Орон бүхний рОДетАРИ МАХН:ыН ЯС ХЭРГ/ дИХЗЭ-ийн Төв Хогоо, Ц.СүхБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПб-ын Төв Зөвлөлийн САЙН | САЙХНЫГ | ЕРӨбГ! Манай орны нийт өсвөр үеийнхэн, мянга мянган уншигч-улаан бүчтэн, идэвхтэн бичигч нартаа, та иа- рын хамгийн дотио нөхөр «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүл чинь ирж байгаа 1977 опы шинэ жилийг тохиолдуулан сайн сайхны ерөөл дэв- шүүлэн мэндчилж байна. Бид бүхэн эх орныхоо хөгжил, ард түмнийхээ амьдралд баялаг сайхан памтар, нас нэмсэн нэгэн оныг дуусгаад, шинэ онтой золголоо. Учирч байгаа оныхоо сар, өдөр, цаг, мөч бүхнээр гишгүүр шат хийж, ухаан саруул, бие чийрэг, хий- морь золбоотой алхлан, улам шинэ амжилт гаргахыг улаан бүчтэн-сурагч, пионерүүд, уншигч, идэвхтэй сярыг нартаа хүсэн ерөөе, 261 (1449) 1977 оны нэгдүгээр сарын 1 Бгсэн ДАГЧУллааныын ээн лөнин АЛЛСЦЛӨ ЗуфгАХН-ын ХУП хуралдав. Энэ хуралд өргөх сур- нх хурал дага хэдөлмөрийн рапортад ма- най орны 84 мянган пионер, бага- чууд гарын үсэг зурж, мандат ав- лаа. ЗфОсэеР үеийнхний анхны тогтМол «хэвлэл «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ой болж, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар «Алтан тадас» одонгоор шагнагдав. “7дМАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. Цэдэн- бал тэргүүтэй манай нам, зас- тийн төлөөлөгчид ЗХУ-д албан ёс- ны найрсаг айлчлал хийв. В. И. Лениний (Ульяновын) сур ахуй үеийг харуулсан дурсгалын хөшөө Лениний нэрэм- жит МПС-дын ордны дэргэд нээгдлээ. илийн ард түмний эрэлхэг хүү, чилийн хүүхэд багачуудын жаргалант ирээдүйн төлөө тууш- тай тэмцэгч, цогтой эх оронч, Чи- лийн Коммунист намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Луис Кор- валан Фашист хунтын гяндангаас суллагдлаа! паймдахь саяхан удаагийн сонгуулийн болж өнгорлоөо, цэв. дарга Ю. Цэдэнбал үг хэлэв, соёлын төлөвлөгөөний 1977 оны улсын хэлэлцлээ. төсөл, нэгдсэн төсвийн БҮГД ХУРАЛ, ЧУУЛГАН МАХН-ын Төв Хорооны: НИ бүгд хурал, БИМАУ-ын Ардын Их зургадугаар чуулган Улаанбаатар хотноо Бүгд хуралд «Махны нөөцийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээний тухай» МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч дарга нохор Т. Гагчаагийн илтгэлийг сонсож хэлэлцэв. Мон «БНМАУ-ын у. 1980 онд хөгжүүлэх таван жилийн тод/ аж ахуй, соёлыг 1977 онд хөгжүүлэх улсын төлөвлөгөөний тухай» хэлэл- Бүгд хурал дээр МАХН-ын Төн Хорооны” нэгдүгээр МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурал хэлэлцсэн асуудлаар тогтоол гаргав. . БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын наймда. дугаар чуулганаар БНМАУ-ын улс ардын онд хөгжүүлэх У! таван жилийн толоплогоо: БНМАУ-ын Хурлын ыг 1976-- лс ардын ардын аж ахуй с влөгөө», «БИМАУ-ын нарийн. бичгийн . . удаагийн сонгуулийн зурга- ахуй, соёлыг 1976--1980 1977 оны улс ардын аж ахуй 1975 оны төсвийн гүйцэтгэл, төслийн тухай зэрэг асуудлыг авч ! 5 УГ ТАВАН ЖИЛД ардын бо- ловсролын системийг улам боловс- ронгуй болгон, сургуулийн насны хүүхдийг нийтээр нь бүрэн биш дунд боловсролтой болгох зорилтыг хэрэгжүүлж . дуусгахаар толөрлож байна. Энэ зорилгоор шинэ таван жилд 50,7 мянган суудалтай хичээ лийн танхимыг шинээр барьж, сур- гуулийн суудлын тоог 20 гаруй хувь өсгөнө. 1976-1980 онд найман жилийн болон бүрэн дунд сургууль 80 гаруйг байгуулж, 1980 оны эцэст үндсэндээ бүх сум нэгдэл, сангийн аяс ахуйн төвийг бүрэн буюу бүрэн бус дунд сургуультай бо- гоно. “ ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН сургуулийн хичээлийн байрыг лцэмэг- дүүлэхийн хамт МАХН-ын ХУЦ их хурлын шийдвэрийн дагуу ерөнхий боловсролын сургуульд суралцаж байгаа малчдын хүүхдийн 600 га- руй хувийг дотуур байраар ханга- хаар төлөвлөж байна.. Үүний тулд таван жилд нийтдээ 100 гаруй мянган хавтгай дөрвөл- жин метр талбай бүхий 29,6 мянган ортой дотуур байрыг барьж ашиг. ладтанд оруулна. Ажиллах хүч ду тг тай говийн болон зүүн зү. 20:75 малчдын: хүүхэд, ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨ НАМЫН ХАЙР ХАЛАМЖ хотуудад 24 залуучуудад байна. Октябрийн Социалист их сурагчдыг үндсэнд нь дотуур байраар хувь алын 60 жилийн ой. хангана. 5 1976-1980 ОНД 9,7 мянган ортой цэцэрлэгийн барилга барьж, цагийн ажиллагаатай цэцэрлэгийн тоог нэмэгдүүлэх, цэ цэрлэгт хүмүүжих хүүхдийн тоог 27,6 хувь өсгөхөөр төлөвлөж байна. " ТАВАН ЖИЛД 6,2 мянган багш сурган хүмүүжүүлэгчдийг бэлтгэн гаргахаар ерөнхий боловсролын сур- ЗСБНХУ Е: байгуулагдсаны 55 зїїлийн ой. Олон улсын хүүхдийн «На» ран Үүрд мандаг» анхдугаар нх наадам. гууль, цэцэрлэгийн мэргэжлийн “д.Монгол-Зөвлөлтийн залууч багш, сурган хүм жүүлэгчдийн хэ- чуудыїн У! их наадам рэгцээ үндсэндээ хангагдана. “ ОРОЙН (ЭЭЛЖИЙН), ТҮР УЛИРЛЫН СУРГУУЛИЯГ олшруу- Д. Сүхбаатарын мэндэлсний лах замаар -үйлдвэрлэлд ажиллаж 84 хїїлийн ой. байгаа 46 мянган шал шатин малинц л 1У, » Х ангийн бо- ловсрол эзэмшүүлэх зорилт тавьж -д8- МИ. Лениний «Юу хийх вэ?» зохиолын 75 жилийн ой " ТЕХНИК МЭРГЭЖЛИЙН СУР ГУУЛЬ, тусгай мэргэжлийн дунд сургуулийн тоо болон элсэлтийг и9- мэгдүүлэх үндсэн дээр таван жилд нийтдээ 48 мянга гаруй мэргэжилтэй ажилчин, 21,8 мянган тусгай мэр- гэжлийн дунд боловсролтой мэргэ- жилтэт бэлтгэнэ, (БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын наймлахь. удаагийн сонгуулийн зургадугаар чуулганы материалаас) МЗНН байгуулагдсаны 30 жилийн ой. ЭМаНИН 50 жилийн ой. тд:195Т оны коммунист ажилч» пы - ймуудын зөвлөлгөөн нээгдсэ. ний..20 жилийн ой зэрэг тэмдэг-- лэлт олон чухал үйл явдал болно. ч ао8ос 0у151 9-1 08-1-3 БЕХсоЛЄС 1,9? ьд кл. :ф? Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар хо- тын 8 жилийн дунд сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч Н. СУВ- ДАА өнгөрсөн зун нөхдийнхөө хамт хоёр га талбайд идэшний но- тоо тариалж, түүнээ тордож сайн ургац авсан юм. Мон хаягдал цаас, зэс, гууль цуглуулах ажилд идэвх- тэй оролцож сургуулийнхаа хөдөл. мөрийн аварга болжээ. Ї Ч.ЛУВСАНЖАВЫН авсан гэрэл зураг Нийслэлийн 10 жилийн нэгдү- тээр дунд сургуулийн 9 дүгээр ан- тийн сурагч Б. Энхзаяа Залуу “ техинкчдийн Ордны ннсэх загвар зохион бүтээх дугуйланд амжилт- тай сурч олон төрлийн нисэх заг- вар бүтээжээ. М. ДОРЖИИН авсан гэрэл зураг Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн «Э»-ийн «А» ангийн сурагч М. СУМЬЯА 36 улирал дараалан онцсайн сурч хбайна, . - “209, БАЛДАНДОРЖИЙН 223 авсан гэрэл зураг 25227:1:1:1ү7:1:1 111317) 22117114: РД Мн УРАЛДААНЫ ДҮН «Пионерийн үнэн» сонины нэ- рэмжит «Хөдөлмөрийн улирал- Т6» уралдаанд 200 гаруй мян- ган пионер сурагч хамрагдан «Залгамж үе» аяны «Социалист бүтээн байгуулалтад» жигүүрээр амжилттай аялж улсад гурван сая гаруй төгрөгийн ашигтай ажил хийжээ. Пионер сурагчид халдан тэ- жээл бэлтгах, хонь хяргаж, ямза сааль сүү саах, гар бэлтгэх, эмнэт хангал хаягдал ноос, лын үр түүх зэргээр малчин аав ээж, ах эгч нарынхаа ажилд туслав. мал хариулах, єамнах тэжээл сургах, тэн мын 8 жилий лийн 7 дугаар Ц. Алтанхуяг 40 3 говь аймгийн СПзэрэй сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 7 Ду- сурагч гаар ангийн сурагч А. Цэцэгдэл- гэр 30 эм: сургаж. мен айм гийн Баян-овоод сумын 8 Жи- лийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч П. Ханджаргал 2500 ширхэг зоодой бэлтг Дундговь аймгийн Хулд сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 6 ангийн олон васт ургах- Өмнө- жаргал 8000 кг евс хадаж, Говь-алтай аймгийн Гуулнингийн дунд сургуулийн 6 дугаар ак- гийн сурагч Л. Гэрэлмаагийн удирдсан салаа 113,7 нг, Завхан аймгийн Тэс сумын (8 жилийн дунд сургуулийн (8 дугаар ан- гийн сурагч Ч. Ашартүвшин 15,6 БГ олонзН Онас: ургамлын үр түүж, Хэнтий аймгийн Өмнөдэл- гэр сумын дунд сургуулийн су- рагч Д. Хүрэлтогоо (5 үнээ ха- риуцан 2539 литр сүү саасан хөдөлмөрийн гаргчгай тмжнлтаар үе тэнгийн |улаан (бүчтэн найз нарынхаа дундаас шалгарч аймаг, сумынхаа хөдөлмөрийн аварга цол хүртжээ. Д- Сүхбаатарын нэрэмжиг МПБ-ын Төв Өлийн ашийд- үнэн» соннН- 2й аймгийн Хархорины 8 жя- дунд сургуулийн 8- «А» инонерийн зусланд амрах яагиын Өизгээр Булган аймгийн "Тэшиг сумын 8 жилийн Дунд сур- 8-ын «А» ангийн сурагч О. Бямбажав, Увс аймгийн Улааь- том хотын 10 жилийн дунд сур- 8-ын «А» ангийн сурагч Б. Чим- гээ нарын 70 гаруй пионер сурагч- дыг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хүрэл медаль, дипломоор сайшаан шагнав. Мен «Пионерийн үнэн» сони- ны газраас уралдаанд идэвхтэй оролцож, амжилт гаргасан хамт олон, ндэвхтэн бичигчдийг урам- шуулан шагналаа. «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 (жилийн ойн нэрэмжит хөдөлмөр амралтын «Залгамжлагч» зуслан нээж ажиллуулсан нийслэлийн 42 дугаар дунд сургуулийн хамт олныг «Залгамжлагч» сэтгүүлийн дивлом, үнэ бүхий зүйлээр, урэл- дааны явцыг сонин, сэтгүүлд ам- гжилттай сайн сурвалжилж сур- талчнлсан Говь-лгай аймгийн нлэвхтэн сурвалжлагч Б. Алзах- гүн. Ховд аймгийн төвийн 10 жн- лийн дунд сургуулийн 10-ын «Б» ангийн сурагч Б. Эрдэнэбаатар, Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 10 ду- гаар ангийн сурагч Б. Бат-эрдэнэ, Өмнөговь аймгийн /ХЗЭ-ийн хо- " рооны ажилтан Т. Алгаа. Сэлэнгэ аймгийн Зүүнхараа хотын дунд сургуулийн багш Б. Пүрэвсүрэн, Дархан хотын 10 жилийн дунд сургуулийн багш С. Наваандамба нарыг «Пионерийн үнэн» сонины баярын бичиг үнэ бүхий зүйлээр (9 гуу марк, ил захидал, эрдэс чу? БҮЛГИЙН УДИРДАГЧ 16:02: -М"-У-Н 1 -С6-4Г Булгап аймгийн төвийн 8 жи ганцаарчла! лийп нэгдүгээр дунд пиоперүүд «Но» ярилцдаг. 1» сонин, нистуудыг орол гийн удирдагчаар Бүлгийн удирдагч хичээлээс гадуур зсзохиогд гаа дугуйлан, секц, сургууль, пи нерийн олон төрлийн хүмүүжли ажилд идэвхтэй оролцож, : байгууллага үйлдвэрээ сурт: ! цож. байгуул тэдэнд заавар зөвлөлгөө өг 1 өмнөөс баяр на. ийг кино үзүү: 1 хаа хамтолны тэдлий сурлага, хүмүүж түүл ө шаггаж урам- го байна. Пяонер бүрийн мдэглэхэд орол- хаа хамт олны Ф: дурс ын Тэдний нэг иь МАХН-ын гишүүн Д. Цэнд-очир гуай! Цэнд-очир гуай өөрийн хариу! бүлгийн пиоперүүдтэй сард хоёр удаа тогтмол уулзаж, тэ 5 лага, хүмүүжилтэй тани: лагаар хоцорч яваа сург уламжны а хий- МАХН-ын ХУЦ их хуралд ергөсөн пионер сурагчдын рапортыг МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бнч- гийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн дарга Ю. Цэдэнбалд гардуулсан нийслэлийн хоёр- дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Л. БАТ-оӨЛЗИН. 3 луулаг, чүдэнзний нүүр зэрэг тө- рол бүрийн цуглуулга хийлгэх, секц, дугуйланд сурагчдыг хам. руулах, номын санд пом уншуу- лах, кино үзүүлэх, аялал экскурс зохиох ажил хийдэг. Ахмад коммунистын энэ зүтгэл түүний хариуцсан бүлгийн пноинс- рүүд Н. Островскийн нэрэмжит «Улсын тэргүүний бүлэг» гэсэн хүндэт цол хүртэхэд хувь нэмэр болсол зэм. Одоо Д. Цэцдочир гуай Баасанбат багштай Ваан «ЛА» ангийп. бүлгийн орон тооны бус удирдагчаар ажиллаж байна. Д. Цэндочир гуай бүлгийн удирдагч төдийгүй МХЗЭ-ийн тэр- гүүний суртал иэвтрүүлэгч, залуу- чууд, өсвөр үеийп төлөө үргэлж ша тавьж тэдэнтэй уйгагүй ажилладаг коммуиист юм. Тэгээд ч пиоперүүд бүлгийн удирдагч- даа туйлын хайртай, үргэлж хүн- дэлж байдаг ажээ. С. ГАНБАТ хүйдлтиглийгиин л билиг 1 ! зУПЫН ХУПЬСГАЛЫН ӨДӨРТ Ч Зил бүрийн иагдүгдэр, сарын иг ї? төрсөйц баярыг ҮД ТЭМДОРЛЭДЭГ. Хупьсгилт 1удын өдөр, болой. шинэ. жилийн чохиолдуулан та бүхэнд шиг їл ОНД аа аргал, сурлага. хөдөлмө» рийн их амшилт хүсье, Хүндэт инонерүүд ол Ирис байгаа дуулан 1077 опыг тохиол” эх оронч, иптериашиналч бусад улс түмэнтэй. ой. санаан наг, дэлтэй. байх. үлэл санаагаа «1убыг хэ сайн. мэдэх эд». урилдаанд ам иилттай аролцсоны пїган адил олон төрлийн. үйл аМциллагаандаа хїїг -------тт-т-т--т-т-шчэетт--отг-т-с-стсоитэл-сттэаиажссошекашже---- руулис байгаа. ла бүхэнд чин сэтгэ: лийн халуун бийр хүргэй, ТИй1Угаас.. ПИЇМАУ-д.. суугаа ис богоод Пүрэн: Эрхт, Олчин сайд РИНЛРДО | Л, ДАНСЛА СИГЛО ДадӨееүт- Зөвлөлтийн үе хүсч халгай илгэаси нийтлан, йг дөрөвдүгээр га! сонирхогчдын чээллэж, байпа, СССР гү, СССР 285412 Ипапо: -Фрапкип Бодиарин АНД НӨХДИЙН МЭНДЧИЛГЭЭ Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл даг. Спортод их дуртай, ЛУГуйЛинНД тэнгийнхэн чинь таг ийрт шинэ. оны мэнд хүргаж, аахидлаар харилцахыг ийг. дор лээ. їгид- сург цана х: Цайа. минь чи өөрийнхөө ту- хай тодорхой бичээрэй, Би өөрийнхөө үе тэнгийн лугаар ангийн. охинтой лаар харилцахыг хүсч байиа, сипл обл Цалужсний раэїгс шил олидД МӨРӨН хотын нэгдүгээр 8 жи-(8 жилийн дунд сургуулийн «Малч- лийн дунд сургуулийн багш сураг- дын залуу халаа» дугуйлангийн с захид ӨОрхэм” хүндэт, “монгол”. анд найа параа!. Пид та нартай тйг пилцахыг хүсч пйхидал. бич. бид: Ийтериационал: илу» бийн. гишүүд, Таг иар бидэнд өөрсдийн. сурлага. чодолмор,хи- чээлээс. тадуур ямар дугуйланд суралцаж, байгаа тухайгаа. би- чэпрэй, 10уйбишенсиал область Стипропольсний: район, село Мусориаг Шиола./ КИД Нопомоснопсї, ул, Мира, Дом 4, ив 20 Пи долдугаар ангид суралц» даг, 1уба, Полын, Болгарын ТОКАЛРЕВУ їионерүүдтэй. аахидлаар ха- ЛИДРЮЮ-| рилцдаг, Миний үс тэнгийн монгол охин захидал бичвэл би ” их баярлах болио. 21 УССР, Липюопсиая обл, Самборсний: район С., 8. Сушица ИНЛНИЦКОЙ ГЛЛИНЕ Ирж байгаа. шинэ. оны мэнд хүргэе, Би 0 дугаар ангийн су» рагч, Би дор гэрийнхээ халгийг бичлээ. ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДҮУД МОНДЧИЛЖ БАЙНД СССР, Стипропольсний ирай. тг, Будїопсиц --42 ул, Спободи 219 РИШЕРТИЛОПпОЙ: ТЛАТЬЯН Намайг Игорь гэдэг, 0 Ду: гаар ангид сурдаг, Ги ил аахи- дал, мари цуглуулдаг. Чилямар цуглуулга хийдэг тухайгаа ТО- дорхой бичээрэй, СССР г, Иемерспо --23 ир, Лепипа: дом 110--807 САЛАХУТДИНОВУ ИГОРМЮ Би 12 иастай, 6 дугаар а!- гид сурдаг, Монгол найзтайгаа аахидлаар харилцахыг хүсч хаягаа. илгээй, СССР г. Иопносибирси ул, Бориса. Богаткова ив 102 дом 247 КЛиИМИХИНУ 4 КОЛЕ МАЛЧДАД ТУСЛАВ дэна, 50 ширхэг улавч, 140 цэмпээ 115 хос бээлий, 30 малтуур 800 иг лэшээл, 21 онгоц, 10 эмийн сай бэлтгэв, Эпэ ажилд Дүүдэй багш тай. 6-гийц. «А», Сүхбаатар багш- тай 5-ын «Г», Доржсүрэн багштай 2-ын «Г» ангиуд идэвхтэй оролцой, Сурагч Д. МАНДАЛ ДУНДГОВЬ аймгийн Хулд суми!н чид малчдад туслах хоёрдугаар ая. рагчид малчдын хэрэгцээнд зориулж наар 184 толгой лаа, 431 толгой Чүг цогт, чодор, ташуур, хошлон, ту- монхцэцэг, лийн б-тийн «Л» ангийн сурагч, өсвөрийн шаа, бурантаг зэргийн 20 гаруй нэр төрлийн зүйл хийж нэгдэлдээ өгөв. Д. ЭНХБЛАТАР ОВОРХАНИГАЙ аймгийн. Гучин- ус сумын 8 жилийн дунд сургуулий! пиопер сурагчид малчин аав, ээж, ах,эгч париихаа өвлийн бэлтгэлд зориулж 365 шуудай хужир бэлт- гэй. огсон байна, Сурагч Ц, ИЧИННОРО 1976 онд манай пиопер сурагчид цэцэгчин, акпариум- чин, зогийчин болох ходолгоон өрнүүлсэн юм. ЗУРЛГ ДЭЭР, Нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуу- цэцэгчин Ш. ИР" ЭРХ Иноперийн нийслэлийн нэгдүгээр, дунд сургуул лийн. 7-гийн «НИ» ангийн сурагч Туул, їрин | «Гэ». аигийн. сурагч Л Олхүү иар, 1976 оны шионер сурагчдыг. ТУ спартакиадын анхан шатны уралдаан тэмцээнд 200 гаруй! мянган пионер сурагч Фролцож, спортын 10 гаруй төрлийн тоглол- тын шигшээ уралдаанд 818 сурагч оролцсон юм. Энэ спартакиадаас . спортын мастер, иэгдүгээр Зэр- гийн тамирчин 26, хоёр, гуранду- гаар зэргийн тамирчин 200 гаруй шинээр торон гарсан юм. Зураг дээр: Спортын мастер, ос-/ ворийн гимпастикчдын хотын апвар- га нийслэлийн 10 жилийн гурай- дугаар дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч А, БОЛДМЛАЛА. Нийслэлийн 8 жилийн 42 ду-. гаар дунд сургуулийн 7 дугаар ан- гийн сурагч Я, АРИУНАА «Хо- долморийн улирал 76» уралдаанд тэргүүн байр эзэлж, МПБ-ын Тов Зовлолийн алтан медаль, гадаадад явж амрах эрхийн бичгээр шаг» муулчаг ! Цїжс! 211:5: 01: тэргүүний идэпхтэн, үзл Эүүттттттт"гггггГгтгг ОНЫ Сүхбаатарчуудын сурлага, 1, иар сайтай олон тооны мэ. С, дээ. сурвалжлага, тэмдэг, тэл, өгүүлэл, бичиж зийтлүүлсэн.. су. рагч, сурган. хүмүүжүү лагч, апонерийн ажилтай, Д, лон хуулийн ажилтан, сэт гүүлч, хүүхдийн хэвлэлийн Дхлэжэжжжж Хөл лус? ЗЭЛШИТ ШАГНАЛ «Шионерийн үнэл» сог рал, дэд эрдэмтан Г,, Очир» ин, «ЗХалгамжлагч» сат,/ бах, гүүлийн авплол өсвөрийн сонины хэлтсийн хүмүүжилд аориулсан маг багш, тэнхимийн цурорын ажилтан аоплолгоо оордарам, иийслаэлийн 101 Дугаар дунд үшнолерийн ахлах удирдагч эрдэм ижилгээний”. 00. холлалийн техтигс родантор:-Ц, Монх, шаргал, ШУА-ийн палсон» «Т1ионерийн:.ПшүҮнлнэ прхлагч Дариймаа, МУИС-ийн прхлагч Ишбалтир, Улсын про. Х Ї сургуулийн Орданадаатар,П улсын цомбинатын ЮМ) эллар үзэмжийг сАЙЖРУУ” толгийн хүрээдангийн өр» 2? Шинэ элээ. угтал, ЁКОЕНФЛ ХТЯЕН ОЛ9 Ч үйлдвэрийн ажилтан пар чим ЛА. Лхүмбэ, МРТУ гоё ” Юү 1970 оны ээлжит шагнал, ХОЛ! хөгжмийн роданцийн ч Ч) ОЛГОВ ү ажилтан Д.Мягмарсүрэн, Дахилт Ч) . Ч ! Дундгойь аймгийн. Өндөр, Ч үнд соннц, сэтгүүлийн шил сум МЛ СУрГУУг У ЮМ ээлжит шагалыг Батсүм, |, ї г: ї0 АЛЭЛ ЗУргуу Ч! Хуучин энилээ. үдье бэр дахь зөгий. үржүүл. "ИЙН ОМЫН «П» ангийн бу- Ч Шинэ шилээ. угт гийн эрдэм эшинкилгоэний.. Рагч: 0, Банарагч нарт ол» М)| Өнгөн аан аа урицгаал туршлага. станцын. аах. голоо, М| бла ороолоо. сонсоцгоод ёоо Хүүхэд бидний йпла дэлгэр Хүггардин экаргал тэппгор Гал дал бадар, бадар Гацуур монхор, монхор Хуучин эилэ. үдио, Шүлгийг. М. ЧИМИД шинэ узин энилээ. үлий, Їїййлэциїлээ. уггэн : й т2 Сүлд модоо хүрэллцїлад, 12 Сүүн гарла асаацгайл, Дахилт 1717172212: 89) 217715 7222 ВЭЭ 21172171 71722207217/ " Жотиийїг Р. ВИРИЛЖ ЖИЛИЙН ДУУ. БЕН 772 2-0 ТТ «Сопокспортфильм» пагдлийн мэдээлснээр «Чамайг даа» циног 58 ориы үзэгчид сопирхоп үдэж байна. Эпэ инпог дуусгаж, болох- гүй гэж олоц млпган хүүхэд,үйдэг, чид захидал, цахилгаан, хүсэлт ирүүлсээр байгаа тодийгүй асоп» лолтийн болон. гадаадын олон үзэгч иипо бүтээхэд оролцсон хү. мүүсийн зургийг нийтлүүлэх, бас найруулагчийн нь амиаас үг сон, сохыг хүссэн тухай азоплолтийн хэвлэлд бичжээ. Хүүхдүүд ээ! ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) зураачииайруулагч С. Русакор, туслах пайруулаг! Ё. Туранова, зураачходолгоо! оруулагч О. Комаропв, пайруулагч В. Готецочиий, туулайн дууг оруулсан жүжигчин ЮМ. Румяпопд, ЗАВТАЙ ЦАГТАА А--683714 Їйл 1 зургийн дарга. Ф, Ипппоп, ээ ци, пог зохиогчдын нэг А, Цурлянд сций пар байна. "їл пар «Пионерийн: үнэн» со: ииноос: «Чамайг дай» нипог хэр, хэн. хийдэг, одоо. 10 дахь ангий иь хийж, байгаа тухай лав уншсан байх, Тэгэхээр энэ 10 дахь айги иь «Мосфильм» ийпо үйлдвэрийн 40 жилийг ойгоор гарч, та пар ч дараахан инь сопирхон. үйнэ, Фрапцын пог үзэгч бичсэн. аа» хидалдаа. «Чопыг бүрмосоц уст- гах хэрэгтэй... гээд туулай хүч гүй учир балвгайг туслуулах эй» гэж аопложээ. Одоо най- руулагч 8, МЦотепочиины хэлсэн үгийг сопирхой «..хэрэг болбол блапгай. ирж тусллж болох юм. Гэвч туулайд үхлийн аюул огт тулгараагүй байна... Чоно ч ааг сарч бүрэн болох (ом... Хэрэв чо» по туулайтай иайз болох юм бол ЭНэ. кино маань тогсоно гэсэн үг, Долдугаар апгид баатруудаа эг, лэрүүлчих шахсан, Зуслан дээр би хүүхдүүдтэй уулзаад чоно туу- лай. хоёрын түүх сайн сайхнаар тогсөно гэж хэлтэл юу болсон гэж, санана, Хүүхдүүд энэ нилог дуусгаж, болохгүй гэж хашгирал- даад «хаалга барьж» иипогоо үр» гэлжлүүлнэ. гэж... тангараглахаас нааш гаргахгүй гэсэн. Тэгээд ам огохоос аргагүй болсон» гэжээ, Ямар боловч арав. дахь ангий нь хийчихэж, Чухам хэддэх ангидаа лаж дуусдаг бол доо! Э. СОДОН ҮГИЙН Хүүхдүүд ээ! Доорхи үгийг оросоор орчуулж, энэ үгийн сүл- жээг боглолол та иарын отос хэ- лийн баялаг чинь 29 үгалр цэмэг» дэх болио. ВОСООГООР 1, Дэвтэр 2. А. С. Пушиины «Хоригдол »шүлэг 8, Хойлэл мэ» дээлдийн агентлаг (Товчилсон цэр) 4, Цахилгаац гүйдэл б, Сарарч 7. Гүжигт.. үдэшлэг 9. Хавч, 11, Зохиолч 12 хоолой 19. Лиги, 14, Тойм 18... Хирс, 19. бух гороос 20. Цацагт хяруул 32. Үлгор ааг» Ц, Сүхбаатарын нэрэмжит СҮЛЖЭЭ вар, 23, Шийдвэр бичиг, 25. Ха- лим загас 20. Талбайн хэмжээ ХӨНДЛӨНГӨӨР 2, Зоплолт. Башкирын хот 4. Хог пялгуу 6. Толбо 7. Гадаль жимс, 8. Хивс, 10. Маажин 12. Яндан. 14, Шүүс: 160. Таала (бай- шингийн) 17. Дэлгүүр 19. Гурав 21, Уралдаан, 22, Эрин үе 24. луулан 20, Хариу апах асуулт бү: хий. хүсийгт 21. Тоглоомч 28, Муур 20. Дахин Похиосон Улсын хонлолийн комбииатад хэнлэд, Үл 1 ссоннцы аө т. дупээ. . 1177115:9:4771 Сүлд модны наадам Сүр жавхаатай! Шинэ. оны баяр Шижгэр сайхан! Гачуур ногоон модны Тодхон чимэг онготэй Гарч ирэх амьтдын Содхон дүр хөгжилтэй! Цал буурал аавын Хэлэх үг сургаалтай Цасан цагаан охидын Тойрон бүжих гайхалтай Улирах оноо үдэж Учрах оноо угтаж багт наадмаа хийгээд Багачууд цом баяртай Сүлд модны наадам Сүр жаахаатай! Шинэ оны баяр Шижгэр сайхан! ч Нийслэлийн 92 дугаар дунд су) гуулийн б-ын «Гэ» ангийн сурагч Ц, СЭЛЭНГЭ БЭЛЭГ Овгон: аав. ерөөлийн үг хэлж Очноон хүүхдэд бэлэг огоо Онц сурлагатан, ходолморийн аварга Онцгой сайхан бэлог ава Урлагийн авьяастан, спортын мастер Уут, уутаар бэлэг гардав Энэ үед жаахан Ширнэн --9дэнд өгөөд, биднийг яагаад... гэж Эрдэнэ найзаасаа асууж гэнэ Эрдэнэ найз нь бодож сууснаа --Оны эхнээс мэрийж байгаад Оролдлого, зүтгэлээ гаргаж : байгаад Овгон: аавдаа энэ хүүхдүүд чинь Өөрсдийн бэлгээ огцгоосон юм Авьяас, эрдэм, ходолжороороо ЛАавдаа бэлэг барьцгаасан юм Хариу бэлэг авалгүй яахав Хагартлаа сайхан баярлалгүй яахаа. Ширнэнд Эрдэнэ ингэж хэлж гэнэ Шилээ. Ширнэн маажиж гэнэ. Нийслэлийн 73 дунд сургуулийн 8:ын «Г» ангийн сурагч Н. МАНДАЛ СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ: Ц, Даш- дондов. (хариуцлагатай эрхлэгч), Л, Бямбажав, Н, Дариймаа, Ө. Жамсранжав, Б, Монхоо, Д. Мяг- мар, С, Надмид (хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга), Ц, Иляндаг, Д. Сандагдорж, Ж. Хорлоо Индөнс--14140 МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ 1 : ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! : ОРОН БҮХНИЙ ПРОПЕТАРИ: НАР НЭГДЭГТҮН! МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбастарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 35 дахь жилдээ “СЭМШТА50) 7 1977 оны нэгдүгээр сарын 12. шаЛхагва үнэ 10 мо. ХҮҮХДИЙН ТУС СҮРЭГ ХАМГЛАЛАХ НӨХӨРЛӨЛ МАЛЧДАД ТУСЛАВ Улаангом лшлийн Унс аймгийн хотын пайман Дунд сургуулийн багш, їшонер сурагчид. бээлий 100: хос, пэмпоа 120 ширг хэг, хошуунч 000 ширхог, монг топсолийн ОНГОЦ, МОЛ" туур, хүр, тээл дорг тоах сйй болтгойс малчин пйг энд ах огч ийртай илтээр, Сурагч О1ОУНЦЭЦЭГ ! Омнөговь аймгийн Цогт- цэций. сумын, БНМАУ- ын баатар Т, Борын нэг рэмжит: паймац окилийн дунд сургуулийн пиопер сурагчид сумынхаа ойрол- 11117) байдаг. “саринчтай хайр хороог павап, Тод био малчдын. суурь. бүрт йог риулис: «Опнлийн улиралд мал болчоэрлүүлэх цагийн хупайрь» 80. ширхгийг хийлс өглөө. Өө шинлд тий, зургадугаар апгиуд идонхтой. оролцолй, Багш БАТЧУЛУУН Хопсгол аймгийн... Их: уул сумын найман жи» лийн дунд сургуулийн су” рагчид элгэвч 959, нэм" нээ 9, өврийн уут 22, он гоц 9, модоп- хүрз 17-г хийж малчдад туслах су: мынхаа комисст хүлээл- гэ ОГЛОО, 2 Сурагч ЭРДЭНЭЦЭЦЭГ Паляихонгор аймгийн Бом- богор сумын найман жи- лийг дунд сургуулийн гипонер,.. сурагчид , толийн уут, бодын. їомпоэ, угж, доплүү, лаа, чүдэнз эрдэс болон хүчит: тэжээл. бэлт- гон малчдад илгээв, Энэ ажилд, Дагва. багштай б» ын «А» ангийн. хамт олоп. тэргүүлж,Чимэдцэси багштай. 9-ын «Б», Лув- санжамц багштай. 7-гийпн «Б» апги дараах байранд оров, її ч ионерийн удирдагч 5 Б ДОРЖ 94 РЭН гү | |. | | рагчид яс, техиикийп тос цуглуулах аянд анги бүл- ! лалд оруулав. гээрээ амжилттай орол- Багш Ч. ПИОНЕР СУРАГЧИД СОЦИАЛИСТ БҮТЭЭН 925 нг Хөвсгөл аймгийн Их- гэх цуваа гарган УУЛ сумын найман жи- яс, мөп. техпикийн лийн дунд сургуулийн су- богийн ! эвэр, духны арьс, туурай цуглуулж хуримт- БААСАНХҮҮ тос, лаа, Мөп аймгийн хангай сумын 8 Дунд . сургуулийн БАЙГУУЛАЛТАД дал ноос цуглуулж тушаа- Ц, ОРСОО лийн дунд сургуулийн Дэлгэр- пионер сурагчид улсын экилийн төлөвлөгөөний зарим захир- үзүүлэлтийг биелүүлэх Өвөрхангай аймгийн Та- рагт сумын найман жиг цож, тос 60 гаруй кг, лс 1000 гаруй кг цуглуулж худалдаа бэлтгэлийн ангид тушаав. Сурагч ЖАМБАЛДОРЖ ГАРЫН ТУС Дундговь аймгийн Өл- зийт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пиопер сурагчид түүхий эд бэлг- Дундговь аймгийн Сай- Хан-Овоо сумын найман жилийн дунд сургуулийн пнопер сурагчид яс 20038 кг, техпикийн ба идэшний тос 7,7 нг, эвэр туурай 51,6 нг, арьс шир 180 ширхэг, ангийн үс 7 шир- хэг, төрөл бүрийн хаяг- гаа, пионерийн бүлгэмээс сумынхаа төлөвлөгөөт 30- рилтыг. биелүүлэхэд тус- лах 14 хопогийн аян 80- хиож яс, техникийн тос, хаягдал цаас, эвэр туурай, арьс нэхий цуглуулж ху- далдаа бэлтгэлийн ангид тушаажээ. Багш А.БОЛДБААТАР 11:94:91 605 ! 7 П | 1.1 4 ад өндөр бүтээлийн цуваа 80- хиож, 405 кг техникийн тос худалдаа бэлтгэлийн ангид тушаав. 4-ийп «А» 5-ын «А», «Б», 8-ын «Б» ангиуд идэвхтэй оролцсон байна. : Пионерийн удирдагч Д. ЦЭДЭНСОДНОМ 1 МАХН-ын ХҮ их хурлын шийд- вэрийг хэрэгжүүлэхийн тулд манай орны пионер сурагчид сурлагын ча- нараа ахиулан, авьяас билгээ |хөг- жүүлж байна. Зөвхөн нийслэл хотын 18000 гаруй пионер дугаар улирлаар онц, сайн сурч 1200 бүлэг 100 хувь сурсан ам- жилт гарган таван жилийн төлөвлө- гөөний хоёр дахь жилтэй золголоо. Нийслэлийн пионерүүд «Залгамж- хэмжээнд сурагч хоёр- лагч» ТУ чуулганаа угтсан «Залгамж- үе» аянаараа амжилттай аялж до- могт баатруудс гавьяат үйлстний пэрэмжит бүлэг болох хөдөлгөөнд хамрагдаж байгаагийн дотор үүргээ сайн биелүүлсэн 12 бүлэг шинэ оны босгон дээр Д. Сүхбаатар, 7. Сам- буу, БНМАУ-ын баатар Л. Даваа- дорж, пролетарийн аугаа их зохиолч М. Горький зэрэг пэрт хүмүүсийн нэрэмжит бүлгийн гэрчилгээ авлаа. | 1 эсгэсэн сэнс сл лэн ллн- лг ЗУРАГ ДЭЭР: 632 лу- гаар дунд сургуулийн онц- чууд Н. Чимгээ С. Жар- галсайхан, Т. Лхагважав Х. Болдбаатар, Г, Болд т853 їйо ГАРЫН ТУС --МПС-дын ордны «Интернацио- иал» танхимын орос, айигли хэлиий дугуйлангийн тэргүүний сурагч 1. Ганболормаа, С, Чаминчимэг, 8. Оюунтуяа, лб. --МПС-дын Ц.Анхбаяр, ордны гуйлангийн сурагч, 48 дугаар дунд сургуулийп онц сурлагатай пцопер хийлийн Ду тула. Дунд сургуулийн гийн сурагч тавац онцын эзэн С. Энх -- Найрамдлын уаданы 14 дүгээр 0-ын «Д» ан С. БОДООШ 130) 0-1-80 усомая (4) э 31! » ГАЗАР ГАЗРААС 19Т6 оны сүүлчээр манай ор. дуйд сургуулийн багш Насанбуян їм хото ходоогийн. ерөнхий бог Завхан аймгийн Яруу сумын цай- ловсролын сургуулийн сурагчдын. ман. экилийн " дунд сургуулийн грлагийн: үзлэг болж өопгорлоо. Х, Санжсүрэл, Дундгой».. айм- ээр” олон. авьластнууд: гийн. Гурвансайхан. сумын най.» тодрон гарсан. тухай Дориоговь ман жилийн дунд сургуулийн 7- аймгийл. Мандах мын найман. гийн. «А». ашийн сурагч /Гороо» УГ Энэ үс илийн дунд сургуулийн. иионе« самбуу, Цагаан-опоо. сумын багд рийн ахлах удирдагч Ц. Дондов- сургуулийн багш Ж. Сосорбурам, цэрэн, | Хопсгол сумын. цаймай энгэ. аймгийн. Зүүн хараа хо- жилийн дунд сургуулийн. бїгийн. тын 10 шилийн 1. дунд сургуу- УэАВУЫН сурагч " УЛ АД НЫ лийн багш 43, Батаа, Нийслэлийн “СУМЫН ЛЭ Л дунд хур! 1 58 5ОБРУСЛЛЛЛЫАН сун С10 ї цЦА Л, 1 Шин8260 сүргэлид ЗЫД СА, Цин Туг МАХ у . , Ш Л д . Баянхонгор, аймгийн... ипонерийн рагч Д. хурасэЬ гн к МӨНХ: зөвлөлийн дарга... Д. Батжаргал, гийн ТЭШоЛНЫЭ “ОЕГУТИрНЛ: ч Ёо ! жилийн дунд... сургуул! ї Бөмбөгөр: сумын найман. жилийн Д. Өнхболд, Тов шїмгийн. Алтан- дунд сургуулийн. иионерийн ах- Ан УВГЛВГЧ Б. БЖ: Жарга- булаг сумын 10 жилийн. дунд лантын САА-г 10 жилийн дунд сургуулийн 9-ийн «А» ангийн су- сургуулиас 1. Андаан, Өмнөговь рагч Д,. Чанцалдулам. Хэнтий аймгийн. Манлай сумын найман аймгийн Биндэр сумын 10 и- жилийн дунд сургуулийн 7-гийн лийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» «А» ангийн сурагч Ц. Чимэг, Гур- ангийн сурагч Д. Мандах иар ма- ван Тэс сумын. найман яйилийц най сонинд мэдээлэв. Шинэ ЖҮЖИГ Дундговь аймгийн. Өндөршил хүүхдийг журамлан, гарах киино-- сумын найман жилийн дунд сур- ны үйл явдлыг тайлбарладаг. гуулийн урлагийн үзлэгээр б-гийн Техинкийн хэсэгт ажиллаж бай- «А» айгийй. сурагчид «Цонхот гаа сурагчид амралтын өдөр бүр байшин» хүүх | эжүжиг, |2- кино гаргадаг. ын «А» апгийнхал Д.. Содномдор- Энэ кипо театрыг -Баянхонгор жийн. зохиол. «Норовын намтар» дїмгийн Бөмбөгөр сумын иаймай шүлгийг цайруулан тоглож урын 28) : 5 СЭАХНЫ сангаа балжуулав ЖиИШИИГЕДУЙД сург, БаХННӨ Сурагч О. БАНЗРАГЧ: Гаа, 12 дугаар оААсумын «ИРЭЭДҮП» КИНО ТЕАТР кнно салбартай хамтран сурагч-- Бэгсэүсэнэл эсэр дын чөлөөт цагийг үр ашигтай хэмцэдҮЛ ИВИОЭТО81Р, шилгЭй өнгөрүүлэхэд зориулан байгуул- Жи: жээ. й, Сурталчлах х соёл олон түмний ажил эрхэлдэг. Үйлчилгээний хэсгийн сурагчид Сурагч А. ЖАРГАЛ ! «ӨСӨХ ИРЭЭДҮЙ» Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр талчлан, үзэгчдээс өндөр үнэлэлт сумын. найман жилийн дунд сур- авч байна, Хамтлагийн гишүүн гуулийн уран зохиолын багш То- бүр чөлөөт цагаараа анги бүлгүү- гоо ардын аман зохиол, урлагийн дэд ардын урлагийн өв сангаас өв сангаас с, “сурагчдын- ярья, сурагчдад уран хошин шү- хэл ярианы баялгийг хог Ё лэг, зохиол цээжслүүлж байна. зорилгоор «Өсөх ирээдүй» Энэ нь өсвөр үсийг ардын урла- лаг байгуулав. «Өсөх ирээдү гийн өв сантай танилцуулахад чу- хамтлаг ерөөл, магтаал, Яруу хал үүрэг гүйцэтгэх юм найраг, хошин шог гэсэй гурва хөтөлбөрөөр эцэг, эхчүүд, ийонер сурагчдад ардын урлагийг сур- Пионерийн ахлах удирдагч Б. ДОРЖ Дундговь аймгийн Хулд сумын найман жилийн дунд сургуулийн «Жир- мийн уянга» чуулгын тог- лолт олны талархал Хү- лээн: байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Аймгийн аварга дуучин О. Оюунтунгалаг: Дөрөв- дүгээр ангийн онц сурла- гатан, дуучин 4. Отгонцэ- цэг. М.ЛХАГВАСҮРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг Галбын 1001. охин У Сурагч Оюунчимэг Өмнөгопь аїїмгийн... Ханбогд сумын най» ман. иилийн дунд сургуулийн блийп «Л» айгид суралцдаг, Тар зургаан эил дараалан онц» сайн суралцаж, бүлгийн. дар гайр сайн. ажиллаж байна. Уран уйшигч, улигалан Дуу. лагч, огшиг яруу хогжимдогч энэ сурагч «Жолноц хар» бүйс гээр сургуулийн аварга болов. Сурагчдыг зохиоц байгуула. бүлгийн ажлыг шинэ сэдвээр явуулах, давтлага хийлгэх ажс- лыг Оюунчимэг бие даан хий- дэг юм. | Даруу түвшин, сэргэлэн эпэ сурагч пөхөддөө орос, мои- гол дуу бүжиг олныг заажээ. Сурагч Оюунчимэг «Залгамж үе» аянаар амжилттай аялж Октябрийн хувьсгалын 60 жи- лийн ойдоо сурлага, урлагийн өндөр амжилтаар бэлэг бари- хаар чармайж байна. Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын найман жилийн дунд сургуулийн хичээлийн эрхлэгч П. МААМ | ) 13 14) (28 6. П. КОРОЛЕВЫН МЭНДЭЛСНИЙ 70 НАСНЫ оиД Шинжилллшлт аииииииинР ! САНСРЫН ХӨЛӨГ ЗОХИОН БҮТЭЭГЧ: : болжээ, 1939 опы 8 УГААН ОргюЖ НИЙ бүтээсэн шингэн түлшэв Э 20 дугаар зуун-сансрын аууц хог тохиицийн дээд сургуулийн меха- ладаг анхны ЛУУЛЙ! шОЛЫЛЛ мээн. бахархалтайгаар їорлох агуу иинийц апгид орж суралцжоэ. хоорчээ, 1988 оны зургадугаар са- их үйлсийг суут оюунаараа. бүтоолц.. 1026 онд агаарт хоорох асууд. раас С. П, Моролев, ерөнхий зохион сэн. гайхамшигт, хүмүүсийн, пэгний лаар өйлуучуудын дугуйлан лноэгд: бүтээгч А.Н, Туполевын хамт эх ор- чин. Хүсэл, памтрын хуудас ийнхүү сонд С., Цоролов баяр хоор болон ныг батлан хамгаалах зорилгын үүд-| хүүхэд ахуйгаасаа. өхлэц нээгджээ, өлссоц богөөд 1920 онд Мосивагийн нээс цэргийн опгоцны үйлдвэрт 1907 оны нэгдүгээр сарын 12. гохийнийн Доод сургуульд оройгоор ажиллажээ, 1947 он гэхэд тийрэл- нд Украйны Теторов голын | өрөг орж суралцинор, Одор нь үйлдвэрт тэт хөдөлгүүр бүхий алсын удирд- дэх Житомир хэмээх экикиг хотод” ажиллаж, орой нь сургуульдаа явж, лагат пуужин хийгдсэн бол 1957 хорсол Соргейг тор, үедээ. хоп нь Ч. шөнө. иь. сотгол зүрхиййхээ. гүйээс: оны. иаймдугаар сар болоход тив сансрын хөлгийн. суут похион бүг сонирхдог. опгоций.. төслөө. похиох алгасан. иисэх чадалтай хүчирхэг тээгч, цэрт эрдэмтэн, болно. гэж й». гад чөлөөтэй. цаг тун ч бага бай. пуужинг зохион бүтээж амжилттай цаагүй. бий оэ! даг байжа, ух Х ШинХҮГ7 10 ЯН ЭН 2.21 482 С, Цоролоп, 1080 онд Бүх Хол- 81) оны дугаар сарын 4. ё сс ргей УН аэүЭ ЭГ ОЛД боотын. даланчгүй. опгоциы. үзүүлэх, ӨХУ дэлхийн айхиы хиймэл дагуул й ухаан сайтай байсан зогооД дҮД ииелогийн уралдаан. болоход өдрийг хооргож, хүц төрөлхтөний түүхэнд сург уль тогссоли!! дараа. 1022 похор СО, Нг Люшитэй... хамтрайг сайперын эрин үе эхэлснийг зарла. саячлн ц Эн, онд барилгын тусгай. мөргөлийн буудррр «Монтобель» ХЭМЭӨХ НИСДЭГ дай. урагч » Баяраагийн асуултын | дуйд сургуульд оржээ, .Соргой машинаа жолоодон агаарг 4 цаг 19 ,.1961 оны 4 дүгээр сарын 12, Сергей Короле зургаан настайдаа ЗУРАГ ДЭЭР. хэВВҮА ОО унийг 8! НБИШНЫ минут аялан. бахдам амжилт гарга-. Зойлолтийн иргэн. 10, А, Гагарин -- Ээж ээ! 50 копсск өгөөч! ЗО Бпалгарыйл ХӨГИЙН. ХЭ Црүр, ӨВ! хүчирхэг «Восток» холгөөроө санс- 2 агаараа хоюки! ЧИЦЧ доүт, 4) ЭЛ 5 0 2 -- “Минкй хүү юу авах нь 89? Пушкин, Гоголь, Ёссниц царын 0: д, Д"РЭ Жилийн ээлжит уралдаа! рын. уудамд цойлон ииолэЭ, 2 Насаа хаслаа ллидэх ах ДОрУансео Балт ҮЛбАЙГ болоход С, П, Королев «Улаан од? 0. П, Моролев бол бүхий л мэдлэг сл: ич їнїїгэмлэгт, элсэх, хиолыг амтархай уншдаг Оаїиїп, хэмээг. Пэрлэсэнг: шинэ. машинаараа. чадвар, бие сэтгэлээ социалист эх татвар хураалгах гэсэн юм. 1923 опы эхээр агаарын флотын оролцжээ, Залуу дохион бүтээгчийн ориыхоо цэцэглэлтийн төлөө, сайс- Одоогоос 55 жилийн тэртээ, Пуш, үййгэмлэг байгуулагдсан нь түүний хүсэл тэмүүлэл үүгээр хяазгаарлагд: рын техиикийн ухааны хөгжил дэвш- кины нэрэмжит нэгэн, гудамжаар сопирхлыг ихэд татжээ. Түүнд сапгүй ээ! Тэрээр, пуужинт ХӨДӨЛ- лийн төлөө гуйвалтгүй зориулсан явж байсан 15 настай хүү, ээжтэй- Н. Ё, Жуковскийн пэрэмжит агаа: гүүр бүхий онгоц зохион бүтээх бүл- гавьяат үйлстний бахдам үлгэр дуу» гээ ярьсан ийм нэг товч яриа өнөө рын флотын дээд сургуульд орох гэмд орж, цэрт ийженер, вохиоп бү? риалыг хойч үедээ үлдээсэн хүн би- 5 үед тэгтлээ юуны єопинн байдаг хүсэл туйлын их байсан боловч бо- тээгч М. 1. Тихоправов, Ю. Л. По- дөө, 5 билээ? ломж олдоогүй узир Киевийн поли- бедоносцев нартай хамгран ажил- МУИС-ийн багш Н. ТҮГЖСҮРЭН ЕРГӨНЦИЙН ДОЛООН ГАЙХАМШИГ |. 146 метр байснаа бороо салхинд сэн дөрвөн ханатай. Хоёрдугаар дав- 450 онд ашиглалтад орсон хосгүй гоё Сурагч Д. Сүрэнхүүгийн асуултын хариуд Хүүхдүүд ээ! Энэ дэлхийд хүний тараар бий болсон гайхамшигт зүй- лийг тоочин өгүүлбээс барагдашгүй нх. Хүний оюун санааны гайхамш- таар бүтээгдсэн зүйлс, тухай тухайн үеийн хөгжил, тэр үеийн гайхамшиг байснаа мартагдах явдал ч бий, үл мартагдан үеэс үе зуунаас зуундам- тонн дурсагдах учир ч бас бий. Эрнн үед шинжлэх ухаан, техник түргэн хөгжиж, гайхамшгийн дДээ- дийг бүтээж байна. Тэр тухай эс дурдан бүүр Манай он тооллоос хэ- Дэн зуун жилийн өмнө хүн төрөлх- тзөний хурц ухаан, уран гараар бү- тээгдэж, ертөнцийн долоон гайхам- шиг тэж магтан нэрлэгддэг байсан апарга том бүтээлийн тухай дор с0- хуулья. НЭГ ДЭХ ГАЙХАМШИГ, Эртнил Египетчүүд нас-барагсдын шарилыг удаан хадгалж чадвал «Мөнхөрнө» гаж итгэдэг байшээ. Тиймээс Ёгипе- тийн фараонууд (Хаад) өөрсдийгөө мөнхрүүлэхийн тулд амьд байхдаа рнлаа оршуулах пирамид гэдэг тварга том цац суваргыг чулуугаар хийлгэдэг байжээ. Нил мөрний цутгалангаас нилээд дзэхнүүр баруун эрэгт нь 70 гарул чулуун аминд одоо хүртэл сүндэр- лэн бай Эдний дотроос Хуфу, ура гурван хааны їи- рамид бусдаас содон. Нэн ялангуяа Хуфу 6 Хеопс хааны пирамид нэн гайхалтай. Үүнийг 2800 орчины оны үед барьсан бөгөөд өндөр Нь элэгдсээр одоо 187 метр болжээ, Уг пирамидын суурийн зөвхөн Нэг та- лын урт нь 3 метр,суурийн.цийт талбай54 мянган хавтгай дөрвөл- жин метр, нийт багтаамж нь 2500 000 шоометрюм, Эрдэмтдийн тооцоолон гаргас- наар энэ пирамидийг барихдаа нэг бүр нь 2,5 тонн хүнд 2800 000 хэ- сэг том дөрвөлжин гантиг чулууг өрж босгосон гэх бөгөөд нийт жин нь 750 мянган тонн болох ажээ. ХОЁР ДАХЬ ГАЙХАМШИГ, Ма- най эрнний өмнөх ХУШ зууны үед Хаммурапи хаан Тигр, Ювфрат хоёр мөрпий сав нутгаар оршиж байсан эртний аймгуудыг нэгїгэн захирч улс байгуулжээ. Тэр улсын төв нь8Ва- вилон хот байлаа, Хаан Навуходоносорын хатан Се- мирамид, Ираны Мидн аймгийнэлз- ний охин тул өндөр уулын хөвчну- тагт амьдрах дуртай байжээ. Тий- мээс Навуходоносор хаан хатныхаа таалалд тохируулан «Унжмал цөэ- цэрлэг» гэдгийг байгуулжээ, Энэ цэ- цэрлэгийг байгуулахдаа давхар бү- рийн баганд нь тавин тохой (25 орчим) өндөр, нийтдээ 100 гаруй метр ендөр дөрвөн давхар тавцанг довжоо маягаар шатлан хийсэн бай. на. Тавцанг том том" чулуугаар хийж зэгсээр бүрхээд, давирхай асган. дээрээс нь тоосгоор Хучин, асгасан усыг доош гоожуулахгүйн тулд ту- галган давхаргаар бүрхэж, бас дээр нь үржил шимтэй хар шороо зузаа- лан хийжээ. Ингээд давхарласан дөр- вөн цэцэрлэгтээ халуун орпы дал модноос эхлэн янз бүрийн цэцэг, жимс, өвс ногоог тарьжээ. ГУРАВ ДАХЬ ГАЙХАМШИГ. Манай эрний омнөх 1У зууны үед Александар Македонский Египет ор- ныг эзлэн авсныхаа дараа Нил мөр» ний цутгалангийн баруун хэсэгт ши- нэ хот байгуулжээ. Тэр хот нь ХО- жим Александр гэж алдаршсан юм. Энэ хот худалдааны том төв хот бол- сон бөгөөд хөлөг онгоцоор аялан ирэгчид олширсон учир далайнэрэгт асар өндөр гэрэлт дохионы цамхаг босгожээ. 5 Тэр гэрэлт цамхаг гурван давхар, нийтдээ 120 метр өндөр байв, Цамх- гийн нэгдүгээр давхар нь тус бүр 80,5 метрийн шохойн чулуугаархий- хар нь найман талтай цамхаг байсан тар шүтээний сүмийг Александр ба найман тал нь дэлхийн дөрвөн сүг, найман зовхист чиглэсэн байжээ. Гуравдугаар давхар нь дугуй хана- тай, бөмбөгөр оройтой байсан бөгөөд оройд нь далай тэнгисийн тэнгэр По- сейдоны долоон метр өндөр хүрэл баримлыг босгожээ. Цамхгийн дээд талын хүнхэр оройг боржин чулуун багануудаар тулж, тэнд нь түүдэг гал асааж, гэрлийг гялгар металл толийн тусламжтайгаар алс хол цац- раадаг байсан гэ ДӨРӨВ ДЭХ ГАЙХАМШИГ, Эртний Грекийн миф үлгэрүүдэд эхныг хүн бурхан тэнгэрийн аан тэнгэр» гэж нарлэдэг Грекийнхэн «Дээд тэнгэр» гэж: шүтэх болсон Зевст зориулан том хотууддаа олон сүм барьжээ. Эдгээрийн дотроос хамгийн алдартай нь Олимпийн ууланд байсан бүх Грекийн чанартай Зевс тэнгэрийн шүтээний сүм юм, Эндээс зөвхөн хөшөө баримал 3000 шахам олдсоны дотор гайхамшигтай нь Зевс бурха- ны баримал байв. Энэ баримлыг ма- най эрний өмнөх У зууны дунд үед Грекийн алдарт барималч Фидни алт, зааны ясаар хийжээ, Зевс тэнгэрийн баримлын цээжний хэсгийг нүцгэн, доод хэсгийг орхимжоор бүрхсэн байдлаар хийжээ, Үүнд их биеийг шаравтар ягаан өнгийн зааны ясаар, хувцас сэлтийг алтаар бүрхэн хийсэн нь үнэхээр алтан нөмөргөт хүн шиг харагддаг байв, Зевсийг алт, зааны ясаар чимэглэсэн өндөр түшлэгт сан- дал дээр суу хөл дороо дөрвөн арсланг гишгэж байгаагаар бүтээ- жээ. ТАВ ДАХЬ ГАЙХАМШИГ Гре- кийн мнф үлгэрт Зевс тэнгэрийн охин Артемид гэж “гардаг. Грекүүд Артемидийг зэрлэг ан амьтан, гэрийн тэжээмэл амьтны тэнгэр, хожим нь ” охидыг хамгаалан тэтгэгч тэнгэр гэж шүтдэг байлаа, Тэгээд тэд нум саадаг үүрч, хадархаг уулсаар Согоо дагуулан яваа гоо үзэсгэлэнт анчин охины дүрсээр “дүрслэн тахидаг бай- жээ. Артемидийг мөн бага Азийн олон хотынхон шүтдэг байв. Ингээд Эфес хотынхон манай эрний өмнөх ҮГ зууны үед түүнд зориулан сүм барихаар шийдэж 120 жилийн дараа сая дуусгажээ. Манай эрний өмнө Македонскийн төрсөн өдөр буюу ма- най эрний өмнөх 856 онд Герострат тэгч этгээд түүхэнд нэрээ үлдээнэ гэл» онгирон шатаажээ. Эфес хотын- хон гайхамшигт сүмээ дахин сэргээ- хээр мөнгө хуримтлуулан манай эр- ний өмнөх 830-аад оны үед уран ба- рилгач Хейрократын удирдлагаар урьдахаас улам ч илүү гоёор сэргээн хийсэн байна. Сүмийг өндөр довжоотой. тавцан дээр барьж 127 үзэсгэлэнт баганаар хүрээлжээ. Баганын. доод талд янз бүрийн хээ угалз, баримал товойл- гон сийлээд, дээврийн яс модыг ХУ- шаар хийж, гантиг чулуугаар дээ- вэрлэжээ, Нипр арлаас зандан мод авчран хаалга хийж, сүмийн гадна дотно талыг олон:баримал, сийлбэр, зургаар чимсэн байна. ЗУРГАА ДАХЬ ГАЙХАМШИГ. Эгийн тэнгисийн зүүн омнөд хэсэгт оршиж байсан Родос хотынхон ма- най эрний өмнөх 804 онд Манедоны цэргийн жанжин Деметрийн эсрэг баатарлагаар байлдан хотоо хам- гаалсны дурсгал: зориулан хөшөө босгохоор шийдвэрлэжээ. Хөшөөний өндөр нь 70 тохой буюу 80 гаруй метр. Түүнд 12,5: тонн хүрэл зар- цуулсан байна. 70 тохой гэдэг маань ойролцоогоор 8 давхар барилгатай тэнцэх өндөр: гэсэн үг, Ийм аварга том хөшөөг-12 жил барьжээ. ДОЛОО. ДАХЬ “ГАЙХАМШИГ, Бага Азийн эрэгт Галикарнас гэдэг нэг хот байжээ. Грекийн энэ хот Пер- сийн хаант улсад эзлэгдсэний дараа Нарий гэдэг мужийн төв болсон гэнэ. Энэ мужийн захирагч Мавсол манай эрний өмнөх 358 оны үед амьд ахуй цагтаа өөртөө бунхан бариулж эхэл- жээ, Бунханы өндөр нь 46 метр, өр- гөн нь 66 метр урт нь 77 метр бай- сан ба доод давхрыг нь цагаан ган- тигаар хийж, дээр нь үлгэр домгоос үндэслэсэн хээ угалз, сийлбэрээр чи- мэглажээ. Ийнхүү жирийн хөдөлмөр, авьяас бэлэгтэй хүн ардын бүтэзсэн бүтээ- лүүд манай зуунд алдаршин үлджээ. Түүнийг залгамжлан эрин үеийн гай- хамшигт бүтээлүүд олон . арваараа “бий болсоор байна. - «Үнэн» сонины ажилтан Ц. ДАШДОРЖ БЕЭТ- унтах йгА ГА. С ЯАГААД ҮХЭВ? Сурагч Бор, Цэцэгмаа, Жаргал нарын асуултын хариуд т- Урьд шөнө миний аквариумын 8агаснаас гурав иь үхжээ, /Даарс- наас болсон бололтой, Анвариумын усыг яаж тогтмол байлгах в97 -- Зарим хүүхэд загасаа дааруу- лахгүй гэж аквариумаа байрны халаа. гуурын дэргэд тавих юм уу, дээрээс нь бүлээн ус нэмдэг байна. Ингэх нь буруу юм, Зүй нь тусгай хаалт- тай чийдэнгийн гэрэл тусгах, эсвэл анпариумд зориулагдсан дүрдэр ха- лаагуур олис тавих хэрэгтэй шүү -- Витаминт. төжээлийг. юугаар орлуулж болох вэ? -- Өагасанд хоол тавьдаг цагираг- им доод хэсэгт үхэр,хонийы нойтон элэг түрхэхэд (будахад) ямар ч аагас дуртай иддэг, Бис сайн хатсан хар боршаг гурил болтол нь цуйтаглаад бига хэмжээгээр огч болио, Элэг борц. бол ватимийтай сайн тэжээл юм, - Гуппийн зулзагыг хэдэн сар тусгаар байлгах вэ? -- Хамгийн багаар бодоход 4-6 сар тусгай аквариумд байлгах хэрэг- тэй, Зарим хүүхэд гайгүйдээ л нэг сар орчим эимсний шилтэй усанд, хийж байгаад эх сүрэгтэй нь ний- лүүлчидэг, Зулзагыг зориуд зассан ом юмтай ациариумд өсгөн, шим тэ. жэл сайтай. (амьд) хоолоор тажээх ёстой юмаа, : -- Түрс шахдаг загас ердөө өсөх- гүй байна, Яагаад тэр вэ? -- Түрс шахдаг загас бол ихэнхдээ халуун. орноос гаралтай байдаг, Тийм Уяраад аквариумын усиы дуг лааг 28 градус хүртэл нэмэгдүүлж тогтмол байлгах хэрэгтэй. Манайхан тасалгааны дулаанд, тэжаэдэг. болог хоор тохиромжтой нөхцөл нь бүрдэх- гүй тэгээд ч өсч үржихгүй байдаг нь аргагүй ээ. -- Өвчилсөн загасыг давстай ПВУӨЭ хир зэрэг удаан байлгадаг юм. Э, -- Их давстай (шорвог) усанд бол хэдхэн минут, сулавтар давстай усанд бол нилээн удаан байлган: болно, Давсны их багаас л хамаарна. Ёоонь шэг литр усанд 15 грамм Давс хийвэл далайн амьдралтай ойо болдог юм шүү, Зарим хүүхэд удаан ”- байлгавал сайн гэж боддогоос дэндү их давстай усанд загасаа хэтэрхи удаан байлгадаг нь хариц Ч үхүүлэх шюултай. байдгийг анхаараарай. Профессор А, ДАШДОРЖ «ЇШОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ НЭРЭМЖИТ ӨСВӨРИЙН ЦАНАЧЛЫН УЛСЫН АВАРГА ТЭМЦЭЭН ЭНЭ ӨДРҮҮДЭД БААЗАД ШАЛГАРУУЛАХ. ХУ! САРЫН 20--23-1Ы ХАНДГАЙТЫН ЦАНЫН 10542121: 27075 27 ”77/7:29 4 17ЖУ : БАГШ ТА | Шингэн бэхэнд дүрсэн Хумбан цагаан үзгийг їйїннэхэн нимгэн дэвтрийн ! ! Хуудсанд хүргэж ядахад 1. ргопойн чанээн гарыг Нар зөв залж Босоо том А-ны Нарийн ацгийг татуулав.: Хууш шугаман зураасыг Анхны А-гаар дүүргэхэд Турь муутай бичгий минь Алтан 5-аар мялаав. Тооны хүрдээ мартаад Толгой илэн мэгдэхэл Торолгүй унших сайхан гэж Тогтуун зөөлөв хэллээ. Жүрмын жаахан ! минь й Эс БОЛНО охид 2 км, 3 юм, 5км. сын аварга цаначны медалийн төлөө Энэ тэмцээнд хотын б. 80 гаруй цаначин охид, хөвгүүд 3 нм, 5 юм, хөвгүүд 10 нм, 15 нм км-ийн зайгаар холимог буухиа уралдаан болно. Тэмцээнд нэг, хоёр, 1 хөвгүүд оролцох бөгөөд вэр хатуужлаа сорин уралдацгаая. Хаячихдаг гэнэ, Үг үсгий нь Арилгадаг гэнэ, Үзэгний бэхээ Асгадаг гэнэ Өртгий нь өгсөн гэлээ Өөрийн болсон гэлээ ч То” үг ту тгттэгтээээгтүүүүлэлэшэүүрэтсєшэ 15222 шш---ш- 2 му ЭЭ ХАГ 727 д251 77 Ажилсаг хүү юм даа гэж Аав үзээд магтав. Ашигтай юм хийжээ гэж Алаг чихрээр шагнав, Өндөр цамхагт машинтай Өрөмдөгч ах нар ирээсэй! Ухсан худгийг сонирхож Усынь шинжилж үзээсэй! Доош нь гүн ухах юмсан Дориун худаг болгох юмсан Дугуй цагираг суулгах юмсан. Дуутай мотор тавиулах юмсан. Б, ГОНГОР ЗАВГҮЙ ГЭНЭ Тэр жаал завгүй гэнэ Тэнэсээр байгаад завгүй гэнэ, Дандаа ер нь завгүй хөдөөгийн 14 пийгэмлэгээс шалгарсан 15-16 17--18 насны охид 8 им, -ийн зайнуудад уралдахаас гадиа 4х3 хүч чадал, авхаалж самбаа, тэс- насны МАНАЙ МПС-дын ордны уран хатгамлын багш «Ардын гэгээрлийн тэргүүний ажилтан» Норлохоо жил бүр 80-- 40 пионер сурагчдад уран хатгам- 4 : туравдугаар байр эзэлсэн тамирчдад улсын 1 аваргын алт. мөнгө, хүрэл медальг мөн «Пионерийн үнэн» сопины лын анхны мэдэгдэхүүн сургаж авь ! алт, мөпгө, хүрэл медалийг олгох юм. яасыг нь хөгжүүлдгээрээ өсвөр Ё! “.“Одоо уралдаан болох газар-Хандгайтын цанын баазад хотын” тө УГАН ДЭЭНЭН Жүларийн га" 4 цииїгэмлэгүүдээс гадна, аймгийн цаначид ирж бэлтгэл сургууль хийн, ДЭЭР: Тус ХУ эЬ : 27/ 77» хамтарсан сорилт уралдааныг явуулж баг тамирчдынхаа амжилтыг тийн (онц сурлагатан нийслэли 83 Ч ыг сорьсоор байна. 47 дугаар дунд сургуулийн 8-ийн ЕЭ Өсвөрийн цаначид аа! «Пионерийн үнэн »сонины нэрэмжит ул- 4Б» ангийн сурагч Г. Хандсүрэн є даалгавраар хийсэн бүтээлээ Б.Нор- лохоо багшдаа үзүүлж байгаа нь. Манай сурвалжлагчийн авсан гэрэл. зураг «НАРАН. ҮҮРД МАНДАГ» УРАЛДААНД, «Пионерийн үнэн» сонины газраас зарласан «На- рап үүрд мандаг» сэдэвт уран зургийн уралдаанд найЗаасаа Номоо би урахгүй ээ. Хээ. хот, хөдөөгийн олон хүүхэд зургаа ирүүлсээр байна. Зургийн будгаа : Норовын үлгэр болохгүй Давтлага хийх ч завгүй Энэ удаа Өвөрхангай аймгийн төвийн найман жи- Таг НЭОрАмЛаХад ээ. гэнэ лийн дунд сургуулийн 4-ийп «В» ангийп . сурагч 4 | БЕН баХухан сэтгэл Дүүдээ хавар өгнөө! Өдөр дуустал завгүй 7Каргалсайханы зурсан «Миний хөөрхөн ботго». ! Ёс , уү минь намар үзэг ээ гэнэ. зургийг нийтэллээ, Ї СоРаганан, ширээний ард Өөдтэй сурах завгүй : уудал заая: өгвөд гэнэ. Суу мэргэн ухаанаас | Сувл шүүрдүүлж 1 эхэлсэн Анхны багш та! Ангийн багшаа та! | Ардын багшаа та! 1 Азтай хүнээ та! | НОМОО ДҮҮДЭЭ ӨГНӨ АШИГТАЙ ЮМ ХИЙЖЭЭ Хуурай сайр дээр Малтаад үзье Худаг болж Магадгүй юм шүү Ингэж би шийдлээ Итгэж ажлаа сэдлээ Илгэн бээлий хийлээ Сар дуустал завгүй гэнэ. Сайн сурах завгүй » гэнэ. Он дуустал завгүй гэнэ. Онц сурах завгүй гэнэ. Тэр жаал завгүйгэнэ Тэнэсээр байгаад завгүй гэнэ. 1 Иртэй хүрзээ барилаа АРЫН Бөөр, Ён өөг л аоого Тоононы цагригаас Анги дэвшиж орсон багахан ШИРЭЭНД Ах надад өгсөн юм. Үсэг бүгдий нь нүдэлнэ. Үг бүгдий нь уншина, Үлэмж мэргэн ухаан Үсэглэлийн номоос эхэлнэ. Хайран номондоо ТГамгүй хүүхэд бий гэнэ, Хаана ч юм. Ганц нэг бий гэнэ, Хавтсан дээр нь Тоо боддог гэнэ, Харандааны үзүүрээр Цоо төтдаг гэнэ, Зураг чимгий нь Хайчиллаг гэнэ, Зун болохоор дэ ын шиш Тойрог дугуй зурлаа. Тохой илүү ухлаа Аавын хүргээр гишгэхэд Ирмэг ир нь хурцхан Атгаж бариад өргөхөд Иш нь овоо уртхан Амсар дугуй нүхээ Ахиулж доош нь ухлаа, Алга зсгэхгүй чулууг нь Алд илүү ухлаа Ухсап нүхний ёроолоос Усан эрдэнэ шүүрэв Утас мяндас ховрох шиг Ундарга задран мяралзав, Худгийн цэнгэг усыг Хувипгаар утгахад халив, Хувин хувилгаар усыг Хургандаа өгөхөд ханав, Зурагтын ах нар ирж Зугаатай явдал болов. Зуны нар шиг гэрлийг Зулай халтал тусгав. Манай апгийн хүүхдүүд Маш их баярлав, Гоё дэвтрээ харуулах гэж Гоц их марийн, Арын ширээний Алимаал Айхтар сүрхий тэнвдэв, «Алиа Тогмидод» гарчих бий гэж Урапхай дөртрөэ нуун, Д, ЛУВСАНДЭЛЭГ МЭ эж 7 ЇСҮ Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОН шалан иллэг» Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын А-- 08905 хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс -- 14140 5 1100 ї Орон бүхний ПрРОЛФТАРИ: НАРЛЦЭГДЭГТҮН! ГУГэтгээтэттэн тэлэлт ТЭРВРНИЙЛИЙД МАХИ ЫНГУЙЛ, ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗССЭЛ )7717:217929979 7) Ї МХЗЭ-ий 08 Хороо: (7 Ц.ОУХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПО-БН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН сон 33 дахь жилдээ М 83 (1451) “ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС-т7» МАЛЧИН НАРТАА Манай орны нийг сурагчлишонер баатарчууд аа! Энэ өвөл яггүй хүйтэн байгааг та нар мэдэж байгаа биз ээ! Ма- най орны зарим нутагт цасонх - унаж, хүйтний эрч чангарч хааяа дөчип градус хүрч байна. Одоо манай нэгдэлчин малчид " танц ч малын гарзгүй өвлийг он- горүүлэх, гарах төл бүрийг хо- роолгүй бойжуулахын төлөө чу- хам л цан хүүрэг, цангинам жав- рыг сөрөн цагийц хатуутай тэм- цэн тулалдаж байна. Баатар малчиддаа ийм үед тус- лах онь багачууд бүхний сайн үйлс мөн! Тэдэнд юу хэрэгтэй вэ? Юугаар хэрхэн туслах ёстой вэ? Хорин алд орхиултай ховоо татаж, ма- лаа услахад нь тэдэнд бээлий ер САЙН БАЙНА АХ, ЭГЧ Сайн байна уу, малчин ах, эгч нар аа! Та нарын шеф сургуулийн хамт олон «Пионерийн үнэн» со- ниноороо дамжуулан захидал би- чиж, өвлийн хахнр хатуу цагийг өнтэй, тавтай давахын өлзийтэй сайхан ерөөлийг дэвшүүлж байна. Та бүхэн санаж байгаа биз ээ! Манай сургуулийн 6--9 дүгээр ангийн 260 гаруй пионер сурагч өнгөрсөн зуны амралтаараа Баян: ххошууны үнээний фермд очиж “1200 литр сүү сааж малчин ах эгч нарынхаа ажилд тусалсан би лээ. Энэ өвөл эх орны ихэнх нутагт цас их унаж, цаг агаарын байдал --хүйтэрч, малчин ах эгч та нарын ажилд зарнм талаар бэрхшээл учирч байгааг бид сайн ойлгож байна. "Манай сургуулийн хамт олон өнгөрсөн хоёрдугаар улир- лаар 96,51 хувь суралцаж. онц сайны хувийн жин 30,2 хувь бу- юу нэгдүгээр улирлынхаас 9 ху- внар өслөө. 1977 оны нэгдүгээр сарын 19. 22511777772:171) пБИМАУ, ПСПИНХУ-ын хоорон» Дми найрамдал, хамтын өжиллаг үайны болон. харилцан. туслах ту» 4 хай горээ. байгуулсны Түй шилийн | ойтой. холбогдуулан хоёр орны сан бат аайрамдлын түүхэн хуу. Даснаас” тацилцуулыл| - Л | ЛХАГПА Үнэ 10 мө, БЭ2”-ЭГЧ ТУСАЛЬЯ илүүдэхгүй, хоорхон иялх хурга иишгийг хор. хунгар дээр унамагц амжиж, хийх алтай дулаахан уу заавал хэрэгтэй! Эхээсээ сал гар сан толийг эмгэг овчилгүй бой жуулахад элгэвч,нэмпнээ- их тусал даг, Алсын отор нүүдэл хийж яваа малчдад асаах лаа, чүдэнэ ойр зуурын эм онц чухал байдаг. Амжилт: хүссэн сайхан үгтэй за хидал бичвэл малчид их баярла на. Айл хотлоороо тэд дамжуу лац уншиж, ажил хөдөлморто хүч нэмнэ. ҮйҮдР там, аасгийн.. толоологчид 8ХУ-д) 1021: оны арван нэгдүгээр саг албан ёс. найрсаг айлчлал хий: рын байд Зопрлолт Орос улс, Мон- сэр, тол ард улсын хооронд найрамд- лыг анхны хэлэлцээр байгуулагд- эээ. 51974 оны ХЇ сард МАХН-ын Ш-их хурал хуралдсан, БНМАУ- : ыг тунхагласны хагас зуун жи: хос 1948 опы хоёрдугаар сард лийн ойн баяр ёслол, ЗИМАУ, ЗСБИХУ-ын хоорондын И, Брежиев тэргүүтэ! пайрамдал, хамтын ажиллагааны гам, засгийн төлөөлөгчид болон харилцан туслах тухай Гэ- лоо. рээ байгуулагдсан. ” 1966: оны нэгдүгээр сард ЗХУ ВОН ор хиа ОВНХЭ” 2 КН-ын Төв Хорооны ерөнхий на- л рийн бичгийн дарга нөхөр Л. И. ММ! Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчи Брожиев тэргүүтэй ЗХУ-ын нам, Сайд нарын Зөвлөлийн урилгаар засгийн төлөөлөгчид манай оронд 1Ю. Цэдэнбал тэргүүтэй БНМА ” албан ёсны найрсаг айлчлал ЛА ын нам, “засгийн төлөөлөгчид үеэр БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хоо- ЗХУ-д албан ёсны «найрсаг айлч рондын найрамдал, хамтын ажил- лал хийж Монгол-Зөвлөлтийн хоо лагааны болоц харилцан туслах рондын найрамдал ах дүүги її гэрээнд гарын үсэг зуржээ. хамтын иягт ажиллагааны үндэс " 1970 оны иамар тпөхөр Ю. болсон баримт бичигт гарын үсэ Цэдэнбал тэргүүтэй БНМАУ-ын зурлаа. Манай сонины уншигч хүүх дүүд ээ! Та нар цагийн бэрхийг сөрж яваа малчиддаа юугаар яаж туслах тухай бүлэг, салаа гаараа өргөн ЛЦЭЖ, сонинд бичээрэй. Та бүхний мэдээ, за хидлыг манай сонины «ГПионе- рийн сайн үйлс-77» булан хүлээл байна. УУ, МАЛЧИН НАР АА! Бид ингэж хичээл, хүмүү дээ шамдахын зэрэгцээ улам? ёсоор малчин ах, эгч ! : лах ажил зохиож байна. Салхал манай 1700 гаруй пиопер с баатарчууд, 110 багш, ки төлчдөд зориулан төлийн уут элгэвч, нэмнээ 810, лаа 130 тол гой чүдэнз 2 53 толгой, эмийн с 30 ширхгийг бэлтгэж та иар явууллаа. Мятрашгүй зориг, ажилсаг ан чанараараа өвлийн тэсгэ хүйтнийг дулаацуулж цасны 3 зааныг хайлуулах Ё чин ах эгч та нарынхаа ажлын ам жилтыг бид сурлагын өндөр жилтаар хариулахаа- илэрхийлж байна. Мал төллөлтийн үеэр, гаар улирлын амралтаараа та парынхаа ажилд туслах болно. НАЙЗУУД МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН алсан гэрөл зураг ОКТЯБРЬ--60 гт СЭ шэрэээссээээ ЦАГ. КРЕМЛИЙН Нийслэлийн 10 жилийн Л. Рад»т наабазар захиралтай 21 дүгээр дунд сургуулийн хамт олон. Сүрэг хамгаалах нөхөрлїөл “Ээ гс лї2444030) 779СА18 ” Дорноговь аймгийн Мандах су мын найман жилийн дунд сургуу: лийн 1-ийн «А» ангийн «Од» ба- гийн баатарчууд уут 5, иэмнээ 10. элгэвч 15». лаа, чүдэнз тус бүр 10 толгой, эмийн сан 2-ыг бэлтгэж малчин аав зэж ах эгч нартаа бэ- дэглэв, Москвагийн Кремлийн Спасскийн цамхагт байр- луулсан цагийг ЗСБНХУ-д улсын гол цаг гэж нэрлэ- 77 дэг. Энэ цагийн цохилтын чимээг хоногт хоёр удаа " Нийслэлийн 10 жилийн дугаар дунд сургуулийн сурагч, багш ажилчнд - шеф Төв аймгийн Борпуурын сан гийн аж ахуйд бярууны измнээг 758 ширхгийг явуулжээ. Одоог” төл малын элгэвч хийж байна. Г " Төв аймгийн Баяндэлгэр сут” мын найман жилийн дунд сургуу Ё лийн сурагчид хурганы уут 2804 ширхэг, элгэвч нэмпээ 2550 шир» хэг, пайз 4800 ширхэг. тугалын нэмнээ 248 ширхэг, цасны мал- туур 184 ширхэг, бээлий 260 хос, лаа 1500 ширхэг, чүдэнз 2000 ширхгийг малчдад гардуулав. падногоор дэлхий дахинд дуурсгадаг юм, З Өнгөрсөн он Кремлийн энэ цагийн хувьд ойн жил байлаа.Энэ цагийг бүтээсээр 125 жил болжээ. Үүнтэй холбогдух- лан «МОСКОВСКАЯ ПРАВДА» сонинд Спасскийн цагийн тух бичихдээ энэ цагийл дөрвөн нүүр тус бүрийн диаметр нь 613 сан- тиметр, цагийн зүүний урт нь 297 сантиметр минутын зүүний урт нь 3827 сантиметр, цагийн тооны өндөр нь 73 саптнметр юм. 1917 оны хувьсгалт үйл явдлын өдрүүдэд энэ цаг их бууны суманд гэмтжээ. Октябрийн их хувьсгалын” дараа шинэтгэн сэлбэснээс хойш уг цаг зогсоогүй явж байна гэж мэдээлсэн байна. Ч «ЗАЛГАМЖ ҮГ». АЯНААРАХ даа. ТӨЛИЙН ДУУ- ХҮҮХДИЙН БАЯСГАЛАН Нийслэлийн паймаг жилийн дөрөлдүгдэр дунд сур- туулийн пноперийн бүлгэмээс їцопер сурагчдын дунд хэн рын ЫН үйлс» сэдэвт 17 хопогийн. экил по» хиож байна. Энэ ажлаар эїшонер сурагчид төл мал, гарсан. толийг хэрхэн арчлан. хамгаалж, бойжуулах тухай ярилцлага. хийж, толийн цэмпор, олгонч, уут зэргийг лан хийх тухай аргачилсан. пайпар пойлол» гоотэй. хашин соний гаргалаа, «Хүүхэд бидний тус» содиэар ап бүлгийн хоо- ронд уралдаан зарлаж одоо. ууг 101, иэмпээ. 19, элгэвч 147, бээлий 102 хоо, лаа 02 толгой, чүг цона. 8. толгой, мон өмийн сан болтгоод байна, Тус сургуулийн. М, Тогтохбайр багштай. 2-ын «Л» амгийн «Дол» багийн. баатарчууд оно ажилд идэх» тэй! оролцож, олон цэмнаа, олговЧ, уул, боолий эмийн сан бэлтгэжээ, ЗУРАГ ДЭЭР: 2-ын «А» апгийн «Дол» багийн баатарчууд хийсэн. зүйлээ. тушааж, байгаа. Ив, МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧ түг УТСААР ӨГСӨН МЭДЭЭ Өмнөговь. аймгийн. ппоперийн зөвлөл малчдад туслах сарын ал- ныг нийт сургуулиуд дээр өр, нүүлж байна. Тус аймгийн Хүр мэц сумын бага сургуулийн су: рагчид сумынхаа эмчилгээ, тэ» жоэлийн цэгт туслах отрлд бай» гуулац ажиллаж байгаагаас гадна отлоо, Мон «100 захидлын өдөр» зохиож малчдад захидал бичияс илгээв, саяхан бог малын хүбүүвч 610, тол тэжээхэд зориулсан сараал- Манай идэвхтэн жип хашлага 10, малын нэмнээ сурвалжлагч 110, төлийп| хайс 40-ийг хийж, малчин ах эгч нартаа хүлээлгэн Т. АЛГАА ОЮУНЦЭЦЭГ ОТГОН. ХОЁР Нийслэлийн найман жилийн 22 дугаар дунд сургуулийн 1-ийн «Г» ацгийц «Олз» багийн баатар- чууд «Залгамж үс» аяныхаа до- лоон жигүүрээр амжилттай аялж байна. Энэ багт онц сурлагатан, А. Оюунцэцэг, Ч. Отгоп хоёр су- ралцдаг: А. Оюунцэцэг шүлэг сайхан уншина. Тэр «Лении багш», «Нислэг» «Дэвтрийн магтаал», зэрэг олон шүлэг мэднэ. Ч. От- гоц нь хөөрхөн дуулна. Эгч ах нар нь «Чебурашка», «Россия и Монголия» гэдэг дуу зааж өгс- нийг эвлэгхэн дуулж сураад, сур- гуулийнхаа, урлагийн үзлэгт оролцжээ, Харин бүжиглэхдээ хэн хэнээсээ дутахгүй. Шинэ жилээр цасан. охид болж бүжиглэсэн гэ- цэ. 21) х Ё? Бид А. Оюунцэцэгийг «Чебу- рашка» гэдэг дуугаа дуулж, Ч. Отгоныг «Ленин багш» гэдэг шүл- гээ уйшиж байхад нь зургийн нь авсан юм, Б. Оюун Зураг дээр: .А.Оюунцэцэг, Ч. 22 Отгон. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг. Эрдэнэт хотын бага сургуулийн баатарчууд «Зал- гамж үе» аянаар амжилттай аялж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Хоёрын «А» ангийн онц сурла- гатан Д. Эрдэнэцэцэг, Н. Насанжаргал, Д, Баттул- га нар. Т, ЯНЖИВЫН авсан гэрэл зураг шиш, хаймнад уучучрлал , (77265725 2222 Зэлсээлэх Л ҮЛ ЛТГТЭ7ТЕТ Х- угтаж. ун Зах Оюугдуэсүгл УИХ чам | “ЛИН 2 4.32 шосмөс, дурэанаа2 | 2анөлөнлөул | ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн найман жилийн 18 дугаар дунд сургуулийн 2-ын «Б» ангийн «Дөл» багийн ахлагч Н. Оюунцэцэг сурагч ЇЦ1. Гантөмөр нар, “«ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯНААРАА БҮХНИЙГ ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨ ишиг СҮЙ ДРВАЭ, АКВАРИУМЫН ШИЛ ҮЙЛДВЭРЛЭХ ҮҮ? Манай сурвалжлагч С. Надмид Налайхын шилний үйлдвэрийн сронхий технологич 1, Оюунчи мэгтэй утсаар ярьсан ив -- -Танайх акпариумын шил хэзээнээс эхлэн. үйлдвэрлэх гэж байна вэ? Та манай сопицоор дам- жуулан аквариум сонирхогч олон Зууц иионер сурагчийн энэ асуул: тад товч хариулж огио уу? -- Бид аквариумын шил үйлд! вэрлэнээ, Ердөө нэгдүгээр сарын хорьдоос эхлэх гэж байна, Мапай хамт олон хүүхэд, залуучуудын хаа хэрэгцээг мэдэж байгаа! Хот, хөдөөнөөс олон арван. захиалга хүлээж авсан, Тэгээд ч подии- гоос эхлэй аквариум хийхийн тулд шинэ зуух барьж тун саяхай ашиглалтад орууллаа, Шинэ зуух тавьсаар бид аквариумын чапарыг сайжруулах юм. Хүүхдүүддээ тү- рүү, түрүүчийлхэлс илүү тупгас лаг, бох акшарнум, хийн. өгөхсоц гэж, марийнс. байна, Элсолр, биш хадан. цагаан. гэдэР.. чулуугаар хийх юм, -- Энэ өнд имар хамжээтай, хичнээн шил үйлдвэрлэх нэ? --- Эхлээд 0 литрийн багтаамн тай хийнэ, Цаашдаалмар хэмжээ» тэй, хичнээн шил үйлдвэрлэх, иь хэрэгцээ, захиалагчийн тооноос 4 хамаариа. даа! Баярлалаа, танд! Оспор үеийнхэндээ зориулан. шинэ. пэр торлийн, чапар сайтай бүтээгдэ. хүүн үйлдвэрлэх гэж байгаа таг. най хамт олоц болон танд сойпи, ныхоо 145 мляпгац уншигч, ялан, гула аквариум сопирхогч ховгүүд, охидын омпоос талархаж, их ам» жилт олохыг хүсэн ероос! ХЭН ХАМГИЙН ОЛОН ЗАГЛСТАИ ВЭ?ш Сүхбаатар аймгийн ппопер сурагчдын дунд өагас үржүүлэх хо долгоон орпож, аймгийн ХӨЭ-ийн хороо, Ардин боловсролын сээс. аарласан «Хэөп хамгийн олон одгастай вэ?» болзолт уралдаанд товийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагчид идэвхтэй оролцож бай- ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуулийн 6-гийн «В» Баярсайхан, 4-.ийн «В» ангийн сурагч Эиххнишиг, С, Гэрэлмаа иар загасаа хооллож байгаа нь, Я, БОР, Л, ГАНБОЛД иарын авсан гэрэл зураг. хэлт» ангийн сурагч С. Аа” хэл ог Ри аНнн банинн мананд ринин минии шинжин шижин мишэн яишиэн иини шишжин шижин яишин минии яинжин явшлн амин ивээ ЗӨ 1 рүүлж ! | | | ! раа СОНИНД НИЙТЛЭГДСЭН ван сурагч Бид бүлгийн цуглаанаа- ЭХ ХЭЛ - ЭРДМИНН ТҮЛХҮҮР АХЛАХ АНГИЙНХАНД МОНГОЛ ХЭЛ БИЧГИЙН ОЛИМПИАДАД ЯАЖ Сурагчдын дунд бүр уламжлал болгон явуулдаг монгол хэлбич- гийн олнмпиад нь эх хэлний талаарх сурагчдын мэдлэгийг улам гүнзгий- хэлний алнваа жил үзэгдэл, зүй тогтоол, өвөр- мөц онцлогийг таньж |мэ- дэхэд ихээхэн ач холбог- долтой юм. “Ахлах ангийн сурагч- дын хэлбичгийн олимпиа- даар тодорхой сэдвээр 80- хион бичлэг хийж, авиа зүй, зүг зүй, өгүүлбэр зүйн дэлгэрэнгүй задлан ялгалал хийдэг. Үүнтэй холбогдуулж зарим зад- лан ялгалал, түүнийг яаж хийх, үүнд юу анхаарах та- лаар сурагч та бүхэнд товч зөвлөлгөө өгье, 7Кишээл- бэл) доорхи өгүүлбэрийг өгүүлбэрийн гишүүдээр задлан ялгавал: 1Найртай цаг ирэхэд “хүн төрөлхтөн, сайкан зуны түмэн бодисын толгой сэргэнэ гэсэн тэлэх шижлж шин шиж юиии шиш шишил шишиш шишжии шижиэх шишжиын| шиллэн| шэшнэх! шижииэн тяилииша| НБЭ яиэлса єЄєлплт юшшишсс: єшшхис:12 0с-шпо: Таван сурагч хаачив БЭЛТГЭХ 83? 5 ооэнэ өгүүлбэ». рийн «Найртай сайхан зуны цаг ирэхэд» гэсэн хэсэг нь «Хүн төрөлхтөн түмэн бодисын сэргэнэ» гэсэн гол өгүүл- бэрийн «сэргэнэ» гэсэн үйл өгүүлэхүүнд “холбог” дож түүний цагийг утгын хувьд зааж хэзээ гэсэн асуултад хариулагдсан байц гишүүн өгүүлбэр болно. Гишүүн өгүүлбэ- рийн өгүүлэхүүн нь «ирэ- хэд» гэж өгөх оршихыл тийн ялгалаар хэлбэржсэн үйлт нэрээр илэрсэн бай- на. Ер нь хавсарсан нийл- мэл өгүүлбэрийн өгүүл» хүүн нь зэрэгцэх, хам, урьдчилахаас бусад нцөх- цөл үйлийн хэлбэрт мон үйлт нэрээр гол төлөв илэрдэг. Өгүүлбэр зүйн задлан ялгалал хийхэд тол зүйл бол, 1. Өгүүлбэрийн гишүүн тус бүрийн хэлзүйн 00- лоод-утга зүйн шинж, 2. Энгийн өгүүлбэр, нийлмэл өгүүлбэрийн ял- гаа: 8. “Энгийн нийлмэл өгүүлбэр, хавсарсан пийл- мэл өгүүлбэрийн ялгааг мэдэх, Үүний тулд энгийн нийлмэл өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн, өгүүлэхүү- ний илрэх онцлог їшин- жийг сайн мэдэх, хавсар- сан нийлмэл өгүүлбэрийн гишүүн өгүүлбэр, гол өгүүлбэрийн харьцаа, ги шүүн өгүүлбэрийг өгүү- лэгдэхүүн, өгүүлэхүүний хэлбэржилт илрэх онцло- тийг бүрэн сайн мэдэх шаардлагатай юм. Одоо бид «Сайхан» гэ- анхаарах БҮЛГИЙН ЦУГЛААНААР «Пионерийн үнэн» «Та» хаачив7» гэ сэн сэдвийг хэлэлцлээ.Су- рагч Б, Нарангэрэл: --Давтлага, даалгавар хийдэггүй, бэлтгэлгүй су- рагчид хичээл тасалдаг. Зарим нь элдэв шалтаг хэлж хичээл таслаад түүн- дээ дасч дахин таслахсо. нирхолтой болдог. Элэ нь муу зуршилд дасч байгаа хэрэг мөн, Мөн залхуу хойрго сурагчид ийм яв» «толгой: дэг үгийг үг зүйгээр 8а» далж үзье. Үүнд «Сай- хан» гэсэн 2 хэсэг болно. Сай--гэдэг нь үгийн идэвхгүй язгуур үүн дээр «--хан» (тэдэг дагавар залгаж | «сайхан» гэсэн тэмдэг нэр үг үүсч байпа. Энэ нь үгийн анхдагч үн- дэс болно. Өөр цэг үг авч үзье. Иїишээ нь «Уншуул- чихлаа» эпэ үг уншуул чих--лаа "гэсэн бүтэцтэй байна. Унш--үйл үгийн идэвх- тэй язгуур, анхдагч үндэс нь 11. биед захирах хэл- бэр- Чуул -- үйлийн бусдаар үйлдүүлэх хэвийн дага- вар, «уншуул» гэдэг нь үгийн П үндэс. Эчих--үйлийн хором хон үйлдэх байдлын дага- вар, «уншуулчих» гэдэг нь үгийц ЦГ үндэс. жлаа--үйл үгийн өн- гөрсөн цагийн дагавар «уншуулчихлаа» гэхэд үйл үгийн 1У үндэс үүсч байна. Энэ үг нь өнгөрсөн цагаар хэлбэржсэн үйл үг болно. Үг зүйн задлан ялгалал хийхэд анхаарах гол зүйл 1, Үгийн язгуур үнд- сийг ялгах, идэвхтэй ндэвхгүй язгуурын ялгааг зөв тогтоох, 2, Үгэнд орсон дагавар бүрийн шинжийг зөв, бү- рэн тодорхойлох явдал юм. Үүнээс гадна авиа зүйн задлац ялгалал гэж байх бөгөөд авна. зүйн задлан ялгаллыг хийхэд монгол хэлний эгшиг, гийгүүлэгч авиа тус бүрийн авиазүйн шигжийг сайн мэдэх шаардлагатай болно. МУИС-ийн багш Ж. БАЯНСАН дал гаргадаг, Хичээлээс хожимдох, таслах нь тэв- чээргүйгээс болдог гэхэд, --Хичээл тасалсан су- рагчид өөртөө төдийгүй эцэг эхдээ хор хүргэдэг, дэмий тэнэж гаднын муу нөлөөнд орох ч бий! Анги улирах, муу сурах үүнээс л шалтгаалдаг, Мөн хи» чээл, хүмүүжлийн ажлаас хоцорч . нөхдөөсөө хон- дийрдог гэж сурагч Д. ЭЛГЭВЧ,. НЕЛЕЕ) УУТ Нэмнээ нь нялх төл даарснаас тэжээл боловс- руулахгүй эсхүл салхинд цохиулан хатгалга тусах зэрэг олон шалтгаанаас төлийг хамгаална, Зур- гийн «А» хэсэгт ботгоны нэмнээг үзүүлжээ. Ботгоны нэмнээг нуруун талаараа зузаан биш, ха- жуу, урд хойд бөхний ар өвөр талаар зузаан хийнэ. Зургийн «Б» хэсэгт үзүүлснээр тугалын нэм- нээг нуруун тал нь зу- заан, нэмнээнай ХОЙД ХЭ- сэг нь өгзөгнөөс 8 см ор- чим дор байхаас гадна урд тал-нь сэрвээнээс урагш 15 см орчим давж байхаар хийнэ. Уиаганы нэмнээ тугалынхтай адил боловч сэрвээнээс хэт дав- сан дугуй булангүй, хойд тал нь хондлойг хэт нө- мөрсөн байж болохгүй. Зургийн «В» хэсэгт хур- га, ишигний, элгэвчтэй нь лж хийсэн нэмнээний эр хэмжээг «үзүүл- Хурганы уутыг зургийн «Г» хэсэгт үзүүлсэн хэм- эээгээр голдуу. эсгий, арьсаар хийнэ. Зээрийн арьсаар хийвэл нэвт нор- доггүй, хатах нь хялбар хөнгөн, дулаан алдах нь бага байдаг. Хурганы уут- ны гадна талд жижиг уут оёж түүндээ эх барах хэ- рэглэлийг хийнэ. Хурга- ны уут нь дотуураа ца- гаан даавуун ууттай бол тохиромжтой. Ганчимэг, Ш, Батцэцэг нар ярилаа, Сурагч Д. Эвхамт, Б, Энхтуяа, -Д. Энхтайван тар хичээл тасалдаг нө- хөдтэй яаж ажиллах, ан- гийнхаа хичээл тасалдаг хоёр сурагчийг бүлгээрээ хамтран ажиллаж зассан тухайгаа ярилаа, Бүл- гийц. цуглаанаас” «Та. ван. сурагч хаачив» сэдэвт нэр дурдагдсан нийслэлийн 3 дүгээр ) Эого85-00--9| ї 7 ЖХ 1 ! сургуулийн сурагч Д, Г. Э. Ч, Б. нар дутагдлаа хэрхэн засч байгаа тухай сониндоо. бичих хэрэгтэй юм. Бид ч түүнийг хүсч байна» гэсэн сапал гарга- лаа. Булган аймгийн П, Ё. “Шетинкиний жит 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч Б, БАТ-ЭРДЭНЭ нэрэм-- " Ах минь надаас хаван насаар өх бололч срдоол туравхан ангиар түрүү, Намайг сургуульд орсон мг тэр үеэс ах ном үзэж эхэлсэн билээ. Хичээл цом) мэтийн чухаг ажлыг хам хум. хийж оронцогло- ход тэрбээр үнэн голоосоо дургүй. Сэтсул оюундаа, мэдлэгийн та: саг ордон босгох гэж эрдэм мэдД- лэгийп үндсийг ул суурьтай сурч эзэмшихийг иїхэд хичээнэ, Иймээс Ч пэг жил үзэх хичээлийг хоёр жил бас заримдаа гурван жил ч хийх явдал гардаг байв. /Мэдээ- экийн хэрэг, суурь нь муу болох аваас байшин яаж бат бэх байх билээ? Би бол аль ч талаараа бага, ах бол том, насаар яривал би ес- тэй. ах арван дөрөвтэй байв. Ах намайг захирч тушаах, харж халамжлах бүрэн эрхтэй тул түү: вий тушаал зааврыг санах нь миний үүрэг байлгүй яа- Хав. "Тэрбээр төрөлхийн нх хичээл оролдлоготой, хэзээний л ном ша: гайгаад суучихдаг заншилтай. Толгой тархиа амраах ч гэдэг їом уу хааяа дэвтэр дээрээ, хааяа !0- хаа захад шувуу, нохой,мууж- гай тэргүүтэн зурчихсан байдаг билээ. Заримдаа нэг үг юм уу өгүүл- бэрийг арав хорин удаа сараачин г байлаа. Зарим үед «арс- гэдэг ганц үгийг өч төчнөөн а гоё дармал үсгээр бичсэн нь үзэгддэг. Бас ямар Чч утгын ав: аагүй үгсийг цувуулан бичсэн їдаг. їїншээ нь: нэг удаа би ахын дэвтэр дээрээс энэ мэтийн бичиг- лзлийг үзсэнээ толилуулбал: спээ- їл, Амийнаа. ах-нар-ах нар, үнд: сэндээ, ах-ах раадхэшяам, шриот аадхэшяам, нэг цаг болтол... гэх- бичсэний дараа нэг хүний зурсан “байж билээ. Энэ йн учир утгыг ухаж олох он мөн нх оролддог авч ам- тєилт олдоггүйсэн. учрыг ахаасаа асуух рдэггүй байлаа. Учир эр есдүгээр ангид, би ар ангид сурдаг байсан юм Иймд нэг талаар түүний рвилыг ойлгоно гэдэг миний увьд ёстой л санаа нь саранд, сачий нь газарт гээчийн үлгэр. Би ном үзнэ гэхээс жигтэйхэн дургүй. Ганц бүтэн цаг ном би риад сууна гэдэг үнэхээр залхуу: тай юмны нэг. Ая эв нь таарвал байрнаасаа га- раад талбайд яваад оччихно. Энд тэнд явж байтал найз нараас минь тааралдах юм бол тэр тухай асуултгүй. Нэг бол хана хэрэм өөд авирч гараад доошоо үсэрч бууна. Ха- шагны хаалган дээр мордож зай: дагнаад түүнийг хойш урагш сав- дуулан машин болгож наадаж эр- хэлнэ. Гэвч байрандаа ирмэгц ах гуайн нөгөөх л уур хилэнтэй ца: райг хараад сүнсээ гартал айна. Ах минь эхлээд юу асуухыг Ч би андахгүй. -- Хаана байсан бэ? гэнэ. Энэ асуултыг гадуур яваад ирэх бол. тонд асууна. Харин миний хувьд үүнд өгөх хариулт гагцхүү дуугүй байх явдал. --«Гадаа жаахан тоглоод ир лээ» тэсэн хариулт амнаас яагаад тарч болдоггүй байсныг хэлэхэд бэрх. Миний таг дуугүй байдал угтаа буруутан гэдгээ хүлээн зөв» /Өсүуүллэг / шоорч байсны илэрхийлэл болдог байв, Төгөхлоэр ахад хайрласан халагласан. утгатай үг хэлэхээс оор, арга. олддоггүйсэн, --11їмархүү лиааар” апгли Хэл үзэх юм бол пасан туршдаа орол» доод ганц үсэг ч сурахгүй. Апгли хэл сурид гэдэг. дуртай цагтаа үзээд, дургүйгээ хүрэхээр халчих тоглоом наадмын төдий хэрэг биш ээ, Тийм л юм бол юм мэдэхгүй хүмүүс ч гэсэн аль хэдийний цом англи Хэлний. эрдэмтэн болчихгүй юу. Өдөр шоногүй сохойтол ном шагайж, турсага. болтлоо үзсэний хойно сая энэ мэдлэгийг эзэмших» чээ болдог. Тэглээ ч гэсэн бас юу шалих вэ хэлэхэд амархан л даа, Эпэ том эрдэмтпүүд ч гэсэн дээ, цэвэр англиар бичиж чадахгүй шүт дээ, Тэгэхэд ярианы хэл гэ: дэг бүр ч хол биз, Чи ер нь хич- нээн мулгуу амьтан бэ, ядахдаа памайг хараад ч гэсэн хичээл но- моо үзэж болохгүй байна уу гэж би чамд хичнээн их хэлдэг билээ. Би яаж шүү их оролддогийг чи наад хоёр нүдээрээ хардаг юм байгаа биз дээ. Хэрэв хардаггүй юм бол хоёр нүд чинь сохрынх/, чиний ухаан муутайнх. Өч төчнөөн баяр наадам, үз: вэр уран сайхан болж байдаг, тэр болгоныг үзэхээр намайг явж байсныг чи ер нь харсан уу? Өдөр болгон крикет хоккейн тэмцээн болж л “байдаг, би тэдгээр лүү зүглэдэг ч үгүй. Цаг ямагт и0- моо л үздэг. Ингэлс-их үзсэн хирнээ” нэг ан- гид хоёр юм уу гурван жил суух хэрэгтэй . болдог. Тэгтэл тоглоом наадмаар: цагаа. дэмий лөгцөөсөөр сургуулиа төгсчихнө гэсэн итгэл чиний санаа саванд чинь багтаж байх юм уу? Би бол нэг апгид хоёр гурван жил сурдаг. Эсвэл чи насан туршдаа энэ Л ангидаа байх болно гэж боддог юм уу? Хэрэв чи энэ янзаараа насаа элээнэ гэж бодож яваа бол эртхэн гэртээ харьсан чинь дээр байх. Шавайгаа ханаталгүллий. дандаа” тоглож явсан нь дээр болох биз. Хөөрхий аавшихаа-хар хөлсөө урс- гаж, хатан ясаа уясгая: байж ол- сон хэдэн рүүпийг” юунд чи ингэж дэмий үрнэм? Өр өвтгөм эдгээр үгсийг сонсоод өөрийн эрхгүй нулимс: урсан гар- дагсан. Бурууг хийснээс хойш бул- зааруулж юу өчих билээ. Ах: минь сургаалын урлагт аюулын уран цэцнийг ч хэлэх үү! Энэ мэтийн уран цэцэн хэллэгийн "сумаар на- майг харвахад нь элэг зүрх эм- тэрч, эр зориг шантардагсан. Хэдий тийм боловч хэлсэн ёсоор нь утсан чинээ улаан голоо тасартал хичээл номоо үзэх зориг тэвчээр бас л надад хүрдэггүй байв. Тэгээд заримдаа цөхөрч: -- Ингэхэд харьж яагаад бол- доггүй юм. Энэ ажил нэгэнт л ми- ний хир хэмжээнээс давсан учир гар хурууны үзүүрээр оронцоглож энэ насаа дэмий үрвэд юу хийнэ гэж бодох үе ч гарна. Би тэнэг маанагаа хүлээн вөв- шөөрч байсан авч янз бүрээр эргэ- цүүлэн бодсоор байтал нэг мэдэ- хэд толгой эргэх шиг болдог. Нэг Гуллий дандаа" «Алтан түлхүүр» хэмээх тоглоом ашиг багатай юмаар цаг нөгцөөхийг ч бие егоо- дөж хэлэх нь буй. ” Рүүпий -- Энэтхэгийн монго. ний нэгж, “найман цаг хүртэл: апйгли хол үзэх -лов, Тэгтэл ах «минь шалгалтан “даа унаж, харин . шалгуулдаг байгаа. гохах минь улам (Л ттиниин шилжэлэн) (шишиэжвээ тининин шинжин шинэжини зилинтиээ шини? Вроэм Чанд (1880--1986) 200 шахам өгүүллэг, олон роман | туурвисан Энэтхэгийн нэрт зохиолч юм. Энэ хүний зохиол орос, нг зэрэг долхийн. олон хэлнээ. орчуулагдсаны дотор манай ун- чид түүний «Ядуугийн аонлон» роман, нилээд, бүтээлийг иь эх хэлээрэагуншсан билээ, «Эхийн сэтгэл» зэрэг їїрээт Чандын хүүхдэд зориулсан бүтээлээс хамгийн алдартай нь «Хоёр шарын домог», «2Кагсаал», «Цаасан шувуу», хоёр» ййрэг похиол: богоод энохү баатарын орчуулсиналс товчлон ин Тэлтинтиэрэуүэн | Нирчиэрчиээ хойр цагийн. турш. ийнхүү дото бүрэластний” хойно. гоцот цолмон цохролийн үүлс саринхтай йераэг урьдынхаасаа. улам ч илүү їїомо їїно гэдӨг хүслэн төрдөг билээ) "гээд тор дорхиїоо цагийн хунар хийн хайадаа... хаддаг, Өхнөлоэг Дэс дарай, чиглэл толоплого( хийхгүй. бол ер. ий». юулаасаа ахолис үзэх билоо? Цагийн: хуваарьтай тоглож, "аа Дах тухай тусгайд гэдэг бүр ! йсонд хаагаЇ Оглоо өрт босоод зургаан цагт гар нүүрээ угаах, оглөоний унда уугаад номоо үзэх, сургаал! цагаа наймаас сс хүртэл тоо бодлого ссоос ёс хагас хүртэл түүх, дара иь үдийн хоолонд орох, тэгэд, сургуульдаа явах, гурван цаг ха гаст сургуулиас ирээд гучил мипу амрах, дөрвөөс тав хүртэл газа зүйн. хичээл давтах, таваас зурга хүртэл хэлбичиг үзэх, хагас ца байрныхаа үүдээр салхинд зугаа лах, зургаан цаг гучин мипутаа долоон цаг хүртэл англи хэлни! зохион бичлэг хийх дараа н оройн хоолоо идээд наймаас ёс хүртэл орчуулгын хичээлд бэлтгэх есөөс арав хүртэл Хиндий хэлни даалгавар хийх, арваас арван нэ хүртэл төрөл бүрийн бэлтгэл ажи амралт гэх мэт буй. Гэвч цагийн хуваарь хийх нэ өөр, хийснээ ажил хэрэг болгон мөрдөх гэгч ондоо хэрэг. Анхны өдрөөс эхлээд л түүнийг харахаас дургүй хүрч эхэлнэ. Тоглоомын талбайн нөгөө | ногоон модод, салхины зөөлхөнй, шивнээ, хөл бөмбөгний хөөрч буу. Дуун: кабаддий” тоглох эвтэйхэ! мэх, зэрэг нь үл ухагдах атла зайлшгүй шалтгаанаар . намайг татан аваачдаг байлаа. Тэгээ тэнд очих л юм бол бүх юмаай. мартаж орхино, Нөгөө л дайсан болсон-цагийн хуваарь, "нөгөө л! нүд сохойлгосон номууд аль нь Ч гэсэн ор тас мартагдана. Тэгэхийн үед эх адаггүй сур гаал, элдэв муу үгээр бөмбөгдөх) боломж ахад минь олддог байв. Би түүний сүр бараанаас нь дайжиж, нүднээс нь далд байхы оролдон, тэр ч байтугай “байран даа очихдоо ахад огтхон ч мэдэг-| дэхгүйг хичээн сэм сэмхэн явж ордог: айв, Ахын харц миний зү нэг л чиглэвэл амь гарчих шах даг байлаа. 2-12:52 Толгой дээр цаг ямагт сэлэм| эргэлдэн яваа юм шиг бодогддо .., Ийнхүү хараал идэж, үг сонсохдоо тоглоом үзэн ядах сэтгэл надад төрөхгүй гэж үү? . . . 7Килийн эцсийн шалгалт бо би амжилттай Амжилттай- даа бүр ангидаа сурлагаараа тол гой цохив. Одоо ах бид хоёрыг хооронд дөнгөж хоёрхон ангийн зөрөө үлдэв. «Таны үхтлээ оролдсоны үр шим хаа байна, намайг хар л даа. Шавайгаа ханатал тоглож наад- саар ирсэн боловч сурлагаараад ангидаа тэргүүнд нь гарлаа гэж ахыгаа тавлая гэдэг бодол са наанд гэнэт. орж ирэв, Гэвч а хачин их санаа оноогоор унаж уруу царайтай байсан учир тө лөөнөөс нь өр зүрх өвдөж ахын хаа хорыг малтаж, голы нь гого: ДОХ явдал тун эвгүй юм ши санагдлаа. Харий миний хувь, | бие тоож ихэрхэх, өөртөө бахар ч ихсэв, Ах иа- майг хараандаа байлгаж, араан "даа. хавчуулахаа ч болип, Би гэ- Каббадий -- Бие биенээ зөөл | хөн цохиж зугтаах, цохиулсан н | ойноос нь хөөж барих тоглоом. эхн байна, «Ах дүү «Ах» өгүүллэгийг нь 0, Сүх- ГЯ.....нэ єхииили дог хүй. эрх дураараа тоглоом гаадамд оролцон. туйлах болов. Мон л бох зүрхтэй байсан хэрэг . шүү, Хэрэв лах миний муу муу- хайг дуудах юм бол «Та зовлогоо биртал оролдоод оносон олсон нь юу байиа., Тогохэд би тоглож гүй- сопр яваад айгидаа толгой Цохи- лоо» гэн хэлж орхих байлаа, Ам хэлээрээ. дорийгоо сайрхай оргомжлох зориг гардаггүй бо- ЛОВЧ ахин иїїогдо уур уцаар мипий толгой дээр буухгүй гэсэн байдал гадиах байдлаас минь тов тодор- хой харагддаг, байр, Чийгэтэл ах үүнийг гадарласан бололтой. Ёр нь түүний зон. билэг тун хурц гирхай сан, Нэг оглөо үүр цүүрээр гүллий дандаа тоглож амжаад яг өглөө ний цай болох үеэр буцаж явтал ах иад руу сэлмээ сугалсан бай» тар шиг. довтолж . ирдэг байгаа. --Энэ жилийн шалгалтаа давж ангидаа. сурлагаараа манлайлж явааг чинь. үзээд овоо ухаарал суусны шинж тэж бодож явсан сан, Харин их зан гаргаж ах за- хаа алдах нь ээ.Юу болж бай- гаа чинь энэ вэ? Раавангийн” зан чанарын тухай чи түүхээс биш- гүй .л уншсан байх. Түүний зан суртлаас чи ямар сургаал тун- гааж авав үгүй бол зүгээр л уншаад өнгөрсөн юм уу? Зөвхөн нэг удаагийн шалгалт амжилттай өгнө гэдэг юу ч бишээ, Гол нь оюун ухааны хөгжил! Оюунаа “тэлэх хэрэгтэй. Ямар нэг юм унш- вал, утга санаагий нь ойлгож бай. Рааван” дэлхийн эзэн бай- сан, Тийм хаадыг л эзэн хаан гэлцдэг, Орчин үед англичуудын ноёрхол хичнээн их газар авсан байна. Тэгэвч тэднийг эзэн хаан гэж хэлдэггүй. Дэлхийн олон улс гүрэн англичуудын ноёрхлыг хү- лээн зөвшөөрдөггүй. Тэд чинь биеэ даасан, тусгаар тогтносон улсууд. Харин Рааван ертөнцийн эзэп хаан байсан. Ер- төнцийн «бүх л хаад түүнийг өр- гөмжилдөг байсан. Том том бур- хад ч гэсэн түүнд боолчлогдон, гал усны бурхан хүртэл Рааван- гийн зарц нь байв, Гэвч Рааван эцэстээ юу болсон билээ? 5 Бардам сэхүүн зан нь түүний нэр ус удам угсааг бүр балла- сан. Түүнд балга ус зүглүүлэх хүн “Ч “үлдээгүй, Хүн гэдэг амь- ган ямар нэг сайн юм хийлээ ч оволзон сагсайж болохгүй. Биеэ тоож хамраа сөхөх л юм бол болохгүй тийшээ эргэнэ. Чөтгө- рийн тухай ч гэсэн уншаа байх. Адаг сүүлд нь үйлээ үзсэн дээ. Давааживгаас тамд түүнийг түлх- сэн-тэдэг биз дээ. : Шаахээ Рүүм ч гэсэн нэг удаа бардамнан .сайрхсан бус уу. Эцэстээ гуйлга хийж үхсэн гэнэ “лээ. Тэгэхэд чи «дөнгөж ганцхан анги дэвшиж, жаахан амжилтан- даа одооноос толгой чинь ман- суурах аваас цаашаа ахиж дөхнө гэж үү! Хол биз. Чи оролдлого “зүтгэлээрээ анги дэвшээгүй гэд- гийг сайн ухаарах хэрэгтэй. Сох- рын гарт бялзуухай орж «ирнэ гэгч болсон хэрэг. Гэвч бялзуухай нэг л удаа гарт орж ирэхээс бус дахин да- хин орж ирэхгүй. Заримдаа гүллий дандаа тог- лож байтал аз таарахыг алийг тэр гэх вэ. . Үүнээс болж сайн тоглогч бол- чихдоггүй, Сайн тоглогч гэдэгбол шал өөр буй. 4 Рааван”--Энэтхэгийн алдарт тууль, «Раамаяна»-д гардаг ман- тасын нэр, Ланка тивийн эзэн хаан, (Үргэлжлэл нь дараачийн дугаарт) Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ т-гтттттт-т-т-т---------------т--т-тттттттттттттттэттєсосотосссссссстссс-стт-с-тссссиоаа-соостсссссссст-ссаас- сс сс --шшП---------. Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв А--659183 . Индекс--14140 МАХН-ЫН УИЛ, ХЭРГИЙН Орон БУХНИЙ/ПРОЛФТАРИ”НАР ЦЭГЛЭГЛЖ4 | МХЗЭ-ИЙН ӨВ ХОРОО, Д.СүхбаАТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПб-ын ӨВ ЭӨВЛӨЛИЙН К! Очин х дахь жилдээ М 4 (1452) 1977 оны нэгдүгээр, сарын 26 ЛХАГВА Үнэ 10 мө. 60 ЦАСНЫ НЬ ОНД «ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС-Т77» МАЛЧДАЛТУСЛАВ Төв аймгийн Бүрэн сумын «Бү- рэндэлгэрэх» нэгдлийн нутагт энэ өвөл цас нх орж Хайрхан, Булан- таа, Баянцогт бригадын 20 гаруй суурь сумаасаа 45-80 гаруй км- ийн алс газар нүүж отор хийлээ. Энэ ажилд тус сумын найман жилийн дунд сургууль Д. Нам ) илгээлтийн охин Б. Ї уй хонио хоёр шөнө хзэр хозон маллаж нэг ч хонь хороолгүй ойрын бэлчээрт хүргэсэн байна Л. БАТСҮХ САЙН! Хэдхэн сарын өмнө энэ ангийн хүүхдүүд «Сурагч хүн муу нэртэй болох амар хан, харин сайн нэр дуулах хэцүү» гэж боддог байжээ. Гэтэл одоо тэд «Сайн нэр сонсох тийм ч хэцүү биш юм байна. Мэрийвэл амар- хан сайн нэртэй болох юм» тэцгээж байна. Нээрээ 5-ын «Б» ан- тийихныг нийслэлийн 48 ду- таар сургуулийн хамт олон «Сайн хүүхдүүд» гэх бол- жээ. Юуны учир тэр билээ? ппиништиниййннГ Эхлээд ТЭД Тунгалаг багштайгаа «яавал сайн ан- ти» “болох талаар зөвлөн ярилцаж, тааж гэнэ. үүрэг амлалт ави- -- Онтибрийн хувьсгалын 60 жилийн ой угтаж ЗХУ- ын дөрвөн удаагийн баатар, БНМЖКУ-ын баатар КМонстан- МАХН-ын төрийн Товчооны гишүүн, БНМ АУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч дарга ТҮМЭН- БАЯРЫН РАГЧАА гуай 60 нас хүрлээ. Энэ ойг тохнолдуулан хүндэт ах Танд өсвөрийн Сүхбаатарчуу- даас пионер ёсны цогтой халуун баяр хүргэж, эрүүл энх, аз жар- гал, сайн сайхныг ерөөж байна. га:йнианийц / ицийни ХҮҮХДҮҮД тин Жуковын нэрэмжит бү- лэг больё! Төв Хорооны Улс Дорноговь. аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн багш, пионер сурагчид өөрийн шеф Сайхандулаан сумын «Говийн хөгжил» нэгдлийн малчдад тө- лийн нэмнээ 320. элгэвч 43, хв-. шаа хорооны хөшиг 9, өвсний хэц 32, зоодой 4000 шахам, дөр- вӨн суурьт хэрэглэх иж бүрэн багаж-хүрз, ёотуу, малтуур, сэрээ, ховоо зэргийг илгээв. Бас малчин ах эгч иартаа 500 захидал бичиж явуулав. шишилиигүшилииштцпл її! Сурагч Б. САРАНТУЯА 2эж Мөрөн хотын 10 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид малч- дад туслах хоёрдугаар аянаар ту- галын нэмнээ 200, малын эврийн Уут 228, төлийн: уут 54, тэжээл хийх шуудай 800 гаруй, мөн мал- туур, хүрз, бээлий, лаа, чүдэнз зэргийг бэлтгэж малчдад явуулав. Сурагч Б. БАТ-ЭРДЭНЭ зишиниииишииниэ Ингэж тэд НАРАН УҮРД МАНДАГ! Э“Эювиеоу”, Дэлхий дахины энхийг эрхэм- лэгч хүчний чуулга уулаалт энэ сарын 14--10-нд Мосина хотноо болж өнгөрлөө, Чуулга уулаалтад манай гари- гийн бүх тивийн 115 орны улс тө- рийн нам, олон нийтийн хөдөлгөө- ний 70 гаруй байгууллагын 500 51111111 ШИШ ТШ Л 1 111 777!!!” СУРЛАГА -- СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР ОРОЛДВОЛ Г, Цогбаяр надад, шинэ жи- лээр нийслэлийн онц сурлагатан, тэргүүний пионер сурагчдын сүлд модны наадамд оролцсон, өвлийн өвгөн түүнд бэлэг гардуулж, улам сайн сурахыг ерөөсөн тухай ярьж байв. Би Цогбаяраас, -- Чи тэгээд хэддэх жилдээ онц сурч байна гэж асуухад, тэр жаахан дуугүй байснаа, -- Намайг сурлагадаа чана- рын ахиц гаргалаа гэж сүлд мод- ны наадамд урилгаар оруулсан юм гэв. ? Цогбаяр хичээл дээр анхаарал- гүй сууснаас багшийн заасан хи- чээлийг ойлгодоггүй. Ойлгоогүй- тээс болж гэрийн даалгавраа хийх аргаа мэдэхгүй. Бас хичээл та- салдаг байсан гэнэ. Нэгдүгээр улиралд 43 цагийн хичээл тасал- жээ. Энэ бүх үнэнээ багшдаа, нө- хөддөө нуулгүй хэлж, хоёрдугаар улирлаас эхлэн дутагдлаа засч, сурлагадаа чанарын ахиц гаргах үүрэг авчээ. Ингээд юуны өмнө хичээл тас- «Сайн хүүх- хэлсэндээ хүрдэг сайн хүү гэж хүү шиг өөртөө дүгнэлт хийж ажиллавал сурлагад чинь чана- рын ахиц заавал гарна. Соёлч нөхөрлө- лийн ангийн үүрэг авья! Цө- мөөрөө сурлагын | чанараа ахиулья! Бүгд «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэн больё гэхчилэн ярьж, дор бүрдээ үүрэг, амлалт авчээ. Түүнээс хойш цөөхөн сар өнгөрлөө, 2Куковын нэрэм- жит бүлгийн болзлоо хангав Соёлч нөхөрлөлийн ангийн үүргээ биелүүллээ, 22 хүү- хэд «Иомын сайн нохор» үнэмлэхийн болзол хангав. Хамгийн гол нь ангиараа 100 хувь сурлаа. 2 хүүхэд сайнаас онц, 9 хүүхэд дун- даас сайн сурлагатан болж, сурлагын чанар нэгдүгээр улирлынхаас 22,2 хувиар ахиж, 52,7 хувьд хүрэв. Тү- рүүчийн улирлиихаас 22 су- рагч сурлагын талаар балл ахижмээ, дүүд» нэр авлаа. Тэгтэл бас улам сайн болохыг зорив. Гурван баллтай нь дөрөн хүргэж, сайн сурлагатан, - дөрөв илүү баллтай нь тав хүргэж, онцсайн сурлагатан болох үүрэг авцгаав. Өөрөөр хэлбэл цөм сайн, онц руу тэ- мүүлж эхлэв, Хэрэв гурав- Дугаар улирлаар очвол хич- нээн хүүхэд дундаас сайн, хичиээн хүүхэд сайлаас онц- сайн сурлагатан болсон байх бол гэж бодогдмоор! Дүү нар минь хичээгээ- рэй! Сайны дотор сайн гэж бий. ЗУРАГ ДЭЭР: Энэ ангийн онц сурлагатан Д. Ургамал, Х. Ариунаа хоёр, С. НАДМИД 911 ТАЙВАТ-- ЭРХЭМ ҮЙЛС элч төлөөлөгч оролцож, эх дэл- хийд өнө бат энх тайван байдал тогтоох арга замын тухай чухал асуудал хэлэлцэв, ОЗХУИН-ын Тов Хорооны серөн- хий иарийн бичгийн дарга Л. И, Врежиепийн илгээсэн баярын бич. гийг тихийг эрхэмлэгчдийн чуул- га. уулайлтад оролцогсод халуун дотноор хүлээн авлаа, Энхийг эрхэмлэгчдийн чуулга уулаалтад оролцогсод зөпсөглэ. лээр хөөцөлдөхийг зогсоох, дайн гарах бүх замыг хаах талаар шур- гуу тэмцол хийхийг дэлхийн улс түмэн, энхийг эрхэмлэгч бүх ЖҮ? , чинд уриалсан албан модээ бат- лап гаргалаа, : БҮТНЭ лахаа больж, багшийн заасныг анхааралтай сонсч, ойлгоогүй зүй- лээ дахин асуух юм уу, хүүхдээр хэлүүлж авах болов. Онц сурла- гатан найз Б. Магсаржав нь тоо- ны хичээлд нь тусалж, сайн тоо- чин болгов. Цогбаяр одоо өдөрт даалгавраасаа гадна 10--12 тоо боддог болсон байна. Тэр тогтмол цагт хичээлээ давтаж, өгсөн даал- гаврыг цаг тухайд нь бүрэн ча- нартай хийдэг болсноор л сайн сурлагатан болжээ. Сайн онц су- рахын эх булаг нь багшийг хичээл зааж байх үед анхааралтай сууж ойлгож авах нь хамгийн чу- хал гэдгийг Цогбаяр сайн мэдэж авчээ. Багш нар нь, манай Цогбаяр магтаж байна. Цогбаяр нээрээ зайн хүү шүү. Муугаас сайн сур- на гэдэг их амжилт. Та нар энэ Б. ОЮУН н сурагч Г. дунд сургуу. ын «А» анги Нийслэлийн 8 угаар ЗУРАГ ДЭЭР: ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг жилийн 18 9 шишийн шини лийн 5- ЦОГБАЯР, 22::1:111111111111111112171221117217 11177071 ШИШ Л иИИИИНГЧНИЙН ЦЭИЭЦЛЭТГИОИОЦЦООЦГЭЦЭОЦ(ПЦОГО111111111 1 үл», ини ЮОЫЛЦН СМ РА 4) «САЛГАМЖ ҮЕ, «ПИОНЕР--42» МАХН-ын Төв Хороо, БИМЛУ ын Сайд царын Зоплөлийн 27 Ду: гаар тогтоолын заалтыг хэрэгжүү- лэх, сурагчдын чолоот цагийг зөв боловсон, үр ашигтай онгорүүлэ- хэд зориулж, Октлбрийн раПопны 42 дугаар дунд сургуулийн аахир- таа «Пиопер-4028 цлпын байл байгуулж, Октлбрийн: районы сур- гуулнуд, «Замчин» нийгэмлэгийн оспорийн цаначдын апаргд шалга- руулах тэмцээнээр саяхан нээлтөэ хийлэл, Цанын бааа байгуулыл.| гэсэн саналыг тус сургуулийн ахмад багш Лупсандорж гаргасан. бөгөөд АЯНААР---- , | бо- энэ дагуу сургуулийг захиргаа гино хугацаанд 24 цана. 10 гаруй бэлтгэлийн хупцас, 2 чарга, нийт 4000 орчим тогрогийц эд мате- риал бэлтгэж өгсөн їїь сурагч ба- гачуудыг их баярлуулсан ї0м. Одоо цанын... «Пионер--42» баазад үргэлжийн хөл хогжоонтой байна, Итонерийн удирдагч С, БУД ДҮҮ НАРТАА ИЛГЭЭХ ЗАХИДАЛ ООАЙН БӨХ ХААНААС ТӨРӨХ) 89? «Сайн бөх хаанаас төрөх вэ?» Ийм инэгэц сонирхолтой. захидлыг зохиолч 3. Сандгаа бичиж, манай сонинд ирүүлжээ, З. Сандгаа бол бөхийн хорхойтон төдийгүй алдар- тай сайн бөхийн тухай олоц 20- хиол бичсэн. та иарын танил 80- хиолч том, Түүний бичсэ, «Хүний ганц», «Эр бор харцага» роман» «Тэр бөхийн нэр хэн бэ» иайруу- лал, тэмдэглэлийн номын гол баат- рууд нь бох байдаг, Зохиолч ах чинь захидалдаа «Ахмадынхаа халааг авах сайн бөх хүүхдүүд та нарын дундаасл төрнө, Харин бөх болохын тулд юу бодож, яаж хичээллэж байна» хэмээн та нараас асуужээ, Уг 38- Хидлыг дор нийтлэв. 71 їҮ Сайн байна уу. хүүхдүүд ээ! Манай соцналист эх орны нэр алд- рыг -дэлхийн спортын тавцанд тү- гээж байгаа бөхийн спортын та- лаар та нартай зөвшин ярилцахыг хүссэпий учир, би-энэ захидлыг бичиж байна. Яагаад гэж та бүхэн асуух байх. Нэгдүгээрт: Алдарт бөхчүүд- ахмад тамирчдаа залгамжлах сайн бөх хэзээ хэзээнээс илүү их хэрэг- тэй боллоо. 1980 онд Москва хот- ноо болох дэлхийн ХХЇ олимпийн нх наадамд улс орныхоо. нэрийг дуудуулах бөх хаанаас төрж га- рах вэ гэсэн асуулт гарч байна. Хоёрдугаарт: бөхийн залгамж халаа манайд хир зэрэг олноор өсч өөдөлж байна вэ. Энэ талаар манай хүүхдүүд юу бодож байдаг бол гэсэн асуулт гарч байгаа юмаа. Монгол улс бөхөөр алдартай. Сүүлийн үед үндэсний бөхийн уламжлал дээр чөлөөт, самбо, жу-До бөх амжилттай хөгжиж, ОлОн улсын болон тив, ДЭЛХИЙН аваргууд бишгүй төрлөө. Гэвч | «ЗАЛГАМЖ тив, дэлхийн аварга ах нар чинь насны эрхээр аргагүй харих тий» шээ хандаж, өөрсдийнхөө халааг авах бохийн тухай сэтгэл зовдог болов, Манай бөхчүүд, бид бүхэн ч гэсэн сайн бөх зөвхөн та нарын дундаас л төрнө гэж бодож, итгэж байна. Төрөх пь ч зүйн хэрэг ээ! Ингэхэд хүүхдүүд та нар хир зэрэг барилдаж байна даа! Танай сургуульд үндэсний болон бөхийн чөлөөт барилдааны секц, Дугуй- лан бий юу? Хэрэв байдаггүй бол та нар багш нартаа байгуулж өгөөч гэж хүсдэг үү? Ер нь тана- рын дотор бөхөд авьяас сонирхол- той, барилдах хорхойтой хүүх- дүүд хнр зэрэг олон байдаг вэ? Бөхийн спортоор хичээллэхэд чинь юу дутагдаж байна вэ? Ямар хү- сэлт байна? Би энэ тухай л та нартай сонн- ноор «дамжуулан ярилцья гэж бод- сон юм. Та нар Дээрх асуултад хариулж, сониндоо бичихийн . ЗЭ- рэгцээ багш, эцэг Эхтэйгээ ярил" цан, зөвшөөрүүлсний үндсэн дээр өөр, өөрсдийн сургуульд бөхийн секц, дугуйлан байгуулах, тэр Ч байтугай оёдол, хатгамлын Дугуй- лангийн охидоор үндэсний бөхийн зодог шуудаг оёулж сургах ажил ч зохиож болох юм шүү! Дүү нартаа онцсайн сурлага, сайн бөх “болохын ерөөл Дэв- шүүлье. Зохиолч 3. САНДГАА ХӨВГҮҮД ЭЭ! Та нар ийм нэ- гэн захидалтай танилцлаа. Уг за- хидлаас ургуулаад янз бүрийн ажил зохиож болох юм. Юу ч ату- гай зохиолч ахынхаа захидлаас ямар сэтгэгдэл төрсөн, нрээдүйд олон сайн бөх төрүүлэхийн тулд хүүхдүүд та нарын Дунд ямар ажилд хиймээр байгааг бичиж, со- ниндоо ирүүлээрэй. сонины зөвлөл ҮЕ», АЯНААР ДАРХАН АВАРГЫН НЭРЭМЖИТ Төв аймгийн Эрдопосайт сумын найман жилийн дунд сургуулийн аа- хиргаа сурагчдын сурлага хүмүүж- лийг сайжруулах, сурагчдад гоо зүй, бие бялдрыг хүмүүжил олгохын тулд олон хэлбэрийн ажил зохиож байна. Тус сургууль дээр 256 сурагчтай дархан аварга 7К, Монхбатын нэрэм- жит бохийн йлан хичээллэдэг. Саяхан сургуулийн 1977 оны үн- дэснИийЙ бөхийн аварга шалгаруулах тэмцээн болж, 128 сурагч барилдав. Түүнчилэн 1--3 дугаар, 4--8 ду- гаар ангиудаас шалгарсан 64 бөх барилдаж 3-ын «Б» ангийн сурагч онхорын Батбуян, 8-ын «А» ан- гийн сурагч Сосорбарамын Элхбаа- тар нар өвдөг шороодолгүй давж, ангиудын аварга болов. Сумын хөдөлмөрчид, «Эндээс сайн бөх төрнө» ярьцгааж байна. Яс Багш ДОРЖГОТОВ багш нар хэмээн Саяхан багачууд, өсвөрийнхөн залуучуудын үндэсний бөхийн аварга шалгаруулах тэмцээн бол- доо. ЗУРАГ ДЭЭР: 15--16 насны дийн улсын аварга Увс аймгийн Баруун Турууны САА-н 10 жилийн дунд сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч ЬБ. ЖАМБАЛДОРЖ Х.БАЛХҮҮГИЙН авсан гэрэл зураг. БНМАУ-ын тэшгүү- рийн спортын гавь- яат мастер Л. Цэн- дийн удирдсан хүүх- Дийн биеийн тамн- рын оройн сургуу- с агчи 41977 оны бсверийд тэшүүрийн улсын аварга» цол хүртэж багаараа алтан ме- даль 18, мөнгөн ме- даль 5, хүрэл ме- шрүЭс 213 БН ЭЭР: Зүүн гараас: Улсын рга тэшүүрчин А. Борхүү, СҮСАНХ нэбат, П. Эрүүлсай- хан, Н. Эрдэнэтуяа, Ч. Дагвадорж пар, Д. БАЯРААГИЙН авсан гэрэл зураг, --------у 11117101) 5,1дайс ! !! її Р”ЧРҮГ” ки зэцлхэилнсхсИХРЧНДаОХРЭХЭЛУЖСЭЭЛЧЛЕЙ ЖУГАРЭЙХРРЛХОРСЭЛ, СОЦИАЛИСТ АЖ ТӨРӨХ 66 СУРАГЧ мАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ Э2 Би аль болохоор гпөхөддоо туслахсан гэж боддог. Би онц сурдаг. Нөхдийгөө өөрийнхөө зэрэгт хүргэ- хийн тулд 1975--1976 оны » энэ Хичээлийн жилийн нэгдүгээр улиралд та- бичиг, физикийн хичээлийг Элпэ ажил маань манай аг гийн сурлагын чанар ахихад мэр болсон байх гэж болдог. Одоо ч би нөхөддөө тусална. ван удаа Алгебр хэл төхөддөө ярьж өглоо. - сайхан Ховд аймгийн 10 сургуулийн сурагч «Пионерийн үнэн» сонинд нийтлэгдсэн «Би хүнд тустай юу хийв» хэлэлцү хамтран ярилцаж, соц! дэн тогтоох, сурлага, авцгаалза. Нийт сурагчи/ їл: бидэнд сайхан аз жар- явуулж, зохион бичлэг х тал олгож өгсөн нам, засаг, лэгчиддээ баярлаж багш сурган хүмүүжү илэрхийлэв. Мөн өөрөө мөрөөдөж явдгаа ярьцг: Онц сурлагатан Сута төлөө, нийт нь нэги зарчмыг эрхэмлэдэг. дүү нартаа тусалдаг г хээ хүн хүндэлж сурсанд Баатарцол «Уяанаас морио алдсан үл тайнх ах- гэмшиж явдгаа» даа тусалж чадаагүйдээ Мөнххайрхан сумын дунд сургуу: лийн багш АХУЙН 10ЁЛ АНГЇ ТАНХИМААС 9Х9ЛВ9 Нийслэлийн 30 дугаар дунд сургуудийн Пионё- рийн бүлгэмийн зөвлөл энэ хичээлийн жилийн эх ний хагаст өөрийн бү: ариун цэвэр, ахуйн талаар пионе бага. дунд, ахлах иасны салбар зөвлөлийн үзүү- лэх ажлыг хийлээ. Энэ ажилд тус |сургуулий! 150 гаруй идэвхтэн сон- туультан сурагч оролцож, пионерийн анхан шатны салаадаас сурагчдын аху! соёлжилт, анги танхи ЭД хогшлыг хэрхэнхайр- дан хамгаалдаг, хойшид яаж. ажиллах тухай сайал солилцов Үзүүлэх ажилд нийс лэлийн 1,8 , 21, 17, 498 дугаар дунд сургуулийн лионерийн идэвхтэй Ссон- туультан сурагчид оролц доу Пионерийн ахлах | удирдагч Н. МАНДАХ хичээлийн жилд 20 Хүнд туслах жилийн дунд Т-гийн «А» ангийн Ц, ЦЭРЭНДОЛГОР ийг мапай сургуулийхан аж төрөх ёсыг хэвшүү- торт шам талаар уг сэдвээр маргаан ахмад үе, аав ээж, явдгаа тустай юу хийхийг Би, «Нэг нь нийтийнхээ зө» гэсэн социалист р хоцорч яваа нөхөд, рагч Цэцгээ, Дүүгийн: б «явдгаа, сурагч ярилаа. М. ОРОЛЖАН Өсвөрийн үеийг ахмад үеийн хувьсгалт дайчиц, хөдөлмөрч уламжлалаар хүмүүжүүлэхэд зориулж МУИС-ийн гадаад хэлний факультетийн декан док- тор Чой. Лувсанжавын бичсэн «Монгол ардын дэвшилт сайхан уламж- лал»-ын тухай цуврал зөвлөлгөөг энэ дугаараас эхлэп нийтэлж байна. Олон мянган жил ма- най ард түмэн олон сай- хан ёс заншил бүтээн, хүүхэд, том хүн цөм ба- римтлан дагаж иржээ. Ард түмнийхээ ёс заншлын дэвшилтэт | уламжлалаас 2 ээж, ах эгч, авгаиа- багш нараараа ХэЭ- үүлэн заалгаж, сурч ав- бал сурагч багачууд та нарт насан туршид тань хэрэг. болно. ардын зан манай шинэ йгмийн социалист хэв бсыг тогтооход хэрэг бо- дох зүйлээс өгүүлье. 1, Багш нар, таних хүй, мад хүнтэй, сургууль ф зээл, албан гГа- гэр орондоо хаана Ч гэсэн дайр: ал, тэр ах- мад хүн? урьдаар «(Тэр гуай) Амархай сайп ср аа байна уу? Тапы амрыг рье! Та сайн байна уу?» гэх мэтээр мэндэлж бай!Хүний дэргэдүүр мэнд- гүй өцгөрч үл болио. Усийн инөхдийнх0ө Ч ам: риыг эрж сур!Хүнтэй мэнд- иь боловсон ёс, Хүй хүнээ хүндлэн мэндлэх сайхан ёс бол монголий ч ёс, дэлхийн бүх үндэст- ний ч ёс, 2. Молпгол ардин ааиш- лаар том бага ямар ч хүнд юм өгөх, хүнээс юм авах» Дио заавал барууи гараа- лэ ЦЭЦГИЙН ПАГЛАА ЛАЖ ПОЛТГОХ НЭ7- БЭЛГИЙН Д39Ж-191ЭГ Хүүхдүүд эд! Та. царт томдоглолт үйл... явдал, баяр ёслолоор аав, ээж багш, найа походдоо бэ- лэг. дурсгалын зүйл өгөх цаг моч бишгүй тохиолд- дог шүү дээ, 71Цишээ. нь: Ирэх хоёрдугаар сарын бид монголын багш иа- рын одор болио, Та. нар багшдаа. ямар цэг бэлэг огох байх, Орчин үед аль ч улс оронд оргон дэлгэр- сэн. хамгийн тохиромжтой бэлгийн цог нь цэцэг бол- жээ, Манай улсад Ч ял- гаагүй хамгийн хүндтэй хүндээ цэцэг барих энэ заншил өргөн дэлгэрч бай- на. МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга зохиолч Л, Тү- дэв «Социалист аж төрөх ёсыг уран зохиолоор нээж үзүүлье» гэдэг өгүүлэлдээ «Хориод оны үеийн 30- хнолд бусдыг хүндэтгэх- дээ хадаг барьж байгаа- гаар үзүүлж агсан бол өпөөгийНн уран зохиолд хадаг иь. баглаа цэцгээр солигдсон байх жишээтэй болжээ» гэж: бичсэн бий. Одоо “та нарт цэцгийн баглаа яаж бэлтгэх талаар зөвлөе! Бэлгийн баглаа хийхдээ уртавтар иштэй цэцгийг сонгон авч зай хооронд нь ойм мэтийн иогоон ур- ХҮН БОЛОХ БАГААСАА гамлаар чимж огпол гоёмсог харагддаг. Олон” өнгийн... цоцгийг хурцаас бүдэг олгорүү нь дан цэг цийй ойролцоо опгийн. цэцгийг бүдгээс тодруу нь шилжих хэлбэ- рээр байрлуулиа. Цагаан цэцэг нь бусад онгийн цэцэгтэй сайн зохицдог байхад, шар цэцэг цагаан цэнхэр гүн цэнхэр оөи- гийн цэцэгтэй илүү тохир, дог. Бэлэглэхэд хамгийн тохиромистой цэцгийн тоонд шивантаг, алтан зул сараана, башир гол гэсэр зэрэг цэцгүүд орно. Хэрэв анги хамт оноороо багш- Даа цэцэг бэлэглэвэл ав- сан цэцгээ дээрх аизаар байрлуулан сагс мэтийн хөнгөн саванд хийж, хүү- хэд бүр цэцгийн зурагтай ил захидал нэг нэгийг өг- вел тохиромжтой. Мөн ваар саванд тарьж ургуул сан монх цэцэгт хє шимтэглэй. зуун иаст, ха варшил мэтийн олон иасг цэцгийг өгсөн ч сайхан бэлэг болио шүү дээ. Эдгээр цэцгийг МЇПС- дын ордны цэцгийн дулаан байр болон хот цэцэрлэг- жүүлэх трестийн цэцгийн дэлгүүрээс худалдан авч болно. Цэцгийн мэргэжил- цэлхээ тэн Г. МОНГОЛ АРДЫН ДЭВШИЛТ САЙХАН ЗАН. ЗАНШЛААС раа буюу.хоёр гараараа огч, авдаг. Солгой гараа- раа өгч, авах нь хүн хүн- дэтгэх ёсыг мэдэхгүй бай- гаагийн шинж. Айлд орохдоо ч тэр ай- лаа хүндэтгэж баруун хө- лөөрөө босго алхаж ОР- даг. дог. 8. Хүн танд тавгийн идээ барихад, түүнийг хоёр гараараа тосож аваад солгой гарын -алгыг дээШ харуулан дэлгээд хуруу- ны үзүүр тавагт хүрэхийн хамт баруун гараараа идээ- с нь амсдаг учиртай. Солгой гараар идээнээс амсах бсгүй.Тавагтай идээ тавихад тавгийг урьдаар авахгүйгээр өөдөөс. нь өрөөсөн гараараа идээ авч үл болио. Тавгийг. авах- гүйгээр чингэж өөдөөс нь өрөөсөн гараараа идээ авч амсахыг «Шувуучлан тон- ших» гэж цээрлэдэг. 4. Хүн нам ,талбиун дуутай ярихыг сайн гэдэг. Айл гэрт ч, олны дунд Ч, хаа боловч хэтэрхий чан- га дуугаар ярихыг цээр- лэдэг. Тийм ч учраас ар- дын цэцэн үгэнд: «Муу хүний дуу их» гэж, хаш- гичан.. ярьдаг хүнийг шүүмшлэн өгүүлсэн бай- даг. Ї р иь цамуун зоолон луугарч ярилцахыг аль Ч улс орим сойлч боловсон хүн бүхой эрхэмлэдэг юм шүү. 5, Монгол ардын ёсонд хүний үйл ходлол, нүдний харц. хүртэл аоолон тог- туун байхыг эрхэм болго- дог. Зөөлөн, тайван байх нь доройн шинж биш, ха- рин ч сүрхий чамбайн шинж байдаг.«Эрдэмт хүн номхон, их мөрөн дөл- гөөн» гэж зүйр үг бай- 6. Юмыг эргүүлж той- руулах, эргэж тойрохдоо заавал нар зөв эргүүлж тойруулж, эргэж явах с- той. 7. 1Кирэмсэн хүний ур- дуур гардаггүй. 1Цирэм” сэн хүнийг хүйдэтгэн зам тавьж гаргаж байгаад, да- раа нь гардаг. Учир нь жирэмсэн хүн бол эх бол- сон хүн бөгөөд алтан хэ- вэлдээн ямар ч их хүнийг тээж явж болно хэмээн хүндэтгэдгийнх юм. 8, Монголын ард түмэн бусад улс үндэстний ади- лаар хүүхэд багачуудыг хараалын үг, ширүүн үг, элдэв бүдүүлэг, цээртэй үг хэлэхийг буруушаадаг: Хүнийг байтугай, мал ха- раахыг ч жигшдэг. 9, Монголын малчин ард мал сүргээ ихэд хайр- лан өсгөдөг, Малыг ииг- тээхгүй, зодож цохихгүй, хараахгүй бай хэмээн са» хиж сургадаг, Өнчин иш- гийг ч хүүхэд шигээн эвийлэн хайрладаг сайхан заншлыг хүүхэд багачууд бүр оплон авахыг 2амс- рапгийн Самбуу гуаїЇ олоц номдоо сургасан буй. Дотор Чой, ЛУВСАПЖАН ЭЭР ХӨГЖИМЧИН, ДУУЧИН, БҮЖИГЧИН, УРАН УИШИГЧ Өмнөговь аймгийн Ноён сумын дунд сургуулийн урлагийн авьластай ино- пер сурагчид Зураг дээр: (Дээрээс) Аварга хөгжим- чин 8-ын «А» ангийн су- рагч Б. Энхжаргал, Дуу: чин 8-ын «А» ацгийн су- рагч С. Оюунгэрэл, бү- згигчин 4-ийн.. «А» вїс гийн сурагч Д. Цэрмаа, уран уншигч 5-ын «А» ангийн сурагч Д. Алтан- чимэг нар, в, МӨНХТОГООГИЙН авсан гэрэл зураг ӨСВӨРИЙН ЦАНАЧИД УЛСЫН АВАРГЫН ТӨЛӨӨ «Пионерийн үйэнь сонниы нэрэмжит тэмцээн «Пионерийн үйсэн» сонины нөэ- рэмжит, өсвөрийн цаначдын ул: сын аварга шалгаруулах ХУ!! тэмцээн нэгдүгээр сарын 20--23- ны өдрүүдэд Хандгайтын цанын баазад болж өнгөрлөө. Тэмцээнд хот, хөдөөгийн 20 нийгэмлэгийн 3000 гаруй өсвө- рийн цаначдаас хурд хүч, аАн- хаалж самбаа, арга чадлаарал шалгарсан 80 хөвгүүд, охид орол- цож, 15--16, 17--18 иасны ял- гапраар 9 зайд уралдал. Дөрвөн өдөр үргэлжилсэн энэ тэмцээний 2 км-ийн зайд уралд: сан 15--16 насны охидоос «Хүч» үийгэмлэгийн тамирчин сурагчГ. Бадамдарь 8,51 мин. 3 км-ийн зайд уралдсан охидоос «Завхан» нийгэмлэгийн тамирчин, Тосонцэн- гэлийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн наймдугаар ангийн сурагч Г. Эрдэнэцэцэг 12,28 мин, 3 км, 5 км-ийн зайд уралдсан ховгүү- дээс «Өвөрхангай» нийгэмлэгийн тамирчин, Хужиртын 10 жилийн дунд сургуулийн наймдугаар ан- гийн сурагч Д. Ганхуяг 10,52 мин (3 км-т) 19,05 мин (5 км-т), 3 км-ийн зайд уралдсан, зуРРИАРТ Ї ! Байгууллагаар гийн Д. ХАЛТАРХҮҮ). |. 22504 Эмс жил цас нх орж, хүйтний эрч чангарч байна. Ийм үед хүү- 3Х9Д та нар даарч хөрөхөөс бол- тоомжилж юуиы өмнө хүйтний улиралд тохируулан Дулаан хур даслах хэрэгтэй. Гадаа удаан ху- гацаагаар тоглохыг аль болохоор багасгах иь чухал, Их даарсиаас болж мэдрэл судасны үйл ажил- Жагаа Өөөрчлөгдөй судас нарийсч “А -- 65919 17-18 эхний гурван байр эзэлсэн лагчид (дунд нь шилжин явахЦцомМ | / насны охидоос «Өпөрхангай» ний, гэмлэгийн. тамирчин аймгийн то» вийп 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Ц. Тулацэцэг 19,21 мин, мөн насны 0 им-ийн аайд уралд: сан охидоос «Хөвсгөл» нийгэмЛэ- гийн тамирчин, Мөрөн хотын 10 жилийн дунд “4 744--6 сурагч Б, Цэцэгмаа 20,10 мин, 10 им, 15 им-ийн. аайнуудад уралдсан хөвгүүдээс. «Запхан» | нийгэмла. гийн тамирчин, Тосонцэнгэлийн 10 жилийн дунд сургуулийн арай» дугаар ангийн сурагч її. Ринчин» хорол 37,47 мин(10 им-т),57,10 мин (15 им-т) хурдалж, «Пионе- рийн үнэн» сонииы нэрэмжит өс- төрийн паначдын 1977 оны улсын аварга болж улсын аваргын бо- лон. «Пионерийн үнэн» сонины алтан медаль хүртэп, Сурагч Г., Эрдэнэцэцэг (охидын 2 км-т «Завхан») Л. Оюунчимэг (охидын 3 им-т «Хөвсгөл»), Т, Рэнцэндэндэв (хөвгүүдийн 3 нм, юмто «Завхань), Ё,Хандаа- жамц (хөвгүүдийн 3 им, 5 инм-г «Хоршоолол»). Ж. Гантомор (10 юм, 15 им-т «Алдар») нар мөнгөн медалиар сурагч |Х.Самалхаан (охидын 2 нм, 3 км-т «Алдар»)» А. Цэвэгжав (хөргүүлийн 3 им-т «Ур- 27 2 12424727 2722228 авсан «Завхан» | нийгэмлэ- ХӨЛДӨХӨӨС СЭРГИЙЛЬЕ тэжээл алдагдсанаас хүн ХӨЛДДӨГ. Зарим хүмүүс хөлдсөн газрыг ца- саар үрэх сайн гэдэг нь буруу юм. Ингэж үрснээс болж агшсан су- дас улам нарийсч цусны эргэлт алдагдан хөлдөлт улам ахидгийг анихаарах хэрэгтэй. Хэрвээ хөлдД- вел анхны тусламж хэрхэн үзүү- лэх вэ? Хөлдсөн газрыг бүлээн гараар барьж, зөөлөн эдээр арьсыг ягаан болтол нь үрж бүлээн усаар шав- шийа. Дараа нь хуурай алчуураар арчин хатааж, эмнэлгийн спирт түрхэж, хөвөн тавьж боох хэрэг- тэй. Ингэж анхны тусламж үзүүлс- иий дараа эмчид яаралтай очиж гөрлөлгөө авах яь зүйтэй, Эцэст хэлэхэд хөлдөлтөөс Урьд- чилан сэргийлэхэд хувцсаа улир- лын байдалд тохируулж Өмсөх л чухал гэдгийг бүү мартаарай. Их эмч С. БАДАМХАНД гац»), Л, Лувсандаш (хөвгүүдийн 5 им-т «Алдлар»), Б,. Цэцэгмаа (охидын 9 нмт «Хоөпсгөл»), Ч. Туяацэцэг (охидын б нм-т «Өвөр, хангай»), Ц, Баатар гүү42)7 22: 10 им.т «Парилгачин»), Б, Ган- пүрэн (хөвгүүдийн 15 им-т «Өвөр- хангай») иар хүрэл медалиар эн» гэрээ мялаалаа, 459 имгийнН холимог буухиа уралдаанд Д. Энхтайнан ахлагч. тай Хөйсгөл нийгэмлэгийн тамир- чид тэргүүн байр эзлэв, Д. Халтархүү дасгалжуулагч- тай «Занхай» НИЙГЭМЛЭГИЙН ИАИЯ- чид 72 000 «Пионерийн үнэн, сонины нэрэмжит аны тэмцээний шилжин Явах цом авав, Хоёр, гуравдугаар байранд 15 Батмөнх дасгалжуулагчтай «Алдар» нийгэмлэгийн баг, ВНМ АУ-ын спортын гавьяат багш П|, Рэнцэндорж дасгалжуулагчтай «Өвөрхангай» нийгэмлэгийн баг орлоо. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МП Б-ын Төв Зөвлөл 15--16 насны охидын 3 нм-т нэгдүгээр, 2 им/т хоёрдугаар байр эзэлж алт, мөн- хөдөөгийн тамирчид авсны дээр 20 нийгэмлэгийн 13 иь 1--6 ду- гаар байраид шалгарлаа, «Пионерийн үнэи» сонииы га?т- раас анх санаачилж зохион й- гуулсан өсвөрийн цаначдын тэм- цээн манай залуу үеийг цанын спортод дур сонирхолтой болгох, шилдэг тамирчдыг төрүүлэхэд ач тусаа өгсөөр байгаа бөгөөд эн» гөн медаль авсан Завхан аймгийн. ХУЇЇ тэмцээн улам олон тамирч- Тосонцэнгэлийн 10 жилийн дунд яыг хамарч, урьдын адил шцаиа- сургуулийн наймдугаар ангийн чин хөвгүүд, охидын спортын ам- сурагч Гүндэгийн Эрдэнэцэцэгийг жилтад сайхан сургууль боллоо, БНБАУ-ын олон улсын пионерийн БНМАУ-ын -сэ рок хол зусланд амрах эрхийн бичгээр нарийн бичгийн дарга шагналаа. : БУДЛАН Мөн уг тэмцээн Октябрийн их хувьсгалын 60 жилийн ойн жил болж байгаатай холбогдуулан «Жаран» номерийн анкетанд нэр нь бичигдсэн Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн сурагч Ч. Батдэлгэрт «Пио- нерийн үнэн» сонины ойн дурс- галын медаль гардуулав. Өсвөрийн цаначлдын улсын авар- га шалгаруулах энэ тэмцээн нь 1977--1980 оныг дуустал мөр- дөх шинэ нэгдсэр ангиллаар явагдлаа. Тэмцээнээр насанд хү- рэгчдийи нэгдсэн ангиллыг НЭГ- дүгээр зэргийг 4, хоёрдугаар зэр- гийг 1, гуравдугаар зэргийг 2, охидын зэргийг 2 бүгд 9 тамир- чин шинээр биелүүлэв. Тамирч- дын 72,1 хувь нь спортын зэргээ давтаий биелүүллээ. Алтан медалийн 99 БНБАУ-д амрах эрхийн бич- її! гээр шагнуулсан Завхан аймгийн Тосонцэнгэлийн 10 жилийн дунд сургуулийн наймдугаар ангийн хувийг сурагч Г. ЭРДЭНЭЦЭЦЭГ С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зургууд Бо2-- ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАВСАРЛАГА ” “АМАР БАЙНА УУ?ГЭСЭН БИШ... (Нэгдүгээр хүүхэд юм бодсон байдалтай явж байна Ё ХОсрлухаар хүү: - Найзаа чи юу бодож яваа юм бэ 1 Нэгдүгээр хүү: 5223) юу. Би.. би чиний бодож явааг бодож 9 Хоёрдугаар хүү- -- Пах, чи бас над шиг даалгавраа өөрөө хийл- гүй хүүхдээс хуулчих: Нэгдүгээр хүү: -- Хэн тэгж байгаа хэ. бэ? одӨггүл1177 Хоёрдугаар хүү - Чи өөрөө тэглээ шүү дээ. Нэгдүгээр хүү -- Хэзээ? 2 Хоёрдугаар хүү -- Сая 3 Нэгдүгээр хүү -- Би өөрийгөө хэлзэгүй шүү дээ. рдугаар Хүү -- Даалгавраа өөрөө хийлгүй хүүхдээс хуулж хиирсэ н гэж намайг зурагтай минь д» гаргана гэсэн. Ашгүй би ганцаа 30 авслыгн юм байна. Чамайг багшид залга н одно) Нэгдүгээр хүү (Сандран) -- Үгүй би өөрийгөө хэлээгүй шүү дээ! Зүгээр л чамайг... (үзэгчдэд) Амар байна уу гэсэн биш гай боллоо... (уруу царадлан явна) 4 Ц. НЯМ-ОСОР Эрхлэгч Ц. ДАШ дондов ХА. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн номбинатад хэвлэв. “Индене-- 14140 ОФОН БУХНИЙ.ЛРОЛӨЛАРИ НАР-НЭГЛЭГТ Мн! МАХИ-ЫН УИЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗОЭЛ БЭЛХЭН, бАЙС СУН | ) ХӨДӨӨ ОРОН НУТГИЙН ЕРӨНХИЙ БОЛОВС- РОЛЫН СУРГУУЛИЙН ҮГ. Х-ААС ВУСАД АН- ГИЙН СУРЛГЧДЫН ЭНЭ ХИЧЭЭЛИЙН ЖИЛИЙН ГУРАВДУГЛАР УЛИРЛЫН АМРАЛТЫГ ХОЁР ДО» ӨМДӨӨ ЛОО ХОНОГООР СУНГАЖ, АР ГЭРТ НЬ ОЧУУ-1| | 8 Арын Төв ЗөВлөлжөр ЛАН МАЛ ӨВӨЛЖҮҮЛЭХ, ХАВАРЖУУЛАХ, ТӨЛ || СОнйн ВОЙЖУУЛАХ АЖИЛД УЕОЛАЛЦУУЛАЛНЫ 3 : ! МАХН-ын Топ Хороо, БНМАУ-ын сайд нарын 33 дахь жилдээ Үнэ 10 мө» Зөвлөлийн тогтоолоос): “ 345 (1453) | 1977 оны 8 дугаар сарын 2, ЯХАГВА мэ » ааг рхлуд " БҮГД АНХААР! БҮЛЭГ САЛААГЛАРЛА. ХЭЛЭЛЦ! 4-9 гч 1-8 21: 2 (2 1085 | МАЛЧИН ААВ,ЭЭЖ, АХ,ЭГЧ НАРТАА ЯАЖ | 52. 3 о 1 18 ТУСЛАХ ГЭЖ БАЙНА ВЭ? 2: 4, 12. 0! МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ- Тэв суурин газрын олон зуу! суурьд очоод хийх ажил та ийрт . малчдын суурнудад очих гэж бай- . ын Сайд нарын Зөвлөл мал өрөл- хүн төл хүлээж апахад туслахаар: мундахгүй их бий! Наад зах нь. гаа учраас толийг эх барьж авах, | Ц жүүлэх ажлыг зохион байгуулах, | хөлгийн жолоог хөдөө тийш аал- аргал түлээ, оруулж борий бохис-, өх, үрийг сайн инүдлэх хожим сэ цамшнд авах арга хэмжээний та- | лаа. хийлгүй хот хороогоо эргэж тойрч тавьжс хоөхүүлэхдээ. будилахгүй Ф Байгалийн бэрхшээлтэй баатар» лагаар тулалдан, эрдэнэ болсон сал сал мал сүргээ онд мэнд оруула- байхын тулд зөв пайалах, хурга, ишгээ голсон хонь, ямааг тойглож | авахуулах (тойглож сурах)-аас эх- яваа аав ээж, ах эгч иартаа. цай чалгаж, гэрийг иь дулаацуулж чад- на шүү дээ! Цас хайлж, ус бүлээс- лзар саяхан маш чухал тогтоол гаргалаа. Энэ тогтоолыг манай орны нийт хөдөлмөрчид, түүний дотор өсвөр хын төлөө унтах пойїр, идэх хоо- гэн, даарсан, цангасан малд тавьж. лээд элдэв өвчин эмгэг тусахаас! үенїнхэн туйлын баяртай хүлээ! лоо мартан япад малчдад туслах өгөх хэцүү бишээ! Хужир шүү, сэргийлж чаддаг байх хэрэгтэй., авч, улс орныхоо үнэт баялаг, тл-.. ажил нигэж нийт олныг хамрав, хэлдүү хордон, хөх бууц зөөлцөж,.. Иймд холбогдох ном, сойин "унт ван тансаг зрдэнэ-мал сүргийг Хүүхдүүд ээ! төлийн пүна, хашаа хорооны 0. шиж, зохих мэдлэг олж авах нь ! өнөө жилийн их цас, жихүүн хүйт- Намын Тов Хороо, Сайд нарын горхой сиймхийг боглож, чигжин, нэн чухал шүү! Ихэнх чинь энэ й нээс хамгаалан, онд мэнд оруу- Зовлолийн дээрх тогтоолд ерөнхий жаяар салхи хаахыг ч элбэг дөнгө» бүхнийг мэддэг боловч зарим нь “лахын төлэө бүх хүчээ. дайчлан. боловсролын сургуулийн УИГ--Х- өө! Толд онс зайгидаж уях, ну!- огт төсөөлөхгүй байж ч магадгүй! ажиллаж байна. аас бусад ангийн сурагчдын энэ таг тэжээл дэлтээх, багсрах, жилбэ Мэддэг нь. мэддэггүйдээ зааж ХӨ Эг ЛЛЭЛҮҮЛЛЭЛ? би хичээлийн жилийн гуравдугаар муутай төллөсөн буюу. эцэж ДО. өгөх, бие биеїээсээ ИЧИЖ” зоволгүй Хүүхдүүд р сүүлийн До улирлын амралтыг хоёр долоо ройтсон малыг тэжээх | зэрэгт) асуух, тэр ч байтугай багш мэр-| рүүдэд малчдад туслах ямар их ажил өрнөж байгааг харж, сонсож байгаа биз ээ! Тээвэрчид зун, нам- рын ааг амтагдсан өвс тэжээл, ху- жир шүү тээж, цас дарсан цагаан хоногоор сунгаж ар гэрт нь очуу- лан мал өвөлжүүлэх, хаваржуу- лах төл бойжуулах ажилд туслуу- лахаар заажээ, гэжлийн хүмүүсээр цэөн цагийн хичээл заалгах нь чухал юм. Хамгийн гол нь малчин аап ээж, / ах эгч нартаа тус болж, их баяр» луулаарай! хүүхдийн тус ер багадахгүй ээ! Энэчилэн: яс түлж нунтаглан, ясны «гурил» хийж сурах, модны навч, халтар хомоол, цайны шаа- талаар малчдын суурь, оторчдыг Одоо гуравдугаар улирлын ам- раар мал яаж тэжээдгийг урьдаар И шх Р , Ё / ! нгэж ажиллаж чадвал та на зорин ,давхиж явна. Эрдэмтэн, |ралт эхлэ өд цөөн хоног үлдлээ мэдээд очвол маш сайн! Ингэхэд эцэг ёсны хайр БИО үргэлж эмч, багш нар үдэш гэртээ хариад. Амралтаараа малчин аав ээж, ах танар «Пиолерийн үлэн» сонины- тавьдаг ачит намынхаа заалтыг хүрз, малтуур, ишлэж, ажилчин эгч нар дээрээ очоод танар Юу үр хоо сүүлийн дугааруудад (29 4, биелүүлсэн чин шударга пиопер: нэм- ай хийж, тэдэнд ямар тус хүргэж ча- дах вэ? Яаж тусалыл гэж бодож байна вэ! албан хаагчид элгэвч, лийн уут, нэмнээ оёж, оюутан су- рагчид угж, эмийн сан бэлтгэж, халуун дотно үгтэй захидал би- 5-д) нийтлэгдсэн элгавч, уут, нээ хийх болон мал тэжээх ту пөвлөлгөөг узшиж ашиглах нь тай. Төмөр утсаар жижиг малтуур ЭЭЛИЙ79) хойчийг залгамжлагч сайн үр сад нь мөнөөсөө мөн болио, ! Манай сонин өөрийн захиалагч” чин, малчин аав ээж, ах эгч нар. Тийн асуулт Одоо манай--Ориы (савар) хийгээд авч очвол бас л (145 мянга гаруй сурагч, нийт ун- шөф байгууллага ил. Тийт сургуулийн сурагчдад заавал шигч, пионерийн идэвхтнээсээ ЗьоА БАН ядагадааснаралтай ил хариулах ёстой ша ын нь. хэрэгтэй болио, Мал даарснаас бие «Малчин аав, ээж, ах эгч нартаа! 5 асуулт шиг тулгарч байна. Үүнд биеэ шахаж үс ноосоо их унагаа- даж туслах гэж байна» гэж асуун,| Манай халамж түшигтэй сайн хариулахад дулаан хувцас бий даг бөгэөд өолссон. үедээ унасан энэ тухай бүгд анхаарч, бүлэг ся- ах-зэвлөлтийн хүмүүс нисдэг тэрэг юу, үгүй юу гэдгээс эхлээд мал 100с00 ИДЭЖ «боондий», “«бөөн- лагаараа хэлэлцэж сайхан, сїйхан” “авто хөсгөөрөө цан хүүрэг, жавар аж ахуйн тухай мэдлэгтэй юу, төх» гэдэг өвчтэй болох ч бий! үүсгэл санаачилга гаргахыг өн-, гсалхн сөрөн, цас хунгарыг зүсэн үгүй юу гэдэг ч хэрэгтэй болох иь... Ийм аюулаас аврах, хотны ноосыг дон удс орондоо их тус хүргэхийг! сявж, найрамдлын халуун туслам- ээ! хамж цуглуулахад тэр жаахан уриалж байна. жаа хөдөөх нутгийн нэгдэлч малч- Хүүхдийн тус багаддаггүй гэж. малтуур чинь хэрэг болио, Ї дад хүргэн өгч байна. : малчид ярьдаг, Ер нь. малчдын Та нар мал төллөх ид үеэр сонины зөвлөл Малчин ах эгч нартаа яаж тислах вэ?. «Наран үүрд мандаг!» уралдаанд ЗӨВЛӨЛТ АХ НАРЫН ТУСЛАМЖ МАЛЫН ТЭЖЭЭЛ ээлтэй байх боловч Цаг агаарын хүнд нөхцөлд зөв- лөлтийн хүмүүс нисдэг тэргээр ирж тусалж байгаа тухай сэдвээр малчдын суурьт Говь-алтай айм- зурсан, -Ү7 дунд сургуулийн гийн сурагч Д.УЛАМ-ОРШИХЫН гийн Баяггуул сумын 8 зураг, 4-ийн жил: «В» Цаг агаарын б үед малыг нэмэгдэл тг ээр тэжээх эрдэс бодис, витаминаар бага! шаардлагатай. Иймээс пионер су- байдаг. Ийм учраас хүчит тэжээ. | рагчид малын 1: элийг хэрхэн лийг шүүслэг, витамин ихтэй! 7 ангилдгийг сайн мэдсэн байх тэжээл, эрдэс тэжээлтэй хольж хэрэгтэй малд, өгөх хэрэгтэй, Тэжээлийг шинж чанар, бүрэл- дэхүүний зарим ойролцоо шин- Хучит тэжээлд: Үр тариа (ар- вай, буудай, хошуу будаа) эрдэнэ шишийн үр, вандуй, гурилын хи- вэг, тосны ургамлын үйлдвэрийн хаягдлууд. орно. Хүчит тэжээл шимт бодис уу- їйн ан" Манай сонины асуулт хариултын УНШИГЧИД АА дараагийн дугаарт уралдаанд тус ламж болох материал нийтлэгдэнэ. раг тосоор баялаг Амьтны гаралтай тэжээлд: Ма- лын уураг, сүү, яс махны гурил, хатаасан жээр нь бүдүүн тэжээл, шүүслэг цусны нунтаг, тахианы тэнсээл, хүчит эл , амьтны | өндөг зэрэг зүйлсүүд багтана. гаралтай тэжээл, эрдэс тэжээл Амьтнаас гаралтай тэжээл нь уу- гэж ангилна. раг витамин, эрдэс бодисоор бая- Бүдүүн тэжээлд: Хатсан өвс, «лаг, шингэц сайтай байдгаас тал сүрэл, хивэг багтана, малд хамгийн сайн тэжээл бол- Шүүслэг. тэжээлд: Даош,тэжээ- Дог. лийп. манжин, бэлчээрийн шүүс- Эрдэс тэжээлд : Хоолны дапс, лэг ногоон ургамлууд багтана. хужир, шүү, ясны нунтаг багтана. Зу) Шүүслэг тэжээл уураг, витами- Эдгээр тэжээлийг кальц, фосфор, їг наар баялаг байдаг, натри, хлор, төмөрлөгийн зүйлээр баялаг болгож бэлтгэнэ. Пиопер сурагчид аа! Тэжээлийг ЇГ зөв ангилан ялгаж малчин аав, ээж ах эгч иартаа тусалцгаая. Б. БАТСҮМБЭРЭЛ 4 «Наран үүрд мандаг» » СҮХБААТАРЫН элсний 84 жилийн оплд Манай орны . байнуудаас хамгийн | «Их чөлөө», «Залрах -. мн таны 4«ПИОНЕРИЙН САЙН 5 ҮүйлС-ТТ7» нийслэлийн тал- их түүхтэй нь Д.Сүхбаатарын талбай юм. Уг нь энэ талбай Их Хүрээ суурьших явцад ХЇХ зууны эхний хагаст анх бий болжээ. Тэр үед энэ талбайг зам» гэж 2--- НЭРЭМЖИТ ТАЛБАЙ, эрлэж, байн. 1921 оны долдугаар арын Ваны өдөр ардын журамт цэрэг, Зовлолтийн улаан цэргийн хамт. Нийслэл Хүрээ чөлөөлөхөөр орж ирэхэд Хүрээний. ард олон баяр хөөр, болон. угтаж, «Їх мөс лоонд» цугларчээ. Д. Сүхбаатар цугаасан. ард олонд хандан үг хэлжээ. Долдугаар сарын 11-ний өдөр «Их молөөнд» модон индэр босгож, хөдөлмөрчдийн өргөл цуг» лаанц болж Д.Сүхбаатар хувьсга-. лын ялалт, түүний утга учир, пай» рамдлын тухай илтгэж, дараа нь морин сургууль хийсэнд ард олон бооц байр хөөр болон үзсэн бо- гоод тэр цагаас эхлэн «хг чө» лоөг» «Индрийн талбай»эгэж нэрт хэж байгаад хожим нь Сүхбаата- рын талбай: гэх болжээ. 1945 онд МАХН-ын "Төв Хороо, Сайд, наг рын Зөвлөлийн тогтоолоор«Улаан- баатар хотын төв хэсгийн зохион байгуулалтын гтухай төлөвлөгөө» батлагдсан. Энэ төлөвлөгөөний дс гуу Сүхбаатарын талбайг шиниэч- лэп байгуулах ажлыг нийслэлийн хөдөлмөрчдийн өргөн субботии- коор эхэлжээ. 1946 опы зургадугаар сарын 15-ны өдөр хийсэн. субботникт Х. Чойбалсан, Ю. Цэдэнбал тэр- гүүтэй манай нам засгийн удир- дагчид, зөвлөлтийн мэргэжилтэн, хотын олоц мянган оролцож, 3 цагийн дотор 600 та- руй шоо метр шороо зөөи тэг- пионЕРИЙН ШУУРХАЙ Мэдээ хөдөлмөрчид , шилж хөдөлмөрийн. бахдам ам- жилт гаргаж байсан түүхтэй. 1946 оны хоёрдугаар, сарын 23- ид МАХН-ын Төв Хороо, Сайл нарын Зоплолийн тогтоол гарч Л, Сүхбаатарын дурсгалын. хөшөөг тов талбайд байгуулахаар шийд- зэрлэн, уран барималч С. Чойм- болын аохиосон загвар, толовло гоог баталжээ... Ингээд. арслан тулгатай, гинжин хайс бүхий хад чулуун оргил дээр их удирдагч Сүхбаатар: омголон. хонгор морио унан, нар майпдах зүс, зааж, мой- голын ард түмнийг урагшлах тэм, “цэлд- -урналан...дуудаж... байгааг дүрсэлсэн. 4 метр өндөр бориин чулуун хөшөөг уран барималч С. Чоймболын удирдлагаар байгуул- сан юм. Ё Их ,улирдагчийн хөшөөний. Суу” рийп айпхны чулууг 1946 ” оны дөрөвдүгээр сарын 5-ны өдрийн 5 цагт, тавьжээ. Суурийг тавнх ёс- лолд Х.Чойбалсан, Ю.. Цэдэнбал тэргүүтэй манай нам, засгийн удирдагчид оролцсон байна- Д. Сүхбаатарын хөшөөг 1946 оны долдугаар сарын 8-ны өдрийн 17 цагт буюу Ардын хувьсгалын 25 жилийн ойг тохиолдуулан нээ- сэн байна. Хөшөөг нээхэд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит офицерийн сургуулийн сурагчид хүндэт харуулд жигдрэн жагсаж, Х. Чойбалсан, Ю-. Цэдэн- бал, Г. Бумцэнд тэргүүтэй нам дуцд сургуулийн хамт олон өсрийн шеф Архустын тэ- жээлийн сангийн аж ахуйд нэмнзэ 150, элгэвч.1150, лаа 160 толгой, чүдэнз 130 толгойг тусалсан байна. элгэвч, нэмнээ НИЙСЛЭЛИЙН 380 дугаар дунд сургуулийн хамт олон 3 шеф Төв аймгийн Баянжаргалан сумын «Шинэ амьдрал» нэгдэлд | ЭЛгЭВЧ 270. бодын нэмнээ 200-г ил- тээзжээ. Одоо 1000 элгэвч бусад зүйлийн хамт явуула- жазр бэлтгээд байва. ЭВРИЙН УУТ, ГАР тэжээл ХӨВСГӨЛ аймгийн Цагаан үүр сумын 8 жилийн дунд «сургуулийн хамт олон малч- дын отор хийж байгаа га- тарт очиж "айл (нүүлгэн, єтөг бууц, өвс тэжээл 13- тав бод, бог малын хашаа тус бүр хоёрыг барив. Мөн бодын нэмнээ 300, эврийн уут. хөлийн дугтуй 200 га- ЛАА, ЧҮДЭНЗ ДОРНОГОВЬ аймгийн Хөвсгөл сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш ажил- чид, тионер сурагчид хоёр- дугаар бригадын хаваржааг тохижуулан, хурганы уут 20, нэмнээ 18, лаа 80, чу- дэнз -65 толгой, хагийн дэ- гээ 10, элгэвч 280-ыг хий- жээ. ХҮРЗ, ГААПУУ ХЭНТИЙ аймгийн Батши- рээт сумын 8 жилийн” дунд сургуулийнхан тугалын нэм- нээ 201, хурганы элгэвч 412, модон хүрз 184, гаа- пуу 126, угж 246-г бэлтгэж малчдад хүргүүлэв. АРГАЛ, ХАШАА, ХОРОО өмнөговь аймгийн Баяндалай сумын дунд сур- гуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагчид 45 удаа мал ХА- рнулж, 83 шуудай аргал түүж, малын хороо гурвыг зассан байна. угж, БЭЭЛИЙ дунд сургуулийн хамт олон тэжээл 70 кг, тугалын нэм- нээ 31, хурганы элгэвч 110, угж 7, бээлий 28 хос, лаа чүдэнз тус бүр 40 толгойг шеф сууриуддаа өглөө. ТӨЛИЙН ПАНЗ, УУТ сэлэнгэ хараа хотын 8 аймгийн Зүүн- килийн дунд бүлгэмийн зөв- Уу нэмнээ. элгэвч , лаа 40 толгой, чүдэнз 70 толгой, төлийн тайз 168 ширхгийг шеф брига- дын малчдад илгээв. ГОВЬ-АЛТАЙ аймгийн төвийн 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийнхан өөрийн шеф Тайшир сумын « Сүх- баатарын зам» нэгдлийн малчдад хурганы нэмнээ 101, 6 сыг хийж ту ЗАВХАН аймгиї тэй сумын 8 жилийн дунд їйн пионер сурагчид элгэвч 300 шир- дэг, тугал, унаганы нэмнээ 30, лаа чүдэнз тус бүр 300 ХУЖИР, ЗООДОН ТӨВ аймгийн Зуун мод хотын 10 жилийн дунд сур- гуулийн пионер сурагчид 21 үхрийн нэмнээ 143, лаазтай сүү 240, бээ- лий 146 хос, таар шуулай 30, зоодой, хужир, агшаамал т: кг-ыг, Баян-өн: айрхан -н 8 жилийн дунд СУР- гуулийн 8 аар ангийн су- рагчид элгэвч 200, хурганы уут, дэнлүү зэргийг Шшеф гурьтаа хүлээлгэн өгч 1172 пин мєтр ховхлон Бүрэн засав. жилийн дунд сургу 400 шахам сурагч 5 км-ийн зайтай Баянтехмийн нуураа кг хужир бэлтгэж малчдад - туслав. НИЙСЛЭЛИЙН 553 дугаар дунд сургуулийн пионер су- баатарчууд төлийн гэвч нэмнээ 461, туйг хийснээс гадна 5 ма- тинн хомоол, 2 тонн гар тэ- тээл бэлтгэжээ. БУЛГАН аймгийн Сэлэн- тэ сум-САА-н 8 ширхгийг бэлтгэжээ. жилийн ниислэлийн 46 хийж дугаар вБЫНЖ-ӨшЫ“шэшшыыэыэшыээаэээээгаэээээээ КОММУНИСТУУДААС ҮЛГЭР ДУУРИАЛ АВЦГААЯ. БҮЛГИЙН УДИРДАГЧ АЖИЛЧИН Булган аймгийн Орхон сумын найман жилийн Дунд сургуулийн иионерийн тавдугаар бүлгэмийн янонерүүд 4Коммуннистуудаас үл- тэр дуурнал авцгаая» хөдөлгөөн өрнүүлж бүлэг бүр ахмад комму- нистуудыг бүлгийн удирдагчаар ажиллуулж байна. Бүлгийн удирдагч коммунис- тууд хичээлзэс гадуур зохиогдож байгаа дугуйлан, секц, сургууль гионерийн олон төрлийн хүмүүж- дийн ажилд идэвхтэй оролцож, албан байгууллага үйлдвэрээ сур- талчлах зэргээр тэдэнд Заавар зөвлөлгөө өгдөг юм. Манай сур- гуульд бүлгийн туслах удирдаг- чаар 15 хүн ажилладаг. Үүнд: сумын депутат, илгээлтийн эзэн, тэргүүний саальчин МХЗЭ-ийн гя- шүүн С. Барайшир, социалист хөдөлмөрийн хоёр удаагийн гавш- гайч МХЗЭ-ийн гишүүн М.Эрхэм- баяр, намын гишүүн, уран хагал-, гааны хошой аварга М. Хажидмаа холбоочин, МХЗЭ-ийн гишүүн Цэц- тээ, Батсайхан нарын зэрэг олон арван тэргүүний хүмүүс бий. Со- циалист хөдөлмөрийн хоёр удаа- гийн гавшгайч, МХЗЭ-ийн Ги- шүүн Мягмарын Эрхэмбаяр Б3 «А» рийн хариуцаж авсан 7-гийн ангийнхантай сард хоёроос гурван удаа ирж тэдэнд орчин үеийн байдлаас ярьж өгдөг, сурлага хү- мүүжилтэй иь танилцан сурлагаар хоцорч яваа сурагчидтай ганцаарч- лан уулзаж ярилцдаг. Эрхэмбаяр өврөө «Пионерийн үнэн», «Зал: гамжлагч» сэтгүүл захиалан унш даг. Энэ ангийнхан Т-гийн «Б» ангийнхантай сурлага, хүмүүжил, урлаггспортоор уралдаантай ажил- ладаг юм. Сурагчдын чөлөөт ца- гийг зөв боловсон өнгөрүүлэх 30- рилгоор сурагчдын судалгаа гар- ган ажиллаж байна. Энэ ангид 5 онцын эзэн, «Нацагдорж» тэмдэг- тэн Д. Тэрбиш, улсын зэрэгтэй тамирчин М. Бат-эрдэнэ, бүлгэ- мийн зөвлөлийн гишүүн Намжил- дорж нарын тэргүүний сурагчид суралцдаг. Тус анги ноднин жил Б. И. Лениний мэндэлсэн ,Ө9дД- рийг тохиолдуулж «Соёлч нөхөр- лөлийн анги» болох үүрэг аваад амжилттай ажиллаж байна. Одоо 7-гийн «А» ангийнхан «Соёлч нөхөрлөлийн ангийн» цол мапдатаа авахын төлөө шамдан ажиллаж байпа. ЧОионерийн ахлах удирдагч М. ЖАРГАЛАН ХӨШӨӨ засгийн төлөөлөгчид .оролцоп, инитовоор гурвай удаа ёслолын буудлага хийжээ- Д. Сүхбаатарын хөшөө нь нийт- дээ суури Ё-нү 1-1 бөгөөд байц хад хэлбэрт өндөр бє- тон суурийн хоёр талд хувьсгалын ялалтын үйл явдлыг товойлгоц дүрсэлж, нүүрэн талд иь «Бидний улс эн саналаа нэгтгэн нийтийн нэгэн хүчнийг нийлүүлэн нэгэн зэргээр зориглон хөдөлбоос үл хү- рэх газаргүй богоод мэдэх! ., ча- дахгүй хэмээх япдал болж цэнгэлийн манлайг олж “болохыг дан ганц б ий сэтгэлийн "чин зоРиг мэднэ» гэж Д. Сүхбаатарын хэлсэн яруу сайхан үгийг сийлсэн юм. Хөшөөг шаталсан өндөр бе- тон довжоон дээр нар гарах зүг харуулан: байрлуулж, эргэн той- рбид нь бүдүүн тийжин холбоос бүхий боржин чулуун 14 арсланг гадагш харуулан байрлуулсан нь халдашгүй дархан бат гэсэн са- нааг илтгэжээ. Монголын шинэ. үеийн уран ба- римлын анхны шилдэг бүтээл болсон энэ хөшөө энгийн сүрлэг бөгөөд үндэсний онцлогийг тусга- сан утга төгөлдөр өвөрмөц бүтээл болсон учраас уран барималч С- Чоймболд 1947 оны наймдугаар сарын 15-8Д төрийн шагнал олго- сон байна. «Үнэн» сонины ажилтан Ц. ДАШДОРЖ «АРВАН МИНУТЫН ЯРИЛЦЛАГА» Манай сургууль дээр болдог «Чөлөөт цагаа юунд зорнулах кэ?