур гууль дээр чинь «Д, Нацагдорн» тэмдэгтний боллол хангагчдад Уг тэм- дэг олгох ёслол болїїО тэй оролцоорой -4- Танай сургууль дээр нөхөр» иййгэмлэгийн азөллөл, бий юу? Байхгүй бол заапал байгү лах шаардлагатай, Помын . сапгуудын хүүхди уншлагын танхимд хамт олноороо шигчийн карт нээлгэж, идэвхтэй , шигч болох ажлыг номын баяр! энэ.10 хоногт зохиоп байгуулах хг рэгтай -8- Зохиолч, “ном” бүтээгч,.хаплэх үйлдвэрийц ажилчин, ажилчидтай со- нирхолтой уулзалт аохнож, ном хэр- хэн бий болдог, ном унших арга аг рэг сэдвээр ярид хийлгээрэй, Мөп 20 хиолчдыпл халг цуглуулж, тэдэнд 34- хидал бичих, сопирхсон асуултаара: зоплөлгөө алах нь Чухал -4- 1їомын баярын 10 хопогоор заапал хийх «өөр нэг ажил бол сур - гууль (анги, бүлэг) дээрээ «Номьп/ эмпэлэг» байгуулах, сурах бичиг, ном. үзлэг хийх, ном эмчлэх япдал ї0м (нийг та пар өөрсдөө саначилб зохио, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн ис рэмжит номын санг Багануурт ба гуулах, Багануурын ажилчин ах, а” цартаа хамгийн сайхан ном цуглуу/ илгавх хөдөлгөөнд Иидавхтой орол пь чухал. Сурагч бүхэн цомын 10) х иогоор «Багануурын ажилчин ах, эг нартла цэг, паг ном илгээс» сэда! алил аохиож, имар сургууль, хэд хи нээн ном. цуглүулснаа. «Пиоперий: үнэ!» сопин, «Залгамжлагч» сатгүү: йзз бичээрэй Номын балраар хүүхдийн хэн лэлүүд, тухайлбал «Пионерийн үйөн» сонин, «Оалгамжлагч», 4Пионерий) удирдагч» сэтгүүлийг өргөн захиала элгээр. хэвлөлийн тараалт. ашиглал тыг сай руулах ажилд аохнох нь чу «Номын салба Ї | хал. Энэ талаап уншигчдын бага хү рал, хэлэлцүүлэг япуулах, сонин, сэт гүүлд. санал хүсэлтээ өргөнөөр би чилс болох юм 4. омын байраар (10 хопогоор иомын түхайсИх хүмүүсийн хэдсл! үг. зүйр цэцэн үг цуглуулах, тодорхог! Түүнд идэвх-ї номоор маргаац аохиох аэрэг оло! халбариїнг ажил: хийгларай Даэар дурдсайп, бүхэн. бол сойнцоос чинь таг ийрт санаа Өгөх төлий зөв дөолгоог юм. Оорсдоо баяжуулаарай! Оцоо: шилийн номын байр манаг блихан уцШигч -- сурагч, багачуудын малла хумУушилд түс болох нь мо пїслу! сонины зөвлөл 19-27 ... ї | | « “| Баатарчуудын бүлэгт--пиоперийн халамж ? 10 дугаар бүлгэмийн зорло- лийн дэргэд пионерийн «Бүтээлч» илуб ажилласаар жил гаруй болж байла. Энэ клубийп гишүүн Су. рагчид «Баатарчуудал пионерийн халамж үзүүлье» уриан дор До: доо хоногт нэг удаа тусгай толоп- логоопий дагуу ажлаа явуулдаг.. Пионер бүр «Оч», «Дөл» багийн «БҮТЭЭЛЧ» “нэг ангийг даа авч тэдний дунд сурлага, хүмүүлил, урлаг, спор» Юн олон хэлбэрийн джил аохиож байпа. Ажлаа сопирхолтой болго- хын тулд магнитофон, кино аппа- рат зэрэг техийк хөрөгслийг ашиг ладаг юм, Мөц зурагт сонин гар" ган түүн дээрээ ярилцах, ахмад, таргүүний хүмүүсийн . хувьсгалт тэмцэл, ходолмөрч “уламжлалыг судлах, найрамдлын үр шимээр бий болсон, бий болис байгаа ба- рилга, байгууламжтай .тапилцах, хилийн чанад дахь үе тэнгийн найз нарынхаа амьдралтай. вчиөв тапилцах зэрэг ажлыг баатарчуу- дын дунд зохион явуулж байна, Илубийн гишүүп сурагч Далаа. сүрэнгийп удирдсан «Оч» багийн баатарчуудаас Улаацбаатар Х0- тын багд ангийн багш, пиоперийн удирдагч нарт зориулап явуул: КЛУБ сан «Сүхбаатарын цөргүүд аг минг ЭЭН ялсан бв?? СсЭДЭВТ үзүүлэх ашил «Сайн» үнэлэлт авлал, Сурагч Удвалын удирдсан Ялац «Ш» апгийн баатарчууды! дунд «Онтлбрчуудын орноор аёя» лахад» сэдэвт ажлыг лвуулахаар балтгэшж байна, Энэ Млубийн су» уулж байгаа үзүүлэх агчдын лв Урсууланй нөлөөгөөр бүлэг, 4" лаадын ажлын арга хэлбэр сай- шарлаа. ( Пиопер баатарчуудын Хунд тэргүүн туршлага сурталчлах «Дөл» багийнхныг халамж 11115) лац хүмүүжүүлэх ажлаарад 0 талархлыг хүлээж байгаа “«Бү- тээлч» клубийн пионерүүд Б-ын 60 жилийп ойг угтал Байн бүхнийг сурталчлан дэлгэрүүлэ эрмэлзлээр дүүрэн (байна. 19 «Оч», САРАНТУЯА 1-144 ЗУРАГ ДЭЭР, «Бүтээлч» клу- бийн ахлагч Д. Дөлгөөн, сурагч О. Нацагмаа нар пнопнерийн лах удирдагч Б, Балжиниямд аж- лаа танилцуулж, байгаа нь, ах- ЗУРАГ ДЭЭР, Нийслэлийн 16 дугаар дунд сургуулийн . 86-гийн «А» ангийн сурагч Б, Гантулга, 4.ийн «Д» ангийн сурагч Д. Эр- дэнэбат, Г. Энэбиш нар хүний хаяж гээгдүүлсэн бичиг баримт, мөнгийг олж өгсөн шударга пино- нерүүд юм. ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг ЗАЛГАМЖ ҮЕ АЯНААР Баян-Өлгий аймгийн |Ногоон- иуур сумын 8 шилийн сургуу- лийн дэргэдэх 14 дүгээр “бүлгэ- мийн зовлөл «Их ёипийий үйл хэрэгт үнэнч байж винл нөхдөөсөө цуцалтгүй суралцый» уриан дор явагдаж байгаа «Залгамж үе» ал- ны жиг тус бүрээр амжилттай аллж » Тус сургуулийн 6- гийн «А», Зан «А», «Гэ», 7-гийн «А», 8лан «А» ангийн сурагчид нэгдүгээр улиралд 100 хувь су- ралцаж «Эрдмийн далай» жигүү- рээр амжилттай аяллаа. Мон ги бүлгүүдий» дунд «Бүтээлч» долоо хойогийн ажил зохиож хаяг Энэ ажилд 8-ын «Г», 7-гийн «Вэ» ан- дал төмөр, яс цуглуулав. тийн сурагчид сайн оролцов, “Мионерийн ахлах удирдагч ТЭЭН Х. БАТИМА р ан- далайд Эрдтмийн Говь-Алтай аймгийн Цээл цэ 25 4ЮДУМ 26841187 (22.24 24-28 гүнг 42 су- мын дунд сургуулийн 7, 8 ду- таар ангийн онц сурлагатан Я.Даш- дондог, Д, Оюунчимэг, Ц, Батбаяр Б. Болормаа яар, «Үйнэнэ сонины сурвалжлагч Л. БАТСҮХИЙН зураг авсан гэрэл Сайл бүхинйг дэмжип э үлье) х " ОМИААЧИЛТЙ ХҮҮХДҮҮД. Нийслэлийн 10 жилийп 40 лт гээр сургуулийн пиоперүүдиїї хэлтэй нь Ч ууласан анги лна хэрхэн тохилсуулж байгаа ту. хайгаа дуртай ярьж өгдөг юм, Тус сургуулийн 8-ын «Б» ан. гийн сурагч бүлгийн дарга Л. Бат-Аюуш: ! -- Манай сургууль зөвд барилгачдын гараар сүпдэрлэн боссон гоёмсог хороололд байдаг! Байгуулагдаад удаагүй болохоор, анги танхим, багш, сурагчид цөм л, “| ШИНЭ. Шинэ сайхан сургууль, танхи, маа тэр л чигээр нь гоё сайхан байлгахын тулд бид их мэрийдэг 7Нишээ нь Дэлгүүрийн : нартон цаасан хайрцаг набипетаа тохижуулан хийцгээсэн, Мөн өөр өөрсдийн эзэмшдэг ширээ, сандалд үзлэг хийж. эвдэрч ганхсан хэсгийг нь хадаж засварлан, суларсан эрэг шургыг нь чангаллаа. “Намрын ажлаар Барилгын материал хан. гамжийн ерөнхий газрын ах эгч нарынхаа ажилд туслалцан, галт тэрэгний замын далан шороог тэгшлэх, агуулахын үүдний хог шороог цэвэрлэх зэрэг ажил хийн сургуульдаа 467 төгрөгийн ху- римтлал орууллаа гэж ярьсан юм, 8-ын «А» ангийн сурагч нүд. лэн хамгаалах штабын гишүүп Ү, Гүрбазар, - Миний ажилд манай айпгийн хүүхдүүд найз нар маань их ту: салдаг. Ангийнхаа ЭД хогшилд нэг бүрчилсэн бүртгэл хийжс хүү- хэд бүрт хариуцуулан өглбө. Эн- дэрсэн ширээ сапдлыг засаж сал- бэхэд Сүхбаатар, Эрдэнэбаяр гэ: дэг найзууд маань идэвхтэй Тус: лалцсан юм, Сурагчийн ширээ сандалд хийсэн резинэн жийраг, угааж цэвэрлэсэн хулдаасан ша- лап дээр хяр зураас татаж бид- ний сэтгэлийг зовоодог байв. Манай ангийн хөвгүүд Яавал шалан дээр хар зураас гарахгүй байх билээ? гэж удаан ярилцаж зөвлөлдсөний эцэст резинэн жийр гийг өөр зөөлөн хар зураас гарах- гүй зүйлээр хийвэл «цэвэрлэсэн шал маань муухай болохгүй, юм байна гэдгийг мэдэн: авлаа. Бид- ний хийсэн ажил жижүүр сурагч, цэвэрлэгч эмээгийн ашилд тус болсон. Ер нь манай бүлгийн хүүхдүүд бие биеийнхээ ажлыг их хүндэтгэж, дэмжин «байдгаас бидний хийсэн бүхэн багш нар, пионерийн удирдагчаа балрлуулж байдаг. Багш нарыгаа баярлуулш лвах ч сайхан пгүү гэж ярьж билээ. МУИС-ийн гийн оюутан сэтгүүлчийн ан- Т. ГАНДИ СҮХБААТАР аймгийн Асгат сумын 8 жилийн сургуулийн пио- нєр баатарчууд нөөц бололцоо ашиглаж биеийн тамирын талбай байгууллаа. Энэ ажилд багш С. Дорж, сурагч Б. Өлзийсайхай, Ш. Цэцэгханд, Д. Дашдондог пар идэвхгэй оролцлоо. Тус сургуу” лийпц тамирчин сурагчид спортын уран чадвараа дээшлүүлэн, 30- хиогдож байгаа уралдаан тэм- цээнд амжилттай оролцохоо илар- хийлж үүрэг амлалт арлаа. 13 нээр байгуулсан талбайдаа Д. ЇЇ: цагдоржийн мэндэлсний 79 її лийн ой, номын баярын нэрэмжит спартакиад явууллаа, Уг. СїаР- такиадад 1Т--УШ ангийн 400 га- дан, спортын 10 гаруй авхаалж, самбаагаа сорилоо, дүнгээр Б. Нарангэрэл багштай Ї-ийн «Б», Алтанчимэг багшта 2-ын «Б», Л. Лхагпасүрэн 08011 тай. 8-ын «А», Д. Должин байш- тай Өтийн «Б» апцгийн сурагчид спартакиадын аварга шигн, бҮЛ: гүүд болов. Б. БАТБАЯР 1С7” 1 3 «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» “ДУГААР СУРГУУЛЬД 7 54011012 «Пионерийн үнэн» ..дугаар сургуульд 7 хоног» сэдэпрт ажил Зиа аймгийн, МХЗЭ-ийн пэрэм- ишт Угтаалын сангийн аж яхуйп 8 яшлийн дуйд сургуульд саяхац зохиогдлоо. «Пионерийн үнэн» (4071111117) өвуулын редакцийг Угтаалын тууль дээр очиход тус сургуу- ХИЙНХАН «Пионерийн үнэп» сонин манай сургуульд 7 хопог» сэд- вээр ханын сонин гаргаж, анги бүлгүүд юу хийх талаар тодор- хой толовлосон байлаа. Сураг- чид, ханын сониноос В, И. Ле шниний нэрэмжит БХПБ-ын 60 жилийн ой угтал: орон далар зЗо- хпогдон: байгаа «Их Лениний үйл хэрэгт үнэнч байж, анд нөх- дөвсөө цуцалтгүй суралцьл» уриан дор явагдаж байгаа «Зал- гамж, үеэ аяны удирдамжийн агуулгатай танилцав. Тус сургуулийн хамт олон ая- ны шинэ гараагаа «Пионерийн үлэн»-манай сургуульд 7 хоног» ашлаар эхэллээ, "Тэд 7 хоногийн дотор ийм алжил хийжээ, Бид--МХЗЭ-ийн бэлтгэл хүч, гэсэн дугуйланг тус сургууль дээр байгуулас долдугаар ангийн гурван бүлгийн дунд «МХЗӨЭ-ийл түүхэн замнал» |наймдугаар ан. гийн сурагчдын дунд «Одонт бат- өсснүй ЭЗЭД» ГЭСЭН СЭДВЭЭр хичээл хийв, ТЭРГҮҮН ТУРШЛАГЫН САН Угтаалын сашгийн аж ахуйн пионерийн 12 дугаар бүлгэмд «Пионерийн ажлын тэргүүн турш- лагын сан» ажиллаж эхлэв, «Тэр- түүн туршлагын сан» нь дор дурд- сан булангаас бүрджээ. Үүнд: «Са- лалдын ажлын туршлага», «Су- рагчдын сайн дурын нэгдэл, Хамт- лагуудын ажлын туршлага», «Хэн юу санаачлав?», «Дэмжиж дэлгэ: рүүлүүштэй сайн үйлс», «Шахан вайлуулагдсан саар зүйлс» гэсэн үндсэн булантай юм. 7 хоного ажлын үеэр 2 «Найрамдал-манай «Найрамдал- манай, гэрт» «Пноперийн: үнэн» дугаар льд .4-ийн СУРВАЛЖЛАХ ХЭСЭГ Багш Цогоогийн удирдсан чИдавхтэй сурвалжлагч» хэсэг тус сургууль дээр ажиллалг бай- на, Идэвхтац сурвалжлагчид сур, гууль, хамт олныхоо хөдөлмөр, сурлагын амжилтыг «Пиоперийн үнэн» сонип, аймгийнхаа «Анхду- гаар тавац шил» сонин, МРТУХ- ны хүүхдийн нэвтрүүлгийн редан- цид бичиж, тэдгээр байгууллага, газруудтай тогтмол харилцаа хол- боо тогтоов. «Радио сонсогчдын клуб» балйгуулац «Залгамшлагч- дын дуудлага», «Өглөөний мэндэ нэвтрүүлгийг сонслоо. Сурвалжлах хэсгийнхэн «АТт- рын шанг анх татагчид»-ыг эрэн сурвалжлах ажилд гарч БНМАУ- ын хөдөлмөрийн баатар Г. Алтан- хүү, сангийн / аж ахуйн орлогч дарга Б. Чулуунбаатар, ажилтан Д. Хатанхүү нарын 21 хүнийг сур- валш лан «Пионерийн бичмэл Ном» ыг бүтээв. «НОМ» ОПЕРАЦИ «Пионерийн үнэн» сопины 1981 оны дугааруудад нийтлэгдсэн «Арвижих гуайн яриа» гэсэн ярилцлагаар пионерийн 12 бүлэг «Номэоперацн зохиов. «Ном» операцид 758 пионер сурагч орол- цол, 363 номыг «Бага нуурт» ил- гээхээр, «Улаанбаатар хотын ХЗ Эгийн хороонд» гэсэн хаягаар явууллаа. «Ном» операцид 8-ын «Вэ, 6-гийн «Бэ», «Вэ», 5:ын «Б», «А», 7-гийн «А» ангиуд идэвхтэй оролцов, «СУРАХ БИЧИГ» ОПЕРАЦИ бичиг» сэдвээр опера- 12 бүлгийн 120 «Сурах ци зохиогдонС, эр явагдсан зохион бичлэгт ШАЛцҮЙ! Довчинхоролын хариуцсан инонерийц долдугаар бүлэг 17! 610:5 тэй оролцлоо. ----2лиин ТӨВ АЙМГИЙН, МХЗЭ-ИЙН НЭРЭМЖИТ УГТААЛЫН САНГИЙН 8 ЖИЛИЙН ДУНД сурагч хамрагдалс 980 тооны /суг? рах бичигт үзлэг хийв. “Энэ аг лаар 724 сурах бичиг «Хангалт- тай», 156 сурах бичиг «хангалт- гүй» гүнэлгээ авч «хангалтгүй» үпэлтээ авсан 150 сурах бичгийг засч сэлбэлээ. Энэ ажилд ёсдү- гээр бүлгийн пионер Ё. 7Кавзап- дулам, М.. Отгончимэг, дөрөвдү- гээр бүлгийн П, Батцэцэг, С. Доржханд, нэгдүгээр бүлгийн Борхүү, Ч. Чимгээ нар идэвхтэй оролцлоо: «ХЭВЛЭЛ АШИГЛАГЧДЫН ОРОО» Тус сургууль дээр «Хэвлэл ашиглагчдын хороо» ажиллаж байна. Тэд ппонер сурагчдын дунд «Пионерийн үнэн», «Залгамш- лагч», «Оюун түлхүүр», «Анхду, гаар таван жил» зэрэг тогтмол хэвлэлүүдэд нийтлэгдсэн «онир- холтой материалаар наамал ном хийж лавлах булан байгуулан ярилцлага, хэлэлцүүлэг, маргаан явуулах зэрэг олон хэлбэрийн ажил зохиов. ү «СҮРЭЛ» ОПЕРАЦИ Лай- гэж улаан буудайн үрийн бүрхүүлийг нэрлэнэ, Тариан тал- байд үлдсэн улаан буудайн сүрэл дор лай цуглаж хуримтлагдсан байдаг. Лай нь малын тэмээлд хамгийн шимтэй зүйлийн нэг учир тинонерүүд «Сүрэл» операци 80- хион байгуулан, пионерийн 12 бү- лэг ажиллаж 1200 гаруй шуудай лай цуглуулан саигийц аж ахуй- Дада тусаллаа. "Төд хаягдал өвс тармуурдаж цуглуулах «Өлс» опе- раци, тариан талбай дахь чулуу түүх «Чулуу» операцнудыг 00- хион байгуулав Пионерийн ахлах удирдагч Д.Ням- хүү бүлгэмийн зовлолийн 1їи- шүүдийнхээ хамт «Залгамж үе» аяны удирдамжийг судалж бү: бэлтгэж гаргав. СУРГУУЛЬД 4 оХ2, ГЭВ» АЖ АХУЙН ТАМИРЧИН ХҮҮХДҮҮД Тус сургуульд спортын 6 төр- лийн секц хичээллэж: зэрэгтэй 80 гаруй тамирчинтай болжээ. Сур- гуулийн Т. Энхболд, ригт шатрын Д. Болормаа цанын аваргаТ Зо- аварга Д, Үднаран зэрэг тэргүүний тамирчин сурагч олон байна. Одоо 200 гаруй хүүхдийн уран гимнастикийн бэлтгэл сургуулийг хийж байна СОНИН, УНШИГЧ ХОЁР «Пионерийн үнэн» сопины ун- шигчдын бага хурал тус сургууль» дээр болов. Сонинд нийтлэглсэн зүйлсийн тухай хүүхдүүд ярив- Бага хурлын үеэр «Пионерийн үнэнэ, «Залгамислагчэ, «Оюун түлхүүр» сэтгүүлийн 1982 оны захиалга явагдав. Хэвлэл захиалгын ажилд Дов- чинхорол багштай 6-гийн «Б», Сэлэнгээ багштай 7-гийн «А?», Нэргүй багштай 4-ийн «А», Буяа багштай 5-ын «А» алгиуд идэвх- тай сайн оролцлоо. ДАХИН УУЛЗАТЛАА БАЯРТАЙ «Пиоперийн үнэн» сонины явуулын реданци ...дугаар сур гуульд долоо хоног» сэдавт ажилд Угтаалын сангийн аж ахуйн 8 на! лийн дунд сургуулийн бүх пионер сурагч идэвхтэй Оролцлоо: Тус сургуулийн захирал (8. Суирапй, пионер сурагчид, багш нарынхаа өмнөөс долоо хопогийн турш хамт- ран ажилласан явуулын редан- цийнханд баярласнаа илэрхийлж дахин ирж ажил зохиохыг «Пио- нерийн үнэн» сонины газарт хүс лээ Пионерийн 132 дугаар бүлгэмийн С. Мөнгөнцэцэг, Ч. ТКавзандулам, Чимэдцогзол, М. Эрданабат: Д. Доржханд, Т. Энхболд зарэг су- рагчийг «Пионерийн үнэн», «Зал гамжлагч» сэтгүүлийн диплом, баярын бичгээр шагнав таэлч уншлага зохиож байгаа нь. ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг. 21ьгиэ 7 16.8-----шиишшшист Энэ нүүрийг манай тусгай сурвалжлагч Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ одон бөмбөгийн аварга. гад худалдааны төрөл бүрийн аны импорт нэг- ! Ёч “8СБНХУ-ын бүх холбоотын 3 НОвсансаорч: цагдлийнй хооронд 4| байгуулсан. гэрээний дагуу, хүү- | хал, залуучуудын соёл амралтын “а«Майрамдал» ааркт зориулж, (1! я төгрөгийн үнэ бүхий «сюрприа» элцдэг тэрэг», «хөгжөөнт ая- тарал” зохицуулалттай ма- ЇсЛЬ 1 внмах- 22 Рү65434 луулж ажиллагаанд орууяаад тус паркийн захиргаанд хүлээлгэн өг- лөө. |) л МХЗЭ-ийн Төв бичгийн дарга Ц. Буянтогтох, БН. МАУ-ын гадаад худалдааны төрөл бүрийн барааны импорт нэгдлийн орлогч дарга Д. Шаарийбуу, 3СБ НХУ-аас тус улсад суугаа худал- | шинт тоглоом» зэрэг иж бүрэн хө- дааны төлөөлөгч В. И. Куаьяни “дөлгоөнт . тоглоОмҮҮДыГ | суурн- нар байв. , «Хөгжөөнт аялал С.ЛУВСАНШАГДАРЫН авсан гэрэл зураг АРДУУЛАВ... Г Уг тоглоомыг хүлээлгэн өгөхөд: Хороопы нарийн түлхэлцдэг тэрэг. 4 Улс орыг мннь улирдагч нам Урагшлах хөгжлийг писолоодогч нам алар олны минь гурналагч нам Дөвших ,коммуниам өөд залуурдагч нам Хэнтий аймгийн Балн-овоо сумын 8 жилийн сургуулийн сурагч С. ОЮУНГЭРЭЛ. ГУРВАН. АЛТ Хөнөп ноос-пагаан алт Хөрсїий нүүрс-хар алт Хөвчийн ой-ногоон лЛлТ Ээмэг, бөгж хийдэггүй ч Энэ гурав ёстой алт. Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын 8 жилпйн сургуулийн 8-ын «Аз» ангийн сурагч А. БЯМБАЖАВ. ӨВӨЛ Мопгон цагаан цас Мөрөн голыг хучлаа Урт сайхан цанааралд Урллдар тоглоё найз аа, Говь-Алтай аймгийн Цогт сумын сургуулийн сурагч УНДРАХЦЭЦЭГ. 8 жилийн "Алс, холын мөнгөн «Од»-той | Ё ! Аях найргаараа тэндчилж | “Мөнхийн: дэлтэр -х орноо «Миний путаг»-аар г2С, 1) йл 12 Сод хүн Нацагдорж те. Өгөөтөр жаргал цогцолсон : Өнөөгийн сайхан үед 327 Эх нутаг ард түмнээ дуурсгаж Энх тупх амьдарч яваа бол Их зохиолч таны бүтээлээс Эрх чөлөөт ажилчны дүр тодорч Эгшиг яруухан найргаас чинь Эх нутгийн жаргал улигалах 3 байсаан Төв аймгийн Жаргалантын САА-н 10 тинлийн сургуу- лийн 10-ын «Вэ» ангийн СУ- рагч Х. ДАШЗЭВЭГ. НАЙРАМДЛЫН АЧ Найрамдлын дуу бялхан байдаг Нарлаг монголын цэлгэр талд Наана цаана сүндэрлэн Найрамдлын барилга ярлйн харагдана Эпэ бол пайрамдлын тус Энэ бол зөвлөлтийн ач. Архангай аймгийн 10 жилийн сургуулийн 8-ын «Г» ангийн сурагч Ё,. ОЮУНЧИМЭД. ишигишишиинитингчалалигашинтитииининатицалягишитигцииангтийлииииийниинОн ЮРИЙ ЯКОВЛЕВ (Зөвлөлтийн хүүхлийн нэрт зохиолч) « ЗУРАГ ДЭЭР . Ё Е Ээж Е д Ё зэк. Нүдээ аннад чагнаарай. ЕЛ зашийн энхрий ялдам. дууг онсож байна уу. Тэр үнэхээр 2Бинпий төлөө амьдарч байдаг бо- Зээхоор дуу хоолой нь эх орондоо Зиийм танил сайхан байдаг билээ, 2їлпмагс ч өөр бусад хэний ч Еиуулан андуурмааргүй билээ, Бүх Ензсайн туршдаа зэншйд дуу, э9- эвснйн харц, зэжчйн гарыг дурсан аюссиаж, яваарал. Ээж, Чи ярык чадахгүй бай. ан. Ганц ч үг хэлж чадахгүй ча» айг зэж л ойлгодог байсан. Да- ад нь өэж Чамд хэл яриа зааж, вуулж сургасан, Ээяс чамд анх даа ном уншиж өгсөн. Миний ба- насны өдөр бүрийн үйл Ххөд- өл зэжтэй минь холбоотой бай- зээ. Тайван амгалан, гуйнж гу- тлосан, өвдөж, шаналсан, баяр- заана ит лу МАНАЙ лаж хөөрсөн ямар ч үед ээж минь миннй. дэргэд байлаа, Би хамгийн сүүлчийн удаа ээжийгээ Лепинград хотын Моснва покзал дээр цэргийн цувааны Х4- жууд харсансан. Би тэгэхэд үсээ арахуулчихсан боловч цэргийн дүрэмт хувцсаа хараахар өмсөж амжаагүй байсан юм... Өнэ бол дайны өмнөх 1940 оны аравду- гаар сард болсон билээ. Тэгэхэд Ом арпай найман настай байв Мипий: ээжс дайны үе 1942 онд Лепинград хотиоо алагдсан юм Одоо хүртэл мипий сэтгэл зүр: хэнд өэж минь сэрүүн тунгалаг хэвээрээ бөгөөд алсын алсад ДУУ нь сонсогдовч, сахидал илгээхэд хэзээ ч үл хүрэх тийм цэгэн гГа- зар оршин суужс байх шиг са нагддаг. Эаж минь үргэлж хамт байдаг. Эх орон юучас эхлэх вэ? Би чамд энэ асуултыг тавьж бай- на. Харин чи сөрэө хариулаарай Эх 0|он Эх орон эхээс эхэлцэ Уудам дэлгэр эх ориы аль нэгэн жинат булан, тосгон, гудамиг байтийл хүн төрсөн байлаг. Ийм иимиг, жижиг газрууд аалган нийлсээр мацай ёугаа уудам эх орон бол: дог, Би Ленинград хотын Мартын гудамиинаа. орших том байшинд төрсөн Мапай хашаанд гурлан улиангар бий. Тэр гурван улийаї- гар надад энэхүү ертөнцөд хосгүй өндөр мод шиг санагддаг. Миний төрөлх хотод Олон нижиг гол байхаас гадна. Нева мөрөн бий. , - ЭХ ОРНЫ ТУХАЙ Хайрын цагт Непа мөрөн лаж цөнгөө түрн, том том мос хоО- рондоо. хавиралдан. урсдаг нь сэтгэлд илхэн байна. Задарч ха- гарсан мөс хурц үзүүрээрээ эрэг мөргөн, тас їяс дуугаран хагарч. тэнд тун хүйгэн байдагсан -- Ээж ээ. энэ мөс хаашаа урсан очдог юм бэ! гэхэд --Далай руу урсдаг гэж ээж минь хариулдагсан, Финийн 0бу- ланд манай хот оршдог билээ. Хотод маань далайн усны багаахан хэсэг бий. Би зуны цагт тэйгїїсийн эргийн гүехэн усиаахөл нүцгэй гүйдэгсэн. «Тэнгис маань миний өвдгөөр татиа», Тэгэхдээ жинхэнэ тэнгис шүү дээ Ленипградаас гарсан том хөлөг онгоцнууд тэн- гисээр яллдаг їююм. Нева мөрөнд алдарт «Аврорд» хөлөг онгоц байдаг юм 1917 оны арвар нагдүгээр сард ана. хөлөг онгоцноос цирган буудаж, бослогод уриалан дууд: сан «Аппора»-ыг “хуйьсгалын .Хо- ЛОГ ОНГОЦ ХЭМЛЭН нарлэадэг билээ. Ингэхлээр миний “төрөлх хот хувьсгалын өлгий. мон. Тийм уч- раас: Лепмпий: нарээр. Лепипград хот гэж їїзрлах болсон ажээ. Би. Лепингрэдад:. төрсөн Чи хайа. төрсөн бэ? Магадгүй аи хойд зүгийн, өвлийн өдөр, зуны шөнө гээж байдаггүй гааар төрсөн бийлс Ч..мадна... Танай жицигхэн блїїшин хуй, улиас халилдсо!н битүү ой дунд байдаг ч їом бил үү- Нягацн. бол чиний. төрөлх хязгаар нутагт үлгэрийн хөх гал шиг мянга. мянган гэрэл чийдэг улаан, цэнхэр, шар айгаөр плаглан, асаж байдаг ч зам. Уу. Ямар ч хүй- тэй блйлаа гэсэн. бугын арьсан зуух гцаалалциггаацц аагтай НЕХЭЛгхлгл эл гэг Ч :2113::2 22:21:22 : 122 Сүхбаатарын пэраациит Улсын хэвлэлийн комдиншїйД хэнлэй, 2 “19 117 ХСЕ2УЛА987 1 14:17 1.1:1:5 998177 Ё Ги! дээл өмсөж, хөлдөө дулаац хөд: сөн гуталтай явдаг биз зэ. Чи өмнө зүгийн догшин урсгалт уу- лын голын эрэгт төрсөн байж ч болно. Уулинаас эх авч бууса! тэр гол яван яшцсаар далай, тэн- гист хүрдэг байж мэднэ. “Чипий төрсөй.ганцхан давхар байшин чинь Ленинград хотоос өндөр байт мэдпэ. Учир нь гэвэл ӨнН- дөр уулапд баригдсан байж бол- но. Танай байшингийн хажууд усан үзэм, инжир, нимбэгэ саг сайн ургадаг билээ. Чи Дорно зүгт Момхон дөл гөөн далайн эрэгт төрсөн байж болно. “Үйэндээ гэвэл «Момхоп дөлгөөн» бишээ Далай болгон шуугин долгилж, эрэгтээ багтах гүй цалгилан байдаг шүү дээ. Мөн чипий төрсөн байшин хар эрээн судалт бар сэмхэн мярайж явдаг балар их ой хөвчид ч байдаг байж мэднэ. Би ой шугуйн жин- хэнэ барыг харапгүй, амьтны хү- раэлонд авчирсан барыг үгсэн Чи хална Ч төрсөн адилкаа мапай уудам эх оронд байгаа нь тэр. -- Энзуудам шцутагминийч эх орон чиний ч эх орон гэж бид бл- хархан Эх | өгүүлдэг. орон чинь, чиний суудаг байшингийн босго- ноос эхэлдэг юм. Эх орон минь уудам саруул агаад гайхамшигтай сайхан. Чи байсан ч байгаагүй ч Эх орон хэзээ ч чамтай хамт. Эх орон зажтэй чинь адилхан. Эх орон-ард түмнийхээ нь билээ, Эх орон малны хөө хөвгүүд, охидоор, хаж, ТЭДНИЙ төлөө аориулж хүч чадлыг юм. Бид эх орондоо хяагааргүй хайртай. Эх орїїро хайрлахаа түүнтэй хамт амьдрахын учир ын гыг мэдэх болио. : О. ПЦЭНДСУРЭН эх өөрийн бахар сэтгэлээ хайрладаг Орчуулсан - Эрхлэгч ип ЇГ, ТЛАГПЦЛОНЛОГЙ - Индекс--14140 “их зөхиөлчдөө 1| ддаршуулсан Т цистит ашид шог гнЭВмЭ ЭЭН иннинэ. ЦииЙШ... 277111111111111111111111111711111111111171111111111111111111113117111111111101111111171111111111111111111117 111111) 88 дахь жилдээ. 99. 10278(1733) ЭМЭ 3 1 / ЗҮЙЛ (Ээ ЖАРГАЛАНТ БИМАУ-ыг тунхагласны өдөрт ! Ө 1921 онд шинэ вяллгийн | 8ихны сургууль Дөчөөдхөн хүүхэд- тэй байгуулагдаж байсап бол өнөө- Дор ерөнхий боловсролын 5760 сур- гуульд 877 мянган сурагч сурал- || цаж, хүүхдийн 624 цэцэрлэгт 49,5 | мянган хүүхэд хүмүүжиж байпа. ОӨ Техиик мэргэжлийн 87 сур- гуульд 90 гаруй мэргэжлээр 20 мянган сурагч, тусгай мэргэжлийн | 35 дунд сургуульд 107 мэргэж- лээр 18 мянган сурагч, их дээд Ү сургуульд 59 мэргэжлээр 18,8 | Мянган оюутан суралцаж байна. Ө Өплөөдөр манай хүн амын | дөрөвний нэгээс илүү нь ямар нэ- | Тэн сургуульд суралцаж байгаа | юм. | -О Энээжил ардын сургуулийн | алтан босгоор 49,5 мянган хүүхэд анх удаа алхан орлоо, ОФ Бүх сумд 8 жилийн сургууль- тай боллоо. Ф Шинээр 11 сургууль байгуу- || лагдлаа. Өргөн саруул танхимтай Өндөр сайхан сургуулийг Ф ЗХУ--ын сургуулийн баллаг туршлагад тулгуурлан сургалтын | шинэ агуулгыг тус оронд їэлт- рүүлэх ажлыг 1972-1973 опы хичээлийн жилээс эхлэн хийлээ. О Боловсролын шинэ агуулгад шилжсэн энэ 10 жилд 1--Х ан гийп 100 орчим пэр төрлийн су- | рах бичгийг 20 сая хупилр хэвлэн сурагчдыг тогтвортой сурах бич- газр хангай. Ф Сүүлийн 10--аад илд дав- хардсан тоогоор 20 мянга шахам багш сурган хүлгүүжүүлэгчийг дар- тан бэлтгав. Ариуц улаан цусандаа Ардын хувьсгалыг шингээж Ариун уураг тархиндаа Ашдын боловсролыг хөгясүүлье Бэлхэн ээ! О ЗовХоп сүүлийн тавап жилд н УТ, Х айгн төгссөн Ө0-ээд шяп- ган охид хөвгүүд улс ардын аж ахуйп төрөл бүрийн салбарт МХ |, ЗЭ-ийп илгээлт авч очоод үр бү- тээлтэй ходолт.рлож байна. Ф 1974-1975 оны хичээлийн жилийн здсийн байдлыг 1980-- 1981 опы хичээлийн жилийп мөн үетэй харьцуулахид сурлагын ам- жилт 2,7 онц сайн сурлагатны 1 эзлэх хувийн жин 14.2 хувь өс сон байна, О 1981 опы. ходолморийн У | улирлаар ходоо аж ахуй, үйлдвэр барилгад 250 000 гаруй ппоперүүд | ажиллаж 9 сая гаруй “тогрогийн ашинл хийсэн байла. | -Ф Одоо танай орны ерөнхий бо- | ловсролын сургуулиудад спортын | мастер 52, улсын зэрэгтэй тамир» чин 5250 байна, О Спортын 7000 гаруй байгаагийн 74 нь ул. сын аварга, 1767 нь аймаг, хот, нийгэмдэгийн аварга: 8155 нь дио- Газраар тэнгэрээр, Галт тэргээр Ганган онгоцоор Моснвад бид очио Монгол Орос хүүхлүүд Манай хоёр аав шиг Мон ч сайхан үерхэлэ ээ. үй ! ! аварга сурагчид | Өнө пар үүрд монх мандаж байг | "Тапгэр маань үүрд цэлмэг байг нєр сурагчдын спартакиалын авар- БЭЛХЭН БАЙГТУН! Ф. (1981 оны а0єанна!дүгээ) сарын 25 Ф) ЛХАГВА 2 Үнэ 10 монг Байгуулж өгсөн намдаа Багачуул бид нар баярлалаа, Цэлмэг тэнгэртэй Монгол хүүхэд Цэцэгт талын монгол хүүхэд Цээж дүүрэн баяртай байна Цэнгэл жаргалаар дүүрэн байна. Эзэн маань үүрд мөнх амьдарч байг - асаан - Тэгээд би ч мөнх байж байг -.. Бх... Зэ, го зснаД ЗУРАГ ДЭЭР: «Эрдмийн далай» жигүүрээр амжилттай анлж сурла. гын чагараа 15--80 хувь ахиулж, МПБ-ын Төв Завлолийн мөнгө, хүрэл медалпар шагнагдсан Тов аймгийн Зуунмод хотын 10 жи лийн 1, П дунд сургуулийн 8-ын «В», Ө-ийц «Вь, «Бь ангийн су. рагч Ш, Буяндэлгэр, Ц. Нараичи- мэг, А. Одмапдах, А. Ариултула иар, Манай сурвалжлагчийн авсан гэрэл зураг ИХ ЛЕНИНИЙ ҮЙЛ ХЭРЭГТ ҮНЭНЧ БАЙЖ, АНД НӨХДӨӨСӨӨ ЦУЦАЛТГҮЙ БУРХАН | Сайн бүхнийг дэмжин дэлгэрүүлье/ Авьяас билэг, уран чадвар «ИНЭЭМСЭГЛЭЛ»--МИНИЙ ДУРТАЙ ДУУ нэрийг Хэрлэнбаяр дууг зааж өгснөөр энэ хамтла- Цоан” Нэнсаинн рвж гийн гараа эхэлжээ, 3 аан гарлаа, «..Инээмсэглэхэд бүрхэг өдөр Шунрэннй БАРАНД В. Шалне- 5 ЦЭЛМЭЖ, кийн хөгжим «Инээмсэглэл» ГЭДЭГ Тонгарт Солонго татиа.,, гэж дууг дуулсан, Өндөрхаан хотын түүний дуулахад танхимд байсан төвийн 10 жилийн сургуулийн 7- үе тэнгийц нөхөд нь даган дуулж гийн «А» ангийн сурагч Л. Хэр- байлаа, лэнбаяр шалгарлаа гэж. шүүгчид Багш нь төгөлдөр хуурынхаа МЭЛЭэлэв. цаанаас” ЗЛЭХД УРАЛДАВНЫ Найз нөхөд нь, багш нар нь, шүүгчид ч инээмсэглэнэ. Цуг ЗҮс танихгүй хүүхдүүд ч О1 015 дуулж байгаа үзэгч хүүхдүүд ч баяр хүргэлээ. Ингэж Хэрлэнбаяр инээмсэглэнэ, Хэрлэнбаярын дуулж бОЛОН улсын пионерийн «Найрам:- байгаа «Инээмсэглэл» (Улыьбка) Дал» лагерьт амарч байх хугацаан- гэдэг нэртэй энэ дуу хүн бүхнийг Д3а 1982 онд ЗХУ-ын пиоперийн ипээмсэглүүлж байгаа мэт санаг- “Артек» лагерьт амрах эрхийн бич- дана. Төр «Анд нөхдийн ая дуу» хий хээ оЛцөлд Ба ТЛЭДС ЧЭ сэдэвт зөвлөлтийн дуу дуулаачдын дурс УТУЛШЦИХАД” раа түү Уу. уралдаанд үе тэнгийнхээ пайв нө- ? ходтэйгаэ оролцож авьяас билгээ -- «Инээмсэглэл» миний дур- шалгуулан дуулж байгаа пь эпэ тай дуу гэж өгүүлж билээ. Тэр билээ... зөвлөлтийн үе тэнгийн анд нөх- Хэрлэнбаяр сургуулийнхаа ЛИЙХӨӨ дуулдаг олон дуу мэднэ, -- Цөмөөрөө л сайхан дуунууд. «Хувьсгалын уриа» хамтлагийн Би 1941) Сэ! лахыг - дуучин юм. Хамтлаг нь саяхан дууг сэтгэлээсээ! дуу. ша чээдэг. Кино жүжигчин болох хү- байгуулагдсан хэдий ч анд нөхөд сэлтэй гэн Хэрлөнбаяр хүү ярьж нь тэдний тоглолтыг үзэх дур. байна. тай Д. Батсүх багш нь «Бид 3 хувьсгалын хүүхдүүд» гэдэг Л. ГАЛМАНДАХ Ном, ном уншаарай, номын нөх той гөхөрлөе» зэрэг сэдэвт ажил тэмдэгтэн сурагч 860, номын сайн нөхөр үнэмлэхтэн болоод байна. : Номын баяраар төвийн дунд сургуулийн ппоперийн бүлгэм, Зохиолчдын тарч «Яруу найрагухүүхэд», «Зо- хиолчид хүүхдийн дунд», дотнын хэвлэл- «Пионерийн сонин сэдэвт өдөрлөг зо- Хүүхдийн номын баярт зориул- сан нийслэлийн зохиолч уншигч дын уулзалт МХЗЭ-ийн соёл хү- эн» мүүжлийн төвд боллоо, ыс хиолоо, амлалт авсан байна. зохиосноор одоо Д. Нацагдорж сурагч 2200 цЭГДЭЛ хам- Бид- Мөн пионер сурагчид сурах би- ЧИГ помоо цэвэр гамтай эзэмшил дүү ангийнхандаа бэлэглэх үүрэг Г. Даваасүрэн Бааст нар өөрсдийн -ЛОос00 упшлаа. Говь-алтай аймгийн зөвлөл, ардын боловсролын хэл- «тэстэй хамтран аймгийнхаа нийт сургуулийн пнонер сурагчдын ДУНД помын уламжлалт 10 хоно. гийн үеэр «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэН болох ӨДөлгөөн өр- хүүлжээ. Мөн «Ном-ертопцийг харах цонх», «Хүүхэд бүр пом- пионерийн "| сургуулийн ХЗЭ-ийн Тов аймгийн 1Наргалайтын сан- аж ахуйн 10 жилийн дунд Хорооны дэргэдэх «Чөлөөт цаг» клубээс Д. Нацагдоржийн мэндэлсний 75 ЖИЛИЙН 08, хүүхдийл номын уламжлалт баярт зориулж «Ном бидний нөхөр» сэдэвт үдэшлэг зохион явуулж, сурагчдад номтой хэрхэн ажиллах, ном барил эзэмших талаар зөвлөлгөө 10--ыд. 54 Хичээл тарох хонх аль хэдсэн дуугарсан “боловч да ангидаа ямар нэг юм хүлээсэн байдалтай сууцгаана, Харчи энэ үед «Өсвөрийн хуульч» гэсэн тэм- ДЭГ зүүсэн хэсэг сурагч л анги танхимуудаар орж сурггчдын тэр ДОЛОО хОопогт Мэдсэн. байх ёстой хуулийн мэдлэгийг шалгана. ИнН- тэж нийслэлийн дөрөвдүгээр дунд сургуулийн «Өсвөрийн хуульч» дугуйлангийн сурагчдын ажил долоо хоног бүрийн дөрөв дэх өдөр хичээлийн дараа явагддаг ахлагч Ц,. --Мапай дугуйлангийн ажлын “гол зорилго нь хүүхдүүдийн анги, насны онцлогт тохируулан хууль эрхийн тодорхой мэдлэг олтол, түүнийгээ үйл ажиллагаанд нь хэвшүүлэн мөрдүүлэх явдал юм. Дугуйлан маань сурагчдын зөв- лөлийн гишүүн, идэвхтэн сурагч- даас бүрдсэн ба «Хууль зүйн» танхим нь бидний аллаа явуул- даг гол төв төдийгүй сурагчдын чөлөөт цагийг зөв боловсон өнгө. рүүлэхэд зориулагдсан юм. Бид дотроо сурагчдын болон САНАА НИЙЛСЭН ХҮҮХДҮҮД сургуулийн дотоод дүрэм сахну- лах, хууль дүрэм сурталчлах хэс. гүүдэд хуваагдаж ажлаа зохио. дог юм. Мөн манай сургууль дээр 12 гипгүүнтэй тОов- чоо ажилладаг, Бид ажлаа хамт. ран явуулж нилээД амжилтад хүрч байна гэхэд -Эмх цэгц дэг журмыг сахина гэ- дэг бол хууль дүрмийг биелүүлэх ажлын нэг хэсэг юм. Бид сурагч- дын соёлжилт, ариун цэврийг ха- рнуцан, зургаан группт хувааг- дан ажлаа явуулдаг, , Үйлчлэх товчооны тү рагчид үйлчлүүлэх шаардлагатай хүүхдүүдийн судалгаа гаргаж зас. хиалгаар ажилладаг. гуулийн сурагчид бүрэн товчтой, захны даавуу нь үргэлж цэвэр- хэн, гутал нь гялалзалс явдаг лоо. , Үүнийг хараад бага ч гэсан бидний ажслын үр нөлөө орсон доо гэж бодоход сайхан байдаг юм гож «Үйлчлэх товчоо» -ны аж- лагч (8--ын «Б» ангийн сурагч Д. Алтанцэцэг ярив. Д. Сарантула сүх, 9--ийн «Б» ангийн с: Баярмагнай, Т--гийн «Б» Хан сурагч Болдмаа нар ндэвхтэй оролцож сургуулийн Уран ушшла- Гын аварга сурагчид болжээ. сурагч Д.Амарболд, Ж, Алтангоёо жилийн шилга. ТЭМ- лэхтний болзлыг сурагч Оюунан мэг, Оюунбилэг нар хангав, ангийн сурагчид Номын сангийн хуучин номыг засварлах ажилд Идэвхтэй оролцжээ, сурагч Б, Жаргалсайхан . 