э» гэсэн 10 минутын ярилц- лага пионер сурагчдын сонирхол татах боллоо. Саяхны нэг ярилцлагын үеэр: зай ! - Төлчдөд туслах хөдөлгөөл бүх пиопер сурагчдын сайн үйлс болсон энэ үед би төлийн нэмнээ 1, элгэвч 8, лаа чүдэнз бэлтгэ- лээ гэж 8-ын «А» ангийн сурагч Б. Цэрэнлхамыг хэлэхэд: - Ё--., Манай ангийн пиоперүүд ХЗЭ-ийн гишүүнд элсэх бэлтгэл ажилд чөлөөт цагаа зориулж бай- на. Эвлэлийн гишүүнд элсэх бэлт- гэлийн гол нь сурлагын чапарыг сайжруулах, хичээлтэй холбогдсон ном, сэтгүүлийг уншиж бүлгийн сэдэвт ажлаараа ярилцдаг гэж сургуулийн хөдөлмөрийн аварга " Оюунчимэг өгүүллээ. -- Бид төлчдөд зориулж нэмнээ хийж, сурахад чөлөөт цагаа уут. шорЦҮан ОагНа гэж 8-ын «Б» ангийн сурагч Г.Дуламсүрэн яВын урагч Г.Дуламсүрэ!й Яриаг тэмдэглэж, гэрэл ЗУР- гийг авсац нийслэлийн 40 ДҮ- гээр дунд сургуулийн сурагч | АЛТАНЦЭЦЭ : Г, цэцгээ --1-- “ст ши 220 С2 ! ё й | | | | | | ЛАНДИЛ АЛБА. "Та нараас ирээдүйд хэн пиоперийп удирдагч болох вэ? гэвэл олоц сурагч Ои би гэж гар өргөнө. Та нар сургуульдаа хон- кейн талбай байгуулах го» вэл, төлчин ах эгч иартаа туслах ямар нэг иаинэ ажил зохиох ер нь хамаг нандин хүсэл, бодлоо аминчлан ярьдаг хүний! мэг нь ппоперийн удирдагч багш шүү дээ, Пноперийн танхимаар ороод гарахад заавал нэг шинэ) зүйл үзэж | соннй юм дуулца. Өнөөдөр салаа. бүлгийн дарга, тимурчүүдийн ко- мандыт ахлагч, бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж байгаа пионсе- рийн идэвхтэнүүд ирээ- дүйд авьяаслаг пионерийн удирдагч болох ць дамжиг- гүй, Харин пионерийн удирдагч хаанаас төрж байна. вэ? Та нарт тоо Физик, тү- мэн бодис, орос хэл ,уран зохиол зэрэг олон торлийл хичээлийг заан сургаж бай- Одоо манай улсад хөдөлмө- рийн баатар багш 4, гавьяат багш 56, ардын гэгээр- лийн тэргүүннй ажилтан багш 600 гаруй ажил- лаж байна. Тэд- гээр тэргүүний багш нарын нэг нь нийслэлийн 33 дугаар дунд сургуулийн багш, ардын гэгээрлийн тэргүүннй ажил- тан С.Бадамханд юм. С. Бадам- ханд 23 жил багшлахдаа 1000 гаруй шавьтай болжээ. Тэр сүү- лийн 10 жилд удирдсан ангна 100 хувийн сур- лагатай | төгсгө- сөн юм. Багшдаа барьсан бэлэг 3-ЫН «В» "Нийслэлийн 10 жи- лийн 17 дугаар дунд сур- туулийн 8-ын «В» ангийн- хак багш нарынхаа ӨөД- тийг угтаж соёл хүмүүж- лийн олон төрлийн ажил зохиолоо. «Хэн олон онц авч багшдаа бэлэг барих вэ» уралдаанд олон сурагч сурлагын чанараа ахиул- ЗУРАГ ДЭЭР: Багш нарын өдрийг тохиолдуулан шавь нар МОНГОЛЫН БАГШ НАР гаа эрдэмтэй багш нарын чинь суралцаж төгссөн Ул- сын. багшийн дээд сур- туульд түүх, птоперийц удирдагчийн анги бий бол- соор дөрөв дэх жилдээ. хи чээллэж,.| байна, Энэ сур- гууль байгуулагдсанаас хойш. 25 жилийн дотор 000 шахам дээд болойс- ролтой багш нарыг бэлт- гэн. гаргажээ, Энэ хичээ» лийн жилд УБДС нь 7 Факультот, 17 танхимтай хичээллэж2000 кару! оюутан. суралцаж, 200 орчим. эрдэмтэй багш ажиллаж байна. Шалгалтын. танхимаас инээмсэглэсээр гарч ирсэн, оюутанг -Т..Тулга гэдэг ажээ. Оюутан болохынхоо. өмнө Омпоговь аймгийн Ханхонгор” сумын улсын тэргүүний бага сургуульд пионерийн удирдагмаар ажиллаж байсан” энэ за- луу одоо УБДС-ийн онц сурлагатны нэг. Тэр ярай- сан онц дүнтэй сурлагын дэвтрээ далд хийх зуураа, Багш байхад сурагчид маань онц сурахаар ёстой магнай тэнийн баярладаг БАГШИЙН дө нь С, Ба- АНГИЙНХАН жээ. Сурагч Сэлэнгэ, Мөнхбаяр нар 25--26 онц дүн авч хошуучилж явна. Мөн «Хамгийн сай- хан бичигч» тэмцээн явуулж, багшийн тухай шүлэг зохиоцгоов, Онц сурлагатан сурагч Сэлэнгэ «Багш та» гэдэг шүлэгтэ Эрдмийн алтан рэчнн Тийм болохоор су- рагч, оюутан хүнд багшдаа барих хамгийн сайхан бэ. лэг бол онц сурлага, Хэд, хоп сарын дараа хүсэн хү. лээсэн. улаан бүчтэн бага» чуудтайгаа ажиллана. Мон ч сайхан. хөгжилтэй. ажил шүү гэж сотгол догдлон ярилаа, Дараа нь Л, Ийм- жил Р. шҮИрӨЛЭн пар гарч ирлээ. Эд мапай хоёр ч дархан онц доо гэсэн Тулгын. үгэнд хоёр” найа “нь сэтгэл тапүүц иНЭЭМсэГ, эсэр хариуллаа, Оїюутишы эрдэм. шинжилгаэлий бү» тээлийн “уралдааны алтан медаль энгартээ гллал» зуулса!н энэ залуус дороп- хөн сарын дарад аль нэг | сургуульд | иидие- рийг удирдагчаар очиц ажиллах” гэж хопог тоо- лон яарч байгаа гэ! Улсын багшийн дээд сур- туулийн түүх пиоперийн удирдагчийн , апгийү Оюу- тан болохсон гэж яарч бай» гаа хүүхэд та нарын дунд олон. байгаа. Пиоперийл удирдагч хүндтэй, хөгжил- тэй иандин алба шүү. Н. ДАРИИМАА АЛДАР ламханд багшдаа амьд цэцгийн баг- лаа барьж баяр хүргэж байгаа нь. С, БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг. Багш та гардуу Эхийн халуун Багш та хайрлаж Амьдралын уудам зам руу Багш та хөтөлж Алс холын ирээдүйг Багш та заасан ит би багшийгаа Ээж ис боддог Эрдмийн дээдийг заахад нь Чих тавин сонсдог гэжээ. Г. БЯМБАЖАЛ сониныхоо г ДУУДЛАГЛАР ХҮҮХДҮҮ, ҮЙЛДВЭР ДЭЭР БНМАУ-ын хонгон хүнс- ний. үйлдлэрийн Яамны харьяа төмрийн аапод ард түмний өргөн хэрэгцээний болон улс ардын аж ахуйн олон иар торлийн бүтээг- дэхүүн | үйлдвэрлэдэг чуг хал үйлдвэр богоод түү- ний гол түүхий эд ив шиг рэм 10м, Манай сонины гаайр энэ. үйлдпэрийг түүхий эдээр хангахад пиопер сурагчдыг өргөн оролцуулах зорил- гоор нийслэлийн ийлээд “ сургууль дээр хаягдал шиг рэм цуглуулах «Пионе- рийн үнэн» сопины нэрэм" жит гурав, тавдолоо хоцо- гийц ажил зохиож бийна, Энэ ажилд олон сургууль идэвхтэй оролцож байгаа юм. Сэр” “БАЯРЛАЛАА, ХҮҮХДҮҮДЭЭ, Манай завод «Пионе: рийн үнэн» сонины нэрэм- жит ажлаар цуглуулсан хаягдал “ширмийг хүлээн авч байна. Саяхан нийс: лэлийн 42 “дугаар дунд сургуулийн хүүхдийн цуг- луулсан:5000 кг ширмийг хүлээн авлаа. ХҮҮХДҮҮД ҮЙЛДВЭРТ ТУСАЛЖ | БАЙНА “Бид энэ ширмээр ма- най ходоо аж ахуйд олц хэрэгцээтэй машины бот- жит бул, оргой холбоо зэрэг од айгие гэрийн пийшингийн. ам, иог хоёр нүхтэй. ширэм, уурын зуухий ам зэрэг бүтээг- АХ үн хийх болио. үүхдүүд та марын цуглуулж байгаа хаягдал ширэм. манай айподын толовлогоог. биелүүлэхэд, тодийгүй улс ардын аж ахуйд их үнэ. цэпэтэй. зм- Баярлалаа “хүүхдүүдээ! Төмрийн гааводын ерөн» "хий! нїжслер 18 5 Д. МИЛРАГЧАА Пиопер, сурагчид аа! Үйлдвэрийг чухал хэрэгт цээт түүхий эдээр хангах нэрэмжит ажилд идэлхтэй оролцохыг | «Пионерийн! үнэй» сонин чинь уриалж байна. Та иар автомашины хаягдал ширэм блок, бай- шингийн дулаалгын, (ха: гарсан) радиатор, хаягдал ширмэн хоолой зэргийг ихээр цуглуулж, сонины- хоо газар (26888, 22048 номерын утсаар) мэлэг- дээрэй- сонины зөвлөл «ОД» ЧУУЛГЫН АВЬЯАСТНУУД "Говь-алтай аймгийн 10 жилийн ЇЇ дунд сургуу- лийн «Од» чуулгын авьяастнууд Гоцлон дуулаач Баясгалан, хөгжимчин Ганбат, Бадралт, Нарантуяа, Хандмаа, Цэцгээ, нар. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Гоцлон бүжиглэгч алтан медальт Б. Ариу- Г. Пүрэвмаа - наа. Ж. ГОМБЫН авсан гэрэл зураг. СУРЛАГА -- СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР а (Зургадугаар анги) Олимпиадад бэлтгэхдээ: л Нэгдүгээрт: өгөгдсөн үгийг зөв бичгийн дүрмээр тайлбар- лаад түүнтэй ижил дүрмээр бичигдсэн нэг үг нэмж, зээр бэлтгэнэ. зөв бичихэд холбсгдох бүх дүр- мийг дэс дараатай, товч тодор- хой, зөв тайлбарлахын дэс дарааг зассан ду гаарыг уг үгийн дээд талд холбогдох үсэг, үсийн-дээр ром тоогоор тавиад дараа нь тар дугаарын дараал лаар тайлбарлавал сайн, 78 шээ нь «Ижилсэнэ» гэдэг үгийг тайлбарлсиа гэвэл э?ний үеийн «и» үсгийн дээр 1 1 ? дугаар үеийн «ж, и, л» үсгийн зааг дээр 11 гэж, гуравдугаар Үеийн «с, э» үсгийн зояг дээр Ду ) ! лархай эгшиг жийрэглэнэ гэсэн аг дээр 1У гэсэн. дүрэм ёсоор гуралдугаар гий- гүүлэгч «И»-ИЙН ӨМНӨ «9» ЭГ. шиг жийрэглэсэ!н, 11, дөрөвдүгээр үеийн «И, Э» хор үсгийн 2 дугаарыг тавиад даргаллаар иь лайлбарлана. Үүнд: 1. Ижилсэнэ гэдэг үгийн ямэг- лүгээр үеийн эгшиг иь «И» бай- гаа учраас хойших үед тохиол» хойших уед 0 тулд ш» гийгүүлэгчийн дараа балар- бичигдэнэ гэсэн үгийн 1 үеийн «жэ-гийн дараа эгшигт гийгүүлэгч«Л»орсонтул (и- хооронд нь балархай эгшиг «її» “жийрэглэжээ. ц, хоёр. гэсэн гуравдугаар нь рийн «нН» авиа ба бичи- дох балархай эгшиг нь «э» бай- Тухайн үгийг на. нэгдүгээр үеэс тохиолдох «жи, Ч, 2, Үгийн хай эгшиг орвол гагцхүү «ин» дүрмээр энэ 3, Дараалан орсон «Л, С, її» гурван гийгүүлэгчийн гурав» ар гийгүүлэгчийн. өмнө ба- 4. Эцсийн «и» үсэг хэлний үзүүрийн «и» гийгүүлэгч мон тул түүнийг хэлий угийн «ин» тайлбарлах 60 угийн өтогдсон үгийг задлан ярихдаа нэгд тэр үгийг бүтцээр нь зад- лан тасалж бичнэ, 7/Кишээ: нь «үзэгчдэдээ» гэдэг үгийг УЗ, ТЧД,Д гэж ҮЗ-язгуур 1 үндэс гавар, эцсийн «Д» нь ГЭЖ ТЭМДЭГЛЭНЭ. үгийн бүтцийн эцсээс нь журмаар задалж ээ иь «үвэгчдэд» гэдэг үгийн эцсийн --Д нь өгөх орших тийп илгалын нөхцөл ЧИД.. гэдгийн олон 4 онгол хэлдичгийн олиилиадад оролцогчдод зэс ялгахын тулд түүний ард ялгах эгшиг «Ээ» тайлбарлана, Энэ мэт өгөгдсөн 70 үгийг алиныг ч тайлбарлаж чадах ёстой. бичжээ гэж “зүйгээр дотроос Хоёрдугаарт: Үг таслан бичнэ, ГЧ, Д-да- нөхцөл Хоёрт энэ тгат хэсгүүдийг тайлбарлан хасах бичнэ, ни» үлдсэн үзэг- эцсийн --Д нь тооны. дагавар, үлдсэн дэг нь хэний юуны хамаатайг, улаан, шар, хөх гэдэг Нь шин- жкийг, таван гэдэг нь тоог, сай хан гэдэг нь чанарыг заасан тодотгол мөн тул эдгээр үгсийн доогуур дундаа цэгтэй зураа- саар зурж тодотгол гэдгийг заана. : Дөрөвдүгээрт, 50--60 үгэнд багтаан өгөгдсөн сэдвээр зохион «үзэгч» гэдэг үгийн эцсийн Мог17 ТӨв5 гын ТЭаСЭНҮЙЧН бичихдээ: Сэдвийн гол утгыг нэрийн дагавар, “Үүнийг хаса- ҮГИЙН тоо хэмжээнд тохируу- хад үлдэх ҮЗ--гэдэг нь идэвх- ЛАН гүйцэд гаргаж бичээрэй! тэй үйл язгуур, уг үгийн | үн- ТЭГЭХДЭЭ: Ижил үг, хэллэгийг ахин дахин нуршин давтахгүй дэс гэж тайлбарлан бичнэ. равт энэ үг бол идэвхтэй үйл язгуураас үүссэн бөгөөд өгөх орших тийн яЖиЛД Яа одоо цаг заасан үйлт нэрийн төлө- ис үйл 20 гээ ЕС сайхан бичих нь маш чухал. Гуравдугаарт-Даалгаврын 111 Хэл шинжлэлийн ухааны асуултад хариулахдаа товч то- дэд эрдэмтэн дорхой зөв хариулт өгч тохир- Ш, ГААДАМБА сон жишээг олж бичнэ, 2їи- А 4 « шээ нь 8-ын 47 дугаар зүйлд: «Тодотгол гишүүн олоп орсон Манай сонины өнгөрсөц оны өгүүлбэр зохиож бичээд ги. 87, 88 дугаарт монгол хэл- шүүдээр зур» гэсэн даалгапрыг бичгийн олимпиадад бэлтгэх хийхдээ: Арын ууланд улаан, асуулт, энэ оны гуравдугаарт шар, хөх тапан өнгийн сайхай яаж бэлтгэх тухай зөвлөлгөө цэцэг ургажээ, гасоэн. өгүүлбэр нийтлэгдсонийг уншиж шиш. зохиолоо гэвэл арын, өнгийн гэ-. лаарай! с узга, найруулга, зөв бичих зүйн алдаагүй, товч тодорхой бичч- хийн хамт үсгийг элемент бүт- вэрийн дагуу жигд гаргацтай (Түрүүч нь Э-3-:л) Над шиг авгн улирч болохгүй, Харин манай айгнд орж ирэх юм бол толгой өөд татах согоо ол 1 “Дохгүй болно. Тэр дундаа томьёоны “ухаан гурвалжны судлал гэдэг бараг тай аавын давдаг даваа буц гэж мэдээрэй. Их хаадын нэрийг тогтоо- но гэдэг инээд ханиад бїшй шүү. » Английн түүх Тоооал алидаа тө- дорхой болно. Найм есөн Хєнри гар. Лха ӨХ3 Дыл эд ямар зүйл-яадал чухам саль Хенрийц бэ ї гэж х гэдгийг | 2225ЖЕЖЭЭЭЭЭЭЭ 2226252626262 2 2:2522 22-2-25252 чояж авах вэ. ! » Английн түүхнээ олон арван Жемс олон арван льям, арав хорин “гариа гээч тархи эргэх шис болж до- тор маналзмаар, Эдгээр золигуудын нэр ус санаанд орж ирэхгүй зовоо. но. Мэс нэрийн ард таар гэх юм уу эсвэл дөрөвдүгээр, тавдугаар “гэдэг-дэс тоо залгадаг, Одооноос” би жаахан зүгширч байна, Надаас асуух бол арван лаак" тэр тоочиж чадна, За тэгээд гурвалжим | судлал уу бурхан зүс А.В.Сгийн оронд АЛ.С.В бичиж орхивол хамаг үнэлгээ буруу тийшээ эргэнэ. Есдүгээр ангид сурлагаар толгой 35) цөхнвол: хөёрч баярлахдаа хол чинь газар хүрэхгүй дээ, Ийм учраас ми- ний хэлснийг үнэмших хэрэгтэй. Би хэдийгээр наснаасаа олон удаа шал- галтад унасан гэлээ ч чамаас олон оймс элээсний хувьд хал үзэж хашир суусан хүн. : "Хэлсэн бүхнийг минь мартахгүйн тулд хуруундаа улаан утас уях хэ- рэгтэй, гвэл хойчийн өдөр амаа барихгүй. Сургуулийн хичээлийн жил дуусах дөхөж байлаа. Бурхан минь, Энэ хо- зөрсөн сургаал хэзээ нэг зогсдог юм бол Өнөөдрийн хоол надад амт шиимтгүй юм шиг санагдлаа. /Шал- галтаа амжилттай өгч байхад нигэж зүхэл доромжлол толгой дээр буу» байгаа юм чинь хэрэв унасан бол утсан улаан аминаасаа хагацах бай- сан байх. Ах минь ангийнхаа хичээл ном""" тухай аймаар юм ярьж надад айж зүрхшээх сэтгэ дэл торүүлж | билээ. Гэвч ах сургуулна хаяад юунд орго- хоВүй вэ гэдэг л жигтэйхэн гайхал- тай. Хэдийгээр ах миний чихнээс хонх уясан ч тэр нь намайг цочоосонгүй уулаасаа ном шагайх сонирхолгүй учир бахь байдгаараа байв, Тоглоом наадмын шалтаг ч мундах биш.Ном үздэг л дээ, гэхдээ маш бага. Өдөр бүрийн хячзэлд бүрэн сууж ангидаа адагт нь орохгүй шиг явбал гүйцэх нь тэр гэж боддог. Єзртөө итгэх интгэл дөнгөж бий болж Зайтал ийнхүү дахин алга болж ьхнад л хулгайгаар сэм сэмхэн тэнэх болов. х дийн нэг жил дуусаж шал- галт өгөх боллоо. Мөн л санамсар- | Түй явдал болж би шалгалтэл жялттай-өгч ах минь унадаг байгаа, Би тэгэтлээ их махарч ороллоог“/ 8 “хир нь нэг мэдсэн чинь ангидаа “Д| “Сурлагаараа товойн гарлаа. Үүнд їа|) би өөрөө ч гайхаж билээ. 54| Хөөрхий муу ах минь голоо тасар- тал оролдож үзсэн хичээлээ үг нэг- бүрчлэн цээжилсэнсэн. Шөнө бол цаад тал нь арвап цаг хүртэл үуүу- рзэр бол дөрвөн цагт босоод номоо үзнэ. Би хичээлд явахаасаа өмнө 252575 272 2222 : « Арван лаак-Энэтхэгчүүд |нэг | Зуун мянгыг нэг лаак гэх бөгөөд ар- зан лаак эг сая болно. Т 222222-2222: 2ЭУУЭГЭГЭГЭГЭ2 СалсСЛСЭ2ЛЛЛШЛЭБЭЦЭЭНОЕТЕЧ5 ХӨДӨӨ ТИЙШЭЭ Буух цас Хүйтэн чангариа, Ургаа модыг Орсон цасыг Холцортол дарав. Оноолж байгаад Будрах цас Шуурга дэгдэнэ. Уул нурууг Хотойтол дарав, Хаялах цас Зам харгуйг Хааж дарав. Харанхуйлах цас Буй бэлчээр Булж дарав. Хор цасанд Хөдлөх амьтан Алга шиг болок! Хосрийн цасыг Хөдөлгөх тэнхээ Алдрах шиг болов! Орох цасыг Орлож байгаад Орчин газрыг Орог саарал Манаи бүрхэнэ, Отрын айлын Олон гэрийг Будан бүрхэнэ. Айл хотоор Малаа гээд Цөм хөдөлнө, Аюулт цасыг Малтаж, тармаад Хүч тэмиэнэ, Гэтэл ашгүй Гэв гэлэт Онгоп дуугаран, Гэрийн дээгуүр Ойпхопн эргэл, зургаагаас ссон цаг хагас хүртэл ул» шиж, давтана... Ахын: минь. байгаа байдал цаанаа л ийг япайгүй байсан юм, Одоо тэгээд шалгалтандаа уна» чихлаа. Ахмгаа оролдох сэтгэл нас дад төрөв, 1Шалгалтын дүн сономогч, ах гэнэт өхөр татан уйлсанд 08 ОЧ гэсэн. тэсч: чадсангүй. дагаад, уйлсан, Ийнхүү шалгалтаа. амшилттүлй. өгсөн баяр хөөрийн минь тал хуйь ий алга болж билээ, : Хэрэв: би шалгалтандаа. унамихсан бол мниий төлөө ах минь над шиг ИМгэнс их: сэтгэл, аовднхгүй... байсан байх. Гонч “Уулан сэтгэл санааг, хэн тааж, мэднэ Одоо ах бид хоёрын хооронд өр» Хоол ганцхан, айгийн порөө үлдлээ, «Ах минь дахий нэг анил улирах юм бол био зэрэгцээд очно. | гэсэн үг, Тэгвэл ах ямар нүүрээрээ тпамийг зүхэнс янших билээ госон. өөдгүй муу ол ад тороп, Харин би ой? муу зонги бодлыг зүрх сэтгэлээ. ын албын хүчээр аваад хаячихан илээ, 1 Учир нь явж явж ах миний л эрх ашгийн төлөө санаа тавьж загнадаг юм. Энэ нь тухайн үедээ надад ая- гүй санагддаг, Шалгалтаа ийм сайн дүнтэй өгч, дандаа л анги дэвшээд байдаг минь эрхбиш ахын сургаалын ач нөлөө бололтой, «. Ах одоо хачин их зөөлөрч ирлээ, Хэд хэдэн удаа би загнуулах юм хийсэн боловч ах хүлцэн өнгөрүү- лэв. Намайг загнах эрх мэдэлгүй боллоо гэж бодсон байх. Эсвэл мэ- дэл байлаа ч гэсэн маш бага болс- ныг ах өөрөө ухаарсан гэлтэй. Мии- ний дур зоргоороо аашлах явдал бүрч даварч ахын хүлцэнгүй байд- лыг буруугаар ашиг болов, «Хи- чээл ном уншсан ч, эс уншсан чтэр- тэй тэргүй би анги дэвшнис чадна. Уулаасаа би эрдэм ном-сурах заяа- тай ажээ» гэсэн шиг ойлголт ухаанд минь буй болов. Ахаасаа айхын эр- хэнд урьд өмнө нь жаал зугаа юм уншдаг байв. Одоо тэр ч бүр өнгө- рөв, Цаасан шувуу хоөргөх пэг шинэ юм сурснаас хойш байрын бараа0ба- раг харахаа болив, Хэдий тийм болопч ахыгаа хүндэт- тан нүднээс нь далдуур, цаасан шу- вуу нисгэн тоглодог байлал, Цаасан шувуугаа нааж цавуудах, утсааргуяа бэхлэх зэргийг хулгай- гаар хийдэг байв. Ахыгаа ах гэж бодолгүй, .иүд: дээр минь улаан цайм аашилдаг б жээ гэсэн сэтгэгдэл ахдаа гүйг хичээн биеэ барина Нэг орой би байрнаасаа с түрүүлэх- цаасан шувуу хөөргөөд хє ааг амьсгаагүй гүйж Яя Тэгтэл гэнэт ахтайга чихдаг байгаа. Ах минь буцаж. явсан нь тэр бо. Гар дээрээс угз татайгуутаа уурлажс хн- лэгнэсэн янз гаргаж ийн-урсгаж га- рав. ороод Тээр тэндээс Айсуй явав, Тэдний араас Танил сайхан Таван хошуутай Агаарын хөлгөөс Танайд, манайд Боодолтой опс Асгаж гаран Шүлэгтэй пом Сонины дугаар “Зопдоо өгөв. Тэринй дарла Тэншгүй Шуүүстэй алим Гэр хаасан Зам чөлөөллөө Айл бүрийн Энхийн сайхныг Соннхон тоглоом Цасыг түриэ, Хайд түц Быыг ЭЭС Уүд Бүтээдэг юм Оллыг бэлэглэв. Машин бүрээс Урд ууланд ЯОохаар) Ь : “улны УХАР Ура! гээ Малтуур хүрзтэй Бэлчээр гарган Ас Зараа тгэл төгс амьдардаг Малчим хүүхдүүд Хормын төдийд уу, зөвлөдөр юм. бид Хөөр болон Утам сэргээд Малгайгаараа ан гаран, Малип бэлч: Манай орчны Замын цасыг л айлгаад Зал татаал Тэртээд: нүргэн "Тоантор сорлоо Дуу хадан, Зулаан цасыг Тэнхээт тракторууд Тээврийн машинууд Наашлан цував, «ГАЗ» Хурдаа нэмнэ. Гинжит трактор Гэдрэг ухралгүй Урагш зүтгэнэ. Гэтэлж боломгүй Хүмүүс буулаа, Нас руу лайрлаа, дүүдтэй нийлж сохор поооны үнэгүй цаасан. шувуу хөөцөлдөн, байгаадаа. ичихгүй. байна. уу, Яасан. ичгүүрээ барсан. амьтан бэ, Чи мар, бага. ангийн сурагч, биш, наймдугаар ангийнх, Надаас д-1171) ийгаа шир, дутуу, Хүн: ср ч» байдлынхаа талаар, гцүүлт бодох хэрэгтэй, Хүмүүс наймдугаар, пиги төгсгөод: шууд, тойргийн ларгын тус» лагч болдог. ийг үе цаг байлал, Өнөөдөр. дээд. даргийн. орлогч шүүгч їюм уу суприйтендонт болчих. сон, бүрэн бус ДУМ, олонсролтой олоп. арвай хүнийг Ин мөдиэ, Аль олон наймдугаар, ангийн. боловсрол» той улс төрийн улирдагч хийгээд с0- пи “хэвлэлийн , редиитор: болчихоод паааг хөлс барах нэ, Том том эр- дэмтай ч тэдний удирдлагын доор юкил хийж, байна, Тэгөхэд чи найм» дугаар айгид орчихоод гудамшиы тэйдмэл жаалуудтай цаасан шулуу-/! ны “хойноос. хөөцөлдсоор л япиа. уу? Мунхаг мулгуу ухааны минь то» лооноо. би санаа зовних юм. Ухаа- ЭФрээм Ч Анд, чаа хайрлах хэрэгтэй, Уг нь чамайг ухаантай гэж бодвол бодонс болох- он, 5 Гэвч тэр ухаан чинь юунд хэрэг болох вэ, миний сэтгэл санааг тав- лаж бахаа хангахад чинь хэрэгтэй юм. уу? Ахаас ганцхан ангиар ду- туу. Ийм ах надад юм хэлэх эрхтэй биш гэж л чи чин үнэнээсээ бодож явдгаас зайлахгүй. Тэгэж боддог бол чиний алдас болно. шүү. Угтаа би чамаас таван насаар ах, Өнөө- дөр чин манай ангид дэвшээд орж ирлээ ч гэсэн ялгаагүй. Ирэх жил чи гарцаарүй надтай зэрэгцээд ирнэ, Дахиад хойт жил нь гэхэд: Надаас нэг анги түрүүлээд гарчих биз, Тэглээ ч чи бид хоёрын хооронд нөгөө тапан насны ялгаа. байсаар я байх болно. Түүнийг юуч өөрчилж чадахгүй. Би чамаас тавах байх нь үүрдийн тав ах гэсэн үг. Дэлхий ертөнц, амьдралын тухай надад жиал зугаа туршлага байна. Чи гүйцэж очоод адилхан болно гэяс бодохын ч хэрэггүй. Харин чамайг гүн ухааны эрдэм- тэн Ч юм уу доктор, эсвэл утга зо- хиолоор доктор болно гэхэд эргэлзэх юүн! аарал г г гагцхүү ном ү? сэнээ їЙ болдог ч юм биш, энэ ертөнцийг харж таньснаас ирдэг юм даа. Ээж минь сургууль соёлоор огт- хон ч яваагүй, аав ч гэсэн тав, зур- таадугаар ангиас цааш яваагүй. Л байх. Чи бид хоёр ертөнцийн бүх л эрдэм ухааныг үзлээ ч аав ээж хоё- рын маань ойлгуулах, хүмүүжүүлэх эрх үүрэг ямагт байсаар байх болно. Аав бол амьдралын тухай бид на- раас хавьгүй илүү туршлагатай, хойшид ч бас тийм л байх болно. Америкад ямар маягийн нийгмийн байгуулал байдаг, -на дугаар: Хенри даа гэрлэсэн, тэнгэрт хичнээн С мэдэхгүй штэй мянга УХУл? 2Э2Ы2С Сэт татаад Хүмүүс ажиллалаа, Хотпы цасыг Хорин тийш нь Алим,жимс Ах чир " 5 Э шурилтаж, байлаа. Малын тэжээл байна даждулл, орооны цасыг Өгч байна Тэгэхэ: р ? эр бидэнд Хоёр тийш нь Араа сайтай “Зуд гэж Тармаж гарлаа Хулгар “цасыг Хуу татан Хэвтэр заслаа Хучсан цасыг Пуу татац Хонь мал Өлсөнл: бэлчив Хор пасанд Хөдлөх хүчич Манайханд: байн, Хєсрийн цасыг Хоөнтрох танхэа Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, УХлУлХАЛАГАУХУХУУУЛ? 25 ХлАЛХлАХАГУГАУЛУАГ 59:9 УхтАГАГХУЭАЛАР ини 02222202 д02 А7Х лг2227л7лУс27Ч Бидэнд байв. аарын онгоц Аливаад түүртэлгүй Трактор ирэхээрээ Ачтай малчны Ажил бүхэнд Тусалж байна. Анхаарч чаддаг Нэгдлийн дарга бууж байна. Алдрын тэмдэгтэй Аварга том Эрхлэгч мянган. мэдлэг. ухаан байна, Буур | луудын. мэдлэгийг чи бидвийхтай. 1 ) яик зүйрлүүлэх вэ, . . : Ухааидаа. өнөөдөр би овчиллоо/ гэ» хэд чи салан палшг сандрах хүн, Их. бодохдоо. пад цахилгаан утас явуу», Ї лихайс өөр. юм. чиний... бодолд. орк ирэхгүй дээ, Хари оронд чинь ааш. байслїїсан бол хэн рүү ч “Цахилгаан !. утас ируулахгүй сандарч тэвдэх Ч үгүй алмайрч будлих ч үгүй. “Юуны” өмнө. өөрөө. єпчнийг./ шин эн гадарлаад. эмчилж, гариа, олиг |, 1911 той. йшорал авахгүй: бол эмч дуудаж | | | . 4 . Ю4:17-7 но парлага тэр сардаа |! ) үтэн сары | . таш хүрэн гэдгээ хүртэл 48:04 ТИ 9 На: мэдэхгүй. байна, Лап маань бгд саг | : га. монго. явуулдаг, түүний ий, хорин 1 (ҮХ)- 1 14)! хорин хойр-гэхэд л үрээд дуусчихдас |) ки ЧИНИЙ МӨНГӨӨР гачигддаг, Өглөөг! 2 й 5 вий цай цүй уух ч зюомгүй.. болдог ". /2) 7 Углагч, үсчин нараас нүүр буруу (| лахайс өср аргагүйд хүрдэг, Гэнч өнөөдрийн чи бид хоёрын . ї үрж байгаа мөнгөний тэй хагастай тэйцэХх мөнгөөр сар болгоныг. дай 5 1 маань. өнгөрүүлж болгосоор ирсэн, ї Бүгд есөн амтай нэгэн гэр бүлийг Ї хооллож тэжээсэн бус уу. Сургуу . , лийнхаа захирлыг ч аваад үз, Хүн 2102) болоц соёлын тухай шинжлэх ухаа» ны магистр” зэрэгтэй биз дээ. “Тэгэхдээ, эндэхийн магистр бус, 4 бүр Оксфордынх гээч, Сардаа мян-. ! ган рүүйийн цалин авдаг, Багшийн гэр орны хамаг зүйлийг хэн зохи» цуулдаг билээ7 Муу хөгшин эх нь, Захирлын дээд боловсрол эзэмшсай. цол нь энд шал хэрэггүй болов.Эхний үед өөрөө гэр.орны хамаг юмаа 40-. хицуулж байсан, монгөө сайн зар- 12 цуулж чадахгүй, хоосон нойтон л суудаг байсан. Ээж нь ирсэн цагаасаа гэр орны үрлэг зарлагын бүх мэдлийг гартаа авснаар энэ айлд Лакшмий” хүрээд ирчихсэн юм шиг болсон. За ийм байна. Над руу анги дөхөөд ирлээ. одоо өрх чөлөөтэй болдог юм байгаа биз гэсэн Миэ сэхүүн зангаа дүү минь дарвал таарна. Би (гараа зан- гидан) чамд үүний амтыг үзүүлж чадна, Мяннй хэлсэн үг Чамд хор” болж байх шив, Ахын энэ шинээр сэнхрүүлсэн » сургаалыг сонсоод би ихэд биширч толгой бөхийлгөн зогсов. | Өнөөдөр надад өөрийн. тухай шинэ ойлголт төрлөө. Хөөрхий муу ахыгаа хайрлан ! хүндэтгэх сэтгэл ухаанд минь бий болов. Би доголон нулимстай нүдээр ахыгаа харж: -- Хэзээ ч тэгэхгүй. Ах таны хэл- сэн зүйл аргагүй үнэн, Та энэ бүх- нийг надад хэлэх бүрэн эрхтэй...гэн өгүүллээ. Ах намайг хүзүүдэн тэвэрч Цаасан шувуу нисгэж тоглох хориотой бус, Би ч гэсэн нисгэхсэн гэж атаархаж явдаг. Харин яаж 00- лох билээ, би өөрсө замаа алдаж замбараагүйтэх юм болд чамайг яан, харж хандах вэ? Энэ бол миний тол» гой дээр онсгдсон үүрэг гэж хэлжээ. Тэгтэл яг тэр үед утас нь тасар- сан цаасан шувуу бидний дээгүүр дэрвэгнэн өнгөрөв, "Тэр цаасан шу- вууны тасархай утасны -үзүүр ойр- хон ларагдана .Түүний хойноос бөөн хүүхдүүд гүйлдэн айсуй. Ах нуруу- гаар өндөр учир дээш үсрэнгүүтаа цаасан шувууны утаснаас барьж аваад байрынхаа зүг байдаг хурдаа- раа гүйж одлоо. Би ахынхаа хойноос даган гүйж билээ, Хинди хэлнээс О. СҮХБААТАР орчуулав, --АСЫ5 Ж Магистр-Англи-америкийн олго- дог эрдмийн зэрэг ж Лакшмий-Энэтхэг домогт гардаг Эд баялгийн тэнгэрийн нэр -с- 2-2 2 222225 Машин ирэхээрээ Арнун сүргээ ирэхээрээ Арчлах гэсэн Байдаггүй юм даа Тийм болохоор Зутарна гэж Айдаггүй юм даа. Эл тэгдлэээ М. Горькийн нэрэм« ит утга зохиолын дээд сургуулийн оюутан Д. ДАВААНЯМ Ц. ДАШДОНДОВ Нидєкс -на 14140 5 зөвлөлтийн ПИОНЕРУҮДИЙН ТУРШЛАГААР Тимурчүүдийн топ штаб, аймаг хотын айтаб,) отрид,) командын ажиллах зааврыг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит. МПБ-ын Топ Зоплолий Тэргүүлэгчдийн. хурлаар ТиМУРЧУУДИЙН ШТА 0ТРИД, К(0:/!14 Л ЇАХЭэ: ЗИЙН Төв ХОРОО, “Д.СүХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ ПО-ын ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН баталж ЧоЛӨН гаргалаа, Энэ зааврын дагуу Ти Пиопер, сурагчдын сайн үйлс | Ч мурчүүдийн ходолгоонийг зохион бүтээх хүсэл эрмэлалийг ЗИ - байгуулалттай. өрнүүлэн ажилла- ЭВШин ЛУМНЫ В.О “Удирдах 33 дахь жилдээ Лхагаа ажлын иь туршлагыг дэлгэрүүлэх, Ф 1977 оны хоёрдугаар сарын 9. 6 хыг аймаг, хотын Пионерийн тэдний бие даасан идэвхтэй үйл У Унэ:-10) мо, ажиллагааг өрпүүлэхэд Тимурчүү- 466 (1454), дийн. штаб, отрлд, командын 20- | рилго, үйл ажиллагаа. чиглэгдэнэ, / 3... Э.. .... ..Н...Н..О.Н.....Н... Н. Я Э"Э""ыЭ""Э 1 А| Нэг, ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ 1 БААТАР Г.ЛОДОЙХҮҮ ГУАЙ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА а.Төв штаб Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-! ын Төв Зөвлөл, «Пионерийн үнэл» | . Хэ бэлчээлгүй тэжээдэг нь их хэмжэд- сонины редакцийн дэргэд тимур- 1 ний шингэнээ алдсан эх малыг түр- | чүүдийл төв штаб 9,11 хүний бү-! Ни Л ИГТЭМ ЭЛЭХСЦВУ рэлдэхүүнтэй ажиллах бөгөөд ТТШ: ! 1 Г! гэхээр энэ ү ЇИ тэл ээс 10 ! ! ооо сэйлуласүуЛаррулЛЦМА буйн чухал вэ? ТВЕЛ эрдэс тэжээл (5У- 1 ын даргын үүрэгт ажлыг «Пионе-, жир, данс) чухал, 8 чгуяа сая гар- рийн үнэн» сонины хариуцлага-.| | сан төлийг хужир, долоолгож, тай нарийн бичгийн дарга хавс-” нарийн өвс амлаж (идэж) сургахад ран гүйцэтгэнэ. “Аймаг, хотыл 4, Удахгүй болох гуравдугаар улирлын ам- хүүхдүүд л ши тусалцс чаднаа Вас штаб отряд, командын “ажлын! ралтзар аав зэж, ах эгч нар дээрээ очиж мал 1 цОгАН дад ЦОО УЯЦИОИӨИНД Эр ЕВНС | туршлагыг солилцуулах, ажлын! ! дэд товч зөвлөлгөө өгнө үү гэж БНМАУ-ын сайн долоолгох рэгтэй. ЭНЭ нь өгч мэдээлэн сурталчлах асуу/ хөдөлмөрийн баатар, залуу үеийг халамжлан нэгд төлөө сайн нүдэлж авдаг, хоёрт | лыг «Пионерийн үнэн» сониноор , э - гс -- Л р 19 - | хүмүүжүүлэгч Г. Лодойхүү гуайгаас манай ДОролБан цэрэхадьслзэрэги ышэхэд дамжуулан удирдан зохион бай-, ЁС жээл болдог учиртай! Гэхдээ гуулна шиш х АХАЖСАЛХЭХЭйл9 хүйтэн агаарт хэтэрхий удаалгүй эл- | цал Т 1 Баатар Г. Лодойхүү гуайн төлчин хүүхдүү- гэвчлэх нь чухал шүү. 0. Аймаг, хотын штаб 1 дэд Өгсөн зөвлөлгөөг энэ дугаартаа нийтэл- 4. Хүүхдүүдийн хийж чадах нэг Аймаг, хот районы Тимурчүү:/ | лээ. ажил бол радно сонсож, цаг агаа- | дийн штабыг пионерийн вөвло-, жээгээр хэрчиж бэлтгэсэн, бууз бан- рыннм БӨВиВ ив ЭэЛЬ АХНЭЛНи аНсан лийг “түшиглэн отрядын дарга” Хүүхдүүд та нар мал төллөх НД | шаа чимхэж нөөцөлсөн байх? Холбөгөд Додролиг: байха нидЭн | нар, идэвхтэц ахмад үеийн төлөө-! ф 5 с 4 Хөдөө очихоосоо өмнө радио хүлээн 1! үеэр малчин зав, ээж, ах эгч Нар | лээд галын түлээ модоо хөрөөдөж со лөгч б хүүнтэйгээр байс, д с 7 ї ї 8 авагчийн нэг хоёр зай олбол малч: өгчдийн бүрэлдэхүүнтэ р дээрээ очиж, маш хариуцлагатай цуучсан, лаа чүдэнз, дэнлүүгээ бү- слтХэрэгцээтэй болно. гуулна. Штабын даргаа аймаг: ажилд тар бие оролцон туслах гэж | рэн зэхсэн байхыг хэлж байгаа юм. | ёл "Хо 2 хэрэгцээтэй 002 | ХА 8 ТЭа р байна. Мал тэллөх үед малчид нойр, | Хүүхдүүд та нар энэ бүхнийг хийж 5. Хөдөлмөр хамгааллын зүйлсийг хот, районы |ХЗЭ-ийн хорооны хоолгүй шахам ажилладаг учир 0б4- чадна шүү дээ! заавал хэрэглэж байгаарай. “Хан- сургууль-пионерийн асуудал Эрт та ч атугай хүний хүч туйлын чухал 9. Төллөх болон төллөсөн бог, бод | цуйвч, хормогч, амны. хаалт хэрэг- | хэлсэн зааварлагчийг сонгон ажил»! болдог. | 3 мал, нялх төлийг тэжээл, арчлахад лэж, гараа сайн угааж їх нь эх уулах ба орлогч даргаар пионер: Миний бодоход та нар хөдөөгийн манай хүүхдүүдийн тус их хэрэгтэй. мал, төлийг эрүүл бай ас гадна | сурагчдыг сонгоно. Шїтаб нь от! байна. Үүнд: хаяад 20-- 3 тэлтэй байх шаардлагатай хугацаанд хэрэглэх хыг хешиглеж, БИД ТИМУРЧҮҮД ТАЙДАРЫН малчдад олон зүйлээр тусалж болох 1. Малчид мал төллөх үеэр дор 25 хоногийн бүрэн бэлт- байдаг. Энэ юу гэсэн үг вэ? Дээр дурдсан хоолныхоо ма- хоног хоногоор хЭ- сэглэж хөлдөөсөн байх, гурилаа эл, дэж жигнэсэн, мөн шаардагдах хэхм- жиш шиш шин шиш пи: шиш шижин жиш шиш шээх шивш шлию шил иш Миш ошосыш хиишс шишжи ычии ын ХҮСЭЛ Хээлтэй богийг төллөхөөс нь өмнө Т--14 хоног заавал тэжээх ёстой. Энэ нь эх малыг жилбртэй (тө. лөө хөхүүлэх сүүтэй) төллөх чада тай болгоход маш чухал богөөд хэ. рэв мал жилбэгүй төллөвөл олон ар- ван хурга, ншгийг угжих, цагаас эх- лээд сүү орлох тэжээл өчнөөн төч- нөөн хэрэгтэй болно. Түүнчилэн ма- лыг төллөснөөс нь хойш 7--10 хоног өөрсдөө өвчин тусахгүй байх нөхцөл бүрдүүлнэ. Эцэст тэмдэглэхэд цөөн хоногт баатарлаг мал" тэднийгээ ү амралтынхаа аасаа их эрдэм сурч, баярлатал ажиллах нь чухал. нь энхрий хайрт намынхаа шийдвэ3- рийг хэрэгжүүлж, таван жилийн тө- лөвлөгөөг биелүүлэхэд тусалсан үнэ- хээр сайн үйлс болно. БЇРН БАНШ -. гэсэн их зохиолч А. Гайда- рын хүсэл мөрөөдөл биелж байна. зүтгэл чадна. Энэ хүсэл үеийн үед бүтээлээр -амьдарч Н. ДАРИЙМАА Гучин зургаан ”жилийн гийн баатарчуудтай байнга ладаг авьяаслаг пионерүү- тэртээ нэгэн ухаант хүн «ажилласны үр дүнд таван | дийн сайн үйлс мөн, Хүүхэд ЗУРАГ ДЭЭР: Тус бүл- бяцхан иргэдэд хандаж дэ- сурагчийг «Номын сайн нө- ахуй үеэсээ хүний сэтгэ- гийн дарга Н, Болормаа, мий чалчин: цаг нөгцөөхгүй, хөр» үнэмлэхтэн болгож, | лийн сайныг шингээж хэрэг- хэсгийн ахлагч Ц. Энхцэцэг, тар хумхиж зүгээр суухгүй сурлагын чанарыг нь 18 цээтэй газар бяцхан гарын- А, Эрдэнэцэцэг, Г. Цэцэг- эх Орон, ард түмэндээ тус- хувиар ахиулсан байна, Энэ хаа тусыг хүргэж, эх ориоо маа, П, Баасансүрэн, Ї. тай үйл бүтээхийн чухлыг ангийн сурагч Д, Оюун, Ц. гэсэн чин халуун үзэлтэй, Оюунчимэг нар, сургамжлан захиж, энэ ау- | Сарангэрэл нар өөрсдийн ээн: ааваа тэтгэн жаргаах ваа хүч хүүхдэд байгааг суудаг Хоёрдугаар байшинд хумхын ХДЕЛН сэтгэлтэй С, БОДООШИЙН 8 : үм онцлон тэмдэглэсэн. Энэ бол хүүхэд бүхний сайн танил Арнадий Петрович Гайдар билээ. Тэр үед «Тимур ба түү- вий команд» номыг уншаа- гүй хүүхдийг олоход ХЭЦҮҮ гэж байсан бол өнөөдөр Тимур- галт тэмцлийн ахмад зүт- чүүдийн командын гишүүн гэлтэн партизан Лодон гуай болоогүй хүүхдийг ОЛОХОД «цэрэгт байгаа хүүдээ захи- хэцүү. дал бичихдээ: Нийслэл хотын баруун : дүүрэгт арван жилийн ХЇЇ -- Нөгөө хүүхдүүдийн сургууль гэж бий. Энэ сур- ХҮЧИНД аав нь данги л бай- гүулийн 7-гийн «А» ангийн 8. Саяхан ханиад хүрэхэд Тимүрчүүдийн командын Эм авчирч түлээ хагалж өг- даргаар Болормаа гэдэг онц лөө, Хүүхдүүдээсээ сүүлийн сурлагатан, сэргэлэн цовоо |ҮСИЙН сонин Олныг Сонсож охин ажилладаг. Энэ бүл- |байна гэж бахархан бичсэн тийнхэн өнгөрсөн жил их гэнэ. Нөгөө хүүхдүүд гэдэг зохиолч /Д. Нацагдоржийн Нь 7-гийн «А» ангийн Ти- ний 70 насны ой уг- н амласнаа лүүл, бай» Тимурчүүдийн жинх. энэ шил юм. 40 сурагчтай ани Тямурчүүдийн хорин ! ажлыг р хоёроороо ха- гийг риуцан авч сайн ал с Ойр байна. Дүү нараа хала С хэсгийнхэн, сур- ойролцоо бай- гаар цэцэрлэгийн Дүү нартаа хоёрхон тоглоом сургуулийнхаа 244н «Г» ан» «Янз бүрийн дийн бүлэг» ний аав, ээж орой ажилтай, хэний хүүхдийг цэцэрлэгээс авах шаардлагатайг нарийн тусалдаг сэтгэлтэй магтагдаж байна, Хувьс- судлан сайхан мурчүүд ажээ. лсын тэргүүний тай хүмүүс сүүлийн үеийн болохоор авсан 5 1ээ уншиж, сургууль дээр силттай биелүү. Їїнонерийн унэй»,. «Зал- 1 булан 7-гийн «А» ухуулах бригодын "чдын зуурын зүйл үйлчлэх 1бэх сурагчдад хэрэ! 1 гэнэ, энэ ангийнхан амжилттай они жинг сэн нь, гар хумхилгүй ажил» хийж, хөгжилтэй ду шу- хувийн зааж өгчээ. Удахгүй 40 цаж, цэг бэлэглэх аж. Мон рийн насны хүүх- байгуулан хэ- болохоор хүүхдүүд Гэрийй ажил- (2 бий ангийн гүүл сурталч- болгосон. нь Тимур» ачилга гэд» сурагч андахгүй, оёж хатгах, байвал Тимур- товчооны түргэн дуулгах Ийгэлс санаа 100 сурал» сайны эзлэх ху- 40 хувьд хүргэ. бум болоосой авсан гэрэл зураг, Ж011Ш ряд, командын ажлыг эгдсэн! удирдлагаар ханган тэргүүн турш-! лагыг дэлгэрүүлж ажилд нь ХЯ» палт тавьж арга барилыг «сайж- руулан үр нөлөөг эрчимжүүлэх: үүрэгтэй. Штабыг отрядын төлөө- лөгчдийн нэгдсэн хурлаас сонгон: байгуулна. у в.Отряд | 1 Пионерийн бүлгэм, ороп сууц! гудамжны хороолол зэрэгТимур чүүдийн команд олноор байгуу»! лагдаж төвлөрсөн газрыг түшиг-. лэн тимурчүүдийн отряд байгуулж ажиллуулна. “Отрядын өдөр тут-. мын үйл ажиллагааг отрядын зөв-. лөл хариуцан гүйцэтгэх ба зөвлө- лийг пионерийн ахлах удирдагч, харьяа командып дарга гарын. бүрэлдэхүүнтэйгээр отрядын бүх гишүүдийн хурлаас сонгоно. От- рядын зөвлөлийн даргаар тэргүү- ний “пионер, сурагчийг зөвлөлийн гишүүдийн хурлаас сонгоц ажил» луулна. Отрядын зөвлөл нь тие мурчүүдийн.. командын ажлыг тодорхой удирдлага заавар, зөв- лөмжөөр ханган, нэгтгэн. зохион. байгуулж ажиллах. үүрэгтэй. От- ряд, командыг шинээр байгуу-/! лах асуудлыг. тимүрчүүдийн, ай- маг хот райо-ы штабын шийднэ. рээр гүйцэтгэнэ. гт. Команд . ! Пионерийн бүлэг,. орон сууш, гудамжны «хорооллын . дэргэдэх янз бүрийн. насны хүүхдийн бүлэг номын сан, соёлын ордон, клуб. улаан булан, кино .театр, шеф үйлдвэр, аж ахуй, соёл шинжлэх» ухаан, олон нийтийн байгуулла. гуудыг түшиглэн тимурчүүдийн. команд байгуулж . ажиллуулна. Нэг командын бүрэлдэхүүнийг 10--40 хүнээр байгуулах нь зо- химжтой. Тимурчүүд болох хүсэл сон холтой яна бүрийн насны пион сурагчдыг нэгтгэп А., П. Гайд рын «Тимур ба түүний команд зохиолыг уншуулап, кицог үзүүлэн хэлэлцүүлж, хийх ажл 1 ерөпхий зарчмыг тапилцуулсны | дараа Хэц ямар үүрэг гүйцэтг: | сонирхлыг харгалзан зохи ШИН ТимурРЧУУдИЙН ШТАБ 0ТРЯД ,КОММАНД Түрүүч нь 1 нүүрт байгуулалтын асуудлыг хэлэлцээд эрхлэх ажлыг онооно. МНомандын ахлагчаар хамгийн авхаалж сам- баатай пионерийг сонгох ба зо лох удирдагч ажиллу улина. Зөвлөх нь сурагч, оюутан сэхээтэн ажил- чин, малчин буюу торол бүрийн мэргэжилтэй хүн байна. Пионерийн: штаб, отряд, комапд ць «Пионерийн үнэн» социны гаа- раас боловсруулан гаргасан удир- дамж даалгаврын дагуу одор тут- мын үйл ажиллагаагаа зохиол явуулна. д. Ялгах тэмдэг Тимурчүүд нь зүүн энгэртээ улаан «таван хошуу» ялгах тэм- дэг зүүнэ, -- Штабын дарга, орлогч иар энгэртээ улаан таван хошууны дор гурван эгээ улаан тууз хийж зүүнэ. -- Отрядын дарга пь улаац та- ван хошууны дор хоёр эгнээ улаан тууз хийж зүүнэ. -- Командын ахлагч улаан та- ван хошууны дор цэг улаан тууз -хийж зүүнэ. Таван хошуу нь 1 см-ийн диаметртэй туузны өргөн нь 0.5 см, урт нь 2 см байна. Баяр ёслолын үеэр буюу хүндэт- гэлийн шугам жагсаал дээр Тн- мурч пионер бүр цэнхэр малгай дээр 1 см-ийн диаметртэй улаан таван хошуу хадаж өмсөнө. Хоёр, ХИЙХ АЖЛЫН ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛ а) Ерөнхий хэсэг Тимурчүүдийн хийх ажлыг “«Сурвалжлан тогтоох» хэсэг ил- -рүүлж байхад «Холбоочдын» хэ- -сэг Боманд, отрядын гишүүдэд шуурхай мэдээ хүргэж тимурчүү- дийг ажлын байранд бэлэн байл- гах үүргийг хариуцна. Тэд тухайн үед хийх ажлынхаа онцлог байдлыг нарийвчлан тодор- хойлсны үндсэн дээр нууц, ил хоёр хэлбэрийн аль тохиромжтойг “сонгон авч ажиллана. Шїтаб, от- ряд. командын төв байранд тэдгээ- рийн хамрах тойргийн схемийг гол хийх ажлынхаа зураглалтай хийж байрлуулсан байна. Тимурчүүд нь ахмад дайчид, ажилчид, коммунистууд өндөр настан, ардын армид алба хаагч- дын ар гэр, цэцэрлэг, яслийн ба- гачуудыг халамжлагч, хөшөө “дурсгалын газар, гал усны аюу- лаас хамгаалагчид, асрамжийн ба шинээр байгуулагдсан сургууль, эмнэлэг, хөдөө аж ахуй, үйлдвэрт туслагч, сүрэг хамгаалагч, тан- хайрагчидтай болон | залхуутай тэмцэгч, байгаль хамгаалагч, эрэл сурвалжлагч, өсвэрийн номын санч, хэвлэл сурталчлан түгээгч, ухуулагч, аялагч буюу товчоор хэлбэл сайн үйлс бүхнийг бүтээг- чид, санаачлагчид байх ёстой. Тимурчүүд алдар нэр, шагнал урамшлын төлөө хөөцөлдөгчид биш учраас гагцхүү хүмүүсийн тусын тулд үйлчлэх нь тэдний хувьд хамгийн эрхэм дээд шагиал мөн. Штаб, отряд, команд, тимур- чүүд бүрийн гол зэвсэг нь «Дай- чини хуудас» сонин болно, Уул со- нинд тимурчүүдийн бүтээсэн сайн үйлс бүхнийг хялбар товч, уран хошин оновчтой, сонирхолтой хэл- бэрээр бичих ба зурж нийтэд сур- талчилиа. Тимурчүүд бүр бүтээ- сэн үйлсийнхээ тухай дэлгэрэнгүй тэмдэглэл хөтөлж байна, 6) Команд, отряд, штабын аж- лын жил, улирлын төлөвлөгөөний талаар Тимурчүүд иь команд, отряд, штабын ажлын төлөвлөгэөг 20- хяохдоо өөрийн төрөлх сургууль, сум, район, хот, аЯмаг, улсыихаа төлөө хийж бүтээх сайн үйлс бүх- нийг бэрхшээхгүйгээр тусгаж Хэдхэн хоногийн дараа нийслэлийн титурчүүдийн. анхдугаар чуулга уулаалт болох гэж байна. Нийслэлийн ерөнхий болопсролын аль ч сургуу гаа зам, Өөрсдийн хийл байгаа ажлын талаар бичиж ль дээр тимурчүүдийн ходолгоон атжилттай. өриож бай- танай. сонины «Тимурчүүдийн топ зцгабайс прьж байна» буланд ирүүлиэ үү. ХҮҮХДҮҮД ХЭНИЙГ ХҮЛЭЭЭ Няцхалг охид, хөлгүүд ах эгч цармгаа. тэсч ядан. хүлэана.. Энэ 1» бас Ч учиртай, Долоо хологийн Баасан гариг. бүрт ах эгч иар ин цэцэрлэгт нь ирж дуу, шүлаг, бүг жиг аааж өгнө, Энвдэрч хэмхорсай зарим эд хогшлыг аасч огно. Хам- гийн сүүлд ис огсон «Помбоэ- цог дэлхий» гэдэг. Дуут бүжгийг нь сайт сурчээ. Опоодор гоё үлгар ярьис өгїд гэсэн. Ах-эгч иар нь өнөөдөр со- пин сайхан бэлэгтэй. иржээ... Тэр бэлэг иь модоор хийсэн яна бүрий ходолгооцт тоглоом, гоё зурагтай пом, зургийн дэвтэр, өпгийн ха- Нийслэлийн 10 жилийн 17 Ду. гаар дунд сургуулийн 8-ын «А» апгийн тимурчүүд 57 дугаар цэ- цэрлэгтэй, хоёр дахь жилдээ ше- фийн холбоотой ажиллаж байна. Тимурчүүдийн туслах ажил мундахгүй. Хичээл сурдаг байсан зарим тасалдаг, муу сурагчийг Зураг дээр: Х. ОЮУНЦЭ- ЦЭГ, бүлгийн зөвлөлийн дар- га Ц. УРАН- МАА нар. Б. ОЮУН нарынхаа хамт ёслон дэг. 1962 оны алагдаж, түүнийг Франц гэн нэрлэсэн билээ. Яг нэг коммуниинестын хүү, ригт тэмцэгч Фадыл шоронд жанчигдан иас байна, Ингэж: фашизмын ФАШИЗМЫГ хоёрдугаар сарын найманд Парис хотноо Алжирын дайн, фашизмыг эсэргүүцсэн хө- дөлмөрчдайн сүрт жагсаал болох үеэр бяцхан хүү Даниэль Фери далар «ХХ зууны Гаврош» гэж хүндэт- Жи- лийнх нь ойн өдөр Иракийн цэгэн 15 настай зо- Диамаль барсан эсраг ШИ Ч отридын иданхтиүүд даац чээлД иь тусалж сурлагад 1» парыг ахиц гаргана. Орон сууц гудамжиы хорооллийхоо 11711111 їїлстан, цэргийн ар гэрийнхэнд түг лээ модыг нь хөрөөдөж, худгаас ус бариж өгөх азаргаар бийнга ту- салдаг. болохоор "Тимурчүүдийг бас иастлууд ч хүлээж, байртай угтдаг їюм. Отридырн дарга отридынхаа. 40 хү ЁОЛ нэг Х. Оюунцэцэг хдийп хоёр ажил хариу- тимурчүүдийн 20 ажлыг хэвшүүлж байгаа иь сайхан. Эд- ний тимурчүүд цаг үеийн ямар ч ажилд идэвхтай” оролцдог бас цэг сайн талтай. Цаг агаар хүйтэрч, зарим путагт цас их орж, малчдын ажлыг хүнд- рүүлж байгаа одоо үед 8-ын «Б» апгийнхан олоп элгэвч, иэмнээ, уут, лаа, чүдэнз, малтуур хүрз бэлтгэж, шеф нэгдэлдээ явуулсан байна. багачууд сайн мэддэг болсон юм. Энэ өдрийг фашизмыг эсэргүү- цэгч өсвөрийн баатруудын өдөр болгон тэмдэглэх:саналыг Москва хотып Пяонерийн ордны Ю. Гага- рины нэрэмжит найрамдал нөхөр- лөлийн. клубийн гишүүд дэв- шүүлснийг Дэлхийн ардчилсан залуучуудын холбооны Дэргэдэх хүүхэд өсвөр үеийнхний олон ул- сын хороо (СИМВЁА) дэмжиж шийдвэр гаргажээ. Эх орныхоо тусгаар тогтнол, эрх чөлөө, ард түмнийхээ зол жаргал, хувьсгалын үйл хэргийн төлөөд амь иасаа огсон тийн. Павлуш Андреен ГКолл Мгебров-Чекан Павлин: Моролов эрэлхгээр тэмцэж амь ивсаа алд- 1(оля. Мяготин сай олоп мянган хөвгүүд охидын Гриша Анопян монхийн алдрыг, дэлхийн. хүүхэд Володя Дубинин «ШАРАН ҮҮРД, ШАНДАГ» АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН УРАЛДААНД, 0РОЛЦОГЧДОД Зөвлөл-. «Сурагч» шуудан хороо Өлгий хотын 10 жилийн нэгд"- гээр дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн Тимурчүүдийн команд сур- гуулийнхаа «Сурагч» шуудан хо- роог хариуцан ажилладаг юм. «Су- рагч» шуудан хороопыхон дотроо хэвлэл ялгагч, тараагч, орчуулагч, ухуулагч гэх зэргээр нарийн ху- ваарьтай ажилладаг. | Хорооны дарга сурагч С. Ханат энэ оны эх- ний хагас жилд сурагчдаар «Пио- нерийн үнэн» сонин, «Залгамж- лагч» «Оюунтүлхүүр» сэтгүүл, «Пионерская правда», Зөвлөлт Казахстаны «Пионерийн үнэг» сопин, «Мурзилка» сэтгүүл зэрэг 10-аад төрлийн хэвлэл захиалуул- сан байна. Мөн ЗХУ, Польш, Бол- гар зэрэг социалист орны 150 га- руй хүүхэдтэй захидлаар харил- цаж захидал 105, хаяг 67-г пио- нер сурагчдын дуид тараажээ. «Сурагч» шуудан хороо пионер, баатарчуудын хэвлэл, захидлыг түргэй шуурхай тараадгаас гадиа, хэвлэл ашиглалтад байнга хяналт тавьж байна. «Орчуулагч» хэсэг нь гадаадаас ирсэн захидал, зөв- лолтийн хүүхдийн хэвлэлд гарсаа зарим сопирхолтой зүйлийг ор- чуулан сурталчлах ажил хийдэг. «Ухуулагч» хэсэг нь пионер су- рагчдын дотор өриөж байгаа сайн зүйлийг хэвлэл радиогоор сурталч- лах ажил хийж байна. Энэ бүх- нийг онц сурлагатан сурагч С. Ха- цат зохион байгуулдаг, |? Пнонерийн удирдагч Х. БАТИМА гїшишиииинииийн «АРАН ҮҮРД МАНДАТ» АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН УРАЛДААНД 0РОЛЦОГЧДОД . ЭСЭРГҮҮЦЭГЧ ӨСВӨРИЙН БААТРУУД Жил бүрийн хоёрдугаар сарын найманд болдог фашизмыг эсэр- гүүцэгч өсвөрийн баатруудын өд- рийг манай пионер сурагчид ЗХУ, социалист бусад орны анд найз тэмдэглэ. Валя Нотик Лёня Голиков Марат Назей Куйвас Хенрик Каманин Аркаша Е - Витя Номаров Зина Портнова Зоя Космедемьянская Болгарын Митка Палаузова (Иванкий Пашкурловой Италийн Франка Чентара Френко Чезанно Вьетнамын Ким Донга, Ле Ван Там Югославын Бошко Бухо Францын Даниэль Фери Иранийн Фадыль Джамаль нарыг зэрэг өсвөрийн баатруудын аймшиггүй чин зоригт үйлсийг өс» ! 1 вөр үеийнхэн хэзээ ч мартахгүй. 3 Ш, ДОРЖПАГМ ицинишииииниг” , ЯГ) ) Р: өт. соо Падтай хамт лөм, погийн мал» лагаатаї! тапилцсан,, Одоо: харуут Ч ) аль "ваар, ом, ашилчин болохг р, андахгүй ялгаж чадил, “Танай со» тн уншигч хүүхдүүдэд «баланд дуртайг бол погийд хайртайг. бай, бал бурамд дуртай атлаа. погийг "нь мэддэггүй, хорхой. шапьнГ гол" үлдэг, хатгана. гэн айдаг. хүүхэд байнал. маханд дуртай. атлаа. мал мэддэггүй” хүнтэй. адилхан болио» Ш.ЦРЭЧЭ Д. БУМАА “ТИМУРЧҮҮХИЙН ШТАВ : Монгог 80ЛҮү лаг 9 ! МХЗЭ-ийн Том Хопу) зогийчдийн холбооны пихдугаар Хурлыг МХЭЭ ШИМ хурлын танхимд еллхан боллоо, Түонголын ЗУЛЫН ц "ов Хорооны: нарийн. бичгийн дарга БНМАУ-ын | Холс ӨгИЧдиЙД холоооном дарга Х, Гүржийн нээл 555У7 ЭХЭЛ вэ 0ж ахуйн Яамны орлогч сайл, Монголын орны зогийц дийн холбооны орлогч дарга Б. Пүрэв, «Манай Зөгий аж ахуйн цаашдын зорилго гэсэн илтгэл таний огийчдийн холбооны анхдугаар хуралд БИМА : хурал 201ТРЯД (01 (Нийслэлийн 301 Түрүүч нь 1, 1 нүүрт дын Их Хурлын тэргүүлэгч сиүүүч Үе: ш Ар- 111 гург: , нэгдүгээр Харнөн бөхүүлэгч төүүн, МХВЭ-ин Төв Хөрөны” “йг Шин сурдаг лнн 10 Гөнлүүлэх ванн. Алиа яшлийн рооны Хөдөө аж ахуйн хэлтсийн эрхлэгчийн үүрэг ТҮЙДЭХГӨҮ Маш сонин хуралд орол, уу Л Даан УУЛАН чан) Я. Цэгмнд, БНМ рын зэрэг хүмүүс, мөн нийс. гийн. багш, зогий сонирхогч оролцлоо. “мас Ходолморийн. баатар: Г. Лодойхүү на» лэлийн зарим сургуулийн биоло- пионер сурагчдын толоологчид Хуралд олон хүн үг хэлж, манай эх оронд аогийнц аж ахуй Ч хөгжүүлэх та. Манай социны зовдол, (монго- хэмЖЭнЭ “зөгийчдийн холбооны ХАУ р Хурлын төлөөлөгч, тус хуралд оролцсон зөгий сонирхогч зарим пионер сурагчийг урьж «Зөгий, хүүхэд хоёр» гэсэн сэд- вээр ярилцлага хийв, Ярилцлагад оролцсон хүмүү- “сийн ярианаас энд нийтэллээ. Б. ЖАМЦ, (Зүүн хараа дахь ургамал, газар тарналангийн хү- рээлэнгийн зөгийн хэсгийн ахлагч, эрдэм шинжилгээний ажилтан) -- Манай холбооны хурал маш сайхан боллоо. Энэ хуралд зөгий сонирхогч хүүхдүүдийг оролцуул- сан нь туйлын сайн хэрэг! Яагаад гэвэл манай улсын зөгийн аж ахуй бол их ирээдүйтэй, одоогийн пионер багачуулаас хожим зайлш- гүй гар бие оролцож хөгжүүлэх ёстой шинэ салбар юм. Би энд зөгийн бал.лав, жилий сүүнцэр, хор зэрэг бүтээгдэхүү- ний ач тусыг биш, зөвхөн өөр нэг ашгийн тухай товч ярья! Зөгийгөөр хөдөө аж ахуйн япз бүрийн таримал ургамлыг тоос хүртээж, ургацыг нь нэмэгдүүлс- нээс олох ашиг дээр дурдсан зө- гийн өөрийн нь бүтээгдэхүүний ашгаас 8--10 дахин их байдаг гэж зрдэмтэд тооцоолжээ. /Кишээ нь БНСЧСУ жил бүр зөгийн бү- тээгдэхүүнээс 124 сая кропны ашиг олдог бол зөгийгөөр тоос хүртээж, ургац нэмэгдүүлслээс нэг миллиард кроны ашиг олдог байна. Энэчилэн АНУ жил тутам зөгийнөөс өөрөөс нь 20 сая дол- ларын ашиг, зөгийгөөр тоос хүр- тээж ургац нэмэгдүүлснээс 250 сая долларын ашиг олдог байх юм. Би нэг сонин баримт хэлье! Хэ- дэн жилийн өмпө |Шаамарын Арангатын давааны ар өвөрт шар царгас, шар хошоон, парийн нав- чит хөвөнтэй зэрэг ургамал бай- гаагүй. Гэтэл эдгээр ургамал одоо тэнд их хэмжээтэй ургаж байгаа нь ойролцоо байгаа зөгийц аж ахуйн ач тус юм. Тэгэхээр зөгий үржүүлнэ гэдэг бол зөвхөн бал авах, эм үйлдвэр- лэх төдий зүйл биш, таримал ур- гамал, Жимс жимсгэний ургацыг чэмэгдүүлэх, байгаль хамгаалах байгалийн баялгийг нөхөн сэргээх зүйрлэшгүй ач холбогдолтой. Сүү- лийн үед газар тариалан эрхэлдэг бараг бүх улс орон зөгийн аж. ахуй эрхлэн хөгжүүлэх болсон нь үүний баримт мөн. 4 Аминдаа зөгийтэй болсон Хү- мүүс ч өдий төдий байна. Зөвлөлт Холбоот Улс 10 сая бүл зөгийтэн түүний 5 сая гаруй нь амины 83Ө- гий юм. ШУА-ийн сурвалжлагч гишүүн, БНМАУ-ын гавьяат багш төрийн шагиалт Э, Шагдар гуайд 60 насны нь ойгоор Шаамарын “зөгийчид нэг бүл зөгий бэлэглэ- сэн иь одоо 4 бүл болтлоо 90 Одоо тэдний хүүхдүүд бүл бүрээс жил тутам 20 орчим кг бал авч байна. Уүнийг зориуд дурдаж байгаагийн учир гэвэл хүүхдүү- дийг одооноос зөгий сонирх, сур- гууль дээрээ зөгий үржүүл, ирэг дДүйд зөгийн мэргэжилтэй болж ашигтай энэ салбарыг хөгжүүлэ- хэд хичээн шамд гэж хэлэх гэсэн хэрэг шүү! Д. СЭЛЭНГЭ. (Батсүмбэр дахь зөгий үржүүлгийн эрдэм шинжил- гээний салбарии эрдэм шинжил” гээний ажилтан) : -- Мацай Батсүмбэрийн хүүх, дүүд зогийц мэргэжил их сопирх” дог, Үүнийг харгалзан зөгийчдийн Ї лаар үнэтэй сайхан санал шүүмжлэл тавив. салбараас. 8 жилийн дунд сур, 1» дээр. «Өсвөрийн зогийчдийн дугуйлац» байгуулсан. Одоо тус дугуйланд зургадугаар ашгийн сайн сурлагатай 20 гаруй Дд хичээллэж зөгийн биологи а, зөгийн аж ахуйн тухай тодорхой мэдлэг олж байна, Би энэ дугуйланд багшилдаг. Дугуй- лан долоо хопогт цэг удаа 2 ца- гаар хичээллэдэг юм. Үзүүлэптэй диафильмтэй болохоор их ч со- пирхолтой болдог. Шавь иар маань 10 дугаар апгиа төгсөөд зо- гийчин. болио. Их дээд сургуульд орж, зөгийн мэргэжилтэн болно гэцгээдэг. Хүүхдүүд энэ хавар 89- гийг өвөлжөөлөөс гаргах ажлаас эхлэн дадлага хийж зуц зөгийн сууриудад ажиллана. Манай дугуйлангийнхац на- майг хуралд оролцохоор цааш явахад «Их дээд сургуульд юм уу, ТМС-д зөгийн анги нээх тухай санал тавиарай» гэцгээсэн.Би энэ саналыг холбооныхоо хурал дээр хэллээ. Дашрамд хэлэхэд «Пиоперийп үнэн» сониноор дамжуулан Бат- сүмбэрийн 8 жилийн дунд сургуу- лийн «Өсвөрийн зөгийчид» дугуй- лангийн жишээгээр сургууль бүр, ялангуяа зөгийтэй аж ахуй, цэгд- лийн сургуулиуд дугуйлан бай- гуулаасай гэж хүсч байна.Манай Дугуйлангийнханд захидал би- чиж, холбоо тогтоогоосой гэж хүсч байна. Миний нэр дээр бичсэн ч болох юм. Би одоо Нарпад үүлд- рийн зөгийг эх орондоо үржүүлэх нутагшуулах сэдвээр эрдэм шии- жилгээний ажил хийж байна. На- майг Темиряазсвын академи төгс- гөхөд Аветисяц багш маань ар- пад үүлдрийг 80 зөгий бэлэглэж монгол оропдоо цутагшуулаарай гэсэн юм. Эпэ ажлаа би ирэх онд дуусгана. Эцэст нь зөгийн аж ахуй, 06- гийчид, зөгийн тухай. сайн суртал чилж байгаа «Пиоперийн үнэн» сониноороо дамжуулал, уншигч хүүхдүүдэд зөгийчий болцгоохыг хүсэн ерөөе! М. ЗУЛАА. (Шаамар дахь зө- гийн станцын зөгийчин, У. таван жилийн гавшгайч) -- Би «зөгий, хүүхэд хоёр» сэдэвт ярилцлагад оролцож бай:- гаадаа баяртай байна.. Эрээн цэц- гэинд дуртай энэ хоёр хаана ч гэ. сэн хамт байх нь сайп хэрэг. р нь хүүхдүүд зөгийг их сонирхдог їюм. Сопнирхууштай ч амьдралтай амь- тан шүү дээ! Миний том хүү Баясгалан 4 дү- гээр ангид сурдаг... Бүр жаахнаа- Ми с бүхэлдээ єснисэцгээх цол, их сонирхолтой 10м: сонслоо, Чогийц аж ахуйн багийг тохоо» ромтийг үаасгэлоїгээс анх удаа үзлээ, Эх оримхоо погийц аж 4 хөгжлийг үйл түүх, ирээдүйн мэдлээ, Мапай улс эцэ салбарыг маш эрчимтэй хөгжүүлэх, 1980 он гэхэд зөгийн бал үйлдвэрлэлийг 1975 оныхоос 2 дахин нэмэгдүү- лэх, үүний. тулд 1977 онд Төв аймгийн Батсүмбэр, Сэлэнгэ айм- гийц. Шаамарт зөгийн үржлийн 2 ферм, мөн. Шаамар, Улаангом, Хэнтий аймгийн «Хөдөлмөр» цэгдэлд зөгийн таваарын. ферм байгуулах, Батсүмбэрийн салбарт зөгийц аж ахуйн зарим хэрэгсэл үйлдвэрлэж эхлэх юм байна. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдү- гээр нарийн бичгийн дарга 30- хнолч Л. Түдэв гуайн зөгийчдийн хурал дээр хэлсэн үгийг би их сопирхон сонслоо. Л. Түдэв гуай зөгийн аж ахуйг хүүхэд, залуу- чуудад сурталчлах тухай ярнад, зарим сургуулиуд «Зөгий» гэсэй шог сонин гаргаж, энэ ач тустай амьтныг жигшлийн зэвсэг болгож байна. Иймд шог сопилг цаашид гаргахыг зогсоон зөгийн тухай бич дэг «Зөгий» сонин болгох хэрэг- тэй гэж ярилаа. Хүн ардын хүнс тэжээл, эмчилгээний асар их ач тустай зөгийг шог сонины нэр болгож, элдэв муухай юм бичиж байх иь үнэндээ зохисгүй юмаа! Би энэ тухай сургуулийнхаа хүүх. дүүд багш нартаа ч хэлнэ. Зөгийн тухай бичдэг «Зөгий» сонип гаргахад гар бие оролцоно. Н. ДОНДОГ. (Халх гол дахь Дорнод талын бүсийн эрдэм шин- жилгээний станцын эрдэм шин- жилгээний ажилтан) -- Би энэ ярилцлагаас санаа авч Батсүмбэр дахь зөгий үржүүл- гийнг эрдэм шинжилгээний салба- рын ажилтан Сэлэнгийн туршла- гаар өөрийн станцын сургууль дээр «Өсвөрийн зогийчид» дугуй- лан байгуулья гэж бодлоо. Л: Түдэв гуай сая хурал-дээр: «Их шүлэгч Байрон өлгийтэй хүүхдэд хандаж: одоогоор чамд өлгий чинь томдож л байг, хамаа- гүй. Өсөж том болохоор чинь эх дэлхий чамд багадна» гэж шүлэг- лэсэн, Түүнтэй адил монголын за- луу зөгийчид өнөөдөр энэ бяцхан танхимд багадаж байна. Гавч мөд- хөн бал бурмынп уужим сайхан өлгий болсон монгол эх орон зегийЧдийн, ИХ тан- хим нь болж та бүхний өсгөсөн нисдэг сүрэг таван богдоос Буйр нуур, Ингэнэ усны овооноос Мон- гол Шарын даваа хүртэл түмэн өн- гийн цэцэг дамжин бэлчээрлэж цаг ирэх болно» гэж хэллээ.Үнэхээр тийм болно.Үүний тулд бид өсвөр үедээ зөгийг сур- талчлах ТЭДЭНД зааж сургах ёстой. Тэмдэглэсэн С. НАДМИД зогийчин дээр: Зураг Ахмад Балжинням сурагч Д. Бумаа нар нө, Үүнд: ИЛМАР ЦАГТ Тимурчүүдийн. команд, отряд, штаб бүр тариа цогоо хураах, хад- лан хадаж малын тэжээл бэлтгэх, олон иаст ургамлын үр түүх, гу- дамж талбай тохишуулах ажилд насанд хүрэгчдэд тусалж ходол- мөр соёлын чуулганаар ажлаа дүгцэнэ. ӨВӨЛ ЦАГТ Тимурчүүдийн комапд, отряд, штабууд инь малчдад туслах, тол бойжуулах, түлш тэжээл бэлтгэх, байгаль, цаг агаарын түр зуурын хүнд бэрхшээлээс урьдчилан сэр” гийлэх ажилд биечлэй оролцох, хөдөөгийн “сургуулиудад туслах кампанит ажлыг зохионо. Хөдөө- гийн сургууль дээрх Тимурчүү- дийн отряд бүр «Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл» байгуулна. 1 дүгээр сарын 23-нд А.Її. Гайдарын төрсөн өдөр угтаж Ти- мурчүүдийн команд, отряд, штад нь пионерийц цуглаан, хөдөлмӨ- рийн цуваа зохиож А. П. Гайдар болон тимурчүүдийн ажилд в0- риулан үзэсгэлэн гаргаж, уй- шигчдын бага хурал, ярилцлага, туршлага солилцох уулзалт 0- хионо ХАВАР ЦАГТ 5 Газар тариалангийн бэлтгэл ажилд туслах коммунист суббот- инк хийх, байгаль хамгаалах, гу- дамж талбайг зүлэгжүүлж ногоо- руулах, цэцэг тарих, гудамж орон сууц, хүүхдийн цэцэрлэгийн тог- лоомын талбайг тохижуулах аж- лыг хийнэ, 3 дугаар сарын 1, 8, 18-нд ах- мад дайчид, коммунистууд, ЭХ- чүүд, ардын цэргийн дайчид, ах- мад ажилчид, малчдад баярын мэндчилгээ, илгээмж явуулан тэд- ний түүх. байгуулсан гавьяаны та- лаар эрэн сурвалжилж, суртал- чилж ахмад коммунистууд, алдарг эхчүүд, дайчдын ар гэрт тусална. 4 дүгээр сарын... 4-ид «Пионе- рийн үнэн» сонины төрсөн эдөр угтаж аймаг, хотын штаб нь 0- манд, отрядын «Дайчин хуудас» ханын сонин шалгаруулах урал- даан, тимурчүүдийн ажил үйлсийг тусгасан зохион бичлэг, өгүүллэг, шүлэг гар зураг, уран уншлагын уралдаан,туршлага,солилцох уул- залт зөвлөлгөөн хийж төв штабг ажлаа тайлагнана. 5 дугаар сарын 9-ид ялалтын баяраар ахмад дай- чид шпартизануудад ил захидал явуулан, гэр орны нь ажилд тус- лан, уулзалт зохионо. Ахмад хувьсгалчид домогт “баатруудын хөшөө дурсгалыг хам- гаалан хүндэт харуулд зогсоно. 3 ЗУН ЦАГТ Хөдөлмөрийн тавдугаар ули- ралд идэвхтэй оролцоно. йлд- “вэр, барилга, нэгдэл, сангийн аж ахуй, хөдөлмөр амралтын зуслан, пионерийн зуслан, орон сууц ГУ- дамжны хороололд тимурчүүдийн хөдөлмөрийн цуваа зохион бай- гуулж, мал маллах, сааль сүү авах, эмпэг хангал сургах, тариа, ногоопы талбайн зэрлэг зулгаах, сургууль ацги танхим, тоглоомын талбай” тохижуулж | засварлах, байгаль хамгаалах эргүүл гаргай исимс, мөөг, цулхир, сонгино бо- “лон хаягдал ноос түүх. загас 39- гий үржүүлэх, байгаль орчныг судлах тойрон аялал зохиох, хүүхдийн цэцэрлэг, ясли, эмнэл- гийн газрууд баатарчууд болоч бяцхан дүү нартаа туслах ажлыг хийнэ, Номанд, отряд, штаб бүр сонир- холтой өвөрмөц ажлаар баяжуулж пааврыгн дагуу толовлогоо зохиож ажиллах. харагтай. МПБ-ын ТӨВ ЗӨВЛӨЛ МЭНДЭЛСНИЙ НЬ 90 ЖИЛИЙН олл 2 Ядуу тариачим хүү Ва- силий. Мванович Чапасв “(188Т1--1919) залуу и8- сандаа аугаа их Октло. рийн хувьсгалтай золгож, түүний үйл хэргийн толоо амьдралаа зориулсан юм. В. МИ. Чапасн 1917 онд коммупист намын гишүүн їШүлгийг Ш, СҮРЭНЖАВ »-ТИМУРЧҮҮДИЙН “Тусаа өгөхөд нь өвгөд пастан Насаа авахып өлзий ерөөдөг Тугаа өргөхөд инь өсвөр багачууд Цугтаа явахын хүслэн төрдөг Тиамурчүүд Явсан газар бүхэндээ Яруухан замтай Тимурчүүд Ярьсан хийсэн бүхэндээ Даруухан зантай Ганцаар хүнд арвын ачтай Гачаал дунд андын хүчтэй Гал түймрийг сөрөх зоригтой Тал хангайг баясгах золбоотой ДОМОГТ БААТАР ЧАПАВЕВ! болж, Октлбрийн хупьсга- лын анхны... жилүүдэд улаан армийн апьлас би- лэгт жанжин болохоо. ха. руулан. Ижил мөрний ча» пад пударганчуудын одоо» сон бослого, | хувьсгалын эсрэг. боссон. цагаан. кааа- кууд, Мехоолонакийн морьт корпусын эсэргүү самуу- ныг захад, баатарлагаар оролцжээ, 1, 11, Мапаср 1919 оны доропдүгэар са» раас эхлэц буучийн 26 дугаар дивизийг команд», лан. Бузулун, Бугульма, Уфа, Уралд цагааны гес- рал Колчакийн торгон цэр- гийг бут цохиж шийдвэр, лэх ялалт хийсэн домогт баатар юм. Чапасвын өрэлхэг баа- тарлаг үйлс, иргэний дай- пы жилүүдэд зөвлөлт орон далар дуурсаж цагаантан, хувьсгалын . эсэргүүчүү- Тимурчүүд Очсон газар бүхэндээ Од шиг гэгээтэй Тимурчүүд Орсон айл бүхэндээ Оч шиг илчтэй Сайн сацааны үрийг цацаж Саар муугийн үндсийг тасалж Сар иарны гэгээг шингээсэн Саруул Монголын ирээдүй болсон Тимурчүүд Дуулсан дуу бүхэндээ Дуурсах алдартай Тимурчүүд Туулсан зам бүхэндээ Дурсах ачлалтай Цаг дийн зүрхийг чичрүүлдэг ардын баатар болж алдаршиад, Л цепона. тосгоны (одоогийн Чаласпо) орчим цагаантантай явуулсан хүч тоцциаргүй тулалдаанд П,-1, Чайава (1910 -опы осдүгээр сарын 0) байт- рын фёсоор амь орсдсон юм, Түүний эрэлхог гавьяат үїїлс, хатан сориг, Лепиц коммунист нам, ард түм- нийхээ. толоо. ухамсарт амьдралаа зориулсан эрэл- хөг үйлс нь түүнийг аов- лолтийн ард түмэн, залуу үсийнхний. бахархан. Дуу. риах гавьяат үйлстэй бол» госон юм, Иргэний. дайны гарам- гай жанжин, ардын баатар Чапаепын тухай түүний Хогжмийг Б., ЦОГОО «Марш цомандалж, байсан 20 ду, гайр, дишшийн..| жомиссар Дмитрий Андреспич Фур» манов 1929 онд «Чайдснэ»: госон туулс, бичиж, цэр» гийн апьлас. билэгт жан жин Чапастын дүрийг бү- тоосо11-1». поплолтийн урай сохиолын санд гайхамшигт хувь иомар: болшоо, Тор, хүү туушийн үндсэн доор 1014 онд Чапаеп гэдэг ий» до бүтэйсон нь воплолтийн болон. долхийн нино урла- гийн түүхэнд сонгодог бү» тоол болсон байна, Василий. Иванович: Ча- пасвын амьдрал, тэмцэл бол номмупниамын гэрэлт сайхан. ирээдүйн төлөө, ЛЦоЛ4Э байлдан олсон ард түмнийхээ эрх чөлөө- ний төлөө амьдралаа 40» риулахын эрхэм үлгэр жи- шээ ом, С. ЧУЛУУНЦЭРЭН ага -- 917, Л мис-тур-“үуд зрь-син эцай сэн. 01- л. жэн.дээ Фаруу-сан: дах г-Т2Н. Манай соннны газраас энэ онд болох дэлхийн хүүх- дийн их наадам угтаас зар- дасан «Наран үүрд мандаг» сэдэвт уран зургийн урал- дүгнэхэд гурван сар ИЙ хугацаа үлдлээ. н хугацаанд сонН- 2 л хот “хөдӨөэгийн олон арван хүүхдийн зур- сан “зургийг хүлээн авав. Нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн 6-гийн «В» ангийн сурагч Б. Мөнх соёл, З-ын «А» ангийн су- рагч Б. Эрдэмтэлэх, 42 ду. гаар дунд сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч Л, Мо- ломжамц, 11 дүгээр . дунд сургуулийн 4-ийн «В» ан- тийн сурагч 7Н. Боролмаа, ТГовьалтай аймгийн Баян- уул сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн «В» -ан- гийн сурагч Д. Улам-орших, Өмнөговь аймгийн Цогт-овОО сумын дунд сургуулийн 7- гийн «А» вангийн сурагч Д. Содномдорж нарын зэрэг ЯВЭЛЧЭЭРТ» «НАРАН ҮҮРД МАНДАГ» УРАН ЗУРГИЙН УРАЛДААНД “ 0РОЛЦОГЧДОД хүүхдүүдийн аятайхан бү- тээл иржээ. Уралдаанд: ирсэн. зарим бутээлийг үзэхэд: зохиомж, урлах ур чадвар- дутмаг, санаагаа... гүйцэд гаргаагүй, сэдэвтээ тохироогүй буюу ямар нэг “нэртэй сайн бү- , тээл, эсвэл сурах бичгийн зургийг. хуулбарласан бай- дал. нилээд байна. Бусдын уран бүтээлийг хуулбарлан сурж болохгүйг анхаарах хэрэгтэй. Уралдааны болзол «Ма- най сонины Өнгөрсөн оны 16 44-т нийтлэгдсэн. | Түү- нийг дахин уншиж, урал- даанд Оролцох зургийнхаа «сэдвийг улам баяжуулах нь зүйтэйг зөвлөе! «Наран үүрд, мандаг» уран зургийн уралдаанд авьяас чадлаа сорьцгооё! Олон улсын үхдийн их наадамд бүтээлээрээ шалга- ран оролцьё. : сонины зөвлөл Нийслэлийн 11 дүгээр дунд сургуулийн 4-ийн «ЛА» аи- сийн сурагч Ж, Боролмаа, - «ТАНД БАЯРЛАЛАА». Нийслэлийн 89. дүгээр дунд сургуулийн б-гийн «В»- ангийн сурагч Ж. Ганцогт. цалгаалассалаг: Сүхбаатарын: нэрээиййх Улсын хөвлэлийц комбийатад хэвлэн, ил! "| «ПИОНЕРИЙН УНЭН» СОНИНЫ ЭЧНЭЭ СУРГУУЛЬ БҮТЭЭХ Ц247137) МХЗЭ-ийн Тов Хорооноос хүүе 1 (| ход. залуучуудын техНиМийн СэТ« (2 гэлгээ, аохион бүтээх авьяасыг 1 хоглгүүлэх туха | хил тогтоол гаргасан бялээ. 1 Уг тогтоолын үүлэх зорилгоор манай сонин «Үйл бүтээх дугуйлан» нээж уг дугуйлангаар үзэх цуврал хичээл нийтэлж байна, дугуйланд элсэн. орж үйлчин. болохыг хүсэгч хүүхдүүд т зүйлийг бэлтгэх хэрэ Хайч, зүү, янз бүрийн өн- тотой 30--40 номерийн утас, ху- руувч, бахь, төмөр утас, харан- бүрийн өнгөтэй дөс, өнгийн цаас, Х9- ширний өөдөс эдгээр 2-- Мөн йна даавууны өө «Үйл бүтээх дугуйланд» сурал- цах хүүхэд төрөл бүрийн тоглоом хичээл үзэх бөгөөд зургийн дагуу заавал өөрөө хийх ёстой. Тэгвэл уран үйлчин болно. 1 Хүүхдүүд ээ! Та нар манай с0- х дугуйлан»-гийн || ямар санагдсан, | асууж лавламаар юу байсан, ер: нь танай сургууль, анги бүлгийн || хүүхэд тус дугуйланд элссэнийг бичээрэй. Мөн хийсэн, зүйлийнхээ гэрэл зургийг, эсвэл" хэрхэн үйл бүтээсэн тухай бичлэ-” явуулж, байнгын , холбоотой байх нь чухал шүү! , НЭГДҮГЭЭР ХИЧЭЭЛ ї Бор туулай хийцгээе Энэ зургайг хатуу цаасан дээр түүгээрээ. эсгүүр хийнэ. Эсгэхийн тулд даавууныхаа, | дотор тал дээр хэвээ тавьж га-/ нины «Үйл бүтээ: -1-------5 гийг сониндоо томсгон зурж ЕЭ харандаагаар зураад, 1970 онд Чуг азаалтыг хэрэг Цагаан хилэн, 3 цэмбэ, арьс аль нь ч болно. Эх- лээд их биеийг ухлаадсаар нь тус бүр нийлүүлэн “| хоёр их биеийн догор- нь хөвөн, ноос чихнэ. Хэ- рэггүй даавууг хїрчээд ч чихэж "| болио. Чихийг нь! цагаан, яваан Л " Өнгийн даавуугаар хийж, толгой дээр нь оёно. Нүд хамрыг нь улаан, хар даавуу, эсвэл халг дал ховчоор хийж болно. оёно. Дараа нь її? , хэсгээ эргүүлж Н, ЦАГААЧ Индокс--14140 «СОЮЗ-24» АЯЛЖ ЯВНА. Энэ сарын 7- ү : ч чанар д хөөргөсөн ЗХУ-ын «Союз--24» хөлөг сансрын Хөлгийг ЗСБНХУ, БНМАУ-ын баатар, Зөвлөлт-Монголын даа- рамдлын нийгэл сэгч В. Горбатно, сансрын масаргааны дарга, ЗХУ-ын сансрын ни- нов Үд? ГгЭоож байна. «“Союз--24» хөлөг хоёрдугаар сарын 8-нд 2 -Нд өнгөрсөн оны найм- дугаар сард хөөргөсөн тойрог замын «Салют--5» БувхЭЛС станцтай Р.НЭГДЭРЛҮН! МХЗЭ-ийн 88 ХоРОО, 7 ь. д 1 Д.СүхБААТАРЫН ЭРЭЛЖИТ ЭХ ! ЭЖОВ-ын Төв Зөвлөлийнх 33 дахь "7 (1455) бэны! СОпин боловсролын Хайрт пионер, сурагчид аа! Манай уудам дэлгэр эх орны “ИХЭНХ нутагт цас нх унаж бэлчээ- рийн өвс ургамал битүү хучигдан, хүйтний эрч чангарч, мал сүргийг өвөлжүүлэх, хаваржуулах, төл хүлээн авах ажилд ихээхэн бэрх- шээл учирч байна. Манай үнэт баялаг мад аж ахуй бол ард түмнийг хүнс тэ жээл, үйлдвэрийг түүхнй эдээр хангах эх булаг манай орны эдийн засгийн онцгой чухал салбар уч- разс өнөөдөр хүн бүгдийн анхаа- рал хөдөө тийш хандаад байна. Манай нэгдэлч малчид-та на- рын эцэг эх, ах дүүс мал сүргээ бүрэн мэнд онд оруулах, нэг ч төл хорогдуулахгүйн төлөө бай- таль цаг агаарын бэрхшээлийг сө- рэн, хатуужнд тэсвэртэй шаргуу баатарлагаар хөдөлмөрлөж байна. Манай өмөг түшиг яруу алдарт Зэвлелтийн ачд нөхөд халуун 1977 оны хоёрдугаар сарын 16. е сургуулийн Үнэ 10 мөн 4хагва пионер залгагдаж,, сурагчдад ИЛГЭЭЛТ мэнд оруулах ажилд хүн бүр оролцож байна. МАХН-ын Төв Хороо, БНМА У-ын Сайд нарын Зөвлөл саяхан ерөнхий боловсролын сургуулийн 11 улирлын амралтыг 14 хоно- гоор сунгах тухай тогтоол гаргаж, энэ хугацаанд ар гэртээ очиж, нэгдэлч малчид эцэг эх, ах дүүс- дээ туслах хариуцлагатай, нэр төртэй чухал ажилд оролцох бо- лолцоо сурагч пнонер та бүхэнд олголоо. Энэ бол мал сүргийг өвөлжүү- лэх, хаваржуулахад хүүхэд та нарын нэмэр тусыг нам засаг өн- дөр үнэлж, гүн их итгэл найдвар тавьж байгаа хэрэг мөн. Эцэг эх ах дүүсдээ туслахаар хөдөө нутгаа зорьж байгаа тана- дээрх ажлыг хийхийн хамт түлээ модоо хагалж хөрөөдөх, малын лүнз хашаа хороо сэлбэн засч ду- лаалах, хэвтэр бууц задалж хуу- райлах, өтөг бууц асгах, төллөх дөхсөн малыг ойрын бэлчээрт ха- рнулах зэрэг нарийн ажлыг бие даан хийвэл зохино. ҮЦ, ЇХ ангийн пнонер сураг- чид, МХЗЭ-ийн гишүүд-малын бэлчээрийн цас арилгах, өвс тэ- жээл ачиж буулгах, хужир шүү бэлтгэх зөөх, орон нутгийн болол- цоогоор сүрэл зэгс, борог өвс, “модны навч, үртэс, халтар хомоол ашиглан малын тэжээл бэлтгэх, бээлий, уут, нэмнээ, элгэвч хийх, түлш бэлтгэх, ус зөөх, дүү нарын- хаа хувцсыг оёж сэлбэх зэргээр сгэр орныхоо бүхий л ажилд тал бүрээр туслах нь зүйтэй. БНМАУ--ын Ардын боловсролын Яам, МХЗЭ--ийн Төв Хорооноос “ерөнхий . хандаж гаргасан бон гүнзгий мэдлэг олж авах, Өвс ургамал, мал аж ахуйн тоног хэ- рэглэлийн нар яаж хэрэглэх эд- лэх зэргийг мэдэж авах хэрэгтэй. Ялангуяа хээрийн жаварт хол ойр явахдаа даарч бээрэхээс сэр- гэмжлэн сайн дулаалж хөдөлмөр хамгаалал, ариун цэврийн шаард- лагыг чанд сахиж ариутгал хийх, аливаа урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний талаар эцэг эх, ахмад хүмүүсээс өгсөн сургамж зөвлөл- гөөг анхааралтай авч дагаж бие- лүүлж байх хэрэгтэй. Улаанбаатар, Дархан, Эрдэнэт хот, аймгийн төвийн сургуулийн сурагч пионерүүд хэдийгээр хөӨ- дөө орон нутгийн үе чацуутан нөх- дийнхөө нэгэн адил мал дээргарч ажиллахгүй ч гэсэн уламжлал ёсоороо төлийн уут, элгэвч, угж, нэмнээ, хөдөлмөрийн багаж бэлт- гэж малчдадаа туслах хөдөлгөөн өрнүүлэх нь чухал байна. Пионер сурагчид аа! Цаг агаарын бэрхшээлийг Да- : эн нисч яваа «Союз--24» хөлгийн багийнханд монголын: өсвөр үеийнхэн балр хүргэж байна. Ё тусламж үзүүлэн манай 5 5 Үй : Л, та 4 дийн зивсэлнын бох суурж ут элы ЭХ ӨӨ Вмицуаг йн -Дунд, ахлах ангийн сурагчид ван туулж, мал өвөлжүүлэх, баа хот айлуудад орчин үеийн нисдэг ГоОос шалтгаалан ялгавартай өвөр- СУУРЬТ зохиох соёл хүмүүжлийн варжуул х. төл хүлээн “авч тэрэг, хүчирхэг машин техникээр МӨЦ байх нь мэдээжийн хэрэг. ажил, улс төрийн мэдээлэл, бни- Жуулах. бүх ард түмний арнун үйлчлэн малын тэжээл хүргэсээр 1--Ш ангийн баатарчууд-гэр | Чиг үсэг, ерөнхий боловсролыг нь үйлсэд идэвхтэй оролцож, нэгдэлч байна. орноо сахнх, дүү нараа асарч дээшлүүлэх ажлыг шууд хариу- малчид эцэг эхдээ тусалж баатар- -1 - хамгаалах, хооллож ундлахаас Цан ажиллаж малчин эцэг эх,ах чууд, пионерүүд, эвлэлийн гишүү- Хот суурин тазрын ажилчин эхлэн эцэж доройтсон мал, жилба дүүдээ туслах хэрэгтэй. Э ний өндөр нэр төрд тэнцэхүйц ! албан хаагчид ч, нэгдэлч малч- муутай төллөсөн эх малыг тэ- Түүнчлэн эцэг эх. ах дүүсийн- эрхэм сайхан жишээ үзүүлэхийг дадаа туслах хөдөлгөөн өрнүүлж жээж арчлах, өвс тэжээл, хужир «ХЭЭ малч ажиллагаанаас сурал- БНМАУ-ын Ардын боловсролын мод түлээ бэлтгэх, хашаа хороо тавьж өгөх, шинэ гарсан төлийг /ЦаЖ, түүнийг сургуулийн тан- Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хороо та бү- барих, цас арилгаж малд бэл- эхэд нь амлуулах, пайз ялгах | ХЯМД заалгасан хичээлтэйгээ хол- хэнд уриалж байна. чзэр гаргах, төл хүлээн авах,мал тэмдгээр эхэд нь тавьж хөхүүлэх, с тэжээх арчлах Блоад туслах цу- сарын шЯэнн төлийн алХЭгтсай. БНМАУ-ын Ардын боловсро- МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэг- / ваа “брнгадыг байгуулан хөдөө гаа эсэхийг ажиглан угж, нэмэг- лын Яамны сайд дүгээр нарийн бичгийн дарга . 5 нутаг тийш явуулсаар байна.Бай- дэл тэжээлд оруулах зэрэгт тус- Д. ИШЦЭРЭН Г, Л.ТҮДЭВ ! галийн бэрхшээлтэй ийнхүү бүх | лана. 1977 оны хоёрдугаар сарын 4-ний өдөр. шийтээр тэмцэж мал сүргээ онд ТҮ--У! ангийн пионерүүд- Улаанбаатар хот. БАЯРЫН бёоарөнаьд, :2хэ өФөд, хсоосааС өх. сулкёс өсэхс20 яв. й буал68сь ёес оос сс, ёсоо осососусосёф ӨДРИЙГ 20схьс, Зу?Ф шүВЭВгЛОс өх эгф : тєсуоєс-Ө (соус, суувсиаС ФЗулхииссээ., флсгч ТОХИОЛДУУЛАН 2-:22:2-202-1-04 БЭЭРЭ”ЕЛЭЭР 29722 Сэ«д "22 зөё минээ БЭРРРЭМ”ҮЭ2”ЭРЭЭАЭЭ22ЭД уснаа» сє22 сурж ох-ссмстэлхсиагд | МЭНДЧИЛЖ Учэ үгийн 52:72:22 Бүиавсв даауолгал2 сєушээС сс ёссєєєсй | БАЙНА | | зёвьохоа эв» холвхалвога. сургана. 3 / өх смегссусятаагуэ Осаурсгу-ссуос саг сай виль сєхгєс, Оихс зуреб усаар Манай яруу алдарт нэгдэлч малч- хөдөө аж ахуйн яамны коллегни, 2УЛ2 2223 Ө.сура-сеёСлссууз суох. 97922224 222 дын баярын өдрийг тохиолдуулан хөдөө аж ахуйн нэгдлийн холбоо- Га ”Р ЗЭУРЭРЭЭР-?Э ГС2227225Е2 22 хөдөө аж ахуйд ажиллаж буй МХ ны дээд зөвлөлийн тэргүүлэгч- “3852 ЗҮС ! ЗЭ-ийн илгээлтийн эзэд, нам Зас- дийн өмнөөс халуун баяр хүргэж ! сош си сэл сс ЭслЭМЭ. гийнхаа тогтоол шийдвэрийг хэ- Сурлага хөдөлмөрийн өндөр ам- 5 0 Т рэгжүүлэн хөдөө аж ахуйд тус- Жилт хүсье.. «2 рэсеееёаасс, бусуу таа ар лахаар гуравдугаар улирлын ам- / Фалс, саүугзуунеин6 8-өс28 ралтаар малчин аав, ээж, ах, эгч БНМАУ-ын Хөдөө аж ахуйн : сунгга2 суулвсхас 3 нартаа очиж ажиллах гэж байгаа Яамны сайд, Хөдөө аж ахуйн ! “2«эндсосдосовС ерөнхий боловсролын сургуулийн инонер, сурагчид та бүхэнд «Пио- верийн үнэи» сониноор дамжуулан -хЭй к эн, - нэгдлийн холбооны дээд 8ӨВ- лөлийн дарга ЗСБИХУ-ын бүрэлдэхүүнд ариан тапан 2,600.000 Армений: хүн амь Сазар цутаг--29.300 кв, км, Нийслэл---ЛКЕрован АРМИМЧИП ПНОНЕРҮҮД Бүгд Найрамдах Улс багтдагийг хүүхдүүд та нар сайн мэднэ, Бид. Октлбрийн С0- циалист их таж «Октиб Бүгд Найрамдах ний тухай энэ дугаараасаа. өхлэн нийтэлж байна. Ч зьсгалын 00 экилийн ой уг» цн орны хүүхдүүд» буланд УДЫнН өсвөр үсийнх- чий алдрын танхим. байгууллаа. Эх” оримхоо толоо амь иасад 10» рмулсан: ахмад хувьсгалч, комму- цистуудын монхийн гавьяаг зүрх сэтгэлээсээ. хүндэтгэн. хайрлаж, үйл хэргийг нь цэр тортой. пал- БАрЦВЫГ тэлоо сурч хүмүүлик Оапиа, « ирин бяруугаа МАЛЧНЫ ХҮҮХДҮҮД | Хонд аймгийн. Буйнт сумын «Соёл», нэгдлийн дөрөвдүгээр бригадын хоньчин. Далийн охид, хөнгүүдэд зориулан, Ф Отгон, Тулд хойр өглөө бүр ойд» "тоор татеаи хөх бууцтай дулаахан хашааны хойр талаас чацга чанга тэжээнэ, Їїлруу» Нууд нь тар хоёрыг андахгүй дэг Хашааны ар талд хэн цог иь Дуу» гариал тэжээдэг бируу її» тайван хивс байсиаа болиод үсэрхэг дэл» Хоёулаа орос дуу,Ч дуулиа. монгол дуу ч дуулиагТэд тун олон « Дуу мэдиїа. , Хэриээ ууган тарсай. хурганы | дотор ямар ийг хурга. майлбал сандран гүйж, очоод гэдсий нь бариюк үзнэ, Гэдэс її». цөмөөрөө цатгалац юм шиг болоод. байвал холоо. очоод түншээлж үзнэ. Дуг туухан цадсан хурга. түвшээлэхэд майлдаг Р СН" / 274277 29 1020 оны арвац нэгдүгээр са- хмад дайчдын хошоонд хүндэт багор чихээ оргон, хорс буразайсан ын 2904 Зөвлөлт Социалист Харуулд согсох, асаж сэргээх дорволжин.. хамраа. мурийлгайн 1 Бүгд Найрамдах Армоц Улсыг Олд өепорийн тимурчууд идэрх- үнэрлэнэ. Хамринхаа хоёр иү» тунхаглажээ. тэй оролцон байна, 25 мянган хэнд чөлөөтэй хүрдэг урт ширүүн 1) х УАРЦЭНа ын спортын «Оар- хэлээрээ биеэ долоон хэвтэр її Бидний” өмнө Зөвлөлт Соцо- ши дХО ад Ул ЦДало!! оролц- дулаап, бэлчээр пь сайхан, цатга- лист Бүгд Найрамдах Армен ул. КОНОЛООЛР ы, ХЭГ! " Хамтлаг | лац тайван үхэр биеэ долоодог ! сын сүлд байна. Эндээс ОД Алтан олонтой шефий Д УУСЛЫГ хамт юм. нарны туяан дундахь таван ХОШУУ. даж таван 0 Зүнн ботоЛ ажил, : 5 Р ? алх хадуур, Арарат уул, усан үз- | 29Х тавд Ч! Силийн гавшгайчидтай Тэр хоёрыг хүрч ирэхэд булц- , ! мийн ороонго, улаац буудайц тү. урлагын амжилтаар зэрэгцэх а0- гар бор гары нь долоох нь уяанаас рүүс харж УЗЭЛ “ЗоцалНоЖ, соо ШУЛАВНИн байна, Элс тавьж хивгээ “гох нь Бол шоэллэ Бүгд Найрамдах Армен улс, ХОУВЦВАЙХ ЧуВар! : иОИер ЭНД лЬг шилж, "Тэгээд Тулагн йн 5 Ээ : 5 4 7 «Ороц бүхний пролетарп нар МЭГ-| сийн орох болсоны ҮНРҮВР Эс ТА ОУЛЛЫЛЫ блруу. Тулвгав Да, » Хааяа хургапууд цомоороо майл» дэгтүн» гэсэн бичгийг уншиж бай». уса, сой ХаЛОцӨЦЛЫН ЯРХЭГ Ї6 ХаЛан5 ХН аас СОД ӨВМСОРЫ на-Цомийг нь угжих гэж оролдох : х 5 т4нлг Уриан Тор ацан Олон БУ Ө хүл эх иинэ боловч эхийнхээ сүүнд тээртлээ Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- пал пионер хамтрал САНГ шэн Бяруугаа тэнсээнс байхдаа Отгон цаддаг хурга угж хөхөхгүй нь зов- 3 рамдах Армен улсад орчин үеийн: 4 лтусаллаа. Арменай пионер Туяа хоёрын ам, гар нь ер завгүй. лонтой. 1 Хүнд, хэнгөц үйлдвэр амжилгтай бид «Мэдлэггүйгээр коммунизм , Ганцаараа байсан ч амандаа. юм Хархац цүдэт хүү минь. хөгжиж байгаагийн дотроос өнгөт сэБулЫс шанЭ, 1 гглэн: ! ли » Хааяа р : : 5 байгуулж болохгүй» гэдэг И. В. үглэн, дуу аялж зогсоно. Ха Харья даа ээж нь 1 хэНвЫн нефть Мон, МАШИНЫ Донпний гэрээслэлийг ямагт са- бас хоёулаа ажлаа харилцан зөв- ! Хамаг дэлэн минь чинээд / ї Кис-э олүлэйэ усан. Чаж 2000 гаруй бүлэг 100 салаа лөнө..Бяруугаа: тэвээж: дуусаад: Халуун сүү минь садраад / 2 ЭР, Э., трчл эр хоёр х» 2 8 5 үзмээр дайлах дуртай 7) муугүй, 100 мянган пионер онц тэр хоёр хүйдэс түүнэ. Өглөө бүгд 2 Бидний дотно нөхөд Армений байн суралцаж байна, : Л.үхрнйн хөвтрийнцаахалхици сл байна гэсэн эртний изгэн дууны 23 өсвөр үеийнхний ажил амьдралтай Аугаа их баяр Октябрийн сО- хүйдсэн «нуруу» “босно. Тэр хоё үгийг үглэх адил саяхан жургалт 3 танилцуулья. циалист хувьсгалын 60 жилийн рыг хойтон сургуульд орсон хой- сац хонь хамар цоргим үнэртэй, Ё: оїїд амжилттай бэлтгэж, Зөвлөлт но энэ хүйдсэн пуруу дангинасан хэл хорсом аагтай талын цэнхэр ( Армений пионерүүд | сахилга орны олон сая нөхдийн хамт амь- хөх аргал болно. Дараа нь тэр агийг хазан, хазан майлис эхэлдэг Н баттай, хөдөлмөрч хичээпгүй ир- дарч сурч ажиллана» гэжээ. Ар- хоёр концертоо давтана. Тэдний яг тэр үед Туяа, Отгон хоёрын 1 гэд болон хүмүүлиж байна. ЗХУ. мений пионер Давид арван таван Жонцертыг үзсэн- хүмүүс радио соцсох, гоё сонин ном ун- 1 КН-ын ХХУ их хуралд өргөсөн пасандаа 10 дугаар анги төгсголс, й : ших, хойтон сургуульд орох бэлт- 3 рапортдаа: Армений пноперүүд їреван хотын политехиикийн дээд -- Бас сүрхий хүүхдүүд юм даа. ГЭЛБЭРХЦЛҮ цаг болно? Ёг7) : бид ахмад үеийн хувьсгалч “дай- сургуулийн залуур зүйн факульте- Сайхан дуулж байна. Ай даа малд д Ё.үс: 5 , чин уламжлалаас суралцахад тын оюутан болсон байна. ч сүрхий жаалууддаа гэж ярилц- Радиогийн сурвалжлагч . ндэвхтэй оролцож 450 гаруй дай- Н. ДАРИЙМАА даг. 3: ДОРЖ : Ё х» тийн ажил зохиожээ. 20-25 «ПИОНЕРИЙН САЙН А И А Энэ хугацаанд мал: тэ- 3 ҮИЙЛС--Т7» МАЛЧДАД ТУ жээх онгоц.12-ыг хийнь ч ------- өвсний саравч 2-ыг барьж, : мэ” : 5 Мөн аймгийн Цэцэрлэг цагаан өвс 1800 кгыг лийн дунд сургуулийн Зэзлыл 70 ЭЭН смодон : Зрханган аймгийн 2Кар- хотын бага сургуулийн малчдад бэлэглэв. багш сурагчид төлийн нэм- үрз, малтуур Адиооэн 3 талант сумын 8 жилийн 20 Яо мЙДиНЭН ОО г 523 С аван нээ 35, эврийц дулаалга лаа чүдэнз (140 толгой, 5 Уулын Ё 8-ын «А» ангийн сураг. урагч р ч сэвс: с, элэг 500 кг, дэвдээ сурцуулинн/тиноне. 1117:42:1/(4:):50222916)111 5 570051:2 Мөн аймгийн Эрдэнэ- 2170-ыг шеф Мөнххаан су- БУДХЭн Ч | Б Э5 ИЛЭН АУЛҮР элгэвч, С 1 дэн: авч, холтос 3 тонпыг : 12 Х АШХАОШЛОРЖЦЦИН лийн уут ЗО-гаруйг бэлт- цогт сумын 8 жилийн мын малчдад илгээв. Ё 2 3 зөвлөл. «Буурал малчнид- Їзснээс гадна байгалийн дунд сургуулийн пионер 3 Д. Лхагважав хавцал шеф гуравдугаар ь УЛНТ ЗҮРГЭЭ, цаг зуурын. бэрхшээлийг сурагч, баатарчууд, малч- Сэлэнгэ аймгийн Ду- ригадад туслав. Ё ТЕР) “эрэн амжилттай. давахыг хусан ДЭД. туслах “ӨНОГҮНЫ заанхаан Зомш ил ий 5 Г. Чулуунбаатар , Ь 29 2 2, эрөөсөн олон захида ажил зохиож грганы Ё Ж “91599 Ч 1 й явуы Зээ ГМ УЛЭААН ХВСЛЫХ илгээв. уут 25, бодын 220 95, хамт -олон элгэвч, уут, Ж.Охир ил лЫГГ 40 хос, төлийн уут 80, Сурагч О. Мэндсайхан богийн" пэмнээ: 237, баг- нэмнээ 780, лаа, чүдэнз хаВха сР ШИН 6 дуган, 1 угж 45, лаа 1200 ширхэг Баянхонгор | аймгийн | сармал эл -260-нг, | 125:толгойг. малчдад/8 ан ву англи чүдэнз.1430 хайрцаг, эл- Баянбулаг сумын 8. жи- угж 80 ширхэг, төлийн гээв. тТВЛИйа ДУуХ ЛХУБНАЛТаД дэв тэжээл (1100 кг, лийн дунд сургуулийн су- ПиЛа 1900 ширхгийг Багш М. Сүрэнжав Варэ ХэмцЭн 42 ооцуүн ( эмийн 5-ыг хуримт- рагчид хурганы уут 50, бэлтгэж малчдад өгөв. Хөвсгөл аймгийн Чанд- 1031 ширхэг, төлийн ӨВС ! Л элгэвч,) нэмнээ 209, угж Сурагч О.Тэрбиш мань-өндөр сумын 8 жи- ЯИКЭНСГҮВЭ2 ЦЭВ, 40, лаа 48, тдлгой,чүдэнз к6185 ЭРҮҮ лийн дунд сургуулийн БЛ-В 5) р Ё 145 толгой, бээлий -150 Сүхбаатар аймгийн Бү- багш, сурагч, ажилчид Идэвхтэн га Гүррагчаа хос, малын тэжээл 20 кг, рэнцогтын уурхайн 8 жи- оторчдод туслах 5 хоно- Багш Б. Насанбуяп | / НА УУ, НАЙЗАА! | САЙН БАЙН Ц ? 2 Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын .450 хонь ямаа төллүүлж жил бүр : «Вадрал» нэгдэл, Дорноговь айм- 10-22 төл илүү бойжуулсан юм | 3 гийн. Даланжгаргал сумын «Туяа» -- Сайн байна уу? Найз аа! Сай- 2 нэгдэл. Эх орны баруун зүүн хяа- хан өвөлжиж байна уу? Малсүрэг,- 1 гаарт оршдог энэ хоёр нэгдэлд ил- тарган тавтай 1оу? Чамд малчдын гээлтийн эзэд олон бий. Тэдний сайн өдрийн баярын мэнд хүргэе! . 4 хоёр нь «Бадрал» иэгдлийн хонь- 25 Баярлалаа, найз аа! Сайхан л / чин НИ. Аюушжав, «Туяа» нэгдлийн | 0в0лжиж: байна... ё - ямаачин АА. Амаржаргал. нар юм. Хоёр охин бас өнөө жилийн цаг Л Энэ хоёр охин нилцжээ, Ямаачин, хоньчин хоёр МАХП-ын ХҮП их хуралд илэрхийлэлт өргөсөн онцгой баярын өдөр Улаанбаатар хотод та- охинд ярих зом их байдаг "иь мэдээл Тэд сүүлийн гурдан жил дараалан 400--, агаарын түр зуурын бэрхшээлийг амжилттай давах. төл хүлээн авах үеэр, пионер: сурагчдын амралтыг сунгаж толчдөд туслалцуулах тухай МАХН-ын Төв Хороо, Сайд нарын Зовлоөлийн тогтоол. гарсанд баярлаж байгаагаа ярилцлаа. Ё, ф “00, БОДООШ «Иларан ҮҮРЛ манло гү) : Ү! ЛАГ» асуулт хярпултын уралдаанд оролцогчдод их: тулалдаан болж, маршал, ї (312177 Р | ! , 11, Чун, еперал М, Шумилон Хар тэн» Л -1| 1 цариг їомадалсанг арми. онцгой ! Т ИиСийЙнН 21 гайрла. байгуулсан түүхтэй, Молго 1 ї Н.ерчийн є градыг хамгаалагчдааа. 700 мян 1 хойг дэээ - ч үл гаруй хүн одонг медалиар ша | болсон 1м ! Л 1 р цагдтэл,. Түний 114 ив» 9ХУшг 1/ Л алдаан .. байтар болсон байна | «Галт га». Полгоградыг 1001) оны тайду Зар» гял гайр сарын ид ! ! НХУ-ын балтар “ 2 и эршсэн Өг цолоор шагай 2 7 ! богоод и2-. ШОО? ча ДОВИ Ч ви 9 түүхэнд инлээд ширүүн тулалдаа- Ци 14 эцэст фашистин айидалчид үл МосИпА ШИН 2 лийн цохилт ай ялагджээ, Ялалт мин. Хар байгуулсан 2000 хүйн одон мела« ЧФеапин Үэнгїї лиар шагиагдаж, 29 хүн ЗХУ-ын ТМН | їєр си. том байтар цол хүртсэн. байна ман дайн боомт Со» Чили дарлалаас чөлөөлөгд, Үхэл ШООЛЖ, соНий и». 00 жилийн. ойгоор ин 0) нх өд 2 Шин Хий ерчи лийн 1425 ин есдүгэээ ши ? 5 (21 « 3 аата Х(/ їл Эн Ши ЭХУлиг баатар, цо тоор 2) хүн 3! РүҮНД Ой» цолОр ЧЯ0:1624 ын баатар 1101 ) 7, ШИНЭ Үэлэхийг шагиагдсан байна Лепипград 725) Ч нх 1949) оны пэгдүгаэр сарын 20:1Д 4 9717. хийр. До Минск, : цээр Лепипий одопгоор: 1007) оны тан» ютл 18: лолсоц 10М байн, Дугаар, сарын Өд ОХУ-ын бай Ганч. тус || ? Германы там ан тар хот цолоор, 1007 онд Онтлб» хот. 1041 фаши с - 1 олы рийн хувьсгалын. одонгоор, шаг» опы зургадугаар сарын 90:06: өх- тууд туд ссдүгээр пагдигээ лэн. 200. хопог ялагдашгүй. бат хотыг ам сард 45 111017 цайа. болон. погсойг фашистын тү» лэн авсан 10 анємойр , 101:1811191 741710) Т2П11111 8 17У417/228/121 ! тэ үед тож «Москвагийн цамхаг ҮВГАГч т ОО и2 ша) шог оргүн 1941 отож д ах “аны шэн Гит їертээ. илт- иен хо» «Сепас тоцолийг хамгаалсиы. тө- зун ком Гэвч Мо Ын иЛэ” ЗАВнийрг ТОД ГИТЛО. лоо» медалиар 80 мянган хүй м ун 112 ( ї " хагас сая рийн гєр- шагиагдаж, Хот чамгаалагчдаас нууц бай» Хүн торо үзлээ. хамгаалан маг дайны 49 хүн ОХУ-ын баатар болж г у уллага « Ё км рт 100-250 м оргон, өхний ӨД» Тус хотыг 1969 оны тайдугаар бий бол» :5 "хар хамгаалалт хийж, хо роос 0Х- сарын 9-ид: ОХУ-ын баатар хот эээ, Энэ тын ) орчим үйлдлэр лэн ӨнгӨл- цолоор шагнажээ эрэлхэг Ч 4) ) ! »юл хүнс юм, . цус ОДЕССАЛ, тэмцэгчид : (16 Тан р 1) БУ гд: : ндӨныд ЕС ВарЛ Минснийн төлөө 1100 өдөр шөнө 1 улдлаа ! єг ШИРҮЛЛУТ7, ин Дата цуцалтгүй тэмцжээ. Минскийг хам» Ї ї Сайлсны Т0лоо» дай арнг ЭРс Үд, гаалагчдаас В.И.Омельяшок,И, В. медалиар 1-сая гаруй хүн бусад шисЛ Ан: ТоЯ 1941 Набушиин М.Б, Осипов нарын ар» одон медалиар 30 мянган хүй, сон, Торолх хотоо 200 МЛ ор» ЕЭ ТОГ ваад баатар. “торон гарсан “богоод ЗХУ | баатар цолоор 110 хүн чим хүн хамгаалсан. юм, Үүний дугаар са- тус хот 19660 онд Лениний ЁДОК? ш ( дотор 1039) цоммупист, 40 МЯГ рын 8-наас ТрОГЧ 1974 ОНЫ ЭршЫы цэгдүгээр ! лаг гавьяа. байгуулсан гай НомсомолЧчиИД байсан богоод ЖЛЕТҮҮЭЛТ” сарын 26-нд ЗЭУДан ряВцарацас м 947 оны есдүгээр сарын партиданы /19. отрид, явган цэр» ? ГО11) лоор шагнагджээ, бэнд Лепнипий одонгоор, 1905 опы гийн ангид нийтДоэ 4,0 мянга Өд! О дессын ТУЛА. мондугаар, САРАН Э9чд ЗХУ-ын гаруй хүн хамрагдаж байв байтарлаг хамгаалалт дайсны 1917 оноос эхлэн цэргийн зэвч заатрын «Алтай тайайн хошу! : , 18 дипизийн довтолгоопыг 69 хо» сэг техиик хийдэг гол газар болч «Лєнп одонгоор» шагнагдсан Мйиепийг 1949 опы арван цэг. ног баатарлагаар хориглон тогтоо» сон тус хотыг гитлерийн,дээрэм« юм. Мөн Онтпбрийн хувьсгалын дүгээр сарын О-ид фашистын тер» иоэ,, Иймээс. 1942. оны арван чид 1941 оны иамар бараг бүрэн одолгоор шахнасджээ манаас чөлөөлсөн. богоод (ие- хоёрдугаар сарын 22-ид Зовлолт бүс 2. - ЛЕНИНГРАД. : нийнхаэс. ЗХУ-ын баатар 4, одон засгийн газар «Одессыг хамгаалс- улшихиаас/ 170: мянган хүн Лепип медалиар шагнагдагчид 1917 то» ны толоо» медаль бий болгосон. одон медалиар шаглагдаж 200 га« градын: рон гарчээ 1965 оны тавдугаар Одесса. хот 1965 оны тавдугаар рУй Хон ЗХУ-ын баатар болжээ. ОНЫ “ЯМ болно шалаа нарацАриыл сарын 8-ид ЗХУ-ын баатар хот Энэ хотыг 1976 оны 19: дугаар сах й оны ДОЛ- олжээ 1 ар пиг Я, дугаар са- 16. ао НОВОРОССИЙСК, рын 9-ид баатар цолоор шагнажээ, рын 10- ВОЛГОГРАД, зсБНх БРЕСТИЙН ПАИЗ. наас 1944 и ОУ-ын ПИ0М72 жил мөр, Красподаг дүгээр са ний эрэгт 2 рын 113 оршдог Шар лр сүртэл Ээ. хотыг он! 000 хопог хоромхон чим 30 ШЛЕРДЙН ВУУрАГ 995 х автгай й, ро З83 1 нэ Би дорволжин Я сэн боловч тэгчдийн Єд ха21 им Газар зөвлөлт ор- 12110 225 хопог -2АМ ны үндэс» эсрэг баатарлаг тулалдсан юм. | ОТ. ёс | цус урсга- ? “тв тэн ястны ї гтлерийн | гээр саг | сан ши- цорк. эрэлхэгээр хамгаалжс | т (дийн 150 | раас эхлэн рүүн ту- 1941 оны зургадугаар сарын 22- ? 2 нх ( гаар буудаж, 100 сар ши л алдаан оос долдугаар сарын 20-сүртэл ( “ОТ ! ЭХ рүүн дов- болсон юм. «Бага газар» нэртэй 28 хопогийн хамгаа ь дай ї ї ) р 11:Ч | 1 ПИН гэхэд отын ЭНЭ Нутгийн толоо галдаанд тус ны 45 ар дивизийихинйи гайх 1177) Д 9-4 им ойртсон богоод баа- хотынхон зөвлөлтийн. арми га- лыг торүүлж: байлаг Брестийн / 4 1лса 17 плолтийн.. улаан арми, рамгай таврьяа. байгуулан 1943 цайзыг 1965 оны тавду ар са- 1942 зай нийт хүмүү амиа. үл хайрлан аны есдүгээр сарын 16-нд дайс- рын 8-нд 9 ын баатар цайз цо- с 22 гарсан 200 хопог Болгоградыг хамгаа пиг бут цохисон байпа, Новорос»- лоор шагнажээ, Одоо баатар »» лай тулалджгэа, Хотын ойрол сийск 1973 опы есдүгээр сарын цайз, Брест хот хоёр нийлэн Зөв- . » 920 АНГ цусад 00хї». «Мамаспын допцогийн. төг 14-ид ЗХУ-ын" баатар хот цолоор лөлт “Белоруссын нэгэн төв болж 7) ї й їй лоо 140 одор шоно үргэлжилсэн шагнагджээ. байна. Ц.ДАШДОРЖ Ч ханинилчидин Нн -81------------- -шгтшгтттттэжэлт АЖ ТОРОХ бий) дүү хүн нь босос эжуу тийшээ їомуу. доошоо хари зол- саахалтын улс ёс мэддэг сайн хүүхэд 2 777111:711 гонс болохгүй гэсэн үг болио. 7? Дүү үн гарий. алгыг дээш нь ха Агын өрис сассан. ёспы идээ. боов, Тэр бүх ёсыг мэдэхгүй бол ёс алдаж Л 11511 й п АХ рГ ЭТТ руулиш ахмад хүн ин гарын алгыг ДООШ НВаҮДИН ширүүн дориул ХОДиМОН хүнд ЖигДИЄ ТУН ББДЭХ Ц. лохэг 111 1 1101 и, ний. гар дээр таш ураайс хондож болохгүй, Зон гардараг хмад хүнээс нэгд нэг 20 асуу» пи 22237 1, 17197107) Үүний й ир Ч) Ду (2 үг ах, БИТ цагаан ЗОРУЫН зоолон хүрч УН ОАаШРАХНЛ Ёс бие биендээ ” 8771| 17 18) Д хүнээсээ. иас буяныг тосон хүртэж, саад, удаагаар ир» битүүлгэцэас: амсана. яаж хєорог зорүүлж байгад..8а ! 70 | 141 ( үн!» дүү хүндээ мас буянаа хүр- Битүүлгээс: амсахдаа. хутгаа. зөв гартаа. хээ амрыг яаж эрж 14! | гэсэн. үг, Иймээс дүү ХҮМ. махаа солгой гартаа” барыг хутгашых ! Сиа. ланс Одш ас : дээр гараа. ташин бог. ирийг өөр рүүгээ. харуулан... мах! САЙХАН. ЗАНШЛААС зо эст иймгон хайтгай. огтолис амсана, Мах їолгдооДд суухдаа. Иийсийн эрэмбээр ДАг хөндлөн хондлон таб эрчил (1 агьЯя цуврал зөвлолгооний үргэлжлэл) рпалан « иа, їрээсөд монгол хүн ямар. лохгүй, Махиг топ барыг и 19:1ий бямба ч үс ! ү!їээ. хүндтэй. суудалд сайн мэдэн байпал цохи ? нэгдэж 9н баяриин )( Оо, ! ! мэт царийн. мөч махыг ц ин са) илж 3 нээр тур нюлгохлоо. хүн. бүр үс. гээглэ. сайх! чигийн нарийн үлүүрэл, ван хар баяр юм Үүнд спиг цэвэрхэн. сайхан хунцсий ємсч, нуруу, мат михы! 1!їннэ 7 ийн 4 0 оч бу бүрэн толчилж байгал зохиг барын иддэг ийм. хой “үн бүрийн төр | одрийн баяр 0 шал 1Лгайтай сОолгодо! лппарай Мал сүрэг до 7! эрс 0 ) (7у! ( ис) тл Ийр зОЛ17 (ед хүн Золгонс, шинэлээд Энэ баяриар сурагч пнонср та !! бү 1 40110 иртайг мартан болохг үаац иднэ амспи ямар ямар ёс заншил. 9рхбиш эДдсэнН гүй / Илдэн уулс байгаа 1 бийвил здосиус наад кын гс эд 001 / | ца индүү хү гү!г гүйнэд идпал даа Я08ЧЛОнН тийнуллья : ! үнсдэг, Лүү үн!» ах хүнийг үй Г.зиапханг шинхүуу үл Өглөө. мандах улаан Ииариаар ай 1077 ши! ШИНТГШИМЭ) 80ЛгодО! нЛгОхД10 011014 бийгла хүнийхээ Дээр дурлашг бү ШЧ, Золгохдоо ахмад хүн ии сууш байгаад. оудоос 300108 9рЛДЭГ. хэц золгоно, Ай. хэрэглэ чадайс оайнал ах Тольхүү малчны суурьт өчиж (толо хүлээн авах ажил, толийн байр, тэжээ- лийн нэр томьёотой | та- мнлцсан нь. 1.Помешепие дла скота --Малын хашаа 2, Тепляк--төлийн пүнэ ! 3, Телятиик-- тугалын | байр 4. Подстилка--дэвсгэр 5. лотка--хайс 6. МНабрюшинк | т-элгэВч Сэгс ТэРРЧРЭВҮЖ 0-0 7. ПЦопопна--нэмпээ 8.Мешок для молодняна. --төлийн уут. 9. Корм--тэжээл 10. Зелбиые массы --Могоон тэжээл 11, Комбикорма (комби- нированные корма) г--багсармал тэжээл 12, Грубые корма --бүдүүн тэжээл 13. Мягкое сено --зөолӨн ӨВС 14. Силос--дарш 15. Сочные корма г-0Шшүүст тэжээл 16.Миперальпыо корма --эрдэс тэжээл 17, Монцекорма цептрировапные корма), --хүчит тэжээл 18, Отруби--хэлэг. 19. Солома--сүрэл »20,Добашиг--гар тоэоэл 21. Морм дамсинтоль | молона 1 е-сүү орлох тоол 22, Мормушиа --тэнээлийн онгоц, ? НВодопой к-услуур 24, слулсба --000-мал омполгийн алби 95 25. Инструкцил »--аавар 20, Доопифекцил к-- ариутгал 5 27. Сакмайиый |мөтод вырашивапний” молодияна --тол бойжуулах хорвийн арга. 28. От каждых сто ма» ток --Окун Эх мал тутмаас 29.-34 верблюжат --34 ботго 30. 55 жереблт --55 уцага 31.70 телят--70 туга, 32. 77 козлят --1Т ишиг 34: Вырастит --бойжуулах 95. Кормить --хөхүүлэх, тэл 36. Сосиа--угж 38. Двойил --ихэр төл (коп- Здооглотерипарийл 33. 85 ягнат--85 хурга | ! ! | 37. Помесь--эрлийз төл / амлуулах, | | МӨРӨӨДӨЛ мэгдүгээр, дунд лийн сурагч 4-ийн Ц БОЭХБАГ (ҮЛГЭР) Эрт урьд цагт ах дүү гур ван хүү эцэгтэйгээ хамт нэ. гон намгийн хөвөөнд амьд- рац суудаг байжээ, Ойрол- цоох намаг нь хэнд ч баяр шяваргал | өгдөггүй. гагцхүү хор Хөнөөл учруулдаг байв, Удалгүй гурван хүүгийн эцэг насан эцэслэх Олж, хүүх- дүүдээ дуудан гэрээслэсон нь: -оЗа хүүхдүүд минь! Би нүд аних цаг боллоо. Та ” шар эндээс нүүж оор газар суурьших хэрэгтэй. Өнэ на- маг бидэнд ядуурал, өвчин зовлон авчрахаас өөр їомгүй, Иймээс хаа нэг уул хаданд байр сууц барьж ав, тэгвэл” сайхан амьдрах болно, Гэх- | дээ зоуны өмнө ойн.ухаант өвөөтэй. зөвлөх хэрэгтэй шүү! гэж гэнэ. Тэд өөр хоорондоо | ярилцаад, их ахыгаа ойн | өвөө рүү явуулав. Ууган хүү ухаант өвөөд очоод: -- Бид яах вэ? Хэрэн намгаас холдож уул хаданд сууц баривал муу юм болох- гүй биз? Та хэлж өгөөч! гэн дсуусанд оноо: -- Муу муу! гэхээс өөр том хэлсэлгүй, Хүү цааш нь юу ч асуусангүй, уруу ца- райлан гарч одов, Тэр гэр- төэ ирээд өвөөгийн лсэн үгийг дүү мартаа хэлэхэд, дунд хүү ихэд ундууцай: -- Ах та тэр опоод бид- ний гай зовлонг бүгдийг хэлж, чадсан юм уу? Ер нь бид ямаршуу амьдралтай байгааг би очиж тайлбар- лана, ,, гээд ойн өвөө рүү ивжээ, Өлөөд ирээд хэл- сэ нь -- Ухаант өвөө минь ЭЭ, бид яах болж -байна? Нам- ГИЙН захад цаашид. байх арга алга боллоо. Ядуурал гуйланчлал, өвчиц зовлон биднийг тамлаж Тэндээс явах нь зөв үү? Хэрвээ бид уул хаданд сууц баривал муу болохгүй биз? Та хэлж өгөөч? гэсэнд өвөө урьд адил, 2-с Э: ( 213 гаарт орц (3 гээлтийн (2 хоёр нь «Ё, : чин 1. Аюуш ямаачин: 4. г “Энэ хоёр охин ,92 хї/ралд илэрхий 1 баярын. өдөр цилцжээ, ЯИмаачин, ярих зом аг сүүлийн ?” гүйцлээ. - |---Муу, муу! гэй, |. Дунд хүү мөн л уруу ца- 1 4! райлан гэртээ ирж бүх уч- Ч Л рыг хэлтэл отгон дүү нь Ё2 одоо миний явах ээлж бол- лоо! гэж хэлээд ОЙН өВӨӨ- гийнд очив, Хүү: -- Ухаант овоо минЫы | Бидний эцэг насан өөд 00- лохынхоо өмнө энэ гай зовлон тарьж байгаа намгаас холдохыг гэрээслэсэн билээ. Хэрвээ. бид уул хаданд очиж орон сууц баривал (2: сайн биз? Та юу гэж бодож 2 байна? Зөвлөлгөө өгнө үү? ГЭХЭД ӨВӨӨ: - Их сайн, хүү мияны 9 2 гэж харну хэлжээ, 23 Бага дүү өвөөд талархал илэрхийлэн, баярласандаа жигүүр ургасан мэт хурдлан гэртээ ирэхэд ах нар нь, тэсч ядан хүлээж байв, 1 -- Ах. нар аа, уул хаданд 4 орон байр барьж суувал их її сайн гэл ухаант өвөө хэлж байна| гэсэнд хоёр ах нь амаа ангайн гайхацгаажээ: -- Яагаад тэр билээ? Бид- нийг тохуурхаж байгаа юм ЇЁ уу?- гэж маргасаар гурвуу- лаа ойн өвөөгийнд ирэв. Ууган хүү: -- Ухаант өвөө та, бид- изер тоглоом тохуу хийв үү? лаж байна? Надад, бас ма Ё най дунд дүүд хэлэхдээ уул/2/ хаданд орон байр барих ньу, муу гэсэн атлаа бага Ддүүд | «Сайн» гэж хэлдэг нь ямар учиртай вэ? гэв: Өвөө ха-рї риулсан нь: : -- Би та нарыг тохуурхах (5 гээгүй! Ууган хүү, дунд хүү |? хоёр: «Уул хаданд сууц(7 баривал муу юу?» гэж? асуусан, Гэтэл бага дүү чинь «Уул хаданд орон байр баривал сайн би?» гэж хэлсэн, Би сайн- гэж харнул- 127 сан, Яагаад би ингэж ха-| болж бүтэх сайн талаас НЬ сэдэж сэтгэж байна, Харийн Їл та хоёр бол муу. талаас нь Ё| өхлөн бодож байна. “Ямар иргэн томыг хийж бүтээхдээ р хоп боловч муугаар сэтгэж 2. аїїж эмпэж хийвэл бүтнэ гэж |. байхгүй! Харин: сайнаар б0- 1 дон. вөтгонс. байж бүтоэх | хэрэгтэй! зом шүү! гэж гэнэ, 1 1с Боловсруулсан М, БАЙНЗУЛ | Жилглчол ААН" зэрэнсын «ишшэлш3А4 Нийслэлийн 10 жилийн сургуу- «Б» ангийн , ниснэ шошнла юиша хошсєл шившэл тэсныВ птвилэн үлээн үхбхинт:! шинэлж шийлэн ї8эву. - УРАЛДААНД “МАНАЙ Ї , ХӨДӨӨ НУТАГТ (Нийслэлийн 61. дүгээр сургуулийн 8-ын «А» ав гийн сурагч С. БАТСАЙХАН 77-52 бар 27 Фе Шүлгийг Д. ЦЭДЭВ Хөгжмийг Ч. НЯНГАР" ЦАГААН. ИШИГ Хөрөв цагаан ишиг минь Хөгнөө орхиод дэгдлээ хө Сүүтэй ээжээ хайгаа юу Сүргийн бэлчээр алсхан шүу Зуу-зуу Зуу-зуу Цовоо цагаан ишиг минь Цойлон дүүлээд бултлаа х( - Элгэн хадыг чиглээ юу, Эндэя, гулсвал хөлтай шүт Зуу-зуу Зуу-зуу Сээтэн цагаан ИШит минь Сүүдрээс бусгаад эргэлээ : ЁС) Эзэн наддаа ирэх гээ юу. Эрхэлж чамтай наадна ша ШҮҮ 27-30) 57-40 99-40) “ уУ- уй, АЛ З-2Ї--ь- » раэээВээнэе (5) С-2- 5225 гүй - уу Я9-5үи зуу -2уу- Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ ( с Д. Сүхбатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэндэн. А--6029 ндсма--14140/ Орон Бүхний ПРОЛЄТАРИ НАВЛ ЭГДГЭ! ЛЫ МАХН-ын ҮЙЛ, ХӨРГИЙ “дөө кг Суу : д ЭН БАР МХЗЭ-ийн Төв Хоёоо, Д.СүхьААТАРЫН НЭРЭМЖИТ 2 ЯПБ-ын Төв Зөвлөлийн Сониа Лхагва Үнэ 10 мө СОНМИНЫХОО ДУУДЛАГААР осшшшштэшсогүштэтүгшгтэртээ ХҮҮХДҮҮД. ҮЙЛДВЭРТ ТУСАЛЖ, БАЙНА БНМАУ-ын Хөнгөн хүнсттй “үйлдвэрийн Яамны харьяа төм- рийн затодыг чухал түүхий ЭД--їИитрмээр хангахад туслах амил цийслэлийн сургуулиудад өртөсөөр байна. 1 Саяхан АН дугаар сургуулийн (пионерийн ахлах улирдагч вьЯ. 1улуунбат) пионер, сурагчид, түүн дотроос «үйлдвэрт туслагч ти- мурчүүд» ширэм цуглуулах «Пионерийн үнэн» сонины тэртмүтатт- долоо хоногийн атшил зохиож, хуримтлуулсан 5000 иг ширмэт за- РоДАД ТУШаалай, , ”ё.107 Хүүхдүүд ээ! Сонипыхоо дуудлагаа, үйлдвэрт туслах ажил пүүлцгээ! Ар ширэм цуглуулах, түүгээр улс “ул ам ач тустай ямар бүтээгдэхүүн жийдэг тухай лавлах татериалыг та- най соптины энэ оны 7Ф б-алс уншиж ашиглаарай! 1 сонины зөвлөл ххх АХДХХЭХХХАХАХ П Манай цуврал зөвлөлгөө Ж 4, Хэнтнй аймгийн Баянмөнх сумын «Мөнх-оргил» нэгдлийн Баян- 4 булаг бригадын хоньчин, сум нэгдлийн 4 удаагийн аварга О. Мань- «бадар гуайнд ач охин Наранцэцэг нь иржээ! Энэ охин өвөөгийндөө ГАР ТЭЖЭЭЛ ЯАЖ БЭЛТГЭХ ВЭ? Зузаан-дээл өмсөж, үнэгэн мал: тай бүчилсэн энэ Охины. нас зур-: гаа, нэр Наранцэцэг. 3 Номхон цагаан мориндоо араг тавьж хариулна. Тэжээлгэсээр байгаад Наран- 5. ЦЭЦЭГТ дасчихсан хонь, ямаа түү- нийг үргэлж дагана. Өөрөө цад- сан мөртөө бусад малын тэжээ- лээс булаацалдах гэнэ. Тэгэхлээр эврээс нь барьж тогтооно. Ямаа чадалтай ч Наранцэцэг дийяддэг- Охин дахиад л.цас зөөнө, хайлна: гүй. Зарим өдөр араг үүрч цас зөөж! хайлж сЯВВВВН ВВВшЛЛЛЛБЭ ШЛШЛШЛЦЛШМГЛШАГЛШАУЛГАХЛБӨЕЛДЫХ явлс шавж созлэжлэ: тспшилжгтых поютшешших: с2ЕИНЖШҮЛЕЛ2: Хүүхдүүд ээ! Сонин захиална өвөлжни, хүн бүл муутай үед маш их тус хүргэдэг байна. рийн 1000 гаруй хонийг өглөө болгон Гэрэл зургийн найрууллыг зохнолч Д. Содномдорж хийв. Ядарч доройтсон мал буюу төл тэжээхэд тохиромжтой хялбархан хийцтэй гар тэжээл хэрхэн боөлт- гэхийг зөвлөе. Цайны шаараар тэжээл бэлтгэх 500 грамм шаарыг 5 литр усанд хандалж буцалгаад 1 литрт 2-3 ширхэг саахар хийнэ..Ин- гэж бэлтгэсэн хандмалаас бог малд 0,5--1 литр өгвө. Шаарыг малд дангаар нь буюу бусад тэ- жээлтэй. хольж өгдөг. | 5 Шар будааны чанамал | 10 янтр цайнд 0,5-:31 нг шар | будаа хийж. чанаж бэлтгээд Хонь, ямаа, үхэрт өгнө. В Сонгино, хошуу будааны зутан 10 литр усанд 10 ширхэг зэр- лэг сонгино. машиндаж хийгэөд дээр нь 1 нг овьёос, 500 гр баг- сармал тэжээл нэмж. дулаан бай- ранд 24 цаг байлкана. - Төмсний шүүс й | Ялзарч муудаагүй идэшинй төмсийг халуун-усанд угааж цэ- вэрлэсний дараа машиндаж 1 нг-д 2 литр ус хийж сайн хутган. 3--5 цаг байлгасны дараа 2- давхар марлиар шүүн авч ялимгүй ягаан туяа оруулсан маргенцийн уус- мал иэмж еэрүүн газар хадрал- на. а 2--ӨэЗдр у 2, Модны холтос, үртсээр тэжээл- бэлтгэх. 5 Хар модны хуурай. холтосны өн- Гөн хэсгийг хуулж хүрэн:хэсгийг: нунтаглаад, 5 литр-усанд нэг ая- гыг хийж хүрэн улаан болтол ча- маж давс хийнэ. Эх малд нэг. литр, төлд 200 граммыг уулгахад тохиромжтой. Мөн харгана, буйлс: ны гаднах хатуу хальспы доторхи зөөлөн эд нь сайхан үнэр амттай тэжээл болдог. Үүнийг дээрхийн 7| адил хандалж өгнө. Хивэг, адуу- ны хомоолыг адил хувиар хольж-1| багсраад үүнээс нэг.дахин их үр- (| тэс хийж исгэсэн тэжээл ч бэлт- 19 гэж болно. Мөн модны. үртэс, сон- | 1 тины хальс, цайны шаар, тосны «| үзээ, хивгийг .тус бүр 10-20 д хувь хийж шөлөөр багсарсан тэ- жээл хийж болно. 17 - Зохэлал » “Буудай хомоолын холимог Няцалсан улаан буудай нэг шанагыг 3 шанага нунтаг хомоол- той хольж давстай: усаар багсран | бүлээсгээд: тэжээлийн.ма-|эм хонинд дунд шаазангаар өдөрт. ӨЛЧИН ХУУХДУУДЭД мордоно. Өвөөгийнхөө суу- бэлчээж өвсний сайханд лаа усална. Олон мал охины бэлдсэн «ундыг» дор нь сорчихно- | 3. удаа, бяруу тугалд 2 шанагыг өгөхөд сайн байдаг, : : 5 ё Б.БАТСҮМБЭРЭЛ пи: (шэвэжлшшлж ошошшсши үзишшлсилпжшш опспишагчхлосж: |шихвахслулпили| ршжлшшохг:) шишшиштлштгил (ЖЭШШүстэгүЖ: (хєгєхвюшча ТВЭТВЭРЭҮГВӨГРЭЖ Я МАНАЙ СОНИНЫ ЭЭЛЖИТ ЭЧНЭЭ ТОМИЛОЛТ- - 1 хамгийн гол нь уншиж ашиглах 998 сурвалжлан бичих зэлжит.Эч- өсвөрийн сурвалжлагч хуухдүүд- «сэн чухал. материйлыг. ОХЭрхэн “ашиглаж .. байна вэ? .(Мэдээлэх “Блс- 41 | 146068 ! ї | .--с Шинигсэ эг шэнгэ:3) 2 чухал: байдаг шуү дээ! Иймээс өөрий ншигч, и0- МАНАЙ СОНИНЫ | мөрийн: ажилтанг 5снранд цг, дан хороодын дунд хүүхдийн: хэв- ЗАХИАЛАГЧ | авлин 146068 50100 тараалт, ашиглалт,...3а- хиалгыг сайжруулах. зорилгоор уралдаан зарласан. юм. (Уралдаа- нм болзол өнгөрсөн оны арван нэгдүгээр сарын 23-ны М44-т | хэвлэгдсэнийг үзээрэй) Уунтай холбог- идэвхтэн бичигч 1-нд дугнэнэ. дуулж шишигч | гэдэг үнэхээр сайхан хэрэг. Гэвч! Уралдааныг зургадугаар сарын. нээ «томилолт өгч байна. : 1. Танай сургууль, анги бул- Ч гийн, захиалагчид «Пионерийн үнэн» гсодин, «Залгамжлагчэ, сэт- гүүлээ дугаар алгасалгүй хүлээн авч чадаж байна уу? Хэрэв чадах- гүй байгаа бол юунаас болж бай- на вэ? | УИУД 2, Танай сургууль дээр «су-. рагч» шуудан хороо бий юү? Бий бол хир зэрэг сайн ажиллаж байна. вэ? ! 9. Танай сургууль, анги бүл- зүүдэд сонин, сэтгүүлд нийтлэгд- “лээр. ярьдаг уу, хамтарсан унш- слага зохиодог. уу, бүлэг салаагаа- “үнэн» сонины захидал жарилцаа- самбар, гаргадаг уу, радио узв- раа: хэлэлцдэг үү?) Табүхэн эдгээр асуултад: товч, тодорхой хариулж, «Пионерийн ны хэлтэст гэсэн хаягаар бичиж ирүүл! ї Идэвхтэн бичигч, өсвөрийн сур- валжлагч нар аа! Сөниныхоо зэөл- Жит эчнээ томилолтыг үнэн зөв шуурхай түргэн биелүүлээрэй! эвглшасаач Шиниийниийлэийний лийн нө" ирэн ч -а| Ас СЭ 34111:1:1:117 О-тЭЭ2-(614) Зөвлөлт Социалист Бүгд На рамдох Узбек Улсын нутаг Өэзвс- гэр 447 мянга 400 кв км. Хун ам 12 сая 526 мянга го эу? Нийслэл мь Ташкент Узбокт машин, нефть, хими, шатдаг хий, хөвөн, каракулын үйлдвэр вх хөгжжээ. Узбекийн ард түмэн асар уу- дам атар газрыг усжуулж хөвөн тариалах талбай болгожээ. Зөв- зөлт Узбек Улс хөвөг, торго, на- вахулаар дэлхийд алдаршиж бай- на Узбекийн пнонерүүд хөвөн ур гуулж, торго нэхэгч хүр хорхой өсгөх, мал маллаж, жимс ногоо хураах, байгаль хамгаалахад идэвхтэй оролцдог хөдөлмөрч хүүхдүүд юм. Хөвөн бол Узбекийн гол бал заг. Тэгээд Узбекүүд хөвөнгөө «Цагаан алт» гэж нэрлэдэг юм. Хөвөнгийн ургацыг нэмэгдүүлэх талаар Самаркандын залуу бай- гальчид нх чармайлт гаргажээ. Самаркандын залуу байгалчид хөвөн тариалалтад эрдэс бордоо жигд биш байгаагаас ургац янз бүр болдгийг ажиглаж өөрсдөө хэсэг газрыг даан авч жигд бор- дон ажилласнаас нэг га талбай- газс 46 центнер хөвөн хурааж ав- сан нь ердийнхөөс хоёр дахин их байлаа. Энэ амжилтад хүрэхийн тулд хоёр жил уйгагүй ажилла- сан байна. Шургуу хөдөлмөрийн- хээ үр дүнд Самарвандын 25 шнонер ЗХУ-ын улс ардын аж ахуйн үзэсгэлэнгийн медалиар, 100 гаруй пнонер тусгай шагна- лаар шагнагдсан байна. Хорезм- сЕИПЙ мужийн Багатскийн районы сурагчдын хөдөдмөрийн бригад га талбайгаас 62 центнер хө- ө (1 3 . 1 2 - Зу очцу-. гд «Ээ д «4. Ё ф: “Нийслэлийн тимурчүүдийн х айхдугаар чуулга уулзалтаар Ф ес одон арван пионер сурагч-тимур- со “ууд МПБ-ын Төв Зөвлөлийн бо- с- 2 Ол Улаанбаатар хотын тионе- 22 -9 Е еийн Зөвлөлийн ша?налаар 110г2- нагдов Тимуучүүдийн отрядын дарга, МП Б-ын Төв Зөвлөлшїйн 410/1201./ МӨ- Золу сурагч Д. ВОЛЁЧИМЭГ 23 дугайр дунд суйгуулийн 5.:ОЮУИ, Д. ПУШИОН нарын авсан гэрэл зураг поп. хурааж, гайхам. амжилт, гар, гажээ... Уабенийн: наг сал 000 мянга гаруй сурагч ишонерүүд «цагаан алганы цуваанд амшилт» тай оролцон улсад тушаасан та- ван сал гаруй толц. хопоцгийн тариалах, хураах ажилд хувь нэмрээ. оруулсан. байна. Улбецийн | пиопсрүүд төрсөл путгийнхаа. байгаль. хамгаалалтад юу юунаас илүү санаа. тавьдаг бөгөөд «Ногоон оргүүлдэ (оло. ный патруль) 160 мянган охид хөвгүүд хамрагдан зүлэг, цэцэр- лэг, ой модоо хамгаалж, арчилж байна. Энэ ажилд мол л Самар- кандын пноперүүд тэргүүлж яв- на. Тэд 330 млигап мод суулгаж, 4 мянган цэцэг тариалж торолх хотдоо бэлэглэжээ. Уабекийн пно- черүүд Украины найа нартайган Каршины уудам талд пноперийн цэцэрлэг байгуулсан юм. Зуны цагаар «цэнхэр эргүүл» (олубой | патруяь) амжилттай ажиллаж байна. Одоо Уабекийн пиошерүүд Юктибрийн социалист нх хувьсгалын 60 жилийн ойд сурлага хөдөлмөрийн өндөр ам- жилт гаргахаар ажиллаж байна. Узбекийн лноперүүдийн дотнын хэвлэл «Пионер востока» сонин «Алдарт пионерүүд» гэсэн бу- ландаа эх орныхоо социалист бү- тээн байгуулалтад хүүхдийн га- раар үнэт хувь нэмэр оруулсан, сурлагатаа гарамгай амжилт гар- гасан, ахмад үеийн хувьсгалч дай- тжлалаар амжилттай сурч сиж байгаа сурагч тппоне- рүүдийн тухай нийтэлж: байна. Жишээ нь «Улаан бүчтэй оюу- тан» гэсэн пнайруулалд 18 иасан- даа оюутан болсон Ташкентын пнонер Юна Исхаковыл тухай нийтлэгджээ. Уабекийп пнонерүүд чанарын таван жил гэж алдарш- сан Х таван жир хүн бүр ла- гадаа чанарын амжилт гаргасан амжилтаар Октябрийн хувьсгалын 60 жилийн ойд бэлэг барихын төлөө шамдаж байна. Н. ДАРИЙИМАА 220 Засчэн: Ээж лЭ олнйирг шооєкхЕЕКХЕКХЕЕКХЕЛХЖДЛХДХХДДХЛХОУД ЗУРАГ ДЭЭР: (Баруун гараас) Га- даадын пионерийн зусланд амрах эр: хийн бичгээр шаг- 4 нагдсан 50 дугаар 5 дунд сургуулийн 5-ын «ЛА» ангийн су- рагч, тимурчүүдийн номандын дарга, Л. БАТЦЭЦЭГ, 4 ду- гээр дунд сургуу- лийн тимурчүүдийн аатабын Фарга МП Б-ын Төв Зөвлө- лийн алтан медальт сурагч Д.ГАНТУЯА СОЦИАЛИСТ АЖ ТӨРӨХ ЁС, СУРАГЧ Зоплолтийн. пионерийн: байгууллагын туршлагаар ТИМУРЧҮҮДИЙН | ЖИШЭЭГЭЭР АЖИЛЛАЖ, Нийглэлийн.Тимурчүүдийн анхдугаар чуулга-уулаалтад орол- цогчдөос манай орны нийт инонер сурагчдад хандаж гаргасан ОПЛХИДАЛ Нийслэлийн "Тимурчүүд: салхан анхдугаар чуулга. уулаалтай 06 хийн їрууллаа, Манай чуулга уул- залт, МАХН-ын ХУЦ их хуралд "үнонор сурагчдаас. оргосоц. илэр» хийлэлтээ ажил болгох, Онтлбрийн хупьсгалын 00 жэинлийн ой угтсан «Оалгамж үе» алпы удирдамжийг хэрэгшүүлэх зорилгоор. «Тимур, чүүдийн экишээгаар ажиллаж, амь- дарч, сурч, хүмүүлшицгээе» гасан уриаг дор боллоо, Чуулга уулаалтад оролцогчид бид үе тэнгийн та нартаа энэхүү аахидлыг илгээнс байиа. МАХН-ын ХУП их хурлаас хо- дөлморчин ард түмэндээ. хандан социалист аж торох ёсыг амьдрал ахуйдаа хэвшүүлэхийг уриалсан билээ. Намынхаа экэхүү заалтыг бүтээлчээр биелүүлэхэд бидэйд тимурчүүдийн үйл ажиллагаа үл: гэр жишээ болох Ёстой! Ийм уч- раас манай оны хот, хөдөөгийн сургууль, багачуудын дунд өрнөж байгаа. Тимурчүүдийн ажлын агуулга хэлбэрийг “цаашид бая- жуулж, нийтийг хамарсан хөдөл- гөөн болгон өрнүүлэх явдал бид- ний гол зорилго юм. Тимурчүүд шиг ажиллаж, амь- дарч, сурч, хүмүүжихийн тулд: Азай буурал, ахмад настануудаа хүндлэн халамжилж, үеийп нөх- дийнхөө ажил үйлсэд туслаг, алаг хөөрхөн дүү нараа асран тэтгэж, ааш зан сайтай, ёс горимч, дэг жу- рамч хүмүүжлийг эзэмшицгээе! Байгалийн “баялгийг ашиглан арвижуулж, эмийн ургамал, жимс, мөөг, самар түүх, цэцэг ногоо тарих, загас, зөөгий үр- Дорноговь аймгийн Өргөн су- мын найман жилийн дунд сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн сурагчид «Адуучин» сэдэвт, бүлгийн ажил зохнолоо, Бүлгийн ажил дээр сурагчид Уурга, ногт, хазаар, чөдөр, эмээл ташуур, адууны зүс, шүд зэргийг нэрлэж тайлбарласныг сонир- хуулья: УУРГА 5: С. БАТАА: Уурга нь Оөгс, цээж гэсэн хоё хэсгээс бүрддэг. Бөгс цээж х ёрыг зал- гахдаа тагнайлдаж хоёр янзаар Сурагч бооно, Уургыг гурав эрхээх буюу ороож бооно. Цээжийг уурганы бөгсний зоог олж залгана. Хуйвыг тугалчлах буюу гогцоолж уяна, ХАЗААР, НОГТ, ЧӨДӨР Сурагч Б. ЧОЙЖИЛСҮРЭН: Ногт нь шил, буруу зөв талын шанаа, хамар, ганшин, цулбуу- раас бүрдэнэ, Хазаар нь хазаарын шил, са- галдрага, амгай, зуувай, хамар, буруу зов талын шанаа, жолоо, цулбуураас бүрдэнэ, Морийг хазаарлахдаа хоёр ян- заар хазаарладаг,. Нэг гараар, бас хоёр гараар хазаарлана гэж бий, Чөдөр, нь Урд хоёр хаа, урд хоёр “алга, хойд алга, урд хоёр хойд хох, тээг зэргээс бүрд. "Тээгийг хатуу сур, мод, эд- рээр хийж болно. Чөдрийн сум нь дай сум, гур- масан сум, хоймсон сум тэн бай- даг, Чөдрийн хаа сум хоёрыг хол- босон сайгилаасыг Ямаан туухай гэнэ, АМЬДАРЧ (УРЧ ХҮМҮҮЖИЦГЭЭЕ гүлж, гахай тахид осголцох, хот орчоод зүлэгжүүлэх, мод бус тарин, хайрлац хамгаалах, ороц сууцаа ариг ЭСЛЭГ ИЧБЭ- хө өлгөор, оринүүлцгэ Л Мурсүүд ил, сурч, хүмүүлш-» хийн тулд хүүхэд бүр эрдэм мэд. лэгт. шамдаж. цомтой. нөхөрлөн, чалоот цагаа сурч мэдэхэд 90» риулж чаддаг зориг тэсвэр, її хаалиц самбаатай, тэсвэр хатуу» ишлтай. болцгоохынц төлөө апьяад билгээ. бүх талаар хогжүүлцгээс- Аугаа их Октлбрийдц социалист хувьсгалын 60 жилийн ой угтанс Тамурчүудайн ходөлгоонийг иїО« иерийц бүх бүлгэм, мийт пионер сурагчдаас гүйцэтгэх үйл хэрэг болгон ориүүлж, жил бүр Ариадий Гайдарын мэндэлсний ойн одроор ажлаа дүглэдэт уламжлалыг тог- тооцгооё, Тимурчүүдайн ажлыг бүтээл чээр баяжуулан сурлага, хүмүү- жил хөдөлмөрөөр тодорхой үр дүн» тай ажилласаг отрид, командад «Аркадий Гайдарын дүртэй алтан таван хошуу бүхий диплом» олго- хоор Хотын пионерийн зөвлөлөөс. шийдвэрлэснийг чуулга уулзалтад оролцогчид бид баяртай хүлээн авлаа. Алтан таван хошуу бүхий дипломын төлөө Тимурчүүдийн от- рид, команд бүр тодорхой үүрэг авч ажилла 0 Найз иар аа! Та иар бидний аа- хидлыг хүлээц авч Тимурчүүдийн отряд, командын цуглаанаар хэ- лэлцэж социалист эх орныхоо хөг- жил цэцэглэлтийн төлөө, пнонер бүрийн хийж бүтээх гэгэн томоо хон үйл хэрэг болгон өриүүлпэ гэ- дэгт итгэж. байна. УЛААНБААТАР ХОТЫН ! ТИМУРЧҮҮДИЙН АНХДогГААР ЧУУЛГА УУЛЗАЛТАД ОРОЛЦОГЧИД: Улаанбаатар хот. 1977-2--18. эмээл Сурагч: Д. БАЯРСАЙХАН -- Монгол эмээл хойд УРД хоёр бүү-. рэгтэй. Эмээлийн хяр ясан мөн- төн гэж хоёр янз байдаг, Олонц- гийг улаан даавуугаар хийдэг, Эмээлийн даруулга дөрөв байдаг, Баавар нь хавтас модон дээр бай- на. Эмээлийн баавар нь хоёр буюу дөрөв байж болно. Хоёр байвал ХОЙД бүүрэгний хавтсан дээр байдаг. Ганзага 8 байдаг, Бхруу талын хойд ганзаганд чөдрөө ган- загална. Эмээлэнд дэвс, гөлөм, дєрөөн сур, дөрөө, хойд урд олом байна. Хойд олом урдахаасаа- урт байдаг. Жирэм хойд урд гэж хоёр янз! Тохом дан, давхар гэн байдаг, ТАШУУР Ташуур нь хулсан ташуур, яр- гай ташуур, тэнзэн ташуур гэж байдаг. Ташууранд сагалдарга мод, түрийвч сур байдаг. АДУУНЫ ЗҮС Сурагч М. ХТҮМЭНБАЛР:-- Адууны зүс нь ерөнхийдөө 12 байдаг гэж ахмад малчид, өвгөд Хөгшид ярьдаг. Хүрэн, хар, хээр, саарал, шарга, цагаан, буурал хя- диун, хонгор, зээрд, алаг гэх мэг, АДУУНЫ ШҮД Адууны шүд унага, даагандаа гардаггүй. шүдлэнгээсээ эхлэн Урд хоёр шүд нь гардаг. Хязаа- Ланд нь дараагийн хоёр шүд гар- даг, Соёолонд нь бас хоёр шүд гардаг ба соёо нэмж ургана. Хавчиг насанд бүх шүд нь ур- гаж” гүйцдэг, Адуунд зургаан шүд, хоёр соёо ургадаг, адууны араа нь нэг талдаа зургаа, бүгд 12 араатай байдаг. Сурагч Х. Хоролсүран- гийн асуултад. МАХИ-ын ХҮН-их хурлаас соцлалист аж тө» рох ёсыг оргон хүрээнд хэвшүүлэн тоётоох иь ма- най тийгмийн.. хөгжлийн тол асуудлын цэг гэж ааа» занг билээ Ингэхлээр социалист аж төрөх ёсыг хэвшүүлэ. хэд бу анхаарах хэрэгтэй вэ? Хүн бүр тийгмийн ту» сын. тулд хөдөлмөрлөж, эахлаэр, сурагч. байх ЁОЛ, эрдэм. болопсрол олж, бүтээх чадварыг ппэмшин,.Пшүйлдварлал-хо- Долморт болтгаолтай.. байх хэрэгтай,. Өнөөдрийн бага сургуулийн. сурагчид бол 1900 ээд оны үед улс ор хоо. хөгїєлайг. шийдвэр, лэх хүч, болис өснө, Хи- чээл. таслах, үймүүлэх, хичээлд, Идэпхгүй. хандах нь. сурлагад ЧИНв. муу- гаар төлөөлөөд тогсохгүй, шйгцхүү дарга, ахлагчийн хэрэг биш Ын Ипопер, су рагчдын гпьд бол. иш» їер, өйл/ ли байгуулла га, ашиг бүлгээслэ. цохио байгаа. ашилдПҮДОНХТЭЙ оролцойг өөрийнхөө... ху- тий нэмэрлэх индал юм. нйййлэлбэл:.Л Лиг, бүл: сийн болон. энлэлийн ху рал дээр. сурлагын ч» їїлр, сурагчдын. сахилгыг сайтруулах. тухай. слпал ташис байгаа. инь хамт ол» умай Т 4” 17117 ЁСЫГ ЮЭВШҮҮЛЭХЭД ЮУ АНХААРАХ 89? мүүшилгүй оорийн аш овиллагааны согогтой муу. талыг бусдын ан, сайхан. төрхтэй. харицууг лац Дүгцэн,, оөрийгөө, анаглан. хиа. хүм исүүлэх иг төлөө чрма пал сурлага хүмүүлил хог голсон сайн хүн болио. хүн, Хариу торх, үйл Сурсан. мэдсэнээ. бус- лид сургах, хоцорч ийаа ТӨХДӨӨ.. ӨӨД ТӨТИХЫГ бод дог сурагч бол ёстой хам» чапаргүй.. хүй богоод маг пай ас төрөх бсонд, пийг цэхгүй, оциалист 0 торох ёсыг хэвшүүлэхэд цийгмийн хэн журмыг би. гїйайй.. царийн... чанд. са» хийг сурах инь чухил, Ийм учрийс хөрөг, зөрчилгүй! хамт олон, соёлч ший бүлэг. болох хөдолгоонийг хүчтэй. өрнүүлж хүмүү: нил, сахилга. батаар 0 ТОЛДОЖ, япйй. айрим цог хүүхдийг пйсч хүмүүжүү- хунь иэмрээ оруулах ий. цаашдын. мэргэжил: бог їїоо. удирдахад” Оролцонс лан хүүхэд, мөн,.. ОвгоД лэхэд, ихээхэн пихаарих дал хамгийн гол нь. ард допсрол, амьдралд чинь байгаа хэрэг мөш. хаРШИД, хМаД хүмүүс, її» Чухал байц, түмэндээ. ихийг бүтээсэн 04со нийт улс орны хөг Хамт олцоо. удирдахын өөрөөсөө. дүү. багачуудыг Эй» бүгдээс. үзэхэд, 60: хүн л манай нийгэмд их илд муугаар нөлөөлөх тулд, мөдсой зүйлээ 00. энэрч тусалдаг, |йДуус цийлист ой төрөх йсыг нэр хүндтэй, тэдний хайр болио. Ийм учраас онц рийн итгэл үнэмшил болсо амьтдыг хайрладаг хүү: ховшүүлий гэдэг | бол талархлыг хүлээдэг, сайн сурахын төлөө бүх тоож аш пай, хүсэл өрө хэд бол үнэхээрийн їе? ажилч хичээнгүй, омдөр Хүүхдүүд та нарын хувьд хүч чадал, цаг санаа дайч. молалээ.. пай алдаг. хүг. рэнгүй хүн юм, мэдлэг боловсролтой, ЦаД тол хөдөлмөр чинь хис лах хэрэгтэй мүүлилтэй. байх. Нь. чу. Үлэгдсэн амьтдыг. чуг тэр ариун йс сургахуун- чээл, сурлага мөн, Социалист аж, төрөх хал, Хүнэй хүмүүжил бу. луу модоор: цохийс повоо тай, эх оронч иптериациог Та нар найм, арайду» ёсыг хэвшүүлэхэд хөдөл: ойд хүмүүс, О9Д юмстай дог, тэр ч. байтугай. алж цалч.. үлэлтэй.. шинэ хү- таар айгиа төгсөөд ТМС, мөрч байхаас гадиа, улс харилцах харилцаанд Л устгадаг хүүхэд хаайа нийг толовшүүлэй ЗиСАЛ тохинкум, их, дээд сур орноо, үйлдвэрлэлээ удир- илардог, ЭКишоэлбэл: Онц байдаг, "үүлэн Урын” милий 1) гуульд суралцана. Эсвэл дах хэрэгт идэпхтай өрөл- сурдаг, гэйч бусдад Д09- Ийм хүүхэд бол эрэг! ай Л ! үйлдвэрлэл дээр гарч цож сурах иь чухал, Хамт ралхүү, эд хогшлыг хайр, ГҮЙ. үзлийн. үндэс. болсон 700ЛЫ ЭЭНПАДМИНД ажиллапа олноо. удирдана. гэдэг. бол. ладаггүй. хүүхэд: бол хүл Өрөндөн.. хайрлах, иандин АА. ЦЭР хлмлисцнагли 7 “057 үүүдүү ини зиннэн шинээн шинжин шинжин НАСАНД ХҮРЭЭГҮЙ ХҮМҮҮСИЙГ | / , МА п Й АЖИЛЛУУЛАХ. АЖИЛ, МЭРГЭЖИЛ «Хот шинэ» од й и 14 (--- цэвэрлэх, ойрын бэлчээрт. хой ааасан, Үүнд 16-18 гэж юу ВЭ: мал хариулах цагаан насны хөпгүүд бол гараар , т Сурагч Билэгсайхан, идээ болов ууулаг” ХАЛНА 7 СҮН 00Л 10 иг-аас Ф Сурагч Ж, Халтарын асуул: Батхүү нарын асуултад цогооны . хаягдал, тари- илүүгүй ачад оргож, поох тын хариу. Мапай: улсын ходолмо мал жимс түүх, хураах, стой. Тэрчилэн и9Г ду» Бидний. нү: рийи хууль тогтоомжид үтрэм дээр будаа хатаах, гуйтай түрдэг тэргэнцрээр дДэнД очүүхэй зааснаар 18 нас хүрээгүй цэвэрлэх, мод үржүүлэх, хөвгүүд 40 кг ачаа зоож бага, гэрэлт цэг охид, хөвгүүдийг ходол- жимс түүх, сїп суулгд болдог бол 18 пас хүрээ- Ч 2 МЭТ ГЯЛаЛЭд! мөрийн хамгийн сайхан. угаах, цэцэг тарих, арч-. гүй охидыг ажиллуулахыг ыч харагдах үйтү- тохитой нохцолд жил- лах, эмпцэлгийн март хот- хориглоно. луулах ёстой. Насанд хү. лөх,хууль тогтоомжид заа 16-18 насны хүүх- ын рээгүй хүмүүсийг зар дор, хэт саг, цехэд хориглодог. 15- хөдөл- морийц хүнд, хортой, га- халуун та ажиллуулахыг сац өргөх, зөөх, луугийн хэмжс рээгүй ажлууд / дангаар зошиооөрдөг. хүнд, на хэт» эр дагал- ажиллуулахыг доош масны хүүхдүүдийг тоос- Хууль тогтоомжоор 18 го зөөх, хураах, бог мал. їйс хүрээгүй хүүхдийн саах. номхон мал тэнгээх, оргох поох ачааны хүн- услах, малын хашаа хороо ШИ Х? ) М хэмжээг ТОДОР: ЯАГАА ХО 2 гїл 11 7 гэдэсний салслаг бүрхэй- чийг цочроон хоол бо ловсруулах эрхтэнд муу- гайр өлөөлж хоолойнд Дургүй болгодог. Сурагч Х. Батсүхийн Тамхи татдаг хүүхэд асуултын хариу. намхап давжаа болох ць» олон, Бас тийм хүүхдийл «Архи-. арвай иасшл нүүрний опго зүс эвдэрч хулгайч, «тамхи таван муухай болио.. Шүд нь насны хулгайч» гэдэг үг шарлана. Өсч гүйцээгүй бий. Тамхинд байдаг ши, уушиг) цээжинд монгэр котин нь сипилийн хүчил- бий болцо. ханналгана. тэй тэйцэх аюултай хор. Ицгэж эрүүл мэндийг хө юм. Иймээс ч уушигий цоохоос гадна. оор янзаар хорт хавдраар өвчлөх лнН- хорлох ч бий. (Тамхи тат дал тамхи татдаг хүмүүст даг хүмүүс гал түймэр тамхи татдаггүй хүмүү тавьдаг. Нийслэлийг Он сээс пайм дахин их ТО» тябрийн райопы хэдэн хиолддог байна. . АНУ дэггүй хүүхэд тамхи та Англи, Фрапц, Өриод таж байгаад 1966 оны герман зэрэг тамхи их хэ хавар Богд хан уулын рэглэдэг хөрөнгөтөг цэг аманд гал алдаж, оронд ийм аюулт овчи! улсад хохирол учруулжээ эрс өсчээ, Өөр жишээ хэлцс, Өдөр Тамхинаас болж зүрх бүр 4 тогрогийц япжуур судасны хайна уурч, ар татдаг » хүн. жилд 1460 терийн даралт их болио тогрог, Зарын жидг-татиа Уураг тархи, цусанд хү- гэвэл 2 төгрөг зар- чилтөрөгч болоод ой Тамхи нь ухаан хоолой шинжлэх УХААНЫ ШИНЭ нээлт 107 дахь 21уу) мах бодь дутагдсанаас муудна ХОДООД, на. Ийм их монгөөр сонин "ом, хөгжим, цана, тэ- авбал хичнээн сай- шүүр Оросын эрдэмтэн Д.-И. Менделеев бай- галь Ч 173 гуур мах бодын физик-химийн ШИН чайар, бүх торх нь түү: пиїї атомын лашгээр илрэл гариа. гэнс үлэж, энэ. үндсэл дээр суут дийг улс ардын аж хуйн салбарын (хуулиар хориг- лосноос бусад) хөпгөн окилд өөрийн хүсэлт, со- ийрхлын дагуу ямар ч ажил мэаргэжагл дээр ажиллуулж болио. Хуулийн мэргэжилтэй лоороо хэдэн арван. сая им хэмжээс бүхий халуун . хайл- мал, хийпавар- мэ ОДОД !ї. хоидлойн огтло- 1У га том бөмбөлөг юм. Оддыг ерөнхий шинж чанараар нь энгийн, хос, хувьсдаг гэж гу- Н. ЛУНДААЛЖАНЦАН раа хувавдай бол ЯЫ оорийн- хөө хөгжил, хувьслын .овормоц 9 ТО) 7| ВЭ ү/ шатыг дамжихдаа гэнэт тэсэрч, 7 дэлбэрч гадаад бүрхүүлээ саис- 5 рын уудамд цацайс гэрэлтэлтээ хан байх билээ рээ өмпөх үетэйгээ зүйрлэхгүй Тамхипаас болж цаг тод болох тохиолдол бий! Урьд хугацаа ашиггүй үрэгдэ- өмнө энгийн иүдээр байтугай ог- нэ, Нэг шир тамхи торгуйн хүчирхэг дурайд Ч ха. ороож, асааж, татахад 15 рагдахтай үгүйтэй байсан од ин- минут . үрэгдэнэ гэвэл гэж ер бусын их гэрэлтэлттэй бо- гэрэлтэх нь сансрын уудамд ихээ- одорт 20 удаа ипгэжс тат- лоп хувирсныг:. «Хэт шинэ» од даг хүн 5 цаг, жилд 1825 буй боллоо гэж үздэг. .Үүнээс цаг буюу 70 хоцогтой тэн- үзэх эд “хэт шинэ» хэмээх цэр цэх их, цаг алдана. «Архи томьёо иь энэхүү од цоо шинээр арван. гурван жолоотой, буй болсныг илэрхийлж . байгаа тамхи. тавиш гурван та хэрэг биш юм. уртай» эс: й тОицИ Оны ОКОҮЫТ лын Ипгэж бий болсон «хэт шипо» | їар төрийн шагиалт яруу од нь харилцан адилгүй хугацаа- найрагч Ц.Гайтав гуайн им дараа бүдгэрсээр байгнал” эр- «Тамхинаас гарцгаал, та- гээд хуучин төолөвтөө ордог, бай- минь» гэдэг Шүлгийг да- на, «Хэт шинэ» од үүсч дүрсхийн хитг уншаарай. Тамхинаас «болж хүний бие махбодь, ёс сурта- хууц, гоо зүйн бүрдэл хор- ЛОГДОП, ЭД МӨНГӨ, Цаг ХУ- гацаа. ашиггүй үрэгдэнэ. Тамхинд. орсон хүүхэд залуучууд цаашлаад пи- во, архинд орох. санаатай болдог. «Ардгийн ташуур хулс, архины ташуур там» хи» “гэдэг үг үнэн юм шүү: Доцент Б. БОР алдарт үелэх хуули нээсэн... би- лээ, Д. Ч. Менделеепийн гээсэн энэ. хүү үслах хууль орчИц үед химийн шинэ язгуур махбодыг зохиомлоор гарган авахад ополын үндэс бол байна, Тухайлбал 1964 онд Дахь цөмийн шигжилгээний сэн ипетитутийц цомийн лабораторид социалист орпуудын эрдэмтэд, анйдемич Г, М, Флеро- вын удирдлагаар. 104 дах лагуур Дубиа ЦЭГД- урвалын нип див болдог юм. хэн. ховор тохиолддог үзэгдэл бо- ловч одон орон судлаачид олон тооны «Хэт ШИН9д» ОДЫГ ЦЭ ИЛ- рүүлжээ, рын хязгааргүй уудам дахь тэг- Їгэрийн хөгжил, хурьс- лын өвөрмөц сонин хууль зүйг та- нэмэр “хан «Хэт шинэ» од нь санс- эрхсийн мэдэхэд ихээхэн МУИС-ийн багш Н. ТҮГЖСҮРЭН махбодыг анх удаа БРРКНЛ гаргаж, акамемич И.В. Курчато- вын шэрээр пэрлэсэн юм, 1974-4976 онд дээрх хамт олон 106 болоц 107 дахь язгуур махбодыг зохиомлоор пийлэгжүү- лэн таргаж авахаар ажиллаж 106 дахь язгуур махбодыг пээсэн туг хай мэдээ дэлхий дахинд өнгөрсөн онд зарлагдсан богоод 107 дахь язгуур махбод гээгдсэлийг саяхан «ТАСС» мэдээллээ, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ сургуулийн Ө-ын «15»: ангийн су- грагч ЦАХИУРЫН зурсан зурад. зохиолч болох хүсэлтэй. наас эхлэх ёстой нэ, эмэ Үөө өгнө үү? Ихэнх хүүхэд оорийн - -4. 7айтаё Шүлэг. бичиэ гэДэг чүдэнэ зурахтай адилгүй! Чүдэлз зурах нь. хүүхэд: багачуудад осол тарих “бий! Шүлэг бичих ажил та нарт “ өсөлгүй ч гэсэн. муу. шүлэг бич- вэл ямар өөдтэй байх билээ. Иймээс: шүлэг” бичихийн... тул юунаас эхлэх вэ гэдэг талаар товч “ зөвлөс! Мэн түрүүн шүлэг бичих авьяас надад байна уу, үгүй юү гэж өөрийгөө цэгнэж үзэх нь зүй- -тэй, «Ерөөс уран зохиол бүтээхэд авьхас маш чухал байдгийг сапаа” рай! Цаашилбал, шүлэг гэж юу юм бэ гэдгийг мэдэх чухал, Шүлэг бол толгой холболт, мөр бүрт ор- Ж Фашодондог Дэвтрийн шугамтай хуудсан дээр сурагчийн цэнхэр бэхээр хи- чээнгүйлэн бичсэн анхны шүлгээ сонипы газарт илгээчихээд шинэ дугаар бүрийг эргүүлэн шүлэг минь гарч уу хэмээн сэтгэл догд- лон суугаа эрхэм дүү иарын ам- рыг эрье. : Нийслэлийн пионер Оюунчимэг Мартагдашгүй бүтээлтэй зохиолчдыг Маргааш пионер бид залгамжилна. . гэж бичжээ. Сопины газар шүл- гээ ирүүлсэн яруу найрагт дур- тай хүүхэд та нарын дундаас уран яруу бүтээлээрээ олон үеийг хүмүүжүүлэх нэрт. зохиолчид тө- рөн гарах нь маргаангүй. Тэр үед та нар эрх биш анхныхаа шүл- тийг эргэн харж,-би толгой хол- босон бүхнээ шүлэг. гэж.. үздэг байж дээ хэмээн бодох болно. Сониндоо ирүүлсэн "та нары зпүлгийг уншихад багш, ээж, сур- тууль гэх зэрэг сэдвээр хэн бүх- ний мэдээжийн улиг болсон ерөн- хий үгээр зөвхөн л толгой холбо- сон үзэгддэг. Багшийн тухай шүл-" рүүдийг ажиглахад бараг . цөм «Ачит», «Ариун»,. «Алдарт» гэ- сэн үгээр- холбосон байх жишээ- тэй. Толгой холбосон бүхэн шү- лэг биш ээ! Та. нарын. шүлгүү- ЭИХИЙН БАРИЛГАЧИЛ тавдугаар дунд Нийслэлийн жжж ЖА -- 85948 нэг шүлэг бичлээ, Сайн болсон бол со- инид нийтлээрэй! Ер нь зохиолыг бичдэг ют бэ, зохиолч болохын тулд юу. / » Шүлэг байдаг... яаж төлөйр зорлол- | Сайн бичеон: шүлэг, е. | 22 үгийн даглах сон тоог тохируулах, зэрэг парийн. онцлогтой, ) бол: уран санаа, урац дүр: тэй, лруу сайхан хэлтэй. ОМ х анар ОНЫ Уран зураг. бол үггүй лруу пайраг, яруу пайраг боло үгтэй уран зураг гэдгийг лмагт бодоорой! Яруу пайраг хо-. лээр бүтэж, дүрээр балжиж байг маажин санаагаар өөдрөг, утгаар дэлгэр өргөл болдог. Д. Нацагдоржийн «Миний пу- таг», «Од», «Хэнэ хурга» Ц. Дамдипсүрэцгийн «Буурал . ээж минь», «Зугаацахаар м сон нь», Д. Сэпгээгийн партизаны яриа», «Өвгөл «Тагтаа», «Цолмон» зэрэг шүлгийг та нар: сайп мэднэ. Эдгээр шүлэг хэл, дүр, сапаа, утга аль аль инь сайн болсоп учраас урт масалж байгаа юм. : ол дийг утга агуулга, єэдвийн хувьд хэн ч буруутгахгүй, Гэхдээ сэт- гэл санаанд хүрч: пөлөөлж чадах- гүй дутагдал байна, Яагаад вэ? Урлах эрдэм дутсанаас тэр, Ямар ч сэдвээр бичиж” болпо, Гагцхүү юуны тулд, юу хэлэх, чухам яаж бичих вэ гэдгээс л шалтгаалиа. Зохиол бичихэд юунаас эхлэх вэ? Ийгэж нэгэн жаал хүү, про- летарийн их зохнолч М.. Горь- кийгоос асуужээ. Тэр хүү жаахан гөлөг хөтөлчихсөп, тэр нь Хё- луунд аахилж инээдэмтэй хараг- даж гэнэ. М.. Горьний түүний гөлөг рүү зааж, “үүнийг яг энэ байдлаар нь дүрслэн бич| гэсэн гэдэг. Түүнээс үзвэл дүрслэн би- чихээс. эхэлдэг байна. Ерөнхийгөөс тодорхой зүйлийг урлахыг хичээх хэрэгтэй! Урап санаа гаргаагүй бол хичлээй тол- гой: холбоод ч шүлэг болохгүй. Нийслэлийн пионер Туяа «Барил- гачин» гэдэг шүлэгтээ, «ах эгч нар минь барьсан їом шүү, хана туургы нь битгий: сараачаарай» гэсэн санаа гаргажээ. Энэ бол хэн пэг: хүний хэлчихэж болох С4- нуулга болохоос, уран санаа биш! Зөвлөлт Молдавын хүүхдийн нэрт зохиолч Григоре.Виеру -«Шипэ байшин» шүлэгтээ «Өрөгч,-му- Жжаан, будагчин, цахилгаан ч нар Д.Сүхбаатарын: нэрэмжит Улсын дохнолтойгоо хамт ийм Манай сонин, нийтл ! шүлгийн хариу, онч Хүслэн ЕйН. Х99 хүсэлтийн хариу болгож та танил 80 АУ-ы ї пруу мойрагч Ц.Гайтар, хүүхдий 0 Ж Дашдондог Ч Нуйхөлгөө Энчүүхэ, Энэ дугаартаа нийтэллээ, би морд-: ле. БОРЦ “баяр хийж ”байпа: Гэтэл хүсэлт ирүүлсэн мон уншигч хүүхдүүлдн үхний "н төрийн. шагналт аар) зөвлөлгөө бичүүлж, ! Зохиолч, яруу найрагч болохын тул амьдралын модлогтой, бичиж 0аїїгааломаа сайн. моддог, цор хи- чэригүй, бат төвчорртэй, туйлыл ходолморч болж хүмүүжих Ххоө- рэгтой..Мапай ахмад зохиолчид, зопллолтийн. болон дэлхийн. иорт зохиолчдын амьдрал, уран бүтээ- лс: хичээн: сурчгг өөрсдийн авь- яас, ур чадвар, мэдлэг болопсрог лоо хөгжүүлэх иь ирээдүйд сайн зохиолч болоход тусалиа, Аливаа юмыг бага гэж чамлаж болохгүй. «Бичиг зохиолын нэг хоёр үг хэдийгээр ялимгүй боловч тэр үг- нээс түмэн утга сацарч болдог» гэж мапай их жолоодогч Д. Сүх- баатарын сургасныг цаг үргэлж сапаж -яважыг эрхэм дүү пар, ирээдүйн яруу пайрагчиддаа .Зөв- манай байшинг”. барилаа. Тэд ирээгүй бол байшин яаж босох вэ? Манайхан ширээл Дээр амттан бүхнийг өрж, шинэ байшингийн яагаад байшин барьсан ачтай тэр хүмүүс, ирдэггүй юм бэ» гэсэн сапаа гар- гажээ. Энэ бол яруу. найргийн Уран санаа мөн... сэн Хүүхдүүд та пар сайн зохиолч болохын тул юуны өмнө сайн ун- шигч . байгууштай.- “Зөвлөлтийн хүүхдийн яруу пайргийг унш! Яаж урап сапаа гаргасныг нь. сайн ажиглаарай! Зохиолч С. Маршан, Н. “Чуковсний, С. Михалков, А. Барто нарын “яруу найргаас -ун- шиж суралцахыг “дүү нартаа зөв- лөс, Урьд өмнө нэгэнт хүний. бичээд нээчихсэн санааг хуулж, болох- гүй, Одоо та пиар ерөнхий зүйл бичихийн оронд, өөрсдийнхөө амьдралд тохиолдсон үйл явдлаас сэдэвлэн дүрслэхийг хичээ! Зу- ны амралтаар унадаг хайртай мө- “риныхоо тухай, тимурчүүдийн ко- мандад оролцож, хүнд тусалсан тухай, үерхэл тшөхөрлөл,. инээд- той сонин явдал гээд л. бичих “зүйл та нарын дурд маш их бай- таа! Бичсэн шүлгЭэ эхлээд нөхөд “ДӨӨ, уншиж, өг, тэгээд ангийн, да- раа нь еургуулийн ханын сонинд нийтлүүл! Энэ бол том. ололт шүү. ТЕ : "үгэүтэртнэриртэчүүц тээлүүгэүтчүүлээнхэрртүэлиүлжүрэттэ? ТЛ хэвлэлийн. цомбийатад: хэвлэв, “ эдэор: хийно, Толгойн -уу дугуйлж авсан гтээр хийпэ. ! 4 р 4ПИОНРЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ЭЧНЭЭ СУРГУУЛЬ ХОЙРДУГААР ХИЧЭЭЛ | ХӨТӨЧ НОХОЙ ХИЙЦГЭЭЕ Ямар иогэн даавууны өөдөс авч юэ Ч ын эсгээд гэдэсний хоёр хосгийг «БЁ»-гоэс 49» хүртэл нийлүүлж оёод, дараа иь гэдас- тий , хоёр хөсгийн. хооронд «р», 42» хоёр цогийг нийлүүлэн оё- по, Дух, эрүү, чихийг өөр өнгийн - хоёр гийг «Н»-гөос «Л» хүртэл хамт. обэн, дундуур нь «ЛАэ-гаас 4Б». хүртэл духиы. даавууг байрлуулж эрүүгий ИАГАН9үан9 : ХОВр, цэгийг). нийлэхээр, оёпо. Чилийг тасархай зураас татсан. газраар нийлүүлэн хадиа, Их бие, толгойг гадагш эр- туулж, дотор нь, хөвбї буюу.үр- тэс чихиэ, «Хэ» үсэг орчимд тол- тойг байрлуулиа, Нудийг-товч юм булигаар. зэр- 346 007040, ЦАГААЧ са дог хэсэг 5 ц. дАШдОНДОВ Ниденс.г--14140 Эрхлэгч ХэС- 1. Орон бүхний пролетари иар нэгдэгтүн! үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэч МАХН-ын байгтун! й МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбастарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөв 353 дахь жилдээ 1977 оны шрэв 459 (1457). дугаар сарын 2. ХҮҮХ ї МАНАЙ ЯРИЛЦЛАГА | Орон даяар хүүхдийн урлагийн до- 22 лоо хоногийн ажнл зохиогдох гэж : байгаатай холбогдуулан манай сур- ваджлагч Хүүхдийн төлөө фондын тев комиссын дарга, хүүхдийн урла- тийн долоо хоногийг зохион байгуу- лах төв комнссын дарга А. И. ЦЭ- ДЭНБАЛ.ФИЛАТОВА гуайтай ярнлцлага хнйв. Уг ярилцлагыг дор нийтэллээ. СУРБАЛЖЛАГЧ: Хүүхдийн төлөө Фондын төв комнссоос Улс орны тиаргалант нрээдүн хүүхэд багачуу- дын төелеө нхээхэн анхаарал халамж тавьж олон чухал ажнл зохиож бай- на. Үүннй нэг тод илрэл болсон хүүхдийн урлагийн долоо хоногийн тухай Та манай уншигчдад ярьж өг- нө үү? А. И. ЦЭДЭНБАЛ.ФИЛАТОВА: ЇИХЗЭ-ийн Төв Хороо, Хүүхдийн төлөө фондын Төв комисс, БНМАУ-ын Соё- лын Яам, Ардын Боловсролын Яам- наас эрхлэн сүүлийн хоёр жил хүүх- дийн «Урлагийн долоо хоног» зохион явуулсан нь пионер сурагчдын ёс сурта- хуун. гоо зүйн хүмүүжлийг дээшлүүлэх, авьяас билгийг хөгжүүлэх, дэлхийн болон өөрийн орны урлагийн сонгодог бүтээлүүдтэй танилцах чөлөөт цагаа үр ашигтай өнгөрөөхөд нь ач тусаа үзүүлж байна: Макан бяцхан: иргэд оюун ухаа- наа дуу хуур, хөгжим, бүжгээр сэргээж, өөрийн орны болон дэлхийн сонгодог урлагийн мастеруудын зохиол бүтээлтэй танилцах нь тэдэнд нэг ёсны баяр баяс- галан болдог. Тиймээс ч бид долоо хоно- гийн ажлыг хүүхдийн урлагийн баяр гэж нэрлэж байгаа юм. СУРВАЛЖЛАГЧ: Энэ жилийн урла- гийн долоо хоногоор хаана ямар үзвэр зохиогдох гаж байгааг сонирхсон пионер сурагчдын захидал манай сонины редак- цнд нилзэд ирж, нийслэлийн хүүхдүүд утсаар ч асууж байна. А. И. ЦЭДЭНБАЛ-ФИЛАТОВА: Энэ жилийн урлагийн долоо хоног, ерөнхий боловсролын сургуулиудын ПИ улирлын амралтаар буюу энэ гуравдугаар сарын гуравнаас аравныг дуустал болох гэж байна. Энэ жил уг ажил орон даяар 30- хиогдох гэж байгаагаараа онцлог юм. Урлагийн долоо хоногийн, нээлт УЛ- сын Дуурь бүжгийн театрт болж Л. Де- либийн зохиол «Копеллия» (Цэнхэр нү- дэн бүсгүй) бүжгэн жгүжиг тоглоно, Хү урлагийн долоо хоногийг тохиолдуулан Улсын ардын дуу бүж. гийн чуулгынхан Сүхбаатар, Дорнодод, Улсын дуурь бүжгийн театрин жүжиг- чил Дорноговь, Өмнөговьд, Ардын ар- мийн үлгэр жишээ үлээвэр найрал хөгжмийн «Соёмбо» чуулга Оверхан- гайд явж хэсэгчилсэн тоглолт хийж ур- лаг сурталчилиа. Хүүхэд бүрийг үзвэрт өргөн хамруулахын тулд циркээс бусад үзвэрийн гүнийг 20 хувь хямдруулиа. 22241329 пелийн сонин, Лхагва Үнэ 10 мө. ЭД Урлагийн долоо хоногт бид цэцэрлэгийн насны бяцхан иргэдийг мөн баясгана. Тэдний хамгийн дуртай хүүхэлдэйн театрын жүжигчид цэцэрлэгүүдээр явж тоглоно. Нийслэлийн соёл урлагийн байгуулла- тууд хүүхэд багачуудад зориулан тусгай төлөвлөгөө гарган, уралдаантай ажил- лаж байгаа юм. Телевиз, радно ч адил- хан, Гэхдээ үзвэрийн газрууд бага, дунд, ахлах анги гэсэн насны ялгавраар тоглолтоо явуулна. 1їишээ нь: Улсын дуурь бүжгийн театр «Цэнхэр нүдэн бүсгүй», «Айболит доктор», «Золушка» бүжгэн жүжиг, «Амар санаа» дуурь, багачуудад зориулсан концерт, Д. На- цагдоржийн нэрэмжит Улсын драмын театр БНМАУ-ын гавьяат жүжигчин Ч. Долгорсүрэнгийн уран бүтээлийн «Сүүн цагаан сэтгэл» цоморлиг, «Нандин эрдэ- нэ» жүжиг, Улсын филармони кон- церт, Баян монгол чуулга, Соёл эрдэнэ хамтлаг, Улсын хүүхдийн театр «Ми- ний чин зоригт бяцхан найз», «Хүү минь» шинэ жүжиг, Г. Мединскийн 80 хиолоор иайруулсан «Иэр төр» жүжиг, Улсын хүүхэлдэйн театр «Их Иван», «Алтан гургалдай» зэрэг жүжгүүд үзүү: лэхээр бэлтгэж байна, Хөгним бүжгийн хан пионер сурагчдад иерт бэлтгэсэн, Хэдийгээр элэ жил дунд сургуулийн- зориулсан кон- манай хөдөө мутаг ТЭВЦШИТТ цаг зуурын бэрхшээлтэй байгаа боловч аймгийн хүүхдийн төлөө фондоос эрх лэн «Урлагийн долоо хоногийг» байгаа бололцооныхоо хирээр, мэргэжлийн жү- жигчид, сайн дурын уран сайханчдыг бүрэн хамруулж үзэл суртал зохион байгуулалтын өндөр хэмжээнд явуулна. Хөдөө мал аж ахуй дээр ажиллаж малчин аав ээж, ах эгч нартаа тусалж Ё байгаа сурагчдад зориулж радиогоор явагдах хүүхдийн дуу хөгжмийн прог- | раммыг нилээд хэмжээгээр нэмнэ. Үү-: ний зэрэгцээ аймгийн соёлын ордон, су- мын клубээс бага, дунд, ахлах насны хүүхдэд зориулсан хөтөлбөрөөр үйлчил- нэ. СУРВАЛЖЛАГЧ: Манай уншигчдад , хандаж юуг эрхэмлэн захимаар байна. А. И. ЦЭДЭНБАЛ -- ФИЛАТОВА: | Хүүхэд бүр үзвэрийн газар цэвэр |) үзэмжтэй хувцаслаж очих, үзвэрийн газ- рын дэг журмыг нарийн чанд сахих нь зүйтэй ом, Эвлэлийн гишүүн сурагчид энэ үеэр үзвэрийн газарт ажиллан дүү нартаа туслах.хэрэгтэй. СУРВАЛЖЛАГЧ: Их Танд сонниныхоо мянга, мянган уншигч- дын өмнөөс эрүүл энх сайн сайхан бүх- нийг хүсье. Ярилцлагыг хийсэн Н. ДАРИЙМАА Гэрэл зургийг авсан М, ЦЭРЭНЖАМЦ | ! 5 1-01011 171 ! ЖИ МУСГЭГЛ Баярлалаа. їр | "ОД, СОДНОМДОРЖ (МХЗЭ.ийш! шагналт хүүхдийн аохнолч) ХАЙРТАЙ Манай нам ачтай Манлай нам хүчтэй Багачууд бид ингэж Бахархалтайгаар хэллэ Гэрэлт сайхан сургуулийн ! Барилгыг хэн барив. --Нам Гэгээн саруул эрдмийн 1Колоог хэн атгуулав, -- Нам Аранзал улаан өнгөтэй Бүчийг хэн зүүв -- Нам : Ажил бүхнийг хийх , Хүчийг хэн өгөв --Нам » Нам байгаагүй бол Цөм байгаагүй... Хорвоо дэлхийг ивээсэн Нарны илчийг бахаддаг ши.- Хотол түмнийг гийгүүлсэн Намын ачийг магтдаг юм. Эр “амаа бид хайрладгийн Нандин утга энэ юм. Нам таныхаа Үйл хэрэгт Насан туршдаа Үнэнч зүтгэнэ. п Манай нам ачтай Манлай нам хүчтэй Хүүхэд бид ингэж Хүндэтгэлтэйгээр хэлнэ. Ард түмнээ залгамжлах Итгэлийг хэн өгөв. -Нам Ахмад үеэ дээдлэх Хайрыг хэн шингээв -- Нам Санасан хүссэнээ бүтээх Замыг хэн заав -- Нам Саадыг ялан давах Зоригийг хэн заяав -- Нам Нам байгаагүй бол Цөм байгаагүй... Өнгөт цэцгийг тэтгэсэн Нарны илчийг бахаддаг ши! Өсвөрийн биднийг жаргаасан Намын ачийг магтдаг юм Намдаа бид үнэнчийн Нарийн учир энэ юм, - Нам таныхаа Үйл хэрэгт Насан туршдаа Үнэнч зүтгэнэ. 1П Манай нам ачтай Манлай нам хүчтэй Жаалууд бид ингэж Жавхлантайгаар хэлнэ Орон бүхний хүүхэдтэй Найрамдлыг хэн бэхжүүлэв. Нам : Орос. Монголын багачуудын... “Нөхөрлөлийг хэн мөнхжүүлэ! --Нам : Ирээдүй тийш тэмүүг Сэтгэлийг хэн төрүү: -Нам 000 ? Ихийн ихийг сурах. Зүтгэлийг хэн өгөв -- Нам т Нам байгаагүй бол Цөм байгаагүй... Уудам орчлонг гийгүүлсэн Нарны илчийг бахаддаг шиг Улс орноо жолоодсон Намын ачийг магтдаг юм Удирдагч намаа хүндэлдгийн Утга учир нь энэ юм Нам таныхаа Үйл хэрэгт Насан туршдаа Үнэнч зүтгэнэ, Манай нам ачтай Манлай нам хүчтэй Багачууд бид ингэж Баясгалантайгаар. хэлнэ. ХҮҮХЭД БҮХНИЙ ХАЙРТАЙ СОН Булган: аймгийц. пиопер баатар. рагчийн чөлөөт цаг», «Тапац су: т Октябрийн Социалист Хупьс: рагч хайчий», «Сургууль гэр хоё- галын 60 жилийн ой угтаж «Ок рмн хооронд» хэлэлцүүлгийг бүл- тябрийн тулац дор» уриагаар Гэм фүлэг, салаа, багийн цуглаа- явагдаж байгаа «Залгамж үе» ая. наар хэлэлцэж юу тусгаж авсан хаар амжилттай ажиллаж байна. ацал бодлоо солилцлоо, Ялапгуяа пиопер сурагчдыг чө- бүрт Тимурчүүдийн лоот цагаа үр бүтээлтэй өлнгөг 1 хороо ажилла шинэ со- рүүлж хүүхдийн хэвлэл цомтой ийн сэтгүүлийг пиопер сурагчдын байнга нөхөрлүүлж амьдралдаа Дунд сурталчилж хүүхэд бүхэнд бүтээлчээр ашиглаж сургах зо- хүргэж байна. «Пиоперийн үнэн» рилт тавин ажиллаж байна. х... Сопин уншигчдын, бага хурлыг 46 Тухайлбал энэ онд хүүхдийн удаа хийж, түүнд 7594 пионер хэвлэл захиалалт, тараалт, ашиг- баатарчууд оролцлоо. Хэвлэл сур- лалтыг сайжруулахаар «Хүүхэд талчлах ажил сайн азохиогдсоны бүхэн хэвлэлтэйгээ. нөхөрлөе» дүнд «Пиноперийн үнэн» сонин за- «хүүхдийн хэвлэл, бидний ширээ- хиалагчдын тоо 168 хувнар, ний ном байх ёстой» гэсэн хөдөл: «Залгамжлагч» сэтгүүл захиалаг- гоөн өрнүүлэн ажилласан нь зо» чид 88 хувиар өслөө. Энэ ажлын хих үр дүнгээ өгч байна. Хүүх- явцад багш сурган хүмүүжүүлэгч дүүд захиалсан хэвлэлээ амьдрал бүр хүүхдийн сонин хэвлэлийг її, хичээл сурлагадаа бүтээл- захиалж, эцэг эхчүүд ч сонин, чээр -ашиглаж Ю. Цэдэнбалын сэтгүүл уншиж, үр хүүхэддээ Ч бага насны дурдатгал. Л. Түдэ- ярьж өгдөг, зөвлөдөг сайхан зан- вийн. «Та партаа “эх ороп ирээ- шилтай болов, Булган хотын найман жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн «Тин- дүйгээ. найдаж байна» өгүүлэл, Булган аймгийн пионерийн зөв- мурчүүдийн шуудан хороо»- ныхон сурагч бүрт хэвлэлээ «Би хүнд тустай юу хийв», «Су- лөлийн дарга - С.ГАНБАТ шуурхай хүргэдэг юм. Булган хотын найман жилийн нэгдүгээр дунд сургууль, Хутаг су” гоор зарласан болзолт уралдаанд нүүлж одоо 170 пионер захид- мын найман жилийн сургуулиудын пионерийн ахлах удирдагч И. Ён- үүрэг аван ажиллаж байна- лаар харилцаж гадаадын үе тэн- дон, Х. Лхагвасүрэн нартай манай «Уранөд» дугуйлангийн сур- Манай бүлгэм хэвлэл захиал- гийн цөхдөөсөө суралцаж байна. валжлагч Ж. Сэлэнгэ дараах ярилцлагыг хийсэн юм, гаар сүүлийн 3 жил дарааланай- Х. ЛХАГВАСҮРЭН: Манай халслын БЭ 2 ухуулга, уишигчдын бага хурал магтаа тэргүүн байр эзэллээ. Энэ тимурчүүдийн шуудан . хорооны Ж. СЭЛЭНГЭ: Танай сургуу- зэрэг олон. хэлбэрээр явуулж онд бүх сурагчдын 80,5 хувь нь зөвлөх удирдагчаар, сумын хол- лийн пионерүүд хуүхдийн хэвлэл байгаагаас гадиа бүлгийн цуглаа- «Пионерийн үнэн» сонин, (30.3 бооны салбарын эрхлэгч Л. Гу- захиалалт, тараалт, ашиглалтын наар хэлэлцүүлж байна. » хувь нь «Залгамжлагч» сэтгүү- наажав гуай ажилладаг. Шуудан талаар ямар зорилт дэвшүүлэн -Одоо бүлгэм, бүлэг бүхэн хэв- лээ захиалав. хорооныхон хэвлэлээ сурталчлах ажиллаж байна вэ? лэл сурталчлах тусгай буланта Ж. СЭЛЭНГЭ: Тимурчүүдийн радио нэвтрүүлэг тогтмол явуул- И. ЁНДОН: Аймгийн пионерийн хүүхэд бүхэн хэвлэлээ тогтмол сурагч шуудан хороодынхоо 3а- даг. : ! зөвлөлөөс хүүхдийн хэвлэл захиа: уншиж сурлага хүмүүжилдээ рим нэг ажлаас ярина уу? Хүүхдүүдийн хэвлэл тараалт, лслт, тараалт ашиглалтыг са ашигладаг боллоо. ИН, ЕЁНДОН, Тимурчүүдийн шуу- ашиглалтад тимурчүүдийн шуу? руулах он болгохоор дэвшүүл Х. ЛХАГВАСҮРЭН: Манай дап хорооны ажил тогтмолжиж дан хорооны үзлэгийг сард цэг зорилтыг хэрэгжүүлэхийн тулд бүлгэм аймгийц Пиоперийн зөв- байна. Хэвлэл, цаг хугацаандаа удаа явуулж хэвлэлээ хэрхэн хүүхдийн хэвлэлийн хүмүүжүүлэх лөл, Ардын боловсролын хэлтэс, хүүхдүүдэд хүрдэг боллоо. Ялан- ашиглаж: байгаа талаар зурагт үр нөлөө, дайчин чадварыг нийт харилцаа холбооїы газраас хүүх: гуяа захидал харилцааны тасаг ба мэдээллэх хуудас, хапын со- багш, сурагчдад сурталчлах аяс Дийн хэвлэл захиалалт, тараалт инь гадаадын пионерүүдтэй захид- нин, дохио зэргийг гаргаж бай- лыг лекц яриа, мэдээлэл, урлагт ашиглалтыг Ё зорил. лаар харилцах хөдөлгөөн өр- иа. БИД СОНИНОО | ссд эвлэлийн тухал- ЦИНЭ. СОНИЙЛИВГЭР ИНГЭЖ АШИГЛАДАГ | 2222 ооо шинэ. сОНИН”иИВ ! Саяны эис "УДанг таинлцаарай. Урамтай ажил их бий шүү. Манай бүлгийн сурагчид бүгд ҮЙНЭЛсаэ. 234 дангаар Тогтмол гардаг булангуудад Эхпээс нь аваад сайп уншаарай сонины тэмдэглэлийн дэвтэртэй Ээ социн шаа гн ”Э Тун ч хэрэгтэй зүйлүүд бий Энэ сонин ихийг хэлнэ. ин 9 ? дээ! ҮҮ 9 с 1 болсон. Салаадын дарга Л. Наран: 2172-28-17 х8 Ё 5 шүү Булган 10 жилийн сургуулийн "яа, О. Сарантуяа, Ж.. Ураичу- Дэг экурамтай очиж аваад Уишилж: тайнлцаад дагаж 10-ын «В» ангийн сурагч ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАЛТ, ТАРААЛТ АШИГЛАЛТ, «нивиииа ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАЛТ, ТАРААЛТ АШИГЛАЛТ, Дэс дараагаар иь уншиж биелүүлэхэд А. ЭРДЭНЭЧИМЭГ 1 ї “цар хэвлэлээс уншиж тэм: дэглэсэн зүйлээ ангийнхандаа тогтмол ярьж өгдөг. Бас долоо хоног тутам дөрвөн салаа эзэлж- лэн шинэ сонин» гэсэн зурагт хуудсаар хэвлэлээ сурталчилж айна. Манай бүлгийнхэн «Пиоперийн үнэн» сонинд гарсан «Таван су: рагч хаачив», «Сурагчийн чөлөөт цаг» хэлэлцүүлгүүд, -«Ертөнцийн долоон гайхамшиг» сэдвээр ярилц- лага хийлээ. П. Е. Шетиикиний нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн зурга- дугаар ангийн сурагч С. БАТ-ЭРДЭНЭ 113151: 1ГПуГ1ИШУ ЇГүү4УЇ ЧШУГУИХҮӨ ИЄИЧЄХ шаннинилиашиааны 11ГҮШЛИШУ 1Пүу4У! ЧШУПУИХУЄ6 ИиЄИЧЄХ 4 уулгэр суулгай : БЯЫН МАЛЧИН ААВ ЭЭЖ АХ эгч Хонь ид төллөх үед аав, ээжид НАРТАА ЯАЖ ТУСАЛЖ маань зав ердөө гардаггүй. Иймд БАЙНА ВЭ?- ----- хоолонд хэрэглэх мах хөшиглөж Бүлгийн ажил хөлдөөх, гурил элдэж хайрч уу- Бүлгийн. дарга Х. Оюуиймаа танд хийх, түлээ хөрөөдөж нөөц- «Пиоперийп гүнэц» сонины тав- лөх ажил хийнэ гэж ярилаа. Дугаарт нийтлэгдсэн «Малчин аав Сурагч Ш. Эрдэнэ: Манайх су- ээж, ах, эгч нартаа яаж туслах мын төвд байдаг ч гэсэн би ам- гэж байна вэ?» гэсэн зөвлөмжийг ралтаараа хөдөө гарч нэгдүгээр бүлгийн сурагчдад уншаад: бригадын үхэрчин Рэнцэндорж -- Өнөөдөр энэ сэдвээр бүл-, ахындаа очиж ажиллана. гийн ажлаа явуулж байна. Одоо Манай аигийн хамт олон төлийн гуравдугаар улирлын амралт эх- бэлтгэлд зориулж: элгэвч 60 шир- лэхэд хэдхэн хоног үлдлээ. “хэг, уут 8, нэмнээ 27 ширхгийг Амралтаараа малчин аав, ЭЭЖ, хийж пэгдэлдээ хүлээлгэж өгсөн. ах, эгч нар дээрээ очоод юу хийж, Намын ХҮП их хурлын шийд: тэдэнд” ямар тус хүргэж, яаж вэрийг судалж .тэмдэглэсэн товч- тусалья гэж бодож байгаагаа хэй лолоо авч явж ойролцоох суу- ярих вэ? гэхэд сурагч Б. Батцэ- риудад ухуулга хийж бүлгэмийн рэн: зєвлөлөөс” өгсөн даалгавраа бие- -- “Манайх хоёрдугаар брига- лүүлнэ гэв. дад 350 гаруй тугаллах гүнээ Ингэн: Булган аймгийн Хишиг- малладаг. Би амралтаараа хариад өндөр сумын 8 жилийн сургуу- үхрээ услах, ядарсан үнээнүүдийг лийн «Соёлч нөхөрлөлийн төлөө» тэжээлд оруулах, хүйдэс зөөх, тү- 7 дугаар ангийн пионер бүр со- лээ уулиаас бэлдэж өгөх зэргээр пиныхоо зөвлөмжийн дагуу мал- аав, ээждээ тусална гэж ЯриХАД цин аав, зэж, ах эгч партаа хэр- сурагч Я .Ганбат, Б. Сэржханд хэц яаж туслах талаар ярилцаад цар, бүлгээрээ малчдад, малчдын бая- -- Манайх гуравдугаар бри- рын өдрийг тохиолдуулан захи- гадад төллөх хопьтой. Би гэртээ дал бичиж баяр хүргэжээ. хариад төлийн пүнзээ сэлбэн за- шарО3и лэн Цэ дулаалиа. 1 Булган аймгийн ХЗЭ-ийн хо- д 2 ц Уу Лоолцүлс тэнсээ! ы ажилтан : : Аймгийн дүрслэх урлагийн зу- Ядарч доройтсон хойно тэжээл роон раач Б. ШИРЭНДЭВ зурав, усалиа. Хотпыхоо ноосыг түүнэ. Д. ХИШИГЧУЛУУ ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАЛТ, ТАРААЛТ АШИГЛАЛТ, аонианланааа ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАЛТ, ТАРААЛТ АШИГЛАЛТ. ” ФовоР 5 ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАЛТ, ТАРААЛТ АШИГЛАЛТ, Булган хотын найман жилийн ЇТ дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга, 5 онцын эзэн Д. ЭНХТУЯА. гш-БЭЭЛЭэ ЭН ГЭГилНЫн Энэ нүүрийг Булган аймгийн пионерийн «Найрамдал» ордны «Уран өД» дугуйлангийн Д,. |. Маудахсан багштай сурвалж- |. лагч тимурчүүд бэлтгэн. Ё 1Пуцїишу їШпуу4уї ЧиҮГүИХҮЁ ИЄиЧЄХ вааиллиээ! Булган хотын 10 жилийн дунд сургуулийн зургадугаар ангийн су- рагч онц сурлагатан Т, СЭРГЭ- хтсужьс элжлошавлЖЛИЦИЛЛН Зөвлөлт Социалист Бүгд Литов улс 60 Найрамдах мянга 200 кв к» у дэвсгэртэй, 3 сая 202 мянга харуй хүн хүйчэх Нийслэл нь Бильююс, “ ! нховт цахилгаац техник, суурь ма- шин, хими ч жээ. мефтийн үйлдвэр их хөгж. Литовын пноно циалнст бүтээц оролцож, гол хөл даа чанарьис өө дан суралцаж бай жилийн эхний жил рүүд эх орныхоо | со- олїїгуулалтад идэвхтэй цөлмөр болсон сурлага- өлт гаргахаар шам л. Аравдугаар таван (їлдвэрлэ гслах сурагчдын бригад 1400 зинлалд ту Ло) мянга гаруй пионер сурагч ттралын МааиОнсыЫ ажиллажээ... Литовын Хамнлы, хэн ЭХ нутгийнхаа бай тийг. юу Хыс гэ мүү їрлан: хамгаалдаг сай- Хян уламжлалтай. Тиймээс хорин есөн лийн сурагчид бүгдээрээ ой хам- Хөдөлгөөнд оролцож 785 пионер йн ойчин» дүрэмт хувцас өм- Эй болжээ. : : Ба галь хамгаала» нийгэмлэгийн сүү? Үд эх нутгийнхаа бая: ар- вижуулах талаар их зүйл хийж байна. ХРгЭЭн өнгөрсөн Жил шувууны үүр 100927, шувуу тэжээх жижиг | онгоц үЗЧЭХд Ь амьтдыг асрах газар арыг, їйг к 900000 мод суул- шан, модны үр 45350 кг-ыг түүсэн бай- Литовын пионерүүд ийм хөдөлмөрч сайн үүхдүүд ажээ. Сайны дотроос онц сайн хүүхдүүд блон, Балюс Карпавичюс, Альмантас Баг- чюс, Альфредас Тишерскис нар насийн зургадугаар” дунд сургуульд даг. “Энэ сургуулийнхан сайн Ээ хотдоо алдартай. Тус хотын час» гэдэг цэцэрлэгт хүрээлэнг пнонерүүд шефлэн пнонерийн- «Ногооч «Өсвөр, до СҮРЭГ ХАМГААЛАГЧ ЛИТОВЫН ЇїЇЙ0НЕРҮҮД эргүүл» үргэлис ажиллан, экил бүр олон мянган. зулаагалг нарс тариалдаг. учраас одоо бараг. нарсан ой... болсон... байна. "Гогаэд Ч. їшоперүүд: сопхон. Ой. модоо бии нарсан. ойдоо. цутагшин: амьдарсан олон янзын. шувууг хайрлан | байна. Тэд ойдоо ( ү маш сайн мэддэг. Түү ямар шувуу хэлээ ирж ээ бу бүртгэн, зэллэц яваа. шувуудыг хил- бархиаар тоолж сурчээ, Чинишийн дунд сургуулийн тооцоотой- хүүхдүүд гэлсал- даршсан нь учиртай, Тэд идэшний. о- гоо тарих талбайг үр ашигтай ашиг- лахын тулд биеэ даасан туршлага С0- рилт олиыг хийжээ, Жишээ нь төмс- ний үр суулгагч СН--4.6, СНМ--6 машины үр ашгийг. нарийн тооцоолж СКМ--6 машинаар үр суулгах нь нэг га талбайгаас хураах төмсийг 10 хувиар нэмэгдүүлж байгааг ол ил- рүүлсэн байна. 1Орбариский районы пнонерүүд байгалийн он. дарааллын бичгийг маш нямбай сайн хөтөлдөг ажээ. Тэдэнд олон зузаан дэвтэр бий. Түүнд анхны яргуй хэзээ дэлгэрсэн, аихны алагтуу хэзээ ирсэн, ногоо хэ- зээ соёолсон, бороо хэзээ орсон, модны навч хэзээ унасныг жил бүрээр нарийн хөтөлис таван жил тутамд нэгдсэн дүнг гаргасан байдаг. Энэ амжилтын үр дүнд пнонерүүд ямар шувуунд үүр эхэлж: бэлтгэхээ, ямар цэцгийг хэзээ таривал ашигтайг таван хуруу шигээ мэддэг болжээ. Саяхан Велюоны сургуулийнхан нэгэн сонин мэдээ дуулсан нь тус сургуу- лийн пионерийн төлөөлөгчийг олон ул- сын газар зүйчдийн ХХ/Д чуулганд урьжээ. Ингэж Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- рамдах Литов улсын өсвөр үе эх ор- ныхоо социалист бүтээн байгуулалтад үнэт хувь нэмэр оруулан амжилттай сурч, хөдөлмөрлөж байна. Н.ДАРИЙМАА зОКТЯНРЬЫ-00» 4НАРАН УҮРД МАНДАГ» эиИХх имгалан Даян дэлхийн үйл хэрэгт байдлыг бахисгүүлэх ардам шишилгээний... бүтээл, уүшг зохиол, урлагаар, үлэмж хунь пэмар оруулсан төр, нийг» мийн. болон. шилэх... ухаай, соёл урлагийн. зүтгэлтэй, өнх тайпны толоо. цогтой тэмцэгч иарт «Улс түмпий хоорондын эих тайвцыг бэхжүүлэхийн тө- лоо» олон улсын Лениний шаг- налыг олгодог. Энэ шагнад анх 1956. оны есдүгээр сарын 6-ны өдөр З3С БНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэр- гүүлэгчдийн зарлигаар бий бол- жээ. «Улс түмний хоорондын энх тайвныг бэхжүүлэхийн төлөө» олод улсын Лениний шагнал эрхлэх хороо нь хорооны дарга (1950 опоос эхлэн академич Д. В. Скобельцын) 14 гишүүдээс бүрддэг бөгөөд бүрэн эрхийн хугацаа нь 6 жил. Хоёр жил тутамд хорооны гуравны нэг нь, онд), Испаниас шинэчлэгдэж байдаг. Тус хороо- ны хуралдаан жил бүрийн гу- рав, дөрөвдүгээр сард Москва хотод хуралдаж шагнал олгох асуудлыг олонхийн саналаар ил шийддэг байна. Шагнагдагчдад диплом, В. И. Лениний дүр бүхий алтан медаль, 25 мянган рублийн мөнгөи шагнал олгодог- 1961 оны гуравдугаар сарын 8-нд ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлө- лийн Тэргүүлэгчдийн зарлигаар олон улсын Лениний энэ шагиа- лыг олон улсын эв санааны нэгдлийн өдөр--Майн нэгний, баяраар тав хүртэл хүнд олгож байхаар шийдвэрлэсэн юм. Энэ хүндэт шагналыг анх 2Кумблат (1971 онд) нар авсан удаа 1950 онд Францын нэрт юм.Одоо угшагналыг 54 орны эрдэмтэн, энх тайвны төлөө 1238 хүн хүртээд байна. тууштай тэмцэгч Ф. 7Колио-Кю- ри нарын гурван хүн авчээ.Тэр УРАЛДЛАНД ОРОЛЦОГЧДОД ЛСУУЛТ, ХАРИУЛТЫН | цагаас. хойш. даян дэлхийн энх тайван, сайн сайхи төлөө цог» той тэмцэгч, гарамгай бүтээл туурвигч олон арван хүмүүс энэ эрхэм дрэд.. шагналыг хүртсэн байна... Үүнд: ЗХУ-аас Л. И. рренпеп (1972 онд). И. Эрсн» бург (1952 онд), 1. Тихопов (1950 онд), 1. Попова (1959 оид),А. Цориейчук (1959 онд)» БНБАУ-аас. Георгий Трайкон (1962 онд), Цола Драгойчева 11971 онд), БИМАУ-аас 7Мамс- рапгийн Самбуу (1965 онд) БНАГУ-аас Апиа Зегерс (1951. ойд) Бертольд Брехт (1954 оид), Арнольд Цвейг (1957, онд). БНКУ-аас Фидель Кастро (1954 онд), Николас Гильеп 1954 онд), БНСВУ“аас Тон Дык Тханг (1955 онд), БНСЧ СУ-аас Людвиг Свобода (1970 онд), Чилиэс Луис Корвалан (1979: онд) Сальвадор Альенде (1972 онд), Пабло Неруда (1953 Долерис ибау- рун (1963 онд), Рафаэль Аль- Ё берти (1964 онд) АНУ-аас 7? Поль Робсон (1953 онд), Розуэл Непт (1966. онд) Францаас Пабло Пикассо (1961 онд) Эжсеин Коттон (1951 онд), Энэт- хэгээс Рамешвари Неру (1960 онд). Ромеш Чандра (1967 онд), Индонезнос Сукарно (1959 онд), Гвинейгээс Секу Туре (1960 онд), Даннас зураач Хер- луф Бидструп (1968 онд), Дэл- хийн үйлдвэрчний эвлэлийн хол- бооны ерөнХий нарийн бичгийн дарга Луи Сайян (1957 онд), ДҮЭХ-ны дарга Энрико Пасто- рино (1972 онд), Ливанаас Н. Оюу Хме- «Үнэн» сонины ажилтан Ц. ДАШДОРЖ ТИМУРЧҮҮЛД хот хөдөө- боловсро- удын сүрэг Тимурчүүд нөхцөлд гарзгүйгээр т бэрхшээлийг да- с байгаа малчин ах эгч нартаа их тус хүргэж, баярлуулж байна. Тэд ь дээрээ «Төл түмни йлс», «Тө- лийн дуу--түмний баясгалан» зэрэг сэдэв төлчид, малчЧ- дад туслах цуваа зохион байгуулж, өөрсдийн бяф« хан гараар хийсэн төлийш уут, нэмнээ, элгэвч, Эв! рийн уут. бээлий, бэлтгэ- сэн эмийн сан, төлийн найз, цуглуулсан лаа чү- дэйнзээ шеф нэгдэл, суурь, бригадад явуулж байна. Бас өвс тэжээл татах, ху- жир шүү бэлтгэх, хашаа хороо засах, хөрзөн ховх- лох, хэвтэр, лах ажилд гар бие орол- цож байгаа тухай мэдээ манай сонинд ирсээр бай- на. Төв аймгийн төвийн 10, 8 жил, Баяндэлгэр, Баян, Баянцогт, 2Жаргалант, Бү- рэн, Баян-өижүүл, Заамар, Дэлгэрхаан, Эрдэнэсант сум, Архуст, Угтаал, Бор- иуурын САА, Архангай аймгийн Цэцэрлэг хот, Таг риат, Их-тамир, Батцэцгэд Н ЯН ажил хийж, , жинст сум, » гадна, олон бууц дулаа- сум, Сэлэнгэ аймгийн Сант, Орхонтуул, Барууц- хараа сум, | Дорноговь аймгийн төвийн 10 жил, Зүүнбаян хотын 8 жил, Дорнод аймгийн Матад сум, “Өмнөговь “аймгийн Цогтцэций, Булган, Хан- богд сум, Баянхонгор айм- гийн Баянцагаан, Бөмбө- гөр, “Бууцагаан, |Шинэ- Хэнтий айм- Өмнөдэлгэр, Баян- овоо сум, Дундговь айм- гийн Дэлгэрхангай, /Өн- дөршил сум, Хөвсгөл айм- гийн Мөрөн хот, Цагаан уул, Арбулаг сум Өвөр- хангай “аймгийн Уянга, Завхан аймгийн «Цагаан- хайрхан сумын 10, 8-жи- лийн дунд сургуулийн ти- мурчүүд төл, бойжуулах ажилд биечлэн туслахаас мянган эл- гэвч, нэмнээ, уут оёж,олоц мянгай тонн, өвс тэжээл, хужир шүү, бэлтгэж, олон зуун хашаа хороо засч сэлбэсэн: тухай мэдээ ирүүлжээ. Сүрэг хамгаалагч ти- мурчүүд, МАХИ-ын Төв Хороо, Сайд иарын Зөвлө- лоос саяхай гарсан тог- тоолыг байртай хүлээн авч, гуравдугаар улир- лыихаа амралтаар мал ха- варжуулах, тол хүлээн авах жилд гар бие орол» цоно гэж баяртай байна. Узтга. вокиолын ажилтай гийн х УЭОАГА 22221282 55 ЭЖ 55 ХХ эдєдгдо ушулг АЗАХАЭДЭ 2-2 Төв аймгийн .Эрдэнэсант сумын найман жилийн дунд сургуулийн 1.8 дугаар ангийн сурагч Б. Долгорсү- рэн, Л. Лувсандорж, Ц. Долгор нар ЗУРАГ ДЭЭР: Төв аймгийн Бү. рэн сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн иионер сурагчид өөрийн нутагт байдаг «Ванц тохомоийн нуураас зав чөлөөгөөрөө: тэжээлийн үйлдвэр дээр очиж ажиллан: багсармал тэ- жээл үйлдвэрлэх төлөвлөгөөг тогт- мол давуулан биелүүлж байна. ХОРВНЭН мвгорЭ 500 тонц хужир бэлтгэж сумынхаа” малчид туслав. 3 0, СУМЬЯА, Т. ДАШИНЯМ нарын авсан гэрэд зураг, /” Залуу. техїйкчдийн ордоп, «1нонерийн үнэн» сонины гаараас өсвөрийн үеийнхний техиикийн сэтгэлгээ, зохиол бүтээх чадварыг хөгжүүлэх, авьяа сурагчдыг тодруулж, аиопер рагчдын тохинкийн мэдлэг, цийн. ур чадвар, техинкийн зүйн түвшинг үнэлэн тогтоох, су- хий- гоо чө» лоот цагийг үр бүтээлтэй онгорүү- лэх зорилгоор өнгөрсөн онд ерон- Хий боловсролын сургуулийн рагчдын дунд техиикийн лийц ба судалбар, уран сайхны гэрэл зургийн уралдаан зарлан явуулсан юм. Энэ уралдаанд хот хөдөөгийн сургуулийн 24 сурагчийп 80-аад бүтээл ирлээ. Уралдааны комисс бүтээлийн техинкийн түвшин, ач холбогдол, хийцийн гоо зүйн. шаардлагыг харгалаан. аагаарыг цог. бүрчлэн ажиллуулж, дүнг гаргаж. Дараах байр өалүүлэн, Уралдааны номисо ирсац тээлийн техиикийн.. түншийн, гоо зүй, ач. холбогдлыг | харгалаан хоёрдугаар, байранд Улаанбаатар хотын 21 дүгээр дунд сургуулийн цаймдугаар, апгийн. сурагч. Д, Цогтбалрын хийсэн. «Плапер» (11- сэх заагаар) 480 дугаар ДУНД сур» туулийн наймдугаар ангийн сурагч ЖС,. Батхутаг, 11, Батноров ппрын хийсэн. «1313-1С» шулуутгагч, 10 дугаар дунд сургуулийн. наймду- гаар ангийн сурагч 8, Баатарын « Зостоцэ, «Соїюп» пуулашгийн дууриамал: аагпаруудыг, гуравду- гаар байранд, Улаанбаатар, хотын 10 эшлийн | цэгдүгээр дуйд сур» туулийн паймдугаар апгийн сурагч Б. Амгалангийн хийсэн. «Магпи- тафон үзэг», 28) дугаар дунд сур- туулийн есдүгээр апгийн. сурагч С. Энх-амгалангийн хийсэн «Сар» 5» опгоциы загвар, Улаанбаатар хотын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн. есдүгээр ангийн су- рагч Б. Энхзалагийн хийсэн «Сойр-Ө» жолоодлогот инсэх заг- вар, 51 дүгээр дунд сургуулийн тавдугаар ангийн сурагч С. Бат- болдын «Шувуу цэцэг зун хоёрт дуртай» судалбар гэрэл зургийг шалгаруулав, бү- шолххХХХ«кХХЖААХХЖЛХЖХЛЛУДУД: 4.100 жилийнх нь онд кХУНТ НУУР» Оросын хөгжмийн суут зохиолч П. И. Чайковский «Хунт нуур» бүжгэн жүж- тийнхээ хөгжмийг (1875 онд эхлэн 11 сарын турш бичиж дуусгажээ. «Хунт нуур»-ын цомнол зохио- лыг В. И. Бегичев В. Ф. Гельцер чар-хамтран з0- хнож энэ алдарт бүжгэн жүжгийг анх 1877 оны хоёрдугаар сарын 20-нд Москва хотын Их театрт тоглосноос хойш 100 жил болж байна. гэн Энэ 1894 опд Петрбургийн Марины театрт «Хунт нуур» бүжгэп жүжгийн хоёрдугаар үзэгдлийг Л. НИ. Иванов шинээр пнайруу- лан тавьсан нь маш чад- маг болсон юм. Манай театрт ч энэ жүжгийн хоёр- дугаар үзэгдлийг Л. И. Ивановын найруулгаар ридэд жсүжгүүдийн охь болсон бүжгэн жүжиг иь үлгэрийн сэдэвтэй. үхэшгүй мөлх, хүний хүн» лэг эцэрэнгүй руулсан утга уянгын бү- гэн жүжиг юм. алдарт манай дуурь бүжгийн теат» рын тайз жиг дэглэг дагвын пайрууллагаар (гол дүрүүд Хунгийн хатан хан- Одеттад залуу 10. Оюун, залуу Оюунбат нар) сайхан тоглосон їюм. Хүүхдүүд ээ! энэ бүжгэн жүжгийг өөрс- дөө үзвэл "ойлгож урлагийн бүжгэн улам бүр бишрэх болно. д шилдэг «Хунт цуур» үнэнч” хайрын үзлийг ха» зохиолыг аа 1975 онд бү» ч -5. Ж(амьян- жүжигчин Хаан хүү-Зигф- жүжигчий 9. чадварлаг Та нар бүр ч сайн жүжгийн яруу сайханд ЗУРАГ ДЭЭР: Мон 29 дугаар дунд сургуу, лийн зургадугаар, айгийн.. сурагч Ж, Олзийбатын | хийсэн. «Хурд- лагч» спортий: айто машины ааг» пар, Улаанбаатар хотын Зөвлөл тийй хоёрдугаар: дунд сургуулийн зургадугаар ангийн. сурагч. Ву Амарсайханы хийсэн. «Сон» ин» сох айгиар, 22. дугаар дунд сур» туулийн пургадугаар апгийн.. су» рагч:-Д, Пүрэндоржийн апсан «Цэг цог бид хоёр адилхан өсч байна» судалбар гэрэл. зураг пйрэг бү» тээлд тусгай. шагийл олголоо, Хүүхдүүд 0! Өөрсдийн хийж байгаа. бүтоэлийн ач холбогдол, хийц, техпицийн гоо вүйн шаард» лагыг байнга. сайжруулах, похиог» дож, байгаа. уралдаанд амжилттай оролцохын тулд мэргэжлийн. хү» мүүс, багш пармихаа туслалцайг айч, нөхөдтойгоэ хамтран ажил- ив нь үр дүнд. хүрдгийг санаа» рай, Ардын” боловсролын Яам, МХ З9-0їн Тоон. Хорооноос хамтрай зарласан. сурагчдын. техиинийн бүтээлийн уралдаанд олоц шил» дэг бүтээлээр оролцоно гэдэгт хүүхдүүд та иарт итгэж байна. Уралдааны комиссын гишүүн, Залуу техийцчдийн ордны тэн-! химийн эрхлэгч С, ДОРЖГОЧОО «Хунтиуур бүжгэн жүжгийн гол тоглож байна. дүрд бүжиглэсэн залуужүжигчин Ю. Оюун. Дэлхийн сонгодог бүй- Ж. ЖАВ Л. САНЖМЯТАВЫН авсан гэрэл зураг, ХҮҮХДИЙН УРЛАГИЙН ДОЛОО хоногт - - : 2: ЁаО/д Зэр д УЛЬЕ : , | “ИЖ (4141 1//: : уг ТАА. 2020 1 4 Л 5 БА Францын хөгжмийн нэрт зохиолч хэр иүдэн бүсгүй» (Коппелиля) гэж тэр- Л. Делибийн боллоо. Уг бүжгэн жүжигт опгон мастер Коп- пелнусын уран гар, хийгдсэн хүүхэлдэй нь, жиихэнэ хүнээс ялгагдахааргүй болсон залуучуудын сэтгэлийг иь татаж, охид хүүхнүүдийн атаархал төрүүлэхээр гоо үзэсгэлэнт бүсгүй мэт харагдаж «Цэнхэр (Коппелия) бүжгийн жүжиг манай теат- рын тайзнаа тавигдсанаас хойш 10 жил нүдэн бүсгүй» нарийн ухаанаар амьд төдийгүй жиг төгсөнө, «Цэн- сонирхооро! лэх болсон тухай өгүүлдэг юм. Гол баатар Спанильда Франи хоёр хүүхэлдэй Коппелияг үзэсгэлэнт бүсгүй хэмээн эндүүрч явсны улмаас хоорон- доо эвдрэлцэхэд хүрснээ эцэст нь эн- лэрч бүх учрыг ойлгож байгаагаар жү- Хүүхдүүд ээ! Та нар урлагийн лоо хөногоор, энэ бүжгэн жүжгийг үзэж ДО- 41р тииэээнилнэлуүнэгчллдэлтээнэирэилгчиниүчлигэвтэүй г2823- тоот | | | ҮЙЛ БҮТЭЭЖ БАЙНА ! сон бүтээлээрээ. | сад анги, бүлгийн охидыг үйл бү- | | тус эчиээ сургуульд бүрэн БИТЭЭХ 1700 --. 4д0Р ТУУЛАЙ»-ГААР ЭХЛЭВ Ф Манай ангийн (18 охин «шоперийн үнэн» сониныхоо. гүйл дугуйланд эчиээгээр эл- бүтээх | хичээлдээ. «Бор сон орж, айхиы туулай» тайр. эхлэв, Дараах хи- чөэлүүдэд тогтмол суралцаж, хий» үзэсгэлэн. бай» гуулж сурталчлахын зэрэгцээ бу- тээх ашилд уриалиа, : Дорноговь аймгийн Замын- : дийн 8 жилийн дунд сур- Хуулийн: 4-ийн «А» бүлгийн шдАл 0, ЭНХ-ОД багачууд. бидний Ф Пиопер | дотшын хэвлэл «Пионерийн үлэн» сопип үйл бүтээх эчнээ сургууль нээснийг мапай ангийн охид узэж хам- рагдан элслээ, Эчиээ сургуулийн ахлагчаар опц сурлагатай сурагч Оюуичи- мэг сонгогдож, хамт олиоо зохион байгуулай. ажиллаж байна. Уйл бүтээх охид: маань уран үйлийн- хээ ажлыг бор туулайгаар эхэл- лээ, Олон хөөрхөн бор туулай хий- гээд хүүхдийн цэцэрлэгт өгнө. Завхан аймгийн Цагаанхайр- хан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн -6-гийн «А» ан- 5, | Уншигчдын хүсэлтээр 3| | 1! «Наран үүрд (| сын р! (| дааны болзол манай сонины ХААНААС ХЭЗЭЭ ЯМАР УРАЛДААН ЗАРЛАСАН БЭ? Ф Д. Сүхбаатарын иэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөл 1977 онд ЗХУ-д болох дэлхийн хүүхдийн анхдугаар их наадамд зориулап 1976 оны 11 дүгээр сараас энэ | оны гуравдугаар сарын 10 хүртэл мадаг» олон ул- хүүхдийн их наадамд хэн ! оролцох вэ? гэсэн асуулт хариул- : тын уралдаан зарласан. Энэ урал- | өн- 1 гөрсөн оны М43-т бий! 1! ! ! Ф Мөн мэдээлэл радио телеви- | зийн улсын. хороо (МРТУХ), Д. 17 СҮхбаатарьш нэрэмжит МПБ-ын ! Төв Зөвлөл хамтрап 1976 оны 192 ! дугаар сараас энэ оны дөрөвду- | тээр сарын 10 хүртэл үүрд мандаг» сэдвээр радио в0- хиоц бичлэгийн уралдааныг мон- | тол, орос, англи хэл дээр зарла- (| сайн юм. Уг уралдааны болзол манай со- иины өнгөрсөн оны 48, 48 ду- | гаарт нийтлэгдсэн. | Хүүхдүүд ээ! Уралдааны дүн г» тарах цаг ойртож байна. Иймд та нар бичсэн зохион бичлэг, хариул- руудад хугацаанаас нь. өмнө ам- | жиж, явуулац, Октябрийн социа- лист их хувьсгалын 60 жилийн ой уртад уралдаанд өргөн оролцоо- рой ї | | таа уралдаан зарласан дээрх газ- | | Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ оаннэниииниининлииилалиисиииииииииииииииииииииииэиэл-- ДХ. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн цомбинатад хэвлэн, “А-65951 Индекс--14140 гийн сурагч ЧИМЭДЦЭРЭН 1:3 (ЕКШШ ЇШЕ220) НТ ЇЖМС «Наран | “Уны, Орон БУХНИЙ ПРОЛӨТАРИ:НАР-А2 эгДэГлУн| МАХН-ын Уилл. ХЭРГИЙН -ТЭЛ ) сониныхоо ДУУДЛАГААР: 1424 ЭМ гад ХҮҮХДҮҮД ҮЙЛДВЭРТ ! ТУСАЛЖ БАЙНА. ЫН НЭР: эржит” 192) / Ф1-1:5-:7111:11 Нийслэлийн 10 эхилийн 14 дуг идэрхтой оролцож 1,6 топп ширэм” | й тээр дунд сургуулийн 0-10:дууаар, цуглуулан. “Гдмрийн: ааподад | ту- ( У79 аг сурагчид сопийплхоо. ДУуд: шалаа, лагаар ширэм цуглуулах ажилд млили СУРВАЛЖЛАГЧ З3. дахь илд: Ми (1458) К 1977 опы тураалугаар, сарын 0), ““Ихтенд үнэ 10: тө, БИДНИЙ БАХАРХАН ЛУУРИАХ ХҮН БИЧИЖ БАЙНА ав... моддог болж. орос. ном хоплол Ї їотгорсон. үед ла бүлон ашиглах” чадиарлай. 0010: амьдарч аж торох сайхан хувь БНМАУ-ын Сайд нарын Зойлөлийн өрлөгч дарга, Улсын ганьнат Цагийг үр ашигтай. оцгорүүлдог ЇГ: хүмүүс юм. Төр )ы ИГ. зохиолч, ЖроМьесор Дондогийн: Цолэгмид, суйїїд. Запхан: аймгийн сурагч Ороо» хол ч... озомшин, шү 2 исргохцинийн мэргээилт уул «умын 98 жилийн дуйд сургуулийн, Ч, Ширмэн байлтай 0» олон пом ч ушинж, онц сайн сурч хорэгцоо үлэмж... 0соп,. ажилчин, » амгийн яммоперүүд їахиДал илгээж өородийн сонирхсон зүйл- ч чадийг Норт зохиолч. Томас малчин хүн шилэх... Пєулааншл ой» ийгасуун, сургамж зовлолгдоо авахыг хүсчээ, Эпэ: йхидалдаа тус ал» Ман одор бүр ийрийн: тооцоотой Дор модлогтой.. болж. хүний атьд: сийн зионсрүүд ахмад үеиййхилй хувьсгалт дайчин. хөдолморч үлгэр байх. хөрогтой.... богоод: харамлах рал ахуй, жодолморт. шинилох АГ Сон СУ ДАА нү Ццөнсүс үсоэсалл дурдаад хууцил ТА ЛЫН бүх зомсын Дотроо. цагт харам ухаай гүнэгий нэвтэрсэн байх бол: / ли өхөрлөолийн өйги/ аймгийн төргүүнч үлэг, 9ХУ-ы байхыг л гагцхүү сайшааш, болио. | Мо: баатар Ленд Голпзкопын нэрэмжит улсын дэд бүлэг бдлсон, одоо улсын тэргүүний бүлэг болох зорилт тавин ажиллаж, байгаа туха! Бяцхан дүү зарынхаа захедлыг хүлээл: аваад Д. Цэвэгмид гуайн лутам ШИН2ВҮЛЛИЙГ мэдэ, урагш- бх3 й йн огсон сургамж зөвлөлгөө бүхий хариу захидлыг танай єортш пийтөлж лап дэвшиж, байхаар сурах, амьд: Хүй ЫГ ӨЯЦШИХЭЛШИЖ буурь байгаадаа маш баяртай байна. Учир иь уг захидалд огүүлсэн сургамэ! рах толовлогоо зохион цаг. .МоЧ гэр БрЛҮЛЦЭЛ УЧ59 ХНИН. зөвлөлгөө зөвхөн дээр дурдсан айгийн сурагчдад тодийгүй мацай орны бүхиийг үр бүтээлтэй ашиглах. Хэг лсол ! 7 БЖ ? мийт өсвөр үеийнхний сурлага хүмүүжилд чухалач холбогдолтой Юм. рэгтэй: биологийн. шинжлэх ухаанд ш, Аливаа: ялалт бүхэн өөрөө. оог | ТОН анхаарал. тавын суралцах. ө, зүйтэй. Гэхдээ энэ нь бусад хи рийгоо ялахаас эхолио гэж Зов- бэлүүлэд: бата: анхаар, госон:үг лөлтийн пэрт зохиолч /Лесопид | “ЭЭЛҮҮЛЭД ЗАВХАН АЙМГИЙН дээ сурахын төлөө зориг гаргаж, бие сэтгэлӨвэ сайтар дайчилбал эрхбиш амжилтад хүрнэ. Багшийнхаа ваасап хичээлийг биелүүлдэг, пом, сурах бичиг уншиж заалгасан сэдвийг түнзгийрүүлэн ойлгодог, єар, өдөр, цаг мөч бүхнийг тапин мэдэхийн баяслаар байдаг хүүхдүүд л сайн, онцсайп дүнтэй суралцдаг юм. Үүнээс үЗ- вэл хэн хичээл оролдлого сайтай бел тэрвээр амжилттай сурч, өр- мэдлэгийн ном хүүхдүүдийн хүрээ өргөн дэнийн санд багтсан уран зохио- Номд хүн төрөлхтийй мянга мянгац жилийн оюун ухаан, амьд- сургууль залуучууд, сурах бичгээс рашап | арвип баялаг туршлагын дахин давтдаг, гэрийн Э223| өнгөрүүлж | гаа. бичээ, ЦЭЦЭН-УУЛ. СУМЫН: 8 ЖИЛИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН. 0-ГИЙН «Л» АНГИЙН ХАМТ “ОЛОНД Ном бол Та парт хоол, хувцас мааны гимнастик їом, Иймээс ном уншина гэдэг бас учиртай. Ном унших гүедээ өөр їом бодож бай- вал ашигтай ушшлага болж ч4- дахгүй. Номын утга учрыг бүрэн унших хэрэгтэй. Тэгэхдээ өөрийн- хөө нас, сонирхолд тохирсон ном упших пь илуу ач холбогдолтой бөгөөд “тааралдсай «ном бүхпийг унших нь.цагийг үр бүтэөэлгүй он- гөрүүлэхэд хүргэж болох юм. Шинжлэх: ухаан-техникийн гай- хамшигт «нээлтүүд, улс төр, утга зохиол, урлаг с0ёлыл бүтээлүүд мопголын залуучуудын боловсрол гуулийл сурагчид гуравдугаар ан- орос хэл дээр хэвлэгдсэн хялбар: хан утгатай номыг уншиж, ор- чуулн байвал 10 дугаар-апги тог- сохдоо хамгийл багаар 2500 үг гоэс хэлсэн. байдгийг. санаж, одор. Леопер хэлсэп байдаг. Эпэ нь хүн оорийгоо ухамсраараа захирч, Ха, | тап зориг, хатуужил тэсвэртэй ЦЬуйЛ зорьсондоо хүрнэ тэсэн,үг том, Ухамсартай. сахилга. бат, зориг , хатуужлаараа. цаг ашиглах дадал! хүмүүсээс хэн хэл, тол зорилго юм.Энэ зорилтыг бие-| шиг амьдралын ДӨН худал ХЭрэг: байгааг асуужээ. лах, мальш тэжээл бэлтгэх, ха- лүүлэхэ цу 2 ай 5ЭСүүхэ Ё оролдлого нө ээс ХЭЛЧаН Я шЦарВоанЫ/ САЙХ шон гу! зҮЛЭД «Леиип ба хүүхэд» гэсэн сэдД- шаа барих, ажилд аав өэждээ ту-. Л р хич эзэнгүй хөдөл- | ахуй наснаасаа иомтой дотно 16- 5 1 с 5 мөр нэн чухал байдаг. Ё бОЛИЖОХОР вээр хийсэн хичээл дээр нэг су салдаг нь чухамдаа мал.сургээ хөрлөх иь ямар хүн болж, Эх Ор» рагч «Лонипий хүүхдүүдэ гэж 80- осгөхөд оруулж буй-их жувь И9-: шит үзэж тэдвий аз жаргалтай сайп сайхан ирээдуйн төлөө бүх насаа зориулж ирсэн зом гэсэп Нь миний Та бүхэнд огох хариулт болог. (Александр, Владимир- омон Динтриау: турван охий (Анна, Ольга” Мария) бүгд зургаал хүү”: хэдтэй байжээ. Лениний бага дүү. Дмитрийн охин. Надежда Дмитриесвна: одоо Москвагийн их сургуульд багшил- даг. түүний оХип мөн сургуульд гөө өгнө үү? гэсэн асуулт сонир- бага уншдаг нь ажиглагдаж бай- на. олж мэргэшил |өзэмшихийн онь |ХОЛтой байна. таа их Ойтябрийн 60 жилийн 0 29 ди сон түлхүүр учир орос хэлийг -- Хэц бүхэн улс орныхоо хөг- | “УРЛага хөдөлмөрийн . өндөр амь. 3 БУЛАН бүрэн дунд шамдан сурах нь соёлч похөрло-| уцил цэцэглэлтэд их хувь нэмэр | Жилтаар угтахыг хүсэн. сроож төгссөн й 2 д лийн. алги болохын гол үзүүлэл- л бсолсоп БНМАУ-ы вьяат багш БаЛНА, ХЭЛХИВНГУТтагВохнолын: Өр» тийн нэг” байх ёстой. Дунд” бур: уруулахыг хичрэдэг,д0гӨДӨЭНааЫН Үүл ! 1: юулл өмнө хүүхэд багачуудаас мэргэжлээ зөв сопгол| эзөмшихийг лын номуудыг нэгд нэгэнгүй утш-| гиас” эхдо ЧҮЖү Хэ1ЧЭ8 ОМууДЫГ, ЯРуэн Ь ас эхлэн орос хэлний хичээлд |цаардаж байна. сан байдаг, Бид тодлий үлгэр | ааалгасай үг бүхнийг тогтоож, | То Рлалс,0 “265, дууриалаас сурах хэрэгтэй. /2-6сө2 Шишицлэх ухаангтехиинийн Хөг- жил ондор түвшинд хүрч, улс ар- дын аж ахуйц салбар бүхэнд элек- трониц, автоматчлал, хад мө 1 улс, т0 байгаль, техникийн, шин "лӨх шУВЦЛЫГ “эзэмшиж гүвтэйш хөгдилтэй бол “соп байх ёстой. - 01715152 | тийн тогтоол» Иймд Та. бүхон одоогоос охлолн хэрхэвч биш зом шүү. Ямар: ч мөр-. тээслийн хүн. .Орчин үеийн :болон ирвэдүйй . хөгжлийн шаардлагаас, “ундсэн МЭДЛЭГИЙГ-. “ГУРАВ. Махны мвөцыг: "зэм! таараа гэртээ очиж төл бойжуу- ван тарык ургуулах,, гахай, тахиа уржүүлэх, зөгийн аж ахуйг хөг, жүүлэхэд та бүхэн гарбие-өрөл,. цож их зүйл бүтээх учиртай: лэг. суулган арчлан тордоход хүүг хэд та нар 11115):5:4:5) оролцох лэ- рэгтэй... ! Одоо үеийн мэт чужал асуудлын нэг бол байгаль орчиныг хамгаа»: лах явдал зом. Эх орныхоо байгалийн үнэт | баялаг ацгамьтан, ой модыг ариг Эрхэм дүү нар Та бүхэнд г Орчин үеийн сурагч залуучуу- Бөран” БОУЦОЧас рРЛАВЛН БҮЛ хиоп- бичсэнийг багш нь үзээд мэр юм. Махны мөөцийг , нэмэг-. дын туйлаас хүсэн эрмэлзэх эр- хүаЯа ОЛЧЛЛЫН зэл Жа дай харын В. И, Лопип, Н. К. Мрулская мар ү дүүлэх талаар гаргасан нам, зас- хэм эрдэнэ бол эрдэм мөн. Эрд- “ДОДН р ҮВД зөвлөлт орны сая сая хүү: “шийдвэрийг «хэрэг: мийг эзэмших нь хялбар бус, гэх- ёстой. Унших, бодох нь.ухаала-| ход багачуудыг өөрсдийн хүүхэд | жүүлэл төмс, сопгино.байцаа, луу: 1-0 заншлыг өөрсөддөө бий болгон 3 бурэ дүү нар аа! | эрдэнэс хуримтлагдсан байдаг | төлөвшүүлж, БЯДЕУОгЕӨйГ Оны Хүсэл, Эрнэлэлээ Бонн А цн ШРУ, | Учир хичпээп олоп пом унших ту- | Уиших, тэр орпы Ч хийвэл 80- 7 ХЧУн бүхлий захидлыг хүлээл авч там, хүний ! ухааш тодийчилээл | амрах. тоглох, цагийн иарийл Ху- БЛОГ Зухал 54147) Б рлап уйшлаа. Ах, эгч иарын-| тэлж мэдлэгийн хүрээ иь “оргож- | ваарьтай ажиллаж аямагт сайп, тавьсан байцаг(6:77 хаа үлгэр дуурналаар замнан | ио, онц--сайн-суралцахыг мөргэн Дүү мссУАС соёлч нөхөрлөлийн “апги болох ) пар. Та бүхэндөэ эрхэмлэп захья. -- Мал бол! манай ОВИог үлдл | үүрэг аваад анхныхаа шалгалтыг ХОВОЫ -в. и, ло, яНОЖ, И АХ: ”байлаг учир түүлийг хайрлан амжилттай өгсөнд таль чин сэт- БОМнуцаан “СОЙЖ боЛОХоНЫ тон тад Бос анаан ЯкйВУЧл: 53, хамгаалж, өсгөл үржүүлэх нь ир- тэлийн баяр хүргэе, Омын түмэн” ачийг Маш өлдөр Ё рНУс: ӨГӨҮй гэн бүрийн ариун үүрэг юм. : Ч п Т хүү- 1 7 Эрдэм боловсролыг чанартай, | Үлэлсэн байдаг. лэн! дансан т Шэлрцээнүрэн Ерөнхий боловсролын: сургууг, гүнзгий эзэмших нь сурагч хүний ад! одоо хаана лийн , сурагчид хавар, зулы амрал-. маш анхааралтай сонсож, гүйцэд | ОЙЛГОХын тулд оюуп. ухаандаа 3 Мөн, мөөг, энимс, сонгино, ца- Ю тэмдэглэн авч түүнийгээ дахин | Сайтар бясалгал: “тунгааж, чухал Лопипний эцэг Илья Минолае: таан төмс. зэрэг бялгийг ашиглах,” . санаа, сонирхолтой хэсгийг пь | вич Ульянол, эх Марил Зан аДй, тарьж ургуулах, сургуулийнхаа. чанартай “сайн тэмдэглэн авч идэвхтэй, бүтээлч-| ровпа Ульянова шар гурван талбай. байгалийп. буланд- мод: Эу- лэм боловсролыг гүнзгий эззвм- | цөм орос хэл дээр хэвлэгдэж бай-| УРалцдаг гэж сопссон билээ. тавтыы, БШЦаГИАНД Нар днШЭГЛ шиж чаддаг байна. тааг анхаарч хүн төрөлхтний Хог ХОЁР. 2000 онд манай оронд шинээ хөрсийг ЗБррэлэввххант үй Ерөнхий боловсролын дунд | ЖИЛ дэвшлийн охь / манлайд явж | ямар: мэргэжлийн Хүмүүс онцгой лах хүндтэй үүрэг. та бҮхэндэиЙЧ сургууль төгсгөн дэвд сургуульд | 8Итаа ах дүү зөвлөлтийн ард | хэрэгтэй.байх вэ? Тэр үед 86-- |-дол байгааг үүний хамтад анхаа- орохоор: ирж .буй түмний хэл, их багш В, И. Ле- |87 настай байх бидний ирээдүйн руулья. й биш, нипий хэл-орос хэлийг сурах иь | мэргэжлээ сонгоход маань вөвлөл- - д ХҮҮХДҮҮД ХӨДӨӨАЖАХҮЙД ПИОНЕРИЙН БҮЛЭГ, БААТАРЧУУДЫН БАГ БҮР мА тө С ХУ үеос- мХ х рцөлны ЭачӨүннандаөгн зосэс мэ ! 1 «099 графикийг зурж байр тал, МХЗ х Эидэг лсэнд жилт йь зэрвм.шилжллгийс үзүүл- дмм дагуу ЖиГД адугалал, мас, .ы рөвдүгээр зураг). БиМАУ-ын ХЕ42Ы лээн зал У.ар-н баранд Май эөндадЭэөйдын дэс, Мймлэс шонгийн сүүдрийн шиьт | Матсаны эцэст диамктэ нь. 316 мм Эл ча эхлэн юэ Төв хамсөйх 3 сумынзой. орхуцуулан є сарЭ , хэнсг» Хилсийг ашиглаж цаг төдөрхөйдж | болсон байх ёстой. ҮС тӨ-о газар сазааны дэд үзүүрийг (су- хас хосгүй. хєх соэгхүлийн тэх чэн хсуЭ, Твүннэ увиыж лэл" мөртээ 416 100 мэь-ийн хүрээ зан. /мь)) элтэн гадас од РУУ (ХОйД ЗҮҮ) хүсээ Оүлгижийн хамт ослж Өд отор тэжсэл Чллтєэх тухай «Пио- н гадаж бохлох (За хүрсошай. ургыг Хавуүулан тавихад | савзаны сүү. багтай хүлээн эвх хоорхє үүвэг | эсрийн үзэнэ сонолы цуврал зөс- Эзэн Анн 1 гор харгы Ёусэүт ЗУэстэх шэнэ ДАЙРУУЛЖ | цав хАД болж байгааг | саана. хайна. тэлтээний "ХАГҮҮ)| майВы (шаар, цайг эвс зэв мм-нгэ хаалстрхэй нарийн го хайн сар) өдөрг төхирох їг тамалцуулэл. бах юо мм-ийн намсэа томар таслав анч эхний урагт заасан хэм- жэсгээр хувцарь гаргана. МэС ча гийн хуваарийг догор нь 9 мхгээр мөр сагс Хөдөлгөөнгүй бэхалца (Хоёр, гураадусаар сураг) Хэйсэцр цагаа схүрилуулахдаа хэвтээ хавт- гайд орол нҮтгийн өргөрөгтэй тоц цуү өнцгөөр адхухаа бохллаа. азх 1 графикаас харж дээр мэмж буюу хасч засварлаж үл- шинаа. Ийм цагийг хийх сухай хЮный тсхник» сэтгүүлийн 1975 оны тавдугаарт тодорхой бичигдсэн эдүүнм элэг, хөх хомхӨл. хээл 0» тэс бололцоотой бүх зүйлээр ма хмх гар тэжээл ТОО кг-аас дүхмт- түй эж сздад хүрсэн. Т. Тавам хөдүү юалын төлийг сомтдад 2--Эсэг хусаад эв. хээхэж ФОоёжуулах тухай оплоиє зоны Хүрэаж, | мицутын |хуваарь Жишээлбэл Улаанбаатарт 48 баагаа! тэйм байт) сусагчдых бүвэлд» Огайн булгийн сэдэв! ажлыг аа Уэтчнэх Мисэснээр өглөөний боцаоо градус, Сайншандад 45 градус сэх 06 МПСчын ордны одон орны сид- Ь : » ын С х Эж өрөй (1Г03 цаг хүргэлх цагайн | мэс 5 салмн Өцгэй Хүүнтэй авьурхай (услах цуваа | дын сүҮгь Феюочд зохиов явуул ХҮваарь бэлэн болно. Нарны цагийн дэргэд цэгийн тэг З ХОР: ва. 5. Өсзорчйн сураалжлагчдын втэстжиэжс юНЕэ БИЕ: ХН)! ЛЖЖ: ШЕВБал: ИЛ! ЗВШЖЭЦ Би 71-94 яишш шлоає хуглж) гтттєж| тєлж вэ хивжш| сэ гтєхфх со шшш шєтаошшш-: шшж шшх ш--ш стштш тэ дэлаашж шожээсэх. ХушОснн Бий сурагсад маама өгхл Бүрд Ё Бь : соц ээвт. вичлх төл аалхуаа жилт хазиржллт, гол хүлсэн аяз ВЗЭХ50 ла хя ОФЕЛ АХ гэ л , амфаА сарьсан, багваахай ямагт амад ай. хэг нам дуу гарган ойр хашийшхла ньтм2 |хээн ч 5:2гэй 2Асаш жээ зэслэтож тэгшгэлгүйгсэр |слжафтсгоржэлэ хэхэсцэл үэжлэлээр тэх мал Ү-о| Фоёжхүлахад |столср 821325 ЁЕ:2 234 4 Заг САРЬСАН лж явдаг. Үүнд л түүний хамаг учир эешэрдэс тийм багаж тохлан бүтэвжэ2 том бэсосс »с --23-нү-а 1 Зэнэлийнж Зүр Эмиллэх, ч жээх тив зжсллд тусасхА. хэрхож оөгслдож байгаа ЕЗэЕ 8 233 чБ.« ї55 “1 Ё байв. Багваахайн амнаас гардаг хэт хам юутай ч зүйршэшгүй шин» санаа агсэн 3. Хүүхэд ахуйлэв эрхээжээ:. (Би? озасвь хиа тоиижиисллитиа авс Өимх нь! 2. Сүчэаш Х хэвлэл. гашход ОогхҮрхай м ЗЭС гы 9-3 ЯЕт БҮУ2 2 Зэ 3) » 5 “ЗАЛАС2 гү Шавийн ямуссашжтайгэаэ хам. Ийм багшж. тєхцихийг сашсрын тєхо хүүхэд байхдаа Оэршэж Ошиижллслиий тсолсж Оисэх 141 Жисжлэх | хишэив. 3 МЭГЭГГТГТГГООЛТ- Ёи З БАГВААХАЙ. БА СЭ», Уэх ар үүхэлг Эавллүтн улон бэзөнэЬ тэх бүхэл Огиж эхэхэж суут эршэвэн (рид суууул эвхихэ Зири 2 сан 3 22 - 22 | зал Ч. “нь. з . гиль з 2 НЭЭ БН ЕсЕ ХЕ 55 3 Хүний чих 16-42 хангай герцааа А АОРШЛЛАНЦАН | Максслх 13 эилжиэ “ив фе аад но Ээтэв Зовж вээ. ас / ЭЭН ЖавОРНЫЬ Эс Ё БИОНИК үелхэлтэй дууг хүлээв авч сонсдог. Үү- кҮүто мєссАль тсхай сгүчллэвлэислэй (Шилазь 11 хилжлэь «Гутвилииж эст НЭЭ НЯ: 58, 3. БИЕ нэх индүү өндөр үеллэлтэй дууны хэл р М Т Сэмлмшйн бүтээл: хэвсүүлжиь эрт оллиан суржист» товиж Фүсэилэв тутэ ” ЗЕРРРЕТРЕЕ: 223 548 ЗЁЁГ с эл болслийг хэг нам дуу гэдэг бигтэд ийм КельшлБ. Тэжэн арилэж хаисжсэх ши 13 хислжлиь сэлж эмчилнэ хишиг 4555ЕХ228 ї асан багааахаА фр далаВЧТэ. дүүны долгионыг гуслажжтайгааэ слоь- хотыж Ши сухууль: суршсилж ОЗр-хисэь сэшж- СЭэвэвсэв ОТлкидү 32225838 5.5 353 455835 |эьы сахар бат өрдөс амьтан юм. Дэл Сая баэгхэахай ойс оочидсоо байгаа зүй Э2 ююаплах эш» ЭХО суусуусиэж орэ- охэх Зөв “Зийсээ шир түпээ алжд ох тарь. чалх -:553 ЕВ НЭН х ЕЭ хий змнэн харын Син зүйл” дийг ОГАДГЭ мэдэрч. сүг чигхэ өөр- Гуравдугаар сар-шарь физикчлиах боллснж. тэвмсэь шини: Фүшжилнь зиллэинь Е-ТЭ ч2 жоях хү сарьсан багжаахай бий. сан багваа- чилдэс байна. төрсөн сар. 1Бил бүрийн гуралдугаар сар Гачильтсн сурч байсын савц сурюут- 2 С лилшат 45 хє СЧЛЕ 2 ХН. | хайн урд. хоёд мөч нь өөр хоорондоо уул дөхлоны богино шинж нь бол дэлхийн осоц суут эрдэмтиий мэх түлл-н- ХОЛХОН Ч сэг могул Х--ү-4--54:Хус-ц-АГ-4 БЭЗРСННЭ Е л йдас бөгөөд энэ 0 Түүний юм. 17 мєтрийн зайтай биеж: , ---шд) 5 8-- | ЯЛЫ? ЗЕ5 сн Бь ЗУ, далавч бэлээ. Сарьсан: басваахайн саркм” ны цуурна барагдаалбал 0-1 сеєхундийн ЗӨВ Буйхх. Бишсюро Бїшо Дюбайш | Б с - 5 ЭН ЗХ 224 “шХах | ньуртлдээбэгэр чихтэй байхад нэгээ хэ дараа сарьсаж багааахайн чихэнд бао Дехарт Ф.Жосж Стьльдоєлгт, ч 1 ЗЕШЕЕ“ЗХОЁЕВ нд ОЯЁН з«З Ь сэг нь хулгардуу богино чихтэй байдаг, дана. Хэрэв дууны дохио 0,1 секун КМРХМф, Лаплас ЛДебедек Миллихая. БЭ НЭВЧСЭН 5 30245 Харааны хувьд бол харалган амьыы ДасЕХ хугацаагаад Үргахжнилт ТОМЧлнаүРЧиичий! тэт вм.) 532 8 22:5::5-4523 3т5 ЕС Ё өдөр инчийн алинд ч юм үзэхдээ талс метрэж: дотогш байгаа биюж ойсон цуу. ЗЭЛВЭЭ. ёх- “ЭЕ ”ЭВЕВ ЭХ 055 БВЕЕТОО руухаж Го өлөн сонтолоор зүг чигийй ризг амьтны сонсох эрхтэн анхны гар- 2 хан чим нын | Ён ч З ЕЭ тисдэ: хэлүү. Нэгт Фв- тн 345105Е тш 353:5 “ЕЁ Э5ВЁЕЁс гн - ҮЛ глүш3 сэн дүүтэй мэс зэвэс хүлээн аваа. ИМ оньчдийн н, " »а ЕН Е-Б Хүүхдүүд зэ! Сарьсан багваахайж єг аикчдийн вамтраас үзэхэд тэд өөг, өөр 1 БЭЗГЭНЧЛТЭН ЗЗнЧ ЭЛ Ё.тонсэажтүхэакс Гэхэд жирийн нэг гАХ-н х АхАаасАА ахуй амьдрал дуддаас горса гархах 1ӨШс | ЕЗ НЭВГЧ ҮҮН 54 "31 эл хүр нлүхл шээх Эвилев ГЧЬ ээ гын | 58 БЕН-Ч113 З ЭЕ3 ДЭВЖЕ хатлыг Яагаад тэр билээ? рокдох хугацаагаар өмнөө байгаа. зүй- ЛЄЙ. Махсаслс ККурчэти Юмс. Фт-.! 5 ай БЭЭЕ 2 бӨС Лү Сж ЕЕЁВ СОхсЕН Ё баримжаалдаг байна. ЗӨХЬ Нэрээ, М. Жолю-Юорь шар хэм | х нд Хи 25. а.8д142 421 -85585 Хараа муутай ийчинээ өйртөх тутам ӨЛХЫн ганц хүүхэд байд. Гэтэл ГОЛ 3 1-544355:1:1:364:3 228: РАНХУЛД эргэж! ирэх” хуурна. хөхий лшир РЄНЦ. Лсбеаа Бала, ЇГ. Кюрж - Нийшлэж 5 хьэ ББЄНХЕЗЧЭТЭУН пай ОЛЖ ИЛДЭГ ВЭ? Алс тэрхээгээс орон” ЭР ца - Нь эг 2 ана энд нэл сн Дүйнлх Б3с сийх 213 хугар дэл ЁйЛЕ22-35 52-25 байгал алдалгүй олоод ирдгайн учир юу. УУ Өөрөөр хэлбэл хойшид, ойртох үед шар эхээс (гурвуулаа. Хөвжэтчээс | сургуулийн (1-гийх - 3АЕ52 55 З2г 2 вэ?, хадаа агуйд буй сарьсан багваахай! 5" мачид, чисэхийн ЧиЛЭНЭ «вээ Форж Бүхэн нар” эхэс зөрөүиь ЭМ | эвВлүүлвэл яэвчР Үсэ за» хахиа ах засгэ -5- зигий»в сурагч Ч 5ЭиСҮСЛҮН гадаа бороо орж байгаас мэдээд ан гё- 360 ажаа Склесоссхал-Кюри зэхэх: тавууд, хас БОЛОХ БЭ? Таплэинэлэ Оэшэ “зс5айж зэмшоосалнэ Чалацаа «Залгиэж үес ш5 5555 Л Э-1 роонд явдаггүй шалтгаан юусэн билээ? рац Ф. Жолио-Цоюрн эхээс хєргуул, Бойл ! жи бы ОГишлхүт оплрины шэг: Ов ажзыа 2 дахь жисхсүр . пЕСНЧ Эн з сн гэсэн суул: эрдэмтдийн (эс мэн М-- ховрасан, 4 Кесэонныг Хэмхь эхээс долуүлаа. Копка эовс апзыт төв- 1.3: 3. Ётэсэн ---ш, ко хок- тагэснэ Зшпыш явпжлгжсль Сэшсоао лыг -- ЕЁР 1790-ээд оны үеэс тахсан гэдэг! Одод эрхтэний нари схашизмыл УЦМГ шүүдээ байс: Эн. Ї түүлайг олшруулаа хайчилж ч шииэ--38 Богт шат яаЗ бол тэр бүх нууц тайлагдвээ. НисыЕ тАЙХсах нь нїчнер Захын бүтэнчлэд х шаргай байнаа Үүнд эж оны тарааж өсөөд үсэс Залгуул. Чинжэр Ж. ГОМЮЄЛААТНЫГ явштЦ сиЕЙЛЬ2:о ёлххэ. 4 МАПАВ УРАЛДААНД ОРОЛЦОО! 2 2-Х 3 ё 3 бө- В с-шишыэ. НЭРЭМЖИТ 2. Харилцайг адиагүй нягттай хоёр бие байх бо шоо гулган унажээ. Магериал эж ячар үед бөм 3. Эсрэг бүхэл точив твэйд бүхлА дарвал тэгээс, х-вжт-25ьлүтудэр ы «ШЙОНЕРИЙН ҮНЭН». СОНИНЫ | гөөд эг нь тухайн шингэн дотор ховио Нөсөө нь | бөрцгөөс салж чөлөөтэй авдад Ян төвөөс лийг бод: ГЭЭ: живнэ. Энэ хоёр биесийг хавсарчнэг бие үйлдэхэд ямар зайд унах вэ? (8 онсо) Загүү тєгжжлчлжсєв ФИЗИК МАТЕМАТИКИЙН ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАД живэхгүй, хөвөхгүй байхын тулд эзлэхүүний нь 3. Нэг металлыг 0,3 мкм долгионтой гэрдээр шас Ь) СхүЕх». үлэ Ёт-6у-30 Суес- ээрээ) соршзы гэрэл О15Р- мхзэ Тос | Хромюс | үзэ бүхий сүйлзэр шагнал ос харьцааг яаж авбал зохих вэ? Нягтыг өгөгдсөн гэж раад, дараа нь 0.6 миздолгиолтой горлаор шагахал - тивж |одутухлисгиэх 26 - ФЗалуучуу- гахоос гадиа өвөрмөц уран сэт бодно. (12 одоо) гарч байгэа электроны хурд хоёр дахич өөрчлөгдөх : 3 2. 7 л------- оишжшотас Зэс шил сө- | гэмжээр бодсон сурагчдад хус 3. Харилцах савын хоёр цоргоны нэг нь зөгөӨ- | байв. Мегаллаас электроны сарах ажлыг өд (6 3 Хос а4-6с-В БЕН ДОРЖИВН тээ є» хисн бүтээх ахьяасыг хөгжүү- | гай їшагисл олгоно. гөөс хоёр. дахин их огтлолтой. Нарийп цорго дотор | оноо) - зэс тєвж. лэх тухай» тогтоолт хэрэгжүү- Эчнээ олихгиадад бодлоо спирт, бүдүүн цорго дотор усыг хооронд нь холил- 4. Шидээр цулгүй бөмболж цушахад довср зь огь8 3. 4-4 3 тэх. өсзөр үеийнхний | фисик, яҮвэж: тУове Цох Тлрээнчидэй ! дөхгүйгээр хийжээ. Хоёр шингэний түвшинг тэнцүү жижигхэн боорөнхий хий үлдсэн байв Бохбалогчйг матсматикийн сэтгэлгээний “ур | дож. холбогд Зүчийн зэхийн тулд 8ль цорголд ямар жинтэй бүлүүр хийж, хагалахгүйгээр хийн засохүүдийг ососх Ффисих арга Фолохыг батал. (6 олзэй задрарыт | дэмшлүүлах, (аяги галгааг бүрэн хийхийн зэрэгцээ өгөх вэ? (8 0 00) шувэ?(12 оноо) 2 гаж” мэчөл яйшлыг - й Э л зье-3 Жэшэсслэлүсэл Од ХҮОж О 3 увэа12 Заг 3 зар зосээ задурыс сессэь. 3 дэнших ба гисес шалгалт Бх зохих. ааа адал Аг1-- 4. Ус, садїц болон молын зүлгэх хүчийг ашиг- | хвэдрат болохыг --48 - хөв Ү4- түтэвсьлТалальалах одсон байх ша: зан орон цутагслмар оньсон хөдөлгүүр хийж ашил- боатемлатих 1... Бо... 05-32. ээж -жас- сурагчдыг тодр йн бодлс дуулж болох вэ? Саналаа бичихдээ бүдүүнч зураг “нхий! ЭЭ эннирий Ч 4 - д бн (й бол ба э - ба товч г хавсарга! (8 опоо) б ”-с-? дэмжих хэрэгсор цэд бодоогүй бол байр злүү бф товч тооцдог хавсарга! (6 ХЇакга - фисик Отєхцик. (матсматихийн | лэхгүй. Үй анеы 1. Эба Заг алан д СЭДЭЗВТ ӨДӨРЛӨГ хүрээлэнгүүд, МХЗЭ-ийн (Тєв Олимпиадад оролцогчид (ө- 1, Нисдэг загварын мотор зэрэг ходолгүүрг эфир, шахааг лал хумард занд, өмлын зо та.!ж зь таш өвдөг: 11 Ү 2 квадратуудын ялгазар 24-т хузааглаха гэж Сботал. 4 ЁХ Э С Г Хорооны хүүхдийн хэвлэлийн БүггэшүлүтэМСитҮрүтСЭЭЧ спиртийг түнш болгой хэрэглэдэг. Мвш энэ Бин (8 оноо) й! ураглжны хатстуудад БИ Ж Т Уу изгдсэН | редакцлас эрхлэн дар асуултуудад, 12 түлшний хольцыг хэрэглэж болцо. Тэгвэд (1:4-ийн 2. АБСД параалслогралт СД ба ДА талуудас хатсаА ххүрадвалууд Хэ , «Пиюнерийн үнэн» сонины иэ- | хариу бичил аша рьцаагаар авсан (эзлэхүүний бол 1 литр, массын ын Ү ны. СД балл? уэлын сэн ? тээмсэс фясын ошатсзатихийн 1 Ямар дугуйлан, секцнд су- харьцаагаар авса элэхү жир эЭн дундаж М ба Н цэгүүд Оолис АМ, БН шулуучху Э “яг 5 8 бид захайнхаэ дигны Булин шиннжиййн ерєнхий 0ю- ралцдаг вэ? бол | кс) түаш ээи дулаан ялгаруулах вэ? (10 Б цэгт огтаолцоно. ХАЁ сурвллжамы тзасбай өгөслсөй хувь орныхоо довсролын сургуулийн 6, 7,10 2. Урлаг, саортын ямар 19- оноо) й заралдслогрлуммтнт талХайм ямар хэсгийг ххлэхвэ? зодох сасас 038 со? 4 дугаар ашийн сурагчдын дунд | Релд авьяастай вэ? 2. 110 шальтын 100 ваттын чийдэнг 120 золь- | үл оноо Хоэжьж члэжгы сїйнэс шил бүр уламжлал (болгон 3. Орос хэл хир зэрэг хэлэх тын 200 мах чийдэнтэй уг ханган 220 воль- 3 2 1. Оезсөсуйн,/зос лргэв:сөлдөрцрэй: тадайгх түйтэй. явуулж байхаар гэийдгэрлэн. вэ? Ч тын хүчдэлд” залгашээ, Энэ иь 2 вольтын амар ЭР“ хос. ., тго 2 27””" агсаш зоож д Сэрээч ЦЭЦЭГМАА Оанылиадад оролцох сурагч 54. Ямар дүнтэй суралцдаг чийдэнг орл дах вэ?(8 олоо) 5 : 2.3 23 н шингэн Зайрыг эд. 09 сасоф ын. жилийг ээн лэн бүр фишик. математнкийн бод | Вэ? 3. Өсгөдөй липзийн фокусын зайг сантишстрийн " х Озсч айгаа “дээд 894 хосуудыг тус тусал 1-1 Маг Эчнээ хрэрииин дүчг зав- хуваарьтай тамаас (үйлийн метр, рулетка зэрэг) м 8сятл өгнө. шинкийн боддогыг е| :. дугаар сарын 10-ны дотор гар- өөр багаж хїрэглэлгүй тодорхойл, Ямар наа (лмар ээж Засал. (3 ооо) т ЁР, гь саюжэ тєхиики үүрээлэнэ, 3 Р 4 . : .м ц Ч - р” яаг” занинихов. ЭХ, хїхээ шээгшгеүхэгШЭустүүч Зэ Стар номон багажийн, Фигуулийн кабинстийн ямар Үзүүлэх 93205, чимөлым дурьаь цэгийг хүсжиг эв эдл8- бээ, Хүүхдүүд тхэйз сэцшт (48: сжлэ ийж (ах үзир б7о жилээ ГЭ үэ--гчүеэл--ш-үх шагналыг тус тусын сург) р-Ш6 ы 22 төдорхойлсноо тодорхой бич! (12 хивхгүнсээр шугаа зарьтэийн тусэшахтайгаар ям К -Ж. шин лын часлинхаа хирээр тусаллаг. гжсн хаагаар дөро С49 | дийн лахиргаагаар дАмау : “2 4 2 (95 оноо! чинрилжийг ч цэвсэнэ Жэллэнй туСалЗаг бав- “үрээ эи-лшсээнэ Ён. үеэээаний Б-г рын 25-ны дотор ирүүлнэ. (Хас | Одгомо лон Р 4. танд ЗО нар, салхи, ус гэл агч, ов: тү сг мэн Аны ны. хөвчид Фвь 85 эхэд Р - “ая ЭларРн 3 а: с АМ 53552 д аа| Монай їц гүнн луун) болон орог нутгий а 5. 2 3 З длон бичлэг хийсэн юм тавгаа угвалаг. Ээжийг ихээ хай- Ён Олтшилмэдэд амас ЭцыАС1-н242 өрсөнсөр Б-р) элгээр г энергийг Энэ болгон ашиглах тооны квадроттай тэнцэх дөрвөн оронтой тоог ол, (6 З.Рнь загийн зө ЦЭ» сондрай тооштэл байх ХЭВ нэээ” Зариин овжин бичинээс 5 сүсгЭ-тугРүР минар ца хавгийн амын см авсАй | рролцоорой. пмар бололцфо байгааг үндэслэн бүдүүвч төсөл. тоо- одоо) ава. Ё замилцуулье 2-ын «В» ангийн ИГ сурагчдыг ашиы тус бүрээр шаг, ПНОНЕРИПН ҮНЭН» цаог хийж Фийлаа бич! (8 опоо) 1. АВСД дөрэмь өнцөгтийн. эсвос хоёр тальеа хуль 0 Би иж мнын бойхдэр наг 2р887 7 “сун эй дан УМ Ба Эин Эйр зиксэн “сонины РЕДАНЦИ НЇ8 С амнаг 2 Ёс -ү1-1-1--43--5--21-2 хо. : ё: 5 урагч сурлага, сахилгаа| дэн. зэрсүүн Г 2 Ь тийн талдаа ! За тсурььлжахудаа. тасбайн| гч шөэл хийв Жнь ЭНЖЛЭВСВЭ. аан байн. уралхэр, ҮнлЭр өрнр зилхом тэлөлл” Отрын шах ҮСЧЛ-иС-ВНнг Ц2 х суваг 00 градусын өнцгөөр тахирла- нийлбэртэй товцүү болохыг балад (эурыг 13 (7 санд ыаг р єэс Э гэв. Үнэндээ (тэр холо б8ЙЖ хэвэгтэй. Азч өгсөн гутал верийн зусланд амтах зэвхий би. | ЗАХИРГАА нь шулуулы - хэрчмүүдтэй амласан. ч. 3 - 8-0 3 2л-никл бигэн баисан лын Эд Хэвшааг нь хайр тамхай эдэлж, чиг бусад байруудад диплам, Ч халбантэй, өөрөөр халбал, мурудах ва - є Хэд топь хадра2 НВВЭ---ү2-3-р 33ү3 5 ж сЭгаий гэрэй СРРРРРН 3 тус болно. гдож байхад, нөгөө эрэг нь шууд ЗУН гэлэг үр хүүхдийн тусыг Сурагч ОЮУИСҮРЭЙН аргэсац байна. нэн» хэсэгт з хэсээ Ч зачладжтгүйг би тэгэхэд жЇх- айлгасан. Би захиы даавуу, алчуур, дүү ээс хоёр арзгт үйлчлэх хүчиий шинж 4 .« ын СРРР2ХЭЭЭ 4 8-ын «В» ашгийн суршч | !8Омшхаа хувцас эргийг үгээж 207 үзүүлэх нолоопий талаар тайлбар өг! Фэд, СЭвд хад хавс: зь Эс хэсж ав тэснь үс. (7 ОТГОН МЛҮҮДЭЖ ЗЭЭР . ээчийнээ 1. Ус газрын урууг дагай урсдаг. Голын усыг - өв-ь. 1 ажилдбагач гэсэн чадлынхаа 3- гаарын өөд урсгах арга бий юу? Бий, үгүйг физи- илгэн радиустай хад бомдорцгийн. Р а 3. Гураалааы багссых бь багшьасых р Ээжийгээ Дээд зэргээр бээ? рээр эээ баарын хөммиа. нийт үүднээс тайлбараа! (10: өшжэ) оюойгоос Тай магсрыал цэг үрэлтгүйгаэр доо Энээе: 1. ч диусаар тус гурвалжинг байгуул. (8 олоо) дуугж, сусалж (чадах л бол оёрдугаар ангийн сурагч ЧЭ 5 «Бин : са4 вд суралцах гэж 08 бол Дд. БАТБОЛД ШИНЖЛЭХ УХААД, ТЕХНИК ОСВОР. ҮЕ Билиг” 5 РАН УУРД МАНДЛГ». МАНАЙ УР, | : | ЯНАРАН Д шин, н даг УРАЛДАЛНД олон” УЛСЫН Б-г М-тгт--Э---1-/ ЭМЭГТЭЙЧУУДИЙН зан ӨДӨРТ Сурагчийн: уйгдэр: ОХИДУУД ЭЭЖИЙНХЭЭ. |! 54 “нэлээд ТУХАЙ -|- ГУРЛВДУГЛАР ХИЧЭЭЛ Айл торийнхоо. багана. болсон. оож Алаг үрсийнхээ пар нь болсон эж. Ал дууны дээж болсоп өөж Ард түмнийхээ хайрыг татсан зө, Энэ биеороо. үйлдвэр болдог өэж Элэлж зопохын цагт эмч болдог ээж Эпгүй сайхан сургаалаараа. барш болдог оо Эх ориоо мапахад баатар болдог ээж Нийслэлийн 58 дупд сургуулийн сурагч 9, Элл | хай БиЭ ны эчнээ ль ВЛМБАРУУШ ХИЙЦГЭЭЕ! Зоолоп хилом, цэмбэ зэргийн оодос олж зургийн дагуу эсгээд гэ- дэсний 8 хөсгийг «МЦэ-гаас 4» цэг хүртэл нийлүүлж дйио, Их би- сийп 2 хэсгийг гэдэстой иь «»- гээс «1К» хүртэл оёод дараа !ь ну- рууп талыг оёио. “Толгойн хоёр хэсгийг «Вэ-гээс «С» хүртэл хү- Эхчүүдийн сүүн цагаап сэтгэл зүү толгойн өмнө талаас «ВБэ-гээс Энэ дэлхийн хүм гүст үнэтэй. . . тэдэнд | Тэгээд дотроос нь эргүүлж, юм Далай шиг баян: эхийн сэтгэл өгдөг чихиэ. Чихийг нь цэг татсанаар эргүүлнэ. Нүдийг нь ямар ч тов- Нийслэлийн 42 дугаар дунд сур- чоор хийж болио. гуулийн сурагч С. ОЮУНЧИМЭГ” И. ЦАГААЧ Ээжийнхээ ачийг лаж хариулах вэ7” Эрдэм сурч хариулья! Эх ориыхоо ачийг яаж, хариулах ТЭ? 74: 29 Эрдэм сурч хариултл! Ээж, эх орон хоёр ав адилхан, Эрдэмтэй охипыг мөрөөддөг хом д Толгой Х ЗАВ хэсэг. ХУ. | 10. Дайп дажпыг зайлуулах хүчийг 5 хүртэл оргэн тойрон 0! Дархан ёр нэгдүгээр дунд сургуулийн Эш харширциийс МИНИЙ-ХАЙРТАЙ ЭЭЖ У::8.2-3, . 27: Нийслэлийн 18 дугаар дунд| Миний сайхан зэж, 42 сургуулийн 6-гийн «В» аигийн су-| Бүхний сайхан ээж, рагт Б. МӨНХСОЁЛЫН зурсан Алгир шар уургийг тань ко, зураг Шимэнхэн байж өссөн би Ариуп нандин сургаалийг тань 22 Шимтэнхэн байж хүмүүжсэп би, Миний сайхан ээж, Бүхний сайхап зэж, Нийслэлийн 28 аа БИД ЭНХ ТАЙВАНД ДУРТАЙ| суулийн сурага ду он Улл ОР” Налайх хотын хоёрдугаар пай- ж. НАРАНЧИМЭГ ман жилийн дунд сургуулийн 8- 5 3 гийп «Ю» ангийн сурагч Н. НАР- МАНДАХЫН сзурсап зураг, Ээж бүхэл алаг урээ Элэг зүрхэндээ тээж явдаг юм. Үр бүхэн хайртай зэжээ “Үйлс ал(лаараа өргөл, явдаг юм. Завхан аймгийн Нөмрөг сумын 25 дувд сургуулийн сурагч Б. БАЙГАЛЬМАА ӨСВӨРИЙН ЗОХИОН БҮТЭЭГЧДИЙН УРАЛДААНД: ШАЛГАРСАН ши «Пионерийн үнэн» сонин, залуу техник ний дунд зарласан «Техникийн зохион бүт: рим бүтээлээс талилцуулья, Нэгдүгээр зураг дээр: Тус уралдаанд хоёрдугаар байр эзэлсэн, шияс- лэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн сурагч З, Баатарын хийсэн «Восток» Ё Союз» пуужингийн загвар, Хоёрдугаар зураг дээр: Уралдаанд гуравду- гаар байр эзэлсэн, нийслэлийн нэгдүгээр дунд сургуулийн сурагч Б.Энх- д« баяагийн хийсэн «Сойр--9» жолоодлогот нисэх загвар, гуравдугаар” зу- | Ррагдээр: лг алухаар байр эзэлсэн, нийслэлийн нэгдүгээр дунд сургуу- лийн сурагч Б, Амгалангийн хийсэн чМагнитафон үзэг», 23 дугаар дунд сургуулийн сурагчЭЦ, Өлзийбатын хийсэн чХурдлагч» спортын автома- шины загвар. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан төрэл зураг зулаа и ДАШДОНДОВ Д. Сүхбаатарын пөрэмжит Ул- : /сын Хэвлэлийн комбинатад ховлэд,. "А- 85980 Инденс--14140 Етиитиййтттттттййийтитт ти МОНГОЛ, ЗӨВЛӨЛТИЙН ЦЭРГИЙН ДАЙЧИН ЯРУУ АЛДАРТ ХАМТЫН ТЭМЦЛИЙН ГАЗАР НУ- ТАГ БОЛОН. ЗӨВЛӨЛТ ХОЛБООТ УЛСЫН ТУС- ЛАМЖААР БАЙГУУЛЖ БАЙГАА АЖ ҮЙЛДВЭР, ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН ТОМООХОН ГАЗРУУДААР Орон БҮХНИЙ ПРОЛФТАРИ:НАР:НЭГДЭГЛТМН | МАХН-ЫН УИЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ хэлээд 78,451) БАЙ ҮН шит ШИШ МХЗЭ-ийн Тө Хороо, : ? ! Ч Д.СүхБААТАРБЇН НЭРЭЛЖИГ ы М19-ын Төв: Зөвлөлийн Сонин | 733 дахь жилдээ ЇГ (1450) ӨФ 1977 оны 3 дугаар сарын 16 Ф Ляйгва Үнэ 10 мо, МАХН-ЫН | 108 Х0РООНД «Аугаа их онктлбрийн социалист-хувьсгалын бэлтгэх, тэмдэглэн өнгөрүүлэх тухай». МАХН-ын маш чухал тогтоол гаргалаа. Уг тогтоолд «1917 оны арван нэгдүгээр тариачин, гийг түлхэн унагаасан билээ. жаран экилийгн ойд Төв Хороо саяхан сарын 7-ид ажилчин, цэрэг, усан цэргүүд зэпсэгт бослого гаргасны үр дүнд Орос оронд социалист хувьсгал ялж, газрын эзэд, напиталистуудын зас- Түүхэнд хосгүй аугаа их энэ хувьс» галыг шинжлэх ухааны социализмыг ажилчны хөдөлгөөнтэй анх хол» бон нэгтгэсэн большевикуудын пам манлайлжээ, Октябрийн хувьс- галыг үзэл суртлын талаар Леппи жээ. Бидний хаяг: Индекс 228200 Латвийскал ССР г. Екабиилс Абельская 8-летняя школа 6 кл. И. Берзиня Би Зөвлөлт Назахстаны Талды- Ленина д 120 кв 48. Тотюнни- новой Тани Бид Зөвлөлт Украины ажүйлд- вэрийн Хот Динепродзержинскийн 87 дугаар дунд сургуульд суралц- (9219) ЯБРЬ зохион 7 большевик намыг удирдаж ХҮҮЛХДУУД шингээ байгуулагч пь байсан аугаа их байлаа» гэж онцлон тэмдэглэ. Литвин 8. Ц, Сайн байна найв-нар- аа. Би та нартай захидлаар харил- цахыг Хүсч байна, Би Лена Мор- уу? Монгол анд хэрхэн өнгөрүүлдэг тухайгаа бич- нэ үү. Иркутская-область г. Усть-Кут ул, Речинков 82-40 Кикелин С. ОКТЛБРЬ ГАЙ. (Лугаа их Онтябрийн / ны тогтоолоос) чини жилийн ойн жил, чанарын таван жилийн эхний жилд сурагч бүр чанартай суралцах хөдөлгөөн өр- нүүлж орос хэлийг шамдан су- ралцахын төлөө мэрийж байна. циалист бүтээн байгуулалтад их хувь нэмэр оруулж байна. Ганцхан жишээ дурдахад Чим- нент хотын Чеховын нэрэмжит 21 дүгээр дунд сургуулийн хамт олон арван гурван тонн хаягдал цаас цуглуулж, мөнгийг нь эв НЭГД- лийн фондод тушаажээ. Бүх холбоотын пионерийн дунд зарласан «Миллион-Родине» гэсэн хоёр жилийн ажлын дүнг саяхан гаргахад Алма-Ата хотын 89 дү- тээр дунд-сургуулийн пионерийн бүлгэм: тэргүүн байранд шалгар- сан байна. Октябрийн Социалист их хувьс- галын 60 жилийн ойд зориулан пионерийн ажлыг олон янзын согирхолтой хэлбэрээр зохиож бай- на, Тухайлбал «Бидний хаяг ЗС ЗӨВЛӨЛТ ОРНЫ ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ 5, ПИОНЕР СУРАГЧИД, ЗАЛУУЧУУД, АРДЫН АР- МИЙН ДАЙЧДЫН ЭКСКУРС АЯЛАЛ ЗОХИОСУ- социалист хупьсгалын 60 жилийн ойд бэлтгэх, тэмдэглэн. өнгөрүүлэх тухай МАХИ-ын Топ Хороо- аитититэиитээитээи эээ! ЖКозахстаня лионерууд снб-БАМ» гэсэн шинэ аян зохион байгуулж, БАМ-ын бүтээн байгуу- лалтад оролцож байгаа комсомолч ах эгч нартайгаа захидлаар ха- рилцаж тэнд шинээр байгуулат-: орнуудын анд нөхөдтэй улам ойр дотно танилцах ажил зохиож бай- на, «Дружные ребят» сонины энэ, оны 913-т «Залгамж үе» ая- наар гэсэн тарчгийц дор монго« лын пионер сурагчдын -амьдра- лаас нийтэлжээ. | Их Октябрийн, 60 жилд зориулан. эх-ориныхоо- тусгаар тогтнолын төлөө баатар- лаг гавьяа байгуулсан нэрт хүс мүүсийн үйл амьдралыг судалж дайчин алдрын танхимаа баяжуу- лах ажил пионерийн бүлгэм бүрт, зохиогдож байна. : Ийнхүү Зөвлөлт | Социалист, Бүгд - Найрамдах Казах Улсьи тпионерүүд их октябрийн 60 жилд сурлага хөдөлмөрийн их амжилт гаргахаар шамдаж байна. Н. ДАРИЙМАА! БАЯСГАЛАНТ АМЬДРАЛААС ЗУРАГ ДЭЭР: Москва хот дахь Юрий нер сурагчдын ордны «Интериационал» кл | сурах, гадаадын үе тэнгийнхэнтэйгээ. уул | рилцах зэрэг сонирхолтой олон ХҮҮХДҮҮД шишинилиэн (ОКТЛБРЬ ХҮҮХДҮҮД Гагарины нэрэмжит пно: ажил зохиодог. : ї аШиИШиИНцШИИШИНИПИШ г МАХН-ын Төв Хорооны энэ тогтоолд: Аугаа их онктябрийн 80 - Ч бо жилийн ойг марксизм-лепипизмийн ялан мандагч бүтээлч сургаал, Жү ХЛҮҮЛ до. Лролетарийн интериационализмын үзэл санааны ялалтын баяр, Мон- сс. Голын хөдөлмөрчдийн үндэсний баяр болгон орон даяар өргөн даг д шоо лайцтай ёслон тэмдэглэх, улмаар октябрийн хувьсгалын ой угтаж ? 2, до Ёоо бүх нийтийг хамарсан олон чухал ажил зохион явуулахаар заажээ. Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- БНХУ» тэсэн аан ЗУ Хаан ы Мөн Октябрийн социалист хувьсгалын 60 жилийн ойд бэлтгэх, тамаас Казах: Трсын ицсЛЭлнэ, ТЄХНИНИЙН ШУНЭМРаиналган дан С тэмдэглэн өнгөрүүлэх хэмжээний нхий атлав. Лма-Ата хот. Нутаг дэвсгэр нь те: 2 5 5 Дд: өнгөрүү арга хэмжээний ерөнхий төлөвлөгөөг батла 2717,3 мянган: нв км, хүн аж нь” нилцажл байна Зөвлөлт Казахста-24 Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Өөрсдийн сургуулийн хэмжээнд 13,470 мянга гаруй. ныгпионерийн төв хэвлэл ХӨВаХ/) Октябрийн соцналист их хувьсгалын 60 жилийн ой угтсан олон хэл- Октябрийн хувьсгалын өмнө Орос хэл дээр гардаг «Дружные бэрийн сонирхолтой ажил санаачлан, энэ тухай. бүлэг салаа, баг хамгийн хоцрогдсон орны нэг ребята» сонинд ЗХУ-д авто маши- аравтаараа хэлэлцэж, «Залгамж үе» аяныхаа жигүүр бүрээр аялан байсан энэ улс өкөөдөр өнгөт б0- ны үйлдвэр хөгжсөн тухай маш 5 сурлага, хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргаж, их ойд бэлэг бари- лон хар металлын үйлдвэрлэлийг сонирхолтой материал нийтэлжээ. хын төлөө хичээн шамдацгаая. голлон түлш, нефть, химий үйлд- Алма- Ата хотын 81 дүгээрдун Шигтгээ Э Зөөхий ГҮЙ2 вэрийг амжилттай хөгжүүлж бай- сургуулийн | пиоперийн бүлгэ - на. мийнхэн «Эх орны Тааран дийг 2 Зөвлөлт Казахстан нь Зөвлөлт дээр» гэсэн аялал хийж Саян-ШУу- зөвлөлтийн САЙН БАЙНА уу Холбоот Улсын хамгийн том га- Шенскийн усан цахилгаан станц, ХҮҮХДҮҮД БИЧИЖ : 5 зар тариалангийн орон болтлоо БАМ-ын бүтээн байгуулалт, Ка- 7460 ХӨГЖИЖ, ноосны үйлдвэрээр мазын машины үйлдвэрийн тухай БАИНА АНД НАЙЗ НАРА 7 алдаршиж байна. судалж, байхад Джамбул мужийн | д З37 Ялангуяа энэ нутгийн Байно- Зөвлөлт казахстаны 40 Жилийн, Бид Зөвлөлт Латвийн Ёкабпил. даг. Бид сургуулийнхаа «Найрам- нурын тухай дэлхий даяар мэд- ОЙН нэрэмжит сургуулийнха ! сийн районы Абели тосгоны 8ки-. дал шуудан» дугуйлангийн гишүүд нэ: БАЙКОНУраатт Гагарины жо- “Бүгд Найрамдах 15 улсыг хэ | Б олийн дунд сургуулийн зургаду- юм. с лоодсон сансрьц: анхны хөлөг инсч Сайн мэдэх вэ?» уралдааныг са- са гаар ангид суралцдаг. Бид хоёрыг Тийм учир бид та нартай захид- сансрын эрин үе эхэлсэн билээ. лаа бүлгийн хооронд зарлаж улс к4- Ивета Гупнта гэдэг. : лаар харилцаж найз нөхөд боло- ЗӨНЧӨЛТ Казахстаны өсвөр бүрийн газрын зураг дээр аялж 8 гэ Бид танай орон, ард түмний хыг хүсч байна. үен! ї моринд тарамгай, мал байна. Мөн Зөвлөлт Казахын пио- д Тоозан заншлын тухай дэлгэрэнгүй Индекс 322600 СССР Днепро- Зрс йН ямар с 2800 сурамгай перүүд «Улсынхаа хөгжилд ми- үс -сайн мэдэхийг хүсч байна. петровская бл, Диепродзер- ЗИУҮЫС хичээнгүй ХҮҮХДҮҮДНОМ Окц- НИЙ оруулах хувь нэмэр» гэсэн Захидал бичээрэй. линс ул. Уральская СШ 28:37 тябрийн социалист хувьсгалын 60 УРиагаар аллахын зэрэгцээ «Турк- үр З : Нурган хотын дунд сургуулийн 5 ний эрэг дээрх Усть-Кут : хотын Ц 3 Ь: : аж байг /ргууль. цэцэрлэгийн Бусээд ангид ЗҮЛБӨСЭНЬ өөрийн дөрөвдүгээр дунд сургуулийн 6- Х Казахстаны пнонерүүд бүх ЖЛраулан БЭ ЭЧОООЛХ Мян- үе тэнгийн охид хөвгүүдийн аль гийн «Г» ангид суралцдаг. Би ЖАолооотын пионерийн «Миллион- тан” сурах бичиг ШИНЭ ОР нэгтэй танилцахыг хүсч хаягаа ил- тэмдэг, -марк цуглуулдаг. Хичээ- Родине» гэсэн хөдөлмөрийн алид ОО, зэргийг НҮЛЭЭТ: байна! үлэ гээв. , лийн чөлөө цагаараа бид хон- ндэвхтэй оролцож мал аж ахуй орны сургууль бүрт «интернацио- СССР. Каз. ССР. Индекс: кей тоглодог, Та нар “өөрсдийн | газар тариалан, хадлан үйлдвэрт нал» танхим ажиллаж социалист 488009 тг. Талды-Курган ул. сургуулийн тухай, чөлөөт цагаа | ТУслах зэргээр эх орныхоо. со- т 3 : 1 чо Өвжхлэлживэээ ҮГ ч! ПААТХАХХ убийн гишүүд гадаад хэл залт хийх, захидлаар ха- ТАСС-АПН-ИЙН ГЭРЭЛ ЗУРАГ Нийслэлийн... 0 дугаар, Дунд сургуулийн сурагчдын сурлагын амжилт урьд улирлынхаас 1.0 хувь ахиж, онцын тоо Б.эпйр нө, мэгджээ, ЗУРАГ ДЭЭР: Сурлагатаа чанарын ахиц гаргасан онц сурла- гатан О. Оюунцэцэг, М. Натцоцаг, Д. Жанамаа, ЭЭЖ, Шинэхүү, Х. Цөс цэгжаргал, Р. Ганбат иар, | їр йн 19481 207 | М. ДОРЖИЙ!Г авсан гэрэл зураг Ф Сурагчид социалист бүтээн байгуулалтад ТӨЛИЙН ДУУ ХҮҮХДИЙН. (Сэрэл зургийн сурвалжлага) Саяхан сургуулийн саруул танхимд эрдэм ном үзэж байсан малч ты хүүхдүүд нам, засгийнхаа. урна дуудлагаар мал сүргийг хапар, жууаах, төл бойжуулахаар И улирлын амралтаараа пэг сарын хуга- цаатай мал аж ахуй дээр ажиллахаар баяр хоортэй гарцгаалаа, Төв аймгийн Бүрэн сумын Ж.Самбуугийн нэрэмжит «Вүрэндэл- гэрэх» нэгдлийн цайман жилийн дунд сургуулийн 800 гаруй! охид, хөвгүүд малчин аав, ээж, ах, эгч нар дээрээ. очиж, төл бойжуулах ажилд тусалж, тэдний талархлыг хүлээж байна, Байгалийн бэрх- шээлтэй хүнд үед сурагчдын амралтыг сунгаж, бидэнд туслуулахаар шийдвэр гаргасан нам засагтаа бид туйлын их баярлаж байна, Үүций хариуд төл бүрийг бойжуулж мал болгох л бидїїий зорилт гэж мал- мчнд өгүүлж байна. ИШЭЖ ХЭЛЬЕ Нийслэлийп 47 дугаар дунд сур» гуулийн. 7-гийн«В» апгийн хамт “олон: А.П, Гайдарын нэрэмжит бү» лэг болох үүрэг аваад амжилттай . биелүүлж байна. 41 сурагчтай өнэ анги тимурчүүдийн 20:ажлыг хоёр хоёроороо хариуцан авчээ. Тэд Гайдарын Хамгийн их цэрд гарсан «Төмөр ба түүний команд» зохиолын. үйл явдлыг биеэр дуут риах зорилго тавин, Зөвлөлтийн ЗУРАГ ДЭЭР: Бүрэндэлгэрэх нэгд- лийн «Хайрхан» бригадын хоньчин М, Гомбосүрэнгийнх сумаасаа 100 нм алс отрын нутагт 274 хонь төллүүлжг бай- на... Эдний хуу 4-ийн «ЛА» ангийн су. рагч Энхтайван хонь хариулж, хургыг Эхэд нь олгож хөхүу с ажлыг. аавын- хаа туслалцаатай хийдэг. 2-ын «А» ангийн сурагч Г. Дуламсү- рэн олон хурга эх барин авч туунийгээ бүрэн. бойжуулж байна, Зарим хургыг өдөрт хоёр удаа углиж, арчлан тордож пионерүүдтэй холбоо тогтоо Гайдарын нэрэмжит газар, сур» гууль. бүлгэмийг эрэн сурвал лах ажил хийж байна. Мөн Г дарын үйл амьдралыг харуулсан булан нээж түүпээ баяжуулан Гайдарын тухай олоц дуу шүлэг сурчээ. Саяхан «Цэргийн нууц» номоор уншлагын бага хурал хийж, «Чук Гек Хоёр» гэдэг 80- 2617 байна. | : 1 : 5 хиолоор нь жүжиг тоглож хамт Хадыц охин Баятлдас 1ү ангид онц- олондоо сонирхуулжээ. Уо ДАХ Л р “ЧЯЭЬРД ЙГ | Парэмжит бүлэг болох үүрэг БИД ШШЭНЭЭ ХИ двшиа хчЧ2 авсан анги, бүлэг хамт олон, энэ 4 хон, ямааны төлийг бүрэн 001- самт олны жишээгээ нэрэмжит жуулахад-их. тус хургэж байна. Х.Баяр- ! ха: : Ш ! 1 ї її! ээр 1 рг жи 9аваа дөчөөд хонины төлийг харшуцан болох хүнийхээ намтар хүүхци: авч хорогдолгүй бойжуулжээ. | суддахаас ажлаа эхлэх нь зүйтэй її ом. Сэтгүүлч П. ЖАНЧИВЫН хийсэн 1! гэрэл: зургийн сурвалжлага, ЇШ СУР АРАНЛНЫН Ч 22526256516526:56312332 Зв9252655259255859856856 кун 2623693691695693:343 ЭЭС ЭЭЭЭ - -. Саяхан В, И. Лениний 5 ДУНДААС ОНЦСАЙН нэрэмжит монголын пно- : иер сурагчдын ордонд 0с- вөрийн шатарчдын улсын аварга шалгаруулах .тэм- цээн болж, охидоос «Дар- хан» нийгамлагийн шатар- чин Ш. Батцэнгэл 8,5 хожлоор түрүүлж улсь аваргын алтан | медаль, «Барилгачин» | нийгэмлэ- о Ч «со гийн “шатарчин С. Гэрэл 1 «Хүч» нийгэмлэгийн та- - мирчин Т, Баярмаа иар “7 мөнгө хүрэл медаль ав- лаа. Р” 0 Хөвгүүдээс «Хөдолмор» 52 нийгэмлэгийн шатарчин И. га Ганбаатар 8,5 хожлоор С3779:4 алтан медаль авч. дараахь - 2 байруудыг «Дундговь» ” -2 нийгэмлэгийн Г, Баяр- жавхлан, «Варилгачий» нийгэмлэгийн Т Рэнцэн азлэн мөнгө, хүрэл медаль хүртэв, ЗУРАГ. ДЭЭР: Хосе Мартийн нэрэмжит нийс г) лэлийн 10 жилийн 52 ду- ЗУРАГ ДЭЭР, Дик дайс онц сурч сурла-. гандаа. чанарын ахиц гаргасан. Говьалтай шинийн хэлсэн 10 жилийн нд сурилг, лийн бацин ФУуулс, гайр дунд сургуулийн , 8- оспорийн шатарчдын ул гийн «А» ангийн сурагч, /сын апарга. И, Ганбайтар 2 27 21 : ї 27:621621970092:02ш0У2Ы77Г 525777 ХЛЛЛИЛЛТЙ2ХЛТЛ2Х2Х2ЙТЭ л С гийн. сурагч -Д. НА. БИ НСИОСНСОХФС: ДОХ юм РАНЧИМЭГ, х Сурлага, НАЙРУУЛГЫН НЭГЭН УРМАЯГ « Монголын орчин үеийн уран аохиолын тойч түүхэ-ид: «Д, Нацагдорж хүний сэтгэлийн яруу Дууч төдийгүй, түүний өнгийг уран зураач шиг тодруулац амилуулж, уран сийлбарч шиг то. хойлгон сэтгэлийн гайхамшигт хөдөлгөөнийг хөгжмийн өгшиг мэт ундруулж, үгээр дүрийг бүтээх урмг эзэмшсэн хүнэ гэж бичсэн ий» туйлын үйзн дүгнэлт билээ. х Их зохиолч Д. Нацагдорж нийгмийн тодорхой үеийн тол зүйлийг дүрслэхдээ, хүний. бодол, сэтгэлийн. нууцыг хөндөж, түүнээс амьдралын утга учрын "арийныг яруу тодоор гаргасан байдаг, Бүтээл бүр нь овормоц онцлогтойн дээргг амьдралын зорчил, түүнийг шийдвэрлэх арга ухааныг уран сайхан үзүүлдгээрээ өгүүл: лэгүүд нь нэн дууриалтай юм. Д. Нацагдорж гайхамшигт өгүүллэгүүддээ. пайруулгын элдэв ур маягийг чадамгай хэрэглэдэг байсан. богоод амьдралын зөрчил, бодит байдлын эсрэг тэсрэг үзэгдлийг тодруулан зурахад ХАРШУУЛАЛ тун тохиромжтой байсан нь илэрхий. Түүгээр ч барахгүй бүхэл өгүүллэг зөвхөц шууллын ур маягаар бүтсэн нь бий, Тухайлбал: 1932 онд бичсэн «Цагаац сар ба хар нулимс» юм. Үүнийг задалж үзьс. УЛААНБААТАР ХОТЫН АЖИЛЧНЫ НАЙМАН ЖИЛИЙН 60 ДУГЛАР 8--ЫН «Б» АНГИЙН СУРАГЧ Д. Сайн байна уу? найзаа! Чиний сурагчийн УНД СУРГУУЛИЙН 1ОУНДАРЬД Аймгийн гол хөдөлмөр ёр Эх 2 14654 9,6,(0, 1, 12, 18 212 гүй 14, 78, (9,9), 38, 34 ТҮЛЛТТ! ”, Жухэаас 30.738,47 2277224222 Чдуугисас 111527 ын. 44,00,5/ 95, 5/ ТАПЛБАР: Дээрх тоо бол өгүүлбэрийн ду- гаар юм, Уг өгүүллэгийн эхний өгүүлбэрийг 1, дараагийнхыг 2 гэх мэтээр дугаарласан болно. Харшуулал бол уран зохиолд эсрэг тэсрэг ухагдахуун, санаа, шинж төрхийг илэрхийлэх үг хэллэгийг зэрэгцүүлэн тавьж харшуулан, ухагдахуун тус тусыг топойлгон тодруулах рРАПОНЫ холбооны ажилчин Норолхоо багш иамуухХац дуу- гаар ярина. Гэвч хүүхдүүд өчүү- хол--ордмийн түлхүүр буюу хамтатгац үл вохилдохыг илэрхийлэх най» улгын їоган. ур маяг юм, Эл ур малгийг 1 Иацагдорж, «Цагаан: сар ба хар нулимс» өгүүллэгтэр хорхон. хорэгласнийг дээрх зургаар, үлүүллэй, Огүүллагт ядуугийн зовлон, балчуулын иар» гийпыг 44, Горийн эдэд шинэ. хувцас омсоод, битүүлиэ гэж баяр. зидвхлантайгаар НүДШиДЛ гоопо/ 10, Цормаа гал тогоотой хуримлана. б0» Өнө горой. гарийн. одод ёслох цагаалахыгн хамт гидиййс почид гийчид ирэх иь тоогүй олон, 51. "Тэдний идэх уух, ипээлдах, баясалдах !ь гэр Зөнирмаар,, гагцхүү. Цормаа. пуухлы хажууд хөлрөц суун, голроц харш, шүүрс алдана гож ичжээ, Човхой өнө хосгалс Ч. гасоц ИХ аохнолч Д, Цацагдоржийц. иййруулах: дрдом. барагдашгүй нь илт байна, Нагдүгээрт аарц шил дааж давшгүй болж, бие сэтгэлийн зовлон эдэлж, байгаа. үс нь баяр найрий.. цаг учраас «хуримлах» гэдэг үгийг утга. шилүүлэн. “гал тогоотой. хуримлана» гэнээ, Хойрдугайрт: бая- чуудын найр цэнгэл цадиггүй байдал дэндэж байсныг «гор хагармаар» гэж ихэсгэлийн ар» гаар дүрсэлсэн байна. Гурапдугаарт дөгүүлбэ- “рийн доторхи үгийн тэгш хэм хэмжээг баримт- лац хэмпэлт сайхан иайруулга үүсгэдэг монгол бичгийн... холпий. сондгойруулахгүй.. зарчмыг үлгэр жишээчээр «идэх уух, инээлдэх, баясал- дах, холроц суух, голроц харах, шүүрс алдай» гэж, хэрэглэжээ, Доропдүгаэрт: оповчтод сонго» соц үгээр яруу сайхан дүрслэн, гүн агуулга гаргасан. байна, 1 Их зохиолчийн найруулах эрдмийн нэг л ар- гыг товч дурдахад ийм байна, Хэл бичгийн ухааны дэд эрдэмтэн “Ц, СҮХВААТАР. ии-и---иин ө--иииш-ы эн нөннннннннл нлннанинна 4 шиниииишлий үлнвлиижи эивжэииэши “ивиижсишии өмвиииниииий хөвнэииииииы хэввэилиижин (өвииииэт (8 Өвмжээээээи Үэвэээээж УРАН ГАР- оид нийслэл Улаанбаатар хотноо ирж “урчуудын эвлэлийн хорооны ! Ү7 20 и. ! аав, ээж. ах. эгч нар маань цаг зуурын бэрхшээлийг амжилттай даван туулж байна. Мөп зарим сум бригадад ЗХУ-аас инсдэг тэ- рэгний цуваа малын тэжээл, хүй ний зүйл хүргэн өглөө. Нам 1 гаас арга хэмжээ авч одоо ту магт олод зуун топц Өвс тэжээл өгнө гэсэнд малчид баярлаж бай- на, Ерцнь хүн бүхэц л малчдад туслах хөдөлгөөн өрпүү байна. жилийн Сайн. байна уу? Нэргүй, Чиний длыт хүлээн авч.маш их-баяр- Манай энд цаг агаар сай- їїна. Улсын “маань нийслэлд үйлдвэр, Өроц сууц, сур- цэцэрлэгийн байшин ашиг- орж хот маань ам оргө- Эпэ их г 1241) аниа агч бидаувь нэмрээ оруулж хичээлийнхээ чөлөө наар ширэм цуглуулах, үйлдвэ- рийн газар, барилт дээр очиж зэргээр ажилчин ах эгч салж” байна. дахь тєхиннийн тимурчү ёсоор за- ажил Зөвлөлтийн ор- тэргүүний г чүүдийн отряд номё Лагчийг гадаа, хийн бичиг, МивБ- лөлийн алт, мөн “едалиар шагнав. Мон 15 эмийн сан бэл їс оглоо. Айм» гийн. сургуулиудын дунд малчдад туслах аян зохиол, гуравдугаар улирлынхаа амралтаар малыш тэ- жээл бэлтгэх, төд хүлээлт авах суу! - риудад очиж ажиллах урьдчилсан - хуваарь хийгээд, одоо суурь бүрт малчиддаа тусалж байна. очиж й Захидлаа үүгээр дуусгал! Хо- тын соципоос тодорхой бичээрэй. Мороц хот. Д.НЭРГҮЙ ХҮҮХДҮҮД МАЛЧДАД ТУСАЛЖ БАЙНА. ХОЁР ОХИНЫ ЗАХИДАЛ ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН МӨРӨН ХОТЫН НАЙМАН ДУНД СУРГУУЛИЙН АНГИЙН СУРАГЧ Д, НЭРГҮЙД Ї зөвлөлтийн циркийн хамтлаг ирээд 8-ЫН «Б» улсын циркт.тоглож байна. Сал- Хан амра: ад цирк үзлээ. Энэ хамтлагийн жүжигчин Ана- || Фурмамовын гудирдлагаар ї толий тоглойс байгаа «Ид ши) хамшиг» хэмрэх илбау аний тай» ааны хо- - төлбор туп сонирхолтой юм. Цаг агаарыл бэрхшээлийг: ам- жилттай даван туулж байгаад мал- чип ах эгч нартаа тусла х тоон нийслэлийн сургуулиудад нэгэц адил өрнөс оор байна. Ма- най ангийн хамт оло толийн Уут, элгэвч, нэмнээ 80, эмийц сац 8, лаа чүдгиз 10 толгойг толидод до» риулан явуулан, с Бид сайхан амарч, хүүхдийн урлагийн наадмаар их юм үллэд хичээлдээ орлоо, Одоо 100: хурь амжилтаа Улам. бататга сурсан хайр шамдаж байна Улаанбаатар хот, Д..ОЮУИДАРЬ» пуугтэттэт””"? орох, ямар өнгийн утсаар оёхзэр- гээ бэлтгэнэ, Ингээд ажилдаа ор- но доо гээд яаж хийх тухай 99- роо үзүүлж оглоо. Багшийнхаа ийнхүү хичээл зааж, байсныг МП С-дын ордны. уран Хатгамлын Ду» гуйлан төгссөн шавь бүр нь сайн санаж байгаа. Шавийн эрдэм баг- шаас гэдэг. най дугуйланд сурчбай. « Оюуц,. Отгонцэцэг нар Дүрслэх урлагийн. сургууль төг- со0Д одоо Ховлэл чимэглэлийн үйлдвэрт хїатгамалчиаар ажиллаж байгаа гэн: Норолхоо багш шавь нараараа бахархаж, байна, Норолхоо гуай бүр бага ангид байхаасаа өнгийн. утсаар номын цүнх, дээлийн энгэртээ янз бүрий амьтны дүрс, цэцэг, иавч дууриал- ган оёдог байсан гэнэ. «Миний охин сайн хатгамалчин болно доо» гэсэц ээшийнхээ үгэнд урамшин улам сайхап оёхыг хичээнэ. 1948 бие сайн, сурлага өндөр үү? Эх Дулмаа гуай сарынхаа цалинг 2 Ь 2 р орны маань Мийслэл | өдрөөс олцгой комиссын Даргад гар, хэн ч чимээ үл гарган. анхаарал- дэргэдэх уран хатгамлын тасагт өдөрт өргөжин тэлж, үйлдвэр аж дуулж өглөө. Манай сургуулийн тай сонсоно. Уран хатгамлын ду- дагалдангаар орж, зэжИЭЭ хэлс- ахуйн газар улам олширч байгаа багш ажилчид малчдад туслах али гуйлангийн багш өнөөдөр юун. нээр сайн хатгамалчин болох зам биз дээ. зохиож 201 толгой лаа, 450 тол- Д ТУХӨ! ярив. Ч НЬ -8ЇїЇДЭ8С” ЭХЭЛЖЭЭ. : Мапай аймагт аравдугаар са- гой чүдэцэ, 70 ширхэг улавч, 210 Зээгт иаамлын тухай... Зээгт 1958 онд МПС-дын ордон анх рын сүүлчээс-эхлэн цас их. орж нэмнээ, 140 хос бээлий, 40 мал» наамлыг хийхдээ эхлээд зургаа нээгдэхэд Шоролхоо гуай урай нилээд хүйтэрсэн боловч малчин туур 1,6 тойц т л, 87 онгоц, гаргана, Ямар өнгийн Даавуу Хатгамлын дугуйлангийн багшаар томилогдсоноос хойш 19 дэх жил- дээ ажиллаж байна. Энэ завсар Норолхоо гуай «БНМАУ-ын үнд- р», «Монголын байгалийн ин», «Төлчин», «Илгээл- тийн эзэн», ,«Найрамдалт пиоис- рүүд» В.И. Ленип Д. Сүхбаатар парын хорөг зэрэг олон зуун уран хатгамал, зээгт наамал ХИйжээ. «Мөн энэ завсар уран гарынхаа эрдмийг сургасан шавь иар нь 1000 шахам болжээ. Р “Саяхан. БНМАУ-ыг Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарли- гаар НоролХоо багшийг БНМАУ- ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цолоор шагнав, Норолхоо. багшид түүний шавь пар, манай сонины уйшигч хүүх- дүүд баяр хүргэж, цаашдын нь ажилд улам их. амжилт хүсэн ерөөж байна. Манай сурвалжлагч Б. ОЮУН й ї Х Кг 5 52 үэ””Т””Л””Г”ЭТ-О21-Д.ин Хүүхлийн зохиолч С, Надмид, «САРНЫ ХОТЫН ХҮҮХДҮҮД гэсэн. тууж бичжээ, Хавар, зуны дэлгэр цагт оюу өйгөх унийр ДуМд дүнхийн, намрын сард манан хүдэн лор бууралтаж, өвлийн улиралд бол бараг. үүл нь үгүй өндөр хөх тэйгэрийн өнгөөр цайлалаан байдаг Хэнтийн их Мурууны мэгэн сайхан уулнаа баригдсан Сариы хотын тухай, тус хотын хамгийн залуу иргэдийн тухай уг туу. жид өгүүлнэ. Сар болон сансар судлалын үйдасний төй, сар тийш аялагч хөлгүүдийн хөл хөгжөөнт гараачы талбай айх байгуулагдсан болохоор тэрхүү хотыг Сарны хот гэж нэрлэсэн богоод хус хотын гудамж талбай, үзвэр, үйлчилгээ- ний газар цом сарны мэртэй холбоотой ажээ, » ї “Арай зүүдлээгүй баймаарсан Үнэн л байгаасай хэмээ тавдугаар бүлэг - Эрдэнэ, Оюут хоёр сарны хотын хамгийн ер бусын нэгэн газар ирчихсэн зогсож, байлаа. Цагийн байдлыг ажвал дөнгөж үүр цайж буй буюу. үдшийн шар гэгээ татаж байгаа үсийнх шиг бөгөөд хаанаас ч юм хүйт дааж бие жихүүцүүлэх нь ер хаана хүрээд ирэв гэж эргэлзмээр. Амьсгаа бүхчимдэн, ялимгүй ХО- дөлбөөс дээш хөөрөн хөвмөөр ч шиг, Ойролцоо Сансрын хун цагаан Хөлөг, цаана нь сарнаа лвагчид, бүр цаашаа гүн хавцал асга хад Ха- трагдана. Амьсгаагаа дарж хэсэг зуур зогстол сарны тэнгэрийн хаяа алгуурхнаа гийж, үзэс- гэлэнт сайхан том гариг цухуйн цухуйсаар гарч ирэв. Юутай үзэсгэлэнтэй вэ? Энэ бол эх дэл- хий гарцаагүй мөөн! юусан билээ| Би арай тийш харвал найз Эрдэнэ нь мөн л үзэсгэлэнт гаригийг ширтэн зогсож байна. Тэр бас «Зүүд- лээгүй баймаарсаг, Үнэн л байгаасай. 7Кинхэнэ саран дээр ирчихсэн байгаасай билээ» хэмээ бодож байжээ. Үнэхээр хоёр хүү зүүдэлсэнгүй, Гэхдээ бас жинхэнэ саран дээр ч очсон нь үгүй. Сарны хотынхон газрын гүнд хиймэл том орчин бай- гуулж, сарны цаг уур, байгаль хорс шороо мэтийн дүр зургийг яг дууриалган бүтээжээ. Энэ үзэсгэлэнд орсон хэн боловч гаригийнхаа. л дээр ирчихсэн мэт сэтгэл төрж, лхийгээ мөн л байгаагаар нь харах лугаа адил болдог билээ, : Оюут, Эрдэнэ хоёр сарнаа явагч олон дугуйт дэндгэр тэрэгний аажуухан молх хөдөлгөөнтэй роботуудын таахаг, таахаг алхах зэргийг хэсэг зуур сонирхохдоо ихэд ядарсай байв. Оюут бүгчимдэн амьсгаадаж байгаагаа мэдээд дуулгаа авах гэтэл араас нь хэн нэгэн хүн хорьж зогсоов. Үзвэл ер бусын аллалд хөтчөөр хамт гарсан найз Сарантогоо нь алдэ. «Нээрээ яаж болох ва? Энд чинь мэдээж хү- чилтөрөгч байхгүй байгаа, Мөн ч будилж бай- на даа» гэж бодуут аанай бэргэдэг зангаар Эрдэнэ рүүгээ харлаа. “..Эцэст хоёр хүү сар хэмээх хиймэл энэ ер- төнцийг ямар орон зайд яаж хөндий тогтоосон, тэнгэрийн хярхаг үүрийн туяа, энэ олон өлго, дэлхийн хөдөлгөөн, харьцаа, харагдах байдал зэргийг яаж үйлдсэнийг бодож гайхлаа. "Тэгтэл (энд хэрхэн ирснээ эрэгцүүлэв. Галт тэрэг мэт |унаанд сууж ,хав харанхуй хонгилоор орсол. Хязгааргүй орчлонгийн дунд хөвөх мэт санаг- даж, жигтэй алс холын бодол тэмүүлэл төр- мөөр увидаст сайхан хогжим-эгшиглэсэн. Гэнэт энэ 1 сариаа зогсож байсан. Сарантогоо хоёр хүүгийн дунд орж тохойноос нь барин сансрын хун цагаан холог тийш хөвөх мэт хон- гөхөн алхлаа. Сая ажвал хөлгийн бөөрөн дээр «Пионер» кк бичжээ. Бас л үзүүлэх болол- той. Хөлгийн зүрхэн хэлбэр хэсгийн жижиг хаалга хүртэл шат тавьжээ, Түүгээр эхлээд Саралтогоо, дараа нь Эрдэнэ, сүүлд Оюуг ог- сов. Энэ ч цэцэрлэгийн хүүхдийн талбайд бай- Даг тоглоом биш гэдэг иь тодорхой. Тар ч байтугай. хөт байгуулагдсанаас. хойш төрсөн. хүүхдүүд бараг бүгдээрээ... Саруулса- ран, Сарантуна,,| Сайхансаран,.. Саринтогоо, оосаранц гах мэт нартай, Энэ хотынхон ирэй» Хүйд сансар хийгээд: сар судлалын маргаж, тэй болохыг хүссэн. хүүхэд багачуудад 40. риулж пионерийн гоё дуслан байгуулсанд гонь нутгаас. Эрдэнэ, Оюут хэмээх хоёр хүү тэнд очиж, "гэн, зуны. амралтад. МӨШ хогжоолтай өнгөрүүлдэг байна, Ертөнцийн хамгийн залуу, хамгийн сайхан. хот-Сарим хоттой. танилцаж, олон Сарангийн дунд баахан будилсан говийн хоёр пнонерийн тухай өгүүлсэн энэхүү туужийн тавдугаар бүлгээс. нийтэллээ, ө Сарантогоо нэгэн сандалд сууж биеэ бүсээр даруулаад, учрыг үл олом үй олон товчлуурын пэглээ. дарвал радио узель ажиллаж эхлэв бо- лолтой. шуугих чимээ дуулгай дотор сонсогд- лоо, Сарантогоогийн өгүүлэх нь: --Байна уу, дэлхий! Байна уу, дэлхий! Сансрын «Плонер» холгийн дарга Сарантогоо ярьж байна. Тийм ээ! Сонсож байна, Хоёр нох- рийн бие сайн, ..Гүйцэтг: с гэснээ өөр нэг товч дараад, --Алив, Эрдэнэ чи наад суудалдаа, Оюут нөгөөд нь суу! гэж хэлэв, Тэгээд, --Бүгд хэвийн байдалтай, Оюут яльгүй амьс» гаадаж, байна. Гэхдээ зүрхний. цохилтод онцын өөрчлөлтгүй. Зөвхөн тушаал хүлээж байна гэв. Хаашаа, хэнтэй ярьж байгааг хоёр хүү ой гож ядан байлаа. Лав газар дээрх хоттой хол- боо барьж буй байх гэсэн нь үцэн ажээ. Чипгэтэл хөлгийн дарга: --Анхааралтай! Гараанд бэлтга| Бүсээ шал- га| Алял хугацаа хоёрхон хором гэж зарл нь Эрдэнэ, Оюут хоёрт зориулагджээ. --Анхаар| Бэлэн! Гүйцэтгэе! Хөөрлөө! Нэг мэдсэн газар дээр цардмал том талбайд гарч ирсэн байв, Дороос хүчтэй ёвирч өндөс- хийсэн. Чих шуугиж, -давсаг шархирах шаг болсон, Оөр-юу ч мэдсэнгүй. Тэднийг «Пио- цнер» хөлгөөс буухад голдуу сарны хотын хүүх- дүүд, танихаас Гоосаран, “Саруулсаран, Саран- хүү пар цэцэг барин угтлаа. Үнэхээр сансарт аялаад ирж байгаа том шиг санагдлаа. Эрдэнэ, Оюутын хэн нь ч ийм сонин (ом болно гэж бод- сонгүй. Нөгөө л ирсэн замаараа буцна гэдэгт эргэлзэхгүй ба!ї? Гэтэл энэ! Тоглож байна гэж бодсон нь харил жижиг хөлгөөр эгц дээш нүд ирмэхайн зуур сум шиг цойлон газар дээр гаргаад ирдэг зомсанж, Эрдэнэ баярлахдаа Зол- той л уйлж орхисонгүй, Цэцэг Өгсөн Гоосаран охиныг тэвэрч, шопхийтэл үнсээд авлаа, Бүгд хөгжилдөн алга ташив, Тэд удсангүй ногоо агаарын. дүүжин тэргээрээ зуслан тийш буцлаа. Ё --Ййстой сайхан том үзлээ гээс Оюут, хэлэв, -4Та нарт их баярлалаа гэж Эрдэнэ талар- хал илэрхийлэн, ? (1ишид| шииах| шиш! (шон шиши| 1! “Тэр шоно. Оюут олон: сонин зүүд зүүдлэв, Галар өрөмдөгч хүчирхэг холог бүтээл: дэлхийн дотоод цом. рүү дилис лвийл, Хад чулуу, ус! судал, гүнийн холгүй тупгис, галт уулын ха- луун хайлмал лай. Дундуур туучлиг хурдалж инид гоцо,, Тргепор нэг их хоосон. цул, зайд гэв гэпот ори түүн рүү холог нь өргалдэн. уналаа. Чидмаг, айлсны. хүчинд. хагкуугийн морогцог. рүү шумбан орж, аюулаас. мултрар. Доошоо, үлим л доошоо! Эцэс тогсголгүй.. шахам доо- ШИНИ 2-1 10у орж, ийм хол явид пэ? 2-1 дэлхийн цөмийг үлэх гэж япиа. -4Т үүнийг үлаэд їюугай. хийх ин» вэ? --Хүн торолхтон дандаа Дээшээ лпсаар эх дэлхийнхээ. дотоод. Нууцыг мартахад. хүрлэнн Пи,,.Эигл түүнийг үйлх, судлах йстой. “Тэгээд 1юу үлээж, 10у судалж, байна даа! Оюут хоп нэгтэй. ягэж ярих шиг санагдаад саран, Зүүд биш, үнэн байсан болоосой. гэж бодлоо. ! Дахиад зүүдлэн, холгоороо. гайрын усан нийн цэвэргих усан сан Майдал хэмээх бомбог гор хоорхон. толгойн эгц: дээрээс: оргилон. гарч удаж, тодолгүй. Мандалын хондийг дүүрч Хот руу хальж ирлээ. Хүмүүс сандран, Ээж иь уйг лав, Гэвч ухаан зарж мопоохөн ид Шидэт хол- гоороо газар хаван хондлон шүхэлж, оргилж ( Тэрбээр ногоо. гайхамшигт: хальсан усыг Далайн хөндий рүү дагуулж од- лоо. Далайн хөндий бас дүүрэв. Мэнэн, Шарга, Номин, Хүйсийн, говь руу хөлгөө залж, цэнгэг сайхан ус дагуулан газар хавж давхив. Го- вийн хондай бүхэн цэлэласэн сайхан устай бол- лоо. . . --Чи лах.гэж ингэж явна?! -4Хүн ардаа усаар хангаж, говь нутгаа өөрч- лөх гэж явиа. с --Өөрчлөөд яах юм бэ? Сайхан л байна шүү дээ. Г --Улам аз жаргалтай болгохыг хүсч байна хэн нэгтэй ингэж ярилаа. Хүмүүс баяр хүргэв. Ээж инээв гэж зүүлЛ- лээд дахин сэржээ.Оюут «Зүүд биш, энэ маань 2. үнэн байсан болоосой» гэж. бодлоо. Энэ шөнө Эрдэнэ бас зүүдэлжээ, «Өөр га лактинийн нэргүй гариг дээр очсон байв. Га- ригт хоёрхон зүйл ургамал ургадаг ажээ. Нэг нь хаана ч байхгүй аюултай хорт хар мөөг, ногоо нь таван дэлбээт гал улаан цэцэг. Тэнгэ- » рийн нар, хур, газрын шимийг хорт хар мөөг сорж, цэцэг сөнөн алдаж байхад Эрдэнэ ийн- хүү очжээ, Өнгө гутсан хөөрхий цэцгэс тэр- гүүнээ бөхийлгөн хэлэв. 4 -- Ээ, ухаагт хүн гуай минь! Намайгаа, аварч үзээч! Бид хоёр түмэн жил дайтаж, млнгаш жил тэмцэв, Алтан наран, аадар хур, эх гаЗ- рын шим-энэ гурвын төлөө ийнхүү хүч чадлал бартал үзэлцлээ. Хорт мөөг үнэнхүү аюултай ажээ. Нарны гэрэл надад Хүрэхээ байв. Хурын шимийг хүртэж чадахаа болив. Газрын тэл(9- лээр гагцхүү хорт мөөг ходоодоо дүүргэдэг боллоо. Эцэст би-гунадаж, эрсдэхэд, хүрлаэ. Аварч үз! Алс тэртээх дэлхийд ижил олол цэц- гэс байдаг гэсэн, Аягүй бол та тэндээс ирсэй биз! Цэцгэнд лав. хайртай биз! Тусалж үз! гэж уянгалан дуулах мэт өгүүлэв. ЛЖ, | Эрдэнэ бодлоо, Тэнгэрийн нарыг хааж мӨ9- гийг чадьл гэж бодов. “Тэгтэл цэцэг адилхал гандах байлаа. Тэртээх үүлнээс бороо орохыг! зогсоож мөөгийг чадэя гэж шийдэв. Тэгтэл цэ- цэг адилхан гандах байлаа. Газрын шимийг хатааж гайт мөөгийг ухүүлье гэж бодов. Гар- цаагүй цэцэг бас сөнөх байлаа. : Олон янзаар бодовч ой тойнд нь арга ухаан орж ирсэнгүй. Хортой аюулт мөөг.Хоног Ш9- нөөр томорсоор, хоосон сархинаг биеэрээ ХУ- рын ус, нарны илч, газрын шимийг шавхсаар, хөөрхий цэцгийн хөөрхөн дэлбээ хумигдаж, өнгө зүсээ алдан, өвдөг сөхрөн гудайсаар... Эрдэнэ гэвч арга оллоо, Хорт мөөгнөөс дээж авч, хором зуур. шинжиллээ. Өсөлт үржлийг зогсоох үндэс язгуурыг нээлээ. Аюулт мөөгний шэшэлс агшин зуур таслах ачтай эм бүтээлээ, чит эмээ. үүлэнд: цацаж, аада! 5 лаа. Энэ-эм УлаРЫн , бадар гхүр дУУЛГА “ошигт мөөгөнд үхэл болж, өдөржин шөнөжин асгав.. Сайхан цэцэгт аюулгүй атал, сархинагт мөөгөнд үхэл.болж, сар жилээр шаагив. сэргэлээ. Түйтгэрт: мөөг устаж, түмэн цэцэг Найгалаа, : ! Гамшигт мөөг сөнөж, гал блаан цэцэг” опдийн | Эрдэнэ хүү-эг дэлхийдээ буцаж үрэв. Алс гаригийн мөөгнөөс. олсон шинэ эм рак намнах ид шидтэй байжээ..Хорт хавдрын “өсөлтийг зогсоох эм нэзсэнд нь Эрдэнэд хорвоогийн тү- мэн баяр хүргэв. Ээж нь тэврэн гүнсэв». Осүү Бүрлаэ! БЭргав л «Энэ маань зүүд биш їсан болоосой. Үнэхээр 1 ї гэж -боджээ. 1 шив нээлт Ба 7 с. надмид| 4 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит- Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэн. »А--865966 судлыг ханажээ. 84 » цэцэгт хоргүй «атал 2| Индекс--14140 Орон бүхний пролетари нар нэгдэгтүн! МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун! нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 33 дахь жилдээ 1977 оны 3 дугаа агаа ММ 12 (1460) Ж сарин 23 үнэ 10 мо МХЗЭ-ийн Төв Хороонд «Октябрийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ойд бэлт- гэх, тэмдэглэн өнгөрүүлэх тухай» МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо саяхан тогтоол гаргав. Уг тогтоолд МАХН-ын Төв Хорооноос «Аугаа их Октлбрийн социалист хувьсгалын жаран илийн ойд бэлтгэх, тэмдэглэн өнгөрүүлэх тухай» гаргасан тогтоолыг МХЗЭ, Монголын залуу үенйнхэн гүн хүндэтгэлтэйгээр хүлээн авч аугаа нх октлбрийн соцналист хувьсгалын 60 жилийн ойг монголын ард түмний үн- дэсний нх баяр болгон тэмдэглэхээр заасныг нэгэн дуугаар сай- шааж улс төр, хөдөлмөрийн өндөр идэвх өрнүүлж байгааг онц- зон тэмдэглээд --Хүн төрөлхтөний түүхэнд шинэ эрин үеийг нээсэн аугаа их октябрийн социалист хувьсгалын 60 жилийц ойг ард түмний- хээ нэгэн-аднл монголын залуу үеийнхэн МХЗЭ-ийн бүх шатны байгууллагууд, эвлэлийн нийт гишүүд залуучуудын их баяр, октябрийн үзэл санаа, монгол-зөвлөлтийн ард түмэн, ах дүү С0- цналнст орнуудтай тогтоосон эвдэршгүй бат найрамдалд чин үнэнчийн ялгуусан баяр болгон Өргөн хүндэтгэлтэй ёслон тэм- дэглэхээр заажээ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчооны дээрх тогтоолоор октяб- рийн соцналист их хувьсгалын 60 жилийн ойд бэлтгэх, тэмдэг- гэн өнгөрүүлэх МХЗЭ-ийн Төв Хорооны комисс (дарга нь ТҮХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв) батлагдлаа. . Мөн их ойд бэлтгэх, тэмдэглэн өнгөрүүлэх ерөнхий төлөвло- гөөг батлав. ХҮҮХЛҮҮД МАЛЧЛАД ТУСАЛЖ 10. 43ДЭМБАЛ. ГУАМД “«ХОСЕ НАРТИЙН» 0404 ГАРДУУЛАВ МАХИчан Төл Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, ВИМАУ-ын Ардын Их. Хурлын рл дийн дарга. Ю, Цэдэнбал гуайг ШЦубын хувьсгалт айв» гийн... гаараас.. шагиасан Бүгд Найрамдах 1(уби: Ул- син үндэсний дээд шагнал- « Хосоо Мартийн» одонг 111 1Улааа. ТИЇМАУ-д суугаа Онц, богоод. Бүрэн эрхт Элчин сайд Гимардо Аито» но Дансаг Сигас. ШШНУ- мн хупьсгалт аасгийн гд» рын даалгапраар: 10, Цэ. Дэнбал: гуаїїд салхан гарж дуулаа, 10. Цадонбал гуайг «Хо» рийн. ухаалаг мэргэн, НН01 бодлогоор БИМА Угын нам, айсгийн удирд- лагад өндөр хариуцлагд- тай албац тушаалд ашил» лаж, ард түмнийхээ тусын тулд чиглэсэн... НИЙГЭМ, эдийн аасгийн төлөнлөгөөг хэрэгжүүлэх: талаар: мар» гай удирдлагаараа. шийд- злрлэх хупь нэмэр оруулж ирлэй, Мон» Ардын Хун» галт Намын Топ Хорооны цэгдүгаар, иарийн бичгийн дарга, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ар» дын Их Хурлын Тэргүү, шагнасан. тухай. 8ШГУ-ын Сайд. иарын. Зопллолийн тогтоолд «Нохор 1Омнаа» гийн Цэдэнбал” өөрийн хувьсгалт опмпал, улс т0- Мартийн» | одойгоор Аугаа их Октлбрийн Со- циалист хувьсгалын түүхт 60 жилийн ойд зориулж 1977 оны ҮП сард ЗХУ- ын нийслэл Москва, олон улсын Пионерийн зуслан Артект болох «Наран үүрд мандаг» дэлхийн хүүхдийн анхдугаар их наадмыг угтаж ерөнхий боловсролын сургуулийн 1У-ҮШ ангийн (12-16 насны) пионер сурагчдын дунд гэрэл зургийн урал- дааныг гуравдугаар сарын 20-ноос дөрөвдүгээр Сса- рын 20-ныг хүртэл нэгса- рын хугацаатай зарлаж байна й Уралдаанд оролцох бү- тээл нь Монгол Зөвлөл- тийн ард түмний ган бат найрамдал, ах дүү социа- лэгчдийн дарга нохор 1ОМм- тгаагийн Цодоэнбал, им» риалийм, нолоцичлол, ши- иэ пийг мөлжих молжлогийн өсрэг. шийд... байп. колоцичлол, улс түм- алинаа ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН вэртэй тэмцэл хийж ирсэн бөгөөд Мубын социалист хупьсгалтай найрамдал эв санааны ногдалтай. байж, манай нам, хувьсгалт зас» гийн гаарын урилгаар он- Дор хэмжээний. толоолог- чид, тэргүүлэн. БНКУ-д айлчлах үеэр, цайрамдал, эй спипаны пагдлийн хэл- хээг улам гүнзгийрүүлэн бэхжүүлсэн юм» гэ оиц- ло! тэмдэглээ. 10. Цэдэнбал гуайд «Хо- со Мартийн» одой гардуу- Лахад манай ийм, засгийн 1ирдагц ЭН. Батмөнх, С, Налангаашан, Н.Лувсан- рапдан, Д. Майдар, Д. Мо- ломшамц, Т. Рагчаа, Б. Алтангэрэл, Д. Гомбожай, С. Сосорбарам ийр болон албаны бусад хүмүүс УРАЛДААН лист орны өгөөмөр тус- ламж манай орны социа- лист бүтээн байгуулалт, байгалийн үзэсгэлэнт бай- дал, өсвөр үеийнхний үйл ажиллагаа, амьдралыг тал бүрээс нь тусгасан өргөн утга агуулгатай, зохиомж сайтай байна. Бүтээл нь 18х18 “хэм- жээтэй хоёр хувь хар цагаанаар хийгдсэн байх ба негатив (зургийн хальс) ийн хамт залуу техникч- дийн ордны уралдааны комисст гэсэн хаягаар ирүүлнэ. Ирсэн бүтээлийг эзэнд нь буцааж олгохгүй. Ирсэн бүтээлийг тусгай комисс шалгаруулан дДа- раахь байр эзлүүлнэ. Үүнд: 1 байр 1 диплом Дэлхийн хүүхдийн их наа- 4 дамд төлөөлөгчөөр явуулж оролцуулна. ПГ байр 3 диплом Үнэ бүхий зүйлээр Ш байр 5 диплом үнэ бүхий зүйлээр тус тус шагнана. , Уралдаанд идэвхтэй оролцсон 10 пионер су- рагчийг дипломоор шаг- нана. .Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН төв зөвлөл ЗАЛУУ ТЕХНИКЧДИЙН ОРДНЫ ЗАХИРГАА Га: 2, Ч 27 БАЙНА « Пионер Д. Энхтуяа, Д. Наран туяа, П. Цэцэгсайхан, Н.Оюундэл- гэр нар хурга ишигний 150--200 номер хийж төлчдөд тусаллаа. Энэ жил 9,3 сая төл бойжуу лах зорилготой малчдын хөдөл- мөрт өсвөр үеийнхний туслалцаа улэмж хувь нэмэр оруулж байна. Амралтаараа хөдөө нутагт ажил- лаж байгаа мянга, мянган пионер сурагчдын нэг хэсэг нь Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын дунд улийн пионерүүд юм. Тус тлионерүүд амралтын- долоо хоногт төлийн 73 суурьт очиж төл тайзлах, угжих, тэжээх зэргээр малчин аав ээж, ах эгчдээ тусаллаа. гачд ЗУРАГ ДЭЭР: 10 бяруу гардан тэжээсэн Д. Баярсайхан Бяцхан охин Ганцэцэг энэ ма мар сурагч болно. Одоо есөн бяа руу гардан тэжээж байна. Манай сурвалжлагч С, БОДООШ, Жжижжж усскаа 6-1-80 чү Хово 8 ЭХ ОРЛЫ Ш0Г00Н ГОЁЛД. Москва: мужий ) и Моломина хотын пнопер Олл, Кутспопагаас ирсэн хидлын мөр бүр нь сопиц зүйлсээ! рэн ажээ. «Бид холбооны торск хотын пиоперүүд бичсэн захи- 5 далдаа« Цаг уурын догшин. уур амьс- р галтай манай їрд туйлд нарс маш Ү 5 15 удаан урга 2 ( Жауог : у ргажс байна. 21 1 түгд найрамдах улсад цэцгийл үр таван сайтиметр ургаж” ХОЛЖ илгээж, байна, 1Оу гэвэл манай за- Би, 5 45 ? анд Дд 1530 мод суулгаж Пиошс ЗЫГ халлаан ивбурчал, То ГЭШарарэр дэргэд УӨрийн Цацэрлэг ын » талоан, гудамж, сур. байгууллаа, Тэнд 20 торли м хуули хашаа бүрийг үзэсгэлэлт бут бий. Үүнд толт бор, ҮОГЫН, ШҮД: цэцгээр гоёп чимэглэж, цогоон пом- ний бут, шар хуайс мод хүртэл бий. юыр омсгохоор шийдвэрлэсэн юм. Бид тадгаарийн үрийг суулгац удтал Цан оорийнхоо хотыг ч мартаагүй, дарж байн ургуулсан юм. Тэдгээр оломиа хотдоо зориулан 12000 цэ- үрийг бидэнд өмнөд путгийн салуу цэг ургууллаа» гайг бичжээ, байгальч пниопер сурагчид Ирүүлсэн Сэтгүүлийн газар өөр иэг дугаар» 17 БИДГЭО АЛ сургуульд онд таа уралдаанд оролцогчдод хандан: ЁЭЦ ал АЛ УЛИАВЭН тӨЖ: сДо Э: Хэрх дагайц ДиЦГЭЙ ХИЛВХЭХЭС гар» годог тойхоу Шрталатаонарийн с80) тАлагАнг вацудүЛАТал! бүлгийн хүүхдүүд шамуу цэцгийн «Төрсөн ЗУСЛУЛОЛН3 ралтай судлан. шинжигтүн. Онцгой тариалангийн талбай бий болгосон, дэгт талбай, цэцэг иавч, мод зүлгээр: “Ухал, ховор үүлдрийн мод эрж оло- ГРУЛатгул одонтой 14:15:5 -бай- чимэхэд нь пасанд хүрэгчиддээ ту- ХМГ ХИчээгтүн. Тийм мод хаана ур» Ши Юу ї ын тээ Чэ тавгаа огүүлэ салдаг сайхан уламжлал зойлолтийн ГЭФ байгааг ажаарай. Намар боло: оримхоо онцог СТ ОЛЛӨГ ХЗХ өсвөр үеийнхэнд бий. Өнөөдөр бид ХООР тэдгээр модим үрийг цуглуу» суулгах хүсэлтэй аж. ДОВЛӨлэл хүүхэд та бүхнийг «Эх орны ногоон 44!! авч, оорснийхоо цэцэрлэгт та- у 11:02) аж. Тус орны хог, СкКипявРИйн ХмМҮУХЛУуүЛ Үе тэнгийнхнээсээ. сурцгаап, гоёл» гэдэг буухна уралдаанд орол- ригтуй! гэж бичсэн юм. тосгон бүрт жил болгой шинэсур- гууль байгу гда Ї Зайга- цохыг уриалж байна. Буухиа урал-.| Цааш ив тэр сэтгүүлд модны ди амьд Ө.ОрЭлацан даанд оролцогч хүүхэд бүр гН319) үүлдрийг хэрхэй ллгац таньдаг, ий- сайхан гоёл гэж түүнд үгүй, Тийм стой. тодорхой даалгавар авах Уралдаанд шалгарагсад дурсгалын тедаль, хүндэт дарцаг, Бүх Оросын байгаль хамгаалах нийгэтлэгийн жуух бичгээр шагиуулна. Буухиа уралдааны уриа нь «Газар нутгаа сыг нь хэрхэн тогтоодгийг дэлгэрэ!- гүй. тайлбарлажээ. Залуу байгальчид япаандаа сайн оїїчид болох "ь олоптаа, Москпагийн төвд сам, бетон дуйд отгон погоон ой. у амьд булай байгуулах үүрэг санаа- чи, г залуу байгальчид оортооай- чад «Эх орны ногоон г буу лдааны дүн салхан гарлаа. У шуугин ганхаж байдаг.Энэ болхүүх- даайд түрүүлэгслий эрийг ? мод цэцэрлэгээр гоёгтун!» гэдэг юм 5 Үү Дд түрүүлэгслийн нэрийг сэт гэж зөвлөлтийн хүүхдийн уугай хэй- Жин ЧЭвараМайА! ын юм. ! ид гүүлд зарлалаа. Түрүүлэгсдийн до- дэл 7 2 “сургуулийн ойн аж у! айгууг тор Минск хотын «Улаан лиш - а алист» сэт: ! йл нэг «Юный Натур: лагдаж, түүнд 320 пплуу оїЧи изг» 2(амбул хотын «Улиа гүүлд бичжээ. Эпэ өгүүлэл нийтлэгдсэний дараа хүүхдүүд өөр өөрсдийн хот, суурин, л їшоперийн бүлэг, Ирасполрси хотын 99 дүгээр сургууль, Москва хавийн ажиллаж байна. Эдний зорилго бї Москва: хотын погоон гоёлыг чу сургууль, ппоперийн бүлэгтээ юу юу үүлдрийн модоор баяжу увдал Коломпа хотын пионерийн ордон хийж бүтэжсгээ мэдээлсэн захидал "ОМ орисбайна өлөп иржээ. МЦолийн хойг дээр байдаг Мончое- М. ШАТАР 38 - “пусть всег ХҮҮХДИЙН : ДАМ р 5 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ- 21: ын Топ Зөвлөлийн дарга Ж. ХОРЛОО Уигарын пиойерийн байгууллагын энэ Төв Зовлөл толоологчдод Зайка, Чил- бү- леберцийн пионерийн суслан, Буда- пешт хотын хүүхдийн томор замын лийн фондод хөрөнгө оруулах 28 цлийн зах ажиллана. Иймд х дээр борлуулах гар урлал, ЁАЛ үй г пиоиср -/ Хөл ин ала ЛУхалбар алтерциадигт станц, Диёр мужийн пиок ерийн -орт 2 уу бүжгийн чуул- гулгатай хий» гүлкс эгт бид Он, улсын ардын дуу : абуагра хийж үрүүлсэ сизгт ОМ дон хэвэл бигуулсын Хүүш, н 5 зигийн чуулгын р Олоц улсын хүүхдийн байгууллага- «Эйх тайван, найрамдал», «Имп ЗАЛАН Зүллнг Бал УУЛЛАВ” СИМЕА-гийн тэргүүлэгчдийн ээл- рналнзмын эсрэг эв санаагаа цэгт» Биднийг «Занка» пиопсрийц зус- жит хурал эцэ оны хоёрдугаар сард гэс!», «Олимп», «Өсвөрийн үсийнх- ланд очиход Унгар орны өгцөг бу- БНУАУ-ын нийслэл Будапсшг хот- ний бүтээл», «Дэлгэц», «Хүүхдийн лан бүрээс хүрэлцэн ирсэн зургаду- ноо болж, 21 орны хүүхдийн 24 нөхөд» зэрэг клубажиллаж империа- гаар айгийн сурагч-пионерийн идэвх- байгууллагын төлөөлөгч оролцлоо. лизм, монополь, дарлал НЭМНЭЭ тэнүүд амарч идэвхтэний семинар СИМБЕА-гаас энэ онд хийх хам- МНЛитарнзмын эсрэг тэмцэж, ба: цал хийж байлаа. йн т м ажил нь Аугаа их Онтлб- ард түмэн, түүний освор залуу үсийг» Бид пионерүүдтэй уулзалт хийхэд Бийн БоцийннСт хувьсгалын 60 жи хэнтэй эв санаагаа нэгтгэх цуглаан, гуд монголын пнойерийн амьдралаас лийн- ойд зориулан ЗХУ-д хийх гэж Эд га бал УУЛЛагЫН Удирдахдолон зүйл сонирхог асууж танилц Г Р 1 9 лаа. Бэр эяллүэт хэд 1 нн:07, у8Ч ажилтнууд «Энх тайван ертонцод Энэ дашрамд Унгарын инонер, ган ДУРД зерцяагэ, ? хүүхдийн аз жаргалын толоо» гэсэ! уншдобошчуудаас (баатарчууд) мой- (03:, ! үүрд мандаж байгї» олон ӨрНҮл, гурвай комисс бойж ХУ. голын пионер баатарчуудад илгээсэн «Иара! алдаа. улсын хүүхдийн их иаадам долду: дуулж хүүхдийн чолоот цаг, эїїэрэн- «Чолоот индэр» ажил. мэндийг дамжуултл. Аугаа их Октлбрийн гаар сарын 18-нд Москва хотиоо гүй үзлээр хүмүүжүүлэх, орчий 60 жилийн ойд зориулсан «Наран изэгдэж олоу улсын пяойерийн зус- үеийн ертонц дэх хүүхдийн аж бай рд мандаг» олон улсын хүүхдийн дан Артент арван өдөр үргэлжлэн дал, өдрийн байгууллагад хүүхдийн их изадам, Монгол-Зовлолтийн 8а- явагдана. Их йаадамд дэлхийн ард. эзлэх байр суурь зэрэг олон сэдвээр луучуудын У! ихлаадам угтаж хүүх- ЇЭПНҮОО 1ӨШЧ ҮТГ Пионер, баатарчууд аа! хувьсгалын чилсан ба хүүхдийн дэвшилтэт бай. санал бодлоо солилцох юм. дийн их иаадтыг олон улсын хүүх- гууллагаас 2000 төлөөлөгч хүлээ! Их наадмын үеэр орон бүрийн зас- дийг хамгаалах өдөр зургадугаар ОӨ давах ажээ. Их наадмын үеэр энх гийн газар, цам, длду Инйтийн ба сарын иэгэнд аймаг, хот, сум районы Т. тайван, “найрамдал нөхөрлөл, 98 хүүхдийр байгууллага, эх эцэг, хо» төвд хийх тул пионер баатарчууд “Т нэгдлийн сэдэвт зурагт хуудас, тэм- долморчид, хүүхдийн хамт олиы энх тайван хувьсгалын сэдэвт дуу, 75 дэг, мари, гэрэл ба гар зураг, урлаг шеф байгууллагуудаас. их наадмын тойрон бүжиг хамт олноороо сурч шар лын бүтээл, зохион бүтээгчдийн бү- нэр дээр ил захидал, цахилгаан утас өндөр хэмжээнд тэмдэглэх хэрэгтэй ттээлийн үзэсгэлэн ээж, Эв йэгд- илгээх зэрэг ажил зохногдод юм. . байна. ... . ” ЗАРНИЦА ж-шт-тгттттээээээээЭӨВЛОЛТИЙН ПИОПНЕРУУДИЙН ТУРШЛАГААР гт ЗАРНИЦА-аовлолтийн шиоиер сон өдөрт зориулайш «Зарийца» жилийн б, 21, 08 жилийн 00, 50 сурагчдын цэрэгжсэй спорт тог. цэрэгжсэн спорт тоглоомын тэр” дугаар сургуулиуд шалгарлаа, лоомын эр. Ахмад дайчдын гүүн тасаг шалгаруулдаг уламж- Ямар ч үед хойгон шаламгай, хувьсгалт. дайчин уламжлалаас далуай болж балид, эрэлхэг зориг авхаалж самбаатай, суралцаж, орчин үеийн армийн Саяхан монголын пнойёр су, улирад юманд хинуур илмбай, түр» ажил амьдралтай иноиер сурагч» дыг танилцуулдаг энэ цэрэгжсэн спорт тоглоом. мапай -орим сур. гуулнудад оргөй дэлгэрч байна. Сургуулиуд ардын армийн төр- рагчдын ордонд нийслэлийд ерөн» хий боловшсролий сургуулиуды! мэрэгшсэн... спортын тоглолтын тэргүүн тасгийг шалга» руулан, Тэмцээнд нийслэлийн 10 «Зарийиа» . амшилтаД ашиг “гэц сотгэдэг.. хонгүүд хүрдэг иї» эй? тоглолтдос лагдлаа, Д. ЧУЛУУИХҮҮ ХҮҮХ оД НОМ ХОЁР МЭДЛЭГТ ХҮРЭХ ЗАМД “ Номгүйгээр мэдлэг гэж байж бо- рЭхй комтунизт ч байж болох- гүй. Ё Эч В.ИЛЕНИН зө Номонд дурлавал амьдралыг тань хопгойчилж, үйл лидлы( алаг цоог, хамгийн ээдрээтэй бодол -Са- маа, үйл хэргийн учрыг олоход !0- хорсгоор тусална. Цом таймг 00- рийгоо болоп ороол бусдыг хүндэт- гэн сургаж энх тунх байдал болон хүнийг хайрлах сэтгэл, оюун ухаа- ныг чинь жигүүрлэж өгио, М, ГОРЬКИЙ “Ном бол аливаа шан талархлыг үл горилогч багш мөн, АЛГАВОН “Уйшихаа болипол сэтгэхээ болт но. Д. ДИДРО МЭДЛЭГТ ХҮРЭХ ЗАМ НИ. КК. КРУПСКАЯ: бүхэн амьдралд дурдатгал хүүхдийп оюун ухааны цаашдын хөгжилтөд нөлөөлдөг, «Багадаа уншсан болон үлдэж, осолт Хүүхэд ертонцийг үзэх тодорхой үзлийг номоос олж авахаас гадиа ном тэдэнд зац суртахууны тодор" хой хэм хэмж: Помыг их байда бий... Үүнд: уншлагын зорилго, г бүрдүүлж огїо» гэжээ. гших, судлахад нарийн зүйлс Эїїншээлбэл унших йроцесс гэл ишхэнэ. мэдлэг, сурч тогтоох гэдэг юу! болох, су- далсан зүйлийг баттай сайн тогтоож: мэ-" дэх явдал яд голт багтдаг. хэнэ ёсоор сурч мэдэхийн тулд, юуны нө ойлгох, түүний үндэслэл, бий болдог зэрэг оло с ишиж, байгаа зүйлээ л л и- ом хоорондын холбоо, ач холбогдол, уг үнджлэлүүдийг готолж байгаа нотолгоог ойлгох хэрэгтэй болдог Улшсал зүйлээ ойлгох, түүнийг сурч мэдиэ гэдэг бол олж авсан мэдлэгээ амьд эдолморт э санааг анадемнч тайлбар тэн, тодорхой зам» госэн өгүүлэлдээ: дэг сайн үг бий. Сурч мэднэ!гэдэг цамгай ашиглахыг -Хэл” элолтийн алдарт эрдэм» ИЕСМЕЙНОВ маш тогтоох, чээжслэх гэсэн үг биш, Уг үгийн гоод сурч мэднэ гэсэн нь түүнийг оорийн үндэс нь түүний утгыг АА үүййн ой бо- болгож өпах, мэдлэгийг зэм! нийг чи өөрийнхөө юм шиг б амьдралын янз бүрийн иохцо2 хялбархан хэрэгл: гэсэц хэрэг юм. Сураг ихдээ түү- гож авах, байдалд чадахаар эзэмших хүү олон олцогтийн талбайг яаж тоолох тухай теоремийг маш сайн нотоллоо, гооны газрын талбайг, Гэтэл эцэг нь дорийн ио- хэмжиж тоолохыг түүнээс гуйхад тэр хүү мухардалд оржээ: Энэ бол тор хүү теоремийг сурч мэдсэн- гүй, зөвхөн түүнийг чээжлэн тогтоож: Тиймэрхүү мэдлэг тус болохгүй» гэл бичжээ, Угшсан зүйлээ тогтоож мэдэх ц» меха пик байдалтай, эсвэл логик байдалтай бай- даг байна. Энэ юу гэсэн үг/вэ? Жишээлэ» хэд бид олон дахин ярьдаг телефоны Шу Зас тогтоохын тулд Олон дахин гаарыг санаандаа тогтоосон байдаг. гадаад үгсийг чанга дуудах буюу олон дахин бичиж чээ" жилдэг. Энэ бол мехапик тогтоолт юм. Ло» гик байдлаар Дд? ярЛ7 Улаанбаатар хотын М. Го, нэрэмжит хүүхдийн номын Эвэгн Тэргүүний уншигч Ж. тогтоох гэдэг Мь уцншсаг Хашчулуун. зүйлийнхээ холбоо, үндэслэл, үзэл санаа, үйл явдал, баримтуудын уншиж мэдэж байсан зүйл, авсан зүйлийн хооронд, лиз бүрийн хэсэг буюу бүлгийн хооронд утга санаа, агуул- гын талаар байх холбоон дээр сэг байдаг. лаа хэрэгт: жилттай Ном у нь дэс дараалал, С у ї лах, авсан гэрэл С.БОДООШИНЙН раг 8 үшилт 1, П. ПАВЛОВ «дэс дараалалтай дэс дараалалтай раалалтай байх хаа хамгийн ашцхиаас эхлэн мэдлэгийг ха- туу дэс дараалалтай хуримтлуу оорийгоо сургастун!» гэж бичжээ. Уишла- гын систем, байгаа нь уйших номоо с гарын авлага м чадварыг холж байгаа юу Уишиж зовхоц уг үйл явдалд хандуулсан байвал зохино, Ц.:Н. 1Орупс 3 тухай цэгэц өгүүлэлдээ «Евгений Онегин» гэдэг зохиолд Онегип хэрхэй ушидаг байс» наг А, С., Пушкин уншиж байсан боловч санаа сэтгэл нь түү- нээс хол байв...» гэж бичсэн тухай дурд» сан бай дож, байж удаан бусад зүйлээс анхаарлаа бүрэй зайлуулж чадаад, ганц цаг хичээллэсэн и» илүү дээр гэдгийг өгүүлж, байна. Манай хүүхдүүд ном унших, дадлагатай болж, сурлага хичээлдээ жилттай суралцаж байгааг харахад сайхан санагддаг. Тэд цомыг зовхон сонирхоод онгорох тодийд боддоггүй, түүнийг уншилг мэдлэг олж авах, сурсан мэдсэнээ ноход, дүү нартаа ярьж тайлбарлаж, огдог, ямар ном уншихыг зөвлөдөг сайхас заншилтай болж байна. Зарим хүүхэд уншиж байгаа цомоо хайр гамтай эдэлж, походдоо буюу дүү нартаа үлдээж. уншуулдаг. хүүхэд хүүхдэд уншсан номынхоо утга агуулгыг дэс дараатай, тэгэхдээ тэдний сонирхлыг дэвжээх чиглэлээр яриа хийж заавал уй» шихыг зөвлөдөг байна. Ер нь манай ахмад үеийнхэн ном хэвлэл, ном лаж эрдмийн их овтэй болсон билээ. Эдү- гээ академич Ц. Дамдинсүрэн, Ш, Нацаг» дорж, доктор 28. Дүгэрсүрэн зэрэг ахма- ДУУД Помын санд байнга ирж Момын их далайд сэлэн. мэдлэгийн их эрдэнэс түү, сээр байна. Чухам эдиээс хүүхэд бүхэн сурч үлгэр авах харэгтэй, хооронд, урьд Одоо мэдэж үндэслэ. байна. Энэ хоёр тогтоолт хобу- Ї, гэхдээ логик тогтоолт, 1ь ам- алцахын аихиы хичээл мон. шихад чухал журам горимын иог амсаргүй дайралдсан авч уншаад, дараа иь оор нэг пом ах, түүнийгээ гүйцэд уншилгүй хийг уншиж эхлэх зэрэг системгүй, бол. үр дүнгүй юм. Анадемич байх, байх, дахиад л дэс даг хэрэгтэй. Ажиллагааны» ах ярдалд дэс дарааллын тухай ярьж иїгонс авах, суд- налыг ашиглах со ла үедээ бүх анхаарлаа ном яаж уншиж судл «Түүний нүд захиаг їг, Энд Онегип шиг өөр юм... бо цагаар уншсанаас оор ашиглах ам Зарим номын санд ирж уншигч олон и санг амьдралынхаа туршид ашиг- Улсын номын сангийн ажилтай М. БАЯНЗУЛ НОМ «ЭМЧЛЭГЧ» Номын санч Дашцэрэй эдгээр хүүхдийг сайн хүүхдүүд гэж магтаж Ойн. Яагаад вэ? гэвэл тэд өдөр бүр сургуулийнхаа цомын санд хоёр хоб- роороо жижүүр хийж, хүүхдүүдийг чимэагүй. ном уншуулахын хамт урагдаж гэмтсэн. номыг аасаж сэл» бэх сайхан санаачилга гаргажа, Цомыг олон хүүхэд уншдаг учир гараас гар дамжин элэгдэнс хуучрах иь амархай байдаг, Хэрвээ: засаж сэлбэцэл дахии олон зуун хүүхэд уйл ших боломжтой болио шүү дээ, « 1ом эмчлэх» ажлыг ацх «Сурагч шуудан хороо»-иы дарга Ч, Баясгалан са, наачилнаа,. Хүүхдүүд гэрээсээ. хас тэг отггтттатжэээээ ээс ЭС... 386 шиниииэ ээвээээээээ ХҮҮХЭД НОМ ХОЁР, 2 Хүүхэд бүхэн номтой нөхөрлөж «Номын сайн иөхөр» үнэмлэхтэн, «Д. Нацагдорж» тэмдэг” тэн болцгооё. ч Сурах бичгээ дүү дээдэг сайхан нэвтрүүлье. я Бүлэг бүр, пионер бүр «Миний хамгийн хайртай баатар», «Би номоос юу сурч мэдэв» гэ- сэн сэдвээр сэдэвт ажил, зохион бичлэг хийж, сониныхоо газар илгээцгээе! нартаа шилжүүлэн үл- уламжлалыг сургууль бүхэнд “БҮЛЭГ САЛААГААРАА хЭЛЭЛЦЭЭРЭЛ, СУРАХ БИЧГЭЭ ШИЛЖҮҮЛЭН ХЭРЭГЛЭЦГЭЭЕ Сэлэнгэ аймгийн Зүүнха- харсаллан солих үзсдгээ өг- раа хотын нэгдүгээр арвай дог. Сурах бичгийл сүүдтийн жилийн дунд сургуулийн су- хавтасны өвөр огизоний 1 рах бичиг шилжүүлэн хэрэг- рэн талд МЧ, 1972- лэх туршдагд улс ороц даяар оны хичээлийн шид. . .төг- алдаршиж байна. Элэ турш- рөг -- мөнгө гэт аага ямар 3ч холбогдолтой гээр ү? вэ? Яаж шилжүүлэн хэрэг- лэдэс юм бэ? гэк сургууль багш нар. эцэг эхчүүд, рагч пнонерүүд ихэд сонир- хож байна. ЗАХИРАЛ Д: ЯРЇ ХҮҮХДҮҮД НОМЫН ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА Манай алгийн 32 пиоцпер номын їйц идэвхтэн болсон. Үүний ачаар 15 сурагч «Номыц сайн иө- хор» үнэмлэхтэн боллоо. Бидэйд номын тавдугаар дэлгүүрийн ах, эгч цар их тусалдаг. Чухам тэд- ний ачаар олоц сайхац ном уй. шаад зогсохгүй номын каталоги хийж сурлаа. Бас зав чөлөөгөөрөө дэлгүүрийн олон цом сэлбэц сас- лаа, Бид саяхан тус дэлгүүрээс тэмдгийг тод сайхан дарсан сурах бичаг эддэгдэж, үлэтэл байма. Энэ нь хэд дэх аль сургуулвас лмар шилжиж явааг пстлох 1ВААГИЯН 120 цом авч 30 гаруй орхийц ЧА ёсны барымт боддо 70 шахам хүйд үйлчилсэн. -- Сурах бичиг үү. Т- Номтой цохөрлүүлж, олоц арван лэн хэрэглэнэ гэдэс. нь иж 7 чи 9 зохиолчтой уулзуулдаг тавдугаар сурах бичгийг 3 жил дам СУРАХ БИЧИГТ Зүш-12 дэлгүүрийн ах эгч нартаа сони- цоор дамжуулан баяр хүргэе. Нийслэлийц 62 дугаар дунд сургуулийц 5:ын «Б» ангийн сурагч Т. УЯНГА И. АКБОНЕ Би долоо хоногт 3 удаа хүүх- дийн номын санд очиж уран 20- хиолын ном уншдаг. Эпэ хичээ- лийп жил эхэлсээр «Омогт зудз- жуулан хэрэглэнэ гэсэн үг. Иймд хүүхдүүд сурах бичгээ. арнг гамтай хэрэгджь, бараг шинээр нь дараагийн зигийц үзлэг хийж, үхдэд шилжүүлэхийг хи- ийш байдд чээдэс юм. Түүнчилэн хүүх Тэгээд царчйй дүүд сурах бичгээсээ гадиа үнэлгээ хийгээ, бас дэвтэр үзэг, сургуулийн жүүдэн өгч эд хогшилд ариг гамтай ТЭЙ (тохирол ханддаг болно. дийн долоо йн жи- сурах бичигтээ эдэлгээ хаагаж- я 4з0х Мон ШехААХ цо «А» анги. гац бүргэд», «Жигтэй байшин». Өөрөө ч үзэмжтэй сайхан гийц «А» аагитай тохир «Бяцхан Мука» зэрэг 100-гаад | хувцаслаж, гэр ориоо тохи- цож, ирэх хазар сурах 4 ном уцшаад байна. лог сайхан байлгадаг. Ер нь гээ ши: р ари | | | | | | | | Би саяхан Л. Бадарчийн «Хү- | сурах бичгээ зөв сайхан эд- цана. Ийгээд үйзлгээ жийц гал» гэдэг өгүүллэг уцш- лэж, бусдад шилжүүлж сур- сурах бичгээ тэр хэмжээвэж: лаа. Ундрах хүү хувьсгалаас өм- | сан хүүхэд ализадд цэвэрч Нь бууруулахгүй эдлэхийн но харанхуй бүдүүлэг цагт эрдэм 9 илмбай ханддаг хүмүүжилтэй тулд хүүхэд бүр хичээнэ. Су- рах бичгээ хэрхэй эдлэх байгаад заагийн сурах гэж хичнээн их шамдаж, тэвчээр хатуужилтай сурч байгаа «болио. Мөн сурах бичгийг эдэлж номиссоос нь надад их бахархмаар санагд- | ХУгадааг уртасгаснаар эцэг хоёр долоо хойог бүр үзлэг лаа. Хари! бидний сурч байгаа дээс хүүхдийн хичээ- хийнэ. Хэрвээ гэмтсэн, дэр үеийг тэр үетэй яаж зүйрлэх зэ? Иймд бид энэ. сайхан бололцоогоо ашиглан эрдэмтэй хүц болохын тулд их цом унших хэрэгтэй юм. 45 дугаар дунд сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч Н. БАТ-ЭРДЭНЭ Өөрөө ном уншиж чаддаг бо- лох ямар сайхан юм бэ? Би сур- гуульд орохоосоо өмнө аав, зэж, ах эгч нарыгаа цом уншиж өгөөч гэж гуйдаг байсан. Одоо би үсэг- лэлээ уншиж дууссан. Бас «Норо- вын йамтар», «Амьтай малгай» зэрэг 10-аад ном уншлаа. Малай багш, олоц ном уйшвад улам сайн уншдаг болло гэсэн. Хоёрдугаар дунд сургуулийн Үнийн 4Д» ангийн сурагч Г. НАРАНЦЭЦЭГ ХҮҮХДҮҮД туу цаас, цавуу, хайч, утас зүү авч» ран 50-над ном засч сэлбэжээ.Одоо бага. ацгийн дүү йарынхаа цомыг бямба гаригт хураац авч, ням гаригт засч яналаад, даваа гаригт авчирч өгнө гэж нийслэлийн 8 жилийн 13 дугаар дүнд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн. «Сурагч шуудан хороо»ны тимурчүүд ярьж байна, Хүүхдүүд ээ! Энэ сайхан салаа» чилга. шүү. Та нар өөрсдийн сур- гууль дээр. ийм ажил өрцүүлж хэр- хэц ажиллаж, ямар үр дүнд хүйс тухайгаа. манай солниы газар бичээ рай, лийн хэрэглэд бэлтгэх зард- дыг багасгаж байна. Жишээлбэл: таван хүүхэд: тэй айл цэг хичээлийн жаи- аийц сурах бичиг шийээр хУ- сурах бичгээ ариг гамтай далдаж авахад 150 төгрөг эдэлж, олон удаа шилжүүл, зарж байна. Гэтэд: шилжүү-| сэн сурагч, аяга бүлэг бага дэн ӨгсөН (сурах (бичгийг царыг шалгаруулж урам. 60--10-аад төгрөгөөр худал. шуулан шагнана. Энэ байд- дан авва. Үлдсэн мөнгөөр нь. даар Зүүнхараагийн арзай хүүхдүүддээ дуртай хэал2- жилийн пэгдүгээр дунд сур, лийг нь захиалуулж, бас хи- гууль 1913 ойд 2894 төгрө- чээлийн дэвгэр хангалттай гийн 3176 сурах бичис шил- авч өгч болох юм гэв... жүүлсэн бол 1976 онд 7699 ШИЛЖҮҮЛЭХ СУРАХ тагогийн 3915 сурах бичис БИЧГИЙН ҮНЭЛГЭЭ шилжүүлэн хэрэглэсэн бай- Шилжүүлэц хэрэглэх СУ? на. рах бичгийг ашгийн багш, Э Я 1 эцэс эхийн төлөөлөгч, сурах (- мэриэ : на” зэвэрсэн, «АР бичгийн эзэн -сурагч өөрөө хамтарч эдлэгдсэн байдалыг Оо. ЖИГМЭДГОТоВ нь юм бичсэн зэрэг дутагдад гарвад даруй засуулаа. Жил бүрийд багш царын баарын өдрийг тохиолдуулан | в, оюун Ю2(15) ЧлллжиллЛлЭллшЖЭЭЭтэхэлчээгхэтслл нүд ЭрМ204 УЯА Захтуяа Т настайдаа Сурсуульд оржээ. Тэр одоо хоёрдугаар ангид дог сон улирал дараалан очцсайх суралцаж байна. Энхтуяа озц сурахаас гадна олох хийтийн ажилд хдээхтэй оролцдог баа- тарчуудын нэг. Алгийн- Хаа архун цэврийн комис» сын дарга Учир хүүхдүү- дийг цэвэр иямбай хувцас- дуулахаас эхлээд | анг танхимаа сайхач байлга» хыг хичээлэ. нь түүнийг цээжилчихээд дахиад до шинэ ном ярьж өг гэж шаардана. Энхтуяа ер дургүйцэхгүй. Ирэх намар дүү маань сургуульд орно. тэгэхээр өөрөө уншдаг болно гэж тэр баяргай байна. Бид Энхтуяаг пиоцперийн тан- химд пионерийн- дүрэм тангараг уншиж, пцонерт элсэх бэдтгэлээ хийж бай- хад нь зургийг нь авсан юм. доошиин в0 авсан судалбар гэрэл зураг. ТУГАЛЧИН ХҮҮ ад 0 Ид, ид сайхан овс ш БИД Ангнараа бид хөдөө очиж саг малчин ах эгчдээ тусаллаа. Айхны төлийн дуу сонсож Амралтаа тэнд хөгжилтэй өнгөрөөлөө. Танхимд заалгасан хичээлээ. Төлчний хотод бататгалаа. МАНАЙ СОПИНЫ ЭЧНЭЭ СУРГУУЛЬ ДӨРӨВДҮГЭЭР ХИЧЭЭЛ ЭРХ ГӨЛӨГ ХИЙЦГЭЭЕ Үсэрхэг зөөлөц даавуугаар, эстэнэ. Гэдэсний 2 хэсгийг «Ё»-гэс «Б» хүртэл нийлүүлж 0ёио. Гэдсийг их биений хоёр хэсгийн хооронд «А», «Бэ» хоёр цэгийг тааруулан оёж «Б» цэгээс хүзүү хүртэл их биеийг пий- лүүлэн оёно. Толгойн урд хэсэгт ух- лаадсыг пийлүүлж 0ёод шилэн хү- зүүг «Гэ-гээс «Д» цэг хүртэл 3 лүүлэн оёно, Мөн чих, сүүл хэсгүү- дийг нийлүүлж оёно. Чихийг ухлаад- санаас 2 сантиметр хол хадиа. Улаан хилэнгээр хэл хийн хадаад ИХ бие, сүүл толгойг нийлүүлнэ. Нүдийг тохиромжтой зүйлээр алаглуулан хийнэ. Аварга олон малчдынхаа Тэр «Жигийд Тогми хоёр» «Тэгвэл хоёулаа. дУЛД сургуу Зураг дээр: 52 дугаар ийн 2ын Ариун туршлагаас суралцлаа. хэлт диС танан зөолчцийн хэс Сэлэнгэ аймгийн «Орхон» сумсангийн аж бийж яшсан сонын комноо- ЗЭМ Р ахуйн найман жилийн дунд сургуулийн су- 2 со Хүүдээ ярьж өгнө. Дүү Б.ОЮУН рагч 0. БОЛДБААТАР ШУВУУДЫН ТУХАЙ торхи гэсэж цөн түрэхтэй яг а. Дөрөвдүгээр сард гол мөр- н цас бүрмөсөн хайлж тэжээл элбэгшихэд урианхайн Уч шувуу, ойн шийхнүүхэй сон- дорт гургалдай, хегчүү, шар цэгц- НЮОШЛПИЙН -2--2 “ЯМР ШУВ9ЭЛ”. ЭРДЭМТЭД ЯРЬЖ БАЙНА. тааралддаг. Үүний дараагаар тэдний мөрийг мөшгөн ирэх шувууд бол гол- дуу шавьж тэжээлтэн, бүр тухайлбал гал сүүл, ноололдой, алаг намнаа- хай, дууч цоровдой, ачлагийн дууч Гурав. Шувуудыг хайрлаж хамгаалаарай. Бодвол хүүхэд багачууд та нар нүүдлийн түрүүчийн уунд 30- риулсан байраа хэдийнээ зэхэж, хав- рын анхны зоочиддоо дулаан сууц, идэш тэжээл бэлтгэн тавьсан биз. ээ. Бас байгалийн үзэгдэл юмс, ан амьт- ныг ажиглан бичих дэвтрийнхээ эх- уудсыг дүүргэсэн байж таарна. Хаврын байгаль, жигүүртэн шувуу- ны тухай хичээлээ бататфаж, их мэд- дэгтэй болоход чинь ах агч, аав ээж. сургууль багш нар чинь хичээнгүй- лэн тусална. Ер нь зөвхөн нүүдлийн биш бусад жигүүртэн, ан амьтдыг хайрлан хамгаалж, арчлах байнгын хэвшилд дасаж энэрэнгүй үзэлтэй. өрөвч зөелөй сэтгэлтэй байх нь с0- циалист ёсоор аж төрөхийн нэг Ши- жим мөн. Жигүүртэн шувуу, тэдний үр зулзагыг айлгаж цочоох, тав ту- хыг алдуулахгүй байхыг ямагт эр- В 5 я ш, » нөмрөгт шулганаа, хараацай, хамлэхийн зэрэгцээ экску аялал, гий, тоодон түнжүүр, нарийн хна- хөхөө, жижиг намиаахай. Етуул бө- байнгын Жэчгэць сэн, хийж зат, хайргууна, шонхор нүүдэллэх ирнэ. Төдөлгүй цас мөсний усаар гол мөрен хальж, нуур усны түвшин нэ- мэгтдэх үеэс дуулгат зэрүүл бялзуу- дай, нугын шийх- ухаа амруут зочлон айл- чилх. нуур ны эрэг намаг цөөрөм, 3) тогор, нугас, шунгаач гөөд энэ нь тавдугаар сарын эхний хагасын үед юм. Мөн сарын сүүл хирд шувууд ирэх нь мэдэгдэхүйц цөөрч, халимагт зэржигэнэ, цэцэглэ- гийн эржигэнэ. тарчигнаа эржигэнэ, заараг, шарагт бялзуухай, улаавар шувуу, алтан гургалдай, харзаалай, бор намнаахай, өвөөлж, хусны охил бялзуухай, ухаадунхай ирдэг. Мөн сарын эцэст харсун зэржигэнэ, сү- сэгт шувуун, хөөндий, бутны охил бялзуухай ирж нүүдлийн шувууд дуусна, | бидний хэлсэн бүхний үнэн зөвийг нягтлан үзвэл амьд байгалийн гай- хамшагт сониныг илрүүлэх билгийн хараа чинь улам хурц болж ухаан бо- дол тэлнэ гэдгийг бүү мартаарай. Бяцхан дүү нараа, эх орноо гзж алжаал ядралыг умартан тэртээ х0- лоос зорин ирсэн жигүүртэн шувуу- даа найз дотно нөхөд, төрөлх нутг гийнхаа баялаг хэмээн хайрлан хам- гаалцгаа! С Дэд эрдэмтэн Ч. САНЧИР, Х, МӨНХБАЯБ, Эрхлэгч 0 Гэдэс 2 хэсэг Ц.ДАШДОНДОВ гт тттгох Д.Сүхбаатарын нэрэмжнт Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. | “3--65976 Индекс-14140 Ра Орон БУХНИМИ ПРОЛОТАРИ НАР НЭГЛЭГЛ МАХН-ын уйл, хэрРГИЙН Төлөө хэзээд БЭЛХЭН ВАЙФ! УН! (ионерла, МХЗЭ-ийн Төв ХоРОО, өь. Д.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МП5-ын Төв Зөвлөлийн сопиа НЭ 34 дэх жилдээ ХМ1А (1462). 