5 2) мын сангийн ХӨН Номын чимээ л СОНСОГДОНО. гэЭЛэНГийН сайн тусалдаг том гэлээ. гуулийн өр болоорой! хуудасны шарчигнах Номын санч М, Мянган с- Манай танхим нэгээс ДОЛООДУ- гаар ангийн ппонерүүдэд үйлчил” дэг. 10 мянга гаруй 5 Ч ж ходлнн улан 1000 геруй бо- . Ч Д с НийслЭлийн 48 дугаар дунд|8С,-98 найрамдал, Ходолморч, дГуудийн Баасанжав багштай | тусч чанарыг тусгасан ном, уран --ИЙН («ф» алгийн пнонерүүд | зөгнөлт зохиолыг илүү сонирхдог. Бао аралойын сантай хамт- Хоёрдугаар дунд сургуулийн 22 н баярыг тэм - төрүүллээ. т Э23:53 ЦЭВ, шан 5, дын үйл 1981 онд нэгдүгээр дунд сур- пионер Б, Мөнхцэцэг, Тунгалаг, Б, Дамдин, хоёрду- таар дунд с лийн пионер Г. Түмэнжаргал, Ж, Одгэрэл, 0. Отгоннаран, Н. Оюунгэрэл нар хамгийн олон ном ушижээ. Баянхонгор хотын ерөнхий бо» ловсролын сургуулийн пиопер, сурагчид номын (10 хоноги ШГИЛД идэвхтэй оролцож «Ууган зохиолч -Д. Нацагдорж», «Мэд- лэг бол хүч» «Ном бол мэдлэгийн Эх сурвалж» гэсэн сэдэвт анил явуулан, самбар гаргаж уулвалт зохиох зэрэг олон төрлийн ажил ари, анай ндэвхтэн сурвалжлагч, Л, БАЛДАНДОРЖ | Манай сур-. 7! 2, Манай сонипы газар ирдэг олон | | арван захидлын инлээдэд нь зэрд 1 гарсан дуучид, хөгжмийн халтла. 1| | гийп тухай нийтэлж өгнө үү? гэж хүссэн байдаг юм. «.. Би хөгжит сонсох дуртай. Ялангуяа зөвл эстрадын | | нэрт дуучин Алла Пугачевагийн | | дуулсан дуупуудыг сонсох бүр ч | | дурхай... гэж, Дорпогопь аймгааа 1 | сурагч Л, Эрдэнэцогт бичиж бай- | на. Үүнээс гадиа олон арван вь | Био энэ дуучны нэрийг дурд- | Та нарын хүсэлтийг биелүүлж манай сонин өнөөдрийн Дугаартаа ЗСБНХОУ-ын гавьяат жүжигчин, зстрадын нэрт дуучин Алла Пуга- чевагийц тухай нийтэлж байна. | сонины зөвлөл «онсогдохгүй өнгөрдөг. Элэ ыг тайзан дээр гарч, төгсөөд Найрал хөгнмийн у ирэхэд хөтлөгч аорхан -- Алла.. тодаг үгийг д хэлш | "И!М цирнэд ажиллажээ. амжина. Бусад нь иилигиосан|Тун удалгүй тэр алга ташилтын чимээид дарагдан | бята» (хөглсилтэй залуус) Дөпгөл: хөгжим,эхлэ! нам олон гүм болж, гүзагчид ёр бусын сай- хан Дууг амьсгаа дарац чагнаца, Зөвхөн чагнах биш. Үзэгчдийн танхимд сууж байгаа хүн бүхэн баяр шаргал, уйтгар гунин: гийн тухай дууны хэлээр ярих түүнийг сэтгэл зүрхээрээ Даган олно. « Тийм эз! Алла Дуугаараа хү- мүүстэй илэн далангүй ярьж чад- даг юм. Дууны сүүлчийн үгийг хэлмэгцЦ ахиад л нижигнэсэн алта ташилт, Москвагийн 496 дугаар сургуульд сурдаг байсан їирийн нэг охиныг юу инигэж нэрд гаргав? -- 496 дугаар сургуульд сур- даг урт шар үстэй, пүүрэндээ сэвхтэй охинд ирээдүйд чи Дуу- чин болно. Олон дуу зохиож, уран сайхны кинонд тоглоно гэм зог- нөн хэлсэн бол тэр үед би элгээ хөштөл инээх байсан биз вэ гаж Алла Чугзчеза ярьж байна. Гэлч таэ тэр «Темп» бахархан ярьцгаана. АЛАЛА ТУГАЧЕВА 7 75 даачийн диплом гардан авч, Маск ЦУГ ХЭвнбойайлаг л « ВНесйлые реё- чуул- ёстрадын дуучдын «Алтан Ор- фей» 11 дүгээр иайдамд Болгарт аоролцож тэргүүн байр эзэлжээ. «Арлекино» гэдэг хуучны цирнийн, маршийг тэр дууллц уг наадмын Гран-при (дээд шагпал)-ыг гардат авсан том. Тандэас ергэж ирэнгүү: гпартэй чуулгын- хантай хамтарч хувийн концертын хөтөлбөр балтгэхээр шийдвэрлэ- тээ. Айл бүхэлд түүний «Арлєки- но» магиитофоны бичлэгээр хан- гипаж, хүмүүс шинэ дуучны тухай Хоёр жилийн дараа тэр дахиад л шуугиан дэгдээлээ. Олон улсын хоглимийн Х зах дээр түүний дууг өндрөөр үлэлжээ. Америнийрн «Нё- райете» сэтгүүл Пугачевийн тог- лолтыг «Хамгийн шилдэг номер». «Тайзны ховор тоглолт» гэж нэр- лэн хачирхалтай сайхан дуу хоо- энэ бүхэй түүнд тохиолджээ, /Ин- женерийн гар бүлээс гаралтай ирээдүйд сэтгүүлчийн “мэргэжил эзэмшихийг мөрөөддөг тэр охиныг Ёстой тохиолдол эстрад руу грулсан юм. Мэгэн удаа тэр хошин Дууны «Пиф-паф» чуулгын бэлтгэл дээр тааралджээ. Тус чуулгад Ч дуучин хэрэгтэй байж, Яагаад Ч їом Алла гэнэт зориглон тайзан дээр гараад «Төмөр хүн» гэдэг дууг дуулж ор- хилоо. Түүний дуулах нь чуул- гынханд таалагдаж, 16 настай, Алла энэ концертын хөтөлбөрт оролцжээ. Гавч анхны” "концерт дээр л тэр сайн хичээллэх хэрэг- тэй нь мэдэгдїээ. Дараа нь хөгжмийн дунд сур- л-------гггггг--с11-- гуу льд орж суралцав. Сургуулиа УНШИГЧИД АА! ЭНЭ ДУ- ГААРЫГ УНШААД ДАРААХ АСУУЛТАД ХАРИУЛЖ «ПИО- НЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ “РЕДАКЦИД ИРҮҮЛНЭ ҮҮ! ТА “НАРЫН ИРҮҮЛСЭН ХАРИУЛ. 1711:1:9:46:1:4 УНШИГЧИЙГ АРУУЛЖ ТУСГАЙ ШАГ. НАЛ ОЛГОНО, Дда-| лойг нь өндрөөр үнэлжээ. Өнгөрсөн шилийп сүүлээр Хель- синкийН телевизийн нагдүгээр программаар зөвлөлтийн хүмүү- сийн оролцоотойгоор финляндын киночдын “бүтээсэн: «Аллагийнд зочилоход» гэдэг ииног анх үзүүл- жээ, Энэ киног Шивед, Канад, Францын телевизийнхэн худалдан авчээ. Саяхан ХБНГУ-ын «АРД» фирм Алла Пугачевийн тухай ба- римтат кино хийсэн байна. Пугачева гоцлол дууны 7 том ПИйз бичүүлсэн нь 100 сая гаруй хунь. хэвдэгдсэн боловч одоо түү- ний” пянзыг эрж сураглагсад цөөн- гүй байна. Тэр «Дуучин змэгтэй», «Алла Ф СОНИН, УНШИГЧ.ХОЁР ЖЭУ УНШИГЧДААС АВАХ ХАРИУЛТ «нэ дугаарыг уншаад 770 нарт таисвнц сэтдэг:| дэл | //д0с “ду уншимиа, Эо, маг8 24 їг?22 хун. “ЧИНИЙ ХҮСЭЛТЭЭР ЁРтт------107-7-л-Лэсэлэсэчитэээилийг-эжитт-6Г сайхиы киноны гол дүрд -тогло- эсээ. Хөгїимийн зохиолчийн хувьд 20 гаруй дуу, дэрвен киНоп» хогжны бичсэн юм.. : Хоёр дахь Грии-при шагиалыг Польшид болсон Сопотын их наа- дамд «Ийм нэгэн поён байжэ гэ- дэг хөгжилтэй дуугаар оролцож авчээ. : Малай хүүхдүүд Алла Путаче- вБагийн дуулдаг «Нэгдүгээр айтийн сурагчийн дуу» (Песня перпо, нласснина) гэдэг Дууг тун сайн мэднэ, Энэ дУуг Алла Пугачева охин ЮНристинагаа сургуульд оро- ход нь түүнд сорнулж бичжээ. -- Орчин йн дуучин бол 66- рийгэз догдлуулж. түгшгүүлт байдаг бүхнээ хүмүүст хэлж дуулах ёстой. Зүрх сэтгэл минь талархан хүлэвЗ:: с-сан тайм л дуунуудыг би сонго. -оуЛДЭГ. Олон сайхан Дуу байдаг ад даа. Тэднийг бусад Дуэндэа дуулахыг би сонсох дуртай. Гэвч "дуу" лахаар хэзээ Ч халцат ын тэд миний дуулах дуу биш Юм... ... Кино бол миний дралв нэгэн онцгой хуудас. “гар «далдаас дуулагч» байсан. «Үй нагийн хунь заяа». «Терийн тот, логч» гэх зэрэг кинонуудад: сан. Дараа нь өврөө книонд лосон доо! Маний гол дүрд нь тоглосон «Дуучин эмэгтэй» ГЭДЭР - кино сайн, муу алин болсныг би. мэдэхгүй юм. Гарсан анхны сард: нь лав 70 сая гаруй хүн үзсэн байна билээ. Одоо уран сайхны кяпопны тол дүрд тоглохоор бэлтгэж байна. Гол дүр болох эмэгтэй нь дуучин учраас энэ ки- нонд маш олон дуу, хөгжим орол- цох юм... г.Хийсэн юм маань-тун-бага, Хүсэл болсон сайхан Дуу Минь зохиогдоогүй байгаа гэдэгт ИТГЭ- нэм гэж зстрадын нэрт дуучин Алла Пугачева ярьсан байна. Т. ДАВААДОРЖ 1981 онд манай ангийн бүх су- | рагчид «Пионерийн үнэн» сонипоо захиалтн олоп сайхан зохиол, С0- ширхолтой зүйлүүд уншсан. Энэ жид бид «Пионерийн үнэн» сонн- ноо 100 хувь захиалж байна гэл нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 4.ийн «БВ» апгийн дарга Б. Бад- рад ярьж байпа. ЗУРАГ ДЭЭР: Б. Бадрал дар- г| гатай Фийн «В» ангийн сурагчид. МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧИНЙН авсан гэрэл зураг шиллтлтээлтүтүлллилллилтлээтиүлтлЛлэлглэгтэжэиржилиэллэинээн Е” шРҮСУЖ ” шинээнлиэлниллэнжиэлэл ллэллалсллслиниижн “ШАПЛАД ТАНИЛЦУУЛГА тээлт Золлөлт, гитай шинэ нипо гарч үзэгч олон ялангула. вөр үе, залуучуудын лыг зүй | ёсоор хүлээн байна Манай хоёр орны «Дайсны цэргүүдээ сонсоцгоо» нипонуудыг хамтран бүтэасэг сайхан уламжлалтай билээ Зовлолт монгол шигээ сүүлийн хоёр жил хамтран ажиллаж «Говь, Хянганд”ту- лалдсан нь» тэдэг түүх, улс торийц томодхоп бүтээлийг туурвилал. Энэ кипог харахад өгүүлж байгаа үйл лвдал, үзэл санаа, утга агуулгый хувьд дэлхийн хоёрдугаар дайны сэдвээр бү- таэзсэн зөвлөлтийн , «Бүслэлт», «Эрх чолөоний. төлөө тУвцэг- чИД», «Чолөөлөлт» зэрэг ал- ларт кино туульсын үргэлжлал болох нь тлэрхий байна. Ниноны зохиолыг | Зөвлөл- тийп зохиолч 8В. Трупип, В Ордынсний, БНМАУ-ын төрийн шагналт зохиолч Л. Түдэв нар бичиж, 8СБНХОУ-ыл ардын жүжигчил-Д. В.. Ордынский, БНМАУ-ын “урлагийн: гавьяат зүтгэлтэн Б. Сумхүү пар най- руулжээ. В. Ордынский бол манай үзэгчдийн эртний тайил болсон. авьяаслаг иайруулагч юм, Тухайлбал «Чи төрсөн гэртээ хайртай бол» баримтат нино, «Чипий үүдэнд» телевн- дийн олоп ангит кино, мөн А Толстойп зохиолоор «Зовлон туулсап пь» гэдэг 189 апглтай телевизийп тамоохоп бүтзэлийг тайруулсан Бас «Улаан тал- бай» гэдэг уран сайхны кипор баримтат түүхэн” материалыг уран сайхны аргаар амилуулж тэр үелїг үйл явдлыг кинпоны эвлүүлэх ухааны аргаар Ча- дамгай харуулсан алдартай ин- ног пайруулсан юм Киноны зураачаар золлол: тийн зураач Ю. Кладелио, мон- галын зураач О, Мягмар нар тэр үсийп байдлыг үйэмшил- тэйгээр зураглан, үйл лядал йолох газрын орчин тойроп, нохцөлт байдлыг уран сайхны аргаар сайн зурсан байла. Ин- нсог амшилттай болгоход 0п6- раторын зураг авалт туц чухал ач холбогдолтой байдаг. Зов- лолтийн: ерөнхий оператор 1 Насилиьиой монголын оператор ЯГ. Авалбай. нар арав. гаруй мянган метр пураг апсап бай. па. Операторууд кїшоид гарах үйл явдлыг гүн гүнагийглэр баяшуулап, уран сайхны ондор түвшинд авсан нь кипопоос илт харагданс байна, БВаснльиавтой уулаат, яжилласац тухай сэт- гогдлийг нь. асуухад «Би уг Моголын “иинспы ” уран бүтээлчдийн хамтран бү- тээсэн «Говь, Хлявгапд тулалд- сапй нь» гэдэг уран сайхны өн- гот өргөн дэлгэцийн хоёр ан- дэлгэцнээ өс- таларх- киночид 1940-00д оноос эхлэн «Сүхбаал- тарь, «Цогт тайл», «Тогсгол», зэрэг урал сайхны кипо болон томоохон хэмжээний баримтат киног хийхийн тул тэзл хийсэн ДЭГ олон лын ард түмний манай хоёр армийн хийсэн. юм.» гаж лрык байсан Герматл гуравдугаар төр мохөнс, фашистыг дээр ялалтын улаап туг дуулсиаар дэлхийн дайн дуусаагүй юм фашистын: германы хүч хэвээрээ үлдсэн юм. бат зих тайван тогтох үндэсгү байсан, Зөвлөлт, Англи. нарын зовлолгооний дагуу япо- лы империалилмыг бутцохих явдал зайлшгүй байсан юм 1945 оны нямар зЗөялолт, монголын ах дүү арми зүүн хятад, өЕбр-мМолголыг японы милитаристуудыц” талхигдлаас чөлөөлөх- ариун шударга дайпд орж сал гаруй цэрэгтэй Нван- туны армийг бутцохиж, хоёр- дугаар дайны вцсийн голомтыг унтраасан баатарлаг гэгээн үйл- сийг энэ кино туульсад харуул- сан байна » Олон улсын ач холбогдолтой энэ том үйл явдлыг харуулсан «Говь, Хянгайд тулалдсап нь» иннонд зөвлөлт, монголын ах дүү армийн хамтын ажвилла- гаа, тэдний интеринационалч, эх оронч, хүнлэг, баатарлаг үйл- сийг харуулшээ. Үүний ззэрэг- цээгээр И. Сталин. А. Василь- евсний, Малипопский Х, Чойбалсон, Ю. Цэдэнбал, И. Плпеп парын аэрэг нам тө- рийп удирдагч, царгийн алдарт шманжнуудып дүр торхийг уран сайхны. аргаар тод томруун сэтгалд хоногшихуйцаар бүтээ- сэП нь сопирхолтой болжэ. Сталины дүрд зөвлөлт Гүржийн жүжигчин А.. Кобалазе, х Чо!балсангийн ,дүрд, түүний хүү, писэгч Ч, Нэргүй, Ю. Цэ- дэнбал: даргын дүрд залуу лЯсү- эжигчин. Ц. Томаорбаатар тогло- сон юм Зөвлөлтийн армийн нэг хэ- сэг апги, дайн дууссаны дараа бусдынхаа нэгэн адил орон ву- таг рууган очсонгүй. Мосипа- гийн. «Белорусс»-ын буудлыг аогсолгүй. дайраад онгорч бай. гай, мон улаап талбайд болсон ллалтын парадыг радиагоор сонсоод эх орноосоо алс хол дорно зүгт байгаа зоплолтийн дайчид тор баярыг тэмдэглэж байгаа. зэрэг нишоны хэдээр сэтгэл ходлом, яруу сайхиаар үзүүлсэн хэсэг олоп байна, Нинопд: Германы Фашиам ялагдсаны дараахь олон улсын байдал, тар хэдхэн сарын тор хэрхай ворчлөгдсөнийг оїЛ- Ї Д. Сүхбаатирын цориарнил Улсын хөвлөлиїїн комбинатад” хэвдэр, монголын | гомжштой. ту! олон аймаг, газар орпоор яйш, зураг авах газраа шилсэн. Ор- Дынский бол дайпы сэдвээр бү- туршлагатайгаас гадиа «Зовлон туулсан нь» тэ2- ацгит уран сайхны нипо хийж бид гар нийлэх бол- сон юм, Тэгээд зовлолт, монго- найрамдал, баатарлаг үйл “явдлыг харуулсан «Говь, Хяпгайд тулалдсан нь» кнлног эзэнт ичэлиД нь бутцохин Рейхстагийп орай ман- хоёрдугаар Учир нь холбоотон империйлист Японы цэргийн их Үү- нийг устгахгүйгээр дэлхий дөвр Амв- рик гурван их гүрний тэргүүн ДО- шээх БАгулйт гэхдээ Мосива, Потсдам, сайтар! Тонио, Хятад, мян зэрэг олон газар болж шоХ5Н лыг чухал чухал үйл явдл! Х0ШУ, цээ монтаж хэрэглэн, ЭВЛҮ үл ухаата өндөр түвшинд нимы лсанаас хоорондоо Л0 ШИЛЛЭЦЙХ уллдаа хэлхээтэй, а санаа сайтай болжээ. УЕтссНонД зөвхөн хоёрдугаар дайны эцсийн “түүхийг ХҮҮР- нээд зогссонгүй, харин оноо | үеийп олон улсын байдлыг 1945 оныхтой холбо хондсон 9 ин сайшаалтай Нэг шншээ дурдвал лпопы милитаристууд дайн дажин дэг- дээж, бусдын газар путгийг 93- лэхийп зэрэгцээгээр хүнийг үй олноор нь устгах бактериоло- гийп зэвсгийг үйлдвэрлэн тур- ппйк байсныг бодит байдалтай уялдуулан үзүүлсэн байна. Энэ нь хүнийг үй” олноор устгах нейтроны зэвсэг үйлд- вэрлэт байгаа америкийн дайн- чид, түүний «хань хамсаатнуу- лын дотуур муу санаа, нүүр царайг илчлан, түүнээс сэрэмж- лэн сонор соргог байхыг уриа- лан дуулсанаар өндөр ач хол- богдолтой. болжээ. | Уран бүтээлчид өнөөгийн энх тайвныг ямар их үнаэр оллс ав- ав, тэр олж авсан знх тайлпыг нүдний цөцгий мэт хайрлан хамгаалах хэрэгтэй гэсэп туйл- бартай утга сапааг энэ туульс- (7 лаа дэвшүүлэн тавьжээ. Кино- 7 ны гол баатар цэргийн таг- нуулч Соноловынхан удам ут- саагаараа манай хоёр ярд түм- ний найрамдалтай мах цусаа- раа холбоотой їом. Ах, дүү хоёр Сонолов нэг нь байлдаж, нө геө нь тагнуул хийж, дүү Ална Сонолова япопчуудын тараасан тахал өвчиөөс малчин ардуу- дыг аврахаар тэмцэл: байгаа тухай нипонд гардаг. Эцэг Со- колов нь мөн Монголд ажил- лаж байсан хүн, Соколопынхоп шиг үе удмаараа манай ард түмний сайн сайхты төлөө лмь биеэ аориулнс байсан аөрлоөлтийн ачит ах, эгч иар олон бий. Ан- | на Соколовып дүр бол манайд ажиллаж байсан зөвлөлтийн алдарт эмч Иемой, Собелона, Їй 1Шастин нарын зэрэг олон зэм- чийн хэв ШиииИтТ нийтлаг мөн, до Энэ бүхнээс харахад кипопд гарч байгаа үйл ЯВДАЛ, гол баатрууд хоорондоо ямар их уялдаатай. логиїс холбоотой бо- лох нь илэрхий. Энэ кино өнөө үеийн хүүхэд залуучуудыг ахмад үеийнхипд хувьсгалч, “дайчин уламжла. 84 лаар хүмүүжүүлэх, зөвлөлт: 8 монголын ахмад дайчлын | тернационалч үзэл санаа, тарлаг зориг, тэдний амь, бүлээн ин- 8 баа- ! халуун цусаа хамт асга- руулсан ариун үйлсийг, жишээ. | газр амьдарч, сурч, ажиллахад | нь үлгэр дууриал, отуп ухаад | Нь єсг толзэл болохуйц бүтээл болжээ. | , сайп Жүжпг, канопь зохиолч | ДОЖООДЭРЛ Богтиоиолты шилээ Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ 9 1 Чин с/8ү 1 Ёл, --. га Индецс-14 140 Ган Шглэтгствтэт0 | орон. В БҮХНИЙ. ПРОЛЕТАРИ,| НАР р Нагдэгтүйл” ч Ч | мпЬь-ын төв зөл Ё-- Гф “бу, МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, Д.СҮХБА Хүүхдүүд ээ! Нэг киловатт цаг цахилгаан эпергээр зюу хийж болох вэ? Сенунд тутам дусал болзин хэмнэвэл хичнээн болох вэ? Үү: | нийг та нар мэдэх үү? Тэгвэл пэг й! килолатт цаг цахилгаан эцсргээр 104 яг ширэм сннЦИ лж, 10 цемент үйлдвэрлэн 120 кг талх барын, болдог байна. Түүнчл- лэ! нмар нэг машиц ажиллах ху. гацаандаа секунд тутам дусал бел- анн хэмїэвэл эдэлгээний хугацаа Дуусах хүртлээ 15 тонн түлш хэм нэх юм. Энгийн нүдээр харахад ер- дийн ом шиг байвч улс нийгмийп хичїїзэн их емч хөрөнгө үр ашиг- гүй зарцуулагдаж болохыг энэ тоонууд харуулж байна «Хүн бүр бага балчраасан эхлэн туйлын ал өхуйч арвич хятгач, социалист өмчийн эс ширхэг бү- рийг алхам тутамдаа нүдлан хат- гаалагч хөдөлмөрийг бишрэн шү- тагч байх ёстой», «Дуслыг хураав- нил тонпыг ХЭМНЭНЭ» |гэсэ! ЛоОО- зонгуудыг хүүхэд бүхэп сайн мэ- дэж байгаа. Арвич хямгач байна гацөг нийгмийн өмчид эвний ёсоор хандаж бидэнд зориулагдсан бүх- «лээтгг-жгтстЄт 8 ПЛӨЛИиИЙН СОНИН, 38 дахь жилдээ 22 1279(1734) 22 5 НЭРЭМЖИГ Ї/ГҮХ 4 ”лүл ҮЛ Л! ЮМ --Б (21: НИЙГ ухамсартай бүрэн тОАЛР ашиглаж сурга гэсэн үг. Манай хүүхдүүд элэ үгийг гар, сургууль, гудамж, олон. нийтийн газар хаана Ч япсаа эрэгцүүлэн бо- дох хэрэгтэй юм Өмссөн хурцас, сурах бичиг, хи- чээлийн байр, сургуулийн эд хог- шил ёр нь бид бүхнийг хүрээлэн байгаа юм бүхэн бидлий юм, улс нийгмийн маань өмч юм. Сурагчийн дүрэмт хувцсаа цэвэр тамтай өмсөнө гэлэг бол улс. нийг. мийнхээ өмч хөрөнгийг арвижуулж байна гэсэн үг. Тэгвэл арвилж хэмнэх, арвижуулан баяжуулах асуудлыг ппонер бүр өөрөөсөө л эхэлбэл болох ць ээ. Цааш нь ан: ги танхим, сургууль гэр орон, гу- дамж талбайд байгаа юм бүхнийг хайрлаж сурах хэрэгтэй юм. Анги хамт олноороо тэднийг нүдлэн хам гаалах ажлыг зохион байгуулах нь та нарын үүрэг. Ихэнх хот, аймаг, сумуудын төвд нийтийн хэрэгцээнд зориулан байрлуулсан самбар, ха: рилцах утас, сандал зэргийн зарим нь эвдэрч хэмхХаэрсэн харагддаг Эдэнд хлпалт тавих хүмүүс бол пиоперүүд та нар юм. “МАХ! 1981 оны л) Н- -ЫН. -үйлэ ХЭРГИЙН. -1Ы0 28 (47 1 ЮМ. ««.гт- Шаардлагагүй үед гар ороц, анд ги танхимын гэрлийг асаалттай ор-4 хих, мөн зарим жолооч нар (ялан4 гула өвлийн цагт) машин, трактой роо тав арван минут, цаашилбалд хэдэн цагаар ч асаалттай байлтахй явдал үзэгддэг. Ийм хүмүүст шаардлага тавих нь нарын үүрэг | Хүүхдүүд ээ! Бүлгэм, апти, бүл гийн цуглаанаар арвилан хэмпэх энэ чухалгасуудлыг хэлэлцэлс «НХй Ш-ын эргүүл» гарган аясиллаарай| | Илэрсэн дутагдлыг тухай бүрт ПГ | засуулаг ханын сонин бусад зүйл лээр шүүмжилжг байгаарай! Үе тэн тийнхэн дүү партаа эд хогшил, өмчй хөрөнгөний цаана хүний АРИУН ЦАГААН ХӨДӨЛМӨР бийг ухамд сарлуулаг нэг бүтээгдэхүүн ямар хүч хөдөлмөрөөр бий болдгийг то4 дорхой жишээгээр (ном, сурах бий чнг, хувцас, гутал, сандал, ширээй үйлдвэрлэдэг ах эгч нартайгаа уул-4 төлөө хүүхдүүд тай "| зуулж) баталж байх хэрэгтэй, НИЙт | мийп өмч хөрөнгийг хайрлаж, хал таали( сурцгаая! Нийгмийн юм-бид- ний юм ! Н. ДАРИИМАА?! Ё ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС -»- Шинэхэп дэвтрийн хуудсуу- дыг урц өнцөг булан дээр нь ганц, хоёр тоо, үг үсэг бичсэн балоод хайдаг дутагдал манай сургууль дээр байв. Нэгэц өглөө бүлгэмийн авилалийн гишүүд анги бүрт хаягд- сан цаасыг цуглуулж хэмжихэд 16 иг болсон. ом. Тэр цаасыг. лан ашиглах тухай шинэ арга. бодож ирэх даалгаврыг бүх сурагчдад өг- лов, Маргааш иь хүүхдүүд олон сайхан санаачилгатай ирсэн байв Тэднээс тоо, хэл бичгийн дасгалын ноорог дэвтэр, бицхан ном, цаасан цэцэг, хичээлийн үзүүлэн хийх ар» гУУДЫГ сонгож авлаа Сурагч бүр өдөрт нэг хуудас цаас хаяиал 80 орчим нооргийн дэвтэр, 200 шахам бяцхан ном, 500 е- руй цаасан цэцэг хийх материал хапгдаж байгааг хүүхэд бүрт ойл- гууллаа. Цанвсши үнэ цэнийг ойл- госноор ширхэг ч цаас халгдахгүй, инти тайхим бүр цэвэр цэмцгэр байдаг боллоо гэж нийслэлийн 32 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Г» ангийн сурагч нүдлэн хамгаалах штибын дарга Болдбаяр ярьсан юм. "Тус сургуулийн пионер сурагч- дэн аринч, хямгач ажлын эх үүс- нэр Ийгэн хуудас цаасыт ашигла- хаас эхэлсэн байна. Хүүхдүүд «Хуудас цаасны үнэ ЦэнэРгЭСЭН хёдолгоонОоС гадиа анги, танхим ширэз свидлаа ЭВД- ” РЭЛГҮЙ БҮТЭН, ХИРТЭЭЛГҮЙ ӨНГӨЛӨГ байлгах ажил зохиож ! сургуулийн засварын тосвийг коёр жил хэмээжээ. “ЗУРАГ ДЭЭР:--Онц сурлагатан “Н. Оюунчимэг олон бяцхан вом 8-ын «Г» вигийн да С. “Сугар, нүдлэн хамгаалах Хисл ларга Ч. Болдбаяр, бүлгийн дар- » Батмөнх нар “ арилгах, хэзээд, “БЯМБА 2 ко 10. ми ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД БАЯР ХҮРГЭЖ БАЙНА УТҮГ Холбоот Улсын Номму-| нист Мамын Төв Хорооны ЗрӨНхҮН нарийн бичгиин даргї, Зөвлөл Соцналист Бүгд Найрамдах Хол- боот Улсын Дээд Зөвлөлийн Тэр-! гүүлэгчдийн дарга Лёонид Ильич Брежнев Холбооны Вүгд Найрам- дах Герман Улсын Холбооны канцлер Гельмут Шмнидтийн урил: гаар 1981 оны арван нэгдүгээр сарын 22-25-нд Холбооны Найрамдах Герман У лсад айлчлал хийв. Л. И. лалынхаа үеэр хэлсэн үгэидэй ну «...Хүмүүс ирээдүйдээ улам их | 1 ! | | ї Бүгд: Брежнев гуйн аилч- 1 нтгэлтэй байхыг хүсч байна шүү дээ. Үүнийг бид эх орон хүмүүс, тэрчилан гадаадын төлөвд ( 1 | нэгтэй 4 ( ! Ллөгчдийн яриа хөөрвөнөөс мэдэж ,Д байна. Хүмүүс шмар тайвац хєН, дөлмөрлөж, үр хүүхдээ өсгөхийГ 0 1 хүсч байна. Үүний тулд-энх тайз ван хэрэгтэй...» гэмс опцлон тэм! дэглэлсаэ 1 хийв. л. И БВОВШИНЦИ айлчла- дын тухай албан мэдээ гарав, Ут албан мэдээнд «Орчин үеийн | нөхцөлд улс бүхэн энх тайвныг ! сахин хамгаалах талаар харнуц- ү дага хүлээж, одөрсдийн харил-4 цалид зохих ёсоор хүлээцтэй байх Ї! хэрэгтэйг ухамсарлан, тэй байдлын одоогийн түгшүүр- голоттыг мөргөлдөөнтэй шинэ, | шинэ байдал гарахаас урьдчилан сэргийлэхэд хүч чармайлтаа төв- дорүүлох нь нэн чухал байна гэл: хоёр тал үзэж байна. Улс төрийн 1 шаарддагатай зохицуулалт хийх | нь ингэхийн цорын ганц найдвар- тай ухаалаг хэрэгсэл мөн» гэжзэ. | | | Л. И. Брежневийн” ХБНГУ-д хийсэн айлчлал, Гельмут Шимид-| ! тэй хийсэн хэлэлцээ нь Европ ти-1 вийн төдийгүй хүн төрөлхтөнийг | ї Дайны шоулаас сэрэмжлэн хам- гаалах, хүд бүрийн эрхэм хүсэл | мөрпөдол, чиц эрмэлааэл болсон | вих тайвиыг даяп дэлхийд бат-Ї жуулан бэхжүүлэх ариун үйлсэд Ї чухал хувь нэмэр боллоо. . 1 ЗХУНН-ын Төв Хорооны ерөн- | хий нарийн бичгийн дарга, ЗСВН | ХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүү-| лэгчдийн дарга «Леопид “Ильич ! Брелишепийн . ХБНГУ-д хийсэн айлчлалын үр дүнд Монголыт өс- 1 вор үе халуун балр хүргэж байна. тшппппппппиппптед: | Ё Ч: 5 туршлага» Элгээ у дын хийн. Б. И. Лениний нэрэмжит ний юм» сэдэвт ажил зохнож: су. 4 АДАЛ АЭВЧ Яо нэг БХПБ-ын 60 жилийн ой угтан рагчид өөрслийн хүчээр анги тай. БдашиВ ДВЙЕУАРШЕН хярЕЧЛре манай бүлгэмийн пионер бүр химын “3Д аж зхуйн эвдрэлийг ЁанХ буран “алтанд н. өр- аяны уднрдамжийн дагуу эзэмш- засч сэлбэв- аас ья» лгөө 246: Нийслэлийл 16. дугаар дунд Ц Яж зөвлөлтийн Тула мужийн Вэл зохих мэдлэг. задварг басан БонЭх хавганд бас Брхакс, Ми- Ё ль хичээл, хүмүүжлийн аж- дунд сургууль, Болгар, Ардчилсан түвшинд бам. БаХы, рилт : ЕүҮРЭЭРЧ ШСуВлс Лурхэ8 ЕС сургуу. ойр жил болж байгаа Герман, Унгарын пионерийн бай- ажиллаж на гэв. 2 Ж ралцгь 3 с нгорпүүлжн! Ё ЗЛЭЛДӨГиыНЫ ийн багш су- гууллагын ажлын . туршлагаас Бүлгэмийн зөвлөли дар И. Лепиний нэрэмжит -ын Ё боловч. тус сургуул биш її бүлэг, баг. салаадын | Содчимэг туршлагавс Гөрсөн | өдрийн “инээ анж ЭВРУЛА үслэг” манаа авч Сгэүлэж, байна. Эдгээ- - Манай гпиоперүүд «Миний баяр», «Шуурхаа күн ОО, оо 5 н--БНМАУ » - «Пионерийн ажлын гараа бариа» з ! «Амьтны баяр» тэмдэглэх, зэх оро » эигүү ионер! - Е Тус сургуулийн пионерийн ЧЭ : НОКс баатрууд бидний дунд». рээр аялж БНМАУ-ын түүх. хэрх олон ажлыг нэвтрүүлж Болахо удирдагч Балжиннямаас лгэрийн үдэшлэг» зэрэг шинэ хөгжлийг харуулсан зурагт аль- байна. : 2 : Ё В и. Лениний нэрэмжит БХПБ- ШиВНҮН ЗилЭД пцонер сурагч- бом хийж, «Эхорноохэн сайн мэ- «Оч» жигүүрээрэдин Муарас, Б ын 60 жилийн 07 угтаж ямар дын сонирхолд нийцэж байна. дэх вэ» асуулт хариултын урал- дулам багштай 5 Ё шиийл зохиож байна вэ? гэж асуу- «Оноо,:хурд, хурам», «Хөгжилтэй даан зарлав. Энэ ажилд 5-ын гийн сурагчид «Оч», ДЦС ба- Ё Хад: : гараа, бариа» спортын буухиа «Е» ангийн сурагч Ж. Дэмбэрэл, гийнхныг шефлэн авч баатарчуу- Е 9 үлийн бүлгэмийн тэмцээнийг сурагчдын насны онц- Энхбат, 5--ын «Б» ангийн су- дын дунд сурлага, хөдөлмөр, хү- Ё БУлаанаа шӨВидН угтаж олон логт тохируулан зохион НвУуЛЖ рагч Пунцагдулам нар сайн орол- мүүжлийн шонг Бин хас” зо- 5165 1 ИЙН цов хнион явуулж 5 “х: зохиож байна. байна. Мөц олон улсын пионер) : БА ОүЛГҮҮДИЙН ХҮНД таас рын” «Найрамдал» лагерийн туршла- «Эрдмийн далай» жигүүрээр Д. САРАНТУЯА : ТУНГАЛАГ ЯРУУ” НАЙРАГ Ь өөрийн мэдсэнээ буслад шЭЛЕАс с лаж өгөх нь хичээлийг гүн ат С ойлгох үндэс болдог. И Өөртөө хувийн дэвтэр бий бол- УРАН УНШ Ї Ч госон. Энэ дэвтэртээ асуугдсан хи шэн чээл, бодсон боллого дээр гарга- Хар ган УН ТрУУТУЛДЫН Баг Саяхан бид нийслэлийн 14 дү- Сан алдаа, оноогоо дүгнэй бичиж 23:71: Х28 анал гүнэлах Данд гээр сургуулиар очсон юм. Пно. Цаашид юуг анхаарах, багш, Баян-өлгий аймгийн « үй ) 3 АЄрАНЬ ахлах удирдагч (Ц. Шар. "2йз нөхдөөсөө асуух сэдвээ тэм- | гадас» одонт казах нэгдүгээр 5 10--ын «Г» ангийн сурагч, БУҮ-Ыр Аа Э Яавоон ХЭ3 й б ал лал данулдаг” “звхимыл хан онц сурлагатан Т. Шерняздан 2 -- мар мэргэжилтэ олохыг нал, ная 1 нартаа өөрийнхөө ЗОХИОСОН Та нар энэ охинтой ярилцах хүсэж байна вэ? гэж асуухад тэр | хөгжөөн ихтэй байлаа. Ёслолын (ЛҮҮ НЗР Р түй юу? Манай тэргүүний сурагч даа гэв. Бид ярилцлаа онц сурлагатан бий. шинэ жил эхэлснээс хойш онц сурлагатны зөвлөлгөөнийг гурав Бэ УДВРДАн УУНЭАМНХ Засал М.Гэхьсудангаа “хийсэн: 77 Зөвлөлгөө: даг швоверийн” Удирлагчийн өвит НӨЗДИМоВЦЧУУД ВСы шэх ОВДХАВү сайхан санагддаг гэж ярьж байна. ихсэн яганта үн бүр! төлөөлөгчдөө ТУНталаг охин зөвлөлтийн олон оролцуулан онцчуудын арга турш- гэн өхрларйаллй хУнсҮу Өачн лагыг нийтийн хүртээл болгох сурч байгаа ажээ ашил зохиодог, Миний хувьд гэ- - Манай с 2 лийн онц су рийн даалгаврыг цагийн нарийн й сургуу. ш р- давтлага хийх, 587 ПИОНЕРИЙН ХОТХОНЫ 2015 шиш -- Манай сургуульд 150 гаруй Хичээлийн хуваариар хийж заншсан. Чөлөөт цагаараа ангийнхантайгаа хамтарч харилцан ярилцах «БАГА ОЛИМП» шишилшийши г/5ЭНЛХ гчаагийн нэрэмжит бүлэг / тусан ын өрнүүлж, кален- дарчилсан төлөвлөгөөний дагуу ажлаа явуулдаг боллоо. Энэ төэ- лөвлөгөөнд сурагч нэг бүр долоо хоногт гурваас таван цагийг олон нийтийп ажилд зорпулахаар т9- Пионерийн ахлах удирдагч болно. Би бага ангнасаа пионе- рийн идэвхтний ажил хийсэн. Тэгээд ч хүүхдийн дунд ажиллаж лагатан Д. Баяраа, Г. Галтөмөр, ЗХУ-ын Свердловск хотын Алёна Эрхүү хотын С. Валя, Д. Мфёена, зэрэг олон хүүхдийн арга турш- лагаас би суралцдаг. Би Женатай өнгөрсөн ижил Эр- хүү хотод танилцсан юм. ()Кена Герман, Болгар олон найзуудтай, Тэр найзуудтайгаа захидлаар ха- рилцаж, нутаг орных нь тухай мэдэхээс гадна хими, физик, ма- тематикийн зарим нэг хөгжилтэй бодлого хамтран боддог юм. Бас ардын аман зохиолын утга учрыг эчнээ ярилцдаг. алаг зөвхөн онц сайн суралцах төдийгүй анд нөхөд сур гууль хамт олныхоо амжилтыг «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- гамжлагч» сэтгүүлд байнга мэ- дээлдэг тэргүүний пнопнер юм. Тунгалаг нийслэлийн 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн 77-гийн «В» ангид сурдаг їюм шүү! ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Т. Тун- галаг. Манай сурвалжлагч С. БОДООШ Саяхац олон улсын пионерийн «Найрамдал» лагерийн уламж- лалт «Бага олимпийн» тоглолт болж өнгөрлөө, Тус лагерийн тавдугаар ээлжийн пионерүүдийн дунд зохиогдсон өнэ тоглолтонд 18 аймаг, гурван хотын таваас наймдугаар ангийн 100 гаруй инонер спортын ур чадвараа со- рилоо. Тоглолтыг гар бомбог, дон бөмбөг, хонгөн !атлетин, шатар, даам, чөлөөт бах, гэсэн зургаан төрлоор явуулав. Энэ жил чолоот бохийн тэмцээнийг анх удаа та- ван ишигийн Дарааллаар явуул- сан нь “спорт сонирхогч: амрагч пионерүүдийн сонирхлыг ихээхэн татан, 3 ишишиншишинанийшишишийшшиийшишиншишишшиннийшийшииинишини 22:86... | 77111711112 дэлтүлээн СЛЭЛИЙН НЭГ СУРГУУЛЬД | шисэгч. ЗХУ, БНМАУ-ын баатар: гаар идэвхтэн сонгуультны хнчээ- 21 лийг тусгай программын дагуу долоо хоногт нэг удаа явуулдаг. боллоо- Энэ хичээлээр «В. И. Лечи- ний нэрэмжит БХПБ-ын түүхэн замнал», «Зөвлөлүүдийн орны пионерүүдэ, «Анд нөхдийн арвин сэдвээр лекц яриа хөвгүүдийн дунд хувцастай охид бага ангийн уран уншигчдын бяц» хан тэмцээн болов. Анги ангнас шалгарсан хүүхдүүд хамгийн дур- тай сайхан шүлгээ уншиж найз нөхөд, ах, эгч, багш нараа баяс- галаа. Танхимд А. С. Пушнин, Д. На- цагдорж, Б. Ахтаан нарын яруу найраг казах, монгол, орос хэл дээр цурайтаж дахин дахин сон- сох гэсэн үзэгчдийн алга ташилт нижигиэнэ. 4-ийн «А» ангийн сурагч «таван онцын эзэн». «Залгамж (е» аяны гавшгайч К. Еркегүл, --ГИиЙйн «Б» ангийн сурагч Х. Асел, 3 дугаар ангийн онц сур- Чөлөөт бөхийн ТЭМЦЭЭНИЙ ин тус бүрийн эхний гурван байрыг Говь-алтай аймгийн нэгдүгээр дунд сургуулийн сурагч Баянбаа- тар, Дархан хотын нэгдүгээр дунд сургуулийн сурагч Баярмөнх, Улаанбаатар хотын 68 дугаар ХУВд сургуулийн сурагч Энхбат, мнөговь аймгийн с - лийн сурагч Хүрэлбаатар, рдАЛ ар хотын 39 дугаа ДУНД сур гуулийн сурагч Төмө, аатар нар ззэлж «Бага олимп»-ийн тэмцээ- ний алт, мөнгө, хүрэл медалиа: шагнуулав, х Р Дөрвөөс зургадугаар ангийн сурагчдын хооронд явагдсан даамны тэмцээнд 20 гаруй хүү- 4. «л Ч ., : Ё, 5 5, д! ЭнШ плутпурууттантттэлтинїттитититт тэн -Гийн сурагч Энхтуул шишшайшалшийшишийиишиштиин4 “5 нийт жигүүрээр тус бүлгэмийн пноне.. рүүдийн дунд «Нийгмийн юм-мыия- «Төрсөн нутгийн өнгө» гэдэг шүл- гээ уншиж өглөө. Монголын шин- нэ үеийн уран зохиолыг үндэс- лэгч, ууган зохиолч Д. Нацагдор- жийн төрсөн өдрөөр аймгийн төвд зохиогдсон уран уншлагын тэм- цээнд сургуулнараа тэргүүн байр эзэлсэн тус сургуулийн хамт олон Уран уншлагын тэмцээнийг олон хэлбэрээр зохиодог сайхан уламж- лалтай ажээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Уран уншигч, олц сурлагатан, К. Еркегүл, 3 дугаар ангийн сурагч, онц сурлагатан, Ддуу- чин, уран уншигч И. Союз, Х, Ваа- тарбек нар. Манай сурвалжлагч Я, СУМЬЯА хэд оролцож Улаанбаатар хотын 32 дугаар дунд сургуулийн тав: дугаар ангийн сурагч Б. Тувшин- жаргал, Сүхбаатар аймгийн 19- вийн 10 жилийн тавдугаар ан-. гийн сурагч Х. Энхтуул нар тэр- Гүүн байранд орлоо, Шатрын тэмцээн маш, өрсөл: доёнтой болж дөрөвдүгээр ангийн сурагч У. Ганбат, тавдугаар 8Н- нар сайн шатарчин болохоо харуулав. Гар бөмбөгийн тэмцээнд ХӨВ- гүүд, охидын таван баг тоглож 7--гийн «Б», 8--ын «Бэ» ангийн охид, хөвгүүд «Бага олимпийя» тоглолтын аварга цол хүртлээ. Бүлгийн удирдагч П. ЭНХБАТ Ж 1111111111111111113111111111111111111111111111111 Ши ШИ гд 011111 1 Ши шиш шэрэртэтэсгтглэээтэлтэлэглэээ хоног ши Ы-222,222222 ЗАХИРАЛ Ж, ҮРЛЭЭ ЯРЫК БАЙНА ТУвалаа Саяхан манай аймаг БНМАУ-ын «Алтан гадас» одонгоор шагиагд- санд нийт ходолморчид, пиопер су- рагч, багш, сурган хүмүүжүүлэгчид мид баяртай байна. Энэ үеэр манай сургууль .До2р хүүхэд багачуудын минь дотны пөхөр, хайртай хэвлай «Пионерийн үнзнэ сонины эарэм- МАНАИ жит «Пиоцерийн үйзнэ., дугаар сургуульд Т хоног» сэдэвт ашил 20- хиогдсон нь баяр даэр балр ицамсэн сайхан үйл лпдал боллоо, Манай сургууль алх 1926 онд байгуулагдсан юм, Тэр цагаас хойш арван цайман млїїга гаруй хүүхдийг 1У, УШ, Х ангийн боловсролтой болгой тогсгоөд байна, Тогсогчдоөс нам торийн ашилтан, ходолморийн паатар, гавьлат, эрдэмтэн, хөдөлмөрийн аварга сайчууд олиоор төрлөө. Ма- най сургуулийн хамт олон ууган сурагч, МАХН-ын Төв Хорооны Улс удирдах төрийн Товчооны гишүүн, БНМАУ- ын Сайд ипрын Зөвлалийн дарга 18, Батмонх, БНМАУ-ын пронурор, хууль цаазпы ухааны доктор Р. Гүн- сэн, ВНМАУ-ын хөдөлмөрийн 0аа- тар Д. Батсуурь, БНМАУ" ын тавь- яат багш |Хүүхээ зэрэг олон сан- 3! (05/12105770115 чуудаараа бахархаж байдаг юм. Сургуулийн нам, захиргаанаас сургалтын чанарыг сайжруулах сур- гуулийн материаллаг баазыг бэх- жүүлзх, хичээлээс гадуур захцогдої байгаа хүмүүшлийн- шислыл хэлбэр агуулга, хүмүүшүүлэх үр нөлэөэг сайжруулахад эвлэл, пионер, олон нийтийн байгууллагын аяслыг ЧИГ- лүүлэп ажиллаж байна. Хичээл бүрийн болон иисэх, усан” онгоцны загвар, «Ашилчны залуу халаа», биеийн тамир, урлагийн 26 төрлийн дугуйланд 980 гаруй сурагч «хичээллэж, байна, 1 УВС КИНГИЙН УЛААНГОМ ХОТЫН | НЭГДҮГЭЭР 10 ЖИЛИЙН СУРГУУЛЬД Манай хамт олиы дотор чА н гэгээрлийн тэргүүний авилга Хөхөө (хөдөлмөрийн багш), МХЗЭ- ийн Төв Хорооны «Таргүүпий сэхээ- тэн палуу» алтан медальт багш Б. Аюуш, “Т, “Хүрэлжав, МПБ-ын Тов Зовлолийн алтай медальт багш у Батиасан, ахмад багш Б. Чими/, ша цанын. БуцАуСаХл Сүрэндав иа- ын таргүүний багш сурган хүмүү- шүүлэгч олон бий, ЭР ЁОо3 «Тазай онцын . «Номын сайн ицөхөр». үнэмлэхтэн сурагчид, соёлч болон нэрэмжнт аиги бүлгүүд олиоор төрлөө, эзэн», Сурагчид їкил бүр явагддаг мате- матин, монгол хал, орос хэл, хнми, физицийн уламжлалт олимпиадад амжилттай оролцож байна, Өнгөр- сөн жил химийн эчнээ олимпиадад улсад байр ззэлнс олон хүүхэд МПБ-ын Тов Зевлөлийн алт, мөнгө, хүрэл медалиар шагиагдан олон улсын пионерийн «Найрамдал» ла- герьт амарсан юм. Энэ хичээлийн жилд сургуулнараа МАХН-ын ХУШ нх хурлын түүхэн шийдвэрийг ам- ижєндттай хэрэгжүүлэх зорилт тавин ажиллацгааж байна. «Пионерийн үнэн» ...дугаар сур- гуульд 7 хоног» сэдэвт ажлыг манай зургуулы пионерийн бүлгэм балр- тайгаар хүлзэн авч пионер сурагч- дын дунд олон хэлбэрийн ажилд 30- хиож амжилтад хүрлээ, Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн сарлигаар төрийн дээд шагнал Ала! цэцэл, 10100нН- 10ЁЛ «Пионерийн үнэн» сонины нэ- рэмжиг ажлын үеэр анги бүхэнд олон цэцэгтэй болох хөдөлгөөн орполоө. «Цэцэг, навчаар ангиа ЧиМЬС» -ӨНэ уриалгыг хүүхэд бүхэн баяртай хүлээж авсан юм. Эхлээд сургуульдаа байгаа цэц- гийн тоог гаргалаа. 150 гаруй сав цэцэг байна. Долоо хоногийн хугацаанд шимтгэлэй, мөнхцэцэгт хайтан зэрэг 90 гаруй сав цэцэг шинээр тарья: цэцгийн тоо 440 боллоо. Анги танхим бүрийдц цонхон дээр алаглах өнгөт цэцгийн ДЭР- гэд дөнгөж саяхан суулгасан Олц- хан нахианууд өдрөөс өдөрт Дэл- бээ, нахиа нэмпнз. Б. Аюуш багш- тай ботийп «А», С. Ганболд багш- тай Ө-ийн «Д». М, Цээлэй багш- тай 1-ийп «Б» айцгиуд “бусдаасаа олон цэцэг тарилаа 7 7 Хэн сайн сэтгэх бэ? Зургадугаар ангийнхны дунд «Пионерийц үйэн» сопины нарэм- жит «Хэн сайн сэтгэх вэ?» (С3- дэвт математикийн уралдаан зар- ласан тухай сургууль дээр мэдээ- лэл гарлаа. Зарлалын . дэргэд цугларсан хүүхдүүд хэн нь. Сайн сэтгэж аварга болох тухай ярилцана. Уд- сан ч үгүй дүн гарч «Аварга» то- дорлоо. б-гийн «В» ангийн сурагч аиц сурлагатан Б. Баянмөнх, (-гийц «Б» ангийн сурагч Н. Төгс- шаргал нар аварга, дэд аваргаар шалгарав, Сурагч Б Нямдорж, Ц. Цэрэндолгор нар идэвхтэй сайц бэлтгэж: амжилттай оролцлоо. Энэ уралдаан сурагчдын идэвхийг өрнүүлсэн сонирхолтой хэлбэрээр явагдсан юм. ( «Хэн сайн сэтгэх “вэ?» урал- дааны үед сурагчид тоог түргэн зөв бодох олон аргыг судаллаа. Дүү чаф нь баярлаб Шефийн холбоо, Бне биедээ хв- луун дотно туслалцаа үзүүлдэг внэ сайхан холбооны тухай хүүх- дүүд сайн мэднэ, Анги бүлгүүл шеф байгууллагууддаа чухам 10У- гаар туслах тухай ярилцаж хүү: хэд бүр эргэцүүлэн бодоцгооно. Цас цэвэрлэх, мод хөрөөдөх гээд олон ажил төлөвлөнө. /. Тогтох багштай 5-ын «Д», Д. Сүрэнжав багштай 5-ын «Б» ангийнхан шеф нэг, зургадугаар цэцэрлэгийн бяц- хан. дүү нартаа ямар нэг соннр- холтой зүйл хийж огөхөө Шшийд- жээ. Тэд бяцхан ном хийв, «Хувь хувна авсан Нь», «Хоньчны инм- бүүр», «Үл мэдэх гэрэл хио», «Дөрвөн алтан зоос», 4Хог- шилдон хамт алхал» зэрэг зурагт бяцхан ном 147 ширхэгийг хийж ДОГ” луун, 5Б. Нямжаргал нар оцшгө үзэмж сайтай гоё сайхан номууд хийнээ. Мон сурагч Ц. Аюуш, Тунгалаг, Д.Батсүх нар «Санс- рын нисегчдийг хүлээнэ» дуу, Д. Сэнгээгийн «Тагтаа» шүлгийг У! цэцэрлэгийн дүү нартаа зааж сур- гав. Ийнхүү сурагч--ах эгчийн бэ- лэглэсэн ном, заасан дуу, шүлэг, цэцэрлэгийн бяцхан дүү нарын талархал хүлээв Манай сопин, минии сэтгүүл Ирэх оны хэвлэл "захиалга «Пионерийн үнэн» «дугаар сур- гуульдД 7 хоног» сэдэвт ажлын үеэр явагдсанаараа онцлог бол- лоо. Жил бүр хэвлэлээ амжилт- тай захиалдаг сайхан уламжлал- тай тус сургуулийн пиопер сураг- чид 1982 онд урьд урьдаас олон хэвлэл захиалав «Манай сонин, миний сэтгүүл» сэдэвт ярилцлага лвагдажс «Пио- нерийн үнэн» сонин, «Залгамжс- лагч»ь сэтгүүлийн идэвхтэн ун- шигчдыг шалгарууллаа, «Пионерийн үнэн» сонин 850. «Залгамжлагч» сэтгүүл 100, «За- луу зохион бүтээгч» сэтгүүл 55, «Пионерийн: удирдагч» | сэтгүүл 60 ширхэгийг захиалж 5-Ын «Б», «Д», А-ийн «Б», «В», З-ын чГ» ангийн сурагчид хаэвлэлээ сайн за- хиаллаа. «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн идэвхтэн уншигч М. Нэмэхжаргал, Б. Эр- дэпэсүрэн, С. Анхбаяр, Д. Салэн- гэ, Г. Амарсайхан нар 32-43 вэр төрлийн хэвлэл захиалжээ. --Сурагчид цэцгээ арчлан хамгаалж байна. -- Ном эмчлэгчид чилшгииинииилиилилшишииилишшишшишишишлйШШЫ? «Ном» операци 1, БАГАНУУРЫН АХ ЭГЧ НАРТАА МХДЭ-ий.й Тов Хороо «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн редакцид. «БАГАНУУРТ ИЛГЭЭХ НОМ» "Том үсгээр бичиж хадсан энэ хаягийг харсан хүүхэд бүр тэм- дэглэж аниа... 2 / Хүүхдүүд унших дуртай, хам- гийн сайхан Номоо. Бага-нуурын ах эгч Нартад илгээхээр аймгийн холбооны илгээмжийн тасаг руу тасралтгүй цувна. Ийнхүү «Ном илгээх» 3 хоногийн хөдөлгөөн амжилттай өрнөж 5--ын «Д», Т--гийн «В», «Гэ, 6--гийн “«А» ангиуд идэвхтэй сайн оролцоо. 5--ын «Д», 86--гийн «4А» ан- гийн сурагчид А. Фадеевийн «Залуу гварди», Монавалогын «Мужийн намын хорооны дарга» зэрэг 70 гаруй Ном хамтийн тү- рүүнд илгээж хамт олоо Х0- шуучлав. б--гийн «А» алгийн сурагч Б. Алтангэрэл, Г, Бат- жавхлан, Ц. Отгопбат, Ц. Даваа нар олон ном илгээжээ. 2, ПИОНЕРИЙН БҮЛЭГТ ЭВЛЭЛИЙН ХАЛАМЖ Ахлах ангийн сурагчид «Пио- нерийн бүлэгт эвлэлийн халамж» уриан дор бага ангийн дүү нарын- хаа сурах бичигт үзлэг Хийж 38» рим номыг “«Эмчиллээ», Тэд до- лоо хоногийн хугацаанд 220 г8- руй номонд «эмчилгээ» хийнс, ном дэвтрээ цэвэр илмбай эдэлж хэрэглэх талаар дүү нартаа зөв- лөлгөө өгөв. Үсэг нүдлэх, үг хол- бох, тоо бодоход зориулж 50 гё- руя тараах материал хийж бэлэг- лэжээ. Тэд Багануурт илгээх зарны номыг засварласан байна. 3. НОМ БИДНИЙ ДОТНЫ НӨХӨР Долдугаар ангийн 120 геруй сурагчдын дунд «Ном бидний дотны нөхөр» сэдэвт зохион бич- лэгийн уралдаан зарласан юм. Зохион бичлэгийн өмнө хүүхдүү- дийн дунд номын тухай яриа өр- нөнс санал бодлоо солилцов, «Ном яагаад чиний нөхөр бол- дог вэ?», «Ном юугаараа ОндЭнНд тусалдаг вэ?» гэсэн сонирхолтой олон асуулт гарч хүүхэд бүр л хариулахыг хичээнэ, Сурагч Дд. Пүрэвжав, Н. Агиймаа, ТН. На-- рантуяа, Ц, Одонхүү, ЖК. Саран- чимэг, Д. Туяа, Б. Ганхуяг, Дул- маа, Чойжилжав нар ярилцлагад идэнхтэй оролцож . сонирхолтой сайхан хариулт өглөө. Зохион бичлэгийн уралдаанд тэргүүн байр эзэлсэн 7--гийн «Г» ангийн Су- рагч Д, Пүрэвжав зохион бичлэг- тээ «Ном бол миний сайн нөхөр дотны туслагч. Хүүхдүүд зэ! Номтой лөс!» гэж бичжээ. нөхөр- 1111 1 ЦИЦ) шииигпиигаппиититшцшинитшигшийийгїнниШШШИИИ пиг! 2 лсэн ”ЭӨН л... о9 5 : -- «Ном--бидний дотны нөхөр» сэдэвт зохион бичлэгийн д в, Н. Агиймаа, Нарантуяа нар. Энэ нүүрийг шанай тусгай сур- Ботыр ЭН ЛҮД 22225572 и82 заргагд ҮРй СУМБЛА. т, цэндээ арын засаг гэрэл зургууд. валжлагч Л. СУМГЬЯА бэлтгэв, 777777777777777777277777777 72211111 шалаа шили бэлэглэв, 5-ын «Дэ» ангийн сурагч 945 “Ч “Мөнхбаяр, гецитигттатицигаци л ттгатйлеци 2 х байлаа: (Ги тэсэлгүй Ю “Софьл 5 Носифонца | Урланис “2 вх орцы их Дайны гүед томчуудтай 1 м2 “араа сайн дураараа байл- даж явсан їшонер, насийд хүрэл-. гүй. номсомолчдын хүйрь залаг эрэн сурвадшлах үйлсэд зориул- жээ, Архивын материал цохролт- гүй. шагайж, олон хот, сууринд очиж, өсч өндИйЙН япсан зЗовлол- тийц бяцхан иргэний дүр төрхийг тодруулж, баримт сэлт цуглуул- Ма. Хамгийн хэцүү нь өөрийн рээс өөрцгүй бяцхан баатрууд БАлкоНЫН хар тахалд дайрагдаж, иялхаараа зарлэг араатайд төм- лагдай. аовсныг мэдэх тусам Өр зүрх нь эмтрэх болжээ. Тэд яа- гаад ар төл руу япсангүй вэ? гээ харуусч халаглай бодно. Хупь халаны “эрхээр: фронтын талбарт хоцорсон. хүүхдүүдийг хэдийгээр арг тал руу үг дуугүй, аль боло хоор шуурхай. буцааж, байсан бо- лонч, їэг хасэг нь эргээд очдог байшаээ. Хүүхдүүд яагаад дайлы галаас айсангүй вэ? Сєфья Мосп- фонпа үүнийг сайд ойлгож бай лаа: Бяцхан баатруудын тэмцлийн гайхамшигт... мөрийг тадиий хувь заяаны тухай шилэ мэдээ сэлтийг уйгагүй хөсөцөл- дө, олны хүртээл болгоход сэт- гэлийг нь жалоолсон бодол санаа блїїсап.. Энэ бол Урланисийн өөр- төо өгсөй тангарлт байв. Урлатис эх орпы лайны хүнд үед фронтын яр тал Москтйд өнх цагийг ойр- хамгийн -- Өцсины тухай ханы эртний дурсамш юу вэ? -- Би тарсүсд дөрвөн настай бай 4: л даа. Нялифоринд цас орш 041. ааа. Аав иадад цас үзүүлахийн тулд өнийн тураан цагт босч намайг НД гадаа гарсныг санаж байна. Плмайг том болсон хойно «Охин ми» ОМ мамд цас үзүүлэх гээд гадаа айч гррч байсийг санаж байна уу?» гэн зрууя байсан ї- Түүний найруулан тавьсан нопд та өврөө тоглож байв уу? --о«Тайзны өмнөх хайсны гэрэл» кинонд гүрпан настай охин гардаг ЛЭй тар охины дүрд тоглосон. Аав ИЛ согтуу гаднаас орж ирэхэд «Ха- гтий Ольсоц гэртээ байхгүй» гэл би хариулдаг ї0м -- Үй зэцгийнхээ бүтээсэн нмар кинопд тогласон бэ? -- «Нью-Морн дахь ШОоёН» кинонд 00с/нвт асуултад хариулж: байсан «Гонионгоос ирсэн хатагтай» гэдэг кинонд би. Марлон Брандотой бүжиг- лэж байснаа. түүнээс «Та үхэлгүй мөнхийн сэттэлийн тухий юу гэж бод- Дог нэ?» гээд йСсуучихсан чинь Бран- до харну хэлэхийн оронд «Уучлайл- рай» гээд намайг орхим өөр хүүхэн. тэй бүжигдээд явчихдаг юм л ДАА, Харамсалтай нь би аавтай хамт их ажиллїж чалаагүй л дээ -- Эцэг чинь ташаг инно, тєвтрый урлагт өөрийгөө зориулаасай гэл хүсч байсан байх даа7 т- Үгүй. Бидиййг инженер, уран барилгын нишснер, эмч, эсвэл агуу их шинжлэл суллагч болгох хүсэлтэй “байсан. Арван хүүхлээс нэг нь Ч түү- ний хүссэн мэргэжил зээмшсэнгүй т- Їзр яагаад шинижлэх ухаан, ояехин| лслийг тэгж Хо Со. нирхсоп юм бол? -- Аав маань бидэнд «Та нарын амьлралл-цорын ганц хамгавлалт болох юм. чнив боловсрол» гэдэг ки өөр : Оо цо бан “40 шилийн ойд 06 : Э | Бүолн ЭД БҮГДЭЭРЭЭ ЭЭЖЭЭ ГЭДЭГ 2 пионер, комсомолчдын. тодруулж, " Эрнест, “туулахын төлөө үсийн хүүхнүү- дийнхэа хамт эцэс! цуцахыг ма- дэхгүй. ходолморлон байв. Дайн дуусмагц сураг чимээ тасарсан ах дүү парла эрж очтол ага ах Япов. Иаспфорич өхивр Софьлгийн хамт Баймй ярт минга млнган їиенчүүдийн хамт хорсолтойгоор хидагдсай. байн, Нрасподарт оч- пол нагац эгч экүлшгчий эмэгтэй Мира 1Ольеппаг фашистууд там- лай. дүүжилсэн аймшигт япдлыг нүдээр үйсэн хүмүүс ярьж өгчээ. Тар айшигт яриа Урлацисийн чих нээ хайгинах болж, амьд явсан цагтаа. фашистуудын ялт морийг уудлан илрүүлж лявиш гэж өөртөө тангараглїжээ. Ар тал руу ил- гээсээр байтал яахаараа хүүх- дүүд партнааны отряд руу тэ- мүүлж байна? Тэднийг бас л дайнд амь үрагдсэ! эцэг эх ах лүү төрөл спдап, найа ноход, үй сэп топрог болсо) төрөлх хот суурпигийнхаа. өпөөг апах гэсол аймшиггүй хатап зориг жолоодоо шүү дээ, Софья. Моспфопнаг ээмэ гээ парлах болсон Минолонас Мпил- вичусос одоо Каунпсын Усли ца- хилгаан.. станцын дарганр ажил- лан: байна. Тар хүн ямар аймш гийг нүдээрээ үйсэн гэл: сапаиа Дайн эхлээд ула згүй байтал. лито- тын бяцхан тосгон МНуштелет фл- ШисТтУуудД эзэлмэгпээЭ Тосгоны бүх эрэгтэйчүүлийг їгэгэ! талбайл хөөн яваач буудан устгана «Тайзны урлагт үзэгчийн уруул дээр инээмсэглэл тодруулж, нү- ДЭПД НЬ уЛИМС гүйлэгпүүлж чадсан бол хамгийП их үр дүнд хүрч байгаа нь тэр» гал: Дирогийн хэлсэн энэ үг агуу їх түжигчин, найруулагч, эгэрэнгүй үзэлтэн Чарльз Спенсер Чаплины ураи бүтээлд үнэлэлт Өгөхөд яг таарч байгаа юм. Ф ЖЕРАЛЬДИНА ЧАПЛИН ЭЦГИЙН өөрөө дунд сургуульд Ч сурч үззэгүй шүү дээ» гэхэд минь «Би бол шнч- дээ хүн» гэдэгсэн, Аа бас бидпийг олон хал”мэддэг байгалсай гэл” хүс- дэгсэл: Бид англи, францаар л лрь- даг байсан боловч үүгээр их л бахлр. хам зочдын дэргэд гайхуулдагсан 1Швейцарт хүн бүхэн олон хэл мэд- дэг болохоор үнэндээ хоёр хэл мэ- лэх ч юу ч биш л дэр. Эсвэл бидипї математикийн дэвтрийг аочдод үзүүлж «Бин өөрөө анэ талаар 1ауг Ч ойлгохгүй л дээ. Харин хүтэлүүд минь мэдэяг байгад нь сайн хэрэг!» гэдэгсэн -- Эцэг чинь гэр орондоо байхдаа ямар байсан бэ? -- Ер ны хатуу боловч ширүүн догшин муу зангүй хүн байсан -- Тзр оороо өдий тодий пал гүн- гүүдийг пийлүүлсиээс хавьгүй чухал хүн гэдгээ мэддэггүй байсан юм уу даа? -- Тэр өорөо дэлхий дээр хамгийт чухал хүн гэдэгтэа итгэй: байсан Л лаа Гэхдээ өөрөөс нь өөр хэн ч түүнийг хэрэгсэхгүй байпд даа гэж бодлог байв, Тэр хийг байгаа азүйл- дээ Ямагт эргэлэлэг байсан учраас өөрийн бүтээсэн киног үзнх дургүй байсан байх -- Үзэх дургүй бийсал юм уу? -- Тийм вэ. 02:07) байсан, л римлаа бид түүнийг албадаж дун- даа суулган байгаад шииогий нь үзүүлэхэд аан маа, дэлгэц!) Дотар гарч байгаа борийгоө алан «Энэ эт- гээд чнив яаж дүрсгүйтон байгал юм бэ, тамины Гайхалтай сониы байна!» гон: дуу алдайд эг маггүй хөхөрлөгсөн -- Тэр их ажилладаг байп уу? -- Өглөөний майман цагаас үдийн хоол хүртэл ашиллдаддг байв, Голцуу л хөгжмийн вохиол бичүн, эсвэл мамтраа бичиж суудагсай, Тапы тоглосон кипоны талаар тар сапал бодлоо халдэг байсан уу! ---Би0дуумжлэх байх гэм аавалс Д. Сүхбаагаран нэрэмжшт Улсын хэвлэлийц комбинатад ” МЭНД "Тэгээд айл айлын хүмүүсийг гарт її» хорьжээ, Бяцхан хүү Микоо- нас амлаак ногооны талбайд пууг- даж, эхийгээ, тапил хүлгүүсээ гэр оронгойгоо шатсан гутамшигт яр- таллыг харшээ. Уй гашуунд: баг- тарсан арван нэгэн настай пиопер хүү олопо хоног партизануудыг эрж. ойгоор тойасээр олж очсон байна. Тэгээд 1944 онд Вильшо- сыг чөлөөлөх тулалдаанд ороглцто- лоо ларгизануудын дунд амьдарч тэмцэж явжээ. Мосицвагийн хамгаалалтад орол- цо, дараа нь Белорусст парти- аайы «баригдашгүй» нэрт огря- дын дарга лисан цомсомолч Алато- лий. Морозов, арван настайдаа партизаны хөдөлгөөнд оролцож, Дайн дуустал эрэлхэгээр тулалдаж ялсан. белоруссын ппонер Вален- тин. Допчин нарын зэрэг Софья Иосифоннаг эзэн гэн нэрлэх болсо! зоригт баатруудын тухай яриа дэлгэвэл ацэс төгсгөлгүй үргэлжлэх болио. Дайнаас зсэн эргэж, ирсэ! бяцхан баат рууд хурь заяаг нь мөрдөт мөш- гөх эмэгтэйн сэтгэлийг балрлуу- лавч, өх орныхоо ирээдүйн сайт сайхим толаө алтай амиа алдсан Нь. олоп. “Толя Шумоп, Володя Коллдоп нарын зэрэг дайсны гарт амь үрэгдсэн бяпхан балтруудьиг тухай ллалтыг авчралцсан 80п- лөлтийн. нийт хүүхдүүлийн эх оронч. баатарлаг гавьяаг харуул- сан 500 орчим хүүхдийн амьдолл, , «Тайзны өмнөх хайсты гэрэл» гэсэц. кипопоос эхлээд Чаплины найруулан тавьсан ийпонуудад түүний хүүхдүүд: хүү Сидней, Чарльа, Майнл охип Жеральдина. Джозефипп: нар нь тоглож байсан бололч ганцхай Жеральдина нь мэргэжлийн ягүжигчин болсон юм, Бид Мадрид хотноо (2Нераль- дипа Чаплинтай Кубын «Бээмиа» ТУХАЙ .ДУРСАМЖ их эмээдэг байсан л даа. Алдаа мад- гийг нь холж өгөх байх- го горьд- ДОГ м: байлаа. Гэтэл аап «Сайхаи» гахээс өөр ганц ч үг хэлдэггүйсэ! Би” их” гайхдагсан. -- Ядуурлын талаар эцэг ятар бодолтой байсан бэ? -- Тэр бүр бага маснласаа үгүй чинь рэл хоосролд автахгүйн тулд хо- дөлмөрлөх- хэрэгтэй гэж үздэг хүн байл. Хоосон байх яах в37 Угүйрч хоосорсиоос хүн, царайчилж доромнг- ЛоГДОХх хамгийн аймшигтай гэж ярь- лагсан, Тийм ч учраас аап үгүйрэл хоосрол, лдуу түдүү амьдралын эс- рэг арслан барс мэт ТЭМЦЭЛДЭэЭн ЯрР- сан. Ажил хийхээ болихоороо тэр нас барсан. -- Тэр олон клио үзсэн үү? -- Тун цөөхөн: ЮНино гарч эхэл- мэгц уйтгартай, сонирхолгүйг нь гайхалд л б0000Д ялчихлаг байсан. Нас барахынхаа Өмнө телевизор харж суудаг байл, Тэгээд д «Энэ тун аймшигтай юм!» гэш дуу алдлаг- сан Ээж, «Хоолоо ид» гэхлээр «Байз, жаахан харлалхал, Ямар гу- тамшигтай муухай (ом ба» гэлстол- гой! сягсардэгсэн, -- Өөрийнх нь бүтээсэн киноноос оор лмар ийно түүлд таалагддаг байсан. бол. Та санахгүй байна уу! -- Нэг удал Шнейцид аайд шаг- нал гардуулсан, Тэгээд гартаз ирсэ! хойноо «Би паг сайхан кино үзлээ, Зохиогч ив их до иэрд гарсан хүй дӨО,... Хөнсан. билээ лэз» гэн билзэ, Ээж «Ингмар Бергман» гэж чихэнд нь шийпнэхэДд «Тийм тийм. Шипецид партаэй хүй» гэл, байв, «Ойл цоорхой Ллахь гүдээлагэИ » гэДаг кино аавд их тайлагдсан 10м, -- Хогшит сонсдог байсал уу? -- Өөрийнхдө аохиосон хөпнмийн аохиалыг сонсох дуртай хүд байл. Хаала иог Моцартын нопцерт сон- сопо, Гахдаа өөрийнх нь таньдаг хогиимчинН тоглох үед лЛ.., Ээж еорийн дуртай цэг лїїз тавимагц хилэн. тэмцлийн гайхамшигт материалыг рлаиис гуай цуглуулшээ. Түү- ний уйгагүй хөдөлмөрийн үр Эх орны их дайнд оролцсон тухай ихийг өгүүлэх гэрэл зур” гийн. үзэсгэлэн, бусад баримт салт Брестээс Янутск, Мурманс- наас Серастополь хүртэл Зовлөл- тийн өргөн уудам цутгийн олон. арвай хотод нээгдэн: ажиллажээ. “Мөн Европын социалист орнууд, Вьетпам, Монгол, Куба, зэрэг олон ориы хүүхэд, залуучууд асар их сонирхон үзжээ. Москвагийн дэргэдэх тулалда2д- ны 40 жилийн ойн өмнө Урланис гуай шинээр гэрэл зургийн том үгэсгэлэн таргахаар зав чөлөөгүй сууна. Түүний гэрийн нэгэн тасал- гаа ном, хэвлэл, баримт материа- лыг ангилан өрсөц нь сонтгы газрын лавлах албаны өрөөтэй төстэй, агаад музей гэмээр ховор нандин баримт элбэг байлаа. Түү- ний ажлыг эрхэм дээд үйлс гэж өндөр үнэлж, ЗХУ-ын маршал, баатар, сапсрып инсэгч, нэрт зо- хиолчид, эрдэмтэд, скирийн эх- чүүд, пиопер багачууд баяр та: лархлаа дэвшүүлж, үйлдвэрийн хамт олон, сургууль, соёлын гаа- раас ирүүлсэн баярын бүгчиг олон харагдана. “Хүний бүтээсэн сайхан үйлс он жил элэгдэн хуучравч тод Мө- роө үлдээдэг жамтай. С. ИН. Урла- иис гуайд хойч үе туйлаас балрлл- лпа гэм хэлэх болно Москва дахь «“Залуутуульт нэн» соптипы сурвалжлагч Ь Ч П, онон сэтгүүлийн сурвалжлагч Мануэзль Персйрегийн хийсэн та бүхэлд Охин нь эцгийнхээ тухай нэмэлт чимэггүй. үнэмшилтэй дурсамж: пь хосгүй Урал авьяастай агуу нх жүжигчин хүнийх зан улам тодруулах алтай боломжийг бидэнд олгож байна. ярилцлагыг толилуулж байна өгүүлсэн Чаплиныг бие болоц түүлий нь хувьд шинжийг чанарын өвөрмөц р р е лал тэвдэлг энаал байснаа «Би бор нэг пяна тапын сонсмоор баййа» гээд л өөрийнхөө зохиолтой плнаыг тагьи «За спа бол Ёстой сайхан» гэдэгсэн. “Аавын ийм хогийн зан нь биднийг нх. изэлгэДагсэн Аапын тухай миний ярьж байгаа зүйд эв- гүй сонсогдож: байгаа биз7.. Ийм л сопюг этгаэд зайтай хүн. байсан юм лаа - -- Тэр та мартай тоглоол паргиан болгож тэгэж байсан юм. болоп уу? Суут жүлигчид чинь өөрийгөө ч тоочлоп тоглож їшоглол: Мэднэ дээ... -- Тийм байж Ч болох л юм даа Гэвч өөрийнх нь-хиїон бүтээсөн зүйл хүүнд: НЫН ИХ таалагддаг байсан. Аав байгаагаарал 0 БН араа байх луртай хүн -- Онц сонирхолтой кино бүтээх гэсэй. хүсэлтэй байсан болов Уу? ---Тийм хүсэлтэй байсан. «Муүу- хай хүн» гэсэн нэртэй нөг нино- азо- хлол: байсап. Өмнөд америкт аж торнс байгал английн хайгуулч нэг хүнд солин ялдал тохиоллжоээ Нэ- ган өглөө байшингийн дээпэр дээр Ив хагас бие нь эмэгтэй хүл, хагас бие нь шувуупы дүрстэй наг сопнп амьтан бууж иржээ. Хайгуулч түү: лийг гэртээ оруулж үлтал өрөөсөп лаларч нь хэмхэрсэн байл: Тэр хоз- рын хооронд хөгтэц сани Г тарч эцэст нь тэр хоёр ООЭӨВСЧ сэтгэлтэй болжээ Хайгуулч бурха талгарийн дагина залллаа гэж УроХ дом, Харин хүмүүс хэрэгт дурлан тар сонин х дүрст ямьтныг хү. далдаа наймаа, алрлал ЧиМмэглэлил зүйлдээ ашиглах хорон санаа а й лах Ошлон » “Үхсэн тэр амьтал ТОЛЬ Твс) и мандал дээр хөвис байгаагаар їнО Дууслаг юм. Зохиол нь Их ! Я суран сайхан” сэтгахттай. Далсыг ч хийсэп Одоо 11їпейцарт вэ Бүс галж байгаа... үт Юм. даа. Товчлон орчуулсан Я( “ХОРЛОО 1 Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ Пидекс-14140 1: 1 ҮЕВБНЫ5 го ! МХЗЗ-ИЙН ТӨНГ"ХОРОО, Дд. г27 38 дахь жилдээ. 99 ОРОС ! Орос хэл сайн сурсиаараа, дэлхийн 1 түүх, соёл, шинжлэх ухааны гай. | хамшигтай танилцах эрдмийн түл- Д хүүрийг ззомших сайхан боломжтой | болдог. Орос хэл сурах бүхий л бо- Д полцоогоор хангасан бам, |засагтаа | пионер сурагчид туйлын нх баярлаж Ї байна. с. Саяхан | сургуулийн. зарим тай уулзлаа, | |! --Би орос хэлээр ярын, уншиж, хүүхдэд зориулсан уран зохиолын | Фгүүллэг орчуулах дадлага хийж байна, Бас БПАГУ-ын оюутан Кллу сын тусламжтай англи хэл сурч байна. | гэх 7-гийн 4Б» ангийн сурагч Д. | Батмаргал ярьж байна, 2 --Цацэрлэгт байхдаа орос хүүхэд- нийслэлийн 23 дугаар пионер сурвгчид- “Багануурын уурхайчин ах эгч нартаа: «Залгамжлагч» сэтгүүг лийн нэрэмжит ном илгээх хөдол- гөөп, хот хөдөөгийн нийт пиопер сурагчдын дунд өрнөж байна, Нийслэлийн 72, 11, 42, 14, 30, 16 дугаар дунд сургууль, Увс аймтийн Сагил, Давст, Нара!бу- лаг сумдын дунд сургуулийн су" рагчид ном илгээх ходолгоөнд онц идэвхтэй оролцож байна, Нийслэлийн 11 дугзэр дунд сургуулийн 8-ын «Вэ» апгийн су рагч Б, Цэцгээгийн удирдлагаар 8-ын «Вэ, «А» аигийн. сурагчид 1300 ном цуглуулан Засаж сэл- бээд Багануурын .уурхайчин ах, эгч ийртаа илгээлээ. ЗУРАГ ДЭЭР: --Хамгийн олон ном илгээсэн 8-ын «В» ангийн сурагч Ч. Алтанцэцэг, Б, Цэцгээ, Д Солон- “70: Б. Цэгмэд, Д, Ясанчив нар, ХБААТА в 1 мпБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН СОНИМ , М250(1735) 21981 оны ээ 74121) Бишиээ -------- МВ аг ЇЛЭГ! 1ү16) 1:31-И1 тэй үерхдэг байсан мннь Орос хэл сурахад их тус болсон, Би орос хэл- ний багш болохыг хүсдэг гэж 8-ийн «В» ангийн сурьгч Ц, Энхмандах хэллээ. : ЗУРАГ ДЭЭР: Батжаргал, Ц С, БОДООШИЙН авсан гэрэл иШЭЭ ХАЯГ--Б яилсалжллан 913 є ЗААХН -ын (7:1:8 хэвГИЙН, “хөлөө. жэзз кэзээ 8. зэлхэн. БАЯГЫН | 1 1 1 8 2 --Намайг Б. Батмаа гэдэг. Орос хэ- | З үг орчуулах. дасгал хийдэг. Орос хал бидиий үер- | найрамдлыг лээр шүлэг, дууны хэл нөхөрлөл, гэж бах-рхап ярилаа, Энхмандах, В. Батмаа АГА НУУ зуга холбодог ( 22121121 Элс 80 ЛХАГВА С------- Үнэ 10 мон УРАЛДААНЫ ДҮН Аугаа их Октябрийн социалист хувьсгалын 64 жилийн ой, “Мон- гол Ард Улс, ЗСБНХОУ-ын хоо ронд найрамдалт харилцаа тогтоох тухай хэлэлцээрт гарын гүсэг зурс- ны 60 жилийн ойг тохиолдуулан манай «Сонины газраас ерөйхїй! боловсролын сургуулийн пионер сурагчдын дунд «Найрамдал-манай гэрт, манай сургуульд, манай гу- да їнд, бидний сэтгэд зүрхэнд» сэдрээр зохион бичлэгийн уралдаац зарласан билээ. Уг уралдаанд, хот. хөдөөгийн олом сургуулийн гпонер сурагчдын 200 шахам зохион бич. лэг ирснээс Завхан аймгийн 8 илийн хоёрдугаар сургуулийн 7- Нн «А» ангийн сурагч Д. Мн- шигбат. Улаанбаатар хотын есдү- гээр сургуулийд 4-ийд «Е» 8н- гийн сурагч Ц. Товуухорол, Өмнө. аймгийл Даланзадгад хотын їйн СУ вгуу лийн. 6б-гийн «Б» зїгий! /рагч. Ц... Нарангэрэл, Сүхбаатар Балтийн Асгат сумын 8 ссєилийн сургуулийн. сурагч Б. Өлзийсайхан, нийслэлийн. 36 ду- сургуулийн . 7-гиййн їйп сурагч Н. Нармандах гаар сургуулийн 8-ын чЛ» и «сурагч, О. Наранцэцэг, гаар сургуулийн 4У-авг-« ЛД» сурагч Н, Наранцэцэг, 34в- ймгийн Тосонцэнгэл хотмн жилийн сургуулийн .6-гийн ангийн сурагч Ц, Баасаижар- Өмнөговь аймгийн Нобн. су. 3 жилийн сургуулийн 5-ын «А» -аптийн сурагч А.Заяасүрэй, Хорд аймгийн төвийн .Илгдүгээр дунд сургуулийн 6-гийн «ЛА» йн- гийн сурагч Л. Бадамханд ийрын 10 сурагчийн” зохион” бичлэг “шал- гарч «Пипонерийп үнэн» сонины баярын бичиг, үнэ бүхний зүйлээр шагнагдав Мөн зохион бичлэгийн урал- даанд чанартай сайн зохион бич- лэг ирүүлж оролцсон. Дорноговь аймгийн Өргөн сумын 8 жилийн сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч Ж. Наранжаргал, Увс айм- гийн Зүүнхангай сумын 8 шилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийл су- рагчД. Отгонбат, Сүхбаатар айм- гийн 8 жилийн хоёрдугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн су- рагч Б. Болормаа, нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 5-ын «Г» ай- тийн сурагч Н. Энхжаргал, БулгЗи аймгийн:10 жилийн сургуулийн 9- ийн «Б» ангийн сурагчЯ. Содон- цэцэг, Дархан хотын есдүгээр сур- гуулийн 5-ын «Г» ангийн сурагч Мөнхгэрэл, Ховсгол аймгийн а гаан-уул сумын 10 жилийш сургуу- лийн 7-гийн ангийн сурагч С. Цэрэндулам, нийслэлийн 10 жилийн нэгдүгээр сургу 10- ын. «А» ангийн сурагч О. цэцэг тизр болоц зохион ирүүлсэн бусад сурагчдад хүргэж сурлагын их сонины говь 10: ж су хоёрду Алги хан : 10 «АА» гал, мын «ВБ» улийн Чулуун- бичлэгээ баяр муэкилт хүсье! зөвлөл 07-Отиж, Л асийнж, шигишиншиийншишитилилИ мїшишлштїтїгё В хүүхдүүд сүүлийн -- Мапай ангийнхан санаа нийлсэн сайн хүүхдүүд шүү. Бя внэ ангид сурчлцсаар таван жил болж байпа. Өнгөрсөн жил эмчэ- лэгт удаан хэвтэн: хичээлээсээ их х Гэтэл: ангийнхаг: маань миний хичээлийг тамдэглэж өгсөн төдийгүй хичээл тус бүрийг ху- байслы ваарилар: авч тусалш үрээр би шалгалтаа амжилттай өгсөн юм. Ангийлхаа пайз нарт хяагайргүй их байрлаа явдаг гэж лрьж байгаа цовоо охиныг нийслэ- лийп 18 дугаар сургуулийл 5-ын «Аэ ангийн дарга, сурагч Ц. Лхагвасүрэн гэдэг. Намжилмаа багштай эгт ангий! жилүүдэд сур- 55 гууль, бүлгэмээсээ зохиож байгал П тиг иииИи В шиШииЦШ иш Ч ажилд идэвхтэй оролцож бусад бүлгийг хошуучилж иржээ Тус бүлэг ЗХУ-ын хошой баа- тар, БНМАУ-ын баатар сансрын нисэгч В. Яанибековын нэрэмжит бүлэг болох үүрэг аваад ажиллаас байна. Мөн В. Н(їапибепопын нэ- ПИОНЕРИЙН ЧӨЛӨӨТ ЦАГ Манай сургуулийн пнонер су- рагчид «Их Лепипий үйл хэрэгт үнэнч байж анд. нөхдөөсвө цу- цалтгүй суралцья» уриан дор явагдаж байгаа «Залгамж үе» аяны удирдамжийг баяртай хү- лэзп авч “Зөвлөлтийн пионерүү- дийп арвин их туршлагаас сурал- цах хөдөлгөөн өрнүүлэн ажиллилс байна. Завлолтийн пнонерүүдийн туршлагаар «Диснотекэ клуб бай- гуулш клубийн гишүүдээ сопгон, байрын зөвлөлтэй хамтран анхны «Диско» үдэшлэгээ явуулсан. Бид илубийнхээ виглыг улирал. сар, долоо хоногоор төлөвялө!! явуулдаг юм. «Диско» илубийн- хэн сурагчдын гоо зүйн хүмүү- жилд нөлөөлөх, зорилгоор доэл- хийн сонгодог хөгжмийн зохиолч- дын зохиол бүтээлээс сонсгож, внэ талаар таавар, маргаан 010- хиож байпа. Тус илубийн гишүүн сурагчид тзргэлдээ орших | Эрдэ- 2 Увс айлгийц Сагил сувын 8 ти: дийн дунд сургуульд «Залгамж: үе» аяны «Авьяас билэг. уран чадвар» жигүүрэзр алтжилттай айлжг бангай сурагч олон бий. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) 21 улирал дараалан ойдсайл суралцаж байгаа тавал онцин заан, «Эх орноо дуулья» сэдэвт пиопер сурагчдын урлагийн үзлэгийн хүрэл медальт, бүлгэмийн сөвлөлийц даргад 86-гийн «Б» ангийн сурагч Ч Гэрэлчитэг, лписвпер сурагчдын урлагийн үйзлл. тийн хүрэл тєдальт бүжигчии охин 5. Дуламшаз, Найрамдлын сэдэвт “«Эв мод» бүжгийн гоцлоп бүжиглэгч "онц сурлагатан Ц, Алтанхншиг иар, -0 5, ГОМБЫН авсан гэрэл зураг. рэмжит ширээ ажиллуул түүнд тэргүүний сурагчдыг суулгаж байна. Бүлгийн дарга Н. Энхтула: --Манай ангид сурлагын дэг БУР- мын, эд аж ахуй, соёл хүмүү лийн ёслол хүндэтгэлийн гэсэн таван салаа «Залгамж үе» алны жигүүр тус бүрээр зохиох. ёжлаа хуваарилан авч ажилладаг юм. Одоо манай ангид сул сурлагатан байхгүй бөгөөд сурлагын чанар 58 хуяьд хүрлээ. Бвие биедээ чин сэтгэлэзсэз тусалж, сурлзгаар хоцорч яваа иайз нараа дааа: аван хичээлд. нь тусалснаар сурлагын чанараа ахиулж дундаас сайнд Оюунцэцэг, Түвшинжаргал зэрэг сурагчид шилжлээ. Мөн «Бид ингажс суралцдаг» гэсэп булан гаргаж, түүндээ тэргүүний су- рагчдыг сурталчилж байна Бүлгийй пианерүүдийн дунд сурлагын тооцоот үүрэг, сахилга батын “дэвтэр ашиллуулж «Бид- ний хийх сайн үйлс», «Бидэнд байгаа дутагдал» зэрэг бүртгэ- лийг хөтөлдөг юм. Бүлгийн алслаа «Их зүйл сурцгаая» уриан дор явуулж шинжлэх ухаан техийк, урлаг спортын амжилтуудаас нө- ХӨДДӨӨ сурталчилдаг. Саяхал Ариулаа ахлагчтай дэг журмын салааныхан удирдан хамт алноо- роо өөрсдийн оршин суудаг Окт- ябрийн районд Зеөплөлтийп 04- рилгачдын тусламжаар баригдсан нэцагаан сумын дунд сургуулийн Иптерилубийн туршлагаар аж- лаа төрөлжүүлэн явуулдаг бол- лао. " Уншигч хүүхдүүд та пар Сүх- баатар аймгийн Асгат сумынп 8 жилийн сургуулийн пионер су- рагчдын «Дискотек» нлубийн үйл ажиллагаатай тайилцахыг хүсвэл захидал бичээрэй. Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 9унд сургуулийн 8-ын «ЛА» ангийн сурагч 5 Б. ӨЛЗИЙСАЙХАН ЗАД УГААГЧ Цагаан халат өмссөн охид анги танхимаар ори: үзлэг шалгалт хий- нэ. Апгнудад ариун цэврийн до- голдолтой хүүхэд нэг ч байсангүй, Дүрэмт хувцсаа цэвэр цэмцгэр өмссөп охнд хөвгүүд өнгө үзэмж- тай харагдана. Энэ удаагийн үзлэгээр Зад угаагчдад хийх ажил гарсангүй. Арга ч үгүй юм даа. Олоп хүүх- дийн дунд «Зад угаагч»-аас шаар- дах хуудас хүлээп авч «Матар» охипоор тушаал уншуулахыг хүсэх хэн байх билээ? «Зад угаагч» группийн гишүүн сурагч Б. Норовсон: “вкилагАНУУЫ5 хөдөлгєєн : нүүлж завсарлагаар шинэ дуу. бүжиг сурах, даам шетар тоглох зэргээр ндэвхтэй амарцгаадаг бол- лоо. Мөн эцэг зхийн хороотой хамтрай сурагчдын цаг ашиглал- тад хяналт тавын «Чөлөөт цаг ашиглалтын график» гаргаж хө- төлдөг боллоо. олон - гол хөдөлмөр учраас бид чзэлийн жилд ангиараа 100 хув, суралцаж, сурлагаа нэг тэмдэг. ЗНЭ хл- тээр ахнулах, хэв зөр- чилгүй хамт олон болох, «Санс- рын мєнгөн хөлгөөр хелсглө шинэ оноо угтацгаан» уриан дор явагдаж байгаа ноот уралдаанд түрүүлэх явдал адоогийн бидинд гол зорилт болж байна гэж ярип. Д. САРАНТУЯА ЗУРАГ ДЭЭР: 5-ын «А» алгийпбүлгийн дарга Б. Энхтуяа, сурагч Ц. Лхагвасүрэн Нарантуяа нар. --Манай групп 132 удаа ажил лахдаа 93 хүүхдийн үс засаж, 78 хүүхдийн сахны даабууг уга нидүүдэн өглөө 328 товч цуг. луулш 65 хүүхдийн 86 дутуу топ чийг хадаж өгсөн юм. Одоо м 1 | сургуульд «Зад угаагчийн»э шаар дах хуудас авах анги байхгүй бол | лоо гэж ярьсан юм. Ийнхүү Увс аймгийн Нарапбулаг сумын 8 яаг лийн сургуулийнхан «Зад угаагч»- ийг амжилттай ажиллуулж үр дүнд хүрлээ. «Заваал жаалыг өв. дагзэднэ Залхуу жаалыг чин «хоёр» дэгзэднэ» гэсэн үгтэй «Зад угаагчэ-ийп самбарт одоо хэний ч пэр бичигдэхгүй. Я. СУМЬЯА ЗУРАГ ДЭЭР- (Зүүн Ц.