1977 оны дөрөвдүгээр сарын 6. Лхагва Үнэ 10 мо. | СОНИНЫ Өмнөговь аймгийн дугаар ангийн сурагчид «ХҮҮХДИЙН ЕРТӨНЦ» ЗУРГИЙН УРАЛДААН Олон улсыл хүүхдийг хамгаа- лах өдрийг устаж БНМАУ-ын Ар- дын Боловсролын Яам, МХЗЭ- ийн Тов Хороо, Монголын Урчуу- дын Эвлэлийн хорооноос энэ онд уламжлал ёсоор 15 дахь удаа зохион явуулах гэж байгаа «Хүүх- дийн ертөнц» үзэсгэлэнд зориу» лан зургийн уралдаан зарлаж байна. Уг уралдаанд БНМАУ-ын Хүүхдийн Төлөө Фондын Төв КО- мисс 1976. оноос эхлэн тусгай шагнал олгож, эхэлсэн юм. Уралдааны зураг 20х30 см, 40х60 см-ийн Хэмжээтэй байх бөгөөд уран зургийн материалаар гүйцэтгэгдэпэ. Мөн бар зургийн ажил хамаарагдана. “Уралдаанд 1961 оноос хойш төрсөн хүүх- дийп бүтээлийг авах бөгөөд эг хүүХдээс 1--5 бүтээл авна. Уралдаанд ирүүлэх бүтээлийг 1977 оны дөрөвдүгээр сарын 6- наас тавдугаар сарын 15 хүртэл аймаг, хотын -. АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны Боловсролын хэлтэс. ХЗЭ-ийн Хороо, Аймгийн урчуу- дын эвлэлийн салбар, Аймгийн хүүхдийн төлөө фондоос нэгдсэн экурмаар «Улаанбаатар, Монголын Урчуудын Эвлэлийн Хорооны Үзэсгэлэнгийн танхимд» гэсэн хаягаар хүлээн авиа. Уралдаанд шалгарагсдыг Хүүх- дийн төлөө Фондын Төв Комис- сын алт, мөнгө, хүрэл медаль. диплом бэлэг, дурсгалын зүйлээр шагнахын хамт Хүүхдийн төлөө фондын Төв Комисс, Монголын Пионерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлөөс тус уралдаанд пэгдү- гээр: байр эзэлсэн сурагчийг га- даадад амрах эрхийн бичиг, хоёр гу- равдугаар байр эзэлсэн сурагчийг манай улсын пионерийн зусланд ПИОНЕРҮҮД СОЦИАЛИСТ БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТАД НИЙСЛЭЛИЙН 27 дугаар дунд сургуулийн 500 гаруй су- рагч ХАА-н материал хангам- жийн бааз, Улаанбаатар хотын сүү ногооны комбинатын ногооны талбайд 7 хоног ажиллав. Үүнд зургаа, долдугаар ангийн пионе- рүүд ХАА-н хангамжийн бааз дээр очиж 428 тонн буудай цэ- вэрлэн нуруулдаж, 60 тонн буу- дайг вагоноос буулгаж, 169 ма- шинд ачиж | САА-д тээвэрлүүлс- ний дээр 268 шуудай бордоо сав- жаргал, Ш. Батаа, Ц. Энх-амга- Тунгалаг зэрэг олон пионер оиц лан, Ө. Гантула, Ц. Ганболд, Э. амрах эрхийн бичгээр тус тус урамшуулан шагиала- Үзэсгэлэнд тавигдсан бүтээ- лээс Олон улсын зургийн урал- даанд оруулдаг уламжлалтай. Уралдаанд оролцогсод өөрсдийн бүтээлийн ар талд овог, нэр, төр- сөн, он, сар, өдөр бүтээлийн нэ- рийг тодорхой бичиж ирүүлнэ. АНХААРУУЛАХ ЗҮЙЛ: Зураг нь хүүхдийн уран сэтгэмжээр нягт. нямбай өнгө дүрсийн на- рийн хослолоор зохион зурагдсан байх бөгөөд хуулбарлал зурсан буюу бусдын тусламжтайгаар зур- сан бүтээлийг уралдаанд шал- гаруулахгүй. х БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яам МХЗЭ-ийн Төв Хороо БНМАУ-ын Хүүхдийн Төлөө Фондын Төв Комисс Монголын Урчуудын эвлэлийн хороо идэвхтэй ажиллалаа, ЗУРАГ ДЭЭР: Хөдөлмөрийн 7 хоногийн ажилд идэвхтэй ажил- ласан пионер Х- Оюун, М. Мөнх ТӨРСӨН ӨДӨРТ Цогт-опоо сумын дунд сургуулийн 11-04 нөгдэлдээ. 3000 шуудай тэжээл хурааж, сүрэг хамгаалах нөхөрлөлийн тимурчүүд 300 гаруй хонь ямааг онд оруулсан амжилтаар «Пионерийн үнэн» сониныхоо анхны ДУ- гаар хэвлэгдсэн өдөрт бэлэг барилаа гэж манай идэвхтэн өгч Т.АЛГАА цахилгаанаар мэдээлэв. 1 ! Ү0 НАСНЫ 48-Ю0Д Вьетнамын болон олон улсын коммунист хөдөлгөөний нэрд гар- сан зүтгэлтэн, “Вьетнамын Комг муннст Намын Төв Хорооны ерөн- хий нарийн бичгийн дарга Ле Зуа- ны 70 насны ой өнөөдөр болж байна. Энэ ойг тохиолдуулан түүнд МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр иарийн бичгийн дарга, БНМАУ- ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- лэгчдийн дарга Ю. Цэдэнбал гуай. балрын цахилгаан утас илгээв. Далан насны нь ойгоор Ле Зуан гуайд өсвөрийн Сүхбаатар- чууд пионер ёсны цогтой халуун баяр хүргэж байна. (ҮҮХДҮҮД | СОНИНЫХОО лаж, 48320 ам дөрвөлжин метр жаргал, Д. Даш- талбайг цэвэрлэжээ. Наймдугаар дорж “нар- ї Р" 4. ангийн сурагчид сүү ногооны Ч комбинатын эрт ургуулах байцаа- С. БОДООШ. ГУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА ны 140 гаруй байрыг засаж цэ- М 7 5 й Мин Манай сургууль дээр «Сурагч ГЭНЭН аниа. Багш Юн Оюун ЁЭ шуудан хороо» ажилладаг. Бид БЕН адамгарав, орсүрэн, чу хэвлэлзэ авмагц зарим сонирхол- Нацагдорж, Ашмаа нарын удирд- сан 7-гийн «Дэ», 6-гийн 4 бүлэг, :Х. Оюун, Д. Дашдорж, 2К. Мөнх-. СЭЛЭНГЭ аймгийн Сүхбаатар хотын 8, 10 жилийн дунд сургуу- лийн пионер сурагчид байгаль, цаг уурын түр зуурын хүнд нөх- цөлтэй байгаа аймгуудад өвс тээ- вэрлэх, тэжээлийн будаа цэвэр- лэх бүх нийтийн үйл хэрэгт хувь той сэдвээр бүлэг салаадын хо0- | ронд ярилцлага хийж, маргаан 30- ! ! хиодог. Манай ангийн сурагч «Бүхнийг сонирхогч багачуудын нлуб», социалист орнуудын тшонё- рүүдийн үйл амьдрал, мөн загас зөгийн тухай гарсан зүйлийг ихэд , сонирхдог. Цаашид бид хүүхдэд зориулсан зөгнөлт зохиол Мийтлэ-., хийг хүсч байна. Пионер сурагчид хаврын ам- хийж чөлөө завгүй шаламгайлан ралтаараа «Тимурчүүдийн үлгэр ажиллаж байв. жишээгээр нийтийн үйлсэд хувь Энэ ажилсаг хүүхдүүд Сүхбаа- нэмрээ оруулцгаая» гэсэн уриан тар хотын 10 жилийн дунд сур- дор хөдөлмөрийн цуваа зохион туулийн 7-гийн «Б» ангийн пио- байгуулжээ. нер сурагчид байлаа. Тэд боодол Өвс тэжээл ачиж өвсөөр өдөрт нэг нуруу хийж байгаа тал- “ нэмрээ ор, 1:008:11235 ажиллалаа. байд биднийг очиход пиопер су- рагчид буулгасан өвсөөр нуруу байв. Б. Баярхүү, Д. Цэцгээ, Ж. Ганчимэг, Д. Орхон, С. Одхүү, Л- Энхчимэг нарын пионер сурагчид Сүхбаатар аймгийн Асгат сумын 8 жилийн дунд сур- бусдаасаа идэвх зүтгэлтэй ажил- лав. 5-ын «Вэ» ангийн охид тэжээ- лийн будаан дээр ажиллаж гур- ван өдрийн дотор 10 .гаруй тонн будаа цэвэрлэж ачихад бэлэн болгожээ. Ийнхүү Сэлэнгэ аймгийн пио- нер сурагчид байгалийн түр зуу- рын бэрхшээлийг хамтын хүчээр даван “туулах бүх нийтийн үйл- сэд хувь нэмрээ оруулав. Ч. ЛУВСАНЖАВ ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч Б. Бо- лормаа, С. Энхтуяа, Х. Оюунбн- лэг, Л, Чулуунцэцэг, Ж. Оюун- цэцэг, Л, Батжаргал, Ч. Гончиг- сүрэн, А. Баярсүрэн, Д. Амга- лан нар тэжээлийн будаа цэвэр- лэж байгаа нь: Б, АДЬЯАДОРЖИЙН апсан гэрэл зураг. туулийн З-ын «А». ангийн сурагч Б. БАТБАЯР АДЧИЙН ДУГАА ЛД----- сэ. “Манай сонины дараагийн ду- гаарт: МПБ-ын Төв Зөвлөл, «Пионерийн үнэн» сонины газ-: раас Октябрийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ой, дэл- хийн хүүхдийн их иаадам угтаж зарласан «Наран үүрд мандаг» сэдэвт зургийн уралдааны дүн нийтлэГдэнэ. чөсхар үлжвттса| (ттттгтттгэр хэвтээллэе) бэтээтээсчэр (хотехвєү |стгэгэтттэ) үзтэтэжтэй (үвчэгхэнаэН! (етбчмитетв| үесвнтэтэн үзвэшиээмвжн үржэлээнэй | ГОХ 27222255 | -сэж сүҮлЛГгэМИЙН СсЭДЭВТ -- мжил слолын хувцсаа цэвэрхэн өмс» сон онц сурлагатан. тэргүүний пинонер- сурагчдын... толоологчид энд хуран цугларчээ. Өнөөдөр эд» ний хувьд байрын одор, Ямар байр вэ? Онтлбрийн социалист их хувьсгалын 00 жилийн ойд пнцопер: сурагчдаас. оргох рапор» тад гарын үсэг зурах эрхийн би- чиг авах балр, Сурлага ходолмор, урлаг спорт олон. нийтийн. ажлаараа шалгар- сан 8-ын «Б» ангийн сурагч У., Баярсайхан, 2-ын «В» ангийн су- рагч С. Бямбасүрэн, б6-гийцн «ЛА» ангийн. сурагч. Б, Даваасамбуу, Т-гийн. «А» ангийн сурагч М. Дашдорж нарын 16 пиопер су- рагчдын нэрийг дуудахад тэд баяртайгаар эрхийн үнэмлэх хү- лээн авлаа. Мон онц сурсан, сурлагын ча- иараа ахиулсан, хичээл сурлага- даа амжилт гаргасан зарим су- рагчдыг 5 оицыг эзэмшигч тэм- дэг, үнэмлэх, 1977 оны зуй пио- нерийн зусланд амрах эрхийн бичгээр шагнав. Сэдэвт ажил үүгээр дууссан- гүй. Пионер сурагч, пионерийн идэвхтиүүдийн хичээл сурлага, ажил амьдралдаа авч хэрэглэ- | мээр «Бямба багшийн үзэг» тайл- ПИОНЕРИЙН КТ ИН. | 7 19581 007! ЛОСр ” ЮУ” «НАРАН ҮҮРД МАНДАГ» 4 шрЫН | СУРАХ 491 Хүүхдүүд ээ! Долдугаар сард ЗХУ-д болох «Наран үүрд ман- даг» олон улсын хүүхдийн их наадмыг угтаж та нарын сурах ёстой дууны нэрсийг нийтэлж зургадугаар сарын 1-нд савы | хот, район сумын төвд болох хүүхдийн их наадмын үеэр хийх дууны баяраар дуулах бол- но. Манай сонин та нарын хү- сэлтээр нийтэлнэ. зарим үгийг - дууны 1. А. Островский үүрд мандаг» 2. А. Новиков «Дэлхийн ард- чилсан залуучуудын дуулал» 8. С. Туликов дэнтэй үүрд хамт» 4. А. Островский «Россия и Монголия» 5. В. Белый «Орлёион» 6. О. Фельцман «Манжерок» Т. М. Теодоракис «СИМЕА. гийн сүлд дуу» 8. С. Ортег «Венсеремус» 9. «Италийн партизаны дуу» «Бела Чао» «Наран «Ленин би- рийн баатар Д Пиоперийн цуулахын тулд тодорхой Т хопог бүрд дүглэдэг л байна. | Бас та нар энэ дуунуудыг 10, 11. М. Блантер «Катюша» 12. О. Фельцман «Четыр- надцать минут до старта» 13. С.Дешкин «Марш юных пионеров» 14. В. Шайнский «Чебураш- на» киноны Гена матрын дуу 15. В. Шайнский «Улыбка» «Гуантанамера» ажлыг дүгнэн хэлэлцэж байгаа БНУАУ-ЫН ИДЭВХТНҮҮД лэлийпн 57 дугаар дунд сургуулийн БИМАУ-ын хөдөлмө- Намсрайн нэрэмжит рүүд Октябрийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ой угтаж ул- сын тэргүүний бүлэг болох үүрэг авчээ. идэвхтнүүд хуваарьтай толовлогоөтэй ажиллаж, ам тогтоосноор түүхт сан үүргээ сайн биелүүлж байна. Р ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгийн дарга Ц. Пүрэвсүрэн идэвхтггүүүдийнхээ БНУАУ-ЫН ҮНДЭСНИЙ БАЯРЫН ӨДӨРТ ПИОНЕРИЙН бар, ураг зохиолын багчилсан тоглолт, «Цуглуулга тал бүрийн ашигтай». үйлсгэлэн, | тимүрчүү» дийн шуудан. хорооны туршлага зэрэг олон. сонирхолтой... ажил явуулан, Үүний иог нь «Сурах бие чиг-бидний. туслагч» госон үйүүс лэх ажил баийп, Тус сургуулийн хамт олон 1970--1977 оны хичээлийн жи лийн. охиоос сурах бичгээ. хайр гамтай. эдэлж, дараагийн апгийн хүүхдэд, шилжүүлэн огох сайхан санаачилга. гарган. ажиллаж, бүх пиг бүлог хамрагдаж байна, Ан» ги. бүлгүүдийн дотроос 0-гийн «Л» аигийн хамт олон сурах бич- гээ үлгэр эхишээч гамтай сайхан эдэлж, байна. Энэ ангийн сурагч О. 1Каргалсайхан: -- Манай ангийн сурагчид хи- чээлийн жилийн эхэнд б-ын «А» ангийн сурагчдад сурах бичгээ хүлээлгэн өгөхөөр гэрээ хийсэн. Энэ апгийн сурагчид хэрвээ бүг- дээрээ шинэ. сурах бичиг худал- дан авах юм бол 1645 төгрөг 45 монгоний, нэг сурагч гэхэдл 48 төгрөг 23 мөнгөний: сурах бичиг авна. Бидний цэвэр нямбай хэрэг- лэсэн сурах бичгийг 40 хувийн хямдралтайгаар худалдаж авах юм бол нэг сурагч 25 төгрөг, 92 мөнгөний, ангиараа 658 төгрөг 28 мөнгөний сурах бичиг авч, 7-гийн 4А» бүлгийн пиопе- ажилдаа сурагчдыг орол- зохиосон ажлаа ойгоо угтаж ав- МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЭРХИЙН БИЧИГ ХЭН АВАВ хэмилсэн. мойгоо. сойлших.. бусад арга. хомжоонд зориулах, боломть той. болох юм гэж ярив, Зургаа» гийн. «АА» ангийн бүлгийн дарга В, Дапаасүрэн: баян «ЛА» айийн бүлгийн дарга. Ц. Цоцэгмаад су- рах бичиг хүлээлгэн огох тооцоо- їл дэвтрийг гардуулай, Цаг агаарын бэрхшээл то- хиолдсон энэ өвлийн хүнд нөх» цолд. тус сургуулийн. хамт олоч оорийн шеф. Борнуурын сангийн аж ахуйн малчин ах эгч мартаа толийн уут 200, цэмпээ 100, эл- гэвч 250 бээлий 100 гаруй хосыг хийж, лаа, чүдэнз 000 толгойг бэлтгэж, тубалсан юм. Цуглааны тогсголд 7-гийн «Б» ангийн сурагч Д. Нарантуяа, 6- гийн «А» ангийн сурагч Дэнсмаа нар малчдад тусалсан сургуу- лийнхаа пиопер сурагчид, мөн гу- равдугаар улирлын амралтаараа хөдөө гарч олон мянган тол хү- лээн авч, олон зуун хашаа хороо засч, малчин аав ээжийнхээ ажилд тусалсан хөдөөгийн найз мартаа зориулж «Сайхан монгол морь» дуу, мөн «Баяцбулагийнхан» гэ- дэг киноны дуугаар ая барив. Бүлгэмийн сэдэвт энэ ажил Октябрийн районы 8 жилийн 19 дүгээр дунд сургууль дээр болсоп юм. » , Зай ЗУРАГ ДЭЭР:. 01 номерын мандат авах эрхийн бичиг авсан 8-ын «Б» ангийн сурагч, б он- цын эзэн У. Баярсайхан. Б. ОЮУН шагает впереди» 17. Чилийн ард түмний эсэр гүүцлийн дуу «Песня народно- го единства» 18. Л. Мөрдорж «Пионерийн марш» 19, Б. Цогоо «Тимурчүүдийн Дуу» 20. Т. Чимэддорж дүүгийн дуу» , 21. Г. Бирваа «Хүслийн жи- гүүр» 22. Т. Чимэддорж «Залгамж: үеийн тэмүүлэл» 28, Т. Чимэддорж «Нислэг» 24. Б. Түмэнжаргал «Онц дотно найз» | 25. Г, Бирваа «Ахан | 16. А. Пахтутова «Гайдар | «Пиоперийн ДУУ» 26. С. Соснин «С чего иЯ- чинается Родина7» 27. Л, Коган «їЮОние Чапасв- ци» артен» 29. 8. Богонов «Лртековскал 11917:Ү1:712 30. А. Долуханян «Морская Ддуша» с | 831. Д. Кобалевский «Едем едем ми в Артек» зориулж бага тай. Инонерүүд нь улаан бүч, бяцхан бөмбөрчид нь 28. Ю. Чяичков ЭВМ| рийн далбааны гоо үй Даг «Чиллдберц» болон Платон нуурын эрэгт орш- ДОГ П орий хүүхэд багачуудыг хүлээн авч тавтай амруул- даг, ХУЛ Бэ ӨНӨ 19486 оны зургадугаар сарын 2-ид Будапешт хо- тын залуучууд дарлал мөлжглөгийг эсэргүүцсэн жаг- саал хийжээ. Үүнээс хойш жил бүрийн зургадугаар сарын 2- пыг Унгарын Пионерийн холбооны төрсөн өдөр бол- ГОН ТЭМДЭГЛЭДЭГ. Унгарын пионерийн холбоо инь унгар, улсын 14 насны олон сая бяцхан иргэнийг эгиээндээ нэгтгэдэг. б6--11- насны. багачуудыг Кишдобоши буюу Бяцхан бомборчид гэж нэрлэдэг. 1948 оны хувьсгалд томчуулын хамт хүүхэд ба- гачууд оролцож тэд өөрсдийн бөмбөрийн дуугаар дайсан ойртож байгаа тухай буюу довтлох дохио өгөх зэргээр хувьсгалд багагүй хувь нэмрээ оруулж байжээ. Тэдгээр бицхан. бомбөрчдийнхоо дурсгалд насны багачуудыг «Бяцхан бомбор- | ЧИД» гэж мэрлэсэй ом. Унгарын пиолерүүд «Эх орон ходолморч ардтүм- нийхээ толоо мятаршгүй урагшаа» гэсэн дуудлага- нэгэн байшин хүүхдийн хох бүч зүүдэг, Пиоперийн тэмдэг нь упгарын 19- голд ассан түүдэг зур эхэнд иь «Элере» (Урагшаа) гэж. бичсэн байдаг, Унгарын пионерийн холбоо, шил бүр байгалийн гэлэн. бүрдсэн. буда уулин орчим байрла- «данка» зэрэг пионерийн: зуслайгууддаа олон Б, РИНА пионерүүд болжээ. -- Хэрэв чи нисэх онгоцны сонирхож байгаа бол цахилгаан шатаар дөрөвдү- гээр давхарт гараарай. -- Марк цуглуулдаг гар. Тэнд марк сонирхогчид цуглаад байгаа. КУБЫН ПИОНЕРҮҮДИЙН ХОЛБОО БАЙГУУЛАГДСАНЫ 16 ЖИЛИЙН ОЙД ЦЭНГЭЛИЙН ОРДОН Гавана хотын төвд өлон давхар сүрлэг сайхан бий. Хувьсгалаас омнө эпэ байшин баячуудын зугаа цэнгээний газар байсан юм. Тэг- вэл одоо энэ байшингийн жинхэнэ эзэд нь Кубын Эпдээс өглөөнөөс үдэш болтол баясгалант хоолой, хөгжим сонсдоно. Энэ ордонд анх удаа ирж байгаа хүүхдийг жижүүр пионерүүд угтан авч: инээд баясал, -- Чи бүжигт сонирхолтой бол ардын бүжгийн дугуйланд бүртгүүлбэл зүгээр гэх мэтээр зөвлөнө. Кубын олон мянган пиопер сурагч гэрэл зураг сонирхож, торол бүрийн загвар зохион бүтээх бо- лон залуу вураачдын идэвхтэй. оролцож байна. уралдаан, Эрх чолооций арлын өнцөг булан бүрт, «Цэнгэ- лийн ордон» гонс нэрлэгдэх: болсон. пионерийн олон “шинэ. ордондоо таг нарын үе тэнгийн найз пар чиль чолоот цагаа үр бүтээлтэй өнгорөож, ирээдүйн мэр- тэнглээ. сойгой. авах анхны алхмаа хийж байдаг юм. Л, ДУГАРСҮРЭН Баниииийниий линий залиий ханиад Хиниихий ини ши ниДЭ"”ГИРРЭИРРЭНМД ГЭМР2 172227 ДУУ загвар бүтээхийг бол хоёрдугаар давхарт аялал жуулчлалд 0) 2 к : РУССКИЙ ЯЗЫК-КЛЮЧ К ЗНАНИЯМ 4220) «ЦЕНТРАЛЬНЫЙ КОМИТЕТ ПАРТИЙ ГОРЯЧО ПРИ- ВЕТСТВУЕТ СТРЕМЛЕНИЕ ЮНОШЕЙ И ДЕВУШЕК ЮК ОВ- ЛАДЕНИЮ РУССКИМ ЯЗЫКОМ, ПУСТЬ ОН ПОСЛУЖИТ ИМ, КАК И НАШ РОДНОЙ КОМ И.ПУТЕВОДИТЕЛЕМ В ЯЗЫН, ВЕРНЫМ СПУТНИ- МИРЕ ЗНАНИЙ», Ю. ЦЕДЕНБАЛ ө ХЭЛ-ЭГДМИЙН ТҮЛлХҮ ЦийнэинилилилигЛл.Є-А?шТОГГТТИЛТГАЭЛЭҮ К.ЗНАНИЯМ огос «МАНАЙ ХӨВГҮҮД ОХИД ОРОС ХЭЛ СУРАХ ГЭЖ ЭРМЭЛЗЭЖ БАЙГААД НАМЫН ТӨВ ХОРОО ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЖ БАЙНА. ОРОС, ХЭЛ ТЭДЭНД ҮНДЭСНИЙХЭЭ ХЭЛНИЙ НЭГ АДИЛ ЭРДМИЙН ЕРТӨНЦӨД ХҮРЭХ ЗАМЫГ ЗААГЧ, ҮНЭНЧ НӨХӨР НЬ БОЛОХ БОЛТУГАЙ», ЛЕНИКИЙ ХЭЛИЙГ СУРДГААЯ Ю. ЦЭДЭНБАЛ ОЛОН ХЭЛ МЭДДЭГ Орос хэлсурч судлахын ач дөлмөрлөх, байнга хичээллэх нь галыг. уйгагүй хийх хэрэгтэй. холбогдол болон сурах аргын та- хамгийн чухал, Өдөр бүр тогтмол -- Хамгийн идэвхтэй үгийг лаар зөвлөс. Шинжлэх ухаан хичээллэх, богино хугацаанд олон. түүвэрлэн цээжилж, яриа болон ХҮМҮҮС техникийн үсрэнгүй хөгжлийн энэ эрин үед орос хэлийг сурч судлах явдал өргөн далайцтай болж бай- цагаар уншиж бичиж, оролдох хэ- рэгтэй. Ер ньгадаад хэл сурч бай- гаа хүн өдөр алгасалгүй үзэх нь бичигтээ байнга хэрэглэх, үгийг салангид байдлаар нь биш өгүүл- бэрт орсон байдлаар нь цээжлэх Хүүхдүүд та яар олон хэл мэд- дэг хүмүүсийн тухай уншдаг шүү -08 на. Одоо дэлхийн 87 орны сур- зүйтэй гэж, олон хэл сурсан хү- хэрэгтэй, Цээжлээд зогсохгүй тэр үдлээ. гуульд 20 гаруй сая хүн орос хэ- мүүс ярьж бичиж байгаа шүү 22) Хосын ярихыг оролдох Италийн тардамтэаглханшлг ана НҮБ судалж байна. Орос хэл дээ. 120 улсын хэл мэддэг бай- нь чухал, ХивхтрЧГарлр ОНД НЭХ РООХҮ НҮБ-ын албаны таван хэлний нэг сан доктор Карло Тальявини Эстонийн Тарту хотын их сур- болсон хэлний шинжлэлийн эр- бөгөөд дэлхийн 2000 гаруй «Надад авьяас чадвар тун бага. гуулийн академич Пауль Арис- | дэмтдийн олон улсын хурал дээр хэлнээс тархалтаараа англи, хин- Харин тэвчээртэй шургуу хөдөл- та «Би судалж байгаа гадаад хэл- 150 хэл дээр баяр хүргэж үг хэлж дустан (Хинди, урду) хоёрын мөр, байнга хичээллэлт маш чУ- нээсээ 100--200 үг мэддэг 00- | байжээ. Тэрээр 12. настай байх- дараа гуравдугаарт орж байгаа хал юм байна шүү» гэж ярьдаг лохоор шууд ярьж эхэлдэг. Хам- |даа 7 улсын хэл, 22 настайдаа 15 юм. ЮНЕСКО-гийн гаргасан мэ- байжээ. гийн гол нь ярианд “Өргөн хэрэг- | улсын хэл мэддэг байсан бөгөөд дэ эгээр шинжлэх ухаан-техникийн: -- Орчуулсан ном зохиолыг дэгддэг идэвхтэй үгнүүдийг цээж- |22 насандаа доктор болжээ, Кар- бүх ном, мэдээ баримтын тэн ха- тулган уншиж, үг, өгүүлбэрүү- лээд, түүнийгээ мартахгүйн тулд |л0 Тальявинн их сургуульд 25 2 гас нь орос хэлээр хэвлэгдэж бай- дийн орчуулга, бүтцийг хоёр хэ- ярьж эхэлдэг» гэж хэлсэн бай- |хэлээр лекц уншдаг бөгөөд нийт- гаа бөгөөд дэлхийн бараг бүх лэнд харьцуулан үзэж, адил төс- даг, ёлнаЛ, хэл ЯВВЭРУЛЭЭГ ҮгтгГҮҮЧ) оронд зөвлөлтийн ном, тогтмол тэй болон ялгаатай зүйлсийг нь - «Жижиг сэдвийг оросоос р жк ынаалолөр хүн төрөлх хэвлэлийн тусгай дэлгүүр ажил- мэдэж авах, монголоор орчуулаад, хэд хоно- ЭРХИЦ хэлнээсээ гадил 66 хэлээр -лаж байгаагийн дээр зөвлөлтийн 2 25 1 Ч гийн дараа нөгөө монгол орчуул- ярьдаг гэнэ. “Зөвлөлт Эстонийн «Международная книга» гэдэг Бал, Орос ЭЭЛЭЭрЭР СОНИН АВСРЛУ гаяч буцаан оросоор орчуулж, эХ- |Тарту хотын их сургуульд ажил- нийгэмлэг дэлхийн 90 гаруй ул- ГҮҮЛ, ном, сурах бичиг, ярианы үзй иь тулгаж, гаргасан алдаагаа | ладаг академич Пауль Ариста 40 5 сын фирмтэй харилцаатай ажил- дэв эр тогтмол уиших, радно, ТЄ» засдаг байвал сайн ХЭЛ МЭДДЭГ. лаж байна. Социалист биш 76 Лёвизийн нэвтрүүлэг байнга сон- “ “АЯ” Хүн нэг харсан юмаа да- Мөй ажилчин ангийн их удир- оронд орос хэлний дугуйлан цурс СОХ, нИно, жүжиг үзэх, Е: ЗүлТ сэргээн дЬкОл, бататгахад дагч Карл Маркс, Фридрих Эн- ажиллаж байна. Одоо орос хэлийг хэ Хэл зүйн дүрмийг нарийн амархан байдаг учраас хуулан |Гёльс дэлхийн хөдөлмөрчдийн ямар нэгэн хэмжээгээр 500 сая ЭРЭМбэ дэс дараалалтай судлах. ПИН ХиНХ ЯВДАЛТ НХ"АНИХОЛӨЭВ ЭЭ багш В.И. Ленин пар га- гаруй хүн мэдэж байгаа юм. Хоёр Ялачгуяа нэр үг, тэмдэг нэр, долтой. Хуулан бичлэг хийх нь шВоны ЧАЙД: хэл Бах лүнгЭас жил тутамд орос хэлээр ярьдаг тооны үг, төлөөний үгийн ялгал- бичихийн | зэрэгцээгээр уншиж лзЭр УНАА банснгй дээр-герман, хүмүүсийн тоо барагцаалбал нэг лахуй, үйл үгийн х /ВЕЛАХУН» тэм байгаа юм. франц, англн хэлээр бичихдээ эд- сая хүнээр нэмэгдэж байгааалжэээ. дэг нэр, хамаатуулах төлөөний үг, дэс тооны үг нэр үгтэй зохи- гээр хэлийг гоц сайн мэддэг хү- Ийнхүү орос хэлний нэр хүнд -- Орос хэлний зөв ДУУДЛагыг |мүүсийг Ч бишрүүлдэг байжээ. асар ихээр өсч, түүнийг сурч цох зохицол, өгүүлэхүүн өгүүлэг- сурахын тулд магнитофонтой хи- Маркс 50 нас гарсан хойноо орос эзэмших явдал дэлхийн улс орон дэхүүнтэйгээ цагийг заах төлөвт чээллэх, пянз тоглогч Сонсох, хэл сурахаар шамдан оролдож, 6 бүрийн бага, дунд, дээд сургуу- яаж зохицдог дүрмийг болон үйл дуу, шүлэг, зүйр цэцэн үг, түргэн |сарын дотор сурч Пушкин, Го- лиудын боловсролын чухал хэсэг боллоо. Орос хэлийг сурахад юуг ан- үгийн хөтлөх ёс (управлсние), угтвар үгнүүдийн утгыг сайн суд- лах нь зүйтэй. Хэл зүйн дүрмийг хэллэг цээ с нь ашигтай. ахин хэлэхэд хамгийн гол нь й оролдлого, тэсвэр тэв- голь, | Салтыков-Шедрин нарын зохиолыг төрөлх хэлээр нь ун- шиж байжээ. Ф. Энгельс герман, франц, англи хэлээр маш сайн хаарч. яаж хичээллэх вэ? гэж судалж мэдэхгүйгээр оросоОр хэ- чээр, хэл сурья гэсэн үсэл со- к рч : ьж бичдэг, итали, испани, дани хүүхдүүд асуудаг: зээ ч зөв ярьж сурахгүй. Унш- нирхол бүхнийг шийдвэрлэнэ гэд- ЯРННЙГ НиЛЭар сайн мэддэг АЕХ Тэсвэр тэвчээртэй шаргуу хө- сан дүрмийн дагуу системтэй дас- гийг мартаж болохгүй. польш, румын хэлээр уншиж, са- заан «Интериацио- энхтэн 1, Уран» хүүхдийн олон їнонерүүдэд Їссит и3 ПАЯА ЕЁлдёнд МПС-ын ордны нал» танхимын ид: чимэг зойлолтийн дууг арван В8иЕС7:1272 Выучите, КОГДА КОНЧАЮТСЯ УРОКИ Фогда кончаются уроки в школе, Учитель смотрит вслед, ученикам, Которые легко, как ветер в поле, Верхом из школы мчатся по домам он долго Тан БОТ СТОЯТЬ ЄШЄӨ, будет И ваглядом провожать питомцев в путь, Он зиает, что прославят эти люди Монголию. свою. когда-нибудь, - С. ДОРЖПАЛАМ | ПРИЁМ МОЛОДНЯКА (Төл хүлээн авалт) В прошлом году монгольские животноводы вырастили 7,8 мил- лиона голов молодняка! В этом году они примут и вырастят 9,3 миллиона молодняка. Студенты, школьники, рабочис и служашие помогают скотоводам в приёме молодняка и в достав- ке кормов. Благодаря их помоши наши животноводы успешно пре- одолевают неблагоприятные 10- годные условия. Они принимают и вырашивают молодняк без по- терь, Новые слова: 1. Животновод, скотовод-- 2. Вьырастить-- бойжуулах 8. Принять--хүлээн авах 4. Доставка кормов--тэжээл хүргэх 5. Преодолевать ные погодные агаарын тааламжгүй туулах. неблагоприят- условия--цаг нөхцөлийг даван Өмнөговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн орос хэлний багш Н, Шүрхүү сүүлийн наагаа илэрхийлж чаддаг байжээ, Маркс, Энгельсийн аль нэгэн 20- хиол гадаадын ямар нэгэн хэлэнд орчуулагдвал, орчуулагчид нь ор- чуулгаа “үзүүлж, засуулахаар Ф. Энгельст заавал ирүүлдэг бай- сан гэж Поль Лафарг, Эдуард Эвелинг нарын дуртгалд бичсэн байдаг, В. И. Ленин герман, франц, англи хэлийг маш сайн мэддэг, польш, итали хэлээр уншдаг, чех, швед хэлзэр ойлгодог байжээ. аддхиАР НИНИШ4ЄШЄХ 204 хоёр жил дараалан даасан анги, заасан хичээлээ 109 хувь сур- гаж, чанарыг 40--50 хувьд хүр- гэв, Т. АЛГАА ОРОС ХЭЛ-ЭРДМИЙН ТҮЛХҮҮР дамбаа, багш Л. Даш, В. Лув- сандаш, 3, Гулираанз нар бэлт- гэв. Сонины энэ нүүрийг УВДС- ийн Гадаад хэлний тэнхимийн эрхлэгч дэд эрдэмтэн Ц. Цэдэн: өр кв с сс ст 2 ини РУССКИЙ ЯЗЫН-КЛЮЧ К ЗИАНИЯМ - 4 гхэл малчин 2 “гт -!П-гт-тГт“тттт наах Жеймс: Олдрижийн орчуулгын үргэл Жеймс: Олдриж мэдэх, адгуус амьтан, таар хөндөн тавьсан байна. 2Жемпсоп: чиний. амрыг эрьсё Би энэ захидлыг чиний профессор: 2, 1, ЇЇ ярьсан. ч. байж э ч би өөрийнхөө дэг. Эпэ захидлыг миний эр-их сургуульд аань англиар орчуулан бичиж өгөн. Ингэхэд би чамд өөрийнхөө ту Нэг тэр үрээг манай сийн дархапй цаазтай тагшуулах газарт аваачих Манай цутгийн уулын үрээнд чиний бяцхан хань ижил болох юм гэж Пийп түүнтэй ижилдэн де !би. найдаж байна. Манай зэрлэг адуу айхавтар эмээж байна. олж үзсэн ба барьсан тухай ярья. инттггггтгтгггүггсегтэннингнттгггүнннгтссссининиинииииииииитимааматиассссссс--гссстггггсггсслгтстттнтнттггггг- Инденс--14140 Английн март зохиолч, коммунист, «Улс түмний хооронд энх тайвныг бэхжүүлэхийн толоо». олон улсын Лениний шаг- «Гайхамшигт монгол морь» туужийг англи хэлнээс Л, Хуушаан орчуулжээ, Түүний иог хэсгийв-энд товчлон. нийтэлж байна. (Энэ туужийн топ эл «Залгамжлагч» сэтгүүлд, удахгүй хэл- лэгдэх бөгөөд ирэх онд тусгай ном болж гарах юм). «Дипломат», хорь, «Түүнийг битгий үхээсэй гэж би хүсэж байна», «Миний ах Том», «Сүүлчийн цөллөг» зэрэг арай гаруй роман, тууж бичсэний ихэнх нь дэлхийн олон оронд, болон социалисг бусад орпуудад орчуулагджээ, Энэ: зохиолчийн шинэ. бүтээлүүдийн нэг болох «Гайхам- шигт монгол морь» туужид байгаль орчны амьдралыг тани ялангула байгаа амьтдад хүнлэг, энэрэнгүй сэтгэлийн үүднэдс хандах, түүнийг зовхон хамгаалаад зогсохгүй, үржүүлж, үр угсааг нь сэргээх эр хэд багачуудаас айахуулаад эрдэм хаарлын төвд байвал зохих асуудал гэдгийг уран сайхны ар- Монгол хүү Мөнхийн Баярт, англи охин Китти 2Комисон хоёрын хоорондоо харилцсан захидлын хэлбэрээр маш сонир- холтой бичсэн энэ тууж манай хүүхдүүдийн амтархан унших зохиолын изг болох инь эргэлздээгүй, Эрхэм найз, англи охин Китти опоо, Ж(емисоноор явуулав. Учир нь тэрбээр чиний 7 її болоп. Пийп хэмээх давжаа їдасны чинь тухай надад лрьж он юм. Өвөө чипь чамд миний магадгүй. тухай та- нилцуулья, Би бол монгол. жаал, миний нэрийг Мөнхийн Баярт гэ- нагац эгч Сар-од англиар бичиж өглөө. англи. хэлний Би өөрийн хэлэх гэл: Хүс- зүйлээ молпголоор хэлж, эгч ай ярих ч гэсэн хэрэг огт биш. зэрлэг азарга үрээний ту- хай л ярих гэсэн юм. Танай овоо путгаас Уэль- амьтан ну» юм. зэрлэг байдсыг танай овоо надад ярьсан, Чиний давжаа на гэж уулын ДОГШИН амьтан тул, нохой мэт чамайг га- вар сайгүй дагаж явдаг тэр гэ- рийн номхон байдастай уулзахаа- раа юу болж таардаг бол гож би Одоо би чамд түүнийг анх яаж Монголын: уулын аэрлэг ДУУ ДОЛХИй дээр, хамгийн. хопор амь тан болох нь хэн бүхэнд айлгомж той, Шри» хамгийн алелагдеан хїдгаар, пнутаг-манай. говийн ууг ланд энэ адуу үлдсэн гэдэгт ар» дэмтэд ч итгэхгүй байсан юм. Миг ропинхон:-эно. ховор адууг Шог тальснийн морь гээс парлэдаг, Со г22- 22: гэдэг он «Анчин», «Далайн шон- түүний дотор ЗХУ Дэлхий дахи хопордож арчлан тордох, өсгөн элзэл аль ч улсын хүү. мэргэд хэн бүхний ан- Энэ хүн бол манай путагт 1882 онд анх түүнийг барь апсан оро» сын жуулчин билээ, Харин мон- голчууд бид түүнийг ь гэсэр» » Ийм ч. учраас най. овоо ” тахь гэн нэрлэсэн биз! эрлэг адууг огт үзээгүй байсан. Бидэрт хүр, нээ (миний морины нөр) унаж, биеэ даан хондий хоолой, допцог толгодыг дамжин адуу маллах болсон хойпоо ч эрлэг адуутай таариа гэж зүүдлэ ЇЇ ялсан юм, Учир нь огт үлдээгүй гэдэгт бас итгэж, байв, Харин манай эцэг, авга ах, опоо иар амьтны хөл хүршгүй өндөр уул, хавцал гуу, уулын энгэр хажуугийн бэлчээрт эрт дээр цагт вэрлэг адуу бэл- чиж, идээшилж байсан тухай лрь- даг байлаа. үүний өмнө Нэг удаа би алдсан хоёр морио эрж, манай адуу бэлчдэг байсан товийн- ердийн. уулиаас хэтэрч, амьд амьтан баймааргүй асгахад- тай гүн хавцлын дэргэд очив, Гэв гэнэт бор шг зүсний хоёр со- НИЙ адуу нүдэнд тусав. Тэд ил- жиг гэж эндүүрмээр биеэр бага» шаархан амьтад юм. Долгож сал гарсан бололтой нэг унаганы дэр- гэд тэр хоёр. зогсож байлаа, Би өөрийнхөө адуугбол юуандахэ. Энэ хоёр адуу тэр унага ямар ч байсан манайх биш гэдгийг дороо мэдлээ. Бид алдагдсан адууг эрж сурж, энд тэд явахдаа монголын оргон уудам тал путагт алипаа юмыг тэсвэртэй, гярхай. ажиглаж сурсан улс шүү. Энэ адууны өн» го зүс, байгаа байдал нь пэгл оор, манай жирийн адуунаас тол- гой нь арай том болохыг ашиг. лийг їйгганир, чимээ гаргалгүй хээг ажигласан болог өөрийн пүдэнд иїгхад барх байлаа. Эн хапьд, бас ижил сүрэг "нь байн магадгүй, иймаэс тар хоёрын хай» чихиг сайн ашиглах хэриглтай гэж бодон, Гопот тэдНИй пүг ийг ом» голон апарган. үрээ далхиж рэн хийг. харлаа, Тор үрээ хоёр гүүг ний даргад. шогсоод:..ПМИНийЙ үг ширтэх ажоэ,. Дараа нь. туурай- гайраа. гайар цайчих нь «Пи чиг Чи хаа байгааг. модон байна» гах шиг, Тийм хол мөртөө ий» дад заналхийлж. байгаа. нь ойл- гомштой. байн, Энэ аапсар хоёр гүү тэдний дунд байсан иог уна. гыг босгосоо. аажмаар. холдон одон, зэрлэг маань шүү Ингэж, би үрээг харсан танайд. аваачих дээ! Энэ т яриагүй. их удаа 01110 0М0110) нөгөө. тахь хай би хэнд Ч бу. Ч Їагадгүй, танай Анг- лид адууны тухай өөрөөр ойлго дог. байж, болио. Харин манай ну- тагт хүний амьдрал адуу малтай- гаа. илгт холбоотой, Бид адуугаа малланд, өосгоно, сүүгээр нь айраг исгээж ууна, махы иь иднэ, Олон зуу жилийн турш манайхан тар- хай бутархай амьдарч байсан бол Манай одоо цом їэгдэЛдД орсон. амьдрал.урьд урьдаас улам аа исаргалтай, соёлч боловсон болж байна... Манай путаг шиг хүний амьдрал адуу малтайгаа ийм илгт холбоотой газар дэлхийд хаанач байхгүй гэж Сэр-од ажаа ярьдаг юм. Дараагийн өдөр иь би тэр уу- ланд дахин ирж, Бидэртээ бицхан хонхорт тушилс орхиод, өөрөө уу». лын хяр оод апирч урьдын танил болсон хавцал руу опгийн харав, "Тэд уг газартаа. эргэж ирсэн байв, Энэ у хорин тав орчим адуу байлад Зарим нь асганы хооронд зогссон, зарим нь өвсөн дээр тэрийн: хэвтсэн харагдав, Сүрэг дотор дөрвөн унага бай- лаа, Тийм хоорхойн унагыг хэнч амьдралдаа үзээгүй байх, Би нөгөө бага үрээг олж харах гээ! бодсон боловч тэдний дотор байсангүй... Ойр хавийн. газрыг сайтар ажиглавг нөгөөх чинь кууд зогсож бай- гаа харагдав. Тэрбээр толгойгоо хаялан, сүүлээ шарван. зогсож байгаа нь яг мөөм! Сүрэгт байгаа залуу морьдын дотроос хамгийн зоригтой, хамгийн ааштай болох нь харваас андашгүй, Дэндүү 8а- луу, нас гүйцээгүй учир сүргийн эзэн-азарга. болж, хараахан чадаа- гүй бололтой. Сүргийн эзэн бол- но гэдэг жирийн хэрэг биш, их үүрэгтэй байдаг. Сүргээ бүрэн бүтэн байлгах, аюулаас сэрэмж- лэн зугатаалгах, хэрэгтэй үед 80- ригтой хамгаалах ёстой, Юуны омно сүрэгт аюул занал учруулж болох бүхэнтэй тэмцэх хэрэгтэй. Энэ зэрлэг үрээ хэзээ нэгэн цагт сүргийн эзэн болно гэдэгт би бат итгэл: байлаа. Учир нь тэр болих ухаантай, зоригтой. Уулын нөгөө хярд намайг байна гэдгийг сүрэг дотроос ганцхан тэр л мэдэж, нө- гөөдүүл дээрээ давхин очив, Тэ- гээд тэднийгээ хазаж, хайрч зу- гатаалгахыг оролдоно. Харин тэд үүнийг нь огт ан- хаараагүйгээр барахгүй хөгшин хавцлын цаад х Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэйлэлийн комбинатад: хэвлэв, 72215212 “МОНГОЛ МОРЬ ПОПГУЛГ аааргануудын нг її». богсоо. орг гүүлэнг түүнийг өндтөл иь. Чанга тайгарч орхив, р иь. морьд йог долдохдоо. буюу хэн. нэгийгээ. айл- хийн. шийтгэхдээ.. ДаИДай.. ТОГЖ тапгардаг юм. "Тїихь. (нөгөө. үрээг би. цаашид ингэж, илрлох: болио) хариуд !» бїс тангарч орхитол тор хөгшин морь маш хурдан. оргэж, шилэн дээрээс иь хаййн,.. Бас, унагатай хогшин гүү Тахийг тангарав, ИЙ» маос уг сүрэг дотор тахь охих хүндэтгэл хүлээж, удирдагч болж чадаагүй. зом байна... гэдгийг би ойлгосон. юм. Тэр хавар би өдөр бүр зэрлэг адуу олж үлдэг болов. Заримдаа лэд урт хоолой даган бэлчээрлэнэ. Зарим одор уул аодоо гараад лиг чихиа, Би ч гэсэн тэднийг дагаж ууланд гараад ойсон дотор нууг- Дан хэвтэнс ажигладаг. байлаа. байры нь ажиглалал, тэд голцуу шоно болчдог тул тэр болгон хүнд үгэгддэггүй. байжээ, "Тахийн хэвтэж, байхыг би огт хараагүй... Төрбээр адуун сүргээ тойрон лэж, салхи үнэрлэж үнэ. Нэг удаа дорвон гүүг таслан-айч уулиаас: буусан сүүдэрт хоо оруулан, Гэтэл хогшин аваргануу- дын цэг нь түүнийг бусдын хэ- рэгт битгий оролцоод бай! гэж сануулж байгаа байртай ар сэр- вээн “дээрээс: нь бувар хүчтэй ха- айи. х Бас ноган. удаа (ходийгаар би маш хол байсан боловч) тахьда- хин адуугаа зугатаалгахыг оролд- сонд мэл гайхав. Тэгэхэд түү! тэй мас гүйцсэн. дорвон ааарга 19- рэг тулалдав. Энэ. аймшигтай богоод хогтэй тулалдаан таван ми- нут үргэлжилсэн зом, Тахийн дор- вон талаас дориоц аварга богсоо харуулан аогсолс зэрэг ошиглолж гарав, Тахь ганцаар тэдний асрэг хариу тангарч байв, Ёстой л цирц тоглож байгаа мэт сопин юм бол- лоо, Миний бодоход тэд тахийн зугтахыг хүлээн байсай болол- той. Тэд маш хайр найргүй өшиг- лөж байсан, (Тэгэхдээ бүр гэдэс рүү нь опохыг хичоэж байв. Ер иь адуу. бие- биенийгээ алахыг завд раа тэгж! өшиглөдөг 10м) Гэвч тахь аль болохоор холийн цохилтоос зайлсхийж “байснаас биш огтхон ч бууж огсонгүй, Чи- ний зов, Битгий бууж өг! Би өнд байхад та нар зугатах иь зүйтэй! гэж, би шивиэн өгүүлэв, Тахь ямагт ганцаардаж байсан боловч түүний зориг хэзээ ч мо- хож байгаагүй, Адуугаа аюулаас зайлуулахын тулд: уйгагүй мэрийж байв, Ийм-л амьтцыг би ууланд орхиод сургуульдаа явлаа, Тахь болоп түүний сүргээс ха- тацахад надад тун харамсалтай байсан, "тахийг сүргийнхээ овон болж чадах өсөх, үнэнээ хэлэхэд, эзэн болохыг нь үзэх хүсэл надад тун их байлаа. Бэлчээрээс сур- гууль чухал гэж 9цэг маань хол- Дэг юм. Миний Сэр-од амаа бичсээр байгаад ядарч байна гэж хэлэв, Манайд ихээхэн алдартай болсон дууч Норовбанзадын дуулахыг радиогоор сонсож, жаахан амарс- ны-нь дараа би захидлаа үргэлж- лүүлэн” бичье! За” баяртай, Чиний шинэ танил Монхийн БАЯРТ, - А--865992 Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ “--тгтттттттттттттттттстсстии----Ы- ---ы-«-ышшиш-----ш---ииыгиөшиншиөөеникииееининекккнемиеоккнонеонинокееоооехооооооооо ОРОН БУХНИЙ ТРОДӨТАРИ НАР ЧЭГДЭГЛУН | ХН -ЫН УИЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ) ЭЛ бэлхэн БАЙ (151 МХЗЭ-ийн Төв ХоРОО, Д.СүхБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ М15-ын Төв Зөвлөлийн (еХө151413| 34 дэх жилдээ ” 15 (1463) 19177 оны 4 дүгээр сарын 13, Лхагиа 10 мө Ю. ЦЭДЭНБАЛ ГУАЙ ХОДӨӨГИЙН СУРГУУЛЬД гэ ХүЭМГго-222--------- “МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бизгийн дарга, БНМ АУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. Цэдэнбал гуай саяхан Дундговь аймгийн Өндөршил, Баянжаргалан, Цагаандэлгэр сумдаар нэгдэлч малчдын ажил амьдралтай танилцаж явахдаа Өн- дөршнл сумын найман жилийн дунд сургуульд хүрэлцэн очив. Ю. Цэдэнбал гуайг тус сургуулийн багш, сурагчид баяртай угтан авч, захирал С. Бямбаа сургуулийнхаа ажил байдлыг хүндэт удирдагч- даа танилцууллаа. Ю. Цэдэнбал дарга сургуулийн хөдөлмөрийн хичээлийн кабинет, ангн танхнмаар орж багш сурагчидтай уулзан ярилцаж эцэг, ёсны үнэт сургамж зөвлөлгөө өгөв. Зураг дээр: Ю.Цэдэнбал гуай тавдугаар ангийн онц сурлагатан шионер Л. Баярмаатай ярилцаж байгаа нь. эрэл 3 гийн сурва: лижлагч 3, «Үнэн» сонины гэр: урт ЦЭРЭНЖАМЦ, Өвөрхангай дунН гийн Хархорины жилийн дунд Н р: гуулийн наймдугаар ангийн сурагч Ц., Пү рэв намбарын зурсан хаврын сэдэвт зураг. КОММУНИСТ “СУББОТНИКТ ГАРЦГААЯ 1977 оны доровдүгэлр сарын 17. Илм гариг “Өнө одор манай өх орон дапар уламжлалт коммунист. субботнин эхлэнэ, Энэ ти лийн коммунист с)дботникийг 8, ИМ, Лениний мэндэлсний 107 жи» лийн 00, Онтлбрийн социолист их хувьсгалын 00 жилийн ойд 8о- риулах юм. Хүүхдүүд аа! «Залгамж үе» алныхаа «Социалист бүтээн бай» гуулалтай». жигүүрэрр: аллж, торолх хот, суурин. гудамж талбай, цацэрлаг, сургууль, байр сууцаа. аасч тохилцуулан тулам цэвэр сай- хан болгох их амилд аад, дэм, ах, эгч нартайгаа мөр аврэгцэ! хо» долмөрло, манай өсвөр үеийнхний ажилсаг сайхан чанарыг илтгэн Ба ИЛВын, сонин чинь та їарт уриалан дуудаж байна. үрд, лоом, (уриа, лоолонгоо. одорт өргөн хөгжилтэй сөргэлэн маршийнхаа эгшгээр хол нийлүүлж, хөдөлмөрийн талбарт цом гарц, гаал!, 4ВАРАН ҮҮРД МАНДАГ» УРАН ЗУРГИЙН | Аугаа их Окнтлбрийц | Социалист (хувьсгалын 60 жилийн ой, эн»тонд ЇВЗХУ-д болох олон улсын хүүхдийн "«Наран юШ мандаг» их наадмыг тугтаж | Д. Сүхбаатарын нэрэмжит "МПБ-ын Төв Зөвлөл, «Пионерийн гүнэн» сонины газраас зарласан «Н8- Їран үүрд мандаг» уран | зургийн гуралдааны дун гарлаа. Уралдаанд хот хөдөөгийн 450 га- | руй суоагчийн 610 бүтээл ирсэн юм, Ирсэн бүтээлийг ажиглахад ма4- | най хүүхдүүд сансрын уудамд монга- лын иргэн дүүлж гарахыг мөрвөд- сон, ах дүү зөвлөлтийн ард түмний өгөөмөр тусламжийг бахадсан, |цаз- шилбал энэ дэлхийн өсвөр үеийнх- “ний үерхэл нөхөрлөлийн тухай, цаг ,зуурын бэрхшээлтэй тэмцэж байг Їмалчин аав ээж, ах эгч нарын х9- | дөлмөрийг эрхэмлэн дээдэлж хүндэт- гэсэн, орчин үеийн шинэ хот Эрдэ- “нэт зэрэг сэдэв год суурийг эзэлжээ. “Манай уралдаанд нийслэлийн 10 жилийн наг-Угэар сургууль, залуу техникчдийн ордны уран зургийн дугуйлангийнхан, Өмнөговь аймгийн Цогт-овоо сумын 8 жилийн Дунд сургуулийн 7-гийн «А» анги, Завхан аймгийн Идэр сумын 8 жил, Хөвс- төд аймгийн Хатгалын 10 жилийн сургуулийн хамт олон идэвхтэй оролцлоо. Уралдааны комисс уралдаанд ир- сэн 600 гаруй бүтээлээс уран сэт- гэмж, зурсан чадвар, сэдэв сонголт ! зэргийг харгалзан доорхи бүтээлийг тэргүүн байр эзлүүлэн шагналаа, Үүнд нэгдүгээр баз НД нийслэлийн 42 дугаар дунд сургуулийн 8 ду- гаар ангийн сурагч Л, Моломжа» цын «Бид Артект уулзана», 61 дү- гээр сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч С. Батсайханы «9 дүгээр са- рын нэгэн» сэдэвт зураг орж, энэ хоёр сурагч олон улсын хүүхдийн їх наадамд оролцох боллоо. |. Хоёрдугаар байранд нийслэлийн дугаар сургуулийн 6-гийн «В» ї8ддУ сурагч Б, Мөнхсоёлын «Ми- ний зэжэ, нийслэлийн нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн 4-ийн «Бэ» ан- гийн сурагч Ц,. Бэхбатын «Эрийн гурван. наадам», Гуравдугаар бай- ранд 18 дугаар сургуулийн: гурав- Дугаар ангийн сурагч Б, Эрдэмтэлэ- хийн «Миний эгч тэмцээнд», нийслэ- лийн 11 дүгээр сургуулийн 4-ийн «А» ангийн сурагч 2К.Боролмаагийн «Бэлчээрт», (10 жилийн 6 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангийн су- рагч Д. Гантөмөрийн «Сансарт» сз- | дэвт зураг орж «Пионерийн үнэн» сонины диплом, үнэ бухин зүйлээр шагнагдах боллоо. Мөн ураллаанд байр эзлээгүй боловч зохиомж, ур чалвар сайнтай зарим бүтээлд тус- ЧД шагнал олгохоор тогтлоо. Үүнл Дунлгопь. а”мгийн Сайнцагаан су- мын 8 жилийн лУнд сусгмлийн су- С, Батсай сурагч СОНИНЫ зӨрлөӨл. УРАЛДААНЫ пи! рагч Б. Доржийн Л ОХУрХан 13 | цуврал зураг шагналт байранд орж «Пионерийн үнэн» сонины 80 жи- лийн ойн медаль, диплом, үнэ бу- хий зүйлээр, нийслэлийн 45 дугаар сургуулийн 7-гийн «Г» ангийн су- рагч Төрмөнхийн «Бидний дотнын зөвлөгч» Дорнод аймгийн Дашбал- бар сумын 8 жилийн сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч Д, Балган- сайханы «Нар нар наашаа», Увс аймгийн Зүүнхангай сумын 7-гийн «А» ангийн сурагч (С. Батсайханы «Бид илгээлтийн эзэд», 10 жилийн тавдугаар сургуулийн сурагч Цахиу- рын «Бид энхийг хүсдэг», Хөвсгөл аймгийн Хатгал хотын 7-гийн «А» ангийн сурагч 1П. Оюун-эрдэнийн «Хөдөө нутагэ, Баян-өлгий аймгийн Буянт сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн 4-ийн «А» ангийн сурагч П. Жулдырын «Адуучин», Налайх х0- тын хоёрдугаар найман жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «Е» ангийн су- рагч Н. Нармандахын «Энх тайван» Өвөрхангай аймгийн төвийн 8 жи- “лийн дунд сургуулийн 5-ын «Г» ан- гийн сурагч Д. Балдан, | Говь-алтай аймгийн Баян-уул сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн «В» ангийн «Зөвлөлтийн тусламж» нийслэлийн 28 дугаар сур- гуулийн 8-ын «Вэ» ангийн сурагч С. Монхбурамын «Тайгын ТЭЙ сурагч Улам-оршихын Говь-алтай аймгийн Тонхил сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 2-ын «В» ангийн сурагч Б. Содбаярын «Наа- дам», Дорнод аймгийн нэгдүгээр 8 жилийн дунд сургуулийн дунд сур- туулийн 5-ын «А» ангийн сурагч Р. Жодовын «Дорнодын өглөө» сэдэвт зургуудыг «Пионерийн үнэн» сонн- ны баярын бичиг, соёлын бараагаар шагнахаар тийлвэтлэт, ( х сурагч Л. Моломжам:. жил Онтлбрийн: социалист. хуй» галын 60. жилийн ойд сурлага, ходолмор, апьлас. билгийн дээ эоар, болог барихаар. Уиранны їинонерүүд шамдан суралцаж бай наг Эх оримхоо. байгалийг. хайр, лац хамгаалахад. Уиранны ион рүүд идэнхтай оролцдог, Чернасс мутийн Шиолинекий райопы дунд сургуулийн зургадуг гаар ангийн Болоди Бонго ахлагч» тай їнонерүүд « оммупнимиын ту ла» хамтралын шунууны фермийн ах огч нартаа байнга тусалдаг сайхан заншилтай. ажээ, Тод охь эд. хамтралчдад урлагийн тог- лолтоор үйлчилж байсиаа. чолоот цагаараа. шувуу тэжэх, өсгөх ажилд нь. туслалцаж, шувуу у!г даалах цикиг онгоц санаачлан хийсэн иь амжилттай. болсон. бай- лийнхан цорэг ох оронч. дууны тэмцээн эвуулж, эшонерүүд ахмад хунисгалчидтай уулайн.. төдий Дуулж ипсйп дууг палаж, дур датгалыг иь ирнулжэр,. Мон онд сургуулийн. байтарчууд «Мантар- чууд Онтлорийн. ориоор».. госон! тоглоом, зохиож, поплолт эх орши түүхтэй тапилцалс байна, Сургуу- лийцхаа. дархимг танхимд иї0!0. рүүд ахмад хуньсгалчдад 10- рпулис” бэлгийн. зүйл. санаачлан хийнс дурсгаэнар, Өсвөрийн Лециг чүүд бүхий. сурлагын амжилтаар их ойг угтахын тулд долоо хопог бүр сурагчдын авсан дүйг гаргаж тэргүүн. ангийг шилжин явах туг, театрт юм үзэх урилгаар шагиаж байгаа. аж, Ворошиловград му- эцийн 4 дүгээр сургуулийн пионе- рийн бүлгэм, ЗХУКН-ын ХХУ их УКРАИНЫ ПИОНЕРҮҮД Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- рамдах Укранн Улсын нийслэл нь Киев хот. Нутаг дэвсгэр нь 603,7 мянган кв км. Хүн ам нь 47.9 сал гаруй. Ширэм ган, кокс, металл хэрэг- сэл, металл зүсэгч суурь машин, машин, трактор, нефть, хий, төм- рийн хүдрийн үйлдвэрлэл их хөгжсөн орон. Хөдөө аж ахуйн хэд хэдэн нэр төрлийн бүтээгдэ- хүүнзэр Зөвлөлт Холбоот Улсдаа тэргүүн байранд ордог юм. Украины өсвөр үеийнхэн ахмад үеийн хувьсгалт дайчин уламжла- лаас суралцахад санаачилгатай ажиллаж эрэн сурвалжлагч пионе- рүүд, их зүйл хийж байна. Энэ ө Ф ө 9 АЯНХОНГОР ө (22 БАЯНХОНГОР аймгийн Баян- Ө оссоо сумын 8 жилийн дунд сур- 4 гуулийн пиоперийн долдугаар бүл- гэмээс сурагчдын сурлагын. чана- рыг дээшлүүлэх зорилгоор бүх сурагчдаар нэмэлт үүрэг авахуу- лан, бүлэг бүрт давтлагын групп байгуулан, сул сурлагатныг онц, сайн сурагчдад даалган өгснөөс, энэ улиралд сурлагын амжилт Т,5 хувиар ахисан байна. (Онц, сайны эзлэх хувь нь 6,8 хувиар ахиж, онц сурлагатан 82, сайп сурлагатан 159 шалгагдлаа. Сэр- ОД багштай 5-ын «А» ангийн хамт олон 100 хувийн сурлагын Нийслэлийн 57 дугаа сургуулийн 7-гийн Зүй д оиц сурлагатан сурагч Ч, Эрхэм- баяр «Артект» болох дэлхийн унд хүүхдийн нх иаадам угтал ангийн туулийнхаа урац уншлагын апар- Салхан. өсвөрийн шувуучин Володл Вонцогийн салааны хамт олныг хамтралын захиргаанаас «Залуу гварди» гэдэг иионерийн лагерьт амрах эрхийн бичгээр шагнажээ. Нлубовецнийн 8 жилийн дунд сургуулийн залуу байгальчдын ой хамгаалах хэсэг иягт иямбай ажиллагаагаараа улсдаа алдартай. Энэ сургуулийн 60 сурагч тавай жилийн. өмнө 200 га талбайн ойг шефлэн авчээ. Тэд ойд амьдрагч амьтдад өвлийн хүйтнээр хүний тусламж хичнээн хэрэгтэй байд- гийг судалж мэдээд дархны хи- чээлээр тэжээлийн онгоц хийж шувуудаа байнга тэжээдэг болж Одоо залуу байгальчдын энэ ний гэмлэг 1324 сурагчтай болж ойнь 300 га талбай эзлэх болжээ. Ок тябрийн хувьсгалын 60 жилийн ой угтаж пионерүүд төрөл бүрийн шинэ ажил санаачлан хийж байна Ту Ровенский мужийн хоёрдугаар сургуулийн пиоперүүд «Сайн сурлага. пионерийн сайн үйлсээр их. ойдоо. бэлэг барьц- гаая» гэдэг хөдөлгөөн өрнүүлэн ажиллаж байна. Саяхан сургуу: на. амжилт үзүүлж, муугүй салаа 16, аравт 9 болсон байпа, О. БАТДОРЖ ХЭНТИЙ аймгийн Баян-овоо сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн сурагчид гуравдугаар улир- лын амралтаараа 2886 ямаа сам- наж малчин аав ээж, ах эгч инар- таа туслав. Эпэ ажилд 4 дүгээр апгийн сурагч Чулуупбаатар, 6 дугаар ангийн сурагч Алтанцэцэг, Т ду йн сурагч Бат Энхтуяа 8 дугаар ангийн сур Баянжаргал, Цоодол, цар сайн оролцож, ноолуур авах төлөвлө- гөөгөө давуулан биелүүлжээ. Д. ГАНБААТАР сур- га боллоо, С, БОДООШ хурлын төлөологч, ЗОБИХУ-ын Дээд Зовлолийн депутат М.П, На- лужиалгийн удирдсан барилгачин залуучуудын бригадтай шефийн холбоотой ажиллаж зарим үед б4- рилга дээр бүлэг салааны ажлаа явуулж байна. Киев хотын 31 дүгээр сургуу: лийн хамт олон Онтябрийн хувьс- галын 60 жилийн ой угтаж зөв- лөлтийн ард түмний хувьсгалт, дайчин, хөдөлмөрч уламжлалтай цутгаар аялал хийж ахмад ком- мунист, комсомолчидтой уулзалт зохиож байна. Саяхан ЗХУ-ын хоёр удаагийн баатар, партизаны отрядын алдарт командлагч А.Ф. Фёдоровтой уулзжээ. Фбдоров дайны хүнд жилүүдэд пноперүүд ямар гавьяа байгуулж байсныг дурсан ярьжээ. Ийнхүү Украины пионерүүд «Их Онтяб- рийн замаар, Лениний замаар явцгаая» гэсэн уриан дор ам- жилттай суралцаж, идэвхтэй хө- дөлмөрлөж, эрүүл чийрэг авьяас бүхий иргэд болон хүмүүжиж бай- на. Н. ДАРИЙИЙМАА ДУНДГОВЬ аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль /Онтяб- рийн хувьсгалын 60 жилийн ойг угтац «Найрамдлын наран дор», У-ын хүүхдийн дуу шүлгээс сурцгаая», «Их Ленипий хэлийг хэн сайн мэдэх вэ?», «Монгол Зөвлөлтийн найрамдлыг хэн сайц МЭДЭХ вэ?» гэсэн сэдэвт ажил с байна. Мөн бүлгийн сэ- дэвт лыг орос хэлээр явуулж дүгнэхэд 5-ын «В» ангийн «Он- тлябрийн социалист хувьсгалын 60 жил» сэдэвт ажил тэргүүн байр эзлэв. «Хэн өөрийп намтрыг оро- соор сайн ярих вэ?», «Анги хамт олноо.оросоор хэн сайн танил- лдаг вэ?» уралдаанд 7-гийн « 5- ,5-ын «Гэ» ангийн сурагч Ган-эрдэнэ, Мөнхтуяа, Чу- луунцэцэг нар шалгарав. Мөн 7- гийн «Г», 8-ын «А», 5-ын «В» аигиуд Н. А. Островский, Ю. А. МАНАЙ Манай бүлэг оросын пэрт яруу цайрагч А. С. Пушкипий нэрэм- жит «Соёлч нөхөрлөлийн хамт олон» болохоор нэг жилийн хуга- цаатай үүрэг аваад ажилласан юм, Бид үүрэг авсан энэ хуга- цаандаа Тимурчүүдийн 20 ажлыг хийж, «Залгамж үс» аянаар ам- жилттай аялав. Ялапгуяа манай тимурчүүдийн, отрядын . «Бага- чуудтай ажиллах», «Эмнэлэгт туслах», «Төлчдөд туслах», «Зал- хуутай тэмцэх», «Ухуулах бри- 171028 051411) эг сайн ажилласан, Мон энэ хичээлийн жилд. 100 “опцсайн сурлагатны 1 ШИНЭ ТАНИЛ Бид Онтлбрийн хуньсгалын Ц111 уралдаж хотши 10 жилийн.240 Дунд сургуулийн лалт авчээ, Бүлгийн уралдааны хоцог тутам дүгиэн, дийг шалгаруулдаг, сураг авахуулах рия, пар тус байна. Зураг дээр: Римма охин социалист 060 экилийн ой. угтсан 1 їст. уралдаанд шалгарахын 10л80:) 18) байна. гэжс Римма охин яриж байна. Римма Мосииа дугаар б-гийн «Б» ан. гид сурдаг, Энэ бүлгийн 860 пио. ер цом социалист уралдаанд ам- социалист цомисс ажлаа долоо түрүүлэгч- Уралдаанд тав мж түрүүлсэн яр Улаан талбайд дурсгалын СУрЫнХ ! болзолтой ажээ. йн байдлаар Римма 2 ТаЛГАЛЕШЕ: Ира, Оцсань, Вале- бүр 2 удаа түрүүлээд « Б.АЛЗАХГҮЙН авсан гэрэл зураг Гагарины пэрэмжит бүлэг болох үүрэг аваад ажиллаж байна. Тус сургуулийн -242 сурагч ЗХУ-ын болон Унгар, Польш, Ку- бын пионерүүдтэй захидлаар ха- рилцаж байна. 3 Багш Ц, БАЯРМАГНАЙ ЗАВХАН аймгийн гэл хотын 10 жилийн дунд сур- Тосон-цэн- гуулийн 1-ийн «Г» ангийн Л, Ганболд ахлагчтай баатарчуудын баг өөрийн сургууль дээр «Хам- гийн сайхан, хамгийн олоп цэцэг- тэй болцгооё» гэсэн хөдөлгөөн өрнүүлж, баатарчуудын баг, пио- нерийн бүлэг, ХЗЭ-ийн үүрийг уриалан үүрэг авчээ. Энэ ангийн баатарчууд 1 дүгээр аигиа төг- сөхдөө 64 цэцэг сургуульдаа бэ- лэглэхээр бэлтгэж байна. Багш Д. ГАНБААТАР БҮЛГИЙНХЭН хувьтан салаа 8-ыг төрүүлж, Д. Энхбат, Ц. Ариупаа, |Ш. Оюун, Г. Очирбат нар дундаас сайн, эгнээнд ор- лоо. Бид удахгүй «Соёлч цөхөр- лөлийн хамт олон» гэсэн хаягийг ангийнхаа хаалган дээр хадахгэж байна. Нийслэлийн 10 жилийн 13 ду- гаар дунд сургуулийн 7-гийн «В» ангийн сурагч, Тимур- чүүдийн отрядын «Багачууд: тай ажиллах» хэсгийн ахлагч Х. ОЮУЦНГЭРЭЛ 1 ОАЛГАМЖ ҮЕ. АЯНААРА Ф өөФӨӨӨФдФөӨ0ФФОФӨоФ0Ф0899ФӨ0Ө0ФӨӨФФ Бүхнийг сонирхогч багачуудын клуб В. ГУБАРЕВ САНСРЫН МЭРГЭЖИЛ Байконурын гарааны талбайгаас на - лийг мэддэг өргөн хүрээтэй шинжээчид рийн хуваарийн дагуу 4Союз» хөлгүүд байх хэрэгтэй. ЗӨВЛӨЛТИЙН САНСАР сансарт дүүлэн оддог билээ, Ийнхүү гааар дэлхийгээс тасран одсоны дараа сансрын нисэгчид өргөн хүрээтэй эрдэм шинжил- гээний ажил хийдэг, Сансрын уудамд санс- рын инсэгчдийн хийж буй олон төрлийн сонирхолтой туршилт бүхэй бүтэн эрдэм шинжилгээний институт юм даа гэж надад санагддаг» гэж академич Борис Ннколас- г4Союй» хөлгүүдийн їїнслэгийн амжилт нь шинжлэх ухааны. өргөн. хотолборийг биелүүлсэн сансрын инсэгчдийн бэлтгэлээс ихээхэн шалтгаалсан юм. Энэ зорилтыг сансрын ийсэгчид гай- хамшигтай сайнаар биелүүлсээр байна, Сансрын итнсэгчид хэдхэн хоногт л тмэр- гэжлээ. өөр өөрөөр сольж байдаг, Тэдэ» СУДЛАЛЫН ОН АРААЛЛЫН ТҮҮХЭЭС (99г хой Дэлхийн анхны хий. тэл дагуул Оуүдон 1901-41-12, Ю.,А, Гагарии «Востоц» хөлгөөр аих удаа сансарт инссон, Энэ өдрийг сансрын дийн баяр болгон жил бүр тэмдэглэ. 19 нич Петроп хэлсэн билээ, гэн үе гагиуурчин, цаг уур судлагч, одон 1901--УШ--6, Г, С, Т «Воё- -28-4- Сансрын хөлгийн бүхээгт шинжлэх Ч бодий бүйч байснаа. нэгэн үе гёо- л0и-2» хөлгөөр сансарт 28 цаг 18. ы6 2 2 Е ухааны салбар бүхний төлөөлөгчдийг одоо- гаар: зүйч болдог байна. Тэд юу- "МНУт нислээ, 82 5. Ф оо хондоо суулгах боломжгүй учраас орчин гаар шилэх ухааныг баяжуулсныг айч БРЭТИУМНГҮЭ ооо, оной 7ао үеийн сансрын инсэгчид үлэмжхэн зүй- үлвс, 7 га “Гаколаеа” Ц Р: Пойокий ЁБ- 29 жолоодон дэлхийд анх удаа Тэ гс? Р 8 чилсэн ийслэгийг зөвлөлтийн инисэг, 58 БЭнсЭЭйг Сапсрын «Союаз-б» хологт дана. Сансрын уудамд жингүйдлийн нох- чид 70 гаруй цаг хийжээ, ” с о їрээж гагнах «Галт уул» гэдэг аппара: цөлд гагнуур хийнэ гэдэг хямдгүй ажил, 1962--Х1--1. «Марс-1» автомат 3 тыг байрлуулсан. юм. Сансрын нисэгчид Далан долоодох тойрог дээрээ Георгий станцыг Ангарагийн зүг хөөргөжээ. нв олон сараар амьдарч ажиллах тойрог оа- Шонин хөлгийн бүхээг, тойрог замын тас- Хаг У ЛҮН: ЭЙ ЧЙГГ 7лйул 2 мын том станцыг (бий болгоход ширээж: РаХ хэсгийг холбосон нүхийг хаалаа. Тас- иицут 31” сахунд Үрвөлихинчийй о гагнах ажил хийхгүйгээр тор ажил бүтэх- РаХ хэсэг битүү болов, Гагнах тохоором- лэг хийжээ. Ци гүй нь мэдээж, ихийг Валерий Нубасов аалгахад сансрын 1962--У1--16. «Восток-б» хөл» д 5 уудамд амжилттай сайн ажиллаж хэд ХЭ- гоор дэлхийд анх удаа сансрын ин» Ї Станцын бие ангийг нийлүүлэх аппарат хэрэгслийг байрлуулах, засварлах зэрэгт ширээж гагнах ажил зайлшгүй шаардаг- дэн төрлийн ширээж гаг! рээж гагнах туршилт хи ЦАГ,УУР, Сансрын бүх нисэгчид салхи шуурга хаана яаж үүсэж байгааг анхаа- ралтай ажигладаг юм. Дэлхий дээр газар бүхэнд цаг уурын станц байгуулж болдоггүй. Далайд ч юм уу, элсэн цөл, уулын районуудад цагуу- рын станцууд ховор байдаг болохоор цаг уурчид цаг агаарын байдлыг яг үнэц 39- вөөр нь урьдчилан хэлж чаддаггүй. Ни- шээ нь Номхон далай дээр болж буй сал- Ийнхүү сансрын уудамд анх удаа ши тах ажлыг хийв, їгдсэн билээ. тай нөхцөлийг бүрдүүлдэг: Сансрын нисэгчид үүлний тархалт, агаарт үүсэж: буй салхины байдлыг ашиг- лан судалдаг, Сахалины районд ЮКамчат- вийн эрэгт хүчтэй шуурга үүсч байгааг Владимир Шаталов, Алексей, Ёлисеев нар ажигласан байна. Тэд энэ тухай дэлхийд даруй мэдэгджээ. Сахалин, Камчаткийнхан ойртон буй аадар борооны тухай хэдхэн мөчийн дараа мэдэж урьдчилан сэргийлэх сэгч эмэгтэй В. В.Терешкова инст, инслэг иь 70 цаг 40 минут 48 сепунд үргэлжилжээ. 1964-Х--12, Гурван суудал бү» хий «Восход» хөлөг сансарт гараа» гаа эхэлсэн, Холгийг В. М, Комаров, К. Г. Феоктистов, Б. Б. Егоров иар жолоодож 24 цаг 17 минут иисчээ, 1965-4--18, «Восход-2» хөлгийг П. И. Беляев, А. А. Леопов, нар жолоодон 24 цаг 02 минут |инсч, сансрын инсэгч А, Леонов анх удаа хөлгийн бүхээгээс огторгуйн уудамд гарчээ. 1967-4У--23, «Союз-Ї» |їдннэ хөлгийг сансрын нисэгч В., М. Кома- ров анх удаа туршин нисчээ. хи хаанаас үүсч ямар хурдтай шуурч бай- арга хэмжээ авч Хэдэн жилийн дараа 1968-4Х--416. Г.Т. Береговой гааг мэдэж чаддаггүй. Сансрын холөг дэлхий орчмын тойрог замд цаг уур зүй- «Союз-З3» хөлгийг жолоодон нисчээ. дээрээс дэлхийн аль ч өнцөг булан ил чид ажиллах, цаг уурын лабораторийг бий 1969--1-414--15. «Союз-4» хол- байдаг болохоор цаг агаарыг ашиглах таа- болгож ч болох юм. гоөр В. А. Шаталов, «Союз-5» хол» гөөр В. В, Волынов, Е . В. Хрунов - нар инссэн. Эдгээр инсэгчид, тойрог . замд хоёр хөлгийг сансарт анх аа ОДОН ОРНЫ СУДЛАЛ. Сансрын чаар тэдгээрийг олоход хялбар, Бусад 5 БОЛСНЫ. Ь 5 ж ннсзгчид бол оддыг “ажиглах бүрэн ОХОД арай өнгө бууруу хараг! учраас 18969-4Х--11, 12, 13, «Союз-б» ломжтой. Хөлгийн бүхээгт инислэ- 48лДаж: .андуурах явдал тохируулагчид Ханх128 Г. С. ти онЯн 2 н БУОнсав? гийн туршид нар, од. сарны зургийг авах Гарч болох юм М::58-2:-347: В. В. Горбатко,- гэрэл зураг, киноны аппарат байрл ан Бэх Сансрын инсэгчид дээрх хоёр од боло! байдаг. Нислэгийн тодорхой үе шатаднар, б усад тэнгэрийн эрхсийн зүг одон орны- «Союз-8» хөлгөөр В, А, Шаталосв, А. С.БЕлнсеен нар 8 хоног нисчээ. дэлхий, аль нэгэн одны зургийг авахаар Хоо дуранг чиглүүлэн иэг бус удаа 3 1970--1У-41, А. Г. Николаев, дурангаа тааруулдаг байна. Ийнхүү таа-гий нь авчээ. Хэдийгээр яг энэ үед дэл- Б. И. Севастьянов иар “«Союз-9» руулсан аппаратуудын дуран нь хөлгийн хийц аль нэг цэгт аадар “бороо шаагиж, хөлгөөр 18 хоног иисчээ. нислэгийн замаас гажилгүйгээр уул зураг цахилгаац тбалзап саад. болж байсан 1970-4Х--12--14. «Луна-16» сэлтийг авах боломжтой болгоно. (Санс- авч туршлага амжилттай болжээ. Эдгээр автомат станц сарны зүг аяллаа рын нисэгчид канопус, сириус гэдэг хоёр нь гариг хоорондын автомат станц хий- эхэлж 20-нд сарны гадаргад зөөлөн бууж, сарны хөрсний дээж авсны дараа эх дэлхийдээ буцаж иржээ. 1971-4У--28. «Союз-10» хөл-. гийг В. А.Шаталов, А.С, Елнсееп, Н, Н.Рукавишиников нар жолоодон 47 цаг 46 минут инссэн. «Союз-10» одны зургийг авчээ. Эдгээр одод онцгой гэ одон орны боловсролгүй аппарат хэ- тод тэрэлтэж байдаг учраас тохируулаг- рэгслийг зохион бүтээгчдэд тус болдог. ш: тэгжллосүүИЧ тттшшшшштшшсшлгтлєүїлууш2шошхшсүШШҮҮЖТ БАЙГАЛЬ ХАЛ 1ТГААЛАХ. «Сансрын раас тодорхой гддаг. Сансарт «Түйм- нисэгчдийг .эх дэлхийдээ эргэн ирээд рийн онцгой » ба нь ач тус- хөлөг тойрог затын «Салот» станц» байх үед сэтгүүлчид түймэр гарч байхыг тай юм гэж би. бодож байна “хэмээн ТАЛ ЛШАЛЛЫн ТлүүХОр» ХєРволр: харсан уу гэж сонирхоцгоодог «Союа» хөлгийн ерөнхий зохион бүтээгч г. Т Добровольский: В Н. Волков: хэллээ. Ч дҮЛТА “НВБУрЭАҮНН ЗоВБУ ара БЧГ ДЭЛХЕЙ Ойи. түйм 21 иж ахуйд, үлэмжхэн хохи” В.н иаинса нан ХОНХрооо2 мархан- н МӨННДҮДЭЛЖ рол учруулда Гэтэл түймэр унтраагчид хооргожээ. “Холгийг дэд хурандаа дээр олон-тазар нутагт аадар бороо ор- түймрийн го: ” тухайн цагт нь илрүү- В. Лазароп, инженер О. акаров Дог юм байна. Ийм ч учраас байн байн дэц устгаж чадахгүй байх явдал гардаг иар жолооджээ, түймэр гардаг нь ойлгомжтой Ялангуяа юм. Ихэвчлэн түймэр унтраагчид нисдэг 1973-Х11--18, «Союз-13» хөл Австралид ихээхэн түймэр асалс байхыг тэрэг, онгоцоор хоёр, гурав огийн да- гөөр Петр Климук, Валентин Лебе- бид ажигласан Тэнд ой шатсан байх. рад уул газар очиход үлэмжхэн үнэт ой дев нар нисчээ, 5 Арабын хагас арал дээр нефть шатаж сүйдс байдаг. Харин сансрын “ажиглаг- 1974--УП--3- «Союз-14» холгоөр шиг санагдсан гэж: Георгий Шонин чид бол дэлхийд байгаа гал сөнөөгчдөд Цазсл Попович, Юрий Артюохин нар р дөнгөж гал гармагц л шууд мэдээлжс Ча- Нн 974--УШ--26. «Союз-15» хөл- - Түймрийн багаахан голомт ч санс- дах ї0М. гийг Гепнадий Сарафанов, Лев Де» мин иар жолоодон нисчээ. 1975--1--сар, Алексей ТГубарев, Георгий Гречко нарын . жолоодсон «Союз-17» холог 80 хоног нисчээ. 1975--Х--25, «Союз-18». хөлгийг Петр Климук, Виталий Севастьянов иарын баг жолоодон шисчээ. 1975--УИ--15. Зовлолт, Амери- ГАЗАР ЗҮЙН, Талбайн ургац хавар цагт ус чийгээр хир ундаалсан, у тем ямар байсан зэргээс ! сэн шалт- Г гаалдаг, Их бага гол мөрнүүд цөм уул- сын цасан оргил, мөсөн голоос тэжээгдэн тал хөндий рүү ямар хэмжээний ус урсан лалтын сис- Ирж байна вэ гэдэг нь цасан оргил, мөсөн лын ичжээ байдлаас хамаарна. «Союз» ш нисэгчид мөсөн. голуудыг иглаж, янз бүрийн цасан бүрхүүлийн сэлбэгдэж байдаг. ургийг авчээ, Энэ зургуудыг инсэгчид дийн «Союп», «Аполон» хөлгийн эх авдаг нь учиртай. Хөвөнгийн ургама Л зар зүйчдэд үзүүлж судлуулахаар дэл- хОрЛоВЦлСЄйр ӨиЭЭ В цэцэглэж, үр тариа цухайн боловсорч буй хийд авч ирдэг билээ. Ба сЭл эс орвс ОЛӨШОВЧ , Холобов нарын жолоодсон шилтүштт стт шинж суТЬт «Союз-21» хөлөг, «Салют-О» станц- тай хамтран 48 хоног эрдэм шин- жилгээний туршилт хийжээ. 1976-41Х--15. Валерий Быков- ский, Владимир Аксенос нарын жЖо- лоолсон «Сооз-22» хөлөг нисчээ. 1976--Х--15. Вячеслав Зудор, шинжилгээний үр дүн нь Туркмений гео логийц бүтцийн зургийг гаргах болом- жийг шинжээчдэд ӨГӨВ. Дэлхийн хиймэл дагуулууд ашигт малт- орд газрыг ГЕОЛОГИЙН СУДЛАЛ, «Союз» " хөл- гийг Туркменд ойртон ирэхэд олон онгоц агаарт хөөрчээ. Дэлхийн хайгуулчид, Ий. сэгчид сансрын пйсэгчидтэй хамтрай Гео- И Т7 нирхолтой малын хэд хэдэн томоохой Э! ко! л хайгуулын туршилтад " 0 Ь : 509/ 3Е ти буй нь энэ юм ! “9 олоход тусалсан юм, 7Кишээ ць Сибирийн Валерий Рождестпенский нарын жо- ОрОЛДОдЕРЭРРЧАЛЫг ! : төмрийн хүдрийн ордыг нээсэн том. Санс- лоодсон «Союз-23» хөлөг сансарт хэсэгхэн. районы эгийг онгоц: рын инсэгчдийн зөвхөй зарим мэргэж аллжээ. 5 Чєгсл 5) 2 ЦЭГ рЖ ГАН ЛГал АЙ ТӨСЛИЙГ ОЕЙЙС 1977-22-41. В. Горбато, ЮЮ. ноос, сансрын элгоөс зэрэг эрэг авдаг лийн. тухай ярихад ийм байна. , )- АННТЭЫВ, бүтэн. тив дамнан... тогтсон... Үнэн. харэг. дээрээ тэдний. ажил мэр- Глааков нарын жолоодсон «Союгу байна. Бүхэл. бүтэн “ОЯрЫН: улархач ага АОС ална лухал СЕЄЄ 94» холог нисч улмаар тойрог за» гсологийц асар том то! тоцыг зөвхөн Сайс: гэжлийц. салоар үлэмж олон элээ. тын. «Салют-5/ станцтай залгагдан раас л бүхэлд нь үзэж болно. Олж, авсан Товчлон орчуулсан Р, ЯДМАА шинжилгээ. судалгааны олон талт оцлаа. явуулж эхэлжээ. Л, ЦЭРЭНСАМБУУ, Бүхнийг сонирхогч багаУуудын клуб ТӨРСНИЙ НЬ 525 жилийн онд " Өсвөр үенїїхний гоог зүйн хүмүүжилд ЛЕОНАРДО ДАВИНЧИ Эртний сэргэн мандалтын үсийл | Нталийн нэрт зураач Леонардо да Бинчийн мэндэлс ний 525 жилийн ойг, соёлт хүн төрөлхтөн Т эмдэглэж бай- на Леонардо да Бинчи (1452 19) бол гайхамшигт зураач тодийгүд уран барималч. архи- хєхторч, инженер, зохион бү зохиолч, хөгжимчин хүн байлаа. Түүний олон суут бү- чээлийн нэг иь 500 шахам жилийн ӨМНӨ бүтээгдсэн «Мо- ва Лиза» буюу «Жоконда» хэ- мээх хөрөг зураг юм. Энэ зу- рзг хүний. биеийн гадаад гоо сайхныг лотоол сэтгэлийн иИл- тээ Манай уншигч хүүхдүүд зохиолч Ш. Шажинбатыг, лийн өмнө «Ппонерийн үнэн» сонинд нийтлэгдэж: «Толбот ном болсон «Хар бух», рэлтэй гайхамшигтай хослон үзүүлснээр, алдартай. богоодууг бүсгүйн тайван. улигалаг хө үолгоон, нүдний нь. ухаллаг харц, үл мэдэг бжтой инээм- сэглэл бүхэн: хэний ч анхаар- лмг арга буюу татаж, чаддаг онцлогтой. Ерөөс Леонардо да Винчи ХҮ зууны уран зурагт хүпий сэтгэл санааны ертөнцийн иа- рийн нандий дүрслэлийг нээл үзүүлэх зорилт тавын түүнээ бүрэн төгс биелүүлж: чадсан суут мастер байлаа. Зураг дээр: «Мона буюу «Жоконда»-гийн Лиза», хөрөг. хэдэн жи- хожим тусгай халиун» туужууд, хүүхдийн театр, хүүхэлдэйн театрт тоглодог «Улаан тэмдэг», «Алтан эвэрт, мөнгөн туруут, жүжгээр нь сайн мэднээ. Хүүхдийн зохиолч Ш. Шажинбат сүүлийн үед бяцхан уншиг- чиддаа зориулж «Одны чулуу» нэртэй хүүхэлдэйн жүжиг, «Цагаан сүүдэр» хэмээх ном бичжээ. Бид «Цагаан сүүдэр» номоос нь хэ- сэглэн нийтэллээ. МАНАЙ СУРГУУЛЬ Анхны сургууль суманд 3 байгуулагдахад Ах бид хоёр цуг орсон юм Манай сургуулийн тухай ах Цас ханзарч хавар болоод Цаг дулаарсан сайхан өдөр Су тийн хашаа дүүрэн хүнтэй лоозон хадсан байна солонд дууддаг дунг л үлзэж байна 1 багш мен шиг байна Хэсат хүүхэд уралдуулж байна Нэг жаал гутлаа тайлаад Нилээд сүрхий сандарч байна Охнд голдуу баахан хүүхэд Найрал дуу дуулж байна Должин багш хоёр мандлинаар хөгжимдөж байна Да... тогооч гал зуухнаас Савтай юм ергєж айсуй Дотор нь лав боов бий дээ Ард түмэнд соёл түгээхээр Анх сургууль байгуулагдаж билээ, Учир мэдэхгүй цухал хүмүүс Уг сургуульд хүүхдээ өгөхгүй Хэдэн багш намаржин шогшиж Хорнод хүүхэд цуглуулж аваад Нэг гэрт хичээл хий Нөгөө гэрээр нь байр хийж Мах голдуу хоол идэж Мантуу голдуу хийц хэрэглэнэ Ангийн дунд ганцхан уншихтай Ангийн багш л ганц ширээтэй Тал харандаагаар сар бичнэ Таван дэвтрээр жил хичээллэнэ Томоогүй бид байрандаа барилдаж Томхон зарим нь тамхи татна Үнэнийг нуугаад яах вэ, дүү нар минь Үүссэн юмыг сайжруулах амар Үүсгэн байгуулах л юунаас ч хэцүү Өврийн биеэр үзсэн юм бид. Манай сургууль гийшинтэй болох гэж Маш их явдал болсонсон Байр сууцаа зэрэг галлана Базаасан түлээ хурдан хорогдоно Дээр нь ёотон харагдаж байна. Да... тогооч нэг өдөр Энэ зургийг харсан надад Баахан тоосго оляг: ирээд Олон зүйл нэхэн санагдав. Хичээлийн гэрт пийшин барилаа Тэр цагийн сурагчийн амьдрал Хэрэгтэй зүйл гэж захирал дэмжив Тун ч сонин байсан юм даа Том хүүхдүүд шатар зуурч тойрог зам хамгийн их аливаа биетийн дэлхийн төвөөс мужид байрлажээ. -- буугч 6. Бортинженер -- Бү- хзэгийн инженер (хөлгийн инженер) Т7. Бортовые системы Бүхээгийн систем 8. Внеземные цивилнаа- зацни --Бусад гариг ертөнц дээрх соёлт иргэншил числитель цоолон бо садпу -- багийнхан САНСРЫН НИСЭГЧДИЙН БАЯРЫН ӨДРӨӨР ТОЛЬ- ХҮҮ ОДОН ОРНЫ ОРГИЛД ОЧИЖ САНСАР СУДЛА- ЛЫН ЗАРИМ НЭР ТОМЬ- ЕОТОЙ ТАНИЛЦСАН НЬ. 9. Орбитальпая научная станция - Тойрог замын эрдэм шинжилгээний станц 10. Запуск космического Корабля --Сансрын хөлгийн оВдБН -- 24. Пр зардалт амьтан болон ургамал дасах төлөвийг нэрлэнэ. түүмжлэгдсэн цонх, 15. Коррекция движения ХҮЛАРАЛТ Тойрог замын налалт, тойрог төхөөрөмж. 4. Апогей -- Дэлхийтэй замын хавтгай, д: харьцангуйгаар авч үзпэл торын хавтгайтай үүсгэх өнц- гийг нэрлэнэ. 17. Телеметрическне нин- холдох цэг. формацин -- Телеметрийн 5. Байконур - ЗХУ-ын мэдээлэл хамгийн том пуужинт буудал. 18. Стыковка -- Залгалт ЗСБНХУ-ын Нарагандин 19. Спускаемый аппарат 20. Координацнонный вы- 21. Совершить мягкую п0- 22. Экипаж космичсского корабля --сансрын хөлгийн 283. Расчетный райоп по- сон район 25. Межзвездные МАНАЙ СОНИНЫ ЭЧНЭЭ СУРГУУЛЬ ТАВДУГААР ХИЧЭЭЛ МУУР ХИЙЦГЭЭЕ Цоохор даавууны өөдсөөр Эс- гэнэ, Гэдсийг их биетэй иь. «А» Ё цэгийн ухлаадас оёсонтой тааруу- лан нийлүүлнэ, Толгойн хоёр хэс- гийг нийлүүлж оёод эргүүлнэ. Чихийг нь омно талын цэгэлсэн зураасаар тааруулж оёно, Сүү- лийг үсэрхэг зүйлээр хийж болио. Товч зэргийг ашиглан нүд ЕР Сүүлийг гаднаас нь оёно. Н. ЦАГААЧ Гурав дөрвөн пийшин барьцгаав Барьсан пийшин анхандаа Баахан утаагаар савсаад байдагсан Байсхийгээд л буулган засч Бүгдээр хамжаад өрж гардагсан Овөл болж, хүйт эхэлсэн Онөөх пийшин сүрхий хална Даан ч түлзэ нь илчгүй болохоор Даарч хөрөх бишгүй байсан Савтай бэх хөлдөөд бичүүлэхгүй Сайхь пийшиндээ тавьж гэсгээнэ Гарын бээрээг гаргахын тулд уЛуу халааж гартаа атгана Хатуу. өвлийг тэгж л туулаад Хаврын сартай золгож билээ Харин тэгэхдээ сэтгэлээр унаагүй Самаг цагаа сурахад зорнулсан. ун усны газар гэвэл Хоёр том тогоо л байсан Тэгэвч бид ном сурсан Тун сүрхий хүмүүжил олсон Багш нараас их змээнэ Бүтэн нэрээр нь дууддаггүй байсан Өглөө бүр гимнастик хийнэ Орой бүр хичээл давтана Тасгийн дарга рапорт өгч Төрийн дуулал дуулж унтана Чоно тарвага, цагаан тэмээ Цаасан хөлөгт чулуун даам Үлгэр ярьж оньсого таалцан Илүү цагаа өнгөрүүлдэг байсан Хавар болоход манай ангийнхан шал сайхан жигдэрч ирсэн Уншиж, бичиж сураад Урам цогтой тарж явсан Сайн уншлаг бичдэг болсныг Сег зс саахалтынхан сонсоод улахаар хүмүүс ирнэ тагнаж сургуулийг л ила? нь Зарим магтана Түүгээр бидний ажил дуусаагүй Түр бүлгэмд багш хийсэн Эрдмийн үр ннгэж соёолсоор Эх Алтайд гэрэл бадарсан юм. Ш.ШАЖИНБАТ 41111:8:11:54 аппарат ный центр -- тоо- дох төв. Зөөлөн буух буултын тооцоол- Га- нземление -- путе- 1. Автоматическая меж- хөөрөлт шествия - одо хоорондын планетная станция-- Гариг 11. Командир корабля -- аялал 2 хоорондын автомат станц Хөлгийн дарга 26. Выход в открытый (ГХАС). Гариг хоорондын 12. Пилотнруемый КО- космос -- сансрын нээлттэй орчин болон эрхсийн ертөн- рабль -- Жолоодлогот х9- орчинд гарах цүүдийг судлахад зориулагд- лөг. хос Бу е сан шинжилгээний багаж тө- 13.Заправка -- Сансрын харна анаан БЦЭНАСНн хөөрөмж бүхий сансрын ии- нисэгч аппаратын түлшний боо тогтооход ХӨНХЭДЭУДТЭГ сэгч аппарат, савыг шингэн ба хийн түл- зохиомол хэл 2. Адаптация -- Санс- шиар 21044122 28. Невесомость -Жин- рын нислэгийн үеэр гадаад ? ллюминаторы -- үгүйд: орчны өөрчлөгдөхөд хүн. Сансрын хөлгийн кабины би- 437:077:2:1-8 ЁРҮЛ, “өү ДУВКир лнэ С.БОоДООШ гэрэл зураг 3. Антенна -- цахилгаан --Сансрын обьектын хөдөл- 30. Промежуточная ор- Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ соронзиы долгионыг гадагш гөөний явцад тойрог замыг бита -- Завсрын тойрог у цацруулах буюу гаднаас хү- өөрчлөх явц, зам » Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын , “лээн авахад . зориулагдсан 16. Нанлонение орбиты 31. Ракета - Пуужин д Ь Тололоал хэллэн, зэвлэлн 1 А-- 65999 Цидецс-- 14140 МХЗЭ-ийн Төв ХоРОО, Д.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Сонин 34 дэх жилдээ 3 16 (1464) Ленннээс, албан найз нөхөддөө бичсэн 4580 хнидлын заримаас нийтэлж байна. КОММУНИСТ СУББОТНИК Ш ИР Хүүхдүүд ээ! Та нар манай с0- нины газраас тус улсын олон ЧУ- хал үйлдвэрийн нэг төмрийн 34а- взодыг түүхий эдээр.хангахад пиО- нер сурагчдыг өргөн оролцуулах зорилгоор хаягдал ширэм цуглу лах «Пионерийн үнэн» сонины нэ- рэмжит гурав тав, долоо хоногийн ажил зохиосныг санаж байгаа байх аа. Энэ ажилд нийслэлийн олон сургуулийн “үйлдвэрт туслагч ти- рчүүд идэвхтэй оролцсон юм. 14 дүгээр сургуулийн пионер су- рагчид 3 тонн, 42, 48 дугаар сур- гуулийн сурагчид 1 тонн ширэм їн заводад өгчээ. Төмрийн заводад юммменцСст СУББОТНИН «өєцеинимөнөөенин Пионерүүд субботникт. ЯПМҮГР ОЛ?! ч 1977 оны 4 дүгээр сарын 20. В. И. ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛСЭН ӨДӨРТ байгууллага, төрөл захидал, өнөө болтол хадгалагдаж байна. Үүний ннлээд хэсэг нь Лениний хамгийн хайрлаж, хүндэтгэдэг, хүн, Ленинийг төрүүлж өсгөсөн ээж Мария Алек- сандровнад бичсэн захидлууд байдаг юм. Энэ дугаартаа В.-И. Лениний ээждээ бичсэн за- ТА НАРЫН ЦУГЛУУЛСАН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД ГЕ7ХХ-1й-7:1148151 Лхагва Үнэ 10 тө. 25 1895 оны Х Петербург Хайрт ээж минь зэ! Та. ны арван сарын хоёронд оичсэн захидлыг өчигдөр хүлзэж авлаа. Би ам бүл цөөнтэй айлын нэг өрөөнд суулаа. Энэ өрөө маань гэрийн зздийн суудаг өрөөнөөс тусгай учир би их л тавлаг аж төржбай- ө. на. Өрөө маань цэвэрхэн, гэрэлтэй хотын төвөөс холгүй болохоор номын сан хүртэл 15 минут явж байна. Үүндээ миний сэт- гэл их х гун байна... Таныг йрлан хүндэт- гэгч В. УЛЬЯНОВ. 5 1899 оны УШ- 22, (Шушенск тосгон) Уржигдар хайрт ээж таны захидал илгээсэн номыг хүлээж авлаа ны бие сайжирч ойр явж байгааг д төрөгсөд, цахилгаан намаг и Одоо биеэ эрхэм на эдгэрүүлээрэй УУ Дд лаан, бага сайхан нам на, Цагийн эм очиж та нарын цугл мээр юу хийснийг ү лоо. Тэнд ширмээр аж ахуйд онц хэрэгтэй бөгжит бул, өргөн холбоо зэрэг эд анги, гэрийн пийшингийн нэг хоёр нүхтэй ширэм зэрги хийсэн байна. Пийш: їн 1 нүх- тэй ширмэнд 16 нг, хоёр нүхтэй ширмэнд 18 нг, пийшингий хийхэд 6 кг, уур нүдүүр 5 кг ширэм тус тус ордог ажээ Тэгэхээр та нарын цуглуу ширмээр ард түмний өргөн хэрэг цээний хичнээн их зүйл хийжбай- гаа нь ,үүнээс тодорхой. Бас та нарын хувь нэмэр үйлдвэрийн тө- лөвлөгөөг биелүүлэхэд нэмэр хан- див болсон нь эргэлзээгүй. Б. ОЮУН ма! МИИганН МОД СУУ Орчин тойрноо цэцэ| Олон Энэ дугаарын гурав, дөрөв- дүгээр нүүрт, Эх орны шувуу- ны баялгийн тухай эрдэмтдийн бичсэн өгүүлэл, дууч шувуулыг ЗАХИДЛААС тааламжтай байна. Надя (Нрупская) бид хоёр эрү агаарт байн байн явдаг. Аж амьдрал маань урьдын хэвээр байна. Хайрт ээж таныгаа чан- та тэвэрч эрүүл энхийг хүсье. Таны хүү В. УЛЬЯНОВ ж 1900 оны У-10. Хайрт эзж ээ! Таны найманд бичсэн захидлыг хүлээж аваад даруйхан хариугий нь бичиж байгаа маань энэ. Тантай уулзах зөвшөөрөл олдсонд хич- нээн их баяртай байна вэ? Олдсон энэ боломжийг ашиглаж тантайгаа заавал уулзана. Харин сонины редакциар орох, бас бус лаа нэг мөсөн амжуу. явах хэрэгтэй тул долоо хоног энд айна. Ямар хоногийн | чинь оч- эн уулза- хүү В. УЛЬЯНОВ оны 1--19. Париж. рт ээ ээ Таны сая ав- баяр- их тухай зөвлөлгөө, зарим шувуу- ны нэр томьёо зэрэг сонирхол той матернал нийтлэгдлээ, гэрийн нөхцөлд тэжээж, өсгөх , лаж байна. Надад мөнгө явуулсны хэрэггүй, Бид боломжтой байна. Сүүл- чийн захидлаасаа хойш би нилзэд бичлээ. Одоохон- доо ном ч болоогүй, өгүү- лэл ч сонинд нийтлэгдээ- гүй байна. Номынхоо ту- хай М. Горькийд захидал бичсэн. бүтэмжтэй хариу нрэх болов уу? гэж най- даж байна. Хайрт зэж минь тэтгэврийнхээ мөн. гөнөөс надад хадгалж, явуулах гээд яахав. Хэ- рэв хэрэгцээ гарвал би ээждээ бүх үнэнээ бичнэ. Юмаа хэвлүүлэх хэвлэ- лийн газар олоход амар- гүй байна. Гэсэн ч бн эрсээр л байна. Сток гольмд байхдаа танд ярьж байсны дагуу бага зэргийн цалин авч байгаа болохоор миний төлөө са- наа зовсны хэрэггүй. Хайрт ээж минь таны- гаа чанга тэврэн, эрүүл энхийг хүсье. Таны хүү ВЛАДИМИР УЛЬЯНОВ. Товчлон орчуулсан Н.ДАРИНМАА Бид Тимурчүүд, Мурсн, Жолол- могорскийн олон зууц манган пно- мср нийтээрээ Тимурчүүдийн алд- ээ. юу? » бүгдээрээ! , к Энэ үс бидэнд бахархмаар са ЗАЛГАМЖ Улаанбаатар туулиудад суралцаж байг, лөлт, Герман, хословакн... хүүхдүүд чөлөөт гаа төрөл б оролцдог. ЗУРАГ ДЭЭР: Д. Бат-эдрдэнэ, | Олег рын) нар. Нииййниллииий Тимурчүүдийн Төв мэдээлж байна. штаб тэн бригадад хэсэг Хүүхэд хоногт тогтмол рнал боох. хураах, вэрлэх ажил хийдэг. «ИНТЕРНАЦИОНАЛ» САРД хүүхдүүд андахгүй. Зарим хотын дунд сур- 7 аа Зөв-: Унгар, Полыш, Че- зэрэг социалист орны цагаараа МПС- дын ордонд очиж монгол нөхөдтэй тээ танилцан ордноос зохиож бай- үрийн ажилд идэвхтэ! (Зүүн гараас) р Жевагин (Зөвлөлтийн) Богц Андреа (Унга- ГАЙДАРЫН НУТГИЙН ХҮҮХДҮҮД пагдлаа. Жолелпогорон” хотын 110- тэн сургуулиар ороход өминоөог мааны” угтсан Нопептопа: /Лслш, Зул» Бид -А. Гайдарын пэрэмжит б--Рийн «ЇЇ» ацгийхны "Тимур, “үүд гэолс танилцуулан. "эдний зохист ажлыг сонс ход сайхан үйлсийг бүтаэнс бай таа. түм, буман хүүхдийн. ашил (їїлсийг КИНО. ДЭэлГЭЦНЭЭС харц байгаа юм шиг сат ЭД, ТОДХОН бууж, байн, -- Заримдаа биднийг «далдын хар малгайтуудэ. годог, Гэхдээ бүтээсэн үйлсийнхээ. тэмдэг... бол- том «Тимурчүүдэ госан. ганцхан үгийг тэндээ. бичин үнэнээ хэлдэг юм. Бүх ороп. далар үлгэр иг шээч ажиллана. гэдгийг бид. по» мерийн тангараг” шиг сананс лиах ёстой, Яагаад гэвэл энд А.Гайдар торсон шүү дээ! Бидэнд мэдээ цуглуулагчид, бий. Хаана хэнд туслах ёстойг хэдийнээ мэдсэ! ҮЕ АЯНААРАА сан шүү гэж бригадын ахлагч Т ярьж байна. ирж, бараа мате- тасаг цех цэ- Э Хүүхдийн тус багадахгүй гэж үнэн шүү. Хэ- рэв энэ ажлыг оёдолчин эгч нар нь өөрсдөө хийвэл олоп хос дотуур Хувцас оёх цагаа алдана гэдгийг нэг Нийслэлийн 10 жилийн 5 ДУ- гаар сургуулийн 5:ын «В» ангийн Бямбадорж ахлагчтай үйлдвэрт туслах тимурчүүд тус үйлдвэрийн Лодойхүү ахлагчтай залуучуудын гавшгайч бригадтай шефийн хол- 000 тогтоон ажиллаж байгаа нь нь өглөө ирж ажилчдын ирцийг 2НЭ юм. Лодойхүү өөрөө бүлгийн бүртгэнэ. Бяцхан дүү нар нь хо. Зөвлөх удирдагчаар ажиллаж жимдсон хэн «нэгэнд нь цагтаа ХҮҮХдүүдийн сурлага, хүмүүж- нрж байхыг сануулахад тэд ду- Ийн ажилтай байнга танилцаж тагдлаа эс давтана. Манай ажилчдын Мэнд бүхэнд хүндэтгэлийн ут- тыг илэрхийлэх ёс журам бий. 1. Мэндчилгээний үг хэллэ- тийг заавал өгүүлбэрээр хэлнэ. 2. Мэнд бүхэн хариу мэндтэй учир хариу мэндийг заавал өгүүл- бэрээр хэлнэ. 8. Амрыг айлтгахдаа заавал «та» гэж эхлэн хэлнэ. 4. Хувцас, малгайгаа ёсоор нь өмсөж, “товчоо бүрэн товчилж, баяр, баясгалантайгаар мэндэлнэ. 5. Мэндэлж байгаа хүнээ эгц харж, их чанга ч биш, нам чбиш дуугаар дүү хүн нь эхэлж мэн- дэлнэ. 6. Сайн таних хүмүүс, төрөл садан хүнтэй уулзалгүй жилСбол- бол гар зөрүүлэн золгоно. Энэ мэт олон ёс байдаг. Мэндийг өдөр тутмын мэнд, улирлын мэнд, мэргэжлийн мэнд, баяр ёслолын мэнд...гэх мэтээр ангилна. Энэ олон мэндээс . уулзахдаа хэлдэг мэнд, улирлын мэндийг, хариу мэндтэй нь хоёр хүний ха- рилцан ярианы байдлаар бичье, УУЛЗАХДАА ЭХЭЛЖ хэлдэг мэнд -- Та амар сайн байна уу?(Та амар амгалан байна уу) -- Сайн байнаа. Та амар сайн байна уу? (хариу мэнд инь эмэ) -- Сайн байна. Таны бие лаг- ирцийг хүүхдүүд бүртгэдэг болсноос хойш ажлын цаг ашиглалт эрс сайжир- үнэтэй сайхан зөвлөлгөө өгч бай- даг юм. Саяхан Лодойхүүгийн бригадын- хан шеф хүүхдүүдтэйгээ уулзалт шин тунгалаг байна уу? -- Миний бие сайн байна. Та- ны бие лагшин тунгалаг байна уу? (Хэрвээ бие нь тааруухан бай- вал тэр тухайгаа хэлдэг) байдаг. Эх орим их дайнд. тахир лүтуу бологсдын. анлыг үлгэрийн ом шиг амархан. бүтээхийг. бид болдог, Тэгэн тусалдаг. хүн олон бий! Пидиий. ажиллах. хүрээг өр» гэнэ доо Ахмад: дайчид, иш» ЧИД, мОммунистууд оцлор, иастан, цэцарлаг,, ислийн баййчуудыг хи» Лламилагч, хөшөө дурсгалын ги» риг хамгаалагч, байтарлаг үйлст, ЧИЙГ орц. суриалшилнс.. байга» лийг хамгаалагч апрог сайн үйлс бүтээгч: бүгд, мапайд бий. Сурла- тийр сул. хүүхэд оно бүхиийг хийж чадахгүй... Тагрхлаар тимур» чүүд болохын тулд мапайхан бүгд сурлагаараа” үлгарч. байх гэж тэмцэн 100. хувь сурч байна гэж тэр охин ярилаа, “нчДайны үед 2Цолсаногорсцийн Димптропын: районы партиайнуу- дын тагпуулч байж эрэлхгэор амь үрэгдсэн. Вера. Терешенка: охины зэрамшит Тимурчуудийн отрядын- чилээ шээжилих: (юихпшон плвкипитны (лшилипШтх) шэллЕшото ПШВИШЭХНЭЖЫ шусилжлн сотижхлии шивиилина Н ҮЙЛДВЭРТ ТУСЛАГЧ ТИМУРЧҮҮД Хүүхдийн хувцасны үй. двэрийн зохион хүүхдийн хувцасны загва- рын үзэсгэлэн гаргаж сонирхуулав. Бүлгийн охид «Пионерийн үнэн» социны үйл бүтээх эчнээ дугуй- ланд суралцан үйлдвэрээс гарсап хаягдал ашиглан олон хоточ и0- хой, бор туулай, бамбарууш, зальт үнэг хийснээ эгч нартаа үзүүлж, өөрсдийн бэлтгэсэн кон- цертоо сопирхуулав. Хийсэн тог- лоомоо цэцэрлэгийн дүү нартаа бэлэглэлэ гэж байна. 5 Ингэж 5-ын «Вэ» ангийн тимур- чүүд үйлдвэрийн ах эгч, цэцэрлэ- гийн дүү нартайгаа харилцан холбоотой ажиллаж байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ СОЦИАЛИСТ АЖ ТӨРӨХ ЕС, СУРАГЧ тлиэоплилтиилшлшэллхшшиклпшлшиашлилливипшшлиплаэллтлилЖлЛл|оииЖлиНЖНЛШЭшижииж шит с ХҮН БОЛОХ БАГААСАА -- Тавтай зусаж байна уу? -- Сайн зусаж байна. Та нар сайн зусаж байна уу? -- Сайн зусаж байна. Зуншла- га сайхан болж байна уу? 2-------ыы-- ти тэииша оауск ококикккккакккакккккоккккккоииий... МЭНДЛЭХ ЁС, НЭШДЧИЛГЭЭНИЙ 211 3ЛЛ3Г -- Миний бие сайн байна. Та- ны ажил алба (эрдэм сурлага) бүтэмжтэй сайн байна уу? -- Сайн байна. Таны ажил алба (эрдэм сурлага) сайн байна уу? гэх мэтээр мэндэлсний Да- раагаар «Та пар, Та бүхэн, Та- найхан бүгд сайп байна уу?» гэх мэтээр гэр бүлийнх нь хүмүү- сийн тухай лавлан мэндэлж ярил- дана. Харин ажил алба хийдэг- гүй, тэтгэвэрт гарсан хүнтэй «Та- ны ажил алба сайн байна уу»гэж мэндэлдэггүй, Түүнчилэн «За сайн», «Сайн уу?» гэх мэтээр мэндлэх ёс байхгүй тул ингэж нэт үгээр «За сайн», «Сайн уу» гэж мэндэлдэггүй. Улирлын мэнд, Эхлээд уулзах- даа. хэлдэг дээрх мэндийг мэдсэ- ний дараагаар улирлын мөнлийг мэднэ, ЗУНЫ ЦАГТ -- Зуншлага сайхан болж бай- на. Газрын гарц, малын тарга сайн байна уу? -- Бүгд сайн байна. Танай тэнд газрын гарц сайн, малын тарга сайн байна уу? -- Бүгд сайн байна. Хур бороо элбэгшиж байна уу? ТЭХ Ммэ- тээр мэндэлнэ, НАМАРТ -- Сайхан намаржиж байна уу? : -- Сайхан намаржиж байна. Та нар сайн намаржиж байпа уу? : --0 Сайн намаржиж байна.Ма- лын тарга хүч их нэмэгдэж, тог- тож байна уу? -- Малын хүч тарга тогтож, байна. Танайхны хүч тарга пзмэгдэлг, на уу? зузаарч, малын тогтож бай- хай хайар, цагийн ажилд, гарсан- тай” инь тапилцлаа. ЇБайгалийг хам» гпалах. толоплогоог тэд Полоно- руулсан” байна... Байшин. бүхний омно, сууцимхаа. тагт. бүрт цэцэг тирюк, гудамж, цэцэрлэг, хүүх-. лийн талбайг. тохижуулж, төрөлх хотоо цэцгээр гайх гэ», Ялалтын баярын өдөр, ШЦурси: путгийг чог лоолсон армийн теперал П.И.Бат- гт комапдалж байсан бу лугаар арми, таннийн 01 дүгдэр, бригаг: дын. талаар эрэн. сурвалшилтц сур. гуулийн мувеїїг баяжуулахын Дээр сонхон онд нутгаас торсоп ЗХУ-ыг, 242 байгрий. хошөө дурсгалыг хамгаалан хүндэт харуулд зогсох иж. Цурсїг мушийн хэдэн. зуун суг рагчийн хантай нь ч. уулсан Ти. мурчүүлийн. оргилсон амил бу- цали, тэдний. цопоо цолгий дуу Ё їїна. хадаж байна Ш. ЖАМЛИЙХАА Монгол бяцхан НӨХӨДДӨӨ Танай орны баруун хойт хэсэгт Ази тивд хамгийн том зэс молиб- дений баяжуулах комбинат бариг- даж байгааг та нар мэднэ. «Эр- дэнэ» гэдэг үгийг оросоор «Сок- ровише» гэдэг. Үнэхээр энэ уул зэс молибдений эрдэнэт баялгаа- ” раа хосгүй баян юм. 1 Эрдэнэтийн бүтээн. байгуулал- тад бас нэг яндашгүй баян эрдэ- нэ байна. Энэ бол монгол зөвлөл» тийн үнэнч найрамдал, Энд МХ- ЗЭ-ийн илгээлтийн эзэд Ззөвлөл- тийн барилгачидтай мөр зэрэгцэн ажилладаг. Эрдэнэтийн пионерүүд Октябрийн хувьсгалын 60 жилийн ой угтаж явуулж байгаа бүлэг салааныхаа ажилдаа зөвлөлтийн мэргэжил- тэнг урьж оролцуулж байна. В. И. Лепиний мэндэлсний 107 жилийн ой, сургууль бүрт зохиог- дож байгаа «интернационал» са- рын ажлыг тохиолдуулан эрд- мийн ертөнцөд хөтлөгч хичээл номдоо өөрийн чадлаа бүрэн дайчлан суралцаж, ах эгч нарын- хаа найдвартай халаа болон өсч хүмүүжихийг Эрдэнэтийн ирээ- дүйн эзэн өсвөрийн Сүхбаатар- чууд та нарт хүсэн ерөөе. Зөвлөлтийн мэргэжилтэн А.Я.РОМАНЕНКО -- Малын хүч тарга зузаарч, тогтож байна. Танайхны малын хүч тарга нэмэгдэж, тогтож бай- на уу? -- Малын тарга зузаарч, тог- тож байна. Өвс хадлан, шимттэ- жээл их бэлтгэв үү... гэх мэтээр мэндэлнэ. ӨВӨЛ: 8 -- “Тавтай сайн өвөлжижбай- па уу? : -- Сайн өвөлжиж байна. Тав- тай сайн өвөлжиж байна уу? -- Сайн өвөлжиж байна.Өвөл- жөө тавтай байна уу? гэх мэтээр цас хүйтний байдал зэргийг асууж мэндэлнэ. ХАВАР «Тавтай сайн хаваржиж байна уу? -- Сайн хаваржиж байна. Тав- тай сайн хаваржиж байна уу? -- Сайн хаварииж байна. Мал их төллөж, төл мэнд сайн бой- жиж байна уу?... гэх мэтээр но- гоо их ургаж, мал тэнхэрч, айраг тараг элбэгшиж байгаа, зэргийг лавлан, сонирхон асууж мэндэл- нэ. Харин хариу мэндийг «Сайн байна» гэдэг үгийг богино эгш- гийг урт эгшгээр «байнаа» гэж хэлдэг, Та бүхэн энэ байдлаар мэн- дэлж сур! Мэндлэхээс эхлэн со- циалист аж төрөх ёсонд хэвшинэ. Багш З.ОДВАГ ь 1 буюу үзэсгэлэнтэй. бицхийг шШун мьтдыг тэжээх арга. технологийг чуудад зааж сургах... Хүүхэд аалуусын дунд гэрийн нөхцөлд оагас, шу- | бусад жижиг амьтдыг үржүүлэх, сургууль үйлд нэрийн газруудын дэргэд боломжоороо. амьтдын буг лан, байгуулж, амьтдыг гэршүүлэх тодорхой. ажил зохион. хүүхэд, дүү нартай үе ййлгамжлуулан үл, дээх аантил дэлгэрүүлэх, (« Цэцэрлэгжхүүлэх, цэцэг. тарих, загас, тэгий. үржүүлэх хөдөлгөөнийг аалуучуу дын дунд өрнүүлэх тухай мхаэийн Төв Хорооны топчооны 1970 оны 11 дүгээр сарын 20:на. одрийн 119 дугаар тогтоо, лоос) Манай оронд 22 багийн 370 “хонахошоэцэр,. МАНАЙ. ОРОН... ОЛОН шал ЗҮЙЛИЙН ШУВУУТАЙ ХАмьтон барьж иддэг шувууг махчин тзаувуу гэдэг. Ийм шу Биологийн ухааны доктор 0. ШАГДАРСҮРЭН күу манай оронд 40 орчим зүйл н бүргэд, нїчин їгон 3, шилийн сар мэ масэн хурц нүдтэй р хо хумстай, урт дэвүүр мэт сүүлтэй өргөн хүчирхэг хоёр далавчтай үнэ- хээр досшин тонрүүн гэлбир- тай зсужууд энэ бүлэгт багт- дэг хэдий ийнхүү догшин хурц махчин шувуу боловч хулгана. зурам мэтийн хөдөө аж ахуйн хс амьтдыг 0- нсор ндэж амархан устгадгаа- 1 48 юм. Хэрэв багаас .Ду лагжиг лу гуд, бусад үход айг ХОТРООС,ХАМ-: гийн гоФАСоОГ АМЬ талын тоонА зүй ёсоок ОЁНО. -ф Яс рН їм хэрэглэдэг. Манай улс экилад лийн Шуруу багтана... Нэгэнт тахианы багийн олоц мянган олон зүйл болохоор амьдрал, хур, сойр хөтүүг агнан. бэлт- биеийн ныгалбирторх олонлна. гэдэг, Энэ багийн шувуунаас Жишээлбэл: уран. шувуу уут Хангай Алтайн хад хясаат уул- хэлбэртэй үүрээ урсгал усны сад амьдардаг хойлог шувуу гүн тохой. дээрээс бөхийсэн ховор учир дархан цаазтай, модны | мөчрөөс зүүн засаж Хойлогийн мах зөөлөн, амттай байхад чогчоохой мэрэгч амьт- дээр үеэс ардын эмнэлэгт эмийн. ны нүхэнд, бял: зїй өвс бут- зүйл хийхэд хэрэглэдэг бай- ны оборт, у модны хон- эхээ. Эдгээр шувуудын сая гар- гилд, турилаах модны орой сан өндөг тахианы өндөгтэй Их буюу мөчир дээр тус тус 3Зас- адилхан. Тэгэхдээ өндгийг даг. Энэ багийн шувуудын д0- түүж хүнсэнд хэрэглэхийг эрс тор ургамлын үр, шавьж, тэд хориглодог. гээрийн ав галдай иддэг шувуу ихэнх ” эзлэх боловч Х8- гасны удам угсааны олон зүй- ЛМУН. үндсэн дунхай лийн зэрлэг шувуу бий. Тэд- МӨТИЙН шувуу жинг мэрэгч- нээс 27 зүйлийн галуу Нугас дийг барык идэх ба зүйл бү- х таа манай орны нуур РИЙН хэрээнүүд амьтны сэг, гол мөрний усанд ирж зу- ХООЛ ундны хаягдал түүж ИД- саад намартаа халуун дулаан ЛЭГ. ээр шувуудаас хот суу- орон руу буцдаг. Ийм шүвуу- РНН газрын хавь ойр үргэлж дыг бас нүүдлийн шувууд гэж байдаг шувуу олон байх бөгөөд зүйлийн тоншуул бай- эдэг. Зэрлэг нугас, галуу- "ИМ Шувууг синантроп буюу зөрөө дархан цааз- ах, өд хөөвөр, өндгийг ХҮН бараадагч шувуу гэдэг. тэгу. Учир нь тоншуулд ЗОХИХ Журмаар аж ахуй, хүнс Хот суурин газрын ойр орчим өмхєрч хөгшнрсєн модны мод- ТЭЖЭЭЛД хэрэглэдэг тул ашиг- 9МЬдардаг шувуу хэдийгээр тєгийн дотор үржиж |ёсөөд ТАЙ Шувууд (юм. “Энэ бүлэгт ндэш уушны хаягдлыг цэвэр сл мод тэмтээгч олон зүй- багтдаг гангар (хун дэлхийд лэх сайн талтай боловч грипп шив ххянон шаньжийг” нхэж ховордсон учраас манай оронд МЭТИЙН хүнд халдвартай. Өвх Гэрийн тэжээвэр галуу МУу- каг. дархан цаазтай болжээ. нийг дамжуулах муу нөлөөтэй гоёт АГОБАЙ "| болох нь нотлог 2 жэээнаН Манай орны шувуудын 04- Иймээс шувуунд ашигтай дам төр ян раг тал хувийг бор шувууны сайн талын зэрэгцээ, ашиггүй багийн шувууд эзэлдэг. Тэдний нөлөө байдгийг мэдэх нь дог. Ннм шу- зунд тус орны хувьд хамгийн Энэ үндсэн дээр шувуу яд 11 бий. ї0жнг шувуу болох дууч шу- хамгаалах, тэжээхдээ биологийн намнаахай мэтийн эрхийн багш нарынхаа заавар пзөвлөл- чннээ шувуунаас эхлээд хон хэ- гөөг аясан байх нь пионер су- рээ хүс х нилээд том шшувуУ- рагчдын анхаарах нэг зүйл дыг хамарсан 150 орчим зүй- мєн! нь тмтта «Шүвүү сонирхогч багачууд» ! Польшийн С0НЯРЫ хүсэлт - (манай шинэ БУЛАН) : сонир- тоож харилцан мэдээ, энгэ- рийн тэмдэг, гэрэл зураг с0- лилцож байя! Манай уншигч пионерүүд -үүнийг маш нх сонирхож байна. Манай бу- 5, Ё лан соцналист нилээд орны БИПАУ-ын хүүхднйн төв хүүхдүүдтэй захидлаар ха- хэвлэл -«Свят ОДЫХ» С0- рилцдаг. Тэд бөрийн орны нинд «Шувуу дын к уд» шувуудын эрэл зургийг гэсэн тогтмол булан ажил- ирүүлдэг» гэж ярьсан билээ! Я сонин ЇНУБУУ ладаг. 2 Уншигчид аа! Манай орон Зураг дээр: «Свят мл0О- зүйл, зүйлсийн. шувуугаа “Вуу үнуугсЭр э» | сонины шувуучдын маш баян. Өср оронд байх- клубэ булангийн тэмдгийг үзүүллээ. (Энэ тэмдгийг орныхоо нэгэн баялаг тпольшийн болон гадаад ОРр- 1 ды удалж, гадаа, он зуун хүүхэд Хү- ЕЧХСУДЭЛНЫ ЄТЭЛБЭН | лээн авчээ.) орны үе тэнгийн найз ар- й сонинд шувууд Ч бий! сонирхогч л раг, " тайгаа захидлаар-харилцан Өнгөрсөн намар намайг сургалчи ло хичнээн сай- тус сонины зочноор очиход хан бэ? йн ажилтну: ялан- зэрх булайг хариуц- сан 1 эргэжилтэн, сурвалж лагч нар «Танай хүүхдүү шувуунд хир зэрэг хайртай тэн, Польшийн сонины буланд олсон гэрэл зургаа шувуу сонирхогч үүдтэй холбоо тогтоо- тэжээж өсгөдөг ” хүсэгч инонер сурагч- / до олон 7 “Солни манай «шувуу сонир- чинь «Шувууны булан»-тай ХогЧ багачууд» шинэ булан гэх мэт олон асуулт ТУСЛАХ болно. 9Г юу тарьж «Хэрэв булантай бол- Анд нөхдийн хүсэлтийг вол, хоёр сонины «Шу У хүлээн ална уу? сонирхогч 0 ийн» бу лан, илуб хоёр холбоо тог- С, НАДМИД шин с--- сл сн. МХ9ийн Топ Хорооноос хүүхэд залуучуудын чөг лоот цагийг үр ашигтай. өнгөрүүлэхэд нэн ач холбог- долтой чухал тогтоол гаргасны. дагуу мапай сонин үүний өмнө... «Анпарнут ба акиариумын загас», «Алаг цоцгийн ах орноо. амтат балын эх нутаг бол, гоцгооб», «Олон онгийн. цэцгээр орчин тойриоо чимне» апраг садволр цулрал дорлолгоо нийтэлснийГ уншигч хүүхдүүд амьдрал, ахуйдаа. оргон хэрэглэж їийгай юм, Оно улаа. доорх тогтоолд, айсан йрим. заалтыг хэрэгжүүлэх зорилгоор «Шувуу, хүүхэд хоёр» гэсэн митерийл” нийтэлж. байил, сонины зөвлөл е ДУУЧ ШУВУУДЫГ 7ЭЖ(33Ж 0СГ0Ё Хүн төрөлхтөн эрт дээр нөхцөлд өсгөж үржүүлэх яр Е23, ШҮВҮу тэжээж хүнсэнд далта бүхний байгалийг тя- хэрэглэж, . гоёмсог өдтэй. инп мэдэх хүрээ, гоо зүйн дууч шувуудыг гэр орондоо хүмүүжилд иэн их ач хол- тэжээж иржээ. Байгальд шу- богдолтой юм. Дууч шувуул вууны үүрэг маш их. Жишээ нь. болжморын төрөлд хас нь хөх бухын нэг бүл өдөрт маарагдана, Хамгийн сайхан 8600, гал сүүлтийн бүл лонгоддог шувуу алтан гур- 7500 орчим төөлүүр устга- галдай боловч канарейна даг. : (канар бялзуухай) домини- Хүүхдүүд ээ! Гоёмсог ӨД- нанскная вдовушка, ткачиини- тэй дууч шувуудыг тэрийн (гоо шувуу) зэрэг 11151:521 сайхан донтоддог. ЯМАР ШУВУУ ТЭЖЭЭЖ БОЛОХ ВЭ? Африк «тивийн баруун хойд эрэг дахь | Канарын аралд олноороо. амьдардаг Канарейка гэдэг шувууг ХУ зууны үед Испаничууд Европ тивд авчирч Нутаг- шуулжээ. Чухам энэ үеэс хойш нанарейка (канар бял- зуухай), ткачики (гоо шу- вуу) Майна (харагчин тө- дол), волнистый попугайчик (бужгар тоть) перепелка (бүднэ), Кеклик (хахилаг), Бентамка (Бяцхан тахна). фазан (гургуул), лори, ама- дин зэрэг гоёмсог ӨД дууч шувууг хүмүүс гэр ор- ны нөхцөлд тэжээж үржүүл- дэг болжээ. Нанарейн Нь 12--13 см, өд нь ногоовтор шаргал, хөх саарал, хар толботой, цагаан, хурц шар- гал, хөх олон янз байдаг. Энэ шувуу их чанга жиргэ- дэггүй боловч маш сайхан дуу авиа гаргадаг төдийгүй, зарим хөгжмөөр шувууны жиргэх дууг дуурнаж чад-. даг. 5 Манай оронд амьдардаг тургуул, бүднэ, хахилаг, бор ятуу, хөх бух, шар хөмрөг, хөөндий тодол зэ-- рэг шувуудыг гэрийн.нөх- цөлд дасган тэжээж болно. Ер нь үр тариа, ногоо жим- сээр хооллодог шувуудыг тэрийн нөхцөлд тэжээхэд. хялбар. Учир нь -шавьжин тэжээлт шувуудыг тэжээхэд бэрхшээлтэй бөгөөд торон дотор удаан амьдарч Чад- даггүй. 2 вь ШУВУУНЫ БАЙР 1Пувууны байрыг нарийн төмөр утсаар хийх бэгсөөд урт нь 30--33 см, өргөн нь 20--22 см, өндөр нь 20-- 25 см байна. Харин хаврын улиралд шувууд үүр засаж өндөглөх учир урт нь 50-- 55 см, өргөн нь 28--30 см, өндөр нц 30--35 см (2 тал- даа хаалгатай) торонд бгйл, гах нь тохиромжтой. Тогой савны суурь модон хашла- гын өндөр нь 910 см бай- на. Ёроолыг нь шургуулг хэлбэртэй хийдэг учир цэвэйг эд тохиромжтой. Тором савандаа 14х13 сх-ийн хэм жээтэй. хаалга хийнэ. Дотор (Үргэлжлэл нь ТҮ мүүрт/ 267 э со 1 .. ! Г-) 4 сс 2 22 ь4 Төгсгөл, Түрүүч нь !!ЇГ нүүрт нь шувуу суух 10--12 мм- ийн. хондлойч. мод хийх Ол сайтар, угааж | цэлэрлэсэн хуурай. элсийг хайрцгийн ёроолд эигдхэнс асгаж, огно, Хүнээс гадна тахианы өм» догний хальсыг угааж хатаа» саад, цунтаг болтол нь її. дэж, голын том ширхэгтэй элстэй холин тусгай сайанд хийж тавьдаг. Ондогний хальсанд шохой. агуулагддаг, хэр нь шувууны хоол то» жээлээ. бололсруулах, өдинй! бэхжилтэд:|ЛМчолоолдог... ҮҮг мээс. гадна намхан кижиг шаааан. саланд ус, тэжээл хийж тавина. Нэг торонд 2- 3 эмо канарсйдийг хамт хийж болох учир торны х: эээ. мн бүр байна. Шу ны үүрийг торны дээд талаас 10:12: см-ийн: дор байрлуул, на. (Эсрэл 2 дахь хаалганы гадна бэхэлж болно) Үүр нь дорголжин модон суурь- тай томор тор байх ба 10 сомо орчїїм гүй, дугуй бэртэй байна. роолд нь даа- зуун дэвсгэр тапьж | өгнө. Шувууд үүрээ өөрсдөө зас- дэг учир торон дотор цьэци- жигхэн гурвалжин хайчилсг мерло, өгнө. Харин утас, шарүүн “даан тавьж лахгүй, Өндгөлсөн шу аль болохоор тайван бг на. Орой, үдэг өндгөө дарж су хад чийдэнгээ унтраах хэр гүй. Мөн торны байрыг сольж тавих шаардлагагүй, учир нь шувуу өндгөө дара- кыг больдог. Торыг "өдөр бүр цэвэрлэж 20--30 хоногт тэг удаа ариутгана. Тасал- гааны дулаан 16--18 градус байвал тохиромжтой. Торыг агаар, гэрэл сайтай газар тавих юмуу дүүжилж байр- дуулна. Канарейкийг оройн цагаар тасалгаанд чөлөөтэй нисгэж байх нь зүйтэй! эолон: хөвд бэлтгэж хопон, бо- хоол тэжээл Нанарейнийг зөв хооллож тэжэггэвгүйгээс өвчлөх, өн- дөглөхгүй байх, жиргэх нь багссах, өд нь унах зэрэг шинж илэрдэг. Тэжээл нь тоос шороогүй цэвэр байх шаардлагатай. Овьёосны нунтаг 150 гр, шар будаа 100 гр, наранцэцгийн үр бэ25 гр, нухсан лууван 016 кр-ыг тус тус хольж хоногт вайны “халбагаар иэг удаа өёнө. Мөл хүүхдийн будаа, гурвалжин будаа, цагаан бу- с арвай зэрэгт фосфор, О ёньц, төмөр, нүүрстөрөгч, 63 4Зотлог “бодис агуулагддаг 87 р шувуунд сайн чанарын эжээл болдог. Хүүхдийн бу- Дааг давстай усанд чанал: бага зэрэг элсэн чихэр нэ- мээд өглөө ом өдөр, до- поо хоногт-2--3 удаа (нэг ё / | даа орно, 4 долоо ХОНОГТ 2-000 ДООШ! зуны улиралд өдөр бүр жи-! жиг. саванд 3 см хиртэй ус! хийжс тарина, Хэрэв орох ус! тавихгүй орж бохирдуулдаг юм. сургуульдаа тэг Л, ЧИМЭДЦЭРЭН . шувуунд, цайны. халбагаар, їр) өгнө, Хатсан | цагаан талхиг сүү өсвөл услнд дэн, гээц балаж, 7--10 хоногт маг удаа. өгдөг, Түүнчилэн байцааны суулгац, мОННО багтаахай. цоцог,, олбооты шинахан соёолсон. Шахий, улаан буудай, өоргөотхөмх, улаан лооль, байцаа, алим, усан үзэм, тарийс, ана бү, рийн экимс, улаан. луун цэргийг тэлсээмэл шутуу дур» тай иддэг, АМГАЛХАЙГ ХЭРХЭН хооллох вэ? Ондог нь 13--14.. хоног болсны дараа. ангаахай. бол- но, Ондог ангаахай болохоос 3-3 хоногийн өмнө ох шу. зуунд зовхон. үр тарианы торлийн хоол өгөх хэрэгтэй, 1--9 хоногтой ангаахайд Ч4- цасан өндөгний. шарыг эг эиглэн. нунтаглан огно, 4--9 хоногтойд ь ондог- ний. шар, цагаан... уургийг холын нунтаглан өгнө, 9- 10 хоцогтойгоос нь цунтаг- ласан. өндгийг хүүхдийн бу- талхны нунтагтай хольж Эсвэл 5--0 хоногтой ангаа 8 хоногтойд нь үйрүүлж нунтагласан. лууван, 9--10 хоногтойд Нь нунтагласан лууван талхны үртэс, лиа бүрийн будаа зэргийг өгч 10 хоногтойгоос Нь алим, жимс огч улмаар 22--209 хо- ногоос нь эхлэн бие гүйцсэн шувуудын адил тэжээнэ, ӨВЧЛӨХӨӨС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ Хамгийн гол нь зөв хооллож арчлах нь чу- хал, “Өвчилсөн нканарейна эжкиргэхээ. больж усанд орох- гүй, хоолонд дургүй болж ус их уудаг, Түүнчилэц да- лавч өд нь сорвийн босч амьсгаа нь түргэсэх юмуу эингд биш. болж, толгойгоо даларчин дороо нууж нүдээ анин хөдөлгөөн нь багасдаг. Өвчилсөн шувууг өор торонд хийж. тусгаарлах. хэрэгтэй Бохирдсон хоол, үр тарианц үлдэгдэл хогоор тэжээснээс ї хоол усны сав байлгах бо- гөөд өор хооронд инь соль болохгүй. Тасалгаанд гэрэл дулаан, агаар хангалттай биш байх буюу нойтон чийг, шувууг хүйтэн лхинд. дааруулах, бохир | » уцдлах, чанар- гүй т өгснөөр шувууд өвчил) гууУЖжиЛлТт Шу ны. ӨД ЖИЛД нэг удаа г даг, Эхлээд далавч сүүлний том од нь унаж да8- раа нь. нуруу чээл, толгойц өд гуужина. Гу үед хоол лд дургүй болж, жир- нь ховордоно. үед үр тариа, ногоо- кимсний шимт тэнээл огч цулаан байлгах хэрэгтэй. айлбал витаминлаг тэл 1 тахианы өндөг, байцаа, соёолуулсан овтьёос зэргийг өгнө, Уух ордог усыг бүлээлгэр баг гана, Шуплууд гуушил: саны т хэвийн байдсе Өвлийн улирг їд | 1! бол уух усандаа Хүүхдүүд ээ! Дууч шу- вуулыг гэр, 2їээШш, осгоо! лйд чанасан луувац, 7-! їхдээ өвчилдөг, Тор бүрт , | илилилллэйн тэл го2: лт 0777 ! | ШУВУУНЫ ТУХАЙ СОНИН ЗҮИЛС 400 " Хүмүүс тоть, гож, хүний хэлээр үг хийн болжээ, шувуу аварга тэжээгч БОЛЖ Хөнгөн борхоц, болжмор Хөөрөн тойрон жиргэнэ. Хөхрөн тунарах тэнгэрт Хөөцөлдөн тоглон “эргэнэ, Төөрч, тэнэж холдолгүй Тойрч эргэж буцсаар Төрж дассан нутагтаа Тоо нэмж сүргэлсээр Хүүхэд бидэн шиг эвтэй Хөөрхөн ч, жаахан ч шувуу яа 29 ШУВУУХАЙ ШУВУУТЛИ » ОХУ-ын Ташионт хотын их эмч Порис: Симопоп түүний. горгий. Рал хоёрын торт 400 гаруй. шувуу, түүний дотор 18 үүлдрийн тоть, 90-нд уран шунуу, мөн. бүдонд, гургуул, болшмор, бор лтуу йорэг Шу» зууд байдаг. байна, Эдний шувууд үргэлж донгодолс исгорч, үүрсож, гангинаж, гуйгалж, бүр ярилцаж ч байдаг. гоцо.,Салхан: хотын аахиргаашл шийдпэрдар чэднийд 2. данхар тусгай. байшин гаргаж өгчой, Өнө хүн шувууны тухай гурван ШУВУУ ХҮНИЙ ХЭЛЭЭР шааагай, зэрэг шувуудыг ангаахай байх үеэс иь тэжээ! 00- хэлүүлж, сургадаг, нь Фрапцын хуульч Раул Урса гэдэг хүний сургасан тоть 500 үг хэлж чаддаг болсон учир 8 удаа дэл- Мөн нэгэн хүний сургасан бужгар тоть 100 уг хэлж чаддаг болсон гэнэ, ашлишшушшхшшүлүшсгишгшєггтш тгэттттшшоттатттгтгттогшшислшшишттхллтжшлииолєы Залуу техникчдийн ордны тийн дугуйлангийн сурагч ЛИЛ цом бичсэн. байна, хэрээ, харагчин тодоЛл 17Кишээ герман “улсын иргэн, МО? Хүний л нялх үр шиг Хөгжүүн ч, цовоо ч шувуу яа. Нарны цацраг сүлжин Наадаж яв даа шувуу Минь | Жингэнүүр хэлтэй хонх шиг 7ИКиргэж нис дээ, шувуу минь. Багш Б. ГОНГОР"! гэрэл зур- С. БАТБОЛ- ДЫН авсан анхны гэрэл зураг. “А--80707 “ШУВУУНЫ Нулдд-148 Алагтуу--Галка Алтан хараацай--Ластоиа Балч шийгнээ-- Налибри “Болжмор---1Каворонок Бор шувуу-- Воробей Буурал толгойт Гал сүүлт-- Горихвостка Галуу--Гусь Гангар хун--Лебедь-кликун Гогой--Баклан Соётуул-- Вертшейка Гурван хуруут тоншуул-- Жижиг алаг тоншуул-- ятел малый пестры! Намнаахай-- Мухоловка Начин шонхор-- ГПустельга обыкповениая, Нугас--Утна Сойр-- Глухарь Тодол-- Скворец Том алаг тоншуул-- Дятел большой пестрый Тоншголжин-- Пополаень, поползепь обыкновециый Турлнах-- Грач Улаан хошуут--Нлушица Улаан толгойт--Чечетна, чечетка обыкицопениал Уран шувуу-- Ремез ремеа : обынповешиый Үнэсэн дунхай-- Сорокопут серый Халиун дунхай-- улан Үхэр хараацай-- Стриж Хар хэрээ-- Ворон Харцага-- Ястреб Хойлог--Улар Хон хэрээ-- Воропа Хотон--Пеликан Хөөндий-- Дроод Хөмрөг--Овсянка. Хох бух--Сипица Хөхцэгцгий-- Тбясогувка белая Хөтүү--Рябчик Хур--Тетерев Цагаан ятуу-- Нуропатка белая Чогчоохой--Наменка Шааагай-- Сорока Мр----9- Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ ус Сүхбаатарын нэрэмжит, лсын. хэвлэлийн, комбинатад 2 ШШ Ииндекс--14140 хэвлэв. тоншуул-- Дятел седой БялзууХай-- Исаворопнок малий Дятел трехпалый иастояший Шийхцүүхэй--НКонек “(Шеврица) МАНАЙ ЦОГ ЖАВХЛАНТ ИРЭЭДҮЙ-ӨСВӨРИЙН ПИОНЕР, СУРАГЧИД АА! МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙЖ, ИХ ЭР- ОКТЯБРИЙН ТУ | | | | | | 4, 1) ЯАН ДОР эзнээ шишилээ швввшшААНХНЫ МАНДАТ ХЭН ӨСЧ ХҮМҮҮЖИГТҮН! АНГИ ДЭВШИХ БА УЛСЫН ШАЛГАЛТАД ШУРГУУ БЭЛТ- 9-Ийн Т08 ХОРОО, “бУХБААТАРЫН д-ЫН ТӨВ бӨрлөлИйн (61911111) гэл хийв, ЛЕНИН-ОКТЯБРЬ- ХҮҮХЭД Октябрийн соцналист их хувьсгалын 60 жилийн эйд хөдөлмөр,сурлага спор- тын гарамгай амжилтаа нлтгэх рапортад гарын үсэг зурахын төлөө эрхийн анхны мандатыг МХЗЭ- нийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л, ТҮДЭВ тэргүүний залуу- чуудад саяхан гардууллаа. Мандат авагчдын дотор нийслэлийн 17 дугаар сур- гуулийн 10--ын «А» ан- гийн сурагч, «Таван онцын ззэн» МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны «Тэргүүний сурагч» алтан медальт Д.АЛТАН- ЦЭЦЭГ оржээ. Хаврын зэлт нар гийсэн цэлмэг сайхан өдөр, гал улаан бүчээ намируулш цэвэр цэмцгэр хувцасла- сан пионерүүд МПС-дын ордны өмнөх Лениний хө- шөөний дэргэд жигдрэн жагсчээ. Энэ бол Оитябрийн со- циалист их хувьсгалын 60 жилийн ойд пионер су- рагчдаас өргөх рапортад гарын үсэг зурах анхны мандатыг В. И. Лениний мэндэлсний 107 жилийн ойг тохиолдуулан гардуу» лах нийслэлийн пионер сурагчдын хүндэтгэлийн шугам жагсаалд оролцог хоор ирсэн төлөөлөгч-пио» иерүүд байлаа. Хүндэтгэ« лийн энэ шугам жагсаалд МАХИ-ын Төв. Хорооны ажилтан Т, Баасанжав, Я. Гончиг, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. Дашдовдон, ЗХУ- аас БНМАУ-д суугаа Эл- чин сайдын Яамны ажил- тан -И.И. Долгий, БНМ АУ-ын хөдөлмөрийн баа« тар Н. Түгж, Ардын жү- жигчин Д. 2Каргалсайхан, Урлагийн гавьяат зүтгэл- тэн. Б. Норолхоо . нарын хүмүүс хүндэт зочноор уригдан иржээ, Хүндэтгэ- лийн шугам жагсаалд оролцогчид В. И, Ленипий мэндэлсний 107 жилийн ойг тохиолдуулан Лениний сурагч үеийн дурсгалын хөшөөнд цэцэг өргөж, сурлага, сахилга, авьяас билгээрээ тэргүүний су- рагчдыг МХЗЭ, пионерийп гишүүнээр элсүүллээ, Да- раа нь Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ж. Хор- лоо тэргүүн пионерүүдэд Онтябрийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ойд сурлага, хөдөлмөр, урлаг спорт, соёл олон нийтийн. ажлын онцгой амжилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зурах эрхийн анхны мандат гардуулав. Мөн Улаанбаатар хотын пионерийн зөвлөлийн дар- га П, Нүдэнхүү нийслэ- лийи тэргүүний пиолерүү- дэд хотын пионерийн вов- лөлийн мандат гардуулав, Хүндэтгэлийп энэ. шугам жагсаал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бич» гийп дарга Д, Дашдондон пионер сурагчдад хандан баяр хүргэж үг хэллээ. Мөн бүлгийн зөвлөх удирдагч, БНМАУ-ын хө- дөлмөрийн баатар Н.Түгж, залуучуудын гавшгай бри-- гадын дарга, таван жи- лийн гавшгайч Тохой нар сурлагатаа амжилт гарга- сан пнонерүүдэд баяр хүр- гэж, “бүлгийнхээ амжил- таас дэлгэрэнгүй ярилаа. Хүндэтгэлийн шугам жагсаалын дараа Лениний мэндэлсний 107 жилийн ойд зориулан нийслэлийн 57 дугаар сургуулийн 7- гийН «А» ангийн пионе- рүүд «Лепин бидэнтэй» сэдэвт ажлыг орос хэл дээр, 42 дугаар сургууч лийн 2 дугаар ангийн баа- тарчуудын баг «Ленин Октябрь» гэсэн сэдэвт ажлууд явуулсан нь со- нирхолтой боллоо. Аугаа их жолоодогч, багш В.И. Лениний мэн- дэлспий 107 жилийн ойн өмнөхөн дөрөвдүгээр са- рын 19-нд болсон пийс- лэлийн пионер сурагчдын хүндэтгэлийн шугам жаг- саал, сэдэвт ажлууд нь манай орцы өсвөр үсийн- хэн Лепипий үйл хэрэг, намын үйл хэрэгт хэвэрэд үнэнч, хэзээд бэлхэн бийд- гийп пэг тод илэрхийлэл боллоо. (Д, Сүхбаатарын нэрэмжит МПВ-ын Төв Зовлөлийп мапдат апсаи сурагчдын нэрийг хоёрду- гаар пүүрэнд нийтлэв), Н, ДАРИЙМАА ЦЭРЭМЖИТ 34 дэх жилдээ мм 17 (1485) БАЯРЫН Дэлхийн: хөдөлмөрчдийн аугаа их багш, жолоодогч В.иИ, мэндэлсний 107 энилийн ойд зориулсан яам, улс, ) лага, нийслэлийн хөдөлмөрчдийн төлөөлөгчдийн баярын хурал дөрөрду- гээр сарын 22-ид Улсын дуурь бүжгийн театрт боллоо, Баярын хуралд манай ийм гар бие оролцон чид байлцав, Баярын хуралд МАХН-ын Тев Хорооны Улс төрийн шүүн, Намын Төв Хорооны дэргэдэх яамын хянан шалгах хорооны. дарга ИН. Лувсанрардан, В. И, Лениний мэндэлсний 107 жилийн ойн тухай илт- АВАВ СОЁЛТОЙ, ХӨДӨЛМӨРЧ, ЭРҮҮЛ ЧИЙРЭГ ИРГЭД БОЛЖ, ГЭЖ, СУРЛАГЫН ӨНДӨР АМЖИЛТ ГАРГАГТУН! МАХИ-ын Топ Хорооноос Майн баярт зориулан гаргасан урийийас Орон БУхНИй ПРОЛӨТАРИЛНАР НЭГДЭГТУН | МАХ ЫН УИЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД | 1977 оны 4 дүгээр «арын 27. | “ХУ тусалж ю ЗУРАГ ДЭЭР: (зү засгийн удирдагч нөхөр Ю. Батмөнх, С. 7Калан-аажав, Н, Лувсанравдан, Д. Майдар, Д, Б, Алтангэрэл, Д. Гомбожав, С, Сосорбарам нар болон албаны бусад ху- мүүс оролцов, Мөн баярын хуралд ЗСБНХУ-аас ВИМАУ-д суугаа Онц. бөгөөд Бү- рэн эрхтЭлчин сайд А. И. Смирнов, Улаанбаатар дахь дипломат төлөө- лөгчдийн газрын ажилтнууд, манай орны социалист бүтээн байгуулалтад байгаа вөвлөлтийн мэргэжилтний ХАВ 5 х үн гараас) Д.Сүхбаатарыг Бэ/ХЭН БАЙ УН| ГНЭН ЇХЛГВА Үнэ 10 мөн, РАЛ Лөнипний олон “нийтийн байгуул- эдэнбал, Ж, оломжамц, төлөөлөг- Товчооны ги- | ! с 4 Хол | нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн цихны баатар, Ц, Пүрэнсүрэн, Д. Энхбат, Ш, Алигармаа эрхийн мандат авсан пионер Ж. Уран, А. Отгон М, Дашдорж, Батболд, "Л? “САТРЫГ ЗОРИЛОО Нийслэлийнхэц атар эзэмшигчдийн хоёр дахь алны цувааг салхан үллээ. ноский.| | ТИОНЕРҮҮД | Москва хотын 10 жилийн 246 дугаар дунд сургуулийн 6-гийн «1» ангийн сурагчид. Октябрийн социалист хувьсгалын 60 жилийн социалист уралдаанд уралдаж бай- -- Атраас төрсөн хөдөлмөрийн баатар, улсын аваргын тухай уншиж сонсох бүр тэдэн шиг хүн болохсон гэж сэтгэл яардаг байлаа. Хөдөөгийн нар, хур, агаар нэг л ойр дотно. санагддаг, Тэр сайхан атар хээр нутагтаа хот тосгоц барилцаж, алтан тариа халиуруулах Хүслий минь... МХЗЭ, сургуулийн хамт олон дэмжиж, илгээлтээр атарт явуулах болсонд би нэн баяртай байна. Энэ итгэл найдварыг ажлынхаа бүтээлээр хариулахаа хүүгийн ёсоор эх оройдоо танга« раглана (гэж, нийслэлийн 60 дугаар сургуулийн долдугаар ангийн су» рагч Чогоровын Томорхуяг атрыг зорихынхоо. омно ярьсан юм. Топ аймгийн нутагт шинээр байгуулсан. «Атар», «Эалуучууд», «охор, лол» сангийн аж ахуйд очиж ажиллах залуучуудын дотор гурван су» рагч оролцсоны нэг нь Төмөрхуяг байлаа, Ногоо хоёр нь 41 дүгээр сургуулийг сурагч Ч. Монхжаргал, Д, Батсүх нар юм. ойг угтсан шалгарахын төлөө на, Тус бүлгийн пионерүүд С0- циалист уралдаанд тодорхой үї. рэг авч, биелэлтийг 7 хоног бүр шалгаруулдаг юм. Ийм журам поплолтийн бүх пионерүүдэд хэв- шил болж, байна гож манай сур палшлагч. Л, Жамбалсанжид: Моск- пагаас мэдээллээ, 4 | | | | | Намын уриа, эвлэлийн илгээлтээр, атарчдын. гавьяат үйлсийг үр, гэлжлүүлэх эрхэм хүндтэй үүргийг манай пионер сурагчид хүлээж байна. Үїнөнер сурагчид та нарын дунд ч атрын хорс хагалж, тариа ногоо Хурааж, шинэ тосгон суурин барилцах хүсэлтэй хүүхэд олон байгаа пьм эж, Атрын галыг асааж, анхиы. шангий нь. таталцах хүүхэд хүлээн авч дэмжих болио, м ма, З. Сергей, Г. Оксана К. Валерини. д Л.ЖАМБАЛСАНЖИДЫН авсан гэрэл зураг. ЗУРАГ ДЭЭР: Социалист урал: даанд түрүүлэгч, бүлгийн нидэвх- тэн, онц сурлагатан (Баруун га- раас) Д. Ира, Р. Алёна, Д. Риэн Зураг дээр: МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Х, хаа сурагч Ч. Төмөрхуягт МХЗЭ-ийн Гүр- илгээлт гардуулж | байгаа нь, Пионерүүд ээ! Зөвлөлтийн.найз нөхөддөө захидал илгээхийг хүс- гэл доорхи хаягаар бичээрэй. СССР. г. Москва 129848 ул. Амундсена дом 8 кв 523, Дмитрневна Римима. СССР. г. Москва 129323 пр. Серебрякова д. 9. кор. 3 кв 64 Данилова Ира. СССР. г. Москва 129343 ул. Уржумская дом 3 кор 1. кв 97 Рыжкова Алёша СССР. г. Москва 129343 пр. Нансена дом 12 кор 2 кв 21 Золотухин Сергей. СССР г. Москва 129843 ул, Амундсена дом 1 кв 6. Гайзан Оксаны СССР. т. Москва 129843 ул. Уржумская дом 3 кор 1 кв 40. Кузнецова Валерия. 2 багачуудмихаа санал хүслийг эвлэл пионерийн байгууллага баяртай | МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ОКТЯБРИЙН СОЦИАЛИСТ ИХ ХУВЬСГАЛЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙД СУРЛАГА, ХӨДӨЛМӨР, УРЛАГ СПОРТ, СОЁЛ ОЛОН НИЙТИЙН АЖЛЫН ОНЦГОЙ АМЖИЛТАА ИЛТГЭХ РАПОРТАД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРАХ АНХНЫ МАНДАТ АВСАН ПИОНЕР СУРАГЧИД 1. Ц. Пүрэвсүрэн -- Нийслэлийн 517 дугаар дунд сургуулийн (7-гийн «А» ангийн пионер, 2. А. Отгонбаяр--14 дүгээр сур, гуулийн 2-ын «А» ангийн Дөл ба- гийн ахлагч. 3. Д. Ажтанцэцэг--Дундговь айм- гийн төвийн 10 жилийн 7-гийн «Г» ангийн пионер, 4. ОО. Лхагважаргая--Говь-алтай аймгийн төвийн (10 жилийн 6-гийн «А» ангийн ппонер, 5. Ц. Эрдэнэчимэг -- Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын 6-гийн «Б» ангийн пионер. 6. Х. Оюунчимэг -- Төр аймгийн Баянцогт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 5-ын «А» ангийн пионер, Т. Ринчинхүү -- Завхан аймгийн Идэр сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн 7-гийн «А» ангийн пионер, 4 8. Ө. Алтанчимэг, Сүхбаатар айм- гийн төвийн 10 жилийн 8-ын «Б» ан- гийн пионер, 9. Т. Цэцэгмаа -- Дорнод аймгийн Чулууихороот сумын дунд сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн пионер, 10, Ө. Бахбаяр--Өмнөговь айм- гийн төвийн 10 жилийн 6б-гийн «ЛА» ангийн пионер, 11. Л. Найдан -- Дархан хотын 7, дугаар дунд сургуулийн 38-ын «А» ангийн пионер, 12. ИН. Батболд--Хөвсгөл айм- гийн төвийн нэгдүгээр 8 жилийн 6 гийн «А» ангийн пионер, 13,Х. Хараамижид -- /Архангай аймгийн төвийн цэгдүгээр 8 жилий сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн нер. 14, П. Гэвэл--Баянхойнгор аймгийн Богд сумын 8 жилийн богийн «Б» ангийн пионер, 15, Б. Энхбат--Увс аймгийн то» вийн 10 жилийн 7-гийн «Гэ» ангийн: пионер. 16. Н. Сауле --Баян-өлгий айм- гийн төвийн 10 жилийн 6 дугаар ан- гийн шионер. 17. С. Цэцэгмаа-- Ховд аймгийн төвийн 10 жилийн 7-гийн «Г» ангийн дундаас онц сурч сурлагатаа чанарын амжилт гаргасан пионер, 18, Т. Түмэнбаясгалан --Өвөрхан- сай аймгийн төвийн 10 жилийн 5-ын «А» ангийн пионер. 19. Н. Галиймаа -- Хэнтий айм- гийн төвийн 10 жилийн 5-ын «А» ангийн пионер, ! 20..Р. Үйтүмэн --Эрдэнэт Хял- ганатын 8 жилийн 5-ын «Б» ангийн пионер. 21, Ш. Алнгэрмаа -- Нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн «Л» ангийн пионер. 22, Д. Энхбат--Нийслэлийн 19 ду- гаар дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн дундаас онц сурсан пионер, 28. Э. Төгөлдөр -- Булган айм- гийн нэгдүгээр 8 жилийн сургуулийн 8-ын «А» ангийн пионер, 24. М. Дашдорж -- 19. дүгээр сургуулийн 7-гийй «Л» ангийн сурла- гаараа чанарын ахиц гаргасан пио- нер, 25, Н. Алтанцэцэг --50 дугаар сургуулийн б-ын «ЛА» ангийн пионер, 20. Ж. Уран -80 дугаар дунд сургуулийн б-ын «В» ангийн пионер 27. У.Батболд --27 дугаар сургуу- лийц 7-ийц «А» ангийн гшонер пио- ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС ХҮҮХДИЙН ТУС Сайд тогтоо- МАХН-ын Төв Хороо, нарын Зөвлөлөөс гарсан лын дагуу пиопер сурагчид гурав- дугаар улирлын амралтаараа, цаг. зуурын хүнд бэрхшээлийг баатар- лагаар даван туулсан малчин аав ээж ах эгч парынхаа ажилд ту- салсан тухай мэдээ манай сонины газар 3, 4. дүгээр сард олноор ирлээ. Мапай орны ерөнхий боловс- ролын сургуулийн пионер сураг- чид амралтаараа хөдөө орон нутаг сум нэгдэл, суурь фермд очинс мал хаваржуулах, төл бойжуулах ажилд биечлэн оролцож, олоп мян- ган мал хариулж, гарсан төлийг мэнд бойжуулжээ. Төлийн хашаа хороо, пүнз ши- нээр барык, зарим пэгийг засвар- лаж, олон машин түлээ , татаж, цас цэвэрлэх, хөрзөп ховлох аж- лыг хийсэн байна. Пиопер сурагчид малын тэжээ- лийн пөөцийг арвижуулах зорил- гоор олоп мянган тонн гар, баг- сармал тэжээл. бэлтгэн, модны шилмүүс, халтар хомоол цагаан өвс. түүжээ. "өлчин ах эгч нартаа зориулан өөрсдийл бяцхан гараар хийсэн төлийн. уут, пэмнээ, элгэвч, эв- рийн уут, бээлий, бэлтгэсэн эмийн сан, төлийн пайз, цуглуулсан лаа шүдэнзийг -шеф нэгдэл сангийн аж ахуйдаа явуулсан тухай мэ- дээ мапай сопины 9 дүгээрт нийт- лэгдсэпийг та пар сайн саная: байгаа байхаа. Пионер сурагчдын бяцхан. га-! рын тусын тухай Хөвсгөл аймгийн Шинэ идэр сумын 10 жилийц сургуулийн багш Д. Энхболд, Увс аймгийн Өндөрхангай сумын 8 укцилийн дунд сургуулийн багш Ш. Туваан, Завхан аймгийн /Ог- “зөвлөлийн дарга гон сумын эмийн санч Б. Сосор- барам, Архангай аймгийн Өгий- нуур сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн багш Ш. Гүнжид, Хэн- тий аймгийн Баянмөнх сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш Д. Ганчулуун, Дорноговь аймгий« Эрдэнэ сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш Б. “Бадарч, Говь-алтай аймгийн Тонхил сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш Г. Чардаг, Архангай аймгийн Цэ- цэрлэг хотын бага сургуулийн 8- ын «А» ангийн сурагч О. Мэнд- сайхан Дорпоговь аймгийн Хөвс- гөл сумын 8 дугаар бүлгэмийн Б. Жаргалмаа, пионерийн удирдагч Ц. “Чойбаа- тар, Сэлэнгэ. аймгийн. СЗАН-ыг мэргэжилтэн С. Базарсад, нийс- лэлийн 10 жилийн 14 дүгээр сур- гуулийн пионерийн ахлах удир- дагч, Ч. Пүрэвдорж, Хэнтий айм- гийн Норовлин сумын 8 жилийц ДУНД сургуулийн багш Н. Бямба- сүрэн, Сүхбаатар аймгийн. ХЗЭ- ийн Хорооны ажилтан Л. Ганболд Говь-алтай аймгийн Эрдэнэ сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пиө- перийн удирдагч С. Орсоо, Сүх- баатар аймгийн Эрдэнэцагаан су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн б-гийн «А» ангийн сурагч А. Хурцбилэг иар мэдээлэв. Пионер сурагчид аа! Одоо удахгүй болох анги дэв- ших болоп төгсгөх улсыц шалгал- тандаа бэлтгэж байгаа, зуныхаа амралтаар хаана очиж хэрхэн ам- рах төлөвлөгөөтэй байгаа тухай- “.Гаа сониныхоо газар бичиж: ирүү- лэхийг та параас хүсч байна. УТГА ЗОХИОЛЫН АЖИЛТАН “ээ ч|илныг БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРД “УС-ЧАНДМАНЬ ЭРДЭНЭ УСЛАХ АЖНЛ ЮУ ЮУНААС БОСГОЖ, ОПГОРСПИЙГ БУЛ мисиллагдаг. хатуу. хориглосон. бие НЛҮҮ ХЭРЭГТЭЙ БӨГӨӨД ШИЛЖ, Эн АНиИНБЛНЫ ОРОХ лө, 2 ХЯЗГААРЫГ | ӨӨРЧЛӨН. БАЙ ШИЛЖИЛТИЙГ БЭХЖҮҮЛНЭ» Мапай” орны. араг” бүх гол, ГУУЛЖ, ТҮҮНИЙГ СЭРГЭЭН шагжиииий "уур иь олон торлийн. аагїс, са илын Зээ, 1 ми, булга. аш рэг хопор ан ПТ П їл 1! ШТ " Биднийг хүрээлэн байгаа орч усанд тооцогдох ба тор нь гаарын ЭЛ АХ) ЖЛО ЧИЛЖ Хи ныг бүрэлдүүлж, амьд байга гадаргууд, тархсан. байдаг, Мөн бүх Їл " ИШЛАЙ ЯМ Цэ) лийг хэжээц тэтгэж байдаг амин цэлэр, усны ихэнх, хөсэг ин мөс», АГ ТӨрөйЛӨЛӨг Ч чухал зүйл бол цэвэр ус билээ, Ний байдлаар оршдог, тор-нь бараг у Т Ч ЁиыН, ! 7Ү1| Ч АЖ “үйлдвэр хөдөө аж. ахуй, 395 сал шоо. дориолшин км. хэм" б ҮМЛНЭ ЧАЛин ши БоОн соёл үйлчилгээ, шинжлэх ухааны эсээтэй.. байна, МОНД ши АМЬОНАШ” ы , Ээ, Ооууч 13 Г СҮҮ» : , ! 7 ху ї хэй хх ЦЭН гс Бх Бо Иймд цэвэр, усыг тооцоотой, .| сурпалтс болдог, Иймд, гол гор» 8 БУЙГ ООАГДаН хөгжин, байн ариг гамтай ашиглах асуудал бид хийн усыг цапарлэх, түүний хэ лэц өалгуулагданх хөгжиж байна. | бүхий өрхөм зорилт болж байна... вийн урсгалыг хамгаалах, усыг Харим хон! ж Муур, морон, гол, горхи, бу» нь. цопар, цэнгэг. байлгаж, ариг рми тооцоолсноор дэлхийн усны лаг. шанд зэрэг усны нөөцийг эл» жуулах талаар, үргэлж, анхаарал малаа үлэ мээд ЭЬ бараг, дэв хог халгдал, илүүдэл бохир тавьж” орчиыг цэ ариуц.. цопор цаасаар 2,0 миллпард шоо дөр, ус бусад зүйлээр бохирдохоос байлгах. талаар, сургууль. ишоне- вөлжин км, Түүний 1А- -1,5 хамгаалах талаар хүн бүхэн ид» рийц байгууллага, пнопер сурагч маллнард шоо дөрвөлжин кмОнь | цор сурагч бүр анхаарах ёстой, бүхэн. онцгой апхаарал таньла, агзар мандал, галрын гадаргуул, Ээ талаар шинэ үүсгэл саг үлдэх хэсэг нь газрын хөрс ба 1974 онд. БИМАУ-ын Ардын. надчилгыг гаргаж, ажиллал газрын гүнд оршиж байна. Их Хурлын зарлигаар БНМАУ-ын 3 рэн мухл Харин дээхийн бүх усны 98 Усны хууль батлагдаж, энэ хуу» БНМАУ-ын Усны алс ахуйн хувь нь далай, тэнгисийн давстай ус, үлдэх өчүүхэн хэсэг нь цэвэр ТШ, Шинээ Ллцү, | її ВЬ Үнэ цэнэтэй... лиар усны усыг горимыг алдагдуулах, | бохирдуулах аливаа үйл ИРЭЭДҮЙД, Берийгийн хоолойд далан ба- рип, Хойд мөсөн далайц усыг Номхон далайд татаж, Атлантын далай дахь Гольфстримийн Ду- лаан урсгалыг хүчтэй болгох 38- маар Хойд мөсөн далайг хайлуулж дэлхийн уур амьсгалыг өөрчлөх гэсэц П. Борисовын төсөл байдаг байна. Мөн төв Азид гадаад да- лайгаас орж ирэх хур тунадасыг зуурт нь хааж саатуулж байгаа өндөр уулсыг сэтлэх эн санаа байдаг. Академнч Майский Хян- ганы нурууг цоолох їомсан гэж залуудаа боддог байсан гэж бич- сэн байдаг. Эрдэмтэд хиймэл аргаар бороо оруулах гэж. их оролдож байна, Үүний нэг арга нь үүлэнд бороо- ны дусал бүрэлдүүлэх бодис (мөнгөлөг нод, хуурай нүүрс, хү- чил гэх мэт) цацах, нөгөө арга нь нарны илчийг ашиглах буюу түлш шатааж хэсэг газар агаарын өгсөх урсгал бий болгох чиглэлээр ажил- лаж байна. Энэ зорилгоор «Ме- теорон» гэдэг машин «хүртэл хийш туршсан байна. Метеороны оронд нисэх онгоцны олон тийрэлтэт хөдөлгүүрийг ажиллуулах агаа- рын өгсөх хүчтэй урсгалыг буй болгох замаар үүл бий болгож ул- зөвлөлтөд Яамны ажилтан ! 3, ЯАНЖААДОРЖ, ИРЭЭДҮЙД... маар тэрхүү үүлэнд инсэх онго- цоор нүүрс хүчлийг цацан бороо оруулах туршлага хийхээр бэлт- гэн байна. Мөн атомын цөмийн реакторын мжгтайгаар далайн усыг ихээ- лж агаар дахь чийгийн нэмэгдүүлэх гэсэн байна. “Мөндрийг”" орохоос -нь өмнө агаарт устган зайлуулах аргыг дэлхийн нилээд улсад ээглэсэн нь амжилттай болж байна. Гол мөрпий гулдрилыг шаард- лагатай газар тийш өөрчилж ашнг- лах ажил дэлхийд өргөн явуулж байна. Манайд Хэрлэн, Халх гол, Орхон, Туул, Ховд, Булган болон бусад гол мөрнийг ус ховор тал хээрийн бүс болон говь тийш эр- гүүлэн ашиглах, олон гол мөрний усыг цахилгаан гаргах, тариалан хадлан, бэлчээрийг услахад ашиг- лах их ирээдүй байна. Энэ тухай доктор Н. Жагварал, дэд эрдэмтэн Р, Индра нарын номд тодорхой бий, : Төрөлх уудам эх орныхоо хө9- дөө нутгийг өөрчлөн улам тансас сайхан болгох ирээдүйн их үйл- сийг өнөөдрийн манай сонины ун- шигч хүүхэд багачууд та нар хэ- рэгжүүлнэ. УСНЫ ХОЛБОГДОЛТОЙ ЗАРИМ НЭР ТОМЬЁО Питьевая вода--уух ус (ундааны ус) Пресиая шода--цэнгэг УС Дастиланрованная вода--нэрмэл ус Проточиал шода--урсгал ус Сиеговая вода--цасны ус Дождевая вода--борооны ус Груйтовай вода--ул хөрсний ус Почвеиная вода--хөрсний ус Бода в почвах--хөрсөн дэх ус Вода глубиниая--гүний ус Бода иловая --лаг шаврын ус, шалбааг Бода шорсцая--тэнгэсийн ус Бодз осмотическая нэвчмэд Ус Бода солеиая--шорвог ус Бодиая иммерсия--услээ Бодные орсалы рассений тодотгох усчы татха- ими хүрээ Бодоём --усан єсач Бодонгпориая системд2--ус түрэлтийн тогтолцоо Нспточинк (родийк)--буааг Дебит воды нсточника--ундарга (усны) Бассейн--усан сан (усан сав) Пруд--хиймэл нуур, (цөөрөм) Ледоход--цөн (мөсний цөн) Водопад-- хүрхрээ Волна (Вал)--давалгаа Бушевать--давлах (далай, тэнгисийн ус давлах) Колодец--худаг (шахтный--уурхайн) буровой--өрөмдмөл, артезанский арте- зийн (оргилуур) гэх мэт худаг бий) Колодец с ветряным двнгателем--сэнс худаг Колодезный сруб--худгийн хашлага Чистить колодец--худаг лайдах Колодезнал бадья--ховоо Черпать воду из колодца колодезной бадьей--ховоодох (ховоогоор ус татах) Воднойная колода--(мал услах) онгоц Орошать, поливать (понть)--услах. (орошать поля--газар услах, |(понть скот водой --малд услах) Плот--сал, (Плыть на плоту--салаар явах) Плавать--хөвөх Погружаться, окунатьсл--шумбах (оку- наться в воду --усанд шумбах) Плыть--усанд сэлэх, (грести нёсламн-- сэлүүрээр сэлэх) Брести--умбах (брести по воде-усанд умбах) Купаться--усанд орох. Миться нв. банс--халуун усанд орох биеэ угаах) Тонуть (утопуть)--живэх тонуть п воде усанд жинпэх Перепранлятьсл, форсиронать--гатлах- гол, усыг гатлах) Перевоз--гатлох зоопор гатлуур Плонец--усч (усчиа) Өмут--(усны) эргүүлэг Незамерзаюшая зимой бистрина, (п0- лышыл) --хара Наводнеине-- үерлэх, халик Орошенне--услах (чийглэх) Ирриг ацня--усжуулалт Навнгация--усан харилцаа (усан зам) Судно, (Корабль, пароход)-хөлөг онгоц усан онгоц, галт онгоц, Причал--Усан онгоцны зогсоод (онкгоц- ны аргамж) Пристань--буудал, зогсоол (пароходная пристань--галт онгоцны буудал) Порт (гавань)--хөлөг онгоцны буудал) (зогсоол) Бухта--далайн ам Залнв--далай, тэнгэсийн булан, тохой, цүлхгэр- Океанология--далайн судлал Мөрж--далайн морь (амьтан) Тїолень--далайн нохой Полипт--далайн мөгөөрс Дельфин--далайни гахай Гидравлика--ус тэнцэл--зүй Гидро--.. (грек) ус Гидростатнка--ус тэнцлэг--зүй Гидрогенез--ус үүсэл, ус гарал Гидросфера--усан мандал (усан бүр- хэвч) Гидрофильпость--ус татах чанар Гидрофобня--ус халгаахгүй, Гидронаобаты--усны ижил гүн Гидронзогнпсы--усны ижил өндөр Гидронзоплеты--усны ижил түвшин Гидронзопьезы--усны ижил даралт Гидромзотермы--усны икил халуун Гидпологий--ус судлал ГЭС--(Гидроэлектростанцил)--усан ца- хилгаан станц Родоспабжейние --ус хангамж Полохранилишце--усан. хадгаламж (ус- ны нөөцлөл! Подолечепие-. (Гидротерапия,. толио « ипонедуры), --усан эмчилгаа, (усан аа» сал), Бэлтгэсоц:-Ц, ДАШДОНДОВ, / ТҮ МАНАЙ ОРОНД 67046 ЇЄМ”: УРТ ГОЛ ГОРХИ, 0,1 ХАВТГАИ. ДӨРВӨЛЖИН КМ-ЭЭС ИХ ТАЛ- БАЙ. БҮХИЙ 42500 ОРЧИМ ПУУР, 6889 БУЛАГ ШАНД вий. 5 убААР.. Ус орчлонг у!йдаална. | , ЗИ Усаар цахилгаан станц ажилч, лаж гэрэл илч түгээнэ, 2 42157 Ба, ууль зэнХ3 Усан дасгал биеийг чийрэр- жүүлнэ. | сош77 Т 1) с үнэхээр чандмань эрдэнэ." байгаа... За байз, чухам хэдийд довт- й8 руу найрагч Юй, СҮРЭНЖАНВ ХАВРЫН БАЯР- Хоннй чорийг Улаан бүч нь зуг "иймэл, хувьгалын улаан туг Хаврын баяр-Майн шэгэн "Тэнхээ. мэлон 4 Жаарын эрчийг мугалаал ирлээ Халуун хулаан салхины дмьегалаар Хацар зүүрнйү млбээд ирлээ. БУГ цэнхэр яргуйн дэлбээг Цэнж дүүрэн бүрхүүлээл өрлөэ эгдэн цойлох өмс хургыг сэх! хотойж, хүүргээл мрлээ Арнуй хурын аволон соломгыг Алах зүрхэнд хахуулаал, өрлөэ Алхан нараы сайхан мөмээлээр Амьхаа бүхнийг элбэрэл ирлээ, Оно дэл Төгсөх сурагч, хэммнх багачуу лын Ингдэй. Дог Холын Ангол, милийн зуг Он пагдлийн ОКТЯБРИЙН: ОРНЫ ХҮҮХДҮҮД шаал ёсоор ирлээ гэж БВолодл хүү илтгэлээ, 4 Хураидаа Алексей Степанович, тэнгисийн явган цэргийн 79 дүгээр бригадын сурагч Володи хүүтэй чу- хам ямар үгээр э тэн ярихаа олж ядах зуур, Володл хүү минь энд суу гэж өөрийнхөө дэргэдэх ханзыг заа- лаа. "Тэгснээ, Новороссискийн орчимд өлсөж ядарсан, арван нэг орчим насны хүүхэдтэй анх уулзаж байснаа эргэн санав. Тэнгисийн: явган цэргийн бригадад автомат буугаар гарамгай сайн буу- даж сурсан Володл хүү хэд хэдэн тагнуулд явж чин зоригт, ав- ай тагнуулчин болж чадахаа минь, төмөр замын орж,дайсны довтол- хийг мэдэх, онц ДЭР- чухал даалгавар байна гээд Алексей Степанович: газрын зураг дээр зааж танилцууллаа 1 угамыг |Севастополь хотын Володя хү -хойд зах орчмоор л сэтлэх төлөвл9- биелэгдэнэ Алексей Степанович геөтэй байгаа юм байхдаа. залуу тагнуулчийг эцгийн . харцаар Сүүлийн өдрүүдэд баригдсан «амьд. ширтэн харж байснаа,--Итгэж байна хэлүүдэ-ийн мэдүүлгэнд, дайралтанд шүү! Гэхдээ маш болгоомжтой яваа- бэлтгэж байгаа нь үнэн, чухам ХЭ- рай гэв. дийд эхлэхий нь мэдэхгүй гэсэн 2 “Нөхөр” хурандаа, ХАН партизаны тагнуулчид энэ гүйцэтгэ, 537 ТБЭХЫР зөвшөөрнө Г тухайд ХИТ х тодорхой. мэдээгүй гэж. Володя хүүг ёслоход, хуран Ү 5 Кулцж суудлаасаа босч очин тэврээд, исолттай яваад буцаж ирэхийг » ..Хурандаа гараа ардаа үүрч ширээний гэдүүр хэдэнтээ холхин явснаа б суув. «Дайснууд, манай .хамгаа/ тын гудлаасаа бос ж, хоёр Өгсөн даалгавар даалгавар үү? гох бол? яаж мэдэе дээ! аОсЫН Болодя хүүг явуулаад... гэж Алек- маУЫ ҮЭМд Х-. бу гей Степановинч бодонгуутаа, сэргэ- БВолодя хүүг аян замдаа нилээ/ лэн цовоо, хэдийд ч, ямарч үүрэг явсны дараа шөнө боллоо, Фронтын даалгавар биелүүлэхэд бэлхэн гээд Шугам аль хэдийнээ ард нь хол х цорчээ. Мөлхөх газарт мөлхөж, гүй дээ гүйсээр, бөмбөгөнд ухагдсан нү 1 ээ! Хэрхэвч болохгүй! Тэр Хонхор газраар дамжин урагшилсаар шгаахан хүүг дайсны үүрэнд оруулах Төмөр замын буудалд дөхөж ирэв. Бельбек буудалд нэг өдрийн турш хайгаад хайгаад Ч юу ч олж мэд- сэнгүй. дайсны «Алексей. Степанович гуай болон нүд цавчихгүй ширтэн ёсолдог хүүг дүрслэлээ... эрх надад байхгүй!» гэх зэргээр элд- вийг бодов. эглзэ Ч гэсэн томчуу: аль нэгтэйгүүр мэдэгдэ: б0- . байлдагч ах нар дээрээ ямарч мэ- Их үүрэг гүйцэтгэсэн юм, Володя яохгүй газраар сэргэлэн 3 л Й хэрхэн очих билээ дээ!» гэж эмнэлгээс гарч ирээд байлдагч ах на- ррчихож чадах л даа. Өер ямар ч байснаа, ргэлдээх тосгонд рынхаа хамт тагнан турших ажилд врга алга. байрлаж байгаа Немцийн . нэгдсэн мөн ч олон удаа явж, чухал даалга Газар байрны үүд сэвхийн нээг. штабт хүрэхээр шийдлээ. рыг нэр төртэй биелүүлсэн дээ. 13! дэв. Штабын байрны цонхнууд нь Х8- Б. Борис бичсэнийг Орчуулчэ, -- Байлдагч Омельченко таны ту- шаан доторхи цэцэрлэг тийшээ хар- сан Ж. НЯМ-ОЧИР! тишшшшшл фшшшишшоы БШшШШЫШШ Ф1Шшшштоши21 ФшишшшшшДд шшшшишпо (шишшошгот Ыьы)тшошшло гишшшишэ бСшшсошашо Фшшэшиилэ раэьлштт, Ш! хэмхэрсэн байрны . хапын цоор- хойгоор тэд орчлонг харж байна. Тэдний харцнаас яагаад. ийм байдаг билээ? гэж гайхсан байдал харагдана. Харин айсан шинжийг олж харж мадахгүй ээ, Раммалах ч юм уу, Хебропд, |Наблуст ч бай, хэн нэгэн хүүхдээс «Чи том болоод ямар хүн болох вэ?» гэж асуувал «Федаип» буюу «өөрий- гөө үл хайрлагч болно» гэж Ха- риулиа. “ПАЛЕСТИНЫ ХҮҮХДҮҮД Израилийн түрэмгийлэн эзлэгч- дийн суманд амь насаа алдаж эцэг эхээсээ өнчрөн хоцорч, шорон гян- данд тарчлан зовж байна. Дүр- вэгсдийн оргонон суудаг эвдэрч Эрх чөлөөний төлөө өөрийн амиа зориулахад эд өчүүхэн 19- дийч эргэлзэхгүй ээ. Израилийн түрэмгийлэгчдийн Төрөлх: өюуныг соргоон, баясгаж "сөгөлдөр, момын хуулас бүхэн "госө модлагийн оргилд дууллаа Журнал: дэарээс багшийн. үллг Цуун: хувийн бахдам, амжилт Халөад, гөлгийг болон баяслаа. Хаярын байр- Майн ч Хамгийн амжилтланан. онцөөр МАЙН НЭГЭН Охүйд өргөх Хорилугаар зу Хүлхис Чингийн цуурай, Афиииг асалсан түүлэг лбож туулай онгарт хол барих Чанснст, Атом турших лайнчлын » бүхнийг бид мод бпяр-Майн-маөг Онхийн чанхор тагтай пай” өлнсаргүй сүрэглэн. нислээ ийн хүүхэд ариун єйтголийн жигүүр УПИОНЕРИЙН | ҮНЭН» СОНИНЫ ЭЧНЭЭ СУРГУУЛЬ БҮТЭЭХ 129 ЗУРГАДУГЛАР ХИЧЭЭЛ | цохөхоор, эрэхдээ пин сурагчлын даран. їе үнс, цайрахгүй юм. гаж үгүй 1нлийн үлилан ! хүү Өанрын шугуй, їлүүллэд, сансарт цойлсон. хөлөг 1эБУРАШКА ХИЙЦГЭЭЕ Үсэрхэг даавуу, цэмбэ, хилэн» гопр, осгож болио, Толгойн ухлаад- сыг нийлүүлж, 2 хэсгээ «10»-гэ9С 41Кь хүртэл мон нийлүүлж оо, Чихийг нь «Аэ-гаас «В». хүртэл нийлүүлон ойно, Тэгээд толгойг «А»-гаас «Бэ» хүртэл оёж бэхлэ- полун олны елгейал ,, хө инсч байна. сан ажээ, Гудамж талаасаа. ганц | цонхгүй битүү чулуун хинатай, эргэн тойрон харуул зогсож, байсан болонч Володл хүү иогэй том улиангар мод» им саглагар мөчир дээр «ициглах ! бийр». бэлдэж аваад тухлан суужээ, "эр улиангар модон дээрээс Ха- шаан. доторхи бүх үйл явдал алган, дээр байгаа. мэт харагдайс байв. ї! Өдөр дундын үед штабын байшиндй, байсан хүмүүс бүгд явцгааж Э| нэ, Гарыг хосоор нь оёж бээлий залгана, Тавхайг мөн нийлүүлж их биеийн «Вэ» цэгүүдээр таа- руулан оёио, Нүдийг үзэмжээрээ хийнэ. харуул. үүдэнд нь үлдлээ, “Володл хүү орчин тойрноо . дахин сайтар ажиглаваас. штабын байшингийн нэг цонх дутуу хаалттай байсанд баяр» лахын ихээр баярлаж харуулын цэр- гийг хийдүүлэн орлоо. ї Тамхины утаа өрөө дүүрэн манарч, ширээн дээр энд тэндгүй бичгийн цаас хөглөрөн хэвтэх ажээ, Володя тэдгээр цааснуудыг хумин авч өвөрт- ї ) Н, НАГААЧ/ лөөд. дахиц авчихмаар юм эрж иЇїШ тийш харснаа, нууцын төмөр авдар руу гүйн очиж үзвээс цоожлоод ор- хисон байлаа, Тагнуулч ах нар Э| нууцын авдар онгойлгох арга зааж өгснийг санан халааснаасаа халив гаргаж онгойлготол «Довтлох төлөв лөгөөний зураг гэсэн гарчигтай байл- дааны зураг байхыг үзээд, «яасан 1 азтай өдөр вээ гэж амандаа шивнэн гргийг аван өвөртлөөд цонх руу хартал харуулын цэрэг зогсож бай- лаа. Хар мэдчихээгүй 2251 гээд гарах, орох газраа эрж байтал харуулын цэргийн хөлийн чимээ хол дов... Володя штабын байрнаас сэмхэн гарч мөрөө баллахын тулд 23 мөстэй ус туучин хэсэг яваад, ШӨ- нийн харанхуйд төөрөхөөс болгоомж- лоц «Алтан гадас» одоор чигээ барьж явсаар өөрсдийнхөө байрла- сан газарт ирээд ухаан алджээ... -- Алексей Степанович| даалгав- рыг биелүүлсэн... гэж илтгэхийг оролдон уруулаа өмөлзүүлэн байгаа Болодя хүүгийн толгойг илэн Зогс сон хурандаа ГПотапов: Ё - Мэдэж байна, хүү минь! Чи үүргээ онц сайн гүйцэтгэсэн. Эндээ тохитой эмчлүүлээд, хурдан эдгэрч Орнгаддаа очоорой гэжээ. Дайсан этгээдийг довтолгооноо эхлэхийн өм- нөхөн нь, тэнгисийн явган цэргийн- хэн шууд дайрч фашистуудыг ух раав, «Сөөм газар» хэмээх энэ өн дөрлөгийг зөвлөлт засагт эргүүлэн авах давшилтад, Володя хүүгийн ав чирсан газрын зураг, бичиг сэлт маш эзэлсэн нутаг дэвсгэрт Палестины арабын ард түмнийг чөлөөлөхийн төлөө тэмцэх шинэ үе өсч бойж- лоо. Түрэмгийлэн эзлэх дэглэмийг эсэргүүцсэн тэмцэл энд улам өр- гөн хүрээтэй болж байна. Энэ бол салалги тусгай хөдөлгөөн биш, ха- рип хамтарсан зохион байгуулалт- тай үндэсний эрх чөлөөний хөдөл- гөөн юм. Изранлийн түрэмгийлэн эзлэгчид харгислал, хүчирхийл- лийн аргаар Палестины араб түм- ний өрх чөлөөний хөдөлгөөнийг дарахыг оролдовч өрх чөлөөний тө- лоо тэмцэх, ард түмэн түүний өсвөр үеийнхний хүсэл зоригийг хэзээ Ч мохоож чадахгүй! Анги дэвших ба улсын шалгалтад бэлтгэхэд зориулсан шатернал нийт- С---------Ф.