Өлгийдэлгэр, Ж.Бороо, гараас) Ы «Зад угаагч» Б.Но- ровсон, Г.Нарнаа ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг группийн гишүүй нар 2 11111ҮҮ1Ү1ПҮҮҮ111Ү111 111 ҮГПҮҮҮПҮҮҮҮҮ ҮҮПҮҮҮҮ1Ү 11111111 11111111 111111 111 ҮҮ ЙҮПҮҮЙП ЙГ А ҮЛ 11777777: 07: 7701г1111111115) шиш ИН ШИНИ шини омнө. Володл Нузьмпп овад амьдарч Страхова яенөны Сургуульд суралцаж байв. » нь оросын нэрт зураач В. Д. рленонагийн музейд ажиллаж ! Гитлерийн фашистуудын - лэл эхэлмэгц Володл зөвлөлтийн дайчдад ту- байлаа. Тэрээр Сережа Нау- | хамт тагнуулчдыг олоп удаа гаргав. Тэгтэл дайснууд блц- “хөвгүүдийг бууджээ. Эзэн нь зуудсан завь голын урсгал да- таж хөвсөөр Бехово тосгоны Ой. ї 17 очнээ. Улаан армийнхан 2 Ї5рХая эмнэлэгийн тусламж лл» 2 гостипаль уруу вуулжээ. дайсны суманд 5 сан бяцхан хүү госпиталь мон Ннвилас нас баржээ. Мосива- ийн баатарлаг хамгаалалтад амь Генерал Панфилов хөмсгөө х0- / сахлаа ИЛЖ: --Нэг охин ончин хоцорлоо тээд штабын офицер уруу харав. "Тэгээд хэсэг зуур бодолд автсанаа хуруугаараа ширээний өнцөг тог- сшиж байснаа: 5 тг -СТүүнийг хүүхэд асрах газар 773 явуулахгүй ээ. “Харин дивизийн 7 Ё охий болгоё! Маша Манкароваг дїї- “шилийн цэргээр бүртгэж ав гэлээ “ Тэгээд арван гурван настай тионер Маша Манарова дивиазвин улаан тугийн өмнө дайчдын »каг- “саалд оров. Ч: “Волоколамсний районы хөдөд- "гийн сургуулийн сурагч Маша /Манаровагнйн 1941 оны хичээ. 2 лийп шинэ жил нигэж эхэлжээ “Фашистууд Мосива УРУУ байдаг “хүчээрээ тэмүүлж байлаа, Дайны “байдал улам хүндэрсэн нөхцөлд тогооч, су- сштабын бүх ажилтан, у 15 шилагч, морь харагчид тэр Ч бай СҮЛИ! й тоглолтоор явсан ясүжигчид 18 хүртэл цэргүүдтэй яг адилхан ТУ- Б лалдаанд орж Москваг алдахгүй! “төлөө тамцэж | байлаа. “Генерал Панфилов дивизни! “комёидлалын хоргодох байрнаас рч цасанд хучигдсан талбайгаар аажуухан алхлаа. Түүний Өмнөөс үрэгдсэн эрэлхэг. дайчдып дурс- галын хөшөө! Кузьмины 35:85:52: Болоди ВИТЯ КУСАКИН Наро-Фоминск х Л отын төлөө ту- Өэзолэых үед А.И. ЛНЧОКОЕЕН лагын 5Н тар уирлинс Найй: шОБҮРН роонд арван нэгэн иас- Элэмн л Кусанин, хотыг дайрац Бны Тронтын шугамыг гэтлэй Чинрүэ эр үед хоёр тал хотыг Хогн Боолсан байл. Витя таг- Хул олж дайсанд ззлэгдсон х н нөгөө хэсэг рүү олон удаа цвлс явах бүрдээ чухал мэдээ ав- тирдаг байв. Төдөлгүй фашистууд бяцхан хүүг баривчилшцс байцаа- гаад юу ч дуугарахгүй болохоор нь баруун гарынх нь хурууг ог- төлжээ. Мэгэн шөнө Витя хэмхар- сэн дээврийг дамжин оргож хо- роондоо иржээ. Госпитальд эмч- мас 7 ОХИН шинель нь газар шүргэж, улаа! таваи хошуутай цэрэг малгай нь бяцхан духыг нь далдалсан жи- жигхэн залуухан дайчин ирж ляв- лаа Генерал: --Хөөе! Чиний нар хэн бэ? Яа- сан ч пиялхаараа юм бэ гэж түүний хүүхэд царай руу харан өгүүллээ --Би Марил Ивалповиа байна. Бпї ч тийм. иялх биш шүү дээ гэл гомдонгуй өгүүлэхэд --Аа даан ч танил царай ха- рагдсан юм гэж генерал Иван Басильевич Панфилон хөгжилтэй инээгээд: --Чамайг удахгүй «Дайчин алдрын төлөө» медалиар шагнана гэж охины мөрөн дээр гараа тавьис--ёстой ясинхэнэ цэрэг шиг байлдаж байна гэж магтигээ.. Тэр үеийн фронтын сонины «Эх ор. ныхоо төлөө» гэсэн гарчигтай нийтлэгдсэн материалд: «Пнонер Мария Манарова бүтэн звил. Фрон- тод байлдаж байна. Генерал Пал- филовын эрэлхэг үхлийг, нүдээр үзсэн тэр бяцхан охин гитлерийн зандалчдад үхлийн: цохилт өглө гэж: тапгараглажээ. "Гэрээр дайс- ны суман дундуур явж шархадсан дайчдад олонтаа тусламж үзүү! ШИНИНЛТ Э “ лүүлш эдгэрээд дахин тулалдаанд оржээ. 1943 онд Белоруссыг чө- лөөлөх тулалдаанд арвай гурван настай Витл амь үрэгджээ. Битж- гийп эрэлхэг гавьлаг эх орон нь үнэлж «Эх орны дайны хоёрду- гаар зэргийн одон» «Эрэлхэг з0- яшынн төлөө» »медалиар шагиа- МИША БАЛАКИРЕВ Монвагийн ойролцоох Клипа хотыг гитлерийн фашистуудаас чөлөөлөхөөс ганцхан өдрийн өмїїө зөпллөлтийп арпан гурвал иастай писнер Миша Баланиревийг буу- дан алшза. Миша Баланнрев дай- ны өмнөхөн Нлина хотын төмөр замын дунд сургуулийн тавдугаар ангийг тоөгсчлэ. Тарөлх хотоо дайснуудад эзлэгдмэгц Миша үеийн нөхдөө зохион байгуулан ухуулах хуудас тараах, зэвсэг хүргэх, цуглуулах зэргээр тэдэ! тэй тэмцэж байлаа. Фашистууд ухарч байхдаа ч “пионерүүдийг мөрдөн: Миша Бэ» ланиревийг баривчилж, мөрдөн байцаажээ. “Эрэлхэг хүү тэдэнд юу ч хэлэхгүй, буул ч өгөхгүй болохоор дайснууд хорсрис ядах- даа түүнийг бууджээ Олоо Илпна хотын “нэгэн гудамжийг Миша 5 ПТАНЧ-ИЛОВЫГН 1 ДИВИЗИЙН сэп юм» гэж бичягээ Сошт энэ дугазр Папфило- вын эрэлхэг соригт хорин найман дайчдын дурсгалын музейд хадга- лзгдал: байгаа. ажээ. Фроптын хүнд амьдралын гүнд Маша Ма- карова бэрхшээл -хатуушил гэгч юу байдгийг биеэр амсаас окнихэ- НЭ дайчны зан төрхийг эзэмшнээ Тэр удалгүй холбоочин болжээ Нэгай удаа гитлерийн: Фашистууд Панфиловын дивиз руу нх 6буу- гавр зай чөлөөгүй галлалаа. Тас- рэлтээс холбоочдын байсан Шшта- бын хоргодох. байр дэлбэрч, сум зид тэндгүй тусч Панфиловынхан ойролцоох хороотойгоо холбоо тасрав. Юу болсныг мэдэхээр яїй- сай холбоочин эр ч буцаж прж чадалгүй амь. үрэгджээ. Машаг явья гэхэд түүнийг хориглосон боловч Тэрээр Би цэрэг, Эх ор- ныхоо-ямар ч даалгаврыг бусдын адил биелүүлэх ёстой гэж зүтгэн. Бороо мэт асгарах суман дундуур тэр мөлхлөө: Нүүрээрээ цас шүүр- ГЭН МӨЛХӨХДӨӨ холбооны хэрэгслээ гартаа чанга барья явлаа. Тасар- сан утсыг амь өрсой.. байж олоод залгатал барууц гар нь өвдлөө Шархаджээ. Тэгэвч зүүн гар, шү- дээрээ хамжиж байж орьсоноо ШиЦиЦи11111 П 111111 ПИН! Балавирсвийн нэрэмшит. болгож, «Майп пэгэнэ. эээрэх: цэцэгт хү рэвлэнд. т ай алын хө їшөос 3, буун нурцалын Ө- “СЕРЕЖА АГЕЕВ, “ЮРА, КОЛЯ О2ЕПИН НАР Фашнстын баруун Фр-нтєг 30 дугаар армийн хаёр зууз танн, явган цэвэг маш шаргуу дайрч байлаа. Хүч хэтэрхий тэнцүүргүй байсны улмаас Рагачева сууринг орхих хэрэгтэй болов. ТГиУхлсрүүд тосгонд ирсэний хоёр дахь өдөр Серёлга апдэрсэн байшингийн цаана шархадсап улаан цэргүү- дийг үзлээ. Тэгээд Юра, ЮКолл нарын хамт тэднийг зөөж төмсний агуулахад оруулшээ. 348 дугаар буудлагын дивизийн 1170 дугаар буудлагын хороо Фаши дыг Рогачева тосгоноос хөвн зайлуул- сан арван хоёрдугаар сарын 8-ны өдөр хүртал хүүхдүүд шархадсан дайчдыг нууцаар асарч, талх, бу- цалгасан ус. өгч боодлын маарал под. хөвөн авчирч боолт хийдэг байв Ийпхүү Серёжа, Юра, Боля ид» рын ачаар улаан армийн хэсэг дайчдын амь аврагджээ. ШИШ Ши 1, пийшин В В шиншшини агшин хийлээ, Дусалсан цус пь цастай холилд экээ.. Энэ тулалдаанд онцгой ү рэг гүйцэтгэсэн гавьяаг нь үнэл дэслэгч Марил Макароваг «Улаан таван хошуу» одонгоор шагнажээ. Арван пайман настай, дэслэгч цолтой Маша Макнарова 1945 онд дайчин нөхдийнхөө хамт ялалт авчирлаа Дараа нь дунд сургууль тєгс», чээ. Төдөлгүй Москвагийн ойрол» цоох Волоноламснийн районд: «Панфилов» гэдэг сангийн аїк ахуй байгуулагдсаныг дуулаад төрөлх тосгоидоо иржээ, Панфи- ловын дивизийн охин хэмээх Ма- рия Макароваг нутгийнхан холуун дотно -угтан авч. дуртай ажлал хийхийг пөвшөөрчээ. Сангийн аж дунд сургуулийн 7-гийн «ВБь аигийн пиаперүүд Улаанбаатар хотын нерийп тэргүүпий бүлэг болох үүрэг авлаа. Онц Аршгунаа Хишигтогтох, Арнунцацаг, Сарангэрэл паралр сурлагатны сурлагын чанарыг ахнуллс онц, сайны хувийн жинг 62 хувьд хүргэх, үйдэсний рийц дууны хамтлаг, бүжгийл хэсэг байгуулж, бүх тамлгийн норм биелүүлэх дорхой гүүрэг апчзэ. дагуу сургуулийн болон ЗТО. МШС- с дын ордны дуу, » спортын дугуйланд хамруулан сурал- цуулзс байна, : найрал дуучин пиоперүүдийп тоглолт: л”” Даан ахуйн даргын туслах, эмийн санч зэрэг олон ажил байсан боловч Манарова »їнрийн саальчин: бол0- хоор шийджээ. Хэзээний шулуу хан зантайг нь мэдэх ипутгийнхай нь олон юм. ч хэлсэнгүй. Харин баруун гар нь үе үе өвдөх аээ... 251 дүгээр өндөрлөг. Энд Моснваг гитлерийн фашистуудад алдахгүйн төлөө эрэлхэг зоригоор байлдаж, алтап амиа-алдсан айм- шиггүй зоригт хорин цайман Пал- филовчууд үүрд нойрсшээ. Одоо Нелидово тосгоны ойролцоо Пан- Филовын хорин. найман баавтруу- дын дурсгалд зориулсан музей бий. Дэлхийн өнцөг булан бүрээс ирсэн хэдэн зуун хүний цуваа эцэ музей руу өдөр бүр хөвөрнө. Энд бас «Панфилов» сангийн аж ахуйд саальчин. Мария Иваповна Мана- рова байнга ирж, мөр зэрэгцэл тулалдаж явсан анд нөхдөө эрнэ: Заримдаа хуучин танилтайгаа уулзана. Тэр мочид юутай их баяр хөөр боль эцэс төгсгөлгүй яриа өрнө. ДӨг гээч... Хэвлэлд бэлтгэсэн Н. ДАРИИМАА 11111111) 11 1 0) 1111111111111111111111111111111111111 Е пишпинпиниииншаагншаниишипииигшиланиипипигааил лигт. УуУУуУУЛУУУУУУУУУУУУУЛУУЛУУУУУУУЛУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУЛУУУУУУЛУУУХ,,, Нийслэлийн 8 жилийн долдугаар пио- сурлагатан пионер туслуулж дунд хөгжим, улс 10- сурагчдаар. ХБХБ зэрэг то- Пионерүүдийг апьяас сонирхолын хөгїНаг, бүжиг, УУЛЛЛУЛЛЛЛЛУДССУЛЛУЛЛСИССОЛС ЗУРАГ ДЭЭР, Тувлс бүлгэмп!!! у : -эЭ с БНАЛАУ-ын ҮНДЭСНИЙ ” БАЯРЫН ӨДӨРТ СО БИПИН 00. ШҮННЁ НӨХӨД Сонип уншигч бяцхан анд пар аа! Би та нарт цэгэн шинэ, тай: лад танилцуульл гэж бодсон юм. 1Шинэ. танилын їр Бангхам, БН АЛАУ-ын Ханой хотын 10 жи лийн, сургуулийн долдугаар ангид сайн суралцдаг, Ирээдүйд хүний амч болох хүсэлтэй, Ялимгүй ичимхий үг дуу цөөтэй боловч, Дандаа хүсэж мөрөөдөл, сайн сайхай ирээдүйд тэмүүлж явдаг “хүүхэд 1ом, : - Бангхам схин гэртээ дорвүүлээ “амьдардаг. Хав зол хоёр нь та. “риачин, эгч нь оёдолчин. Оюутал зах нь МУИС-ийн монгол хэлний “тавдугаар ангїїд суралцдаг, Түү: Сиий ахыг Ман Бханбуна гэдэг, Чи саяхан. Мантай уулан түүний сдүү- Бангхамын тухай лаасын їппонерүүдийн ажил амьдралын Ттухай асуус сонирхлоо. Тар ми: (НИЙ асуултад тун их баярлаж ДҮҮ: тийнхээ тухай, “Лабсын освор зүеийнхний амьдралаас дуртай Апрьжс өгсөн юм. --Миний дүү тун их аатай хүн (2ВХ чөлөөтэй, аз жаргалайтай үед чсурч амьдарч байна. - Дүүгээс маань сар тутамд 44- үхидал ирдэг. Тэрээр аахидалдаа станы “захианд бичсэн «цаспы» ту- Їхай бид тун их сонирхцгоолоо. “Та цасны тухай тодорхой бичээ- льв Цас уул талаар бүрхэн орж (сүх юмыг цалин цагаан өнгөтэй “болгодог бас тэгээд цас орсны "дараа их хүйтэн байдаг гэж та захиандаа өгүүлсэн байна билээ. “Тэгвэл цас орсны дараа хичээ- Слийи- чинь байрны саравч, сандал ширээ чинь цөм “цасанд дарагда "хүйтэн салхи үлээгзэд гар чинь :Сом бичихэд их л даардаг байхдаа гэх зэрэг сопирхолтой инээдтэй ч юм шиг янз бүрийн асуулт асуу- | сан байдаг. ї Нарлаг Лаос орны гэрэл цацар- сан жирийн нэгэн өглөө эхлэхэд "Байгхам охин түүний үе тэнгийпх ний их ажлын өдөр эхэлж. цүп- ИЙ. 1 нарий- хан сөрөг гамаар сургууль руугаа 1 явпгаана. Өдөр нь лаос орны мяп» “га мянган ажилсаг пионерүүдийн “хамт тутарга тарья байгаа аав, гээяс ах эгч нарынхаа ажилд ту- сална. Сургуулийн пионерийн бай- гууллагаас зохиогдож байгаа ажилд идэвхтэй оролцоно. Ер нь бүх л ажилд хичээл сурлага, ур- лаг. спорт, бүгдэд л пионерүүд хошуучилцгаапла. Яагаад вэ? гэ- вэл /Лаосынй ард түмний тусгаар тогтнолоо солж авсан «Арван хоёрдугаар сарын 2»-ты өдрөөр овоглосон эїэ байгууллагын ги- шүүн, пнопнер бүр үлгэр жишээч, хамгийн тэргүүний «сурагч байх ёстой гэг! лаосын хүүхдүүд үзэц:- гээлэг юм. Эрх чөлөө тусгаар тогтнолоо олсон. БНАЛАУ-ын пионер Банг- “р Бам болон Лаос орны өсвөр үеийн | хэн өсвөрийн. Сүхбаатарчгуд пионер ёсны цогтой. халуу! баяр " хүрүтэас байял. ї ЗУРАГ ЗЭЭР: Бапгхам охиг Т, ГАНДИ: | хээ барин. дуугаа дуулж сэг А--81243 ЗХУ-д хүүхэд, өсвөр үеийнхний театрын бүх Холбоотын долоо хо- ног болж байна. ЗХУ-ын Гэгээрлийн яаж, Соёлын лам, “Тусгай тэргэлг- лийн сургалтын улсын Хороо, БХ ЛКЗЭ-ийн Төв Хороо хамтран а0- хнон явуулдаг энэ долоо хоног нь хүүхэд өсвөр үсийнхний гоо зүйн хүмүүжилд зориулан тэдэнд теат- рын урлагийг сурталчлах, сургал- тын программд ордог болон зөвлөлтийн сонгодог, орчин үеийн хамгийн сайн жүжгүүдийг өсвөр үеийнхэнд үзүүлэх зорил- готой юм, Москвагийн театрууд хүүхдэд зориулац 150 гаруй жүжиг тог- лохоор бэлтгэжээ. Өнөөдрийн дугаартаа зөвлөл- тийн өсвөр үеийнхиээр байнга дүүрэн байдаг Дуропылн театрын тухай нийтэлж байна, сонины зөвлөл Хбс улбар зам” сурайн одсон их талын хаяа руу оройн наран жаргаяс байлаа. Тэр иарны палгуур намрын цэнхар тогоруупууд урт даларчал алгуурхап дэвсэлр нисэн одно Хүү тэдний. хойноос гуиигтайхан харсаар үлдлээ --Ми тогоруунуудтай хөрцөл дөө їсү? гэж! би түүнээс. асуухад тор цочих мэт огцом харсиаа --Үгүй... Тийм. Ёр нь амьтай сайхан шүү! гэж өгүүлж, билээ Энэ явдал хангайн пэгэн аймагт болсон їом, Бид тэр хүүг тагоруу- ны хойноос бүхэл оройжий хоөо- цөлдохийг нь удаан хари билээ Дөнгөж саяхан тариаг нь хурдаасаг талбайд буусан тогоруун сүрэгний оїїррлцоо модоор тулсан хайрцаг тавьж, нарийхан урт оосорных нь үзүүрт тар хүү удаан хэвтэж: би- лээ. Гөвч хүүгийн мэхэнд того- руу орсонгүй. ээ. --Чи тогоруу барык яах гэсэн юм. бэ? --Тэжээхгүй юу? Манай сур- гуульд “галуу, “Нугас тэжээдэг байсан, Би ер нь. амьтан тэжээх дуртай. Манайд «Цэнхэр» гэдэг нэртэй пэг ямаа бий! Тэр бол ин- лээд їом хийж чадна. даа гэн урамгүйхэн өгүүлчихээд | яваад огч билээ. Бид түүний нэрийг ч мэдэн: чадалгүй үлдсэн юм. ИШйн- хүү манай: хүүхдүүд янз бүрийн амьтан хайрлан тэжээл, арчлах дуртай билээ. Амьтны тухай цом, ниног хамгийн түрүүн упшиж,, үзчихнэ. Гэтэл саяхан Москва хотын олимпийн шинэ хороололд дэлхийд байхгүй їоэгэн өвөрмөц театр нээгджээ. Тэр тухай өгүүлье! »..Маснвагийн бяцхан. үзэгчдийн "очих хамгийй дуртай газар нь энэ боллоо. “Өдөр болгон тийшээгээ аав ээїштэйгээ хөтлөлцсөп аль эс: вэл анги хамт олноороо жагссан хүүхдийн цуваа үргэлж хөвөрнө --Та нар хаашаа ипгэнс яарна вэ? гэж, тэдпээс асуувал --Дуров өвөөгийн театр уруу гэяс нэгэн зэрэг хариулна. Дуров гэн хэн бэ? Энэ: бол изг бсны «Ай бо» доктор юм, 70 шилийн өмнөөс Москва хотод энэ нар сон» согдох болжээ. Тэгвэл Зонлөлтийн «цирцийн од» болсон амьтан сур, гагч Дуров ологтнуудыг онөөдөр дэлхий дахинд мэдэж байна. 70 шилийй өмнө энэ алдарт Дуро- (12154112 88414274 Владимир Дуров Мосипагаас хблгүйхэн пагай їй» жиг байшил худалдан алч түүндээ өорийнхөо дөрвөй хөлтэй «Хүүх:, Дүүд»эгэйгээ суурыпин пйоонсихо: логийн (амьтлы сэтгэл судлалын) шинэ аалуу шинжлэх ухааны алс лаар оролддог байлээ, гадаадын Д. Сүхбаатарын пэрэмшит Улсын хэплэлийн комбииатад хэплэр, Хэн-ч түүний гарт амьтай сур- гагчдын барьдаг ташуур, мод бай- хыг хараагүй юм. " шуүВоВ амьтдын. байгалиас аа- ласан зап авирыг --сү) Б нийгаа ашигданан! хрочьсяд! Амьтадтай харилцах үргэлжийн холбоо. зэйхрийлэл иь гайхамш- гийг бий йолголоо, Амьтан сур- тах энэрэнгүй, парийп аргаар Владимир ДуУроп тэднийг жолоо- ДОЛС «їЖүжиглэх авьяас билгийг» нь нээжээ. Эпэ туршилт оросын эр- Дэмтдийн сонирхлыг ихээхэн тат- лаа. Тэднийд нэрт эрдэмтэн И. А. Павлон олонтаа ирдэг байв. Аха- демпч Бехтерев балон бусад том өрдэмтиүүд Дуровын амьтдыг ихээхэн сонирхдог байв. Түүнд ЦуУЦ-лүйл ер. байсангүй. Тэдпий байшингийн хаалга үзэгчдэд, ялангуяа хүүхдүүдэд .үргэлж цээлттэн байдаг байлла. Хүүхдүүд энд сайхан сэтгэл. байгалийг хайрлах, ойлгох үзэлд суралцдаг бай Дуронын алхмагц тэд учирдаг байв, Хашаан дотор сугандаа мєтр хиртэй халууны шил хавчуулсан заан бүрээ үлээн, бөмбөр” нүдэлг, сармагчин савлуур Дээр савшн гараа сарвайн мэндлэхлйг тэд үс- нэ байшипгийн . босго «гайхамшиг»-тай Уг байшингийн нэгдүгээр дав- харт бяцхан театр байдаг байл. Бие биеийнхээ хойноос дөрвон холтай «їнкүшжигчид» цувран гарч хэй їюу чаддагаа үзүүлнэ, «Мате- матинч» том цоохор үнэг тоонуу- дыг нэмж, хасан, тоолж, «Зап- сарлах хонх» дуугарган. тоглоо- мын их буугаар буудаж, хүрэн баавгай! тайзыг шүүрдэж үзэгчдээ балсгана. Залуу зөвлөлт засаг ор- шин тогтсон өдрөөсөб л эхлэн энэ газрыг халамжиндаа авч хүнд хэ- цүү цаг, иргэний дайны. үед ч хамгаалж байсанч юм Цирнийн урлагийн хөгцилд оруулсан их хувь нэмрийг нь өндрөөр үнэлж Владимир Дуровт гавьяат жүжиїг- чин гэдэг цол хүртээв. Он Ни лүүд ч урсан өнгөрч Дуровын энэ байшингийн алдар хүнд нь ч өс- лөө. Өдөр бүр ийшээгээ Москвагийн бяцхап үзэглид ч цуварсаар... Дурогын байшин ч орохыг хү- сэгчдэд багаддас боллоо «Жү- ЇКИГЧИД? маань ч олширч, шинэ шинэ амьтад ирж байлаа. Ингээд өнгөрсөн зун Дуровынхоц тэдэнд зориулан барьсап гадаад малгаа- раа оросын уламжлалт барилгын хэлбэрийг, хадгалсан. шинэ бай- ранд нүүж орлоо. Орох гол хаалганы нь дээр байрласан бөмбөлөг дээр зогсон жонглёр тоглол| байгаа заалны дүр бүхий театрын эмблем холоос ха- рагдапа, Энэ барилгыг баригчид байгальтай ойртуулан урлахыг хичээсэн нь тодорхой харагдана Үзэгчдийн танхимд нь 500 хүн суух суудалтай юм Байгалийг усгүйгээр урлаж үнэхээр болохгүй билээ. Яагаад? Яагаад гэвэл тайзыг тойрсон ду- гуй усан санд «усны жүлигчид» хөгжилтэйеэ тоглож байгааг Та пар олж үзнэ. Театрын амьтад хоёр данхар байранд амьдарч, усан сан, тэ- экээн дамжуулах автомат дамжшуул- га зэргээр бүрэн хангагджэа: Зу- ны тусгай талбайд тортой хашаанд тэД амьдардаг богоод үзэгчид театр уруу оролгүй үзэх боломж» той ом: Харин хуучин. байшин маань юу болсоп бол? "Тагвал түүнд Владимир Дуровын гэр--музейг байгуулж: байгаа ажаэ. Одоо тепїрт 800» орчим, сургуультай. «үшигчид» байна, Олон улсын «Улаан ном»-д орсон амьтдын Ихэйх Ивсуг театрын «Од» ив. болиг байгаа юм. АНШИГТ ТЕ х эд зориулсан. энэ ХБАРН нь тайзны урлаг" мэн шинэ хэлбэр гэдгийг 0! тэмдэглэх хэрэгтэй юм. бэл: Амьтан оролцсон 5 хэрхэн бичих вэ? ЦЭрЭэг өмнө тоглогч амьтдын 08 дол лыг л судлах хэрэгтэй. лсай гийн. олимпиад-80-д эррнн, «Бид ч олимпчууд» ТӨДЭГ нх ингэж, л зохиогдсон юм. ТН УУ: чин «хүнд» штанг өргөх 10 ДВВСс ямаа саадтай гүйлтэд уралд баавгай босоо шатаар авирч. хас нь номероо -сайн тоглохыг Мэчн «тэмцэлдэж» дараа НЬ ШОВХ: тавцан дээр гаран «гар»-аа гүүлнэ. 1 Бүх нийтийн талархлыг уран сайхны гимнастник,. тыг үзүүлсэн зүнэгнүүдийн хүлээж: байв. Хөтлөгчийн ҮҮ Й- Женни нэртэй зааны тугал ын цэтгэлээ. “Эдгээрийн дотор «гав! гайч» Ч бий. Тэр. нь дуртай цх хилгаан хөгжмийн “уулгыг 4 риац тоглож чаддаг дэлдэн цас лай юм. Угаагч илбэнх-Гиша бас л онцгой авьяастай. /Тэр 343- хналсан номыг авч ирж, худгаас ус зөөн, нусныхаа алчуурыг ши чээнгүйлэн угааж, дараа нь ха шаан дээр дэлгэж хатаана. 1121:51:2 харайл- «баг» ргийг Тооцоолон бодох товийн дарга, нь том сагсгар хав юм. Хүүхдүүд түүний авьяасыг шалган 10-ын дотор тоонуудыг асууж хашгириа Түүнд нь хав хуцаж хариулна. Гэхдээ туп бага алддаг юм. «Улаан малгайтын» хогжим Дор дуулдаг сайхан сэтгэлтэй аварга том чоно Даняг хүүхдүүд халуу! дотиоор угтана Антон нэртэй илжиг «нөхдийн- хоо» дуид өөрийнхөө авьяас бил- гээр алдаршжээ, Тэр тайз тойрой явж цэцгийн баглаа түүс, сургаг- даа аваачиж өгнө. “Үүнийг тэр бүжгэн сүжиг дээрээс сурчээ. «Нихот Ноён» исүжигт оролцдог ЗХУ-ын их театрын жүжигчин” юм чинь арга ч үгүй биз дээ: Тайзан дээрх таисаг гоо хөдөл- гөонөөрөө далайп арслан Малыш нэц алдартай. Тэр бүр галуухай боловч 700 кг жинтэй юм... Малыш бүжиглэж, дуулж. бүрээ бөмбор дээр тоглож, бөмбөгөөр жопглёр үзүүлж чадна. Амьтдын театрын урап сайхны удирдаач 3СБНХОУ-ын “гавьяат жүжигчин Натальл Дурова “нь Дуров овогтны ач нь їом. Тэр -цир- кийн алдарт жүжигчин төдийгүй, амьтдын тухай хүүхдэд зориулсай: олон номыг бичсэн пэртэй зохиолч: хүн. Тайзан дээр тоглож байгда: олон «ниүтшигчдийг» тэ х 532 жүүлжээ. Одоо Дурова ХорАнАГГг мээх сармагчинтай шинэ” “номер, бэлтгэж байна. Бойпи хүнтэй -гар, барин мэндэлажг, салах үйлдэлг хийн, халбагаар хоол ИДЭЖ, ер- дийн командыг биелүүлж( чаддаг ажээ, Түүнийг “Афринаас тусгай.” лан авч ирсэн юм. 2 : Эдгээр «жүжигчдийн» Дотор санамсаргүй тохиолдлоор энд ир- сэн хэд хэдэн амьтан бий Плут нэртэй муур гудамжиаас театр уруу орчихжээ. Говч тэр өөрийн авьяас билэгтэйгээ харуулсан юм Жижигхэн хорхой Лемур” чан гатай хайрцган дотор орж унтчр: хаяд алс холын али замыг туулац энд иржээ. Гайхамшигт энэ театр рэн байдаг бяцхан үзэгчид зоссс хөгӨөнНТ тоглолтыг сонирхогчир төдиїї бийг юм. ц Тэд эндээс амьд байгалийг хайрлан хамгаалах сайхХац Үзэл бодлыг блцхай зүрхэйдээ шин гээж гардаг. Хэвлэлд бэлтгэсэн : : ЦЭ ДАВААДаР / “өинэрэлэилээшиллианэнларэээмимэнэнаа Эрхлэгч Ц., ДА 1191(91:01(17:) Индекс--14140 ДУУ”. 2 2 ХэгшэсэмтисэнложэжгЭШдЖ:ХГНГҮЧ НЭРВЭРЭ ГОЛЖЭЭТЭн мхзэ-ИЙН төв хОРО Ё 22 МПБ-ЫН ТӨ шил, » “в8 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ СТ 81 (173 ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ "САЙН САЙХНЫ ТӨЛӨӨ 1983 ОНД “ Ардын боловсролын арга хэмнсээнд 840,9 сая төгрөг зарцуулагдапа, Улс ардын аж ахуйн төлөвлөгөөний дагуу 7 боловсролын сургуулийн й 1981 ОНЫ АРВАН ХОЁРДУГААР САРЫН 5. ! сурагчид 2,4 хувь, техник мэргэж-, шийн болон тусгай тэргэжлийн дувд сургуульд суралцагчид 0,4-4,7 хувь, дээд сургуулийн оюутны тоо 8,0 ху- виар өснө, зо 19в2 онд дотуур байранд суух сурагчид 1,9 хувь, цэцэрлэгт хүмүүжих хүүхдийн тоо 5, хувь ” шэмэгдэнэ. Ардыв боловсролын баф- гууллагын сургалтын материаллаг баазыг бэхжүүлэх арга хэмжээ ава- хын хамт бүрэн, бүрэн биш дунд сур- тууль 11, хүүхдийн пэцэрлэг 20-ийг өргөтгөх ба шишнээр барьж байгуу аах болно. Сургуулийн насны хүүх» дийг бүрэн Дунд боловсролтой бол- гох, хөдөлмөрчдийн ерөнхий боловс- ролын түвшинг дээшлүүлэх,. “ Ардын боловсролын тосон эцэ оны хоос 26,4 сая төгрөгөөр өсч байна. “ Хэд хэдэн аймагт хүүхдийн полник- линнк бий болгож, нэгдсэн болыьниц, их эмчийя салбар 5, ясли 14-ыг шн- нээр байгуулж: больницын орны тоог 8,8 хувь, нслийц ор өдрийг 3,2 хувь иэмэгдүүлчэ, ҮЦП ТАВАН ЖИЛД Ардын боловсролын системийг цаа- шид хөглсүүлэх, хүүхдийн сургалт хү- | шүүлжлийн ажлын чаиарыг саїйпруу- дах. Сургуулийн өмнөх шаспы хүүх- дийн байгууллагын яоог 10,4 хувь нэмэгдүүлж 14 юянган суудал бүхий цацэрлэг яслийн барилгыг барьж ашиглалтад өгнө. Үйлдвэр, аж ахуйн газарт Өөрийн бололцоог ашиглаж хүүхдийн цэцэрлэг, ясли зохион байгуулахыг дэмжиж Өргожүүлнэ, Таван жилд хичээлийн байр шинээр барих буюу өргөтгөх замаар ерөнхий боловсролын сургуулийн суудлын тоог 57 мянгаар нэмэгдүүлж гурав- дугаар ээлжгүй хичээллэх нөхцөлийг хангана. "16 мянга орчим ортой До- туур байр барьж, малчдын хүүхдийн 72 хувь, үүний дохор говийн болон зүүн аймагт 90 хүртэлх хувийг нь дотуур байраар хенгана. Тамнрчдын ур чадварыг дээшлүү, лэх, бүх пийтийч биеийц тамир, спор» тыг юуны омно хүүхэд залуучуудын дунд идэвхтэй өрнүүлж, биеийн таннр, спортын байгууллагын м8те- рналлаг баазыг бэхжүүлэх арга хэн тээ авна, (БНМАУ-ыд Ардын Их Хурлын арав дахь удаагийн сонгуулийн одусаар . чуулганы материаг эр төр ОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ | ““ҮндрЇ НЭГДЭГТҮН!/ 1 ХН-ЫН:ҮЙЛ ХЭРГИЙ зээд БЭЛХЭН “БАЙГТУН! 5--2271-5-1-5 Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭЛОКИТ ӨРӨӨГД,СҮХЬХАТ Тзөвлөлийн СОНИН/ х | БЯМБА ДЭЭР: |Пиоперийт | ЛОМЖАМЦЫН Сарч лаа л утайсэ сал ГА, МАХН.ЫН ТӨВ ХОРООНЫ Ш БҮГД ХУРАЛ 1981 ОНЫ АР- ВАН ХОЁРДУГААР САРЫН ХОЁРТ БОЛОВ. ) БҮГД ХУРАЛ «БНМАУ.ЫН Т улс АРДЫН АЖ АХУЙ, СОЁ- ЛЫГ 1981-1985 ОНД ХӨГ- ЖҮҮЛЭХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ, 1982 ОНЫ УЛСЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ, ТӨСВИЙН ТӨСӨЛ, ТӨЛӨВЛӨ. ГӨӨ БИЕЛҮҮЛЭХ ЗОРИЛТЫН ТУХАЙ» МАХН.ЫН ТӨВ ХО- РООНЫ УЛС ТӨРНИН ТОВ. ЧООНЫ ГИШҮҮН, НАМЫН ТӨВ ХОРООНЫ НАРИЙН БИЧ- ГИЙН ДАРГА НӨХӨР Д.МО. 119) 39 м:51171:13 сонсож хэлэлцлээ. МАХН.ЫН ТӨВ ХОРООНЫ ЕРӨНХИЙ НАРИЙН БИЧГИЯН ДАРГА НӨХӨР Ю. ЦЭДЭНБАЛ БҮГД ХУРАЛ ДЭЭР ҮГ ХЭЛЭВ. ИЛТГЭЛТЭЙ ХОЛБОГДУУ- ЛАН ХОВД АЙМГИЙН НАМЫН БҮГД ХУРАЛ ХОРООНЫ НЭГДҮГЭЭР. РИЙН БИЧГИЙН ДАРГА НӨ? ХӨР 2. ТҮМЭНЖАРГАЛ, МОН? “ГОЛЫН ҮЙЛДВЭРЧНИЙ ЭВЛЭ. ЛИЙН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН ДАР- ГА НӨХӨР Г. ОЧИРБАТ, Жэн” ТИЙ АЙМГИЙН БАЯНХУТАГ СУМЫН «ТЭМЦЭЛ» НЭГДЛИЙН ҮХЭРЧИН НӨХӨР Г. ДАНЗАН, ДАРЖАА НАРЫН ОЛОН ХҮН ҮГ ХЭЛЭВ. БҮГД ХУРАЛ ХЭЛЭЛЦСЭН. АСУУДЛААР ТОГТООЛ ГАРГА. БҮГД ХУРАЛ ЗОХИОН БАЙН... ГУУЛАЛТЫН АСУУДАЛ ХЭ. ЛЭЛЦЭВ: БҮГД ХУРАЛ НӨХӨР Б. ЛХАМСҮРЭНГ МАХН.ЫН. ТӨВ ХОРООНЫ УЛС ТӨРИЙН ТОВ- ЧООНЫ ОРЛОГЧ ГИШҮҮНЭЭР ҮНЭ 10 МӨНГӨ сонголоо. ахлах удирдагч 8. Чүжий идэвхтнүүдийн -- «Тэргүүн туршлага түгсэн дэл- гэрүүлэх, зөвлөлийн дарга Т-ийн «Нө элгийн сурагч Р, Цэцгээ сурагчдын зүндссДах 222) ы ЦРЛЦЭХ ол т, ЦЭНДЭЭГИЙН авсан гэрэл бураг 23 -153711 БҮЛГЭМ ёвс аймгийн төвийн П арван жин, лийд пионерийн 28 дугаар бүлгэм пионерийн ажлыг сурагчдын ндэвх сонирхлыг өрнүүлсэн олон хэл- бэрээр | явуулж үр дүйд “хүрч байна. Пионерийн ахлах удир- дагч Б. Чүжий «Залгамж үе» аяны удирдамжийн дагуу пионе- рийн ажлыг сурагчдын дунд Аи- ги, бүлгийн онцлогт тохируулан хүмүүжлийн ажлын нэгдсэн гра- фтнаар явуулж байгаа тухайгаа, ярилаа. Б.Чүжний бүлэг, бүлгэ- мийн ндэвхтиүүдийн . ажилтай тогтмол танилцаж хариуцсан аж- лаа чанартай сайн явуулж сурахад пь гол анхаарлаа тавьдаг юм. Ин- гэснээр тус бүлгэмд бүлэг селаа, аравтын ажлыг сайд. зохнон. байгуулдаг идэвхтэн | сурагчдын тоо нэмэгджээ. Эвлэлийн ҮүҮрүүд пионерийн бүлгүүдийг шефлэн авч сурлага, хүмүүжилд нь тусал- даг сайхан уламжлалтай бол»эө. Бяаатарчуудын зөвлөлөөс азохно- сон сонирхолтой олон ажил бага ангийн бяцхан дүү нарынх нь, сурлага, хүмүүжилд сайн нөлөө! үзүүлсэн байна. Тус зөвлөлийн ги- шүүн 7-ийн «В» ангийн сурагч Т., Оюунгэрэл, Н.Даваажаргал нар, дүү нартайгаа ойр дотно ажил- лаж баатарчуудын «хайртай» пионер болисээ, Бүлгэмийн зовло- лийн дэргэдэх ч Бүхнийг мэдэ- хийг хүснэ» клубын «ч Улаан бүч» радио станц . «Хууль зүй», « Бидний дэмжин... дэлгэрүүлэх зүйл» зэрэг сэдвээр өдөр тутам нэвтрүүлэг хийл: сурагчдын дуртай дуу хөгжмөөс сонсгодог ом. Тус клубт изэвтрүүлэгч, сурвалилагч 13 хүүхэд ажилладаг. Тэд сур- гууль хамт олныхоо амжилт ололтыг сурталчлахын зэрэгцээ «4Саар бүхнийг шахан байлуулья» сэдвээр дутагдлыг шүүмжилдэг байна. «Интернационал» нлубаас 20- хиосон ажилд хүүхдүүд идэвхтэй оролцдог. ЗХУ болон ах дүү С0- циалист бусад орны хүүхдний дуу бүйсгээс сурч тэдэнтэй захид- лаар харилцдаг. Одоо 240 гаруй сурагч гадаадын үе тэнгийнхэнтэй» гэз захидлаар харилцаж байна. Клу- бын дарга 7-гийп «В» ангийн су- рагч Д.Уидраа долоон жил дараа дан онц сайн сурч байгаа тэргүү: ний пионер юм. Тэр Бүх Холбоо- тын Пионерын байгууллагын «Ар- тек» зусланд амрахдаа олон арван найз нөхөдтэй болж тэднээс нх зүйл сурч ирлээ. Ийнхүү Улаангом хотын 1 арван їилийн пионер сурагчид 1980-81 оны хичээлийн илд «Их Лениний үйл хэрэгт үнэнч байж, анд нөхдөөсөө цуцалтгүй суралцьй|» уриан дор явагдаж байгаа «Залгамж үе» аянаар ам- иилттай. аялж, байла. Манай. сурвалжлагч Я,СУМЫНА Завхан аймгийн “Тосопцэнгэл хохын 10 жилийн сургуулийн, БНМАУ-ын баатар Б. Гивааны тэрэмжнит пионерийн р 1| бүлгэмийн зөвлөлд В. И. Ленипий їэрэмтит БХПБ-ын 60 жилийн оЛ уутат улсын тэргүүний бүлгом Золохоор үүрэг аван ажиллаж ЭЯплгамжж, үе» алпы долоон халАй зэс пцонерийп бүлэг салаа. бүр хЭэсилттай аялж байна. «Мийнй эх орон БНМАУ» жии- үлзар Ционерийн бүлэг салаа бүр «Ми- пий хайрт эх орон БНМАУ-60 їлдэ сэдвээр газрын зураг дээр го Эизэ аллал захиож байна. 1 Жөн түүх уламжлалын кабинетыг | Мнэзр тохижуулан 7--8 дугаар- “амжилттай Єєх. 227 ангийн пиоцерүүд, зурагт альбом 350 гаруйг хийлэз. «Дайчип алд- “рын танхимыг шинэчлэн БНМАУ, ЗХУ-ын баатруудыг сурталчлах булан нзэн ажиллуулшс байна. «Эрдмийн далай» жигүүрээр Сургууль бүлгэмвэрээ сурлагын амжилтыг 99,9 хувь, чапарыг 583 хувьд хүргэхээр зорилт дэвшүүлж. сурагч бүр сурлагын амжилтаа ахиулах үүрэг аван ажиллалг бай- “сурагч Алтанхундага, Машбат, Тү- мэндэмбэрэл, Батбаяр, уяг, Оюунтүлхүүр нарын олоп сурагч оролцлоо. | Нэгдүгээр улирлаар Бээжинсан багштай 4-ийн «А», Цэрэнпил багштай 4-ийн «Бэ», Самдан багштай 8-ийн «Вэ», Базаррагчаа багштай 10-ын «А» ангиуд 100 хувь суралцаж бусды- Манай бүлгэмийн пионер сураг- чид ЗХУ болон соцналист бусад ор- ны 150 гаруй пиопер сурагчтай аа- хидлаар харилцаж тэдний туршла- гаас суралцанжс байна. Мөн орос дуу, шүлэг сурах хөдөлгөөн өрнүү: лэн орас халний олимпиад явуу- лав. «ЗАЛГАМЖ ҮЕ». ААЯНААР -йг---Л-ир Өехит-сЗ үлэ, лимпиадын үеэр анги бүлэг бүр 1! 2 ажил, шугам рагт дас гаргаж «Найрамд: Хаавал Хонцєрт тоглоп үдэшлэг лаалт зохиолоо. 2 «Авьяас билэг, уран чадвар» ииигүүрээр ЗЛЙН нөхдийн ая дуу-81» урайн дааныг зохион явууллаа. «Бэ» ангийн сурагч Т. Энхтүвшин шалгаран Улнастай хотод болсон уралдаанд оролцон хоёрдугаар байр эзэлж: олоп улсын «Найрам- дал» пноперийн лагерьт амрах эр- хийн бичгээр шагнагдлаа- Мөн, түүхт ойнуудын үеэр СЭВаж: өглөө» урлагийн чуулга, сэдэвчи? сэн нонцерт бэлтгэн 2Хөрхэнөйл3 дөд таван удна тоглолоо. Ардын циркийн тоглолтоос СУ- рагч | Наранцэцэгийн бөмбөгтэй жонглЁр, сурагч Цогзолмаа, Дэл- гэрсайхан, Наргалсайхан нарын хос хэлхээ нугаралтууд үзэгчдээс өндөр үнэлэлт авлаа. Ардыт цирк, дуу хөгжмийн төрөл сєнц дугуйланд сурагчдын 80 гаруй хувь нь хамрагдан авьяас билгээ хө ли байна. 