ээиииилиилий в. ОЮУН Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДӨВ й хөлсэнсиилииж-ил--- Г А--660716 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, | Индекд--14140 222222 1121! 14/4:115 б-ын Төв Зөвлөлийн Этнга олимпийн өмнө шиин ла ” АСУУЛТ: 1980 оны Моснвагийн олнмы хүртэл өсвөр үеийнхний дунд Улсын “болон олон улсын чанартай « Ямар уралдаан тэмцээн хаана, хэзээ болох вэ? Ч Ё ХАРИУЛТ: Зуны ХХ олимпийн с »х маадам вь дэлхийн соццалиамын Ууган орон-ЗХУ-ын нийслэл Москва, хотод 1980 оны долоодугаар сарын 19:нөөс 8 дугаар сарын 3-нд болно. Москвагийн олимпод бэлтгэх ажил дэлхийн өнцөг булан бурт далайц-. хай ервөж, олимпод оролцохоор 140-, өөд улс орон бэлтгэж байна. ! Олнып бол зөвхөн олимпийн тэр Удаагийн тоглолтод шалгаран орол- цох цеен хүний хэрэг биш ээ. Олимпод “бэлтгэх хугацаанд би- тийн тампрын нийтийн хөдөлгөөн, спортын сургалтын үйл ажиллагаа! бүхэлдээ чанарын их үерэлт хий- єзн байх ёстой. йн олимп хүртэл манай улс 500 тамирчин төлвөлөг-: чийг жил бүр 13-15 спортын төр- лөер олон улс, тиБ, дэлхийн тэм- цээнд томилон оролцуулна. Өврийн оронд болох олон улс, тив, дэлхийн тэмцээнд 800 хүртэл та- өлеөлөгч хүлээн, авна. Ма- май н нандвар-өсвөр үеийн ястор єр ажил зохиогдоно. 1980 : анай оронд бүр өсвөрийн аварга шалгаруу тэмцээн ртын 15--17 төрлөөр З0- хнсгдож, монголын бүх ард түмний Спартаннад 1979 онд спортын арван таван төрлөөр, монголын “пионер су- рагчдын У спартаниад 1980 онд спортын арван гурван төрлөөр болно. АСУУЛТ: - МБТСЭ-ийн Төв Зөвлөлөөс тамирчдын залуу халааг бэлтгэх, есвөр үеийнхний бне бялд- рын хүмүүжлийг дээшлүүлэх талаар байгаа, цаашид хийх ажлын тухай Та ярьж өгнө үү? (1980 өны Фолон түүний дараа, дараагийн олим- тод оролцох тамирчдыг өсвөр үенинх- нийн дундаас төрүүлэх талаар хот,хв- дөөд, ялангуяа Єрөнхий | боловсра- зын єургуулиудад зохиох ажил) ХАРИУЛТ: Өсвөр үеийн бие бялд-: рын хүмүүжил бол эцэг эх, сурган хүмүүжүүлэгчид, єр нь нийгмийн! бүх тиштүүд, бүх байгууллагын ан- хаарлын төвд байх асуудал, Өсвөр үеийн бие бялдрын хүмүүс жилд биеийн тамир спортын бай-: тууллагаас гүйцэтгэж байгаа үүрэг 11:59 й Зөвхөн сургуулийн насны хүүх-, дээс зхэлж байна, ХБХБ тэмдгийн норм биелүүлэх, спортын сєкцхи- чээллүүлэх, уралдаан, спартакиад явуулах, аварга шалгаруулах ажил зохиож байна. “) УИлЛ ХЭРГИЙН төл , ЛХАГВА ОШИЛДЭГ ТАМИРЧИД ТАО ЮАРЫН ДУНДА | ТӨРНӨ оролцож, хэдэн арван хүүхэд уул тэмцээний аварга. боллоо, Манай үндэсний олимпийн баг энэ хамт олны дотроос нөхөгдөн сэлбэг- Одэж байдаг юм, Өсвөр үеийн бие бялдрын хүмуүж- лийг дээшлүүлэх хэрэгт мавай ерой- ХИЙ боловсролын сургуулиуд шийд- рэрлэх үүрэг гүйцэтгэж байдаг би- лээ. Манай орны бараг бүх сургуу- лиуд жил бүр өөрийн сургуулийн спартакиадыг явуулдаг боллоо, Нийслэлийн сургуулиудын уран хөдөлгөөнт гимнастикийн аварга шал- гаруулдаг уламжлал, ардын .хурьс- галын 50 жилийн ойгоос хойш тогт- сургуу- зохиох биеийн лоо. Ерөнхий боловсролын лийн сурагчдын дотор "Үнэ 10мө, 7. ОКТЯБРИЙН 60 ЖИЛИЙН ОЙ, «НАРАН ҮҮРД МАН: ДАЖ БАЙГ» УРИАН ДОР ЯВАГДАХ ДЭЛХИЙН Ёл ХҮҮХДИЙН ИХ-НААДМЫГ УГТАЖ ОЛОН УАЛЧЦ) ХҮҮХДИЙГ ХАМГААЛАХ ӨДӨР ЗУРГАДУГААР С... РЫН НЭГЭНД АЙМАГ, ХОТ, СУМ, РАЙОНЫ ТӨВД ХҮҮХДИЙН НААДАМ БОЛНО. (ХҮҮХДИЙН НААД- МЫН ҮЕЭР ЗОХИОГДОХ АЖЛЫН ТУХАЙ 1! НҮУУР- НЭЭС УНШААРАЙ), Х/7АГА2573 хЛХхКХЖХЖЭЖТ ш145243721/52/5,/323/1 2у75-2:2 Лоль- Челосло- таван бонс- ам- Болгарын хүнд атлетийчид шийн полейболч, дугуйчид, ванийн хоннейчид, Унгарын төрөлтийн. тамирчид, Нубин чин, сагсан бөмбөгчдийн багийн жилт нотолж байна. 2 Хөдөлгөөн бол хөгжил мөн, Со- циализмыг гардац байгуулах . хувь тавилантай төрсөн манай залуу үе өөртөө ба нийгэмдээ их зүйл бүтэд- хийп тулд цаг үргэлж эрүүл чийрэг байна. Одоо хот, хөдөөд 20 шахам баг бүрдэж, 1977 оноос улсын (1Ч8- нартай уралдаан зохиогдох боллоо, Дээрх хоёр төрлийг залуучуудын соёл хүмүүжлийн нэг хэрэглүүр бол- гон эрчимтэй хөгжүүлж нийтийн хүр- тээл болгохын тулд үйлдвэр аж ахуйн байгууллага, ялангуяа бүх шатны сургуулийн дэргэд байр талбай барьж, байгуулах, ,хувцас хэрэглэ- МБТСЭ-ИЙН ТӨВ ЗӨВЛӨЛИЙН лийг элбэгжгүүлэх шаардлага тавиг- даж байна. Ё Уран гимнастик: бол охидод 190 сайхны хүмүүжил олгох нэг гол хэлЛ- бэр том. Манай оронд ЗХУ-ын мэр- гэжилтний оролцоотойгоор гурван жилийн өмнө анхны сенц байгуулсан. Уран сайхны гимнастицийг улсын ДАРГА Ш, МАГВАН МАНАЙ “СУРВАЛЖЛАТ- ЧИЙН АСУУЛТАД ХАРИУЛСАН нь: тамир спортын ажлыг улам далайд- тай, үр дүн сайтай болгохын тулд сургуулнудын хэмжээгээр ХБ тэмдгийн нормоор олон төрөлтийн уралдааныг жил бүр хэд хэдэн ш тайгаар тогтмол явуулж С гүүз дийн хөдөлгөөн, хурд, харааг хөг- жүүлэх, хамтын хүмүүжил олгох ач холбогдол бүхий спорт тоглоомын төрлийг нийтлэг хөгжүүлж анги бү- лэг, буса мирын нөхөрсөг уулзалт зо олон хэлбэрийн ажлыг тал болгон өрнүүлэх хэрэгтэй байна. АСУУЛТ: Өсвөр үеийнхний дунд усан спорт, хоккей, уран гимнастик, трамплин зэрэг спортын шинз төр- Ї блийг улам далайцтай хөгжүүлэхийн тулд зохион байгуулалтын ямар ажил “ хийх шаардлагатай байна нз? ХАРИУЛТ: Манайгулсад одоо дэл- хий дахинд дэлгэрсэн 30 шахам спортын төрөл хөгжиж байна. Эдгэз- рийн дотроос 10 гаруй спортын төр- Социалист монголын соёлын түв- лөөр олон улс, тив дэлхийн тэмцээнд шинг олон улсын тавцан дэзр илт- гэн харуулах нэг хэлбэр нь биеийн. “оролцдог юм. Тэдгээрийн амжилт тив дэлхийн тамир спорт юм. Эн учраас МБТСЭ дундаж хэмжээнд хүрлээ. ийн байгууллагууд өсвөр үеийн дот- роос спортын «нцгой авьяастай хүүх- рэгжүүлэх, тэдний соёлын ДийР шалгаруулан олж, спортын то- өндөржүүлэх чухал Манайд одоо зовхон дорхой төрлөөр дагнан хичээллүү- лэхэд анхаарч ирлээ. Спортын сур- ! ц доөн тооны задгай усан сан төв хө- галт-дасгалжуулалтын үр ашгийг Усан спорт бол өсвөр үеийг чий- түвшинг хэрэглүүр: зом, зуны улиралд анц хоёр уралдаан:тэмцээн зохиодог уралдаан тэмцээний дүнгээр тодор- дөөд бий. хойлоу зорилгоор жил үеийн улсын-аварга тэмцээнийг спортын 10 бүр өсвөр шалгаруулах 1 гаруй төр- хүмүүжил Хоккей бол залуу үеийнхэнд 80- тиг самбаа тэсвэр хатуужил, хамтын олгох чухал хэрэглүүр лөөр явуулж, дөрвөн жилд нэгудаа билээ, Хонисйг манай оронд нийтлэг пионер сурагчдын хиож, байна. Манай өсвөр үеийи догроос улсын гпартанпад зөрөн гарч, одой улсын ийонер су- рагчдын дөрвөи төрөлтийн тэмцээн, нөхөрлөл “эмцээМүүдэд шалгаран 2-2-22222-22-21-2-05270Х-2 30- Х нєйН зэрэг цолтой олой шилдэг тамирчин хэрэгцээнд өгжүүлэх боломжтой, Ганцхан сайн шүүгчид бэлтгэх, хон- хувцас, хэрэглэлийг нийтийн хангалттай захиалан ирүүлэх, үйлдвэрлэх хэрэгтэй байна, МХЗЭ-ийн тэйгээр хоккейн епорт хөгжиж эхэлж байгууллагий Дэмжлэг- нэгдсэн цшилалд нэх сан, Одоо УдэгтБраварт улдЫн БАН, тамир спортын сургалтад шилэх с той тамирчид, мастертай болж байна. УХААНЫ ШИНЭ ШИНЭ ОЛОЛТЫГ гүнзгий у Маш” их: эїрээдүйтэй: гоё! спорт, нэвтрүүлж, үр дүнг байнга дээшлүү- 2 Энэ төрлийг» арон2 р нийтлэг ЛЭХИЙН тулд ялангуяа ЗХУ-ын эр- 2) хөгжүүлэх пеуудлыг биеийн тамир ДЭМТЭН мэргэжилтнүүдээс НОМ ХӨВ- 1 спортын мэр: байгууллага, ЛӨЛД бичсэн зүйлийг алдалгүй ун- Ю) ХЭТИЙН үндсэн дээр ШИН судалж, сургалтын ажилдаа 1) удирда ийг бүрдүү- "ЭВтрүүлж байх хэрэгтэй. 1! бөгөөд ардын боловсро- лын болон үйлдвэрчний |0бе 1 гын шугамаар нэгэн адил хє турыэ, «Спорт в СССР», «Спор- 9 нь Зүйтэй тивные игры», «Легкая атлетина», 9) : Хүүхэд, залуучуудын чөлөөт ца- «Физкуьтура и спорт», «Физическая 3) гийг зөв боловсон өвгөрүүлэх, спор- ХУЛЬтура в школе» зэрэг мэргэжлийн 5 тын шинэ төрлүүдийг тэдний эгжүүлэх талаар М 3 5 үд байгууллагаас нилээд чармайлт тавьж Бин мэдлэгийн сан арвижин тэлэх 3) болно. 9! Тамирчдын залуу. халааг бэлтгэх блеийн тамир спортыг. бүх нийтийн хөдөлгөөн болгон хөгжүүлэхэд би- еийн тамир спортын байгууллагаас МХЗЭ зэрэг бусад олон нийтийн бай- тууллагатай хамтарч цаашид ч ни- лээд ажил зохиох болно. АСУУЛТ: Өсвөрийн тамирчин, нийт пионер сурагчид, ерөнхий /бо- ловсролын сургуулиуд дахь биеийн тамирын багш, даёгалжуулагчдад хандаж та юу хэлмээр байна вэ? (ЗХУ, БНАГУ болон социалист бу- сад оронд өсвөр үеийнхний дунд: би- еийн тамирын дасгал сургуулийг б0- ловсронгуй болгож, шинжлэх ухааны цовоо сэргэлэн байх ёстой, Ийм нох- цөлийг биеийн тамир спорт бүрдүүлж! єгнӨ, Манай нийт пионер сурагч, ӨС- вөрийн тамирчдын эрүүл ахуйн гим- настинаас эхлээд биеийн тамирын төрөл бүрийн дасгалыг өөрийн амьд- ралын өдөр тутмын хэрэгцээ болгон хэвшүүлэхийн хамт, спортын тодор- хой төрлөөр хичээллэж, ур чадвар амжилтаа байнга ахнулах биеийн та- мир спортын аливаа арга хэмжээнд сонирхон оролцож, чөлөө цагаа Зөв доловсон өнгөрөөж сурах, үүний тул өөртөө тохирсон хувцас хэрэглэлтэй болохыг хичээх хэрэгтэй. Биеийн тамирын багш дасгалжуу- лагчид нь хүүхдийн биеийн тамир ү спортын хүмүүжлийн ажлыг - удир- 2 дах арга хэлбэрийг боловсронгуй 10 болгох талаар байнга санаа . тавих ми сстой,. Хүүхэд бүр өөртөө тохирсон 12 илүү амжилтад хүрч болохоор тийм 1 төрлөө сонгон авахад нь туслах, 1 спортоор хичээллэх дэс дарааллы 1 йв тогтоон өгч, сургалтын ажилла- 2 гааг удирдах уул төрөлд суралцан 1) эгэмшиж байгаа арга технинт нь | хяналт тавьж байнга зөвлөлгөө өгч 1 байх, тэднийг уралдаан тэмцээнд Ч тогтмол оруулж, амжилты нь цуулан дүгнэж байх хэрэгтэй. Багш дасгалжуулагчид нь биеийн харь- Манай багш дасгалжуулагчид «теория и практина физической куль- сэтгүүлийг жил өнжилгүй тогтмол захиалан авч уншиж байвал Та бүх- ЗХУ болон социалист бусад оронд өсвөр үеийн дотор хичээлээс гадуур зохиох биеийн тамир спортын аж- лын бүхэл бүтэн систем тогтжээ. Орон сууцны хороололд спорт- тоглоомын баг байгуулж хорооллын хооронд тэрчилэн хотын аварга шал- гаруулж байна. Ардын. боловсрол, үйлдвэрчний эвлэл, биеийн тамир спортын бай- тууллагууд спортод онцгой дур со- нирхолтой хүүхдийг шалгаруулан авч спортын оройн сургуулиар спортын бие даасан сургалт явуулж бай- таа нь өсөх ирээдүйтэй сайн тамирч- дыг төрүүлэх гол арга хэмжээ болж байна. үндэслэлтэй явуулж байгаа зарим онцлог) Энэ туршлагыг манай холбогдох ХАРИУЛТ: Хүүхэд багачуудыг байгууллагууд өөрийн оройд бүтээл- биеийн тамир спортоор хичээллүүлэх нь зөвхөн спортын уралдаан тэм- ЦЭЭНД Л бэлтгэн оролцох төдий цаг зуурыц ашил бишээ, Хэрэв өсвөр үеийг багаас нь шин. лэх ухааны нарийн үйдэслэлтэй дас- зал сургууль хийлгэвэл тодорхой ам- жилтад хүрдгийг ӨХУ-ын бөх, гим- ийстицч, хүйд атлетиишд, БНАГУ- ын хоргой атлетицч, усанд сэлэгчид, чгэр нэвтрүүлбэл өсвөр үеийн бие бялдрын хүмүүжилд үнэлж баршгүй тус хүргэхээс тадна Монголын спор- тын олон улсын нэр хүндийг Фэх- мүддэхэд зохих үүрэг гүйцэтгэх том, Эндогийц тамирчдын халаа ирээ- дүйн шилдэг тамирчид осюор үеийнхэн танай. сонины уншигчдын дундаас гариа гэдэгт бид итгэл тогс байдаг юм, хЭсӨсӨлӨМ6Л6 х эдр хөл6Э доЛс » х одудоос хо 222 БУ С2020 хЭхӨХ РРс-рь// Л л "лт дкминий НЭРЭМЖИТ БХНЬ- ын 55 ЖИЛИЙН ь. ойд ч Хүүхдүүд эм! Монголтой. хи хлгадаг Зөвлөлхийн Читэ му кийн ТОХ хулд 1Т5: Мн ан хөвгүүд охид эрдмийн за мий хүрхэж «ленин эн суу хүхүүжье» урван доро Октао рийн Хувьссалын 60 жилийн ой угтаж бай хийн сур үх м сурагчд млрч Үхас 5 сУувсУУ йн сурагчлын. ажи үйлсээр хо хэ оөлүүлэн тах лцху ья 1, Марасун хоссоны 10 лийн сургууль сугагчи үз бүхэн жи Энэ сургуулийн сургууль бүлгэмийн эс мн Ончгийг цн гараар хотолж олон (6) царааллын. бич сөхөн үзвэл: най бүтээл амжилт, зо уулсан шинэ хэлбэ сургуульд нь зо рдэмтэнй мэргэдийн црааллын бичгийн жилийн өмнөх хуудас Хүүхдүүд сур он дарааллын бич ийг бидний 30 дугаар зууцд оорс боть Ха тооииниииииллилллллллллллллн МАНД Монголын гууллагын пионерийн бай Төв Зөвлөл Октяб- БАЙГАЛИЙН ЧАНАДАХЬ. ХҮҮХДҮҮД (Тамд лгэЭлж буй сахи л хаомэансн р Тэн, баяжуулсаар, ажээ Э, Акший районы 10 жилийн сургууль, Энэ сургуулийн... су росчид сайхан муабй Оайгуул жээ. Сургуулийн мулойд. Ну үн хувьсгалч баатарлаг | хө солмөрмч уламмж адын Цаа! сургуулийн. анхдагчийн. донгар хэрэглэн байсан. үлэг цүнх, форм. зараг. хамгаалсан су роомитс эн реферат, оно муг ҮндНхны амьдрал” ахуйдаа. хо үэглэж хайсан, хораэглаж. буй зүйлүүд үн2т үлмэр болжээ Тулейн тайлбарлагч” сурагчаас Үнэ: хар ха цуур юунд, таньсан ом Өэ? хүүхэд бүхэн. мэдиэ мүү дээ. гэж асуувал, «Ирээ цүтс хүүхдүүдэд, сошигс санаг мх шүү дээ» гэж хариулан 3. Узон тосгоны 10 жилийн сургууль... Гонмяат хүмүүсийн цэзрийг тодруулах эрэлд, он» сургуулийн. сурагчид, морджоо, Эрлээр, олсон гавьяат. хүмүү сийнхээ цэр гавьяаг. тэмдэглэ гэг, “хүндэтгэлийн. ханан дээр цээргүй. хошооний зурагтай самбар байна. Сурагчид нэргүй хөцөөн (бэр олсон гавьяатны чэрийг оороо. бичиж монхжүүл эс гэнэ. Домогт баатар С. Ла зогийн нөхөд, эх орны аугаа их дайнд гавьяа Оайгуулсан энэ цутгийн 80 гаруй дайчдын цэр хөшөөн дээр бичээтэй байх агаад нэргүй хошос ч байлаа Эрэн сурвалжлагч хүүхдүүл эрлээ үргэлжлүүлсээр байна 4. Урдо-Асын 10. жилийн сургууль 1976 онд 60 жи лийнхээ. ойг тэмдэглэсэн. ээ 5) Нийслэлийн АТЫГ ацги Д. Түмэниасан рийн социалист их хувьсга- 20 дугаар сургуулийн З-ми лын 60 жилийн ойд сурлага, «А» аиги хөдөлмөр. урлаг спорт, соёл |Д. Саранцэцэг Нийслэлийн олон нийтийн ажлын онцгой 61 дүгээр сургуулийн 1-0 амжилтаа илтгэх рапортад «А» айи гарын үсэг зурах хоёрдахь Б. Монхбалр Нийслэлийн шатны мандатыг Б. И. Леин 24 дүгээр сургуулийн богийн нэрэмжит БХПБ-ын 55 «А» айи їйн ойг хохиолдуулан хот Д. Цолмон Булган хотын зөгий! хэсэг тэргүүний 8 жилийн 1 дүгээр дунд сур пнонер сурагчдад олгохоор лийг богийн «В» апги шийдвэрлэлээ! Үү! Цэрэнжаргал: Оворхан С. Иштуул Нийслэлийн 1 гай аймгийн Баянтээгийн дүгээр сургуулийн Т-гийн уурхайн бага сургуулийн 3 «В» анги ын «А» апги С. Мөнхбат Нийслэлийн48 Н.Лутбаяр Сүхбаатар айм дугаар сургуулийн 5-ын «А» гийн Эрдэнэцагаан сум 8 жи СУРЛАГА-СУРАГЧИЙН гпы ерөнхий бо сургуулиудын оны хичээ анги дэвших эхэд Хэн лтгэнэ онц 2 Гүр эмшихийН шалгалта!: дэс да лтай бэлтгэж байгаа мянган пионер сураг 1177) Їанүр - Тийцра» м. ( 711511 “ач (0-7 ЗУРАГ ДЭЭР: Тавьдугаар дунд сур- гуулийн 5-ын «А» апгийн с сурагч Л. Батцэцэг, 9. Чимгээ нар анги зибат нар улсын тооны шалгалтад хамтрац шалг лтанд зорну ан дас- бэлтгэж байгаа нь гал хийж бодсон 1836 дахь -- Хорин авдугаар бодлогынхоо хариуг ярил- дунд сургуулийн 8-ын цаж байна. : «Г» урагч и. ангийн Уранчимэг у мн шалгалт өгөх алгебрийн хичээлээр нөхөддөө зөвлөлгөө өгч байхад апсан гэрэл зураг дэвших Ш., нлал) | сургуулийн сурагчид, хөдөлмөрт хүүхдүүд анал, Сурагчид пуны | амралтын хугацаанд САА-гай мм Пол хонн түүлс бүтээгдэхүүн гох, зөгөслтарын ургуулах хиргах, гурлан аовлыг ширлон хариуцангс хийдэг сайхан уламш лалтай болтол. ЛОТӨ оны аунш амралтын хугацаанд хийсэн ансааар, Митл мутийн 700: га руйг сургуулийн дотроос гэр Онторийн 00 илийн (її, «Нарийн үүрд мандан 0!» урийн дор ииагдах хүүхдийн их пайдмыг уг гүүг байранд шалгарч. лургга талс олӨїг улсїйү хүүхдийг ТМ! тугал чи) лс аа на химгаалах ОДӨөр.. Сургаду 0, Чита хогын 10 дугаар Өр сарын 1:иД оройн Дал сургууль Цолгар ИХИМД иар гаймаг, «от, сум, рїйо бийг сурагчид суудлай. элэл, ШИН! хүүхдийн ШИЛ цолөө дуутай. наг ох иитерий мыг эшуулах шийдвэрийг ционал эслуй амлан ахалж буйг мэдэгдөн, Танхимд, интериацио пал дуу сүртай. оршиглөй бу рагчид, цомхогг огсон нг! їационал илүйийн тугийг өргөл турш Ци сурагч хамгаалан ээ удаагийн ажлаар сурагчид мой» голгааплолтийн Ци шрамд ын он дарааллын Ончиг 10111111 цаж, найрамдлын чу хїї. ДУУЛЖ, шүлэг. узшин ахмад, дайчшм дуртгал сонсон МХПО-ийн Топ: Хороо, БИ МАУ-ын Соёлын Яам, Ар Дин болонсролин Яам, Хүүхдийн толоо. фондын "Топ зомисс, Хүүхдийг хам гаалах Мопголын "оос гаргалаа, хороо: Хүүхдийн наадмын үсэр Дараахь ажлуудыг пиопес рийп бүх байгууллага зо На ЛЭ л цшлуб сард | хїоп явуулийа, цэг удаа сонирхолтой. ацил ад хувьсгалын Онтлбрийн эг байгуулж ажлынхаа... тог хион байгуулж аж угтан пно 00 жилийн ойг голд. Лоп Ошанший:.. «Нараи БИН ХЭН АЙ Үүрд мандаг» дууг ДУулцгаадаг перийн бүлэг бүлгэм, бай ажээ, гарчуудын багийн ололт оэ| Байгалийн... чд хүүхдүүдийн танил Хүүхдүүд иадахь. цутгийн ажил үйлсээс товчхон цуулахад ийм байна Хэнтий аймгийн 8 жилийг багш Л, амжилтыг лаайн, жагсаа/ дын хийсэн гар урлал, те иикийн. бүтээлийн. үзэсгэ- лэн гаргах, 3ХУ болон ах дүү социалист бусад ор- нуудаас манай оронд ажил- лаж, байгаа мэргэжилт- пүүдийн хүүхэд багачууд- тай уулзалт хийж, харил- цан дуу бүжиг зааж, сур гах, хаяг солилцох, нэгд сой концерт, спортын тө- рөл бүрийц уралдаан тэм- цээц явуулж, ЗХУ-ын ком- мупист бүтээн байгуулал- тын ололт амжилт, ахмад хувьсгалчид, баатар номМ- дүгцэсэн цуг ггэлийн. шугам хүүхэд багачуу- Х- Батширээт дунд сур- НЯМАА тын їйн ЗЭД лийн 7 дугаар аци Б. Ариунаа аймгийн 11:10 сиги Алтай Т-гийн Говь жил «Б» П. Гэрэл гийн Богд «Б» П. Оюунгэрэл ХОВД аймаг 1-ийн «/ аигн ЧгЧнӨ ай- Баянхонгор айм сумын 8 жилийн айги б-гийн 1 8 жилийн А. Энхцэцэг сомолчид, пиоперүүдийн аг 0 жи ш үйл са Д м 1 МАН цилийн.. богийн | үйл амьдралыг харуулсан «/ » 2 Ял 1, 1 : үзэсгэлэн, булан самбар Н. Гандулам Дундговь аї! гаргаж с 11713 557752 маг Сайнцагаан сум 8 жи. | эр Зэ СУЛГАЛЧААХШХӨДЦОӨ Лий 7 ТИЙН БЬТЄНГД дурсгалыг хүндэтгэж: пио- К. Кокеп: Баян-Өлгий айм- ЄРИМП пост гаргах, амьд гийн Өлгий. хотын 1.10 жи- | ЦӨЦГИЙН баглааг хүндэт- лийн 5-ын «А» ацги Тавдугаар гулийн 3-ын рагч Ч, дунд сур- «Г» ангийн Ариунбат, С. соаатар, Д. Дундаваа, С. БОДООШИЙН авсан 5 гэрэл зургийн сурвал» лага, “Мыг “лийн “НУС | хүҮҮХДИЙН НААДАМ | БОЛНО | гэлтэйгээр. тавих ажлууд лохион0: ! Мон иайдмиыг угтсан цн Яг поп 9. хопог. явуулж энх тайпан,. їайрамдал, . ай жаргалант... хүүхэд, бага- чуудин амьдралыг ЖЭ си «Наран үүрд мандаж, ”эдэвт гар баг гэрэ ЛЕ зург хүүх- "дүгнэх | бийг!» с зураг, асфалиг дээрх гийн. уралдааныг дийн дунд зарлаж хэрэгтэй Энх тайвиы. бодэвт шү лаг дуу зохиох уралдаан / зарлаж дүглэнэ рооллуудад хуүхдийин тог-/ лоомын талбай, цэцэрлэ хүрээлэн пионерийн ба долмор амралтын зуслан- гийн нээлтийг баяр ёсло- лын байдалтай хийж, сур- гуулийн сурагч пионерүү- дээс цэцэрлэг яслийн бяц- хан дүү цартаа бэлэг дурс- галын зүйл бэлтгэж хүи- дэтгэлтэй гардуулан өгч шеф байгууллагыпхандаа зориүлац концерт тоглоно Орон сууц гудамжиїы! хо- 1 Дууны баярыг хийж ин- териациопал сараар сур- сан дуунуудыг анги бүлэг сургууль бүлгэмээр дуу- луулж хамт олпыг шалга- я руулан урамшуулиа- 1 ! ! | ! Наадмын үеэр загасны аквариум, цэцгийн үзэсгэ. лэпц гаргаж, өсвөрийн цэ- цэрлэгчид, аквариумч пио- пер сурагч, хамт олныг шалгаруулж: сурталчлах СИМЁЕА-гийн гишүүн орны хүүхдийн. байгууллагын үйл ажиллагаа амьдра- лаас сурталчлап таниулж асуулт хариултын даан явуулж дүгнэх, «На- рап үүрд мандаж байг!» «Өсвөр үе урал- имперниаливз- илчилж байна», Эв санааны нэгдлийн цуглаа- ныг ороп даяар явуулна. тэ тэ лээ шиш шиний 24121110 2------...... ГОЛ ХӨДӨЛМӨР БИ ХҮНД ТУСТАН ЮУ ХИЙВ? САНААЧИЛГАТАЙ /Мянган горхи пийлжг ХҮҮХДҮҮД рөп гол болдог шиг ЛЫН барьсан хүү. гадиаас орж мод зүлэг, мар йэг зүйл санаа. нийлж их үйлсийн ирмэгцээ. орцын хаййнд хамгаалахыг аөйлос. гэхэд бүтээдэг ёстой. Ийм улркас үсог бичин, эхлэв... Шатан хүү, хүүхэд бүр сайн үйлс 9: дээр зогсон, байсан с охин Эл гаад гарлаа. Оно наачлаад байвал, санаачил Хүүс экаалам! Хананд” охин бол 18 дугаар сургуу гаддаггүй. юм, СИЛТАр ХОР ом аураарай, Эн? лийн 2-ын «1, ангийн нву? лийн 59 дугаар дунд Хана. чинь ЧИНИЙ, Миний ОНД. рдрч.. Оюунбилаг: зюм... Тэд сургу ИЙН 5-ын «Б» гын ТУТАМЦЦЛОМ ХӨХӨД чөгөө хүү цийх гэртээ 10: гаруй тор гийн сурагч Б. Оюунбат өө Ь АСУУ МӨН ШОХОЦ ОО? 085540” ЦӨӨЛ ахул Ла рийн байрны орцын гэр шил үргэхэд нь хай. ургуулж байна лийн. шил: унтраалгыг хам Эноа чинь : бидон ам 10, давхарт гаалах, ариун цэврийг Чу шүү дээ. Манай орцын хүүх Манай л Л ! Ї ЮД диулах, Зайл том са- дүүд орцинхоо. хайа, шаг Омюунгарэл ГАНСОЛД ЗАЧ тарьж, загас АД ЦЭЦЭГ таг ээлжлэн. угаал, | гор, 124 төрлийн 40. ЦАЙМ Даага Хав сҮХЛЭх саг аш шил, унтраалгыг хам- ппейс үржүүлж бийгай хүү наачиаг: аргаж оорийн гаалдаг. журамтай. болсон... хэд. байдаг, Бид эагйс, үр санааг орцынхоо хүүхдүү. Би өлөөдөр чам шиг ийм, жүүлох цоцов тариалихыг дэд ярьжээ. Пионер Оюун дүрсгүй. хүүхдээс. орцинхоо. харилцан. суралцдаг «Чуал батын санаачилгыг 18 ду? гэрэл, (бусад од хогшлыг тамжлагча | сатгүүлд НИ саар дүнд | сургуулийн 4 хамгаалах ээлжтэй, чи наад лэгдсон. Ховд ЦИШиИ Ч тө ин «Б», 2:ын «БН», їҮийн Ханан Дээр зурсан. шохой. нийн дунд сургуулийн 0-ын ! л1б 1 «ЇГ» ангийн сурагч Б. Оюун: гоо арилга ЭД алчуур ог ЄЛЗРЛХМ туршлагаар” байгаа. гэн Оюунбилагийг Шионер бүр ийм санаачилга» гэрэл Б. Өюунбилэг..Б. лоо. Эрэгтэй жаал” ганц ч ажиллана. Тод нарт өйхио ярихад, й тий тжилланал. сайн. үйлс Гайболд, 58 дугаар цэцэр. дуугарсангүй ханаа арчи- дал. бичнэ лавлалс асуух цг Зулигглар шад шШ410:2: иш лэгийн. Б.Оюунцэцэг: зэрэг. ход. охин пүйл их бий гэж манай ах- юунд онцлон гэхэд, в “0 т, ДЭЭР: Пнонер хэр: орцын олон хүүхэд Чамд баярлалаа Чиг лагч Оюунбат огч . ярьсан Буга ХУШЦЭР дүй 11й! Жин наЭт вййүйрүү? цэн2 дэмжиж, хамт олны санаа. дуулгарартай жаал байна. Миний хувьд тэдний тарь- гэж аан Ёл 0 Нилллий 5425: 2-5 чилга боллоо Оорийнхоо: орцны. хүүхдүү:. сан хужир хир зэрэг ургалс гыг хото эхэд иь хуйц : Баруун гартаа | шохой дийг удирдаж байр орчны байгааг гэж. бодож Хорэгтай гэж | охин хэлэв, шихүйЛ «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ МАТЕМАТИКИЙН ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАДЫН Тус орны ерөнхий боловсро лын сургуулиудын 6, 7, 10 ду гаар ангийн сурагчдын дунд зар- лан явуулдаг «Пионерийн үнэн» байр, Төв аймгийн Угтаалын, 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Б.Батбаяр 34 оноо- гоор 111 байр, сонины нэрэмжит физик-матема : тнкийн эчнээ олимпиад амжилт- Х ангиас: Нийслэлийн 1 дунд тай явагдаж дууслаа. Энэ жи- сургуулийн математик мэргэжлийн лийн олимпиадад манай орны (10 дугаар ангийн сурагч Ц. Энх- пнонер сурагчид урьдынхаас улам идэвхтэй оролцож, бодлогуудыг сонгодог сайхан аргаар бодож, маш нямбай. цэвэр үзэмжтэй бн- чиж ирүүлсэн сурагчид цөөнгүй байгаа нь, өсвөр үеийнхний фн- болд 84 оноогоор 1 байр, мөн ан- гийн сурагч Д. Журамт 38,5 оноо- гоор П байр, Завхан аймгийн То- сонцэнгэл хотын арван жилийн сургуулийн 10 дугаар ангийн су- рагч Дүгэррагчаа 29,5 оноогоор аны математик сэтгэлгээ хөгжиж, | байрыг тус тус эзлэв. Мөн бодлого бодох ур чадвар нь дэ: нийслэлийн 1 дунд сургуулийн шилснийг харуулж байна. Олим- математик мэргэжлийн 10 дугаар пиадад нийт 200 гаруй пионер ангийн сурагч Н. Намдаг, Дорно- сурагчнд оролцож, бодлогоо говийн Сайншанд хотын арван нрүүлснийг салбар комиссууд нэг жилийн дунд сургуулийн 10 ду- бүрчлэн үзэж дүгнээд бодолтын ур чадвар, цэвэр иямбай ажилла- гаар ангийн сурагч Л. Энхцэцэг, Хөвсгөл аймгийн 10 жилийн дунд гаа, онолын түвшинг харгалзан сургуулийн 6 дугаар ангийн су- анги тус бүрээр байр эзлүүлэв. “рагч Ганболд, нийслэлийн 17 ду- Үүнд: гаар дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Н. Намдаг, манай 1. Математикаар Ё ) Б й эчнээ олимпиадад хоёрдахь удаа- У! ангнас: Дундговь аймгийн дад рдахв:УлЛ гаа идэвхтэй оролцож өндөр ам- жилт үзүүлсэн нийслэлийн 82 дугаар сургуулийн 7 дугаар ан- гийн сурагч Б. Баасандорж, Ар- хангай аймгийн Хангай сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Амарсайхан, Дунд- говь аймгийн Дэрэн сумын Т жи- лийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч 8. Ганцэцэг, Говь- алтай аймгийн зун сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч С. Мижиг, Увс айм- гийн Өндөрхангай ын 8 жи- лийн сург йн Т дугаар ангийн сурагч Т. Дүүрэнгэрэл, Өвөрхан- гай аймгийн Зүйл сумын 8 жи- лийн сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Д. Буяннэмэх, Завхан айм- сумын 8 жилийн дунд сур- 6 дугаар ангийн сурагч Ц. Батсуурь З5 оноогоор 1 байр, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит нийс- лэл! 41 дунд сургуулийн 6 ду- гаар ангийн сурагч М. Солонгоо чоогоор П байр, Дундговь Адаацаг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн б дугаар ангийн сурагч Б. Мөнхбаатар 31 оноо- гоор ЇШ байр, ҮП ангнас: Архангай аймгийн Их-Тамир сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн су- рагч С. Нямбат 35 оноогоор нэг- дүгээр байр, нийслэлийн -1 дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн су- рагч Н. Бурмаа 84,5 оноогоор П «Б» ангийн сурагч Н. Баатар- очир, 7-гийн «А» ангийн сурагч С. Оюунгэрэл, 8-ын «А» ангийн Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын 8 жилийн дунд сургуулийн тэргүүний пионер сурагчид хаврын шалгалтандаа амжилттай бэлт- сурагч Ш. Эрдэнэчимэг нар. гэж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: 4-ийн «А» С. ДАМБИЙН авсан гэрэл ангийн сурагч Г. Цэцгээ, 4-ийн зураг : Бүлэг салаагаараа хэлэлцээрэй! НЭРЭМЖИТ ФИЗИК, гийн Тосонцэнгэл хотын 7 дугаар ангийн сурагч Ч. Ганбат, Алтай хотын 1 дунд сургуулийн 7 Ду. гаар ангийн сурагч Ц. Ариунаа нар уран сэтгэмжсээр бодож тус- гай шагналт байр эзлэв. Сонгодог "сайхан аргаар бодож, цэвэр ням- бай хийж ирүүлсэн бодлогуудын бодолтыг бид хэвлэлд нийтлэх болно, «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит энэхүү эчнээ олимпиа- дад сурагчдаа зохион байгуулалт- тай бэлтгэн, удаа дараа идэвхтэй оролцож байгаа Архангай, Төв, Сэлэнгэ, Дорноговь, Дундговь, Завхан аймгийн Тосонцэнгэл Ххо0- тын 10 жилийн дунд сургууль, нийслэлийн 1, 2, 28, 32 дугаар сургуулиудын захиргаа, багш нарт «Пионерийн үнэн» сонины редак- ци, физикн-техник, математикийн хүрээлэнгийн захиргаанаас баяр хүргэж цаашид манай олимпиа- дад улам амжилттай, идэвхтэй оролцож байхыг хүсэн ерөөж байна П. Физнкээр УГ ангиас: Увс аймгийн Улаан- гом хотын 8 жилийн 1 сургуу? 6 дугаар ангийн сурагч И. Олон- мөнх 31 оноогоор Ї байр эзэлж гадаадад амрах эрхийн | бичгээр шагнагдлаа Да н хотын 10 жилийн ИН сургуулийн 6. дугаар ангийн сурагч Х. Бурмаа 30 оноо- гоор Ц! байр, Баянхонгор аймгийн Заг сумын сур тийн 6 ду- гаар ангийн загч Д. Амаржар- гал 29 оноогоор ИГ байр Төв аймгийн 7Каргала САА-н дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч ЁГ. Чийдэгсүрэн, Сүхбаа- тар аймгийн Асгат сумын дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн су- рагч Н. Баясгалан нар 27 оноо- гоор шагналт байр эзлэв. Улаан- ДҮН баатар хотын 24 дүгээр сургуу- лийн 5 дугаар ангийн сурагч Б. Ундармаа физикийн хичээлийг бие даан суралцаж олимпиадад оролц- сон бөгөөд уран сэтгэмжийн тус- гай урамшил авах болно. ҮЦ ангиас: Ховд аймгийн Мөст сумын дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Б. Даваасүрэн 33 оноо авч | байр эзлэн гадаадад амрах эрхийн бичгээр шагнагд- лаа. Энэ сурагч эчнээ олимпиадад 1976 онд 6 дугаар ангиудад тэр- гүүн байр эзэлсэн юм. Архангай аймгийн Хангай сумын дунд сур- гуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Р. Амарсайхан 31 оноогоор 1 байр, мөн Тариат сумын сургуу- лийн 7 дугаар ангийн сурагч Ч. Түмэнжаргал 30 оноогоор байр эзэлж, Сайншанд хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 7 ДУ- гаар ангийн, сурагч Г. Цэндсүрэн, Улаанбаатар хотын У сургуулийн Т дугаар ангийн сурагч Б. Оюун- гэрэл нар 29 оноогоор шагналт байр эзлэв. - Х ангнас: Х ангийн сурагчид дотор 1 байр эзлэх болзол ханга- сан (31--36 оноо авсан) хүүхэд байсангүй. Архангайн Тариат су- мын дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч И. Ганболд 80 оноогоор П байр, “Улаанбаатар хотын 1 сургуулийн 9 дүгээр ан- гийн сурагч О. Ганболд Ш байр, мөн У сургуулийн 10 дугаар ан- гийн О. Амарбат, ХХ сургуу- лийн 10 дугаар ангийн сурагч М. Отгончимэг нар шагналт байр эзлэв. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ НЭРЭМЖИТ ФИЗИЕ- МАТЕМАТИКИЙН ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАДЫН КОМИСС 0у191 9-1 Т: д0ч02 08-1-8 Зєхөэ48, 192 УУЛЗУУЛСАН ЗАХ Нийслэлийн туулийн 8-ын мзни-ийн зо жилийн онд «БИДНИЙГ ТАНИЛЦУУЛЖ ЇДЛУУД» 45 угаар хумх хур «Ба ангийн сурагч Р. Гэрэлг-эрлэнийн авсан гэрэл зураг /ЭРЭЛ ЗУРГИЙН УРАЛДААНЫ ДҮН Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- голын инонерийн байгууллагын Төв Зөвлөл, “Залуу техиикчдийн ордтоос хамтран О мист хувьсгалын 60 жилийн ой, Артект болох «Наран үүрд ман- даж байг» дэлхийн хүүхдийн а! дугаар их наадмыг угтаж ерөнхий боловсролын сургуулиудын 4--38 дугаар ангийн пионер сурагчдын дунд гэрэл зургийн уралдаан зар- хасныг саяхан дүгнэлээ. Урал- даанд Монгол-Зөвлөлтийн ард түм- ний ган бат найрамдал, хоёр орны өсвөр үеийнхний үерхэл нөхөр, лөл, ах дүү соцналист орнуудын тусламж, манай эх орны социалист бүтээн байгуулалт, хөдөө аж шин «БИ ПИОНЕР БОЛНО» Нийслэлийн 28 дугаар дунд сур- туулийн 5-ын «Б» ангийн сурагч Д. Мїенхжаргалын авсан гэрэл зураг. ктлбрийн социа- ахуйд өсвөр, үесийнхийй тусалж їгаа. хувь нэмэр үзэсгэлэнт бай- галь, өсвөр үеийнхний амьдралыг тал бүрээс нь тусгасан утга агуул- га сайтай олон арван гэрэл зураг ирлээ. Фото зургийн -.| бүтээлүүдийг, байр эзлүүлэхдээ 1) ураг с5- дэвтээ тохирсон байдал, зургийн агуулга, бүтээлийнхээ баатрын до- тоод сэтгэлгээг зөв тусгасал болон мөн зургийн хальс, зургийн 00- ловсруулалтыг харгалзан дараахь байр эзлүүлэв, Нэгдүгээр байр нэг «Наран үүрд мандаг», «Бяцхан хүүгийн уран гар» сэдэвт бүтээ- лээр Улаанбаатар хотын найрамд- лын. районы 33 дугаар дунд сур- гуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч Б. Байгальмаа тэргүүлж, олоп ул- сын пионерийн зуслан Артект 00- лох «Наран үүрд мандаж байг» дэлхийн хүүхдийн “анхдугаар их наадамд төлөөлөгчөөр оролцох 00- лов Хоёрдугаар байр гуракЕ: үүрд хамт» с тээ. лэлийн 48 лийн 7-г: Хехөөжарга лэ «Б» «Биднийг танилц ййхидлууд» содовт бүтэллөэр нийс- лолийп 45 дугаар. Дунд сургуу: лийн 8-мн «Вэ ангийн сурагч Р. Гэролт-эрдэнд, «Ирээдүйн мал- чинэ сэдэвт бүтээлээр Баянхонгор аймгийн “Баацагаан: сумын 8. жи- лийн дунд сургуулийн сурагч (7 Одгэрэл Хоёр байгууллагын хамтарсан диплом, үнэ бүхий зүйлд. «Найрамдал» сэдэвт бүтээлээр Төв аймгийн 2Наргалантын 10 жи- лийн дунд сургуулийн 4-ийн «А» ангийн. сурагч Гэрэлчимэг, «Багшийн эрдэм шавьдаё» сэдэвт бүтээлээр Хөвсгөл аймгийн 2 ду- гаар найман жилийн дунд сургуу” лийн 6-гийн «Вэ» ангийн сурагч Ч. Уламбар, «Найрамдал 9- дэвт бүтээлзэр Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Бэ» ангийн су- рагч Д. Цэцэгмаа, «Ирээдүйн зурагчин» сэдэвт гийн РЭэн- 1бэ сумын 8 жилийн дунд лийн Т-гийн «А» ангийн С. Сүмбэрдалай, «Бяцхан д» Сэдэвт бүтээлээр. нниС- 8 чд сургуу мгийн 8- нсанхан комби: гэлэнт. хорго р Архангай жилийн дунд 1 «В грэвдорж үүд 0 олоо жис вл л солж:ї)їшштүшотэтїлптгт)їшшэшгий їтЖҮШЇН Үтто::211 )01 Шошсгосл ток) ФгсжЖ2л БєтЖЧлж (тиЖилэ ФЛФЬВ-лнэ (БЖ НИСДЭГ ОЛОН СҮРЭГ МИНЬ Хээнцэр цэцгэн бэлчээртзї Хэсэн к явдаг өрхөн зөгийнүүд Хүүхэд бидний сүрэг шүү Алаг звгийгөө ёсгөнө дөө Амтат балы нь хураана даа гатай Үрг 7 “Үржил всө/ Үнэт бүтээгд “Үнэхээр ашигта Нийт олон найзууд минь Нисдэг сүргээ өсгөөрэй Нийгэм олон түмэндээ Нэмэр хандив болоорой Алаг зөгийгөө өсгөнө дөө Амтат балы нь хураана даа Төв аймгийн Батсүмбэрийн 8 жилийн дунд сургуулийн 6- тийи «А» ангийн сурагч, «Өс- вөрийн зөгийчин» дугуйлан- тийн гишүүн, г-... 17| ЕЭ эь... Д, Сүхбаатарын иэрэмжит Улсын хэйлэлийн комбинатад «ӨГИЙ» «СОНИН БИЧДЭГ хиолч Л гийчдий луучуудад с) шог сонин гаргаж, энэ ач туст байна. Ийм шог сонинг ц: дэг 4Зөгий» сонин зөгийчдийн хур хай сурталчилсан « тийн хичэ: сан. тай а! ьтны ту ЗӨГИЙН БОЛЛОО ТУХАЙ нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, 30- аар сард болсон Монголын залуу 86- зөгийн аж ахуйг хүүхэд 3а- ч сургуулиуд «Зөгий» гэсэн. ай амьтныг жигшлийн зэвсэг болгож їд гаргахыг зогсоон зегийн тухай бич- тэй гэж ярьсан билээ. Энэ дагуу бид өгийн аж ахуй, түүний ач холбогдлын ту- Зөгийэ гэдэг сонин таргасан. Саяхан бид биоло- эр шалгалт өгөхөд зөгийн тухай 0/ ч ардын хүнс тэжээл, эмчилгээнийгасар их ач тус- эддэг болж байна: он асуулт орсон бай- Нийслэлийн 10 жилийн 33 дугаар дунд Єургуулийн 10-ын «В» ангийн сурагч Д. БУМАА ЇЇ УПИОНРРИЙН ҮНЭН. 1| сонины эчнээ суУРГУУЛЬ "ИЛБИТЭЭХ, 2мДЕЙ сэ О Ул ЦОЛДУГААР хичээл л ЭРЭМ ХИЙЦГЭЭЕ. Цэмбэ, жилэнгээр эсгэнэ. Шов- гор болгон эх биеийг оїэн, дотор ув юм чихэрд толгойн 2» хэсгийг 1|- чАр-гайС «Гэ хүртэл нийлүүлэн оёно, Духыг нь «А?, «Вэ», «Бэ? гурвын уулзварт оёно. “Сүүл сар- зуулы хэсгийг хооронд нэн лүү: лэп болтгоэд../ их биед: оёно. Ёроо- лын хөсгийн «1» ба «Үэ»-г тааруу- лап хойт хөлийг хадиа. Урьд лийг. нь. бооронхий. хийж, хүзүүн тушаа хидиа. Нүдийг товчоор хий- 11) ин. ЦАГААЧ ХООЛНЫ ЦАГ (Бяцхан үлгэр) | Үнэг өдөржин анд яваад юу ч эс олов. Тэгээд оготны нүхпий аман дээр ирснээ, 2-3 -- Хүүе, оготно 00! Хоолондоо тарах цаг чинь болчихож шүү дээ. Ходоод чинь хоосон байгаа - биз дээ, Ямар сайхан амттай өвс логоо ургаж вэ? Мөн сайхнаа! гэл дуудав. с э. Оготно, нүхнээсээ хошуугаа ч цухуйлгасангүй. - ДРҮЭ 2 -- Ухайс, чухам хэний маань ходоод хоосон байгаа бол.доо! гэж "хашгирчээ. Б. ДОРЖСҮРЭН Бинханииллллиилилиллилллллллилллилллин Энвижэх 1сишиа-22 ховлшшши2 1ег--21111 Евсешонлд| ишдмшнн| Юишашишилр) бэшиишпа| ришишшс Бэлжлээх аишлллох өиивлан їиишвшпт кииллс шилжиж шиш 1УХЛЧ! Гэйлэү ХЭг| 5Э7 Ангидаа: ормогц Дандар Ажиж нэгийг мэдлээ Хэд хэдэн ширээн дээр Хэрэггүй юм сараачсан байв Хэн хэн энийг Хэлж яаж мэдэх вэ? «Шархадсан» ширээний ард Хэн суухыг л харьл Шаардуулж туйлгалгүйгээр Цэвэрлэх »ь:. үү, үгүй. юу. үзье --. Сайхан ширээгээ хурц : “ хутгдар тэж | Сараачиж хэн гэмтээсэн бэ? Даанч их харамсахдаа Дандар хүү бодлоо Алив, өөр, өөрийнхөө суудалд! Анхааруулж Дандар:санууллаа Сурагчид ангидаа орж Суудал, суудлаа эзлэв. Гэтэл хоёр хүү араар " Гэм хийсэн шиг хулгав. хэвлэн. Сангийн эд хогшлыг С - Сандааж хэн бусниулсан: бэ? Хүүхдүүд чив чимээгүй тэж Хоёр найзаа харахад | Хүзүү, чих нь улаан болчихсон Хөөрхийлөлтэй харагдана... | д Б. ПҮРЭБСҮРЭН ---П-П!-П1--П-111-П-ПтГЦЦПтт-ыш-П ЭрХлэгч Ц. ДАШДОНДОВ 2 Мидецс-14140 1 ТӨЛ ГХНИЙ ЛРОЛӨТАРИ НАРЛ ЭГДЭГ ТҮЙ! 117 ЗЭЭВЭд 1 АХИ: ? 3 АН анҮЙЛ, ХЭРГИЙД ТӨД Манай орны ерөнхий болопсролын сургуулиудын 1976-1977 оны хичээлийн жилийн анги. дэвших. ба үөгсөх шалгалт эхэллээ, БЭЛХЭН бАЙСГУ "МХЗЭ-ийн Төл ХоРоо, Д.СүхбААТАРЫН НЭРЭМЖИТ М05ын Төв: Зөвлөл”ин Сонин Чөнжэээллфйллннийллиилнрмийлйчининнилйнийидэниы 1-4 дэх жи х 3Г (1469) Оо 197Ү оны 5 дугаар сарын 98, Ф Энэ шалгалтаар. та нарын үзүүлэх сурлагын амжилт Октябрийн социалнст их хувьсгалын. 60 энипийн ойд өргөн барих бэлэг болно. Иймээс: сурагч бүхэн сурлагадаа чанарын амжилт гаргаж сайн, онцсайн суралцсан амжилтаар хүн төрөлхтөг ннй баяр Октябрийн 60 жилийн ойд бэлэглэе. Лхагаа Үйл: 10 мө, АНГИ ДЭВШИХ БА ТӨГСӨХ, ШАЛГАЛТ эхэллээ. СУРЛАГА--СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР -- Таван онцын эздийн чуулга уулзалтанд оролцсон төв, хөдөө- гийн таван онцын эзэн, онцсайн сурлагатангууд. (Зүүн гараас) Батсүмбэрийн сургуулийн УШ ангийн сурагч Д. Батцогзол, Төвийн 10 жилийн УЦ ангийн Н. Оюунчимэг, төвийн найман жилийн сургуулийн УГ ангийн Ж. Жаргалсайхан, Баянчанд- -. маний сургуулийн УГ! ангийн Л. Амарсанаа, Баян-Өнжүүлийн Уан- 2 гийн А. Дуламсүрэн иар. Төв аймгийн З0 гаруй сургуулийн 14000 шахам сурагч аиги дэв- ших, сургууль төгсгөх шалгалтандаа эрчимтэй бэлтгэж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Зуунмод хотын найман жилийн дунд сургуулийн онц сурлагатан (Зүүн гараас) Ж. Эрдэнэтуяа, Туяа нар туршлагаа солилцож байна. Б. Болдбаатар, Б. Манай идэвхтэн сурвалжлагч, сэтгүүлч П. ЖАНЧИВЫН ирүүлсэн гэрэл зураг. нн мзнн-иин их ХУРАЛД БИДНИЙ БАХАРХАН ДУУРИАХ АХМАД ҮЕ БНМАУ-ын гавьяат багш Ц. ШАРАВНЯМБУУ одоогийнх шиг эрдэмтэн багш, са: руул танхим, аль нь байсангүй, Харийн байхгүй зүйлийг бий байсан хүмүүс олон байлаа, /Тэд- ний хичээл зүтгэл амь бие хайр» хөдөлмөрийн ТЭВЧЭЭР ,! өнөө үеийнхэн сайхан амьдарч, эрдмийн гайхамшгийг хүртэн дуртай мэргэжлээ эзэмшиж байна шүү дээ. Би тооны мэргэжлийн хүн,Гэх- дээ би сургууль соёлоор яваагүй байхдаа тооны багш болсон юм. 1920-нод оны сүүлчээр Улаан- баатарт үлгэр жишээ. дунд сур- гууль, дараа нь багшийн сур- гуульд орж төгсөөд хичээл зааж эхэлсэн. Хошуу тамгын хариуцла- гатай хүмүүс, малчид, залуучууд сургуулийн галч, тогооч бүгдээр бичиг үсгийн дугуйланд суудагсан. Тэгээд уншиж чаддаг болонгуут, нам, улсын хариуцлагатай ажил- тан болно. Тэр үед бидний гол иэг чанар бол мэдэхгүй, чадахгүй хийхгүй гэдэг үгийг хэлдэггүй байсан юм. Хэрвээ бид тэгж хэ- лэх юм бол хэн мэдэж, хэн чадаж хэн ажлыг хийх юм бэ? Би Цэцэрлэг мандал аймгийн баян зүрх хошууны бага сургуу- лийн багшаас авахуулаад 43 жил энэ ажлын мор хоосон хүн, Бэрх- шээл их л тохиолддог байсандаа, Нэгэн.ПїЯмишээг хэлье, 1980-аад оны дунд иамайг Улаапбаатар хо- тын үлгэр жишээ дунд сургуульд багшлуулах болов, Тор үед бараг иэрийг нь сонсоогүй « шахуу «Алгебрь, геометр заа» гэж хэллээ, Үгүй гэж хэлсэнгүй. Тэ- гээд би А. Ч, Инселїїр гэдэг хү- ний алгейрь геометрийн сурах ХАТУУЖИЛ, бичгийг нэгэн орос сургагчаас олж авч судалж эхэллээ. Тэр ном орос хэл дээр байсан юм. Үүнээс болж орос хэл сурах шаардлага гар- сан, Зөвлөлтийн нөхдөөр заалгаж өөрийн оролдлогоо нэмж, тэгсээр би тооны багш болж түүндээ хяз- гааргүй дуртай болсон түүхтэй. 1938 онд би монголд анх удаа алгебрийн сурах бичгийг зохиож хэвлүүлсэн юм, 1942 онд МУИС нээгдэж түүнд анхны оюутнаар орон Сүхбаатарын нэрэмжит ца- линтай суралцаж байлаа. Ингэж сурахад минь профессор Д. Цэ- вэгмид, академич Ш. Лувсанван- дан, Б. Ширэндэв зэрэг зүтгэл- тэй, эрдэм номд хязгааргүй дур- тай нэгэн үеийн хүмүүсийн үлгэр дуурнал биднийг урагш нь хө- төлдөг байлаа. Эрдэм сурахад гурван. зүйлийг би эрхэмлэдэг. Хүнд тэвчээр хэрэгтэй. Магадгүй та нар бүх хичээлдээ сайнгүй байж, болно. 2игд сайн суралца- хын тулд дургүй юмандаа, дур- та! болтлоо тэвчиж сурах хэрэг- тэй, Би ч гэсэн тоонд дуртай бай- гаагүй зом, Харин тооны ухааныг судалж, түүний амт шимтийг мэ- дэн, манай эрэц үеийн хөрвилд хлагааргүй. хөрөгтэй: ирээдүйтэй! болохыг ойлгох тмаа. би тооны маргээцлийн. хүн. болсон, Хойрдугаарт хатуужил чухал, Очүүхон: зоманд, шантариал зорь» сондоо. хүрэхгүй, хатууллаар ї0м ЗОРИГ хий. Давмааргүй ажил байвал больчихдог зан хүнийг туйлбар” тай байлгаж, зорьсонд нь хүргэ чаддаггүй юм. Гуравдугаарт зориг хэрэгтэй Ихийг сурч ихийг мэдэхийн тулд тэмүүлэлтэй, оргилсон зориг хү сэлтэй, өгөөмөр сайхан сэтгэлтэ байх нь чухал, Аливаа юманд хү зоригоо бүрэн дүүрэн гаргаж ба Нийгмийн бүхий л төрлий ажилд идэвхтэй. оролцож, ши соргог ашигтай бүхнийг өөртө амархан тусгах хэрэгтэй, Ингэвэ хамтач үзэл олж, амьдралын өр гөн дэлгэр мэдлэгтэй болдог юм 1937 оны яг өдийд МЗНН ба гуулагдаж түүнд манай орны бү багш сурагчид хамран өргөн олн хөдөлгөөн боллоо. Түүнд би идэвхтэй оролцлоо. Би МЗНН-ий анхдугаар их хуралд нь оролцож үг хэлж, зөвлөлтийн соёл шин. лэх ухааны ололтыг идэвхтэй су талчлахад оролцлоо. Энэ ажи одоо хичнээн их далайцтай болсо ныг хүүхдүүд та иар мэдэж ба гаа, Улс эх орондоо үнэнч шу дарга, эрдэм мэдлэгтэй иргэд б лохын тулд багаасаа ийнхүү х! чээл зүтгэлтэй байхыг дүү нар таа зовлоо гээс БИМАУ-ын гавг лат багш, “МЭНН-ийн ахмад зү гэлтэн.Ц,.. Шараннямбуу: гуа ярьж, байна. Яриаг тэмдэглэсэн Ш, ЖАМЛИНХА. Ь Өсвөрийн Лопинчүүдийн 50 гаруй жилийн түүх эх орог энхрий: хайрг ХУ.Ухсг Лопиний комсомолын түүх- тэй салшгүй холбоотой билээ, "Тиймээс Хугаа их Онтлбрийн социалист ХУвьсгалын 80 Ни лийн ой угтаж осворийн Ло- пйнчүүд, «Их ОктяОрийн за маар, Ильич Лениний -аа- маар» гэсэн сурлага хөдөл- мөрийн алнаар аллцгааж, их балртаа: пноцер сурагч бүр сурлагатаа чапарын амжилт гаргай бэлэг барихаар шам- даж байгаа юм. Саяхан Улаацбаатар хотын зүүн дүү- рэгт байдаг зөвлөлтийн шинжлэх ухаан техїикийн ордонд мойпгол, зөвлөлтийн улаан бүчтэц пиоперүүд ху- ран цугларч ер бусын ход хөгжөөнтэй байлаа. Энэ бол Б.Н. Леннипий пэрэмжит БХПБ-ынхаа 55 жилийн ойг тэмдэглэхээр ирсэн. Улаан- баатар хот дахь зөвлөлтийн 14 дүгээр сургуулийн оөсво- рийн Лепничүүд, анд пайа нарынхаа баярыг хуваалцсан нийслэлийн 10 жилийн 14 дүгээр сургуулийн осворийн Сүхбаатарчууд юм. Монгөн бүрээний аялгуу таихим дүүрэг лэнс балрын цуглаан с цоглог "Шиг- Аугаа их Октябрийн социа- лист хувьсгалын 60 жилийн ой. В. И!. Лепипий нэрэмжит пиоперийнг байгууллагынхаа 55 жилийн ойг угтай: зов- лөлтийн 14 дүгээр сургуу- лийп өсвөрийн Лепиичүүд со- пирхолтой олоц ажил асохио- сопоо зэпэ өдөр тайлагиайн ярилцлаа. Тэд эх ориыхоо эрх чөлөө тусгаар тогтиолын төлөө эрэлхэг гавьяа байгуул- сан чин зоригт пиоперүүд, ХҮҮХДИЙН Яї-У-С | Хэнтий аймгийн Баянмон мын 8 жилийн сургуулийн 70 пио- нер сурагчид дорвоп бригад болон малчдын сампаж | со Дулаан бригадын суурьт очиж 510 ямаа 159.0 иг ноолуур айч пэгд зэрэгт тушаалаа. Ямаа самиалтаар 5-ын «А гийн сурагч Оюун-эрдэнэ, Г 9: «зөвлөлтийн 14 ЛХ 0К7Я5РИЙГ | ЗЛМААР, 7777 1207771717ЁКЖК 711711: ЧХУ-ынг баатар ттшопор Онц Голиоп, Палл Шог, Марат Үаасл, Ониа Шорон шарын Оангуулсан гайьпаг хүндэтгэн цурсаж, ах орлоо гах эрилхаг зоригийг үлгэр жишээ үзүүл сэн аалуу гпардичуудыг тухай човлолтийн їноперүүдийн ох оримхоо. социйлисет. бүтээц байгуулалтад, оролцсон. хувь цэмрийг бахархан ирилцлаа, Хүүхэд бүхний сайн. танил, эрхэм. хүндэт хүн: А, Гайдаг рын баатарлаг ЭД пнд церүүд бахдаж Гайдар бол эх аоримхоо. толоо. Опатарлаг тэмцэгч, освор үсийг хүмүү: хүүлэгч порт зохиолч, хатан зоригт коммупист хүн гэж өс» торийг Лопинчүүд: эрхэмлэн хүндэтгэдэг. ажээ, Энэ цуг- лаан дээр үг хэлсэн. пионер бүхэн. «Дайнд виптон хэрэг» тэй шиг амьдралд мэдлэг хэ- рэгтэй» гэсэн Црупскалгийн сургаалыг хэрхэн биелүүлж байгаагаа мэдээллээ, Улаанбаатар хот дахь зон- лолтийн 14 дүгээр сургуу- лийпхан. Октлбрийн хувьсга- лын 60. жилийн ой угтсан «Их Октлбрийн замаар, Ильич:. Лепипий . замаар» уриагдор явагдаж байгаа ал- чаар аялахдаа ОХУ-ын баал- тар, цэрт коммунистуудын иэ- рэмжит бүлэг болохоор үүрэг апсиаа амжилттай биелүүлж, баатарчуудыг халамжлац хү- мүүжүүлж "Тимурчүүдийн хөдөлгөөнд бүгд хамрагдан хүн бүр бүлэг. салааныхаа ажилд тодорхой хувь нэмэр оруулсан байна. Их Октяб- рийн 60 жилийн ойг угтсан алпаар тэргүүт амшилт гар, гасан. Улаанбаатар хот дахь дүгээр сур гуулийн зарим пиопер су» рагчдыг Д. Сүхбаатарын цэ» рэмжит МПБ-ын Топ Зопло лийн алт, монго, хүрэл меда- линар, «Онтлбрийн тулан дор» уриагаар. явагдаж байгаа «УОалгамж үс» алпаар сур лага ходолмор, урлаг спорт олопц. нийтийн онцгой ам жилт гаргасан нийслэлийн тэргүүн. пиоперүүдийг БХЇП Б-ын 55 жилийн ойг тохиол- аг ЗХУ болоп ах ДҮҮ со: х су- үгээр Дундговь гуулийн.. 9-ийн аитд- »” ан- аймгийн то- тийн 10 жилийн дунд сур» «АЛ» шїї гийн сурагч Тогтохын Су- дад циалцот орц шонерийн цус» ЛаД амрах, эрхийн бичгээр шагцасшиг”.ОМИН-ын Топ Цоплолийн дарга: ЭЖ, Хорлоо гардууллаа, Шихүү. ах дүү. поплолт мопголын өспөрийн үеийнхэн их Онтлрийг 00 энилийн ойд сурлага. ходолморийн бахдам амтилтаар болог барих цэгц хүсэл. порилгоо амшилттай Ополүүлэхийн толоо. шамдан суралцан байна, 1ГДАРИЙМЛАА Пураг. дээр: Ё Сүхбаата» рын параэмшит МП-ын Төв Зоплолийн алтан... медалиар шагпагдсан. Улаанбаатар: хот дахь аовлолтийн 14 дүгоэр сургуулийн 0 дугаар апгийн сурагч ЮМ, Андрей нийслэ. лийн 14 дүгээр сургуулийн Т дугаар апгийн.. сурагч. С. Оюунцэцэг: поплолтийн 14 дүгээр сургуулийн бүлгэмийн зоплолийн.. дарга. Ф, Анатө- лий иар, 5 Онтлбрийн «Октибрийн тулан дор» уриагаар явагдаж байгаа хувьсгалын 80 жилийн ой угтат «Залгамж үе» аяиаар, амжилттай. аялж ЗХУ болон ах дүү социалист ориы пионерийн зусланд амрак эркийн бичгээр шагиагдсан инонер сурагчид р, гэжж 1, маань хүрдэг» багшийн Өлзий сургадаг л үнэ! санагддаг гэж ири» Энд хүү. багад ацгид байсан авьяаслаг багш О. Бяруузана математикт апьяас сонирхолтой хүү болохыг таньж өөрийн ДУ- гуйландаа авчээ, Тэр цагаас хойш мате- матицийн дугуйланд тас- ралтгүй зургаан жил су- ралцаж, сонгон суралцах дугуйлангийн тэргүүний сурагч болж амжилтаас амжилт өөд ахин дэвшиж ипиа, Сугар тавдугаар апгиасаа эхлэц экил бү- рийн олимпиадаар айм- гийн. аварга болж ирсэн байна. 1975 онд болсон улсын математицийн 13 мөр, б-гийн «А» ангийн сурагч гариг «сургуулийнх нь байхаасаа сурлага Дугаар олимпиадад 7 ДУ- “РэкЁВчУу син 0-гийн. «А» ан- хамт олоц «Тоонд гарам- мүүшлээр тэргүүний су- гаар ацгийн улсын апар», гийн сурагч Ариуибилэг, Ш. Энх гай хүү» тгэцгээйр, Т. рагч . байсан ба ялацгула. їа. матоматинч цол хүрт- болд, 7-гийн «А» аипгий сурагч Сугар хүү «гайц авьяасаар| тооны хичээлийг их социр- соц. амжилтаараа. ОХУ-ын Оюунчимэг, Туяа, 8 дугаар аи- сайн тоочин. болж чадах: хон оролддог байн, Гага тиоперийн «Артек» цус- тийн сурагч Чимгээ, Туяа пар гүй ополын мэдлэг, пал сургуулийг тогсгоод ЛАНД. амарч олон. орны |. ха бүрээс 8830--8380 гр цоо, хуугүй ходолмор, тэспэр виїїт сумын дунд сургуульд хүүхдүүдтай анд найд бо- Луур гпч.бусдыгаа хошуучлав халуулшл, үйэц сайаанай- ороход ив» урьд омио порагцэа, тодэнтай ! сий. сопирхох пэрэг, олг олон ша улсын олим. математицаараа Уралдаан 23 зүйл /їалоолжц үр Дүнд циададгамшилтаай оруулж лзүрүүлшц ч гуйлаа, ,1970 1 У765 Банш Д: ТАНЧУЛУУЛН! яш оид «Сурган хүмүүжүү- лэгч» сэтгүүлийн мате». матикийн эчнээ олимпиа- дад оролцон хоёрдугаар байр эзэлжээ. Сурагч Су- гар энэ хичээлийн жилд явагдаж байгаа улсын ма- тематикийн олимпиадад анги өгсөн орж 10 дугаар апгийн сэдэв бодож, айм- гаасаа шалгарсан учир дорвийн даваанд оролцох эрх авлаа, Сугарыг эх оршихоо нийслэлд очиж үе тэн» гийнхэнтэйгээ. оюун ухаа» ныг гимпастицаар хүч со- рин ганаага хоосон ирэх» гүй гэдэгт багш нар, анд нөхөд нь итгэл тогс бай» иа. Сугар ч энэ иїгэл цайдварыг биелүүлэх гэл апьяас билгээ дайчлан амдан. суралцаж байна. Сургалт Заах Аргын 1. бинетын мэргэжилтэн Д. ЭНХБААТАН ) :їй ХуЛОггҮ Л ВЭЭ ЭЬӨ22222/772 ХЭН ТҮРҮҮЛЭВ? өвзинииииллилллилилэиилихэээ ХЭН. ТҮРҮҮЛЭВ? («Маран үүрд мандаг» бичлэгийн уралдааны дүн) зохион Октябрийн социалист хупльсга- лын 60 жилийн ой угтаж Д. Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зоплол, МРТУХ-ны сургууль хүүхдийн редакциас хамтран мон- гол, орос, англи. хэлээр зарласан «Иїаран үүрд мандаг» зохион бич- лэгийн уралдааны дүн гарлаа, Энэ уралдаанд манай орны сургуулиудын олон мянган хүүх- дүүд оролцлоо, Бид энэхүү олон мянган хүүхдийн бичлэгээс мянга гаруй захидлыг сонгон шалгаруул- заа. Үүнд: хүүхдийн уран сайхны боловсрол, «хэл зүйн шаардлага, найруулан бичих ур чадвар, зо- хномж, бага зүйлээр санаагаа төгс илэрхийлсэн байдлыг онцлон анхаарч дүгнэлээ. Уралдааны мэгдүгээр байранд шалгарсан су- рагчид Зөвлөлт Холбоот Улс бо- лон ах дүү социалист ориуудын пионерийн зусланд амрах эрхийн бичгээр шагнагдлаа. МОНГОЛ ХЭЛЭЭР Нэгдүгээр байр 1. Д. Олончимэг, Сүхбаатар аймгийн Баруун урт хот төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн чА» анги, 2. О. Ганбат, Дундговь айм- гийн Өлзийт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн «А» анги 3. Ц. Цэцгээ Ховд аймгийн тө- вийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «Д» анги. 4. М.Мөнхтуяа нийслэлийн 10 жилийн 3 дугаар дунд сургуу- «В» анги. лийн 5-ын Ерөнхий боловсролын сургуу- лийн 3, 6, 7, 10 дугаар ангиудыг хамран явагддаг хэлбичгийн олим- лиадын эцсийн давааны дүн гар- лаа. 8 дахь удаагийн олимпиадад манай орны нийт сургууль багш нар амжилттай оролцсоны дотор Улаанбаатар хот, Баянхонгор, Хэнтий, Завхан, Дорнод, Булган, Говь-алтай, Сэлэнгэ, Төв, ДундД- говь аймгууд орон нутагтаа олим- пиадыг сайн зохион байгууллаа, Ялангуяа Баянхонгор хотын 10 жилийн сургууль, Тосонцэнгэл хд- тын 10 жилийн сургууль, Дорнод аймгийн Дашбалбар лын 8 жи- лийн сург) хО- тын 1 сург бүр олимпиадад амжилттай бэлтгэж », Улаанбаатар ууль зэрэг жил 2 /92::97 479472 2172 2206250825022250 Гопьгалтай 5, М. Сарангэрэл, илийн аймгийн хоёрдугаар 10 Ч-гийн «Їй» анги, Хоёрдугаар, байранд 1. Д. Пларантула, Нийслэлийн Я эилийн 22 дугаар дунд сургуу: лийн Нгын «НИ» аши 2, 1, Патмөнх, Дориод айм» гийн. Балидун, сумын 0. шилийн сургуулийн Ө-гийн «АЛ» ан, . 1, Матсайхан, Цийслэлийн 20) дугаар, дунд сургуулийн бн «Дэ» сана, 4, Д.Даваадорж Хоөпсгол айм гийн Төмөрбулаг сумын 09. шиг лийн дунд сургуулийн Т-гийн «» ви 5. Ц.Амаржаргал, Уйс аймгийн төвийн 8 жилийн 1 дүгээр, сур» туулийн Ө-ын «13» анги, 6, 111, Жаргалсүрэн, Топ айм- гийн. Баянцагаан. сумын Вэкилийн сургуулийн 8-ын «Л» анги, Т. Д. Цэцэгмаа: Нийслэлийн 10 жилийн 17 дугаар сургуулийн 8-ын «А» анги, Гуравдугаар байранд 1. Б. Байгалмаа Завхан айм- гийн Улиастай хотын 8 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн 7-гийн чВ» анги, 2, М. Гэрэлмаа Эрдэнэт хотын 10 жилийн сургуулийн 6-гийн «чБ» анги. 3. П. Байгалмаа. Дархан хо- тын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн 8-ын «Б» анги. 4. Д.Оюун Нийслэлийн 8 жи- лийн 42 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «В» анги. 5. Т. Оюумаа, Зүүнхараа хо- тын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн 5-ын «А» анги. 6. Ц.Дархижав, Архангайайм- гийн төвийн 10 жилийн 7-гийн «В» анги. Т. Б. Оюунцэцэг. Өмнөговь аймгийн Сэврэй сумын дунд сур- гуулийн 8-ын «А» анги, 8. Б.Энхтуяа Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 8 жилийн 2 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «Г» ан- ХЭЛБИЧГИЙН оролцдог сайхан уламжлалтай сургуулиуд олширлоо. 8. дугаар олимпиадад гуравдугаар ангиу- даас Булган хотын нэгдүгээр 8 жилийн сургуулийн 8-ын «В» ан- гф, Улаанбаатар хотын 33 дугаар сургуулийн 8-ын «А» анги, мөн Улаанбаатар хотын 1 сургуулийн 3-ын «В» ангиуд эхний байр эзЗ- лэв, 8 дугаар ангиудаас Улаа!баа- тар хотын 10 жилийн 1 сургуу- лийн 6-гийн «А» аиги, Баяинхон- гор хотын 10 жилийн сургуулийн 6-гийн. «Б» анги, Улаагибаатар хотын 45 дугаар сургуулийн б- 75621902 92:02:97 97:025925Ө21020/2253: 925:5/92:02502502562| ? 27 92572 920225025922 692022602600562562552552122502504203203Х02511 Л 0О0Л 003М2380Х3000200000Х200000020Э0000900208: ХЭН ТҮРҮҮЛЭВ? 0, 1), Цэцгээ Гопьалтай. айм- гийн Мугаг сумын 9 жилийн сур, гуулийн 7-гийн «Їл» анги 10, С, Жйанаандулам:-.| нийлэг лийн 10) дугаар дунд сургуулийн Агийн «Гэ анги «Царан үүрд, мадаг» бигчлагийн энэ. уралдаанд баатар хот, Дундгоны, Архангай, Опорхангай хүүхдүүд сайн оролцлоо, ОРОС ХЭЛЭЭР Хот хөдөөгийн сургуульд. су- ралцажс байгаа. хүүхэд та нараал- сад бид орос хэл. дээр бичсэн олон зуун зохиоцн. бичлэг. хүлээж алсан юм. зохион Улааиг Сэлэнгэ, аймгийн Манай” уралдаанд, Улаанбаатар хот, Сэлэнгэ, Завхан, Дорпоговь Төв. аймгийн... иноцер. сурагчид идэвхтэй. оролцлоо. Зохион... бичлэгийн... мэгдүгээр байранд: Л. Цэрэниадмид Холсгол аймгийн Тариалан сумын 10 жи- лийн дунд сургуулийн 7-гийн «Л» апги, Г, Батцэцэг, Дархан, хотын 10 жилийн 9 дугаар дунд сургуу: лийн 8-ын «Г» анги, Хоёрдугаар байранд Р. Бурмаа Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын 8. жилийн сургуулийн 4дү- гээр ангийн сурагч Г, Оюуичимэг, Сүхбаатар аймгийн төвийн 8 жи- лийн нэгдүгээр сургуулийн 8-ын «А» айгийн сурагч З, Жавзанду- лам, Төв аймгийн. Жаргалантын САА-н 10 жилийн дунд сургуу- лийн 5-ын «А» апги Энхтуяа, Ховд аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 5-ын «А» анги. Гуравдугаар байранд Ш. Жав- зандаарий Завхан аймгийн Тосо!н- цэнгэлийн 8 жилийн 6-гийн «А» ангийг сурагч, Ж. Батхуяг Улаа- баатар хотын 10 жилийн 33 ду- гаар дунд сургуулийн 8-ын «Г» апги, Ц, Жаргалмаа, Улаанбаа- тарын тусгай сургалттай 23 ду- гаар дунд сургуулийн 5-ын «А» апги, Д. Бямбадорж Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотын хоёрду- гаар 8 жилийн сургуулийн 7-гийн шал алт өгнө. төрөлж хоо дунд сурагч Д. Бодьчи авсан гэрэл зураг, ОЛИМПИАДАД гийн «А» ангиуд эхний байр эз-- лэв. 8 дугаар ангиудаас Дорпод аймгийн Дашбалбар сумын 8 жи- лийн сургуулийн 8-ын «А» анги, Хэнтий аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн 8-ын «Б» аипги, Алтай хотын нэгдүгээр 10 жилийн 8-ын «Б» ангиуд эхний гурван байр эзлэв. 10 дугаар ангнудаас Баяихон- гор хотын 10 жилийн сургуулийн 10-ын «А» апги, Тосонцэнгэл хо- тын 10 жилийн 10-ын «Б» анги. Улаанбаатар хотын 1 дүгээр сур- гуулийй 10-ын «В» апгиуд эхний гурван байр эзэллээ, ярьж, ининтээрээ хЭ гэж: нийслэлийц 23 дугаар дуцд сургуулийн 8-ын «Г» ангийн эг ярьж байна. Д. Бодьчимэг улсын шалгал- танд бэлтгэхийн хамт өөрийн шефлэн авсан 4-ийн «Г» лпноперүүдийн анги дэвших шалгалтын бэлтгэлд «Лу», пнги, 8. Мөнхсайхан Дорио» гопь"аймгийн Сүмбэр сумын 9 гуулийн богийн. «НИ». апи, 2 Оюун Улаанбаатарин тусгай сур, галтїай. 29) дугаар ДУНД. сургуу, лийн Өлийн «Г» анги. ЛИГЛИ ХЭЛЭЭР Англи хэлээр япуулсан. зохион бичлэгийн. ш уралдаанд. ЧЭгдүгээр байранд Г. Онон Улаанбаатар хот лахь Зөвлөлтийн 1 дүгээр сургуу лийн 8лин «Її» апги, Ш, Аярийа, Чөплөлтийн 2 дугаар сургуулийн Тийн «Л» апги, Хоёрдугаар байранд Г. Ундрал Сэлэнгэ аймгийн Өүүнхараа хэтин 2 дугаар 10 эилийн 8 дугаар ай» гийн сурагч, О, Оюу, Улаалбаа» тар хотын зовлөлтийн 1. дүгээр сургуулийн 0-гийн «ЛА» анги, Ч, Жаргал Улаанбаатар хот дахь зөвлөлтийн 2 дугаар сургуу- лийн 7-гийн «НБ» анги, Г, Бишрэл Улаанбаатар дахь зоплолтийн 2 дугаар сургуулийн 1 дүгээр сургуулийн 8-ын «Б» аиги, Гуравдугаар байранд Л. Цэц- гээ Улааибаатар дахь зөвлөлтийн 1 дүгээр сургуулийн 8-ын. «В» аиги, Уранчимэг 10 жилийн 22 ду- гаар дунд сургуулийн 8-ын «Д» аиги, Ц. Мандах Улаанбаатар дахь зөвлөлтийн 2 дугаар сургуулийн 7-гийй «Б» анги, С. Гэрэлмаа Улаабаатар хот дахь зөвлөлтийт (еургуулийн 7- гийн «В» аиги, Энхтуяа Мөрөн хотын 2 дугаар 8 жилийн сургуулийн 7-гийн «Г» аиги, Д. Цэцгээ. Улаанбаатар хот дахь зөвлөлтийн 1 дүгээр сургуу- лийн 7-гийн «А» аиги, Манай зохиогц бичлэгийн урал- 114 » 23 оу1Р1 ч доо 08-1-3 вєхоо658 ЄПАХАм: нєх даанд идэвхтэй сайн оролцсон бүх , пиоцер сурагчдад баяр хүргэе, Уралдааны комисс , элцэх нь илүүтэй ашигтай 8 дугаар олимпиадын хувийн тэргүүнээр Даланзадгад хотын 10 жилийн сургуулийн 10 дугаар ан- гийн сурагч С. Цэрэндолгор, Ман- далговь хотын 10 жилийн сургуу- лийн сурагч И. Нансалмаа, Улаан- баатар хотын 10 жилийн нэгдү- гээр сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Ч. Оюунгэрэл мөн М сур- гуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Г. Батчимэг, Чойбалсан хотын 10 жилийн сургуулийн сурагч Б. Цэр- маа нар шалгарч, их дээд сургуу- лийп монгол хэл уран зохиолын ангид суралцах эрх олж авлаа. С. БАТМАГНАЙ (БНМАУ-ын Ардын Боловсро- / лын Яамны мэргэжилтэл) ГАЯ АХУЛ ёөхд) | | ! | ! 3 55 Манай анги орос хэл, геометр, алгебрийн хичээлээр улсын Бид улсын шалгалтанд чөлөөт цаг бүхнээ ашиглан бэлтгэжс байна. Улсын шалгалтайд орох хичээлийг дотор пь сэдэвчилэн юм ангийн тусалж, хэл бичгийн давтлагыг удирдаж байхад нь манай сурвалжлагчийн Аугаа их Октябрийн социалист хувьсгалын 60 жилийн ойг Слопа Я, ШВиДОВЛ угтан Октябрийн эх орон ЗХУ-д болох олон улсын хүүхдийн Мупына: 8, ВЕЛОГО «Наран үүрд мандаг» их наадам болоход сар гаруйхан хуга- ) цаа үлдлээ, Үүнтэй холбогдуулан олон улсын хүүхдийг хамгаа- лах өдөр зургадугаар сарын нэгэнд хүүхдийн дууны их наадам й хийхээр орон далар бэлтгэж байна, Олон улсын хүүхдийн «Ий» ран үүрд мандаг» их наадам, хүүхдийн дууны баярт аорнулан зөвлөлтийн өсвөр үеийнхний дуулах дуртай йарим шилдэг дууг орос хэлээр нийтэллээ, сопиИнЫы зоплол МИХЛИЛ ЇЛЯЦКОВСНИЙ Слопа Л, ОШАНИНА Музыка С, ТУЛИКОВА Лонинг поогдаг житой, Ленин ноогда. с тобой 13 торон надондо гн радооти Лепип ий тпосй песпо, суДСНЭ 2222:25:122 Лопип її тебо. ино мио, Орлопок, орлоноц, вїлетй ньйШё (Оү улмбии хмурмй дєнь впетлей, ї дапний час, пй суропой мгло, солица просиётся,... На ааро Сопотокой пласлти, д ИН стони ө рысот оглиди! ни Мөлыү нгэЛ 07 / " Он скавал, что на зомло Ипеки” умолили песелые хлошциы, Моделись у , Мы 51007 бн ХОЛЛ ОЧ 1 жиних я осталел один, И она к тебо ешд не раа периётсл, Ь ропм лодлм стье. Орлепнок, орлонон, блесни Припеп: оперениет, Ирипеп: Мы за партной идем, Собою затми белый спот, Славя РЕДИНУ двлами Не хочетсл думать о смерти, Ид зогда ЗөВир Л нг На. ВбоМ путн, большом поперь мив, Бдруг заплишут облаиа, 7//??7”7”" В.БДН Ч Л 517 її шестийдцать мальчишесиих лет, И дузисчиц авпиликает иа : кождом дело Лепин с намни, Орленоц, орлепок, гремучей Єкрнпне:» ”-2432/244 17//:1/7724 Припеп: гранатой 5 5 Ї чи чинается Ленин всегда. жипой, От сопки прага отмело, МЛ дыг 11:79 72171 река, День за днем идут года Лепин псегда с тобой- Менл иазыпали орлеиком в Зори новых поколений, В горе, надежде ин радости, Бий! отряде, Ну а дружба начинаетсл с Но никто и никогда Ленин в твоей несно, адаг ууа Л ВЦ2ЦН Гай улыбки, 3 Орлепнон, орленоц, мой вериый Не забудет имя-Ленин, В каждом счастлипом дине, товариш, От улыбии солиечной одной Припев: Лепин в тебе н во мие, Ты видншь, что я уцелел, Перестанет плакать самый грустный Лети на станицу, родимой ДОЖДИЕ, ЧҮУГЧЭТЭГЭЧҮГ расскажешь Слова М. МАТ УС ОВСКОГО С хороших н перных товаришей, Как сына вели на расстрел, Сонный лес простится с тишиной Музына Б. БАСНЕРА Жилуших п соседием дпоре, Орленон, орленок, товаришц И захлопает в зелбиые ладоши, А может, она иначинается крылатый, Припеп, РЧн СУлоахсонн Далегкие степи в огие, їаш ссин, что пела нам мать, На помошць спешат комсомольцы- , 2 1! 1 С того, что в любых испьтаниях орлята, ОТ улыбки станет всем теплеї: эозсы У нас инкому ие отилть. И жиазнь розвратится ко мне... И слону, и даже маленькой улитие... С чего начинается Родина? Орленок, орленок, идут эшелоны, Так пускай Бовсюду на Земле, Победа борьбой решена, Будто лам Н У власти орлиной орлят миллионы "л почки, включаются улыбки, И нами гордится страна, Припеп, С заветной скамын у ворот, С той самой березки, что во поле, Под ветром склонялс», растет, А может, она начинасется С песенпей запепки скворца И с этой дороги проселочиой, Которой не видно конца, С чего начинаетсл Родина? Є?гего С окошек, горяших вдали, Со старой отцопской буденовки, Га 2244411:121221157) Что где-то в шиафу мы нашли, А может, она начинаетсл (//97:9:2:71:79 11 Со стука вагонных колес И с клятвы, которую в юности С чего начинается Родина? Ты ей в своем сердце принес, С картинкн в твоем букваре, С чего начинается Родина? ЗХУ-д болох олон улсын хүүхдийн анхдугаар их наадмыг угтаж зөв- дөлтийн хүүхдийн дуулах дуртай дууг сурах хөдөлгөөн манай орны шио- нєр сурагчдын өрнүүн хөдөлгөөн болж байна. Зөвлөлтийн хүүхдүүдийн дуулах дуртай олон дууг сайхан дуулдаг мянга мянган пионерийн нэг нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Д» ангийн сурагч сургуу- лийн аварга дуучин Б. Оюун, Улаанбаатар хот дахь зөвлөлтийн 8 дугаар дунд сургуулийн 9-ийн «В» ангийн сурагч К. Ира, В. Козелович нараас шинэ дууны үг бичиж авч байна. С, БОДООШИЙН авсан гэрэл БОНРАД ВАЙСС (БНАГУ-ын баримтат кнноны АЛЬ. Ч. ОРНЫ. ХҮҮХЭД.) АД. НӨХӨД. БОЛОХЫГ. ХҮСДЭГ ДЕФА “сїхдийн найруулагч) - 7” «Пионерийн үнэн» сонины буйг үзүүлэх юм. Мөн та нарын аав, нөхөрлөлийг харуулсан юм. Бидний байх болно» гэж хэлсэн юм бяцхан уншигч- ээж, ах эгч нартай Сүхбаатар аймагт хийсэн киног зөвхөн БНАГУ-ын төдий- ны тухай хийх кино : дад сайн сайхан геологи хайгуулын ангид хамт ажил- гүй бусад орны хүүхдүүд сонирхон нэг гүүр болоосой гэж хүсэхийн хамт 7 Танай ор- маань бас ийм 1 бүхнийг хүсэн лаж байгаа БНАГУ-ын геологичдын үзэж байгааг сонсоход улам ихийг бү- та нарын тухай, танай орны тухай , ерөөе, хүүхдүүдийн тухай өөр нэг кинонд тээх урам зориг ундардаг. Хүүхдийн БНАГУ-ын хүүхдүүдэд чухам юу, юу Би кино уран үзүүлэх їом. Германы ажилчин ангийн цино бүтээнэ гэдэг бол амаргүй хирнээ Үзүүлбэл илүү сонирхолтой байх талаар бүтээлчийн хувьд удирдагч Эрист Тельманы нэрэмжит сайхан ажил бөгөөд ажлынхаа Үр дүнг санал бодлоо бичихийг та нарын аав,ээ- Бориуурын сангийн аж ахуйнхны ажил үзэх шиг сайхан юм яаж байх билээ, хүсье, хадүхнэнс жийн барьж бос- амьдралыг гурав дахь кинонд нь үзүүл- Яг жилийн өмнө надад нэг Польш Миний хаяг: Конрад Вайсс Кройц- госон шинэ ба- нэ, : хүүхэд «Аль ч орны хүүхдүүд анд 0о- штрассе 188 БНАГУ-4110, Бер- рилга байшин, Энэ бол бидний хийхээр төлөвлөж дохыг хүсдэг. Гол мөрний дээгүүр лин, , - үйлдвэр завод, бай зүйл, Одоо та бүхэнд хийсэн олон олон гүүр тавих хэрэгтэй. Тэгвэл Герман хэлнээс орчуулсан ХОТ зүйлээсээ товч танилцуулья, хүүхдүүд үргэлж бие биентэй уулзаж Д. АлТ ЯГ дыг ү? Хоёр жилийн омно БНАГУ-ын «0ба- түй: кг лан 5 римтат иино үйлдвэрт хүүхдийн барим- 7 үржилт олон сүр- т ниноны салбар бий болсон юм, Тэр с ирсэн соб- салбарт гуч гаруй хүн ажилладаг, жилд байгалийг арваас арван таван иино, телеризийн , Олон олой хийдэг. Миний бие Улаанбаатарт гийг харсан. Үе улам дын өв, үзэсгэлэн төгө: БНАГУ-ын телеви- кинь гайхан шагшиж ү? зийн захиалгаар Дефа вь. 7 1 үй / 7 | 1110 тионер бага цилцаж и үйд хоёр долоо хоногийн Од СТУДИД сургуулайлуан" яваС сүээ? тэй сурагч бо тийн тухай бодож үзвэл» гэдэг и- ургуу нөх масны хүүхдэд зориулан «Онцгой өд- 1 рүүд» гэдэг кино бү- : тээж байна. Энэ кино- ны «Ус дамжуулах хоолой» гэдэг хэсгийн зургийг авч байгаа нь лохыг нь олж Бид монгол нө- ио зураг авч дууссан богоод, эл нинонД хөдтэй хамтран монгол орны тухай, ардын нэгдлийн дасгийн үеийн Чили монголын ийонер багачуудин тухай, орий хүүхдүүдийн амьдрал, 2 фашист юонгол, германы өсвөр ийнхний най- хулнтийн дарангуйлалд артсан Чили он рамдал нөхөрлөлийн ухай баримтат им хүүхдүүдийн амьдралыг харьцуулан вино хийх гэж “байгаа тул зун танай үзүүлсэн юм, Ингэж хүүхдийн бярим- сайхан эх оронд дахин ирж олон тат иино хийхийн зэрэглээ үлгэр, ДУУ сын пионерийн туслайд очиж кино тохиодог. богоод зовхон дуу, хогимоор рёг авах болио. Бид тэр иинондоо 60. бүтсэн кино хийсэн минь хүүхдүүдийн циалигмыг бүтээн байгуулах үйлсэд та сонирхлыг ихэд татсан, Мой «Аль Ч яарын аар, ээж, ах, эгч иарий олсон орны хүүхдүүд вИД байхиг хүсїїй» Эн ололт амжилт, тэрчилэн та иарий хэр. дэг иино хийсэн богоод уул инцонд 8 вон суралцаж арч, загал цэнгэж ТАУ, рИЛАЛГУ-ын пионер багачуудын Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДОВ г.-------------- А--66809 Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын ховлэлийн комбииатад хэвлэн, Ипндецс--14140- 128 | Орон БҮХНИЙ ПРОЛӨТА Н.ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГ ТӨЛӨӨ бэлхэн БАЙ ГҮҮ! МАНАЙ ОРОНД СОЦИАЛИЗМЫГ БҮРЭН ТӨГС ЯЛАЛТАД ХҮРГЭХИЙН ТӨЛӨӨ ТЭМЦЭХДЭЭ ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮМҮҮСЭЭС ҮЛГЭР ЖИШЭЭ АВЧ, ЛЕНИНЧ ЕЄООР АЖ. ТӨРЖ ТЭМЦЭЖ ЯЛАН ДИЙЛЖ СУРАХ НЬ БНМАУ-ЫН ПИОНЕР СУРАГЧДААС ЭХЛЭЭД ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУ- МХЗЭ-ийн Төв Хогсо, Д.СүхБААТАРБЇНЧЕРӨӨЖИТ МПБ-ын ТЄв Зевлєлилч “шОчЄн :34 дэхжмилдээ Ы ханын лын 5 Мм-23 (1471) ОКТЯБРЬ-НАЙРАМДАЛ -ДРУЖБА 1977” оны 8 дугаар сарын 0. ----30 эм ЧУУДЫН ЭВЛЭЛИЙН ГИШҮҮД, 8УН 42114772 БҮХ Х ХӨДӨЛМӨРЧДИЙН ЭРМЭЛЗЭН ЗОРИХ Э НАНДИН УРИА МӨН, (МАХИ-ын Топ Хөрөө, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлып Тэргүулэг- чид, Сайд иарын Зөвлөлөөс 1ЙНН-ийн рын бичгоос) »л хуралд пруүлсоп НИЙГЭМЛЭГИЙН ИХ ХУРАЛ Мопгол-Зөвлөлтийн гайрамд- яын нийгэмлэгийн У! их хурал зургадугаар сарын нэгэн хоёрны өдрүүдэд нийслэл хотноо болж өнгөрлөө. Мх-хүрэлд-маплай орны өнцөг булан бүрээс шалгарч ирсэн 300 таруй тэргүүний сайчууд төлөө- ялөгчөөр оролцов. м Нам засгийн удирдагч нөхөр Ю. Цэдэнбал, Ж. Батмөнх, Н. ЖЖагварал, С.Жалан-аажав, Н.Лув- санравдан, Д. Майдар, Д. Мо- зомжамц, Т. Рагчаа, Б. Алтангз- рэл, Д. Гомбожав, С. Сосорбарам зар болон тус их хуралд уригдан мрсэп гадаад орнуудтай найрам- дал, соёлоор харилцах зөвлөл- тийн нийгэмлэгүүдийн хоябоо, 3М НН-ийн төлөөлөгчдийн тэргүүн, ЗМНН-ийн Төв захиргааны дарга, ЗСБНХУ-ын хошой баатар, БНМ АУ-ын баатар сансрын ииеэгч В. Б.Горбатко тэргүүтэй зөвлөлтийн чєлөөлөгчнд, ах дүү. социалист орны төлөөлөгчид тус их хуралд оролцлоо. МЗНН-ийн Уїийх хурлыг МАХ Н-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч гишүүн, Намын Төв Хорооны нарийн бичгийн дар- РАДИО АСУУЛТ, ХАРИУЛТЫН УРАЛДААН шєтштогуолло2уололхтТЛУЛУДХЭЫНЭ” ЭуллэвниьдшлэчиллгүвЖүтлЧЛтүҮЙл «ХУ-ЫГ ХЭН. ИЛҮҮ (АЙН | БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлө- лийн “Мэдээлэл, “Радио, Телеви- зийнн Улсын Хороо БНМ АУ-ын Ардын Боловсролын Яам, МХЗЭ-ийн Төв. Хороо хамтран Онтябрвийн социалист их хувьс- талын 60 жилийн ойд зориулж єрөнхий боловсролын сургуулийн 4-8 дугаар ангийн пнонер су- рагчдын дунд «ЗХУ ыг хэн илүү сайн мэдэх вээ сэдвээр радио асуулт хариултын - уралдааныг 1977 оны тавдугаар сарын 20- ноос аравдугаар сарын нэгнийг хүртэл зарлаж байна. Уралдаанд пионер сурагчид да- раахь асуултад хариулт өгч оөрол- цоно. 1. «Аврора» онгоцны тухай 100 үгэнд багтсан зохион бич- вэг бичиж ирүүлнэ. 2. «Байгал-Амарыи төмөр з3а- мынхан» (БАМ) гэж, өрчин үе- ийн залуусый хөдөлмөр бүтэз- лийн тухай бахархан. ярих бол- лоо. Энэ тухай юу мэдэх вэ? ИХ ХУРЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИЙН ЯРИА БИД НАЙРАМДЛААРАА БАХАРХДАГ МЭЗВИ-айн У! их. хуралд ажил үйлсээрээ шалгарай оролцсон хэдэн арван багш «сурган хүмүүжуүлэгч- дийн изг иь Архангай аймгийн 0- вийн 19 шилийн дувд сургуулийн » захирал Т, Иямдорж юм. Энэ багш зрдын үр хүүхдийг сургаж хумүү- га, МЭНН-ийн Төв Зоплөолийн дар- га Д. Гомбожав иїоэр, (| МАХН-ын Төв Хорооноос: МЭ НН-ийн УГ их. хуралд. ирүүлсэн балрын бичгийг МАХН-ын Төв Хороопы пэгдүгээр, нарийн... бич» гийп. дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн-дарга 10. Цэдэнбал уншив. Мөн МЗНН-ийн 80 жилий»х нь ойг тохиолдуулап. «Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн» одопгоор шагнасан тухай БНМАУ-ын 1Ар- дын Их Хурлын -Тэргүүлэгчдийн зарлигийг 1Ю. Цэдэпбал уншиж уг одопг МЗНН-ийн туг дээр зүүж өглөө, Их хурал дээр МЗНН-ийн- Төв Зөвлөлийн дарга Д. Гомбожав илтгэл тавив. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны. лэгдү- тээр нарийн бичгийн, дарга. Л.Тү- дэв, Улаанбаатар хотын-. МЗНН- ийн Зөвлөлийн дарга .С. Пүрэв, нийслэлийн хоёрдугаар арван жи- лийн дунд сургуулийн сурагч Г. Ганболд, Завхан аймгийн Тосон- цэнгэл хотын арван жилийн дунд сургуулийн багш 6. Хандсүрэн нарын олон төлөөлөгч их хурал .. 8. Танай бүлэх, бүлгэм Зөвлөл- тийн ннонерийн байгууллагын ямар туршлагыг хэрэглэж байна вэ? Түүнээс аль нэг тодорхой туршлагыг онцлон бичнэ үү? 4. Зөвлөлтийн хүүхдийн 30- хиолчдоос хэнийг сайн мэдэх вэ? Түүний аль нэг зохиолын гол баатрын тухай бичиэ үү? Уралдаанд оролцогч пионер сурагчид хариултаа цэвэр ням- бай, овог нэр, нас хаягаа тодор- хой бичсэн байна. Хариулахдаа асуултыг Фичил- гүй шууд 1,2,3,4 гэх зэргээр ду- таарлан бичнэ. «ЗХУ-ыг хэн илүү сайн мэдэх вэ» сэдэвт уралдаанд ирүүлэх материалаа 1977 оны аравдугаар сарын нэгний дотор МРТУХ-ны сургууль: хүүхдийн нэвтрүүлгийн реданци, «Залгамж- лагч» радио станцад гэж хаяглан ирүүлнэ. Уралдаан дугнэх. комисс ли0- иєр сурагчдын ирүүлсэн хариул- тыг арван нэгдүгээр сарын .нэг- жүүлэх гавьяат үйлсэд 20 жил, нэр төртэй. зүтгэж яваа «Ардын гэгээр- лийн тэргүүний ажилтан» ажээ. Ням- дорж багшаас эдиий сургуулийн хамт олон МЗНН-ийн У! их хурал угтаж юу жийснийг асуухад: -- Өсвөрийн үеийг монгол-зөрлол- тийн найрамдалд чин улэнчээр . Хү: мүүжүүлэх иь сурган хүмүүжүүлэгч бидиий ариун үүрэг мон, "Тиймээс ма- най сургуулийн «Интериационал» илубийн ажил монгол:-зовлолтийн най- рамдлын түүхийг пйонер сурагчдад танилцуулахад зориулагддаг, Ту- хайлбал Д. Тольхүү багшаар удир- дуулсан манай «ийтерпациоиап» илу- бийнхэн. Онтябрийн хувьегалын 60 1й45:445834 гУүлс | ё дээр. үг хэлэв. В, Н., Горбатно их хуралд баяр хүргэж үг хэлээд ЭХУНН-ын Тов Хорооны ерөнхий нарийн бичгийп дарга Л. И. Брежпевээс тус. их хуралд ирүүлсэн баярын бичгийг уншиж гардуулав. МЗНН-ийн Уїих хурлаас МАХ Н-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Ар- дын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, Сайд нарын Зөвлөлд илэрхийлэлт, ЗХУНН-ын Төв Хорооны ерөлхий.. нарийн. бичгийн дарга Л. ИЙ. Брежневт илгээлт явууллаа. МЗНН-ийн У! их хурлаар сон- гогдсон МЗНН-ийн Төв Зөвлөлийн анхдугаар бүгд хурал болж, МЗ НН-ийн Төв Зөвлөлийн даргаар МАХН-ын Төв Хорооны Улс т6- рийн Товчооны орлогч гишүүн, Намын Төв Хорооны нарийн бич- гийл дарга Д. Гомбожав, МЗНН- ийн Төв Зөвлөлийн нэгдүгээр ор- логч даргаар МАХН-ын Төв Хо- рооны нарийн бичгийн дарга С. Сосорбарам, МЗНН-ийн-Төв Зөв- лөлийн орлогч даргаар Б. Алтан- гэрэл, Д. Цэвэгмид, 5Б. Бадарч нарыг сонголоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ний дотор шалгаруулж, дараах байр зээлүүлнэ. Нэгдүгээр байр--2. Тус бүрийг нэгдүгээр зэргийн. диплом, 1978 онд ЗХУ-ын пионерийн зусланд амрах эрхийн бичгээр. Хоёрдугаар байр--3. Тус бү- рийг хоёрдугаар зэргийн диплом, соёлын бараагаар. Гуравдугаар байр--5. Тус бү- рийг гуравдугаар зэргийн диплом, дэвшин суралцах ангийн сурах бичгээр. Байр эзлээгүй боловч үнэн зөв хариу ирүүлж, уралдаанд нидэвх- тэй оролцсон 50-нас доошгүй су- рагчдад гурван байгууллагын дурсгалын диплом олгоно. Уралдаанд ирсэн шилдэг ха- риултыг радногоор нэвтрүүлж, төвийн сонин, сэтгүүлд нийтэлнэ. БНМАУ-ЫН САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛИЙН МРТУХ. БНМАУ-ЫН АРДЫН БОЛОВСРОЛЫН ЯАМ. МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРОО, жилийн ой. угтаж зохиох! ажлаа” сар бүрээр тогтмол төлөвлөн ажиллаж байна. Он гарсаар «Зөвлөлтийн:15 бүгд найрамдах улсаар» ,сэдэвт аж- лыг. бүлэг бүр зохиож, охих .цуг- луулгатай болсон, Мөн «ЗХУ-ын ос- вор үе», «ЗХУ-ын шинжлэх ухаан тєхнинийн ололт», «Зөвлөлтийн. хүүх- дийн дуртай хэвлэл, ном» зэрэг зур- гаац төрлийн самбар тогтмол гарга- даг. : "Манай сургуулийн пнонерүүд Улашүд, хотын. нэгдүгээр: дунд сур- гуультай тогтмол” харьцаатай. ажил- - ла багш гсурагчди инхаа » төлөөлөгч- дийг солилцсон, Оцтларийн хуйЬсг4- ЭХУ-ЫН ХОШОЙ БААТАР, БИМЛУ-ЫН ТӨВ ЗАХИРГААНЫ. ДАРГА, 6АНСРЫН НИСЭГЧ В, в. ГОРБАТНО ТА НАРТ МЭНДЧИЛЖ БАЙНА , М.ЛХАГВАСҮРЭНКГИЙН авсан тэрэл. зураг... Эх ориыхоо төлөө зүрх єсэтгэ- лээ зориулсан иргэд болон ху- мүүжиж, пионерийнхээ нэр тө- рийг эрхэмлэн хүндэлж байхыг өсвөрийн Сүхбаатарчууд та нарт. «Пиолперийн үнээ» сониноор чинь дамжуулан хүсье. - Та нарын дундаас сансрын ни- єэгчдийн эгнээнд орохыг хүсье. Онц суралц! Сайхан “ирээдүй та нарыг хүлээж байна. В. Б. ГОРБАТКО -Ж.6.Уу, лын 60 жилийн ой угтаж «Лениний хэлээр ярьж сурцгаая» гэсэн хөдөл- гөөнд манай нийт пиолер сурагч хам- рагдаж бүлэг. бүлгэмийнхээ ажлыг ї К 1 орос хэлээр явуулж байна. Саяхан | МЭННБийн их хурлын нэрэмжит. дуут жагсаал явуулж анги бүр о06- рийн насанд тохирсон зөвлөлтийн хүүхдийн дуунаас сурсан. Энэ ажлыг манай «сургуульд багшилж . байгаа зөвлөлтийн багш Л. А, Нунина, А. Н. Покидченко иар зохион байгуулсан нь маш сонирхолтой болсон тэж: сур- гуулийнхаа хамт олиы амжилтаас сэт- гэл хангалуун ярьсан юм. 3 Н, ДАРИИМАА АРДЫН ИХ ХУРЛЫН СОНГУУЛПЙН ӨМНӨ БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын сонгуулийн. 14 дүгээр тойрлийн 14 дүгээр хэсгийн ухуулах бай ранд болсон ахмад, оалуу.. сонгогч» ДЫн уумаалтын дараа пиїїслаан 5то дугаар дүнд оо сургуулийн богийн «ММ». ангийн ши Мараа ахлагчтай «Ирээдүй» чуул» гын хамт олцоос хонцорто тоглож үзүүллээ. Үзэгчид: Сүрхий авьчаслаг хү үхдүүд гээ магтав, «Ирээдүй» муулсиилхаа сонгуулийн ухуулах байранд хү- рэлцэн: ирсэн 200 шахам хүнд урлагаар үйлчлээд байна Зураг дээр: Тус чуулгын. гоцлол хөгжимчин -Д. Алтантуяа С, БОДООШ СУРЛАГА.СУРАГЧИЙИ Одоо сангн дэвшнх, Ххөгсгох Улсын шалгалтдаа амжилттай дүн үзүүлэхийн тулд Хүүхэд бүр хи- чээж байгаа цаг! Эдний нэг Өвөрхангай аймгийн гол “ХӨДӨЛМӨР члналхажлллилллалыа - ГАНТӨМӨРИИН ЯРИА на. їйїр нь Гантөмөр ангийнхаа бүх хүүхдийг тогтмол цагаар давтлага хийлгэж, «Пионерийн» үнэн» сопшины 18 дугаарт шийтлэгдсэн ажин шинин шишин завин БА УХУУЛАХ Г зас лоЭ БАЙРАНД дөлгоонийг залуучуудын дунд өр- МИУА-ийн Түүх, Дорио дахшил -ийн.. Төв нүүлэх тухай» ХЗ9-н : мөн товчооша. 1975) оны тог судлалын хүриллэнгийн иймын үүрэйс өрхлөй иийслэлийн соц: 79 ШИНЖ иж тоол, 14 лүгаэр албан даалгавар туулийн хойрдугаар. тойргийн хэрэгж байна. хойрдугаар, хасгийн. ухуулах бай. ранд: хүүхад зохиолч, парын уул палт цохио, Гана шин ГЭ”ЛТ (шив їзэж! ДЭЛГЭРУҮЛҮүҮШТЭЙ ТУРШЛАГА Эс Шагдар, Д. Маам: царыин зөрөг зохиолчид: хүүхдэд, зориулж, бич» сай шүлэг. зохиолуудаасаа. улшиж «Мом яая бүтдог» тухай. сопир- холтоЇ! яриа хий Хүүхдүүд сонирхсон. зүйлээ. псуунс ярилцан, Л, ХАЙСЛИДАЙ | | БАЯНХОНГОРЫН Ї. хүүхдүүд : БАЙГАЛИЙН ЗАГАС ҮРЖҮҮЛЖ БАЙНА 3 ХЭН 01Ц САЙН ДЇН АВСАН БЭ! "Бид нийслэлийн тавдугаар дунд сургуулийн 8-ын «Г» ангид сур- даг, ЧЦөмөөрөө шалгалтандаа ам- Заянхонгор аймагт тэр, орои Хужирт сумын 10 жилийн дунд Зургадугаар айгийн «сурагчдад жилттай бэлтгэн, сурлагынхаа НО Сэеэг Ён СуТкуулайт СулГАЙЧАСРЭЛАОЛ Өүрсцэн математикийн бодло- 2 чанарыг ахиулахин тулд «Энэ дө- шиШИАВЧЫН рчитэй БАНсанНГ Сурлагатаг Б. СГантөмөртэй уул- гыг хамтран боджээ. лой анал хан лагуй/ дүн хансан дэвээ сис тайм уиаг йн төвөөс эхлээд: захад тэр, Хэл “бичгийн хичээлээр ээн 2 гэсэн тусгай самбар хөтлөн, онц Баацагаан, Богд зэрэг сумшихан --Сурагч хүн зөвхөн шалгал- бичиг хэд хэдэн удаа хийж, хэн 2 дүн авах хөдөлгөөн өрнүүлэн до- ЯВ ГАРлЫыгл 8ОГОЛЫ тэртээ зүр- тын үеэр л хичээлээ давтан, бусад ямар үтэн дээр алда»с байгаат 2 лоо хоногт авсан дүнгав самбарт экүүли, тацсаг үнэрт тасалгааны ҮеД тайван явна гэдэг буруу! засч, холбогдох дүрмийг тайлбар-2 тогтмал «бичин байна. “Бидний ЦЭЦЭГ тарьис ургуулах ажил а0- Би хичээлийн жилийн эхнээс бүх лап, “ам хичээлийг тарчиг тарч- хэн маань ч,«Онцсайн дүн»-гийн хиож, үүнд шиөнер сурагчид, х0- Хичээлээ хигд давтдаг. Урьд ун- гаар хушнаан авч уншаад харил- хүснэгтэд шараэ бичүүлэхийн тө- апуучлан оролцдог болжээ. Одоо шинж байсан хичээлээ шалгалтын -Цан ярилцах заргэвр хат «лноо2 лөө мэрийдэг. “Үнэхээр ч мхэнх тус аймагт өөрсдийн нь хийсэн үед эргэж давтахад түвэггүй бай- чадварлаг зохион байгуулж бай-2 хүүхдийн нэр түүнд бичигддэг Ш 20 таруй аквариумд нутгийн даг! Би 23 улирал дараалан онц на. Энэ сургууль дээр Гантөмөр 8 боллоо. 1500 гаруй загас үржиж байна. суралцсан гаж ярив. шиг тпалгалтдаа сайн балтгаж бай- Ингэж дор бүрдээ хичээн, бас Баацагаан сумын хүүхдүүд бай-: - “Гантөмөр сайн зохион бай- гаа5-ын «Г» ангийн сурагч Д.Доря-2 бие биедээ тусласнаар онцсайн, талийн загасыг хэрхэн тэжээн гүр- гуудагч юм. Тэр ангийнкаа сул дагва, 4-ийн «А» ангийн Ссурагч2 сайн сурлагатим тоо өсч, дунд жүүли: байгаа талаар өгүүлье. сурлагатай нэг шайзын- Ш. Эрдэнэчимэг, б-гийн «Д» 3 Муу дүн авах сурагчдын тоо эрс сүү хаа хичээдд тусалж хоёр. турав- ангийн сурагч Б. Мандах, 7-гийн 2 хорогдов. Бид таймдугаар ангиа Сумын төвөөс баруун тийш дугаар дундчуудын «Б» ангийн сурагч 0. Нацагням,2 заавал 100 ,хувийп сурлагын ам- арав таруйхан їтилометрийн зайд эгнзанд өрүулжээ. Дөрөвдүгээр 4-ийн «А» апгийп сурагч Д. Бат-2 илттай . төгсгөж, БНМАУ-ын манай улсын томоохон нуурын улирлаар дундын тоог цөөрүүл- ЧИМЭГ нарын тионер сурагч олон 2 баатар эмэгтэй Т, Борын тэрэм- тэг Бөөнцагаан нууроршдог. Энэ жээ. Одоо шалгалтыг нь сайн байна. 3кит хамт олпы зүүргээ биелүүл- шууранд усны шувуу олноороо дүнтай өгүүлэхээр ажиллаж бай- Б. ОЮУН 51лїэ, Сурагч Д. БАЯНЖАРГАЛ чуулж, зуны сайхан улирлыг жь-----тг-)3г-гУ--тушлллуУилллллу али Л ны нлєсьн хэс таатай өнгөрүүлдэг. Нуурын сав : арсхүн лдээ газраар зүйл зүйлийн загас, | жараахай амьдардаг. Тэдгээр за- РГЭЖИЛ гас жараахайг ажигч гярхай, ав- , хаалж сэргэлэн пионерүүд олж Зэ Ч үзээд сургууль гэр орондоо тэ- эр шийдвэрлэжэ. Одоо тус СА ИХАН умын сургуулийн бүлгүүд 17тө- дийгүй айл өрх бүр анвАрнумд ва- грж й "бөгө! ЗӨВ- Манай жаргалант ирээдүй үр хүүхдийн. өмнө, тэдций сонгон ыВ Ецулцда аша, б00 авах дуртай мэргэжил бүхэн бэлэн байдаг. шахам загас үржиж байна. Нийслэлийн ерөнхий боловсролын дупд сургуулиудын найм, 4 аравдугаар анги төгсөгчдийн заримтай уулзаж, мэргэжлээ хэрхэн -- Манай сургууль дээр Чи- сонгож байгаа талаар сонирхлоо. мурцуудын 412 команд ажил- ладаг. Загас тэжээх, арчлахад | байгаль хамгаалах тимурчууд их | түрэгтэй. Загасаа бид нунтагла- | сан хүүхдийн будаа, хатаасан өт 23 хорхойн үйрмэг, нүдэж жижиглэ- | -- 16 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч ЇН.Буян- дэлгэр,оёдолчны мэргэжилтэй бол- но гэлээ. -- 4 дүгээр дунд сургуулийн 8-ян «А» ангийн сурагч Н, Түв- шинжаргал, 8. Сарангэрэл, 8Б. Чимэдцэеэ, Д. Гандолгор, Д. На- ранчимэт иар "ТМС-д орж оёдол- чин, холбоочин, гэрэл урагчиы мэргэжил эзэмших тухайгаа ярив, --088 дугаар дунд сургуулийн 8-ын “«Д» ангийн сурагч Мягмар- жав барилгын мужааны мэргэжил сонгожээ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ пост ттпӨөөөөөөөӨөэЭЭЭЭсэЭүЦүЭгг.г... сэн борцоор тэжээдэг. Усыг байн- | та сольж байвал илүү тохиромяс- | той. Анги, танхим, тэрийн нөхцөлд хоёр гурван сар болж дассан за- тасыг хурал цуглаан, тэмдэглэлт баярын үеэр нам, эвлэлийнхээ байгууллагад дурсгаад шинээр тодын загасыг барьж тэжээдэг | заншилтай. “Энэ бүхэн бидний байнга хийдэг хамгийн дуртай В ажил 1Ялангуяа хичээлээр “үзсэн Д Мэдлэгийг амьдралтай холбодог, пионер сурагчид биднийг байгаль хамгаалах их үйлсэд оролцуулдаг 1 ТОмоохон ажил юм тэж 8-ын «А» 7 ангийн Тимурчуудын командын ахлагч М, Билэгт ярилаа. Өнөөдөр Бөөнцагаан нуурын ой- ролцоох гол горхи, «Шар булаг»- ийн-алтлаг, “мөнгөлөг экараахай- шууд Баацагааны багачууд, хүүх- дийн акварнумын зочин, айл өр- хийн чимэг болоод зогсохгүй зэр- тэлдээ сум, аймаг, Улаанбаатар Хот хүртэл тарж, жинхэнэ аква- риумын загастай өнгө үзэмж, Өсөлт торинлтоороо зэрэгцэн бай на, Б, БАТСҮМБЭРЭЛ | Т.цанаиаии сн нилын ЕГТ Хүүхэд та нар ч. “Усланд амрахаар өмчихдөө хү хийн ямар бэлтгэл зохих талаар зовлоо Хий ба нийлэг. рэм, тоосон їс цас, цагаан гай, аяллын Хувцас, Хувцас цамц, улаан Хуйцас, марны. малгай, ) « ботинк, ийн тамирын Хувцас шаахай) бэлтгээрэй үсэг, хаяг ПИОНЕРИЙН ЗУСЛАГ АМРАХАД ЮУ БЭЛТ нолертийг хангавал сай эдээр, хийсэн хүг МЦ, ёололын хуй мал Унтлагын дотуур Усны гутал, био (омд цамц, ТэВИХ- нь зохимжгүй ГЭХ ВЭ? даг, Мймд марк, тэмдэг, илгаа ХИДЛЫН цуглуулга, монгол Дүу чм илна, төрөлх хол, район, ай 1 ! маг, оримхөө. танилцуул | “эь хоы Урьд, хувцсаа. 0 явах иь зүйлэй рУЛХарй хавцр ү хунд ТОННД Огсийн Ммг- мөлөөг цагаараа Мэс айдалд тө Ч рууаж бэлтгэнэ. Үүнд: Юу в. ӨВ ХВАГӨр, ван аааглал | Хөтйөх дэнтэр, үааг, тосоп балын. ха панда болтгохоас садиа. гадаад эмАХэшолерүүд өөрийн үйлднэ рийн чихэр, өөрөдийн гар урла лыг бүтэ үндэсний торол бү рийн хөгжим авч энбал зүгээр сурна т ороход ЧоОХ мэ ЭХЭ) усанд) байдаг. Ариун цэнрийн.. хораг алчуур имонерийн Бос 01 Ха алчуур, 00) сойн, . сашн 1 П . « . Ц, түй эзэлж : Ур ЯА, 3 хумсны хутга, үнэртэй ус, сам, Туташиг төс, хувцасны сой, зүү Утас, илүү товч зэргийг апахаа ч ТУМААДС 9 мартаж болохгүй, Халаасны ша занд Хэнссулэнд ЛУЭн рибу зус- тар, арыг тоциис, үндэсний хувцас (монгол Үүү Сүйдэсний” бусад тоглоом, зургийн шларат бүс, ханхаах) мээл, хоорцог, авч явахад илүүдэхгүй хиромжтой, ППиоперий ХУВгаА -» Ционерийн зуОЛацД дээр элдэв зүйл б ерийн... бүч. очоод шинэхэн танилцсан. пайа Л бимнх, гарын тартаа аах дуу, тойрон. бүжиг, блдэг сумар | тоглоомоо эртээс бэлтгэх харэг зу Хад андын. Пнонеши хэй, Түүнчлэн урлаг онсийн хэлний Мэдлэгээ х уд мӨЗэ тамирын торол бүрийн тэмцээ! олон орны хүүхэдтэ Сруулбал: уралдаанд авьяас хүчээ сорих, үхэдтэй улам ч Зусл цгийн цагийн. хуваарь ойр дотно танилцана. -- Пионерийн амарч байгаа маг хот, Он цаг өнгөрөвч сэтгэлд хоногшин үлдэх сонин учрал алийг тэр гэх вэ? Тэгэхэд бид Сөгногөрийн «Цагаан нуга» пионерийн зусланд ажиллаж байсан юм. Өдөржин шөнөжин ор» сон бороо татарч байх үеэр Осор захирал өрөөнд орж ирээд «Та пар өнөөдөр гол дээр хүүхдүүдийг очуу- лахгүй байх үүрэгтэй шүү» гэсэнд д За гэж зөвшөөрөөд, та цэргийн алба хааж явсан уу? гэвэл Осор гуайн нүүрэнд инээмсэглэл то- дорч: -- Тийм-ээз! 1939 онд Халх голд зургадугаар дивизийн байлдааны ан- тийн даргаар ажиллаж байсан гэлээ, -- Байлдааны ангийн дарга, пио- нерийн зуслангийн захирал хоёрын аль нь хэцүү вэ? -- Үүргээ сайн биелүүлэхэд ажил бүхэн эцүү, биелүүлж амжвал бүгд сайхан. Бод л доо! Энэ зусланд нэг Жил зэлжинд 600 хүүхэд амарна. бүр зургаан ээлжээр ажилла» зусланд пнонерүүд хоо- рондоо тапилцж өөрийн улс сум орпоо сурталчил- туу баримтлах, удирдагч баг шийнхаа. зөвлөлгөөг. байнга хү лээн авч бинолүүлэх, шинэхэн танилцсан. нөхдөөсөө их. зүйл сурч ирэх, нохдоо. хайрлаж, ай- олтатмтутараттттгчал: гсл2413” 777 хүндатгах, таданд туслах, сэтгэл санааны далтгэлийг артаас хийх олїїдаг Ч Чухал САЙХАН АМРААРАЙ Саяхан Улсын нийгэм даатгал, амралт, рашаан сувиллын хэрэг эрхлэх ерөнхий газрын хэлтсийн эрхлэгч А, Мапайтай «Пионерийн үнэн» сонины сурвалжлагч уулааж, -- Энэ жил пионерийн хэдэн зусланд хичнээн хүүхэд амрах вэ? --0111 лагерьт 14000 шахам хүүхэд амариа, Бид хамгийн олон «Сэлбэ» зусланд хүлээн нуга»-д 4000 шахам, «Сэлбэ»-д 3000 шах хүүхдийг «Цагаан нуга», ом. -- Энэ жил пионерийн зуслан шинээр ашиглалтад орох уу? -- Зургадугаар таван жилд шинээр 6 зуслан ашиглалтад орох юм. гар аймагт тусбүр 200 хүүхэд церийн тохилог зуслан барьж байна, їтгэл хир зэрэг ханг: -- Засвар үйлчилгээ бүрэн хийгдсэн! Бид зовхон зуслангийн ба- талтын засварт 11 мянга гаруй төгрөг зориуллаа, Уи- эн самбар, тоглох уун уснаас эхлээд овдвол үнэ толборгүй Одоо Хөвсгөл, Сүхб -- Пионерийн зуслангуудын б: рилга байгу ших ном, ү тамирын х: цино, глэл үзэсг: орох хэрэглэх эм-бүгд хангалтт байгаа. Ялангуяа чанартай хоол у!и- даар хапгахсан гэж мэрийж бай -- Нэг хүүхдийг 14 хоног амраахад улсаас хэдэн төгрө- гийн зардал гаргаж байна вэ? -- Дунджаар 270 тогрог! -- Та манай сониноор дам жуулан амрагч хүүхдүүдэд юу хэлэх вэ? на, Манай зу хүүхдийн байна, байгаа ланд туц цөөн Пионерийн 4 хүүхдүүдийн амрах хүсэлтэй нь амарч амарч зуслан- гийн захир аав, (багш, захирал, най: дийпх нь үүргийг х ёстой би ойлгож: ажилладаг. За чи үү ойлгов уу? Би гэрлийн хүнтс ца, Гэрэл унтраачихвал хүү хоол оройтно, Энэ гэрлийг ирэх жил гэхэд нэг «мөнхийн» болгож авиа даа гээд жаран иастай гэхэд үнэм- шихийн аргагүй сэвэлатэл алхаад явчихлаа, Саяхан. МҮЭ-ийн 60 жилийн ойг манай эх ороп далар ёслон тэмдэг- ї» түүхт ойн босгон Осор “захирлын ходолмор зүтгэлийг үнэлж БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар «Алтан гадас» одонгоор шагнажэг Осор гуайн энгэр дээрх одон медаль иэгээр нэмэгдсэний дараахан бид хуу- -- Сайхан амраарай гэж хүсэн ероос, «ЦАГААН НУГА», ХҮЛЭЭЖ БАЙНА дор дурдсан ярилцлага хийв, авна, «Цагаан пиопер сурагч амрах амрах ино- гдсан бэ? тоглоом, биеийн чин лаа, -- Зуслан маань «монхийн» лтэй болоод удаж байгаа шүү! жилдээ. төвийц эрчим х танилын ёсоор уулэаж лрилц- гэ- Манайхан Өхлээд эгдүгээр 3 цийг авлаа, лийн. тү үлшээ Шугам. жагсаалын руулаад шинэчилсэн, Эд 1 дэд хэрэг ном, сонин, “чихэр жимс, тоглоом овоо базаасан. Мянга. шахам хүүхэд хүлээж авах хүн чинь энд удаж болохгүйгээд бас Л яарч явлаа, Түмний үрсийн төлөө лээ зориулж яваа эис наа Нь. «Цагаан иарчээ! бие сэтгэ» буурлын са- нуга». зусландаа «Үнэн» сонины сурвалжлагч Р, ЧУЛУУН, ПҮХПНЙГ СОНИРХОГЧ НАГАЧУУДЫН ИЛУП БАГА ГАРИГ 3.40 70 Носмөдемийисийл,... ЦХУ- Ппптар энэ Охин пар зугаа ИХ эх орны дайны. түүхийд Оичигдээд пагссангүй эд! 1071 опы 11 сард «ГЦомсомолисиай, ириилп». сон иг дугаарт, өөрсдийнхөө. нэпсай имар цэгэн бага гаригийг эрэлхэг ох Цонггийн нэрээр Порлохийг хүссэн ЛПепиигридын од... тариг үлүүлэх гаарын ашилтан 0, 1, Мог ртцетыйг пахидал.|П ЧИйтЛЭГДЭ ОХУ-ын ШУА-ийн одон орим хү рээлапгийн ардом”.Пшиншилгээний килтаг Т, М, Смирпопп хамгийн түрүү) тэхүү хүсэлтийг хүлээ! апч 1701) дугаар дугаар баг тйг ригийг Өол-гийн.. їлрээр: цэрлэх спапал гаргасан байна, Олоп” улсын гариг той цохүү хүсолтийг харгалаай үлэнс 1701) дугаар бага. гаригийг Зол хэмээн цорлах шийдпэр гарга» лээ, Зол нь бусад бага. гаригуудын цэгэн адил ихаахоц сууван тойрог замаар париаас дунджаар 982 сал им-ийн алсуур тойрон эргэдэг. Одон орончид эцэхүү бага. гариг нарыг бүтой тойрч оргох үе иь 9 жил 4 сар гэж олжээ, Одон ориы ухаанд, иарыг тойрон эргэдэг га» ригууд өөрийнхөө ходолгооний лицад пар болоод дэлхийтэй цог шулууны дагуу оршиж, дэлхийд хамгийн их ойртох тохиолдлыг эс- рэг оршилт гэж цэрлэдэг. Тэгвэл бага гариг Зол нь 17 сар тутамд дэлхийтэй эсрэг оршилд ордог бө- гоод энэ үедээ дэлхийд 150 сал нм хүртэл ойртож ирдэг, Эрэлхэг охип Зоя-гийн пэрээр нэрлэгдсэн энэ бага гаригийн ээлжит эсрэг ор- шилт нь ирэх оны 4 сарын эхээр болох бөгөөд бага гариг судлаач- дын ажлын төлөвлөгөөйд «Зоя» гэсэн нэр хөдийн оржээ, Зөвлөлт эх ориыхоо төлөө алтан амиа зориулсан баатар охипьг пэр «сансрын уудамд» ийпхүү мөнхж- лоө. 2 Н. ТҮГЖСҮРЭН өишлиассылшсАЖИҮЛЄЛВТЛТТОЛҮДМТТУЖҮЙЭ) ХөРӨНГӨТ бргйнЦ “ХУУХДИЙН ДАЙСАН ШИ судлалын ХӨӨРХИЙЛЭЛТЭЙ ХҮҮХДҮҮД ХоөронготоН орнуудын эдийн сас- гийн хямрал ходолморчдийн аж амьд- рал, ахуй байдалд тодийгүй, хүүх- дүүдийн амьдралд муугаар нөлөөлж байна. Одоогийн байдлаар АНУ-ын зовхон Мью-Йорк хотод 200 мянгаш гаруй хүүхэд орон гэргүй тэнүүчилж байгаагийн олонхи иь 8--10 инасиаа- саа лэн” тэнүүчлэх «Амьдралаа» эхэлжээ, Арван зургаа томуу 18 нас хүрч байгаа хүүхдүүдэд ч тэнэхээс өөрөөр амьдрах нөхцөл алга, Эдний олонхи нь ядуу негр, пуэзрто-рикчуу- дын гэр бүлээс: гаралтай їом. -- Би сургуульд явахаа больсоор хоёр жил болж байна. Гэрээс памайг хөөсөн учраас тэнд мадад байх байр байхгүй» гэж Ашпаш гэдэг 14 настай пуарто-рик- хүүхэд. ярьжээ, Тэднийх Апашаас гадна 8 хүүхэдтэй маш ядуу зүдүү амьдралтай учраас эх нь 14 настай хүүгээ бие даан амьд- рах цаг нь болсон гэж үзээд, ийн- хүү гэрээсээ хөөжэөо. Статистикийн: мэдээгээр Ньо-Иор- нийн насанд хүрээгүй дорпон хүүхэд тутмын нэг нь негр палуучуудын 40 (нь нь ажилгүй... байгаа том, Орон гэргүй хүүхдүүд мэргэжил боловс ролтой болох бүр ч бололцоогүй ї0м. «їїло-ЙПорц. Дойлц. Нмос». сонинд Нио-ТПоркийн: орон. гэргүй. хүүхдүү- дийн оно. байдлын талаар бичихдээ, «хотын олон гунигт явдлын хамгийн ИЙМШИГТ гуниг»: гэн тэмдэглэжээ. ӨОиа бол капиталист нийгмийн нүүй царайг. харуулсан. тодорхой. жишээ. юм. МОНЦАМЭ-гийн. тоймч » Б, БАТХҮҮ ыг Фооц тш «ч 4: 9 ө г Ч Өө .. жл Яв» 01 9 ы. 2 221 о сэ ! .. ! (6: оо 192 . с (0) х Р- »» х » 2- ч Саяхан: манай. орны хот, аймаг сумын төвд үлшиалаа!н, хүүхдийн дууны баяр болш, түүнд 40.000 гаруй хүүхэд хамрагдлаа. 3 Зураг дээр: Улаанбаатар дөрвөн райопы “ТА НАРЫН ГАР ДЭЭР ОЧИХ ШИНЭ. НОМ Энэ онд хүүхдүүд: за марым йомын сан манай орны болон гадаадын хүүхдийн. зохиолчдын туур- висан олон арван ном, эрдэмтэд, сурган хүмүү- жүүлэгчдийн. бичсэн: эхлэх: ухааны хллбарчил- “сай: бүтээл, эшинэ... сурах, бичиг, гарын. авлагаар баяжина. ї “БНМАУ-ын төрийн. шагналт зохиолч Л Түдэ- вийн. хүүхдэд зориулж туурвисан зохиолын бүрэн эмхэтгэл энэ онд хэвлэгдэнэ, Мөн-Л, Түдэвийн ма- май орны хүүхдийн урдн зохиолын үүсэл хөгж- лийг анх удаа нэгтгэн дүгнэсэн «Хүүхдийн зохио- лын онцлогууд» гэсэн бүтээл: уншигчдын гар дээр очно. Энэ хоёр ном уншигчдад төдийгүй манай хүүхдийн утга зохиолын хөгжилд их ач холбогдол- той бүтээл болох юм. МХЗЭ-ийн шагналт. зохиолч Д. Содирмдоржийн хТаван, хөөрхөн, болжмор», ахмад зохиолч Ө.Баа- санжайын «Зургаадайг, М. Чимидийн «Түүхээс олдсон хүү», зохиолч 48, Дашдондогийн «Таван “сайхан»э, Ч, Арьяасфрэнгийн «Сүүлэн хүү малчин болсон нь», 9, Галын «Шүрэн аралд болсон яв- дал», Г, Жанчирын «Ариан жилийн долоон өдөр», ". Галсангийн «Нани настай жаал», Ч. Лупвсанша- вын «Нэг ангийнхан» зэрэг шүлэг, тууж, үлгэр, өгүүллэгийн лзом, зөвлөлтийн: хүүхдийн нэрт 30- “хяолч” КН. Чукопснийн «Ай бо донтор», Э, Успенс нийн «Гена матар ба түүний нөхөд», Германы суут -яруу найрагч Х, Хайцегийц «Герман орон-орлийн үлгэр», Польшийн: зохиолч Ч, Чичарснийн «Дэл- дэн -бамбаруушийн хөгтэй явдал», Америкийн дэв ЕРТЭГ! Сүхбаатар аймгийн төвийн гуравдугаар цэцэрлэгт хүмүүждэг 4 ни «Манайхан» тэсэн зураг зурж, энэ дны » «Хүүхдийн ертөнц» зургийн уралдааны тэргүүн байрны нэгонд шал- «ХҮҮХЦИЙНГ гарчээ. Энэ хүү өнгийн харандаагаар аав, ээж, ах, эгч, дүү нараа түүнчилэн өөрийгөө үнэхээр хөөрхөн зурсан байна. Үзэсгэлэнд бүтээл: ирүүлсэн 400-гаад хүүхХ- дээс Сүхчулуун насаар хамгийн бага нь боловч авьяасаараа илүү байсан хэрэг! Хүүхдүүд зургаа янз бүрийн сэдвээр зуржээ. Хурдны морь, шинэ хороолол, бөхийн. барилдаан, тэмээн сүрэг, сансрын хөлөг, шувуу, өргөн айл- салт, айгариг гариг, ямаачин, зовлөлтийн тус- ламж, шинэ төл, малын тэжээл, бүжиг, час улаан алим, нарны сацрал, үеийн нөхөр, ховор амьтан, сургууль, ардын багш, пионерийн лагерь, Чилийн хүүхэд, негр жаал,.Москвагийн Нремль, Сүхбаа- тарын хөшөө, гар гараасаа барьсан олон үнластний охид, хөвгүүд, 0 атомын бөм- “УРАН ЗУРАГ, ХҮҮХЭД тоглоомын бомбог, бас Їй. бог..Ер юу эсийг зурсан гэх вэ? ш Ч. ЛХАМСҮРЭН (БНМАУ-ын төрийн шагналт яруу майрагч) ЭРХЭМ СЭДЭВ ч Наран үүрд мандаг» зургийн уралдаанд Нарийн нандин бүтээлээ зориулахаар Зузаан цаас, өнгийн харандаа бэлдсэн Зурагчин охин эмээгээсээ ингэж асуужээ. -- Эмээ ээжээ! Юуны тухай зурах вэ? Энэ талаар та надад зөвлөөч! Эмгэн буурал эх нь бодолхийлэн сууснаа Энхрий ачдаа ингэж хариулж гэнэ. -- Тээврийн том тэрэгний тухай юм уу! Талаар бэлчсэн сүргийн тухай ч болно. Тэнгэрт дүүлсэн. онгоцыг ч урлаад үз! "Тэгэхдээ тэсрэх бомбөг битгий зүүлгээрэй! Эехүүл эрээн цэцэг, эрвээхэй ч юм уу! Эмээ зэж-миний тухай ч болно Эрих барьж маань уишсанаар биш шүү! | ХҮҮХЭД УРАН ЗОХИОЛ, двөө памайг Эндөр болоорой гэдэг 9идөр болоод Эвоогөө баярлуулпа даа Эмээ яамайг Эвтэй яваарай гэдэг Аав намайг А--6925 Д. Сүхбаатарын изрэмжит БАЯРЛУУЛНА ДАА Эвтэй байл Эмээгээ баярлуулиа. даа Ажилсаг болоорой. гэдэг Ажилсаг болоод Ааваа баярлуулиа даа ОнЕРИЙН ҮНЭН» 58 9Ч ИЛИМДУГАЛАР хичээл БУЖИН ХИЙЦГЭЭЕ 5000 дуучин хүүхдээс найрал дуугаар шал- гарч, торгүүн байр эалэсэн 1У сургуулийн ийн уХлаансын най нойр хэсгийг тайрал дууны хамтлаг, Дараа нь Бэй, хүртэл тойруулан С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг Танай 33 Д хол, ихи 7 , хоёр хэсэг тус бүрээр нийлүүлэн оёно. Урд хөлийг бооронхий мал- гаар оёно. Чижийг толгой Ёл ХАГ » арьсан. Да! шилт зохиолч Р. Бредберийн «П» бол пуутин» ээ- | ХОЛ!О. Цог 8 д9М- рэг олон сайхан зохиол бүтээл хэвлэгдэнэ. Хайд Билл 522 Нүдийг Ү Монгол-Зөвлөлтийн: хүүхдийн “зохиолчид Онтлб- , ийн Лаг) й 2 ЦАГААЧ рийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ойд 20- риулж монгол, орос хэл дээр..гаргах хамтын бү- тээлээ «Үнэнч нөхөд» гэж нэрлэжээ. Энэ Момд, Н. Носон, Ю. Сотлин, М. Нарим, Б. Драгунский, Л. Түдэв, Д. Гармаа, П, Хорлоо зэрэг нэрт 20- хиолчдын шүлэг өгүүллэг” орсон байна. Үунээс гадна монголын зохиолчдын хорооны хүүхдийн 80- хиолын зөвлөлөөс зарласан «Хамгийн бяцхан ун- шигчиддаа хамгийн сайхан номоор бэлэг барья». уралдаанд шалгарсан залуу зохиолч Д. Давааням, Т, Жамьянсүрэн, Г. Нямаа, Т. Галсан, Д. Банз- рагч, С. Бараапасан нарын номууд хэвлэгдэнэ. Уран зохиолын эдгээр бүтээлээс на хүүхдүүд та нарын уншвал зохих олон ном байгаагийн дотор Д. Дашдовдон, О. Бямбамав- нарын бичсэн «Д. Сүхбаатарын нэрэмжит монголын пионерийн бай- га» гэсэн ном орж байна. Энэ ном МПБ-ын “хөгжлийн тухай өгүүлжээ. өн МПБ-ын: 50 жилийн ойн. тухай бичсэн ан бүчтэний балрэ, монгол ардын зан занш- лын тухай өгүүлсэн. «Хамгийн эрхэм ёс,түүнчи- лэн «Монгол үйдэсний тоглоом», «Залуу байгальч- дад тусламж», «Сургуулийн өмнөх насны хүүхдэд замын хөдөлгөөнийг шулах нь» зэрэг сонир- холтой олон лом та нарын сурлага, хүмүүжилд лшгүй хэрэгцээтэй. Хүүхдүүд эз! Эрхэм баян-эрдэм. гэдэг. їїннэ ном бүхнийг алдалгүй авЧ ушлэарай! Ц, Чухам л манай хүүхдүүдийн ертөнц хамгийн ойр байдаг, сайн мэдэх аав зэжээс нь хамгийн хол орших сансрын эрхэс хүртлэх уужим орон зайд бигтаж їїдаг байна. ргуулийн 8-ын «Эвийн санаа- энэ жи Нийслэлийн зургадугаар лдунд.Су «Ах ангийн сурагч Д. Эрдэнэбилэг ї ач ! мэЭ зү 2 гэдэг 3) лийн уралдааны бас нэг тэргүүн байрыг эзэлжээ. Арван таван иаст: энэ хүүгийн эрхэмлэсэн чЭвийн санал, хүсэл биелэлэ-д манай хүүхдүүлийн хүсэл мөрөөдөл цөм багтаж байла. үхдийн ертөнц» -зургийн уралдаанд ирсэн аруй хүүхдийн 1000 шахам.бүтээлээс 200 гхдийн 800 бүтээл шилэгдээ үзэсгэлэнд тавигд- жээ. Эдгээр 200 хүүхдээс 60 нь шалгарч уралдаа- ны нэг хоёр гуравдугаар байр эзэллээ. Хожим энэ Э. 60 зураачаас чух нь нэртэй сайн зураач болохыг хэлэхэд ти ч хэцүү биш Авьяасаа үргэлж тордож, уйгагүй ажилласан хүүхэд л «Хүүхдийн ертөнцөөс». тодрон .гарах болио! С. НАДМИД Ээрүүл эргүүлж, утас нийтэгснээр зураарай! Дархан-Эрдэнэтийн давхар барилгын тухай, Далай баян тариан талбайн тухай зур! Тангараг өргөж, зангиа зүүсэн пионерийг Таван онцын эзэн болгож зураарай! Цэгээн тагтаа, цэнхэр далбааны тухай Цэвэрхэн саруул танхимынхаа тухай зур! Цэлгэр орноо манасан хилчнийг зурвал, Цэцэн зэвсэг гарт нь заавал бариулаарай! Эх орноо эрх жаргалаа. хамгаалсан Эр цэрэг бэлтгэлтэй байх ёстой! Этгээд дайсан энэ бүхэнд минь халдвал Эрчтэй цохилт харнуд нь өгөх хэрэгтэй! Сансрын хүлгийг санан сэдэл дүрслэвэл Сайхан болж, уралдаанд орж мэднэ. Хар, цагаан, шар арьстны хүүхдийг Халуун гары нь бат барилцуулан зур гэжээ. 22 Энэ бүгд чинь юуны тухай болох вэ? гээн Змээ эзисдэзсээ охин лавлаж асуув гэнэ. -- Энх тайвны эрхэм,дээд сэдэв гэж Энхрий: охиндоо эмээ. нь хариулж гэнээ. Ээж памайг 1 Эрдэм сураарай гэдэг . “Эрдэмтэй болоод Ээжээ баярлуулиа даа. 3. ДАЛХЖАВ Индекс--14140 “кА. | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Эрхлэгч ц. ДАШДОНДОВ. 26 улсын хэвлэлийн комбийатад хэйлэр, БНМАУ-ЫН АРДЫН БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутатад манай нам, төрийн удирдагчид, ажил үйлсээрээ шалгарсан хамгийн шилдэг тэргүүний хүмүүсийн нэр дэвшиж, сонгогчидтойгоо уулзаж байна, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын есдэх удаагийн сонгуулийн Ажилчны 50 дугаар тойргийн депутатаар нэр нь дэвшигдсэн, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдү- гээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. Цэдэнбал гуай өчигдөр сонгогчидтойгоо уулзаж, сонгогчдынхоо өм- нө үг хэлж байгаа нь. БИД АРТЕК ЯВНА 1077 оны 0 дугаар сарын 18. | Унь10 нд ИХ ХУРЛЫН г Мими СОНГУУЛИЙН ӨМНӨ МАХИ-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны вй- шүүн, БНМАУ-ын Сайд иарын Зовлөлийн дарга ЁЁ. Батмонх гуай Бали-өлгий аймагт сонгогчидтойгоо уул гаж явах үеэр Өлгий. хотын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуульд зочлон очив, 2К. Батмонх даргыг тус сургуулийн бүлгэмийн зөв- лөлийн шийдвэрээр 8 дугаар бүлгийн хүндэт пионерт элсүүлж, улаан бүч, пионерийн тэмдэг зүүж өглөө, МИНИЙ ААН ДЕПУТЛТ БОЛНО Миний аав торийн шаг иалт ардин зураач хүй, Нэр иь Амгалан, Саяхан аавыг. Улаанбаатар хотын «Пиоперийн» сонгуулийн 10 дугаар тойргийн депу- татаар сонгохоор Сүхбаа» тарии.. райоил ОСГ-ия 6 дугаар хорооны хөдөл- морчдийн хурлаас нэрийг нь дэвшүүлжээ. Аав мипь бидний адил хүзүүндээ улаан бүч зүү- сэн пиопеёер байх үсэсээ уран зураг сонирхон орол- до эхэлжээ, Одоо аав дүрслэх урлагийн дуид сургуулийн захирлаар ажилладаг. Аав өөрийл эрдмийг олон шавь иартаа эзэмшүүлж, мэргэжилдээ дуртай иягт иямбай хүмүүс болгоп.. хүмүүжүүлэхийни тулд бүх хүчээ дайчилдаг., Бас жил бүр болдог «Хүүхдийн ертонц» уран зургийн үзэсгэлэн байгуу- лах ажил хариуцаж, урал- даапыг шалгаруулдаг, Та нар аавын бүтээсэн «Уурт гач» хулдаасан бар, «Ма» най орны өглөө», «Их ба рилгын эхлэлт» . зэрэв уран бүтээлийг сайн мэдэх байх аа. Энэ бүтээлүүдээ- рээ аав минь БИМАУ-ыи торийн шагнал хүртсэн юм. Депутатаар сОнГОГДО- хоор нэр дэвшигдсэнд иь би вавынхаа нэгэн адил баяртай байна, Нийслэлийн 8383 дугаар дунд сургуулийн 7 ДУ- гаар ангийн сурагч А, ЖАВХЛАН Пионер сурагчдын орос хэлний мэдлэ- гийг нэмэгдүүлэх зорилгоор зохиогддог «Бид артекн явна» уралдаанд хот хөдөө- гийн 8, 10 жилийн 40 шахам сургуу- бэлтгэл сайтай оролцож, 33, 45 дугаар дунд сургуулийн ВБ, Галтмаа, Оюунгэ- рэл ахлагчтай багууд сүүлчийн даваанд уралдан, баатар хот Москвагийн иэрэм- жит 83 дугаар дунд сургуулийн В, Галт- маа ахлагчтай баг түрүүлж Артент бо- лох дэлхийн хүүхдийн анхдугаар их лийн пионер сурагч оролцжээ, Уралдаанд нийслэлийн 48, 45, 83, Төв аймгийн дунд сургуулийн багууд наадамд багаараа оролцох боллоо. Б. Галтмаа ахлагчтай багийн пионерүүдийн єрийн нэг өдрийг харуулсан гэрэл зургийн сурвалжлагыг дор нийтлэв, 197755 2 Ц»-- Уран уншигч ЭЖ, Уранчимэг Манай сурвалжлагч С, БОДООШ, х ч їг -- Багийн ахлагч онц бурлагдтан В, Гал» тье. | эь Ойц сурлагатан Д. Гаясанбуян н ї » ХохлсхсхахсхэХхлХх ЭХЭ ПИОНЕРҮҮД” АМРАЛТААР ЮУ ХИЙХ ВЭ? Жич ХчҮХЛҮҮЛ Азербайжаны хүн ам 5 сая 326 мянга гаруй. Га- зар нутаг нь 86,6 мянган хавтгай дөрвөлжин кило- метр. Нийслэл нь Баку. Химн, нефть, хар ба өнгөг металлын үйлдвэрлэл, хн- мийн үйлдвэрлэлд зорнул- сан машины үйлдвэр, ца- хилгаан техник, хийн үйлдвэр их хөгжжээ. ХӨө- дөө аж ахуйдаа хөвөн, нд- гоо, усан үзэм, цэцэрлэ- гийн аж ахуйг голлон эр- Нефтийн цамхаг, үзэсгэ- лэнт цэцэрлэг, ногоон тал энэ бол Азербайжаны өр- гөн уудам нутгийн гоёл. Азербайжаны өсвөр үе- ийнхний дунд аугаа их Ок- тябрийн 60 жилийн ой угтсан олон ажил зохиог- дож байна. 141 дүгээр сургууль Азербайжаны нефтийн хамгийн том районы Се- ребровскийн нэрэмжит тосгонд байдаг. Энэ тос- тонд үе залгамжилсан уурхайчдын гэр бүл олон бий. Тиймээс тосгоны түүх үеэс үе дамжин яригдсан уурхайчдын алдарт хөдөл- мөрэөр баяжиж байна. Одоогоос 10 жилийн тэр- тээ энэ сургуулийн пионе- рүүд «Эрэн сурвалжлагч» клуб байгуулан төрөлх тосгоныхоо нэрнээс эхлэн судлах ажил зохиожээ. Тэгээд Серебровский гэ- дэг хүн энэ уурхайн хам- гийн анхны дарга байсныг илрүүлж түүнтэй хамт ажиллаж байсан гавьяат үйлстэй олон хүний нэ- рийг тодруулсан байна. Пионерүүд цуглуулсан ма- териалаараа «Манай тос- гоны баатарлаг түүх» гэ- сэн тэмдэглэл хөтөлжээ. Энэ бүхнийг илрүүлж оло- ход маш их цаг тэвчээр шаардагдсан. ць. мэдээж! Заримдаа санамсаргүй боон олзтой таарч байжээ, Тухайлбал: тэдний тосгонд байсан. Парисийн коммунд оролцож. явсан нэгэн хувьсгалчийн ач хүү БВла- димир Тимофеевтэй уул. залт хийж, төгсгөлд «Интериационал»-ыг орос, франц хэлээр дуулсан бай- ца. «Эрэн сурвалжлагч» клубийн үйл ажиллагаа нь пионерүүдийг ахмад үеийн хувьсгалт дайчин, хөдөл- мөрч уламжлалаар хүмүү- жүүлэхэд нх үүрэг гүйцэт- гэж байна. Баку хотын 213 дугаар сургуулийн залуу бай- гальчдын станцын хүүх- дүүд өсвөрийн цэцэгчдийн тэмцээнд тав дахь удаагаа оролцохоор бэлтгэжээ. Өн- гөрсөн жилийн тэмцээнд тус сургуулийн бүх анги орсон байна. Тэд тасал- гааны цэцэгнээс гадна, «Цагаан тогоруу», «Ха- луун цас», «Ильничид 30- » риулсан пионерийн бэлэг» зэрэг 50 гаруй бүтцийн баглаа цэцэг бэлтгэн оролцсон-нь онц сонирхол- той болжээ. Залуу байгальчдын цэц- гийн энэ үзэсгэлэнг үзсэн хүн бүр сэтгэлийн халуун үлдээ- жээ. «Дайны цуурай» цэц- үзсэн дотно үгээ бичиж гийн цоморлогийг олон мянган үзэгчдийн нэг, эмч Кудинова бичихдээ «Би дайнд нөхрөө, дөрвөн ахаа Эх орныхоо алдсан хүн. төлөө амиа зориулсан эрэлхэг хүмүүст зориулсан цэцгийн мандал лалаа. Энэ байна. цэг, «Наран үүрд мандаг» гэжээ. энэ дэвтэрт орос, испани, араб,англи байжан сэн сэтгэгдлүүд цөм ал залуу байгальч пинонерүү- “Дэд “баяр хүргэсэн чин сэтгэлийн халуун дотно үгээр дүүрсэн байв, франц, Азербайжаны нийт сур- шиг бай- хам- гуульд «Ленин талийг хайрлаж гаалья» гэдэг хөдөлгөөн өрнөж, байгаль лагчдын хурал зөвлөлгөөн болж, бүлэг салаагаараа ой хамгаалагч «ногоон эр- гүүл», ус хамгаалагчсЦэн- хэр эргүүл»-д гарцгааж байна. Н. ДАРИИМАА шил ИЛ ШҮ Вера Петровна байгуул- сан пионер та бүхэнд баяр- үзэсгэлэнг үзээд би маш их баяртай Баяр жаргал, цэ- Санал сэтгэгдлийн азер- хэл дээр бичигд- хамгаа- ЭЭ») -йй":":":г:.:р. 2 2020-0-0-0-:-0-01 Д Сүхбаатарын нэрэмжит 1115-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ж, ХОРЛОО 4 Пиопер, баатарчууд аа Та иар сургуулийн тан- химд үзсэн хичээлээ бат- жуулж, «сүргийн бэлчээр тариа, могооны талбай, үйлдвэр, барилга дээр бяц- хан гарын хүч тэнхээг сорьж, МАХН-ын шийд- вэрийг хэрэгжүүлэн ажилч хичээнгүй, хөдөлмөрч ард түмнийхээ нөр их бүтээн байгуулалтад хувь нэмрээ оруулан хөдөлмөрийн 1 улиралдаа онцгой амжилт гаргадаг сайхан уламжлал- тай. Хөдөлмөрлөх явцад со- циалнст аж төрөх ёсны чу- хал шинж болсон хөдөл- мөрт үнэнч шударга, бү- тээлч идэвхтэй хандах да- дал заншил төлөвшдөг. Пионерийн зун! Энэ хоёр үгний цаана «Зал- гамж үе» аяны долоон жи- гүүр бүхий удирдамж бай- гаа шүү дээ. «Миний хайрт эх орон-- БНМАУ», «Найрамдал нөхөрлөл» жигүүрээр хол, ойрын тойрон аялал, экс- курс зохиохдоо МАХН-ын ХҮ их хурлын шийдвэ- рийг амьдралд хэрэгжүү- лэх тухай, ялангуяа социа- лист аж төрөх ёсыг хэв- шүүлэх, ЗХУ болон ах дүү социалист оронтой ойртон нягтрах тухай, монгол-зөв- лөлтийн залуучуудын уламжлалт УГ их наадам, ЗХУ-д болох «Наран үүрд мандаж байг!» олон улсын их наадмын тухай, Аугаа их Октябрийн социалист хувьсгалын 60 жилийн ойг угтаж пионерийн бүлэг, бүлгэм дээрээ өрнүүлсэн ажлаа тодорхой ярьж сур- талчлах нь зүйтэй. Энэ ажилд ухуулагч Тимур- чүүд их үүрэгтэй, Тимур- чүүдийн хорин ажлыг янз бүрийн насны хүүхдийн бүлэг байгуулан зааврын дагуу зохион байгуулбал мах тохиромжтой, Зөвлөлтийн ард түм- ний өгөөмөр тусламжийн ач үрээр сүндэрлэн боссон үйлдвэр, барилга, сур- гууль үзэх, зөвлөлтийн алдарт хувьсгалчид, баа- тар комсомолчид, пионе- рийн амьдрал үйлсийг суд- лан сурталчлах ёстой. Өс- вөрийн Ленинчүүдтэй за- хидлаар харилцан «Пно- нерская правда», «Мур- зилка», «Весёлые картин- ки», «Юный натуралист» «Юный техник» зэрэг за- хиалсан хэвлэлээ уншиж ашиглахаа мартуузай. Зөв- лөлтийн болон ах дүү со- цналист орны хүүхэд за- луучуудын хувьсгалт, ий териацноналч . дуунуудыг сурч дуулцгаавал зохино. «Эрдмийн далай» жи. гүүрээр аллахдаа анги иасныхаа онцлогт тохируу- лан монгол, орос хэлээр хуулан бичлэг хийх, тоо бодох, уиших бичгээс өн- дөр дуугаар уйших, шү- лэг тогтоох, сурах бичгээс гадна хичээлийн холбогдол- той номыг уншиж тэмдэг- лэл. хөтлөх, сорилт тур- шилт хийх, зохион бүтээх зэргээр идэвхтэй бүтээлч амрах нь чухал, Ялангу- яа байгалийг таний мэдэх, зохион бүтээх сэтгэн бодох авьяасыг хөгжүүлэхийг эр- хэмлэвэл зохнио. «Онание» хэвлэлийн газрын «Народный унн- верситет», «Педагогиче- ский факультет» цувра- лын 1976 оны 1 дүгээрээс Моссын шоо, Монтессо- рын жааз зэрэг эвлүүлэх, задлах тоглоомыг сурч эзэмшин дүү нартаа зааж өгөх хэрэгтэй. Суут эр- дэмтдийн үйл амьдралаас судалж, түүнээс үлгэр дуу- рнал аваарай. «Социалист бүтээн бай- гуулалтад» жигүүрээр ая- лахдаа аав, ээжийнхээ аж- лын газраар очиж, хийж байгаа ажилтай нь танилц. Хаягдал ноос, ногоо, үр тарна цуглуул. /Самар, жимс, мөөг, мэхээр, цул- хир, суль, сонгино, таана мангир, эмийн ургамал, цэцгийн үр түү. Мал мал- лах арга ухаанд суралцан мал хариулж, сааль авч боловсруулан, эмнэг хан- гал сурган, хадлан тэжээл бэлтгэж, чөдөр ногт, бу- рантаг хийж сур. Загас, зөгий үржүүлж, цэцэг тарьж, шоргоолж, шувуу- ны үүр хамгаалж, булаг шанд, худаг, гол горхины усыг бохирдлоос цэвэрлэх, ойн хууль зөрчигчидтэй тэмцэл явуулан, Тимур- чүүдийн нэг чухал ажил болсон байгаль хамгаалах эргүүлийг зохион байгуу- лан ажиллах нь зүйтэй. «Авьяас билэг, уран чадвар» жигүүрээр аллах- даа «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхийн шинэ болзлын дагуу дуу, шүлэг сурах, хөгжим тоглох, дэлхий да- хины сонгодог уран бү- тээл, ЗХУ, ах дүү социа- лист орны болон өөрийн орны шилдэг зохиолч, хөгжмийн зохиолч, уран зураач, уран барималчдын бүтээлтэй танилцан, нэг нэг уран бүтээлчийн үйл амьдралыг судлан өөрийн авьяас билгийг нээн ил- рүүлэх ажил зохиох хэ- рэгтэй. Зуслан, бригад, 2 ферм, өргөн айлсалт зэрэг хж“ЭӨЭЦьХХААА СОССССССОООС ммм сс соо хүүхэд олноор цугларсан газарт концерт зохион бай- гуулж, авьяаслаг дуучин, бүжигчин, хөгжимчин, уран уншигч пионер, баа- тарчуудыг тодруулан шал- гаруулах нь зүйтэй. Хүү- хэд олноор цугларсан цаг- таа ямагт нийтээр хувьсга- лын сэдэвт дуу дуулж зан- Ших инь чухал байна, «Эрэлхэг зориг, ав- хаалж самбаа» жигүүрээр аллахдаа агаарын ба ши- рээний тепиис, усанд сэ- лэх спорт, явган, морин аяллыг өрнүүлэх хэрэгтэй Наранд шарж биеэ чий- рэгжүүлэхээ. мартуузай Зуны дэлгэр амралтыг ашиглан пионер, баатар- чууд бүхэн ХБХБ тэмд- гийн норм биелүүлэх бэлт- Бэ, ОЕРИЙНАЫ ПИОНЕР, БААТАРЧУУД ЗУНЫГ гэл сургууль хийвэл зохи- но. Амралтаараа өглөөний гимнастик хийж, өдрийн дэглэм баримталж эрүүл ахуйн шаардлага ханга: «Баатарчууд» жигүү- рээр аялахдаа янз бүрийн насны хүүхдийн бүлэг бай- гуулж баатарчууд, цэцэр- лэгийн насны хүүхдийн удирдагчаар хоёр пионер ажиллавал тохиромжтой. Баатарчуудад пионерийн байгууллагын тухай бад- рангуй. ярьж, «Залгамж үе» аяны долоон жигүү-. рээр хэрхэн аялбал зохи- хыг зааж үүргийг боловс- руулахад (хоёрдугаар ан- гийн баатарчуудад) тусал- на. Тэдэнд, дуу. шүлэг, бүжиг, хөгжим зааж, үл- гэр ярьж, ном уншиж өгөх, хурдан уншлага, Уран уншлагын уралдаан зохиох, шатар даам тог- луулах, хувцсаа зөв өм- сөх, үс гэзэг сүлжих зэр- гийг зааж сургана. Бага- чуудыг цэцэг навч таслах, мод, бутны мөчир хуга- лах, хорхой шавьж алив амьтан зовоох зэрэгтэй эвлэршгүй тэмцэж, бай- гальд хайртай болох үз- хар хүмүүжүүлэх хэрэг- тэй. хуоооооосавххасьс «Залгамж үе» аяны ху- гацаанд В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгууллагын туршлагаар бүлэгтээ Ти- мурчүүдийн хорицп. ажил, нэрэмжит болох, «Комму- нистуудаас үлгэр жишээ авья!» хөдөлгөөн хэрхэн өрнүүлсэн туршлагаа со- лилцох нь тустай, Пионер, баатарчууд аа! Хаана, яаж. амарч, зуны даалгавраа хэрхэн хийж, юу сурч байгаагаа тодор- хой бичиж «Пионерийн үнэн» сониныхоо «Хөдөл- мөрийн улирал-77» буланд | шуурхай ирүүлж байгаа- рай! СУРЛАГА -- СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР Нийслэлийн 48 ду- таар дунд сургуу- лийн Ё.Мягмаа багш- тай 2-ын «А» ангийн баатарчууд Онтлб- рийн социалист хувьс- галын 60 жилийн ойг угтаж айсы дэвших шалгалтаа 100 ху- вийн дүнтэй өгч, 96 хувь нь сайнаас онц сайн сурчээ. ЗУРАС ДЭЭР: Ё. Мягмаа багштай Соёлч нөхөрлөлийн 2а4н «А6с авсийн хамт олон, С, БОДООШ Ди Ху эр"? РЭР2ммӨ20р)22622 про йрүрүсус..с.лсрсүүсэ ! “ч 1-9 : С Жимс, жимсгэнд хад, үхэр "үл, мойл, улаалзгана, бөөрөлагөнө, гү- зээлэгэнэ, нэрс, чацаргана, алирс багтдас. Эдгээрийг боловсорсон үед нь түүж гэртээ янзо бүрийн шимүүс, ундаа, чанамал хийж болно. Жимсээр хийсэн хүнсний зүйлүүд нь хүний биед чухал хэ- рэгцээтэй бодис агуулсан байдаг. Жимсийг түүж ирмэгц боловсруу- лахгүй бол амархан исэж муудна. Түргэн хугацаанд боловсруулах бололцоогүй бол хөргөгч буюу хүйтэн сэрүүн газар хоёроос илүү- гүй хонуулж болно. Түүх хугацаа Манай орны зэр- лэг жимснээс гүзээлзгэнэ долду- сарын 15-наас аравдугаар сар хүртэл хугацаанд түүж болно, Жимс түүх хугацаа нь байгаль цаг уурын нөхцөлөөс янз бүр байдаг. Гүзээлзгэнийг долдугаар сарын 20-ноос наймдугаар сарын нэгэн Үхэр нүд, хад, улаалзганыг наймдугаар сарын 15-наас есдү- гээр сарын 15. -- Хар нэрс, хөх нэрс, бөөрөлз- хуулж оронд нь шинэ хаяг бичнэ, Цэвэр хөвөн, ноолуур 200--300 граммыг бэлтгэнэ. Нисдэг шавьжийг барихад шүүр хэрэгтэй! Ийм шүү- рийг хийхэд нэг метр самбай даавуу (марло)-г гонзгой урт талаар нь оёж нэг талыг задгай орхино. Дараа нь 90 см урт, 12--15 см өргөн (сатин, жигүүнэ, ямбууны алин ч болно) бөс даавуугаар задгай үлдээсэн амыг эмжин битүү нугалж оёод хатаасны дараа индүүд- нэ. үүрийн аманд бэхлэх цагир- гийг хийхдээ 4 ым бүдүүн, 112 см урт төмөр утас авч үзүүрийг нь шө- вийлгөн айдаж 1 см орчим та- хийлгана. Ингээд бэлдсэн уути амны эмжээрийн битү) /галаа цагираг төмрөө шур : лаад ишинд бэхэлнэ. усанд дүрж хоёр үзүүрийг ишинд сайн цохиж эхлээд, бат бэх давхарлан орооно, Үүнчлэн усны жижиг амьтдыг шүүр- дэх шүүр бэлтгэх нь 1! Усны шүүрний иш урт байх . Барь- сан шавьжийг түр х ад 1-2 ширхэг өргөн амсартан шил сав хиромжтой байдаг. Шил савандаа үйсээр бөглөө йнэ. Үйс байхгүй бол нимгэн цагаан томор, эсвэл ийм- гэн хөнгөн цагаанаар таг хийж “бол- но. Ингэхдээ шилний аманд ар» сан хатуу цаасан таглаа к аваад, гадна 1 ар нь нимгэн 19- мөр таглаа тааруулиа, Харин ца өөхөн тосоор сайн тослох нь "ч Муужруулагчийг амсар томтой сэн боглөөтэй шилээр хийнэ, Үйсэн бөглөөний доод талд нарийхац төмөр утас бэхлээд үзүүрт нь жааха вөн бөөрөнхийлж тогтооно, Хөвонд амьтан муужруулах бодис (эфир, хлороформ) шингээнэ, Зарим шавж ялангуяа эрвээхэйг хатаахад тэнийл- » ..?ан гаар сарын 20-ноос эхлэн болов- сордог. Бусад жимсийг наймдугаар шалтгаалан 90-ноос есдүгээр сарын 20, Чацаргана, алирсыг ссдү гээр сарын 10-11 ариан хоёрду- гаар сар хүртэл хугацаанд, түүж болно, ЭКимсийг өглөө оройны шүүдэртэй үед түүх нь зохимжтой. Харин экимет бутны найлауур, ид» хиаг гэмтээхгүй, бүрэн гүйцэд түүх хэрэгтэй, ут, нахиа, найл- зуурымг гэмтээвэл дараа ОкиЛд жимс түүх бололцоогүй болио, Чанамал хийх, Чапамлыг үхэр нүд, цорс, алирс, хадаар хийн ЖИМС: ТҮҮЖ гаац, амтат сархийг, дордгор сар» хиаг, хумбац.. шар, Л Данолагаат сархиаг, хар сархийг, шар сархийг гэх /мэт-0й, талын моргүүд Одгтйг па, Салбант моогийг бпоордор, нв мушгин таслах. буюу, тусгайлан бэлтгосон. модон” шороор ишиийх нь уг уруу хатган. тасалж, түү!» Гуурст мөөг түүх, Гуурст моө» гонд гол төлөн ойн моогүүд байдаг, Шинсон ойд тослог шар, хөндийн мөөг, хусан ойд барагар хусаидай, тинииэинд (нииииилнд (ниижжэн (тэввэишин (нишиииэн (нивжижэн ЖИМСГЭНЭ :тАШИГЛАЯ болно, 1Оуны өмнө. түүж ирсэн жимсээ. тусгайлан. даавуу ом уу вандан дээр асгаж, хог, навчийг нь сайтар цэвэрлэнэ, Ялгаж цэвэр- лэсэн жимсээ усанд пэг удаа угаа» на. Дараа нь 500 гр усанд 1 їг жимс, 500 гр элсэн чихэр хийж зоолөн галаар 20--30 минут бу- цалгана, Өтгөрүүлэхийн тулд 20 гр цардуул нэмбэл сайн. Чанам- лыг 4--6 цагийн турш сэрүүнд зар байлгасны дараа хүнсэнд Хэ- рэглэж, болно, Бэлэн болсон ча- намлыг шил юмуу модон саванд хийж сайтар таглан сэрүүн газар тавина. Энэчилэн 1 кг нэрсэнд 600--700 гр элсэц чихэр хийж 15--20 минут чанана, 1 кг хад, алирсанд 600 гр чихэр, 0,3--0,5 литр ус хийж 10--20 минут чана- на. 2 МӨӨГ ТҮҮЖ АШИГЛАЯ Ма- най оронд 30 гаруй зүйлийн хүнс- ний мөөг ургадаг. Монголчууд эрт цагаас талын цагаан мөөгийг ашиг- лаж ирсэн, Ойд ургадаг мөөгийг дотор нь салбант гуурст гэж хоёр хуваадаг, Салбант мөөг түүх. | Салбайт 1 см зай үлдээнэ, Үлдээсэн зайны- ШАВЬЖИЙН улиас, улилцгаран ойд улианга- рын улаан зораг моог ургана, Эд- гээр моогийг ишнийх нь угаар хут- гаар огтолж түүнэ ./Гасдаж түүж болохгүй. Түүх хугацаа, Долдугаар сарын 20-доос тослог шар, хөвдийн моог, барагар хусандай, наймду- гаар сарын. 10-наас. улиангарын улаан, дордгор сархиаг улаан сар- хиаг, амтат сархиаг, хумбан шар, наймдугаар сарын 20-доос есдү- гээр сар дуусч хүйтрэх хүртэл та- лын цагаан, хөдөөний цагаан, нам- рын хожуулдай. зэрэг мөөгийг түүж болио, Зарим жилд ган ба- гатай, бороо хур эрт орсон үед долдугаар сарын 15-наас талын цагаан мөөг маш. элбэг ургадаг. Мөогийг өглөө оройн цагаар жи- жиг сагс, сүлжмэл саванд түүх хэрэгтэй. Мөөгийг хатаах, Боловсруулах, чанаж давслах, хүнсэнд ашиглана. Хатаах, Мөөгийг ЦУГЛУУЛГА чаналгүйгээр угааж давслах цуужуулах, шарах. хайрах зэрэг боловсруулалт хийж түүж ирсэн сийг чийгтэй алчуураар. арчиж арилгасны дараа. нймгэн. хөрчиж утсанд хэлхээд сүүдэр газар хэц лон. хатаана, Гуурст мөөгийг хї- таахад илүү тохиромжтой, Хатааж байхдаа. шүүдор. борооноос сайн хамгаалах хөрөгтэй, Чанаж давслах, түүлс авчирсан моогийг торол төр- лоор нь. Илгаж,. пйигилий, Дээр дурдсан моог бүрийн болопвсруулах арга. өөр, өөр байдаг, Ялгаж цэг торлосон. моогоо. буцалж байгаа усанд хийж 16--25 минут чанана. Дараа. нь шүүж гаргаад вандан дээр дэлгэн хоргопо, Хоргосний- хөө эцэст даршлахаар бэлдсэн са- вайдаа төрөл бүрийн амт оруу- лагч нунтаг чинжүү, сонгино, лай- рын иавч, гоньд, давсны хамт үе- лүүлэн хийнэ, Нэг хоноход дарсан моог доошоо сууж дээд талд нь их хэмжээний зай гарсан байдаг. Энэ зайг 1 литр усанд 20 грдавс уусгасан уусмалаар дүүргэн бүр сайтар таглан хадгалж болио, Ча- наж хөргөсөн бэлэн мөөг байвал мөөгөөр дүүргэж ч болио. Давсал- сан мөөгийг 30--45 хоногийн турш тагийг нь онгойлгохгүйгээр сэрүүн газар тавьж хадгалсны да- раа хүнсэнд хэрэглэвэл зохино. Чаналгүйгээр давслах. Түүсэн мөөгийг угааж, буцалган, хөргөсөн усанд 3--6 цаг байлгасны дараа давсалж болно. Усанд байлгах нь, түүний элдэв гашуун эвгүй амтыг арилгах зорилготой юм. Мөөгийг чаналгүйгээр давслахдаа дээр дурдсанаар ажиллаад чанаж давс- лахтай адил аргыг хэрэглэнэ. Ойн мэргэжилтэн Х.ОТГОНБАТ 1Оуны өмнө Бь 9 элллллялАЛААААААЛАВ АРАААААЛАААЛАСЛААЛАААА. ЯАЖ ХИЙХ ВЭ хаа доод талаар шугамласан модон- доо хавтгай үйсийг цавуугаар нааж учир хаана суухыг байгаад суумагц нь гэтэж гөнө, мойлыг наймдугаар сарын мөөгөнд талын цагаан, хээрийн ца- даруйдаа наалдсан хог шороо, өв- Бэлтгэк гүүр хэрэгтэй байдаг. Тэнийлгүү- р сууж байхад нь цуглуулгынхаа Тамхи, “4 рийн үндсэн хэсэг нь 2 жинсиг шу- савыг хөмөрч, цочин босмогц таг- Ний сад кофе цай, чихэр, чүдэн3- гамласан мод, түүний суурь самбар лаж авна, Эрвээхэй, ялаа шумуул, хайрцагны хуучин хаягийг болно. Шугамласан модны хооронд соныг шүүрээр барина. Нисэж бай- гаа үед нь шавьжийг барих амаргүй харуулдаж очоод шүү- тогтооно. Үйсний оронд цаас хэрэг. рээр түргэн хөмөрч эргүүлнэ, Дараа лэж ч болно. Ингэж ховил гаргайа. нь шавьж шүүрийн хаана байгааг Энэ ховилд эрвээхэйн биеийг таа- гадиаас нь ажиглаж байгаад зүүн руулж зүүгээр хатгаж тогтоох 04 гаринхаа хоёр хуруугаар даавуутай далавчий нь хоёр, ааЛыН МиЛСЭНЦЫ давхар сулхан чи! им, баруун га- сан модонд дэлгэж бэхэлнэ, раар савад ойртуулж маш түргэн хэйн далавчийг тэнийлгүүрт хийж бөглөнө, Бөглөөнд байгаа дээ .марийн нимгэн даавуугаар т. муужруулах бодисын ууранд эрлээ- дарж хоёр үзүүрийг нь зүүгээртог- хо 9--3 цаг, цох 5--6 цаг, ялаа 80 тоовол тохиромжтой, Зүүгээр хє минут болоод бүрэн муужирдаг. хад хялбарыг бодож тэнийлгүүрийн Түр хадгалах, Өөрсдийнхөө болол- шугамласан. модыг аоолой. БИрХан цоогоор, бэлтгэсэн хайрцагт хийхэд хий Мон. олон р ОЭЛ оргоц нь тохирсоп, урт нь нугалаад гэх й Бэлэн. зүү байхгүй їц ир зорохоор хатуу Цаас ХЭД Х9- бол томор утас цурьык үзүүр тар- дийг болтгана, Ингээд цаасан дэ гаад, ногоо үзүүрийг царийвтар МО- ХОВОн глаад, зулсан хөпөн дог донд сайн бэхэлнэ, |Зүүг тусгай цурдуулсан шапьнаа эрэмбэтэй тайи- хайрцганд хийж авч явиа, иа, Дээр нь уг амьтпыг барьсан Шаньжийг яаж барих вэ? Зүйл гарын цэр, он сар, одор, хөн барьс- бүрийн цох, царцаа, ургамлын 0л- ныг бичсэн хаяг хийнэ, 1Шашикийн сааг гараар бариад муужруулах сй- сахал, хол, далалчийг тапийлгэн зүүх праид хийн болио. Зогий, хэдгэнд 39- гээр хатгаж, бохолио, Мон шашакийг рэг хатгууртай. шишикийг цэцгэн чүдэилний “гхайрцаг, үйсэц боглоо, хавтгай мод ашиглан хєтааж бол- дог. 7їишээ: нь чүдэнзний хайрцагны нэг талыг цоолж хайчилж аваад х9- вон зулж эрвээхэй хатаах, “үйсэн бөглөөнд ховил гаргаж түүндээ Ха- таах, жижигхэн хавтгай модон дээр хөвөн зсулж, мөн түүнд шавьжаа тавьж шиллэх гэх мэт олон арга бий! Цуглуулга хийх! (Оуны өмнө ямар шавьж вэ? гэдгийг танихаар цуглуул- га хийх хэрэгтэй, Бололцоотой бол хичээлээр үзсэн бүх шавьжийн тө- лөөлөгчийг цуглуулах нь чухалїГэх- дээ цэцгийн тоос хүртээдэг эрвээхэй, зөгий, хортон шавьжийг устгадаг шү- рэн цох зэрэг ач тустай шавьжийг олноор нь сүйтгэх явдалтай сурагч бүр хатуу тэмцэх хэрэгтэй! Шавьжийн үндсэн багийн цуглуул- гыг дараах байдлаар хийвэл тохи- ромжтой, Үүнд 30 см урт, 25 см өргөн шил аваад түүнийхээ хэм- ээнд тохирсон жааз бэлтгэнэ, 7Кааз бэлтгэхдээ хатуу цаас картон зүсч авна. Жишээлбэл: 30х20 см хэмжээ- тэй шил авсан бол хатуу цаас нь 84х24 см байх хэрэгтэй, Хэрэв ши- лээ 30х24 см авсан бол 84х24 см- ийн цаас авна, Тїаазыг хийхдээ цаасан дээрээ шилээ тавьж байгаад тойруулж, харандаагаар зурна. Да- раа нь уг зурааснаас 2 см гадуур, бас түүнэас 0,5 см гадуур тус тус зураас татна. Дараа нь өнцгүүдийг хайчилж, зурсан газраар шугалиа, 1їйнлээ. хийхийн. өмнө. хөлөн, зулж хийнэ. Ингээд шапьжаа эрэмбээр нь тавина, Ингэж тавихдаа шулуун да- лавчтан, сарьсан далавчтан, давхар далавчтан гэж! байрлуулбал тохи» ромжтой, Шавьжийн сахал, хөл, да- лапчийг зов. байрлуулж цавуугаа тогтоовол зүгээр! Эрвээхэй, зөги гэргийг. суулс байсан. цэцэгтэй... нь хамт хатаавал зохимжтой байдаг. СХУХ-гийн ажилтан С, ДҮНЧ . ху Юаг 72170-26 шивээ ММ ХАС МмХООЭӨОСсЭСОоШ ХЭС 7 ї ХЭ оОЦэлос хосоо мэх ст тЄИПХфрүо Фл-чэЕУйиууиү ЭЭйүуииУЕиЕиСЄС Ч ЛЛЯЧЛМлЛлЯЧЛЧ00(“ӨӨ НЭРЭМЖИТ УРАЛДААН МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д., Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зовлолийн хэвлэл «Залгамжлагч» сэтгүүлийн, изрэмжит дугуйн уламжлалт 7 дахь удаагийн урал- даан саяхан Улаанбаатар, хотод болов. «Пионерийн үнэн» сонины ха- риуцлагатай эрхлэгч Ц, Дашдон- дов тэмцээнийг и « хэлсэн үгэн- дээ «Дугуйн уламжлалт энэ урал- ? даан нь Октябрийн социалист их р хувьсгалын 60 жилийн ой, мон- гол-зовлолтийн залуучуудын УМ! их наадмыг сурлага спортын өн- дөр амжилтаар угтах, освор үеийнхэнд бие бялдрын үв тэгш / хүмүүжил олгох, тэдний дундду- ? гуйн спортыг нийтийн хөдөлгөөн г) болгож өрнүүлэх зорилгоор 30- / хиогдож байна» гээд тамирчдад їо спортын амжилт гаргахыг уриал- тэбэӨлтэртллтт 2 лаа. ? Г Хот хөдөөгийн өсвөрийн та- мирчид оролцсон энэ тэмцээний 21 13-16 насны охидын 2 км-тнийс- лэлийн есдүгээр дунд сургуулийн “сурагч В. Түвшинжаргал, Р. Цэ- ша «сс ах Ч. АРЬЯАСҮРЭН С Э Ө Г Ардын үлгэрээс сэдэвлэв) БОР СЭР МӨВӨВЭЭ2ЭЭЭ Эрт урьд цагт нэг оёдолчин байж гэ- нэ. Тэр бүх насаараа ноёны їомыг оёж ёЁяга тагш хоол олж амьдарч байжээ. Багадаа эцэг эхээсээ өнчирч хоцор- сон ойр төрлийн ах дүү төрөл садангүй тэр эмэгтэй ганцаараа уйдаж, хүүхэд- тэй болох юмсан гэж хүсдэг байв, Тэр вмэгтэй нэг өдөр ганцаараа ярьж суу- тагд, -- Ингэж уйдаж суух юу байх вэ? Энэ олон даавууны өөдсөөр хүүхэлдэй оёж авья. Түүнтэйгээ ярьж суухад юунд уйлах вэ дээ гэж амандаа үглэхэд, -- Тийм тийм гэж нэг юм давтав, Энэ чинь юу вэ гээд дээш харахад тоо- Вон дээр нь нэг шаазгай тийм, тийм гэж шулганаж байлаа. Оёдолчин эмэгтэй цай уух зуур өөр- төв хомоолын чинээ биетэй хүүхэлдэй хийж орхилоо. Үсийг нь хар утсаар, нү- дийг нь бор утсаар оёж, малгайгий нь шовгор оройтой, ар тийш хоёр залаа ун- жуулж оёв, Ээтэн хошуутай монгол гут- дыг нь өмсүүлж дөнгөж амжмагц, -- Одоо болов уу, зэжээ гэж хүү- жЕЭЛЛЭЙ хүний хэлээр асуув. Боллоо хүү минь гэхэд, -- Миний нэр хэн бэ? гэхэд оёдолчин Эмэгтэй сандрахдаа, -- Өөдөсхөн гэж хэлчихлээ, -- Би хэдэн настай вэ? 5 -- Долоон настай гэхэд Өөдөсхөн до- роо дэвхцэн баяслаа. Маргааш өглөө иь Өөдөсхөн нар ха- Вын толгойд тусахад сая сэрж, -- Ээж ээ, би хорвоо ертөнцөөр аялж үзэх юмсан гэв, Оёдолчин эмэгтэй хэсэг Фюдолхийлснээ -- Тэг, тэг хүү минь, Энд тэнд ЯРЖ юм үзэж нүд тайл гээд домботой хярам, аяганы хийц гэж бяцхан хүүдийд боор- цог. жаал борц хийж өгч явуулжээ, Өөдөсхөн явсаар хэсэг бургастай таа- рглдаж тэдгээрээс хамгийн бөхийг нь сонгож, хавчаахай хийж авлаа. Нар үд дундын хирд халуу шатахад Өөдөсхөний ам цангаж домботой хярмаа ууж Ддуу- (2123 Халуун нар шарсаар л байж гэнэ. Өөдөсхөний ам учиргүй их цангаж бай- жээ, Тэгтэл өвгөн хусны ёроолын хад- наас булаг ундарч харагдаж гэнэ, Өө- дөсхөн тэр зүг арайхан хүрч очоод тон- гойни булгийн уснаас уух гэтэл сүрлэг хусны. дурс уснаас, -- Ийм муухай халтар нүүртэй жаал энэ булгийн усыг ууж болохгүй гэж дөйгөж хэлж дуусмагц ус ширгэж алга боллоо. Сүрэг хонь хүрч ирээд майлал- дан. єо-- Эйд байсан булаг хайчаа вэ? Бид хатаж үхэх НЫ гэлээ, Нэг алаг үйээ ирээд мөөрч, -- Хүйтэн булгийн уснаас ханатлаа уух юмсан гэв, Адаг сүүлд нь нэг эмгэн Хүүе, булаг ширгэчихмээ, Одоо яана, Юугаараа цай чайах билээ гэж тасаллаа, ГУгЭЛ ӨВГӨН хус саглагар мөч- роо гайхуулж, А--668832 С, | рттүтсгүлэээгт зох зэв үрүү" 22 «Залгамжлагч» сэтгүүлийн | алт, монго, хүрэл медаль авсан рэндулам, Арван жилийн сургуу- лийп охидоос Тов аймгийн Зуун- мод хотын 10 жилийн дунд сур- гуулийн сурагч Б, Алтантула, Д. Нарангэрэл, 8 дугаар дунд сур- гуулийн сурагч С. Нарантуяа пар түрүүллээ. “Мон насны хөвгүү- дийн 4 км-т есдүгээр дунд сур- гуулийн сурагч, Д. Жамбалдорж, 42 дугаар дунд сургуулийн су рагч Г, Ганхуяг, И, Эрдэнэбат нар, 16--18 насны охидын 5 км-ийн зайд 8 дугаар дунд сургуу- лийн сурагч Д. Алтанцэцэг, Төв аймгийн Зуун мод хотын төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн су- рагч В, Нансалмаа, Д. Батсайхан нар, арван жилийн дунд сургуу- лийн хөвгүүдээс 4 км-т Төв айм- гийн Зуун мод хотын 10 жилийп хул ХХ ДЛөСхӨ | ӨС, ХСОН | 1-2 “цг” -- Энэ халтар нүүртэй аалаас болж булаг ширгэлээ, Энэ жаал наас ч юм бэ ус олоод пүүр гараа гаад цэвэрхэн болоод ирсэн цагт б гийн ус ундарна гэлээ, Өөдөсхөн хүү бүр ичиж уйлж гарлаа, Нулимс нь ч ур- саж аян замд шороо тоос болсон нүүр нь улам халтар болжээ. Өөдөсхөн эргэн тойрныг хартал хажууханд нь цаст уу- лын ноён оргил сүндэрлэж байв. -- Одоохон тэр цасиаас нүүр гараа угаая гээд уул өөд мацлаа. Замд нь нэг өнчин улиас дайралдав, Тэр модонд нуруугаараа хар судалтай хортой могой авирч байлаа. Өөдөсхөн хавчаахайгаа онилж онилж харавчихсан чинь могой тээр тэнд гулдайн ойчив, Тэгээд улиас- ны оройд гарахад бүргэдийн гурван зулзага урьдаас нь амаа ангалзуулж, -- Ачтай тустай ах минь бидэнд идэх юм өгөөч гэхэд Өөдөсхөн авч яваа борц- ноосоо үйрүүлж өглөө. Тэгтэл гэнэт дээгүүр нь үүлний сүүдэр нөмрөх шиг болов. Энэ нь бүргэд ирж яваа хэрэг ажээ. - Ээж ууртай шүү. Таныг үзвэл савраараа тас базчихаж магадгүй. Бид- ний жигүүр дор нуугд гээд хэвтүүлэв. Бүргэд үүрэндээ бууж ирээд: -- Та нарыг хэн могойноос аварсан бэ? гэж асуув. Өөдөсхөн ах биднийг аварсан гээд гаргаж үзүүлтэл: -- Худлаа байлгүй, (Ийм. өчүүхэн амьтан яаж чадах вэ. Та нарыг залилж орж ирснээс зайлахгүй гээд. савраараа шүүрээд авав, -- Ачийг бачаар, тусыг усаар хариу- лахаас муухай юм байхгүй, Өөдөсхөн ахыг тавихгүй бол бид гүүрнээсээ унаж үхнэ гээд гурван зулзага модны мөч- реөс дүүжлээд арай гэж тогтож бай- хаар нь арга буюу Өөдөсхөн хүүг тавьж гэнэ. -- Зулзагуудыг минь хорт могойноос аварсан хүү чи юу авах вэ? гэхэд Өө- дөсхөн, -- Энэ уулын оройд гарч цасаар нүүр гараа угаах гэсэн юм, Миний нүүрийг халтар болохоор булгийн ус.ширгэчих- лээ гэжээ. -- Миний нуруун дээр суу. Би Ч8- майг уулын оройд гаргаж өгье, Дараа нь булгийн дэргэд хүргэж өгье гэв. Өө- дөсхөн бүргэдийн нуруун дээр сууж ни- сээд мөнх цаст уулын оройд гарч нүүр гараа угааж цэвэрхэн болоод эргэж ир- лээ, Өвгөн хус: -- Сайн байна, хүү минь, Ингэж үрг тэлж цэвэр явж бай гэж хэлтэл хадны ёроолоос ус шүүрэн гарлаа, Сүрэг хонь, алаг үнээ цөм ханатлаа уугаад бэлчээртээ зүглэв, Эмгэн хувин дүүрэн ус хутгаж гэртээ хариад аагтай улаан цай чанаж Өөдөсхөн хүүг цай уухыг урилаа, "Тэгээд: Өөдөсхөн.. хүү цааш. явлаа, Явсаар байгаад нэг голын захад хүрэн, Элсэн дээр нэг алгана агаа дөнгөж амьсгаатай хэвтэж байлаа, ”-- Намайг усанд хийгээч, Долгион, шилэгдэж халягдайд хатаж үхэх нь гэШ Д. Сүхбаатарын изрэмжит Улсын хэвлэлийн тэрэмжит өсвөрийн тамирчид, дунд сүруүцн сурагч А, Цэвэг- жав, Ш, Андсайхан, 24 дүгээр дунд сургуулийн сурагчС, Төрбат нар түрүүллээ. Хөвгүүдийн 20 км-ийн уралдаанд 24 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Ё, Энхбайр, 56 дугаар дунд сургуулийн ,сурагч Б. Энх-амгалан, 24 дүгээр дунд сургуулийн сурагч П. Баясгалан нар тус тус түрүүлж, алт, мөнгө, хүрэл медаль хүртлээ, Багийн дүнгээр 8 жилийн дунд сургуу- лиудаас нийслэлийн есдүгээр дунд 10 жилийн дунд сур- ургууль, Ч гуулиудаас Төв аймгийн Зуун мод хотын 10 жилийн дунд сур- гууль эхний. байр эзэлж «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн шилжин явах цом авав. 5 Тэмцээнд баг тамирчдаа сайн “е гуйв, Өөдөсхөн тэр загасыг аяархан өр» гож голын усанд тавилаа. "Төдхөн түүний замд Шоргоолжнууд тааралдав. Шоргоолжнууд | Өөдөсхөнд хандан, Бидэнд идэх юм өгөөч, (Саяхан энэ нутагт үер болоод хамаг идэх юмыг минь урсгаад аваад явчихсан, Өлсөж үхэхэд хүрээд байна гэцгээв. Өөдөсхөн үүргэвчнээсээ боорцог гар- гаж чулуугаар буталж үйрүүлээд шор- гоолжны үүрийн дээгүүр цацаад цааш явлаа, Өөдөсхөн гурван өдөр явж гурван шөнө унтаад дөрөв дэх өдрийн. өглөө. нь тэнгэр газрын савслагад нэг цагаан ордон байхыг харав, Тэр зүг яваад л байж. Яв- саар байгаад ордны гадаа ирэхэд хаалга нь түгжээтэй байв, Тогштол хаалга ө69- реө нээгдэж ороход нь аяндаа хаагдлаа. Өөдөсхөн хүүг ордны хиа нар барьж аваад хаандаа авчирлаа,Хаан өндөр дуу- гаар: Хаанаас яваа хэн гэгч вэ? Ямар хааны албат вэ? гэж асуув. -- Энэ ертөнцийг үзэхээр хэрэн тэ- нэж яваа Оёдолчны хүү Өөдөсхөн гэгч байна. Дээрээ хаангүй, дэргэдээ албат- гүй хүн дээ би гэхэд Хаан, -- Овоо цовоо хүү байна. Надад ажил хийж өгнө дөө, Тэгэхгүй бол эн- дээс гаргахгүй гэж тушаав, Хааны дэр- гэд байдаг хар санаат түшмэл нэг шуу- дайд холилдсон цагаан будаа, шар бу- даа хоёрыг тус тусад нь ганц шөнийн дотор савлах ажил өгчээ, Яаж ялгаж барна даа гээд бодолхийлэн хэдэн ширх- гийг ялгаж суутал гэнэт үй олон шор- гоолж хүрч ирээд, : -- Биднийг өлсгөлөнд учраад байхад чин тус болж билээ. Одоо бид чамд ту- салиа гэлээ, Шоргоолжнууд дорхноо цагаан будаа, шар будаа. хоёрыг ялгаж, Өөдөсхөн хүү өөр өөр шуудайд хийв. Өглөө нь хаан хатан хоёрыг хар са- наат түшмэл дагуулж ирээд гайхахын ихээр гайхав, Хаан хатан хоёр ийм тү- вэгтэй ажлыг амархан амжууллаа гэж Өөдөсхөн хүүд баяр хүргэлээ, Тэгэхэд хар санаат түшмэл атаархаж энэ хүүд чөтгөр шуламл тусалсан байлгүй. Чамайг яаж чадья даа гэж заналхий- лэв, Өнөө түшмэл нэг арга бодож олоод хаанд, т- Хатны тэр жил голын эргүүлэгт унагаад олоогүй бөгжийг Өөдөсхөн олж чадах байх гэж ятгав, : Хаан үүнийг сонсмогц хүүг дуудуулж хатныхаа бөгжийг олс авчрахыг ту- шаав, Өөдөсхөн голын эрэг дээр ирээд богжийг хаанаас олж болох арга сүпэг- чиллээ, Тэгтэл иэг алгана загас уснаас цухуйж Өөдөсхөнд хандан, й -- Намайг таныж байна уу? Эртээр хайрдаад үхэх гэж хэвтэж байхад чи намайг усанд тавьж, амийг минь авар- ояц шүү дээ, , Тэр-цил миний эмэг өх нэг бөгж ол- лоо гэж байсан. төр мөн байх, Одоо апдад ирье гээд сүүлээ. їг шариаад далд орлоо, Удаж төдолгүй-алгана аагас очир алмас шигтгээтэй. бөгс авчирч өгөн, Хатан, бөгжөө. үлзэд дуу алдан баяр» аш, Өөдөсхөнийг оройн зоогт уриа. ар сайаат түшмэл атаархаж хорсох- доо орох газраа олж ядаж байв, «/Тридорд хөдөц өдөр, яваад: Өөдөсхөн нүд алдам талд хонин сүрэг бэлчиж ява- номбинатад хэвлэв, ОХУХХМ 2 327 3 (1227 549277 22 7 4 3” 7 27, | 2”И ? 2 212/722/222/731 207 7 44:20:17) дугуйчдын долоо дахь удаагийн уралдаанд туруулж бэлтгэж оролцуулсан сургуулиус дын багш дасгалжуулагчдыг алт, мөнгө, хүрэл медалиар шагнав, Мөн Монгол-Зөвлөлтийн ас луучуудын УГ! их наадам болох гэж байгаатай холбогдуулж 6. ио- мерын мандатын тамирчинд тус» гай шагнал олгов. Энэ мандат Төв аймгийн Зуун мод хотын 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Ш. Андсайханд таарч | «Пионе- рийн үнэн» сонины 80 жилийн ойн медалиар шагнагдлаа. Октябрийн социалист их хувьс- галын 60 жилийн ой, монгол-зөвг лөлтийн залуучуудын УТ их наа- дамд манай өсвөрийн тамирчид дээрх спортын амжилтаараа бэлэг барна: Ш, ЖАМЛИЙХАА ЖЭМСс2С22200п1п-3 хыг үзлээ. Дэргэд нь сөөсгөр үстэй хүү чулуугаар гэр барьж тоглож байв. Наа- наас нь шар эрээн могой гулсаж нөгөө хүүхдэд ойртож байлаа. Хүүг хариугүй хатгадгийн даваан дээр Өөдөсхөн мо- гойн хэлийг тас харвалаа. Гэтэл хүчтэй салхи гэнэт дэгдэж Өөдөсхөнийг өвс шиг ийсгэн харанхуй нүхэнд хаян: орхив. Эр нүх могойн хааны ордон байжээ, Могойн хаан хаш чулуун ширээний- хээ цаанаас өндөлзөн, -- Анд явж байсан дүүгийн миньхэ- лийг ямар санаатан харвав? Чамайг одоо залгина гэж, хэлээ гозолзуулж, сүү- лээ шарваж гэнэ, Тэгэхэд Өөдөсхөн ер айсан шинжгүй, -- Толгойгий чинь тас харвахаар: ирлээ, Чи хичнээн гэмгүй амьтныг зал- гиж хороосноо “мэдэж байна уу гээд хавчаахай нумаа татахад могойн хаан айн сүрдэж, 7 -- Эвлэрье, хоёулаа эвлэрье Эврийн минь үзүүрийг тайрч ав Эрдэм төгс болно шүү “Эрхэм дүү минь гэж өвдөг шишиШшиииииШ сөгдөн мөргөв. -- Хорон санаат минь чамайг би өр- шөөхгүй гээд харавчихсан чинь могойн . хаан үхэдхийн унав, Өөдөсхөн могойн хааны эврийг тайрч аваад төрөл бүрийн амьтны хэл мэддэг болоод могойн орд- ноос гарч явлаа. Чфэг Тэгээд нөгөө талдаа ирэхэд өвгөн Баавай Өөдөсхөнийг хониныхоо захад тосон мэндэлж, -- Ач хүүгийн минь амийг хорт мо- гойноос аварсан галтай цогтой хүү ма- “найд морилон очно уу гэв. Энэ үед өв- гөн Баавайн хундан цагаан хонь ихэр- лэж, түрүүлж гарсан хурга нь, . Түмэн хонины эх болио доо гэж, дараа нь гарсан хурга, я майлж байжээ. Өөдөсхөн хүүг Баавай өвгөнийд зо- чилж байхад тоонон дээр нь алаг шаа9- гай ирж суугаад шагтнаж гарав. Өөдөс- хөн тэр даруй уруу царайтай болчих- яоо Үүнийг ажиглаж мэдсэн Баавай өв- сөн, (0. -- Юу болов, хүү минь: Ямар нэг золгүй явдал тохиолдов уу гэж сэтгэл зовон асуулаа, -- Миний зэж оёдолчин хүн л дээ. Нас хөгшрөөд юм оёж чадахаа байхаар нь ноЁНых ээжийг ганцаарангий нь хар нутаг дээрээ хаяад нүүжээ гэн, алаг шаазгайгаар хэл ирсэн байна, Би нут- гийн зүг явья даа гээд босоход Баа- вай. өвгөн: 1 т -- Хүү чамд нэг сайн эр хонь бэлэг- лэв гэлээ, Өөдөсхөн ихэр хурганы май- лахыг нэгэнт мэдсэн болохоор, Сайн эр хониор яах вэ? Сая хур- галсан хундан цагаан. хониныхоо ихэр хургыг өгвөл хөөршөөж авья гэв. Баа- вай өвгөн зөвшөөрч, - -- Түмэн сүргийн эх нь болог гэж ерөөгөөд ихэр хургаа өгчээ, 0 » Өөдөсхөц эсэн мэнд нутагтаа ирээд ядарсан эхийгээ өргөн тэтгэж, |ихэр хургаа арчлан маллаж өсгөсөөр түмэн цагаан. хоньтой. болж энэ сайхан цагтай ЧОЛГОСОН НЭЭ... - 1 эцшиницгганиишгиншгенагишининиицин Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ Индекс...14140 Мянган хонины эцэг болно доо гэж ТТо177 тлутм777 77 ПУМГХ ХлЬтулг7ү Шүлгийг Л, ОПАНИН Айлгууг А, ОСТРОВСКИП НАРАН Пэн МАНДАЖ БАЙГ... ДХ БУДӨеТ 22221117 Үүрд мөнх мандаж байг наран Үүрд мөнх цэлмэг байг тэнгэр Үүрд мөнх амьдарч байг зэзгий Үүрд мөнх байж байг би. “12 “Энхрий найа аа! ї "Эрхэм найз аа! Э О9нх тайвныг хүмүүс хүсэж л, :7-у, байна! п Эх Дэлхийн хүүхэд хөгшидгүй. ) Энэ үгийг цөм. давтаж байна! (Дахилт) 22 “Дуулав-уу, цэрэр-эр! - Мэдэв үү, цэрэг ээ! 2 Тэсрэх аюулаас хүн айж байна!” Үй олны нүд тэнгэр эниртээд | 21482 бу «ПУСТЬ Үнэн толоосоо ингэж: хэжл НАРАН УҮРЛ байна! 7 (Дахилт) : Цэвэрхэн наас Үхлийн эсрэг түү гаргаад Цэлмэг тэнгэрийг нартай нь Үр хүүхдээ хамгаалан тэмц Алтан нартай амьдран жаргах Аз заяа хүнд лавтай бий! (Дахилт) зурлаа Тэнгэрийн нарны зургийн доор Тэр жаал ингэж бичлээ ! ! | | | ! ! | Дайны эсрэг |: ! ! Ї | ! Їг Ї “МХЗЭ. лїїн Төв Хорооны, ГЭ дугэар: парийн” бичгийн дарга, ВИ | ЛУ-ыт төрийн шагийлт, адхиолч 2 дуусон 24229522 хвЭР ЦХ38: :1й8 16: Хороо, . “Д.ОУХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МїБ- сын Ввс шор : 34 дэх жилдээ 22 Хө27. (1475) Ф дарга Социалист Монголын 646- вер үе -аугаа их. Онтябрийн хувьсгалып 860 жилийн ойд 20- риулсан-арга хэмжээний нэг болох олон-улсын хүүхдийн анхдугаар их иаадамд эртилэс эхлэн бэлтгэсэн юм Өсвөрийн Сүхбаатарчууд.«Зал- аяныхаа хоёр Дахь жн- өнийг «Октябрийн туяан дор»- сэдвээр өрнүүлж эхэлсэн: 68- » бүлгэм, бүлэг бүр энэ уриа- гаар шахуу үүрэг авч ажиллав.Үүнд: олоп улсын хүүхдийн анхдугаар их наадмыг угтал: В. И. Лениний нэ- у Холбоотын тнонерийн туршлагыг дэлгэрүү- охиолоо. Манай орныпио- нерийп бүлгэм бүрт А. П. Гайдарын «Тимур ба түүний команд» номын мороор Тимурчүүдийн хөдөлгөөн өр- нөж Улаанбаатар хот Тимурчүүдийн анхдугаар чуулга уулзалтаа хийв. Пионерийн олои: зуун бүлэг, бүл- гэм, зөвлөлтийн болон ах дүү социа- яист орпы ахмад хувьсгалчид, ком- мупистууд, домогт. баатрууд, дэл- хийл коммунист, ажилчны хөдөлгөө- ний нэрт зүтгэлтний хэрчиРнын боло- хоор ажиллаж байна. Пиоперийн: бү. лгүүд хөдөлмөрийн хамт олонтой нөхөрлөл: мэргэжлийн баримжаа олж авах, хөдөлмөртдур- тай болж хүмүүжих аятай хэлбэр болсоп зөвлөх удирдагч урык ажил- зууяах хөдөлгөөн өрнүүлэв. «Коммупистуудаас ,үлгэр жишээ авья». уриан дор моммупист хүний 1977 оны 7 дугаар сарын 6. 8 5 БРРЭЛЭ Ар РЭУЛаЭЭ 59 ! гө” их наадамд | сми хүүхдийн арай Д ий Зар тэ! гж байна: "ЭНХ ыниийагииэй ииийнн ё26СсЯС ЭЛХЭН 22102 ) Лхагва | “сүнэ 10 мө. 9СВ6РИЙГСҮХБААТАРЧУУД ОЛОН УЛСЫН ХҮҮХДИЙГ... Ч . 44ИДАНД Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийг Ж. ХОРЛОО иандип чанараас сурах “олон хэлвЭ- рийн ажил зохиомж байна. . 7Кил бүр түүхт ой, тэмдэглэлт том үйл явдлыг “тохиолдуулан баатарчууд нам, “эвлэлдээ сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт, олоц «вий- тийн ажлын онцгой амжилтаа 119) 015208 “үеэг зурах хөдөл- рапортад тарын гөөнд оролцож мандат авдаг болов.. МПБ-ын Төв рагчдын дунд «Олон “улсын “хүүх- дийн-их наадамд хэн өролцох вэ?» асуулт. хариултын. уралдаан, МРТУ Х-ны хүүхдийн пэвтрүүлгийн редак- цитай хамтран «Наран үүрд маи- даг» зохион бичлэгийн уралдаапыг монгол, орос, англи хэл дээр, «Бид Артент явна» “орос хэлний теле- олимпиад, «Пионерийн үнэй» сони- ны редакци, Залуу техиикчдийн орд- ны захиргаатай хамтран урап-зураг, тэрэл зургийн уралдаан зарлан явуулж, олон мяпган пиопер сурагч- дыг хамарлаа. Хүүхдийн наадмыг олон улсын хүүхдийг хамгаалах өдөр зурьа- дугаар сарын нэгэнд аймаг, хот, сум, районы төвд зохион явуулав, Эплэ өдөр пионер сурагчид «Өевөр үе. нмпериализмыг. илчилж байна» сэдэвт цуглаан “хий нх. наадмын үеэр эв нэгдлийн фондод хөрөнгө ху- римтлуулах -зорилгоор ажиллах 88- хад борлуулах хүүхдүүдийн тар. ур- лалын: бүтээл, ил захидал, зэмдэг зэргийг «Наран үүрд мандаг» их наадамд бэлтгэх үндэсний комисст илкээв. Мөн наадмын үеэр дууны баяр болж, олон мянган эмднер сурагч оролцлоо. 3 ппомер Зөвлөл инолер су-. АНГИАРАА НИНИСЛЭЛИПН 10ли- лийн 20 дугаар сургуу- лийн Л. Дарийчаа багш- тай Т-гийн «А» аигийй хамт олон Октябрийн со- циалпст хувьсгалын 60 жилийн ой. ЗХУ-д болох Дэлхийн хүүхдийн «На- ран үүрд мандаг» анхду- 100 ХУВЬ гаар их наадам угтаж 8 улирал дараалан 100 хувь сурч, сурлагын чанарыг 40 хувьд хүргэжээ. Энэ апгиас таван онцын эзэн З, «помын сайн нохор» тэм- дэгтэн 12 шинээр төрсөн байна. - Багш Б. ДҮРЗЭЭ. БЯЦХАН СЭЛЭНГЭ аймгийн Ман- дал сумын 8 хилийн дунд сургуулийн пнонер с: чид олон улсын хүүхдийн нх наадам угтаж 4100 кг яс, 2104 кг хөлгөн ца- 210 кг зэс, гууль. ГАРЫН ЯМАА ТӨВ аймгийн Бүрэн су- мын 8 жилийн дунд СУР- туулинн хэсэг сурагч Хайрхан бригадын малчин Батбаярынд очиж 2 өдөр ажилд нь туслахдаа 100 ямаа самнаж, 85 кг ноо- луур авсны 80 хувийг нь ТУС кт хаягдал цаас цуглуулж | сумынхаа худалдаа бэлт- гэлийн ангид тушаасан нь төлөвлөгөө! биелүүлэхэд их хувь нэмэр болов. Пионерийн удирдагч Д. ТӨМӨР САМНАВ нэгдүгээр зэрэгт тушаа- жээ. Энэ ажилд сурагч Ч. Бааардорж, П.Базарпүрэв, Г. Жавамаа, А. Өрнөхдэл- гэр, Д. Түмэнжаргал, Л. Сумьяа, Д. Жамьянсүрэн вар сайн оролцлоо. Сурагч Ш. СҮХБААТАР ҮЙЛ- Б ХЭНТИЙ аймгийн Баян- “овоо сумын. 8 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн «А» ангийн охид «Пионе- рийн үнэн» сонинд нээгд- сэн үйл бүтээх эчнээ ДУ” гуйланд суралцаж олон хоточ нохой, дэлдэн туу” лай, бор бамбарууш, зальт 1000 ЗАВХАН аймгийн То- сонцэнгэл сумын 10 жи- лийн дунд сургуулийн пионер баатарчууд «1000 цэцгийн баярт» гориулж хүүхэд бүр цэцэг тарих Та ивр иамайг Ж: и ч жаахан А Та иар ивмайг Хүүхэд гэж байгаа Цэцэрлэгийн ҮТЭЭВ цэцэг үнэг, чебурашка хийж түү- гээрээ сурагчдын гар ур- лалын үзэсгэлэн байгуулж найз нөхөд, зав ээж, ах эгчдээ сонирхуулжгээ.Ирэх хичээлийн жилд ийм ДУ- гуйлан дахин нээхийг ТЭД сониноосоо хүсч байна. Багш Т. ЦЭДЭНБАЛ ТАРИВ хөдөлгөөн өрнүүлжээ. 1-4 З дугаар ангийн баатар- чууд хамгийн олон, хам- гийн сайхан цэцэг тарьж ах эгч нараа хошуучлав. Багш Д. ГАНБААТАР БАЯНХОНГОР хотын зүү- хүрсэн байна. гээр урсдаг нг - хотын дундуур татсан сув- сын тэргүүний бага сургуу- - гаар дамжин ирсэн олон лийн дэргэдэх пионерийн Еэнү2 бус, Бш132 мянган загас ширгэхэд үрэгдэх аюулд баатарчууд , загас | 2275 МОНГОЛ-ЗӨВЛӨЛТИЙН 34УУ4 УУДЫН НХ НААДАН Монгол-Зовлолтийн залуучуудын УГ их наадам долдугаар сарын 1-нээс 6-ны өдрүүдэд Улаанбаатар, Дархан хотуудад болж өнгөрлөө, Октлбрийн социалист нх хувьсгалын 60 жилийн ойд зорнулсан энэ нх наадам монгол-зөвлөлтийн за- луучууд, өсвөр үенїнхний үерхэл, нөхөрлөлийг улам бататгаж, их Ленип, Сүхбаатар нарын үүсгэн бай- гуулсан ах дүүгийн ган бат найрамдлыг манай хоёр орны залуучууд машинд нандигнан хайрлаж, өдрөөс 5 өдөрт хөгжүүлэн бэхжүүлж байгаагийн яруу тодор- хой илэрхийлэл боллоо. 9 2 хэ ИХ БАЯРЛАЛАА Монгол-Зөвлөлтийн залуучуу-. тын ойролцоо Зулаагын голд бол- дын зургадугаар их наадамд төлөө сон эн модны наадам гойд сэтгэг- лөгчөөр оролцсондоо н маш их, дэл төрүүлж, үнэхээр сайхан баяртай байна. Их наадмын өдрүү- байлаа. 1 дийг хэзээ ч мартахгүй. Сүхбаата- рын талбайд болсон их наадмын нээлтийн баяр ёслолын сүр жавхаа хайрт удирдагч /Ю. Цэдэнбалын их наадамд оролцогчдод ирүүлсэн илгээлтийн утга төгөлдөр үгс, хоёр орны залуусын уран сайхны , тоглолт, найрамдлын | Дархан хо- МХЗЭ-дээ, арван тавхан насан- даа спортын мастер болох сайхан боломжийг бүрдүүлж өгсөн нам засагтаа баярлалаа, гялайлаа. Улаанбаатар хотын У! дунд сур- гуулийн сурагч БНМАУ-ын спор- тын мастер О. ҮРЛЭЭХҮҮ ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ | ЕР”-- тимурчүүдийн команд хоё рыг байгуулан бүгд 6602 загасны амийг аварлаа. Загас аврах ажилд пионер Оюунтогтох Болормаа, Жигжидсүрэн, Отгонсүрэн, Баянхонгор хотын Ул- БОРЫН Эвхлин Бэх ТИМУРЧҮҮДИЙН КОМАНД БАЙГУУЛАВ. Түйн голоос 26 дугаар бүлгэм, пионер аврах вгийн ус с 3 Ц, ЦЭРЭН. шөөн дээр уншиж УЛААБАРЛАР-9 Тлогкв Т О 21 2 тү по000-00-12221006 ЖҮЖИГ, ХӨВСГӨЛ аймгийн Ца- гаан-уул сумын 8 жилийн ангийн хамт олон амрал- тынхаа эхний өдрүүдэд Мөрөн хотод , очиж уран сайхны тоглолт үзүүллээ Тэд БНМАУ-ын төрийн шагиалт |Ч. Лхамсүрэн- КОНЦЕРТ гийн зохиол «Хүрэн морь» найраглалаар хийсэн зур дуу шүлэг оржээ. Ж. РИИМЭД, ХӨДӨЛМӨР СЭЛЭНГЭ аймгийн Сүх- баатар хотын мод боловс- руулах номбинатын захир- гаа өөрийн хүч хөрөпгөөр ажилчдынхаа хүүхдэд 320- рнулан хөдөлмөр амрал- тын зуслан байгуулан жил бүр 180-аад пионер су- рагчийг амруулдаг юм. Энэ исил хөдөлмөр зус- “лан улам тохижиж, барил- га байр пэмэн барьж, саа- лийн үнээ, гахай шувуу- СОЁЛЧ НӨХӨРЛӨЛИЙН АНГИ Октябрийр социалнстих хувьсгалын 60 жилийн ой, олон улсын хүүхдийн «Наран үүрд мандаг» їх наадмыг угтаж авсан үүр- гээ биелүүлсний учир Баянхонгор аймгийн Бөм- бөгөр сумын (8 жилийн дунд сургуулийн А. Тогоо багштай 4-ийн «Б» анги. Б. Шаравсүрэн багштай 5-ын «Бэ» анги соёлч нөхөрлөлийн Жмт олон болж мандат авлаа. Дээрх ТОЙРОН ДУНДГОВЬ аймгийн Өл- ЗИийЙТ сумын 8 жилийн дунд сургуулийн хэсэг су- рагч, багш нарынхаа хамт тойрон аялал зохиож, хө- дөлмөрчдөд ухуулга хийж. бригадын аан булан, бага сургуулийг | тохи- жуулж, концерт тоглож, киногоор үйлчлэв. Тэд ингэж явахдаа хай- ЗУСЛАНД тай болсон нь хүүхдүүд амралтаараа үнзэ сааж, гахай шувуу тзжсэж, үр- жүүлэн есгөх гэж ихбаяр хөөртэй байна. Бас хүнс- ний ногоо тариалж арч- дан ургуулах. уурац х5- раах р” хүүхдийг хөдє С. СОДНОМБАЛЖИР ангнудаас «Таван эзэн», «Намын С хөр» үнэмлэхтэн төрж олон пионер О! рийн социалист их галын 60 дага, хө, спорт, соёл АЯПАП лаас заг зэрэг мод, баг дуур бударгана зэрэг бут хөмүүл таава хэрэг олон цаст ургамал бүхий Ном- Загийн гүн, Дэншур- уулын говийг ү говь нутгийнхаа евөрмөц сонии байгаль, ан амьгач амь рал байдалтай танилцдаа Багш. Х. АВИРМЭД. олны хайрыг зхан гэж байгаа даа Хүүхэд нь ч хүүхэд л дээ!... зургаан цастай «Бушуухан охин Дэлгэржаргалыг чөэжилсэн шүлгээ ийнхүү эхлэн уншихад «Эвий минь, яасан хөөрхөн амьтан бэ» гоя( үзэгчид хайрлан өхөөр- допө, Хүмүүс энэ зуур «Нээрээ Л жаахан, изэрээ л хүүхэд дээ» гэж элэг зүрхэндээ энхрийлэн бодно. Гэтэл охин шүлгээ дуустал узших хооронд үзэгчдийг иирхийтэл инээлгэн, бас ихэїхийн сэтгэлийг ул» руулай, Уг шүлэг хүслийн тухай сэдэй тэй богоод «Би үеийнхээ найп ил рими адил аа жаргалтай. өсч бой- жиж байна. Гэвч бушуухан том болоод хүмүүсийн хийж бүтээд тийг бүтээх юмсан» гэсэн спїай гаар бичигдтээ, Эцэст охи! үйд би том хүн болоод том болоосой» Их юм хийж чаддаг Туд сайн хүн гэгдэхсэн гэж Туйлаас ларч байна хэмээн хэл- дэг юм. Манай хүүхэд багачууд бүхэн ингэж бодож байгаа нь үнэн. Гай- хах юм ер үгүй. Харин гайхалтай нь юу вэ гэлэд бицхан охин ааваараа ямар ч урт шүлгийг хэд: хэп уншуулаад Дор нь тогтоодог ойтой, бас түүнээ үнэхээрийн уран, тод дүрс лалтай: ушидаг. авьяастай юм. Гурван иастайдаа зөвлөлтний зохиолч. Максим Рыльспийн «Энх тайван» -Д. Сэнгээгийн «Тагтаа»-г ушиин сурчээ. Д.Нацагдоржийн 70 насны ойгоор «Миний: нутаг» алдарт иайраглалыг түүний хө ҮГ ТТ татсан.юм Дэлгэржаргал одоо олон мянган мөр шүлэг мэднэ. Жаахан дүү Золжаргал, шүлгийн багш аав д0- мид, айлын эмээ, өнөө цараас нь эхлээд нам, торийн удирдагчид, гадаадын зочид, төлеөлөгчид түү- ний шүлгийг сонсчээ. Хэн нь ч гэ- сэн түүнийг Яг өөр шиг нь «Бу шуухан том болоосой» гэж боддог байх! Авьлас ховорхон, тэр чинээ- гээрээ хүсэн хүлээлгэх ид чадал тай байдаг болохоор аргагүй! Дэлгэржаргалд маш нандин нэг дурсгал бий, « Аа жаргалтай өсөн бойжиж, эх орондоо хүндтэй иргэн болж, сайн сайхан явахын тэй ерөөл дэшшүүлье» гож цсэн. дурсгалын. хуудас баг Үүнийг Ю. Цэдэнбал дарг ны нь ойн өдрөөр түүнд явуулсан байнаа. С. нАДМИД Г-22212729 Баахтаул ф 279 ди 77 уль-ү- (Волд в Артено) СИРЖА св9-рүлрүсиЙГ 0-7 нехал ху ОЛД -- -- 8драпетвуй: Я нь Монголии, СЕРИЖА -- Маш тебл зовут? БОЛД -- Меил зовут Волд, СЕР --(Очень приятно. Болд! Расскажи мис ө єпоёй пиОо-7 исрской өргөинзацин7 . й БОЛД -- Хорошо. Мод руко- водстпом МНРП Мопгольсиая пно- 77 нерскан оргайнзация имени 2 Сухэ-Батора была оснопана / шал 1925 года. Бот уже болсе полстолетия живёт, растбт и ирсп- ист органнзация ютых Сухэ-Батор- цєн, В инашей страпе дюбит красио- галстучинков, Взрослые любят! бынать на пнонерских ираздинках. СЕРЕЖА--Кто был псрвым лпредседателем вашсй шионерской организацин? Ул ЗО БОЛД -- Первым председате- леш Центрального Бюро пноперов! н детпсоры при ЦК МРСМ был шеликий писатель, основатель соВ- |Й.ремепной шонгольской. дитерату- "7 ры тов. Дашдоржийн Нацагдорж. СЕРЁЖА -- Когда была соз- дана органнзацня юной смены/ 2 пионеров Монголин? Ё БОЛД -- В 19326 году виервые: была. создана организация «Батор-: цев». Ёслн в первые годы своего! сушествованния Монгольская пио- УХАХ. Энэ дэлхийн ирээдүй--хүүхэд Инээд баяслаар дүүрэн байн! Эрин зууны турш, тэдний Өгсөх зам шулуун байх! М. ЛХАГВАСҮРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг “Аргек энэ дэлхийн вєєөр үеийнх: ний эв нэгдлийн хот, Аргекийг! Имонерийп Бүгд Найрамдах Улс, ч гэж тэрлэдэг. В.И.Лениний нэрэмжиг,. Хөдөж-. жөрийн гавьяаны улавн тугийн одонт Бүх Холбоогын Пионерийн байгууллагын энэ зуслан байгуу лагдсанаас хойш хагас эуу гаруй жил өнгөрчээ. 5 1 й 1925 оны долдугаар сарын 16нд ЭАргек зуслан нээгдэж, анхны эо ХЭЭ ооо Ф чив 80 пионер бризентэв майханд 7 нерская организацня насчнтынала сууж, орой 59 ОуХЧ галаа тойрон ШЯЖН ЕБӨЛБТТТО ЮУССТУУЛЛЫН ШҮХЭВЖЫР Еутттлулалд шавпголт) Бишил (7/0в свонх рядах более 200 пионе- 2 бүжиглэсэн тэр өдрөөс тус зуслан: Хөгммийг Б. ЦӨГӨӨ Шүлгийг Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ- 2 ров тов настолшее вромл-болесв ЇГ четверти мнллноцов шиопероп ни! баторцев. 1 Вмыесоно оценниан заслугу Мон- гольской пнопеёрской оргїнизацин в дєлс коммунистического шоспн- таннягиноперов н баторцев своей! страны по случаю её 40 детисго юбилея -МНРП- ин. ИПравитель- ство МИР-наградили!МНО:высшей правительственной. цаградой-ордс- зийн түүх эхэлдэг. Тэр үеийг зүү. хийг удаан хадгалагдсан гэрэл эур- гууд, Лениний дотны нөхөр, энэ зусланг үндэслэгч ахмад комму, нисг Зиновий Пегрович Соловье сийн амьдарч байсан байшин му- зєйгээс үзэж бодно. : “Артєк зусланд зовлолтийн арван таван бүгд найрамдах улсын онц чууд, хөдөлмөрийн аварга пионе 0 9, 77 рүүд, зөвлөлтийн ард түмний дай Ган замаар Мөнгөн онгоцууд дууанэ. ном Сухз-Вахтриэндцрновонин /ейгй. чин баатарлаг хувьсгалт уламжла- Илчит тэргүүд хурдална. Ороп ориоос багачууд ЛЬО ВигД: УЕСБҮТҮЭР Народа лаар аялагч сэрэн сурвалжлагч» Газар газраас багачууд Гапцхан, Артен тийш зорино. Д.- 3850 атора. МИ 75-ом году,в клубийнхэн, “тимурчүүд, |урлаг Гапцхап Артец тийш зорино. (Дахилт) БИНУД Бяналцүл Оглаграгдена єпорт, олон нийтийн ажилд онцгой (Дахилт) Тэнгис: далайгаар ЭГ АЕРВЖА ЭН УХЭ ВВХОрВ вы силт гаргасан пионерүүд ирж Ашю-даг уулыьшхан Холог онгоцууд хөвнө. : 383 “үрул работу Тай амардаг. Нэг жилд Зөвлөлтийн Амар сайн байцгаана. уу? Тавап СатүҮЖ “багачууд провели 5 честь -0й годорцины | 100 гаруй үндэстэн ястны | 400 мян Артек зуслангийнхан. Балнуан Артек тийш зорино. Великого Октибря ин Всемириого гам хүүхдүүд энэ зусланд амардаг. с детского фестивалл «Пусть псегда Амгалан тавтай байна уу? Хөх тэнгэрээр Балай! будст солнце»7 5 г3 БОЛД--Вестречал 60 летине Ве- ликого Октября ни международ- ный детекий фестиваль «Пусть всегда будет солице» у нас усцеш- но проходит марш под депнаом «Под солнцем Октября» по семи маршрутам., Сотнин монгольских иноперов ни шиольников, добившихся больших успехов в учббе, труде, спорте и обїцественной работе цолучилн мандат за право подпиесать ра- порт, посвяшценный Великому Ок- тябрю. Среди монгольсынх пионероп развериулось движение за озиа- номленне с делтельностыю свонх сверстникон соцналистических стран, особенно изучеине боглтого 3 опыта работы “Всесоюзной пно- түг 3 Р с нерской органнзацин имени В. И. гич. : сан 1 Менина. ООРЫТ Во всех пио- шү, 1 ї ї мерских дружинах нашей страны организовалнеь Тнмуропскис ко- манды ин. нимн ироводлтсл благо- родные дела. с УУХ Ё СЕРЕЖА. -- Спасибо, что цоз- накомил ео своей пноперской орга- низацней, Желаю. тебе хорошо провестн шаникулы в Артеке? БОЛД -- Спаснбо. Тебе тожс, хорошего өтдыха. СОО ЭЭ ЭЭЛЭЭ “Эрүлэнч: Ц. ДАШДОНДӨВ. Мөн зөвлөлтийн өсвөр үеийнхнэас (Дахилт) гадиа 70 гаруй орны. пионер єурагч очиж амардаг. Энх тайвны төлөдо тууштай тэмцэгч нэрт коммуиис- тууд сансрын нисэгч, улсын болон хөдөлмөрийн баатар, алдарт жү- жигчин, хөгжимчин зохцолчид ч энэ зусланд зочлон ирж | пионе- Рүүдтэй уулзан ажил амьдралын хаа арвин туршлагаас ярьж өгдөг, “ртек бол орчин үеийн шинэ хот- Энд шил. ,бетон, хөнгөн цагаа- наар хийсэн өвөрмөц зураг лвсол, бүхий 160 байшин бий. Бас энд «Морской», «Горийй», «Прибреж: ний», «Лазурный», «Кипарисний» гэж «Артекийн Фүү» хэмээн нэр лэгддэг таван зуслан бий. Хэдхэн хоногийн дараа хүн то- рөлхтний өсвөр үеийнхний төлоөвб- хөгчид энд хуран цугларч Арке- нийн түүхийг бас нэг гайхамшигт үйл явдлаар бакжуудах гэж байна. В.ДАРИЙМАА 2 БС «Жөнаб (7элсуултлэл 299) (Биацгаргэ:3:3-4337 2727 со -умаадр, лс “Яэр.гууд ссур - Ойг, 85::15:3:21:222021 УХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХХУЛХЛЛХХХХХЭХХХХХЛХХХХХХУХХХХХХХЛАХХХЭХХХХХЭХХХЭХХХХХХХЭХЭЧ ХА--66851 : Д, Сүхбаатарын шэромшит Улсын хэвлэлийн монбинатад хөвлэв, ! Үїнденс--14340 ЁС ОКТЯБРЬ- НАЙРАМДАЛ- ДР ЗУРАГ ДЭЭР: Манай нам засгийн удирдагчид, их наадмын хүндэт зочид, МХЭЭ, комсомолын удирдах хүмүүс пнонерүүдтэй хамт Сүхбаатар, Чойбалсангийн бунхант индэр дээр байгаа нь, 1 9 Ф ФОКТЯБРЬ НАЙРАМДАЛ-ДРУЖБА-ФЕСТИВАЛЬ ф С, БОДООШИЙН авсан гэрэл зурввь, Орон бүхний пролетари нар нэгдэгтүн!, МАХН-ын үйл хэргийн төлөө нэрэмжит ММПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 34 дэх жилдээ 38:98 (1476) 1977 оны 7 дугаар сарын 10 Үнэл лнэ. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбастарын Ням Октлбрийн 60 жилийн ойд зориулсан Зөвлөлтийн Монгол- залуучуудын У! их наадам. долдугаар сарын 1-нээс 6-ны өдрүү- дэд манай эх орны нийс- лэл Улаацбаатар хот,Най- рамдлын болж өнгөрлөө. Монгол-Зөвлөлтийн луучуудын уламжлалт их наадмын ёслолын ажиллагаа долду- гаар сарын 2 Сүхбаатарын талбайд 0о- лов, | Нээлтийн гаанд манай нам засгийн удирдагчид Ю. Цэдэнбал, Ж. Батмөнх, рал, С. Жалан-аажав, Н. хотод за- гийн дарга, -ны өдөр Д. ажилла- Н. Жагва- 787877!) Лувсанравдан, Д. Майдар Д. Моломжамц, Т, Рагчаа, Д. Гомбожав, С. Сосорба- рам иар болон их наадамд оролцсон зөвлөлтийн -тө- лөөлөгчдийн тэргүүн, их наадмын » хүндэт зочид оролцлоо. МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга Л, Түдэв их наадмын ажиллагааг нээж үг хэлэв. МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- баяр гүүлэгчдийн дарга Ю. Цэ- дэнбал гуай У! их наа- дамд оролцогчдод хандаж илгээлт бичгээ уншихад төлөөлөгч, зочид талбайд цугларсан олон мянган хүн халуун дотиоор угтав. Дараа нь зөвлөлтийн за- луучуудын төлөөлөгчдийн МО1Г0Л-308ЛӨЛТИЙН | ЗАЛУУЧУУДЫН тэргүүн, БХЛИЗЭ-ийн Топ Хорооны нарийн бичгийн дарга В.В.Григорьев баяр хүргэж үг хэлэв, Мөн их наадамд оролцогчдоос Ок тябрьт үнэнчийн тангараг өргөх ёслол баярын жаг- саал боллоо. Их иаадам Дархан хо- тод үргэлжилж, хаалтын ёслолын ажиллагааг б-ны өдөр хийв. Их наадамд оролцогчдоос. МАХН-ын Төв Хороо, ЗХУКН-ын Төв “Хороонд илгээлт явууллаа. Монгол- Зөвлөлтийн залуучуудын УТ их наа- дам нь манай хоёр орны залуу үе МАХН, ЗХУКН- ын үйл хэрэг, пролета- рийн Монгол-Зөвлөлтийн.. ард түмний тан бат найрамд- лын үзэл санаанд Хяз- гааргүй үнэнч байдгийн яруу тод илрэл боллоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ МОНГОЛ-ЗӨВЛӨЛТИЙН ЗАЛУУЧУУДЫН Ү!. ИХ НААДМЫН. “ТӨЛӨӨЛӨГЧДӨӨО | ОКТЯБРЬТ ӨРГӨСӨН ТАНГАРАГ БНМАУ, ЗСБНХУ-ын за зуучуудын найрамдлын У! их наадмын содын ач цэлд монгол, түмний нэр төр, эрх тусгаар аад оны залуу үеийнхний нэ- рийн өмнөөс Ленин Сүхбаатар нарын үйл хэрэг, тангараглаж байна! ТАНГАРАГЛАЯ! Октябрийн тугийн дор, хувьс- галын эрхэм дээд эрмэлзлийн төлөө орос монголын хөдөл- мөрчдийн хийсэн ангийн тэмц- лийн гал дунд монгол зөвлөл- тийн коммунистууд, манай - хоёр орны ард түмэн залуучуу- - дын ах дүүгийн найрамдал үүсч бэхжсэн билээ. МАХН, ЗХУКН-ын яруу алдарт хувьс- галт, дайчин хөдөлмөрч уламж- лал, Монгол, Зөвлөлтийн ард түмний эвдэршгүй найрамдлын уламжлалаар эвлэл, комсомОо- лын гишүүдийн бүх үеийнхэн Монгол-Зөвлөлтийц залуучуудын У! их иаадмын төлөөлөгчид бид, боолчлолын гинжийг тас цохиг- нар, харийн булаан ззлэгчдийн эсрэг хамтын тэм- зөвлөлтийн ард чөлөө, тогтнолыг хамгаалагч- дын хүүхдүүд бид эртний түүх- тэй мөнхийн залуу Монгол ор- ны энэхүү төв талбай дээр 70- аугаа их Октябрийн үйл хэрэгт үнэнчээ Ууган хувьсгалчдын асга- руулсан цус, монгол зөвлөл- тийн дайчдын арнун дурсгалыг дурдаж энэхүү уламжлалыг хамгаалан баяжуулж | манай ард түмнүүдийн сайн сайхны төлөө бне хайргүй хөдөлмөрөө- рөө хувьсгалын аугаа их хэр- гийг бататгаж, хэрэгтэй үед Октябрийн ололтыг хамгаала- хын тулд амь насаа хайрлах- гүй зориулахаа тангараглая! ТАНГАРАГЛААЯ! Манай хоёр намын мэргэн бодлогыг хэрэгжүүлж дэлхийн социализмын сүр хүчийг бэх- жүүлэхэд бүх чадал хүчээ 30- рнулан, энх тайван, ард түм- нүүдийн хоорондын харилцан ойлголцох, хамтран ажиллах үзэл санааны ялалтын төдөө цуцалтгүй тэмцэх болно. Аугаа их Ленин, аймшиггүй Сүхбаатар нарын асаасан хувьс- талын бамбарыг манай ард түм- нүүдийн хувьсгалт ах дүүгийн эвдэршгүй. бат барилдлагааны төлөө, коммунизмын төлөө унт- рашгүй мөнхөд бадруулахаа аль насаараа батлан танга- раглая/ ТАНГАРАГЛАЯ! ТАНГАРАГ- ЛАЯ! ТАНГАРАГЛАЯ! "ай, 2 чииштернационалиам комсомольцев ин ревсомольцев, Здесь, на главной плошади древней н вечно юной Моиго- лин, ты, участникн (У! фести- валя дружбы молодежи СССР и МНР, внукин тех кто сокру- шил оковны рабства, дети тех, кто п совместной борьбе против иноземных захватчников отстолд честь, свободу и независимость советского и монгольского на- родов, от нменн молодого 10- коления 70-х присягаем на вер- ность делу Ленина и Сухэ. Батора, делу Велнкого Октяб- ря! КЛЯНЕМСЯ! Под знаменем Октября, в горинлс классовых битв труд- яшихся Россин и Монголин за идеал революцин родилась н окрепла братская дружба советских н шонгольскнх ком- мунистов, народов н молодежи нашнх стран. На елавных ре- волюционных, боёвых и трудо- взых траднциях Коммунистнче- ской партин Советского Союза ин Монгольской народно --ре- волюционной партин на традн- циях нерушимой дружбы со- ветского ин монгольского наро- дов воспитаны все тпоколения їо9 улгит Кровью, -пролитой первымн революцнонерамни, святой а- мятью советских и монгольских воннов клянемси, Что будем беречь ин прнумножать эти тра- днцин, самоотверженнын тру- дом на благо наших народов утверждать великое дело ре- волюцин, а ёсли потребуется, не пожалеем жизни, чтобы за- шитить завоевания Октября. КЛЯНЕМСЯ! Следуя мудрой политике на- ших партин, мы приложим все силы для укрепления могу- шества мирового социализма, будем неустанно бороться за торжество идей мира, взанмо-. поннмания н сотрудничества между народамн. Жизнью, своей клянемел, что факел революцин, зажжен- ный великим Лениным н бесст- рашным Сухэ-Батором, будет гореть неугасим0 ин вечно во. револю- имя нерасторжимого цнонного братства наших на- родов, во нмя коммунизма/ КЛЯНЕМСЯ!: КЛЯНЕМСЯ!: КЛЯНЕМСЯ! ! 2 нээлтэнд оролцсон циоцер сурагчдын жагсаалын хэсэг, тдилглцшйнЫ Өө Ф ФЧИПҮЧИ101Ф 22) “үчухай-ШҮШНҮ4ЦҮН-448Е1НО 4 АРДЫН ХУВЬСГАЛЫН 56 ЖИЛИЙН ОН УРГАН)! НАЙРАМДЛЫН ЗАМААР (Сурагчдын тойрон Зугаа их Онтябрийц 60 жилийн ой, Ардын хувьс- галын 56 жилийн ой уг- таж В. 1, Лепипий нэрэм- жит Монголын пионер су- рагчдын ордны дуу бүж- гийн чуулгын сурагчид, Залуу техїїнкчдийн ордны өсвөрийн техникчдийн хам- тарсан тойрон аялал зо» хиов, Тойрон аяллынхан Най- рамдлын Дархан, Эрдэнэт хот, Шарын голын уурхай Борнуур, Дархан, Орхон, Цагаан толгой, Барууц Сүрэн, Улаантолгойн сан- гийн аж ахуй зэрэг газруу. даар явж эх орныхоо С галь, хөдөөгийн хөдөлмөрч- дийн ололт амжилт Ай та- малцан, хүүхэд залуучуу- лын хүмүүжил, техинйкийн Этгэлгээний тухай лекц яриа хийж, уулзалт үдэш» лэг зохиож, өсвөрийн тех- нинчдийн бүтээсэн нисэх хөөрөх, хөдлөх техникийн төрөл бүрийн загвар Үзүүлж монгол-зөвлөлтийн майрамдлын сэдэвт | кон- цєрт тоглов. Аяллынхны явсан газар -бүхэнд их Октябрийн 60 жилийн ой Ардын хувьс- талын 56 жилийн ой угт- Сан социалист уралдаан эрвеж, хаана л бол ажлын -амжилт бүтээлээр дүүрэн байлаа. Тэр бүхэнд зөв- лелтийн хүмүүс тусалж, хамтрап ажиллаж байгаа нь сэтгэл хөдлөм бахтай байлаа. ЗХУ-ын тусламжаар -зайгуулагдсан “Дархан, Улаантолгойн сангийн аж ахуйнуудад баригдсан хө- дөө аж ахуйн барилга бай- тууламж, үнээний тцахил- таан саалтуур, хонь хяр- тах агрегат. бороожуу- лах аппаратыг илгээлтийн эзэн залуучууд эзэмшиж байна. “аишлипииинийииашилниниийинишиииниииииинэнииинниинииниииниинининиииии ЁЗ Өї аялал) Улсын хэмжээний хэрэг цээт бүх нүүрсний 80 ху» вийг гаргах хүчин чадал- тай. Шарын голын уур» хайн өргөтгөл, ЗХУ-ын Галуут Муураас Дархан Эрдэнэтийг холбосон өм» дөр хүчдэлийн шугам, Эр» ДЭНдтиЙН гол зам, Эрдэнэт Хотын аварга том барил- Үй байгууламж ЭД цом зөвлөлтийн Хүмүүсийн хө» дөлмөрөөр босч монгол- Зовлолтийн чайрамдлын билэг тэмдэг болон “сүн- дэрлэж байна. Эрдэнэт боло найрам- далт залуусын хот, эрдэ- нИйн хот юм. Дэлхий дээр ЭХний аравт орох уулын том баяжуулах үйлдвэр баригдаж байна. Энэ үйлд» вэрийг монгол-зовлолтийн залуучууд богино хуга- цаанд ашиглалтанд өгө- хөөр шамдай ажиллаж байна. 27,45 тоннын даан- тай аварга том «БЕЛАЗ» машин ч орос монгол хоёр жолоочтой, үйлдвэ- рийн цех, барилгын тал- байд ч монгол-зөвлөлтийн залуучууд мөр зэрэгцэн хөдөлмөрлөж байна. "Тэд чөлөөт цагаа хамт өнгө- рүүлж социалист комму- нист аж төрөх ёсыг амьд- ралд хэвшүүлж байна. Орхон. Сэлэнгийн усыг 64 км-ийн хол газраас та- таж хиймэл нуур байгуу лах соёлын ордон, клуб, биеийн “тамирын талбай байгуулах орон сууцны шинэ хороолол, соёл үйл- чилгээний төв, бусад ба- рилга байгууламж барина гээд л Эрдэнэт хотынхоо сайн сайхпы төлөө хүн бү- хэй шамдаж байна. Эрдэнэт хотын залуу- чууд «Манай хот сайхан болно, уулын энэ. том “үйлдвэр, /Элейтроп, тоо» цоолон бодох автомат сись тем, телевизийн удирдла- гаар ажиллана, Манай хо» тод Политехиинийн ДЭЭД сургууль, хивс, тэхмэл сүлжмэлийн үйлдвэр бай- туулагданаг Бид энэ. сай. Хан үйлдвэрийг өовлөл- тийн. хүмүүстэй Хамтран байгуулж, хамтран олэм- нэ». гэг. зориг төгөл» дөр ажиллацгаажс байгаа нь. бидний сэтгэлийг ихэд хөдөлгөлөө, МПС-дын Ордны орлогч захирал Г, НАЦАГДОРЖ (11 УЛСЫН Готьалтай. аймгийн тө- тийн погдүглэр 10 зцилийн багш Б, Чулуунбаатарын удирдсан, 0, Онхшаргал Зэчэсэлэнид-ийсиажсиийашйлсиллааса даргатай 6 ТИЙН нил ҮЛ) МИНИЙ, ЭХ ын Ци ЯЛ ТАР, ОРОН-БИМЛУ сургуулийн. багш М, Дол- горсүрэлгийн удирдсан. 8- улны Ёаллинлах НЫ ын «Бэ» ангийн. даргодэх Т. нмХОо үзэсгэлэнт бай Бямбасүрэн: даргатай Г.Н. байгалийн дурсгалын зовлолтийн баялаг, түүх / газар, молнгол- найрамдлын ЖЦуновын: | пэрэмжит . бү- лэг нийслэлийн. 8 жилийн 57 дугаар дунд сургуулийн хот ай тапилцахаарД,. Ж Базхад багштай ЗҮЧХЫ багш -Д. Мижиддоржийн лийн 8 энлийн 42, 51 удирдеан, -Ц. Пүрэвсүрэн дүгээр дунд сургуулийн даргатай 7 дугаар бүлгийн Зон х Тан ЛЭдтӨВЭр: хамт олон Аугаа их Онтяб- хангай, Архангай, Булган, рийн социалист их хувьсга- Эрдэнэт, Дархан. хотын үйлдвэр аж ахуйн газар, тэндхийн. хөдөлмөрчдийн ажил амьдралтай танил- цах, Октябрийн хувьсга- лын 60 жилийн ой, Мон- гол-Зөвлөлтийн залуучуу- дын УМ! их наадам, АИХ- ын 9 дэх удаагийн сон- гуулийн анхдугаар чмуул- ганы шийдвэрийг «хөдөө- гийн малчин, хөдөлмөрчин ах эгч нартаа сурталчилж уулзалт, үдэшлэг зохиож концерт тоглох юм. Тойрон аялагчид эх ориоо судлахын зэрэгцээ лын 80 жилийн ой угтсан төрөл бүрийн ургамал, амьтны хатаамал, цуг- луулга хийж хичээлийн үзүүлэн таниулах хийж. ганзага. дүүрэн тзтой эргэн ирж, бусал сургуу- лийн уе. тапгийнхэндээ сурталчилна Пиоперийи удирдагч С. БУД. ИХ НААДМЫН Наранхүүтэй уулзаж адуучны ноос дааж ЛОХЬЧНЫ ҮГ Би 1975 онд эвлэлийн илгээ: тээр хоньчин болсон. таруй сувай хонь маллаж байна. Сүүлийн 2 жил дараалан хариуц- сап хонно онд тарган оруулж,мг зэрэг ашиг даалгаврыг. 110--126 хувь бие- лүүлсэн, Хопио маллах зуур бие эчнээгээр ролын сургуулийн ЇХ алпгийг төг- сож, өнөө жил аравдугаар аигид суралцах төлөвлөгөөтэй байна. 5 г823 сопгодог Монгол-зөвлөлтийн залуучуу- Ё 5 өвци БоР цомд толавлӨ хол тэргэжлийп пэг шүү. Наймдугаар О рОУЦООЛД би их: баярт ЇЇГ бАЙНА апгиа. төгсөөд эвлэлийн илгээл- ро: 127: сайгэй 25 “оо тээр ирж ахынхаа шавь, адуу- Их наадмын үеэр үзэж мэдсэн 2 чин болоорой тэхэд нь би за үн осАРЫЭ 21:Ц : 80085 луусдаа эчиж суртал лиа. ” 4 Г ? йн 4 гэж ! : Завхан аймгийн Ипэр сумын : Ингэж Бы ВД аймгийн Манхан «Шїннэ” цэцэрлэг» нэгдлийн сумын «Баяс: шолЬ амьдрал», 3 Бүхээг тиснэ БО ИЭГДЭЛД адуучип болохоо апа- хоньчин 83. ТҮВШИНБАЯР Ё "ЭГДЭЛД -аду! р, Сара ТӨЛӨӨЛӨГЧ ЯРБЖ мэргэжлийг яагаад сонгосон ту- АЙНА Е ан сопирхвнол: 2 5 Е Би хэдхэн хоногийн өмпө ярив. Б нийслэлийн 33 дугаар дунд сур- гуулийп 8-ын «Дэ» ангийг төгс- сон. Өлгөрсөн зуны амралтаар Ховд ймгийп Манхан сумын «Баясга- авт амьдрал» тпэгдлийн тэргүү- ний адуучии Эрдэнэ гуайнд: очиж амарсан. Эрдэнэ гуайнх сүүлийн 5 жилд 500-гаруй адуу маллаж жил бүрийн төллөх гүүнийхээ - нагыг зуун хувь бойжуулдаг, нутаг усныхапдаа хүпдтэй сайхан айл юм. Би. тэднийд Одоо: 800 шимийн улсын зусахдаа нүдээрээ. үзэж, мэдсэп. Намайг |сур- льд явах өглөө Эрдэнэ ах, Да- риймаа эгч хоёр -- За Наранхүү минь адуучин Олио гэдэг эр хүний ерөнхий боловс лаа өглөө. Мипий саналыг сургуу- ийшээ 20011777” ТЭРГҮҮНИЙ лийп захиргаа, районы хороо дэмжиж, өгсөнд би нх баяртай ЗУРАГ ДЭЭР: МХЗЭ-ийн ил- тээлтийн эзэн Т. Наранхүү. БҮЛЭГ «Онтлбрийн туяан дор» палгамж үе али. долоон жигүүрээр амжилттай аилж, улсын тэргүүний бу- лэг. боллоо. Өнэ бүлгүү- лийн анги удирдсан. багш бүлгийн дарга, тэргүүний пиопер сурагчийн хамт ах дүү социалист ор. пио- нерийн зусланд. амрахаар явав. | Зураг дээр: Пийслэлийн 8 жилийн 57 дугаар: дунд сургуулийн улсын тэргүү- ний 7 дугаар бүлгийн багш Д. Мижиддорж, бүлгийн дарга-Ц. Пүрэвсүрэи, са- лааны дарга Л, Хишигжар- гал мар. ч 4, 1 ХЗЭ-ийп эвлэлийн илгээлт байна гэж С. БОДООШ Е БОД, ОРОЛД БҮТЭЭ! с ужаасч Хүүхдүүд ээ! Манай сонин та парын амрал- ад зориулж бодох, Урлан бүтээх, цаг ааваараа зугаа МАХ хоглоом нийтэлж байна. ! Зуу у М Энэ "үүрэнд цийтлагдсэн материалыг орон гартаа, эсвэл їнонерийн зусланд, “рпулж явахдаа ашиглж б үэр м байтугай хонь мал ха- Олох юм шүү! сопины зоплол ХУАНЛИ ХИЙЖ СУРШГААЧ Ийм, хуанлн хийхэд маш амархан. Дугуй зураад түүн дотроо цагийн мүүр- ний адилаар 1--19 гэсэн тоонуудыг (зурагт үзүүл- сэнчлэл) хүрээгээр нь той- руузан:- бичиэ. "Тэдгээр тоо бүрийн харалдаа до- тор талын жижиг дугуй мууд дотор (0.1,2, 6) гэсэн тоог оны байда: Зохицуулан бичнэ. (Эд- гээр тоог яаж байрлуулс- -Ммг зургаас-үз) Ингээд л хуанли бэлэн болно. Үү- нийг заж ашиглах вэ? Гадна “хүрээний тоонуу- дыг жилийн 13 сарын ду гаар гэж үзнэ. Харин тор талын жижиг дугуй доторхи тоонууд долоо хо- Могийн гаригуудын дугаа- рыг заана. Үүнд: 1. Даваа. 2. 3. Лхагва. 4. Баасан, 6 Ням болно. Ийм хуанлийн туС- ламжтайгаар урьдчилан мэдэж болох зүйлү үдийг дараах бодлогуудаар үзүүльс 1. Бодлого. 1977 оны хи сарын 15-ид ямар га- риг байхыг олы Үүпий тулд хуаилиас сарын ду- гаарыг олпо.13 гэсэн тоо- ны харал гтуйд 3 гэсэн тоо Өгөгдсөн өдөр 15 дээр С доторхи 3- арсан нинл- уваана. Мягмар, Пүрэв, 5. Бямба, 0 (7 нэмнэ. бэрийг 18 үлдэгд хүү гийн олох дугаарыг гарлаа. Энэ долоо хоно- гэсэн таригийн аана. Иймд ХП сарын 15-нд Пүрэв гариг байх ажээ ИН. Бодлого. Бо ю Хї сарын 18-нд төр 1 бол, төрсөн өдрөө ямар гаригт тэмдэглэх вэ? « Цаг) нүүрэн: дээр 11-ийн харг жижиг ДҮГУЙД «1 тоо бай на. Төрсөн өдөр 18 дээр жижиг горхи 1 ийг нэ» 1 бэрий 7-д хуваа Тэг хэл гариги 1 дУГаарыг заана 19 ( нгаа учир Болдоогийн төрсөн Баасан гаригт болох ажээ. өдөр Ч Х. (11. Бодлого. ЇХ: сарын Пүрэв гаригууд ямар өд рүүд таарах вэ? гүнийг олохын тулд 0,7,14,21. ба 28 гэсэн хоо тус бүр дээр долоо хоногийн гаригийн дугаа- рыг (4-ийг) нэмээд дараа нь сарын харалдаа жижиг ДУГУЙ дотор З-ын. тоог нийлбэрээс сна. Үүнд: 0-4-43-1: 744--43-8 14--4--43-« 21-4- 3-22:. 284 »29. Иймд 1Х “сарын 1, 18, 15, -23:29-ний өдрүүд Пүрэв гариг байна. Хэрэн 30 хопогтой сар байхад гарсан таван тооны сүүл чийнх нь 30-аас. их, 31 хопогтой сард ЗЇ-ээс их, эсвэл таван тооны эхнийх нь сөрөг тоо гарвал. уг гариг тэр сард 1 удаа тохиолдоно гэсэй үг. Ни шээлбэл ТҮ. Бодлого. 1977 оны Ү!!їЇ сарын. Пүрэв гари- гууд хэдний өдөр байхыг олтьё 0-4 0-4: (2555) -0-11: 2144--0-25: 28-4 0-33 (Энэ сард уг гарнг 4 удаа тохиол дох шинж) болно. Эпэ нь ҮПГ сарын 4, 11 18:25- ны өдрүүд Пүрэв гариг байна гэсэн үг. Ү. Бодлого ХЇЇ сард сагсан бөмбөгийн дугу лан долоо хоног бүрийн Даваа гаригт явагдах бол- жээ. Долоо хоногийн га- ригийн дугаар нэг бай ХП сарын харалдаа жи- жиг 1-3 байг 04-1 (энэ сард д гуйлап 4 удаа хичээл шинж) 7-1-43 144-1- 12 2141- 3-19: 1--3-26 5,12.19.26-ны өдрүүдэд хичээллэх ажээ. Одоо та пар 1978 опл. хуанлий өорсдоо. зохиож. аваарай їрин т ийг 1977 опы анлиас арга!гй авч болох ШУА-ийн матсмат!и- кийпн: хүрээлэнгийн аэр- , лэм шинжилгээний ажилтан Ц. АМАГРСАНАА ТАЙВАН по Мүн хагад мөтр ор, МИМ урт аволон утойн 00 сор анч, түүний үлүүрийг үиїїлүүлэн аавд. бїх түү болгоно, Дараа нь бие түү гогцоог хоёр. гарын үрхий,Өчигчий”. хуруунд Угланаг (4) зурагт ум Үээ) Зүүн гарын чигчий, үрхий” хурууны. хооронд їг татагдсан. утсыг. баруун гарын долоопор хуруугаар Ї! өлгөн ппаад түүнийг г мултлахгүйгэар бируун гараа. буцааж, гэдрэг тат» г Мо, Зүүн гарын долоопор иенийн З УТСААРНААДЛАХТ ОГЛОО ОМ И Т Ү Ү шу Энэ хуаплийг хэрхэн хийсэн, лаж ашигласан, зохиосон тухай, мон дээр дурдсанаас гади лаж тоглодог, тэднээс та пар ямрыг нь хуруугаар, (Мүүн гарын долоопор хурууг. баруун гарын долоопор хуруунд гихөдсон. утасны хари» Хуур оруулнд баруун сй» рын чигчий, эрхий хурууг Ч хооронд татагдсан. үтг сыг өлгөн аваад зүүн үй» зїйг буцаан гадраг татна, їгартий дараа. «їе» пуг ригт үлүүлсэн дүрс үүснэ, Хайр гарын эрхий. хуруу їййс утсйй. МУЛТОЛИКС СУЛ» ЛАЙД гараа хөлдуулиг уг иг чангалбал «її үлүүлсэн ураг” үүсиїл, Хоёр гарын ар. талыг өөр рүүгээ. харуулан ор» гүүлис эрхий хуруупуудын үзүүрэлр, утасны хамгийн урт хэсгийг пураг дээр «А» үсгүүдэар тамдагла сон цэгүүдийн. орчмоай тохдонс ат, Ийїхүү гох» досны дараа гарааг анха байрлалд, айаачиий, Ци госцаар-. хамгийн... цаад талд, байсшн утас. бусад утасны доогуур гарч өөрт чинь” хамгийн ойрхон бол- но («Гээд | зурсиыг үй, (Одоо: эрхий хурууцуудыг өөртөө ойрхон байгаа утаснуудын дээгүүр даг зуулан. түүний Дараа» гийн утсыг аураг дээр «А»-гаар тэмдэгласоц цэг гүүдээс гохдож, авиа, Да- раа нь чигчий хуруунуу» ДИД угласан утсыг мул- талиїа, Үїнгэст «Д» зу- раг дээр үзүүлсэн дүрс үүснэ. Чигчий хуруунуу- дыг тэдгээрийн талд бай- гаа утаснуудын дээгүүр давуулан. «Д» зурагт үзүүлсэн. «А» цэгүүдийн орчмоос чигчий. хурууны араар дэгээдэж аг 1 Да» рал нь эрхий хуруулнуу: лын утсыг мулталиа. «ї»-д зурсан дүрс үүснэ, Дараа нь эрхий хуру) "уудыг тэдний талд бай- үлд хоёр утасны дээгүүр ипинихоо газар ирүүлээрэй! давуулж дараахи (прхийн талий гураидахь) утсыг «1» зурагт « э-гййр тэм» ДЭГЛӨгДСэн цэгүүдийн орчмоос эрхийнийг. араар тохдонө.. Шиглрилэр «21» зурагт үзүүлсэн дүрс үүс» їл, Одоо баруун тарын эрхий, долоопор хуруу» гайр «» пураг даар «Аө гайр тэмдаглага цагийн орчмооаПшутсыг чилхан шийд өөр рүүгээ илимгүй титиж үүссай гогцоог зүүн гарын эрхий хуруунд уг- тайл, Дараа-иь хуучин уг» лапслай! байсан... утсыг «1». пураг даар «Їйлггалр гэмдаглаай цагийн орч, мопс ЧИМХ өргөөд түү: тийг архийг. хуруундаа мултлапа.. Гогцоол. ИЙПг хүү солих лидал улсаар ИНЭЭХ той тохиолддог, Дарий "нь зүүн гараараа. баруун гүй» рын эрхий хуруунд дээр», хийн илгэн ИДИЛ. Гогцоо солилцуулах. үйлдал. хий. їл, Өдгээр үйлдлийн эцэст «її» пуригт үзүүлсэн дүрс үүсэх їїетай. Долоопор: хуруунуудыг бохийлгож «3» зураг Доэр «Лов-гаар тамдэгла- сэн ЖИЖИГ гуриалжилгуу- дын дотуур тэдгээрийн үзүүрийг шургуулж оруулиа, Дараа нь. чиг. чий зуунуудыг утаснаас мулталж, хоёр. гарын алгыг гадагшаа. хартал чаган царэг эргүүлээд эор- хий, долоопор хурууг аль болохоор сайн тэлж тат- па, Хэрэв бүгдийг зөв гүйцэтгэсэн. бол «И» зу- рагт дүрслэгдсэн тэгш хэмтэй тор үүснэ. Чадмаг хийдэг болсны дараа энд торыг ердөө л аравхан сенуйитэд багтаан хийдэг болох юм. «ИВАНТ» аван, сэтгүүлээс сонины зөвлөл О 8 О 81 О 23 в 01 - -- 0) 0) 1978 опы цаасан хуанли а битүү утсаар манай ард түмэц мэддэг тухай бичиж,зураад со 4 ч Дандаа опц » Сурдаг гэнэ. лээ! Онц сурч Маддаг хүүхэд л Огторгуйн инсгагч , Болдог гэнэ. лол! Ач ихтай Овоо аан минь ОЛ Ахиад мэс Үлгэр хэлээч! Огчихоод гаран, Мяндас даа|. гэж Хошин ноосыг її Магтан сайлаа. Хаарийн цэцгийн Үйасгэланг дарам Хинсгихүүлэхээр “Үйлдвэрт илгайп, ЗАЛЬТАЙ ХУЛГАНА Үертэй байлаа. Байшингийн хиртэй Нуруу олс Бараа сүртэй Хоп явлаа, аангайн чинээ Бүдүүн улиас Пяцхан мочир шиг Ургаж бийлаа. «Хагас: шиг бол Сэлээд: гарахса!! Заацсан бол "Туулаад гатлахсан! Хөөрөх далавчтайсан бол Хөх хулгана Инснїэггэхсэн!! дальтай. явахыг Хөх хулгниа Хүүхдүүд та иар , буцах. болон уу, ийх Харсан уу, дуулсан уу? бол!» гэн Өтгөн буурал Ах-нь бол Сопиин сонин Ууган ЭР Бас Үсчний. үүдэнд Ансааш! Харис байтал лгэр оньсгоо Мянган: хонь Опоо- нь бол Сопирхон: сонирхон Чуусан юм уу Өөд өодөосоо Үзсээ!! Бодож суутал Ахин дахиц Майлж сууна. Айлын мууриаас Гол руу хулгана Илж гэмээ нь Ампаас нь үлгэр Урсдаг юм уу Өтгөн сахлаа Үргэлж, элбэн Өвөө аав Үлгэр ярина. Сар гарахад Эхэлсэн үлгэрий нь Нар мандтал Чагнамаар санагдана. Чихээрээ биш Нүдээрээ сонсох шиг Чимгээ охин Бүлтийн чагиана. Чихэр шиг үгий нь Унагачнхвий гэж Чихээн би Урд нь тосно. Нэг мэдэхэд Үлгэрийн баатартай 3 цус Нисдэг морнор Үүлний дээгүүр хурдална. Хорт мангастай Хөөрхөн хургануудад Сэлүүр ороллоо. Цэмцгэр гоёхон суудалтай Эрэлхгээр тулалдаж Зөвлөж байна. Хөх хулгана Хорин салаа Хичнээн олуулаа Завиар гол гатяахад Толгойгий нь цавчина. Махир улаан сэлэм (тш а 3 Е Б 3 з 5! 5 | ини шини тү Олон бүтээлээ хүүхдүүд та нарт зориулж байгаа зохиолчийн нэг нь Тангадын Галсан юм, . Саяхан түүний бичсэн зохиолоор «Монгол кино» үүйлдвэр, «Дэгдээхэй нас» хэмээх бүрэн хэмжээний өнгөтэй, өргөн дэлгэцийн кино бүтээжээ. Манай хүүхдүүд Т.Галсангийн зохиосон «Өндөг» хэмээх мультфильмийг сонирхоцгоосон билээ, Цэ- цэрлэг, яслийн багачуудын маш их сонирхдог Ддиа- фильмыг мөн л энэ зохиолч хариуцан хийлгэдэг бө- гөөд одоо тэр 120 дахь бяцхан бүтээж байгаа ажээ, киногоо хариуцан Одоо Т. Галсангийн хүүхдүүдэд зорнулсан «Хоё- рын хүрд», «Наян настай жаал» хэмээх хоёр ном хэвлэлд шилжээд байна. Энэ удаа зохиолчийн сүү- »лийн үед бичсэн шүлгээс нийтэллээ. «Хахир өвөл бол Дулаан нь гоёл Халуун зун бол Нүцгэн нь гоёл!» гэж Хөгшин Ирэг Зөвлөж байна. Үсчинд ирлээ ч Гэзэг тавиулах ишинитгтетатиииицинллинашинлинииитлгиниНиНиЕ Айсан ч юм Уу Аятайхан идэш Хайсан ч юм уу Өчүүхэн хулгана Тал хомоол унагалаа. Год үсрээд Түүн дээрээ гарлаа. Загал хомоол Завь боллоо. : Шидмэс шиг сүүл н Хөгшин муур Шүлсээ залгин хоцор- ШУВУУ, ХҮҮХЭД ХОЁР. ХОТОН Халбаган урт хошуутай Хамгийн том биетэй Хотой гэдэг нэртэй Хопор нэгэн шувуу Халуун орноо орхиод Хар ус пнуураа зориод ! Ханагар манай оронд Хапрын уринаар ирдэг юм Увс, Хяргас, Дөрөө нуурт Очиж “хэрэв үзвэл Хотон шувуу сүргээрээ Хонь шиг цайран харагдана. Эх оронд маань ирдэг 7 Энэ шувуунд бид хайртай! Лй Хотон шувууг хэзээ ч 1 Хороож болохгүй хуультай! ХУН Хотон шувуунаас дутуугүй | Содон том биетэй ! Холыг туулахад цуцаагүй ЇЙ. .-. Өдөн зөөлөн дальтай | , Дун цагаан зүстэй Дуран гэмээр нүдтэй Уран нарийн хүзүүтэй Уяхан сайхан дуутай Цэвэр хөөрхөн хошуутай Гялс, гялсхийхэд Төлөг алга! лаг Мангасын олон толгой «Өөдтэйхэн буршийл- Бөндгөс бөндгөс унана. гаад Баярын марш Өгөөрэй!» гэж ! Ч тлэн дуурсахад Үсчнээс гуйх : Бараан хастай Зусаг алга! 3 Туган дээгүүр алхална. Цасан цагаан Энэ л дөлгөөн нуурандаа мон Олон үлгэр «Халимгаа» тэд Гүйнг явлаа, Эзэн нь юм “гэлтэй ё Сурсан хүүхдийн Цахилгаан хайчаар Өөр нутагт Ц7 | Ой ухаан Саруулшдаг гэнэ лээ. Далай уудам Хяргуулна гэнэ. Үсчинд төлөх Төгрөг мөнгөндөө Нүүж явлаа. Урд нь гэтэл “Хун шувуу СайХан шувуу! Хүн бүхний Гол тааралдлаа. х ! Дд Ч йн тД айртай шувуу! ї ! хаантай болбол Үнэт ноосоо Улаанаар эргэлдсэн Д. НАМСРАЙЖАВ 4: эвээ шигээ сивашанн(шитоБт)(нЕмлжол эүтлжтлүэ8ЖуХУгшэрөсугогшатр тсүлєлтүр Шал єг Д--1-2-:41---41-0-1 7 ЭЭ рийн 2 удаагийн баатар, төрийн бо- 1971--6--7-нд «Союз-11» хөлгөөр Л лон Лениний шагналт нисэх онгоц сансарт инссэн ннсэгч, - Эе зохнон бүтээгч. 14, 1965-43--18-нд «Восход-2» 20 ЭД: 1969-41-414-нд «Союз-4», хөлгөөр сансарт нисч, хүн төрөлхтө. Ё” ба 1969--10--14-нд «Союз-8», 1971-- ний түүхэнд анх удаа сансарт хөл» - Сас Эишсоол «Союз-10» хөлгөөр сан- гөөсөө гарсан нисэгч. арт ниссэн нисэгч. 15. Сансрын дмыг анх аа Ё 2» 17, Орос, зөвлөлтийн нисдэг тэ- эзэмшигч оВЬ ГЭ ИНслАй . м 21 (л рэгний алдартай зохион бүтээгч, эр. 16. Нэрт зохион бүтээгч Яковяе- 223 ” дэмтэн. вын нэрээр нэрлэсэн нисэх онгоц. 2-1 “7111 5 18. 1957-411--3-нд «Спутииц-2» 18, Нэрт зохион бүтээгч -нарын 3с, хөлгөөр сансрын уудамд анх ниссэн “бүтээсэн нэг төрлийн ннсэх онгоц, юэ! 19. ЗХУ-ын 21, ЗХУ-ын соцналист хөдөлмө- рийн баатар, төрийн болон Лениний 1 социалист хөдөлмө- эх рийн баатар, нисдэг тэрэг/ илэх он- олон удаагийн шагналт, нисэх он- гоцны алдартай зохион бүтээгч Ха-” гоцны” нэрт ,ЗохНОн бүтээгч. Харин 224 жа? рийн Александр гэсэн овгийн эхний түүний Овгийн Олег гэдгийн «О» үс- | «А» үсгийг эцэст нь бичээрэй! гийг эчэст нь бичээрэй. - оос 20. 1969-410--18:нд “«Союв», 33. 5 ХУ-ын соцналист хөдолмө- с0) 1977--2--1-нд «Союз-24» | хөлгөөр рарАЛХлБыг бявхар) сансрын хө- ансрын уудамд ниссэн нисэгч, гтээгч, Сергей гэсэн ов- 2 23 23. ЗХУ-ын соцналист хөдөлмө- гийн «С» үсгийг эцэст нь бичээрэй! 5 -, дийн баатар, нисдэг тэрэгний алдар- Тал ал аЧЧаЦНД «Алоллон- дь зохион. бүтээгч, (1909-1970). дээ лан цар асалсаран ЕТС 24. «Союз-13» хөлгөөр ниссэн П. 25. 1961-:19-4:нд хүн төрөлх» 1» Климук, В. Лебедев нартай манай төний түүхэнд сансрын зам нНээсэй- 1 АА ОЛД ДДаа. элсэн байван дэр: амХЛЫ Дэлхий ? шэг 651054“ 10125 8 : Ё -41-31- он-14» 38. Дэлхийн хөдөлмөрчдийн нх . 1969--7--16-нд «Апполлон-11» 1967-44--23-нд Хбовол» шхэрсий гулсан тловг: шалаа гүй бы хөлгөөр сансарт ниссэн АНУ-ын санс, сансарт ниссэн нисэгч, 27. Санс рЫЧ : / ( ( хара лээн Шин... ТУДАЫД яисагчдииж рын нисэгч. 7, 1969-1--14нд «4Союз-А», сэгчдийн н Цөнг” байгаа” БаРОЭрАНАЭ Тай наан гомжтой Басхэриийн 2. 1965--8--18-нд «Восток-2» хол- 1976--7--8-нд «Союз-21» хөлгөөр шимс. Ци эс 7 2: тоор ниссэн ЗХУ-ын сансрын нисэгч, сансарт инссэн нисэгч, Хөндлөнгөөр ТиарасрЫНн т уудамд, «Союдан 4. 1973--12-18-нд. «Союз 10, 1847--1921 онд амьдарч бай- З,-1909--1--15:нд хосыг хөлгөөр ниссэн инисэгчийн танилцаж 225: ё 4 42:64 сан,-В,-И, Лениний «Оросын нисэх 1969--10--14: й дӨриж хөлгөөр сансарт ниссэн ЗХУ-ын санс- сАН д ї Е 0--14:д «Союа-В», 1971-- : рын нисэгч н хүчиий эг гэж! нэрлэдэг алдарт 4--24-нд, «Союоа-10»: хөлгөөр сансарт 38) халдаг, хангайн МӨНӨХВМЦин 5 т00 зохион бүтэг Харин түүний Ин- ниссэн эрдэмтэн тэж “дэрлэдэс, вэ? ,Өөрөөр: хэлбэж 5, 1936 онд Москва-Петропан- колай гэдэг опгийн ОХЛЫЛ үсгийг 8, 1085--12--15:нд 4Диксемипи в» түүнтэй. төстэй шавьжийн хөр Борси ЦАМ ЧАН / 1937--0--18-нд эцэст иь бичээрэй, 1908--12--81-нД| «Аполлон-Я»” хол- Зохиосон..Ц. ДАШДОРЖ осква-Ванкувер (АНУ-ын) гэсэн 11, 1904--10--12:1д «Ностоц-1» гөөр сансарт инссэн. АНУ-ын санс- штанг алдартай нислэг хийсэн ЗХУ-ын баа. холгоор сайсарт ниссэн аордомтон рын "їинсарч. тар, нисэгч. 12, /8ХУ-ын социалист ходолма. 9, 1960-410-419:д мСо08-7», Эрхлэгч гЦ дашдондов ! Ч Мидекс-- 14140 Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсинхэнлэлийц комбинатад хэвлэн, А-- 66864 (34 шин » ити ОгО м вэлх С ава МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 84 ДЭХ ЖОИЛДЭЭ11977 оны долдугаар АраӨ 18. : амийг этилийн цн (1477) сарын 29У. Гоман Өсвөрийн анд нөхөд өө! Аугаа нх Октябрийн социалнст 5 сэмсэ 0 жилийн ойд со» «Наран үүрд мандаж байг» гэдэг гайхамшигтай сайхан наадмын тань нээлтийг тохиолдуу- лан Та нарт чин зүрхний халуун хүргэе. УБүүкт 1917 онд аугаа ихОК- тибрь, хүүхэд багачуудын хувь заяаг нэрвэн бүрхэж байсан хар хөөн зайлуулж, улмаар баяр жаргалын наран нрээдүйн нь замыг бүхэнд лж өгсөн Өндээ. Тэр үеэс хойш 60 жил өн- сөрч, энэ хугацаанд дэлхийн нүүр царайг үндсээр нь өөрчилсөн асар их дэвшилт өөрчлөлт гарлаа, хувьсгалыг хийсэн төр: хүмүүсийн үр ач нар, газар дэлхий дээр соцналнст нийгмийг - ОВОГДлон байгуулагчдын үр хүүхэд та “нар хөдөлмөрчин түмний үнэн ХОСТ ААР Р ДӨа АВНУГТҮ" ОЛОН. УЛСЫН ХҮҮХДИЙН : У МАНДАЖ БАЙГ ШХ ШААДАМД,/ 0РОЛЦОГЧДОД --) ДАВАА ( ҮНЭ 10 МО ХАРАН. ҮҮРД сов үйл хэргийн толоо аугаа их тулалдааны ялалтын алдраар гий» сүүлэгдсэн арцун тугийг гардан авч түүнийг нэр төртэйгээр өндөрт өргөж явна гэдэгт ахмад үеийнх- ний толоологчид бид хяагааргүй бат итгэж байна. Үндэстэн олны эихрий үр сад Та нарт үлэмжийн их аз жаргал, Эх эцэг, өвгөдийнхөө өхлэн үүсгэ. сэн аугаа их үйл хэргийг амжилт- тай үргэлжлүүлэхэд тань их ам- жилт хүсэн ерөөс. Наран үүрд мандаж байх бол- тугай! МАХН-ын Төв Хорооны нэгдү- буд нарийн бичгийн дарга, БН МАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. ЦЭДЭНБАЛ Улаанбаатар, 1977 оны долду- гаар сарын 18 чашиниааииииантииииинийнипшиниишийинишиншийнининийтииийиинииинийниниийг ЦАХИЛГААН ИЛГЭЭВ МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүх- “байтарын нэрэмжит МПБ-ын Тов Зөвлөл монголын нийт залуучууд, инопер сурагчдын өмнөөс олон ул- Гэшчиниэ сэл ээ силч ЗАХИДАЛ, ЦАХИЛГААН БИЧЭЭРЭЙ сын хүүхдийн «Наран үүрд ман- даж байг» нх наадамд оролцогчдод баярын цахилгаан илгээв, Овтябрийн социалист хувьсгалын гаалаа 60 жилийн ойд зориулсан олон ул- » Өвмн хүүхдийн «Наран үүрд мандаг» анкдугаар их наадам эхлэлээ, Багш, сурган хүмүүжүүлэгч ах- шад инонер, эвлэл пионерийн ажил- тєн манай сонины уншигч идэвхтэн бичигч нар аа! Энэ их наадамд баяр хүргэсэн ил захидал, баярын цахил- Жхо ух 2 Октябрийн хувьсгалын 60 жиг лийн Ой угтаж манай сургуулиуд сурлага хөдөлтөр, урлаг спортын уралдаан зохиож, бид «Файерь Урийн дор аижилттай вллж байна СССР г. Москва Нован плошадь д 68 Центральный нерской организации им В. И, Ленина (для фестиваля «Пусть всегда будет солице» ) гэ- сэн хаягаар илгээнэ үү? СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ с0юеёт ино- шээж ч. асч иц Ч СЭ 4 2 гэж БИСЧСУ-ын пнонсрууд прьж байна, ЗУРАГ ДЭЭР: йлпота Файио- рова ахлагчтай Чекословакийн пионерүүд УЛСЫН Наадам гэж ямар морь унасан бяцхан нэгэн. баримт бол хот баатарын талбайд баярын жагсаал гарчуудын адил ох орондоо энэрэнгүй Похийн. барилдаан. бидэнд тонголын үндэсний сур хариалтыг сонирхож, өнө бал гуай сур хапиж үзүүлсэн нь БАЯР ЗУРАГ ДЭЭР: МАХИ-ын Төв Хорооны иэгдүгээр иарийц “бич, гийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга 10. Цэдэнбал гуай. Ардын хуньс- галын 56 жилийн ойн байр иаад- маар өсвөрийн 82 бохоос шалгарч Монголын ард түмэн, түүний цог солбоот өсвөр үсийнхэн Мон- голын Ардын Хупьсгалын яруу алдарт 56 жилийн ойг ёслол тогол-» Дор тэмдэглэн өнгөрүүллээ, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд ардын их баяр наадам эхлэж, МАХН-ын Топ. Хорооны нэгдүгээр иарийн бичгийн дарга, БИМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дар» га. Ю. Цэдэнбал Монголын Ардын Хувьсгалын 50 жилийн ойг то- хиолдуулан МАХН-ын Төн Хороо, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчид, Сайд иарын Зөвлө- лийн нэрийн омноөс танай орны нийт хөдөлтөрчдөд чин сэтгэлийн мэндчилгээ дэвшүүлж, үг хэллээ. Монгол Ардын Хупьсгалын 56 жилийн ойн их баяр наадамд 512 хүчит бөх барилдаж, дархан авар, га Х. Баянмөнх, улсын арслан П. Дагнасүрэн: нар үзүүр түрүү бу- лаацалдан. далай даян дархан аварга Х. Балитонх улсын их баяр наадамд 6 дахь удаагаа түрүүлж наатамч олноо баясгалаа, Өсвөрийн 82 бөх барилдсанаас нийслэлийн арван долдугаар дунд сургуулийн сурагч Н. Мөнхжар- гал, жаран хоёппугаар дунл сур- гуулийн сурагч У. Эрдэнэ хоёр бяр мэх авхаалжаараа шалгарч, улсын | 1 Шин 25221212) зэ” Гадандын хүүхдүүд наадмын тухай ярьж байна. : ГАДААДЫН. ХҮҮХДУУД. НХАДМЫН НААДА/?Л /”й ! м ХҮ. ” гай 1 1 / , 57 ! Ч, үлдсэн 17 дугаар сургуулийн су рагч улсын харцага Н, Монхжар, гал, У, Эрдэнэ иарт шагнал гар» дуулж байгаа нь, Д. САМДАНГИЙН апсан гэрэл зураг харцага. И. Монхжаргал түрүүл: лээ. у Их баяр наадамд зургаан цасны лон зуун морьд уралдсанаас морин хойруухгий КЭЗИ, “Гарамжапын улсан зээрд халсан аварга, Сэлэн-. гэ. аймгийн Түнхэл хорооны Даш» : зэвэгийн их, насны хээр морь, Сэ, лэнгэ аймгийн варууц хараагийн сангийн аж ахуйн юушийн хаө , соёолон, мөн Аюуш гуайн хэр боо. хязаалан, Партизаны сангийн аж. ахуйн. Цэдэвийн зээрд шүдлэс. . Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйг 1 Очирбатын . саарал даага тус тус” түрүүлэв, . ", МАХН-ын Тов Хорооны нэгду | гээр царийн биягийн дарга БНМА | У-ын. Ардын Их Хурлын Тэргүүг, | ЁОВцЄүр, дарга Ю. Цэдэнбал түс мэп эхийн "магнай хурдан хүлгүу» дийг унасан хүүхдүүдэд шагиал. : у гардууллаа, Эрхий мэргэн харваачдаас Л.. Жүгдэрхүү,,С, Цэрэндулам над . түрүүлэв, Хараа хурц, сум тэргэн . өсвөрийн. сурчдаас 7 настай Ц.. Батчулуун түрүүлж, дараах байрт И,| Хүлэрчулуун, Ц. Идэрчулуун нар орж, улсын мэргэн харвал” Пїэвээн гуайн гурван хүүхэд эрхий мэргэн харваанд тэөгүүлэв... МАНАИ СУРРЛАЛЖЛАГЧ ТУХАЙ ЯРЬЖ БАЙНА Долдугаар сарын 11: Арван нэгдүгээр сарын 7. Энэ бол монгол зөвлөлтийн ард түмний үндэсний баярын өдөр Ах дүү монгол найз иарынхаа их баяр наадамд дролцсоноо хэзээ ч мар» тахгүй, Хурдан морь, хүчит бөх, мэргэн харваачдын зургийг авснаа сур» гуулийнхаа интериацнонал танхимд аваачиж гэж яарч байна, Наадам, Энэ үгийг би нарлаг монголын нутагт сайхан баяр болдгийг зориг хүүхдийн гол найз нартаа баярлалаа, Ардын хувьсгалын 56 жилийн ойн үдэсний хувцсыг хараад ямар уран эмэгтэйчүүдтэй юм бэ? гэж санагл- лаа, Мон бох, Цэдэнбал сайхан. балр том байна, гуайн сур харвахыг цайз нөхөддөө үзүүлэхсэн О. ЛАНЦЕВ (СССР) ирээд мэддэг боллоо. оорийн нүдээр үзэж хурдан хийморийг гайхаж байна. Мон- НО ТИ МОНГ ТАМ (БНСВУ) баяр наадмыг үзлээ. Монгол үзлээ. Наадам үнэхээр ЗДЕНКА КУГТРЕНБЕРОВА (Чехословак) Монгол үндэсний баяр наадам маш сайхан болсон. Үүнийг цотлох далар сэтгэл: зүрхийг илчилж байлаа, бүрхсэн цэцэг, үзсэн, Элэ жагсаал туснууд юм. Бид Сүх» нь манай ун- хайртай ах дүү монголчуудын Унгарын шионерийн төлөөлөгч БААРОДИ КААРОН Монголги «Наалам»-ын тухай | хатгийн «Хүүхэд айлуучуудын Дэр тоглосон, цэцэглэлт бид бүр эх орондоо уншсан билээ. их сонирхолтой. санагдсан. Мон үсд: мохор 10. Цэдэн, бидэнд ондор, сэтгэгдэл төрүүлсэн, хүрээлэнг сонирхож, олон төглөөм СКНД ВЕРЕНТ (БНАГУ) ад сорих гэж байна ХҮҮХДҮҮД (тэмдэглэл) рэп гэж тапилцуулан... С. Сүрэн шэ - : сургуульдаа. онцсайн суралцдаг, Тал, хээр хосолсон путагтай сургуулийн». уран уншлагын авар, «Бүрэндэлгэрэхэ нэгдлээр явахад өвс ургамал жигдэрмэл сайхан зун болж байна. Сүүн тасаг, хөдөлмөр азуслай Хаана ч очсон хүүхдүүдийн хөдөл мөр бүтээл арвип ажээ. 1.Дулааны Биднийг гарсан байлаа. бор охилтой Тэсийн «А» шэглилавнтэнэнпантионитинийн ШИГ ХӨДӨЛМӨРИЙН УЛИРАЛ-77- Бо ы эс ЭЛ НБАЯ-20 НЭГ. АЛТНЫ Увс аймгийн Ба тооид жэлийп дупд сургуулийн есдүгээр 5 дээ 10 үнээ хариуцаж өдөр бүрийп япгийн сурагч Ч, Намжиг зуны 2саалийн төлөвлөгөөг 100--104,6 3-ын «Вэ» амралтаар Зүүнхайгай сумыг улиар биелүүлж тасаг дээрх зэвэг, Хайрхап «Давшилт» мэгдэлд очиж, малчин 2 саальчин охидыг манлайлж байна. хашаатын ав, зэждээ тусал ноос хайчилж, нипоос 1,5 кг уртын алтны эх ЭН» гэж үнэлэгдэж байна. мал тал бүрийн аши Малчин аав д мэнд оруулж, учраас ноосны «Таргац тай» Ч уунац онх байлал гэлс сурагч ЗЭНГийн С. Отгонбаяр, Ч. Намжиг бахархан өгүүлсэн юм, ЗЭПгийн (Н. Нямсүрэн нарын-10 Одоо Намжиг мал отроор тарга-Ё Шахам сурагчид тус бүр 5-110 луулах нарийн арга ухааныг эзэм- шихээр БНМАУ-ын тасаг уул: гэж үнэл юм. зэж минь хонно он, сайн оторл Уулсац тасгийн саальчин өхид ирэхэд саальчид оройн саалиндаа. хэдийн өндөр өөрийгөө ангийн сурагч С. Сү- дээр Сэргэлэн, ад ЦАГААН Эзэн їж, үеийн рууц турууны 10 300 хопиты дунджаар иэг х кг ноос авч, бүгд 450 и0ос тушааж «Цагаан пөхөддөө аварга мал- хөдөө лажс байгаа Сумаасаа гын зэрэгцээгээр, жил бүр зуны- амралтаар 8--10 үнээ хариу- цан сааж пэгдэлдээ их ашиг оруул- аг байна. Энэ жил дөрөвдөх жил- лаж байгаа. Сурагч Сүрэп ярихдаа: Өдөрт иь үнээгээ сайн бэл- чаэрт гаргажс 2-0ос доошгүй удаа хүйтэн усаар усалж байвал, сүү- ний гарцанд сайн юм. Мөг дэлэн хөхний арчилгааг тогтмол хи їэмэгдэл тэжээл өгч байна гэл: ярилаа. Эпэчлэн тус сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн б-гийн «А» ангийн Г. Эрдэнэчимэг, гпээ хариуцан сааж сүүп далайн эд болж байпа. 2, Оторчин Зуны оторт малдаа хүч авахуулахаар ! путагт үр бүтээлтэй ажил, 25-70 зуны отор хийж, хонь пог бүртээ 8--10 иг-ын нэмэгдэл авахуулахын толоо шамдан ажил- Балицогт б «А» ангийн сурагч ЇШ. Сүхбаатар, апгийп сурагч Б, Даш- оторт яваа 7-гийн «Б» ЗУНЫХАА АМРАЛТААР ангийн сурагч 11. Доржханд, Т-гийн 4» ЦгИЙй сурагч Д. Чимэдцавэ Заян «А» ангийн Т, Болормаа, 5- ын «Б» ангийн сурагч Б. Хишиг- дэлгэр марын олон сурагч өдөр бүр 250--480 хопь хариуцан тар га хүч авахуулис малчдын талар-. хал татаж байна. зуль- 3. Этмиэг сургагч хөрпгүүд Адуучип аав ээжтэйгээ “хамт гүү барьж эмнэг сургаж байгал ажилсаг эрэмгий хүүхдүүд шшир Эдний маплайд сумын хошо аварга, 7-гийп «Б» ангийн сурагч Б. Содномцог одоогоор 28 эмпэг сургаад байна. : УМ Баан «Б» ашгийн Б. Най- дапдорж, 5-ын «А» ангийн Д, Со- инибаяр иар тус бүр4--9 даага шүдлэй сургаж уналга эдэлгээнд | өруулжээ. - Ипгэж Төв аймгийи”Бүрэлн су- мын. 4. Самбуугийн зэрэмжит Бүрэндэлгэрэх пнэгдли дунд сургуулийн пионер багт: супыхаа амралтаар иэгдэлдээ үр бүтээлтэй ажиллаж «хөдөлмөрийн улирал Т7»-д гавшгайлж байна. Л. БАТСҮХ (Манай: идэвхтэн сурвалжлагч, сумын ХЗЭ-ийн хорооны нарийн бичгийн дарга) жаалууд сайн тарга эж аавтайгаа сурагчид олоп байна. им-ийн-. алс тарга хүч тэргүүний сурагчдын бригадын 8-ын бригадын "Гүмий, чин эцэг С. Чулуунжавзд дагалдан Буурал хөхийн өвс ургамал, ху жир ус тэгш путаг Тарважийн са- лаа, Хавчигнйн хяраар нэгдлийн мянган цагазц хонид оторлож яв- па. вшшиглеиинпппппиппиптинпнтииип ХОЁР. УЛААН ДАРЦАГТАЙ АДУУЧИН ПИОНЕР Увс аймтийн Зүүнхангай сумьи наныман жилийн дунд сургуулий нанмдугаар ангийп сурагч Д Доржтпүрэв зуныхаа амралтаар нэгдлийнхээ Баян нисэх бригадын ядуучнт гах нартаа тусалж, уйга гүй хөдөлмөр, уран эвлэг аргаараа 10 эмнэг хангал даага сургаж, уналга эдэлгээн, гаж, адууч хунгэын с дыж кон Ё агт УБЛВаААА ЗУРАГ ДЭЭР: Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар хотын уралдаанд түрүүлж дурсгалын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч улаан дарцаг авчээ. Улаан дарц- Сувдаа, 6-гийн «Б» ангийн сурагч Л. Энхээ, 4- гийн эзэпй ярихдаа: “5 оны ХнчЧээЛийн ЖИЛД « эн болжээ. ШИШ Эмпэгийг сургахдаа нуруу ЦЭЭЖИЙГ нь ёстой л нүдний цөцгий мэт хайрладаг, Би эмнэг хапгалыг буруу зов. гүй болтол иомхруулдаг гэв. Эм» нэт сургагч иионер Д. Доржпүрэв эцэ есдүгээр сард болох сургуу» 8 лийнхаа 40 жилийн ойн баярын Ё 100 дааганы уралдаанд өөрийнхөө Ё Х, Ариунтула нар сургасан 10 дааганы хурд шанд. 5 “Сүхбаатарын зам Төл, Говь-алтай аймгийн 10 жилийн сургуулийн 2-ын «Г» ангийн сурагч Алтай хотын бага сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч нэгдүгээр, дунд ПИ, Наранцэцэг, ШИГ зуныхаа амралтаар Тайшир сумын » нэгдлийн хоньчин Т, Балжирын саалийн ажилд тусалж байна. Манай идэвхтэн сурвалжлагч Ж, ГОМВЫН ансан гэрэл сураг, Л. ГОМБОШАВ 5 ийн «А» ангийн сурагч Б. Энхтуяа нар 1976--1977 Номын сайн нөхөр» үнэмлэх- С.СОДНОМБАЛЖИРЫН авсан гэрэл зураг 4 “Улаан бүч» «УЛААН: БҮЧ» - 2 4 ЗУСЛАНГИЙНХАН . Улаанбаатар хотын Найрамд- лын районы Мөнхбаяр захирал- тай найман жилийн 80. дугаар дунд сургуулийнхан Төж айм- гийн Баянжаргалан сумын «Шинэ амьдрал» нэгдлийн Жар талант бригадын Хавчуулын н дахь хөдөлмөр амралтын зусланд амарч байна. Хүүхдүүд нэ жил гурван ээлжээр ажил- лах юм Шинэ амьдрал нэгдлийн дар- та Д. Молом гуайтай уулзахад тэр -- Манай «Улаан бүч» зус- лангийнхан энэ жил шинэ сууц- тай болоод байгаа. Нэгдлийн зөвлөлийн хөрөн- твөр 80 дугаар сургуулийн багш ажилчид сурагчдын хү- чээр нэг ээлжинд 80-аад хүүхэд хүлээж авах байр ашиглалтад орууллаа, Нэгдэлч бидэнд, хүүхдийн тус тун их гэйс ярив. “Зуслангийн захирал Мандах ярихдаа: -» Бид энэ жил, урьд жи- лээс улам ч тохилог сайхан зусч байна. Саалийн 64 үнээ хүлээж аваад хөдөлмөрийн хоёр салаа болон ажиллаж байна. Энэ жил 180-аад үнээ сааж: сүүг нь ул- сад тушаах юм. Саявтар бид зуслангийнхаа нээлтийн бая- их насны 18 морь 7Камсранжав гуайн рь түрүүлсэн. Уралд- сан бүх хүүхдэд зуслангийн за- хиргаанаас дурсгалын зүйл ”лсан. Удахгүй нэгдлийн гаанаас бидэнд гүү бариу- лах гэж байгаа. Та бүхэн манай зуслангийн саа- лийн аварга Нацагдорж, Арну- паа нартай уулзахгүй юу гэн, Бид, үнс зэл рүү очвол хүүхдүүд оройн саалинд гарц» таасан байв, Тэд сүүний тасгийн саальчид шиг цав цагаан халад омсч охид нь алчуур боож хов- түүд нь дугуй цагаан малгай омсон. дор бүрдээ махран ажил- лана Сурагч Нацагдаржтой уул- вахад! -- Аливаа ажлыг эхэлж хий- хэд мэдэхгүй, чадахгүй зүйл их тохиолддог їом. байца. . Бэрх- шаал их л байлаа, Наад аах нь оглоо арт бооохоос авахуу» лаайд, үйла тугалаа ялгахгүй, ула тушаа “зайгидаж мэдэхгүй зүйл зөндөө-байв Би энэ экил хоёр дахь жилдээ ажиллаж бай - гаа. болохоор нилээд туршлага- иж “байна. гэв. Нацагдоржтсй зэрэгцэн үнээ сааж байгаа охн- ныг Алтанцэцэг гэдэг гэнэ. “Энэ охин: «Сүүн | далайн төсэн социалист эзэн хэн бэ?» уралдааны самбар дээр өдөр өдөртөө их сүү саасан сурагч- дын нэрсийг хичэ -6и- шин байгаа хүүтэй уулзав. Энэ хүүг Г. Гал аг гэнэ. 30 дугаар бүлгэмийн зөвлөлийн орлогч дарга бөгөөд одоо зус-/ лангийн «орлогч даргаар ажил- лаж байна. Галсантпунцагаас: -- Та нар ямар зохион бай- гуулалттай ажилланс байна вэ? гэхэд, тэр С -- Хоёр салаа уралдаантай ажилладаг. Хоёулаа саах үнээ- нийхээ тоогоор тэнцүү үнээ хариуцан авсан. Хүүхэд нэг бү- рийн саамын дундчаар өдөр өд- рийн аваргыг салаа тус бүрт шалгаруулдаг юм, Одоогоор нэгдүгээр салаанаас Ариунцэ- цэг, хоёрдугаар салаанаас. На- цагдорж хоёр бусдыгаа хошуу чилж явна. Үүнээс гадна, 1, 2 дугаар салаа өдөр бүр ээлжлэн хариуцдаг. Нэг салаа нь үх- рийнхээ зэлийг цэвэрлэж туга- лаа услах хариулах ажлыг ха- риуцахад, нөгөө салаа нь саа» лийнхаа хувин савыг угааж цэ- вэрлэж ус татах, түлш бэлдэх хэрэг ажил харцуцна. Солаа- дын ажлыг дор бүрд нь дүгнэж хэл өгдөг гож ярин, «Улаан: бүч» суслангийнхан хүү урамтай сайхан зусїс гааж, байла Манай цданхтэн су агч (3 ЛУВСАНДЭНДЭВ 1 й х ГГ 255 ЇР “ОКТЯЬРИЙН томлийн ой угтсан «Ильпчийн йй- сэц болохоор бүр олон иайй нөхө, ! | Су : : ! Дд Ийнхүү сурлага жөдөлмө, - маар, Октнбрийн замаар» тэсэн той болно гож найдаж байна, Над: лаг спорт олон нийтийн ЛЫН сурлага хөдөлмөрїйн алинаар од» тай аахидлаар харилцах хүүхэд гарамгай амжилтаар их Онтяб: пиМй бүлгэмийн хамт олон амишлт- СССР (074211 Читипсийл 00: рийн 60 шилд бэлэг барьж бай- ШИГ ШИНЧИНЛИЧИ 9 21емжтээээнн тай -єтк Олег Кошсвойн пэрэм- аасть Дульдургинский район С. гаа осворийн Леїичүүдийн төлоо- 4 жит бүлгэм болжээ. «Ер пь зов» Алханой Доржисену Батору гэйс лөгчид Сэлбийн зусланд амарч лолтийц иргэн бүр түүхт их ойдоо. захиагаа халглаарай голой, байна. « » сурлага хөдөлмөр, урлаг спорт, олон пийтийн гарамгай амжил- БНПАУ-ын үндэсний балрт ХА КэхЭХХ 2ОоШӨӨНӨНХӨХХЦЛХЛУУХХХАААХОООнУХУ Ын бэлэг барихаар шамдалс бай ХАРЦЕРИИН ТӨЛӨӨЛӨГЧ эх ориоо судлах ажлыг «Бидний -- Бид Октибрийн 60 шил, 5 На ршнн гн ло л өйы 2 олон улсын хүүхдийн анхдугаар Польшийн ийонерүүдийг Хар- ШиИйн тухан, орчин уен ихээ Ту их наадмыг угтаж, олоп төрл цер гэдэг. Мөн -8--10 насны су. Хай мэдье» гэсэп уриай дор зохнож уралдаан тэмцээн зохиосон. Мөн Рагчдыг зухов гэж нэрлэдэг ажээ. байна. «Бешади» уз лан 5 сүй хувьсгалын сэдэвт дуу сурч Он- 202502 Х7--. нєрийн зуслан, хүүхдийн. эрүүл гфЫТ- х 29н--. Польшийц 3 сал таруй Харце- ахуйн төв больпицын Файгуулал- тябрийн хувьсгалын тухай улам ! шОЛВАДЭ, шар : их зүйл сурч мэдэхэд анхаарч руудын энэ жилийн гол ажил нь төд хуримтлал оруулах зиилд Найфамдлын нафан 59) байна. Манай районы жолооч ах Октябрийн 60 шилд амжилттай шнонерүүд идэвхтэй оролцож шаЕ й тотлоүлрүл үлгшэРэүлэаг5 Тэр бэлтгэж сурлага ходолморийн та заа ажээ. Энэ долдугаар сарын (Олон улсын ппонерийн зуслан р яав д сЭнаХ”: 1 БАМ Эр замгай амжилтаа илтгэх гэнэ. Үү. 22-ид нольшийн үндэсний баяр Сэлбэд хийсэн сурвалжлага) тшхуонйн р Ш.нлныларыы НЬ мыс33) НИЙ тулд польшийн эрх чолоө, тус! болно. “Үндэсний баяраа анд иөх- Сэлбийн зуслан. 7Кил бүр орон мэс дахн: оэрүллэсгэгэнин шысг гаар тогтиолд гар бие оролцсон дийнхоө дуйд тэмдэглэх тэжс,бэлт- орны өсвөр үеийнхэн нүүр УЧРАН (Пвотд “гэлэаыр Ярианыхаа Боотслнд зөвлөлтийн дайчдыг эрэн сур- тэж байна гэй: шольшийн пионер ХАНИЛЦДАГ ЖЕОНЕПИйН “ЭНЭ ХОТХОН амарбиортол хуртай нэ?-гэж, 0 толнлах ажил тольшийн харцс Лиля ярилаа. энэ жил Ч мөн л хөл хөдөлгөөн, ”5о? спортод дуртай ВЭ? тайс 20? онпй дунд орножээ.. Мөн Полыш Н. ДАРИЙМАА инээд Фаяслаар дүүрэн байна. пирхоход Света-охин шуудаг 2 р ? Энд ЗХУ, Болгар, БНАГУ, Польш, 2000 Хөл бөмбөгөнд гэлээ. Би : 4 Чехословак, Бьетнам, Улгар, Ру- буруу дуулав уу? гэсэн шиг гай б-нугтг мын зюнголын пионерүүд хөгжиа хан харвал Ондиин х д д байсан 3 баясгалантай сайхан амарч байна. Д. Батор ярианд оролцож, 32 Газар газраас Нрсэн энэ пионе- -- Нээрээ, “Света манан сур- 2 вүүв-этлож наадахдаа ч, дуулж гуулийн хөл бөмбөгийн коман- Жо бүшиглэхдээ ч, үдэшлэг уулзалт. ДЬШ сайн алгачийн нэг тэлээ, Ч 002258 н зохиохдоо ч найрамдал--друлба Д. Батор мөн л Чит мужийн їїию- 2 тэсэн үгээр бне Онез ойлгож, ха- неёр. Батор өөрийн сургуулийн ин- гн сэтгэлт “анд нөхдийн ёсоор тернационал жлубийн тухайн яри- үерхэн дасдаг ажээ. лаа. - ТҮҮНИН ХАЯГ - ЗХУ. 5 Бид хилийн чанадахь найз Шинэ танилын маань нэр Н нөхдийнхөө тухай сопирхсон зүй- Света. ЗХУ-ын Чит мужийн Мого- лээ интериацнонал тахимаас мэ ча ваноны 95-р сургуулийн 1 дэв: авдаг. Бид мопгол найз мөх- 2 х, дугаар ангийг Эоонүчэ төгс-. дийнхөө тухай урьд Ч пх.зүйл сон ” ЗУРАГ ДЭЭР: Польшийн ийонерүүдийн төлөөлөгчид монгол жээ. Жугаа нх нх Октябрийн 60 сож байсан одоо өврийн биеэр ир- “найз нөхдиинхөө хамт Ди таааиииииилиииллииллилллиииилиллилллилин ё--. Хү үд ээ! 3 БНБАУ-шн- 1. Димнт- С 22 6 2 ровын”: нэрэмжит ПНОНЄ- айн. саина УУ. ах нараа 3 рийн ї загаас-.Ок-. хувь нэмрээ оруулах ул- зөвлөлтийн дайчдын .Х9- тясрий шилийн -0й сын пионерийн «штабт» шөөнд цэцаг тавих, ниО- угтаж байгаа аж- өгчээ. церийн . хүндэт харуулд лаас нь тайилнууая- Болгарт, Болгарыг Фа- зогсох зэрэг ажил зохиог- 5 Болгарын ппонерүүд “шистын “дарлалаас чө- долсбайна. 1980 .оп хүртэл явагдах хөөлсөн зөвлөлтийн дайч- «Ах нараа, сайн::байна «Номмунистууд болоно дад зориулсан дурсгалын Уу?, «Сайн «ах Алёша» эвлэлийн гишүүдтэйгаг хөшөө, тшэрэмшит талбай. зарэг уран зураг, дуу їнүл- мөр зэрэгцэн авцгаа? "удамж, түүхийн дурс- гийй. уралдаан явагдаж, 2 уриан дор «Сайн -байна- талт газрууд олон бий/Тэар «ЗХУ-г хэн:сайн мэдэх ЁС гу, ах нараа!» гэсэн, Нэг: бүхнийг инОНерүүд арч-), вэ?» асуулт: хариултын 2 тээр аянаараа Аамжилт-. дан хамгаааж орчныг нь |уралдаап зохиогдож, түг Е тай аялж байна. нь тохи лаг модо цэцэг түүлсэн пионер сурагчид Е : : тарьж, усалж, тордож . ЗХУ-д болис-байгаа «На- 2 Пиоперүүд , сурлагадаа. байдаг юм. ран зүүрд мандаг» олон. Е амжилт: гаргахаас -гадна. Болгарын пионерүү-. Улсын хүүхдийн анхдугаар Е тэдний дунд металл цаас дийн дунд “Октябрийн 60 “нхонаадамд оролцож, гАр- Ч Ё цуглуулах их ажил “өвнө- жилийн ой угтаж ЗХУ-ын лект амарч байна. к Ж -4шээ. Европын социалист. тусламжаар:байгуулагдсан БНБАУ-ын зүе тэнгийн 4 Е сл ориуудын газар нутгаар үйлдвэр -заводтай ташнил- майзсиар чинь их Онтяб- ӨТ -- Ж БИСВУ ын 12 сал яионерүүд ВЕН-ын Төв Хороо- өнгөрөх «Найрамдал» цах, танд айиоллаж байгаа . юийп Фй угтажийл ажил 5 яооё Онтибрийн социалист хувьсгалын 60 шилийн ои нэрт- хийн хоолойн бай- зөвлөлтийн “маргэжилтэн Хө!ж байна. 5 3 суллаж таргасан тогтоолыг биелүүлэх үйлсэд идэвхтэй гууламжинд зориулан ах эгч нартайгаа суулзах, Б. ОЮУН Б арэвцож Байна. пионер лӨмэдэ ын нг гаалийн шишиишишишй шишийн ний : ЗУРАГ ДЭЭР: Вьетнамын шионер Гонг-Тн-Дон, ЕорЭм гү Т57 икг-5 : манлнлл : - 5 Ё “ФонТи-Ногтом, Дархан хотын нэгдүгээр Бай эсэн цаас тор глж. орлогыг 1 : 5 3 яунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийд пионер Л.Өюун- нь «Эх орондоо өөрсдийн цэцэг нар. : ЯГ 11111010 ЗУРАГ ДЭЭР: Сэлбийн иноне- иерүүд сайхан таинлцаа, үерхэн рийн зусланд амарч байгаа БНУ иж 899 АУ-ын пинонерүүдтэй манай йпїио- нөхөрлөж байна. 2 Г 3 ЗУРАГ ДЭЭР: Аавлбийн 5 ! Б сланд амарч байгаа БЇА 5 2 «ын їмонерүүд, Е 23 ТЭ ь,- “иййй10114111111111 (1111 11111111111101188111111111110111ййййлййййййййййййШйлййййййййннййиииинИл ни! м НЮ””- ЭЭ” - нээг то ? 2” 4 ч оо онилийсиййлийн га Л Цан ШАКРО РОМЛНАДЭК лөлт Гүржийн зохиолч) (Зөв. (ӨГҮҮЛЛЭГ) гэн одор. ээ, бид. хоёр Мурад Миннй бие хүүхэд ахуй цагаа- өвөөгийндөө зочлохоор зэргэлдээх саа эхлэн хүний, өөрийн ногооны тосгон руу явав. Өвгөн Мурад ма- газраар хөл нүцгэн жирийлгэж найд олон зочилсон боловч би аих явахдаа тосгоныхоо мод бүрийг удаа тэднийд очиж байгаа минь андахгүй мэддэг болж, ноёлог сай- Энэ билээ. Нарийн зөргөөр ээжийн хан уулсын дундах шим шүлт их- хойноос бүдчин алхахдаа Мурад тэй өтгөн өвс ургамал хийгээд ЭХ гуайнд очно гэхээс яарах сэтгэл нутгийн байгалийн сүр хүч, гоо өөрийн эрхгүй төрнө, Учир нь Му- сайханд нүд хужирлан дурлаж ир- рад хөгшин надтай хамт Эльегийн сэн юм. Төрсөн тосгоныхоОд ШшоО- цайз өөд өг слө гэж амласнаас роон дээр амьдралын анхны алх- тэр. Тэгтэл хуурах вий гэхээс урам маа хийж хорвоогийн гэрэл гэгээг хугарах шиг вих үзсэн билээ, Саахалтын юм болов. тосгон манай тосгоноос илүү үгүй боловч «газар дэлхийг дээр өнгө, амт байдгийг таньж эхэлсний шинж биз. Ингэж ус ууж тэЭпїрээд Харь тосгоны. зам : эдүгээ тай харьцуулан” ажиглах тутам ” байдаг. гэсэн. бусдаас ноёлог тэр хаЧрхНЭ ор- 5 гилд гарах хүсэл минь баяр бахда- - Тэнгэр баганадсан мэт тэрхүү лаар жигүүрлэнэ: Мурад гуай уул өөд “өгсөн зөн билгийн. гал биднийг баяр “хөөр “болон угтаж ЧангаВхаа адын ахуй цагийн хаман өргөн авч цээжиндээ нааж: : Э хөтлөгдөн үнсээд гэртээ урьж оруулав. түүний оргил дээр шюун бодлоо- “Орой тийш танихгүй олоп хүн роо очдог байлаа. Тэр үед бага өвгөнийд ирлээ, Бн Мура ӨӨ- сан тул энэ сүрлэг гийцхөө өвөр дээр С он3 Ч ЭН хайрхны оройд ганцаар гарах ча- малгайг нь сонн ЯЗДОЭЛЖХ БаХ- 55 203 хүн: бүрээс оннрхон оролдонс ах- раас ссан мад хүмүүсийн үл ойлгогдох яриа тусламж гуйн, хожмын өдөр хан- чагпаж байв. З , . Зочдын дундаас хэн хар эр болоод ач тусыг хариулья нэ! гМ й химээНсаЖ явсан-цаг) Гэтэл БэнВадс «Манай дэлхийн Хэлхыш хүмүүс надаар тоглоом тохуу Р УУ амаргуул вээ гаж Хослон Худал асуухад «Эверест» гэж залуу эр хийж, ХУ БҮрыХ хариулахад Сүх хүнүүс нэгэн дуу- й рай, хулхан УВЙХНА хүс ХОЙЛЫГ р дэмжив. Тэгэхэд нь миний ЭвгүЭ5 алыг боддоо хор шар хөдлөж тэсгэлгүй ярианд гэн: й оролцлоо. «Үгүй, яавч үгүй. Дэл- хий дээр хамгийн өндөр уул бол Эл - 24 шунаж “УУХЫГ Эльегийп цайз байгаа юм. Та пар эр хүн гэдгээ үз ӨГСЛӨӨ. Бид үүнийг мэдэхгүй байна» гэхэд Үзүүлэх гэж ихэд минь зочид элгээ хөштөл инээЛь шуугилдсаар.. Мурад Ч цайз дээр цас эрт унаж шил толь рыг ойлгож миний сэтгэлийг тайт- й зүрх цээжиндээ багтаж СЭЛБанр мн дасан зэрВэрд ӨМСДӨГ ядан өвгөний өврөөс үсрэн босч Зрвглл алсад ВСОУЙД Осч ХОр- газар дэвслээд ум хумгүй гүйж ртэй золгох тоо- гарав. Миний хойноос дооглох дуу лон үүл түшсэн уулыг юун ТҮ- сонсогдсоор... Эмэгтэйчүүдтэй рүүн хардагсан. Энэ уулын оройд хамт сав суулга угааж байгаа зэ- 548428 нардргий нь орчлонгийн »дээолж, нойтон гараас нь шүүрэн -Эрүэдл Ри ЭГ ЭИНЛЭТ ТОЛИНЫ аваад «Одоохон харья» гэж шаар- “Уран -2545 Р ий санагдана. даж билээ. Хүмүүс юу болсныг Ё гү аодийн аХ ман хүйг) ойлгож бас л инээлдсэн нь. нэмэр өсууслсэа. ра3 ДУрта айв. дээр нэмэр болж, хэдий харанхуй салн га аф-, Г ДОВСОЛГОСОН боловч гэрийн зүг ганцаар явахаар -422баала- ЯВ: БеЄГиЙН цайзыг завдаж байтал ясархаг биетэй Му- 24:44:44: 82 2 тусгажээ тэсэн рад гуай орж ирээд миний тол- “шарх ҮҮ х үерийг зогсоо- гойг илснээ өргөөд пулимсыг минь “Эльеги цайзыг билэгдэн арчиж билээ. Намайг жаахан тайвш- аргал Ёсыг гинжний тасархай рах зуур! үний оргилд хадгалагдан -Х Ч й Үлдсэн гэж би сонссон билээ. Нэ- биз 23/218.24-2ө84 БНлиӨАГ юм шиг санагд-: уул хадыг Эльегийн цайз-” -- Тиймээ, Мурад өвөө чамдаа би хязгааргүй итгэдэг гэж хариу- лав. : -- Зөв дөө хүү минь, үнэхээр итгэдэг юм. бол уйлахаа болино, тиймээ? Хүмүүсийн тэгэж ярьдаг Ч бас зөв. Эльегийн цайз чинь тийм их өндөр уул биш, Өглөө ява- хад өдөр тийш түүний оргилд гарч болно. Энэ дэлхий дээр Эльегийн цайзыг бодвол хавьгүй өндөр уул маш олон бий. Тэдгээрийн, оргилд авирч гарья гэвэл хүний нас гүй- цэхгүй нь мэдээж: гэлээ. 5 -- Тэгвэл Эльегийн цайзнаас өндөр уул харагдахгүй байна шүү дээ! Бос 3 -- Иш хүүгмины! Хорвоо дэл- ” хий гэдэг чинь хязгааргүй. Уулсын “цаана уулс байдаг юм-даа. Амьд- ралын их сургуулийн алтан босго руу анх алханс байгаа чиний хувьд тэгж, сапагдаж болноо. Хэрэв чи Эльегийн цайзны оргил дээр гар- вал илүү ихийг үзэж болно гэснээ миний толгойг энхрийлэн илж ян- хигар мөрөө хавчив. Би тийнхүү ахмад хүмүүсийн яриа сонсож урам хугараад: Эльегийн цайзны тухай бодлогошрон байхдаа Мурад өвөөд гомдмоор ч юм шиг болж билээ. Мурад гуай урамгүйхэн уд- тал дуугүй зогсов. Гэтэл олны дун- даас нэгэн залуу эр өндөр дуугаар: -- Мурад гуай, энэ орчлон дээр хичнээн олон үнэмшмээргүй үзэгдэл байдаг байнаа? Хажууд байгаа жижиг толгой хамгийн Өн- дөр Эверстийг хүртэл халхалдаг байна шүү. За жишээлбэл, энэ муу Эльегийн цайзыг харахгүй юу гэв. -- Энэ бол байгалийн хууль!- Хааяа алгын чинээ үүл алтан на- рыг хаадаг ч бий. Бас заримдаа тэнэг хүн ухаантныг давах удаа ч байдаг гэж Мурад гуай сургамж- лав. Би ахмадын үг алт гэдгийг мэ- ДЭХ -боловч яагаад намайг хуурах гэж мэрийгээд байгааг ойлгохгүй байлаа. Эсвэл үнэхээр Эльегийн цайзнаас өндөр уул байдаг юм бо- лов уу. Эсвэл надаар тоглоом то- хуу хийж байна уу? гэж бодлоо. -- Мурад өвөө, чи Эльегийн цайз дээр гарч үзсэн ҮҮ? гэж: асуухад минь -- Иш хүү минь! Би орой дээр хичнээн ч удаа даа. Удахгүй дулаарахаар хоЁу лаа тийшээ очноо. Тэгэхэд чи хү- рээлэн буй орчлонг тэндээс чөлөө- тэй харах болно гэв. Миний сэтгэл сэргэж баяр бах- дал төрөв. Урьд кожид өвөө минь ингэж амалсан боловч энэ удаа үнэн сэтгэлээс хэлж байгаа болов уу гэмээр тул итгэл найдвар на- майг эзэмдлээ, Тэр уулзалтаас хойш би Мурад өвөөг тэсч ядан хүлээв. Нэгэн орой цэлмэг тэнгэ- рийн хаяа руу алтан наран хя» вийж, Эльегийп пайзны оргил ув улаан туяатай байх өнөө буу үүрсээр хүрч түүний гарав ирлээ. үе Мурад Тэрбээр ьд өмпө буу үүрч | їн УЛЬ ҮГҮЙГ бодвол ооВоЦЫН 1 оргил . өөд огсох дохио брлолто 1 Өэис опоог угтац авч мэндлээд: -« Чи үнэхээр хүүтэй. ма! хамт Элцогийн цайа тийш явах иь» 7 гохэ 2 шАВЦГЭГТ хүүхэд юм үзэж “нүд тайлах юу иь муу байхав, Эд чипь үзсэн харснаа тор даруй тог« ябоДО7 улс, Май» МотИЙН хогшчүүл | хичиээн.. жил шороо. ходолгохов. | дээ, Хүц монх бус хойно, иад мэ- тийн иас дээр гарсан амьтад нэг л эхэд гүд ашьчихиа. шүү. дээ. эгэхээр танай шинэ. байшинд хөг роглох туулайн боориий мод хара гаа. Эльсгийн оройд гарья, Хэрэп тийм “мод олдвол учир 4-лгүн нь ач хүүдээ хэлж, өгрв гэлээ, 5 Маргаан оглоо бид хоёр. цайз оод алхаж гарлаа, Мандах парил шижир туланд өвсний шүүдэ гялтганан сэтгэлд нэн таатай. Бай- галийн сапаандгүй юмстай үс үс учирч. отгон ой, өгөөмөр баян уул- сми иарийн зоргоор Даган тэнхээ мэдэн алхахад инжирийн жимс, бөөрөлзгөнө, лийрээс: авахуулаад үй түмэц цэцэг дайралдах иь нүд баясч, сэтгэл сэргэнэ. Өвгөн зэр- лэг жимс шүүрэн авч өөрөө амсаж үзээд цадад өгнө. Бид хоё шууд өгссөөр Бек булаг хүрч н ус ууж амсхийв. Мурад гуай «Ядарч байна уу?» гэж:байн байн асуух бөгөөд шуудхан аихгаар, оргилд їнц өмнөхөн ам нээн: : ЗЭ НАГбиД хоёр Эльегийн цайа- ны оройд ирлээ. Чиний өмнө амьд- ралын-их зам зурайж, туулан Да- | вах олон оргил бий. х Миний хувьд-бол амьдралын | урт зам туулж өөртөө погдсон ор” | гил Өөд мацсаар явна тэлээ. . Би ямар оргилын тухай ярьж байгааг ойлгоогүй. тул ийнхүү асуув. . Уцэй -- /Мурад өвөө, та яриад бай- о-- Ээ, үгүй шүү! Би тэр орги- лыг давж чадаагүй явна. Учир:ны миний залуу зандан-насанд-цагийн байдал огт өөр байсан юм, Амьд” рал нх сонин хачин, түүнийг үзэх нас даан ч богино. Гэвч чи. энэ сайхан цагт төрж өөртөө ноогдсон оргилыг заавал давах ёстой. Зориг гэж сургамжлав. Тийнхүү Элье- гийн цайзны оргилд гарахад үд дунд хэвийж байлаа. Одоо энэ ор- зам харгуй өт хорхойн. , тахирлан мурийж, байшин. барилга . тоглоомынх шиг торойно. Энэ ор-. гил дээр хуучин -цайзны үлдэгд-/ лээс-өөр сонирхох юм юу ч алга: -- За хүү-минь| Хэрэв-чи тэр. тээ хойд зүгт үүлэн дотор цайвал-!| сан харагдах цаст уулын оргилд нэн өөр илүү юм үзэх болно, | | гаа оргилоо “давсан” уу? гэхэд ! ї ї ! )м бүхэн багаас эхэлдэг жам-. тай гээд Мурад гуай хэсэг зуур үй болсноо -Ахмадын үг алт гэдгийг санаж яв! Чамаас болж нэг өдрийнхөө ажлыг аадлаа. Гэвч чамтай хамт наашаа ирж уулсын наана уулс байдгийг үзүүлж өг- сөндөө баяртай байна гэж хэлээд өвгөн мөрөндөх буугаа засч Жинхэнэ уулчин хүний хөл Уулын оргил өөд өгсөх тутам улам чангаодаг юм гээд инээмсэглэв. Тийнхүү нарлаг өдрийн цэл- мэг тэнгэрийн дор эр хүний. кий- морь сэргээх сүрлэг сайхан. ертөн- цийг харан баясч элдвийг бодон цээж тэлэн зогсож билээ. А. ЛХҮМБЭ орчуулав, оньс НвцолсиоомнэЕ | сын хэвлэлийн А-868768 Индекс-14110 | ї ХАРИУЦЛАГАТАЙ ЭРХЛЭГЧ | Ц. ДАШДОНДОВ. иивглллилэлтэллалилиилиллслшилалтлЕогулосхин Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Ул- комбинатад хэгчэв, майл хань алин ээ иг үлэ ирнэ АРВИН ШЭОЛОР сонин чинь зөвлөж БАЙНА «Тэжээлийн олон маст ургамлын үр бэлтгэх тухай». МАХ ын Төн Хөроо, Сайд нарын Золлолийн 1970: оны 24, дүгэлр, тогтоолын авалтыг хэрэгжүүлж, ерөнхий боловсролын сургуулийн їїнонер, сурагчид хорол бүс рийн өлөн маст ургамлын үр хүүж улсад хумаадаг сайхан уламжлалтай боллоо. Энэ ажилд амжилх гаргасан бага сурагчдыг тїалгар ерөнхий. болонсролын улах уралдааны бололыг БИМАУ-ын Хөдөө. аж дунд сургууль, ахуйн Яам, Нэгдлийн Холбооны Дээд Зөвлөл, Ардын Болопсролын Эм, ЭХЗЭ-нйн Төв Хорооноос 1976 онд гаргасан. юм. Аль аймаг, хотын ямар сургууль эхний байруудад шалгарах па?, хэн “гэдэг сурагч түрүүлэх вэ? хэдний дундаас чухам ямар хоёр иїонор, энлэ. лийн тэйшүүн їалгарч гадаад оронд улсын зардлаар, амралт Жуулчлалаар явах бол? Энэ бүхэн та бидний ажлын амжилтаас шалтгаална, Ппонер сурагчид вэ, ураэлдацгаа! Түрүүлцгээ! Бид та бүхэнд туслах зорилгоор олон наст ургамлын үр түүх товч зөвлөлгөөг имйгэлж байна. х Тэжээлийн олон наст өкс чу Түүний үр боловсрох ХУГацаа х Тэжээлийн олон масс Өвсний үрийг хэзээ хаанзас хэрхэн түүж б0- єх вэ? ч Цэвэрлэж бэлтгэх арга Олон наст өвсний үр нь нутаг ор- ны цаг уур, хөрс зэргээс шалтгаалан харилцан адилгүй Хугацаанд болов- сордог. Үр боловсролтыг 3 үед ХУ- ва Үүнд: Нэгдүгээр үеийг сүүн бололт Хоёрдугаар үеийг аарцан бололт Гуравдугаар үеийг бүрэн бололт гэнэ. Сүүн бололтын үед нмитдээ ногоон байх бөгөөд үрийг авч шахвал сүү мэт шингэн цагаан зүйл тархх ба 60--65 хувийн чийг- ургамал Нь ан бололтын үед ургамал Ээ. Энэ үед үрийг үзвэл аарц мэт өтгөн цагаан арах бөгөөд ургамлын чийг хувь орчим байна. Бүрэн бололтын үед ургамлын навч тшарлан ун: эхлэх бөгөөд 20 орчим ху Ч "эй айна. Энэ үеэс үр ши: эхэлнэ. Өвсний үрийг гол төлөв аарцан бололтын- сүүлч, Сүрэн бололтын эхзэр цуглуулна. Үрийг хатааж, цэвэрлэж, хадгалах тухай Түүсэн үрээ уут саванд ХИЙН ТУ- хайн евсний болон хурас рын нэ Орхой бичиж хаяглах лгэсэн даавуу юм їйн ху- цайруулан х4Зтазс- 30 метр өндрөөс сламжтай цэ- сэрүүн бай- шинд буюу гэрт болох ба гэрт хадгалбал зайтай га- ялбэл тохиромжтой байдаг. ЕРХӨГ элийн олон наст үет 1. эр шулуун Навч нь шугам хэлбэртэй на- рийн үрүүнзэс тогтсон баг цэцэг- не биеэ дүрлэн шахцалдан Ур- . “Ерхөг нь халуун хүй- тэнд тэсвэртэй учир манай орны тал хзэрийн бүсэд ихэвчлэн тохиолдох бөгөөд Өмнөговь аймгийн Даланаад- гадад явуулсан туршлагаар га-гаас 15 Үрийг чи гасан 021 цєнтвєр өвс авч бопох нь. нотлогД- жээ. Ерхөгийн үр 7 дугаар сарын сүул- чээс эхэлж 8 дугаар сард боловсорч гүйцдэг. Энэ үед ишний дээд хэсэг шарлаж зхэлнэ. Боловсорсиыхоо Да- раа ерхөгийн үр амархан ойдог тул хугацаа алдалгүй түүх хэрэгтэй. Өг- дөөннй чийгтэй цагаар үр бага уна- даг учир их хэмжээний газрыг ха- даж єрхөгийг ялган хатаагаад модон мунаар зөөлөн цохиж үрийг цэвэр» лэн авиа. 2. ХИАГ ХИАГ НЬ олон наст молхоо, үн- дэслэг иштэй, өвслөг, үет ургамал юм. Өндөр нь 70-80 см навч нь шулуун үл мэдэг үслэгээр бүрхмэл, эгц босоо шугам маягийн түрүүид 5-7 баг цэцэг байна. Нарийвчлан ажиглавал түүний гол тэйхлэгийн орой ба угаар бэхлэгдсэн түрүү НЬ ганц ганцаараа, дунд хэсэгтээ хос Х0- соороо байна. Энэ иь хиагийг инх оицлог шинж тэмдэг 10 11 чийг бага шаарддаг, хүйтэнд тэсвэр» тэйгээс гадна хүрэн ба хар хүрэн хорстой, тэгш тал 1! уулын хоо- ронд элбэг ургана, ургамал нь манай оронд ихээр тархаж дэлгэрсэн сонины зөвлөл. Үг лийн хувьд хамгийн сайнд тоо- цөгддөг ургамал юм. Хангай, завсрын бүсийн тал, хон. дийгоор оргон тархсан, ялайгуяа Ор- хон, Сэлэнгэ морний бэлчээр, Оцон голын хөндийд цэврээр ургана, Ха- рин баруун тийшлэх тутам ховордо- но, Га-гаас 18 центпер өвс анч бол- но. Хиаг 5 дугаар сарын сүү? урсан 7 дугаар сард цэцэг: дугаар сард үр нь бүрэн бололсорно, /7 Үр бологсролтын шинж нь толгой ба? ишний дээд нь шарлаж эхэл- нэ. Хинагийн үрийг түүхэд бусад ур- гамлынхаас арай бэрхшээлтэй бай- даг учир хадаж аваад бэржээхэн 7 дээр тавьж хатаан: цайруулбал хял- бар. 8. СОГООВОР Согоовор нь үндэслэг иштэй олон наст үет ургамал юм. Согоолорын/(”? иш шулуун, 8--4 үеэс тогтсон, тод! ногоон өнгөтэй, өндөр нь 40--85 см, | 5 навч нь хавтгай, нүцгэн, напчны уг- луурга нь битүү, нэг жижиг түрүүнд 8 баг цэцэгтэй, ижиг түрүү эртэй, урт нь 2-3 см, өргөц нь (7 см орчим. 1 4. СИБИРИЙН ӨЛӨНГӨ 60--80 й Доошоо уйж сан урт нарийхан түрүүтэй цэцгийн хайрснаас 15--20 мм урт тахир сор гарна. Үр нь на/ мдугаар сарын дунд ! үеэр боловсорсны дараа түрүү нь! их хатуурдаг. Ихэвчлэн гол торхины | эрэг, уул хоорондын чи хондий, : ойн цоорхой, зам дагуу ургана. Ё 5. ШАР ЦАРГАС Угаасаа эхлэн баг зэрэг нугар- сан босоо олон иштэй, нилээд нэвс» гэр том бут бүхий 40--60 см. өндөр олон наст өвслөг буурцагт ургамал, ! Нягт цацаг бүхий шар, цэцэгтэй, ха-| дуур мэт нугарсан хавтгай буурцаг-| тай. Үр нь есдүгээр сарын эхнээс 10) дугаар сарын хооронд .болонсорно. Тийглэг гуу жалга, өргөн хөндий,! ойн цоорхойгоор ургана: . Ч "6. ШҮДЛЭГ ХОШООН 8 Угаасаа мөчирлөж салаалсан, нэг метр хүртэл өндөр ургадаг, хоёр наст ургамал юм, Голдуу жижигхэн хурц шүдлэг захтай уртавтар юлдэн | навчтай, урт нарийхан -ёийрэг залаа баг, шар цэцэгтэй, торлог үрчлээс- тэй өндөг хэлбэрийн жижигхэп буур- цагтай, Үр нь наймдугаар сарын! эцэс, есдүгээр сарын дуйд үеэс бо-| ловсорно, Хужирлаг нуга, заримдаа л хуурай гуу, лэрсэн дунд ургадаг, Ї 7. ЯГААН ХҮЦЭНГЭ Дээд хэсэгтээ салаалж мөчирлө-| сон эгц иштэй, 40--70 см ондөр ур, гамал, Инлээд том зуувандуу 8--416(! хос иүцгэй навчтай, Залаа баг цэцэг нь ягаан, Үр нь наймдугаарх сарл боловсордог. Хуурай иуга, ойн зах, чолоогөөр бага зэрэг ургана, Эдгээр лын үрийг түүхдэ: тухайн зү! ал зонхилсой, түү: хэл бартаг ай газрыг олох ход! рэгтэй, Буурцагт ургамлын үрийг болойсролт шигд биш. учир. ний буурцгийн 60--70 хувь иь хүралтэ 1 | 1 | 1 хэд, үет ургамлын түрүү йїэлэнхүй дээ. шаргалтаж цайсан үед түүхэ) хилбар, Бууриагт ургамлын үрийг түүхлээ том залгай уутиг ургамлын дэргэд дэвсээд бээлийтэй гараар ур гамшап үр боловсорсон хэсгийг үр! сэгсэрнэ. Харин үет ургамлын үрий | бээлийтэй. гараар шултрай авч уу танд хийнэ, са агтал са тынасасулэуЛУЖИГЛ 212 0-2060-033 , ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! ТЭЖЭЭЛИЙН ОЛОН НАСТ. УРГАМЛЫН ТҮҮЦГЭЭЕ ОВООН БУХНИЙ ПРОЛЄТАРИ НАР -Н ТЭРТН! МАХ! ЫН И/Х ХЭРГИЙН То/-5їб Хэлээ вшин үнэд велөлййн” (9966ӨНИН 79”: ... Ё яг БЭЛХЭН ПАЙ5/ 7171) за дэх. жилдээ, М38 (1481). - 1977 опи 9 дүгээр сарын 7. Лхагва Унэ 10 мо, (0 Цэдэнбал гуайг Георгий Димитровын донт00р шагнав МАХН-ын Төв Хорооны нэгдү- гээр нарийн бичгийн дарга, БИМ АУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн дарга Ю. Цэдэнбал гуайг, энх тайван нийгмийн дэвш- лийн төлөө тэмцэлд их гавьяа байгуулж, БНБАУ, БНМАУ, ах дүү хоёр нам, Болгар, Монголын ард түмний хоорондын найрамдал хамтын ажиллагааг хөгжгүүлэн бэхжүүлэхэд биечлэн их хувь нэ- мэр оруулсныг үнэлж 60 иасных ШИНЭ бУРГ УУЛЬ АШИГЛАЛТАД 0РЛ00-| тохиолдуулан. Георгий Димитровын одойгоор 2 дахь удаагаа шагнасныг салхан Софи хотноо. БКН-ын Төв Хорооны нэг- дүгээр нарийн бичгийн. дарга БН БАУ-ын Торийн Зөвлөлийн дарга Тодор 2Кивков гардууллаа. “БНБАУ-ын төрийн дээд шагиал Георгий Димитропын одонгоор шагнагдсан Ю, Цэдэнбал гуай танд пионер ёсны халуун баяр хүргэе. нь Ойг Увс, Дундговь аймагт баригдсан иж бүрэн энэ сургуулийн зөв- хөн нэгэнд нь тавигдсан төхөөрөмжийг ЗХУ-ын 83 яамны 250 га- руй үйлдвэрийн газар нийлүүлсэн бөгөөд манай хөдөөгийн сургуу- линудад баригдаж буй 1,7 сая төгрөгний өртөгтэй 820 хүүхдийп хи- чээлийн 283 барилгатай тэнцэж байгаа юм. Манай өсвөр үеийнхэнд соёлжин гэгээрэх ийм сайхан ордой- той болгож өгсөн Зөвлөлтийн анд нөхөддөө Увс нутгийн малчин, сэ- хээтэй хэц бүхэн бахархан баярлаж байгаагаа илэрхийлсэн 800 га- руй захидал цахилгааныг шинэ хичээлийн экилийн нээлтийн өдөр хү- лээн авлаа, Л. СОРОНЗОНБОЛД САЙН БАЙНА УУ 10уны өмнө хичээлийн шинэ жилийн нээлтийн өдрийг тохиол- дуулан найз монголд нөхөддөө чин зүрхнээс баяр хүргэж мэндчилье. Сургууль, апгийнхаа хамт ол- пы тухай бичсэп жижиг тэмлдэг- лэл маань миний гэрэл зурагтай хамт «Пионерийн үйэн». сопины энэ оны “дөрөвдүгээр “сарын 14- ний дугаарт нийтлэгдсэн юм. Үүнээс: хойш би. Монгол, орны өнцөг булан. бүрээс 148 захидал хүлээн авлаа, Төдгээр вахидлаас би мопгол орны тухай, монгол ор- ны багачууд хэрхэн аа экаргалтай амьдарч, сурч хүмүүжил, байгаа тухай улам. дэлгэрэнгүй. мэдэж арав, Захидал илгээсэн. бүх хүүх- , дийн гхалгийр би таньдаг найа цар» тай түгээн, өгсөн, Салхан би бас нот монгол охиш» той. тапилцав,... Ариунмар: гэдэг. тэр ахий Мосипад суралцдаг аан дээрээ. аочлон. ирсэн 4юм,.. Бид нийслэл хотоороо... хичїйэн.. хог» тилтэй. сайхан. вугаалсац: гол са» иаа, НАЙЗ НАР АА Ингээд би “Ариунмөртэй цуг авахуулсап зургаа явууллаа. «Пионерийн үнэн» . сониноор дамжуулан үеийн мопгол пайз нартаа сайн сайхан бүхнийг хү- сэн, хичээлийн шинэ жилдээ сур- лагын өндөр амжилт гаргахыг ерөөе, Пионер ёсны баяр хүргэсэн ДМИТРИЕВА РИМА Ч 193516 ( ТТ мж ЦАХИЛГААНААР АВАРГА МАХН-ын саяхан 1976 мал Төв, Хороо 197Т оны ополжилтийг зохион байгуулахад гарсан хө- хирлыг мөхөх зарим | ар- са хэмжээний тухай чухал тогтоол гаргалаа. Энэ та, Алс тогтоолыг биелүүлэх хө дөлгөөн бүх нийтийн үйлс болон өрнож йгаа үед хүүхэд багачуудын нэмэр маш их байн най Халхгол сумын эв лэл, пнопсрийн боайгуул- лага амарч байгаа сурагч- дын хүчийг зохион бай- сүулж мал угаалгын | га- зар хүн а. Ма. чин тэгийг. шинээр бай- өивкисилстэаешслллитлиалльлтжлтэллжлжллэжжлээээээ (09 тжслага) айтгийц СААЛЬЧИН ПИОНЕР Жаргалайт: сумын «Жар- галанг амьдрал» | нэгд- Багачууд та парын ши- саад йг дарш бэлтгэсэц лийн аварга үхэрчин Ж, гэ танилын эрийг Д, байна. хвачаг гус хариуцсан юунчимэг дэг 779 рермийп хүүхдү зуны Ма Болон бу 3 Оюунчимэг бол авралгын Зол өрө бїцпсайн ҮЧЭЛЭЛҮТЭЙ 2 Елаг ажилсаг, илмбай, сүрхий : : т сөж |зуны амралтаараа охши! Багачууд, та. нар х1У Бин сал ээ ХАРЦУЛАХ, Чон силлан.... бяцхан саальчинтай |(та- ХиВ8 хай хадлан тэжээн сасльчнаар ажиллав. 5 бэлтгэх зэрэг »т нилцахыг хүсвэл Дориод тэх ӨГ АВАХ аж Тазан ХоХлыр мээд аймгийн Халхгол сумын ахуйн бүхий ло ажилд саальчин пионер Д.Оюуй- 8 жилийц дупд сургуу- идэвх зүтгэлтэй оролцож 5 чимэг. 5 үйээ хариуцан. лийн зургадугаар апгийг малчин ах эгч нарынхаа ж Хїйда ЗА» ангийн сУрхцшын үнээ бүрээсээ (3.5--4.0 сурагч Д, Оюунчимэгт гэ- УВБЕДӨ (5-иВс аргалсайхан саальчдад зуны литр сүү сааж 670 гаруй сэн хаягаар захидал би- умАМЛЦАд СЭ СЦЛТ турш үнээ нивэлгэж тусалжээ. кг уртын болоп хурганы чээрэй, Син ноос хяргаж, 200 пгахам Багш Ёс шуудай аргал түүх, 10 ТИ МУ Увс аймгийн Баруу!- ууны 10 жилийн дунд лийн есдүгээр ан- сурагч Б. Баттөмөр голд гийн ахлагчтай галь пионер сураг- чид зуны амралтаараа байгаль хамгаалагч Тимур- БАЙГАЛЬ г- ХӨД йн МАЛЧ!Ы гуулан 7 хоногийн 40 шахам суурийн 00 га» руй мянган малд угаал- тарилга. хийлс мал биднийг ахрын аамд үдл: холиц чээрт яваа малчдаа толоо». лон анилсаг хичээлийн шинэ цээлтээр лагын шинэ. амжилт хүсч сэтгэлийн дэвшүүлье. Дорнод аймгийн Халх- гол сумын хоньчин, БИ! МАУ-ын АИХ-ын депутат, улсын аварга малчи Т, ЛУВСАНБАЛДАН Д. ШҮРЭНЦЭЦЭГ ХАМГААЛАГЧ РЧҮҮД «Ногооп байнга хамгаалах үе тэнгийнхэн ба чүүлдээ нэвтрүүлгийн 10 дотор соргог эл» сэтгэгдэл СУРАГЧИЙН дүү нартаа жилийн хөдөлмөр сур- талархал эргүүл», ус «цэнхэр эргүүл» ажиллуулж, ба сэдвээр эцэг эх- ухуулга суртал ажлыг сис- Пнд энхрий хайрт-эм Чацлөлтийн анч хичээнгүй ах-эгч цартаа Санхай Унс аймгийн їшнонир сург, чид бид хилэалийн шинэ шилийн эм "хөн сургуулийг туйлын баяр баясгалан» тайгаар лөлтийн рамллын байгал айн. сургуулийн шинэ. сайхан ши 22 ЛЛЛЫыЫ00 2... нэгэн ФЕРМИЙН ХҮҮХДҮҮД (Гэрэл зургийн ӨЛМӨРИЙН УЛИРАЛ- ИРСЭН мэдээ БАЯРЛАЛАА агагтай, халгааргүйг их байрлан бай ПХУлан, бэлгийн ин бүрэн ИЛ хүлээнс аплаа,, Монгол ний гандан. бууршгүй. бат илрэл” болон сүндэрлэн їїг прлонд “""ч шиниантай, үлээж орлоо нү амгаалт, ТИМШЖИЙГ сурлагын а! хариулж чадахаа. ИЛЭр! зүүдлэх болсноо. бид гн лт “ар хүндтэй хэрэг гэж Ордмийн .. гайхамшигт дний. цолгий...МУт хайрлан 1 нам, өнсгийнхаа. хайр. ха» (дар амжилтаар, хийлые. м хотын 10 жилийн 2 ХЛААР-, дунд сургуулийн ын 4» ангийн сурагч М, ДЭМБЭРЭЛ байна р 27 ! 8 167 220) чүүдийн соманд санаачлан хемтэй зохиоис, | нутгийг байгуу: сангийн ЭЖ хөдөлмөрчдөд «Гїогоон В ахуйн төвийн албан ой цэнгэг усыг хамгаа- Ы, удын 8 ЦЭЦЭрлэг. дагч жинхэнэ Тимурчүүд» шин : . цэцгийн мандлыг Божарээн асхай 5, - 2 Ё тогтмол чусаиж, БҮНааН ан алалэ дэнс олНЫ Хайр 5 Фермпйнхнийг өөрсдийн хү- Энхтайван, О. Энхтуяа нар хад- ургуул намрын үерээс талархал хүлээжээ. чээр хүрэлцэх хэмжээннй өвс хад- лангийн талбайд. 5осБай, 2 : баат:г ын 3 Жарга: өмнө Туруун голын манд- ДОР нохлхар ХЭХЬ лан бэлтгэхэд нь сурагчид гол рэланХ тун Вэ жилийн лыг цэвэрлэн хоёр тонн ХЗЭ-ийн хорооны дунд сургуулийн пионерийн хаягдал төмөр түүснээ ажилтан хүч болж тусаллаа. Сурагч Н. удирдагч улсад тушааж, Ой шугуйд Л. ГОМБОЖАВ Бямбасүрэн, Р, Баасанжаргал, Л, Д. ГҮРРАГЧАА АЯЛАЛ ТОЛЬХҮҮ ТАРИАН | ТАЛЗАЙЛ 1. В, Нашей стране Убирают болес 400 тис. тони зер» ежегоп(90 на--Манай улс жил бүр 400 гаруй мян. топн үр тариа хураан авдаг. 2. В этом году по стране будст убирать 5032,2 тыс. ти зериа, втом числе пшеницы 4372,1 тыстн-- Энэ онд улсын хэмжээгээр 502,2 мян. тонн үр тариа хураан авах ба түүний 872,1 мян. тойн инь улаа!! буудай байх юм. 8, Кроме этого. в значительном количестве будет убирать ячмеил И Овса Түүнээс гадна. үлэмжхэн хэмжээний арвай, хошуу будаа ху раап авах юм, 4. Зериовыс культуры убирают в фазе полпой спелости, Үр таг рнаны ургамлыг бүрэн болцын үед нь хураан алдаг, 5. Н.иашей стране этот пернод пачинаетсл с 20:г0 ангуста, Энэ үе мапай оронд 8. дугаар сарын 20-длоос эхэллэг 6. При уборке азериопых " куль- тур используют иритой и раадель», ний способы уборки, Үр тариаг хуриахдаа шууд ба айгилан хураах аргыг хэрэглэдэг 7. Ири пнераппомериом созрейа- ини хлебов используют раздельный способ уборки.-- Үр тариа жигд биш болцтой үед ангилап хураах аргыг хэрэглэдэг, 8. При раздельпой уборке, сначала косят хлеб жаткой и после 2-48--дней, когда хлеб равномер- но созревает оймолочивают комбай- ном, --Айгилан хураахдаа эхлээд тариаг хадуураар (ангилан хадал- тын) хадаж 2--3 өдрийн дараа тариа жигд боловсормогц нь ком- байнаар цайруулдаг. 9. При равиомериом созрепапин хлеба использугот ирлятой способ уборки,-- Тарианы боловсролт жигд үед шууд хураах аргыг хэ- рэглэдэг, 10, При өтом способе уборки, хлей примо кослт ин обтолочи- цают-- Энэ аргаар хураахдаа та- риаг шууд хадан цайруулдаг, 11, Из асрпоных культур кромо аериа. использушотсл соломы,-- Үр тарианы ургамлаас үрээс гадна сүрлийг иь ашигладаг, 13, Їйэхом тоду будот убирать 49,0 тыс, топ. картофелл, 87,9 тыс тонц овошей.-- Энэ онд 49: мянгап тонн төмс, 27,9 мянган тонп хүнстий погоо хураан авна. 18. К овошцам относятся капус- та, репа, морковь, лук, чеснок, а такжс огурец помидор.-- Хүнс- ций ногоонд байцаа, манжин, луу- ван, сопгино, сармис болон өргөст хэмх, улаан лооль ордог. новыгк словА-ШИНЭ ҮГҮҮД Убирать --хураах, болесе-дээш, зерно-үр, В этом году-энэ онд, по страие-улсын хэмжээгээр, шшени- цагулаан буудай, кроме этогогүү- нээс гадна, ячмень-арвай. овёс- хошуу будаа, зиачительцый-үлэмжс хэц, количество-хэмжээ, аерновые кКультуры-- үр тарианы ургам- лууд, в фазеүүсд нь, цолиая спе- лость-бүрэн болц, прямой-шууд, раздельный-ангилан, неравномер- ноо созревание-- экигд биш болц, хлебалтарца, косить-хадах, жатка- ходүлд обмолотить комбайном: комбайнаар цайруулах, созревать: боловсрох, солома-- сүрэл, ! ...Д.ЦЭРЭНДОЛГОР (ХААЯ-ны мэргэжилтэй) НТ... » КИЗЯБРИЙН ХЧҮХЛҮҮЛ Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- рамдах Эстони Улс 45,| мянган хавтгай дөрвөлжин км нутаг дэвс- гэртэй, хүн ам нь 139| тянгса, нийслэл нь Таллин хөх. н улс, цахилгаан энсргийн гөл -хур бөгөөд энд цахилгаан техник, зам гүүр, манна, химн нєФтийн үйлдвэрлэл их хөгжжээ Хөдөө аж ахуйгаа мах сүүний чиг- Үндэсний БАЯГР (14: Ц1: :У: лэлээр голлон хөгжүүлдэг, Эстоны їнонерүүд аугаа их Окв- тибрийн социалист хувьсгалын 00 жилийн ойд зориулсан. «Лопипий замаар, Октлбрийн замаар» гэсэн аянаар, амжилттай. аплж бай Эслээны Үтэонсрийн:. 416 бүлгэмд 80 мянган охид хөвгүүд хамрагд дэг... Шүлгэм, бүр улсын тэргүүний бүлгэм болсон амжилтаар их. Ок хябрийн 60 иоцлийн ойд болаг Олс рихаар шамдан. суралцаж одоо үн байд 1 Улсын тэргүүний бүлсэм 1 тэргүүний... бүлэг вьл: болоод байна, хстоны пнонерүүд, «Миний эх оронч ОСНХУ» ИНСҮҮГ ээр аплах ла олон сайн үйлс бүтээж байна. Эх: нутгийнхаа эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэж, хөДӨлМӨ- рийн суу алдраар эх ориоо. май ДУУлсан гапьлат хүмүүсийн пэрэм хот бүлгэм: 251 байна. Хүүхдүүд он өдөрт ПИОНЕРҮҮДИЙН ТАНИН МЭДЭХ ИДЭВХИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХЭД ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН “Оа бЖЕ Болгарын Ї ын коммунист нам. хас газраас ЗХУа мийн ховх ирээдүйц Мэргэжил эзэмшихийц анх- Дахь таван окилийп дараагаар бүх: туулах л ү нннн “толөр,, бүрт ойх- нийтээр дуйд болоссродтой. бодох оо | ГУУЛОХ. рилт тавин ажиллаж байна Одоо ЗОН эөлБаяьнн 3 Миннэчэр оно эВЛМЭл- 0 “Эр тээх, шинэ. туршилт хийх сонирхлыг “охугчуухлйднын үргэлислүүлж бай. ХӨӨКҮҮЛ орчин үсийн шинжлэх на. Ийм нөхцөлд ппоперүүдийн та. УХЗа! ТОХИЙЦИЙН |ололт амжилттан ниц мэдэх сонирхлыг хөгжүүлэхийн тулд пионерийн байгууллага юу хийх танилцу улахад гэдэг шинжлэх үлэмж үүрэг гүйцэт- Ч техникийн ду- ёстой вэ? гэдгийг бид нх анхаардаг гуйлац болон залуу техникчдийн ор- Юуны өмнө пионерийн байгуулла: дон, техюис сонирхогчдын клуб зэ- гын ажил нь алтын хүрээнд гарч РЭГ байгууллагын үйл гааг байгаа зөрчвэлттэй” хөд нийлүүлэх куулахад анхаарч байна. ёстой. Тухайзбалх “сургалтын. Сэкэ гарт шилэх ухаан. тох- өзрчлөгдөж 8 лга, шинжлэх ник сонпрхогчдын 2000 клубт хагас ухаан тс л ад нь пионс- (033 гаруй ппонер чавдарчууд сурал РҮүдийн сувлт хариуцлагыг өйдөр- АЖ байна жүүлэх тавын мэдэх солир 5 Гуравт. Гүц бат мэдлэгийн төлөө зэүүлэхэд пионерийн ба хүүхэд бүрийг тэмцүүлэх,. хүүхдэд улах их үүвэг гүйцэтгэхийг шаардаж З0рпулагдсан уран зохиол, шинжлэх байна ухаан. технНикийй хллбарчилсан Энэ долдугаар тавач тэс Болга- ХИолоор төрөл бүр: сонирхолтой рын пнонерүүд «БНохммхнистуүд ком- ШИл сохиох хүүхдийн нэвтрүүлэг сомолчидтай внэгэЗ эгнзэлд явдгаая- тэсэн хриан дор байна. : гүц бат їБ тулд пионер бү- ы үйлэн “суралцах идэв- хийг өрнүүлэх я 1 Болгарын ипоне Септемкрийче байгууллага нь доорхи үндсэн чиглэ- явдал тшионер бүрийн н нэ хүлээсэн үүрэг бэге ний үсүүлж бай | ба сайн суралцах ийн өм- пионер хү- 5 зн амжилт түмний үйл хэрэгт түү- б хүхэ нэмэр, хэвлэлийн чанарыг сайжруулахад их анхаарч байна, Эпэ бүхэн ппонер су- рагчийн нийгмийн өмнө үү- рэзс таний мэдэх үйл тагааг нэгтгэн нийгмийн амьдралд идэвх тай оролцоход нь зохих нөлөө үзүүлж байна Болгарын Димитровын нэрэмжит коммунист залуучуудын холбоо- ны Төв Хороолы нарийн бич- гийн дарга, Димптровын нэрэм- жит пионерийн «Сейтемерниче» байгууллагын төв зөвлөлийн дар- га ИВАНКА ВАСИЛЕВАГИЙН бичсэнийг товчлон нийтлэв. УУУУУАМОУОУМӨУЖЛУУУУУУУУУЛЛУаЛИЙЛЛУнУрЭЛВУЛАЭрУУУУЛЛРДУЛАЛдИ млс БАЯГУУЛЛАГЫН ОЛГАРЫН ПНОНЕКРИЙН төрөлх тлосгошихоо.. түүхийг сүг дилж, аллал зохион, ахмад үсийн- хэл алдар тапьяасг эрэн суртал- уцил гс байна «Миллион-Годийс» гэдэг. бүх холбоотын їшнонерийн алйид эстон тионерүүд 2830 той... хаягдал ЖАРГАЛАНТЫН МиГПГЛТЫоЛЛЫЛЖЛЖЭ Ши ЛИЙГ үн аарл ил “ЗСТОНЫ “ПНОНЕРҮҮД” ” (4«Ппонерские: повода:1АМУ» хөг Дөлгөонд оролцохдоо. 37 мяпган ТОН. хаягдал металл цуглуулсан байна. Энэ. бүхэн. Эстоны ийоно- рүүдээс: эх” оримхөө. бүтээн: бай- туулалтад оруулис. байгаа. хунь ША ашигаа Уетийа”. паллуу байгальчид эх пулгийнхаа. гөө сайхан. байгалийг хамгаалахад их зүйл хийж байна. Гүхайлбал 01) сургуульд өспөрийн ойчдын Дугуйлан. хичээллэж, шу- туу лэнслэх. онгоц 300000 гаруйг хийж, 119900: гд талярт зулзаган гїй, 10001) гаруїї мөд суулган сал гаруй цэцэг тариалжээ, Түүгээр ч барахгүй 10) топц эмийн, ургамал Цуглуулис эмийн сайд тушаажээ. Ийнхүү. Зоплолт, Остоны иог иерүүд аугаа. их Ойнтябрийд со. циалист, хузсгалын 00 шилийн ойд сурлага. ходолморийн өндөр амтилтаар бэлэг. барихаар їцамдан суралцаж байна, Н.ДЛАРИЙТШЛА л ЗУСЛАНГААР | Булган хотоос холгүй ой мод, ур- гамал ногоо, цэнгэг ус жигдэрсэн үзэсгэлэцтэй сайхан газарт «Жарга- лаит» хэмээх пиоиерини зуслан бий Энэ зусланд Булган ,Хөвсгөл ай- маг, Эрдэнэт хотын тэргүүний пио- нер сурагчид тавлаг сайхан амарчээ. Нэг ээлжинд 200 пнопер амруулдаг энэ ан улсын тэргүүний пионе- рийн лангийн нэг бөгөөд МПБ-ын 50 жилийн ойн дипломоор шагиагд- сай юм. Энэ зусланд нэгэн баярт үйл яв- дал болов. Нийгмийг Аюулаас Хам- гаалах Яамны нам захиргаа, эвлэ- лийн байгууллагаас зохион байгуул- сан «Онтябрь--60» сэдэвт тойрон аяллы | тус ланд ирж, БНМА У-ын баатар ЭЖГ. Нэхийт, хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн Өлзийху» таг нар гпинонерүүдтэй уулзав, Нэ- хийт гуай: -- «Би Булган аймгийн Сайхан сумын хүн. Багадаа баян айлын мал хариулж явлаа. Одоогийн хүүхэд ба- гачууд та нар үнэхээр сайхан хувь. тай төржээ. Энэ бүхнийг их мэдлэг, даруу зан, онц сурлагын амжилтаар хариулах ёстой. Ахмад үеийнхээ хувьсгалт дайчин, уламжлалыг өв- лөн авч, эх орондоо соцналиамыг бүтээн байгуу. лах их үйлст арвин ик хувь нэмэр оруулахыг та нараас Хү- сэн ерөөс» тэж хэллээ. Уу, АМАРСАЙХАН ЗУРАГ ДЭЭР: БНМАУ-ын баатар 73. Нэхийт пионерүүдийн дунд ЗОХИОГЧИЙН авсан гэрэл зураг ЦҮНХНИЙ УЧИР й хүсэн хүлээ- сэн хичээлийн шинэ жил эхэлж тоЁЛЫН хувцс өмссөн цовоо сэргэлэн бага" яаран ирцгээлээ Хэдэн жил эрд» зэрэгцэн с т: ин ширээнд дотно бол- сон найзууд инээд алдан уулзац- гааж хэсэг хэсгээрээ бөөгнөрөн хэн хаана яая амарснаа ярилцан зогсоно. Тэдний яр инээдтэй, хөгтэй, 3 явдлаар 4 ойролцоо зогссон хэсэг хөвгүүд нэгэн иүнхийг гараас тар дамжуулан шохоорхо!й үзэж байснаа, --Аа ай сургуулийн турав ч мундаг байгуулжээ гэ ХЭД нөгөө НЭГ . чинь ийм ЦцүнН- хээр шагнасан асуусиаа нөгөө цүнхийг дээш гон уу гэж маглдлан өр» -- 35 дугаар сургуулийн пио- нер, өсвөрийн сэргийлэгч Өл- зийт танаа гэж товхийтэл ёслон нөгөө цүнхийг Өлзийт хэмээк хүүд гардуулахад нөхөд иї» инээл- дэн алга ташиж баяр хүргэтэл -- 84 зигя аигиараа жагсаарай гэх багшийн дуу тэдний яриаг арга буюу тасаллаа. Тэдний сопирхон байгаа тэр цүнх бараг бүх:сурагчийп цүнх- тэй ижил боловч юуны учир тэл тийнхүү сонирхоно вэ? Хорооп даргын яриа Хүүхдүүд хичээлдээ орсны да- раа миний. сэтгэлд мөнөөх цүнх- НИЙ тухай янз янзын сонич бодол орис 85 дугаар сургуулийн хичээлийн эрхлэгч . Бямбаатай уулзаж товч учрыг сонсоод хо- роон даргатай уулзахаар яаран гарлаа Сүхбаатарын районы 45 ду- гаар хорооны дарга Цэрэндулам г Миний хүсэлтийг дуртай сонгож хоёр сарын өмпөх пэгэн явдлыг ярын өгснийг товчхон өгүүлбэл, -- Сургууль Доцгом. тарж байсан үес юмсан, Пид сайгуУульц бэлтгэх ажилтай ид завгүй байлаа. Тэгтэл цэгэн өглөө манай хороо- ны пионер Ж. Бадамханд, Ж. Жаргалсайхан, Л. Өлзийт нар ирс сэжиг бүхий үл таних хүүхдүүд үзэгдэх болсон тухай, байдлыг ажвал тэд эрхэлсэн ажилгүй өдөр- жин тэр хавиар эргэлдэж: орой хайшаа ч юм алга болдог тухай мэдээлсэн том. Энэ үед манай хо- рооны таван айлын үлэмж хөрөн- гө алдагдсан байсан болохоор бя- дэнд тэр мэдээлэл юу унаас үнэтэй байлаа. Тэгээд Энэ пио- нерүүдийн тусламжаар гэмт эт- гээдүүдийг төдөлгүй юм гэж ярилаа. Шагиал Ийнхүү хүүхэд бүхний сонир- ход татсан нөгөө цүнх энэ сур- гуульд нэг биш гурав байгааг дуулж авхаалжтай тэр гноне- рүүдтэй эргэн уулзлаа. ЇК. Бадам- ханд, ИС. 2Каргалсайхан, Л. Өл- зийт гэдэг гурван пионер амрад- таараа сопор сэрэмжтэй ажиллаж гэмт хэрэгтїййг илрүүлсэн учир хичээлийн бүрэн хэрэглэл, шинэ цүнхээр шагнагдсан нь энэ ажээ, Ард иргэд, улс нийгмийн ом- чийг сонор соргогоор хамгаалагч авхаалжтай энэ пионерүүдийн сурлагад нь улам их амжилт хү- сэп ерооё. илрүүлсэн” лаг 1 11: (91 ШҮ! / эл 22:17:1::241:217:12:212-422212217-1-:17:42-1-1-21-1 411 -й ”о Ахмадад туслах Тимурчүүдийн Ажлыг. тор. санаачилсан. байна. шүү! Тэмдэглэл инь ингээд төгсчээ, Тэд ч уншиж амарчээ, Сапаж бодсоноо. Данхар цааш нь Сайтар хичээж тэмдэглэсэн. байн Эмээг талыг 1 ох тул мээгийн галыг цоцоохицлулд Эл, одоо Данхарыгаа ойлголоо.ү л хойш. Данхарыгаа Эртхэп: сэрээд: очихын тулд Т? : РРЫЫ ЦандлсО йй! ТҮГЛ: сэрээхгүйн тулд пїг аашийг Нь МОДЛОЙ, УҮглож, зомлэхээ. боль Ах дүүгээ цочоохгүйн тулд Апгиараа: хийгэлгүй. алилыг Бүгдээрээ. харин. дэмжиж Анх Дапхар содсон. байна. шүү!.. їБүтрэх үйлсэд нь тусал. р ша бОЛЗООЛЛАН ТОС Сорэм анхааралтай. унгдаг боллоо Ядарсан эмээд, тусалдаг її Ямар ч байсан. хүүгийн минь їоп 707 (8722 аха 3 Ё2 х Ї3 ав БЯй 2 х Багш Б. Пүрэлсүрэн хамгийн Олцхан “Уншигчдад хорцулсан Яаруулж, өглөө, пай ч дуудиа 77 0 14 7 0 П олон шүлэг. өгүүллэг бичж9э. урмын Дай гойС ЭоЖС магтана, Түүний зохиосон. «Данхар хїїг. омаагийн цайг. чанаад 7 мурчүүдийн багийн ахлагч бол- Эргээд би хичпэлдээ. очдог, Хойноос Тойрцгоор, д сон нь». найраглалын «Түүний Заримдаа. хичдэлдэс: хоцордог Уридаас Хүслээ. дагаад тэмдэглэлийн дэвтэр». гэсэн бүл«о 5201 ЧМд ХОЛ 9Ы рД 5 Пайшаагаа, "Гоглонцгоон, гээс дор хэсэглэн. нийтэллээ. (96 тэгээд ангийнхан шоолдог Хоолоо Бор толгойд Энэ пайраглалд урьд өмнө туй- Сүүлдээ. бүр дургүй хүрээд Оїроос Холтой. гэнэ, лын зүггүй. бас сурлагаар тай. сүрдүүлж өаримыг нь айлгадаг Найшаагай, боласон таараа руу байсан Данхар хэмээх хүү "эрэгтэй Хоортэй гэнэ. мөхдийн тус дэмжлэг, өөрийн Эмээгийн ярьсныг Данхар бас Морьтой "Тэгтэл: тэндээс Үг хичээл зүтгэлээр эрс өөрчлөг- Эвлүүлж алтайхан бичеон байн. Найшаагаа, "Тэдний. дундаас дөн, хамт олиыхоо төлөө гэсэн. --Самуура! чпоныг устгаад Тэндээс Хот айлын сэүгэлтэй болж, тимурчүүлийн |Самбаатай тэмцэж ялаад Эндээс Хонь хурга баг байгуулан ажиллаж буйг Тулааны талбарт цөхөр ми» НүчдХ Дара | өгүүлжээ. Тугалгай. суманд: шархдсан. юм. шуААЫн 7 Ц:07,ДАГ Цупарсаар Тэгтэл тэндээс Удалгүй шархаа эдгэрэхээр Удаах дайнд орсон юм. ТҮҮНИЙ ТЭМДЭГЛЭЛИЙН 41.8 ШэнО--Р. «Ядарсан хүйд тусалж явах нь Ямар ч ппоперийн үүрэг байх ёстой Зүдэрсэл хүнийг дэмжиж байх нь Зүй ёсны үүрэг байх хэрэгтэй Гал дундаас хүнийг авардаг Гал халуун зоригтой байх.ёотой. Ахмад партизанууд тийм байж, Яаж ачийг нь хариулснаа Яруу тод үзүүлэх юмсан. Өнөөдөр тэгзэл хэпд туслах бэ? гэж шөрсөсөн би асуудаг боллоо хөгширлөө Овоглов. Дараална гэлэ хиВЭЛДЫН хүн хэн байдгийг Бор гэдсээ Опгоцоо өргөсөн Ухтай суун. бодож үзлээ, Гайхам ачийг нь яаж хариулна Гаргачихсан, Гагарин бас 2 л 3ха лбүүрээ Удаална гэнэ Ганцаараа с: эмээ 5 ас Богино шилбүүр Д| цаараа суудаг эмээ байдаггэж да Уначихсан, Олондоо нэртэй л Гадуур хүмүүс ярилцдаг бил үү? Гарцаагүй түүнд тусалдаг хэрэг ЭЭ, Өлсөж цайгахын бэрхшээлийг хөөрхий Өдий төдий л өнгөрөөсөн юм гэдэг Ялалтын дуугаа дуулаад тэрөдор Ямар сайхап явсан бол о0! Яг тэгтэл мапайхап руу Японууд, дахин. довтолжээ. Айхавтар ширүүн байлдаан болсон 101108 /5):6)3 сайхап бэ? Хүн болгон дэмждэг болохоор, Хүүхэд хүртэл тусалдаг болохоор Ганцаардахын зовлонг үзэлгүй Эмээгийн нүд “нулимстай байв Эвийлж хайрлах сэтгэл нь уярсан байв! Олон улсын хүүхдийн «Наран үүрд мандаг» их буян, 28 дугаар дунд сур- гуулийн сурагч Д. Одон- чимэг яар. С, НАДМИДЫН авсан гэрэл зураг Айл, айлаас Цугласаар Бор толгойд Боласон гэнэ, Бондгор жаалууд Ирсэн гэнэ, Дөрвөн талтай Цаасан малгай, Духдуулсан, Дөч «үсэрдэг» Модон буугаа Уижуулсан, Зүгээр ч үгүй Зүүн гартаа Ташууртай Зүйж нөхсөн Зүс цагаан. Тэрлэгтэй, Сүрхий бас Өндөр нуруутай Нэгэн хүүг Сүхбаатар гэж Томдсон цэрэг Цамцтай, Чацаар намхан Доржийн хүүг Чапасв гэж Онгоцоо гартаа Барьчихсан, Олон нөхөд нь Тойрчихсон, Гаанаа хүүг Гагарин гэв. Гариг сансарт Гарганаа гэв. Улаан бүчээ Хүүхдүүд тэгээд “1 222: 1 1 .Д) ИНДЕКС--14140 ч Намируулсан 5 ц шиолергүх үрнэ сортын |. Үрии дүү Майдай Ч тэс рүүдгурлаг, РТыШ Дагуулсан Манай айлын тэмцээнүүдэд ндэвхтэй 5 Ё оролцож 20 шахам меда- Дунд ангиас Найзууд ч гэсэн лнар энгэрээ мялаасан Шалгарсан, Ханаа, зориг 2) Дугуйн урдадаанд шон ЗУРАГ ДЭЭР: Теинис- Шагпуулсан, Бодолтой юм аа. Гүйгээд гэсэн Гүйцэтгэх тушаалыг Сүх жанжин Сүртэй өгөв. Шилбүүрээ. унаад Машинаа хөтлөөд Опгоцоо өргөөд Олуулаа эвлээд Баатрууд-- 0-6 Багачууд жирийв ТҮ 4 | Ж 1| | ї 5 Г 1) Амна. хайрлахгүй тэмцдэг байж, Амжик Демнцн вцацАа ЭХЭЛ ЯС ! 128 х 5 Харин “нөхөр мипь | хүнд шархдаад Өнөө жаалууд ТА : Ёс Эх орноо хамгаалсан. түүхтэйг " Харих замдаа оөпгөрсөн ом гэнэ Нэрлэв. 48 ЕЭ 2) Эдэ үеийн бид дууриах, ёстойг лээ! Махир сэлмээ Д 5 : ом, сонипаос таньж мэдлээ. 2 24 ЕЭ Х Хойтон жил нь би дуулаад Зүүчихсэн, || х Нойроо хасаад уншиж мэдлээ. боёр нүдээ бүлцийтэл уйлсан Машинаа ардаа г- Ямар сайхан аз жаргалыг Насан турш ганцаараа явах Чирчихсэн, 52 Ялалтын тугтайгаа авчирсан юм болсон Ч Тод улаан Б : БВТГүй аруунаа 037 Намын минь ивээл хичнээн » Цацагтай, руунаар Зүүнээр жирийв. Шилбүүр унасан Сүхбаатар жанжин Түрүүлнэ гэнэ 1їнлбээ гялалзуулсан Чапеав тэнд «Хоньчин Найдан» Уралдана гэнэ. Багачууд араас нь Байдаг хурдаа Гаргана гэнэ. Баатраа дагаад Баяр хөөртөй Байцгаана гэнэ. Сүхбаатар, Чапаев Хэн ч гэсэн Сүлдээ өргөсөн Гагарин Ч гэсэн Д. ДАВААНИМ Эрхлэгч. Ц. ДАШДОНДОБВ Д, Сүхбаатарын мэрэмжигт Улсын хэвлэлийн Комбипатад хэвлэв, А--086883 ””1”””1Ү””Ч7::4::42:1-12:12 ний тэмцээнд тэргүүн Хооногой гэдэг Тэр хүсэл нь байр эзэлсэн нийслэлийн Борхон хүүг Харагдах юм аа. ! 88 дугаар дунд сургуу- «Хоньчин Найдан» Тэгэхээр нь бүр й лийп сурагч Д, Галсан- Болоорой гэв, Хайрлах юм аа. - эл фэн Ц--1-1 1: 21) Та Яронийнтар ага “сл | ( , ч Ї / , (1 / , ЇЕ . т», ! 44 дох жилдїїй..ж 1077 оны 0 дүгээр. да... Лхагпаг маа (1402 22 сйрын 14 69 унэ 10 мм. ГХ-ээшин ЇГС ! | ЛИРЧ) 4 | 115118 1 А/ (1 1) ЇЛ ! / Л ( " Ч 0 ЮМ Ї0 ! !| | | Мйй1 А 7, УР АЛ Ї Монголын Опоийн тамир спортын: өпллэлийн 1У их хурал есдүгээр | сарын 7--0ана өдрүүдэд хурилдаж өнгөр/ Их хурлын ажиллагаанд, ийм айсгийн удирдагч нөхөр 91, батмөнх, 1Н.Лунсанрапдан, Т, Рагчиа, Д, Гомбожин, С, Сосорбарат болон. албаны бусад хүмүүс оролцлоо, МБТСО-ийн 1У-их хуралд МАХИ-ын Төп Хороо, БИМАЛУ-ын Сайд нарын Зоплолоос. ирүүлсэн. баярын бичгийг МАХИ-ын Топ Хорооны Уг төрийн Топчооны гишүүн, БИМЛУ-ын | Сайд ийрын. Зоплолийн. дарга 54, Батмөнх: уншиж гардуулан, МБТСЭийн Топ Зоплолийн дарга... Ш, Магпан их хурлын тайлай Ї Ї илтгэлийг хийлээ. Их хурал дээр МХЗЭ-ийн Тон. Хорооны нэгдүгээр, ийрийц бичгийн дарга Л, Түдэв, БИМАЛУ-ын Ардын Болопсролын Яамшыа. нэгдүгээр ор- логч сайд Л, Шагдарсүрэн зэрэг олон хүн үг хэллээ, | Мон ын толоологчдийн тэргүүн, ЗСБНХУ-ын Сайд иарын Зон- .» | лолийн дэргэдэх биеийн тамир спортын хорооны нэгдүгээр орлогч дарги «л Б, 1. Захапин их хуралд баяр ргаж үг хэлэн, Их хурлаас МАХИ-ын Топ Хороо, БИМАУ-ын Сайд иарын Золп- лолд илэрхийлэлт лпуулан, Их хурлын дараа. МБТСЭ-ийн Топ Зоплолийн анхдугаар бүгд хурал болж, МБТСЭ-ийн Топ Зоплолийн даргаар Ш, Магван, изгдүгээр орлог" даргаар Д. Цэрэндаш, орлогч даргаар Б, Цэрэйг сонгон батлав, км МИВДЛАН, Р 30РМ, | ШЙРГИЙН. ГАЙХАН ! (МБТСЭ-ийн 1У их хурал дээр МХЗЭЛлИ г Төв Хорооны иэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. ТУДЭВИЙН хэлсэн үгнээс) Эрхэм нөхөд 00| Үргэлж шлуу пал тооцдог зонлолтийн лалуучуудаг | байхын цэг гол запсгийг эзэмшигчдийн бид үлгэр апнах хэрэгтэй 0 ! Эх орны ургацын талбайд ! тэргүүний. хэсэг. иь болж, МБТС9- най хогжил улам хурдасч, хүмүүсийн анга 3 8 э с Зар ЯР21215 х хурд олоологчдоор сон» соёлч байда оор байгаа одоо үед! байгаа замь агу » Ё 5 түЛ3 т Э62, Ї ийн 1У-их хуралд төлөологчдоор со! О | Ес : : сэр дагуу ооНерийн 49 «Тариа, гурил, талх 4 ! гогдсон. тамирчид та нөхдөд манай” биеийн тамир спортын шинэ шинэ тор гүүл гаргаж хаягдал үр тариа түүх «Тариаланчдын алдар», «Бид мар! д ? С.12 : ЇЇ нийг залуу үеийнхний чин сэтгэ- лийг хөгжүүлэн дэлгэрүүлэх зайлш- үтрэм цэвэрлэх, тариаг эргүүлж ха- гаашийн комбайнчид» зэрэг бүлэг)! -- Үтрэм болой будаа тээвэрлэж тийн халуун баяр хүргас! гүй. шаардлагатай. байна, Манай аа-К: таахад ангн хамт олноороо очиж тус- салааны сэдэвт ажиллохнол тариа4 Энэ танхимд биеийн тамир спор- луучуудын дийлэлх хэсгийн хамгийн. лах. игийн талбайгаар очиж аав ээс ах тын шилдэг толоологчид суулс бай- их айдаг юм нь одоо ус байн Ё - Тэргүүний комбайнч, ургац хут эгч иарынхаа бүтээлч ходолмортэй гаа учраас. настай хүн алгаар барах- спортыг хөгжүүлэхэд онцгой ан їрис раалтад өндөр амжилт гаргац ажил ганилцах. 1 үй хогшрол гэгчийг айлган ялагчдын. усанд «сэлэх газруудыг олиоор ба!-6: их арми суул байна гаж хэлэх хүсэл гуулан аа? эд хэсгийг лаж байгаа тарпаланч ах эгч нарын- 1 Ц гучуудын ии С! Ї хаа алдрыг сурталчилсан бүлэг са- ,, Гариалайчдын ар гэрт туслах иад торж байна үсчин болгох нь чухал байна. Торч лааны ажил зохиох тэдэнд баяр хүр Тимурчүүдийн команд байгуулж мод Үртэгш хүмүүжилтэй шинэ хү- дангаар лехинкийн чигл тэй спортигї: бн, гэх хагалах ус авах үр хүүхдийг нь ас ху ний голопшүүлжс бий. болгох зорил- мөн л оргон. хөгжүүлмээр боло) с 1 2 ах зэргээр туслах тыг биеийн тамир спортоос аиид д эц ийг -- Тариаланч ах эгч нартаа ам ! ТЭРТЭТЭЛЖА амжилтын гухайд) шийдпэрлах ям р ч Ү0 байхгүй нь 1Оуны урьд биеийн тамир сор - захидал бичиж, тэдиий гэрэл зураг, мэдээ сурвалжлагай ( хон бүхний мэдэх болсон зүйл юм үйлс бол гагцхүү биеийн хар ы! ын Ч мралтад зориулсан бяц ПиоНЬ ХИЙН 0! эн» зиндоо яара 1 МХЗЗийн Топ Хорооны Топчоо: Хэмжүүр онш харин... соц ЛИСюЛ Х47 хан кон бэлтгэх, шинэ ном со 2 н 3 ! - ү (Ч ДО! арал- сайхан «Залуучуудын бие. бялдрын СУРТахууны дээд үзү їт байх ёстой нин хүргэх хэвлэл радиогийн тойм тай илгээх, ) хүмүүжлийг сайжруулах арга хэм- УчЧраас тамирчдыг зөвхөн бие билд-5 увьд б ёс суртахуу зэтгэлҮт ярьж өгсє цээпий тухай» тогтоол гаргалаа, Энэ: РМН хувьд бИШ 66 суртахуун сэтгэлк. зийг д цаг агаарын мэдээ сэл- -- Тимурчүүдийн үйлчлэх товчоог уулах байгуулж тариаланч ах эгч ицартаа тогтоолд, залуучуудын бие бялдрын ЗҮЙН Хуран Ын, є3, ЗЭЛИЛЛОЛОҮҮ 5 -- Дунд ба ахлах ангийн сурагчид хоол цай хүргэх, хайзарсан хувцсыг хүмүүжслийг. дээшлүүлэхэд. МХЗЭ лага ЭМГҮЙ анх 3 х үүрэг й.