2 «Эрэлхэг зориг авхаалж самбаа» экигүүрээр Биеийн тамир спортын найман төрлийн секц дугуйлан тогмол хн. пионер дын 30 хувь нь йї оролцол: шэгдүгээр байрыг дэнхтэй ор Эр: кг-д Дашбалнир, 53 нг-д су- рагч Даваахүү, 57 нг-д Даваадорж, 60 нгд Дорлсванцан, кт-Д Баярмагнай, , 70 нг-д 75 кг-д Басбаяр, 90 нг-Д сурагч Эрдэнэбат нар тус тус эзэллээ... «ОЧ» ингүүрзэр : «Баатарчуудад пионерийн ха- ламж үзүүлье» уриан дор базатар- чуудыг шефлэн авч сурлага хүмүү- жилд нь тусалж байна. Хүүхдийн номын 10 хоногоор зохиогдсон шүлгийн тэмцээнд | баатарчууд идэвхтэй оролцон нэгдүгээр байрыг 92-ын «Вэ» ангийн сурагч Н. Ам- галан. хоёрдугаар байрыг 1-ийн «А» ангийн сурагч Гантөмөр пзэл- рэн нарын хариуцсан дын багууд 100 хувийн тай 57 хувийн чанартайгаар су. ралцаж байна. Пионерийн ахлах удирдагч Баярсайхан - Таншаныл аг Ту?" БУ ЭР АНРЭРЧЛ ураг ЭСЛЭНИР БЭ ВЭ сэнсээр лсэн ЭРИН ЭБЭ 2-1 1 1- НЭГ Х. Чойбалсангийн нэрэмжит арван жилийн лаборатори нэгдү- гээр дунд сургуулийн 5-ып «Г» ангийнхаа БНМАУ-ын сансрын нисэгч М. Ганзоригийн нэрэмжит бүлэг болохоор үүрэг авлаа. Энэ ангийн пионер сурагчид нэгдү- гээр улиралд зуун хувь суралцан т арэрлалгтогал алөркнул олг ЄлаҮР ЗУРАГ ДЭЭР: Сансрын нисэгч М.Ганзорнтийн нэрэмжит ширзэний болзлыг анх биелүүлсэн Б.Лхаква- тав, --Олон улсын хүүхдийн зургийн уралдааны шагиалт Ч,Гансүх 253 ун С ШИШ цлтстг-------ө----шн--шииииии2-шгшишшгшшээш-ш1-1201011222120112244122102 | шишийн ий Шил нШиШШИН АНГИЙНХАН сурлагын чанарыг 52 хувьд хүр- гэсэн байна. «Сансрын инсэгч М. Ганзори- гийн нэрэмжит ширээний төлөө уралдаан өрнүүлэн оноот урал- даанаар байр эзлүүлж байна. дарга (баруун гараас) Н. Булган Ч, Гансүх, Ц, “Энхцэцэг, Т. Эрдэнэ- бат, Б, Хапгорзул, Ц. Баярхүү иар: С.ДУЛАМХАНДЫН авсан гэрэл : зураг. ШИНИ Здөглдэн ИИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС БҮЛГИЙН АЖИЛ, Сүхбаатар аймгийн Асгат су- сургууль дээр саяхны нэг ням гаригийн өглөө улаан, хөх өнгийн дарцаг барьж. үүрсэн мын 8 жилийн гитар, шударга хөгжим Ч пионер сурагчлд цугларсан бай- лаа. Эд нар тус сургуулий! Х.Должин багштай 6б-гийн «Б» ЇН. Адьяасүрэн багштай 4-ийн «А» ангийн хүүхдүүд юм. Тэд цовоо сэргэлэн дуугаараа өглвө- ний нам гүмийг сэрээж сумын төвөөс, зүүн тийшээ орших «ца- гаан толгойн» тэжээлийн цэг рүү явлаа. Энэ хоёр ангийнхан, - шинэ оноо, их бүтээлзэр угтахын тул чэрүүл агаар -эм» хэзрийн аяв- ган аялал хийж, «Хөдөлмөр бол ҮЛГЭР Говь-алтай аймгийн төвийн ар- ван жилийн нэгдүгээр сургуулийн ЖИШЭЭЧ ХОЁР МАЛЧНЫ СУУРЬ нэр төр алдар гавьла» сэдэвт бүлгийн ажлаа тэжээлийн цэгийн хоньчин Д. Дашдорж гуайнд хий- хээр зорьж яваа нь нэ ажээ. Удалгүй пионерүүд тохилог сай- хан өвөлжиж байгаа малты гэрт ир ажлаа эхлэв. Бүлгийн ажил дээр сумын аварга малчин Д.Дашдорж гуай, вөрийн ажил хөдөлмөрийн тухай ярьж «...Зүт- гэл итгэлээ зориулж зорилго тооцоотой ажиллавал, ажил хє дөлмөр хэнд ч, аз жаргал, алдар нэр авчирч өгдөг...» гэлс сургамї лав. Дараа нь пнонер сурагчид малын хашаа саравч засч, цас тогтоон, хөрзөн ховхлох зэргээр малчдад тусаллаа. Сурагч Б. БАТБАЯР ХҮҮ «Алтайн хөгжил» сонины идэвх- тэн сурвалнслагч болжээ. наймдугаар апгид тоолбол : цуу, төөлбөл бие чацуу ихзр хоё хөвгүүн суралцдаг. Энэ хоёрыг Т. Өсөхбаатар, Т. Нэмэхбаатар гэ- дэг. Т. Өсөхбаатар хүү пионерийн салааны дарга, долоон жил онц суралцаж байгаа бас тэгзэд гэрэл зураг бие даан оролддог юм. Тэр сургуулийнхаа, тэргүүний сайн су- рагчдын тухай бичиж аймгийн Т. Нэмэхбаатар нь сайн суралц-- даг төдийгүй уран зураг сонирхон оролдож, зургийн дугуйланд Ххи- чээллэл: тосон, усан, харандаан будгийп зургийг алтайхан зурдаг болжээ. Тэр уран зураачийц мэр- гэїшилтэй болохыг хүсдэг юм. Ха- рин Өсөхбаатар хүү ирээдүйд аав. шигээ. сэтгүүлч, гэрэл зурагчин болох хүсэлтэй : Манай идэвхтэн сурвалжлагч Ж, ГОМБО тииииишиииниишшииининишиишиииииииишшиииииШиИГ Нийслэлийн 834 дүгээр дунд сургуулийц 5-ын «А» ангийн су- рагч Б. Энхбаяр, Д. Дунгаамаа нар сургуулийн дууны аварга бол- д00: : :в. БоДООШИНН : бү авсан -гэрэл зураг : Хо Ын УтЭГүЭ : 3, МЭГ “8 Өө. | хүрээлэй байгаа мэхэн өө, чид 00 Хүнцэт, ӨЛОН 8 ! хөдөлмөр жигдэрсэн | Сайн оноо үдэж бүтээл амласан жилийн мэнд дэвшүүлье! иаы, алга ташилт) | улашшлалт манай паадмыг д 5 Чгч тоголдор болгохоор Өвлийн өвгөн Буурал гуай “Өрнүүй баяртай ирж явиа, дуугаа ДУУЛЖ Буанай буурлаа угтья! уурал гуай 1981, 1982 оны 5 хамт орж ирнэ) - Буурал гуай: хурын шимээр АГАуЛасан цэцэг шиг Алтан нарны гэрлээр Цацарсан туяа шиг “| Ах дүүгийн ёсоор Үсрхсэн хүүхдүүддээ энхийн дуугаар 3 Баяссан багачууддаа 1 явах хуучны оны Билэгтэй ерөөл шингэсэн “| залган ирэх шинэ оны л Баярын магнай тэнийсэн Сайхан мөчийг тохиолдуулж “| Халуун баярыг хүргэс, Сайн үйлс бүхэндээ олохыг ерөөе! (Хөгжим, алга ташилт) Саруул уудам монгол орны ф Социалист бүтээн байгуулалт “| Санаа сэтгэл баясгаж байна Сайхан итгэл төрүүлж байна. Түүхийн хуудсанд нэмэгдсэн “Томоохон үйл явдлуудаас -481» оп минь чи Наддаа товчхон хэлж өгөөч! 1981 он -- МАХН-ын 60 яшлийн ой -|- МАХН-ын ХУШ их хурал -- Монгол ардын хувьсгалын 60 “жил -- МХЗЭ-ийн 60 жил -- Монгол, Зөвлөлийн ард түмний 5 их найрамдлын 60 жил... гээд - Амжилт, ололтын дууг, дэлхий дахинд сопсгосон Алдарт үйл явдлаар дүүрэн он байлаа, Агаар тэнгарзэс алс, сансрын оргил хүрээлэнд Аялж дүүлсэн ялалтын, ууган оп байлаа Г| «Үүгаэрээ би бахархахгүй гм бол (|| 0Оугаараа би бахархах юм бэ!» | (Хогжим, алга ташилт. Хэсэг 2|| сурагчид гарч ирж «Манай гарпг ТЄ: баярласаар» гэдэг дууг дуулна Буурал гуай: «81» опы Нар алдар өндөр байна, эр сүрлэг алхааны “4Шишгар дайчин эрчим байна. Хүрээлж, байгаа нөхөд өө! Хүндэт олон зочид 00! “Арвиц байгална хамгаалах нь Аргагүй л та нарын үүрэг мөн Аварга баавгай тэргүүтэй Ан амьтнаа дуудья би: -- Бяр чадлаар түрээ барын: Бусдад дэврэлхэхээ лгаа өчиг дүүл Баавгай минь Ч г0 хүрээд ир! (Баавгай ирнэ) агаа гиАуДАЛ хов зөө хөрлөл х хгүй Үг өчиг МЕХүүлэннйэ Е77, Үнэг минь чи хүрээд 431 нэг ёс шулж уулзсан болгоноос” ааы н жад шиг байхгүй гэл Туйлбартай үгээ хэлсэн Та ? Туулай минь чи хүрээд ир! (Туулай ирнэ) УрСЭВБыаг яшуналдаа ДИЙЛДЭЖС үйтгэж явахгүй гэж Чухал өчиг мэдүүлсэн Чоно минь чи Я5нүл ы оно ирнэ -- Сахнлгагүйтэн үхүүлжээ ! Сул сурлагатан болохгүй гэж хан үгээ хэлсэп Сармагчин шэЧсАНЭЛ ир! армагчин -- Цагийн өнгийг Хар 2233 Цасан охид минь хүрээд ир. Цэнгэлийн дуугаа дуулж Цэцгийн бүжгээ хийцгээ! (Цасан охид амьтдын хамт бүл” нэ. Үүний дараа захирал, хи- чзэлийн эрхлэгч, эвлэл, пионе- рийп байгууллагын удирдах хүмүүсийн нэг нь ардын боловс- ролын талаар олсон гол гол ам- жилт ба сургуулийнхаа тухай мэдээлэл хийл: товч үг хэлээд, ерөөл дэвшүүлнэ. Нийтээрээ шинэ ижилийп тухай дууг үзэгч- дийн хамт дуулпа). Буурал гуай: Саруул уудам монгол орны Социалист бүтээн байгуулалт Сапаа сэтгэл баясгаж байна Сайхан: итгэл төрүүлж байна. Ирэх оны босгоп дээр Нэмэх шинэ амлалтаа «82» он минь чи Наддаа товчхон хэлж өгөөч! 1982 он: Энхрий хайрт намынхаа Их хурлын шийдвэрийг Сурлага. хөдөлмөрийн амжилтаар Сурагч бүхэн биелүүлнэ. «Онц сайн», «сайн» гэдэг бол Сурлагын минь чанар, «Ололт», «амжилт» гэдэг бол Хөдөлмөрийн минь чанар, Боловсон соёлч хүмүүжил Сэтгэлийн минь чанар Бүтээлч шинэ санаачилга Зүтгэлийн минь чанар! 17Нинхэнэ мэдлэг сурлагаараа . ї1їншээ болохуйц бүтээлээрээ Дараачийн оныг угтаж Дархан чадахаа илэрхийлье! (Хөгжим, алга ташилт) 1982 он: Залуурч мэргэн намын Арвай наймдугаар их хурал Залгамж үеийг хүмүүжүүлэх нь Ард нийтийн үйлс гэж заалаа. Малчин хүүхэд: Өнөөдөр бид «Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл»э-ийн гишүүд! (Ерөнхий боловсролын сургуулийн сүлд модны наадмын үлгэрчилсэн хөтөлбөр) болино гэж | Маргааш бид -- Баян сүргийн эзэн Валр хөвртэй малчид! Ажилчин хүүхэд: Өнөөдөр бид -- «Өсвөрийн техийнч» нлубийн сурагчид Маргааш бид-- Улс даяар алдаршсан Урам зоригтой ажилчид! Багш хүүхэд: Аав зэлс минь бидний адил Аранзал улаан бүчтэй ппонер Аав зэжийнхвэ алслыг залгамшилзц Ардын багш болно, би Хайрт багш аав зэждээ Халуун баяр хүргэе! Сансрын нисэгч: Сансрын иисэгч Гүррагчаа ах Сурагчийн ширээнд суул Тэгвэл бид сурагч байхдаа Тэнгэрийн оддыг мөрөөдөж явна. Опц сайн суралцаж “Оддын хүрээлэнд очно, бид! Бүгдээрээ: Намын ивээлд өсөх нь Энэ насны жаргал юм. Насны багад сурах нь Энэ биеийн чимэг юм. Хамгийн мэргэн багш бол Хайрт манай нам юм. Хөгжлийн дайчин халаа нь Хүүхэд багачууд бид юм.! Аугаа Лениний үйл хэрэгт Алхам тутамдаа үнэнч байж, Анд пбхдоосвөо цуцалтгүй суралцах Аяны үүргээ биелүүлцгээнэ. (Алга: ташилт. Хотлогч уднрч даж, концертын эхний 2-4 үзүүлбэрийг зарлаж сонир4 хуулна) Буурал гуай: Социалист хамтын пөхөрлөлийн Баатар алхан жигдэрсэн Империалист харгис хүчний Бузар санаа бутарсан, Монгол, зөвлөлтийн ард түмний Мөнх найрамдал цэцэглэсэн Мандаад гарсан үр шимээр Энх: амьдрал цогцолсон Саруул ухаал дүүлэп цойлж Сапсрын хүрээлзид цуурайтсан Сүмбэр уул шиг бат Сүн -далай шиг лут Дайраад ирэхэд далай шиг Буцаад ирэхэд булаг шиг Он жилүүд цуваагаар Өндөрлөж байх болтугай! Орчлоп дэлхий жаргалаар Оргилж: байх болтугай! 5 (Алга ташилт) Хөлтэй наадамд оролцож Хөглиїлдье, өвгөн гуай нь! Хүүхэд үеэ санагалзаж Цэнгэлдэе, Буурал гуай нь! (Хөгжим, алга ташилт, Өвлийн өвгөц боломжтой үед бэлэг та- раан, ерөөл хэлээд буцат бол- но. Сүлд модны наадмын үр- гэлїилэлийг тус тусын хөтөл09- рөөр бага цагт зохион “байгуу- лалт сайтай явуулаарай.) с Америкийн тагнуулын төв гаарын нууц зэвсэг Энэ жил Куба улсын хотуу. Дыт талбай, гудамж, хөдөөгийн зам дээр урьдчилан сэргийдах эу- рагт хуудсууд хадсан байлаа. Эд- гээр аурагт хуудсан дээр «Андес яавгийта» гэсэн Латиц нартай ялад “зуржээ. Элгэар ялаа. хүнийг хум- 3 гэгч аюулт олчиөөр хордуул- “сад байна. Тэрхүү аюулт өвчинд “Цуба улсын нийслэлийн иргэд анх мэрвагдэж, улмаар бүх улс даяар тарж эхэлсэн яжээ. Кубын аавс- ГИЙН газар, эрүүлийг хамгаалах байгууллага эхлээд тархалтыг зог- сох, дараа нь уг өвчнийг дарах шийдвэртэй арга хэмжээ аван. ЇҮ Б-ын Ерөнхий Ассамблейн 36 ду- гаар чуулган дээр Куба улсын Га- “Дйад явдлын Яамны сайд Ислдоро Мальмиерка энэ аюулт өвчнөөс болж 156 куба иргэн няс барсиы дотор 99 нь хүүхэд байсныг мэ- Дэгдав, Хумхаа өвчний. вирус таралгч эдгээр ялаа хэрхэн Куба улсад орж эчнээ МХЗЭ, Ардын боловсролын бай- гууллагын 60 жилийн ойд зорну- лан явуулсан «Ппоперийн үнэн» сонины Нэрэмжит физик, матёма- тимийн эчнээ олимпиадад манай орны хот, хөдөвгийн 8, 10 ж»и- лийн дунд сургуулиудын 86, 7, 10 дугаар ангиудаас 100 гаруй пно- нєр сурагч амжилттай оролцлоо Эчиэр олимпиадын номисо, су- рагч бүрийп ирүүлсэн материалыг үлэт бодолтын ур чадвар, бүрэн гүйцэд байдлыг харгалаан онооны нїїлбэр, дүнгээр цуваагаар байр мндүүлэн дүгнэв. Математикийн Х АНГИАС олимпиадад Нийслэлийн арван илийн 1 1УИД сургуулийн 10-ын «В» ан гийн. сурагч Л. Болд (84 оноо гоор), Баясгалан оноогоор) ї дугаар байр ззадя, мөн сур- Ш, Гантулга, Дундгонь 25 гуулийл аймгийн. төвийн арван жилийн дунд сургуулийн 10-ын «Г» ан- гийн сурагч Л. Даваажаргал нар (24 оноогоор) гуравдугаар байр злан УЦП АНГИАС Нийслэлийн 8 жилийн 58 ду- гайр дуйд сургуулийн 7-гийн «Б» ишгийн сурагч М. Содгэрэл (30,5 опоогоор), Төв аймгийн Дэлгэр- хлап сумын 8 шилийн сургуулийн 7-гийн «А»- ангийн сурагч С, Ца- гаантунгйлаг (24 опоогоор), Өвөр- хайгай аймгийн Хайрхандулаан сумын 8 жилийн сургуулийн 7- гийн «А» ангийн сурагч Б. Пүрэв- цэрэн (22.5 оноогоор) 1, |, Ш байр. У! АНГИАС Ховсгол аймгийн Цагаан-үүр сумын 8 жилийн сургуулийн 86- гийн «А» ангийн сурагч Г. Ган. хуяг (28 оноогоор), Нийслэлийн 8 жилийн 58 дугаар дунд сургуу. лийн 6-гийн «В» ангийн сурагч А-- 81241 ОЛИМПИАДЫН дүгээр дунд сургуулийн 10-ын«Д» тус эзэлж «Пионерийн үнэн» Со0- нины баярын бичиг, зүйлээр шагиагдлаа явсч Гейганы айсаг аахиргад гүтгэх үйд. ажиллагаагаа сүүл раалгоэ, эдийй айсгийн гол ирэн? Үүнийг Америкийн. тагнуулыц топ газрши ллт аниллагаа гэдгийг 1Чубшыү засгийн гааар: ходолшгүй: баримтаар нотолсон юм. Америнийн Батлан... хамгаалах Ламны даалгапраар Марилеид мун улсад хумхаа өвчний яирусаар хорд- соц ялаа. бэлтгэх ажил хийсэн нь аль хэдийнээс тодорхой Вьетпамын: нутаг дээр уг өвчиөөр хордсоп ялаанууДмг тарааж байс- ныг түүх гэрчилцїр, Америкийн таг- нуулын төв газар булчин задрах өвчил, гэдэсний хїиг, бусад аюулт өвчний вирусыг,тараах тв- лаар хорт алгид япуулж байгааг олон улсый хэвлэл мэдээлж, байна. Эдгээр өвчний вирус АНУ-ын цэр- гийн агуулах төдийгүй ХБНГУ, АТО-гийн орнуудын нутаг дэвс- гэрт ч хуралдсаар байна. Саяхай Испапи улсад үл мэдэг- дэх Өвчин дэлгэрч 80 гаруй хүц нас барав. Эна золгүй явдал Са- ДҮН О. Төгсжаргал (23 оноогоор) Төв аймгийн Дэлгэрхаан сумын 8 жи- лийн сургуулийн 6-гийн «А» ан- гийн сурагч Эрдэнэчимэг (21 онод- гоор) 1, 11, Ш байрыг тус тус гзэл- лээ ФИЗИКИиЙН ҮП АНГИАС Улаанбаатар хотын Ш дунд сур- гуулийн 7-гийд «Г» ангийн сурагч Амартайвап 29 оноогоор нэг- дүгээр байр, Төв аймгийн 7Карга- лантын сангийн аяс ахуйн дунд сургуулийн. 7-гийн «А» ангийн сурагч М. Дагиймаа 28 оноогоор хоёрдугаар байр, Баян-өлгий айм- гийн инэгдүтээр дунд сургуулийн Т-гийн «Д» ангийн сурагч 3. Ер- аан 27 оноогоор гуравдугаар байр, УТП АНГИАС Увс аймгийп “Өндөрхангай су- мын дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч М. Төгсжаргал 30 опоогоор нэгдүгээр байр, Дорпо- говь аймгийн Сүмбэр сумын дупд ОЛИМПИАДАД сургуулийн 8-ын «А» апгийн су- рагч Э. Шоондор 29 опоогоор хоёрдугаар байр, Тов аймгийн Борпуурын сангийн аж ахуйн дунд сургуулийн сурагч Х. Энх- туяа 20 оноогоор гурайдугаар байр. Х АНГИАС Хонд аймгийн хоёрдугаар 10 эшлийн дунд сургуулийн 10-ын «А» ангийн сурагч Б, Гантулга 32 оноогоор нэгдүгээр байр, Дунд- гонь аймгийн Мандалговь хотын дунд сургуулийн 9-ийн «В» ан гийн сурагч Г. Эрдэнэ-Очир 80 оноогоор хоёрдугаар байр, Бали- Өлгий аймгийн Өлгий хотын нэг» 28 тус Надербек байр ангийн сурагч (рноогоор гуравдугаар үнэ. бүхий ОЛИМПИАД ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ КОМИСС Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад ховлэй. ЛИУ-ын имперпалиам, ерөнхий. со циалист Кубын эсрэг өдөөн хат-. гах, айлгай сүрдүүлэх, гүлгирдэ! байнга өргөжүүлсээр байна, АНУ азолхон н гурїийц їкилийн дотор Ку- бад таван янаын тахал өвчин та- "Гэдсээр тахал манай ах дүүгийн цайрамдалт куба улсын салбар болох чихрийц яишингэ, тамхины урга- бөгөөд | ол учрууд ахад Таны” Нүдэнд цус харвах тах ПҮН тахлиай болио 1 її хүн холмагдсон. байна, онголын багачууд ард түмний- хэл хамт социалист хамтын нохөр- лөлийн халуун ам бүлийн өрх тэгш тишүүнгкубын баатарлаг. ард тү- мэн, түүний үе тэнгийнхэнтэй ямагт хамт байсан, холо? Ч хамт байж, агаса хотоос холгүй оршдог АН | сын цэргийн баайад хадгалагдаж байдаг аюулт нирусэас болсон амцтэ, Мөн аюулт халдийрт өвчний вян- рус Нинарагуа, Сальпйдорын ну. Таг дэвсгэрт тариад байна. Эдүгээ: байтериологийн гүй дайны обьент ур социалист Ну- ба улс болов, ЗХУ болон пх Дд социалист орнууд эрх чөлөөнн! арлын ард түмэнд, олчин таригч ялаануудыг устгах химийн бодис, эмээр тусалж байна Лас-Тунас хотод болсон цуглаан дээр нөхөр Фидель Ипстро энэхүү «Аюулт дайсны» эсрэг бүх ард түмний тэмцэл өриүүлэхийг урна- лан. Тийлхүү . богило хугацаанд эмчлэн сувилах мэргэмшилтлүүдийн отрядтай 183 млигац байн дурын- хан нөгджөэ. Кубын пионер сураг- чид пасанд хүрэгчидтэй хамтрай ялааны үүр, авгалдайг устгїи ялаа устгах ппавар-зурагт хуудсуудыг тараасан байна, парлаа- тархсан «Денго» л ! »М байгаа ааналхийлж “вултай бирони ин ! шааж байна. мг НА уа болон бусад ТОС гаа гааар (ТТГ)ын хийж ба х АЧИЯ: шинтэй ажил явууллагыг сэн өгүүллийг онэ дугаартаа нийтсү7 8, ! 7 1 лэ Баатарлаг Кубыг хэн 4) 8-8 2 үрдүулж чадахгүй. у : с тэй хамт. Зуйсы 2 0гсНВг нил Губад тарвасан ТАйаУ зогсож эцсийн голо гах ажил явагдаж байна. газрын америкийн тагнуулын төв Н унэ! бас цэгт ялт ажиллагаа ШУРд даа, "АНУ-ын нипериалистууд шууйл хой зэвсгээр ард түмний ЭР лөө, тусгаар тогтнолыг ШУУ Зэв! чадвал бактериологи, хний! Эдгээр сэг хэрэглэн: байгаа юм. урайлг зэвсгийг хэрэглэх нь хүн төр цан ний эсрэг өдөосөн гэмт хөрэг Шинжлэх ухааны чухал НгВҮЭ түүдийг НАТО-гийн генералуудаг, нийг үзэн ядах зорилгоор 4! лахыг хичээж байна. 2ЭЖ, Империалистууд їл далд, д ч аэвсгээр ард БНРГ, бҮРДҮҮЛЛд гэсэн дэвшилт хүн төрөлхтөн ДыН дарга тэмцэл хийж дайсанд 2228 зорилгоо биелүүлэх бололцоо : зээ ч өгөхгүй юм. А. ЛХҮМБЭ орчуулав. хэн ТҮРҮҮЛЭВ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харь- Явуухулангийн «ГПионер» Тони яв Хүүхдийн төв номын санд тээр 91 дүгээр сургуулийн 2 Гал" нийслэлийн сургуулиудын пионер «Дэ» аигийн сурагч С. р сурагчдын дунд болсон улс тө- рийн сэдэвт (нам, өх орон, энх тайван, найрамдал нөхөрлөл) уран уншлагын тэмцээнийг Дүг- шэн: байр сэурац Нэгдүгээр байрт, |Ш. Дулмаа- гийн «Өмнө чинь хүүхэд тоглож байна» шүлгээр 23 дугаар сургуу- лийн 6-гийн «А» “алгийн сурагт- Т. Мөнхцэцэг, М. Горьиийн «Сал- хич шувуулы дуун» зохиолоор 18 дугаар сургуулийн 8-ын «В» ан- гийн сурагч Г. Энхбаатар, Хоёрдугаар байрт--Д,. Сэнгээ- гийн «Өлгөн партизаны яриа» шгүлгээр С. Чинзориг, Д. Пүрэв- доршийн «Цэрэг танаа» шүлгээр 40 дугаар сургуулийн 4-ийн 4Г» ангийн ёурагч Д,. Бээпрэихаил, Д. Содпомдоршийн «Хар жаалд ил- тээх захидал» шүлгээр хоёрдугаар сургуулийн 7-гийн «Г» ашгийн су- рагч Э, Эрдэнэчимэг, Д. Содном" доржийн «Михеле» найраглалаар Төв аймгийн 27Каргалантын сан. гийн аж ахуйн 10 яєилийд 7-гийн «В» ацгийн сурагч Н. Тэгшжаргал, Гуравдугаар байрт «Үнэн ба Гэрлийн тухай» шүлгээр 42, дугаар сургуулийн 9-ийд «Г»ь ангийн сурагч Ц. Отгонбаяр, Д. Пүрэв, доржийн «Хар цлс» пайраглалаар талдугаар сургуулийп 10-ыг «В» аигийн сурагч. Ц, Оюунсүрэн, Б. 8, Бэл 1 ээ : ”, дэг -- Ямар -- Яахав, байдаг Индекс--14140 Пүрэвдоржийн «Хар цас» шүл- ду Төв ймгийн «1Каргалантын 10 жилийн 9-ийн «Вэ ангийн 6У- рагч М. Баярмагнай, Ц. Глйтавын «Их найрамдал» шүлгээр, 24 Дү- сээр сургуулийн 4-нйн «Г» апгийн сурагч Д. Батчимэг, Ц. Гайтавын, ч Найрамдал» шүлгээр 42 дугаар сургуулийн 4-ийн «Г» аигийн сУ- рагч Т. Гэрэлтула, Тусгай шагналд 15 дугаар сур- улийд 5-ын «Г» ангийн сураг с Мөнхжаргал, 15 дугаар сур- гуулийн 7-гийц «Г» ангийн су- рагч Ж. Арнунаа, 18 дугаар сур- гуулийн 9-ийн «В» апгийн сурагч Т. Гантуяа, 23 дугаар сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Д. Бат- жаргал, 39 дүгээр сургуулийн 7- гийн «Б» пигийн сурагч П. Амар- жаргал нар тус туа орлоо. Энэ тэмцээнд 80 шахам пионер сурагч оролцсон бөгөөд утга 080- хиолыг сурталчлах, хүүхдийн уран уцших авьяас чадварыг хөгжүүлэх пионер сурагчдын гоо зүйн хү- мүүлслийг улам дээшлүүлэхэд чу- хал ач холбогдолтой алкид боллоо. гож уралдааныг шалгаруулах ко- мисс үзэлд, хойшид Энэ тэмцээ- пийг жил бүр зохиодог уламж- лалтай болгохоор тогтов Ч. ОЮУНГЭРЭЛ, БҮГДЭЭРЭЭ ИНЭЭЦГЭЭЕ! АЛУЯА ШОГ шувуу үүр засдаггүй вэ? Хөхөө Яагаад тэр чинь цагны гэр дотор юм чинь . . ” Чи чинь яагаад хар шил зүүчихээ вэ? Мапай багш Хэц Хичээл уйшаагүй ирсэнийг нүд рүү нь нэг хараад л мэдчих- юм. Орчуулсан Шш. МАЯАСҮРЭН Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ 88 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ “ийшээ тиг “орон БҮХНИЙ ПРОПЕТАРМ : 4.4, ш-ш21! НАР НЭГДЭГТҮН! МАХН-ЫН ҮЙЛ Ш:121Ш | мхзЗэ-ийн ТӨв ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИ | “ мпь-ын төв зөвлөлийн сонин 1981 ОНЫ ММ 8З(1737) чиний ХОЁРДУГААР САРЫН 12. ТӨЛӨӨ ЯРИА АРВАН БЯМБА “СҮНЭ 10 МӨНГӨ МИБ--ЫН ТӨВ ЗӨВЛ БҮГД ХУРАЛ Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ. ын Төв Зөвлөлийн Х бүгд хурал 1981 опы арван хоёрдугаар сарын ссепд МХЗЭ-ийн Төв Зорсоны хурлын танхимд болов. Бүгд хурал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хороогны нарийп бичгийп ларга, Д.Сүхбаатарын нэрэмянт МЇПБ- ын Тєв Зоплөлийн дарга ЧЇїэ- рандулам «Өсвөр үеийпхэнд хӨ- дөлмөрийн хүзхүүжил олгох (18- лаар ХЗЭ. инонерийн байгуулла- гаас зохиож байгаа ажил, цаашнд тавнх зорилт» гэсэн илтгэл 1Та- тив. Тавьсан илтгэлтэй холбог- дуулан Улланбаатар хотын ппоне. Ичйн зөвлөлийн дарга Д.Цогзол- маа, нийслэлийн ажилчны райсны цамыт хорооны нарийн бичгийн дарга С.Дагийсүрэн, “Дорчод аймгийч Сүмбэп сумын Халх гол сангийн аж ахуйн Дунд. сургуу- лийн пионерийд ахлах улирдагч. Лхагяасүрэп нийслэлийн 50 Ду- гаар сургуулийн Захирал Ёгүүг нарын олон хүн үг хэлэв. Бүгд хурал «Ппоперийн бү- тзэлч хөдөлмөрийн танац жилийн прогрїмм, уг программыг хэрэг- жүүлэх талзар МПБ-аас 1982-- 1985 онд зохиох ажлын төлөв- дөгөөг хэлэлцэж батлав. Бүгд хуралд МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны хоёрдугаар нарийн бич. гийн дарга Д.Бор, Ардын боловс ролын Яамны нэгдүгээр орлог9 сайд Б.Давзасүрэн, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны пионерийн ажлын зөвлөх А.Г.Зуев пар оролцов. МАНАЯ СУРВАЛЖЛАГЧ “НАМЫН ЗААЛТ, БИДНИЙ ЗОРИЛТ ч“Хөдөлмөрчин хүн бүрийг ма- най урагшлах хөдөлгөөнд саад болсон муу бүхнийг үл тэвчдэг рефлекстэй олгох явдал бидний үүрэг моөн».. 10. ЦЭДЭНБАЛ Хорооны 1 бүгд хурал дөэр хэлсэн (МАХН-ын Төв үгээс) Манай эх орны нийслэл Улаан. баатар хотод саяхан хоёр чухал хурал болж өнгөрөв. Энэ нь МАХН ын Төв Хороопы ээлжит ЇЦ бүгд Их “Хурлын “уулган юм. Энэ чухал хурал чуулган манай улсыг 1981- 1985 ойд буюу Ү!!Ї таван жилд ялангуяа ирэх 1982 онд юуг, яаж гүйцэт. хурал, БЇИМАУ-ын Ардын хөгжүүлэх төлөвлөгөө, тэх “тухай хэлэлцэв. зүүн аймагт 90 хүртэлх хувийг нь дотуур байранд суулгана, Ийм олон хүүхдийг сууц, хоол ундаар хангана гэдэг тийм ч бага ажил биш” шүү, Баярлахгүй байхын ч аргагүй юм! Манай малчид. тэдиий хүүхэд багачуудад баяртай сайхан мэдээ бас нэгийг нэмж сонсгоход: 1982 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс бэлт- тэлийп ямаа, адууны үнийг 17.8. 80 хунь, ямааны ноолуур, тэмээ- ний ба хурганы цоосныгүнийг 15-- 100 хувь, пшигний арьсны үнийг 3,3 | дахин хурганы арьсныхыг 96,1 хувиар нэмэгдүүлэх болно гээ 1О: Цэдэлбал дарга хэлсэн үгэйдээ мэдэгдлээ. Малмалласан айлын азк амьдрал энэ мэтчилэн ямагт өсөн дээшилж, байдаг билээ, Ю: Цэдэлбал дарги мапай хүн болгоп биеэ хянан жолоодож, төӨ- цаямЬШ Тов” Хорооны, ЇГ бүгд лөвлөсөн паслаа заявал гүйцэтгэн, хуралгдээр хүүхэд аалуучуудыг х9 | сайн/ сурч хүмүүжих гүүрэг” даал: ламжлан” хүмүүжүүлэгч, хайрт гавар өглөө. Саяхан П! бүгд хурал хүндэт удирдагч Ю.. Цэдэнбал дар га дэлгэрэнгүй үг хэллээ, Цаашид хүн бүр юу санаж, юу хийх тухай тодорхой зөвлөлгөө, даалгавар өг- сон юм. Төр тухай аав аэж ах эгч, захирал, багш нар, маань сурагч та царт” ярьж өгч байгаа Харин хүүхдүүд та нар түүпийг анхаарал тай чагнаж сурлага, хүмүүжилдээ залуур болгох нь чухал байна. Хүүхэд багачууд -биднпй төлөө мапай нам, засаг маш их анхаарал халамж тавьдаг0м. Зөвхөн өлтөр. сон онд олон хүүхэдтай. эхчүүдэд 82 сая төгрөгийн тэтгэмж: өгөй. Нэг ой хүртэлх, насны дүү. Нарт маапь эмийг үнэ төлбөргүй, олгодог бол- лоо. Ирэх 1982 онд-ясли 18, хүүх дийп цэцэрлэг 20. бүрэн ба бүрэн бишг дунд сургууль 11-нйг шинээр нэмж байгуулах гэж байна,Ардын боловсролын ажилд 840,9 сая төг- рег зарцуулах болно. Саяын . хуралдсан, БНМАУ-ын Ардын Их. Хурлын , чуулган «УП таван жилд ардын боловсролын системийг цаашид хөгжүүлэх.хүүх дийн сургалт, хүмүүжлийг ажлын чаларыг сайжруулах.. арга хэм: жээ төлөвлөж байна» гэж мөдэг- дэв. 1981--1985 онд 14 мянган хүүхэд хүлээн авах цэцэрлэг, яс- лийп барилга, 57 мянган хүүхэл хичээллэх: барилгыг шинээр бари- на. Бас 16 мянган ортой дотуур байр нэмэгдэх юм. Малчдын хүүх- өн РЕДАКЦИАС “2 ПИОНЕРИЙИН УДИРДАГЧ, БАГШ, УДИРДСАН дээр хэлсэн үгэндээ: «Хяналт шалгалтыг тасалдуул- сан буюу хангалтгүй зохной бай- гуулсан, өөртөө болон бусдад та- янх шаардлагыг сулруулснаас ма- най эгнээнд хог ургамал бий болж олширдгийг хэн бүхэн хэзээ ямагт саная, байвал зохино. Хог ургамал бол арвин ургацын заналт дайсан юм. Зүсэн бүрийн хог ургамлыг цаг алдалгүй, үндэс ёзоороор НЬ арилгаж байх явдал манай ариун зорилт мөн» гэсэн билээ Энэ үгийг сайтар тунгаан бодох хэрэгтэй байна. Пионер сурагчид та нар өөртөө болон бусдад тавих шаярдлагаа дээшлүүлье! Шаардла- га гэж юу вэ! Энэ бол үйл ажлыг гүйцэтгэхэд. зайлшгүй. холбогдох салаа ба зүтгэл юм. Өөртөө ба бусаддаа хэлэх, зөвлөх, салуулах, тулгах, тушаах зэрэг нь бас л шаардлага мон, Шаядая: шаардах гүй, биеэ зөнд нь тавьдаг, сул задгай. байдаг хүн бол үнэндээ идэвхгүй, залхуу, хэнэггүй, ха риуцлагагүй хүн мөн. Ийм хүн өөрийгөө.ч хойрго болгоно, бус: Дыг ч уруу татаж, муу занд сур: тана. ЗХУ-ын нөрт сурган хүмүүжүү: лэгч В, А. Сухаомлинсний «Хам: гийп том ялалт бол өөрөө өөрий: гөө захиран ялах явдал юм» гэл бичсэн байдаг. Өөрийгөө сул тавьж өөрөө өөртөө хэт чолоө олгож, оө9- ИДЭВХТЭН," СОНГУУЛЬТАН НАР ААГ 7- й ЭНЭ МАТЕРИАЛЫГ АНГИ, РИЙН САЛАА, БҮЛГИЙН ЦУГЛАА. 1. ХаяО7 5. Оо дийн 72 хувь, харин говийн болон/| рийгед. өөгшүүлж өөрийнхөө бне сэтгэл ухаан гурвыг зөнд Нь тавь сан хэн Ч гэсэн “бусдыг удирдан захирч чадахгүй юм. Өөртөө шаард лага тавьдаггүй хүн бусад нөхөд дөө шаардлагя тавьж чадах уу?! Тавнлаа ч гэсэн тэр нь олигтой болж чадах уу?! Чадахгүй нь мэ- дээлс, «Элзэц хичээвэл заяа хичээ- нэ» гэдэг үгийн утга нх юм. ЇЮ. Цэдэнбал дарга «Хүний шил- дэг сайн чанарын эсрэг зохион байгуулалтгүй, сахилтагүй, санаа амарлингуй, биеэ тоосон, ихэмсэг байдал гаргадаг, нүд хуурч мз- хэлдэг үзэгдэлтэй хэзэз ямагт шийдвартай- тэмцэж байхыг нам биднээс шаардаж байна» гэж бас санууллаа. -Мууг эсэргүүцэн зог- соодог хэвшил зуршлыг хүүхэд бүр “багаасаа эзэмшвэл дээрх эр хэм: үг сургамжийг биелүүлж чад- на... Ямар изг шалтгаанаар өнөөд- рийп-цэг хичээлд багш ирсэнгүй гэж бодьё. Тэгвэл ангидаа цөм томоо. той сууж номоо уншдаг зуршил- тай байх Ёстой, Хэрвээ тэгж өгөх- гүй, багш загүйг-далимдуулан үй- мүүлнс шуугиулсан хүүхэд гарвал ангиараа, “нэгэц сэрэг зэмлан бу. руушаавал зохино. Харин тэр дэг ламгүй хүүхдэд юу ч хэлэхгүй буюу дэмжсэн маягтай байх, эсвэл чхудал» їїнаэя: хөхрөн улам онги- роохыг оролдох ёс. огт байж таа- рахгүй. Хүний намбагүй ийм ой. воргон хүүхэд, зарим сургуульд тааралдаж. байгаа” нь “тун харам- салтай.. Бас нөхрийнхөө алдаа-эн- ДЭГДЭЛ, дутагдал, доголдлыг хэлж өгдөггүй хүүхэд Ч байна Хичээл тасалсан нэг похөр чинь багшид «Би өвчтэй байсан» гэж худал хэлж байхад чи зөвшөөрч унэмшсэп байдалтай байвал таарах уу? Таарахгүй! Ийм муу явдал. тай эвлэээх эрх пиопер хүнд байх- гүй” юм. Пионер хүн хамгийн их Шулуун шударга байх ёстой. Сай- пиг -Дамиорж, саарыг эсэргүүцэж байх үүргээ биелүүлдэггүй хүүхэд бол өөртөө "болон бусад хүмүүст ТӨДИЙЧИНЭЭ ОЛОН «Дайсан» бэлтгэнс байгаа хэрэг., Дутагдалд ууссан хэїїлггүй зантай хүүхэд бол дураараа ааш- лагч, тапхайрч, архи уулс согтуу- пагч, ашил үйлсийг таслагч, амар- лингуй аалхуу хүн болж өсөх осолтой. 1Їймд одооноос өөпийгөө Зөв жолоодонс сурах хэрэгтэй бол НААР ХЭЛЭЛЦЭЖ, ПИОНЕР БҮР ӨӨРТӨӨ БОЛОН ПНОНГ- ХАМТ ОЛНЫ АЖИЛЛАГААНД Г20 байна. Хүн болох багаасаа гэсэн ар- дын сайхан сургаал үг бий. Бага балчрын үе бол модпиы үндэс, усны эх лугаа адил чухал үе юм. Энэ сайхан үед амжилт сурч мэдэх, амжиж хийж бүтээх юм тун их бий! Цаг баримталж сурвал нэг эрхэм чанар, ном их уншиж сур: вал бас нэг эрхэм чанар, хөгис мийн эгшигт ая, хүний «хэлсэн үгийг ухааран ойлгож “сурвал мөн л нэг чухал эрдэм болно. Дуулс- ныг хураавал эрдэм, дуслыг хураа вал далай Хүүхэд бол эх орны ирээдүй хүн ардын залгамж хойч үе, алв ээж, ах эгчийн ажил үйлсийт үр” гэлжлүүлэгч билээ. Үүнийг ухаал- ран ойлгож, өмнөө ойрын:ба алсын зорилго тавьнс хичээл сурлага, ажнл хөдөлмөрт шамдаж сурах хэрэгтэй байна. Өвртөө оидөр шаардлага тавьж зогсолтгүй ураг- шаа тэмүүлж явах хэрэгтэй байна. Зорилго байвлл бодол байна,бодол байвал төлөвлөгөө байна. Төлөвлө гөө барьж ажиллавал биелэл байна.. «Энэ улиралд бүх хичээл дээ сайн ба онцсайн дүп авна» гэх мэтийн сайхан зорилго тавиад түү- хэзээд урианд мапай өсвөрийн пнонерүүд «Хэзээд бэлхэн!» МАХН-ын Төв Хорооны ПЇ бүгл хурлын. шийдвэр пионер, дын өмнө шинэ шинэ чухал зорилт тавьж, байна. лын зэна шийдвэр сайн сурч, арвин их эрлам мэдлэг эзэмших, ажил хөдөлмөрт шамдах уриа дуудлага болис өглөө. йн нийгээ ёсчлон биелүүлдэг сурагчид" манайд олон тай хэрэг. байгаа нь сайшалал- Бидэнд хоёр ээж би. Нэг нь тө- рүүлнс өсгөсөн зэж, нөгөө нь у!й- сад газар, Угаасан ус. амьдрал ажлын -маань ак «булаг болсон эх ороп билээ, «МАХН-ын үйл хэргийн төлөө бэлхэн байгтун!» гэсэн гэж! хариулдаг сурагч- Намын Төв Хорооны -бүгд хур- нь амжилттай Намынхаа заалт сургаалын Ут- га. учрыг блпгаасаа ойлгож, үнэнч шударга, өндөр эрдэм боловсролтой- эрхэм сайп сайхан хүн толөө шургуу тууштай хичээн су- палцах” нь юу юунаас ч илүү-чу- хал боли болохын. байна. Сурган хүмүүжүүлэх ухааны дэд эрдэмтэн доцент Б. БОР. ДҮГНЭЛТ ХИЙЖ, ЦААШИД: ЯМАР АЖИЛ ЗОХИОХ-ГЭЖ ҮЙЛ | БАЙГААГАА СОНИНДОО БИ-. ТОДОРХОО ! чээрэст 7701 шашлхуэхсихг-саодовсгйвтттсатггттттрултт- сү БНМАУ-ын Сайд нарын Зов- “| долийн орлогч дарга, ЁНМАУ- мын гавьяат | багш, профессор “Цэвэгмид гуайд-Эрдэнэт хотын Дуран, ТО жилийн сургуу- дийн хэсэг пнопер сурагч захн- ал ирүүлжээ. 2 Уг МЭКЭРН эрдэм мэдлэгийн эх булаг болсон Номтой нохор- лөх, сайн хүн болохын тулд !0Уг- эрхамлан хичээж, сурч хүмүү: жих талаар зөвлөлгөө өгөхийг хүсчээ, Бас лмар зохиол бичиж байгааг нь сопирхжээ. Пнонерүүдэд:./ Д.Цавэгмид гуайн бичсэн хариу захидлыг дор нийтлэл, сонины зөвлөл Эрхэм дүү нарын амрыг эрье. Та бүхїїзэс энэ оны арван нэг- дүгээр сарьш 18-їд надад “бичсэн захидлыг хүлээц авч уншаад Та- пай сургууль дээр иомын 10 хо- ногийн ажил өрнөж, пионер су- рагчид уран зохиолын болон бу- сад олон ном уншиж байглаг мэ- дэж их баярлалаа. Пролетарийн агуу их зохиолч А.М.