байчМ бол сү сураахад ис Өгөх 5 Х ! оороосоо. шалтгаалах. бүхнийг хийх 4468 5 ара) с төмс болон хүнсний ногоо Хураахад оёж өгөх зэргээр чадах бүхнээрээ ту ї х Дд шин Хус . 3 ны г: 1 ЦЭ Чсан ЗАВ ЫГ АЙН Коон ЯЦЫнЭ гэ р З2Ч) он ҮРЛЭН чиглэл баримталсан юм Нийтийн !а. Нөгөө т гаар уулын оргилд дээд: : 5 р Блнр 5 ш Е чин р ХЭТ Ч зүг ЭРЛНЭЭ ОО) гд Г вон ЖИЛД биеийн тамирыг залуу хүн нэг. бү- Хязгаар байхаас биш спортын амжил ! хаягдалд байнга хяналт тавих. хувь ! э оруулцгаая, рийн амин чухал хэрэгцээ болгох тех-. ТӨД дээд хязгаар хэзээ ч байдаггүй ! инцийн спортыг хөгжүүлэх мөн. ма- ЛЭН аливаа аварга ч гэсэн цагаа ирэ-а найд хөгжсүүлүүштэй спортын аарим ХЭД ялагдлаас зайлдаггүй нь тодор горол зүйлийг эрчимжүүлэхэд: эвлэл ХОЙ. Ийм болохоор улс орны спортын онцлон айхаарах ёстойг уул тогтоолд “МЖИЛтыг ганц нэг ноён оргилоор тодорхой тусгажээ. Ы- биш харин тар оргилын бэл ив » ӨДИЙ, Саяхан ГЧ39-ийн. дээд. цурсийг шиНЭЭ, оргон ба ал) цЭхОНДВХАЗСЫН х гогсож ирсэн эплэлийн ажилтнуудын ход байнга. санаж спортын залууд Нийслэлийн дугаар дунд сургуу-л, лийн бгийн «К» ан! гийн зурагчид, олон: наст ургамлын 15 0 2/72УУУУУ 777 17 3 хүүг онцгой анхаарах инь чухалд Ї БЭ АЛВалглЧЛ Бл08 Хороо байна, Олимпийн өндөр оргилд одо эх Юо лоомын товийг» нийслэлд байгуулах бол эл Цууасайч ХАН ОНЫ шу Я5 ца шийдвэр гаргалаа, Энэ төвийг бай- байгдаг бид мархауд болохгүй. Ийм 4: Бур! гуулсиаар цоо шинээр хөдөлгөөнт олимийїїн орЦаруаОАЖ 15521 маа, Х.Туйгалаг, мм: орчим. тогфёоомыг ГЧЭЭ-ийн туршла- дийг ХӨЛД орохоос нь эхлэх ёстой. Сэлэнгэ нар, соо гаар манайд дэлгэрүүлэх боломжтой Шууд ХЭЛЭХӨДЭЛВсахиВллаа бол бү Ч М | болох юм. ололтын эх том. "Тэгэхлээр бид залуу» С, БОДООШИЙНН Хүүхэд багачуудын гэр орон чуудын дунд тойрон аяллыг бүх ний- авсан гэрэл зураг байр сууцны хүрээнд биеийн тамир ТМ Хөдөлгөөн болгож тэрний. үр ЮМ спортыг эрс ш Ч довтолгооныг ааицашиншийнийиэшийийн инээ эйтийинишииэиитнтэтээцэтттэ тээ эээ иг. д ч Дэмгий. нэвтрүүлэх ДҮНД ХОХ, шэы шон БУЯН сарха ийн. байгууллага ГҮйгЧид шандас сайтай “үсрэгчид /77УУУУУУУУУР 3 Н с їїрэлт сайтай усчингууд ер нь бараг “ холбогдох газруудтай хамтра кийх ТИИрэлт: Са! ч ом оро Ёёооль чу їр бүлэн ПрнудиЙХ бүх торлийн тамирчдыг бэлтгэн авм ӨВОЛ ПАТ) ЇїЛ ХҮМҮҮЛЛИЙ! М (ЛЫН | / Л ! Биеийц тамир спорт бол бие хү- болох нь лавтай билээ, ї Юу , ! 19:31) ЛУИ: пУил ! ШИН хүмүүжлийн . томхон Ус дайралдвал сэлээд:. туулчихдаг, В. И. Лениний нэрэмжит мон- пар үг хэлж, пийслэлийн 32 ду үзүүлэлт хүний хөдөлмөрийн чадва- дайралд 1Д| Давчихдаг голын пионерийн ордиы өвөл ида- мос тохиолдвол тэшээд Ггарчих- гийн хүмүүжлийн ажлын изэлт йл авц| гаар сург рыг нөхөх чухал хэрэглүүр болохоо- » 4 2УУУУ7 лийн сурагч Б, 5 я н2 ? 4 гСЖтоН Оо плангула сал баасан их онтлбрь, МХЗЭ-ийн | » / Ё ! чуудад онцгой даг саад жалга тохиолдвол ус х! ! ) гү Ь | учир холбогдолто! аргалаан ажил- давчихдаг, хог хоой эр «аяхан боллоо. ХУД их хурлыг угтан сурлага хө! чи ЗҮСОЛ сэх э “07 /учууд сүлгээд гҮйГДЭтүЭЭ ЛАМ Изэлтэнд пионер сурагчдын шу- долморийн ондор амжилт гарга 1, МХЗ, палуучуудин энлэлийн гишүү сон “монголын Гүү Ч мн лагс | гам жагсаал болж, 8, И. Лениний ДУРУЛДВЛГАЙН олон зууг сурагч дийн. социалист, уралдааны дүйд нэг хурлынхаа шийдвэрийг Бэр | хөшөөнд цэцэг өргөлөө. : дыг. толоолж эрлэрхийлэн, Дараа болзол болгон түүнийг «багтаах ив үртэгШ лал бүрийн хүмүүжилтэй. "| х Өвөл цагийн хүмүүжлийн. аж- нь пиоперийн ордийл дугуйлангийн зүйтэй. гж. үлээж, байна, Биеийн тй» гэдийг хүмүүжүүлэх ариун үйлст лын талаар МПБ-ын Төв Зөвло- сурагчдын концерт: тоглож, ни!д мир спортынхао: амшилтыг социа. этэ шинэ ренеорд тогтоохыг хүсэнҮ лийп дарга Ч, Цэрэндулам, орд үзүүллээ. эт уралдааны дүн гаргахад. ааа. еровє! х ны орлогч захирал 2Н.Буянхиштг » МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ, | Харваас моринд гарам- нх ХУРЛЫН төлөөлөгч СУРАГЧИД рилго татан порилгоо сай болов уу? гэмээр сэр Ту 1 ан Э бинелүүлохийн тулд. тэй» элэнц бор охиныг Ц.Туялл !1| | : дЭЛАГ гэдэг. МБТСЭ-ийн ОЛООХОН СЕ КУНД ) зартай. хөдөлмөрлөх. х 303.) рэгтэй” гэдгийг энд. сурагч 2000 оноо (эээгсэсЖУТРА, дУсНХ х: ЛААНЫ ЮӨМИЙН | уралдаанд хүрэл нөхөж үй 4 ашил үйлсаэрлэ. харуулш Боугл10 жалилс 10. ду. медаль авчээ, Тэгээд 1977, үеэр ТЯЭЧ ЯЛГУУд чаджаа, гаар ангийн сурагч ажээ оны өсвөрийн. цаначдын її. лавтай Ц4 -- Їй эхөлсө зүйлээ Бид хоёр хэзээний тайц- ХӨВЧ аварга болж богино ХАМГИЙН ЧУХАЛ Нь Дуусгайс байж л. санаа лууд шиг дотно ярилцан 5 УГацаанд ондор амжилтад 0051111151:13 амардаг. Гарийн даалганар нийслэл хотын гудамжаар | ХҮРМЭэ Хичээлдээ сайн МБТСЭ-ийн 1У-их ху. ч. шатрын нэг бодлого. Ч алхалиа, суралцаж басхүү улсын ралд эрэлхэг ориг ай оролдсоор байж учрыг "нө Даруухан мөртлөө ухаа Ба тамирчин болсон Хаалж самбаагаараа. шал олохоор ямар их, “баяр лагхац яриатай энэ охины ХӨРУНД нь балр хүргэ тАрац оролцогчдын нөг-нь... байсгалан. пичирдаг гэл ярианаас тамирчин хүн ХЭД улацацаг їинээмсэг- Дархан хотын нэгдүгээр санана, Би гуравдугаар тохиолдох алдар | гав: Ы шээ 10 энилийн сургуулийн 10... айгид.. байхдаа... аавыгаа хурмын тодий. хугацаанаас » Л8о6 Апарга болох-нь ч дугаар ангийн сурагч Ш. шатар тоглож байхыг яр- шалтгөалХгиЙ х) М. ын 5 ас болсон: Гэхдээ мастер бо Батцэнгэл ом саар, байж нүүдэл “сурсан Туяацэцэг маань «Пнонхоо оХОДоодолоог секундээр Батцэнгэл өсвөрийн ша юм. Тэгэод тавдугаар ЫН рийн үнэн» сониноос, төр- лд ШАСЫН/ юм. даа гэж тарчдын 1977 оны авар гид байхдаа дарХаинААн сөн тамирчин юм Тэвхар 9100 болтол сэтгэлийнхээ га болсон амжилтаар ихо тынхоо өспорийн ши анч чын спортыг сонирхон хар яо07 ХУУцЛан явсан бодоо хуралд толоологчоор оролц- Дыи “ӨРГЛЧСЭН баяр: ) лос хУЛГЭЛҮЛЛЭЭЭГ : Ч БҮҮ : айр хичнэг х баяр. чээллэж анх «Пионерийн нээв үү гэлтэй их соц. байна. Энэ охин їр х бодлогоширс о!г хар: улсайн гээч, - (ч 14 сайн. шатарчин төдийгүй 131 нэн» сонины Жжит : : 5 7 Энэ ам- ануулөн Бан, Өөртөө дүглэл їй, сайн) сурлагатны | нэг. Тэгээд шатрын холбог- -- 2000 оноо. Энэ 1 үе тэнгийн га УүОЭНА. заавал мастер болох юмс Сайн сурахад ч шатар | долтой ном сонни захиа- М жилтыг гаргахын НИ 4 хүчээ сорьжээ. ргуудтай. | сан гэсэн энэ | сайн) тоглоход ч уйгагүй | лан уншиж дэлхийн авар» хэрхэн хичээллэж байна, В ) эж Эпэ жил охины зүрх тийг Дө? тэвчээр, хэрэг» "үгл “үдлийг хуо3д 4 «Цанахүү -ҮҮ»-д оролцож ) сэ Үү! лийг ход, өр, эвЧээр гэ эрс га Карповынг: нүүдл ! -4 Байцгын дасгалыг охидын 3 к ож эзэмджээ тэй аг, р нь аливаа нүүж үзлээ, Нэг ном уй чээртай.. цаг даанд а Ч мэ МИН Уу ВЭЛс Гулацэцэг маань онгорсон амжилтад хүрэхийн тулд шихад л чм шинэ сонин тэвчээр Бонн Т) даатд алта 0 | ХАМ, р 1 2 -20, : Ч да у тан мєс даль, о жил алдсан Г сопундээ хүн оортоо тодорхой 20- гараа, хамгаалалт таарал- Я ТДОӨ ХЯЗ- хүү энэ төрө о гааргүй дуртг байх Хэ» рэгтэй санагддаг. Зарим эд. биеийн тамирын ь нэгэн төрлийг орол- байгаад орхидог. Би тийм хүүхдүүдэд харамсг даг юм. дах юм, Шатар сайн тог- лоход тэвчээр юу юунаас хэрэгтэй байдаг. Заримдаа өрсөлдөгч маань 30 гаруй минут бодох үе ч даг. Тэр үед нь уу 0 їмдвал яаас ама хүрэх вэ? Хариц өөрөө түргэн зөв нүүж сурах нь чухал гэж! ярилаа. Залуу шатарчимы 1аань цаашдын ирээдүй амжилт бүтээлээр дүүрэн байх болтугай Н. ДАРИИМАА шив 2 2111111121001 0 1 27277272” /УУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУЛУУУУУУУУУУУ /УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУ ад Байт сураар хичээл- лээд удаж байна у Тийм ч удаагүй, гэ! дээ. би багаасаа дуртай байсан. Цаашдын сорилго юу вэ? -- Би байт сурын ул- сын аварга. шалгаруулах 2 тэмцээнд ойрын. зайн нийлбэр дүнгээр түрүүлж 217 алтан медаль авсан. Ул- тоэ сын өсвөрийн аварга шал- эь, гаруулах тэмцээнд 1960 2Х оноо авсан зом. Үүнийг л... 1 2000 оноо авч мас- 23 терын болзол биелүүлэ- 50 хэд 40-хон оноо дутуу 2-үий байна даа! 3 -- 410-хон оноо! гэл амархан бодож болохгүй. Багш маань ч ингэж хэл- дэг, бич тэгэж боддог. Амжилтын цаапа амжилт байн: мастерын лд хүрнэ. Үүний тө- шаргуу хичээл- эрэгтэй, гэж... МБТ СЭ-ийн 1У их хурлын тө- лөөлөгч Сэлэнгэ аймгийл төвийн 10 жилийн 10 ду- таар ангийн сурагч Батсү- хийн Бацаггэрэл. ярилаа. чоолооооооооооомх: ЛллтААРААТАЖАХАЖЯАЖАРЖ ЭГм У -т ! - 1 | | Би цанын спортыг их сонирхдог, Зурга- Баянхонгор аймгийн төвийн 10 МБТСЭ-ийц 1У их хурлын төлөө» дугаар ангид жилийн дунд сургуулийн 9-ийц «А»|ЛОГЧ спортын ишЦЄГЧ шыл Удсын ангийн сурагч. аймгийн сагсан бөм- “РГа, Нийслэлийн зургадугаар дунд Я сургуулийн 9-ийн А» ангийн су- налт байраид ж йн сонг бөгний охидын аварга багийн ахлагч 545 О Үрлээхүү, 3 ХООҮҮ) дунд сур- БЕН ОРЖ хөӨрИ СОНГОСОН МБТСЭ-ийн 1У их хурлын төлөөлөгч гуулийн 8-ын «В» апгийн сурагч А, С. Наран, | Болдмаа нар ФАЛДЛ2ДАЛЛАВгЛЛЭЛГЭГГОГГЭЭТЭЭТОТЭЭТЭР байхдаа анх удаа сургуулийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож: шаг- спортын торөлд улам дуртай болсон Өнгөрсөн өвөл «Пионерийн үнэн» сопины “УУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУРУЛУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУд ЧлсАЛ нэрэмжит өсвөрийн цапачдын аварга шал- гаруулах тэмцээнд оролцож, охидын 3 км-т 22 хүрэл, 5 им-т алтац медаль авсан. Уг тэм» «Булган» нийгэмлэгийн цээн япагдахын омно олон аймаг хотын зөлөөлөгч, Булган хотын пиоперүүдтэй нийлж бэлтгэл хийж үес тэн- ? 10 жилийн дунд сургуу- 5 үг ли! лийн 9-ийц «В» ангийн тийихнээсээ их зүйлийг сурсан юм. Би МБТ сурагч 1976 оны” пионер СЭ-ийн ТУ их хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон- сура ын спартакиадын ДОО маш их балрлаж байна тэшүүрийн тэмцээний аварга 1977 оны осворийн тэшүүрчдийн уралдааны мөнгөн медальт Жү. Читгээ цын спортоор улам нчарийн хуваарьтай хє чээллэн спортын шинэ. амшилт- гаргана. 7 Хойшид Х ангид амжилттай. төгсгөнс ца- | | | Завхан аймгийн товийн 10 жилийн дунд, сургуу- лийн 10 дугаар ангийн су- рагч Нараитула 52 Морой:” хотын 10 шилийн дунд сургуулийн 10:иц «й» ангийн сурагч б, ЦЭЦЭГМАА УУУУУУУУУУУУУЛУУУУУЛУУУУУУЛЛУУУУУУУУУУ Чи ЫН ДОТНЫН ХҮН ! Ф, 9, "лд, Мүх Оршин онцгой. шомигт луучуулы Дприйнгсаий хайрлан г хүндрүүлсэн ШИЛИЙН ШЇЇ! Л, хагацал, ойг анилланг, үйл өнгөрөө грттигай дотын хүн, Сурган. хүмүүжүүлэгч чин, түйланчлал. байлаа... хөнөөлт хийх тэмцэлд, оролцохыг мөрөөдөн, бийсан. юм ДИЙН уусан, аөвлөлүүлийн. орог ламүүлиг дайлан, “Тэднийг мөн л їг 1921 оны цэгдүгээр сарын ЭТ-д дайнд... ортэгдоэн. улс ардын ан Їн үтийигийг улирал байн Мүх, Оросын Тотийн Гүйцэтгэх, Хо Өхуйг саргоон боогох, ажилд, ороо Фиглийг Одмунцдониа.. пэплолтийн рооны дэргэдэх. хүүхдийн амьдраг бүлээ, Өнө атилтай. хамт өцоглхгүй. 00ЛУУЛУУЛАД Эрижлай, «бид Шинж ММ сайтруулах зомиосын даргаар ойг өрөөсөн, арих өрөнгүй. хүү ПГэШГГШИ ИЛ ЧЙЛЛ к чомНлогдож, амьдралшинхаа.. 9цсийг хад багачуудыг поплолт апойг халамж»! тлтүүдийн өмнө ГЭ ШИШ хүр Эл па анлыг хийнгээ, танг-анч, хүмүүмүүлэх, аорилтыг пан ! Ї Ши / ШИМ Їїй Х0101107011 Чөвлөлтийн алдарт сурган. хүмүү: ч үргүүнд, тавин юм, Ойл ойр их Пайгуулалтад бид ү нсүүлэгч А.О, Манаронно «Гучаад цухал лоцлыг гардан. похцон 00 ууг !!! ота. мараш» цомдөө. «оло ОЭДМҮН мдүч ир үх Оросшиг онцгой. шоми 1їїмд манай чйлуучууд хатуушил доннч Давртинсний сурган. хүмүү ! 4 ү үг цлртай, 0. сурллхуулулс төрийн исүүлэгч багөөл, мапай эс му А9 180 дарга. Фу д) Дм тий! 04! прхам дээд ииирууд апэмшгаи їйл үслїйнхний ирээдүйд "лм эх, оримхоо їстай Олиг улсын анилчиг эиИ, цлэрийн өмнөөс онцгой. халамж тань Хориод оны паплөлтийн 11ЛУУг ийг хэдөлмөрүчдийн үндагний эрх ч сай, хүн Тиймээс ч бид хүүхэл, паалууг чууд улс өрөндөө. болц байгал. бүх: ло, тусгаар тогтцолын лөлөө. л ми чүүдмг хөдөлмөрөөр хүмүүмүүлэх "ийг гархай. хари, сонирхдог байсан лийг дэмших Ой саааны. пэгдэлт ! газрыг түүний члрэмишит: болгосон 10м Оцтлйрийгнг хупьсгал” палуучууг ингерийлоналчид байх їстай» 100 юм». гэж тэмдэглэжээ лыг оюут санааны асар их урам їг їпалг байлээ Үїргэний дайны.|.ПЄ.уришгаар поплөлт риг, өриолтийг бадриалэн 1, ИДЛМЦОО, ХАДЛАНЧ ХҮҮ «Хөдөлмөрийн: улирал--77 "Гаэлийн давааны хадлангийн тал» «Пионерийн үнэн» сониноо. хад байд хүрч очиоор. цаган хүү ээжийн лан хадах, гйрл тїлэл бэлтгэх тухай хэл хамт хадлан хадаж байлаа. Түүг понлөлгооц уншин үэгДээ ярын ТИ хөнгөн Шалмаг хөдөлгөөн хичээн: Оойлгууллаа.. Хадлан, тээ члийн хол гүй шиг шиШ ширтэлт, богдолтой илр, томо ороо хэл ДӨайцтТай. хадуурын ДУУ "нг харсан Дээр їг. уншиж цээшилэг байгаа ХЭД ч Оолоп бахархал труүлий Энэ Хиллииг хадахад. баримталдаг їг бол. Архангай” аймгийн ЭШ аргилинт 0010: 10у нэ? Айаргйг хадланч за Ш сумын жилийн дунд сургуулийн сэ юу юу сурч элэмшиг байна па? сурши Ц. Ганбат йод 1дууриа. өөртөө. тохируулах нь Хүү маань экид бүр хадланд хамгийн чухал, Хадуурын гарыг "испар- одоо бүр, сурмаг хадлан болис цийд ин». бохлохдоо. өндрий. иь. бү олс хадах, хураах, арчилг хатаах сөлхийгэйрлэ. тайруулдаг, Тийм ха үнлаариа ханд ч хупий тапихгүй шүү дуу рпар лихад биед амар, бла Мүүс Чэ Цин 419 4 ОЛЛЧ шилаН, 16 (пїц сайтай. байдаг. гэлээ, Мал сү (01 яваа. тор Ху үТӨЇ ХУЛЛҮҮЛ рэгт арийй и їдлан тэжээл бэлтгэх Опо ХЙДЛЇНД оролцо тонн галаар 10, Цэдэнбал даргаас өгсөн 14 ФУРЧ ДлрЭыүГ. : ПЛЧЙР-лоот албан. даалгайар болон айм шууд ЛОЛТЭСОЖ: ТОРТ ГИҮЛОНЙЙН гийнхаа їамын ИГ бүгд хурлын ааал бэлтгэхээс. тїдид.. ос. Х ӨМ бухад, "мг харижүүлэхэд хунь намар оруул дах, Чирэх, хадланчдад НО ! соци си! Гпнбат хүү ауйш даалгавраагд!ш ун ярын өгөх да ШИ 1! їр 1 Даал олиг бнолүүлсэн /амшилтаарацхж он “ура араа -нүл !гүеж тлбрийн ойн эцилийн хичээлийн шинэ гпираа. давуулис биелүүлсэн, Халилр , пУусАГ -.2 х П11 алгай. түүн даршилсан, | лс шилдэрлэрлээ. СУРАГ ДЭЭР: Хадланч хүү Ц. лмтйт ногоон ос зуу гаруй їгийн Манай: идэнхтэн. суриалжлаг Ганбат Ч үүдэрт хатаасан, Опо шил би Д. ГУРРАГЧАА, УУУУЛУУЛЛУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУЛУА МИНИЙ ЭХ ОРОН-БИМЛУ «- .-. инээн шинэ мешиы зинэир синитэвэ шама ЛИГЛЛЬ ХАМГААЛАХ САРД Мана! ард түмэн эрт дээр үс Эхлэн осол торсон олгий иутлаг, Өгөөж баян газар шороо, үйлсгэлэн тогалдөр байгалий цчүдийй цөцгий 0) 1/ " мэт хайрлан амгаал рхэмлэн д ї й 1 13 хүндэтгэж ирсэн түүхэн уламжлал й2 | У, СА! тай. Энэ уламжлалыг хойч үе маань ї далгамжлан айч сэтгэл татам, ха Ч ) 2 Эл фил булаасан (ам дэлгэр нутгаа 1 Эдэ 1 р юунаас Ч илүү айрлан үзэж, бай ? 27 Ї галь өөрийн гараар урлаж бүтээ СА 17 танхам сопийн байдлыг хэнээр бийл ч гах нь бү нийтийн ариуй үүрэг мөн Эдгээрийн дотроос байгалийн уна өч. Ган төрхийг чандлан хамгаал Оо 6 - вор ан, амьтад нутаг ЯН өсГгоМ, ун Эүтнн О146 ин ал їагчЧ Жуулчдад 69: ди амилан шигүүртэн шупуудаар мас дээш өргөгдсөн. гайхам сайхан БУ гХУуЛАН үзүүлэх байгалийн ил цар биядаг ургамлын цэцэрлэг, баян уулс "үрг лэглан цуварч үүлэн гүрэн үзмэр болгон дархалсан юм Имьти үрээд билээ 1ҮНД умбан харагдана 1, БОГД ХАН УУЛ. лан тивийн ЗУЛГАН УУЛ, Архангай айм 1 УРАИ (5 ҮРХ? ЭЭР) УУЛ, Булган Дархан газрын дотор ууганд "нь тоог ТИЙН Цэпэрлэг от даргад бий. аймгийн Хутаг сумын Уньт брига- ЛОГДДОГ Энэ үлэсгэлэнт уулыг мон. Далайн түшинэлс дээш 2020 м ор» дын путагт оршдог хошуу унгарсан гтолчууд 300 гаруй жилийн турш ГТоГгдсонг оМахүү үйэсгэлэнт уулбайга: галт уул Дархалсаар ирсэн түүхтэй тийн гадаад хүчний полоогоор идэг Урин уул. орхоц дотроо нууртай, Нийслэл хотын маань омно та Дд. ДЭН. огоршинг гандан цайпартсан. эргэн тойрондоо. мод ургамал ихтэй, 100 үзэмшээ: тайхуулах мэт сүндэр. Ухиа шаргал борийг чулуун хад цо. Хажуу. бэл їь 40--45 градусын нас лэн байгаа ой» уул далайн түшцс ХИО, хапцал, хясаа сүртэй!» аргагүй. луутай, далайн түвшинээс дэвш 1680 ээс дээш 2000 м оргөгджээ, Эргэн, эгїэж дүнхийн түүний най чөлөөгөөр, М.Ооргогдсон, Өрх, амсар иь» бараг тойрондоо царс 11, шин гаг Ой мод, иИмс, жимсгэнэ, ойс ургам тдрээгүй” учир, үплэхээр уран хийц» НУУр улиас аарэг иййчит ба лаар баян, Энэ уулыг Халаанц дапаа, тай бүрхэлр, мэт. харагдана Шилмүүст модод өвч бүрхэн туиа. Хавтгай модиоос эхлэ! Тэмрэн чу 5. ТУЛГА ТОГОО - 2ЖАЛАВЧ, рам дуниартана Ноён оргил !ь. Луутин хяр хүртэл 8/им, опор бэлэог Урлиг уулаас урагшлан бараг цэг шу 2277 м өргөгдсөн Цэцээ-гүн. юм. ар хормой. хүүлэл 0 им гпарын Ай луун доэр цупран тогтсон галт уул Гуч гаруй ям ХӨНДИЙ уулыг хэрчийг хавтгай. дориолтий эм талбайг дарг Тулга уулын амсар гуриан тийш сэ Тадларгбын..| байдлиг. ихээхэн. сонир алжээ лэрч чандмалсаг туртаиг толгод үлд: Хөлтай болгожээ Гюгд хан ЇандД 9, БУЛГАН ГОЛ, Хонд аймгийн санг иь» йлсййс харахад тулгын гуриан 20770177 250 зүйл дээд ургамал, Пулган сумын нутаг дахь булгац гог Чулуу мат харагдана. "Тагдо. уулын 120 зүйл шув 40 гаруй (Л лин дагуу эргээс ин» хойр тийш бүтэн. амсар саторч эйдрэагүй багдад хөнд» Хөхтөнтий | бөгөөд дархлаглсан тал» хагас им өргөнтэй 29 им урт зурийс. Лопгоороо 4100 -м, гүндэрээ 10-40 ба! 50 нийг ой 1, 20) гаруй иарин 70. хавтгай. дорполшин 1--М, үпллах өндөр иь. 120 мм, хувийг бутлаг Үргах үллээ байг байг дархлайг дэлхийд” хопордсон Пируухин талд "нг 2 Цаланч... уул Таяц нь бэлчээрий ургамал тарх, мпиияс чэрэг її! ймгилГ нулагшууланг оршин 1аланчийн тагаа, урагшаа Игээ осгож байна чилээд, Оарууцн тийшаа. багаахан. сэ» Їйл зүйл зүйлийн ургамал, булган голыи.. хоёр талаар 1000 тэрчээ, Үнэлэх ондор нь 1000 м юм, шийгүл сийн оролцон байна, ШИШ ШШШ Ууган бургуулийн цэг їшнгол Ха. гн нїїмгийн төвийн її хунд сур: гуулийн 00) тилийн 2 ЖЭТ 7 | 4«ЦАХЛАЙ» | ШУУЛЛАН. ХОРОО ашгэлгийг аймгийн тойн 117 ДЛуИД сургуулийн хоёрдугаар, бүл: гэтийн дэргад «Цахлай». шэртай суриглдын сайн. дурмин. шуудан ЦиНшилэ 1Шуулданг хөрөө. 14... 1 ой ертай 1 ) Чийхидал харилцаа, тогтмол хэйЛэгй лийн тасаг, мар сонирхогчид сї Ч “ийн пойлол гэсон” хөсагтай, с | Соц хэсэг 1». «Малуучуу ди үйлї» «ЦШионерийн үйл» бо ПИН, «Оилуу үй», «Халгамшлагч»й Тєтгүүл,/ зэрэг эвлэл, инойерийн 2 Г тогтмол ханлалүүдийг сурталчлаха БИД цуригт хуудас гаргах ПИЛИ Ч хийдэг 4 Сурагчдын Дунд. сонин. хэнлг 1 Лас том, мэдээлэл. ХИЙХ, ШИГ Г бүлэг. бүрт хэвлэлийн булан" гих, «Пионерийн үйл». сїї гарч буй уралдаан, эчнээ хичээ Ч лүүдийг сурагчдын дунд суртал" Блих, сурагчдын хавлг элЛиЙГ цаг тугаа їїїд ин түргэн. шуурхай. тараа2 уригчдын дунд хэвлэл сахиалуу» їх уралдаан зарлаж, дүгнэх, буг ЧД ХэпЛэЛ ашиглалт, чөлөөт Вилгаа аан зохистой. өнгөрүүлэхэд ин хлпалт тавих асуудлыг тТэгт Ёмол хойлэлийн... тасаг. хариуцан ажилладаг, Захидал харилцааны Бирсэц айхиаг эзэнд и» Бүү, хүргэн, гадаадын пионер 5 рагчдад айхиа бичүүлэх, хаяг сур” талчлих ажлуудыг. хариуцдаг ба манай. бүлгэм. Зоплолтийн гадаадий.. 07... сургууль, инопер. сурагчидтай. даг харилцаж: байна, тасаг моц «Интериацио їйл» илубийг тохижуулах үүр, гийг. данхар хариуцдаг. Маркс сонирхогчдын... хэсэг її» сурагчдин дунд марк солилцох, уралдаан аарлах, гадаад лотооДыНн марк” сонирхогчидтой. холбоо... Тог- мариийн үзэсгэлэн... гаргах ослыг тогтмол хийдэг. богоод энэ. үсэг“ нийт 8--9 серийн 020 таг буй төрлийн. маритай. болоод байг па тасаг!» хугацаалд су: ЛОӨ олон 5170-над с хиллаар энэ 107 «Цахлай» шуудан цилд шуудан хорооны. дарга. 8- ын «Бэ» ангийн сурагч Т, Иүрэйг үрэн, гишүүн Маагүл, Дапа, Айс парин хүүхдүүд ид Үнхтэй хорооты Пионерийн ахлах удирдагч шийашилййинишшиллшилтиийнйиллцллииттилтирдайтиапинтийлшнтинн ге ны « х ЕЭ га) Эс типиппипитинишитииниийиии2 6, ХОРГО, "Тариат гын х Архапгай” аймгийн сумын дэргэд байдаг, Хор« хойд талаас Суман голын ом "од эрэг хүртэл 7 им, Тэрхийн ца» гаан цуурын зүүг. хопооноос зүүн тшин 8 им газрын 60-аад.. хавтгай дорполжин им талбайг. дархалжээ, Үнэлэх ондор иь 2100--2300 м боө- гоод хожуу унтарсан галт бул, Өрх аигалаар "нь урсан. гараад царцсан хүрмэн хад чулуу гадаргын хэлбэ рийг їэй сонирхолтой. болгожээг Өрх иь хөндлонгоороо 300: мм оочим, гүй нь 70 м богоод налуу нь 25-- 50 градус юм. Орхон дотроо нуур» гүй, Энд агуй хангил, сэнжит цохиод ханан хад туц элбэг учраас. хоргд хэмаэан этгээд, Т, ХАСАГТ ХАЙРХАН, Алтайн уулсын салбарт гпод: Говь-алтай. аймгийн 1Царгалан, Балн-уул. сумын. ааага отидог,. Үнэлэх очлөр иь 2578 мж, Дундаж ондор нь 2000 м эээ, Алч тийн чиглэлийн дагуу 80: км үргэлх Монгол багтах. бол "Тайшир, жилдаг” боловч топ хэсгийн. Цагаан чулуутын даваанаас. Өлгийн. давай хүртэл 22 им, опор Хоргын голооб Улилстайн гол хүртэл 16: им таарыї 090 “аптгай дөрвөлжин им талбай бүхий нутгийг дархан. болгожо (үргэлжлэл бий) угж" Ха» ЯэсслЖОНы 5 1548/4 1Паравыг ангийн багш бүлгийн зөвлөлийн даргатай хамт ор ши рээнд суулгахад тэр гонсойх, баяр- лах зэрэгцэв, Гопсойсны учир гэ- вэл Битүүхэндээ хурдхан шиг дунд сургуулиа төогсгоод околооч болохын хүслэнд хөтлөгдөж яв» сан айлын ууган хүү ангийнхаа аманцар хэлэмгий охины мэдэлд шилжсэн нь тун ч хэцүү мэт са- пагджээ. Одоо ч памайг хүүх- дүүд «Сарантуяагийн Шарав» гээд л шарж гарах бизээ гэл: бодохоос яасхийж «байгаад түүнээс салья даа хэмээн бодов. Баярласны учир гэвэл Саран- туяагаас болж тэр апгийнхаа Сам- дантай сүрхий ам муруйсан билээ, Бүр шал дэмий юмнаас тэр шүү. Тэдний ангийн долоон банди өчиг- дор ороп ангидаа их цэвэрлэгээ хийж байснаа «Манай ангийн хөөрхөн охип хэн бэ?» гэж мар- гаад «Сараитуяа!» гэж бүгд нэгэн дуугаар зөвшөөрчээ, Яриандаа ам халсан Шарав огт сапаандгүй «тэг- вэл манай Сарантуяа бидний хэнд нь илүү дотно вэ?» гэж алиалахад Самдан «чамаас л бусдад нь. Ан- гийн сурлагаас хойш чангааж эр хүпий хийморь гутаасайп чам шиг юманд яаж сайн байх вэ?» гэл: шоглоход тэр үнэнээсээ гомдсон билээ. Гэтэл өнөөдөр Шарав «хам- гийн хөөрхөн Сарантуяатай» зэ- рэгцээд сууяс байв. Самданд энэ байдал тийм ч сайхан харагдахгүй байгаа тэр сайн мэдэж дотроо сэтг нэн хангалуун «чи бид хоёрын хэн нь эр хүй байна даа. Чи харав уу?» гэсэн шиг додигор «Вэ» бүлгийнхэн хи- сүүлийн хагаст н хувийн сурлагын схэрэг зөрчилгүй үл- гэр жишээч хамт олон болж ХЗЭ-д элсэх бэлтгэл хангахаар хоёр дахь 3 үрэг амлалт авсан юм. Өнгөрсөн улирлаар Шарав хоёр ч хичээл гарч аихны үүрэг билээ. Тэглээ ч гээд хүүхдүүд зорилгоосоо ухарсангүй 1Шаравыг ангийнхаа хурлаар авч хэлэлцээд Сарантуяад даалгажээ. биелээгүй Шаравт өнөөдөр шиг хэцүү өдөр ср тохиолдож . байсангүй, үеийн нөхөр Болдтой хамт иэг ширээнд сууйс байхдаа ямар сайхан чолоо той эрх дураар байсныг дөнгож сая л)! гран, Тэр хоёр ангийн- хаа охидыг элдвээр гоочилж 80- риуд хайчлай бэлтгэж авсан зур- гийн жижиг дорволжин цаасан дээр тэдгийг янз янзаар «Матарлаад» сор оорсдийнх иь ширээ рүү сэм сэмхэн ч тажс мөн ч зугаатай байжсэ, Їас дуртай үедээ эргэж хараад эрин ширээний Магсартай багшид ү гдэлгүй оигоц буудаж ч болдог. байдаа, Эсвэл урд ши- раэний. -Чимгээгийн урт хархан тозгийг сандлин түшлэгтэй холбо- чихдОД огт мэдээгүй дүр үзүүлж хонх дуугарахыг тэсч ядан хүлээж 52 суухад дороос хатгах нь холгүй хогжилтэй байж билээ, Гэтэл одоо? Очилс очиж, бүлгийн. зойлолийн даргатай хамт иэг ширээнд шом бойчихоод эргэйс харах ч эрхгүй суулс байдаг. Ходлохгүй суугаад байгаа эмэгтэй хүүхдийн дэргэд холбичоод байх бас эвгүй, Алгүйд: вэл тэсвэр хатуужилгүй ч гэж бодох юм билүү? Эпэ охидууд ер нь юу ч гэж мэднэ. Эр хүн нэрээ бодох хэрэгтэй, Ингэж: сапаад Ша- рав онцгой тэсвэр гаргаа: хонх дуугарахыг хүлээнгээ. өпөө. орой- ны хөл бөмбөгийн тоглолтоор эс- рэг талын хаалганд хэрхэн бом- бог «чихэх» тактикийг толгойдоо боловсруулж эхлэв..., Гэтэл хамаг төлөвлөгөө нь нэг мөсөн нурав. Сарантуяа хичээл тараад гэрийн даалгавраа хамтдаа хийхээр түүнийг гэр рүүгээ да- ж, явлаа. Шаравын уур хүрч хэдэрлэж үзсэн боловч барсангүй. Охидыг зодолтой биш дээ, Хур,- дап шиг очоод түргэхэц салтья гэж өөрийгөө тайвшруулав. Тэднийд хэнч. байгаагүй боловч Шаравт тун эвгүй байлаа Саран- туяа түүнд гар пүүрээ угаахыг алгаад» (Сарантуяагийп хэлсэн үг бүр түүний хувьд апгийн хамт олны өмнөөс өгсон даалгавар гэж багшийн хэлснийг тэр эрхгүй санав) өөрөө гал тогооныхоо өрөө рүү цай авчрахаар явав Төрхгүйгээс биш Шарав уг нь ойтой сэргэлэн хүү байсан учир энэ өдөр үнэхээр нилээд зүйлийг уг үндсээр нь ойлгож авчээ. Т эрний- хээ ачаар маргааш нь физикийн хичээлд асуугдаж сайн дүн аваад магнай тэнийтэл баярлав. Шарав химийн хичээлд бодлого бодож чадалгүй өнгөрсөн улирлаар сул дүн авсан билээ. Задрах урвал нэгдэх, урвал л гэнэ. Харахад бол- моор хирнээ Хувилгаад үзэхээр толгой эргэж дургүй хүргэнэ. Яа- хаараа задарч бутраад, яахаараа нэгдэж нийлээд байгааг тэр огтхоп ч ойлгохгүй байв, |Ойлгогдохгүй юм. шиг сонирхолгүй зүйл гэж ср ертөнцөд үгүй биз. Гэвч ойлгож мэдэж л авахгүй бол ахиад хими дээр муу авч анги улирахад хүрнэ Тэгвэл исолооч болох ч өнгөрнө г сэн үг. Самданд эр хүн гэдгээ гүй- цэд харуулж чадахгүй И биз, Ингэж бодоод Шарав зориг гаргаж Саран- туяагаас тайлбарлаж өгөөч гэж гуй- лаа, Энэ одор хүртэл түүнийг албидай хичээл давтуулдаг байсан билээ, Гэтэл Шарав анх удаа ам илэж оороо гуйсан нь түү- иийг маш их баярлуулжээ. Тэр хоёр химийн иабинетад орж Сарантула самбар дээр нэгдэх, задрах урва- лын томьёо. бичээд, жишээн. дээр тайлбарлаж өгөв .Їэр л сайн ойл” гохгүй байгаа бололтой Сарантула уруулаа. хайлан. бодлогоширсиоо гэнэт нүд иь очтон гэрэлтэн -- За. найзаа чи аан гэж бай! Сарантуяа, л. Энэ улбар шар от бол мопгон. усны Ч лааг мопгонц. успи иг бодисыг адли дис гаргалгс айл ӨГ . : бодисоос бага поргийг хуруу ши ЛОНД хийл тахир гуурсан. хоолой бүхий боглоогоор таглалд хоолойн пөгөө үпүүрийн шилэн сантай усанд оөр иг хуруу шил” амсепрлуулан тогтоон, “ТэгпэдД, моцгон Усны. исэл бүхий хуруу шилийг спирт пулын долоо халаан эхлэхэд тахир гуур сг хоолойгоор хийн. бомболгүүд гүйлс шилэн сайтай усан Дихь ху руу шилэнд хурис түүний усыг айл маар түрэн гаргахыг Ширин сон хон харис суулиаг Сариптула та хуруу шилийг хуруугайраа.. таг лац усийлс гиргаад түү! Дот0| цогшсо! помгол хийхэд гал дүрсхийн псйп, Хуруу шилэнд хүчилтөрөгч плгаран гарсан учраас цогшсогн лом гол шатлоэ, Харин үлдсэн хуруу ши- лэн дох улбар шар онготой! бодис алга. болж экицсиг аакигхон мон гоп дуслууд үүссэн байлаа. 1Ша «Мопгон ус» байна гойс баярла! хашгирай. Ингэж тэр хоёр мөнгой усны «ислийг монгоп.. Ус, хүчилтог рогч болгон задлав, Үүндээ хоёр цайз ихэд урамшил... Саралтула пуптаг байдалтай. томор, хүхрийг аваад, давсны хүчилд хүхрийг хийвэл ямар ч урвал “лявагдсангүй харин. томор урвалд орж өнгө, үнэргүй хий-устөрөгч үүсчээ: Со ропзонд төмрийн үртэс хапарай хуйлран татагдахыг хараад Шаравт сонирхолтой санагдав. Хүхэр со ронзонд татагдсангүй, -Энэ бүхнээс ү сэд шал ондоо хоёр-өөр бодис Шаравын өмпө байгаа нь тодорхой боллоо. Сарантуяа тэдгээрийг хо- ли” хуруу шилэнд хийгээд түрүү- агын цэгэн адил төөион торхи холимог донгөлс эгц дөлнөөс зай. : р мэт болж гаднах байдлаараа төмөр хүхрийн алинтай ч төсөөгүйн нэгэн төрлийн зүйл болж хувирав. Үүс: сэн бодисын өчүүхэн хэлтэрхийг давсны хүчлийн уусмалд хийтэл ялзарсан өндөгний үнэр тасалгаа дүүрэн ханхалж Шарав «ГПаах, пөох» болон хамраа дарж Саран- туяа түүнийг дооглон хөхрөв. ИН- гэжс тэр хоёр хүхэр, төмрийг нэгт- гэн хүхэрт төмөр гаргаж авав. Нэг ч их ойлгож байх юмгүй байгаа биз? Өөр нэг урвалыг авч үзье.Дан, нийлмэл бодисыг хооронд нь ур- валд оруулахад дан бодисын атом нийлмэл бодисын молекул дотор- Хи ямар пэгэн атомыг халж бай- вал халах урвал гэнэ. | Химийн энэ. урвалыг бүдүүвчээр тойм- лож ойлгохын тулд эг инээдэм” тэй жишэа хэлье л дээ. Минжир- маа бид хоёр олон жил хамт нэг ширээнд сууж салахын аргагүй анд нөхөд болоод байтал чи ирж Минжирмааг халж өөр ширээ рүү явуулаад өөрөө надтай хамт суу- чихлаа. Халах урвал маань яг л үүнтэй адилхан юм шүү дээ, ядаад Одоо ойлгов уу? төв. Шарав түүнийг илт гайхан итгэл муутай- хан харснаа л энүүхэн үү дээ томьёог задлаж, нэгтгэж үзүүлэв. -- Зүйтэй яг зөв, Ипйгээд л бодоод байгаарай гээд Сарантуяа түүнд хялбархан бодлогууд. түүж оглөө, Шарав бүр үнэнээсээ. бая- саж түүний өгсөн томьёо бодло- гыг бүгдийг удаан боловч зөв бод- чихоод «Ахиад, өөр байна уу?» гэж: Сарантулагаас шалж байлаа, 2 » » Хагас сайнд Шаравыг хичээл» дээ ирэхэд Сараптула их л уруу царайтай харагдав. “Түүпийг ха- параптуяа. тэр хайрын суудаг. ширээний... тавцан Дээр хөх. бэхээр: «СлгШиг Сиа хэмээн арилгахын аргагүй. тодоос тод цалийтал, бичээ. ас: ширээ Пи хөлийг углуургаар !ї»ь салгаж хийсан тул яйшигй аг гайхаж байн, Уүнийг нөгөө, оолшийн... бага. айг гийнха ипглэгүй її» лайтай, «Энэ магад Самдапгийн ашил мон» гэж | бодогдмогц Шараныг уур хүрч түүн рүү ухасхийн Дүүлэхийг шидтал хонх... Дуугарч гадиаас багш. орис ирэн, Сарантуяа. тэр | бичгийг. арилгах гэйс илээд үрэн зарим гапар будгийг ховхолстшиг үлпэл ичиж аопсол иь. ИЛТ 11 1, рипвтий! ч ам їзэн юм ярьсангүй "Тэгэхээр, її». Шарав: хичээлий! дараа. їөхдоосоо. хоцрой.. апгидаа үлдээд ширээгээ гялалатал арчиж цэвэрлавг Сургуулийнхаа. мужиа- наас алх хадаад гуйлс, авай Ай ишигпасан муу. холийг їїэ сайтар хадаж бэхэллэо, Ганхаяг муудсан, энд тэнд иь» эрээчиж сараачсат | ширээ тэдний апгид нэг биш бай- їг. жээ. Шарав гэр рүүгээ явах гоэс- 1? нээ. больж халтартсай ширээ бү- | рийг молчийтол угааж, хазгаиа- санг бүхнийг хадаж ялаалж, эхлэв, 2 Холсоо гартал ходолмөрлөж орой болсон” хойно. дуусгахад одроос хойш цээжигд хуралдаж байсан уур хилэп оргүй алга болсон бай- өнгө алдсан. хүрэй на, Шарав самбарынхаа шохойг зүлгэж арилгангаа зав гаргаа! маргааш хоёр ээлжийн" самбарын алчуур, бас багшийн хичээл заагч мод хийж ирэх юм байна шүү гэж | бодов... Дараа өглөө хүүхдүүд «хэн миний. ширээг угаачихсай ом бол?», «Үгүй мөн сониноо, ми- ний ширээг засчихаж» гэлцэн бөөн шуугиан дэгдэв. Нөхдийнхөө гайхсап, баярласан царайг хараад Шаравын сэтгэл тун ханамжтай байлаа. Сарантуяа түүн рүү харж «Чи юу» тэм аяархан асуухад Шарав ицээмсэглэв. Маргааш нь бүлгэмийп зөвлөлийг хапын С0-/ пинд Шарав зурагтайгаа гарчээ.” Хичээл ордог багш нар хүртэл түүнд баяр хүргэн магтаж: Шарав хүү чухамхүү баярлаж үзээгүй- гээ үзэв. «Одоо ч муу сурч яа-| сан ч болохгүй иээ» гэж тэр сэт- гэлдээ шивнэжээ. Сэтгэл догдлуулсас мөч ойр тоц ойртсоор улирлын дүйп гара-Г хад Шарав муугүй шалгагдаж до- лоогийн «В» бүлгийнхэн апгиараа зуун хувийн сурлагын амжилт үзүүллээ, Багш, сурагчгүй бүгд хөөр боллоо, Бүлгийн хурал хийж цаашид юу хийхээ, олон нийтийн : ажилд хэрхэн оролцож, апги дэв-р2 ших: шалгалтанд яаж бэлтгэх ту-Г хайгаа” ярилцлаа, Шарав. босож | хаврын . спартакинадад одооноос й! бэлтгэцгээе. Долоогийн «А» бүл- гийнхэнтэй нийлж хөл бөмбогийн чамбай сайн санал таргахад хөвгүүд дэмжив, “Дараа. нь апгидаа сурагчдын соёлч нөхөрлөл байгуулах тухай! хэлэлцэхэд “Шарав хамгийн тү» 4 рүүнд соёлч цөхөрлөлийн гингүүн болох хүсэлтэйгээ илэрхийллээ. ї! Хүүхдүүд дараа дараагаар цэрээ” бичүүлж эхлэв. Нөхөд нь Шара-| выг ихэд хүндэтгэж түүнээс үлгэр ! Ж1 дууриал авч байгааг ангийн багш // нь бахархан харж суув. Ёс й Бочилииллиилилллллллии "ЭЭ ээнд Д, Сүхбаатарын морэмжиг А--60088 ! Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ. Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Индекс--14140 өөРЧөРтүүсүтөе мтэииглстлл111уааа. єєүгчүн Абичит Г61416/18517:411:110 1 6/423/.15188/:1235 ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЕ ч МАХН-ын үйл хэЭРГИйн ТӨЛӨӨ хэзээ 4 / 28-7,54-118:12) Монгол: Арлын Хупньсгалт, Ий хиїїжс байна, мин Топ. Хороо, Бүгд, Найрамдах Полгарин. Комтупнист, 1їймин Монгол Ард Улсын Өасгийн гай» Топ Хорооны: Улс торийн Топчоо- 2 рын урилгаар Полгарын Котму: ны. гишүүн Бүгд Пайримдах Бол» ) : инет Нймын Тон Хорооны... Улс гар Ард Улсын Сайд иарин Зөв )-ийн Төв Хор төрийн. Товчооны гишүүн, . Бүгд лолийн- дарга. Станко. Тодороп : » Найрамдах Болгар. Ард Улси тэргүүтэй. Болгарын иам. аасгийн Ц.СУХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ Сийд ийрин. Зонлолийн. дарга... толөологчдийн найрсаг. айлчлалд 110-ын Төв зөвлөлийн Стпнно-. Тодороп. манай. оронд өспөрийн... Сүхбайтарчууд халуун (61615141) 1 албан бсн нийїрсйг. айлчлал бийр хүргэж байна. 57 34 дэх жилдээ “хагна 1977 оны 9 дүгээр сарын 21, м 5 (14893) Үйл 10: мө --гс 5”Л”ЛЛЛЖЭЖЭМЖЧИР»ЖТ»ЖЧЭРҮЛЭЭЄАЙЫ9)ЫЬААХХХОООО 2 ХҮҮХЭД БАЙГАЛЬ Х-0-8Ё-Р Хүрээлэн байгаа байгаль орчїмг хамгаалах ээлжит 11 лэх си рын ажил энэ есдүгээр сарын 15-наас арапдугаар сарын 15 хүртэл зохиогдож байна. Уламжлалт энэ сарын ажлаар эх оримхоо байгаль орчныг хам таалахад пнопер сурагчид юу хийвэл зохих талаар монголын Бай- галь орчиыг хамгаалах нийгэмлэгийн Төв Зовлолийн тэргүүлэгч гїї МХЗЭ-ийн Тов Хорооны парийн бичгийн дарга Х, ГУРЖГАВ сурвалжлагчийн асуултад хариулсиыг өнөөдрийнхөө дугаарт байна. пиїлэл ЗУРАГ ДЭЭР: С. ТОДОРОВ, 94, БАТМӨНХ иар пионер сураг- Аливаа хүнд төрж өссон эх өмнө бурууг нь хүлээлгэх, орон, түүний гоо, сайхан байгаль шиг үнэтэй зүйл ховор, Тиймээс хүн төрөлхтөй олоп зуун жилийн турш байгаль орчиыг хамгаалах ё - 2 2 гвдлыг улс үндэстний амин чухал гүүлд» идэвхтэй оролцож, ус бол асуудлын нэг болгон тэмцсээр ир- ТАЙхамшигт чандмань эрдэ бо- ! 5 | : ! | : сэп хойшид ч тэмцэх болио. лохыг цэцэрлэг, яслийн дүү иар Иймээс эх орныхоо баян тансаг 144 ярьж огох, ! Ч ! | 27 чийн хамт, -- Гол, горхи, пуур, цөөрөм, булаг, шанд, дгийн усыг бохир тохоос сэргийлэх «Цэнхэр эр М. ЦЭРЭНЖАМЦЫН авсан гэрэл зураг дасгалыг «НАЙРАМДЛЫН ЗАМААР» ЧУУЛГА... УУЛЗАЛТ Энэ чуулга уулзалтад орол цогчдын нэг нь Өмнөговь аймгийн төвийн 8 жилийн сургуулийн зург гадугаар ангийн эагч онц сург А, Буянгөлзий ом. айрамдлын замаар» той? байгалийг хайрлан хамгаалж: түү- -- Шувуудад үүр болой тэжээ нийг улам гоо сайхан болгох ї» лийн давцан 7 огох, Т манай баясгалант ирээдүй хүү- ролх эх ориыхоо гоёмсог с хэд багачуудын ариун үүрэг би- лаээ. Тухайлбал энэ 11 дэх са4- ву д идэвхтэй оролцох. рын ая ар пионер сурагчид юу 7) ч : д р хийх нь зүйтэй вэ? -ц Зэрлэг ан, амьтдад зориу»- лан өвс ( -- Сургуулиас өгсөн даалгав- гэл та рын дагу їїхїлг иогдох аялал, эис- хушир шүү бэлт- оролцох. оп наст ургамлын үр УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ: сурагч бүр загас, ад» дэг БЭ хол мө ин нө сан ХЛЛЭН эх, цэцэг тарих арга Ч рон аялал надад мартагдашгүй үр оролцох 2 0 С Ат 6 2 Ч 3 Ч “ЛЛ 5 й З зүр оролцох. барилыг эзэмшиж аквариумтай! бо х Монголын сэтгэгдэл. үлдээв. Бид гДУ Идгонн -- Анги, танхимдаа байгаль ор- лох Ч) ЗАХУУЧУУДЫН Өвөрханга Омноговь Зи р г хамгаалах сэдэвтэй булан, 1) Т0ЙРОМ АЯААЛА нутгаар аялж, бидний төлӨо «баа» : в хапын сопин гарг Мөн улсын асар их хоронго, 5 г ИвУжАрэай” тарлагаар тэмцэж, ажилл Ц бай рагч бүр түүнийгээ уншиж суд: хүмүүсийн хүч ходолмороор бүт- Ц 1977 сан зөвлөлтийн болон оөрийн ог с 3 сэн зүлгэн дээгүүр гишгэх, тари- М ны гавьяат хүмүүсийн тухай ма» -- Сурагч бүр манай оронд малмодыг ямар ч зорилгогүй Ху- Х лзериал уулсан... Миний эх байдаг дархан цаазтай ап амьтад галж гэмтээдэг хү цийг илрүүлис Ч орон хязгааргүй уудам, баян тай- газар нутаг жигүүртнийг мэддэг Хамт олиыхоо рлаар хэлэлцэж Ч саг, үзэмж, тогс, бөгөөдгтүүх дурс» болох түүний хийсэн хэрги! хор хол Ч Оитябрийн их галын. 60 гал арвинтай. їс Түүнтэй хүүхэд БЭ Айгалг! Орчин: хамгаалах богдлыг бүрэн ойлгу хэрэг 5 жилийн ойг угтаж МХЗЭ-ийн Төв бүхэн танилцах хэрэгтэй юм. бай- 235 Ч БУ БАЙсалд ҮХМИИН ЯАХ тай . 5 Хороо, Х сгалт (лийп ахмад на гэл: ойлголоо. ёк3 лаар Л ЗБРР Гал түймрийн аюулаас с эргий- К гүтгэ їй хороо, л-Зов. төл Эх орноо таний мэдэхэд эрдэм Мэнен гэгдсэн бү ериалыг л йн тулд. пиопер сурагч бүр К ПпЧ1 ШИН2ИНРЭИЙН мэдл эг чухал. Бид аигиараа тэрг дэс дараалан уншиж тэмдэглэл “ирдэг ЧҮДЭНЭ Зэрэг гал ү шэн 3! ї АРАС с хамтран зохиосон гүүний. сурлагатайлулсын тэргүүн хийж, ёсчлон биелүүлж байх. 233 рээ хол ЛИЙ Ойн ? 230 1 ЯЛ ш5 Ч 1 дэс ЦАЛГЭрҮ Над ХЭГ ВЭГ Шу Хара, 10012) ХУР хот, суу хаа її алд ё 2 хэд залу) маань үүйт: 1 0 З - Пиоиер сурагч бүр сур тОхия унасан навчийг цэ Ч гууд амжилттай оролцлоо. СОрОЭРЭА28ах хүрнэ. Энэ бол ах? ууль байрныхаа орчны мод, зү- "ЭРлЛЭ зэрэг ажилд идэвхтай Ч Гавьяат гзйлстнүүдийг тодруу- мад үеийн бидэнд гүлдээсэн сай» лэг бутыгхариуцан авч сайнар- оролцох Байгаль, орчиноо. хам Ү ган сурвалжилж, тэдний баатар- . хан чанар гаястэр ярилаа. чилж тордох. гаалах орчин тойриоо судлах сэ гаг, дайчин, ходолморч уламжла- Ч 723 Ё дэвт ажилд бүлэг салааны пйопер | аас суралцах -энэ аялалд ам- Ш. ЖАМЛИЙХАА 9, рип газрын ойр баатарчууд бүхэн идэвхтэй орол Ч цилттай.. оролцсон төлөөлөгчид - орчмын ба тарьж ургуулсан мод, цох нь зүйтэй. Энэ сарын ажлаар у саяхан. Улаанбаатар хотноо чуул- зүлгийг хамгаалах «Ногоон эр- хийж бүтээж сурсан зүйл чинь 1 гї уул її. л гүүлд» дэвхтэй оролцож, мод Октябрийн туяа) дор аяны «Ми- х Чуулга уулзалтад МХЗЭ-ийн гийг рлаи мгаалахын нийэхорон-- БиМАЛУ» жигүү- у Төв Хорооны. 1 нарийн бичгийн нартаа ярьж өгөх, зү- рээр хэн яаж аялж байгаагийн пэ Ч дарга Д. Цолмон аяллын үеэр эг гишгэгчдийг илрүүлж нийтийн тэл тод зүүлэлт болио. Ү 2 сургууль. пионерийн бай лагуудаас зохиосон . ажлын 22 ! талаар илтгэл тавьж, хувьсгалт 0//УУУУУУУУУЛЛУУУЛЛЛУУУУЛЛЛУУЛЛУЛУЛУУЛЛЛЛЛЛУЛУУУУЛЛУУУУУУУУЛУУУУУУУЛУУУУУ2 тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, Ми- шигдорж, БНМАУ-ын Батлан Хамгаалах Яампы сайд армийн генерал Б, Дорж, Энх Тайван 20000 КГ АГЬ Найрамдлын байгууллагуудын Холбоопы Гүйцэтгэх хороопы Дарга Н. Лувсанч эм, эх орны Тов аймгийн Алтанбулаг су: бүрэлийн ажил зохиож 20 000 нг гаа их дайны ахмад дайчин, мин 10 жилийн дунд сургуулийн агь түүж, пэгдэлдээ. витаминт тэ зовлолтийн барилгын 1 трестийн сурагчид «Өвс хадлангийн ажилд жээлийн. дүнхийсэн. том. нуруу мастер Л, Г, Зешонов нар үг Ё сурагч бүроролиож, мал сүргийг хийж хүлээлгэн өглөө хэлж, МАХН-ын Төв Хороонд тавтай өвөлжүүлэхэд хувь нэмрээ Иниопер: сурагчид олоо олон явуу «Найрамдлын замаар» ор ТРДЁ: та02Иг УРАН дор” айм маст ургамлын үр түүж, иэгдал тойрон алллын рапортиг Дархай , ЗУРАГ ДЭЭР: сурагч А. Буян» гийнха нийт сургуулиудиг дээ ту шаахаар шамдангааж байна, хот ийн. хорооны 11-на олзий уриалж ажиллаад АГ. ТОРИЙ! рийн бичгийн дарга Л, Долцон түүх, өндөр ИЛцАНЧИН у!шиий, ! Гэрэл зургийг Ц, ЗАНДРАЖ сурагчдин х “Бид зо7а БЭХ лах, зэр: КияБРИЙН дорлолжин км, Хүн ам нь Фрунзе хот. Уул, уурхай, машин, металл боловсруу- хонгой хүнсний үйлд- ло их хогжсон, Хөдөө аж ахуйдаа хонь, мянга, Иинїїслэл нь хопоп, КИРГИЗИЙН ПИОНЕРҮҮАЛ ШИНЭ рэхийн төлөө аш ралцаас байна. Эг аан ээл, ах эгч судалж мэджээ, иаринхаа юу хийж бүтээж: байдгийг лийинхаа ойн талбайд ажил гоо байшуулж, тэр ойд амьдардаг амьтад шувууд онс ургамлыг иарийц су- зун! далжс тодорхой тэмдэглэл амралт бол. Зоплолтийн хотолжээ. Цонхэр эргүү- инонерүүдэд: жирийн гэг лийнхан ч өсвөрийн ойч» амралт биш. байлаа. Тэд доос дутсангүй. Гол мо- хамт олиоороо ходөолмор- роп шанд булгийн усыг лөхийн.. сайхцыг... ухаарч хайрлан хамгаалах до- чин таван. бүлэгт хоёр мянга шахам пиопер орол» цов. Тэд гол моронд далан О792-061) : сахарын ийшингийн та- Өсвөрийн Ленпинчүүдийн ЯМГ ТОТХОЙЦУН ОЖЕйГ ХУҮҮХЛҮҮЛ риалалтыг голлон хөгжүүл- ходөлцорИйЦ 25:32:38: НЛЭВХЭЭД ЁронцӨОн г. шїргизийн д/ Аус:4 2 с: 5и5р хувь нэмэр оруулс» Киргизийн хүүүхдүүд Ё Киргизийн ипонерүүд ныг. сонирхьё. Энэ зун монгол хүүхдийн адил Зөвлөлт эх орныхоо со- сургалт ходөлмөрийн 811 морь унаж уралдах, бох Зөвлөлт социалист циалист бүтээн байгуулал- бригадад 40 мянга гаруй барилдахдаа дуртай. Мал тад идэвхтэй оролцож, ппоперүүд оролцож: хонь хариулах сүү цагаан идээ Бүгд Найрамдах Киргиз Хугаа их Октябрийн 60 нер сурагч бүр сурлага, хариулж: хөвөнгийн та- боловсруулах, хадлац тэ- жилийн ой угтсан тябрийн замаар, ний замаар» аянаар пио- “улсын ицутаг 198,5 мянган дэвсгэр нь хавтгай «Оц- : м «Лепи- БЭдолмор тодорхой урлаг спортын амжилтад хү- риалалтад туслав. га гаруй Цирги- гийп 28 сургуулийн мян- ипонер сургуу- жээл бэлтгэхдээ гай ажээ. Н. ДАРИЙМАГ гарам- УУ??7УУУУУУУУУ7УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ ОКТЯБРИЙН ТУЯАН 1112эЖ Пионер сурагчдын зупы амралтыг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэхэд пионс- рийн зуслангаас зохиох үмүүжлийн ажил асар их нөлөөтэй. “Зусланд амарч байгаа сурагч хэд Хоног зөв- хөн эрхэлж тоглож байгаад буцах биш цаг үеийн чухал чухал үйл явд- лыг мэдэх, шинэ дуу, хөгжим, бүжиг сурах. эх орноо судлах аялалд орол- гох, хөдөлмөр, урлаг соёлын нэрт Хүмүүстэй уулзах, шинэ найз нөхөд- тэй болж тэдний бүлэг салаапы ажил үйлстэй танилцахад нь зуслангаас похиож (байгаа хүмүүжлийн ажил нууд нөлөөлдөг. Энэ талаар «Онон» “пионерийн зуслангийн ахлах удирдагч Ч. Тун- тгалаг санаачилгатай ажиллажээ. Пно- нерийн идэвхтэн сонгуультан нарт зориулж пионерийн тэргүүний ахлах удирдагч Тунгалагийн зусландаа 30- хиосон ажлын тухай мэдээллээс дор нийтлэв. Онон пионерийн Дорнод, Сүхбаатар зусланд Хэнтий аймгийн пионе- ажилла( рүүд зургаан ээлжээр амарлаа. Пио нер сурагчдып ,амралтыг зов зохис- той. өпгөрүүлэхийн тулд зуслангийн захиргаа ээлж бүрт тусгай төлөвлө- гоӨ гарган ажиллалаа, Үүнд -зуслайгийн Нэгдүгээр ээл- жинд амарсан ппопер сурагчдын дунд «Октлбрийн туяа» галын наадам 80- хийн явуулав, Энд пиопер сурагчид «Октябрийн туяан дор» аяпд хэй яаж оролцсоноо ярилцаж, Онтяб рини орны хүүхдийц дуу.хогжмийг хэн. сайн мэддэгийг ш алгаруулав Мөн бүх бүлгүүд «социалист төр» сэдэвт ажил зохион: Ардын их хур- ЛЫН депутатуудтай уулзалт зохиож: «Алтан соёмбот далбаа» сэдвээр Хэнтий аймгийн пионерүүд тэргүү- Хоёрдугаар ээлжийн айлыг «Хувьсгалчд алдар сэдвээр явуулж хувьсгалт дайчин уламж лалаар өсвөр үеийг Хүмүүжүүлэхэд зориуллаа. Энэ ажлаар гурвай айм- гийн пиоперүүд өөрийй аймгийн а мад хувьсгалчдын тухай ярилцаж 2УУУУУУУЛУУУЛЛУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ: ФАПОРТАД БИЧИХ ХАугаа их Октябрийн баярт өр- гөх сурлага, хөдөлмөрийн гарам- гай амжилтын рапортад гарын үсэг зурах хөдөлгөөн манай ориы тионер сурагчдын эрхэм зорилт . болон өрнөж: байна. Зууимод хо- тын 10 жилийн дунд сургуулийн пионерийн мшэгдүгээр бүлгэмийн дарга Д. Гантөгстэй уулзахад: -- Би Онтябрийн 60 жилийн Ойг угтаж пионер сурагчдын дунд зохиол: байгаа сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спортын аянаар онц сурла- татан, сургуулийн урап уншлагын аварга боллоо. Зөвлөлтийн пионе- рийн туршлагаас сурахаар ургац мужийн Долматова хотын 8 жи- лийн дшэгдүгээр дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн- сурагч Оля, Свет нартай гурван жил захид- лаар харилцаж, одоо орос хэлээр бие даан ярьж бичиж чаддаг болж байна гэв, -т- Зуунмод хотын 8 жилийн Дунд сургуулийн “пионерийн 30 Дугаар бүлгэмийн зөвлөлийн дар- та Д. Отгонцэцэг бүлгэмийнхээ аж» лаас товч танилцуулахдаа, -- Манай бүлгийн 40 шахам хувь нь зөвлөлтийн баатар пио» нерүүдийн нэрэмжит бүлэг болох Үүрэг авсан, Үүргийн гол үзүү, зодт нь пионерүүдийн “сурлагыг, чанаржуулж, ахуйн соёлшилтыг сайжруулах «өм. Тиймээс одоо 402 цэцэг тарьж, наст ургамлаар 1) АИИЛТ орчноо зүлэгжгүүлж байна. Чөлөөт цагаараа урлаг, спортын Дугун- ланд суралцаж, сурагчдыц хоо- ронд байнга тэмцээн зохиож, ЗХУ болон ах дүү социалист орны 273 сурагч пниоперүүдтэй захидлаар харилцаж байна. Бүлгэмийн пио- нерүүд марг-ил захидлын 48000 гаруй цуглуулгатай болж ороп ор» ны үйл амьдралтай танилцах сай- хай материалтай боллоо. Арвилай хэмпэж ариг гамч байдлыг эзэмших зорилгоор, су, рах бичгээ дүү нартаа шилжүүлэх хөдөлгөөнийг уламжлал болгожг, элэ хичээлийн жилд олон арван сурах бичгийг дүү нартаа өглөө ТЭХЭД, -- Манай апгийп 16 охид Лүй сумын «Энх туул» нэгдлийн ХаД- ланчдад тусалж хойр бригад бо ЗУРАГ ДЭЭР: Уран уншлагын аварга Д. Гантогс, | кино хувьсгалын сэдэвт Дуу сурах, зэх, ном унших ажил зохиов. Зуслангийн гуравдугаар ээлжийн ажил Ардын хувьсгалын 56 жилийн ойд зориулж «Миний монгол» сэд- вээр явагдлаа, Миний монгол сэдв ээр бүлгүүдийн ханын сонин,бяцхан пом гар урлал зурагт хуудас, зураасан зураг ба зохион. бичлэгийн сэтгүүл гаргав, Мөн зуслалгаа сурталчлах ажид Гурван нуурын амралтын ам- рагчдын дунд зохиолоо. «Наран үүрд мандаг» сэдв ээр зус- лангийн Дөрөвдүгээр ээлжийн ажил явагдлаа, Элэ сэдвээр ажиллахдаа соцналнет орны пионерийн байгуул- лагын түүхт замцалын тухай бүл- гүүдээр бэлтгүүлэн үзүүлэх ажил хийж, Артеп зуслан болоп олон ул- сын Хүүхдийн үйл амьдралаас сур- талчлав, Мөн Артек минь сайн бай- на уу? Зөвлөлт нөхөд минь дуулж байна. Чилийн ардчиллын Дуу, Рос- сияси Монголия зэрэг дууг нийт пнонерт заа? Зуслапгийн тавдугаар ээлжийн ажил Октябрь, хүүхэд сэдвээр явагд- лаа, «Октябрь, хүүхэд» сэдэвт цон” церт мын төвд тоглов. Энэ сэдвээр зохион бичлэгийн тябрийн т гэсэн асуулт хариултын жиш загвар, техникийн уралдаан зар» лан явуулав. жин гүүцсэн Т хоногтой холбогдуулан зуслапгийн пноперүүд зохиож Энх тайвны ажлыг орос монгол хэлээр явуулав. 27/77777УУУУУУУУУУ7УУУ7УУУУУУУУУУУУУУУУУ 77 7777УУУу /7УУУУуУУУ7УУУ7УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛ ДОР ПИОНЕРИЙН ИДЭВХТЭН СОНГУУЛЬТАН НАРТ Дадал су- бэлтгэж: амрагчид, уралдаан зарлаж, |Он- її! Хэн сайн мэдэх вэ? болоп пуу” Октябрь, дружба сэдвээр зуслан» гийп зургадугаар ээлжийн ажлыг зо- хиов. Нейтроны бөмбөг далавчит" пуу- үйлдвэрлэх шийдвэрийг эсэр- олоц-. улсын эсэргүүцлийн эсэргүүцлийн өдөрлөг сэдэвт салаапы Эдгээрээс гадна зуслангийн үйлч- лэгч ажилчдыг алдаршуулах ажлыг эцаст нь зохиов, Ээлж бүрийн спортын болон ДУУ- ны аваргыг шалгаруулж, социалист аяс төрөх ёс сэдэвт уралдаан зарлаж дүгнэлээ. Мацай зуслангийн энэ зу- ны ажлаас товчхон дурдахад ийм байна. Ч, ТУНГАЛАГ. бУУУУУУУУУУЛУУУУРУУЛУУЛУУУУУУУЛУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУА лоп ажиллаж гурван удаа урал- даанд түрүүлсэн. Бид нийтдээ 22 тонн өвс бухалдаж, 346 тонн өвс нуруулдаж 1214 төгрөгийн ажил хийж хадланч ах эгч нартаа тусалсан. Пионерүүдийн нэг бүр- чилсэн уралдаанд би түрүүлж: хи- чээлийн бүрэн сурах бичгээр шаг- нуулсан. Энэ амжилтаа их ойдоо өргөх рапортдаа бичнэ гэж 8-ын «Б» апгийц сурагч Ш. Эрдэпэчи-. мэг ярилаа. Зөвхөн дээрх гурван пионерийн ярианаас үзэхэд манай пионер су- рагчид Октябрийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ойд сурла- га хөдөлмөр, авьяас билгийнхээ Дээдээр бэлэг барихаар шамдан суралцаж байна, С. БОДООШ т- Зөвлөлтийн хүүхдийн дууны аварга пионерийн 30: дугаар бүл- гатийн зөвлөлийн дарга Д, Олзгон» чимэг , 1 К -- Хадлангийн аварга Зуунмод Хотын дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Ш. Эрдэнэчи- мэг, ун зохиогчини авсан гэрэл зураг, лаж таримал модоор ой- фЕэи Э.ннорихсиоантедлрдрнаалчилхиганай дагхидлаийлсав тайлга өрний аар" шин ЭХ аиулдүлчиллна “энүучлрнлуян зэлэн -О678Ь. (Үргэлжлэл, Түрүүч нь МЛ) 8. ЁЛЫН АМ. Омиоголь айм гийн төв Даланзадгад хотоос баруун тийн оршин Зүүй сайхан уулын зүүн хойд ар руу уруудсан гүй хай цалт ам юм. Блын ам өгсөж, уруу- дахад нэй бэрхтэй бартаа ихтэй, Хурц хурц ирмэгт хадан хясаа тол той дээрээс өнгийх мэт ажээ. Энд зуны урт одрийл үд дундын нар чусахааргүй. тийм харанхуй хонгил олон бий. Иймээс гол горхи нь8 са раас нааш гэсдэггүй. Сэрүүн агаар л чийг даан илбэцэ. Хур бороо их- тэй жил гол горхиуд Нь хурдан үер- АШИГТАЙ хараацай, тодол, ул, хөх бух зэрэг олон төрлийн шувууд нь хөдөө аж ахуйд үлэмж хор учруулдаг хортон їзавьжийг устгадаг. дог. Тас. бүргэд, сар, шар шу- лэж, асга. хадан дундуур "їмээ шуу- спай ихтэй. урсах її». Уулын ГОЛЫН шиНкийг илтгэж, улхан хөммийн ЭгЧИСИЙГ санагдуулиа. Харгана, буйлс голлон. ургаж, анхилам үнэрт арц, агь торойн сүг- лийна.. Аргаль, ангир дүүлэлдэх иь үнэхээр, чамиц богоод. 0л, бүргэд халин иисэх нь бүр ч гоёхон, Энэ» тоголдор ууланд ам- упонерийн сзуслан ишлд млига. мипган алтай. сайхан ралтын байгуулж жил пионер багачууд амарцгаадаг. 9, ЛХАЧИНВАНДОД УУЛ, Сүх- баатар, аймгийн Эрдэлэ-цагаан су- “ШУВУУД Ингэслээрээ ой мод, хүнсний болон, үр тариа, хээрийн бэл чээрийг руу гээд олон лац бэлчээр учруулдаг хамгаалагчид: бол- “мип товоос зүү урагш 70 гаруй им “Алтай, Тонхил, Бугат сумын нутаг алс оршино, Барууц: араат, Зүүн Гага хаптага, Эргэнтолгой,, Тахийн араат уулсыг оролцуулан зүүнээс ус, Хөндлөн, Дуут, Хатайчийц бу- баруун тийн 50: км, хойноос. урагш лаг, ЇБилнхонгор, аймгийн... Їаян-он- 20 им гаарын талбайг. дархалисээ. дор, Шинэжинст сумын 1Шаралдайн Энэ нутаг ой мөдгүй... хээр. талын хөндий, Шинээт, ЇОмт, Өдрэнгийн шинжтэй. болонч, буга, бор. гороос пуруу, Таргын ус, Хонд аймгийн лэраг ойн. тураг амьтад. Шутагшсан. Үенч, Алтай сумдын иутгийг орол» нь сопирхолтой,.. ИЙймэлс: тодор ан уулан. Алтайц.|. чанадахь. зурвас. амьтдыг путагшуулан. тогтиортой ог. талбайг дархалсан ї0м, ү гол УЛЭ лах порилгоор,. лархал: санглом, Үнэлэх өндөр иь 1203 метр 10, НАГАЛ УУЛ, Төв аймгийн Члнчийлангийн рашааны зүүн. ург Луур, баруун урагш чиглалтай. тогл» сон ажал, Хэгийн нурууны баруун 13, ХӨХ СЭРХИЙН НУРУУ, Лр- галь игирын нөөцийг хамгаалан тогт» тортой. өсөлтийг... хангах зорилгоор Хах Сэрхийн нурууг Ховд аймгийн Хөлд сумын нутаг Тарагтийн дапаа» өмнөд салбарт хамаарагдана, Дун. !йлС ЛЖ ЧУүл) Бор Пи Бүл ди өдөр 1гг-1000:м, үнэлэх зай! ДҮНХЭГ, далвацгийн гдлу МйЛт Дор нь 1070 м, ой мод, өвс ургамал лийг борог, барууг гүүн 22 ӨТ, 2 ц , "е Түшийцбулаг, Хатуу улиастайн гол Ийгмс” шимсгэлллр баялаг богэол ЇГ 1 5 Ч 8 1 лаг Ч : пиг, Мхпийн хулаг, Лман худаг, ЖЭЛ | 45145 Ц ан Лаа, ШДЭ Паамиын хойд улаан, Длэд нарийн хаг ын 2 им, Пайнголгий иймгийн... Дэлүүн 11, БАТХАЛН..| УУЛ, Халгийн сумын нутаг. Цагиалчулуут, | Бага пурууны хамгийн зүүн. шунтаргад| ямаат, Их ямаатын ям, Тэрэгтийн оршдог. бэсрэг. уулс,.. Үнэлэх өндөр, дапааша. хойд. ЗӨНДИЙГӨӨр: хяагагт- нь 2178: м,, Уртаашаа 30 им, өр, лан дархалсан билээ, Уудам дэлгэр тоошөө 20 10м орчим. ШУутгийн тал. уужим тэпүүн эх ориы минь уран байг дархалжаа байгальд өнгө завхаа иэмсэн эдгээр 12, ГОВИЙН ИХ ДАРХАН ГА- дархан газруудыг эрхэмлэн. Хам» ЗАР. Хопордсон ай амьтдыг өсгөн гаалигайги бүлгээрээ. хариуцан 20" үрисүүлэх, | заган ойг хамгаа ажиллах нь чухал, гд». цутгийн ландшафтын. унаган Натын тов архивын ажилтан төрхийг. хэйээр, байлгах. аорилгоор ГОВЕАЛАЙ МГЛ Цогт, Эрдэнэ, Л, ЦЭРЭНСАМБУУ 67) ПЗИЕГУТТ2) ”ЭтттелТ2Т) (72АЕБяР:22: “айл ЛИББАД 7777д Хотон, сурмаар. хооллож, элдэн сэ- гай, алтан байна. Мөн хойлог, ёл, шаал- гургуул мэт нэлгийн ач холбогдолтой ШуУ- шувууд хад- гийг цэвэрлэдэг ач холбог- зууд олон бий. С 2420 тариаланд хор долтой. Зөвхөн тоншуул, то» хойлог, 1, Тас, шар їш! ЗУУ» хулгина, оготио, дод шувуу хопогт 300--350 ууль богбаатар, сар, тоншуул хортон шавьжийг устгадаг зэрэг ховордсоч. шувуудыг агиахыг хориглосон юм. ч Шувууд ийм тал бүрийн ашигтай учир манай ийонер сурагчид шувуунд. үүр, ам- ах тавцан. хүнс тэжээлийн лтгэж: өгдөг сайхан эм- уламжлалаараа байг тгаалах намрын са» рын. ажлаар олон шувуунд өвөлжих дулаан үүр засаж өгөхийг пионер бүхпээс хүсье» ШУА-ийн эрдэм шин- жилгээний ажилтан Ч, БААВГАЙ Энэ галь ЗУРАГ ДЭЭР: Агнуур, ХАА-ын хортойг цэвэрлэх болон эмнэлгийн ач холбог- долтой алаг шаазгай, - уран тогос, тас хээрийн нөхцөлд байгаа байдал. гуАсагххвэсэ см“ С“ “ «сврөөө өс ө00(7ү 05056506 60660500656568-00569 0Л0Н УЛСЫН ХҮҮХДИЙН «ТАРАН ҮҮРД МАНДАГ» МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН “ Орон бүхний үр хүүхэд хө реөнгөт ертөнцийн үїүнэн нүүр варайг илчилж: байна. “ Хүүхдүүд энх тайван, шудар та6ёсны төлөө тэмцэгчнд болохоо илэрхийлж байна. МИГЕЛЬ. И. (Чили) -- Би бол эх орноосоо гэж гадаадад гарсан мянга, мян- тан Чилн хүүхдийн нэг. Одоо би Шани улсад амьдарч байна. Ма- най байгууллагаас эрхлэн фашист Хунтын засгийн газрыг эсэргүү! сэн гарын үсгийг бидпээр зур Ё сан. Гарынхаа үсгийг бүгд зур- сан. Хунтийн засгийн газрын үед чилийн олон зуун хүүхэд ор су- раггүй алга болсон юм, Миний мэг найз тэмцэж 6: д шоронд орж тэндээ өлбөрч үхсэн Би их иаадамд оролдсон бүх орон, бүх хүүхэд Чилийн ард түм- ний тэмцлийг дэмжиж, Чилийн хүүхдийн талд байгааг нүдээр үзээд маш их урам зориг орлоо. га ЭНТОНИ К, (Кипр) -- Бид нэг удаа Нипрт байгаа АНУ-ын Элчин сайдын Яамны дэргэд жагсаал хийлээ АНУ ма- най улсын дотоод хэрэгт хондлөн- төөс оролцож зэвсгийн бааз бай. туулж байгаа юм. Биднийг эсэр- гүүцлээ илэрхийлэн хашгиралдаж байхад элчин сайдын яамиы бай- шингийн иэГг цОйх гэнэт олгойС- ноо ойролцоо дэлбэрэлтийн чимээ соисодсон, Элчингийн ажилчид нух АСУУЛТАНД. ХАРИУЛСАН лимс асгаруулдаг хийтэй бомбөг хаясан байжээ. Удсан ч үгүйжаг- сагч хүүхдүүдийг тапкаар хөөсөн. Бидний сайн танил Папайотис гэ- дэг хүү тапканд няц даруулж нас барсан юм. Олон улсын их наадам бага- чууд бидний тэмцлийг улам -30- ригжууллаа. ЭФФИ Т. (Грек) - Манай Родос арал руу аме рикийн зэвсэг тээсэн хөлөг оигоц байн байн ирдэг. Тэр бүрийд бид бүгдээр гудамжинд гарч эсэргүү лийн жагсаал хийж, «Яик тээ харь! Манайхаас тонил!» гэж хоолой нийлүүлэн хашгирдаг, Бас «Грек орон-атомын бөмбөгний агуулах биш», «Грек хүн эх .ор- нХхоО эзэд» ГЭСЭН лоозон барьж жагсдаг. Бид сургу ь дээрээ тусгай сэт- НАТО- гүүл гаргадаг. Түүндэ: гийн цэргийн байгууллага, Амс- рикийн цэргийн баазыг эх нут- гаасаа гаргах тухай бичдэг. Сэт: үүлийн маапь- олон дугаарыг цагдаагийн газар хурааж, авсан. Тэд дахиад ийм сэтгүүл: гаргах- гүй байхыг шаарддаг, Бид тэмц: лээ үргэлжлүүлж, сэтгүүлээ гар- гах л болио, УМБЕРТО Г. (Колумба) -- Би Бойяна гэдэг хотоосир, сэн. Манай хот, районд голдуу олсголоп ядуу хүмүүс амьдардаг, Юмны үнэ, их өндөр, Миний ээнс, аавын цалин маш бага, Хотинхон маань онгорсон майн баяраар гудамшинд гарч ивгссап, ЇХ НААДМЫН ТӨЛбӨЛӨГЧИД НЬ Хүүхдүүд бид-ч тэр жагсаалд оролцсон, Ажилчин ах, эгч иар- тай санаа сэтгэл нэг, тэдний тэмц- лийг дэмжиж байгаагаа илэр- хийлж бид улаан лиш цэцэг барьтц- гааж явсан. Өлсгөлон, ажилгүйд- лийн эсрэг яаж тэмцдэгийг хүүх- дүүд ахмад үеэсээ сурах ёстой. СВЕТА И, (ЗХУ) -- Би «Орленок» зуслаид Ли- ваныг хорнод дтэй амарсан юм. Хөгжилтэй хүүхдүүд байлаа. Бүжигт-их дуртай. Уулаар зу- гаалан явах дуртай, Тэд урьд өм- нө. шил толь болсон орд харш үзээгүй, пиоперийц шугам жаг- саал, сэдэвт цуглааныг мэддэггүй байв. Мапай гаригийн хүүхдүүд нэг хэсэг нь сургуульд сурч, бүлгэм дугуйланд суралцаж, пионерийн зусланд амарч байхад, яагаад и9- гоо хэсэг иь эрдэм мэдлэггүй, тэрч байтугай “томчуулын адил хүнд хэцүү ажил хийж байдаг бай- на вэ? Эпэ бол хөропгот пїийгам шударга. биш ёстой холбоотой, Дайптай холбоотой! . Ливапд зу. болж, байгааг би мэднэ. /Їїйвап экаалууд эх ориы- хоо газар ицутаг, хотиг дайснууд бомбөгдож байгааг сопсоод бяц- хай гараа. чинэртэл заицгидан, ямар их уур хилэнтэй байсан гэж санаиа, Зопис зүдэрч байгаа улс орон, ард түмэн, түүний үр хүүхдэд тус- лах иь билпиї! үүгэг 1ом, СОНЯ М. (БНАГУ) , --| Америкийн империалиам Воетиамд: дайн догдээ, олон ХөрӨнї вт ОртӨнц, 21012111 САН: зуун сургууль, хүүхдүүдийн орон байрыг эвдлэн сүйтгэсэн. Одоо Вьетнамын ард түмэн дайны шар- хыг эдгээх их хөдөлмөр өрнүүлж байна. «Өсвөрийн Тельманчүүд Вьетнам найз нартаа туслах бс- той» гэсэн сэдэвт цуглааныг бид байн байн зохион байгуулж: -яалс туслах тухай ярилцдаг. Одоо бид Ханой хотод барьж байгаа пноне- рийн ордонд зориулан хөрөнгө хуримтлуулж байна. Хамгийн гол нь бид эцэг эхээсээ мөнгө гуйдэг- гүй. түүнийг өөрсдийнхөө хүч хөг дөлмөрөөр л олохыг боддог. Энэ маань энх “тайвны үйл хэрагт оруулж байгаа хувь нтэмар юмаа. МАРИЯ Т. (БНБУ) -- Би хувьсгалаа хамгаалахыг төлөө тэмцэж байгаа Анголийн дайчдад захидал бичсэн. Захидал- даа «Үл таних дайчид аа! Билта- цай ард түмнийг социалцам бай- гуулиа гэдэгт итгэл: байна. Импе- риалиазмын эсрэг баатарлагаар тэмцэж, олсон эрх чөлөө, тусгаад тогтиолоо хамгаална гэж: итгэм байна. Танай орны багачуул ма- май Кубын хүүхдүүд шиг азжар- галтай өсч бойжино гэдэгт иєгэж: байна» гэл: бичсэн, Ийл захидлыг миний олон найа бас бичсэн юм. Энэ бүхэн маань хөрөнгөтөн цийг- мийн эсрэг, энх тайван, шударга бсны төлөө тэмцэж байгаа. мэс хэлбэр мөн. К27 Тэмдэглэсэц С, НАДМИНД л ОНТЯВРИЙН ОРНЫ ХҮҮХДИЙН ШИЛДЭГ. ЗОХИОЛООО 4ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОПИНЫ РЕДАКЦИД ул «Пионерийн үнэн»: сонины энэ опы 20 дугаарт «Хөнгүүдө гэдэг өгүүллэг маань нийтлэгдсэнд Он туйлын балртай байна, иний” уран “бүтээл монгол ушийгч нарт аль хир таалагдеаныг мэдохсон гэж би Г.хуйлаас: хүсч байна, Танай сонины олон манган ушшигчдад хичээ, лийн шинэ жилийн баяр хүргээс баяр цэнгэл сурлагын өндөр амжилт хүсье, ч. Тэгээд: тавын. «Буд л орох юм биз дээ? тэж Борлгаас сургуулийн захирал цэл залуухан, харахад яг л оюутан гэмээр срий. Антопонич Сухарса асуун. Хэрвээ тэр, нүд гал бам өнгөлсон ширээний ард суугаа- гүй, өрөөнийх иь үүдэн дээр «Эахи- рал» гэсэн. хаяг хадаагүй. байсан бол түүнийг пионерийн удирдагч ч гэж болож болохоор байлаа. -- Тийм ... Тэнд Георгий 1анмо юим гэж, мипнй нэг танил бий? гэж Боря доош харсан хэлээр, хариулан, -- Мөдийдээ тайилцаад амжмнхсан бэ? гэж захирал тааламжтай їшээм- сэглэлээ, -- Өчигдөр: Артем тэр хоёр дДэ- сэлгээний үеэр эргүүл хийж, байсан юм... -- Тийм ээ. Тэд дэсэлгээнийхэнд тусалдаг юм, Иїэгэнт байдал ийм болс- моос хойш өдөө нахав. Морлгийнхаа саналыг биелүүлэхээс л биш. 1їлимо- юмч ч тустай хүү шүү гэснээ. Нина Михайловиа руу хандан -Га хоёр тэгээд сурах бичиг, дэвтрийн хувьд - гаа. вэ дээ? гэж асуув, ямаршуу б г-- Бїд бүгдийг авчирсан, -- Тэр сайн хэрэг, Манай сургууль одоохондоо хүүхдүүдээ бүрэн хангаж чадахгүй л байгаа шүү, Бид сурганы олпгтойхойп танхимгүй байгаа. Харах- түй юу, уурын халаагуур тавьчихсан хир нь хоолойнууд маань хүйтэн- Л байпа -Дулаан гэдэг бол энд цэн тү- рүүний асу л байдаг юм гэж 48- хирал халаа урын хавтгай сараалж руу зааж х -- Ойлгомжтой, ойлгомжтой мээц Борягийн ээл толгой дохиж бд лаа. -- Одоогоор ажилчдын хүрэлцээ муу. Тийм ч учраас сургууль маань барил- тачдад тусалж байна. Өнөөдөр, хи- чээлийн дараа сурагчид хөвдөнд явах юм. Дулааны хоолойг тэс хүйтэрчи- хэас өмнө хамгаалах хэрэгтэй бай- на. -- Нина Михайловна. -- Тэгэлгүй яахав, тэгэлгүй яахав тэснзэ хүү рүүгээ життэйхэн өрөвд- сен харцаар, аль хэдийн Нь тайга руу хөвдөнд явуулчихсан ом шиг байдалтай харав. Нэг юманд дургүйл- хэн хариу хэлэх гэснээ больчих шиг болон, -- Ийм жаахан амьтад дийлнэ тэж бодож байна уу, та?..гэж асуув. -- Эд чинь одоо юу нь жаахай байхав? хэмээн захирал инээмсэг. --Бүр бүрэн бие даасан улс ба юу гэв. -- Нээрэз ч тийм шүү гэж Иниа Цоллөлтийн адхиолч Я, МУСТАФИН Михайлониа: дахиад л аргагүй. аон- шоөрлоо, “Зорл бол Мооцпагаасэцус байгаа анхны хүүхэд болохоор ангийнхан!» онцгой. их сонирхон. угтлаа, Түүний ай сургууль далараа. аль өчигдөр л мэдсэн байн, Їр нь ин хүүхдийг бүх сургуулиудад ингээл угтан ай» даг ажаа, Тийм болохоор ШИ хувьд Маг их гоц оор байсан гох її» юу л бол, Заг байл, чамайг. Оны хаан агадаг. билээ? гэн багш. нь аман даа. шингэн, япан -- Фалонтина цуг суулгачих! -- Мадтай цуг! -- Үгүй, миний хд Панлонца|.. надтай ууд... хэмээлцэн хүүхдүүд энд тэндээс гар өргөцгөөнө, -- Боря иИадтай цуг сууг л даа. Бид хоёр аль хэдий: нь уулзаад,..та- нил” болчихсон .їюм,..гэж, Климович суудлаасаа босож байгаад х -- За чи тэгвэл Георгийн суу гэж багш Борляд суудал огөөд, хүүхдүүдэд хандан, --За ин- гээд чимэ аядан хичээлээ эхэлц- гээе. Борятай їрлагаанаар сайн танилцацгаагаарай гэв, -- Манай ангид орно гэм хэлсэн чинь сайн байна гэж НКлимович Боряг магтан, тэр даруй үзэг бий тоу? Сурах бичиг, дэвтрүүд чинь хаа байгаа їом бэ? гэж шивнэн асуув. Тэгснээ -- Тэр талаар манай энд муу шүү. Газар бол- гоноос ирсэн хүмүүс гэдгийг чи өөрөө ойлгож .байгаа биз дээ. Яарч саидар- на, Мартацгаана хэмээн яг л том хүн шиг тайлбарлав, -- Надад бүх сурах бий. Дэвтэр хэд л бол хэд. Бид авахгүй гэсэн нь эмээ ор чемоданд хийчихсэн, Тэр ба Өнгө онгийн тосон будгийн харандаа хүртэл хийчихсэн байна лээ, Сонпи гаргахад. хэрэг болио л гэж байсан гэж: Боря хариу хэлтэл -- Тосон будгийн хара бол энд хэнд ч байхг їхгү Надад тийм эмээ бай- даг болоосой! гэжс Георгий атаархин- гуй хэлэв, -- Мамд эмаэ байхгүй гэн үү? -- Үгүй, Чи Хатыны. гэж Х 1006 ШИРГЛН -- ПИ соноох байтугай. толеппо» рвор- ч харсан, Тонд чинь дурсгалын хинӨӨ. боогосон з0мбилий, «Шиотууд тосгоныг бүх оршин суугчидтай... її» хамт, шатаачихсан. үйсэн, -» Харин тийм, Тонд шил манай маа, опөө хоёрын шарил байгаа. ї0м: - 005, ҮӨгаэД айн ЧИНЬ ймоД үлд: чихсэн юм тэн үү? Георгий энайхшг сандарса маягтай -- ШиИҮйхайн 1. ОмНӨ дийн хїууг гийн ЦОЛ суудаг эгчийнх рүүгээ тичихсшг їийсан юм гон Лий, --0А-100, маа, опоогүй хүн ч... муухаїї юмаа. гоцс Їлимон хөлөх үгээ Дууссай пиїйтай өгүүлэн, -- Яв гүш, Загш иь тэдэн рүү пэмлөнгүй хал байгааг хүүхдүүд ашиглан, ярихий бог лип, Хичээлээ. ингэж их үгүйлиэг гон Пори холаа ч бодоогүй шил, Дэптэр шариигийн, самбар дээр шохой чих- риїг дуугарч, байн нь ширээний хоо рондуур зоолхоцн алхлах. Ин» хүртэл» Поригийн со лийг ходолгой, чин Чиг мээгүй. суул, анхааралтай сонсоход хүргэн, Завсарлага санасанаас маш түргэн боллоо, Валентина Павлопиаг ангиас Ч гарч амжаагүй байхад хүүхдүүд Боригийн ширээг бүчин ирж, танил- цаяс эхэллээ, Охидууд онцгойдуу зогсон хоорон- доо нэг їом шавьтнан ярьж, зориуд чанга чанга инээлд Ангид Артем Изм ов орис ирэв. Түүнд цом л найртайла зам тавьж өг- нө. Тэд Артемийг их л хүндэтгэдэг б0- лохыг Боря дор нь ойлгов, Н -- Боря сайн уу? гэж бүр өөрийм- сөг мэндлээд, --За оорийн хүй бол? чадсан уу? Манайхан таалагдаж бай- гаа биз дээ? гэв -- Сайхан байна. -- Чи хоккей тоглодог уу? Манай тоглогчид дутуу байгаа шү -- ТТоглодог. лбай хаа байгаа юм бэ? Дасгал гч нь хэн бэ? -- Өөрсдөө т ай засна. Энд чинь найс мипь бүх їом эхиээсээ шүү дээ. Зов биз, Георгий? -- Яг үнэн, Артем! Өөрсдөө л бүг- лийг ХИ эзэгтэй гэдгийг Боря ч өөрөө а? Цэцэрлэгт хүрээл? үгүй, Ццє дэх хүрээ- лэн ч үгүйг харж байгаа л даа -- Өид чинь томчуудад хийх ажил л гэж бий. Зам, гүүр, сууц барих... со 2 2) бүгд л тодний ажил, Бас орон сууц- пуудад дулааны шугам холбох ёстой... Члгашил гаж мундах уу даа? "Тэгэхдээ бис-л бүх їюм охиїдосоа, Энд чинь бүх 10м «Д»-гапсїй. Өхолис байгаа. юм. "Түүний үг их-л буурьтай, яприлтай инлай. мпддог. хүний үг. шинжтэй сонсдой, Хүүхдүүд ч үгий нь тасал- сайгүй, Гепргийг: томчуудын. ашлын лталипргэг л өөрсдийнх Ий, ашил мэт тийм лут ярь байгаад иь. Бори бүр илпархах шиг болой. 10р-110- ч Ї лиин удалгүй хүүхлүүл ЛИГгИлД их аамын бүтээн байгуулалтын тухиїї тийм их соиглом ярилидагийг сїїлгор, Анх сургуулийн байшинд өөлж тайгэа хамт орш ирэхдээ. л хүндэтгэн ЛИН сймбариыг ажигласан билээ. Урал- дапид тэргүүлэгчдийн хөрөг. Мосийа» гаас ирсэн хүүгийн өөдөөс их л барс лам хийх зомаа. хийсэн. улсиа. бид гэ- сэн шиг ширтэж, байлаа. Тэнд бул Доперчид, жолоочид, эиггсиапоторчил, мугийи!,. мехаиичид, дасэлгээнийхэ!! цєм Л бийн... Сахилтай,. аайлуухан үшэямсагласэйн, ширүүн дориун янз бү- рийн л царай харагдав, Тэдиий дунд урд одор ий тэдний. машиныг Сай- туулсан Хапиф Абдуллины сураг бай хыг Бори танилаа, Барилгачид хүүх- дүүлийн хупньд гадгын, танихгүй Хү- мүүс байлг хэвдэ. Ч таарамгүй байлал, Георгий. 1лиморич Нөхрийнхөө. ай хаарлыг їөгэйнт татсан хойноо -- Маний эйд бүх юм онцгой: цаг уур, хөдөлмөрийн нөхцөл, амьдра- лын ойр зуурын нохцол ч дор... гэр, -- Ойр зуурын нохцол гэдэг маань юу байдаг билээ? гэж Боря асуур. Үнэндээ: хэлэхэд Боря тиймэрхүү лут үг өөрийн үс тангийнхїиїлэс ер сон- сож үзээгүй байлаа. -- Тэр үү.. тэр үү... гэж? Климо- винч духаа үрчийлгэн бодлого болов. Сопирхолтой боловч 0 хувьд одоохондоо нэг л сайн ойлгомж- той бус байсан яриаг тасалдуулан хи чээлийн хонх дуугарав Артем анги руугаа явахдаа «Оноодор хичээлийн дараа бүх сургуулиараа явж уурын халаагуурын хоолой дулаалах” хөвд ачиж ирнэ. Дөнгөж ирээд байгаа боло хоор Боря явахгүй байсан ч болио. Эцэг эхдээ ту 2 й. Ирэнгүүт ажил 1 байдаг шүү дээ» гэж хэл- лээ. Ажил ихтэй байдгийг Артем о0- рийнхео туршлагаас мэдэх билээ. Ар- тем ч хүүхдүүдийн хувьд өөрөө ямар хүн гэдгээ мэдүүлэх л янзтай ярьйг байна даа гэж Боря дотроо ойлгов. Гэхдээ. Артемийн тийм байх нь өөрт нь ч гэсэн бололцоотой л санагдав. "Тэглээ ч -4 Би ч гэсэн хөвдөнд явна. Гэр- тээ яахав орой л тусална биз гэл эрс тэс хэллээ. ирцгээнэ шүү! ангийнханд: Артем -- Хонимдол!" гэл тандугаар сануулан, Орчуулсан Л. ДАШИНИЯМ Борягийн Э| хүүхдүүдийг бахархай харц- хойд сууж байгаагаа мэдэж гаах болов. Гэтэл хүүхдүү: байна уу? Үүнийг чинь бид дийг өглөө ирэхэд нь овоо- сөрсдийн амралтад зорнулал хойг хэн нэгэн хүн эзэмш-: барьсан юм. гэхэд,- ах дүү гурвыг хэлж байгаа юм. Хамгийн том Владек нь наймдугаар анги Мацек зур: сэп нь илт болов. Усгүй ор- Загасчиц хэ-хэ, та нарг хисоп хувин устай болж, их баярлалаа. Ийм овоохой сапдал ширээ инь байрнаас Иадад л хэрэгтэй байсан юм- хөдөлжээ, Хэн байж таарах За явцгаа! гадугаар ангид суралцдаг вэ? Хөвгүүд бие биеэ харц- -- Харин бид л таныг бөгөөд отгон Дүүг нь Бог- гаав. Бүгд л хэн бэ? гэсэн яваач гэж гуйж байна. дан гэнэ. Богдай ах цараз- шиг гайхан харцгаав. Тэ- ---За яахав. Та нарынх саа олон дахин гуйсны эцэст тэдний бүлэгт арай чүү орох болжээ. Ах парый гээд урилгагүй зар дээр нь шийдэж зэл) зочныг га- байсан гэж бодьё. Тэгвэл баривчлахаар одоо минийх болсоц гэд- ээр харуулд гийг та нарт хэлье гэж: (Хх9- бүлэг гэдэг нь тэр хавийн гарцгаав. Владен. Антей цэггүй хэлэв. арван хөвгүүн нэгдэл ямар хоёрын харуулд гарсан өглөө Владек, Антей хоёр яах нэг ажлыг ярилцан хийдэг хүйтэн шүүдэр их унасан билээ гэсэн шиг бие биеэ юм. Богданыг бүлэгтээ Эл- сүүлэх хурлаараа тоглоомын талбай байгуулах тухай маш дэлгэрэнгүй төлөвлөгөө кар- байлаа. Тэд гэтсээр овоо- харснаа, хойдоо ойртон ирвэл иэгэн -- Владек халааснаасаа. загасчин суучихсан загаспны -- Бүлгэмийн зөвлөлөөс дэгээгээ уяж байв. янз. бүрийн насны хүүхдийн " Польшийн хардсруудын тев хэвлэл «Свят Мло- дых» сонины ерөнхий "25- -- Тэрхэй зуур хоёр хө- зүлгцйн даргаарусайц0аа3 эрхлэгч ЁЖИ МАЙК сал- Удаан зовлосний эцэст вүүн их л шийдэмгий тулан ҮЛЭМЛЭХЭЭ гарган үзүүлбэл хан манай эх оронд ам- тосгоноос (3 км-ийн зайтай очиж, ши р эргүүлж той- раад буцлаа. Түүний сүү- газар байдаг ой дотор тог- руулж үзсэнээ Владек руу лийн үед бичсэн «Хүндтэй хүү» өгүүллийг дор нийт- лэв. ““Антчикова угаасан юмуха- чаадаг олсоо алга болсиилл лоомын талбайгаа. байгуулья гэсэн. Владенийн саналыг бүгд дэмжив, Тэд тоглоо- мынхоо талбайг долоо хопог гаруй хугацаанд байгуулж, мөн. бороотой үед бүгдээ- рээ ороход тохиромигтой ов- гийн олс алга ийм учиртай ажаэ, Бүлгийн тишүүн бүр алх, болсоп. нь. гэж -- Сайн байна уу? ахаа! мэндэлбэл. -- Загасчий хадаас, хиргүй мэндлээд юугаа хийл сүх зэргийг гэрээсээ авчир. яваа хүүхдүүд чаэ, Эхний үед аав зэжс нь зайлцгаа гэйс пандрав, хүртэл од нар юу хийж ча- Дан гэ дээ гэл их л тоом- -- Хөвгүүд загасчинд бууж өгсөнгүй, гайхан харж. -- Үгүй! чи чинь удир- ИХ-Лл Тоом.- дах албаны хүн гэдгээ эрг- вэ? Эндээс її хэлэхгүй яагаа вэ? Ууч- лаарай хүүхдүүд минь хэн- тэй ярилцаж, байгаагаа мэд- эзэрхэг тэр лээ, Би удирдах хүнтэй зор- дөггүй. Харин хүндэлдэг юм зээ Ж авсиыг Ё х лхаїї тр П 4 Чам ЯАДМР- гүн 8,201 22 овоохой барив, “Тэдэнд соргүй байжээ, Харин тог- Харин, гээд түргэн зуур хэрэгслээ “ЧАЛЛ Л анг бури Рэй вио бүхнийг хийхэд мод лоомын талбайн нээлт бол -- Ахаа! Та хэпий овоо хумин лвжээ. 213 2 у олс берзент зорэг олон зүйл түүнд ёслолын хувцсаа өмс- Ч : хэрэгтэй болиг өөрсдөө оло. сой пиоперийн удирдагч ирц өгөө /хүүхдүүд | тэдэг иь хаор шийдэв, Аитчинона- оролцсоноос: хойш хүмүүс Эрхлэгч: Ц, ДАШДОНДОВ 3 А--66096. Д. Сүхбаатарын нэрэмшигУлсын хэвлэлийн комбинатад: хэвлэв, ээнжэжээиистилнжигэишиэж Шинэ ч Мидекс-- 14140 Ни... “ААРААРАЙ 1970 ОПЫ ХИЧЭЭ: | БЬ 20001377 ““хрлийц шинэ Жилийн Эй | ЭГ лэл БАЙ- ппОНЕРИЙН ГУУЛЛАГЫН "ХҮМҮҮ- лийп АЖЛЫН НЭЭЛТИЙН РАДИО ШУГАМ ЖАГСААЛ 1977. ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН НЭГЭНД БОЛИНО. БҮХ ПНОПГР СУРАГЧИД СОКТЛЫБРИЙН ТУЯА ДОР» АЯНААР 10У ХИЙСНЭЭ ЭР- ГЭМ. ХАРЖ АУГАА ИХ ОК- тивгРИЙН соцИиАЛНСТ хувьсгАЛЫН в0 ЖИЛД ХОӨ- ДӨЛМОР СУРЛАГА, УРЛАГ, СПОРТ, ОЛОМН МИЙТИЙН АЖЛЫН ГАРАМГАЙ. ЛМ- ЖилЛтТАА ИЛТГЭХЭД БЭЛ- ХЭН БАЙГТУЙ! МАРГААШ ӨНӨӨДРӨӨС УЛАМ ИХИЙГ ХИЙЖ Д. Сүхбаатарын БҮТЭЭЦГЭЭЕ нэрэмжит МПБ-ын Тов Зөвлөлийн дарга Ч, ЦЭРЭНДУЛАМ Хайрт пиопер сурагчид аа! Та нар зуныхаа амралтаар хд- дөө нутаг, хөдөлмөр зусланд тав- тай сайхай амарч ажиллахын зэ- рэгцээгээр мал аж ахуй, хадлан тариалангийн ажилд туслалцаж, ойр холын тойрон аялал, экскур- сээр төрөлх эх оримхоо түүх дурс- гал, байгалийн гоо үзэсгэлэн, улс ориыхоо социалист бүтээн |бай- гуулалтын ололт амжилттай та- нилцсаны гадна аугаа их Октяб- рийн социалист хувьсгалыг 60 жилийн ойд зориулсан Мопгол- Зөвлөлтийн залуучуудын. уламж- лалт УЇ их наадам, Олоц улсын хүүхдийн нх наадмын үйл ажил, лагаа зэрэг чухал үйл, явдалд идэвхтэй оролцон сурч .,мэдсэц, хийж бүтээсэн зүйлээр арвин хи- чээлийн шинэ жилтэйгээ золголоо, МАХН-ын Төв Хороо «Аугаа их Октябрийн социалист хувьсга- лын 60 жилийн ойд бэлтгэх, тэм- дэглэн өнгөрүүлэх тухай» чухал тогтоол гаргасныг манай өсвөрийн пионер сурагчид баяртай хүлээц авч социалист уралдаанаар Жи- гүүрлэн хэрэгжүүлснээр их ойд өргөх сурлага хөдөлмөрийн онцгой амжилтыг илтгэх рапортад гарын үсэг зурах эрхийн, 1, ЇЇ. шатны мандатыг одоогоор 80 гаруй мян- тан пионер, | баатарчууд хүлээн аваад байна. Аяны хугацаанд «Улсын тэр- түүний бүлэг» болохоор олон ар- ван пионерийн бүлэг амлалт үү- рэг авч ажилласнаас Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн Бямбасүрэн даргатай пио- нерийн бүлэг, Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн 1 дунд сургуу: лийн 6-гийн «А» ангийн Лхагва- жаргал даргатай пионерийн 14 дүгээр бүлэг, Улаанбаатар хотын Сүхбаатарын районы 8 жилийн 57 дугаар дунд сургуулийн Т- гийн «А» ангийн Түрэвсүрэп дар- гатай пионерийн бүлгүүд «Улсын тэргүүний бүлэг» хүндэтцол хүрт- сэний гадна «Улсын тэргүүний дэд бүлэг» цолоор.9 бүлэг шалгарч «Онтябрийн социалист Ххувьсга- лын 60 жилийн ойн. нэрэмжит тууз»-аар гурван бүлэг, хоёр бүл- .гэм тус тус шагиагдлаа. Монгод-Зөвлөлтийн болоп дэл- хийн тэрт хувьсгалчид, баатруу- дын нэрэмжит тэргүүний бүлэг, бүлгэм болох, “Тимурчүүдийн штаб, отряд, «Команд. байгуулах хөдөлгөөн өрнөж, нэрэмжит бү- лэг, бүлгэм-194, “Тимурчүүдийн отряд, команд 4000 шинээр то- рон тарлаа: «Октябрийн туяан Дор» аяны хугацаанд 8500 бул- тэм, бүлэг, салаа, бат, аравт 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлсний дотор. 2200 бүлэг, салаа, баг, аравт Дуиндгүй, зуун хувь сурч, 10600 сурагч сур- “яагаа ахиулсийы дотроос муу, дун- даас сайн, -оиц сурлагатны эг» цээнд 767 сурагч шилжин сурла- гын чанартаа тодорхой ахиц гар- галаа, Эдгээр сурагчдаас авьяас би- лэг, сурлага хүмүүжил, урлаг спортоор шалгарсан хот, гийп 43 пиопер мопголып 300 мянга гаруй өсвөрийн Сүхбаатар- чуудыг толөолж олон улсын хүүхдийн их наадамд оролцож, ,ї Монголын пионер сурагчдын орд--1 ны үндэсний хөгжмийн дугуйлан: гийн сурагч Оюумаа, Баярсайхан, 4 Наранцэцэг, бүжгийн .дугуйлан-4 гийп сурагч Солонго парын 20 га- руй пионер сурагчид Олоп улсын хүүхдийн их наадмын алт, мопго, хүрэл: медаль хүртэж манай цог | золбоот охид хөвгүүдийн цуу алд- рыг дэлхийн 100 гаруй орны ос- вөр үеийнхний төлөөлөгчдөд цуу» райтууллаа. Тэрчилэн аугаа их Октябрийн хувьсгалын түүхт 60 жилийп ойг угтсан сурлага хөдөлмөрийн «Зал- | гамж, үе» аяны долоол жигүүрээр | амжилттай аялж, сурлага хөдөл- мөр, ажил үйлсээрээ шалгарсай 298 пионер сурагч, хамт олон Д.: Сүхбаатарын нэрэмжит, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хүрэл медаль, диплом, баярын бичгээр шагпагдсан зэрэг манай пиопер сурагчдын аяны хугацаанд олсоц бахдам амжилтыг тооцож барш- гүй. МХЗЭ-ийн ХУП их хурал, пио- нер сурагчдын Залгамжлагч 1У чуулга угтан «Залгамж үе» аяпы гурав дахь жилийн ажлыг «Пио- | | | нер эвлэлийн пайдвартай халаа» урианы дор явуулах гэж байиа. Иймд пионерийн бүлэг, бүлгэм, баатарчуудын баг, пионер сурагч нэг бүрийг сурлагын чанарыг ахиулах тэдиий биеэ даасал бү- тээлч ажиллагаа, бүх талын авь- яас билгийг хөгжүүлэх, тэргүүлий хамт олпыг олшру эвлэл лионерийн ажлыг сайжруулах үү- рэг амлалтыг аяны удирдамжийн дагуу авахуулах: хөдөлгөөнийг, пионер сурагчдаас , МХЗЭ-ийн ХУ!!! их хуралд өргөх рапортанд: тарын үсэг зурахын төлөө соцниа-,| лист уралдаантай хослуулан явуу- лах инь зүйтэй, Эвлэл, тионерийл. ажилтан, батдр сургас хүмүүжүүлэгч нар” аа МАХН-ын ХУИ их хурал, ау- гаа их Онтябрийп 60 жилийн ойг сурлага ходолмор, соёл хүмүүлс, лийп орпүүн ажлын эрч далай- цаар, МХЗЭ-ийн ХУП их хурал, Монголын пиопер, сурагчдий «Залгамжлагч» 1үУ чуулган угтаж «Залгамж үе» аяны гуравдахь жилийл аяныг «Пионер эвлэлийн найдвартай халаа» уриан дор ам» жилттай зохиол байгуулж, улам их зүйлийг хийж бүтээцгээо! | хөдөо- : | НИЙ ПРОЛФТАРИ:НАРЛНЭГДЭГТУН! ХЇЇ:БЇН. УИЛ ХЭРГИЙН ТӨ 9Д ЇМХОЭ ИЙН 00: ХОРОО), Ш.бУхБААТАРЫГ НЭРЭМЛТ М05611. ӨВ чӨВЛӨЛИЙ 1259141418! 34 дох жилдээ М857 (1484) 12 ТАМДААНБААТАВ ! 77) (Социалист орнуудын тийслэ- лийн залуучуудын уламжлалт чуулга-уулзалт) Энэ сарын хорин нэгнээс хорин зургааны өдөр «Бид социализм коммунизм байгуулж байна» гэ- сэн уриан дор Улаанбаатар хотод болсон социалист орнуудын ниїїс- лэлийн залуучуудын ҮЦ чуулга уулзалт нь аугаа их Октябрийн хувьсгалын 60 жилийн» ОЙД 20- риулагджээ. Ах дүү социалист орнуудын нийслэлийн залуучуудын муулга уулзалт анх 1971 онд Бүх Хол? боотын Лениний Коммунист За- луучуудын Эвлэлийн санаачла- гаар ЗСБНХУ-ын нийслэл Моск- ва хотноо, дараа нь. Софи, Буда- пешт. Варшав, Прага, Бухарсст хотод болсоц юм. Энэхүү уламжлалт чуулга уул- залтууд нь социалист орнуудын “нийслэл хотын залуучуудын бай- гууллагын найрамдал, хамтын ажиллагааг цаашид . бэхжүүлэх социализм. коммунизмын бүтээн байгуулалтад хуримтлуулсан туршлагаасаа бүтээлчээр сурал- цах зорилготой ом. Улаанбаатар хотиоо болсон со- цмалист ориуудын, нийслэлийн залуучуудын УГЦ чуулга уулаал- тын нээлтийн ажиллагаанд МАХ Н-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн. Намын Топ Хорооны нарийн бичгийн дарга С.УКалап-аажав, МАХН-ыг Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч гишүүн, Улаанбаатар хо- 1977 оны ссдүгээр “сарын 20, 5ИД С01И4ЛЯ3И (0ННУКИЗИЫГ Х.Х зойгуулж Байна ӨхХэрээдД ЭН: БУАЙТУН! БэЭ/ э Үнэ 10 мо тын. намын “хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Б. Алтан» гэрэл, МХЗЭ-ийн Тов Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв нарын зэрэг албаны хүмүүс оролцов. “МАХН-ын Төв Хорооны Чэг- дүгээр нарийн бичгийн дарга, БН МАУ-ын Ардын: Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн дарга 10. Цэдэнбал социалист орнуудын нийслэлийн залуучуудын УГ чуулга уулзал» тад оролцогтдод баярын илгээлт ирүүлжээ. Шинжлэх ухаан-техникийн “ололт амжилтыг хамгийн түрүүнд чадварлаг эзэмшиж үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж, империализм, хөрөн» готний үзэл суртлын эсрэг ШийД- вэртэй тэмцэн, энх тайван, социа- лизмыг бэхжүүлэхэд дэлхийн 84- луучууд, түүний дотор социалист нөхөрлөлийн орнуудын залуучуу- дын үүрэг асар их байна. гэж чуулга уулзалтад оролцсон зочид толөолөгчид илэрхийлэв. Найрамдал нөхөрлөл, чин сат- гэлийн. дотно. байдалд болж 0!- горсон социалист орпуудын нийс- лэлийн залуучуудын УЦ чуулга уулзалтаас мэдэгдэл гаргав. Октябрийн 60 жилийн ойд 20» риулсан социалист орнуудын нийслэлийн залуучуудын УИ чуулга уулзалтад оролцсїй ТЭ төлөөлөгчдийн тэргүүн нарыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдү- гээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв хүлээн авч уулзав, 4 НҮБ-ЫН ШИНЭ ГИШҮҮН НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн ХХХЇЇ Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсыг НҮБ-ын гишүүнээр элсүүллээ. Энэ түүхт явдлыг тохиолдуулан ах дүү Вьетнамын ард түмэн түүний өсвөр үеийнхэнд өсвөрийн Сүхбаа» тарчууд чин сэтгэлийн халуун баяр хүргэж, байна. чуулганаар Мөн энэ чуулганаар Бүгд Найрамдах 7Кибути Ул» сыг НҮБ-ын гишүүнээр элсүүлжээ, Ингээд НҮБ-ын гишүүн орон одоо 449 боллоо. Хаягдал үр тариа түүхэд хүү- вод бүхэн Оролцтьб, | ЗУРАГ ДЭЭР, Эрдоноцогтын 0 жилийн дунд сургуулийн ино» хаягдсан нер сурагчид талбайд үр тариа түүж байца. ҮЗЯБРИЙН О7ээ-С6ї ХУҮХЛҮҮЛ (Эрэн: сурвалжлагч клубийн ажлын тухай) Курсхийн 12 дугаар дунд сур, гуулийн сурагчид 10 гаруй жи лийн өмнө «Алый факел» хэмээх эрэн сурвалжлагч клуб бай - лан ажиллажээ, Энэ ажлыг ссон хүний бүрэлдэхүүнтэй штаб удирддаг байна. Їїлуб иь дотроо орчин үеийн уран зохиол, аман зохиол, уран үгийн. жүжгийн, эрэн сурвалжлагч гэсэн хэд ХЭ. дэц секцтэй ажээ, їїлубийн хүүх- дүүд тус бүртээ үүрэг даалгавар- тай ажилладаг бөгөөд тэд хуучин сонин, шүлгийн түүвэр, өөрсдийн ажилд холбогдолтой сэдэв матб- риалыг уншиж товчилж, сопин, сэтгүүлийн хайчилбар хийдэг байна. їїлубийн зураачид Фрон- тод амь үрэгдсэн зохиолчдын зу- СУЙЛУУЛУУУЛУУУЛУРРИУУУУУЛЛУУЛУУУЛУУЛУЛУУУУУЛЛУУУЛУУЛУУУУУУУУУЛУУУЛУЛУУЛЛЛУУУУУУЛУУУУУУЛАГ ҮС Л ЛиЛҮИРЛУЛЛХУУУУУУ д мазсриал тэдний. помын санд хо. пар байв, Тэгээд” дайны. омпо Майоропын суулс, байсан. Шионан хөтөд, аахидал эшуулж удалгүй тус хотын зургаа дугаар помын сангийн. ажилтнуудаас... аохиол- чийн. шүлгийн. түүвэр, сопины хайчилбар хүлээн анчаа.. Мон На» заны Муса Уалилийн мупейд аа хидал бичин муасїшг ажилтиууг даас гэрэл аургийн альбом, аахи» дал ирүүлсний. дотор. Мусаг 714 лиль 1941 онд. Мурси мутийн улс төрийг. дунд. мэргэжилтэн бэлтгэх: зургаан сарын түр курст аээ, ли» їїлубийнхэн «Эллуу гийрг социал биесийн тамир, спор» ти хэлтсийн. эрхлэгчээр. шиль лаа байсан. А.С, Туриопыг сур» гууль далрэа урюй, дайнд эрд сан нөхдийнх. нь. тухай, лэдиий хийн байсан ажлын тухай, дайны үсийн сэтгүүлчдийн тухай ирнулис тэрэл, аураг, аахидал аа» рэг баримт материал үлэж сонир»ь хон, 1їлубийн гишүүд «Ойлуу тиар- Ди» «МЦургцийн үнэн» сониноос Л, Ришипийн бичсэн олон. тооны өгүүлэл, материал” олжооэ, Риши- Сэ? нийн тухай яруу найрагч М. Лу- конип, сэтгүүлч А, Мерман, М. Назловский пар сонин зүйл ярь- сан бөгөөд тэд дайны анхны өдөр «Эх орны хүү» гэдэг 13 дугаар армийн сонинд хамт ажиллаж байсан найз нөхөд нь байв. «Алый факел» клубийнхэн Курскийн сэтТ- гүүлчдийн дурсгалыг мөнхжүүлэ- дугайр сарын 30-ны. дугаар, "Т, Иранчеигогийн үнэмлэх бичиг, дайны өмпөх буюу дайн үеийг хуудас нь шарлаж хуучирсан со- пин, аопдолт орим янз бүрийн хо- тоос. ирсэн. илгээлт, ховор чухал гарал. зураг. хадгалагдаж байдаг, їлубийй. хүүхдүүдийн... цуглуул- сай материалд. сонинд хэд хэдэн удаа. хэвлэгдсэн. богоод «Редак- цидаа эргэж ирээгүй нөхөд» гэдэг тусгай ном болж гарчээ, Илубийн гишүүд ил бүрийн 4 дүгээр са- рын 29, 5 дугаар сарын 9-нийг сэтгүүлчдийн дурсгалд зориулж утга зохиолиыц үлэшлэг, аман сат- түүлийн чуулган хийж тэмдэглэг Дэг. байна. ЦМурскийн сэтгүүлч- дийн. илубт “болсон: уулзалтад илубийн бүх сурагчид оролцож оорсдийн ажил, цуглуулсан ма- гериалаа. ярьж үзэж сонирхуулан, «Алый фанел» илубийг аугаа эх ориы дайнд эх орийхоо эрх чо- лоо тусгаар тогтиолын төлөө амь насаа өгсөн Курскийн сэтгүүлч- дийн дурсгалыг мөнхжүүл? идэвхтэй оролцож гавьяа байгуул- сан учир «МНурснийн үнэн» сони- ны редакци, ЗХУ-ын сэтгүүлч- дийн холбооны мужийн хэлтсийн жуух бичгээр шагнажээ. Одоо нлубийн гишүүдийн зарим нь зөв- лөлтийн армид алба хааж байгаа- гийн зэрэгцээ цэргийн дээд сур- гууль. багшийн дээд сургуулийн түүх утга зохиолын салбарт сурч. байна, Тэд одоо ч гэсэн сургууль- тайгаа байнга харьцаатай байдаг. раг зурах, локторын группийнхэн 2, хийн тулд бага ангийн сурагчдад В. Ставский М. Жалиль, А. Гай- г б: йП Л лу Өө Ё! ленц яриа хийх тэдний амьдра- «Алый факел» клуб өөрөө сүлд УУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУРУУУУУУУУЛЛЛУУХУУЛУУЛУУУЛУУУРЛУУЛИУУУУУУУРЛУУУУУ: 2УУУУ “УУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛ, 0 2 гутай. бө Д «Алый факел» дар зэрэг зохиолч, уран бү- лыг сурталчилсан сонин гаргадаг ҮООХСУлЫ бол 33 клу- тээлчдийн тухай илтгэл өгүүлэл “үүэ . ажээ. с улг амоАрд ь Уг бичиж боловсруулдаг байна. Клу- суралцаж байсан тухай нэгэн со- 9 2 5 - бийн алдар тавьяаны мөнхийн бийн гишүүд “яр у найрагч Н, нирхолтой баримт байв. Энэ Илубийн музейд ЕИШИНИЙН Эр нэр юм. 22 5 С Ч 9 є гэ 9 ай тв үЭЧЭГНЫ - клу л «Өөрсдөө мэдэж байж . хай 13 дугаар армийн «Эх ори хэ 3.771:21:1:5:207 017 назөдлөэ “ярниах” төсөл Хүрэнтөй” “хүүг ЗЭДӨГХЛНА 1042 “оныг 2 л ЧОН ОО 08 сон хож байсан авч түүний тухай НӨХӨДДӨӨ ярина» гэсэн дүрэ! ! хүү» гэдэг со 2 элшиллилэшглэВлушжлэжжжлгилгшггСиОо 3 «хөдөл -ТТ» АЖИЛСАГ. ХҮҮ Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын 8 жилийн со2 дунд сургуулийн пионерүүд их октлбрийн 60 жилийн байна. чимэг ноо ХҮҮХДИЙН | ТУС СҮХБААТАР аймгийн Түвшин- ширээ сумын 8 жилийн дунд сур- туулийн багш, ажилчид, пионер, сурагчид өөрийн ,сум иэгдлийн цаг үеийн ажилд байнга тусалж байдаг сайхан уламжлалтай би- лээ. Тус сургуулийн пионер су- рагчид саяхан нэгдлийнхээ ногоо хураалтад хоёр өдөр ажиллаж, дөрвөн га талбайгаас 22 топ! зомс хурааж туслав. Энэ ажилд багш Цэрэндаш, Борхүү, Дондов, Гомбосүрэн ажилчин Ухнаа, Цэрэндулам 7- тийн «А» ангийн сурагч Олзвой, Одгэрэл, Энхтуяа, Адьяа 8-гийн «ЛА» ангийн сурагч Адьяажав, Бупйчин нар бусдаасаа илүү сайн ажиллав, Сүхбаатар аймгийн Түвшинши- рээ сумын 8 шилийн дунд сур- туулийн 7-гийй «А» ангийн суман, Г, МОНГОНБАЛАТАЛР ойг сурлага хөдөлмөрийн өндөр амжилтаар угтаж ЗУРАГ ДЭЭР: Зүүн гараас онц сурлагатан Л. Амгаланбаатар, Н Зоригт, В. Цэрэнханд, Д. Уран- Гэрэл зургийг Ц. ЗАНДРАА Б Ка 2 гаар шиШШиЛЛЛтТЛтТЛтТтТЛТЧТт СЭДЭВТ АЖИЛ ГОВЬ-АЛТАЙ аймгийн Тонхил сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн захиргаа «Миний төрсөн ну- аг» сэдэвт олон настын үртүүх 3 хопогийн ажил зохиож 80 га- руй иг үр түүв, Олон настын үр түүх ажилд багш С,Барисан, Ц. «Бямбаа, Д. Готов, Л, Батцагаан нарын удирдсан 8-ын «А», 8-ын «Б», б-ын «А», 7-гийй «В» ап- гиуд, сурагчдаас С. Мягмарцэрэн Д. Дашдаваа, Б. Даваадорж, Ц. Тулгабаатар нар хошуучлан оролц- “лоо, Олон настын үр түүх ажлыг орон нутгаа судлах, байгалийг лайии мэдэх, сурагчдын чөлөөт дагийг зөв ашиглах хэлбэрээр 90- хидсон "нь их ач холбогдолтой бол- лоо. Говь-алтай "Тонхил 8... жилийн дунд сургуулийп. 8-ын. «Б» ан- гийн сурагч Ш.СОДЛОМШАМЦ салгшишиишишшашцишитйтийиннтицйниинишшийншш хнииийийшиийиййшинииигинийниэиишининшиииннишинининин Архангай аймгийн Чулуут сумын жилийн дунд сургуулийн 8 ду- ангийн сурагч Нямсүрэнгийн Пүрэвдорж: зуныхаа амралтыг үр бүтээлтэй өнгөрөөж үеийн олон нох- дийнхоо дундаас малын тэжээл-өпс хадлан бэлтгэх 1Д тэргүүлэн оролцож ихийг бүтээжээ. аж Пүрэвдорж гар хадуураар ово бүгд 10 -тонн өвс бэлтг даж бригаддаа тушаасан эн нэгдлийн эмнэг сургасны зэрэгцээ. сургуулийн туур байрны хэрэгцээнд зориулж иг жимс, 10 кг сонгино, хоёр шир- хэг шүүрний өвстэй иржээ, Ийм уч- раас Н, Пүрэвдорж сургуулийн хө- дөлмөр соёлын чуулганд оролцон сургуулийн хөдөлмөрийн аварга бол- лоо. а 5 Сурагч Н. Пүрэвдоржтой суных амралтыг хэрхэн сөн тухай асуухад: -- Би амралтаараа ажиллахын зэрэгцээ хичээл номоо үргэлж үзэж аов бичих толь бичгийн дэвтэр х9- төлсөн. Мөн уран зохиолын 10ном уншиж, ногт чөдөр зангидах анхны мэдэгдэхүүнийг эзэмшин, нутгийн ургамлын цуглуулга хийсэн. Аав- тангаа сан минь нэг нь түрүүлж нэг нь айргийн тавд орсон гэж ярилаа, уулаа өнгөрөө- Чулуут сумын 8 жилийн сургуу- лийн хичээлийн эрхлэгч О, ЖАМБАЛДОРЖ ииципипипишиининийшининчэинншииэшиншцшиниииши Байгаль хамгаалах сард ЗАЛУУ ОЙЧДЫН БҮЛЭГ 8-ын «Б» айгид ороход цэцэг аїхилж угтана, Апнгийнхан нь цом цэцэгтэй, түүнээ хариуцан тор- Доно, Энэ хэлий цэцэг вэ? хэмээн асуувал тар өргөн минийх, мн- нийх гэнэ, Энэ анги бол Хөшсгө- лийц. Мөрөн. хотын... хоёрдугаар найман жилийн сургуулийн 8-ын «В» ангийнхан юм. Алгиараа залуу ойчдын бүлэг хамт наадамд хоёр морь уя- 2535 ДААГА СУРГАВ Баянхонгор аймгийн Олзийт су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа, бүлгэмийн зөвлөл, сум нэгдлийн зөвлөл, ХЗЭ-ийн үүр, ҮЭ- ийн зөвлөл Октябрийн социалист их хувьсгалын. 60 жилийн Ойг угтаж мнэг хангалгүй» сум болох хө»... дөлгөөнд пионер сурагчдыг идэвхтэй оролцуулах зорилгоор тэдний дунд 2 л сургах» болзолт уралдааныг 6 дугаар сарын (1-нээс 9 дүгээр сарын 1 хүртлэх хугацаанд зарлаж санхан дүгнэлээ, Болзолд 78 сурагч хамрагдаж 235 даага сургажээ, Пнонер сураг- чид өөрсдийн сургасан даагаа хичээ- лийн шинэ жилийн нээлтийн бая- раар уралдуулж -8-ын «Б» ангийн сурагч Д, Рэнцэн, 5-ын «А».ан- гийн. Б, Ганбаатар хоёр, 8-ын «Б» ангийн сурагч Ч. Очир, 8-ыц «А» апгийн сурагч Н. 7УНадамбаа нарын сургасан даага эхний байранд хур- даллаа. Мөн 8-ын «А» ангийн сурагч Б, Болдоо 29 даага, 6-гийн «Б» ангийн сурагч Ж, Тэрбиш 12 даага, 5-ын «А» ангийн сурагч Б. Ганбаатар 15 даага, 5-ын «А» гангийн сурагч О. Тулгаа 15,.8-ын «Б» ангийн сурагч Б. Сэнгээ 13 даага сургаж эдэлгээнд оруулан бусдыгаа тэргүүлж болзлын эхний байруудад шалгарав, Пионерийн удирдагч болж, ангидаа ойн тухай аятай- хан булан байгуулжээ. Тэд ойн хууль сурталчлах, шувууны гүүр засах, таримал модонд цас тог- зоох, аялал жуулчлал хийх зэрэг ажил байнга зохиодог байна. Ан- уидаа дуучид олон. Тэдч бас эх орныхоо тухай тун олон дуу мэд- нэ, Намжилцэцэг охин ангиараа залуу ойчдын бүлэг. болсноо 08- хархан ярьж байхад, Цагаанхүү ойн булангаа тайлбарлаж байх жишээтэй, 2Каргалсайхан, |Баяс- галан хоёр хамтран шүлэг уншиж Мөнхцэцэг, Амарсайхан нардуул- на. р нь энэ ангийнхан тун эв- сэг хүүхдүүд юм.Эх нутгаа хайр- лах, өх орныхоо эрдэс баялгийг судлах гэсэн энэ бүтээлч ажил ийнхүү хамтач болгожээ, Энэ ан- РиД өдөр бүхэн ариухан цэцэг анхилж байдаг нь бүр ч сайхан. Б.ХАЛТАР Ч.ДҮГЭРСҮРЭН / шииийнишишинлээ ьь «ЛЕНИН-0КТЯБРї» | СЭДЭВТ ШУУДАНГИЙН . МАРК, ТЭМДЭГТИЙН ҮЗМЭР ШАЛГАРУУЛАХ УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ МАХН-ын Төв Хороо, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо аугаа их Он тибрийн социалист хувь лын түүхт б0жилийн ойд бэлтгэх, тэмдэглэн өнгөрүүлэх тухай маш чухал тог тоол гаргасан. иь Октябрийн циалист хувьсгалын дэлхий дахи пы түүхэн ач холбогдол, комму ийзм байгуулж байгаа Зовлол тийн ард түмний баатарлаг гавьяа В. И. Лєиин, 4. Сүхбаатар иа- рын үндэслэн байгуулсан. Монгол Зөвлөлтийн ард түмний гай бат майрамдлын ач холбогдлыг яруу тод тодорхойлсон чухал баримт болсон юм со шии0000110 Октябрийн: хувьсгалын. яруу дар, ач холбогдлыг хүүхэд за луучууд, хөдөлмөр сөд о сурталч- Үх зорилгоор «Лопип-Октябрь» сэдэвт маркийн үзэсгэлэнд тавиг- эх үзмэрийг шалгаруулах урал- ааныг БНМАУ-ын Холбооны Яамны коллеги, МХЗЭ-ийн Төв орооны товчоо, Мопголын марк онирхогчдын холбооны тэргүүлэгч- ээс. зарлаж байна, Октябрийн 60 жилийн ойд зо риулан эпэ 11 дугээр сард, БНМ ХУ Холбооны Яам, МХЗЭ-ийн Гэв Хороо Монголын марк со- ирхогчдын холбооноос зохион байгу Улаанбаатар хотноогар- гах «Лепнин-Октябрь» сэдэвт үзэс- гэлэнд оролцох шуудангийн марк, тэмдэгтийн үзмэрийг 10 дугаарса- рын 1Олты дотор хүлээн авна Үзэсгэлэнд орох үзмэр, цугл га нь- дараах болзлыг хангасан байвал зохино. Үүнд: 1. Цуглуулга ,нь. «ЗХУНН», « Хугаа их Октябрь», «Лепин» «МАХН», «Сүхбаатар», «Октяб- хувьсгалын ач холбогдол» нөхөрлөл», «Найрам- «Манай эх орон» үүхэд залуучу . ь», «Урлаг», «Сансар л», «МХЗЭ ба БХЛНЗЭ», «Ле ний нэрэмжит БХПБ ба МПБ» эг сэдвээр бүтсэн байна цуглуулга нь 30--80 н хуудсанд багтсан бай- тадна дэлхийп олон Улсын шуудангиин марк, ил захидал, дугтуй анхны өдрийн дугтуй, тэм дэгтийн дардас зэрэг нь сэдвийн утга санааг бүрэн гаргасан байвал Үхино. а хаас одоад МУАААААВААДААААЛЛАХЛАЛАЛААЛААААЛААХААЛЛАРЛЛАААЛАААЛЛАААААЛХАХАЛАААВААЛАААААРАЛААААЛАРАААААН Зуун мод хотын 10 жилийн 3 САЙН ЭГЧ Нийслэлийн 18 дугаар сургуу- лийн 9-ийн «В» ангид Оюунцай- тай ийнйнишцтиийнишининининипинитгинининииинНининиН счиф Маг. ШУУДАН Х0РООЛЫХОН ” Манай сурагч шуудан хорооны- хон анги бүрд хэвлэлийн төлөөлөгч томилж пиоперүүдийн хэвлэл ашиг- лалтын чанарыг судалж байдаг юм Судалгаанаас. үзэхэд 8-ын. «Гэ», «Л», Т-гийн «А- «Вэ», «бїгийн Аэ Б-ийн «Б» зэрэг олон ангийн пиос нерүүд аахналсан хэплэлээ.. сайн ашиглаж байна. бид «Пионерийн үйэї».. сонин сурталчлах ажил байнга. зохиодог, Ялингула. баатарчуудын дунд хэв лэлийн ашиг тусыг сайн ойлгуула- хид их анхаарч хэвлэл сурталчлах өдөрлөгт баатарчуудыг олноор оруулж байна гэж нийслэлийн 18: лугаар сургуулийн 8-ын «Г» ай тийн. сурагч, сургуулийн сурагч шуудан хороойы дарга. М. Мядаг- май, ярьж байиа. Ч, Марк, томдоглэийг цаг стан» дартын хуудсан доор цэвэр үзэмж» тэй. тусгай. хар цаасаар. дойсгар хийж гялгар цаасаар бүри тайл» барыг орос, монгол хэл дээр дор бүр иь дэлгэрэнгүй. хийсэн байна. 1, Үзэсгэлэнд. хорхииг болтгах талаар тус цоплӨлгоонийГ ДО лоо. хопогийн. им гаригт 10:12 цагийн хооронд барилгачдын сой лын. ордон, идэр, техпинчдийн ордон. дахь. мариййн їлуүб, лхаг- ва гаригт 10-12 цагт Холбооны Яамны шуудан холбооны хэлтэст шил шишгинитииишишинилшицициншнтиЕ Л... Е В 8 Зураг дээр: Шуудан хорооны дарга М, Мялагтаа, хэвлэл ялгагч Т. Тэрбиш нар, С. БОДООШ Хоёр, Болзолд шалгаруулах журам ї «Лопинп: Октябрь» сэдэвт мар- ДОХИОХҮҮ ї | 7 цийг үзэсгэлэнд ирүүлсэн бүх цуг- ХЭВЛЭЛ ЧИНЬ 0 1101 БЛ НА УУ! луулгыг шалгаруулан үзэсгэлэнд Пиопер сурагчдын хүсэн хүлээ- хэн ашиглахыг зөвлөж, бүлгийн оруулан, 11 дүгээр сарын 15-ны 8 цор зүйлийн цэг. нь «Пиоперийн сэдэвт ажлаар хэвлэлээ уншиж дотор дүгїэй. үзэсгэлэнгийн шаг НЭГЖ бонИїЙ «Залгамжлагч» сэт- ашиглах даалгавар өгдөг сайхан П байрыг тодорхойлио. р, гү лийн ТИЙНЭ дугаарууд байдаг уламжлал бий. Гэтэл дээрх сургуу” Гурав, Уралдааны шагнал рН Ё лиудын сурагч шуудан хорооныхон 1, Уралдаанд тэргүүний цуг- Гэтэл нийслэлийн 6, 45, 52. 12 ду- шуудан хүргэгч Тимурчүүд юу луулгат үзэсгэлэнгийн шагиалол- гоно. Үүнд: ” ИНМэгдүгээр байр 1, Нэгдүгээр заргийн диплом, медаль Хоёрдугаар. байр 2, Хоёрдугаар зэргийн диплом, медаль ль,ииоперүүдийн захиал- хийж байна вэ? сай хэвлэлийг дугаар, дугаараар нь Пионер сурагчид аа! дарагдуулж утингчдыг хохируулж Та нарын захиалсан хэвлэл ху- байна, Ийм ду бусад сур- гацаандаа очиж байна уу? туулиуд дээр бас байгаа їом биш Я яа зуныхаа амралтын үеийн биз! бүрэн авч чадсан уу? Хэвлэл түг ээх, ашиглалтын ча- ї сониндоо түргэхэн мэ- нарыг сайжруулахад пионерийн бүлэг салааны идэвхтэн, хэвлэлийн төлөөлөгчид, «Сурагч» шууда! хо- «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» сонин рооны сонгуультан нар байнга са- «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» Сэтгүүлийн наа тавьж : зөвлөл зар сургу Гуравдугаар байр 8. Гуравду- гаар зэргийн диплом, медаль 2. Уралдаанд идэвхтэй оролц- сон пнонерийн: байгуулла- га, марк сонирхогчдын салбар зөв- лөл, хү мүүст үз эсгэлэнгийн тус гай шагнал олгоно, ЦЭЦГИЙН 8, Энэ үзэсгэлэнгийн үеэр марк сорирхогчдын байгуултагад хүү- Хэд залуучуудыг уг байгууллагын гишүүнээр шууд бүртгэц авч 420- хих журмын дагуу хямдруулсан үнээр марк олгоно. 1, Цуглуулгыг сот хөдөөгийн холбооны салбараар буюу өөрийн биеэр Холбооны Яамны Шуудан холбооны хэлтэст 10 дугаар са- рын 1-нээс 10 дугаар сарын 10- ны дотор хүлээн авга ПИ БНМАУ-ЫН ХОЛБООНЫ ЯАМНЫ КОЛЛЕГИ Э-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ 1101:1:(010) МОНГОЛЫН МАРК СОНИРХОГЧДЫН ХОЛБООНЫ ТЭРГҮҮЛЭГЧИД мх: ПИН “4262 : буч 0 2 деүэО 78027309 дүгээр дунд сургуулийн пионер баа» ирэн хЭншУСцАНААЛ ЯАХ ВРЫИН амьдрахын төлөө чармайжээ. Би тарчууд 1977-1978 оны хичээ” даг. Энэ” охин есөн жил дараалан. л онц сурвал, миний дүү нар бас лийн. шинэ. жилийн нээлтэнд Зо» сяннаасс онц ах ДҮНХЭЛ” вуралцсаны дуурианаг БХАСМ Он чиихий риулж 1000 цэцэг тарьж, 100 ан» дээр бүлг эмийн зөвлөлийн гишүүн мөн мйлий 5 дүү шар сурах гэж вариум хийж сургуульдаа бЭЛЭГЛЭ2 ХЗЭ-ийн үүрийн дарга юм. Оюун- оролддог болно гэх зэргээр байн- Бан Ё5 28 цацралын эцэг Даваажав холбоо- га өөр өөртөө үүрэг даа Ё шил УрыЕ ӨМӨН нас ургамлын ар- чин хүн байсан богөөд, ууган охи- вин үр түүжээ. ноо 6 настай байхад гурван дүү- хөн өөрийн гурван дүүг биш бага Зураг дээр: Цэцэг тарилтын гий нь хамт орхиж хорвоогийн ангийн сурагчид, айлын хүүхдүү- аварга 8-ын «В» ангийн онц сур- мөнх бусыг үзүүлжээ, Энэ. цагаас дийг ялгалгүй хүмүүжүүлэхийг лагатан В. Магнанжаргал, Н. Амар хойш бяцхан Оюунцацрал эгчийн . хєчээдэг байна. Тиймээс дүү нар санаа нар тарьсан цэцгэнд судал эцгийн хайраар дүү нараа өсгөн нн. Оюунцацралыг сайн эгч гэж гаа хийж байна Ё бойжуулж, эхийнхээ гэрийн ажилд эрхэмлэн хүндэлдэг юм. байнга туслан, санаа сэтгэлийг 3 төвшин, бүгдээрээ эвсэг сайхан Л. САМБУУ. 2 С.БОДООШ 77 Л ЭЭЖ /”УУФУЛАЛМШ ЛЛхжижиИииххиихихэ Төв аймгийн 189- зийн 10 жилийн дунд сургуулийн пмоне» рүүд малын тэжээлд зориулж олон т ОГАМНАс ч ООицжан кг цэвэр үр,140 кг мөөг, 20 орчим тони шимт өвс түүжээ. Зураг дээр: (Зүүн тараас) З-ын «А»! ан- гийн онц сурлагатай П, Энхтуул, согоов- рын гүр түүх хоёр дахь аянд нөхдийн. хөө хамт оролцож байна. с.БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг ХОЛ Д БААТАРЧҮУЛ:БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУХАЭА ЗОРИУЛАВ 970.4(ИЙН 41129ЭЭН2 Ардын сургуулийн алтан бос- гыг алхаж ариуц эрдмийц эхлэл тА» үсгийг бичсэц тэр өдөр хү- ний амьдралд хэзээч мартагдаш- гүй. Чухамхүү энэ л өдроос эх- лэп хүний амьдралын тодорхой нэгэн үе сурагч ахуй амьдрал эхэлдэг юм, Тэр одрөос эхлээд хашаа байшин, айл саахалтын найз нөхдөөсөө өөр манай ангийн» хан гэдэг нэгэн Халуун айл бү- лийн гишүүн болно, Манайх гэдэг танай гэрийнхэц чинь бөр бор ажилтай, насаар харилцан адил- гүй хүмүүс байгаа шүү дээ, Ту- хайлбал аав чинь жолооч, исэгч ажилчин байхад ээж чинь багш, 2) эмч, оёдолчиц зэрэг янз бүрийн мэргэжилтэй. За тэгээд ах эгч нар чинь оюутан юмуу ахлах ан- тийн сурагд байгаа, Тэгнэд0!00- дөр чамтай эрдмийн ширээнд 32- рэгцэн суусан найзууд Чинь ягл чам шиг пастай, амттай Чихэр, сопиц кино, үлгэрт дуртай 0бай- таа, Удалгүй та нар цөмөөроо ун- шиж сурна. Тэгээд баатарчуудын гишүүн болно, Бүгдийц чинь эн- гэрт баатарчуудын тэмдэг гл/ зах тэр өдрийгтанар тасч ядан хү- гээж байгаа. Дараа нь бүгдээрээ улаан бүч иамируулсан пионер болно, 1Оутай сайхан ирээдүй »та 5 нарыг хүлээл байнавэ? Аугаа их Октябрийн хувьсгалын лийн ойн жил сурагч болсоц та иар бүр ч бахархалтай, | “Сайн сурагч байна гэдэг су- рагч болсон анхны. үеэсээ хичээл номдоо хэрхэн шамдахаас шалт- гаална. Тиймд эрдэмтэн багшийн- Хаа заасан, зэж аав Эгч ахынхаа захиснаар хичээл номдоо шамдан суралцах нь чухал, ЗУРАГ ДЭЭР: Энэ жил эрд- мийн босго алхсан 45000 гаруй шинэ сурагчийн нэг 45 дугаар дунд сургуулийн иэгдүгээр аи- гийн сурагч М. Цэрэнлхам, 82 жил багшилсан ахмад багш С, Шошмаа нар, өвӨөӨөөФӨСӨӨӨ чөлөөтэй. тэлж, 60 жиг” Архангай. аймгийн 2Каргалант сумын «Жаргалант амьдрал» нэгдлийн Хоолт бригадын хонь- чин аймгийн. аварга малчин В. Лүндэв-Очирынх өпгөрсөн хавар толоо бүрэн бойжуулж, зуны то- дөвлөгөөт даалгавраа торол бүр дээр иь давуулан биелүүлж, тар- ган тавтай чээ,. Тэднийх 14 хүүхэдтэй өнөр. сай иггэр бүл, ЗАВТАЙ Э / 32 хЭМТ 7 пионерүүдийнхээ ап үедээ Оюун ухаанаа авьлас билгээ хурцатгаа: аливаад авхаалж: сэргэлэн боло- Сурагч ход нь цэмэр болог гэж зугаатай хэдийг энд зураг зурах аргаас ов. авга (эг үет -- АВАРГЫН ОХИН ажээ, Хүүхдүүд зуны амралтаа- раа мал маллаж эцэг эхдээ тус- лац өөрсдөө ч ихзүйл сурчмэд- эээ, Зураг дээр: Отгон охин Л. Наранцэцэг өвс- НИЙ сайхан, успы тунгалагт хур- таа хариулж: авиа. Д. ГҮРРАГЧААГИЙН , авсан гэрэл зураг Манай орны намрын ургац ху- раах, хадлан бэлтгэх, олон наст ургамал түүх ажилд хот хөдөв- ний олон мянган баатарчууд сайн оролцож: байна. » настай С, Оюумаа ах эгч нараа дагалдан олон наст ургамлын үр түүхэд идэвхтэй оролцож | байна. С.БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг, ШДүГЛГХүд нийтэллээ, Эдгээр зургийг мийг цааснаас үзэгиийхээ үзүү- рийг салгалгүйгээр зурагт заас- наар зурж сураарай, | Багш Х. ПҮРЭВСҮРЭН ЗУРАГ ДЭЭР: 5 цө- зориулсан шүлгийн шинэ түүвэр 7 Г, Лхагваагийн шүлгээс уншигч / БНМАУ-ын торийн шагналт Я1ОИ А90тр09 байлгана. уузаа “Үргэлж арчилж, с Хсэндээ эгчээрээ" ““Цацаг хийлгэж, рвээхэй адил Шинэхэн цас шиг Бар Цолоолог явбал Цагаахан цаасанд Шингэн бэх Гойд зохимжтой. Хээ угалз шиг 04Ж Хичээцгүй бичиг Хэний ч гэсэн Харахад аятай. д Ном дэвтрээ Гамгүй эдэлдэг Ноорхой жаалыг Зэмлэх хэрэттэй. ӨШГИЙН ТУУЗ Өнгийн тууз х й Үсний чимэг Хэвэнд цутгасай”юм. шиг “Бөв бооронхий, “Хээ тавьсан юм шїиг. бу??? 17 Оготор иштай. Амттайхап алиманд / 3 ч дуртай. 1! ич дуртай, - 2 Ё 7. Г. ПХАГВАА. Эрхлэг: Ц. ДАШДОНДОВ | Ф Ч) Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хЗвлэлийн Комбипатад хэвлэв, А-- 68907, 58) со Мндекс-- 14140: НАЙРА: АУГАА ИХ ЛЕНМНИЙ ЭХ ОРОНТОЙ ТОГТООСОН НАЙ- РАМДАЛ БОЛ. МАНАЙ АРД ТҮМНИЙ САЙН САЙХАН БАЙ- ДАЛ, ЗОЛ ЖАРГАЛ, АМЖИЛТЫН БАРАГДАШГҮЙ УГ СУР- ВАЛЖ МӨН БӨГӨӨД ЭНЭ АУГАА ИХ НАЙРАМДЛЫГ ӨДӨР ТУТАМ БЭХЖҮҮЛСНЭЭР МАНАЙ АМЖИЛТ ОЛОЛТЫГ УЛАМ АРВИЖУУЛЖ, МАНАЙ АМЬДРАЛЫГ УЛАМ АРВИН БАЯЛАГ, ЗОЛ ЖАРГАЛТАЙ БОЛГОНО ГЭДГИЙГ ӨСВӨРИЙН ЗАЛУУ АНД НӨХӨД МИНЬ САНАЖ ЯВАГТУН! оын хани МОНГОЛ--308Л8ЛТИЙН НАЙРАМДЛЫН САРЫН | АНИЛ. НИНАЙ...0Р0Н ДАЯАР ЭХЭЛЛЭЭ БАЯРЫН ХУРАЛ Аугаа. их Октябрийн социа. ямст хувьсгалын 60 жилийн ойн өмнөхөн болж байгаа монгол, зөвлөлтийн найрамдлын сар, 3С БНХУ-ын соёлын өдрүүдийн нээлтэд зориулсан нийслэлийн нам улс олон нийтийн | байгуул, лага, хөдөлмөрчдийн төлөөлөгч- дийн “баярын хурал Монголын Үйлдвэрчиий Эвлэлийн Соёлын төв ордонд өчигдөр боллоо. Монгол, зөвлөлтийн | төрийн далбааг хүндэтгэлтэйгээр “ман- дуулсан хурлын тэргүүлэгчдийн - байрны гүнд дэлхийн хөдөл- мөрздийн суут багш В.И. Ле- нин, монголын ард түмний алдарт хүү Д. Сүхбаатар нарын чээж баримлыг амьд цэцгээр чимэглэ- сэн байлаа. Баярын хурлын тэргүүлэгч- дийн байранд манай нам засгийн удирдагч нөхөр Ю. Цэдэнбал, Ж. Батмөнх, Н. Жагварал, С. Жа- лан-аажав, Н. Лувсанравдан, Д. Майдар, Д. Моломжамц, Б. Алтангэрэл, Д. Гомбожав С. Со- сорбарам нар болон бусад алба- ны хүмүүс, манай оронд эхэлж байгаа ЗСБНХУ-ын соёлын ӨдД- рүүдэд оролцох ЗСБНХУ-ын Соёлын Яамны орлогч сайд В. И. Попов тэргүүтэй З3СБН НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ 1 ЯРИАНД-УНШИГЧДАА УРБЯ БАЙНА Уншигч хүүхдүүд ээ! 1Нил бүр зохиогддог монгол» уламж- лалт сарын ажил орон даяар эхэл- зөвлөлтийн найрамдлын “чооны орлогч гишүүн, Улааибаа- ... » дүгээр нарийн бичгийн дарга, мЗ “ дарга нөхөр Б..Алтангэрэл нээж Ю. ЦЭДЭНБАЛ ХУ-ын соёлын зүтгэлтний төлөө»! лөгчид, БНМАУ-д, ЗСБНХУ-ын хэргийг түр хамаарагч М, П, Ма- кареев парыг гарч ирэхэд хуралд | оролцогчид суудлаасаа босч алга нижигнүүлэн ташиж халуун дот- но угтав... 1 Баярын хурлыг МАХН-ын Төв Хорооны Улс.төрийн Тов- тар хотын намын хорооны нэг- НН-ийн Төв Зөвлөлийн орлогч үг хэлэхэд Хөгжимд , ЗСБНХУ, БНМАУ-ын төрийн дуулал. сүр жавхлантай эгшиглэв, Баярын хурлын илтгэлийг МА. ХН-ын Төв Хорооны нарийн бич-| гийн дарга, МЗНН-ийн Төв Зөв-/ лөлийн нэгдүгээр орлогч дарга нөхөр С. Сосорбарам хийв. Дараа: нь манай оронд эхэлж байгаа ЗСБНХУ-ын соёлын өд- рүүдэд оролцох ЗСБНХУ-ын соёлын зүтгэлтний төлөөлөгчдийн тэргүүн. ЗСБНХУ-ын Соёлын Яамны орлогч сайд В. И. Попов, БНМАУ-д ЗСБНХУ-ын хэргийг түр хамаарагч М. П. Мацареев нар үг хэлэв. ДАЛ- ДРУЖБ. (30:01:0УУТИЙ ЛИ МА (1468) | “Монгол, Зовлолтийн. найрамд- лын уламжлалт 20 дахь сарын ажлын нээлтэд зориулсан нийс- - лэлийн пионер” сурагчдын төлоө- “ лөгчдийн | хүндэтгэлийн шугам жагсаал В, И. Лениний нэрэм- жит Монголын пионер -сурагчдын ордонд боллоо. : ! Хүндэтгэлийн энэ шугам жаг- “ Фаалд Улаанбаатар хот дахь зөв- лөлтийн 14,:8 дугаар дунд сур- гуулийн пионер сурагчдын 19Ө- лөөлөгчид оролцов. Баатар хот Москватийн | нэрэмжит. нийслэ- лийн 38 дугаар дунд сургуулийн пионер Б. Галтмаа олон улсын хүүхдийн «Наран үүрд мандаг» их наадамд оролцож, октябрийн орны хүүхдийн “аз Жаргалтай амьдрал, зөвлөлтийн- ард түмний аугаа” их бүтээн байгуулалттай в Мөрөн хотын наймац жилийн нэгдүгээр дунд сургуулийн долду- гаар ангийн сурагч Туяа зөвлөл- тийн пионер Танятай захидлаар харилцаж марк, ил захидал с0- лилцож байна, Таня «Улыбна» гэдэг дууг захидалдаа бичнж ТУ- яазд ирүүлжээ. Туяа дуунд дур- тай сурсан дуугаа нөхөддөө зааж өгдөг. Орос дууг сайн дуулж оросоор уншиж, бичиж сурч бай- гаагаа найз Танягийн ач гэж ярьж байна. Б. ХАЛТАР ш Хөвсгөл аймгийн 27Каргалант су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «А», 8-ын «А» ангийн или лус үйлдвэр, уурхай, орд харш, зам талбайг бид хаанаас ч харж болно. Найрамдлаа бид гэр орон, өдөр тутмын ахуй амьдралаасаа ч харж болно. НАЙРАМДАЛ: лээ. Октябрийн социалист их хувьс. галын 60 жилийн ойн өмнөхөн 80- хиогдож байгаа энэ сарын ажлын үеэр манай сонин, / уншигч та на- рыгаа «Монгол-зөвлөлтийн най- рамдлын тухай» ярианд өргөн оролцохыг урьж байна. Монгол-зөвлөлтийн найрамдал бол хамгийн өргөн, гүн утга агуул- гатай, хамгийн сайхан сэдэв юм. Энэ найрамдал Октябрийн аугаа их хувьсгалаас эхтэйг бид сайн 7 мэднэ. Манай социалист байгуу- ! лалтын салбар бүрд найрамдлын үр шим хүрч, тэжээн тэтгэгч, амьд» руулагч тэр үр шимийн ачаар улс орон маань цэцэглэн хөгжиж бай- Манай яриа «Найрамдал: манай гэрт, манай сургуульд, манай гу- дамжинд, бидний сэтгэл зүрхэнд» гэсэн сэдэвтэй юм. Энэ сэдвээр би- чихийн тулд: Юуны түрүүнд өвөө, эмээ, ээж, аавтайгаа ярилцаж, тэд- нийхээ амьдралыг «судлах» хэрэг, тэй. Магадгүй өвөө, эмээ чинь дайны үед юм уу бүтээн босголтын үед зөвлөлтийн хүмүүстэй хамт ажиллаж, тэднээс хэн нэгийг нь дурсан санаж явдаг байж болно. Дурсгалтай сонин зүйлс ч хадгалж явдаг байж болзошгүй! 7Каазтай зургаа сайн хараарай! Гэрт байгаа. хогшил тавилаа сайн ажиглаарай! Бас аав, ээж, ах эгч царынхаа юу ярихыг сонс! Хаана суралцаж, хэнээр багшлуулш, ажиллаж ямар амжилт бүтээл гар- гаж буйг мэдэж ав! Энэчилэн өөрийнхөө сургууль, явдаг гудамжаа судла! Тэнд ЗХУ-д үйлдвэрлэсэн ямар багаж төхөө- реөмж, зөвлөлтийн хүмүүсийн гар бие оролцсон юу, юу байна вэ? Эцэст өөрийгөө ажиглах нь зүй- тэй! Чиний гарт хаанахын үзэг, харандаа байна?-Үүрдэг цүйхэнд чинь найрамдалтай холбоотой їоу, юу. байна? 1 Мэдээж үүний дараа бичих хэрэгтэй болно. «Хамгийн гол"нь товчхон тодорхой бичих ёстой, Бүгдийг хамруулалгүй зөвхөн «Найрамдал-манай гэрт», гэх. юм. уу «Найрамдал миний цүнхэнд» тэсэн сэдвээр бичвэл бүр ч сайн! Ер нь дэвтрийн ар өвөргүй бичсэн нэг хуудаснаас илүүгүй байх хэ. рэгтэй, Эцэст нь дүгнэлт хийгээрэй. Дүгпэлтэндээ: Ба гааг ч бид мэднэ, Монгол-Зовлол. Ямар ном, сурах бичиг ашиглаж --! Монгол-зөвлөлтийг, цай- тийн найрамдлаар цогцлон боссон эрдэм ухаанд суралцсан, хэнтэй рамдлыг юутай зүйрлэн болох, 8 анилталжилагжллнлллБисшЭишигаа2021: ги ашмийшилдгмадансиагрллЭНЭрНЯМашинакийнлгархицаглны Бидний: сэтэл зүрхэнд | жүүлэхэд сурагч, пиоперийн ХҮНДЭТГЭЛИЙН ШУГАМ ЖАГСААЛ танилцсан тухайгаа ярив, Мөн зөвлөлтийн 14 дүгээр дунд сур- туулийн пионерийн ахлах удир« дагч Нина Александровна, 8 дуг гаар.сургуулийн сурагч Вася нар үг хэлэв, Ё Хүндэтгэлийн шугам жагсаалд оролцогчид зөвлөлт, монголын сайрамдлын. нийгэмлэгийн "Төв захиргааны. дарга, ЗХУ-ын баа- тар, сансрын нисэгч Горбатко- гийн -нэр дээр баярын цахилгаан явуулж, “мөнгол-зөвлөлтийн «най» рамдалд хэзээ ямагт үнэнч бай» хаа, монголын . өсвөр, үеийнхнийг .. төлөөлөн илэрхийлэв. р Дараа нь пионер «Найрамдлын ая дуу» тоглов. - ЭЖ22 3 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ сурагчдын концерт НАЙРАМДАЛ -- НӨХӨРЛӨЛ пионер сурагчид Октябрийн ик хувьсгалын 60 жилийн ой монгол- зөвлөлтийн найрамдлын сард 30» риулсан тойрон аяллыг Архангай аймгийн. Тариат сумын Хоргын үзэсгэлэнт нутгаар хийв. Энэ”аял- лынхан Тариатын 10 жилийн дунд сургуулийнхантай туршлага солилцож, зөвлөлтийн их эмч Нє- мойн хөшөөнд цэцэг өргөв. Дараа нь зөвлөлтийн мэргэжилтэн Юров- той нөхөрсөг уулзалт, «Найрам- дал-дружба» сэдэвт үдэшлэг 80- хиолоо. , Пионерийн ахлах. удирдагч Г. ЧОЙЖИЛСҮРЭН Манай. зэ|т, Манай суруульд, Манайї гудамжинд бэх» гол үүрэг зорилт юу байвал зохих зэр- гийг оруулахыг зөвлөж байна. Хүүхдүүд ээ! Та нарын бичїк ирүүлсэн хамгийн сонирхолтой захидлыг сонин чинь найрамдлын сарын дугааруудад нийтэлнэ. Хам- гийн сонирхолтой, оновчтой захн- дал бичиж ирүүлсэн сурагчдыг оны тэргүүн” бичлэгийн шагналд оруулахаас гадна шилдэг сайн за- хидлуудыг Октябрийн 60 икн- лийн ойн дугаарт нийтэлж урам- шуулна. Та нарын байна, сонины зөвлөл -- Эпэ найрамдлыг улам захидлыг хүлээж Ц.НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ "ЯРИАНД УНШИГЧДАА УРЬЖ БАЙНА (72 олшштш 134411431141164л 43441 ГЭР” 47 ЇКицИйН | “Т9881 109 / Социалист бүтээн байгуулалтад ХҮҮХДҮҮД УРГАЦ ХУРААЛТАД ТУСАЛЖ БАЙНА талбайд төмс, лууван ажилл буй өчүүхэн: Ч Ургацын хураахар шамдан хүүхдүүдийг харахад чолоо завгүй. «Ардын зориг» гоочдын гавшгай бүэээдынхийы. зургийг тэйгээр байрлуул: түүний. дор «Бидний бахархан дуурнах Хү- мүүс» гэж бичсэн социалист уралдааны самбар содон харагд- лаа. Тэр самбар дээр бригад болон нэгдлийн ио- хөдөлмөрийн хүндэтгэл- хүүхэд бүрийн хийсэн ажлыг өдөрт нь дүгиэж түрүүлэгчдийн изр дээр «Октлбрь-бО0» гэж бич- сэн улаан таван хошуу зурж тэм- тэсэн байв. «Энэ өдөр 10-ын «А» апгийн ч Д. Наранцэцэг ахлагчтай ад түрүүллээ. Тус бригадын су брит хүүхдүүд одоо хоёр дахь удаагаа түрүүлж байна. 10 дугаар ангийн төлөвлөгөөгөө түрүү- сурагч су- сурагч Эрдэнэбат 153,3 хувиар биелүүлж лэв. 9-ийн «Гэ» ангийн Г гяг 10-ын «А»?”-ангийй рагч Батбаяр нар 5830 кг томс савлаж хөдөлмөрийн амжилт гар- гасныг талархан сайшааж байна» гэж бичсэн байлаа. Мөн самбарт «Ургацын амт,гэсэн сэдэвт үдэш- лэги хөтөлбөр хаджээ. Тэд орой бүр ажлынхаа бү ийг дүгнэн үдэшлэг явуулдаг байна, Гавшгай хөдөлмөрийн брига- дын ахлагч агрономч Баатар -- Энэ хүүхдүүд 12 хоногт 40 тонн байцаа, 60 тонн төмс ху- рааж бидний ажилд тун их нэ эр боллоо, Нийтдээ жараад хүү- ажилласан. Хүүхдийн тус мөп билээ. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 10 жилийн дунд сургуулийн су- рагчид ингэж аугаа их октябрийн увьсгалын 60 жилийн ага хөдөлмөрийг өрпүүн амжилтаар чармайн ажиллаж байна. м, чойИНОО СУРАГЧДЫН ТУС Нийслэлийн 8 жилийн 40 дүгээр дуид сургуулийн 8-ын «ДА», «В» ан- гийн сурагчид зуны амралтаараа Хэн- тий аймгийн Галшар, суманд очиж мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн ажилд 30 хоног тусалжээ, Энэ хугацаанд 8:ын «А» ангийн хамт олон 110 үнээ маллаж, 5005 литр сүү сааж, 8-ын «» ангийн сурагчид 6485 хонь хяр» гаж, нэгдэлд 1658 иг ноос тушаажээ. Маймийн «ЛА» ангийн сурагч Энхтай- ван саалийн хугацаанд 8350 литр сүү сааж саалийн. аварга болж 8-ын «В» ангийн сурагч Нэргүй Энхболд нар тэргүүний хонь хяргагч болов, М, АЛТАНЦЭЦЭГ аймгийн Баянзүрх сумын дунд сур! ийн 8-ын «Б» ангийн сурагч О. Наранцэцэг зуны амралтаараа 12 үнээнээс 3400 литр сүү сааж ээж, тусалжээ, С Тус сургуулийн 7-ийн ангийн сурагч Л. Отгон бас л ажил ч сайн хүүхэд юм. Тэр охии зуй амралт раа Тэрэлж бригадад очиж 8 үйдэл 60 хоногийй хугацаанд 2000 литр сүү сааж, 25 иг тэжээл бэлтгэжээ, 7 багш. Ш, ИУРЗЭД «А» пГҮҮүТТ ТҮҮТҮҮҮТГ | ( 4 Цогт-опоо: сумын найман. Эн- лийн дунд сургуулийн инонер су» рагчид сумын хадлангийн төлөн- лөгөөг елүүлэхэд амжилттай оролцолс 3. хоногт (12000 иг онс түүлээ, Цэдэн багштай. 8. ду- гаар анги 23000 иг онс болтгэж сургуулийн. хадлангийн. апарга Хадаан бэлтгэх ажилд су- рагч: Содномдаржаа, | Гитгор 1 цэгмаа, Машмонх иар сайн ажил- лаа Цогт-опоо. сумын дунд сургуу- лийн. аахирал 9. ХАРХҮҮ болоп Бапидалай сумын дунд сургуу- лийпханг замрын | хадлан. тээээл бэлтгэх ЛД ИДЭНХТЭЙ. Оролцсогх ны гдотор 7-гийн «А» ангийлхан 1500 иг. орс хадай, Ээ ажилд сурагч А, Ганболд, МИ, Цэцэгмаа, 1, Бурмаа А. Ганбаатар ийр сайн ашиглаж “бусдигаа: хошуучиллаа. Сурагч 1: 2НАРГЛЛСАЛХАН Айтгийн төвийн 10 тилийн ДУИД сургуулийн. ийоперийнг лэг» дүгээр: бүлгийн. зонлол, инопер сурагчдынхаа зуны. амралтаар ЇНӨГОВИЙН | ЛИОНЕРҮҮД”: хийсэн зүйлийг нэгтгэн Дүгнэж «Алтан цамар» хөдөлмөр соёлын “анаа хийв, Зун даалгаврыг Гүнсэн багштай. 9-ын. «А» алги, Рагчаа. багштай 8-ын «Г» анги, Їлдамханд богштай 8-ын. «А» лигиуд сайїг биелүүлж ахний байр элэджэл, “Тус. сургуулийн: сураг» чид сорс 08890 ширхэг, овс 1883 иг, Шимт тэжээл 424934-цг, "тар тээл 620- ий, тэжээлийн олон цаст “ургамлвиг: үр -1:30:кг бэлтгэ» жээ. бури, АМАРСЛИХАН УУУЛЛЛУУУУЛЛУУУУЛУУЛУУУУУУУУУЛУУУУУЛЛУУУУУЛУЛУУУУУУУЛЛУУУУУУУЛЛУУУУУЛУУУУУЛУУУ. ". Мандал-оноо сумын. найман жилийн дунд сургуулийн... в"ионс-» рүүд зуны амралтаараа өөрийн сумин.. Балихошуунд амралтын зуслан байгуулав. хїдолмор Хө- дөлмөр зуслангийн сүүлчийн ээл- жинд ажилласан Энхтула багштай 13 сурагч 2000 литр саасан сүүгээрээ. байрны сүү сааж, сурагч- дад зориулан цагаан идээ болонс- руулжээ. Ходолмор зуслангийн ажилла- гааг харуулсай «гэрэл зургийн сурвалжлагыг сонирхуулэя, Саальчин сурагч Г. Ганчимэг, Г, Шүрэнхишиг нар, ЁСА гс - жлын зав чөлөөгөөр хадлан тэжээл бэлтгэх, таанан зоодойг мянга мянгаар хийх ажилд Н. Жамьянхорол, Г. Сувдаа нар бус- даасаа гавшгай оролцлоо. Баяндалай сумын дунд сургуу лийн У! ангийн сурагч С. Бат- баяр вуны амралтаар 12 даага сургаж, 560 ширхэг зоодой хийж, Олои зуун литр айраг боловсруул- жээ, Номгон сумын дунд сургуу лийнха ичээлийнН шинэ жилийн нээлтээр 50 даага уралду Өөрсдийн гасан 2 урал Т. АЛГАА ши ишиг лт 411 777) МЛ: 58 13-20 11 11::4:5491-1 йС ТЭЭ: СО Фис78 Ён »- 2 БЭЭ ЕХЭ 22 НВ -Ө» со шт со ан. З- ЦяЛД Ё 20 Бв Ёо , аллёД Б ЕЄГ-Э Гь, Ес БХ Ө с: БЁВыН в в-7) КЕВЕН Б-) ” 8858 о АНЫ 88 1-» бас! Ба “5 дт" ооН лЛ-ошО 54 80 ЁЕо2 "888 10) ё24Я ЗЯД гэ 85 8с6.8 ЯФ уулаа 15:32:1522) 21:4:21:1210 ГЭЛЛА: 14974 ! | ЁоХ КТППЯБРИЙН О7ЭЭ-С610: Хүүхлүүл БЕЛОРУСЫН ҮҮХ дайны. хүндийг биеэр амсаж, ! нүдээр гээлгүй хүн нэг м бИХН -АХИАА ПИОНЕРҮҮД шиш 7777 Зөвлөлт Социалист бүгд Найрамдах Белорус Улс 204,6 мяпган хавтгай дөр- велжин км мутаг дэвс, гэртэй, хүн ам нь 9142 мянга, Нийслэл нь Минск хот. Машины, үйлдвэрлэл тухайлбал тр р, авто. машин га! металл зүсэгч суурь машины үйлдвэр- лэл хөгжсөн. Хөдөө аж ахуйгаа маалинга, төмс- ний чиглэлээр хөгжүүлж Ц 3 лж байна. 3 Белорус бол дайчин баатарлаг гавьяат үйл- сийн түүхт хуудсаар баян улс, Эдний ахмад үеийнх- ний дотор эх орны аугаа БИД үеийн хувьсгалч баатарлаг тэмцэлд, Боло. русын өсвөр үешинхний ИХ- гавьяа. тодорхой. байр эзэлнэ, Эх орим дайны жилүүдэд, ахмад комму» нистуудын удирдлагаар пионерийн: хэдэйп арван нууц бүлгэм байгуу даж олопо зуун хүү партизаны отридад сайн дураараа элсэн орж эрэл- Хэг гавьяа байгуулсан юм. Эдний зөвхөй нэгийг эргэн сапацгааля, “Марат сумаа дуустал буудаж, олон дайсныг хо- нооөлөө. Дайспууд бяцхан хүүгийн тал талаас нь дайчин улам ойртлоо. Тулж ир» сэн дайсны имьсгааадах нэ сонсогдлоо... Мират үранат шидлэа. Тай хага. сиг ив устгажээ, Дараа иь үлдсэн гашц граппатаа барин бутан. дундаас үарч ирлээ, Онсийнхээ урапатыг тар дээрээ дэл, боллоо, Ингэнс. бицхан хүү У01)20: амь үрэрди эл, Аймшиггүй. аариглганж партцайг арай гаруй ий» тай. їшонер байсанд дай ПУУдД ихэд гайхалс байсан гадаг,, Ингэнс Бслорусын Станыцопо”. тосгонд, амь» дарч байсан їиопер Маг рат: Цаас эх орноо. алтан амиараа. хамгаалж 4С8 ИХУ-ын баатар. цолоор шагнагдсан. юм. гэсэн. ца» гэн дурсамис сайн санаат хүн ардын зүрх сэтгэлд монхроц үлджээ, Опоодор Белорусын ппонерийн: олон бүлэг салаа дугаа их онтлбрийн 60 жилийн ой. угтсан «Лоепипний-.. замаар, . Он- тибрийн замаар» аянаар аллахдаа түүхт энэ баат- руудынхаа: нэрэмжит бү- лэг салаа болох ОРНЫ гооид олон мянгаараа хамрагдаж, байна, Белорусын .| Шионерүүд их Октябрийн 60 жилийн ой угтай ахмад дайчид, үе тэнгийн “анд нөхдийн- хоө Сбайгуулсац гавьяаг с УУУУУУУУУУЛУУУУУУУУ. Гэвч энэ уул "партиаануудын Эрдэнэт гэж багахан уулын нэр. зэсийн хүдрээр эрэн сурвалжилж, байна. Тухайлбал: Мин хотын Н дугаар дунд сургуу лийнхан.. Л Марат. иййлсїн Дайчин баатарлаг. үйл» сийг харуулсан. мулсї байгуулж, - Онаг сургуу, лийн эшонерүүд: аутихаа пмралтаар- 2ХУгиын байл» тїр ионер Мират” Мал! түүний эгч Ариадиа. Шин попиїйгшїг байлдаж бай» гай галраар тойрон ал ЛИЛ ХИ өх өрииг дийг ти гэжилүүдэд, елорусын ипуулшж бийган үйл ШИННШИЛП тухайг шинэ. сонинг. мэдээ цуглуулШшаа, Мон... Слуц цийн 0 дугаар, дунд сур, гуулийн ЗСБНХУ-ын баа тар. Зинаг Портпонйгийн пэраэмшит, бүлгийнхэн. ах Мад хувьсгалчид дайпы үед амьдарч. байсан хү- мүүсийг цуглуулац дайны үсийн дуу шүлэг бүжгээр бэлтгэсэн... концерт тогло- сонд тэд. дайчин залуу насаа дурсан өнөөгийн аз жаргалтай өсвөр үеийинх- нэарээ. бахархан. нулимс дуслуулап байж үзжээ, Ийнхүү Белорусын пио- иерүүд аугаа их Онтяб- рийн социалист хувьсга- лын 60 жилийн ойг сур: лага, ходолмор, олон ний- тийн ажлын гарамгай ам- жилтаар угтахаар шам- дан суралцаж байна, Н. ДАРИЙМАА ЭРДЭНӨТИЙН ХҮҮХДҮҮД ЯРЬЖ БАЙНА ууу, маг | чадалт гол-зөвлөлтийн ард түмэн, глэн босгож байна, Би саяхан ОКТЯБРИЙН ҮР САД Анги, бүлэг бүр шефийн толбоотой Эрдэнэт хотын хэмжээгээр 10 жилийн 2, найман жи- лийн с) бага сургууль Зөвлөлтийн 10 хотынхоо төвд сургуулийн холбоо- хамтрай зохиосон. анги, жилийн сургуу байдаг. Манай хоёр анги, бүлэг бүр шефийн той. Багш нар маань ажиллах, төлөвлөгөө Энэ төлөвлөгөөний дагуу бүлгүүд хоорондоо нягт Дотно холбоотой ажилладаг. /Хамтарч үдэшлэг, уулзалт, биеийн тамн- рын тэмцээн зохиодог. Ахлах-ан- тиуд гар бөмбөг, сагсан, бөмбө- тийн тэмцээн явуулсан. Бүлгүүд тионерийн сэдэвт ажлаа хамтарч хийдэг. Бага ангиуд зөвлөлтийн сургуулийн хүүхдүүдийг ур»ж, олон сайхан тойрон бүжиг заалга- сан. Зөвлөлтийн сурагчид бид- нийг бас урьж монгол дуу, шүлэг, заалгадаг. Бид орос, аигга хэл їлурч байна Эрдэнэтийн монгол сургуулиу- дад орос хэл сурах хөдөлгөөл их ернөж байна. Орос хэл сурах бо- лолцоо ч бий! Яагаад гэвэл зов- зөлтийн хүүхдүүдтэй үргээж, уул- заж, хамт тоглож байдаг. Сургуу- лийн захиргаа өлгөрсөн зун ам- ралтаар «Хэн олон орос үр чэЭЭ- жилсэн бэ» гэсэ! сопин даалга- вар өгсөн. Сурагч бүр зуны ам- ралтаараа орос хэлийй . дэвтэр нээж, үг чээжлэх, Ярьж сурах ажил хийлээ. Бас маиай сургууль дээр англи хэлийй дугуйлан бай- гуулагдсан. Дугуйлайнд зовлол- тийн сургуулийн Людмила багш СУСИСГХСХХХҮХХ 7 хичээл заадаг. Ер иь манай сур- гуульд оросоор чөлөөтэй ойлго- дог, ярьдаг хүүхдүүд олширсоор байна. Бүлгийн ажил, тэрчилэн хамтарч азохиосоц ажлаа орос хэл дээр явуулах нь вх сопирхолтой, ач тустай юм. Төрсөн. өдрөө хамтран тэмдэглэдэг Бид б-гийл «А» алгид сурдаг. Зөвлөлтийн сургуулийн 5-ын «Вэ» апгитай шефийн холбоотой. Мапай багш Чулуунжав, орос багш ЁЕв- докия Иваповна хоёр маш.дотно найз! Багш нар маань бидний үер- хэл нөхөрлөлд их анхаардаг. ГЇно- нерийн ажлаа нээлттэй | хийхээс эхлээд сурагчдын төрсөн өдрийг хамтран тэмдэглэж заншсан, Төр- сөн өдрийн баяр ёстой гоё болдог. Бие биеидээ өөрсдийн авьяасаар бэлэг барьдаг. Манай ангийнхан найрамдлын сарын үеэр «Ок- тябрь-60» сэдэвт ажил хийнэ. Найз параа урина. Бид онтябрийн баяр угтайс «Пионерская правда», «Мурзилка», «Веселая картий- на» зэрэг зөвлөлтийн | хүүхдийн хэвлэлийг бүгд захиаллаа. 8а- хиалсан хэвлэлаэрээ хайчилбар, орчуулга хийнэ, Цэцгийн үр, аквариумын загас солилцож байна. Би 8-ын «8 ангид сурлаг, На» майг Ганболд гэдэг, Манай ай- гийихан зөвлөлтийн. хүүхдүүдтэй иайзлан, тэдиээс цэцгийл үр ан» вариумын загас авч, тарьн, үр- жүүлдэг. Одоо: Батбилэг 120-ноД загастай, Пүрэвжав: бид хоёр 20- иод загастай болоод бийна, Эрдэ- иэтийн хүүхдүүд загас үржүүлэх, баян, Тэр лолтийн ард түмний сайн сайхан аж амьдралд үй. ийд эхний аравт багтах, Аанд | зөвлөл хамгийн томд орох уул уурхайн бая- | дүүдтэ. жуулах том комбинатыг одоо мон-!хаа тухай ингэж ярьж байна, Дэл) алин эрдэнэ монгол-зөв-| дэрлүү х цаг холгүй. цэцэг тарих-их дуртай. Бидэнд зовлөлтийп хүүхдүүд л тусалас байна. Манай ангийн сурагч Оюунчимэг гэртээ торөл бүрийн, маш -олоц цэцэг тарьсан. Тэдний бүх орөөо нь цэцгээр дүүрсэн. Орос хүүхдүүдээс цэцгийн үр, мочир авдаг їюм. гэнэ лээ! «Октлябрь-Эрдэнэт» тойрон аялалд оролцоно Модинн бид идэвхтэн сурагч- дын чуулга уулзалт хийж, төрөлх Эрдэнэт хот, Эрдэпэтийн уул уур- хайн баяжуулах комбипатын 064- рилгын явцтай танилцсан. Эрдэ- нэт уулын орой дээрээс үйлдвэ- рийн бааз, баяжуулах комбииат, цахилгаан станц, Эрдэнэ хотын шинэ хорооллууд, Говил дахь ил- гээлтийн эздийн тосгон, төмөр за- мын өртөө зэргийг харахад ямар сонин байсан гэж сананаа. Сур- гуулийн захиргаа Онтябрийн бая- рын үеэр «Октябрь-Эрдэнэт» гэ- сэн тойрон аялал зохиох сураг- тай. Мэдээж мопгол-зөвлөлтийн сургуулийн шилдэг сайн сураг- чид тэр аялалд оролцоно доо! Ёстой сонин аялал болох байх, Онтлябрь-бидний баяр т Манай зөвлөлтийп сургууль Онтябрийн баяр угтаж «Бид 3Х У-ин иргэн» сэдэвт ажил зохиож байгаа, Зовлолтийп иргэн. байна үэдэг гавьяатай, аз заяатай сайхан хэрэг төдийгүй онц сайн сурах ёстойг бид мэднэ. Тэгээд ч сурла- гип чанараа улам ахиулах ажил зохиож байна. Монгол сургуулиуд ч баяр уг- таж, соний атшил зохиохоор балт- гэжж байгаа! Тэд иар орос дуу, бү- Эрдэнэт хотод очиж, тус бүр 1500 гаруй сурагчтай, 10 жилийн монгол, "/УУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУЛУУУУУУУУУУЛЛУУУУУУ. " Баяраар тн Зоплөлтийн анд иййа иар чинь бичиж байна, ТА. НАРТАЙ Ё ТАШИЛЦАХЫГ ХҮСНЭ Сайн байна уу, ндїа. араа! ХУ-и! бийтар, Мерчьь хо Тийн сургууЛЬЖ сурдаг, “Танай С0- цИМЫ .. хлягийг. зойлолт, Украна 1нэйї ерийн. ханлэл ПОЛПЦШЭ 1єц5 шицнНийл Сурвалжлагч: өл эг чэай. ОЛИСЄ ипйЙД..|. ИЙЛХҮҮ иахидал бичин байна. д ТИД «Энх тийнай». хэмээж И!!- терцацИиоййлч їслубийн гишүүл.Мя- тий! Илубийнхэн: лэлхийн өлөн өрг ны хүүхэд багачуултай холбоотой ашиллидаг, Одой їїйрлаг монголын їнонер:... сурагчидтай... тяййлцлж химтран шжинллахиГ хүсч байна, бид хоёр биеийн тамир, | ЛУУ, уран зураг сойирхлог, ” ялангуяа 1 хөгжмийн март зохиолч Бахын 29 8 хиолыг сонсох дуртай. Е Бидний. эїэ захидал, хаяг С0- ЕНШШЦД нийтлэгдэж, удахгүй монгол 8 ХүүхЛүүл хариу бичицгээйд гэдэгт 8 итгэж байна Н| Манай хаяг 8 СССР, Крым Керчь334509 ул. Ё Гланиая /М)22, Меширяков Алла, 5 СССР, Крым Керчь-384509 ул. Б Феодоссийское шоссс /М226 Слюнь- Ё юо Ира, Ё Хүүхдүүд ээ! Алла, Ира хоёртоо найрамдлын сарын үеэр болон Октябрийн баярыг тохиолдуулан баяр хүргэсэн, өөрсдийн ажил амьдралын тухай өгүүлсэн, иай- рамдлын тухай халуун дотно үгтэй хариу захидал заавал бичицгээгээ- рэй! Ялангула тэдний захидал, хаяг иййтлэгдсэн сонины эйэ ДУ- гаарыг явуулбал маш сонирхолтой болио гэдгийг зовлож байна, аварга ай найрамдлынхаа хүчээр сүн- тийн сургуулиар орж, хүүх- Й уулзлаа. Тэд найрамдлын- «УУУУУУУЛУЛУУУЛУУУУУУ» Ю жиг сурах, зовлолтийн бүх бүгд найрамдах ыг сурталчлах хө- дөлгөөн өрнүүлж байна.Мэдээжээр бид туслах ёстой. Эхлээд анги, бүлгүүдийн үзлэг явуулж, шал- гарсан сурагчдаар койцерт бэлт- гүүлэн октябрийн баяраар сонир- хуулах юм. Манай апги, монгол сургуулийн шеф апгитайгаа хамтарч нэг С0- пирхолтой концерт бэлтгэж байгаа. йт эцэг, эхчүүдэд ,тог- лож сонирхуулиа даа! Ер нь аль ч сургуулийн. бүх ажил октябрийн их ойд зориулаг- даж байна, 7Кишээ нь олоп наст ургамлын үр түүх ажил! Одоо монгол сургуулийн анги, бүлэг бүр 100. кг үр түүх аянд гараад байна. Сүрхий ажилсаг найзууд шүү! Бид-Октябрийн үр сад Намайг Таня гэдэг, Наймдугаар ангийн сурагч, Багшийг маань Губаева гэдэг. Саяхан манай ан- гийнхан монгол сургуулийн шеф ангийнхантайгаа «Бид Октябрийн үр сад» сэдэвт уулзалт хийлээ, Сопирхолтой болсон. Хэн хэн маань Октябрийн хувьсгал, молн- гол ардын хувьсгалын ач гавьяаг дурсан, их ой угтан зохиож бай- гаа ажлаа харилцан мэдээллээ. Өсвөрийн бидний өнөөгийн сай- хан үерхэл нөхөрлөл бүхэн Октлб- риас эхтэй юм, Ахмад үеийнхний маань найрамдлын ач тус юм, Бид бол үнэхээр Октлбрийн үр сад! Эрдэнэт дахь зөвлөлтийн сургуу- лийн нийт сурагчдын, өмнөөс мон- гол-зовлөлтийн: найрамдлын са- рыг тохиолдуулан үеийп молгол найз партаа сурлагыц өндөр ам- энилт хүсэн ерөөс! 1 С, НАДМИД " С ФКТЯБРИЙН “ОРИЫ ХҮҮХДҮҮДИЙН БААТАРЛАГ ҮЙЛС байнауу? Номцийн ажлаа ам о явсан гу дундаас уйлагнах дуу гарч буй нуувч ар талд тагнан чимээ -- Энэ хүүг даруй хүргэх хэрэгтэй -байна. гэж хийн: 7-8. -8..! тулд”) тулд ттточ тёвтэ тЧнж) БЯТН Эзэвжэх шитгл ЄЭБҮИ ИВВН ТРВМ ШиВЫ Н -- Нөхөр байна -даа гэхэд, 79 -- Энэ хүү "ар талд очоод Давга нь зөвшөөрч, хорооны хүү болдог-билээ. 