Горькийн хэлснээр . ертөн- номтой -цайг харах цонх болсон нөхөрлөх хөдөлгөөн өрцүүлж бай- гаа нь туйлын сайшаалтай хэрэг. Гэхдээ номыг зовхон Номын 10 хоногийн ашслын үеэр биш, байнга ушииж сэтгэл оюупаа. балжуулж байх хэрэгтэй юм. Байпга уншиж байна гээд ном болгоны хуудсыг дутуу зэмдэг эргүүлж учир утгыг нь оюун ухаандаа тунгаан ойлгох- гүйгэар уншвалүпзт цаг мөчийг, үр ашиггүй алдахад хүрнэ. Нэрт сурган хүмүүжүүлэгч Антон Сеє- менопич Манаренко «Хүүхэд чинь ном упшихдаа хуудас хуудсаар нь утга учиргүй «ЭЗалгидагь болчих бий. Үүнээс үргэлж . эмээж бол- гоомжили яваарай» гэж эцэг эх- чүүдэд зөвлөсөн байдгийг та нар сайп анхааргарай. Ном хэвлэл тогтмол уншижс сэт- гэн бодох чадвараа хөглгүүлж ЭРДЭНЭТ ХОТЫН ХЯЛГАНАТЫН 10 ЖИЛИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН 9-ИЙН «А» АНГИЙН СУРАГЧ ГАНТӨМӨР, ЭНХТУЯА, АРИУНАА, БАЯРБАТ, ГАНЗОРИГ, ДОРЖ, ЛОНЖИД, БАТРАГЧАА, ГАНБАТ НАРТ ! мэдлэгээ байнга зузаатгаж “мааш нь эрин үеийнхээ хөгжлийн хурдтай хөл нийлэн алхана, Ма- най зарим нэг сурагч ном хавлэл тааралдвал унпийн, өс тааралдвал уншихгүй япбал Д. Нацагдоржийн бичсэнээр «Тэртээ уулыг өнгөрвөл айлгүй гэж бодож, тэнгэрий) ха- яанаас цааш газаргүй гэж сэтгэ-| дэл- сээр түмэн харгээс хоцорч, хийн боловсролоос гээгдэнэ» шүү- Багш иар чта бүгдэданэ тухай үр- гэлижс халж ярьдаг байх гош би бодож байна. Уншиж буй помынхоо үг, өгүүл- бэр бүрийг сайтар тунгаан бодож, учрыг пь олж ойлгох їїн” туйлын чухал, Ингэж уншияг, жинхэнэ өөрийн болгосон идм ганцдах, жє- жигдэх гэж үгүй. Аливаа зүй! лийг ушшниг дуусаад ойлгож мэд: сэнэа заавал тэмдэглэл: занших хэрэгтэй. Энэ тэмдэглэл нь «би ийм их ном ушпсан» | гэж хүнд үзүүлэхэд биш, харин . хэрэгцээ гарсан үед бүтэн Ном биш, товч тэмдэглэл хараад л шаардлагатай сацаагаа олоход хэрэгтэ. байдаг юм, Номын утгыг ойлгон уншиж, цагийг үр ашигтай ашиглаж сурах нь сурлагын чанарт сайн. нөлөө үзүүлдгийг өгүүлэх юун. (Багшийн заасан зүйлийн | гол учир утгыг нь ягштал ойлго түү- нийгээ гэртээ олон удаа уншиж, дасгал хийн бататгал жинхэнэ мэдлэг болгож байх пь чухал. Нарийн утга учрыг нь тунгаан ойлгож уншихгүй, хий хоосон цээ- жилдэг сурагч хаа нэг талралддаг. Энэ бол өөрөө өөрийгөө хуурч байгаа хэрэг. Хичээл сурлагад ч энэ мэтээр хайнга Ханддаг байс- наас л дээдсургуулийн уралдаант шалгалтад орогсод тоо, | физик, бай- хими, орос хэлзэрэг хичээлээр хангалтгүй дүп үзүүлдэг !0М- Чапартай сайц сурахын нэг гол нахцол Нь хзлний МЭДЛЭГ билэз- Эх хэлээ төгс сайн эзэмшихийн. зэрэгцээ гадаад хэл ШАамдан су рах хэрэгтэй. Манай улсын хөг- жил, дэвшилт, та бидний жарга- лапт сайхан амьдралын үндсийн үндэс нь аугаа их зөвлөлтийн ард “дал түмлнтэй тоггросон вайрамдал. билээ. Иймд эхлээд нх цайрамд лши хал, аугаа их Ленип багшийн хэл--араос хзлийг сайн сурч да8- раа иь бусад хэлийг үзэх нь зүй- тэї. Хоёр хэл эзэмшгэл хоёр хүн- тэй, гурван хэл сурвал гурван хүнтэй тэпцэхүйц ухалнтай болно. Дэлхийд тэргүүний шинжлэх ухвапы бүхий л ололт амжилт орос хэл дээр хэллэгдэж байна. Орос зөвлөлтийн утга бохиолын урын сап нь үнэлж баршгүй. юутай ч зүйрлэмгүй их. баялаг Ийм учраас орос хэлийг суралцах нь амьдралаас байгаа бодит шаард- юм. шамда ургай гарч лага юм. Орос хэл сурахдаа системтэй тогтмол үзэх хэрэгтэй. Ганц НЭГ үг биш, бүхэл. бүтэн өгүүлбэр цээлилбэл үгийн баялаг хурдан нэмэгдэнэ. Гэхдээ хэдэн Зуу! мянган үг мэддэг боллоо ч гэсэн дүрэм үзэхгүй бол тэр үгнүүлдээ хоброгд нь бов холбож сапаагаа зөв илэрхийлж чадахгүй. шүү лээ. Иймд үг тогтоох, дүрэм судла» хоёрын аль алиныг їїьв орхигдуу лихгүйгээр, зөв хослуулбал саах бодлоо оросоор аөв илэрхийлэн алдаагүй ярьж, бичиж сурна. Одоо би та нарын хиол бичиж байна вэ7» асуултад хариулья «Ямар 30- гэсэн “Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойг шоог бичсэн «Анхны багш» гэдэг зохиолоо хэвлэлд Шшилжүү- лээд байна. Ардын хувьсгал ялах үед шинхэнэ ардын хүүхэд сурдаг сургууль байгаагүй билзэ. Хувьсгалын анхны өдрөөс л ох- лэц ардын Нам, засаг ардын 377 хүүхдийг сургах сургууль соёлын газрыг байгуулж «Хөмөрсөп то- гооны дотор гэрэл тусч» эхэл- сэп юм. Эрх ямбаа алдсап | хар, шар феодалууд хувьсгалын | ос рэг элдэв хорт үйл ажиллагаа явуул сургууль, багш нарын ажилд үлэмж бэрхшээл учруулж, байсныг тэр үеийн багш нар хэр- хэц даван туулсан тухай энэ 30- хиолдоо бичсэн билээ. Орчин үеэ сайн ойлгож мэдье гэвэл өнгєр- сеп үеэ сайтар судалсан байх хэ- “рэгтэй шүү дээ. Хориод оны сур- гууль багш нарын амьдралыг айлгоход тань энэ бохнол, Далайд дусал нэмэр гэдгээр тус- болту- гай гэсэн ,эрмэлзлээр ард түмэн- лээ соён гэгээрэх ариун Замыг нээсэн ардын хувьсгалын эхний жилүүдэд тэмцэл ялалтын тухай «Ардын багш» зохиолоо Та бү- хэндээ өргөл барьж байгаа юм. Эрхэм дүү нар та бүхэнд бо- лон та нараар уламжлан танай сургуулийн нийт багш, | сурган. хүмүүжүүлэгч, ажилтан, ажилч- дад сурлага хөдөлмөрийн улам пх амжилт хүсэн ерөос. БНМАУ-ын гавьяат багш, про- фессор Фүрбс-) 5 ЗУРАГ ДЭЭР, Булган аймгийн Хутаг Эр агсаржав сангийн аяг 10 жилийн сургуулийн 7-гийн 5А» ангийн сурагч П. Эрдэшэчимэг 25 улирал онц суралцаж «Залгамж үе» аяны эрдмийн Далай Жигүүрээр ам- жилттай аялж байна. Ч, АЛТАНЦЭЦЭГИЙН авсан. гэрэл зураг ТЭД ДУУЛАХ ДУРТАЙ Сургуулийн улаан буланд хүүхдийн цаандаа шеф--инсэх б, л, отрядын Дуу хангинаж хөл хөгжөөн ихтэйах эгч нартаа ОЙЦЕртОО гогДОЖ оЛан байлаа. Бид Чилийн нэрт хуньсгалч, дуу- Тайвап дээр гитар барьсан хоёр чин Виктор Харагийн зохиасон, дуул- хүү Чпилийп дуучин Виктор Харагийн сан дууг дуулах бүр ч дуртай. бай- тухай дуу дуулна. Эд пар бол нийс-даг. Мөн хамтлагын мэндчилгээтэй лэлийн долдугаар дунд “сүргуулийн болсон. Зөвхөн дуулаад зогсохгүй Баянигаргал багштай 8-ын «Вэ ан-хогжмийн ополын мэдлэгтэй болохын цана аЦЦЛЫН хамтлагийн дуучид тулд дугуйланд суралцацгаадаг. Бид Эс Аимтлагийн ахлагч Д. Уранчи-сургуулийнхаа «Дпискотек» үдэшлэгийг мэгтэй уулзахад: удирдан явуулдаг. Дискотенийг «Ар- -- Манай ангийн хүүхдүүд бүг- ДЫн дууны сургаалт чанар», «Дэл- дээрээ дуулах дуртай. Бид бүр тав-ХИЇц сонгодог хөгшнм» зэрог сэдвээр дугаар ан байхдаа өөрийн ангийн Лбууллаа. чуулгатай болох юмсан гэж боддог Дуу бидэнд шинэ хүсэл мөрөөдөл, байсан. Тэгээд зургадугаар ангид ор- эрч хүчийг өгдөг юм гэнс ярьж байна. соп намраа ангидаа улс торийн дуу- ны хамтлаг байгуулж «Солонго» гэж нэрлэсэн юм. Бид зөвхөн сургууль дээрээ тоглодоггүй амралтын | хуга- Тус ангийн «Солонго» хамтлагийн авьяаслаг хүүхдүүд найз йеөхөд багш нарынхаа талархлыг хүлээж байпа Д. САРАНТУЯА ЗУРАГ ДЭЭР: Улс торийн ны «Солонго» хамтлагийн дуучин су- рагч Р.Оюунчимэг, Л. Оюунбилэг, К.Санин, П, Байгалмаа, Д.Эрда- нэтула, Р, Эрдэнэбат, сүрэн нар ЗОХИОГЧИЙН авсан Б. Долгор- гэрэл зураг Нийслэлийн 41 ээр сургуулийв 8-ын 4В»о ангийн биц” сурлагатай, Дуучин сурагч Л..Наранчимэг, С. БОДООШИНИН авсан гэрэл зураг 3 ЗХУ-ын дөрвөн гийн баатар, БНМАУ-ын Эху-ын маршал удаал- баатар, Улаанбаатар хо- Улаанбаатар хотод зөплөлтийн барилгачдын барьж босгосон олон зүйлдвэр, албай байгууллага, орон сууц байдаг билээ. Үүний нэг “дөрөвдүгээр хороололд би амь- ларч сурч байгаадаа | бахархдаг зам: Саяхан л энэ дэгж дээр гэ рийн хороолол байсан. Гэтэл Оллоо гоё гоё өндөр байшинтай ор- чин үеийн хороолол сүндэрлэнэ Манай. хороололд сургууль, ясли, цэцэрлэг, дэлгүүр, номын худалдаа гээд л хүний хэрэгцээт Улаанбатар хот. Үзэсгэлэн чи- мэглэлийн төв танхим. Олон ул: сын «Интерпрессфото--81» үзэс гэлэн. 30 гаруй орноос ирсэн гэрэл зураг. Янз бүрийн өнгө, янз бүрийн амьдрал. Хайр- лаж өхөөрдмөөр хөөрхөн хүүх- дүүд, элэг эмтэрмээр ядуу зу Дүү багачуул. Дайн өдөөгч, түрэм тийлэгчийн хорт бодлого. /Тэм- цэгчийн дүр. : Гэрэл зургаар амьдралын олон талыг хичнээн баян дэлгэр үзүүлж болдог байна вэ? том болоод гэрэл зураг” | Чин: больё байз гэж шэг охин хэ" лэв. Цаана чинь нөгөө ах яв» бай" на гэж өөр нэг хүү өгүүлэв. Эд- НИЙ яриаг М.Цэрэпжамц СсОнС- жээ. Тэр ниээмсэглэсээр мөнөө- хөн хүүхдүүд дээр хүрч ирснээ аппаратаа тэдэн рүү “иглүүлэн зургийг айзв. Нүд гялбам хурц төрэл гялсхийлээ. Хамгийн гай- хамшигтай нь тэр даруй алларат- наас дөрвөлжин хар цаас сугаран тарав. Цэрэнжамц түүнийг цонх- ны гэрэлд барьсанд нөгөө цаас үзтэл цайвартсаар өнгөт гэрэл ЗУ” рэг тодрох нь тэр. -- Би энэ байна. Яасан сонни | юм бэ? -- Харсаар байтал раг гараад ирлээ. “| Хүүхдүүд жигтэйхэн нх гай- “| хаж байлаа. Энэ бол ид шид биш: | Техникийн дэвшил хэдийг Ёраэ “| ДУУ, энжамц ойлгуул 7 : Тэгээд, ХэВЬЭН рагчин болох 7 | Хүслийг нь улам оргилуулснаас “| зайлахгүй, ЭЖ ТАНЫ ал. Гэрэл зурагчин “Ар ом сэтгэлээсээ сонирхсо!! )ямар ч ажил, мэргэжил хэцүү миний ЗУ- бо- НАЙРАМДАЛ МАНАЙ ХОРООЛОЛД ГЭРЭЛ тын хүндэт иргэп Гео ргий ЮНонстан- Линсант Жуковын дурсгалын хошөө, оршил Г. ИН. Жуковын баатарлаг үйлсээр топголын освор үе бахр- хаж, түүний гэгээп дурсгалыг хүн. дэтгэж байдаг юм. бүх зүйл бий. Одоо бас оор олон барилгыг зөвлөлтийн барилгачин ах, эгч нар маань нэмж барь: саар байна. Хүүхэд бид зөвлөл- тийн ард түмнээс бэлэглэсэн энэ сайхан байр сууцаа хайрлай хам- гаалж. байдаг. Бид эгч зөвлөлтийн барилгачин нартаа их баярлаж, бай- 18 дугаар сургуулийн 5-ын «В» апгийн сурагч С.ЧУЛУУНБААТАР ах, на. ЗУРАГ ДЭЭР: М. Цэрэнжамц Ч ПИ 111111111111111111111111111111111111111111 111444 МАХН-ын Төв Хороо, ВЇ “МАУ-ын “Ардын «Их Хурлыл Тар: гүүлэгчид, “Сайд парын .Зөвлө- Ї лийн урилгаар Нампучийн Ардын Хорооны дарга, Зовлолийн Хувьсгалт Намын Төв ерөпхий нарийн бичгийн ИНАУ-ын Төрийп “чиний үЕ тэнгийнхэн “КАМПУЧИЙН К.. ЮОдрьеп Халуун орны хурц иар эрсэн” Пиом- пепь хотын гудамжаарулаан бүчтэй охид: хөвгүүд бөмбөрөө нижигнүү, лэп длхацгаана. Эна бол кампучийн ард түмиий арүүл чийїрэг, ва жар- галтай өсвөр үе 10Мм, Нампучийп пасгийн гязар эх орныхоо оспоөр үеийнхний төлөө тавих хайр халамж бол улс ориод хөгжүүлэх үйл хэргийн цэг чуха/ хэсэг гэж) үздэг юм. Америкийн империалистуудын өдүүлсэн дайны гамшигт кампучи Нутаг, хүн 4р- дынхад хамт таван жил талхигдан олсон билзэ. НКампучи орон ялангуяа хүн амын олопПхи амьдран суудаг хөдөөгийн раїйопууд америнийн империалиб- туудын агаарын бомбогдолтөд сүйрч байлаа. Америкийн «В-52» бембог- дөгч онгоц Нампуйийн шпутаг, дэвс- гэрийг шархтай юм шиг болтод нь бомбөгдөж сүйтгэсэн юм. Энэ дайп хэдийгаар дууссан боловч Илмпу- чийн. ард түмэн, амар галд үзэж, амгалан тайнан амьдарч чадсангүй Харин Баээжипгийцхий” гар хөл бдлогч маонст Пол Потоор удир- Дуулсан засаг тогтон. Пол Потын їсгийн. газар гурван жил, найман сар, хорь хопог орший тогтносон бо- ловч ард түмэндээ нөхөж баршгүй хор хөнөөл учрүулигээ Маоистуу- ДЫН Хорт бодлогын уршгаар тус орны эдийн: засаг, соёл, эрүүлийг хамгаалах, худалдаа тэр уналтад орлоо Болонсролїйн сїстем Оүрти устан. Харин «Хуучир өвсийг тасдан зул- гаанс” аропд. нь шинэ өвс тарина» гэдэг бузар лозун УЛЧан урлаг соёлын. зүтгэлтнүүд, багш нарыг залхаан цээрлүүлж эхэллээ. Аймаг- лөп устгах бодлогын уршгаар хХү- мүүсийн үхэл салар тооцогдох болж, олоп мянган хүүхдүүд өнчин хоцорч, тоднийг эрдэм Номд сургах талвар хөн “Ч. анхаарсангүй, Харин тэднийг хүнд хөдөлмөрийн талбар хүлээ бээшипгийц заавраар дуулгавартай «тоглоом» болгохыг азорьж байлаа Пол Потын хүний санаанд |багтам- БД энэ бузар дэглэмийг дарас Бүгд Найрамдах Кампучн Ард Улсыг чигээрээ ЗУРАГЧИН БОЛОХ ХЭЦҮҮ ЮУ? гэрэл зураг сонирхогч багачуу-Дын хамт. : биш. Хэцүү гэж бусдад | бодогд- фото--81» уралдааны тэргүүн дог ажил сонирхон дурласан х байрны шагнал авсныг нь сонн- төр хамгийн: сайхан санагдах ч “Ноос уншсан сурагч ч байна. Дэв -- 4«Ю. Цэданбал багачуудын : ДУНД» гэс8Н намыг та хийсэн --Та, бүр 13:25 598:л082 биа дөл! с 2):Ц5НТЭ4 пар шиг. бай --Та манай ахын зургийг авч Бен пионерийн үнэн», «Заг АНЫ СОНИНД нийтлүүлсэн шүү : : ин гарэл луучуулын үдВнан УОЛА7 р -- Вас миний зургийг авч зургаа хэвлүүлд «Пиоперийн үйвн» сонинд нийт- Ингэж олон: улсын үзэсгэлэн лүүлснээ сацаж байна үу? ийн танхимд Сонни яриа үүслээ. асуулт: Дахиад асуулт, Хүүх ДҮҮД М.Цэрэнжамц “гэдэг нэрийг сайн мэддэг ажээ, «Интерпресс: М.Цэрэнжамц даруухнаар то 14 гой дохиж байлаа. Энэ сэрэл зу: рагчин олон улсын хэд, хэдэп уралдааны шагналтан юм. Зөлхөн ! өврийн эзэлж байжээ. хүүхдүүдэд 1: арга Хєнг Самрин” тэргүүтэй 117! КАУлын нам БООгТА төлӨӨлөг- чид . манай оронд албан, єєныгг- найрсаг айлчлал хийж байнд. |. Өнэ айчлалтай холбогдуулан Нампучийд өсвөр үеийхний тухай | материал иийтэллээ. . 54:4: ӨСВӨР ҮЕ - ласан даруйд Юуны өмнө өлс- НАЛ-у өвчнөөс ард олиоо аврах, Пол Потын харгис бодлогоор, тараасан “ хүмүүсийг төрсөн нутагт нь Эжүүлж ьшуулах арга хэмжээ авчээ. бУУ РДЫН хувьсгалт засгийн газраас ё эд онцгой товд ч, хөдөөд Ч хүүхдүүд бВЛОН ! анхаарал тавьсан юм, -3ХУ бол ОУУРЛВЭЭ бусад орноос судас хүнс, хувцас, эмнэлгийн тусламжийг хамгийн түрүүнд хүүхлэд сориулж байна. Чөлөөлөгдсөний. дараах туйлын Пол Потын бузар хүнд 9, ДЭЛ ХУ АЛЕЛД ХАНЫ нохрео, үр хүүхдээ алуулсап хэсэг эмэгтэй багш пар хүнлэг сайхап санаачилга гаргаж он- чин. хүүхдийг асрах газар байгуул- лаа. Иргэцийхээ үүргийг өндөр ухам- сарласап. энэ эмэгтэйчүүдийн нөр хичээнгүй. хөдөлмөрийн үрээр хэдэн зуун өнчин хүүхэд аврагдав. Мампучи орны өнцөг булан бүрт багш иаргнэ змэгтэйлүүийн үлгэр дууриалаар ажиллаж эхлэв. Харамсалтай нь эрэг той багш мар бараг үлдсэнгүй. "Тэд- пийг хамгийн түрүүйд устгажээ. Пол Потшихныг ларсны дараа ардын хувьсгалт засгийн газраас 8МРД үлдсэн эмэгтэй багш нар, оюутнууд ахлах ангийн сурагчдын хүчинд тула гуурлац боловсролын системийг сэрж гээх ажилд шууд орсон 10м Суры гуулийн өмнөх насны хүүхдийн сур» талтын системийг бологсруулж түүнд өлөн млнган бяцхан иргэдийг хамарч байна. Зургаан мялган бага. сургууль нээгдэж Нэг сая гурван зуун мянга гаруй хүүхэд суралцаж байна Дунд сургуульд Долоон мллга орчим хүүхэд суралцаж байгаа нь Пол Потын бүр мөсөн устгасан 0б0- ловсролын системийг сэргээж байгаа- гийп. тодорхой. нэгэй лїшлээ. 0М. (Одоо. Кампучийн боловсролын СиС- тємд 20 мянга гаруй багш ажилла, багш ариг бэлтгэх ажил арчимтай явагданс байна, Нампучийл сургуулиуд нь. өсвөр үсийг эх орондоо хайртай, интер- националч, социалист үзэл суртал, ах дүү соцналист орны найрамдалд үланч байх үзэл саяпаагаар хүмүү- згүүлж, байна. Товчлон. орчуулсан Н.ДАРИЙМАА улсын уралдаанд жиг бүр оролцож 80 гаруй удаа байг Гавч тор тухай ярьсангүй. Ярих ч хэрэггүй байсан биз. Түүний хам- гийн. гол болгодог зүйл бол урал- даанд байрэзлэх, олон улс ориопр аялахдаа биш, социалист эх ор- ныхоо өнөөгийн гайхамшигт хог- жил дэвшлийг гэрэл зургийн хэ- лээр түг түмэн хүнд сурталчлах, өсвөр гүеийнхнийхээ аз жаргалант амьдралыг магтан дуулах явдал юм. -- Гэрэл зургийн мэргэшил сайхан. Гэрэл зурагчин болцгоо- гоорой! за юу! : --38, Яриа хэдий бдлтол үргэлжлэх байсныг мэдэхгүй.. М. Цэрэл- жамц: --АХх нь ажилтай боллоо. Ууч лаарай гэж хэлэв. Шагнал гар: Дуулах цуглаан боллоо. Олон ул- сын сэтгүүлчдийн байгууллагын гэрэл зургийн секцийн ерөнхий- лөгч доктор Хайнц.. Фротчер, М. Цэрэнжамцад алтан медаль, 900 доллар, гэрэл зургийн аппарат зэргийг хүндэтгэлтэйгээр гардуу- лав. М.Цэрэнжамц: --Энэ шагнал бол манай нийт гэрэд зурагчид, түүн дотор гэрэл зураг сонирхдог хүүхдүүдэд маань олгож байгаа еидөр шаг- нал юм. Тийм болохоор «шагиа- лынхаа энэ 500 долларыг юуны өмнө гэрэл зурагчин болохыг хүсч байгаа багачуул-дүү пнартаа зориулан сэтгүүлчдийн . байгуул: лагадаа бэлэглэе гэж хэлэв. --Манай Цараижамц үргэласл хүүхэд, гэрэл зураг гэж лиДаг хүн дэз| гэсэн яриа. цугларагс" дын дотор сонсдолс байлаа. Ё: С. БОДООШ ннэл ї Е 3 : Е 5 ЕЗ Е Б Е В Ё Ё 5 3 В 3 3 Е 5 3 Е : БИН “чутататталниниицинлтиинГ г4вхөртэйгвө хУупаалпахыг хүсэнч дэмж ПпИ2 хуяг багтах яэ.лөэ!-гай, Ипгэн халэх- лээ цайз тэтг- илд, суудпгс баримал байх ажла. байт тэр хөө хунгийн /хүйтан. ган барилан, илд иьхир хурпыг үлнэ. Та сэтгалаарлэ. пид пиїл харьцах түхад удаан хөдөлгөөн, болхл| үй прлпс буулгасан 1үїїгүй байдал, бүтэл муутайг нь ха плэд шөхөд иь «Пойтог» хэмээн нэр зажэв, Хэрвээ антйд онь хяпалтын ажил хийвал хамгийн сүүлд л донгойн лангая бичиж гүйцнэ, Гэртээ цай уу- хаараа. ширээгээр їїйг «далай» бол- гочихно. Тэр хөдөлж ядан байж, ёс шиг ширээний өгцөг том уу, сандал шөргоно. Шинэ. гутал өмспөл долоо жханогийн дотор л урчихна. Түүнийг гадїїаас нь харахад салхап сэрсэн юм уу, эсвэл одоохон уйтчнх гэн байгай Юм шиг пойрмог харагдана, Хэлсон хийсэн бүхон пь бүтэл муутай, ер нь лэг үгээр хэлэхад «бойтог» амьтан зигээ. Ямар ч хувцас өмссөн ааярал-ч үгүй биеийг нь барица, Өргөн нүүрэндээ сурган там булцуутай, хүч шаардсан ажил хийх юм уу, далрвал тар нь хам- сийн түрүүн улайсал харагдана, Гэх дээ тэр хорон муу санаагүй. Түүнийг элдвээр шоолж доромшлоход дуулая- Зүй їом шиг өнгөрөх гм уу, заримдаа цуг Л инээж сууна. Зявсарлагаянаар хүүхдүүд түүнийг цаг ямагт чирч гулдран бөмбөг шиг л харьцана. Түү- чийг уурлуулпа гэдэг хэцүү. Гэпч нэг уурлайлл гомдоосон хүнээ йстой пэг болгож, тавина. Хэдийгаар тийм цал- гарлуу хараглах “бологч танхажятай ажээ Түүнийг ийнхүү таргай бүдүүн болс- ныг їь нх їїдсэйлэс Оиз гэж үзнэ. Эс тэгээс юунд ийм бүдүүн байх билээ. Фапч үнэндээ тэр хүүхэд маш бага ярпо. Их идэхийг тэвчин: үл чадах Өилээ, Гэхдээ «бойтог» амьтай гэдэг вь харах царайнд нь, 25512 будл -- хэц Ч элэглэн шоолж «Ой тог» хэмээн нэрлахгүй байгай юм шиг санагдана Байгаль юупд Дон Кихотын бахдуун сэтгэлийг бүдүүп болхи Сашчо-Тан сол өгц булцлсан їом бол оо! Васл алдар гайьпаны тухай мөрөөд сөөр амьлрал пь нэг хэвийн өнгөрсөөр аплхуу хүргэм|л байр Өглөө болгон, «Хурдал, Чи ал хөдөлгөөн, Сунжруулан Ярих | хожнмдлоо шгүү!». гон БУУН сэрээх глүүхай дуу!лас нь илэрхий, Энэ эхийнхээ дуунаар орпоосоо хөлөа дуг 98 халгүй бүдүүн амьтны дотор | тай лургүй сугалж өмд цамцаа өмсөх ву нуугдан, байлгийг хоу ч тайварлай | алдапа. Тэгээд гар нүүрийн угаагуур. мэдэхгүй, Чухамдаа ӨНӨ) хүүхдийн руу Т сажлан очиж хамраа наргох тө- Лийгөөр нүүрээ угаасан болпа Дярал нь ширээндээ сууж ундаа уух нь «Тав: Гядалзсан ган хөө хуягаар өвч ганг дээрээ уитчих нь уу|» гэмээр ха биеэ чимэж, пүүрэвч бүхий өдөн дуул-| Раглана. Ингээд босож сургууль руу- га өмсөөд хамрын нүх нь сарталасал | 84 Явиа. Түүнийг шатаар чимээтэй цагаан морь уначихаад эх дэлхийгээр | Х2Н бУУхыг сонсоод зпа блйпптгийп хэрэй хэсэн ядарч зойсон олныг хам-| “"!! ХЭ! ппалг-нь аплахгүй тааши их гавьпа байгуулахсан гэсэн ариуд “хүсэл түүнд бий. Гэхдээ бас пар иь түүнд нэг л тнїмхэн санагда.. па, Учир нь, баятар эрчүүлэд ихэвч- лан “Гичард, Родрига, Айленго гэх шиг “чикВид сопсголонтТОй эр байдаг чилээ. Гэтол түүнийг зүгээр л Вася гап». Энэ пэр нь баатаргзоригтлэрд:|/ Нэп гахиромжтгүй, т Зоригт баатар болох хүсэлдээ ав- тагдаханр бүлүүн майга Вася уян -нялархай, эгп шулуухан, чадмаг хөзазний л. ортөп, -далмаг хөлөлгөөНтай болчихно. Гя: -- Ршибаков, Чи юу бодоон? даласан хөө хуяг омсчихөөр бүх л -- Ршмйанов, Чи аалын миний хал- мүу юм нь агшин зуур алга болчик| сэцийг давтаад хэл! юм “шиг санагдана. Гэвч толинд хара хаар бүх зүйл бахь байдгаараа л бай- на. Тагээл зоригт баатар зрийн оронд гурван: булцуу нь улайн, харагдах том хуга нүүртай явгөө л хүлхгэр жаал болно. Энз үед баатар эр боло- ХОЛ нь саад-болсон гадавд төрхоо үзээд өөрөө өөрийгөө зүхнэ. Энэхүү шогч толиноос гилНа өЗж нь бас түү нийг үпан байдалд “нь эргүүлэлт -ав. чирив, Шилан алга. хөөрхийлөлтэй жингэ: нүүлэн дуугаргах алхааг пь гал то. тооны өрөөлөөс сонсоод эзэмс нь: ввэжинд баятар зоригт зрийн шулуун шударга. зүрх. лохилж байр Хоёрлугаар, хонхиоос” хойш". апгя Лад орж ирнэ. Тэгээд хүнд цүнхээ шт- рзэп дээр халж ширээгээ байриаас ин хөдөлгөн. сяидал- дэаэрва. чихэлдэл сууна. Энэ бүхизэ тар имар, ч гана. тийн учралыг үл хүлээх, амьдралын лэгэн. хавийн. алхаллд: дябсан. хүний аажуу тайван хөлөлгөөлөөр гүйцэтгэх яжаэ. Хичээл дээр тар: дэмий (омгчаллаал МИЯНЫ | суухгүй. бололч: бапп пврын түлэнд -- Рыбакоп, СлмПарт гарч боллого. тайлбарла! гэж дуулаглайа “Тар хө лөөрөө ширээ мөргөсөйр самбар: руу. “бажлан” очиж гартал шохой. “барин яогсчихпо.. Тэгээл бодлого бодохлоо дороо шуухиран гартал шохой бїш хүйд чулуу ййрвчихсан юм шиг эцэс төгсгөлгүй пэг оргоп эг буулгайл Ийгэхэл: нь багшийн тасяар алаглан! Удалгүй Пайранл пь суулгана "Тэр сУУЛлалдаа очиж суухад ширээ !їнглг: ШИН луУур морь болоп хувирч болигор богинохон хүпуугайраа илд, хоо хулг өөрийн ярхгуй лүрнс эхэлиэ Биеийп, тамирын хилөэл паар бол тэр бүхний цаалам болио, Дамжуур- тайр түүнийг яяах болпол хүүхлүүл хөхрөлдөяг эхэлнэ, Тэр арай гэм хэл | алхаал л гэнэт хөл алдлан гараа хий салчаад шалан лаар чимээтэй пи аргї- гүй. упачихна..Модол морил “лэзгүүр Ч бас хапайн чадахгүй бөгөөл ягглээр її» мартаад сүулихил, Хумхлуүл хох- -- БВолгоомжил! Хотонд чоно ор чихсон биш дээ! гэнэ. Шулуун шу- чарга зоригт эртэй ингэж харьцана гэм, бас байх уу? Тэр энэ мөрөөллоо лаг үл олов. Хөө хуягийн тухай луу- лаал түдгэлзэнгүй, -- Ийм бүдүүп амьтанд ямар хөө: нь Васлгийн голт зүрхийг! раа. мөлхөн буунс сая паг жлгсааллал А--ви8: 1111111111111111111111111111111101111 11 0)0350 (10111 дплгүүр жадиууд өлгөөтэй байх богоод шалан дээр хоо хулгтай лоригт баат- 1Клигүүр амгэний зүдийг хариулан гээд алт, монгон япа. бүрийн баатруу дыг хэсүүллэн иж үлэхдаа тар бүхэнд билап, Ийн лпахад пь попигт баятрууд түү- нүүлэйчийхай нүхээр нэвт шувт хари байгаа (0м шиг, ”ролдеход тэр мупгипан байт гэдоээ-1! циуцАЛцАГ ГИ ШИ ИШ 00111 11 11 10 10001111 гоошгтггшэшиэии 2 3лни22-01733 ӨЭэ ээ” өвөөй торнөг Шрсинь түүний Ч атугай долоо хойог бэлтгэн бай өглөөлөг лээр шүлтг уншсан бүүр япаын юм. Оолчихов, Ялангуяа байлаа. р уртаар амьсгаа анал, Гарт гадал хаа ч Гаган саруулхай байг! гээд: уран сайхан уншиж байп Гэтал тайзан лээр гартал цагоо урап сайхан нь алга дилж бушуухан дугагахын түүс бо- ай цуг усан лов, Гапч чухамдаа хамгийн сүүлд иь | даарч хөхөрсөн шаал хүүт гэлдээ ой4- Түүцийг эвгүй лидал гэтэл. байжээ. | дотор байн болзошгүйг сат! зогссон” Гар гэпэт сэтгэл хөллөц мөрөө хөдөл- тар г| г9Өд, “.Барт гадаа хаа ч Харанхуй, байх болтугай! гэйс уши. чих нь тэр, Танхим дүүрэн бөөн хөх- ролдоон болсон, Тэр сацаа алдал тайл- наас хапайн бєсч 11м ураппгүй хувь С: "Л в09у4у авиапдаа тэр бүр дасчихмаа. Аз заяа гүй хүмүүс ихэвчлэн бусдад уур нь сүрч явдаг бол тэр өврөө өөртөө уур- ланл, Нэгэн удад бүр өөр хүн больё хэмээн. өөртөө айдгайлсан/ Тэгээд хурдай хүрдан хололж, бараг хашгя- рах шахам ярыж бусад хүүхдээс юу гаар ч хопрохгүйг хичаэсан. Гэтэл үүлаас сайн їом юу ч гарсалгүй. Гэр- тээ шираэїїзэс аяга упагаал, ангидаа бэх асган огцом хөлөлсөнөөс болж хү- рэмпийхээ сугыг ханзалчихжээ, Молны паямис бараг унлагүй бай- Хад анхны цас газарт унаж байдаг шүү дээ. Заримдаа шөнө пь хүйтэрч өглөөгүүр голын мөс зайрмагтан хо- посоп байна. Ийм мөс пимгохэй толь шїиїс байдаг богөөд хүүхдүүлийн сэт- гэлийг өөрий эрхгүй татдаг. Ийм үед: радпогоор «Мосөп дээгүүр лва- хад аюултай! болгоомжил!» гэж урьд- чилап: салуулж байлаа. Гэвч хүн бү- хэн үүпийг сонссонгүй. Тэгээд ч мө- сөн дээгүүр янхны апоригтпууд» үзэг дах-боллоо. Япахад пь мөс хотолван урьдчилап. сапуулга өгч шажлгиаж байлч тэд аатай одонд төрсөл хүмүүс гэн: өөрсөдлөө-итгэлс ялтээ. Гавч ал- тай-ол иь пяримдаа гай болдог билай, Нэгэн: удаа /Васлгийн анхаарлыг го- ЛЫИГ, зүгээс: хашгирах дуу татав, "ар -алхаагаа хурдасгай амьсгаад- сазр эрэг дээр хүрчгочлоо, Гэтэл Дим каг Нопалйв гараараа даллан, -- ҮХавя байна! ММивис байпаг хэ- Мээн” хашгирч байхыг олж үздэг їюм байна төг» Хан яипж байнд й7-гэн «Бой ляаралгүйхэн асууй -- Харакгүй байнд уу? гэж, Димка ууртайня хариулал, г- Тэг маал жийж байна. Мөсөн лор орчихлао. Чи зунд загсоон7| гэв Өөр” хун байсат бол, -- Чисөөрөө юунд туслахгүй бай- гааг їом:ба? ганс асуух байсан. биз Гепч тэр бойтог амьтан болохбор ни- гэн( хэлэх ухаан орсонгүй, (. Тар-мос рүү харпал йїгдүгэлр ап гийпй. бяцхан хүү бүсэлхийгээ. татсан Усанд, орчихоол гараараа. мөсний ир- мягэлс: зуурсан үлэгданэ, «Бойтог» Димиаг бодоход бүлүүн хүнд боловч мовон: лэзгүүр” алхав, Масс хотолаох балопт шашигнан. хагарсайгүй, Эрэг ”лагуугаа ицлээд бөх бололтой. ажээ, Днмпа. Цолалїїлп ч луу орж сэргээд ирсли, Тэр. ахиад, Л гараарад даллан, -- Тарууц тийшээ па! Болгоомжк- ЦИНЛИМ 10110) Д. Сүхбаатарын нэрэмжих Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, илдэг похиолчдын вҮТЭЭЛЭЭС или “бүхий "л ашил ладал үнэхэар бүтэмжгүй байлаа. Тор | вал чинь сүүлийн хойр-мөр пь их-л сайхан болцс болчихдог том байна. Яарч тэплэп бу- “хавсэл. Тэгээд Вон: тай, халад ҮАЧГОЭ, “аадаарлай чам. гирна, Тэр айдсаа дарах л хүү хашгирах амаа. «Бойтог» мөсөр Дээгүүр й. түүний ийн хашгирахыг вий аан Тар тагцхүү үхтлээ, аїїс хэл н 258 бан шаал хүүг л харна. Харл Бо ролпоо ус халип тогтїэЭ. эр очоод нэг хөлөө урагш тат гишгэчихэн, Одоохон мөс !! алхсаар | ШИ Л Ши Үй ьтад УСЗИЙ у н ханзарч госон. Гэвч түүлээс айж гүй, Нөгөө хөлөө дооШ бол. эрэг гайгаар ив ус татав, Одоо ЭЛЛЫж дэзр байгаа Ковалён тариа алахыг НБ хашгирсангүй цаашид !0У оос маг түгшин хүлаэнс зогсоно. « Бойт ёодо: мээх Басн тэр жаал хүүгийн шан барихад харзны захаархи МӨС аКЭ рахыг харлаа, Ингээд жаал хүү НЭГ мөсөп дээр гарч ирэв. Тэр гү08 гараараа авригчаасаа зууран Энн Шүл нь ташин нулимс нь хацры Ех лаган урсана. Тэднийг эрэг лээр С ирэхэд Нопалби тавьтал 188” -- Чи хөлөө поргочихож, Гэр РҮҮ гээ гүй, Жаал хүүг би ХҮРГЭЭД УЭээ гэт хэлсэн, «Бойтог» аварсан жсаалЗа нэг хараад порсон гутал руугаа ХАР” цаа шилжүүлэн: За, яв, ям!-гэлээ. ол Ковалйп үхтлээ айж шал Ус ЕШН чихсон йєаал хүүгийн гараас Шүүр” авч түүнпйг чирэн алга болов. «Бойтог» хэмээх Васн гэр рүүгээ гэлдрэв. Салын болсой явдал удалгүй мартаглаїн зөвхөн порсойн хөл, хөнгө- хөн. дагжас л үлджээ, Гэртээ ирээл гутлаа арай ялап гайллаа болж байна аа? -- Энз чипь юу гээд зэж нь ус болсоц зүймэл шалаа хараад яназгүйхэн асуул поргочихоод, гэжс «БОЛ хариулав. Холөо тог» үгээ суйжрууллн Чи бүр өпөл ч туулдаг болшгзо! гээд ээл ханчин ус арчих даавуу олш ирэхээр явав. Тэр ээждээ болсоп пїдлыг ярх гам бодсон боловч пойр нь дийлж яг- шээлгэн дулаахан тасалгаанд бяйгаа атлаа дагжсий чичирсээр байт олж мөрөө шалбааг пь Звөлөвчит орон дээрээ хаптан иИү дээ анип, Хэрвээ баатар эрийн хун/ өвч дуулгыг омссан байсац бол мөс даахгүй дорхноо хагарч, жаал хүүг агарч чадахгүй байсан байх даа гэнс түүнд гэпэт бодогдон Їїнгэсээр . дорх- ноо уптаад өгчээ Дараагийн өдөр хоёрдугаар хонк дуугарсан хойно ангидаа ортод хїн ч байсангүй. Цугллалд орохоор бүгд дээшээ гарцгаажээ. Тэр цүнхээ шид- чихээд дөрөвдүгээр давхар руу саж- лав. Түүнийг танхимд ороход бүгд «П» үсгийн хэлбэрээр жагсжээ. Тэр хүүхдийн дуйдуур чихэлдэн арын эг- нээнд орж зогсов. Тар цуглиацыг сургуулийн захирал шээж үг хал. лээ. Элхирал пиопер хүний. үүрэг улаан бүчний нэр төрийн тухай-яриал- эцаст нь Димиаг япрагч хэмээн иёр- ло, “усанд, унасан. жаал хүүгийн вхийн -яахнаг узшиж сопсгов Бүх л талаасаа хүүхдүүдээр шахуулсац «Бойтог» хапа палан зогсоод хүн бү- хэн. Димиаг: хэрхэн, магтахиг нё. сон сокс байв. Илг үл тэр, Димиа худал халлс байна, хонийг ч алралгүй. Харин пөлхөн гаралраа даллан хашгирч бай сан гэж хэлмээр санагдавч бүхний апхаарлыг өөртөө татна гоя бодохоос НЧИЖК гурвап:булцуу нь улайсан хараг- лана. Эцсийн: оцаст тэр ибивтс байсас Хүүхдийг анк олнс үйсэн “болохо, : Димка- тэр явдлын гол эзэн пь Л гэж итгэй Тэгээл Димиад бусдыа. адил бал хүргэлэа. Айгидаа очиж ширэлгтүэ Ы1) долгон: байж суудалдаа суун, Тэгээ хичээл ахэлхэд иприйнхац шитэй Ч: гээ богинохон: болдгор хуруундаа ис рпад тооны дэвтэр дээрэв /баатар зо-- Шү дрИЙК зурж эхэлдэр. Энэ баатар иь сурагчи( МИЙЛ лгаяп онготай ЧВЭН Ёл: бах/ шит, Орчуулсан Д. ГОНГОР чаншиииииилгашнли л, 1: Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОН Нядеес” 141402: 2727222-027 ан Е 3 --. 5 1-4 5 | Ё г-- 5 Е| ЁВ 2 3 3 | Ё-| 5 Е Б-! З З Е т й 38 дахьжилэ. ФТЕ33(1738) ТИЙНЕРҮҮД, 10 тууллага, түүлий гишүүд-- 1 ууүван ) 1 мяшан | 100 грами олон наст Ургам: уа бүү МЧУУК ч га | лын үр түүдэл таван яалд Баг эх 8) хоо. социллост | 175. тойн. үр. түүнэ, (эхэн байгуулалжад толор- й ыг үй хувь 272 оруулан ах» «ПИОН РҮҮД мүүсийн ажил хөдөл/| |, март Идэвлтэл” тусалж, тэд. АЖИЛЧНЫ нээс байнга) суралшажр (9х оронч олод сайхан үсгал сангачилга гаргалт байна. Саяхан Сүхбаатар, нэүхижит МПБаян: Төн Лав- лвлийл валжит Х бүгд хурал болж, пиойер сурагчдд х» далмөрайн хүмүүжил олгох лыг сайжрүулах тухай псуудал. хялалцлал, їг Сүх- балтарын, нэрэмжит, МПалн Тал, Золлалийн 1901 спа 5 бүгд хурлаас ЯАПилигрийн бүтлэлч хөдөлмөрийн тавал иллхмйн тарваг питерийн Мянлй (даг гхторийй | айхан. шатны байгууллагуу үеЛЙХНИЙ | хумьбгалт ПАЛ) дад ларлай зхлүүлжт байна. ППОПЕРИЙН:.. БҮТЭЭЛЧ ХОДОЛМОРИЙН ТАВАН ийг хэрэгжүүлэхэд | шниэ. Ч, амжилт блссор байна, Амаарана.. Сүхбаатарчуулын хамгын удирдагч, халтан ха алмаглам Хүмүүнүүлэгэ-МХ ЗЭ, түүний свлбйо эухр мян! үлЧ аөсмүүд, залуучуудДол. дх(вар тапан, жилийн зөлөв тоа 2208 00116277 бишлүүлиээ. үзсэн... ЗАЙЧИН хүнэн, яар цаг, мєч бүрүэл уралдаа, азсан Үүгсч: ам лалзаа мэр төртэй. бүрэл түүгэц бистүүлэхээр | пїр» 1уу. хөделмарлож, байна, ЗАЛУУ ХАЛАА» ЗХУ, ах дүү бусад соцпа Лист “орїй3. тусламжтайгалр, шина. тавай. тилд олон арг ма шил үйлдвэр | байгуу- Тухайлбал: Нэгайууг үзян нүүрсний уурхай, Їл цємєнтий зажод э шинээр сүндэрлэн бо- л байгаа, барын |байгуу, ВЯгДАХ ТомоохоН барилга байгууламж, үйлдвэр ааяп- ДАД ахмад ВЖилчдыНХлл ХО дєлмөрч: баялаг, Уламжлалыг язр төртэй залгашїйллх хү ЛИЛИЙН ПРОГРАММ | эт уандицдөн ХРМАТ-- «Пнэгрийд бүл, юур, сонпалїїсто тмчийп тус учраас планерүүд та пар тиисаїйн суралцаж хичээлзэс гадуур лохисгдох төрөл. бүе рийп ажилд илэвхтэй | орол, Хан вөрсдөө сапаачлагч йх жэрэгтай. -- Пиопврийн бүлгэм бүрт яилгачны залуу халта бүлэг байгуулш ЗБ724 0) т5и бүр бүтхалч | хөл, тийн бустай, їпөнтөрыйн бүс Лас бүр хөлөлча йн /төдарг “КӨЛ” өхуугчггтой 112 тмыт чутад 8ч хал Өсөн лозүпгийн Файгагайн. хүвүүжүүдэхэл амын злкаит бүр цомөрийн бүлэг, бүлгэмийн 2| “хаавамацагйн, төасрхой./ даал-| хамтын), хөдөлмөрийн хэлэ. бавлүтай бчицгоёх!» рийг нжилд) өргөмөөр үрзет- -| “аарилго.. Пїндит рийн зо ү сох 7 арай Бу Эжс “нь їєэ1,. хамт олны “йрлал япүйглгтий лэ ммин хүлээсэн үүгэг харигц л) гүнзгий ухамсарлаж зөүтөө оногдсон яавлгатрыг ийн төлөө байан. идэвх чармайлт гар лалат мадтар, аад 1 Ү || тєкєли ХИЙН. байггхлахлд,| тусиерайн бүх өч байгууллагын үйл ЯРиллРгаар чиглүүлэх тогтао7й ажилчин ах (ЭгЗ нартайгаа сурлага хөдөлмөрийн тодор хой үзүүлэлтээр социллист Уралдаанд харилцан үүрэг ямлалт 8йч дүгиэЛэт хэвшил -- Тєр Иж бүрийг МА (Үү өдөл жагүүлах тоттоох Хас дэвшүүлсэн | зод сүүл: ДЭЛ Түр шич үйлдвэрийн галраар, Экс курс тогтмол хийж ган їйпшерийн бүлгэм бүрт | хийн талөвлөгөо гэн! юу Т / өрчүүлаэ лах түүнийг. биелүүлэхийн «ТӨЛЧИН Тэсрарий депийчүүдийн | зүлд хӨдөлмори 17 ЭГ ОО) БАГАЧУУД туүшллгаар числерийн бүл-| ямар шилд хайдаг болохыг АР гем: бүрт мөлтогчий туул | судалж тайиллах явцой| үүвгүүлэх, ферм, байч| --0 Циуонерий | бүлгэм ЮРКмАГугтУрЧИЛЦ ЭХ. Хэряв | бүрт техипкийн | төрөл бү ппонер- бүр їидд нят туулай | рийн дугуйлан. байгуєлж өсгөшөл 7 жмяд 1 сан 0 хилэлутран” тїїсйёр 77 бүрт мяүган, молтогчиН Туулай өс! төхринийй ЭгэДЛЭГО| СОиНРХ 3 | Хлсад түшївж болио лыг дөгжүүллхэд ЧИРЛэгДЄэн нь Алтай ! Ял блопн талт вамлд лох!гайл Геулий хорны 2УИДо сУТ-| «Шинжлэх ухаан тєхтишийн сбүлийй, тйоиерүүлийг зул) долоо РЛ7 науү | ллгалйр ХАА-н марин тєхїй | цлдавгтай оролд, ШАХИ мн. ХУМ!-ых | хур элэмих,..| Мэргэ | ЧИГ| (Сургууль төгсөөд алгилрал давс улс еряы (зөдөл| ял барциалай сонгох ажлыг ПНО- | (їлдвэрт гарт ажиллах | хө ахуйн “мийт бүтээгдэхүүний цсүиїїй. бүлгэм бүрт Зууш! | долгөилд ахлах ййсны пиопе- Дертинн уулыг, үйлдлэйлэ. | ха! -найтдүүллэ. рийн бүлгүүд | сайлачилга Дэг хамгийн чухал) сажар Сургуулиа төгсвөд 80-| гарган идэвхтэй аралцопа. мал шү АХУйГ ЦЭХШНД|| Хөг | үилрав мал аж ахуйд гарч - Хөдөлмөрийн Уул шүулах аидлыг -заргүүн ээр, ЯлХ хөдөлгӨМД |ЯХЛАЖ | раддо пипнерийн, бүлгэмээс гийн. ворилт болгой 248) насны пизверийн бүлгүүд са.) сурагчдын бретлд бойгуулан шүүлсан билээ Эн» чухал| цалчилга тарган) | Идэвхтэй үйлдвэр, барилга байгуу хорэлтыг амжилттай | хараг | ролцоно. иж” хээр андллана жүүлаэхэд хөдөө ахҮйн Хөдөөг соёлжуулж| с0- МИнүдэлч/ малнни вэлг «х|ыйалист аж төрөх Фсз4г хат- «ЭХ ОРНЫ лееч нартаа” пиоперүүд Челх| штүүлэхэд пйоцерийн ухуулах пмхаа тийрээр ттсваас. мал| бригадыг өлиооро байгуулж 12116164 01611) ГОЁА» маллах хөдөлмөрч сайхай| алчдын суурь | мал юн үлишжлалыг нь ёєвлөн. зав|ахуйн фетыд тєгтмол явуулж тамилахын Үулд тадилас ИХ зүйлайг уйгагүй сурч, эзэм Уүний тулд: Ц эвби хит «Сү! ажиллуул «УРГАЦ» ОПЕРАЦИ 1 550 -- Хачгай, говь, хотр тал хосолсон мапай эх орны уу- дэм дэлгэр тазвриутгийн 10 орчим хувийг буюу 15 сал та талбайг ой мод зсолдэг, Манай орлы наг хүнд 10 гаруй 3 га айн талбай овогдож байгаа (Манай сүрэл тариалангы/н | богоод нэг хүнд оцогдох талбайд слом арилан мэр төр | баялга2р Дэлхийд вэгдүгэр ац үр тариа, трмсо хүйс | байранд срдог, Ой мод хүний 7 динсо. зарын ургэу, амьдралд олон талын ач хол: би! Энэ ажилд шисеүүү| богдолжой, Модшож химийн дийн зохич зүйд йх| үйлдвэрлэлийн 20 мэр тор ууны түрүүнд тариа) гийн түүхий эд бүтлэгдэ. хүүн гаргаж авлаг. (ОЛ мө дэг хайрлаж хамгаллах. мбд цэлэг үарын 2:138:2 шин твуяерийн | гавшгай | үйлс Омөн. - налиерийн бүлгэж| рэг камгаалах | нөхөрлөл», аМалчлын авлуу |хёлав бү! яаг» Файгүрлж, мал | малла, тайш. арга барилаар сурал: гль бүлгэм “бүр, 5 Ф 1081 оны а| бн хацдуаа| сайын 18:99. ЛХАГВА Үнэ 10 мпио НЕРИЙН БҮХ САЛАА, БҮЛЭГ, -| БҮЛГЭМ ДУУЛЖ ВА! лахоо хөдолгоой” өрнүүлнэ. Тагнал тдвал шилийн дараа иж сал 700 мянган модтой! пїїансерүүдийн “үлжгэлант паг тооц ой бий бално. -- Орчин тойїтой. цэцэр дэгшүүдлх | таар оо Ховд амгийн Пулгай сумыт сур. тууль--бүлүамийн туршлаг гиг бүтлэлчээр, їэптрүүлэ Пишерийн. «Погоой» яргүүлийг. бүлэг: бүр, бусйл- луулт тарьсан мод. бүрийг ярчлан хамгалдил Фйгллд Манал ах оронд: 4000: ша, хам булаг шанд пуур 3100 гаруй бий Эх ормыхоо өгөө өөр, их, балдаг тол мөрөн, цуур цоэрмийн усыг бохирдлоос” хамгаалах (0л- үс, усїы шувуу, | лархан потай ая амьтдыг осгой лэхэд | ййопсрүүдийц хүйк їїзмэр, пяхаарад ха. ламж зайлшгүй ,шаарллага- тай. -- Үүний тулд гїїсисрийн пэлтэр, шар. эргүүлийг бүл- гам бүрт байгуулж | пиоМср, бүрчїїр эгдэвхтой, оролцуул- та. Шинэ тапан жилд иї0їїс- үн бүлгээ бүр. «Залуу, байгальчдын үїїйгэмлэг» байгуулан айшллуулах ба сургуульдал туслдх аж ехуй хөглгүүлэхэд: пионер бүр илэпхтэй бролцоү с ногоон АПТЕК» Манай оронд ургадаг. 400 орчим” нэр ларлийн үр жимс эмпйП ургамлалс 80, арчим изр торлийн смийг ах срїы зуг үйлдвэрт | балтгал я Хулгтрй тїїхар” ос” аэрлг ургамлыг энспоргод гаргай: байна, Манай эх ориїц аль, Ч К иутаг бүсэд элїэх. ургадаг тавиш салАа, иЛтаШ гагИуур, бамбайн, үилэс, пууш її, хөх догд, гїШүүнил” үйнлх гайга, гайаргайл Зэрэг шьг Эм болосруулах | Сүтээглахүүс ший үлдт баялаг эм, эг-ип П4мбаїїцгүндс"эр Э/ литр ханд бодайсруулай зүрх. сулас мэдрэлийг өнчцоор: өгилсөл 100) хүйиїг эмцилжс амагал.. хад. хэрэглэдяг, Ниг-Иг Мэрр свэр 4. литр, пайклтий шүүс гаргаа! хүний бий махбодийг чийрэгшүүлэх, титамшїл лу тагдлыг арилгахад хариглалг байна. 100 не хатолсац, шїнУ тєр 40 тойн цуу балтгэдаэг. 1Шинэ тарай ялд їйонср Уу. рагчнд 50 гаруй толш пмийй ургамал, жїшс, самар. моог түүх зорилт тавын аөлилла« па. Ослорийн пиоперүүд зэ! Эмийн уртамал, жимс, мапог түүх амилд идэпхтэй орол цоё! «ПИОНЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ДОХООН ӨДӨР» Дэлхийн. кодолмерчдийл суут их удирдагч В. НИ, Ло или) мэШдэлсэЦ | ӨДГИЙГ угтан бүх нийтийн | номму- нисто субдатиййг бєворийн сухбаатарчуул: ИДэвхтэй. орол цаж «Ийнирийн.. бүтээлч долгом, өдөрьийг бүлгэм бүрт зохиодог уламжлалтай болсон. бизээ, бүл улэнжла. лав яэ!лээс яшлд улам, бүр шинэ, үр бүтээлт!) бага болшир нийгэмд ашигтай бү, тээлч: хэдолмөройр,/ банжуу» лэц бүлгэм бүр «Ппонерийп бүтээлч: долгой..| одоркийг зохийц байгуулах штаб бай- НЭР 0ЦЭДоН АЛУУЧУУД р ТА БҮХЭН ИЙН явц ДУНД П ШИЛСЛИНН МАЛЧИН, МАНАЙ ЯРУУ АЛДАРТ АЖИИЛ- ХӨДӨЛМӨРИЙН ЭЭТНИЙ ТӨРТЭЙ” ХАЛАА БОЛЖ, УЛС ОРНЫХОО. УЛС АРДЫН АЖ АХУЙН АЛЬ ХЭРЭГ 222 5ЕНЦТЛ гцээт САЛБАРТ ГАРЧ АЖИЛЛАХАД ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН ЭРМЭЛЗЭЛТЭЙ БОЛИС ЧАДНА. СО ЭХ ОРНЫХОО САЙН САЙХНЫ ТУСЫН ТУЛД АРИУН ЦАГААН ХӨДӨЛМӨР БОЛ ТА БҮХЭНД ЭРДЭМ МЭДЛЭГЭЭ АЖИЛ ХӨДӨЛМӨРИЙН ? АМЬДРАЛЫНХАА БАЙР СУУРИЙГ ТОДОР- ХОЙЛИ, ЗӨВ ЗАМЫГ СОНГОХ ЛУУЖИН МӨН: аш, иноперийн бүлэг бүрт Хїдөлиөтүйй 2 тодорхой 0бьемт, Лаалгайар Огюгдуул. сац иарийн бодолс толовля- сОл ирограммпн длгуу амаїл- лаш дүгїйх хорлггай, «ППОПЕРИЙН БҮТЭЭЛЧ ДОЛОО ОДОГ» ИЙГ лохион ЛАХ үлгаРчилсэн хатолзог Илг лэх одор: -- «Шионе. рпїл бүтээлч лолбой өдөр» хөдолмаүййц. цунллїїц. ИЭЭЛ- тийг їерийн бүлгэм: бүрт. цүугам, уагсаал цуглааны хэлїїрэлр баяр Ёслолын байдлаар зохиол байгуулиа. «Тйоцетийн: бүтээлч: долоон Өлорьгийг лохиоц: байгуулах штабаас. ппонсрийц:. бүлэг бүрт ходолморийн даалгипар гардуулпл. Опа одор ппопе рийц бүлэг бүр сургуулийн. хаа ти танхим. орчип тойршаг цэллрлэх. ашид 20- хил: болц: Хийр дахь өдөр! Пио- лиг бүлгамийн . бүтлэлт ходолморийн буслд бүлэг тус тусын облеитод ажилла. 1, Хийл, гүйцэтгэх ажил бүлэг бүрт харилцал элил- гүй байпа. Жйигээлбэл” сг маллиы суурьт тал хүлээц авах. төл, малыг 1, ха шаа, ёарагч сэлбэ мал хиолорлах, хот суурїц гал» рын тонерүүд | шефг бай. гууллага, | брїїгадын хамт олонд туслах, хойшо дуүкгал мод аүдог. арлилт тордох шри ӨЛа, 22 “...Бурав дахь. мС й БоОЭЧҮН СУЛБУУЛЛГ 15 пєрүүл төрөл бүрийн түүхч! эд, шийгтай хайгдал мат: риал цуглуул холбогдох. байгууллагад тудлах алсыг ЭТТ Дарип дэх өдөрг -- Үйлл- яар, шлбай газарт пипперийн бүлэг бүр эвспурс. хийж шїї. згєүгүүлийг үйлдлэрлаэлтэй ТАИЦЛЦУУЛАХ ШИГИЛ. ЛОХиОПО, Пүлэг тцоиерийн ухуу лах бүїглд алаллуулта Тав дахь өдөр: Сур- гуулийнхаа болол хот. райо- үїхов хүүхлийн їмї1 сан, аїїги, бүлэг, датуур: байрын тюя14!! булапл, Шсм, иалт, 1 пэлбах, илталог, хөтл үогтмол/ хайлалүүдИїйг/ү эмхлэн” цэйлрлагийн .. Хүүлэл баттарчуулын луүд номын бийр айхиоч байгуулах тчг иценерийл бүлэг бүр зо хїаж, бїйнл Зургаа дїхь одор! -- Сур, туулийн брчиц хошоб дурс гал цэцэрлэгт. хүрээлгїг мод тарих, цэвэрлэгээ. хийх. туршллгшн Ногооны. талбайд гаалр. балойсрууллх,” бордох алилД бүли. Лодоо дїхь өдөр: -- «Пио- риїг бүтээлч долбон өдөр» иїїц: хаалтад, сориулсан бүл гэмийн шугам жагсаал Цуглагшг бүлгэм бүрт захиа бийгуүлаг пиопе- рийн” бүдгүүл/ Штдбийс авсон (4алгаврыт, хэрхэй. биелүүл сэн тухай рапорт огч. бүл- гэмийн шилын үн | гарил Үүний дараа бүлэг бүр хог долморийн баатар, таплцэл! Тийн гарштайч,. илгээлтийн алэдтэ уулзалт хийш бал ив, Хөдөлмөрийн алдар сэл: ваар балр, үдэшлэг, ясуулт хариултын болон. маргаяс лийн ур. чадварын урал, далцЦ азрэг ажил аохионс бог лох юм «НҮДЛЭН ХАМГААЛАХ ШТАБ» ГЭ бүр 1 вс- «Хүн бүр бага балчраа: сал эхлэц туйлын аж ахїуч, арїїлч хямгач, социалист ам чийн эс) ширдэг бүрийг алхам тутамдаа пүдлэд хам, гдлаагч, ходолморийг биш» рэп шүтэгч байх бстой» гэсэн, цамын лоужт їн тлоперүүг дийн өдөр тутмын ажид үйл ДАДЛАГАТАЙ | ДЭЭР ХЭРЭГЛЭЖ, БОЛОХ сийн дагаж” мердах мөрийн хөтөлбөр мэ, Өсвөрийн сүхбаатарчууд , ви! Сургууль бүлгэм. бүрт «ЇЇүдлэн хамгаалах штаб»- ыг гаайрын дагуу байгуулж! сургууль, анги танхимып эд хогшил, хичаэлийн хэрэг. сал, ахмад хүмүүсийн ходолморч урам гарайр бут- сэн бүхиийг арвилан хач- гайлж, баяжуулахад пиопер бүрийг идепхтай. рропцуул: иас, « --2 Говьалтай аймгийн ХӨМӨГТИЛЛ 10 жилийн 1 нд тийн 1 яшлнїїн 11 сургууль, Архангай айм- гийн Мэцэрлог хотый 10 ши ЛИЙН ДУНД сургуулийн хамг олби,, ийоперийн. бүлгэмян хаят олиы туршлагаар сур гуулийнхаа. барилга, анти танхим, Эд хогшил, топог то- хєоромїтиїйг их аасийр хийл гүй үлалц хугацаагаар тдэлл: йшиглах | ходилгоо нийг ппонерийн бүлгэм. бүрт. бүтгэлчэар Өриүүлиэ. --Цэвэр гамтай “эдэлалн сурах бичгийн уралдаалыг пиоперийн бүдэг салаа бүр тогтмод / чяцартай | зохион байгуул дүү иартаа сурах Чгээ цэртр идмбай хэвээр шилжүүлэх ажлыг пио- эрчим- Ш пєриїш бүлгам бүр то! тэохиоио. --4ом цээр байгу салд «Ном илгээх» тооИ өрнүүлиэ. --Хїїчээлийн үзүүлэц та- пиУлах хийх, сургалтын на бийет тохинуулах хүүхдийн тотлоомын талбай байгуу анагаах», тагдсан. ши нолын ходод лах, сургууль, цэцэрлэгийл заспар, үйлчилгээний 0 1 пиопср бүр идэвхтэй тусад па. -- Пионерийн бүлгэм бүхэн улирал бүр чАрви хямгач, аж ахуїт салаа бү лэг». шалгаруулан. «Нийг МИЙН юмбидиШй. юм» х» лэлцүүлэг ппуулил --410ашиград хотын цєрүүдийн туршлагаар «Ма тий байшин», «Орц» «Чи дон», «Хайа» сэрэг опера циуд япуулис оршни суугаа гудамж, хороолол, орон сууц хотын | нийтийн сая Шхуйн томого төхөөрөмяшїїг хамгаалал | ходөлгөон ор ичүлна. Ч «ТИМУРЧҮҮДИЙН хөдөлгөөн» Пионерийн хамгийн сай хан бахархалтай ажил үйл сийн наг нь ахмад хүмүүс, тахир, дутуу, ганц Оне хү. мүүс, хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, бяцхан дүү иараа асран хүндэтгэн тэдэнд пионерийн мий. сазгалийй тусламж дэмшлэг. үзүүлэх лпдад мон Манай! оролд асворийн ле нинчүүлийн туршлагаар. Ти мурчүүдийн " ходолгвөл, уль. Ховд аймсыйа | 9934. 2) дунд | 0)Лэ-ийн. 0їэХүү хлаамжиллс,| ажил үйлсийг өргөн Захио- дог. Өслөлчйй пионсрүүд Хүмүүс” тус хүргаш, баляр- чуулах ану! сайхан үйл: сийг пионер бүр орчин той» рондоо” эрэй суршалжилл: лимурчүүдийл ходолгооцийг бүлэг р зэрчимтой орь цүүдлцгөэс| «ГПпопсрийд бү- ходолмориПШ таван | програм- мг тшионсрийн бүлгэмүүд цуглаашаар хэлэлцэж, орон мутгийп. онцлог, бололцоо нохийдд тулгуурлап харэг- лгүүлах телоплогтог жил бү- рзар гаргац ашиллана. Үү. ний.туад гүйлдцэр, аж ахуйн газар, ходолморийй хамт, слоптОой їїлгт хамтарч алп!т лах хэрагтай. Эпа ажилд сургуулийн захиргаа, орон Пүтгийн чам, (талэд, (олон нийтийн байгууллага «Пио- їерүүцийн ахиад нехдийН зайлөл»-ИЙН | дэмжлэг тус- лалплаг пич ажиллах ив зүйтэй... Пиаперийн:. бүдэг, бүлгэм бүр ходолморийн обьект, бүтээлч ходолыг- рийн бүсийг зурагт хууд: сайр” хдруулж нийтэд мл байрлуулна. Пиоперийн бү- лэг бүр. хөдөлмөр хийсэн тухайгаа бүтэйлч хөдөлхшт рийц түүхийн дэвтэрт тэм лэглэйэ... Бүлгэм: бүр хөдөд: мөрийн гасцарт хотолив. Пионерийп бүтээлч хөдөлч мөрийн лэг жилийн. пүнг сургуулиїй! хэмплэчд | шил бүрийн ЇХ сард бүлгэмийн цуглаанзар хэлэлцэнэ. Айс маг, хог, районы пионерийн байгууллагын хэмжээнд лил” бүрийл. 10) дугаар сард ходолчор соёлын илар: хэлэлцэнэ рийц бүтээлч ходөлм таван зкмд»-д тодорхой ам жилт гаргасан хамт олон, иноиерүйийг, Д.Сүхбдата- рын нэрэмжит МПБын Төв Зонлол аймаг, хот, райоши пионерийн байгууллагын шАГиалаар шагийж |урам- шуулца. . ӨСВӨРИЙН СҮХБАЛТАР. ЧУУД АЛ! Орчий тойриоо сайн ашиг лацгаа! “Та ларын ажилсаг тусч гараар Нийтэд ашиг тустай их зүйлийг хийн 0ү- тээж, болио. Ард түмнийхээ бүтээн байгуулах их ходөл- морт шиойср нэг бүрийн оруулах өчүүхэн бага ч г» сай хувь иаяср (бол ох ор нмхоО хогжїйл цайаглалтай гар бие аролцож байна гэсэн ҮГ, «Плонерийн: бүтээлч хо долморийн тавапй шил» пионер бүр идашхтэй орол цож, авсал үүрэг амлалт өгөгдсөн тодорхой даалгав рыг ир төртэй ширхэгчлэп биелүүлье! ЭНЭ “ДУГЛАРЫГ 0... ИЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АЖИЛТАН, ПИОПРРГИН АХЛАХ УДИРДАГЧ, ИДЭВХТЭН, СОНГУУЛЬ. ТАН НАРТ ЗОРИУЛЛГО (итач/ Гэдэг, нахарсог хамтач үзэл ач хэрэгжүүлсээ) м Пи ХҮй (ас: ХН өлбөгийн үе шатанд ши- їїз хүлийг төлөвшүүлэхэд сур талт) хүмүүжлийц | анїлыг| єр жмлд холбох, | агч. 11 сурагчлад мэргэжлийн ба тол римкаа, хөдөлмөрийп хүнтч хаар ЦЭ) зорчг төгс ажил, лал ба! Ппопер сурагчлад хөдөл мөрт коммунист фсоор хал. алж, хөдвлмөрлйг |хүндэг гэц үзэх үзэл толовшүүлэх, ходолморийд сохиндо чадэд| даллага эзэмшүүлэх, мэ гэжлийц чит баримтал олгох, тэднийг нийгшийн үйлдвэр лэлд балтгах ажил ”їв хөдөл, мөр, дархал, мулаан, вху! дсагийн салт байна, гийп ! УНШХАЙЧИЛ"ХАДГАЛ| |АЖИЛДАА АШИГЛАФ | ПИОНЕРИЙН ,| ИДЭВУТНИЙ 09759259 ППОНЕРИЙН идэвхтэнит хичээл ма байна. 1078 олоос эхлэн 1-10 сурагчдыг социалист байтуулад |тай ажиллуулдаг боллоо. Үүний үр дүнд 020 гаруй мянгай пно- сурагч хаврын амрал, цийгмийй. амьдрал, үйллвэр | таправ. малчин гав, гупвац мянга гару! уут, угш, шижиг аптек. бэ?- НА зэргийг хийж, төл хү: лэзц анч бойжуулахад пь хө хөдөлмөрчдөд ту. 1 шил цуглуулах! хуучии їом засан сэлбэї, Ссурах,.бїичйг хэрэглэх алол ажлыг захиоч байгуулшж Салхан: хураадсал. МАХН- ын Төв Хорооны ЇЇ бүгд ху- рал дээр МАХИНаат Төв Хо- росны єрянхий арга, БНМАУ-ын лын Их Хурлип Тэргүүлэгч: зийн дарга ЇЮ, Цэдэнбал хэл- нарийн бич ХӨДӨЛМӨРТ | гуудэх, дүнгээ ёгч байла. вич, гамч, пөөц ашиглах аж ахуйн гөєт сорылтыг тиоиер Намшихаа. дайзин... шийд, гч шалгарч шагчагдлаа | рогийн хуримтлал бий бол- рэрт зоригжсон пиоперийн ил бүр олон мяпгал | гола. Тав суураш газрын їїно| ажїлтнууд өсвөрийн пнолж | войер сурагч «Төлчнт ба | иєр бүр шилд парены шил рүүллїн улс төрийн удирдагч, | гачууд», «Төл түмний үйлд» | ялг, хаягдал хадаас нэг кмло цамиссар байх архэм хүвдгай | хөдөлмөрийл цуваанд “орол-| грампыг цуглуулбал 200,2 үүргээ нэр төртэй биелүүлэ|цож төлийл алгавч, їїзмиээ, | ыянгал төгрөг, б шилд 1.5 болгоно. Фэлтгах. хаягдал амтет швталл, цаас, шилжүүлэн болох юм. Ав- тийн плонерүүдийн ВААТАРЧУУДЛД ҮЗҮҮЛЭХ ПИОНЕРИЙН ХАЛАМЖ Ппопсрийн ахаах улчрдагч, бита ёигийн багш шар, балтарчуут дын баг, тавтын удирдагч, пиопс- рийн ядэвхтай, сонгуультиы аїг хаяралд. Баатарчуудын цуглаан Баатарчуудын цуглаан гь ба- гийн өрхийг барих ба түүнлїг бүлгэмийр зөвлөлийн | дэргэдэх «Ваатарчуудтай аяиллах нөхлийн зовлвл»-нйй “удирдлагаар хийнэ, Цуглаая пь горол бүрийн хулбар» тай байдаг НЭГДҮГЭЭР АНГИЙН БААТАРЧУУДЫН ЦУГЛААНЫ ХЭЛБЭР Багийн цуглааны үргэлшлэх хуга цаа 40 шинутааа хэтрэхгүй байна. Цуглааны хэнд пчсперийн ах лах удирдагч, (ёлгиоо удярдсан багш МАХИ, МХЗӨийн гишүүд ахмад күмүүс, багийн улирдагчийн ярча байж болио, Тэдиий приа иь 10 минутаас хэтрэхгүй байх бо гөөд баатарчуудый амьдрал, тэд- ний орчинд болт буй үйл лидлын баримтаас иш татсан байх пи зүй тэй. Цуглаанйар цаг үепйн болон Оавтарчуудын баг, тавтын йшлл- тай холбогдсой тодорхой ясууд- дыг хэлэлцайэ, Хэлэлцэх үед баа. тартууд өөрсдийнхөө санал сэт. гэгдлээ яв лац Ярьдаг болгох нь чухал. Эдэ зорилгоор тэлэид 2хлвэд тодорхой асуудлыг тавьл: хариултыг хамт олтоор иь хзлэл- цүүлэх замаар цуглаапыг хийнэ. Баатарчуудын баг, тавтуудый хооронд лвагддаг торөл бүрийн уралдавл, тзмцээц, хамтын тог- лоом бол цуглааны бас цэг хэл- бар юм, Ваатарчуудыц Дунд 80- Жногдах уралдаай, тэмиээш, тог- лоомыг ёайр | зохион байгуулш чадвал | сонирхолтой, өрсөлдөөн- тэй болдог. Өрсөлдөөни, | баатар чуудын баг, тавтыд емпо тавигд- сан зорилтуудыг бага хугацаалд/ чанартай хэрэгжүүлэхэд чагтлэгд, сэп байх хэрэгтэй. Хэрвээ цуглаан «Ваатарчууд: Сүхбаатарыг орноор» тоглоом алдал, «Гэрлэг дохио» асуулт- хараултый тоглоом алинд зорну- ялагдсан бод тоглоом аяллын сэ. дэв, үйл лздал пь тодорхой. асууд: лыг шийдсэн, уран сайхны дүр бүтээсэн. тоглоомын |хэлбэртэй байна. гэсэн. хэрэг юм. Өнэ цуглаан | дээр хүүхдийн оюун ухаа, авхаалж свмбаа, тэс: вэр татуутил. ториг шаардах, сот- гэд хөдөлгөсөн, (цог тавхалтай, Дуу дуулш хөгжим тоглох, шүлэг уншиз, үлгэр, шог зохиол ярих, түргэн хэллэг. торол бүрийн тог лоом зохиох зэрэг хэлбэрийг ор- “ төн ашиглана. раглагаар «Пноперийн бү. 38: далрон едөр» хэдолмо. рийш цувааг зөхнон бай. пнопер сурагчдыг апйгмийн тустай кодолмар, номмупнаст суббстинкт орол цуулдаг болсон нь захих үр Тигэхүү хадалмөрнїй 2. ваа нь хайр, сурагчдыг ар далд сургах бололцоог лрүүлэн төлсало, лахэд тодорхой хувь гэмар оруулах ажлын зэр слйл хдал бол: воо. Хэрвээ пионер сурагч бүр хэт килограмм Яс туг, луулбад жилд 375 тоны яс буюу 40250. төгрөгийн ху рнитлал, 5 шилд 1875 той яс буюу 231,3 млитац сая тогрогийн хуримтлал бай Бас түлзэ түлш томар ба амийн Суртууль. ппопсрийн хамт олоц бүр Бий хэлср айм» үлтэр "| дууриалгар «Цагаан ат» цугла захиа: нь чухал бай- ца, зэрэг төрөл бүг| хямгач ханддаг, аливаа үрэг л явцад Зип байдултай” ши ор Лшапер сурагчид ойтөрсол зэрэсцэлгаэр | тэмцдэг үзэл санаагаар Хү шурган бэад улсын хэмжээ гэдгийг ая анги. гадуур 20-| мүүжүүлэх АЖЛЫГ хү Тээл тоёп Г:-| Там, өсвөр ур ДОНЫДС 1-3 Ба ӨМЛӨүтүү ЗЛЭЭ Зэцахгой: хэдийн йн : зах үр түүн уичаангүй, | рт тэлбэрибл ажлын үү. шилүт: Ял Эмжнал дот үрийн хэмтгээг с33 түүнийг хайрлан күндэг | зэл хэмжээгээр Шийдвэр | Лелигий нэрэмяэа В| 118:ын цаг - ООД Шөц Үс Урганлын үр түүх Цувзалд оролцуулш рэг сурагч жил тутам 100 грамм үр түүзэл Таван шилд улсын Хамжаг үзэр 175 тоть үр түүж ашитлах боломж ч байна. чСувгууль арчисо илцэр- лагшүүлье» уралдаанд тү: 4| РҮҮЛСэП Ховї аймгчйн Бул ган уусаж 10 шидийл дунд туу. пиопер сурагчид, ВНМАУ-ын гавьяаг багш Х. Бадамсадийн удирдлагаар 11 лад жиа бүр 18 тонц ургац “| хурааж. сургуульдаа. 20-25 ялитай | тєгрөгийн (Орлого төг-| ОРуулжээ, Пнонер сурагчдыг Нийгмийн тустай хэдэлмерт оролцуулах, байгаль орчиыг хамгаалах ажлыг сайжруул. їми тулд дараах саридтыг дэвшүүлж байна. Үүнд: Балай хонгор аймтийн Эрдэта4огї сумын 8 жилайн сургууллйл хамт алон сургуулийлхаа ор” ЧИЛД хадлангийн усалгаатай хаш:ап талбай бий болгож. сурагчдыг газартай, урга халтай танилцуулж танд ур, зэрэг| ил байгаа тэжээлийн үйл цэцийг ойлгуулж малыл ТЭ шээд бэлтгэх ладлага Олгом байгаа турш- лагыт УЇ! таван тилд бүт бүсэд аашвал тэвтрүүлэхсэр ВЗААТАРЧУУДЫН ЦУГЛААНЫ ХЭЛБЭР Зохион байгуулах цуглаад Өлэ цуглаанаар хичлэлийд жилд баатарчуудын баг, тавтаас хийл ажлын ерөнхий толоялөгөвг халал дэх буюу тоглоом“алллып удир- дэм, аяввар, тевломжийг батлах, баг, хамт олпоороо үүрэг амлалт авах, баг,тавт, пионер тус бүрийн аншл үүргийн хузаарийт, тэдинй саналыг харгалаан сонгох зорэг ажлыг охпий удаад хэлэлцэнэ Ашил хэргийн цуглаан. 30 цуглааналйр хамт оллоо хий гүйцэтгэсэн ёмлыг дүгийж прил- цах эсвэл баатарчуудмд балр тэмдэглэх. тойрон аялал, зугаалга, баатарчуудын доро хоногийн амлыг захион байгуулах, асууд- лыг агч халалцэй, баатзрчуудын Дунд тодорхой аїшлыг зохион бай гуулца. Ерөйхий цуглаан. (Энэ цуглаа маар цаг үсеийд” шаардлагат2й асуудлыг ажлын төлөвлзгөөнд тустан зайлшгүй сорчлөлт, сруу- лах, баатарчуудын дунд зохлог- дож байгаа ажлын явцыг тодортой хугацаглд срөнтийлзл дүгнэх 2» рзг асуудлыг авч хэлэлцэнэ. Шуурхай цуглаан, Эиэ цуглаа наар цаг үеийн тодорхой асуудлыг богино хугацаанд, үйзн зөв ший- дэх. баатарчуудын ал-лын зохиолч байгуулалттай холбогдсон гсуудал зэргийг хэлэлцэж, хамтын Шшийд- шор гаргана. Нээлгийп цуглаан. Элэ цуглаа- паар долоо хоногийд ажлын болоц гүүхэн тэмдэглэлт, үйл явдалд сориулагдсан баярын ажилла гадны нзэлттой холбогдсоп всууд- лыг авч хэлэлцэнэ. Тухлллбал: Баатарчуудын долоо хоногийл аяг льт толоппогоо, шил үүргийн хулаарийг їнййтэд тапилцуулахын гадил зохиох ажилтай холбогдуула, баг, таптуудаар үүрэг. ямлалт ввахуулах, долоо хоногийн ашлыг вохиод байгуулах кояпссын бүрэл- дэхүүнийг сойгох зэрэг асууллыг хамарпа. Аятл дүгиэх цуглаан. Балтор- чуулын лляалгалрый биелэлт ба- гийн ахлагч, удирдагчдын ажлыг хүүхдүүд хамт олиророо дүгпэнэ "Тэгэхдээ. сайд үйлийг нэрлэн ололттой ба дутагдалтай талыг олц- лоц тэмдэглээ Баатарчуудын дутагдалтай. зүйлд-аов дүгцэлт хийж. түүнийг аасах зов арга барилд сургахад бнз цуглааны зорилт оршило. Баатарлуудын цуглааныг, бас гийн. удирдагч буюу ангийн багш уднрлан зохноч байгуулах бөгөөд баатарчуудад тавьеаи лвуулт, өг- соц хариултыг нэгтгэн дүлгэл!, ба- гийл удирдагч цуглааны вцэст саг нал, сэтгэгдїэЭ хэЛПї, ходөлмнрийн |? ДАРГА, Д. СҮХБААТАРЫН ИЗРЭМЖИТ МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА Ч. ЦЭРЭНДУЛАМ МАХН-ын Төв Хорооны Улс МАМГ “автосны Тогтоолд зашсныг Пяокерийд 26820 лүүл шууд хариуцан авч х? | хон рэгтгүүдэхт, дах: Олон нєст Ургамлын үр,| БХПБын туршлагаар самар, жимс мөөг, СОНГИНО, түүх. ашиглах, ой цэвэрлэх, түлээ түлш балтгэд, ӨВ8л- жих шувуудад үүр, хоолны тавчур тэжлэл балтгэч, оготно, царлаа, хорхой шавьж. Залуу байгальчдын (168 станцын үйл ажиллагааг ер- тєжүүлзхийн зэрэгцээгээр Ховд аймгиян Булган сумын 10 шилийл сургуулайн 186 чээлтуршлагын тазбайя тай. | 5 аан үзэсгэлэнг 1083 сид Улвашчбаатар (10т0д осохисл байгуулж, туршлагыг нь сур" талзлах үзүүлэх сургууль лэуулах. Улмаар тус сургуу- лийл жишээгээр ерєнхий бо. зовсролый сургууль бүтээд «Ногоон», «Цайхэр», «Шар эргүүлийг зохих дүрмийн дагуу байгуулж ажиллуулах, аймаг хот бүхийд Залуу иж байгальчдын салбар төзүүл бай болгох «Сургууль орчтоо ццэр «Байгалийн чалдилнь рдэлэ». цэдэг--хотын инэг» гууль, бүдгэм бүрийг тзалч төдөлхєри рийн 06 ришал. зүлэг, мад, бүт, сэег, цяцгийн мандал зэргийг сур гууль бүлгэм ансл бүлгүүдэд хариуцуулан “гч хамтаалж толлонуулах, Хүүхэд бүр хилд шэт мо4, яаг мэьж тарьж, ургуулбал улсын їзмжоэгэр жэл тутая 370 манган мод, 370 или ган цэцэг буюу 3 швад 1.7 сал мод, 1.7 сая цоцэт тарьж МАХН-ын Төв БНЗАУ-ын Арлын Их Хур дыа Торгүүлэгчид, Сайд ча- геенд пислЕр Сурагчдыг 9р, гай гүрэлтэй туулцудад томс хүнсиий бс- гоо тарих, тахиа. гэхэв, зөгий. малтогчип түул20 үржүүлэх тетөвлөгөө. хвалгавар єгч ХЭ. Эгийн хороо, гийттрийн зөв- бүс», ак- хөдөл ахуйг їагжүүлах хадал- оролцуулан сур «Ном эмчлэх» ходолгөөлийг эрчимтэй өрлүүлэх, арны сарны сургууль бүл тэмнйн «Сурал бичиг шил, эгүүлэл хэрэглэдэг» туршла. тыт аплдт сургуульбүлгэмийн. үйл ажиллагалнд нэвтрүүлэх тэрэг салзирголтой олон ажил зохиох удирдагч, шавхтэн, сонгуульт тан бүрэн дайчлах нь чухал бай- па. өөрийн талаар иозерийн дүр пдэвх санаачилгаа пионер суртгчдад хөдөлмөрийн хүмүүжил олгох, мэргэжлийн чиг баримжаа эзэмшүүлэх талаар 1981-1985 онд пионерийн анхан шатны байгууллагуудад АЛЬ АЙМАГ, СУМЫН ї ТУРШЛАГА нэвтрүүлэх туршлага с ЯМАР ТУРШЛАГА. ХАЛИА НЭВТРҮҮЛЭХ А. Заавад нээтрүүлэх туршлага 1. Баянхойгор аймгийн Эр- дэнзцогт сумын 5 хилийн Сургуулийнхаа орчиад кхадлан гийн хашхан усалгаатай талбай би4 болгон сурагчдыг (газар тай, урганжлтай тамилцуулал д ургаж байгаз (тожсэлайл Ойт хээр, хаэрийн бүсийн зунд сургууль шэпийг 9 Ё сургууллуд тажлол бэлтгэх даллага 0 байгаа туршлага . 2. Баянхситор зїмтайл | “Сүрэг тамтаалтх нөхөрлөл» | Хэнтий. Сүхбаллар, Дорнод, 3 эь лийн | 52Р озсв жал ажжалүүлл зохион Дорноговь, Өвөрхангай, Говь Балалиг сумын 8 (ИЛЕЙН суягуудын (ажиллан | байтаа |алтай, Ховд аймгийн бүх су: дунд сургууль туршлага, мын дунд сургууль 3. Эрдхиот хотын Хялга- | «Нүдлоэй хамгаалах (шта»-ыг, | цатын хорсоны 8 килийн үр ашигтэй зєхрєн байгуулалт- | Еронхий боловсролын бүх хучд сургууль гай шиндлууллат арга туршлага | бургуулиудад 4. Дорисговь аймгийн Плолго сурагчдын (ї9дөлмо- --17:37-к22773 «Их хэтэ сумын 8 жилийн | райл бригадыг їлчээлийн 2| лийн явцад зот байгуутай -.- сургууль авиллуулдаг лага 5 Заксхай аймгийн Тосол цэцгал хотын 10 или дупд сургууль «Хөдөлчөр амралтын цэг өдөр» ийг зохис: байгуулж, пиотер сурагчдыг (нийгмийн | тустай тэдөлиөрт (оролцох о ондовх хөдөлгөөнийг шїишэ хэлборхэр зохиса байгуулан ажиллуулдаг туршлага 0. Сүхбазтар Маонх хааш сумын 8 шилийа сургууль хчси байгуулан турсллага ажиллуулдаг ялаар 23 туслах бригад» -1 Бүх сумын дунд сургуудиу, Далд 7. Удзанбаатар хотын БХЛ НЗЭ-ийн 60 жилийн ойн нэ- рэмжит У! дунд сургууль Писвср сурэгчдыв «Хололмор амралтын зусланг» (хөдөлмо- рийч У улиралд ажиллуулдаг туршлага Бүх дучд сургуулиудад 8. Ховд аймгийн тодийз 10 ашлийн П.дунд сургууль Мал аж ахуйд кайиистыг, тү шиглэн пизлер сурагчдад мал маллагааны зрга ажиллагаа азтышгүүлт байгаа туршлага Ерөгхий боловсролын сургуу: лийп пиоперийн бүлгэм, ХЗ Уийи хороодын ажилд 0. Ховд аймгийн П дунд сургууль товайц хайрлай | хамгаал1х | үзлэг» «Нийгиййд социалист ёччийг явуулзаг туршлага | 10. Ховд аймгийн Булгай | Сургуулийнхаа. ортаи сумыл 10 шилийл дунд сур- | гогсоруулж гууль. Булган аймгийн Бали-| 8/б"єр тойтайаг цэцэрлэгхгүүлэх сурагчдын челсөт ца шшлглаж (17 илцтийн агт сумын 8 жилийн “үрууль гийг зов боловсон үр бүтголтол Дундговь гймгийн дгази- дэлгэр сумын дунд сургууль, Увс аймгийн Удлангом хє дулзал байр байгуулад цэпэг тарих арллаж ашлыг їллийн дөрсол улиралд пионер сурагч- тын 8 итилийн Г дурд сургууль даар хийлгэж байжа туршлага Б. Бололцоотой газарт төвтрүүлэх туршлага 11. Сүхбаатар аїмгийШ, «Оууй дзаглны аллал» аахи- | Дорпогойь, Өмнөгов, Говь! Эрдэцлцагаай сумын дуйнд|4аг туршлага алтай, Дундгарь, аїїнгиїш сургууль сургуулиуд 12. Вулган аймгийн Сай | Туслах ам ахуйг хөгжүүлэхэд Хөвсгөл, Архалгай, Завхап, хап сумын дунд сургууль пионер сурагчдыг оролцуулдаг 121:--23: Өвөрхангай, Увс аймгийн сур, гуулнуд 13, Улаацбаятар хотын 25 дугаар тусгай сургууль 14, Өвөрхайгай аймгийп Хужирт сумын -10 жилийп дунд сургууль 15, “Улалибазтар хотын 50 дугаар дунд сургууль Л. СҮХБААТАРЫН төв зо! Д Сүхбаатариц нэрэяжит Улсын Хавлэлийн комбинатад хэвл Хөдолдор амралтын | зусланг тахиягуулан ажиллуулдаг турш лага сЛаНгтисө тэлштиэж «Залуу аллагадын клуй» ажил, луулж малчдад тусалдаг турш- лага. Элги бүлэг бүрийг үйлдвэрийл Цех тасагтай шерфлапо ажил луулж мэргэжлийн (баримжаа олгодог туршлага НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН илөл ИНДЕНС-14140 Шигээр байгуулагдсан нийт ходолмор амралтын зусланд Баян-Өлгий. “Увс. Завхан сараг хангайн бүсийн аймаг хотуудын сургуулвуд хн аг1й21 63-20 Бүх дунд сургуулнудад ШИШ г Эрхлэгч П. ДАШДОНДОВ 1 РОЛЕТАРИ : ““НАРТНЭГДЭГГҮН!? | АииИИНс, ХАЙРТ ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! ЗАЛУУ АНД НАЙЗ НАР АА! “ МАХН-ЫНГҮЙЛ ХЭРГИЙН)! ав4төлбө Хэзээд “БЭЛХЭН. МАНАЙ ГАРИГИЙН НАЙДВАР, ИРЭЭ- ДҮЙХ БОЛСОН ТА НАР БОЛОН ЕРТӨН- ЦИЙН БҮХ ХҮҮХЭД БАГАЧУУЛД ЧИН “СЭТГЭЛИЙН БАЯР ХҮРГЭЖ БАЯР МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ мпБ-Ын төв зөвлөлийн сонин 7” : БАЯСГАЛАН, АЗ ЖАРГАЛ, ЭНХ ТАЙВАН, “88 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 1981 Олон АРВАН ХОЁРДУГААР ДАВАА ГЭГЭЭН НАРЫГ ХҮСЭН ЕРӨӨЕ! 3 4484 (1739) САРЫН 21. ҮНЭ 10 МӨНГӨ Л. И, БРЕЖНЕВ ГУАЙН 75 НАСНЫ ОНД, ! » ЗХУКН-ын Төв Хорооны хий нарийн бичгийн дарга, ЗСБН ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн дарга Л. И. Брежиса туайд 75 тасны нь ойг тохиолдуулан МАХН-ын | Төв Хорооны Еренхий нарийн 0бич.Л гийн дарга, БНМАУ-ын Ардын -УНД Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. 12-01 з гуай н мїт лвуулж чин сэт-1 ийц халууй баяр хүргэлээ, ! 9 ЭСБИХУ-д. коммунист пяйгамй байгуулах. социалист хамтын нөхор-ї лөдийн орнуудын эз нэгдэл, сүр-ХҮ- 1 | хжгүүлэх, дэлхийн номмуннст,ї ходолгооний эгнээг нАгтруу-ї дахад туулсан гарамгай ганьаа ї Ч, олон улсын аюулгүй| хангах талаар таяьсай” ЦУу-1 эрэлхэг чармайлт, заллдлт, | ня ард түмпний удамжладлт- өх амдал, бүх талын" Хам- аг цаашид хогЖүүлэн эхэд биечлэн оруулсай их! зийг нь үнэлэн ЭХУКН-ын ы Ерөнхий нарийн бичгийн ї Х Төв Хар дарта, ЗСБНХУ-ын Дэад Зөвлөлийн Тэр 1 у ! | р гчдийн дарга, Бүгд Найрах-| | Гэлятай- Л. И, Брежнев, Ю. Цэдэнбал изр есвөрийн Сүхбаа- | дах Монгол Ард Улсын баатар, Хүндэт | | ! ! СОЛ.Н, Брежиев гуч охин | 2. таа хамт, м20) тарчуудын дунд. Ё эн Л.И. Брежиев гуайд Т9 пасны | АПН-ийл гэрэл зураг 1968 он т тохиолдуулан БНМАУЛын Ар : Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн ааг АУ-ын хөдөлмөрийн 028-1 к, Сүхбаатарын”. одон,її э» медалиар шагналгл | ” ЗХУКН-ын Тов Хорооны ЁЕрөн-4 гчэгийн. дарга ЗСБИХУ- зийп.. Таргүүлэгчдийн хиев гуайл БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын Таргүүлэгч-1 дийн зарлигаар БНМАУ-ын ходолм0-1 рийн баатар цол олгож, торийн дэд, атарын одон, «Алтан нар шагиасныг МАХИ!-( Төв Хорооны Еронхий- нарийн лїн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их ын Тэргүүлэгчдийн дарга. (О. Цаэ-) давбал гуай Москвад Нрсмлийн их| ордонд баяр ёслолын. байдалтай гар- дуулж баяр хүргэн үг хэлэн | 1 То Захидал, цахилгаан, баяр хүргэлт | “ ЗХУНН, зөвлөлт торийн шалгар« сен удирдагч, олон улсын коммунист, ажилчны ,хөдөлгооний гарамгай аүт-| гэлтэн Л. ИН, Брежиспийн 75. насны ойг тохиолдуулан манай-оргы өсвөр үе, залуучууд түүнд чин сэтгэлийн халуун баяр талархал дэвшүүллээ. БХЛКЗЭ-ийн 60 жилийн ойн нэ-| рэмжит арван жилийн “зургадугаар думд сургууль, баатар хот Мосива-| гийн нэрэмжит 83 дугаар дунд сург гууль, Ховд аймгийн арзан жилийн нэгдүгээр дунд суртууль зэрэг хажт| олон захидал, цахилгаан утас, илэр-3 Хийлэлт явуулж хөдөлмөр сурлагын бахдам амжилтаа рапорталсан байна. эвэлэвшэг ! Түүний, дотроос Д. Сүхбаатарын нэрэмжит арван жилийн хоёрдугаар сургуулийн хамт олны захидалд Л, Ис Брекися таныг 1966 оны нэг4| Ддгээр сард манай оронд айлчлах үеэр тус сургуулийн пионерийн бүл-| гэмийц нэгдүгээр салааны. хүнтэт( пионер болгосон нь манай хоёр орим найрдмдлын бэлэг-тэмдэг мөн гаж балц бахархан балрлаж байдаг юм гэжээ, шэнилиниилинин ! хэрэгхиргэлэиж ЗХУКН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зовлөлийн Тэргүүлэгчлийн | даргал,Н. Брежнеп Бүх Холбоотын пионерийн «Артек» лагерьт. 1 1979 он ЭР “МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧ” а----- | гийнхантай | «Аз--гийнхантай уулзсан -- НАЙРАМДАЛ-ДРУЖБА -- --Хот маань харсаар байтал маш, түргэц, хөгжилс байна. Анх биднийг өнд ирэхэд Нүүрэнтайн тал хэмээх Энэ уудам нутагт Бага- нуур хотыг. барих анхны бариага- чид, хэдэн гэр, зөөврийн кикиг байшингууд л дөнгөж ирд: байсан билээ. ч. Хүүхдүүд төрөлх хотынхоо ту- хай їйгэж дурсан... ярьж байлаа, Шинэ хотын цэлгэр гудамжаар алхахад «Бидпий аав, зэл: шинэ хот -- Багануурыг бүтээ! бос- гол: байна» гэл: бичсэн... цэцэрлэг, тохилог. сайхан. ороп сууцны ба рилгууд, ахуй үйлчилгээний шин хэй төвүүд хараа. булаана” Бас олоп арван шинэ барилга, соёл" үйлчилгээний газрууд измэгдсээрл байна. 10 жилийн сургуулийн хи чээлийп. шинэ. байр ч ашиглалтад орох дөхлөө, Энэ хотод баригдаад байгаа бүх барилга байгуулам», зорлолт монголын хүмүүсийн га- раар сүндэрлэн босч, гудам, талбайгаар сүлжилдэх уурхай дээр ажиллах агарга том машин техин- күүдийг тэд хамтран жолоодон байна. Тиймээс ч Багануурыг «Найрамдлын хот» гэж царлэдэг билээ. Бид Багануурын 10 жилий сургуулиар орж, зөвхөн пэг л ан тухайлбал 7--гийн юм Энэ ангийн сурагчид пайз Д. Пүрэвсүрэн, Д.Батхулг, Г., Уид рах нарыгаа Багануур хотын «анхим иргэдэ гэж үздэг байна. Тэдний зарим нь энд сургууль ч | баригдаагүй байхад ирлээ. --4Анх Багануурт сургуулийн ! згасны ту рван хүүхэд байдаг байг. х сонирхлыг ШИНЭ ХОТЫН АНХНЫ ЦЭЦЭГ " Биднийг зэргэлдээ. Төв аймгийн Баяндэлгэр. сумын сургуульд майишаар хүргэдэг байлаа, Дараа нь улам олон хүүхэд болсон, Удалгүй манай энэ сургууль бос- лоо, Анхны бага . сургууль гэрт хичээлээ эхэлсэн. юм гах Д, Ват- хуяг ярьяг байна. Хүүхдүүдийн суралцан: байгаа за сургуулийг зорлолтийн барил- гачид барьлгээ. Удахгүй ашиглал- тад орох хїїлээлийн шинэ байрыг ч тэд барын байна. Гэтэл ийм нэгэн яриа татсан юм. -- Анх бид сургуулийнхаа анги танхимуудад цэцэг тарих боллоо, этэл шинэ хотод маань цэцэгтэй їг. байгууллага, айл өрх нэг ч байсангүй. Цэцэг хаайналс олох билээ. бидний Бидэнд аовлөлтийн геологчдын апгийнхап тусаллаа. Тэд. пуурын эрэгт зоойрийн эагиигхэн байшинд амьдардаг байв, Тэдэнд хэд хэдэн төрлийп сайхан цэцэг байлаа. Өн- дөр пуруутай, баяц хуур хӨгиим сайхан тоглодог иаган ах бидэнд цэцгээ өгӨхдоө! -- Найрамдлын хотын анхиш цэцэг. Сайхан ургуулаарай! гэн хэлсэн юм. Үнэхээр ч тэр цэцгүүд манай сургуульд ирээд улам олон болсон доо гэж сурагч Р.Оюун- чимэг, 5Б.Цэцэгмаа иар ярилаа. Энэ хотын анхны цэцгийг ч зов лолтийп. хүмүүс ургуулжээ, 7-- ГИЙН «А» ангийлхан Багануур хот дахь Зөвлөлтийн 10 шилийн сургуулийн. долдугаар ангийн найзуудтайгаа. шефийн холбоотой алилладаг байна, Спортын -урал- даац тэмцээн явуулиа, уулзалт өдөрлөг зохиоло, Ер нь олон тор- лийн ажил тэд хамтарч явуул- даг байна. --Орос хэд хэр зэрэг сурч бай- на вэ? гэл: биднийг сопирхоход -- Бусад ,хот сургуулийн. су- рагчдыг бодоход бидэнд сайхан боломж их бий- Энэ хотын хаана Ч аав, зэл: маань Ч гэсэн бид ч ялгаагүй зөвлөлтийн найз нохөдтэйгээ үргэлш уулзаж учирч Иллэг логог оууУСС ГОЛ хаалмЛЭЭ АГ ОиананЭй гуулийн баг «Мы поедем в Артен» сэдэвт орос хэлний теле-олимпид- дад оролцохоор бэлтгэл, байна, гэж |тус ангийн сурагч, бүлгийн дарга, онц сурлагатан Б.Мөнхзул ярилаа. Б. Мөпхсул «Мы поёдем в Артен» теле-олимпиадад оролцох сургуулийнхаа багийн ахлагч ажээ. Та парт амжилт хүсье, ..Бид орой болсон хойно Бага- нуураас хөдөллөө. Найрамдлын энэ хотын гэрэл гэгээ, баригдалс байгаа их барилгын өндрөөс үсчих гагнуурын цэнхэр очис биднийг үдлээ. Т. ДАВААДОРЖ 10 жи- Багапуур дахь Зоплолтийн лийн сургууль. Энд тонгол зойлөл- тийн ажилчдын үр хүүхэд хамт СУ- ралцаж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийн 6- гийн «Б» ангийн сурагч, онц сурла- гатан Д. Эрдэнэ, Р, Оросоо нар зөв- тайзуудынхаа хамт. үэсЭНүлн ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг. Нийслэлийн 10 жилийн хоёрдугаар сургуулийй сурагч Ц. Даваахүү плов- дөлтийн осЕор үеийнхний дуулах дур- тай олон дууг чадварлаг сайхан дуул- АВЬЯАС БИЛЭГ, УРАН ЧАДВАР Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар хотын 10 жилийн дунд сургуулийн Т-гийн «Б» ангийн онц сурлагатан, зөвлол- тийн дуу дуулаачдын аварга Б. Чин- | туяа. даг юм, Ц, Даваахүү солхап Эрхүү хотод тоглолтоор явдад ирлээ, С. БОДООШИЙН авсан гэрэл пурлг ЗӨВЛӨЛТИЙН Ховд аймгийн Ховд сумын 8 жилийн сургуулийн . аахаргаа, пиоперийн бүлгэмэас пионер, баа- тарчуудын ажлын чанарыг сайж» руулах зорилгоор пиоперийн тан- химыг шїийшэчлэл байгуул, Хү" мүүжлийп ажлын нэгдсэн графин гарган ажиллан: байна Энэ ажилд ЗХУ-ын багш. нарын туршлагыг бүтээл- чзэр хэрэглэсэ! нь үр дүнтэй боллоо. Мөн зовлолтөд сургууль төгсөн ирсэн багш израар үзүү- НИЙСЛЭЛИЙН Нийслэлийн дугаар дунд сургууль дээр ЗХУНН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- дийн Тэргүүлэгчдийд дарга Л. И. Брежнев гуайн 75 насны нь ойг тохиолдуулан «Дурдатгал» зохно- лоор нь упшигчдын бага хурал хийлээ Бага хурал дээр наймдугаар апгийн сурагч Болормаа Наран- цэцэг иар «Дурдатгал» зохиолын тухай Дэлгэрэнгүй танилцуулж: сурагчид харилцан ярив Тус сургуулийн сурагчид «Бид энэ эрхэм хүнээс юуг сурах ёстой сургууль, 212) ТУРШЛАГААР лах ажил бэлтгүүлж, туршлагыг нь ярилцлаа. х Анги бүлэг бүр сургуулиа сур- талчилсан радно нэвтрүүлэг хийж, урлагийн үзлэг, үдэшлэг явуулсан нь сурагчдын чөлөөт цагийг зөв өнгөрүүлэхэд сайн нөлөө үзүүллээ, Энэ ажилд багш Х. Азипа, 0. Базар, Х. Күлай сурагч П. Ган- тулга, М. Балр А. Хундыза нар ндэвхтэй оролцов, Багш Х. Шилдсбай НЭГЭН СУРГУУЛЬД вэ?7» Эх юу вэ? юугаар ориоо гэсэн сэтгэл гэ Эх орцоо гэсэн сэтгэл илрэх ёстой вэ?, Бид энэ номыг судалснаар юу ойлгож авах ёстой вэ? гэсэн асуудлуу- даар ярилцлал. Ингээд Л.И.Брейаиеп гуайд ТЭ насны нь ойг тохиолдуулан эрүүл энх, аз жаргал, сайн са хан бүхиийг хүсэн, урт удаан наслахыг ерөөж сурагчдад «Ком- мунпст Фёсоор сурч, хүмүүлїї, хөдөлмөрлөцгөөб» гэсэн уриалга гаргалаа. Сурагч О. НАРАНЦЭЦЭГ НАРАН. СУМЫН СУРГЛЛИДР Сүхбаатар аймгийп Нарап су- мын дунд сургуулийн багш, су- роагчид хэв. журмын зөрчилгүй хамт олоц болох, рыг өнгөрсөн тэргүүн сурлагын оныхоос ахиулах, туршлагыг бүтэ элч эр эзэмшиж, үр дүнд хүрэх зорилт дэвшүүлэн ажиллаж байна Энэ зорилтоо биелүүлэхийн тулд со- циалист уралдаанд үүрэг авч тэргүүн туршлага судлан, дэлгэ- рүүлах сектор байгуулан ажил- лав. Уг сектогын гишүүн. багш сурагчид ЗХУ-ын Ростов мужийн ДУНД сургуулийн туршлага, Улаанбаатар хотын нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн хяналтыг гра- финаар удирддаг арга, Хялганатын сургуулийн завсардалт гаргахгүй сургадаг туршлагыг нэвтрүүлэн анииллаж байна, Дотуур байранд малчдын хүүхдийг бүрэн хамарч багш, сурагчдын хүчээр халуун усны “гааар байгууллал, Пиопер сурагчдад хөдөлмөрийн хүмүүжил олгоход анхаарал тавньш хөдөл- чана- мөр амралтын зуслантай боллоо. 2 дЭөвхөп энэ оны намар 105 ппопер сурагч 17. багш «Оргил» нэгдэлд очилс 12632 литр сүү сааж, зоодой хийж, өвс тэшээл нөөцлөн өглөө. Түүнчлэн ангийг кабинетын системд шилжүүллээ. Эцэг -эх, албан газар, сургуулийн хооронд шефийн холбоо тогтоон ажилласан нь сурагчдын сурлага хүмүүжилд зохих ёсоор нөлөөл. жээ. Эдгээр ажлын үр “дүнд 1981-- 1982 оны хичээлийн її!- лийн нэгдүгээр улиралд сурагч- дын сурлага 3,4, чанар 8,2 ху- виар ахилаа, Тус сургуулийн хамт олоп «Шинэ оноо угтаж 50 шинэ зүйлс бүтээе» сэдэвт уралдаа! зарлан. ажиллаж байна. Энэ ажилд багш, МС. Оюунмаа, Г.Дам- дипсүрэн, Ц. Өлзийбаяр нар бус- дыгаа хоцгуучлап явна. Манай индэвхтэп сурвалжлагч Б. БАТБАЯР лэлт тэ ээ этлилШлулЭутлллгЭггг2оэ Ми... : Ильнч Брежневийр «Дур- “датгал» Зохиол сайхан монгол хэл 1-3 хэвлэгдэж тарлаа. “Энэ зохио- 1 «Амьдралд дуудсан яндапгийн нийтлэв, Ф шиш бис ажилчны том сууринд, “| ажилчны гэр бүлд төрн: өсөж: хөдөл- мөрийн хатуужил олж авах хувьтай | сайтээ. Хүүхэд байхад хамгийн тү- рүүнл, хамгийн хүчтэй сэтгэлд ха- дагдсан нэг зүйл бол заводын яндан- Отайн билээ. Одоо сапахад, үүр “дөнгөв гэгээрч байхад аав маяпь аж- лынхаа хувцсыг өмсчихсөп гарч, зэж “шинь хаалган дээр гаргаж өгч байдаг “євн. йн хүнгэнэсэн дуу дэл- хий даяар дуурсаж байх шиг надад “саяагддаг байж билээ, "Тэр радно гэж байсангүй, “ажилчдад цаг байсангүй, завод тэд- “нийг өөрөө ажилд дууддаг байв. Ажил цуглах дохпо өглөөний тав ха- 1 5 залж солилцох дохио зургаад 1| дуугарч, оройнтан хагаст дахин аясил цуглах, зургаад зэли: солилцох дохио | дуугарна. -Хсанмоо ажилчны Диспро- | си хот болсон манай МНамсиск | тэгэхэд хорин таван млнгап хүнтэй (Ч Дд гагцхүү яндангийн “дуугаар л. цагаа тоолж, ахуй хэвшлээ | тогтоож, сапшиж, зан байдлаа олж “хөдөлмөрлөж, нэг үгээр хэлбэл ян- Гдапгийн дуугаар ал: төрж байлаа. Го Би шалавхан хувцаслаж, цай ч зулгүй, аавыг дагаад хөл нүцгэн гү!!- “дэгсон. Аар намайг хөтөлбөл би ямар там болсон байна даа, завод руу ярж байна шүү гэж ийш тийш додигор эгч пь хари: япдаг сан. Тэгэхэд би таван настай байлаа. Зэргэлдаэх бай- шин, хажуугийн нЗрийн, мухар гу- дамшнаас бусад ажилчин гарч ир сээр бид улам олуулаа болно, Ажил- гчиц цөмөөрөө эзлэгдсэн хүрэм, бүдүүн г ширхагтэй хятад даагуун өмдтэй бай- даг байсаан. Тэдэнтэй хамт алхалт Їїсэсл туц сайхан байдаг байж 0н- Г Олон мянган хүй доошоо, Дїїспр Трүү, Зээлийн хэжлүүрзэр нзганан Гуруудна. Энд гав намайг үлдээгээд ОД явахад малгай нь олон сарагч- Тлай малгай, эсгий малгайн дунд х0- Т | 2илдоп ялгагдахаа больяг, онгойсон (10 хар хаалгаар зэлнгийн ажилчид Т| Сорогдох мэт орохыг би алсаас хари: Т | отсдог байлаа. /Долоотой байхдаа Г | лүү лээ, аавдаа хоол аваачиж: өгөх г|гг2К эпэ хаалгаар анх орж билээ 1. Зарод хоёр зэлжээр, зэлж бүр ар- зарим 2 | ган хоёр дагаар ажилладаг. Тэх (зэлжс алдагдахад) бол аясилчид найман цаг үйлдвэрлэл дээр “байх Ой Ч гардаг сан. Хоолны газар Ї5 айхгүй, үдийп завсарлага Г.байхгүй, гэл ажилчид гэрээс авчирсан /шаахап юмаараа ам хөдөлгосон 00- Л00Д л гүйцдэг байлаа. Зарим ажил- гэргий, охин, эгч дүү пар нь дэх юмыг нь боож авчирч огно, Аав » хоёр мдань зугаалга наадам гА32р ч биш, хотын цэцэрлэгт ч биш, Злчилж: зочилж? яваад ч биш, тэр 21ЁД-Клуб гэж байхгүй байсан бол0- 00р илубт ч биш, харин энд Дисп- “Ровскийн төмөр цувнмлын Цехэд айх “Уулзаж танилцсгныг би хожим мэд- “л билээ. Г туслах булдагч байхад о8- гжилчип Дєннс Мазалов улзїїс- п Шухыт гагнуурчин байжээ, Чий- Т биетэй, олон үггүй, Ёстой нэг 06 алсилчин байсныг би сайн санаж а, Уг иь бол Ецакиев гэдэг нут- Ш хүн, урьд иь Нинополд ёжил- д дэргэд хор за- болсоор ханилан Э тэгэхэд хорин ээж хорьтой 028408805 наймтай, "Госгов!л пар, р, уг тосгон голын ярж дээр байрладаг “байснааг, ЧоүЛАН » чберечь», «оберегать» Үдвтэ хамгаалах) гэдэг ухагда- хуунаас ч гарсан байл магадгүй юм, юэ нь хоолтой залгуулдаг газраа рпачид хайрлагаг байсантал бүрнээ. тохирч байна. Газрыг үнэлж, хам- шон зууп жил холс їсан билээ. Гавч олон зуун жилээр хүмүүс ядуу зү- дүү байдлаасаа салж чадахгүй бай- шуулүВэЭ бол эцэг маань амь Уу: хөөж төрсөн ү 7 к орхих билээ, ! иас нг Ялдамд хэлэхэд бас Б Ш! ү сїлсв тачыын Арвкадий ах мапайд уудаг зайсан том. Тэр аавын ах дүү биш, нь хүн байсан їюм, зүгээр путгийн Бусдын адил амьдрахын эрхээр азид ирэхэд нь аав гэртээ суулгажээ. Ар- кадий ах металлурагч болж, эзжийп дүүтэй гэрвэж, манай хамаатай, мн- ний хүргэн ах болсон билээ, Оросын бусад тосгоноос ялгарах юмгүй ма най тосгонд Ч амьдай нар олон бай- сан бололтой. Ингэхлээр би орос үндэстэй, уу- гуул пролетард, үе залгамжилсан меє- таллургч удамтай юм. Өврийн удам судрын талаар миний мэдэж байгал юм. зпэ л байна. » Үү үнтэй холбогдуулан Оросын ажил- Чин ангийн гарал үүслийн тухай дур- сах пь зохистой юм. Яг л ХЇХ--ХХ зууны зааг дээр ажилчин аагн ид хөгжиж зхалсан болохоор өргөн олон ард ийш тийшээ шилжин суурьших болж, сая сая хүн ардын амьдралд эрс эргэлт гарлаа. Хүл хүний хувь зала хаашаа болж байсан нь тохиолд- лын 10мМ. шиг сяпагдалс болох боловч ТЭДНИЙ НИЙТЛЭГ хупь ала түүхийн хувьд иНӨхцөлдөж, тус оронд гарсап аж үйлдвэрийн хувьсгалаас шийдэгд- сэн гээс хэлж, болно. Ингэхлээр миттїй эцэг эх чухамхүү Екатерипослав ну тагт (өпоөгпйн Днептропетровск муяс| ирсэн, чухамхүү “Оросын өмнөд ха сэгт суурьшсан нь огт санамсаргүй хэрэг бишээ. Энэ нутагт Донбассын нүүрс. Кри- вой Рогийн хүдэр иүдээ олсон юм. шиг зэрэгцэн оршиж, -төмөраам эд- гээрийг холбот. Дисп мөрний усан зам бэлэц маталлыг Бехи Брянс- кийн машин үйлдвэрлэгчдэд хүргэн: өгөх боломж, олгож байлаа, Энэ бү- хэц цөм нийлж, 04с хямд ажиллах хүчийг олох боломж цаглашгүй их байсап нь оросын үйлдвэр худалдаа- ны зэдийг төдийгүй, гадаадыл цапита- дистуудыг ч ийш нь татан байлаад. 7Кишээлбэл, Днепровыгн заводад бель- гн, полын, францын напитал (манай хороонд «копить (дарах хураах) гэ- дэг үгзэр бодон «копитал» гэж ярьдаг байн: бидзэ) нийлсэн байлаа. Загпод маш түргэц өсөл, 1887-1896 онд Наменспийн хүн 2000 байснаа 18000 болжээ. Энэ тоо, баримтыг Б,И. Лепин «Орос ороп дахь капитализмын хог-, жил» иомдоо дурдаж, «Урьд олон зуун жилээр бүрэлдэн тогтож байса бүхэн: одоо хэдэн арпан жилд түй- цэлдэж байна» гэйг бичсэн байдаг, Инлээд хожнмы нь, оюутан болсон хой поа би ээ сопгодог бүтээлийг уг шаад, Владимир. Ильич Өмнөдийп металлургийн үйлдвэрлэлийн өсол- тийг хичиээн иарийн, гүнзгий шин жилсэн байсныг анхаарсан билээ,Доэл- хийп пролетарн парын аугаа их 0- лоодогч бүхэл орны нийгэм-эдийн айс- гийп хөгжлийг задлап шинжилж, бүх Орос орныг ашин харахдаа манал нутаг, түүний дотор хуучин Намсиск суурийг харнг, өнгөрсөн үеийг нь су- далж, өнөөдрийг нь мэдэж, ирээдүйг нь угтан харсан нь падад их чухал санагданс байж билээ, Өнгөрсөн зууны 80-аад оид техцик төхөөрөмжөөр Саннт-Петербург, Мосн- ва, Киев, Пермь Владимирси губарии таргүүлж байсан бол 90 оп гэхэд Ёка- териносланв губерий ал: үйлдвэрийц хуучин төгүүдийг шахап, нийслэлийн -о» й « » дараахь байранд орж ирэв, Уралд ширэм хайлуулахад хүйтон хийгзэр Үлээлгэх аргыг хэрэглэхээ больж, тө- мөр ялгахдаа эртний ширээн цапэр- шүүлгэх гэгч аргыг орхисоп байлаа. «Хэдийгээр Урал хуучирч, тэнд ноёрхож байгаа урам дэглэм «их олон жил тахигдсан» боловч өмнө Зүг нь шинэ залуу, дү олох үедээ “байгаа юм. Энэ сүүхийлг хэдэн шрвап жилийн дотор өссөн жинхэнэ кцайпята- лист үйлдвэрлэлд улаажлал, язгуур нэг хэсэг хүн яс үндэстний чапар, түгжигдмэл байдлыг хадгалсал чанар огт байдаггүй юм» гэж В.И. Лєнин дүгнэсэн юм. Эпз бүхнийг хожим, оюутан болсон хойлоо уншиж ойлгосон гэдгээ дахиж хэлье. Гэвч Ленппий бичсэн зүйлийг хүүхэд байхдаа нүдээр үзэж, тогтоо- соп билээ. Олон хэлийн хүхгүүс шуу» гин ярилцаж, газар газраас ирсэнта- рпачид сүрдсэн байдалтай бөеөгперөп зогсож, толгой хоргодох пин хайш яїш босгож, дамеп, мартен зуух барьж цупримлын хүчирхэг суурь машиныг угсарч байсан тэр бүхнийг изгд из- гэпгүй санаж байна. Тэр үед Өмпөдөд хамгийн томд орж байсан завод суу- рийгийп дээгүүр сүндэрлэн харагддаг байлаа. Бид цөмөөрөө заводад сэтгэл татагдаж, мипий бие ажилчны бусад ховгүүдийн адил зцгийнхээ хойноос цехэд ирж, дүрэлзэх галтай золгоно гэж мэдэж байлаа Малай суурины- хап өөр юм мөрөөдөж байсангүй. За- содын чимээ нүргэлэн памайг даллаж, би ч ийм л хувь залатай гэж бодож байлаа. Тэр үедлэ бол завод сайн точог- логдсон гэгдэж байсан боловч цєхэд опхрүүлэгт оргүүр ч, өргөх ширзэ ч байсангүй. Вагоноос нүүрсийг хүрзээр буулгаж, зууханд нүүрсийг мен л хүрзээр хийж, гундаж хоцорсон мо. рнор гулуузан хар төмрийг Денис өвөөгийн маань ажилладаг улайсгах туух руу зөвнө. Мах болтлоо улайс- сан хагас тонн жинтэй төмрийг эндэж: суурь машин руу дэгээгээр чирч, нэг хамжих төхөөргөөс төгөө рүү ёрөл- бөөр чавгааж,-эцсийн дамжлагаас ха- луупаараа боловч хавтгай болсон и2- рийн туузыг точ хавчуураар хавчин анаад, хавтгай тазиур дээр тавин хөргөнө Хормогч зүүж. олсон шаахай өмс. сөн, өндөр нуруутай өргөц мөртэй ажилчин байран дээрээ байн байл хя- рах мэт хөдөлгөөнгүй болно. Түүний онеэз хураат, том брөлбөө бэлхэн б4- рнад зогсож байгааг би сайн хардаг байлаа. Сүүлийн дамжлагаас улайс- сал томор галт могой мэт шийгэн гарч ирэнгүүт дор нь номготгож, ганц- хан аваад л өөр бул руу шиднэ Тэр үедээ энэ хүн үлгэр домгийн аварга том баатар шиг надад сапагддагсан Энэ бол миний аав байсан юм Аав памайг харахдаа Аркадий ахыг ч юм уу, манай айлын Лукаг ч юм уу, освэл ажилчдын нэгийг нь Дуу даж, орондоо зогсоогоод гар нүүрээ бул- хаад, гадагш гарч паранд нүдээ онийл- гон, гацданги өвсөн дээр суүсзн хоолоо иддэгсэН.. Хоолоо. дуугүйхэл идэж ширүүл гараараа хайла толгойг мизь илж, гэрээр сонин юу байга ээн нь лаж байна? гээс асууна. Хоолоо идэж дуусаад, «ншжк тогло» гэж дандаа хэлнэ. Тамынхаа ажилд эргээд орно гэдгийг нь би ойлгохгүй, үеийнхээ хүүхдүүдтай: утаа байгїх лидапгүуд тиШ гүйнэ, Түүнээс онгорохлоор за- вод дуусна Барилгын, цаала бор уд богоод бид түүн дотуур гарч рийп эрэг дээр ,очно. Энд маш эгц, өндөр эрэгтай. Энэ эрэг дээр огсон харахал цүдиий хараа гүйцэмгүй алс тэртээ цэлийн үзэгдэнэ. Дор морний ус цаэнхэртэл, бут сөөг ургасан арал ногоорч, түүнээс цааш үс, нуга голы! цаадхи Ийнолаевка, Куриловка суу- рииц цом хохрөой уциартах агаад би- Дандаа бол энэ нь ертонцийн хяагаай байлаа. : Хүүхэд гэдэг хүүхэд л шүү дээ Диеприйн дэргэд очихдоо бид боон баяр болн, эрэг рүү гүйлдан буу, усанд шумбаж, арал тийш салж 0ч.- дог байлаа. Гэхдээ хавар илгэдэг- гүй ээ, Цас, мос хайлыс ус ихдэхэд ар- лып модод далдарч, цаад талын эрэг нь -харагдахтай үгүйтай Солчихно. Го- голийп «Тураг, шүвуу ч мөрлий дуид инсэас очтолоо сульдайл» гэж бичсэ. нийг одоо санахад марпий ийм дүр ургадаг Диєеп- САН ЯНДАНГИЙН ДУУ төрх хүүхэд байхын пь датгал шоХээд Зул Оизэ гэж ш ҮүхЭД спаа санахад хэзээд сай. хан байдаг. Гэвч бага залуу иасанд бүх юмыг сайхнаар боддог болохоор дурсах зоуиогчид өнгөрснөө дүрс- лэхдээ алдаа гаргачихаад байдаг учир би тийм алдаа гаргахгүй юмсан гэлс хичээлээ. Манайх «Доод колопн» гэдэг ажилч ны хороонд Аксеновын иарийп гудам- жинд байдаг байлаа. 1906 оны арва! хоёрдугаар сарын 19-нд зид бн төр- сөн юм, Мөн энэ тасадгаанд миний дүү Явов, Вера нар төрсөн билээ. “Тосгоныхны сэтгэлийн тэжээл лох юм гэвэл ердөө л үнэп алдартын шашны хоёр сүм, католик шашны дуган, лютерийн шашны сүм, єврейп сүм байлаа. Бусад «соёлын төв» Г0- вБзл шууд зазодын хаалгаар гаргахад д байж байдаг ОСтригулины гуанз, Синрповын “гуанз гээд тоо томшгүй салон гуанз, сангийн архи дарсны мухлагийг нэрлэж болно. Суурицаас баруун урагш байх «Дээд колонийг» огт өөр ертенц гэл- тэй. Заводын захиргааны хоёр дав- хар, уужим цэлгэр тохитой сайхай байшин тэнд байлаа. Өндөр, пам, боо- ренхий, найман цамцаалтай олон лн- дангаас пь гарч байгаа утаа тэндээс эргээд дайдаа шахам ажилчны хороо руу, хийсдэг байсан. Сүүлд мэдвэл, Днепр орчны салхины чигийг тэнд 00- долцсон байжээ. Ийм учраас бага иЗс- ны маань тэнгэр утаатад байсан 10- дийгүй суудаг байшингууд маань хүр- тэл көө тортогт дарагдсан байсан їом. «Дээд колопид» ажилчдыг хөл гиш- гүүлэхгүй, Тэнд үдшийн цагаар цї- хилгаан гэрэл асаж, хийлсэн хаймар дугуйтай тэрэг тийш давхилдаж, түү- нээс ихэмсэг ноёд, хатагтай пар буу байдаг байв. Тэд бол тарган цатга. лан. цэвэр цэмцгэр их зантай цэг л өөр торлийн үлс мэт байлаа. Сараич- тай дүрэмт малгай тавьж, хилэн сахХ- тай пальто өмссөн ииженерүүд аЖ!л- чинтай гар барьж мэйдэлпэ гэж огт байхгүй. ажилчин хүн инженер буу мастертай дайралдаж уулзахдаа мал- гайгаа авах ёстой байлаа. Ажилчдын хүүхдүүд бид алсаас, хотын цэцэрлэ- гийн торон хашааны цаанаас л үлЭ?Э- вэр хөгжмийн аялгуунд зугаалж, яваа «тостой гараар барьшгүй» гангацуу- лыг пүд бүлтийн хардаг байл билээ Өнөөгийпхпийг сайн ойлгож, үнэльсе гэвэл хүц өнгөрснөө зов харах хэрэг- Й юм. Манай сууриид тарж байсан 00ЛЬ- шевикийн нэг ухуулах хуудсалд огүү- лэхдээ: «Каменскийн завдд дээрх шиг ийм хүнд нөхцөл өөр гааар байдаг 00- лов уу. Бүтэн жил ганц ч баярын өдөр амраалгүй ажиллуулиа, одор бүр арвай хоёр цаг, заримдаа бүр ароан пайман цагаар, өглөө цай уух, одор хоол идэх завсарлагагүй ажиллуулна гэм: хаа байсад юм бэ? Заводын 048- рилта засах, машин топог төхөөрөмж засах мөнгийг ажилчдын | цалингаас суутган: авдаг гээн хаа дуулдсан юм бэ? Бидний маш шүүсийг сорогчдод малай ходолморөөс авч байгал ашиг нь багадаад, ялихгүй л їом болбол биднийг өөтүүлэп торгож байна. Бор- ви бохисхийлгүй ажиллаж, хир бурт- гаас хэзээ ч салж. чадахгүй байгаа боловч эздийн түрийвч улам цүүр?- хэ биш. билний тэдэс цадах гээн байхгүй байпа» гэжээ Оросын өмнөдийн ажилчдын хувьс- галт “түүх алдартай билээ, циал-демократ бүлгэмүүд энд 188 онд үүссэнийг дурдьй Намсискт тийз бүлгэм байсай богбод хог їг Лепиний «Испра» сонийг эйд тогтмО! апчирдаг байсан юм. БВ. И. Ленини | Айхииг со- | даалгавраар И, Х. Лалаягц, ВБ, ЦМогин, В. А. Шелгунов, М. Г. Цха ная, Р. С. Землячна, В. В. Норог ский, П. Г. Лепешинский, Г. К. Ор жонинидзс зэрэг Лепиний шавь. хамт рац зүтгэгчид энэ нутагт лиз бүрийг жил ирж аягиллаж байлаа Гавч хурьсгалт тэмцлийн замд ухамсарта! орсоп анхны хэсэг ажилчдын дотроос гурван. большевикийн түхай оинполяг хэлмээр байна Екатеринославын «Ажилчин ангий чөлөөлөхийн төлөө тэмцэх эвлэлийгэ 1897 онд Ипан Васильепич Бабушкин байгуулсан юм. В, И. Ленип түүнийг намын бахархал, ардын баатар гэх тэрлэж, «Ийм хүмүүсгүй бол Оросыг ард түмэн үүрд боол зарц хэпээрээ үлдэх байсаан, Ийм хүмүүсийн хүчээр Оросын ард түмэн алисаа молжл0- гөөс бүрэн ангижрай чөолвөлөгдонӨ» гэж, бичиж байлаа... там. дахь, . соёлын ордонд боллоо, дарга, | Д, Сүхбаа- тарын нарамжит МПБын Төв Зонлолийц дарга Ч. Цэрэлдулам халсэн үгэндээ: : -- ЗХУНН, “Зовлолт торийн шаагарсан. удирдагч, олон улсын коммунист хөдөлгөөний гарамгай зүтгэлтэн, улс түмний энх тай- ван, найрамдлын үйл хөргийн тө- лөө цуцалтгүй тэмцэгч, ЗХУИН- ми! Төп Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, ЗСБНХУ-ын Даэл Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн дарга, хүүхэд багачуудын дотнын анд нохор Л, И. Брежтевийн 75 нас: ны ойг тохиолдуулан манай орны пар үсийнхний өмлөөс чин Сатгалийн халуун баяр хүргэж байна. Л, 11. Броеппер бол туулсан бүх амьдрал, тамцлээрээ өнөөдрийн ЕЭ ЕЭ “НАЙРАМДЛЫН ИЛЧ Найрамдлын илч Нарнаас халуун Найпын сэтгэлд Сүүпээс ч арнун Зөвлөлт-монголыг Зөрилгө иэг Ахан дүүсийн Ахих зам ижил Найрамдлын илчээр Бид дулаацдаг Найзын сэтгэлээр Бид ариусдаг Ховд хотын 8 шилийн нэгдү» гэзр сургуулийн сурагч к : Жорж Г. ЦОГЗОЛ НАЙРАМДАЛ Йх Лении, Сүхбалтарын Хойчийг бид залгамжилна. Ирээдүй. найрамдал хоёроороо Хэзээ ямагт бахархала Зөвлөлт, монгол түмний Хүслийг бид биелүүллэ Зогнол, мороодол, аилалрай Хүрэх ирээдүйг дархална. : 3 Ховд хотын нэгдүгээр 10 ши... лийн сургуулийн сурагч Д. Эрдэнэчимэг НАЙРАМДЛЫН АЧ Малчин түминй хүсэл биеляс Монгол хүү сансарт нислээ Сонсоход бахтай онэ алдраар Соппалист орны нэр “дуурслаа Энэ бол чайрамдлын ач Энэ бол цамын минь гавьяа Тов аймгийн 7Каргалантын 10 жилийн сургуулийн сурагч Х. ДЛАШЗЭВЭГ й 3 ! хүмүү тиоперүүд ч түү- амьдрал үйл ажиллагааны яруу сайхан шиншээнэас цаг ту- «тамд суралцахын тулд салаа бү- олэг, бүлгэмээрээ иймтрыг инь суд" лах, хүүхэд залуучуудын амьд- ралын мөрийн хөтөлбөр болох нийтэд 1 шан. бүтээл-«Бага газар», «Сэргэлт», «Атар», «Дурдатгал» зэрэг зохиолыг нь амтархай уншиж «хамт олныхоо “ опоодрийн амьдралтай илгт хол- босоц харилцан. ярилцлага, хо» лэлцүүлэг, цуглаан, уулаалт азо- “рэг олон хэлбэрийн ажил зохиолс байна, т Өнөөдөр Улаанбаатар, дахь зөв- лолтийн, шинжлэх ухаан, соёлын энэ төвд та ийрын хамтран. зо- хпож байгаа ийонерийн хүндэтгэг лийп шугам фкагсаал ч гэсэн өспө- рийн. сүхбаатарчууд,| лепинчүүд, манай хоёр орны ард түмнүү- дийн ганбат найрамдалд үнэнч байгааг нотлон харуулж байна. ? Л. И. Бреннеп 1979 онд пио- перийн «Артек» лагерьт зочилж орон бүрийн хүүхэд! багачуудтай уулзалс тэдэнд | хандаж «Хайрт хүүхэд багачууд ал! Өсвөрийн “УУУУУУЛЛУУУУУУХУУУУУУУУУУУУУ) зишин ХҮҮХДҮҮД: НАЙРАМДЛЫН ТУХИЙ БИЧИЖ БЛЙНД ЗӨВЛӨЛТ ТҮМЭНД Зорилго пэгт зөвлолт түмэп Зовсон цагт бидэнд тусалсан Зол жаргалын алтац нартай Чолгуулл: өгсөн ачийг тань мартахгүй Зөвлөлт орны. баатар түмэид Зүрхний үгээ бид хэлж байна, Эгиэгт хамтдаа даншина гэж Элэг зүрхнээсээ бид лрьж байна Нийслэлийн 72 дугаар сургуу. дийн сурагч Д. ОКТЯБРЬ НАЙРАМДАЛ-- ДРУЖБА Найрамдал-лЛружба Найрамдал--друлсба Суут багш Ленип Чин зоригт Сүхбаатар Суурийг нь таврсап Сайхан үйлс й, Найрамдал--друтба Найрамдал--друнба Нар шиг гарэлтэй Нандин өгөслстэй Найрамдлаа бид Хайрлайа, хамгаалїа Угтаалын сангийн аж ахуйн найман жилийн сургуулийн “суз рагч О. БАТМӨНХ МИНИЙ ДҮҮ Өглөө, оройд дүүгээ хотлаод цэцэрлэгт явдаг замд минь санс- инсэгч ах В.Аланибедон, рын зурагтай ЯГ Гүррагчаа. нарын самбар, байдаг юм. Дүү минь дэр- гэдүүр-нь. өнгөрөх болгондоо: --Сансрын нисэгч ах 1 Канибецов, Ё чаа! ! 2.ИС. ЭРДЭНЭЦЭЦЭГ 3 өгнөө тэтиуйпттийтиа ишний нииннїишиштйй ай инцшйїнэн “АД, Сүхбаатарын: шэрэмжиг Улсын кавлолийа шомОнилтад ховлэв, | юу... ц 1 "сурган" пионер. бүр цаг рхэгчлэн биелүү- төлөө ихээхэн чармайлт хэрэгтэй байна гэлээ, . Хүндэтгэлийн шугам жагсаалд оролцсон монгол, зонлөлтийн їїиоперүүд манай хоёр ард түм, ний” удаан жилийн “танбат най- рамдлыг магтан дуулж, бүжиг- лав, Мөн Л, И. Брежнеп гуай: 1966, 1974 ОИД манай оронд албай ёспы найрсаг айлчлал хий-. сап тухай,-Л, И, Врейптеп гуайд “Ленипий шагнал гардуулсан ту- хай баримтат кино үзлээ. Хүндэтгэлийн шугам жагсаалд оролцсоп моПгоЛ, зөвлөлтийн пионер сурїїгчид Л. И. Бренше- вийн «Атар» «Сэргэлт», «Бага газар», «Дурдатгал» зохиолыг уншсан тухайгаа ярилцаж Ж(. рийн ажилчиаас зөвлөлт торийн удирдагч болтлоо Вреиипев гуайп туулсан амьдралын бүхий я зам- нал бол өсвөр үсвийихэн бидний бахархан дуурилх гавьлат үйл- сийн сайхан эиишээ боллоо гээд ахмад үеийн хувьсгалч, дайчин баатарлаг, хөдөлмөрч уламжла- 77У7УУУУУУЛЛУУЛУУУЛУУУЛУУУУУУУУУУЛУУУУЛУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУХЭУУУУУУЛУГ: 11101115 Эгтчээ би ч бас сансрын ни сэгч болног Гүррагчаа ах шиг, шишинишиши орос “найзтайгаа илснэ тиймээт гэнс: шулгапанл, т-г Тиймээс Миний дүү сайс- рын: инсэгтг болно... Тэгэхдээ сургуульд ороод онц сурах хэ- рэгтэй тэхэд: -- Бас Орос хэл сайд сурпа, тиЇїмээ. гэнэ. -- Зүйтэй мипий дүү ухаантай шүү гэл бїс өхөөрдоөд цааш ян- даг юм. Миний дүү сансрын иисэгчид- тэй хэзээний тадил болж тслепи- авэр инслэгийг нь үзэн 2Мани- бецов, Гүррагчаа нарын халуун дотно. нөхөрлөлийг пүдэарээ харас билээ, Ингэж. бяцхан. дүү, минь иайрамдлын үнэ цэцийїг ойлгодог болсоц їм даа. П,14.Шетин- жилийн ашийн 25 5 шт Е з Булган аймгийп тиний нэрэмжит сургуулийн 9-ийн сурагч 10 «Б» Я. СОДОНЦЭЦЭГ НАЙРАМДАЛ САНСАРТ Сүүгаа оргосон монгол охийн үр Сүргаэ. хариулсац. малчин адлын хүү Сапсрын хөлгөөр: оддын сртөццод Слйн ахын хамт айлчилсаа юм. Найрамдлын үр шимэлр бүтсэн Нандип тар үйлсийг чив валгамтилиа Горь--алтай аймгийн-арлан хүсэн лийн П сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч шишининшииншииШииШ Д. тарын тэрэтжит Монголын 28 9): рила в ллагын хүндэт БЭЭд нер, бидний хамгийн дотнын нохор-Л. И, Брежиев ханын дэлсний 75 насны ойг тохн сНЭЙВ, 5 лан эх орпьг нийслэлийн арГҮЛВ мипган улаан бүчтэн Пио ЗАВЭГ дийн чин сэтгэлийн халуун с чилгээг дэвшүүлж байна. Эр -В.И. Лешший үйл хэргийг сєод тортэй залгамжлагч Бянаас саЛбоАН Ленинч ёсоор сурч, хөдөл ЕНЦаР 1 хийн үлгэр дуурналыг авч тат. Мапай гаригийг дайны лаас апрах, үр хүүхэд ирээдүйн сайн сайхны төлөө 9 БЭ лийн ариун үйлсдээ улам ях 253 жилт олж, урт удаан шЛВОЫНГ эрхам хүндэт Ж 52 аЦЭН ) я: байна тэжээ. ӨроР МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 2272 өо тэмЦ-58 ж 22727222, Дал Р ӨЛс ЗАХИДАЛ БИЧЭЭРЭЙ | Манай сонины редайцид зөвлөлт тийн ппонерүүдээс олон арван за» хидал ирдэг юм. ! Тэд монгол орны хөгжил, түүз ний хүц ард, хүүхэд "багачуудын ажил, амьдралын тухай сонир- Хож -мопгол найзтай болохыг хүсдэг тухайгаа захидалдад бич« жээ. Тэдний заримынх нь хаягийг нийтлэв. Захидал бичээрэй! --Сайн байцгаайа уу? Монгол анд найз пар минь, Мипий нэрийг Лиїля: гэдэг. Би 14 иастай долдуз таар ангид сурдаг. Бид-та лараас ала хол амьдардаг ч тэсан Монгол хүүхдүүдийн пайз-нохөд: «Найз нөхөд Оне” биепэвсээ- хичнээн холз довч иохөрлөл улам батишинаж тэсэн үг байдаг шүү лээ. “Иймэвс бидний үерхэлд гаарын “хол усны урт саад болохгүй. Та-нараас захидал хүлээж ба Миний хаяг: СССР:3:13 870 нсцкая область город Ясиноватал Бэлх : 55 ипартал дом 14 квартира 19 Шальневой Лплпи 1 Намайг Саша гэдэг. Би лөлтийн Кустапай хотод амьдар, “Монгол хүүхдүүд, тэдний ажид, үйлстой танилцахыг хүсч -байна Ви спортын бүх төрлийг сонирха хє ба хөл бомбөгөөр БЧОСЕЛЫГТ Миний хаяг: СССР тапай ул Гагарина Саша “Зөвлөлтийц лпопер- Дебе Онсана би, монгол анд н тайгаа тапилцахыг Би наймдугаар даг, ханаа Илкепск хот лэнтэй сайхан хот. Тана хотыг Авийн цагаа дагииа сиЭл нөрлэдгийг би мэднэ, Тэ) ИЙЕР зөв» даг, 4в000 г 180 айл нарт хүсч байпа, Ч 0 426069 г.Ишопок ул 7 наян 87--17. Лебедевай: Онсанс ГҮ: , КУСй 59 277712772727722 До-. нэр 5 Ї Девой” | апгид сайц сул Ч Б! Б с ! Ё ! Та” бүхэр27 сурлагын өндөр амжилт ХУСЦЛаН Мипий халг: УДМ., Со