3 . » вын «Хорооны хүү» туужийг санаж турших нлттай биелүүлээд буцаж, | тагнуулчинц харанхуй сонсоод нүхний дэргэд очиж нэгэн хүүг олдог шүү дээ. ар тал руу Кнаниев санал гаргадаг. Егоровын нүүр барс. ахмад аа. Өрөвдөлтэй -- Юу нь өрөвдөлтэй байгаа-юм хийх билээ? Тэнд төрөл саднаа о ч чом биш...Хороондоо авбал яана?» Ваня Сплицан Тэр үеийн хүүхдүүд хэсэг хэсгээ- рээ аль нэг цэргийн ангийнхны ц: ваанд орж, ганц алхам ч хоцрохг ма: 101 л 4) Чу) “хИМД орол, | Цугларагодиг БИШСЫР гийн лаг тооцоологдоогүй: болохоор лаа, Гэтөл, оёминарыг удирдаж аргагүй шүү дээ, 3.2 | хүн маань нөр л тайьдаг хүн Ши “Үүргэнчинд иЬь нэмүү айл хийн, слиЙгдаад, янчихан, , Үгүй өө, энэ. шүхрийн босрыг: арай. богиносгох зэ . хоцогийн дараа, мөн л, хүрээд ирчик- цн, «Исеподод, Туринн» маань биш. рэг арга хэмжээ” авсны эцэст Туркин дэг. байлаа. “Тоднийг дахин. буцдах байгад. дай. гоДэг. бодол толгойд орн, агаарт удаан байхад болив, Даалга- , гэхэд, хариц ч аангүй дээ, Бигиймэр- хүү маягаар хорооны хүү болон ур, Даруй хорин. гурван энил уул. но нислээ, . өргөгдсөн том, аалдаагүй том байна. шүү дээ, хүй Үүнээс урьд нисэгчид, ЖӨмцинн 2373 1. Кахаон” гуай номондоо. хүүх. айдууч, байж, ч болох юм гэж бог риц их буучдын шуурган талаас болис ДүүдэДд хэрхэн үйлчилж. ,.байсныг маш тодорхой. үнэн зөн бичсон тул хорооны хүү надад хүртэл нэмж хэлэх том алга, Хариц Юианиеп го, дэг цэрийн. оронд өөртөө эрхэмлэн хүндлэгддэг. Моросол, Самусь, Пруд- ников, Винароп, Гридпенв, Важанол,,, ловч гавьяат -үүрэгтэй байлаа, Тэд тухайн үеийн шардлагаас болж, үр- чилсэн хүүхдүүдээ. ар тал руу бу- цаахаас өөр нөхцөлгүй үед ч тэд- нийгээ явуулис чаддаггүй -байж би- лээ... Би саяхан “Болгар улсад албан толилолтоор очихдоо коммунист-ин- тернационалист Иван Гаврилович Випаров гуайнд зочиллоо: Би .1943 онд Винаров гуайн. удирдсан. хо- роонд холбоочноор томилогдон ажиллаж байсан зом. Винаров гуай намайг -маш «дотло угтаж аваад: -- Би чамайг анх хороондоо ирэ- хорооны комиссарын туслагч байсан тЭДГИЙГ ОДОО” Ч” ГЭсСӨЭН ОНЦЛОН тТэЭм- дэглүүштэй байна. Чам шнг олон хүүхэд, эх ороц ард түмнийхээ өмнө цэрэг эрс ямар үүрэгтэй байдгийг баатарлаг үйлсээр нь харж, мэдэж байсан сан гэлээ. “Тэр үед хороон- доо Всеволод Туркин гэгч хүү бид хоёр л байсан. Туркин маань на- алба хөрхоц хайсан тодорхойлолтоо аваад төрөлх хо- роопноос: явахдаа. нулимс бөмбөрүүли байсан, Чухам лмар учраас еепо- лод Туркинийг надтай хамт сур- гуульд япуулахгүйг эр “үедээ. мэ, дэвгүй” эд, Түүнээб хойш “Туркинийг хайна юу хийж япааг ч мэдэхээ боль». соц ЮМ, гүМөг удаа. би редаицийн . даал- ганраар” ойх тайнан пайрамдлын ар» Донд, суриалжлага.. хийхэвр.. очлоо, «“Мойкиц хотын... доод... сургуулиудад суралцаж, буй. Цёиал.. улсын -оюут- зуудын сомипр хїїйж «ийгаа. тэн» ирлээ, гээд би, Туркийн бид хоёр доод хөсөг эргэласэнаэ буриад ,.(0Н« чээд явуулчихлаа/ Тор маань зур, взасыг -уншуут, тэнхимд цугларагс- дын хэн бичсэн. болохыг эрин байх шиг болоход нь, би тэсэлгүй гараа- раа дохилоо,,,Яах аргагүй мөн байв, Би ингэж, түүхийн ухааны дэд эр- тусгай сургуульд томилон явуул- жээ, Хорооны удирдлага Туркиныг бие даасан мэргэжил олис аваг “гэж шийдсэнээс болсон аж, Туркин суралцах хугацаандаа, на- рийн “мэргэжилд онц «хурдан дадла- гажиж насанд хүрэгчдээс . дутах- гүй байжээ, Түүгээр ч үл барам 34- рим үед хяналтын дамжуулалт.дээр өгөрдсөн даалгаврыг хурдан бөгөөд цэвэр, дамжуулж.өндөр үнэлэлт ав-. даг байв. Богино долгиочдын.сур- гуульд, цөөн цагт нэмүү хичээл олон ордог байсан боловч дараа Всеволод Туркинд холбоочны бэ? ганс.ахмад Епнакнев хөмсгөө сан- ход тоймгүй их.баярлан билээ. Ча- ХОбРдугаар “зэргийн үнэмлэх . гар- Дорно “дахины. нийгэм. судлаач гидан- ширүүхэн хэлдэг.шүү дээ! майг зөвхөн хорооны хүү төдийгүй, ЯУУЛЖЭЭ, ВСЕВОЛОД НИКОЛАЕВИЧ гуай, Түүнээс хойш хэдхэн дөлөө хоногийн дараа Туркинийг Москвагаас дуудав. --За хүү минь, хобулаа нэг зүй- лийн тухай тухтайхан ярилцаж зөв- лөе, Тэр тухай сайн бодох юм шүү гэж генерал яриагаа эхэллээ. Туркин маш анхааралтай сонсож байлаа. --Насанд хүрээгүй балчир. хүү чамд би тушаах ёсгүй, Эрх ч байх- тухай баримт. хэдхэн сарын. рэгтэй зүйлийн пэг,. Өшөөгийн-байд- лаар, гарамгай суралцсан богино дөл- гиочид хүрэлцэхгүй “байна. Тусгай даалгавар биелүүлэхээр «Ивис чадах уу? Хариулах гож бүү яараа- рай, сайн бод-гэж генерал хэлэв, » . сололод -Шуркин тагиац, хорлон. сүйтгэх жижиг хэсгийн бүрэлдэхүүнд орж дайсны ар талд буух бэлтгэл хийнс байлаа, Түүнд: шүхэртэй. буух сургууль ийлээд топогтэй “аж, Бусад, нөхөд нь аль ХҮР ЗЭЛЭН ми рээ онхох агшийд Турийн х бит р байх үе тохиолдож байр, ЦЭ, и Диццим” тооцоонд, арван тавтай хүү- вар биелүүлэгчид шөнө болсон хой- ,Фройтин, шугам: даж чаддаггүй, 2» нэл шүхэрчдийг буулгах хэсэгт -Өт- гон үүлс садаа болдог зэргээс амжил- тад хүрдэггүй байжээ, 1Пүхэрчид дохионы тэрэл асуут 18- ламгайлан үсэрцгээлээ, "Тагиан, сүйт- гэх хосгийнхэц доошилж явахдаа дай. сан этгээдтэй тулалдаж эхэллээ, Га- царыг бичиж болох байна. 5 дэмтэн, Непал улсыг судлаач-мэр» : ца Цөргийн.. дарга. нар хороондоо. гэжхилтэц. Всеволод Николаевич Тур- ЗА ин унан Өуран КВНЙ Жоүгтч үрчилж авсан хүүхдийн амь иас, ИиНТэй уулаах нь тэр, ЧД ХаоНүУЛ ӨНЭР БУЛВОДлагдад ..Эх оны дайны эхэн үе 10МО8н, хунь заяа, зовлонд учирсан сэтгэл “Намайг суралцахаар явсны -да- өгсөн даалганар биелэгдэж, шүхэр- үүхлүүд хороодод элсэн орцгоож санааг нь эинхэнэ эцгийн ёсоор раа Бсеволод Туркин хороондоо уд- ЧИД заагдсан тазартаа: бууцгаажээ,.. байлаа. Балеитин Петровпч Катае- хайрлан хамгаалж (асрах бэрх бо- сангүй. "үүнийг богино долгиочдын Агаарт хийсэн тулалдаанд Бееволод Туркиний гар шархдсан байв. Турквин: хүү энэ. үеэс партизаны амьдралд шилжжээ,.Тагнан, сүйтгэх. хэсгийнхэн «дайсны. ар.талд ямар үүргийг хэрхэн ,гүйцэтгэсэн, түүнд залуу партисан-холбоочин Туркины байгуулсан гавьяат зүйлсийн тухай олон зүйл, бичигдсэнийг. энд нур- шаад яахав! Туриин хүүгийн энгэрт байгаа, засгийн газрын ёсон удаа- гийн шагнал тэр бүхнийг яруу тод өгүүлнэ, -- : х 2 Эх орны их. дайн.дуусахад Всево- лод Турциний үе тэнгийнхэн Зөвлөл- тийн Армийн албанд татагджээ, Олон- улсын ажилчны “хөдөлгөөний институтэд эрдэм шинжилгээний ах- мад ажилтнаар ажиллаж байна, Дэлхийд хамгийн энэрэнгүй үзэл- тэй, Зөвлөлтийн. армид. алба хааж, дайны хүнд бэрх замаар мөр зэрэг- цэн алхалж явсан цэрэг, офицеруу- дын гайхамшигт үйлсээс өгүүлж үл барнам, 5 хичээн мэрийцгээдэг байсан. даас цөөн ах. 1949 оны арваннэгдү- гүй, Өөрт чинь санал болгож байна. Нэгдүгээр мотобуудлагын хороо- нийг хорооны түр байрласан байр- гээр сард намайг Суворовын нэрэм- Гагцхүү хэрхэх тухай чи өөрөө ший- ны тагнуул-салааны сурагч Х наас хэдэн арван. километр газарт окит дунд сургуульд: суралцах ту- дэх хэрэгтэй, Танай сургуулиас, чи- агсан В, КАРАВАЕВЫН байгаа хот, тосгонд хүргэж шаал гарснаар Туркицн бид. хоёр ний лагын тухай маш сайн то- бичсэнийг Ж, НЯМ-ОЧИР орчуу- байв. Няцашгүй соригт хүүхдүүд салсан билээ, Тэр даруйдаа, цэргийн дорхойлолт ирсэн .Энэ. бол тун хэ- лав ї 24.8... 7 1-8. ----1----Ї ЧЕН ШЖЫ) гоитЛ1 7 БҮЛ ЭНХ ЦУВСЭЛ ЦЭЛБЭД (8БШСЛНН тала Ч ЇРВУТНЭ Т2ЧаснЫН ёлЧ ПУшШтЛЭршэтТ о ШЛЖЛЫОШИВЫН Чотаб ши -шєнэ БЯЦчШ НЫ? «ӨСВӨ РИ Й Н БА Й ГАЛ Ь Ч» МАНАЙ ЗОЧИН ЯРЬЖ БАЙНА Ж, Юуны өмнө манай сэтгүүлийн байн- гын 10 сая уншигчийн нэгэн хэсэг мон- голын хүүхэд багачууд та нарт дотны нөхөр «Пионерийн үнэн» сониноор чинь дамжуулан «Юный натуралист» (Өсвэ- рийн байгальч) сэтгүүлийн зөвлөлийн өмнөөс халуун баяр талархлаа дэв- шүүлье. Хүмүүс үргэлж хангалуун амьдра д бидэнд тунг. р, ногоон ой тал хэрэгт бий болгож, арви: явдал нь хү БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРД элбэг Үүний эрүүл Энэ бүх- хайрлаж лэн байгаа їйг биднээс өсвөрийн зохистой өнөөдөр маш аз жаргалтай г хүсдэг аг гол мөрөн хамгаалах байгалийг гргах асуудал болж а. БХЛНЗЭ-и Төв Хороо, «Лениний мжит БХПБ-ын Төв Зөвлөлийн хэв- «Юный. натуралист» сэтгүүл 1928 хэвлэгдэн гарсан бөгөөд: ирэх онд лэнэ. їиййн бум түмэн хний . анхаарал ургамлын ту- ЯД танилцуулж, эх улам гоо сайхан баялагт Ленинч онд 50 яасныхаа ойг тэ смад үеийн хөдөлмөрч Манай сэтгүүлийн уриалгаар хот орчин» зэрэг олон тогтмол булан бий. үеийнхэн юу хийдгийг үзэн: сонирхлоо. зөн суралцах, тозчлон ТОСгоноо ойжуулж, зүлэг мод суулгаж, Байгалийн тухай шүлэг зсохнолыг Та бүхэнд сурлагын амжилт хүсье. ї байгаа бүх- ТҮҮНИЙГ өөрсдийн байнгын хам! - «Родиик» (Булаг) гэсэн буландаа ний. “ЮНЫН НАТУРАЛИСТ» сэтгүүлийн ярлан хамгаалахад Даа авсан пионер сурагчдын ажил үйл- ТӨЛДӨГ, ерөнхий эрхлэгч А, Г.РОГОЖКИН йх ёстойг манай СИЙйг «Зеленый наряд Отчизны» (Эх ЗУРАГ ДЭЭР: Өсвөрийн байгальч- сурталчилдаг,» орны ногоон гоёл) буланд байнга сур- Би танай оронд яг байгаль хамгаа- АМ асрамжинд байдаг энэ хоёр тэмээ- гүүл «Миний эх ний нэгийг нь Адам, нөгөөг нь талчилдаг, Ева орон.ЗХУ» ар төрөлх нутгийн- лах сарын ажлын үеэр зочилсондоо нх гэдэг юм хаа гоо сайхныг судлах, танин мэдэх Мон «Почемучек» булангаар хүүхэд баяртай байна: Эх путгийнхаа байга- 3. «Хотон» зорилгоор өсвөрийн Лепинчүүдийн: багачуудын сонирхсон байгалийн хол. лийг хамгаалахад монголын освор Зохиогчийн авсан гэрэл зура тогтмол тохиодог хол. ойрин/ аяллын богдолтой түм буман асуудалд ДОрвуй) : --сС ХЭ» 39 тухай мөн”аяллаар юу таныж мэдсэ- даг, Энэ мэтчилэн «Өслөрийн эВЇГд 5 иийг тани: Дар, чийн тэмдэглэл», «Цэцэглэж байгаа Эрхлэгчийг С, НАДМИД "Ч 66912 Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Нидекс--14140 7077 М3З0: (14855) ви 34 дэх жилдээ Ш 1977 оны 1 Хайрт анд найз иараа! жилийн ойд зориулж тар хотод хийж, байгаа үүрд мандаг» сэдэвт Зоөвлолтий! Дууны наадамд зөвлөлтийн цогтой гэж байна. Манай орны нийт пионер сурагчид их Лениний хэл, коммунизм байгуулагчдын хэлээр ярьж дуулж сурахыг нэр төрийн хэрэг, чин сэтгэлийн бахархал тэж үздэг юм. Зөвлөлтийн ард түмний олон үеийнхний дуулж, цэлдээ зориг хүчийг олж муннст ёсоор аж төрөх, сурч хо дөлмөрлөхөд тусалж байна Октябрийн их хувьсгалын 60 Улаанбаа- «Царан оролцогчид бид сэргэлэн пио- нер багачуудад халуун баяр хүр- амьдрал, тэм- ирсэн яруу сайхан дуунууд бидэнд кном- НИЙ ПРОЛСТАРИ НАР НЭГ ТУН Лхагва 0 дугаар сарын 12, | Үнэ 10 мон. В.И.ЛЕНИНИЙ НЭРЭМЖИТ БХЛБ-ЫН | - ТӨВ 308ЛӨЛД зоплолтийн. найрамдлын. сарын энэ баярт өдрүүдэд хэнд хандан, аугаа их Ленин, айїмшиггүй. зоригт Д. Сүхбаатар ї нарын үндэс суурийг нь тавьсан монгол-зовлолтийн ард түмний мөнхийн цайрамдалд хязгааргүй үнэнч байж, түүний үйл хэргийн төлөө цогтон хүмүүжихээ. баяр баясгалантай дахиц илэрхийлэхийг хүсч байна. Та бүхэнд Октябрийн 60 жи- лийн ол угтсан сурлага, хөдөл- мөртфө ихийн их амжилт олохыг сэтгэл зүрхний угаас хүсэн ерөөс! На л, нөхөрлөлийн маань дуу улам бүр хүчтэй цуурай- таж байх: болтугай. «НАРАН ҮҮРД МАНДАГ» ЗӨВЛӨЛТИЙН ДУУНЫ БАЯРТ Аугаа их Октябрийп “социа- ОРОЛЦОГЧИД лист хувьсгалын 60 жилийн ойн Улаанбаатар хот, босгон дээр болж байгаа молнгол- 1977--Х-9 ” та" 5 зу їг 472 ГД 1 27231 1 Э | Г- / / ЇГ Ї 7 в | 17171 | / / 4/ 4 2 / , 3 тү Октябрийн социалист их хувьс- | Төв Хорооны иэгдүгээр нарийн галын 60 жилийн ой, Монгол-зөн- бичгийн дарга Л. Түдэв, МПБ-ын лөлтийн найрамдлын 26 дахь са- Төв Зөвлөлийн дарга Ч. Цэрэн- рын ажлыг тохиолдуулан манай дулам зэрэг албаны хүмүүс эх орон даяар «Наран үүрд ман- оролцлоо, Дууны наадамд даг» уриан.дор зөвлөлтийц хүүх Улаанбаатар: хотын 4 районы дийн дууны наадам боллоо. Нийслэлийн пнонер сурагчдын дууны наадам төв цэнгэлдэх хү- рээлэнд болж хүүхдийп Дууны наадмыг БНМАУ-ын Ардын Бо- ловсролын Яамны сайд Д. Иш- цэрэн нээж үг хэлэв, Дууны наад- мын үйл аашллагаанд МХЗЭ-ийн 77 дад : Дууны наадмы ЗУРАГ ДЭЭР сургуулнуд, зөвлөлтийн сургуу- лиудаас шалгарсан 20 мянган пионер сурагч оролцож зөвлӨл- тийн хүүхдийн дууны түүхчилсэн замналыг. харуулсан театрчилсан | тоглолт хийлээ. Дараа нь райо- нуудын сургууль. тус бүрийн концерт тоглов. М үйл ажиллагааны хэсгээс: С. БОЛООШ. бид та бү- тэмцэгч, болон өсч | Өсвөрийн Сүухбаатарчууд балр түргэж байна. | ШИНЭ ҮНДСЭН ХУУЛЬ БАТЛАВ ЯСВИХУ-ын Дээд | чуулган. саяхан болж | ын шинэ. үндсон хуулийг | нэгтэй. батлип, | ЗСБНХУ-ын Дээд Зовлол, Үнд- сон. хуулийг баталсан одоргаран- Ч | дугаар сарийн... Таплг х ард | түмний баяйр-0СБИХУ-иын Ундсэн хуулийн өдөр болгон зарлалаа. 9 | “ЗСБНХУ-ын шинэ Үндсди хууль. баталсийг, тохиолдуулан | МАХИ-ын “Тов Хорооны | йэгдү- гээр ийрийн бичгийн дарга, ВНМ Зовлолийн ЗСБНХУ- | санал АУ-ын Ардын Их Хурлын Ё Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. Цөэ- дэнбал, БНМАУ-ын Сайд иа- рын Зовлолийн дарга Ж. ВБат- мөнх нар ЗХУНН-ын Төв Хороо- ны ерөнхий нарийн бичгийн | дарга, ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвло-Ї лийн Тэргүүлэгчдийн дарга Л. И. Брежнев, ЗСБНХУ-ын Сайд на- рын Зөвлөлийн дарга А.Н, Ко- сыгин “нарт баярын “цахилгаан! утас явуулж, ах. дүүгийн халуул! мэндчилгээ дэвшүүлэн, 4(088--25» | 22-19 185539 ЗУУ й . й || Сансрын уудмыг шинжлэн суд- лах программын дагуу |ЗХУ| 1 1977 оны аравдугаар сарын 9-нд|| 4| “Союз-25» хөлөг хөөргөлөө. | 1 | Дэд хурандаа, хөлгийн дарга|| | Владимир Коваленок, хөлгийн) | пиженер Валерий Рюмин нарын) | олоодсон энэ хөлөг 1977 оны| ёсдүгээр сарын. 29-нд дэлхий| | орчмын тойрог замд оруулсан Д эрдэм шинжилгээний «Салют-6» |! Дстапцтай . хамтарсан туршилтын | Цгажил хийх юм. ! |. Коммунизмын орны шинжлэх | (УХаан,. техникийн бас нэг гай-| Драмшигт -амжилтад өсвөрийт ! .Сүхбаатарчууд пионер ёсны цог | ДО! халуун баяр хүргэж байна цайруулсан талбайгаар шуудай ахуйнхны хайр талархлыг хүлээ- үлджээ. Харин шууд хураасан, | ажиллаж олз омог яхтой, аж БҮЛГИЙН ДАРГА барьсан. хүүхдүүд, будаа. топшинс. сой. нь 537 ХИА балр хөөрийг Төв айм- “байгаа. болжмор шиг тариан түрүү. уидруулж байна, тийЬ т түүцгээх нь сонин Тэд апги апгиа- Сэтгүүлч П, ЖАНЧИВ рэн Жин раа уралдаалтай ажиллана. Зургилийн -- Ганбаатар аа? Чи хичиэд- УРГАЛАЦЫН ДАЛАЙД дунд сур-в нийг түүгээд байна тэ? туулийн 5 -- Таван шуудай : УРАЛ ДЬЯ їг А -- Түшюинйтор чинийх хэд б0- с-9 . лов оо? ! Аугаа тээ-эр : их Октлб- Бүдсүрэн рийн со- У ! хоёр дахь циалис т хупьсга 40 “8 хийж бай лын ргын шилийн ой Бэүгн, рөнгүйггэгайг нэ гтаж Ар- рилцдаг, 3а| го817 гай Хавр нь бүлгийн тиоперүүд ба» ТИШШҮ !! хархан дууриадаг ажээ. Р. Бүд- лэхийн СҮРЭН хий бүлгийн өсвөрийн -- Уургаай шуулай түүлээ, Манай” апгийнхпаас. Эрдэлэцэцэг, ТУ581 209 Дагвабааар: хоёр. түрүүлж япай, Тэр хоёр тус бүр паймдахь шуу» дайгаа дүүргээд сал эндээс (и- сан, Тэр хоёрыг гүйцэж түрүүлц- гээс! гэж тэд. ирилцаж айлаа, Ингэж сурагчид тарианы халг- далтай тэмцэх отрид байгуулж, тариагий нь хУрЛЛЬЫ талбайд Я алт 3 , «ширхэг ООНИИ ИЛЧГ Ч шу САА-лт 8 жилийн дунд сургуулийн бу -шижи лт» гэсэн шин УдЫн М4 Эр ппопер сурагчид «Залгамж үс» Їїктаврийн | " 5 эгдсэн түрүү бүхпийг түүж : ПИОНЕРҮҮД УРГАЦ ХҮХЭВНЭЭЖОЭЛЗЛДЭВЧИНДӨЭ аяны социалист бүтээн байгуулалт. ЛЫГ чанар зусах куг ш1 х " 1 3 зургаахан хоногт 14 000 кг будаа 3 лэгийн ДҮҮ . “УРААЛТАД ХУСАЛЖ БАЙНА олж, аж ахуйд тушаасан билээ, | Жигүүрээр амжилттай аялж бай тоглоом 20, хормогч гучийг хийж 000 Ч / 1 ҮҮ Энэ их будаагаар хичиээп их талх иа, Тус сургуулийн 7, 8 дугаар 20 5 » 14 КГ Бу ДАА Ш " хийнэ 1999 Талх идвэл тамир тэн- Бүзвар Зүрх “1. бьнэүлэг, Ч) янз бүрийн насны хү үхдийн бү Эх ор- | хээ пэмдэгийг ажилсаг энэ жаа- «Ургацын дала ныхоо та- лууд андахгүй сайн мэднэ. "Тий- | Туран хоногийн цувааг зохиол. ухуулга уулан хийсэн. Одоо манай рна бу- мээс ч тэд талхны түүхий эдийг | Дүглэлээ. Фурагчид сангийн -аж бүлгээс шахан рийн унганнтэй дааны сан талбайд хаягдуулахгүйн тулд ино- ахуйн хүнсний погоо, төмс хураал- 60 жилий ыалэнс й: ээн хөмрөгийг перийн эргүүл гаргаас ажиллаад тад тусалж 6 га газраас 58590 иг пионерүүдийн дун, ЯИлгуу төмс хураав. Намсрайдорж багш- Октябрь--60» сэдэвт сурлага хө- арвижуу - ийм амжилтад хүрсэн юм. : гштай ийн уралдаан лахад Тарианы хаягдалтай тэмцэх эцэ, Тай 8чин «А» Батболд ба дөлжан хээн СННЫ Ч хүүхдүүд ажилд Дашдэмбэрэл, Дуламсүрэн, хичнээн Цэгмэд, Найдан, Уртнасан, Адьяа, их тусхүр Зогсоолжаргал багшийн удирдсай тэдгийг ангнуд онц о идэвхтэй оролцож, 8-ын «Б» Базарсад багштай 7- зарлан. ажиллаж байна. Энэ хи- гийн «А», Нарапчимэг багштай чээлийн жилд ангийн дарга Раг- 6-гийп «Б», Бямбацэрэн. багштай чаа бид хоёр анги бүлгийнхээаж- 6-гийн «А», Өлзий багштай 4-ийн лыг улам чанар сайтай болгохын : : Төв айм- өдөрт 600 кг будаг гүж, «А» ацгиуд бусдаасаа сайн орол- | тулд төлөвлөгөөгөө хамтран хийж гйпн ХОрДэнэсав” ЭН тэжээлийн аж оо БАХарСалрааС ЖУхсЭэн цож ажиллаа. Ингэж Төвшрүүлэ- байгаа гэж ярилаа. Ийнхүү хоёр Ё ахуйн ургацын талбайгаар явж уралдаанд шалгарчээ. Тэдний түү- | ХИЙН 8 жилийн дүнд сургууЛийн . дарга бүлгийнхээ пнонерүүдийн | байхдаа харлаа. Саяхан их 4 пионер сурагчид “Овтябрийн С0- - : далайн «сэн тарианы түрүүг комбайнаар р сур х хамт “Октябрийн социалист их давалгаа мэт шанхын танхаж, | цайруулахад 14 000 нг будаа | ЦНВЛИСТ хувьсгалын 60 жилийн | хусесгалын.60 жилийн ойд сур- сугсалзан найгаж ИХ Т8- болсон юм. Ингэж Эрдэнэсантын ойг ажлын өндөр амжилтаар уг- лага хөдөлмөрийн өндөр амжил- 3) гтрэ гү, 2 Ё ажл шэсЭЦүлЭ! 5, оолоН . хүүхдүүд аугаа их октябрийн (2шо! Таж байна. таар бэлэг барихаар шамдан аргалтан байна. Т: Д зөвхөн жилийн ой угтсан жар “хологийн 8 йн г й а суралцаж байна. тоо 5 үй сүрл бэлх 5, 2 5 Бүлгэмийн зөвлөлийн даг: ураг 3 00 томшгүй сүрлэн бухал гавшгай хөдөлмөрөөр шаргуу АЛТАНШГАГАЙ Багш С. ДАВААСҮРЭН МэЭЛЭЭЛ”ч БАЯНА АллулултммумллллАААААЛАН2 КАЗЗЛЛЛЭнх У “УУРУУММУУМУМУМУУЛУллААЛЛАЛЛ, имлмл ла, Тун РРУЭРЭЭ ушлмлшуллмэлч нх, өлчмэльрчлмллэгч х 2200 2 уэлүмэтумэлэ: тод - ал, | Сул АА АЛ АЖ АЙ АА АГАУААСА ШООУМУЛЛУУУУУУУУУЛМЯУУХУУтчМУлммм мин лг иНАНАЛННН 23 «3ӨВЛӨЛТИЙН ШИОНЕРҮҮЛЭЭС МАНАЙ ИЛЭВХТНҮҮД | | ГАЗАР ГАЗРААС Аугаа их Октлбрийн соцна- лист хувьсгалын (60 жилийн ойг сурлага хөдөлмөр, олон нийтийн ажлын гаратгай ам- жилтаар угтах хөдөлгөөн нийт пионер сурагчдын дунд өрнөж, энэ тухай мэдээ манай сонины газарт хэдэн арваар ирсээр байна. Дундговь аймгийн Сайхан- илийн дунд сур- овоо сумын 8 ж гуулийн пионерүүд зуны амрал- таараа мал оторлох, сааль сүү боловсруулаж, өвс тэйсээл бэлт- гэхэд амжилттай оролцсон ту- (СЭДЭВТ АЖИЛ хай пионерийц ахлах удирдагч 4 ) ц- Орсоо, ДОРНОД аймгийн Нийслэлийн 45 ДУРАВЬ лэг Халхгол сумын пнонер сураг- . гүүн байранд шалгарлаа. сургуулийн шинонерийн бү. Сэдэвт ажил дээр зөвлөлтийн мээс монгол, зөвлөлтийн най- баатар, пиоперүүдийн гавьяат рамдлын 26 дахь сарын ажлыг үйлсээс ярилцаж 5-ын «В?, 8- тохиолдуулан «Зөвлөлтийн пиО- ын «А» бүлгүүд соёлч нөхөр- нєрүүдээс сурцгаая» уриан дор лөлийн анги болох үүрэг 1 Чимэдцэрэн нар сайн аж чид «Бяцхан саальчин-ТТ» гэ- дэг саальчин охи ын цуваагар- газж пионер Д. Оюунчимэг, Б. Баяндалай, Ч. Даваасүр: Жл ла- бүлгийн цуврал сэдэвт ажил бүлгээрээ зөвлөлтийн пионе-й сан тухай багш (Ч. Бямба-унд- зохиож байна. руудэд баярын захидал илгээв. й Рах.» АРХАНГАЙ аймгийн Эр- Энэ цуврал сэдэвт ажлын Сэдэвт ажилд зөвлөлтийн 149 дэнэмандал сумын 10 жилийн эхнийхийг «Зөвлөлтийн баатар дүгээр дунд сургуулийп пиопе-й ДУНД сургуулийн 4-ийн «Бэан- пионерүүдийн алдар» нэртэй -рүүд оролцож харилцан турш-| ГИЙН сурагч Наранцэцэг арвин зохиож бүлгүүдийн хооронд лагаа ярилцаж, дуулж, тойронд НХ Хадлан бэлтгэх ажилд идэвх- ЗХУ-ын баатар пнонерүүдийн бүжиг хийлээ. тэй оролцон, 320 кг гар тэжээл үйл амьдралыг харуулсан ха- ЗУРАГ ДЭЭР: Монгол-зөв-р бэлтгэж олон даага сургасан нын сонины уралдаан зарла- лөлтийн ппонерүүд тойрон бү-| ТУХай С. Батменх ӨМНӨГОВЬ жээ. Үүнд 8-ын «Г» ангийн жиг хийж байгаа нь. апмгнын Гурван тэс сумын 8 «Пионерийн алдар» сонин тэр МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | илийн дунд сургуулийн су- рагчид дөрөв хоногт 60 тонн НАЙРАМДАЛ НӨХӨРЛӨЛ-- өвс түүсэн тухай багш Б. На- санбуян, мөн аймгийн Баянда- НЭРЭМЖИТ ТОЙРОН АЯЛАЛ лай сумын долдугаар ангийн хэсэг сурагч шеф нэгдэлдээ 350 Дорноговь аймгийн “Эрдэнэ Мөн Октябрийн хувьсгалыий кг төмс хурааж хагас га газрын сумын дунд сургуулийн 18 ду- 60 жилийн. ойг угтсан «Дзер-| зэрлэг ургамал цэвэрлэсэн ту- таар бүлгэмийн зөвлөл Лени- жинскийн изрэмжит тойронд хай сурагч П|. 1Каргалсайхан, ний үнэнч туслагч Ф, Э.Дзер- аяллыг» 82 хүний бүрэлдэхүүн: ХЭНТИЙ аймгийн Баян-овоо 100 жилийн ойг баяр тэйгээр түүх дурсгалаар бал.| сумын 8 жилийн дунд сургуу- Өмнөговь ) аймгийн Манлай сумын төвд ууган партизан Д. Нанзадын хөшөө сүн- дэрлэн байдаг. Тус аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн | Д. Хатанбаа- тар багштай 6 дугаар анги Д. Нанзадын Со хуХй нэрэмжит бүлэг боллоо. ТОСЖ болтой Утга зохио. ажил Ахмад партизан Д. Нанзадын нэрэм- Түс бүлгэм лын тан жит пионерийн болн Хана 2--Жиа, байдалтай тэмдэглэ- лаг Эрдэнэ овооны чиглэлд гар-ф Лийн сурагчид 121 кг хаягдал ган «Дзержипекий--100 жил» !00с түүж, 2151 ширхэг бухал 2 гэсэн чулуун шилтгээй байрлуу-, ХИЙЖ, 300 ширхэг боосон өвс Сурагчдын дунд Даержинс- дан түүний нэрэмжит уулыш 8ЧИи малчин аав ээждээ тусал- кийн нэрэмжит (7 хоногийн оргил таалцалдах, гар бом-Д С4! тухай багш Ж. Баатар нар ажил зохиож, түүний амьдрал бог, гүй: : галт үйл ажиллагааны ту- пээн Явуу олс татах зэрэг тэм- а 1000 гаруй хүнд ухуулга Ф.Э Даериинскийн нэрэм Хийж, радио нэвтрүүлэг яруул- жит болох үүрэг авсан юм | ГАЗАР ГАЗРААС ї шээг -2 Ё? АЛГААГИЙН авсан гэрэл зураг. | сан байна. Багш 9, ДАШИПОО Саяхан би үходоогүүр лиж байхдаа. 2Каргалаптын сангийн. аж ахуйгаар ор- лоо. УЖаргалапт голын хо- тоонд, жаахан төгөл улиас- ны хүрээлэнд монгол алим молцоглоп ургажээ, їа- майг очиход алимаа ид ху» рааж байлаа. Энд тийслэ. лийн 21 дүгээр дунд сур» туулийн ахлах ангийн су- рагчид ирж . алимчин эгч мартаа тусалж памрын ур- гацыг нь хураалцаж байр, -- Эйз жилийн ургац сайхан. байна. Угиь бид НАМАР - х ЭЛ, ХҮҮХ оноо жил. 30 топ алим авах төлөвлөгөөтэй го алимын цэцэрлэгийн йх- лагч” Аюушиай гулд ири» лаа, Алимчдын хүүхдүүд ээн Эгч партаа. тусалж, байхыг нь хариал үнэхээр сайхан, Ер нь ч хүүхдэд тохирсот, золпирхолтой ходолмор 10м, Тэнд би ХЭД хэдэнтэрэл ву. раг апсан, ! Эдгээр хүүхдүүд өдөр» жигоо. алим 1 хураалцеаи том, Хариц тэр хоёр гараа Олцхан тосч байгаа бор АЛИМ САЙХАН УРГАНЭЭ хүүд наад жаахшг охин нь ЦЭГ” ТОМО06- ТОМ ПЛИМ ӨГӨХ» Доо өчиг маргайш. өнөөд» роос илүү их алим түүглэг рэй» гэнс хэлж бийп. Тог роор дүүрэн алим. хураа. ҮПИД дааж ядан погсол бий. гаа оїї охиныг харж даа, Орой” нь би буудалдаа ирлэд алимын цоцарлагийн туха! томдаглалийнхар дай» тарт цэгай. бицхап: шүлэг бичлээ, Жаргалант голын бэлчирт ЭКайхап ттөглийн дунд Алим Алтанхан шар алим Алим Амттай сайхан алим Аятайхан сайхан ургажэт, Түтэн салаа моөчиртөө Буман олпоороо унжэнээ Дунд Алийн Дулпн халуун орны ЛАлимын модыг Ллейпс апчрийд Сорүүнтэр агпартай 1Ширүүнтэр байгальтай Эх путгийнхаа хөрсөнд суулгаад Эдүгээ олон жил « ургуулштэй, Чун, пундаа цоцоглээж Цулагйнг мөчир иь лацаглатм 1їйнч, ийпч иь дэлгэрч Цймар намартаа найгаж Мочир гишүү пь дааж ургуулсан Алтан гартай хүтүүс байна ЛАлитаа өдөө хурааж байна Лпдар сппппдаа хийж байна. Лпто, машины тэншийг дүүртэл Ачиж өгөөд япуулж байна Зохиолч Д. СОДНОМДОРЖ Р фиыРмеёсьБМ“ФЧМхд4ржУ«УУУЄМТЛЭТҮҮӨҮЭЭЭЮХТЖТҮӨҮМҮҮИЛЛЛКЛМЛАЛИТЛЛЭИЛДАдГУДГДГАУАЛСТТ2М ЗӨВЛӨЛТИЙН СОЁЛЫН ӨДРҮҮД Манай оронд болж байгаа ЗСБНХУ-ын соёлын өдрүүдэд Рязаны орос ардын дууны улсын чуулга, Зөвлөлт Соцналнст Бүгд Найрамдах Молдав улсын гавьяат хамтлаг, Ардын бүжгийн улсын «Жок» чуулгын “ЗЭРЭЦ оролцож байна. Энэ хоёр чуул- 1 “Рязаны хамтлаг» Бүх -өросын тэмцээний шаг- | налт, Рязаны орос ардын дууны улсын чуулга нь 1932 оноос эх- лэн тоглолт хийн: 1946 онд мэр- тэжлийн хамтлаг болсон юм. Рязаны дууны чуулгын урын сан үнэхээр баялаг, Хөдөлмө- рийн гавьяа, сансар эзэмших, энх тайван, найрамдал, орчин үеийн сэдэв чуулгын өдий төдий Чхон танилцуулья, дуунд тусгалаа олжээ. Ялангуяа орос зөвлөлтийн гарамгай яруу найрагч Сергей ЕЁсениний шүл- гээр найруулсан дуу олон бий. Чуулгын бүжгийн хэсэг эртний тойрон бүжиг, өпөөгийн бүжгийг хослуулан тоглодог. Тус хамтла- гийн уран бүтээлийн амжилтыг үнэлж Зөвлөлт засгийн 50 жил, В. И. Лениний мэндэлсниий 100 жилийн ойгоор Бүх Холбоотын тэмцээний шагналтан цол. олго- жээ. ТЭМДЭГЛЭЛИЙН ЧИНЬ ДЭВТЭРТ КОММУНИЗМЫН ОРНЫ СОЁЛ, УРЛАГ (Тоо баримт) "2 ЗСБИХУ-д 860 дээд сургууль, -4305 техникум ажиллая: байна, 4. Зөвлөлтийн олон үндэстний утга вохнол. 76 үндэстэн, ястны хэлээр хэвлэгдэж байна. 4 Зөвлөлт сасгийн 60 жилд тус оронд 8 сая орчим нэр төрлийн ном нийтдээ 44,9 тэрбум хувиар хэвлэгд, тизэ, ЗХУ-д минут тутамд 8000 орчим 2 ЗСБНХУ-д нийтдээ 4 тэрбум юрчим ширхэг номын фондтой улсын 52 нийтийн 350 мянган номын ажиллан: байна, Эдгээр номыг сая хүн уншиж байна. сан 180 мын тоогоор дэлхийд нэгдүгээр бай- ранд ордог. ДА. ЗСБНХУ-д 570 гаруй театр, түү ний дотор дуурийн 42, хүүхдийн 160 театр ажилладаг. Хүүхдийн театруу- дын 47 нь драмын, 110 нь хүүхэлдэйн театр бөгөөд, тэдгээрт жил бүр 85 сая хүүхэд ЗОБНХУ-ын 27 хэлээр шүжиг үзэж байна, «-А ЗСБНХУ-д 158 мянга гаруй ин- но цэг ажилладаг. Кино-г жил тутам 4,8 тэрбум үзэгч үзэл сонирхдог. А ЗСБНХУ-д хөгжмийн дээд сур- тууль 80, хөгжмийн дунд сургууль 212, хөгжмийн ба ерөнхий дунд 00- ловсрол олгодог сургууль 82, хүүх- дийн хөгжмийн сургууль 7 мянга ажиллаж байна, Жок ЗСБНХУ-ын төрийн Зөвлөлт Соцналист Бүгд Най- рамдах Молдав улсын бүжгийн чуулга 1952 оноос нийт Молдав бүжгийг төлөөлөн «ок»: нэртэй болжээ, 7Кок чуулгын тоглолт нь чуулга! шагналт, Молдав үндэсний бүжиг, шог үзэгдэл, зураглалаас гадна зөв- лөлтийн болон тадаад орны «он», Молдавын Рязаны орос ардын найрал ДУУ. ны чуулгып бүжигчдийн уран тог- Зовлолт лолт манай хүүхэд багдчуудын ард түмний шилдэг бүжгийг «Жоц»-ын маягаар - найруулан бүжиглэдэг юм. Энэ чуулга байгуулагдсанаасаа хойш таван мянга шахам кон- церт тогложээ, «)Кок» чуулга нь зөвлөлт орон. даяар, Грек, Ливан, Этиоп, Турк, Канад, БНАГУ, Югослав, Бол- тар зэрэг дэлхийн олон оронд тогложээ. р сопирхлыг их татаж байна. Г, ИЧИН, С, БОДООШ царын авсац гэрэл зураг, ша ТА . 0 й 5 зохиолч А, Рекомечукийн танай хүүхдүүдэд хандаж бичсэн: сэтгэгдэл, мон Улаанбаатарт нээгдсэн зөвлөлтийн зураачдын бүтээлээс уншигчиддаа сонирхуулахаар дор Зөвлөлтийн соёлын өдрүүдэд оролцож байгаа ЗСВИНХУ- ын болон ЗСБНХОУ-ын торийн шагналт, Зөвлөлт Хали- магийн ардын яруу найрагч Д, Кугультинонын шүлэг, нийтэллээ, сс дЖжш“иЕУЕү ю9иц.ао ОО. ЗФэЭЖЖи2ОС 5 Байнаафлудна 7. Хүүхдүүд ээ! Та нар ЗСБНХУ ын торийн. шагийлт, халимагийн ардын яруу найрагч Давид КУу- гультиноптой нүүр тулж уулаай- гүй ч гэсэн. шүлгээр, нь саїїгта Хөхоөл- тийн Даваа гэж дуудах инь "бий. Дапаа ах инь олон сайхан ном бич- сэн билээ. Заримыг нь нэрлэвэл: «Эргэх цаг», «Ухааны соролт», «Хапрын дуудлага», «Маобитийн хоригдол», «Салхиид ургасан ц9- цэг» гээд л тоолоод байпалолон. Одоо Даваа ахынхаа хүүхдүүдэд | иих биз эд, | Монголчууд: түүнийг сориулж бичсэн зарим шүлгийг уншина уу. .3 Эрх жаал хөлөө хатгуулж Эхэр татан уйлав гэнэ, Амтат боов гарт нь бариулж Аргалж эцэг нь зогсоов гэнэ Галуу хазахад мань жаал Галзуу юм шиг дахиад л Чихэр өгч эцэг нь аргадаад Чигээр гэртээ оров гэнэ. Муур маажихад нөгөөкаал Муухай дуугаар ахиад л чарлав Эцэг нь гэрээс гарсангүй Эрх жаалууд орилох бүр Дагаж битгий уйлагтуна Даанч тусгүй, томчуул дургүй! Ло Ф6290:9 Айлын жаалтай тоглохдоо Ах нь насаа ч мартана . Уяанаас гарсан юм шиг Ухаан жолоо алдарна Хүний хүн гэж Хөндийрч тэд явахгүй . Болгоомжтой байя гэж Бодож дотроо сэрэмжлэхгүй Насны ялгаа байхаас биш Нандин сэтгэлээр бид нийлнэ. Нуух мэхлэх үгүй нь гайхам, Ний нуугүй ярих нь сайхан. Тоглож наадах бүр Толгой тархи сэргэх юм. - Итгэл хайрын амтыг авч Сэтгэл нэг уужрах юм орилов. Я42- Эл вэл ! « | -а. С Ч 5 : Хүчтэнд ДИЙЛДЭВ /УАб----7 Я ханшилилы Чи бүү гомд: хэм з Торопд орсон шувуу, Хүч чадал чинь өсөөд В адил зөгий Хүйтэйг.чи дийлнэ 3 Тогтож, ядан цонх мөргөнө. Хүчгүйг дийлэв гэж т Эрх чолөөнд дуртай түүпийг Чи бүү бард, Эрх зоргоор нь тавихаар Өнөө хүч: цэгэнт харьж: ҮЗЭСГЭЛЭНГИЙ шийдэв 3 | : сөх үе халааг чин Нигүүрээс нь зөөлөц Үү : г нь авна, чимхэж 2 ТАНХИМААС Жингэнүүлэн, үүд рүү явлаа ХОЁР | с Эрхий хурууг минь өвдтөл - За Л ЭИВАГ хатгаж, Е. Романова Ф ин охин Надя Пав- Широкох Е, «Бүжигчний хөрөг», ши 1 Эрэлхэг зөгий замд нөхцлөө, “МӨРТҮҮД Хайр минь түүнийг хороож: Уул оройтой, ус эрэгтэй Хайран гар минь хөндүүр Ухаан хэмжээгүй. : боллоо. «Өөр арга олсон бол доо» хэмээн Өнгөрсөн” хойно амаа ХУЦ Талд бэлчсэн хониноос Тасарч “ганцаар холдон," Хоёр бат эврээ- Хурцали, шороо: цацсан Баатарлаг хуныг үзээд Бахдах сэтгэл төрөв «Энэ талд жаргал тарьсан Эзэн нь. би өөрөө» гэж Хурц эврээ данхайлган Хуц дажгүй өгүүлэв. с Ховьчин ганц шилбүүрдээд Хүйыг ижил рүү нь хөөжээ, Эрхлэгчийг С. НАДМИД Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийц комбинатад хэвл барилаа. . “о«Эх,оронЇ» гэж мянга 2 70:00 ХАаШГиронаас “Энгүй талд. нэг ОМОД 1 : суулгасан нь дээр 2) “УУЛ Ш халоэ ? 21220020 Дэмбэд Халимагаас жөрвүүлэв. | ОРОН БУХНИЙ ПРОЛФТАРИ НАР-Н МАХН-ын уйл хэргийн төл МХЗЭ-ийн Төв ХоРОО, “Д.СүХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Сонин 34 дэх жилдээ Мз9 (1487) (| 1977 оны 10 дугаар сарын 19: | “Олж” НАНРАМЛЛЫН САРААР ря Зүүнхараа хотын нэгдүгээр 10 жилийн дунд Сурсуулаах Бо тэднээс суралцах ажил өрнүүлж нерийн зөвлөл Монгол-Зөвлөл- байна. 8-ын. «В» ангийн сурагч | тийн найрамдлын сараар Октяб- Д. Наран, 7-гийн «Б» ангийн су- рийн 60 жилийн ой угтаж олон рагч Оюунгэрэл, Өсөх-баяр нар төрлийн ажил өрнүүлж байна зөвлөлтийн пионерүүдтэй захид- Зургаагаас долдугаар ЗНтнэЭ лаар харилцахдаа туршлагажиж дын бүлгийн ажлаар ХБүхнийг оросоор бичиж, уншдаг болжээ. гийгүүлэгч Охтябрь» сэдэвт ажил Одоо тус сургуулийн нийт ан- - явуулж, мэргэжилтэн багш |ШУ- ги бүлэг сурлагаа шатлан дээш- бинатай уулзалт зохион зөвлөл- лүүлэх үүрэг амлалт авч «Ок- тийн пионерүүдийн ажил амьд- тябрь-60» оноот баллын уралдаа- ралаас ярнуллаа. Зөвлөлтийн ки- наар хүмүүжил, дэг журмыг өдөр - бү гнэн, түрүүлсэ 7 й Й алт ноны Т хоног. орос дууны тэм- сОнЦЖан ыаЦагЦ Хард Монгол-зөвлөлтийн найрамдлын руудаар пнонерүүд уламжл цээн явуулснаас гадна анги бүр Октяб 2 Бар сар, зөвлөлтийн соёлын өдрүү- тойрон аялал зохиож байна. октябрийн хувьсгалыг | суртал- ктнбрийн нх баярт урилгаар 5 С. БОДООШИЙН 5, оролцуулах зорн. 2 ДЭД монгол зөвлөлтийн найрамд- - Д чилсан самбар гаргажээ. Мөн ролтут рилт- тавин, АЖИЛ: дыг мөнхжүүлсэн” дурсгант/ газ: авсан гэрэл зураг. 500 пионер октябрийн орны хүүх- лаж байна. д ! ХҮ? Ё дүүдтэй захидлаар харилцаж Багш Б. ПҮРЭВСҮРЭН Ц7777УУУУУУУУУУУРУУУУЛУУРУУУУРУУУРУУУУУЕНЕЕРҮУРЕҮРУРРУРУУУУРУУУУУУУУУУРУУУД НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ ЯРИА Ү Манай сопины газраас Октябрийн хувьсгалын 60 жилпйч ой.Мон 3 -- Ч гол-Зөвлөлтийн найрамдлын сард зориулан «НАЙРАМДАЛ: МАЛ- : Ч НАЙ ГЭРТ, МАНАЙ СУРГУУЛЬД. МАНАЙ ГУДАМЖИНЛД, Фо 78 ) БИДНИЙ СЭТГЭЛ ЗҮРХЭНД гэсэн сэдэвт ярнанд унлигчдаа ор- Ч гэ ! у гөп оролцохыг урьсан материал нийтэлсэн билээ. Ү (Аравдугаар сарын 6-ны дугаарт үз!) Ч Уг ярианд оролцохоор хот. хөдөөгийн пионер сурагчид захидал с 1 нрүүлсээр байна. Тэдгээрээс манай сонин мийтэлж эхэллээ. У , 9 2УУУУУУУУУУУЛУУУУРУУУУЛУУЛ ФУУУУУРУУУУУУУУУУУУУУУУУ»: . Одоо ма үлэг энэ ярианаас тухай бичвэл дээр гэж эмээ, аав, Е сан ч « дал мазайанг зэж гурав зөвлөсөн юмаа. Эмээ: НАЙРАМАХАЛ гэсэн сэдэв зохиой. су -- Охин минь, миний үеийнхан 2 хаа бүх їдэзхтпүүдэд цөм өөхөн дэнгийн гэрэлд утас зүү МАНАЙ б на. Уг нийлүүлж суудаг байсач юм шүү! НД 2 Өөрөөр хэлбэл улс орон маань бүх- 7 й 3 и т ГУДАМЖ) ласан «Най, лзарээ гэрэл гэгээгүй байлаа гэж хэ- ї ж «Найрам эндэ» лэв. 5 1 «Пионерийн үнэн» сонины газраас | (.88:56 би эгээ шал- Тийм ээ, улс орон харанхуй бай- тэ монгол-зөвлөлтийн гандай шАЛЭлЭэ газарт сан. Тэр чинээгээрээ үйлдвэггүй, найрамдлын сэдвээр зохиож байга: у соёлгүй хоцрогдож байсан. Үүнийг ( яриа сурагч биднийг баярлуулж: бай- Эцэст нь өгүүлэхэд “Монгол-Зөв: | Манай улс зөвлөлт орны тусламжаар Ї на. Яагаад гэвэл өсвөрийн багалууд лөлтийн найрамдлыг бид амьдруу- үүрд халж чадсан юм. ! бүхэн энэ найрамдлаараа бахархдаг, НВгЧлсэрэлжгэгээгчээ гын эг лон Аав телевизороо асаалаа. Крем- Ї түүнийг магтан дуулах, улам ӨОҮР | глтан нартай эж байна. Най- ЛИЙН ордонд том хурал болж, Бреж- ЮМ бататган бэхжүүлэх ариун сайхАН .. рдудалдаа бид » м! Энэ боло НЄв дарга үг хэлж байз. Энэ зуур 18 үүрэг зорилготой юм. . Е 2 Найрамдлын үр шимээр ирж байгаа | би Найрамдлынхаа ачаар л гэртээ - ЇД Би энэ ярианд «Найрамдал Ма8- үзэг, дэвтэр харандаа, хичээлийн " СУУгаад тив дэлхийн сонин сайхан ү4 най гудамжинд» НиЭн Цонар ХЭЭ байр, хэрэглэл бүхнэз хайрлана го- бүгдийг үзэж байна даа гэж бодсон 14 цьё гэж бодлоо. Манай гуда? ї | юм. Тив дэлхийн сонич сайхан зүйлс Ильичийн гэрлээр даарийн то- дорч байгаа шүү гэн: бодлоо. Таг- тэл ээж: -- Та нарын энэ сониныг хэвлэ» дэг үйлдвэр ч гэсэн зөвлөлтийн тус» ламжаар баригдсан юм. Үсэг, будаг, цаас нь ч найрамдалтай холбоотсй шүү дээ гэв. . сэн үг юм. Октябрийн орныг х орны хүүхдүүдтэй н Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын үр шимээр боссон олон үйлдвэрийн га- йрамдаж нө- зар бий! Бүр дээр үед (1984 онд) | хердөнө, тэднийг халрланн гэсэн үг ашиглалтад орсон аж үйлдвэрийн ох, комбинат нь тус арны аж үйлдвэ- Нийслэлийн 18 дугаар дунд рийн гал голомт болсон юм. Бидний сургуулийн 5-ын «А» ангийн зорчдог гудамж | сүүлийн үед хич- пионер, бүлгэмийн зөвлөлийн нээн сайхан, юутай их хөлтэй бол- гишүүн Ц. ЧИМГЭЭ айрлана энэ сон гэж санана. Тэр бүхэнд найрам- дал шингэсэн. «Хувьсгалт монгол» танкийн хөшөө, талхиы үйлдвэр, ав- то засварын завод, архи-пивоны ком- бинат--энэ бүхэн цөм ЗХУ-ын тус- ламжаар баригдсан юм. Эдгээр үйлд: вэрийг манай бүлгийн пионерүүд хэ- дийнээ танилцсан төдийгүй тэнд ажилладаг ах, эгч иаргай уулзалт зохион, бас ажилд нь хир чадлаа- раа тусалдаг, Танкийн хөшөөнд хүн- цэт харуулд зогсож, орчин тойрныг сс» цэвэрлэж, тохижуулах ажил хий- лэг НАЙРАМДАЛ- МАНАЙ ГЭРТ Сонинд бичсэнээр монгол-зовлөл- тийн найрамдал нь үнэхээр арвин баян сэдэв юм. Найрамдлын ачаар бий болсон -зүйлсийг бид тоочиж ба- рахгүй! Зөвхөн гэр догорхи бүхнээ ажихад л мэдэгдэнэ. Би тэр бүг- дийг бичихээ больё! Зөвхөн цахил- гаан гэрэл, телевизор, уншдаг сони- нихоо тухай дурдын гэж. бодлоо. Энэ Ингэж манай гэрт тэр үдаш най- рамдлын тухай яриа “өрнөсөн юм. Ер нь найрамдлын гэрэл гэгээ нэвт- рээгүй айл гэж байхгүй. Түүний илч хүчийг авч, эрдэм оюунаа нээгээгүй хүнийг хаанаас ч олохгүй. Ийм уч- раас монгол-зөвлөлтийн найрамдал хүн бүхний ахуй амьдралд бат шин" гэжээ. Тэгээд ч цаг үргэлж хайрлаж, хэн хүнгүй магтан ярьж явдаг байна- Баатар хот Москвагийн нэрэм- жит 83 дугаар дунд сургуулийн 9-ийн «Г» ангийн сурагч Н, МАНДАЛ ЇктирН | 19391 007 «ХӨДӨЛМӨРИЙН | УЛИРАЛ--Т77» АМРАЛТААРАА | СҮХБААТАР аймгийн Бүрэн- цогтын 8 жилийн дунд сургууль Октябрийн социалист их хувьсга- лын 60 жилийн ойг угтаж, сур- лага хөдөлмөртөө нэмэлт үүрэг авч тусгай төлөвлөгөөтэй ажил- яаж байна. Тус сургуулийч 174 тпопер сурагч, зуны амралтаараа ХАА, үйлдвэр дээр ажиллаж 55 эмнэг хамгалыг уМНалга ЭДЭЛГЭЭНД сурган, 1150 л сүү сааж, 570 иг чоос хяргаж 10тТ05 юзоодой бэлт- гэж нэгдэлд тусалсны дотор 8-ын «А» зангийн сурагч Д. Одмид Түвшинширээ сумын «Мөнхман- лай» нэгдлийн 3 дугаар бригадад 2320 кг ноос хяргаж, 950 л сҮҮ сааж. эмчилгээ тэжээлийн цэг дээр амжилттай сайн ажиллан сургуулийн хөдөлмөрийн хошой аварга, Т-гийн «Бэ» ангийн сурагч Соёл-эрдэнэ Мөнххаан сумын «Баясгалант» нэгдлийн 2 дугаар бригадын Цэвээндорж ахлагчтай адуун суурьт 16 эмнэг хангалыг уналга эдэлгээнд сургаж сургуу- лийн хөдөлмөрийн дэд аварга бол- тоо Одоо Октлбрийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ойг сурла- тын өндөр амжилтаар угтахаар ажиллаж байна. 78. СҮРЭНХОРДОРЖ «Бэ» ангийн зэрэг Шин9 сЭт- ГИУЛ хэр22Ранлаалааглаааж 55,2ХЖД6402ХААРУЛВӨРАР: “АХУЛ ! БА5МУ эсхион УхУМУухААЛА. Дундговь аймгийн Хулд сумын 8 жилийн дунд суруулийн З-гийн бууц сийлэх, дулаалах, мал ноослох, срс хийх ажил адуун сүрэгт 8332 эмнэгийг гаанд сургаж улсын эмнэг сургал- тын 8 дугаар зэргийг биелүүлэв. аймгийн С ор гэлэн сумын 440 жил» ногд, лийн зөв лол, Ү9Эдийн зөвлөл, 0 жилийн дунд сур, гу улийн 5 ГА-ГИЙН оахиргаа, Онтлбрийн социалист их Уувисгалын 00 жилийн ой угтаж төмс хураах өндөр бүтээлийн нэг өдрийн. ажлыг анги бүлэг пионер сурагчдын дунд тусгай боллзолтой- гоор зарлаж, дүгнэлээ, Опдор бү- тээлийн өдөрт тус сумын Өэжилийн дунд сургуулийн. 171 пионерсу- рагч оролцож, 5 га газрын томс хураав. Эпэ ажилд “Түмэнжаргад багштай 7-гийй «А» анги, Гарьд багштай 8-ын «ЛА», Эрдэнэцэдэг багштай 7-гийн «Бэ ангиуд тэр гүүлэр. . Ж. ПҮРЭВДОРЖ Сүхбаатар аймгийн "үмэн цог- тын 8 эи- лийн дунд сургуу. лийн 4-0 дугаар “ан- гийн | Пио- нерүүд «Гэрэл ца- царсан мөрөөр» гэсэн тойрон аял- лыг өөрийн сангийн аж ахуй, Хэн- тий аймгийн Байян-ово0 сумын нутгаар явуулав. Аяллын хуга- ОЛЗ ориыхоо. түүхийн дурс: баялаг, ЗХУчлан байгаа САА! бийгуулам- цайнд эх гал, байгалийн тусламжаар барьж шинэ. төвийн барилга жийг үзэж судаллаа. Энэ аллалд түүхийн багш Оюу- ны удирдсан хэсэг Хэнтий аймгийн Баян-овоо сумын иутаг Хэрлэн го- лын урд хөвөөнөөс эртний хүний оромж олж зөвхөн онгон хорсөи дээрээс төрөл бүрийн чулуу! зэп- сэг, хүрэл, хутга, зэв, шөвөг, зоос, ээмэг хэлбэртэй хүрэл заргийг олаворлосон байна. Уул оромжинд томрийн хайлш, төмрөөр хийсэ гилбэр: хусуур олдож: байгаа үү, маш их сонирхууштай зүйл учир мэргэжлийн хүмүүс судлууштай мэт санагдана. "Гүманцогтын 8 ну, лийн дунд сургуулийн хамт олоуц алллаар цуглуулсач материалыг торол торлөөр ялгаж, тустай булан байгуулан сурталчлах ажил цохио. сон нь сонирхолтой оолов. ир сургууль олсон олзоо их Онтлдб- рийн 60 жилийн ойд бэлэг бол- гон барьж байна. Багш Н. ЖЛАНЧИВ шиш оо гоо 1 11 1 1 1 11 77 Зөвлөлтийн дуу олныг зөв сурч ажилчны районы сургуулийн дотроос нэгдүгээр байр эзэлсэн нийслэ- ЭМНЭГ СУРГАГЧ сурагч Н. Ганбаатар хашаа хороо сэлбэх, хийж: нэгдлийнхээ унал- Ж. ГАЛДАНЦОГТ МХЗЭ-ийн Төв Хорооны харь яа залуу техийнчдийн ордноос эрхлэн «ЗАЛУУ ЗОХИОН. БҮ ТЭЭГЧ» тэсэн шинэ сэтгүүл гар: галаа. Улирал тутам гарч байх эна сэтгүүлийн эхний. дугаар. МХЗ ийн Төв Хороопы нэгдүгээр на- рийн. бичгийн ларга Л, Түдэвийн бичсэн «Зохион бүтээх авьпасла нӨэцгээе» сопипхолтой огүүллээр эхэлж: байна. Уг өгүү: лалд «Гагцхүүгэ»нон бүтаэх авь яасаа зогсолтгүй хӨГЖҮҮУЛСНИЙ ачаар хүй,.. далавчгүй. мөртлөө ГэСЭ! МАУЛАХАААЛАРАХХЛАХН2РУ»» ЗОХИОН БҮТГЭГЧ ХҮҮХЛҮҮүЛЭ7 нисдэг, загалмайгүй мөртлөө сэл- лэг, чадал тэнхээ багатай ч гэсэн бүх орчлонг эзэгнэсэн их хүчтэн. ахгаа их ухаантан болж "хүвир- чээ. тээд. Онтябрийн ХУВЬСТа- лаап хүн төрөлхтөний оюун ухаа- ны эрэн үе эхэлсэн юм. Оюуны галуамшигтай. хүч чадлаар зэв сэглан цэнэглэгдсэн энэхүү. эрэн уеийн инсэлтийн. хурдаас. монго- лын аалуучууд хоцрох ёсгүй гэм лслц байна. Эцаст нь -аохион. бүтээгч: боло код шаардлагатай. гол гуриал ёгУ лийн долдугаар сургуулийн пнонер сурагчид «Наран үүрд мандаг» дуу дуулж байгаа нь. : М. ЛХАГВАСҮРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг Нион ТЖЖ ЖЭ? Дорноговь аймгийн Хөвсгөл су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид зуныхаа амрал- таар малчин. аав ээждээ туслал- цаж нх зүйлийг бүгээв. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүп гараас) Тус сургуулийн хөдөлмөрийн сай- чууд Т. Цэрэндорж, Заяасайхан, Р. Отгонцэцэг, Л. Нарангэрэл, Б. Хөхцэцэл, -арын эгаээнд Г. Заяа- сайхан, Л. Мөнх-очир, Д. Загдхо- рол нар- Ц.ЧОЙБААТАРЫН авсан гэ- рэл Зураг. : чууц байдгийг зохиогч тодорхой дурдаж парт үнэтэй зөвлөлгөө өгчээ. Шинэ сэтгүүлд «Хүүхдийн тех- тисгийн сэтгэлгээ», «Энгийн НН- сэх загварууд» 4 Гайхамшигтай бийр», «Морзын цагаан толгой» зэрэг сонирхолтой. материалууд нийтлэгдэж байна Хүүхдүүд ээ! Уг сэтгүүлийг дугаар алгасалгүй уншиж, сэүгэй бодох, зохион бүтээх авьяасаа нээгдүүлэхийг «Пионерийн үнэн» сопин. чиль. зөвлөл, байна. | | | | | | өсвөрийн зохион бүтээгч зөухой СОНИН ЧИНЬ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА. ок ӨНӨӨГИЙН СУРАГЧААС МАРГААШИЙН АЖИЛЧИН, МАЛЧИН ажилчин даг үйлдаэр рүү лэжээ, Бас, дүү иартаа. ажиллахын эв» Ингэж, эаахан. охин. Норопсүрэн” рэгїйэ. үргэлж суралц гэж захыя аа! тоо биелүүлсэн. байлаа, оёдолчин, | тэгэхдээ бүр Амгалан Одор пайман цаг ажиллаад орой нь тоо их ой ойртох тутам ӨДӨр ЦАЙ”. баатрын шань болсон. юм. Одоо тэр "йИХимдД сууж хичээллэхэд хэцүү л гаар нөмөгдсээр байна. Төр ч (ум хүн болжээ, Орон даяар пэри» байдаг юм. Говч түрүүн хэлснээр ба- байтугай ийг жил, хэлхэй Сй. Ь тай, той. 10 3 пиЙ ойдолчин галсаа. ажил, ходолморт биеэ дасга- рын дотор таван жилийн пшил Хи лг эил9 4 эмн дотор бү нал гайгүй шүү! Опноогийн сурагч- хийсэн. хүмүүс торж гарлаа. «485 жил, 0 өдрийн Үр хийгээд, ММН Дундаас олоп мянган ажилчин Түүний паг нь Ю. Норопсүрэн: 19"! ! дрий! Эд! тори гарна. гож юм 1001: оны ажилдаа. орсон. байна. нийг хэлж байна. Ажиллахын порагцээ.. оройн. сург Эл тэгээд Эцэст иь би дүү парын- Ч гуулиар суралцаж арандугаар аигИ хаа сурлагад чанарын амжилт Энэ: хүний нэр. Мөрөнсүрэн, Мөр. төгсгөсөн ажээ, хүсье) Чанаргүй муу бүтээгдэхүүн гэжил "ь оёдолчин, Хэдхэн лилийн 24 Та манай уншигч хүүхдүүдэд хийл улсийн толовлөгоо биелүүлдэ- өмнө та пар шиг сурагч, цагаан хор- юу захимаар байна гэж би Шоровсү: хийг ажилчин бид эрс эсэргүүцдэг могчтой жаахан охин байн, рэн эгчээс чинь асуулаа, Тор хэсэг шиг арай чамай дунд сурч апги дэв- Поропсүрэн паймдугаар ангид зуур бодож байснаа: ший г та цар жїигїшдэг байх хэрэг- сурч байх үеэсээ ажилчин болохыг | -- Хар бор ажлаас эхлээд бүриа- ТОМ, гэж ярьсан юм. 7 Үоос 4 Р : Бодмоор үг шүү, хүүхдүүд эо!Та З92-СЭРЭН 8. хүсдэг байлаа. Тэгэхдээ ЛД ийн. ширийн юм хийж сур гэж НА . Хүүхдүүд вэ! Өктиөрийн оёдолчин Б. Амгалан шиг хүн боло Захыл аа! Хонин эрдэмтэн болно !ар 8ЖилЧин, малчин ах ЭГЧ Нарын “азагүгтнэ хУЛтэгчэр ойугт- хыг мөрөөддөг байжг, гэж бодож яваа хүүхдэд ч гэсэн энэ Гон” Зөйхай байгааг. нь сайтар тар өрнөж байна .. холч” Хүсч, мөрөөдөж явах, түүндээ ЗИМЭ Маш хэрэгтэй зүйл! Зарим нэг ухдд ойлгодог байх ёстой. Ажилчин, 5 загулатус-2 аХ Ч 2 ! хүүхэд «Би аав шигээ багш, эсвэл їүддчии аав, ээж, ах, эгч нарынхаа орны ажилчид, нэгдэдч мал- ХҮРЭХ гэж тэмүүлэх үнэхээр сайхан зээ шигээ эмч болох юм чинь ажил 28: 05/Рулр чид нх ойн өмнө жилийн төлөв. ШҮҮ! Норовсүрэн тэ 1 гажилч хичээнгүй чанар, хатуужил жөгөөгөө биелүүлэх сайхан хө- Рбодөлдөо ХилевЛАС р Дундговийн хав лид гээ ррон гэж боддог тэвчээр, ухамсар залувнА? Зүрчйн дөлг г: 3 8 5 5 айж магадгүй. Ажил, хөдөлмөрт суралцаж явах учиртай, Үүний тулд байгаа 6 “Эрьеч Єллохннийсхэгч аад “хожарйл асанд Улаанбаатарт хүрч биеэ дасгахгүйгээр ямар ч мэргэж- би Норовсүрэн эгчтой чинь ярилцсан сарын дотор 400 гаруй хамт » Өрээд бас л мороодол 00Л- дийг эзэмшихэд бэрх гэж миний юм с С. НАДМИД “чеээвглээтэрргэрээр:! бодсоноос би түү- сон оёдолчиж Амгалангийн ажилла- багш сургадаг байсан. Тэр үнэн! СОНИН - УНШИГЧ-- ХҮҮХЭД АВЧ ХЭРЭГЛЭХ ТУРШЛАГА САНААЧИЛГАТАЙ ПИОНЕРҮҮД Бидний хамгийн дуртай хэв- лал бол «Пионерийн үнэн» 60- нин. Бидний захиалсан хэвлэл хугацаандаа ирж байна. Зуны амралтын хэвлэлийг Хичээл эхэлмэ!ц дугаараар нь тарааж хэвлэлээ ингэж АШИГЛАДАГ най бүлгийнхэн сониноосоо цаг үеийн холбогдолтой, той материалыг зориуд уншиж | бага хурал болов. харилцан ярилцдаг. Энэ нь бид- ний онцсайн сурахад үр дүйгээ САНАЛ -- Бид улсын тэргүүний бү- лэг болох үүрэгтээ нэгэн зүй- лийг нэммээр байна. Тухайлбал сурагчдын захиалсан хэвлэлийг зуны улиралд зохих эзэнд нь түгээх ажил хийвэл яана вэ? Гэвч та нар юу бодож байна. Саналаа хэлнэ үү? гэж бүлгийн дарга Ш. Цэлмэгсувдыг өгүүлэ- хэд Баттулга: -- Надад янз бүрийн насны бүлэг байгуулж ажиллавал ашигтай санагдлаа гэсэнд, Бат- болд босоод - Бас сургуулийн номын санд долоо хоногт хоёроос доош- гүй удаа хотод байгаа бүх хүүх- дийг цуглуулдаг болгоё гэсэн санал нэмлээ. Дээрх хоёр сана- лыг Эрдэнэчимэг, Оюумаа, ДУ- ламжав нар дэмжив. Ингээд янз бүрийн насны хүүхдийн бүлгийн ахлагчаар Ш. Цэлмэгсувдыг, сурагч шуудан хорооны даргаар пионер Д. Баттулгыг, идэвхт- нээр Д. Батболд, Н. Оюумаа, Г. Дуламсүрэн, Б. Төгсбаяр, Д. Эрдэнэчимэг нарыг сонгов. СУДАЛГАА Хэвлэл, захидлыг эзэнд нь хүргэж байхын тулд багш, су- рагчдын захиалсан хэвлэлийн бүртгэл гаргаж ямар багш, хэч сонирхол- Эрдэнэт “жилийн дунд сургууль дээр саяхан «Пионерийн үнэн» сонин, гамжлагч» сэтгүүлийн уншигчдын Бага хурлыг сургуулийн дэргэ- дэх намын үүрийн нарийн бичгийн | дарга У, Акваа нээж, тус сургуу: лийн 8 дугаар ангийа гэдэг сурагч хаанахын аль зус- ланд гардгийг: мэджээ. Сургуу- лийн хэмжээгээр 22 төрлийн 1500 ширхэг хэвлэл захиалсан байв. Энэ бүхнийг түгээх, тол нь 500 ширхэг «Пионерийн үнэн» сониныг Яргайт, ШАадив- лин, Шарга морьт, Салхитын зуслангаар явж тараах,, Архус- тын хөдөлмөр зуслан, хорооны нутагт байгаа багш сурагчдад хүргэх шаардлага бий боллоо. Хуваарь хийв. Салхитын зус- ланд Г. Дуламжав, Яргайтын зусланд О. Баттулга, 1ШПарга морьтын зусланд Б. Төгсбаяр, Шадивлинд Д. Эрдэнэчимэг, хо- тод Д. Батболд, хөдөлмөр зус- ланд Ш. Цэлмэгсувд нар ажил- лаж, хэвлэл захиалгыг 7 хоно- гийн баасан гаригт хүргэж бай- хаар тохирлоо. Мягмар таригт сургуулийн номын сангийн дэргэд цуглаж ажлаа дүгнэх, бүлгийн гишүүнд элссэн янз бүрийн насны хүүх- дийн дунд ном унших, шатар даамын уралдаан зохиох, тэд- нээр концерт бэлтгүүлэх, хороо- ны хөдөлмөрчдийн дунд хэвлэл сурталчлах, хэвлэл түгээхэд хүүхдүүдийг оролцуулах ажил хийцгээе гэв. Хэдэн мөчийн дараа пионе- рүүд зүг бүрд илгээх хэвлэл за- хидлыг боож, хаяглаж: бэлтгээд дугуйтай иь дугуйгаараа явав. Ихэнх нь автобусны буудал руу гүйлдлээ. АМЖИЛТ Нийслэлийн 46 дугаар дунд сургуулийн пионерийн -ЇХ бүл- гийн дарга Ш. Цэлмэгсувд ах- лагчтай янз бүрийн насны бүл- гийн хүүхдүүд ингэж хэвлэл тү- гээх анхны гарааны өдрөөсөө хойш долоо хоног бүрд хэвлэл, захидал түгээх аялалд гарч олон мянган хэвлэл, захидлыг эзэнд нь хүргэж, олон зуун хү- мүүст хэвлэл сурталчлан, со- нирхолтой яриа хийж өгдөг бол- жээ. Тэгээд уншигчид тэднийг «Санаачилгатай хүүхдүүд» гэж магтах боллоо. Энэ бүлгийн туршлагыг иио- иерийн бусад бүлэг ажилдаа нэвтрүүлж «Пионерийн үнэн» сонины тэргүүний уншигч бүл- гэм, бүлэг, салаад болцгоохыг уриалж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Октябрийн районы пионерийн 46 дугаар бүлгэмийн тэргүүний бүлгийн дарга Ш. Цэлмэгсувд, тэргүү- ний хэвлэл түгээгч Г. Дуламжав нар С.БОДООШ ёлаодөсдлоохклллэрллдардаалалралдаалгсоллагаалсаслоэалсөслсадлаааллардрлдА ЭРДЭНЭТИЙНХНИЙ | УРИАЛГА хотын сурагч Ч, Хийл, нэгдүгээр 10 үйл ажиллагааны талаар үнэтэй санал, шүүмжлэл гаргав. Эцэст нь «Зал: нэгдүгээр 10 жилийн сургуулнас ирэх оны хэвлэл захиалгатай хол- богдсон урцалгыг хэлэлцэж батал- лаа. Уг урналгад пяйт инонер су- рагч «Залгамжлагч» «Ппонерийн үнэн» сонин, сэтгүүлийг за- ашиглалт сурталчилгааг ! тгггмдат рэн- |! : : ( глах ї єдий Жо АХИАЛЫН Сүхбаатар аймгийн Бүр Туул, 6 дугаар ангийн сурагч Д. сайвруулах, ХОудилы тарах захиж, хэлсэн “үг, онц сурлагат- Цогтын 8 шилийн дунд сургуу Оюунчимэг, 8 жилайп пиоперийн: МОД, зүлэг суулгах, сэтгүү захнж хэлсэн 5 бяцхан огүүл- ЛИЙН б-тийн «ВБ» ангийн сурагч ахлах удирдагч Г, Туул, мон сур. ЭРЭМКИТ тойрон алдад зохиох зэ- мин 2 ти ма Мөн р Д, БОЛОРМАА, Ц, Энхцэцэг гуулийн.. 6 дугаар ангийн сурагч рэг сонирхолтой ажлууд оржээ. Ё ип У11ци дурта» ? Ариунаа пар сопий, сотгүүлийн МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 1 ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ЦЭЦЭРЛЭГ СУМЫН 8 ЖИ- ЛИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН ПИОНЕРИЙН 214 ДҮГЭЭЭ БҮЛГЭМИЙН 3 ДУГААР БҮЛГИЙН ПИОНЕР СУу- РАГЧДААС МАНАЙ ОРНЫ ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРО- ЛЫН СУРГУУЛИЙН ПИОНЕР СУРАГЧДЫГ «ПИОН-- РИЙН ҮНЭН» СОНИН, «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮУ- ши ЗАХИАЛГА, ТАРААЛТ, АШИГЛАЛТЫГ УЛАМ САЙЖРУУЛАХ ТАЛААР УРИАЛЖ АВСАН ҮҮРЭГ: Манай орны ерєнхий боловсролын сургуулиудын улаан бүчтэн найз нараа! Пионер сурагчид бид Октябрийн социалист их хувьсгалын түүхт 60 жилгйн ой, МХЗЭ-ийн ХУ их ху- рал угтаж «Залгамж үе» аяныхаа 8 дахь жилд сурлага хөдөлмөр, ур- лаг спорт соёл олон нийтийн ажил- даа гялалзсан амжилт гаргах зориг эрмэлзэл дүүрэн байна. Манай сургу улийн пионер сурагчид «Пиогерийн үнэн» сонин, «Залгамж- лагчь сэтгүүлийн захиалга, тараалт, ашиглалтыг сайжруулах зорилгоор 1976 онд зарласан уралдааны болз- лыг хүлээн аваад хэвлэл захиалах хавлалийн тараалт ашиглалтыг сайж- руулах хөдөлгөөн өрнүүлэн бүх анги бүлгийн хооронд уралдаан зарлажс хо- риод нэртөрлийн 1750 ширхэг хэвлэл захиалан хэвдэл сахиалах ажилд сур- гуулиараа 100 хувь хамрагдан оролц- сон юм, Хэвлэлийн ашиглалтыг сайж руулах р бүлэг бүр тодорхой ажил зохиолоо «Пионерийн үнэн» сонии, «Зал- тамжлагч» сэтгүүлээ сургууль бүл- гэмээрээ 100 хувь захиалж хэвлэлийн тараалт, ашиглалтыг улам сайжруу- лахад мянга мянган улаан бүчтэн найз нараа уриалж пионер сурагчид бид сургуулийнхаа хамт олныг төлөо- лөн дараах үүргийг авч байна, 1 «Пионерийн үнэн» сопин, «Зал- » гч» сэтгүүлээ бүлгээрээ 100 ахиална лсан хэллэлээ анги, тан- хим, байр тасаг, гор орондоо дугаар бүрээр нь хадгала! сонин сэтгүүлд гарч байгаа тогтмол булан хэлэлцүү: ЛЭГ, ЗӨВЛӨЛлГӨӨН, сонирхолтой зүй- лээр хайчилбар хийж, бяцхан ном бэлтгэн бага ангийн дүү нартаа хү ----- и ” Д--66922 гэстт---интиииинисиинэииииэиилсл--н-ириийииишиээ-г-игссггинн-иннн Д. Сүхбаатарын нэрэмжит, Улсын лээлгэн өгнө, 3. Сургуулийнхаа байранд мэдээллийн самбар гаргаж төв орон нутгийн сонин хэнлэлийн тоймоос байнга сурталчлахын «Хэвлэл--бидний туслагч» үзүүлэх ажил, сэдэвт үдэшлэг хичээлийн төв «Пио нерийн үнэн» сонины нэрэмжит одор- лөг зохиож, сонин сэтгүү сурталчилсан урлагтай уху ралд нэг удаа хийнэ ЭЭ нийтэд улгыг ули 1. «Пионерийц раас зарлаж төрөл. бүрийн уралдаан, лэгт бүгдээрээ н бэлтгэ ээр идэвхтэй оролцож сургууль бүлгэмийнхээ сайн үйл явд- лаас «Пионерийн ү сонин болон төв орон нутгийн бусад хэвлэлд мэ- дээлж байна, үнэн» сонины газ- байгаа 5 «Пионерийн үнэн» сонин «Зал- гамжлагч» сэтгүүлд гарч байгаа тэр», гүүн туршлага заавар взөвлөлгөөг бүлгийн ажилд байнга тусган бүтээл- чээр хэрэгжүүлэхийн хамт бусад анги бүлэгт сурталчилиа, 6 Сонинд гарч байгаа тэргүүний пионер сурагчид, хамт олонд захидал бичих, гарсан дуу шүлэг, тоглоом зэргийг нийтээрээ сурах ходолгоон өриүүлнэ, (2 Бид гаргасан уриалга, авсан үүр, тээ амжилттай биелүүлэхээ илэр- хийлж улаан бүчтэн пайз нараасаа «Пионерийн үнэн» сонип, «Залгамж- лагч» сэтгүүлээ оргоноор захиалж, сурлага хүмүүжилдээ бүтээлчээр тус- ган ашиглахыг уриалж байна Бүлгийнхээ хамт олныг төлоолж АНГИЙН БАГШ АНДРЕЙ БУЛГИЙН ДАРГА ЭРДЭНЭБААТАР ВҮЛГИЙН ИДЭВХТЭН НАРАНЧИМЭГ ЖАРГАЛСАЙХАН УНШИЇГЧ- ЗАХИЛЛАГЧДЫН АНХААРАЛД ТҮ яд ! ер су” Мипиг ориы ерөнхий. болопсролын нийт сургуулийн ион ригчид, пиоперийн ажилтнууд, багш, эцэг өхчүүд: «Пионерийн үнэн» сОцИц, «Залгамжлагч» сэтгүүлийг жил бүр сайхан. уламшлалтай, Зопхон сүүлийн хоёр сотгүүл раалт шилд сонин 3100--5000 1000-1800 аахиалагчаар тус тус шииглалт ч иоган адил сайжирч амжилттай захиалдаг захиалагчаар нэмэгдсэн... бөгөөд та- байна. Үүнийг харгалзан манай родакци хүүхлийн хэмлэлийн захиалга, ашиглалт, тараалтил сайжруулсан бүлгэм, бүлэг, «Сурагч» шуудай хороо,пионерийк ажилтныг тусгай болалын дагуу жил бүр урамшуулан шагнадаг уламжлалтай болсон юм, 1970 онд энэ уламжлалаараа: -- Өөрийн сургууль лээр хүүхдийн хэвлэлийн дээшлүүлэн, раалт,, ашиглалтыг эрс захиалга, тай» хэвлэлгуншигчдын холбоог бэхжүүлэх талаар зохион байгуулалтын ажил тодорхой хийж, са- наачилга гарган тэргүүн байр эзэлсэн пионерийн ахлах удирдаг- чийг гадаадын пионерийн зусланд амруулах, -- Хоёр, гуравдугаар байр эзэлсэн пионерийн удирдагчийг : сонин, сэтгүүлийн диплом, үнэ бүхий зүйлээр шагнах, - ХЭВЛЭЛИЙН цаг алдалгүй тараах, сурталчлах талаар шэасанй гаргасан. «Сурагч» шуудан хороо 6-г мөн диплом, үнэ бүхи! 3 лээр урлмшуулан шагнах юм. Шалгаруулах ажлыг сургуулийн захиргааны өөрий хүсэлт., харьяалсан пионерийн зөвлөлийн албан 10:ны, дотор 1978 оны зургадугаар сарын дээлнэ. Та бүхнийг «Пионерийн үнэн» сонин, тодорхойлолтыг үндэслэн дүгнэн, сонинд мэ- «Залгамжлагч» сотгуү- лээ өргөнөөр захиалан ашиглана гэдэгт бат итгэж байна, НЭГДСЭН РЕДАКЦИ МАНАЙ УРАЛДААНД ХЭН ШАЛГАРАВ? Манай редакци Огптлбрийн их хувьсгалын 60 жилийн ой угтаж «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн захиалга тараалт, ашиглалтыг улам сайж- руулах зорилгоор уншигчдынхаа дунд хэвлэл захналгыг сайн 30- хноп байгуулсан аймаг хотын пио- нерийн зөвлөлийн дарга, тэргүү- ний ажиллагаатай «сурагч» шуу- дан хороог шалгаруулах уралдаан зарласан билээ. -- Манай уралдаалд «Пионе- рийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн захиалга, | тараалт гшиглалтыг амжилттай зохион байгуулсан Булган аймгийн пио- нерийн зөвлөлийн дарга С. Ган- бат шалгарч ЗХУ-д болсон олон улсын хүүхдийн «Наран үүрд ман- даг» их наадамд оролцлоо. -- Хоёрдугаар байранд Төв аймгийн пионерийн зөвлөлийн дарга Т. Дашням орж, «Пионе- рийн үнэн» сонины анхны дугаар хэвлэгдсэний ойн нэрэмжит тус- гай шагналаар, -- Гуравдугаар байранд Ок- тябрийн районы пиоперийн зөвлө- лийн дарга Ч. Хишигсүрэн орж, «Пионерийн үнэн» сопины ДИП- лом үнэ бүхий зүйлээр шагиагдах боллоо. Сурагч шуудан хороодоос Хөвс- төл аймгийн Цэцэрлэг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч шуудан хороо, нийслэлийп 42, 46 дугаар сургуулийн сурагч шуудан хороо шалгарч «Пионерийн үнэн» сонины баярын бичиг соёлын ба- раагаар шагиагдах боллоо, 3 " ж Булган аймгийн Пионерийн вон- лол «Пиопорийн үйэн» сониц, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн ааг хиалга, тараалт ашиглалтыг сайж- руулах зорилгоор, аймгийн бо- хэвлэлийн комбинатад хэвлэн. ловсролын холтэс, харилцаа Ххол- бооны салбартай хамтран аймгийн хэмжээггэр уралдаан зарлан ласан байна. Мөн сургуулийн захирал, пио- нерийн удирдагч нарт албан даал- гавар илгээж, бүх багш сурган хүмүүжүүлэгч болон хүүхэдтэй ажиллаж байгаа хүмуүсийг хүүх- дийн хэвлэл захиалга, тараалт ашиглалтад оролцуулсан: нь 020- хих үр дүнгээ өгчээ. ( "Төв аймгийн пиоперийп зөвлөл «Пионерийн үнэн» сопин, «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн уншигчдын бага хурлыг эцэг эх, албан үйлд- вэрийн газартай хамтоан явуулж хүүхдийг захиалсан хэллэлээ бү- тээлчээр ашиглахад пь: яаж тус: лах талаар зөвлөсөн байна. Мөн «Пионерийн үнэн» сонинд нийт- лэгдсэн хэлэлцүүлэг, сонирхолтой материалыг бүлгэм, бүлэг, багийн цуглаанаар хэлэлцүүлж, заншсан нь пионер сурагчдын сурлага хү- мүүжлийг дээшлүүлэхэд “зохих үр дүнгээ өгчээ. Улаанбаатар хотын Октябрийн районы пионерийн зөвлөл «Су- рагч» шуудан хорооны тэргүүн туршлагаар районыхоо бүх сурагч шуудан хороодын сурагчдын дунд үзүүлэх ажил явуулжээ. «ГПионе- рийн үнэн» сонины нэрэмжит өдөрлөг, уулзалтыг өөрсдийн са-, наачилгаар зохион байгуулсан байна. : Хөвсгөл аймгийн "Цэцэрлэг су- мын 8 жилийп сургуулийн «су- рагч» шуудан хороо «хүүхэд бү- хэн хэвлэлээ ашиглаж: сурцгаан» гэсэн ажил явуулж «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэт- гүүлийн сурталчилгааг сайн зо- хион байгуулжээ. Ялангуяа баатарчуудыгн дунд захиалсан хэвлэлийг нь уншиж өгөх, сонинд нийтлэгдсэн дуу шүл» гийг зааж өгөх ажлыг тогтмол- жуулсан байна. Энэ мэтчилэн хүүхдийн хэвлэл заахиалга, тараалт, ашиглалтад са- наачилга сайтай ажиллаж сурагч- дын захиалсан хэвлэлийг шуурхай хүргэхэд пионерийн бүлгэм, бү- лэг, «сурагч» шуудан хороо бүр анхааран ажиллацгаая! СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ шэн ын Эрхлэгчийг С, НАДМИД Нидекс--14140, Л.ээв МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбастарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 834 дэх жилдээ 76 40 (1488) «ЗХУ-ЫГ вэ. БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн "Мэдээлэл, Радио, Телевизийн Улсын Хороо, МХЗЭ-ийн Төв Хороо, БНМА . У-ын Ардын боловсролын Яам, хамт- ран Октябрийн социалист их-хувьсга- лын 60 ислийн ойд зориулж ерөнхий боловсролын сургуулийн 4--8 дугаар ангийн пионер сурагчдын дунд «ЗХУ- ыг хэн илүү сайн мэдэх вэ?» сэдвээр асуулт хариултын уралдаан зарласан билээ. Уралдаанд нийт 200 гаруй мате- тиал ирсний дотор Улаанбаатар хо- тын пионер сурагчид бусдаас илүү идэвхтэй оролцов. Нэгдүгээр байранд: Улаанбаатар хотын Октябрийн районы 10 жилийн 47 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч Ш. Бадамханд, Говь- алтай аймгийн Тонхил сумын 8 жи. лийн-дуна сургуулийн 7-гийн «Б» ан- гийн сурагч Б.Цогтбаяр нар шалгарч тадаадын. пионерийн зусланд амрах хэн эрхийн бичгээр шагнагдах болзол хан- тажээ. Хоёрдугаар байранд: Улаанбаатар , ЭНЭ ДУГААРЫН ХОЁР, НҮҮРТ ОКТЯБРИЙН ХУВЬСГАЛЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙД ЗОРИУЛ- САН «ОКТЯБРИЙН ОРНООР. АЯЛЦГААЯ» 1977 оны 10 дугаар сарын 27, алин ын эээ РРРРРЧ Монголын өсвөр үе--онтябрийн ойн өмнөт өдрүүдэд ИЛҮҮ УРАЛДААНД ФУУЛУУУУУУУУУУУУРУУУУУЛУУУУУУУУЛЛУЛУАЛЛЭУУУУЛУУЛТУЛЛУУУУЛУУРУУУЛУУРУУУУУУРУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ ОКТЯБРИЙН ОРНООР ЛЯЛЦГААЯ лээ. хариуцлагыг Пүрэв Үнэ 10 мө. САЙН МЭДЭХ ХЭН. ШАРЛГАРАВ хотын Ажилчны районы 18 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Х, Гүлбану, 52 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «Д» ангийн сурагч Д. Буянхишиг, Булган. аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 5-ын «А» ангийн сурагч |Ц, Ганбат Гуравдугаар байранд:.Улаанбаатар хотын 14 дүгээр дунд сургуулийн 8-ын «Д» ангийн сурагч С, Оюунцэцэг, 19 дүгээр дунд сургуулийн 4-ийн «В» ан- гийн сурагч Ч.Ганзориг, 62 дугаар тунд сургуулийн 8-ын «В» ангийн су» рагч Н, Чимгээ, Хөвсгөл аймгийн Мө» рон хотын хоёрдугаар 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «В» ангийн сурагч Б. Энхтуяа, Дундговь аймгийн Говь- угтаал сумын 8 жилийн дунд сургуу» лийн 4-ийн «А» ангийн сурагч У. Энх» туяа нар шалгарав, Уралдаанд идэвхтэй. оролцсон 50 пионер сурагчийг гурван бай» тууллагын дурсгалын . дипломоор НвцулХТ00 шийдвэрлэв, УРАЛДААНЫГ ДҮГНЭХ комисс Би эхээс. мэндлэхдээ. ЗХУ-д үйлдвэрлэсэн зөөлөн цагаан даа- вуу, хөпжлөөр өлгийдүүлж, бал- чир нялхдаа мөн л ЗХУ-д үйлд- вэрлэсэн дэндгэр хөлтэй өндөр тэргэнд унтаж байсан гэдэг, Хөлд ормогцоо зөвлөлтийн үйлдвэрийн тутал оймс өмсөж, хэлд орсон хой- ноо зөвлөлт ах эгч нарын хийсэн харандаа үзгийг барьж, алтан но- мын үсэгтэй нөхөрлөж эхэлсэн. Би 1972 онд В.И. Лениний мэндэлсний 102 жилийн ойгоор пионерт элссэнээ хэзээ ч мартах- гүй. Нийслэлийн . 42-дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Б» . аигийн сурагч Б. ОЮУНБИЛЭГ Манайд угсарч байшин болго- дог иэг тоглоом бий. Энэ тоглоо- миг 1967 онд зовлолтийн мэргэ: жилтэн. Алексей гуайн хүү Вор- на аав, өэжтэ| нутаг бунах өдөр надад бэлэглэсэн юм, Ма» найх тэгэхэд Архангайн Өрдэнэ» мандал сумын төвд байлаа, ов» на, бид хоёр сайн найз байсан, ГУРАВДУГААР СОЦИАЛИСТ МХЗЭ-ийн Тов Хорооны долдугаар бүгд «хурал өчигдор МХЗЭ-ийн хурлын танхимд болов, Бүгд хурлыг МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв нээв, Бүгд хурал МХЗЭ-ийн ХУШ их ху- рал хуралдуулах тухай асуудал хэлэлцэж МХЗЭ-ийн ХУЦ -их хурлыг 1978 оны тав- дугаар сарын хоёрдугаар баатар хотод хуралдуулахаар шийдвэрлэ. Бүгд хурал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Д, Цолмон «Улс ардын аж ахуй, соёлын тө» ловлөгөөт зорилтыг МХЗЭ-ийн байгууллага, гишүүдийн үүрэг улам илтгэл тавилаа. ГЭСЭН МАТЕРИАЛ НИЙТЛЭВ, их УНШИГЧ ТА БҮХЭН УГ МАТЕРИАПЫГ МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ ХУРАЛ БҮГД "Топ Хорооны хэлэв. хагаст Улаан- ханган биелүүлэхэд дээшлүүлье» гэсэн Хэлэлцсэн Улаанбаатар хотын хоёрдугаар иарийн бичгийн дарга Ё.Лдил» биш, МХЗЭ-ийн Тов эрхлэгч ЭМ, Дашдондог, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Тов Зовлолийн дарга Ч, Цэрэндулам зэрэг арав гаруй хүйн үг Мон бүгд хурал зохион байгуулалтын “асуудал хэлэлцлээ... - 3 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр иа- рийн бичгийн бүгд хурлыг хаав, Бүгд хуралд. МАХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч Ц, Балхаажав оролцов. БҮЛГИЙН СЭДЭВТ АЖИЛ, СУРТАЛЧИЛ- | ГААНДАА ӨРГӨН АШИГЛААРАЙ! сонины зөвлөл УУУРУЛИРРУРЛУРРРУУРУРУУУУУУУЛИРУУУУУУЛУУУЛУУРУУУУУУУУУУУУУУУРУУУУУУУУЛУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУҮУЛЛУУУУУЛУУУУУУЛУУУЛУУУУУУЛУЛЛА Орон бүхний пролетарц иар мэгдэгтүн! ТТАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэлээд бэлхэн байгтун асуудалтай. холбогдуулан ХЗэйн хорооны Хорооны хэлтсийн дарга Л. Түдэв үг хэлж, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ эн «ЛЕНИН,ОКТЯБРЬ» (БҮЛГИЙН СЭДЭВТ АЖИЛ) -- Ленин багш бидэн шиг сурагч байсан, Володя УльяНов. хэмээх тэр хүү нөхдийнхөө хамт сургууль руугаа ларан гүйж хичээл номоо уншиж, тог» лон нааддаг байсан, Ялангуяа шатрыг бүр ч их сонирхдог байж, “Үнэхээр сурлагын дэвтэрт тавын тоогоор дүү- рэн байв, Володя Ульянов үнэхээр апьяаслаг, ажилсаг хүү байлаа. Цаг хугацаа өнгөрөх тутам Володя Улья- новын сэтгэлийг нэгэн хүсэл зорилго, тэмүүлэл эзэмд| Энэ бол хөрөнгө- төн нийгмийг т нагааж, хүүхэд бүхэн аз жаргалтай, хүн бүхэн хөдөл» мөрлөж сурах эрхтэй социалист нийг- мийг байгуулах ариун хүсэл мөрөөдөл байлаа. Аймшиггүй чин зоригтой зүйрлэш- гүй тэсвэр хатуужилтай. уйгагүй хө- дөлмөрч Ленин багш энэ зорилгоо ам» жилттай биелүүлж зөвлөлт засгийг байгуулжээ, Өнөөдөр бүх дэлхий Ле- нинийг мэднэ,Лениний заасан замаар олон улс үндэстэн явж байна гэл тионер Чимгээг яриагаа дуусгахад түрүүнээс хойш өчүүхэн ч чимээ гар» галгүй «чагнан хсан хүүхдүүд «Цаашаа, яриач» гэсэн шиг ширтэй” тээнэ. Энэ бол нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн-5-ын «ЛА» ангийн пиопе рүүд «Ленин, Октябрь» сэдэвт бүлч тийн ажлаа явуулис байгаа нь өц9, Дараа нь гуравдугаар салааны дарга Б, Янжиндолгор Лениний үйл амьде ралаар бэлтгэсэн гэрэл зургийн сам» барыг тайлбарлалаа. Хүүхдүүд Лениний тухай Онтяб« рийн тухай их зүйлийг мэдэж хүн бү» хэн дуу дуулж шүлэг уншихсан гэж хүсч байв. Ээ й Л, Байгалсувд төлөөлөн «Оцтябрь» шүлгээ уншлаа. Тэгээд бүгдээрээ. «Ле» нин үүрд бидэнтэй хамт» гэдэг ДУУ дуулцгаав, Энэ” сэдэвт ажилд пионер: бүр сайн бэлтгэж «Найрамдал миний. цүнхэнд», «Найрамдал манай гэрт» «Манай сургуульд» гэсэн “зохион биче лэг бичиж, Зөвлөлтийн 15 бүгд Най»” рамдах улсаар. альбом хийж зөвлөл», тийн баатар пионерүүдийн үйл амьд« ралыг судалсан байна.” Мон зөплөл»" тийн хүүхдийн олон дуу сурчаа. Н.ДАРИЙ ХҮҮХДҮҮД НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ Өдөржин байшин «барьж» тогло- но. Тэр надад орос хэл зааж өгдөг байсан, Буцах өдрөө Вовка: г2-- Сургуульд орж том болоод ЗХУ-д очоорой. Барилгын инже- нер болоорой гэж. хэлсэн юм. Одоо 10 жилийн өмнөх тоглоомоо харах бүр зөвлөлтийн ах, эгч на- рын барьж байгаа олон сайхан үйлдвэр, орон сууцны барилга бодогддог юм. Нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуулийн 10: дугаар ангийн сурагч С, БАТМӨНХ Бид Улаанбаатар дахь 28"ду- гаар тусгай дунд сургуульд су- ралцдаг,. Манай сургуулийнхан Лепнипий хөлэар-хнчаэл. заалгадаг. Бүгдээрээ зөвлөлтийн ард түмний гараар бүтсэн ширээ сандал дээр сууж, вөвлөлтөд хэвлэвэн - сурах бичиг, ном. ашиглан эрдэм ухаанд шамдаж байна, Манай багшийг Онтлбрина. Ина- повпа гэдэг, Опцсайн дүн. авах бүрт багш маань их баярладаг, Бид иайрамдлын сарын үеэр, Он» БИЧИЖ. “Дэргэд очиж БАЙНА тябрийн ойн өмнөхөн пионер “ болцгоож, багшийгаа. баярлуул- лаа. . - 23 дугаар сургуулийн:8-ын «Б»/ ангийн сурагч А. УНДРАА Би ангидаа ормогц Саша-гийн суув, Тэр надтай мэндлээд цүнхнээсээ «БНМАУ- ын баатрууд» гэсэн том альбом гаргаж ирлээ. Хүүхдүүд ч цөм ” тойрон шавлаа.Эхний нь хуудсанд «Нийтийн дайсны эсрэг бидний хамтран хийсэн түүхт тулалдаан ард түмний санаа сэтгэлээс ер га» раагүй -бөгөөд түүхт тулалдаанд оролцсон. зөвлөлт-монголын баат»- руудын нэр алдар тэдний мөн» хийн гавьяа хэзээ ч мартагдашгүй юм» гэж 10, Цэдэнбал даргын хэл» сэн үг бичээстэй байв. : Би энэ үгийн утгыг найз иар» таа орчуулж, өгсөнд нөхөд маань манай хоёр орны найрамдлын ту хай ярилцлаа. Зовлолтийн гуравдугаар дунд сургуулийн. долдугаар, ангийн сурагч (М, БАТСҮХ ОКТЯБР Б Найрамдах Холбоот Орос Улс Нийслэл нь Моснва. Дэвсгэр нутаг нь 17 сая 75 мянта 400 хавтгай дөрвөлжин нм 2. Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Украян улс. Нийслэл нь Киев. ша. Дэвсгэр нутаг нь 603 700 хавтгай дөрвөлжин нм. 3. Зөвлөлт Сопналист Б Найрамдах Белорусс улс. ыЫ, Нийслэл нь Минск. Дэвсгэр нутаг нь 207 мянга 600 хавтгай дөрвөлжин км. мянга 3СБНХУ-ЫН ДАЛБАА Зєвлєлт Санналвст Бүгд Най- талын дэзд буланд нь алтан алх. алтан хүрзэтэй улаан таван х0- шуу байна. Далбааны өргөн, урт нь 1:2-ын харьцаатай байна. (ЗСБНХУ-ын үндсэн хуулиас) Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- рамдах Холбоот Улсын терайн далбааг улаан өнгийн тэгш өнцөгт эдээр үйлдэх бөгөөд ишинд уях хадуурын дүрс, түүний дээд талд ИЙН 4. Зөвлөлт (Социалист Бүгд Найрамдах Узбен улс. Нийслэл нь Ташкент. Дэвсгэр нутаг нь 447 мянга 400 хавтгай дөрвөлжин км. 5. Зөвлөлт Сопиалист Бүгд Най- рамдах Казах улс. Нийслэл нь Алма-Ата. Дэвсгэр нутаг нь 32 сая 717 мяпга 300 хавтгай дөрвөлжин нм. 6.Зовлолт Социалист Бүгд Най- рзмлах Грузин улс. Нийслэл нь Тбилиси. р путаг нь 69 мянга 700 хавтгай дөрвөлжи км. “7. Зөвлөлт Социалист Бүгд Най Тєкст С.МИХАЛБОВА н Г.ЭЛЬРЕГНИСТАНА Мутсыка А. АЛЕБСАНДРОВА (ИН (0Ю34 СОВЕТСКИХ СОЦЕЛЛИСТИЧЕСИИХ РЕСПУБЛИН Сувсть троты сийлс-лсж сохице сеободм. И Яєнини єєлцхий ксм путь озарихл: На кравос бєхо сп коднкл пародм, Яа трыд ш ма подсига мас вдохновил! Схаавея, Отечество палпе свободнот Лрүжбы наробов кайежиный оллот! Пєертия Ленила-ила народнаж Нас к торжеетєц комжуяплиа ведєт ВЁ кобсёе бессхертных шдей коммунизиа Мь еийбим грайшшет нашей страны, И Краснамц зиамеми єлагной Отчилны ММы боёеж єсєгда беззааетно верны! Слааьея, Отечество наше євободтог Яоужбы мародов илбежимый оплот! ПЛаертиа Лемина-сила наройдная Лас и торжестеу коммунизиа «едет! тэмдэглэлийн чинь МОСКВАГИЙН "9 Москва хот 878, мянган хавтгай “дєрвєлжин км талбай эЗэллэг, Моснва-д одоо 7 сая 800 мяв- тан хүн оршин сууж байна, ТУХАЙ үйлдвэрүүд жил тутам ачааны 200 мянган машин, сууллын 170 мян ган машин үйлдвэрлэн гаргадаг, 9 Мосива-гийн фабрик, гаволуул ёлөр тутам 2 сая 879 ямраар ? Ч злхийд яллартай том хавтгай нөрвөлжин метр бос б3- Бай унгүр үл эн 7103 станц: раа, 117 мянган хов гутал, 87 тай, замын урт нь 164.5 им урт мянган ширхэг гадуур хувиа, 2 Үүгээр хоног тутам 6 сая хүйн єяя 665 мянган телевизор, 1 сая зорчтот. 457 мянган дио хүлээн 888Г"Ч, 9 Мосива-гийн | ав!д0 машины 46 мянга 900 ширхэг цаг, ОРНООР рамдах Азербайжан Улс. Нийслэл нь Баку. Дэвсгэр нутаг нь 86 мянга 600 хавтгай дөрвөлжин км. В.Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- размдах Литва Улс. Нийслэл нь Бильшос. Дэвстэр нутаг нь 65 мяпга 200 хавтгай дөрвөлжин км. 9.Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- рамдах Молдав Улс. Нийслэл нь Кишинев. Давстэр путаг нь 33 мяпга 700 хавтгай дөрволжин км. 10. Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Латви Улс. даг. 1 Нийслэл нь Рига. 1! Дэвсгэр нутаг нь 63 мянга 700 хавтгай дөрвөлжин км. 11. Зөвлөлт ОСоцналист Бүгд Найрамдах Киргиз Улс. Нийслэл нь Фрунзе. “Дэвсгэр путаг нь 198 мянга 500 хавтгай дөрвөлжин нм. 12. Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Тажик Улс. Нийслэл нь Душамбе. Дэвсгэр нутаг нь 143 мяпга 100 хавтгай дөрвөлжин км. 13. Зовлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Армен Улс. ЗСБНХУ-ын нийслэл нь Москва хот. Хүн ам нь 259 сая. Дэвсгэр путаг пь 22.4 сая хавтгай дөрвөлжин км. ЗСБНХУ-д Холбооны Бүгд Найрамдах 2 15 улс багтдаг. Тэдгээрийн бүрэлдэхүүнд автономит Бүгд Найрамдах 20 улс, авто- нємит 8 муж, үндэстний 10 тойрог багт- ЗОБНХУ-ЫН НИЙбЛЭЛ Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- рамдах Холбоот Улсын тийслэл бол Москва хот мөн. (3СБИХУ-ын үндсэп хуулиас) ДЭВТЭРТ тн ннднннишииилиииллллилллиллиж ЮУ МЭДЭХ ВЭ? хоргогч, 537 угаагч машин үйлл- вэрлэн гаргалзт, 9 Мосипаггийн арвай хүн тут- мин цэг нь сурагч, прван хоёр хүн! тутмын нэг нь оюутан, минган хүй тутмаас 079 нь дээд ДУЙД бог ловсролтой. 9 Моснва-л 25 театр, 530 цйпо театр, 65 музей, 4 мянга. 201 но- мын сай, 57 стадион, 1 минга 400 тишнастинийй танхим, 20 усан сап, 200 цанын бааз бий, "АЯЛЦГААЯ4Я! бэр ЗСБНХУ-Д, БАГТДАГ. ХОЛБООНЫ БҮГД НАЙРАМДАХ УЛСУУД Нийслэл нь Ереван. Дэвсгэр нутаг нь 29 иянга, хавтгай дөрвөлжин км. 14. Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Туркиен Улс. Нийслэл нь Ашхабал, Дэвсгэр нутаг нь 488 мянга 100 хавтгай дөрвөлжин юм. 15. Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Эстон Улс. Нийслэл нь Таллин, Дэвстэр путаг вь 45 мянга 100 хавтгай дөрвөлжин Ёс.л дах Караналпан улс байга. Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- рамдах Грузин Улсад Зєв циалист Автономит Бүгд Зөвлөлт Социалист Бүгд Най- дах Абхаз. Ажар улс байва. рамдах Холбоот Орос Улсад: Зөв- Зөвл Социалист: Бүгд На ЮОРЕМЛЬ 1. В. И. Лепинпй хөшєө 2. Их хурлуудын ордон З. Зэвсгийн сан 4. ЗСБНХУ-ын Зевлөлийн ордоп 5. ЗСБИХУ-ын | Дээд Зевлө. лийп Тэргүүлэгчдийн ордон а 0. Олов талт ордон Ч. Зэвсгийн танхим 8, Кремлийн их ордон 9. Хаан хонх метр бес бараа Сайд зарын - суурь машин мєнх 10. Успейскийн сүм-музей 11, Их Иваны хонхот сүм 12, Архангельскийн сүм-музей 13. Блаювешейскийн сүм-музей 14. Спасскийн цамхаг 15, Беклемишеоскийн (Москео- тутал рецекийн) цамхаг к, 16. Бодовзвадный (Сэнблолын) цамхаг 17, Боровицкийн цамхаг 19, Кутафь-ийн цамхаг 10. Тронцкийн цамхаг 20. МИнкольскийн цамхаг 91, Сан хомрогийн цамхаг 22, Сепагын цамхаг 8 5675 ширхэг ззто 214,9 мангаа тонн цаас » 29,3 саа дхервөлжан 3 165 манган цаг 8 417 манган тонн сан Ю 615 мсталд огтцогч » 1553 трэхтор 8 359 мангаа тонн цє- Ял 2 саа 54 мянгаа хос 0 Ф 17 мянган хөргөөгч а 19 манган тєлсансор үйлдвэрлэж байна. Сповш Ас ОШАРОВА Муоыха С. ДЕШКИНА МАРШ ЮНЫХ ПИОНЕРОВ Боессгєс» кострельь. Санас зачи! ЕКлич ашозєрас «Всєсда 5,Оь согоё2, Гранем юм Эружзо Песнь удвлцө За яшохглоа Сенью трвдовуу Будса арамсром Борьёы ш трудса. Кзич чцолгсраг «Всс:да 5үдь гогоё!» Мы асдиайласж Алое снаха, Дєгц раёочах, Сасло за зам! Баазагса эрд Састлых годод. Клич амшонсрас аВсєгда 5уЭь гогое!0 ї ( ! ОКТЯБРИЙН ОГНЫ ЯРУУ, ПНАЙРАГЧДЫН БҮТЭЭЛЭЭС яРОСЛАВ СМЕЛЯКОВ: (БХЛ КЭЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч) МАНАЙ СҮЛД Ард түмэн тэмцэн лт дайспаа дарсан ч, падмид Хугаа түүхт тэр жил Энэ хэрэг болсон юм. Удтал галлаагүй Кремлийн танхимд Улсын тэргүүнүүд Хуран чуулав гэнэ. ї ОРШИЛД ӨГҮҮЛЭХ НЫ! Би энэ өгүүллэгүүдээ. өмөг ээн, хүү хоёрынхоо Даалгаараар бичлээ, Эмэг өэж, маань эдүгээ. цалц таван "астай, ондор насны тэтгэвэр їпаад тэртээ. байдаг, хүү арпан. хоёртой Улаанбаатарын нэг дунд сургуулийн дөрөндүгээр ангид суралцдаг юм. аа! Онгорсон хайар/ эмэг вэж 1ШЦасти- Ммхны тухай үлгэр домог мог сонии зүйлсийг хүүд маань лрык огсон байжээ, Үүлийг би хэдэн сарын даг сэн, 1Оу гэвэл нэг өдөр хүү: -| За, ааво аа, тао Шастишахиы тухай өгүүллэг бич! Заапдл шүү! гэж хатуухан тулгай, Энэ суур омэг ээнс бас: - Бич, хүү минь бич| 10м л оролддог том бол тэдний тухай дуу» гүй. байж болохгүй! Үе /дмаараа манай ард түмний сайп ТҮВЛЧ то лоо амьдарч, ажилланс явсан хөөр» хий тэр өвгөн буурал доктор, их эмч хүү, бас ач хүү иарын тухай ми- ний муусайн ач зээ нар, ер хожмын үр хүүхэд бүхэн мэдэж, үргэлж са- иан дурсаж яваг! хэмээн давхар шаардлаа, Хүүхдүүд ээ| Ингээд л би үзгээ барьсан хэрэг! Үзэг барьсан даруй зөвлөлтийн жирийн хүний өгөөмөр нинжин сэтгэл, зөвлөлтийн хүмүүст заавал хэлэх ёстой монгол хүний их хайр хүндлэл нэгэн сайхан ая эгшиг болж хоёр чихпээ хангинан дуурсан: билээ! «Хайр», «Хүндлэл!» Энэ хоёр үг бол хорвоогийн түмэн хэлний бүх үгсийн эх, эцэг хоёр юм шүү! «ОРОС МААРАМБА БУЮУ ПАН, ПҮЙ» ХЭМЭЭХ НЭГДҮГЭЭР ӨГҮҮЛЛЭГ 1923 оны намраас эхлэн нийслэл хүрээ даяар жигтэй сонин яриа та- рав, тм дэргэд Харуулд гарав гэнэ. Газар дэлхийгээ Сүлдэндээ Гарцаагүй оруулид гэж: Гар оргон шийдэв гэнэ. Оройдо о залах сүлд хойно Огторгуй тэнгэртэй адил Олд. сар байг гэж Ойцолж бас тогтов гэнэ. Хуран цугласан хүмүүс Хувь хувпа авчрахыг Төлөөлөгч олон ардад Төрийп Зөвлөл зовшив гэнэ. Хөх төмрийн дархан Хөөрөгний утаат байрнаас Ганц баялаг нь болсон Ган алхаа авчирч гэнэ. Алтап түрүү нь сугсарсан Атга дүүрэн тариаг Бадриуп гартаа барьсаар Барлаг ороод ирж: гэнэ. Элс холын тосгоноос Айлчилап ирсэп тариачин Зөтон даавуунд ороосон Хадуур авчирч өгөв гэнэ. Хатуу ултай гутлаар Хавь ойроо доргиосоор Нэгэн ам улаан-даавуу Нэхмэлч бүсгүй авчирч энэ, Дархны алхыг тэр Тарианы хадууртай Зөрүүлж зангидахаар Зөвлөл тогтов гэнэ. Алга дүүрэн тариагаа Аранзал улаан даавуугаар Ороож. баглахаар - Ухаант Ильнчийн- үгийг Уриа лоозон болгож Улаан туузан дээрээ. Урлан бичив гэнэ. Манаанд зогссон цэрэг Санаа бас зовниж Үүрсэн буугаа нэмэрлэе гэнс Хөөвсөн сэтгэлээ илчлэв гээв. Харин тэр байлдагчид Хамаг ардын удирдагч Буунаасаа салж болохгүйг Бузгай сайн сануулж гэнэ. Манай сүлдийг манах Маш хүндтэй хүрэг Энэ цагаас хойш Эр цэрэгт ноогдож гэнэ. Ойрмогхон Орос улсын Эрхүү хэмээх хотоос их бавгар сахалтай, хөнХөр нүдтэй маарамба ирсэн гэнэ. Ёстой далдыг хардаг ид шидтэй хүн юм байх аа! Чихэндээ чагпуур-мод хийгээд хүний биед хүрмэгцээ хаана ямар -өвчин байгааг мэдчихдэг, “тэр айхавтар хөнхөр нүдээрээ дотор эрх- тэнийг нэвт харж чаддаг юм гэл, цэнэ. -- За яршиг даа! Ямар далдыг хардаг далай лам биш! Худал байл- гүй т0--0Мин юу гэнээ хөө| Лам хэзээ далдыг харж байлаа. Шинэ төрийн урилга заллагаар ирсэн холбоот -ул- сын эмчийг чи дөрд үзэж, үл тоох зан гаргах нь.уу? Чамайг би-ардын засагт ховлоно доо! Энэ-мэт яриа хаа сайгүй тарсныг юуны -түрүүнд сониуч жаалууд олж сонсчээ. Тэр нэг өдөр -Очир хэмээх хүү н хүрээний гудамжинд үеийн- хээ хэдэн хүүтэй тоглож яваад бүрч аймаар хачин том сонсов. -- Хүрээнд том хурц орос маарамба ирж гэнэ.. Том хуг- таараа өвчтэй хүний гэдсийг хагалдаг гэнэ. Хүн бүгд л түүнээс “зугатаан: байгаа юм байх! Орос маарамба эр- тийд өндөр хогийн өмнө үхлүүт хэвт- сэн. нэг эмээг үхэр тэргэн дээр ачаад, аваад явчихсан дуулдана. Одоо тэр хөөрхий эмээ лав гэдсээ хагалуулж мажийсан байх аа! » Би өвдвөл яалаа ч тэр хүн дээр очихгуй! -- Би ч очихгүй| Эртийд манайх өвөөг өвдөхөд маарамба гуайг Л зал- сан, Маарамба өвөөг үзэж эм тан өгөөд гарахдаа: -- Тэр сахалт орос хагалж агтло- хоос өөрийг үл.мэднэ. Явраат (европ) эмнэлэг гээч монгол хүний бие мах- бодь лугаа хэзээ Ч үл. нийцнэ, Оро- сын гарт оролгүй нүд 4ниваас бур- хан тэнгэрийн ивээл тар болно! Бүү тийшээ зүглэтүгэй! гээд л айлдаж байхыг нь би дуулсан шүү! Нөхдийнхөө ийнхүү ярилцахыг Өчир сонссон даруй гэртээ гүйж ирэв, Тэр дуулж мэдсэн бүхнээ нэ- гийг ч гээлгүй ээждээ хэлсэнд: -- Нээрээ тийм хөгийн том цах боллоо. Пай пүй! хутгатай пАВЛО ТРУЧИНА (Укранны яруу найрагч) ӨРГӨН ЧӨЛӨӨНД Өргөн чөлөөнд сүмийн дэргэд Хувьсгал болж байна. Өндөр ширээнд малчныг залах Уриа нүргэлэн байна. Эрхэм нөхөд өө, моринлоо мордоод! Эрх чөлөө дагуулж ирнээ!-гэж: Олон эрсийн хилэнт дуу сонсогдож, Очис адил туг улалзан байна. Дайид үрсээ мордуулсап эхчүүд Дахин дахин залбирал үйлдэж ярил- Ур хүүхдийнхээ хувь заяаг Миний хүүг Өндөр тэнгэртээ даатган бурхан өршөөж . муугаас зайлуулж зогсоно. япах болтугай гээд сүслэн залбир- бурд чээ. Өөр зүгт хувьсгалын түддэр : Хэдий аймаар яриа сонсдовч, Очир хөдөлж хүү энэ өдрөөс эхлэн орос маарлм- Өргөн чөлөө чимээ анирдан бит хаа нэгтээд харахсан гэж болдог хоцорлоо болов, Тэр хэд хоногийн дараа үерх- Өдөр ч бас нараа даган жаргаж Удшийн түмэн олод түглээ... Ж, ЛХАГВА орчуулав лэг їөхөлтэйгээ їпгөө Л зүүн хүрээ- НИЙ гудамжиаа уулзаад зориуд яриа одөол: А--86925 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит, Улсын хэвлэлийн комб ОКТЯБРЬ -УРАН ЗОХИОЛ ПӨПЛӨЛТИЙН ХҮНИЙ ЗАН ЧАНАР 5 »--Үйгэхэд: орос. Майрамбаг гулїїйх чинь халиа байдаг зом ба? гож йсуу» ванд -- Өйдөхөц доошоо япаад Сэлбийн баруун талд байдаг юм, Цөмөөрөө очиж, үзэх үү? гэцгээп, 7 СУЛ Чингээд өдгээр сониуч жаалууд Орос маарамбыг үзэхээр явах болсонд гагцхүү өрөөсөн түнх мултарсны ул- маас доголон болсон Ерөөлт гэгч охин дургүйлхэв, хамт явсаар бусдаас нилээд онцгой өндөр шургааган хашааг олж очжээ. Энэ бол тэдний сорьж ирсэн газар мөн байлаа. Хүүхдүүд шулуухан орохоос айж, тадаах хаалганы хоёр талын зай завс- раар їпагаацгаан, дотор юу, їоу бай- гааг нэгд, нэгэнгүй ажиглалаа. Хоёр гэр байпа. Таяг тулсан, нүүр нүдээ боосон, үүрч дамнуулсан өвчтэй хү- мүүс пэг гэрт нь байнга орж, гар- саар боловч нөгөөг нь шагаах ч үгүй ажээ. Тэр ч байтугай ихэд сэжиглэ- сэн байртай ам, хамрыг нударгаар таглан амандаа «Пай, пүй» гэх нь сонсдоно. Очир энэ суур ээжийнхээ «Пай, цүй» гэж хэлснийг гэнэт сана- лаа. Чингэтэл нөгөө орос маарамба гэ- рзэс гарч ирэв. Цав цагаан хувцас- тай,их сахалтай тэр хүн хэсэг зогсос- хийснээ хашааны хаалга чиглэн нааш алхсанд хүүхдүүд бяцхан тоос босгон зэрэг зугатан одов. Гагцхүү Ерөөлт охин хоцорлоо. Орос маарамба ха- ааны гадаа гармагц эргэн эргэн харсаар гүйж яваа тэдний хойноос сонпучирхахдаа юун түрүүн Ерөөл- тийг ажсцээ. Ерөөлт улам хазганан, нөхдийнхөө хойноос гүйсээр байт. «ДОКТОР ШАСТИН БУЮУ ЕРӨӨЛТИЙН БОДОЛ» ХЭМЭЭХ ХОЁРДУГААР ӨГҮҮЛЛЭГ «Түвд эмнэлэгэ, «Европ эмнэлэг» тэсэн хаягтай мөнөөхөн хоёр эсгий гэрт хоёр өөр ертөнцийн хар цагаан хоёр амьдрал багтаж байлаа. Нэгээс нь арц хүж, Элдэв Эм тан- гийн нялуун үнэр ханхлана. Нөгөө- гөөс нь иод, спиртийн содон үнэр сэнгэнэнэ. Нэгд нь хулсан хавчаар- тай, суран үдээстэй, илгэн манхагтай түвд эм.бүхий даг дайр болсон мон- тол бор авдар, дээр нь зүсмэл муу- туу цаас, тунгийн халбага, дэнс тавь- сан явган ширээ, давхар олбог, нө- гөөд нь цагаан даавуугаар бүтээсэн намхан модон ор, зэгзгэр “хөлтэй, цэмцгэрхэн. ширээ, зөөлөвчтэй сандал . дотор нь элдэв шил сав, туурс өрсөн олон нүдтэй - шүүгээ зэрэг хогшил - тавиастай. 5 Нэг гэрт нь өргөн эмжээртэй, хэлтгий захтай тод шар, улбар . өн- гийн дээл хувцастай маарамба нар, нөгөөд нь дун цагаан-малгай. нөмрөг бүхий орос, монгол хүмүүс ажилла- на. "Тэр өдөр өвгөн доктор өөрөөсөө атаасан нөгөө хэдэн хүүхэд, өрөв- лөлтэйеэ хааганан гүйх доголон охис ныг дагаж нилээд яваад буцах зам-. Даа ингэж болжээ. «Хүрээ даяар цуу яриа тарсан нь үнэн бололтой. Миний тухай гарсан элдэн пуу яриа. бүхнийг хувьсгалд өшсөн ангийн дайснууд, ардын 3ас- гийн. шинэ ололт, амжилтад аргала- сэн мунхаг амьтал. Л тарлаж байгла. том, Тэд бас юу Ч мэдэхгүй энэ хөөрхөн охид, хөвгүүдийг балай муу- атад хэвлэв, Гэвч нөхдийнхөө . ШАСТИНЫ ТУХАЙ ӨГҮҮЛЛЭГҮҮД, хий үзэл бодлоороо хордуулж байня, Тэгэхэас: биш хүүхдүүд ийдааа юунд ийгэтЛээ. Шин. зуглтаах билээ, пи чип» өөр зүстэй. болохоос биш, хүн зиүү дээ! Их Ленипий ил ЭЛЧ, хамгийн энэрэїгүй мэргэнилтэй эмт шүү доэ! Одоо би яах йстой вэ? 1Юу мэддэг, чаддагаа олны нүдэн дээр харуулж, болоцсон эмнэлгийн гайхамшгийг чотлох хэрэгтэй, - Папел Нинолаепичийг | ийнхүү гүн бодолд аптан яптал архан талд нь хүүхдийн огцом чарлах дуу сонсдов. Эргэн хартал ндоропхой муу дээл тэй жаахан хүү-хойр гараар толгой» гоо таврээд өнхэрч” унах ив харагд» лаа, Бас цаад талын иарийн гудамж ны эцэст, гартаа- ямар. иэг олс, дээс. барин даллах хэдэн баньд үзэгдсэ- нээ, өөрийг иь харуут, булан. тойрч одохыг ажиглав, “Маал хүүгийн хуйх гавлынхаа ясанд хүртэл хурц үзүүртэй чулуунд хэгз цохигдсоныг үзвэл танхай баньд нар түүнийг дүүгүүрдсэнээс зайлах- гүй. Хүүгийн нүүр ам гудамжны өлөн тоостой холилдож цус, пулим- санд халтардсан нь өрөвдөм бөгөөд нүдээ тас аньж, орь дуу хадаан тий- чигнэж байлаа. Олзуурхууштай нь тэр нүдээ нэг ч удаа нээсэнгүй, бүр хоёр гардан өргөж, эмнэлэгтээ авчирахад, язарсан хуйхыг нь цэвэрлэн эм түр- хэж, боосон хойно Ч. зовхио ганц удаа нээсэнгүй, гомдолтойгоор мэг- шин уйлсаар байлаа. Эгээ л ээж, аавдаа эрхэлж: байгаа хүүхэд шиг хөл, гараа савчин, учир- гүй уйлан мэгшсээр эцэст ядраад намхан вандан орон дээр унтаад өг- чээ, : 5 Муу үйл модон улаатай, сайн үйл салхин хүлэгтэй гэсэн үг бий! Энэ- чилэн Шастин докторын талзар ху- дал цуу яриа тарахын зэрэгцээ сайн сайхан үгс- салхи мэт хурдан түгэх боллоо, -- Нөгөө бурхан болоочийн хүү Ламаа сүүн х вэний баньд нарын дүүгүүрт толгойгоо цоо цохиулаад орос маарамбад очиж гэнэ, Маарамба нэг їом түрхээд зүгээр болгочихсон гэнэ. Ламаа тэднийхээс гарахаа. сольсон том байх. Монгол ажилчид- тай хамт түлээ мод оруулж тал хөс түлээд хоол ундтай, царай зүстэй ялж байгаа дуулдана гэсэн яриа гар» чээ. Нээрээ ч Ламаа сүрхий царай зүс- тэй, нүд цовоо, хөл хөнгөн гүйлс яв- даг. боллоо. Түүнийг хүүхдүүд со- нирхон: --, За тэгээд ямар шүү хүн байг на. Аймаар том уу? “Чиний толгойд чухам юу түрхэв?: Их хорссон уу? гэхчилэн асууж, элдвээр шалгаана. Хариуд нь Ламаа үнэнийг хэлж яв- лаа. -- Доорвтор гуай надад чихэр өг- сөн, Хүний хэлээр ярьдаг дуулдаг. дөрвөлжин хайрцаг тэднийд бий! Намайг өргөж авна гэсэн. Сургуульд оруул: өгнө гэсэн. Дараа нь өөр шигээ маарамба болгоно гэсэн гэж ярьдаг байв, Ламаа нэг удаа уеийн « Охин доголон Ерөөлттэй уулзсан да- руй орос докторынд очиж толгойгоо эмчлүүлсэн тухай яримаар санагдав. "Тэгэхдээ баахан хэтрүүлэн ярьжээ, --Хэсэг баньдтай зодолдож, тар- хиа цоо цохиулчихаад хүрч очсон чинь орос доктор хачин үнэртэй хү- рэн эм түрхээд эдгээчихлээ. Чи наад хөлөө үзүүлээч! Ганцхан илээд л зүгээр болгочихно доо! Би чамайг дагуулаад явах уу? гэжээ. Нэг нь өнчин, нөгөө нь доголон болоод ч тэр үү энэ хүү, охин хоёр хоорондоо эвтэй, хамт тоглох дур- тай, бодож санаснаа аминчлан ярь- соо даг байлаа. Гэвч энэ удаа Ерөөлт Ламаатай ярих дургүй байв. Учир нь охин хэр чадлаараа «бодолд оожээ. Тэр «Ламаагийн хэлдэг үнэн болов уу? Үнэн бол мөн сайхан аа| Орос маарамбынд очих уу, байх уу? ЗЭэ- экид хэлбэл загнана даа! Тийшээ зүг- “7 лүүлэх ч үгүй. рөөсөө би хазгар « Хүүхэн болох байх..Олон сайн ба- риач үзээд дийлээгүй гэсэн шүү дээ! Аль эсвэл ээжид хэлэлгүй, Ламаа- тай хамт тэр доктор гэвчийнд очьё Уу? Эва больё оо, Нөгөө том хутгаа» раа өрөөсөн хөгийг минь тайраад хаянихвал яах билээ» гэхчилэн бод- эээ, (Үргэлжлэл бий) Эрхлэгч Ц. дАШДОНЛОН євс Индекс--14140 Орон бУХНИЙ ХЄлДри НАР,НЭГДЭГТҮН! МАХН-ЫН “йл: ХЭРГИЙН, ТӨЛӨӨ хөдб МХЗЭ-ийн 168 ХоРОО, . бэлхэн БАЙД Д.СүхБААТАРЫН ЧЭРЭМЖИТ МПб-ын Төв Зөвлөлийн Сонин эж за дэх жилдээ МмА4З (1491) 1977 оны 11 дүгээр сарын 16 ЛХАГВА Үнэ 10 мо. ПИОНЕР--ЭВЛЭЛИЙН НАЙДВАРТАЙ Саяхан хуралдсан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны УП бүгд хурал МХЗЭ-ийн ХҮП их хурлыг 1978 оны тавдугаар сарын сүүлийн хагаст хуралдуула- Хаар шийдвэрлэж, тус их хурлыг уг- тан хөдөлмөр, сурлагын өндөр ам- жилт гаргахыг ХЗЭ-ийн гишүүд, нийт залуучууд, уриалсан юм. Ерөнхий боловсролын сургуулину- дын дэргэдэх ХЗЭ-ийн байгууллагын сопгуультан, идэвхтэн, эвлэлийн ги- шүүн сурагчид, МХЗЭ-ийн тайд- вартай халаа болсон өнөөгийн улаан бүчтэн пнонерүүд их хурал угтаж юу хийвэл зохих вэ? Энэ талаар со- ниц чинь зөвлөж байна. -- Юуны өмнө «Пионерийн үнэн» сониноос удахгүй зарлах гэж байгаа «Эвлэл ахын замнал» сэдэвт зохион бичлэгт өргөн оролцох хэрэгтэй. Энэ бичлэгт идэвхтэй оролцсоноор та нар МХЗЭ-ийн үүсэл, хөгжлийн түүхэн замналыг мэдэж авах болио. Үүнд оролцвоос эх орныхоо мандал бадрал, хөгжил цэцэглэлтийн төлөө тэмцэж байсан, тэмцсээр байгаа мян- та, мянган батарлаг хөвгүүд, охидын тавьяат үйлстэй танилцаж, тэдгээрээр бахархах хүмүүжлийг олох болно. 2 Манай пнонерүүд МХЗЭ-ийн ХУП их хурлыг угтаж «Залгамж үе» аяны гурав дахь жилд «пипонер-эвлэ- лийн найдвартай халаа» уриагаар ая- лах юм. Үүнд пионер баатарчуудаас хийх ажил, санаачлах зүйл их бий! Эвлэлийн тишүүн сурагчдыг бүлэг- тээ ахлах удирдагчаар 1 эвлэл ахын замнал, бодлогыг яриулж, бүлгийн сэдэвт ажлаа сонирхолтой хэлбэрээр зохиох хэрэгтэй. Эвлэлийн гишүүн ах, эгч нар чинь ч энэ тухайд сопии хэлбэрийн ажил бодож байгаа пнонер сурагчдад НАЙРАМДАЛ: яриа» их татаж орны бараг өнцөг бу бурийн үндэстэн, ястны оролцож байгааг сонипоосоо : Ё Ё Ё алс дориод нутгаас уг оролцгьё гэж бодсон юэ Ма мын тийн моохон анги төвлөрдөг нэгэн суу- 2 рин бий. Тэн: 84 Б сургууль хичээллэдэг. 5 сургуулийн пиоперүүдт залт 3 , хойшид үргэлж боотой ар ярилцлаа Уулзалт илтэй. сайхан Е болсон, Х уулж, бу- Е жиг бүжиж рилцан с0» |-3 Ё лилисон. Би ингэж ний нуу Ё гуй сайхан үслхэж, пөхөөлөж бай Ё НАЙРАМДАЛ, МАНАЙ ГЭРТ, шиш «Пионерийн үнэн» сопины газ- раас зарласан «Найрамдлын тухай сурагч бидний сонирхлыг байна. Энэ ярианд эх ан бүрээс янз хүүхэд шид амтархан уншлаа, Тэгээд би ярианд зэргэлдээ зөвлөл- уул шинжилгээний 1Т0- Шшитлит ХАЛАА шүү! Зөвхөн та нарын санаачилгаас л хамаарна. у -- Инопер, баатарчууд ХЗЭ-ийн гишүүн, ажилчин, малчин ах, эгч ина- рыг зөвлөх удирдагчаар авч ажил- луулан, тэднээс суралцах ажлыг ор- чүүлэх хэрэгтэй! Түүнчилэн ХЗЭ-ийн ахмад гишүүдийг урьж уулзалт 30- хиох ёстой. -- Манай пионерүүд эх орныхоо тусгаар тогтиолын төлөө тэмцэж амь эрсэдсэн ХЗЭ-ийн гишүүн баатрууд баатарлаг үйлстний байгуулсан гавь- яаг судлах, эрэн сурвалжилж, тэдций үйл амьд хүндэтгэлийн шугам жаг- » ёургууль дээр МХЗЭ-ийн 1 замналын. буланг шинэчлэн ах санаачилга, хөдөлгөөл өр- с хэрэгтэй. -- МХЗЭ-ийн ХУМ -их хурал уг-, таж зохиох нэг гол ажил бол сур- гууль, анги, орчин тойрпоо тохижу, лах, нэрэмжит цэцгийн мандал байгуулах, мод зүлэг тарих, ялангу- яа «муугүй, дуцдгүй салаа, баг, аравт», «Соёлч анги», «Соёлч иохор- ах аквариумын загас үржүүлэх, лөлийн» хөдөлгөөп өрпүүлэх явдал юм. Пионер, баатарчууд аа! Эвлэл ахынхаа ээлжит их хурлыг сурлагын опцсайн дүн, хөдөлмөрийн онцгой ам- жилт, хүмүүжлийн дууриалтай. үлгэр жишээ, шинэ шинэ үүсгэл санаачил- таар угтахын төлөө хөдөлгөөн ор- нүүлж, дор бүрдээ тодорхой үүрэг амлалт авч ажиллацгаая! Их хурал. угтаж ямар ажил санаа- чилсан,.ямар “үүрэг авсан, түүнээ хархэн биелүүлж байгаа тухай сонин- доо цаг алдалгүй бичийс мэдээлж байгаарай гаа маань уг чанартаа манай ах- мад үеийнхний тогтоосон найрамд- лын ач үр юм. Дорнод аймгийн Дашбалбар су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Н, БАЛЖМАА Намайг анх удаа эрдмийн босго алхсан тэр өдөр багш мааль: -- За Хүүхдүүд ээ! Бидний сур- гууль зүнэхээр тоб сайхан байгаа биз! Ленин багшийн эх. орны ард түмэн ийм сайхан сургуулийн 0ба- рилгыг бүрэн төхөөрөмжийн хамт барьяс огч, бэлэглэсэн юм. шүү. Зовлолт Холбоот Улс мапай улсад ийм 5 сургууль бэлэглэсний нэг нь манай Баруун-ур /0Ү71100118) ль юм. Ийм сайхин сургуу: бүхнийг хайрлаж, онц» гэн би- ургу їйн 1 юм сайн. суралцах хэрэгтэй лээ Ингэж би сургуульд орсон анх- "!їлх лэн цайпамллын їа.. мочоос Э шишишшш АНАН: СУРГУУЛЬ) 1 Ч/ Дэлхийн орон мэн парламент, засгийн лийн залуучуудын хан боллоо. он ДУГЛАРЫН ХОЁРДУГААР НҮҮРЭЭС «ХАЛИРЛИ СУРАХ БИ- ЧИГ» МАПАП ШИНЭ9Э ХЭЛЭЛЦҮҮУ- лэг, «СОПИН, СЭТГҮҮЛИЙН ЗАХИАЛ- ГЫН ТУХАЙ» МАТЕРИЛЛЫГ УИ- ШААРАЙ, 7УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ? 7, ЦУГЛААН бүхний ард тү- газарт хандаж ЗХУКН-ын Төв Хороо, ЗС БНХУ-ын Дээд Зөвлөл, ЗСБНХУ- ын Сайд парын Зөвлөлөөс гарга- сан уриалгыг хүлээн авах нийслэ- цуглаан сая- Цуглаан дээр БХЛКЗЭ-ийн Төв Хорооны урилгаар аугаа их Онтяб- ----П-П-П-П--П!П!“-П-----“П---Г-Г-ПГ!-ПГ-|-П|--|!--------ш-- -ИЙН ХҮЙ ИХ ХУРЛЫГ СУРЛАГА, “40Д8ЛНӨРИЙН ӨНДӨР АИЖИЛТИР УГТЬЯ! УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ их УЛАЛЖ /77 ГУРАЛВДУГЛАР НУУҮРЭЭС /УУУ77: БОЛ08В рийн 60 жилийн ойн баяр ёслолд оролцсон МХЗ9-ийл Төв Хорооны нэгдүгээр парийн бичгийн дарга Л. Түдэв их. Октябрийн ялгуусан үзэл санаа, Монпгол-Зовлолтийн ард түмэн, түүний залуу үеийих- ний ган бат пайрамдлын тухай то- дорхой ярилаа, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ үнээ саан, соц юм. Сая» даанд байр : эл. МПБ-ын | | к Төв аймгийн зусланд амарч зуслангийн 7 рыг барьж 11000 литр ойн баярыг угт МАНАЙ ГЭРТ, ший МАНА СУРГУУЛЬД, ШиПийИИИИЛШИИНИШИМАНАН /РУДАМЖИЙД, БИДНИЙЗСЭТГЭЛ ХҮҮХДҮҮД НАЙРАМДЛЫН ТУХАЙ БИЧИЖ БАЙНА тухай яриа сонссон, Би одоо Түмэнцогтын САА-и дунд сургуульд онцсайн суралцаж байна. Энэ сургуулийг бас л зөв- лөлтийн ах, эгч нар барьж, их сайхан. төхөөрөмжилжээ. Ёр нь найрамдлын ачаар бий болсон бүх- нийг тоочвол барагдахгүй. Ингэж аугаа их. Октябрийн эх орон, анхиы социалист орон бу- сад улс орны ард түмэнд цаг үр- гэлж тусалжс байхад америк мэт хөрөнгөтөн цоор байдаг нь ямар шившигт вэ? Сүхбаатар, аймгийн Түтэнцог- тын СААЛ-ин.| дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Р, ЭНХТУЯА Миний. цүнхэй дох дэвтэр, үзэг хариидаа гортиг шугам бий, будаг эд бүгд дээр «Сдо- шишийн МАНА, ГУ Ажилсаг, авьяаслаг, олон нийтэч 30 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» апгийн онц сурлагатан, бүл» гэмийн дарга Ч, Оргилболд юм. Оргилболд өнгөрсөн зун хөдөлмөр амралтын зуслаид очиж, 10 3000 литр сүү улсад. тушааж хөдөлмөрийн аварга бол- и зөвлөлтийн хүүхдийн дуу дуулаачдын улсын урал- Төв. Зөвлөлийн нагдлаа. Пиопер Оргилболдтой уулзахад: Ёл -- Мацай сургуулийн пионер сурагчид Октябрийн 60 жилийн т | сүү улсад тушаасан. 9 ахиулах уралдааныг пионерүүдийн дунд зохиож | 5 Гэрлээ, Эихсайхап, Энхжаргал зэрэг онцчууд төрлөө. хдийн дуу сурах хөдөлгөөнд 2000 гаруй пиопер хамрагдав, гэж АВЬЯАСЛАГ ХҮҮ хүүхдүүдийн цэг ль нийслэлийн алтай медалиар шаг- сумын Хөдөлмор Баяпжсаргалап тасалгаатай. байр, тугалын хашаа хоё- Сурлагын «чапарыг бүлгэмээрээ 83,4 хувь сурч 100 хувьтан ацги таваар йэмэгдэж Эпхтүвшин, Мараг, Зөвлөлтийн С, БОДООШ ЗУРАГ ДЭЭР: Ажилсаг, авьяаслаг, олон нийтийн зохион байгуу- Ч, ОРГИЛБОЛД- 3 ї лапо в СССР» (ЗСБИХУ-д хийсэн) гэсэн үг байна, Бас миний цүлхэнд 4 жил дараалан захиалсан «Пио- церская правда», «Приложение журналу ЮТ-а» хэмээх сонин, сэт. гүүлийн дугаар ч байна. Би эдгээрээр дамжуулан шипж- лэх ухаан, техиикийн ололт ам- жилтыг мэдэж, зөвлөлтийн хүүх- дүүдээс суралцаж, их Лениний хэл-орос хэлийг сурч байна. Бас миний. цүнхэнд олон сурах бичиг бий. Эдэнд ч найрамдал шингэсэн Яагаад гэвэл түүнийг эвлэдэг үйлдвэр зөвлөлтийн тусламжаар баригдсан їом, р нь миний цүнх бол тор чигээрээ. цайрамдлын бэ- лэг тэмдэг юм Сүхбаатар аймгийн” Түвшинши- рээ сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн сурагч Г МӨНГӨНБААТАР ВҮРХЭНЛ їицийанцлн ин ДАМЖИНД, БИДНИЙ СЭТГЭЛ. ЗҮРХЭНД СУРАГЧИД СОЦИАЛИСТ | Улс аймгийн Өлгий сумын 8 эки- | лийн дунд сургуулийн їшопер баа» тарчууд зуны амралтаараа мал угаах, оторлох, эмцэг хангал сур» гах, сүү цагаан идээ болопсруу. лах, барилга, газар тариалан ад- рэгт ажиллаж 21000 тогрогийн ажил хийлээ, Мал аж ахуй дээр 256 сурагч ажиллаж 18004 л сүү сааж 4996 иг цагаан идээ бо- лопсруулж, 50 тойн хадлан анч, олон иаст у лын үр З0-иг мөөг 4 иг түүж, зурам 050, тар» пага. 13-ыг агиав, Чулуун хороо 2эмг барьж 110:а4д. мод тарьж 20 хавтгай дорцолжийн метр зүлэг суулгав. Т-гийн «А» ангийн су. рагч Пагма улсын бэлтгэлд 1370 хонь, ямаа тууварлаж гадаадад тушаасан байна. 7.Тийн «А» ан», гийн 1. Намсрай, ботийн «Бэ» ан» гийн 1, Гэцэц нар 30. хоног хад- лайд явж 2400 бухал хийжээ, Багш Т, БЯМБАА Ховд аймгийн Дуут сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагчид 1773 зурам, 186 тарвага агпанс, 82 кг олон: настын үр түүж 1848 хавтгай дөрвөлжин метр талбайтай 6 хашааг шинээр барьжээ. Багш Б. ДАМДИНДОРЖ | АЖИЛ Архангай аймгийл 2Каргалант сумын 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа, пионерийн бүлгэмийн зөвлөл Октябрийн социалист хувьсгалын 60 жилийн ой угтал сурагчдын дунд өрнүүлсэн «Хо- дөлмөрийн улирал-77» уралдаа- ныг дүгнэлээ .Уралдаанд бүх ан- ги оролцсоны дотор долоо, найм- дугаар ангиуд 8--10 топи опс хадаж 20-50 «кг шимт тэжээл бэлтгэж, малчдад тусалжээ. ЗУРАГ ДЭЭР: 6--410 тон өвс хадаж, хоннны ноос хяргах "27 «ХӨДӨЛМӨРИЙН Нийслэлийн 10 жилийн ба ДУ” гаар дунд сургууль энэ жил Хэн- тий аймгийн 2Каргалтхаан сумын «Хөгжил» пэгдэлтой. шөфийн хол» боо тогтоол: «Ходолмор» ауслан байгуулис ахлах апгийн 120-н0дД сурагчдыг 9 зэлжэар ажиллуулан. Эхний” ээлжийн сурагчид 220 хүн одор ажиллаж 081 төгрөгийн ажил, хоёрдугаар ээлжийнхэн 270 хүн одор ажиллаж 2110 төгрөгийн ажил, гуравдугаар өээлжийнхэн 4011. тогрогийн ажил. хийжол, Энэ. ээлжинд ажилласан Ш, Булп- дэлгэр. сургуулийн. 1977. оны «Ходолморийг аварга» болон, Пионерийн: ахлах удирдагч ! Д. АЛИМАА Архангай. аймгийн Өлзийт су- мын 8 жилийн дунд сургууль ау- гаа их Онтябрийн хувьсгалын 60 жилийн ойн пэрэмжит ДӨЛМӨ- рийн 3 сарын аяны дүнг гаргалаа, Аяны хугацаанд сурагчид 14559 ширхэг тоосго цохиж 14174 лсүү саажээ, Хөдөлмөрийн энэ аянд Самдан- дорж багштай 4.ийн «Б», Балжин- ням багштай 7-гийн «А» агиуд Содоо ЖӨУ ажилд иөхдөө хошуучилсан 8-ыи «А», «Б» ангийн сурагч Д.Чаг- наадорж, С.Хүрэлбаатар иар. «Т-гийн «А» аигийн сурагч Ц. Оюунцэцэг шимт тэжээл, хандал, сан ундаа бэлтгэх зэрэг ажилд түрүүлж эмэгтэй сурагчдын хо- дөлмөрийн аварга болжээ, УЛИРАЛ--77» БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТА шалгарлаа, Багш ЧОЙДОГЖЛМЦ Найрамдлын раПопы 14 дүгээр Дунд сургууль Тоон аймгийн. Бат» сүмбэрийн сангийн аж ахуйн «Өд- лӨг» дэх ногооны 48 дугаар бри- гїдад ходолмор амралтын өуслан байгуулж 17 багш, 200. сурагч тогтмол ажиллуулай, "эд 20 га-д байцаа, 10 га-д сон» гипо, б га-д лууван тарыц зэрлаг цэвэрлэх, хорс сийрүүлэх, химийн бордоо цацах, услах эрэг ажил сайн хийж 87 топц сонгино, 125 тойи байцаа, б7 топи лууван, 114 тон. машин. хурааж, нийтдээ 42000 төгрөгийн ажил хийж сур- гуульдаа 13000 тогрогиий ашиг- тай ажиллав, Г. Тамаав багштай 7.тийц «Б» анги, Пүрэвжав багш- тай 10-ын «Г» ангийн сурагчид бусдаасаа онцгой, сайн ажиллаж Т-гийн «Г» апгийн Энхжин, 8- ын «Г» ангийн Батцогт, 10-ын «ЛА» ангийн Чулуунбаатар, 10-ын «В» ангийн Сайпааяа иар сургуу- лийн хөдөлмөрийн аварга боллоо. Пионерийн ахлах удирдагч Ц. ШАРХҮҮ д 10 тонн өвс, 50 кг дарш бэлт- гэж сургуулийн хөдөлмөрийн аварга болсон сурагч Т. Амар- жаргал, Манай идэвхтэн сурвалжлагч Д.ГҮРРАГЧААГИЙН авсан гэрэл зураг. НАЛАЙХЫН Налайхын районы арвай жи- лийн дунд сургуулийнхан Онтяб- рийн 60 жилийн ой угтаж пнопер сурагчдын хүсэл тэмүүллийг тат- сан шинэ хэлбэрийн олон ажил зохиов. Зөвлөлтийн үе тэпгийн нөхөд- ДӨӨ захидал бичих долоо хоно- гийн ажил явуулж нөхдөөсөө ир- сэн ил захидал, марк болон өөрс- БҮЛЭГ САЛААГААРАА ХЭЛЭЛЦЭЭРЭЙ! Манай хөрш айлын Гомбо гуайн том хүүг та иар лав та- инихгүй байх. Тэр гурван дүүтэй өөрөө дөрөвдүгээр аийгид суралц- даг. Гомбо гуай энэ жил дөрвөн хүүхэддээ хичээлийн олон тор- лийн шинэ сурах бичиг худалдан 2 өгчээ, Х дүүд цом баяр- Гэвч баярлахад учир бий. Энэ т санал солилцт ду г пУУ Дүү эдний том Д ван жил суралц нартаа үлдээх иэг Ч гэвэл ПИОНЕРҮҮД дийн цуглуулсан зургаар сонин, зурагт самбар гаргав. Ан- ги бүлэг бүр «Найрамдал-друж ба» сэдэвт ажил явуулж энэ өӨдД- дүүдэд оросоор ярьж, дуулж бү жиглэж, зөвлөлтийн сургуулийн багш сурагчтай у лт, үдэш- лэг, нөхөрсөг тэмцээн зохиолоо. ханын! | УРАЛДААНАА ДҮГНЭВ ? Ховд аймгийг Дуут сумын 8 жи- лийн дунд сургууль аугаа их ок- тябрийн баярын 60 жилийн ойг уг- таж сурлагын «Онцгой амжилт» гаргахын төлөө. уралдаан зарлаж: дүгнэв. Дээрх хугацаанд сайнаас онцод б сурагч, дундаас сайнд 20 сурагч, муугаас дундад 38 сурагч дэвшжээ. Б.ДАМДИНДОРЖ ГАЗАР ГАЗРААС Дундговь аймгийн. Говь-угтаал сумын 8 жилийн дунд сургууль до- туур байрын тасгуудын тохижилт сойлшилтыг сайжруулах 14 хоно- гийн уралдаант ажил. зохиож дүг- инээд Онтябрийн хувьсгалын 00 жи- лийн ойн нэрэмжит дарцаг, мөнгөн шагиалыг тэргүүний тасгуудад ол- гов. Дотуур байрын тасгуудыг то- хижуулахад, «Өриолт» изгдлийн зовлол, гүржил станц зэрэг. шеф а й сайн тусаллаа бии Суулнй Б.МЯНГАЙБУУ Ховсгол, аймгийн. Алаг-Эрдэнэ сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн хамт олон аугаа их Онтляб- рийн социалист хувьсгалын 60 жилийн ой угтаа: өндөр бүтээ- лийн сарын ажлын удирдамж гар- гаж урлаг, спорт, уран бүтээлийн болзолт уралдаантай ажиллаж саяхан ажлаа дүгнэлээ. Их ойдоо сурлага хоөдөлмө- “рийн өндөр амжилтаар бэлэг ба- рих уриан дор «Таван онцын эзэн», «Онц суралцсаны төлөө» тэмдгийн болзол хангах, сурла- гын чанарыг 185 сурагч ахиулж «Таван опцын эзэн» «Онц суралц- саны төлөө» болзлыг 8 сурагч хангав. : Октябрийн 60 жилийн ой угт-. сан ажлаар 6-гийц «А» ангийн хамт олон бусдыгаа хошуучиллаа Багш Т.ДАВААХҮҮУ Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын 8 жилийн дунд сургуулийн хамт олон октябрийн нх хувьсга- лын 60 жилийн ой угтаж «Ул- сын тэргүүний сургууль» болох нэгдэх жилийн үүргээ амжилттай биелүүлж, сургууль орчин, анги кабинетаа бүрэн тохижуулж сур- гуулийн материаллаг баазыг бэх- сургуулиараа сурлагын ча- | байна. Багш Долцонгийн. даасан «5- ын «Бэ» ангийн хамт олон «Санс- рын нисэгч Ю. Гагарины нэрэм- жит» бүлгийн үүрэг авч, «Чаиа- рын төлөө» дарцаг, хүндэт ши- рээ, тусгай булан ажиллуулж сур- лага хөдөлмөрийн социалист уралдаан өрнүүлэн. ажилласны үр дүнд нэгдүгээр улирлын шал- галтаар ангиараа сурлагын чаина- рыг 40 хувьд хүргэжээ. Пионерийн ахлах удирдагч Ч.ТУНГАЛАГ Нийслэлийн 82 дугаар бүлгэ- мийн пиопер сурагчид Бүх Хол- боотын Ленипий Коммуинст За- луучуудын Эвлэлийн төрсөн од- рөөр бүлгэмийн цуглаан хийж Ос тябрийн социалист их хувьсгалын 60 жилийн ойг угтаж хийсэн аж- лаа дүгнэлээ. Пионер сурагчдын сурлагын чанар 6,8 хувиар ахиж, 5 опцыг эзэмшигч 9, соёлч пнөхөр- Энэ хугацаанд хувь суралцаж, 97 нарыг 37 хувьд хүргэсэн , лөлийн хамт олон 6 нэмэгдэж, 4 анги цол мандат авлаа. Багш Б.БУЗМАА Ш. НҮРЗЭД бичгийг бүтэн хадгалж чадсангүй. Нэг үгээр х цөмийг «хаяг. хэг харандаа, эсвэл пионерийн дал цаасанд» тушаал орхижээ бүч 20-ыг авч болох байжээ. Энэ үгэн дээр та иар тог- Алив зүйлд хайр гамг тоО- тоож сайн бодоорой! Хэрэв том цоогүй, бодол хандвал энэ хүү хүү нь жил, жилийнхээ сурах шиг эцэг эхийн хөдөлмөрийн хөл- бичгийг ариг гамтай эдэлж, дүү сийг хамаагүй үрэн таран хийдэг нартаа шилжүүлэн огч байсан бол Гомбо гуайд тэгтлээ их мөнгө 8а- рахгүй, амар хялбар байх байж! Том хүүгийн ийм. салан задга байдлаас болж эднийд болон, ер Хүүхдүүд ээ! Та нар Гомбо улсад ч хохиролтой тооцоо гарч гуайн том хүүгийн дээр дурдсан байна. баримтад ямар дүгнэлт хийснээ Хэрэв том хүү сурах бичгээ манай сонипы газар бичиж болох дүү нартаа шилжүүлж өгсөйсөнН юм.Тарчилан «Миний анхны сурах бол тэр шийэ сурах бичиг авах бичиг», «Миний хайртай дэвтэр», ХАЙРАНСУРАХ мөнгөөр 450 дэвтэр, болох нь байна. «Дуслыг хураавал луулсныг хураавал 5 эрдэм» 1 үг бий! 900 шир- далай, гэж БИЧИГ! «Манай ангийн хамгийн цэвэр ном, дэвтэр хэнд байна вэ?», «Су. рах бичгээ гамтай эдэлж, дүү нартаа шилжүүлье!» гэсэн сэ. дэвт ажлууд зохиох нь зүйтэй юм. -- Та нарын дотор Гомбо хасн том хүү шиг хүүхэд байна УУ -- Сурах бичгээ хайр гамгүй эдэлдэг хүүхэдтэй яаж тэмцвэл зохих юэ? Энэ хоёр асуултад ха- риули: манай сонины «Хайран сурах бичиг» гэсэн хэлэлцүүлэгт оргон оролцохыг урьж байна. Манай сурвалжлагч Ө, ГИВАЛБАЛЖИР СОЛИНЫХ00:/ АСУУЛТАД ХАРИУЛААРАЙ! Сопипы дугаар бүхэц та царын сурлага, хүмүүжилд ач тустай, бас сонирхолтой, өнгө үлэмж сай: тай байх ёстой юм, Иймээс: бид та парын эрэлт хэ» рэгцээг: мэдэх, түүнийг шин оны дон, нүүр, булан, їприйг хэлбэл лэйг хэн. гагч. сурган лэгч багш, эрдөмтэн, хо! гэгч той хэлэлцүүлгүүд нээнэ. Энэ асуултад хариулахдаа. сэ- сонины зөвлөл “ Эрдэм шинжилгээний 30 га- руй хүрээлэнгээр сонины тойрон аялал зохиож, эх орны шинжлэх ухааны сүүлийн үеийн нээлт бү- тээлтэй уншигчдыг танилцуулна. Энэ нь хүүхэд та нарт мэргэж- лийн баримжаатай болоход тус болно. Дэлхийн шинэ нээлт, булан нээнэ. шинж ирээдүй Хааны шинэ гэсэн “ Уцшингчдын дуунуудаас хамгийн дуртай нийтэлнэ. ” «Дуулж, хөгжимдөж сурья», «Оёж нэхэж сурья», «Зурж, сийлж сурья», буланг) удаар нэр- тэй дуучид, хөгжимчид, уран хат- гамалчин, зураач, барималчдаар хичээл заалгаж, мэргэжлийн зөв- лөлгөө өгүүлнэ. Мөн сонгодог уран зохнод, сонгодог Хөгжим, - сонгодог бүжгийн тухай тапил- цуулна. " Гитар сурах, хичээл заана. шатар тоглох « «Зохион бүтээгч хаана төрж байна вэ?» гэсэн булап цээж хион бүтээх авьяастай хүүхдийн тухай болон ,тэдний авьяас бил- гийг хөгжүүлэхэд зориулсан сэт. тэл зүйн бодлого, бүтээх, хийх, угсрах загвар нийтэлнэ. ХЭВЛЭЛ ТҮГЭЭГЧИД Нийслэлийн тавдугаар дуид сургуулийн 8-ынц «Б» аигийн сурагч Д.Дэнсмаа даргатай «Сурагч» шуудал хорооны пионерүүд 10 мяц га гаруй төгрөгийн хэвлэл хүлээн авч багш сурагчдад тухай бүрд нь түгээдэг. Тэдиий түгээдэг хэвлэлийн Дотор «Пионерийн үнэн» со» ниц 575, «Залгамжлагч» сэтгүүл 12 өдөр тутам хүлээц авдаг захидал 100 гаруй байна. Тэд пионер сурагчдын хэвлэлийг цагт иь түгээхийн хамт хэв- лэлийг сурталчлан, тэргүүний уишигчдыг шалгаруулдаг юм. Хэвлэ- лийн мэдээг 7 хоногоор тоймлон нийтэд ярьдаг энэ «Сурагч» шу дап хорооныхны туршлагаар 4-ийцн «А» ангийн Ц. Ганчимэг, 6-гийн «Д» ангийн Гулий 8-ын «Б» ангийн Энхжаргал, 9-ийн «Б» ангийн Туяа зэрэг олон сурагч захиалсан хэвлэлээ дугаараар хад- галж пнийтлэгдсэп зүйлийг пөхөддөө тоймлон ярьдаг болжээ. Улсын болон анги дэвших шалгалтад зориулж «Яаж зөв бодох вэ?», (хэцүү бодлогоор) «Яаж зөв бичих вэ?» (Хэл зүйн дүр. мээрэ, эрдэмтэн, | мэргэжилтний зөвлөлгөө нийтэлнэ, 5 «Сонины хүндэт самбар-78» булан нээж, үүнд сурлага, хүмүү- жил, авьяас билгээр хамгийн тэр- гүүний пионер сурагчдыг алдар- шуулна. «Хүндэт самбарын тө. лөө» хөдөлгөөн өрнүүлнэ. заа, “ «Хүүхэд, хүүхдийн зохиолч» нүүр, булангаар дэлхийн болон өөрийн орны шилдэг зохиолчдын бүтээлтэй уншигчдыг танилцуул- на “ «Хөгжилтэй завсарлага» алиа шог булан нээж, Шог яриа, зураг, шүлэг өгү эг тогтмол нийтэл нэ. цгаа, урагчдын лтад тодорхой хариулт хариулья» сонирхсон өгнө. «Сурагчийн үзгээр», «Сураг- чийн бийрээр» х зэрэг буланд хүүхдийн бичсэн 17 зурсан ном, бичгийн ту хай ийм булан хэл Шинэ пүүр, гийн 1 байна. Я товчхон дурдахад ЗУРАГ ДЭЭР: Д. Дэнсмаа, (дунд нь) «Сурагч» шуудан хорооны Хүүхдүүд ээ! Сониноо өоргоноор гишүүд Д. Оюупчимэг, Ц.Цэрэндолгор, Ш., Оюупчимзг Т. Нямжав тҮгОВЛЧҮҮЛЙН ЧМЛЛӨИМ ИЙН иар, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ хэлэлцүүлгийн маш сайн, Тарчи» хүмүүжүү- маргажилт- зїзар ямар сэдоптай. з0у бичүүлэх, похиолчоор ямар сэдэн» СОГФЭС “С дугаарууддаа оргон тусгах порил. тэй похиол бичү (лэхийг тодорхой ” МХЗЭ-ийн ХУЙ их хуралд гоор, доорхи 8буултыг нийтэлж, дурдаж ирүүлбэл: сой чинь” их зориулан. «Эвлэл ахын замнал» хариу бичихийг зөвлөж байна. балрлах болио. сэдвээр ушшигчдын дунд зохиоц АСУУЛТ: ! 69 «Өичдэгийн уралдаан зарлан дүг- 1978 онд «Пионерийн үнэн» Манай асуултад пиопер сурагч нэнэ. сониноос. мэдлэг, хүмүүшилдээ 906 хВЦЫ багш, ЭЕнН ХҮЛҮҮ: 5 «Хөдөлмөрийн улирал-78», | онц чухал хэрэгцээтэй чухам ”ҮҮЛЭГЧИД, дЦог кр) НИ оролдож «Физик-математикийн эчнээ олим. | ямар сэдэв уншихыг хүсч байна РИЙН ажилтнууд рҮЄ СОНИНЫ пиад» уралдаан зарлаж дүгцэн вэ? (Үүнд бие даасан огүүллүүд, ХОРМУЛТ НУ ТЭРЫНЫ “ «Би хийхгүй бол хэн хийх шинэ нүүр, булан, хэлэлцүүлэг, 298ЛОЛ итгэж 2 ай, йхац са» «Тимурчүүд гэж хэн бэ? Тэд юу зүйлүү, маарагдана), ЧДсэонко ЭЭС ЧОНОЛЧАУАЙ хийх ёстой вэ?» гэсэн КОНИДХОЛ- ҮЙЛД 51 Эг Манай асуултад хариулаарай! 5 «Залгамжлагч» анадемуудад сочилсон нь» гэсэн тусгай булан, зарим дугаар гаргаж, физик, ма- тематии, хими, гадаад хэлний шинжлэх ухааны хамгийн сүү- лийн ололтыг та бүхний хичээл сурлагатай холбон сурталчилна. “ «Байгалийн иогоон фабрик» «Амьтдын ертөнц», «Манай сэт- гүүлийн музей», «Өсвөрийн ши» нийг санаачлагч» гэсэн булангуу» даа аохион бүтээгч, байгаль хам« гаалагч хүүхдүүддээ зориулайгар- гана. ( “ Манай ахмад үсийн эрэлхэг гавьяаны тухай «Бид хувьсгалаар төрөгсөд» булангаар, эх ориь дайны үеийн болон. орчин үеийн. “Ояцхан баатруудын тухай «бүр- гэдхэн» булангаас уншаарай. 5 «Социалист аж төрөх ёс», «Авьяас ажил мэргэжил» зэрэг уламжлалт булангуудаар хүүх- дийн хүсэл сэтгэлийг татсан чу- «хал асуудлуудыг хөндөн ярил- цаж, «Орчин үеийн хүүхэд ямар байх ёстой вэ?» гэсэл бага хурал явуулна. » «Гоо зүй» булангаар зовхан хүүхдийн амьдралыг тусгасан дэлхийн сонгодог зураг, уран с0- хиол, хөгжимийн бүтээлийг тайл- барлан таниулна. : " «Залгамжлагч» сэтгүүл чинь ирэх оид «Хавсралт» бяцхан но- муудаа чөлөөт цагийн үед тоглох шинэ төрлийн 20-30 тоглоом, трамплин, техиикийн спортын бу- сад төрлүүдээр гаргахаас гадна та бүхний чээжилж ушиих, хүүх- дийн зохиолчдын хамгийн сайн бүтээлүүдийг цувралаар нийтлэх болно. Хамгийн хайртай зохиолч дыгчинь өөрийн хуудсаар уул- зуулпа. Пионерийн ахлах удирдагч, сонгуультан, ндэвхтнүүдэд «Идэвхтний индэр» булангаа зо- рнулна. Үүнд, пионер сурагчдын хүсэл бодол, зүтгэл тэмүүллийг оргилуулж чадах ямар ажил зо- хнох талаар идэвхтэн, сонгууль- тан нарт аргачилсан зөвлөлгөө өг- нө. “«Хөвгүүд охидын «Авьяас гэж юу вэ?», «Сайн сур- даггүй хүүхэд болгон муу хүүхэд үү?» «Хүний мөс гэж юу вэ?» зэрэг сэдвээр -сонирхолтой яриа, хэлэлцүүлэг явуулна. үерхэл» “«Тоншуулын бяцхан ДЭГДЭЭ- хэй», «Гурван минут» зэрэг ма- най шинэ шог булан уншигч та бүхний сонирхлыг лав татиа гэж бодож байна. Ирэх онд нийтлэх зарим шинэ булан, сэдвийн тухай танилцуула- хад ийм байна. 1978 Хүүхдүүд ээ! Сэтгүүлээ онд өргөнөөр захиалцгаа! тивввээээээээээгээээээээээхэнжлэллээлэлээшэвэижээиэээлэилижээиижиййнн Хэрэв сонин, сэтгүүлийнхээ захиалгаас хоцорвол их зүйлийг мэдэж, сонсож чадалгүй хоцрох буюу түүнийг олох гэж эрж су- раглах хэрэгтэй болно шүү. 5 Будаа оглоо Мэдэх болоод Будаа түүгээд Ирэх болжээ. Буцаад яплаа, ирнэ гэж 5 “ бодоо болов уу Ч) 7 Эргэпа гэлс , АК гү ГР ицн Санаа болон уу О 1 Хөх бух : Б 99с Сүргээрээ Буцаад ирлээ «Цагаан толгой «гоо: Будаа оглоо Хийрлана, хайрлана, Будаа түүгээд Цаасаар би Булигналс байлаа, ААГ, энэ, нүүрлэнд, Хөх бух “9 олс суухдаа Ариаараа хи ЛУХЯИ Урахгүй, урихгүй Буугаад ирлээ, Мэдэх болоо Үсэглэж, дуусаад 1 ВЬЕТНАМЫН: ЖАРГАЛАНТ ӨСВӨР ҮЕ (БНСВУ-д зочилсон. «Үнэн», сонины суриалжлагч Д. СЭНЭДНАСААГИЙН апсан. гэрэл. зургийн сурвалжлага) : ьетпамын ард түмэн: харийн. колопичлогчдын олон үеийн дарлалын эсрэг баатарлагаар тэмцэж, хоёрхоп жилийн өмнө эх орноо бүрэн. чолоолон гай- хамшигт ялалт байгуулсан билээ, Цоммунист инамаай- раа удирдуулсан. вьетпамын ард түмний ялалт эх ориоо пэгтгэй/ дайн дажиыг бүрмөсөн: хооп зайлуулж хамгийн баяр балсгалаптай цагийн үүд хаалгыг и!- гэж инээсэн юм. БИСВУ-ын өсвөр үсийнхэн хайрт эх орныхоо тусгаар тогтиол, ард түмнийхээ эрх чөлөөний толоо аав, ээж, ах, эгч, ахмад үеийлхэнтэйгээ мөр зэрэгцэн тэмцэж ирсэп юм. Тэр тэмцлийп жишээ Вьетпамын хувьсгалт тэмц- лийн өлгий путаг Бак-бо-д байгаа зоригт хүү Мим- донгийн мөнхийн дурсгалт газраас ч тодорхой харагд- даг. лах хөдолморт вьетпамын хүүхэд багачууд оролцож байпа. Тэд бас идэвхтэй суралцаж байна. 1. Вьетиамын пионерүүд сурч ходөлмерлөхийн зэ- рэгцээ ах дүү социалист орпуудын инонер сураг- чидтай иягт холбоотой ажилладаг. ЗУРАГ ДЭЭР: Ханой хотын талбайд ханддаг. боловсролын 8 шатны сургуульд хамрагдан суралц- гийн нэг сургуульд. » Хичээл дээр торлийн дугуйлан. сенцэд | даг. | ЗУРАГ ДЭЭР: Вьетиамын уулархаг умард пут- 9 Сургуулиасаа зайдуу тосгоны хүүхдүүд хичээл: Энх тайван цагийн сэргээн босголт, бүтээн байгуу- дээ голдуу уцадаг дугуйгаар явдаг. - Хүүхдүүд юм бүрийг сонирхож түүнд идэвхтэн 2. Вьетнамын хөдөө утгийн хүүхдүүд ерөнхий З. Вьетпамын хөдөө нутгийн хүүхдүүд газар Х8- галж тутрага тарих, одос маллах ажилд дадамгай, 4, Хогши-мин хотод тус хотын пионерүүд: эд зориул- сан иноперийн клуб ажилладаг, Тэр илубийн олонх очиж булан, цабипетуудыг иь үзэж сонирхдог, ” Иог ангийнхан ВУРАГ ДЭЭР: Пнопсерийн илубийн їэг танхимд, Халхгүй, хаяхгүй Найзаа гуйвал Огино, огїо, Пандигиаж үлохийг 1 ахина, пахина. Ардаа би Дүүтэй, дүүтэй. Айлууд цом Хүүтэй, хүүтэй, "Тэд бас Уишииа, уишиий, Тийм. болохоор Хайрлана, хайрлана, М, Горькийн нэрэмжит утга зохиолын дээд сур» гуулийн оюутан Д. ДАВАЛИЯМ 2, 2248 Манай сонины газар ЗХУ, со-9 циалист бусад орны пионер су- рагчдаас олон захидал хүлээж ав-4 лаа. Тэд голдуу монгол найзтай болох, түүгээр дамжуулан мон- гол орны түүх, соёл, урлаг, ард түмний зан зашшил, пионерийн 9 байгууллагын ажил, амьдралтай танилцахыг хүсчээ. Зарим захидлаас дор лээ. Та бүхэн үеийн нөхөддөө ха- риу захидал бичээрэй. 5 СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ ! Нарын захидлаар харилцаж та-9 нилцахыг хүсч байна. Би одоо 124 настай, Намайг Таня гэдэг : Миний хаяг: Наз ССР, г. Алма-Ата, Кульжинский тракт. Дом-2, кв-9 Индекс 480019. К. Таня. Би 16 настай. Лицей-д суралц- даг. Би Польш орныхоо болон социалист орнуудын шуудангийн5 марк, сонирхолтой гэрэл зураг 8 цуглуулдаг. Надтай танилцаж за-3| хидал явуулахыг хүсвэл польш, Сорос, англиар бичиж болно. Ми-3) ний хаяг. 2р2158АМ/ 50снА КкАкоы5ияА 1286 38-400 кио8М0 Г117С557717212 Польшаоос бичиж байна. Би 14 пастай. Монгол хүүхдүүдтэй та-3 цилцахыг: “хүсч “байна. Дэгохдын хаяг: “УЖообт5/ко. Єёбєоёа, 14-844, коо. «С.п/Оно/са, 24/22 ЛУофйса,, Манай харцеруудын бүлэг, 8 4бүлгэмд «Бидний үе тэнгийнх- алин амьдран суудаг улс орон» гэсэн сэдэвт ажил өрнөж байна. ЗИймд польш хүүхдүүд бид танай: 1 солнай СУВЦУУЛЬ, хүүхдийн ажил Н а р дотно танилца- хыг хүсч энэ захидлыг бичлээ. Манай хаяг: 5 думацло.. ма, Ага. 33 Хоротулхо- рша) бас. Х.Тодйгохоооц юэ Тони одой, 59- оос Озсесоллсо. мд “М.лхса, боло. Ро(гк-с. “ААЛГЛААЛ ОЙ А5Э 2 ФуоооолдлагоогдооооолоататттоогоцгоосоХ Эрхлэгч Ц. ДАШДӨУДАН АХХАЛЛАЛЛАЛДААДЛАЛЛЛЛЛАЛААС 27577927? ХСЭ ТЭЛЭЭ: УР729МЧААЖ, Дд. Сүхбаатарын нэрэмжит Ул сын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв элээээ-элэгэлжэтүлт лэ хассуллинсаг авалт хэлтэнглэжэлангчмаа А--66948 иИндекс-- 14140(2Г2) пнопер: сурагчид байнга! Баир 111) Ё Ё : 5 3 : 5 Ё оо) ШОЭВМРЦШН 1 ХЭЭ: ИЙН Төв Хотоо, “Д.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ 0-ын ТӨВ ӨВЛӨЛИЙН (61615151 534 дэх жилдээ Үг ХУ415 (1493) 11 дүгээр сарын 20. 1044) ӨӨ ХЭЭ ЗЭЛХЭН БАЙ: УН! Ухагаа Үнө-10 то, 1| ЭНЭ ДУГЛАРЫН ГУРАВДУ. БОЛЬ НҮҮРТ ШИНЭ ЖИЛИЙН мын МОДНЫ НААДАМД 80- РИ ДСАН ОВЛИЙН ӨВГӨН, ХӨТӨЧ, ХУУЧИН ШИНЭ ОНЫ ҮГИЙГ НИЙТЭЛЛЭЭ. гэ /УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ?! ӨСВӨР “ҮЕИЙНХНИЙ ”ТӨЛӨӨ ХАЙР ХАЛАМЖ Одоогоос 53 жилийн өмнө бид нийслэл Хүрээ- ний дунд сургуульд су- ралцаж байсан цаг би- лээ. Улсын анхдугаар их хурал Намын Төв Хо- рооны хоёр давхар бай- шингийн доод давхарт (одоогийн. хотын намын хороо байрлаж байгаа байшингийн зүүн хэсэгт) хуралдаж байсан үе. " . Энэ түүхт хуралд 77 төлөөлөгч оролдож, манай улсыг Бүгд |Найрамдах Монгол Ард Улс хэмээн тунхаглаж, анхдугаар үндсэн хуулийг баталсан юм. Улсын анхдугаар их хурлаас батлан мөрдсөн үндсэн хуулийг бид бүхэн маш халуунаар хүлээн авч, улсаа бүрэн эрхт бүгд найрамдах улс бой- гон дэлхий дахинаа зар- лан тунхагласан -явдалд ҮЕИЙН БНМАУ-ЫГ ТУНХАГЛАСНЫ бэ ЭЖИЛИНЙН-ОнЙД билээ. Тэр үед манай ард түм- ний их баяр болж, хү- мүүс байдаг гоё хувцсаа өмсөж баяр, жагсаалд оролцож байв. БНМАУ-ын үндсэн ХУУ- лийн зорилт бол хуучны эзэрхэг харгис ёс сурт- лын үлдэгдлийг үндсээр нь устгах, тус улсын ХЯЗ- гаар доторх бүх газар ба уурхай, ой мод, ус тэдгээ- рийн баялгуудыг цөмий нь улсын мэдлийн хөрөн- гө болгох, 1921 он хүр- тэл хуучин засгийн эрх баригчдаас гадаадтай тог- тоож | байгуулсан «гэрээ хэлэлцээрүүдийг, гадаа- дын хөрөнгөтөн этгээдүү- дээс хүчирхэн манай ард бидэнд хүлээлгэсэн тул цөмий нь “хүчингүй бол- гож устгах, тус улсын харьяат ард түмэнд яс уг- саа, эрэгтэй, эмэгтэй гэж ямар ч ялгаваргүй лпэгэй УЛСЫН АНХДУГААР ИХ ХУРАЛ ХУРАЛДСАН ““ДУРТГАЛААС ван, гүн, тайж “нарын хэр. гэм зэрэг, тагт хувил» гаадын захирах туш эрхийг устгах, үргэлж ашгийг эрхэмлэн бусдыг мөлжих зэргээр амьдраг- чид, мөнгө хүүлэгчид ба хуучны ван, гүн, хутагт хувилгаад нарын сонгох, сонгогдох эрхийг хасах зэргээр ард олны эрх аш- гийг хамгаалан төр улсаа бататгах олон сайхан арга хэмжээг хэрэгжүүлсэн. Энэхүү үндсэн хуулийг Улсын анхдугаар хурлин 14 дүгээр өдөр буюу 1924-оны 411 дүгээр са- рын 26.ны 16 цаг 07 ми- нутанд баталжээ. Тэгээд ч энэ өдөр улс тунхагласны ойг манай ард түмэл їкил бүр баяр баясгалантай тэмдэглэдэг юм. Хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, док- тор ҮГЭРСҮРЭН хййНА иш шїї 1 ий иший ий ШИ ишний ин Ши) зохиолчдыг МХЗЭ.ийн Төв Хороо хүүхэд Д. Даржаа, залуучуудын сэдэвт уран 0 туурвиж, өсвөр залуу үеийг хү: ШИЛ) ОшаАРНАВ.) 7)91010716 «МХЗЭ тэмдгээр шагнав. мүүжүүлэх үйлсэд хувь нэмэр оруулсан зохиолт П. Хорлоог «Ахмадын алдар» медалиар, хиолч Ч. Лхамсүрэн, Ч. 3, Сандгаа нарыг ийн тэргүүний ажилтай» Шагналыг МХЗЭ.ийп Төв Хо- зо, рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн Чимид, дарга Л. Түдэв гардууллаа, Улаанбаатар хотын ажилчны районы гоор барьсан хүүхдийн цэцэрлэг, яслийн тохилог сайхан барилга саяхан ашиглалтад орсон юм. Манай иам засгийн удирдаг. чид Ю, Цэдэнбал, 7. Батмонх, Н, Жагварал, С. ЖЖалан-аажав, Н- Лувсанравдан, Д. Гомбожав, Б. Алтангэрэл, С. Сосорбарам, мөн БНМАУ-ын Сайд нарын ов. лөлийн орлогч дарга нар, түүн. чилэн МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв нар тус цэцэрлэгт сая. хан зочлон очлоо. Хүүхдийн толөө фондын тов комиссын дарга А. И, Цэдэнбал» Филатова цэцэрлэг яслийн барил. та байгууламж, тоног төхөөрөм» жийг танилцуулав. Нам засгийн удирдагч нарт энд хүмүүжиж байгаа бяцхан иргэд авьяас бил. тээ сонирхууллаа. ЗУРАГ ДЭЭР: Ю. Цэдэнбал, Ж. Батмөнх нар хүүхдүүдтэй хамт байгаа нь М. ЦЭРЭНЖАМЦЫН ап- яармагийн. хороололд хүүхдийн толоо фондын хөрөн. сан гэрэл зураг. Ши ИГ Ци ШИ ШИ ШИ | | Нийслэлийн 62 дугаар дуйд сургууль БНМАУ-ыг тунхагласны 58 жилийн ой угтан сурлагын онц олширчөэ, хөө таиииииииилиииилилллллилиилиын чанарыг дээшлүүлэх 7 хоногийн уралдаант ажил зохион дүгнэлээ. Сурагчдын авсан дүнг түрүүчийн 7 хопогийнхтой харьцуулбал муу дунд тэмдгийн тоо эрс цөөрч сайн Энэ долоо хопогт нийт анги бүлгүүд «Ахмадын сур- гаал алт» пионерийн сэдэвт ажлаар хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүт- галтэн, зохиолч нартай уулзалт хийж үнэт зөвлөлгөө авсан байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүд ой угтсан ажлаа БИНЛИНАЛ шиний наииииииншшиииэиийнх : НИЙСЛЭЛИЙН ПИ ОНЕРҮҮД МАСТЕРЫН. БОЛЗОЛ ТЭРГҮҮНИЙ СУРАГЧ Нийслэлийн 6 дугаар гуулийн 10-ын «А» рагч С. Эрдэнэбат 3 лан сургуулийн аварга бо Нийслэлийн 6 лугаар дунд сур- туулийн 8лян «Гэ» ангийн сурагч 5 Сарантуяа ах лүү социалист орнуудын өсвөр үсийихний слор- арчлах, тинжит болон тын. тимнастинийн «Нөхөрлөл» трактор жолоодох м ж ийн Тев тэмцээнд оролцож анд нөхдийн» анхїы мэдэгдэхүүнийг АГ ДЭЭР- МХЗЭ хэ? туршлагаас сурч ирсэн юм. Тэр саяхан болсон спортын тимиїастинийн. зэрэг ахиулах тэм- идбид оролцо спортин мастерын болаол хангалаа. С. Эрдэнэбат бөмбөгийн аварга богоод саяхан үеийнхний хөл (3, Хорооны «Тэргүүний алтан медальт С. Эрдэнэбат нарынхаа хамт. 19Р. АХУЙН ХЧЭЭЛЭЭР Ний їйн 14 1 1 б.гийн «НИ» чидлаа ү манай пи нөөцийг ! тээр хэрэгжүү м ярилаа хоолны хэ) т ї ї болжээ УУРАГ ДЭЭР " Сурагч Б 5 5 Багш Ш Дэ Мисэжагр ан їнчжхэл Дх» хийх аг тайлба МАН глэж АФРИКИЙН ӨДӨРТ ГАЗРЫН ЗУРАГ Хүүхдүүд ээ! Тачар Африк тивийн Энэ зургийг харцгаа! 1917 Онд тус тив бараг хар өнгоор бу дагдсай байв. Эйпа бол Африкт империалистууд ноёрхож тус тив колопичлолын талхинд бай- жээ гэсэн үг! 60 жилийн буюу 1977 онд Африк тив бүхлээрээ эрх чөлөөтэй бо Олон улс ороц капителист биш ургууль олдох- хөгжлийн замыг сонгон авлаа. 000 хүүхэд тут- Зөвхөп эпэо тивийн өмнөдөд “доо хүрч чадах- Өмнөд Африкийн Бүгд Найрам. дах Улс, Өмнөд Родези улс ко. лопичлолд үлдээд байна. Африкийн өмнөд хэсэгт тус тивийн алтны 95 хувь, уран 62 хувь, хайлуулж байгаа ган- гийн 87 хувь нь байдаг бөгсөд ӨАБНУ хром, мөнгө, никел, мар- генцын хүдрээр баян юм. Иймээс ч харийн булаан эзлэгчид энэ нутгийн ард олныг боолчлон эзэг- нэсээр байна. Хар арьстан хү» үүтзж байна. мчлэзхгүй. Ша- явдал болжээ. Энз бүхэн бол Африк тнзд үлдээд байгаа хамгийн сүүлчийн хар тол- бо юм. мөнгөз сурагч» найз С. БОДООШИНН авсан гэрэл зураг. байгаа нь АЯ СУРВАЛЖЛАГЧ мАНАИ ШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ - й : -4 3 : МА Олсо манай улс 45 мннутад БЭ2 тонн 915 кг гурил, 5400 метр бес даавуу. 10980 хос гутал, УНШИГЧИД АА! Манай сонин су- рагчдын цаг ашиглалтыг сайжруулах, злангуна хичээлийн цэгийн үр дүн шдэмплүүлэх зорилгоор «Дөчин таван минут» гэсэн шинэ хэлэлцүүлэг нээж байна. Писзер сурагчдаас хамгийн гол хө- дөлмөр-сурлагадаа амжилт гаргах нь хичхэл дээр анхааралтай сууж, минут тутамд шинэ мэддэг олж авахтай хол- боотой. Сул сурсан сурагчдыг судлах хад ихэнх Мь хичээлийн цагийг үр хүнгүй өнгөрүүлснээс болсон байна, Үгм болохоор сурагч хүнд хичаэлийн хєчин таван минут (шиг үйз цэнэтэй эрдэнэ байхгүй, Сурагч үедээ хичээлийн цагийг ой. гэж сурахгүй бол том болоод ажлын. хаа цагийг ашиглаж чадахгүйд хүрнэ, Манай сонины ажилтнууд нийслэ. кєём нилээд сургуулиар орж зарим өнгийн хичээл дээр сууж үзлээ. Хїь зээл дээр их Арьдаг, өөр зүйл хийдэг, болотеойн нрыш байгааг ер анхаардаг озон тааралдав, . Тултлитай нь ирилцахад тэд цөм МУУ, унд сурлагатнууд байлаа. Одоо тус хэлэлцүүлэг: хэрхэн оролцох талаар “УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЛУУЛЛУУУЛУУУЛ! УУУ//УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ? рагч 1, Одуны емнө «Дөчин таван минү- тал» сурч хүй юу мэдэж болох үй» Хвьр крилцаах хэрэгтэй. Үүнд тодор, хэй нэр хичээл орсны лараа тухайн хэлт хэв ямар шинэ зүйд мэдсэн, хэй гу ч тэдээгүй буюу дутуу дулим мэд» бэт зэргийг ярилцаад сониныхоо Үй зєр, биримттайгаар бичицгээвэл с0- иєржолтой болно эз 3. Шинэ заэлалцүүлгээр гол нь дии, кён сурилцааад хичээлийн Фєви митут» ямар үүрэгтэй б туу суралцаа явдал юунаас болдгийг тєёли сайн гаргаж, өөрсдийн дотор бий, Тав баримтыг хурлан бичвэл найд нө. хөлдөө ил: тус болно, Ся УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ: /7УУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУУ: ї с 2» . 3. Бас ажилчин, малчин, сэхээтэй ё38, зэж. аа эгч нартайгаа ярилцан, «Дөчин таваи мипутад» хичнээн Уу хийж (бүтээдгийг мэлэж аваад Гэтэл би. 4. Хэлэлцүүлгийн явцад цаг сайн ашиглаж төлөвлөгөө нормоо биелүүлж 2" лийн тжил хийж Манай шинэ хэлэлцүүлэгт юун тү- РүүН пионер сурагчид, пионерийн илэвлтЭН, сонгуультнууд, өсвөрийн үрвалжлагчид урьдын адил өртөй оо 1! 8 5 | 4 3 5) 8 : 8| УНШИГЧИД АА! «Сурагчийн до. таван минут» (сэ эхлүүлж ианай хэлэлцүүлэгт идэвхтэй | сонины зөвлөл 100 ХУВЬ ЗАХИАЛЖ БАЙНА Архангай аймгийн Чулуут Су- ммн 8 жилийн дунд сургуулийн ” дэргэдэх «Сурагч, шуудан хо- роо МХЗЭ-ийн ХҮЙ нх хурал, «Залгамжлагч, 4 дүгээр чуулган угтаж «Өсвөрийн Сүхбаатарчуул- хэвлэлФ (сэдэвт ажил | зохион, хүүхдийн хэвлэлийг амжилттай захизлуулж байна, Хэвлэл захиалгын ажилд Өл- зийбаяр даргатай 8-ын «А» анги, Моөнхдэмбэрэл даргатай. 8-ын «Бэ анги, “Алтансүх даргатай Єгийн «А» ангнуд идэвхтэй сайн | оролцож «Пионерийн үнэн» (Со- ним, «Залгамжлагч» сэтгүүлийг | 100 хувь захиалж «Пионер бол ЛМХЗЭ-ийн залуу халаа» гэсэн урван дор явагдаж байгаа «Зал- | гамж үе» аяны удирдамжийг хэ- | рэгэкүүлэхээр ажиллаж байна, | Багш Н. ДОРЖДЭРЭМ МИНИЙ БОДОЛ Би «Пионерийн үнэн» сониныг 8 дахь жилдээ захиалан уншиж байна. Сониныхоо ачаар олон мэдэж, санал бодлоо чөлөөтэй солилцдог болсон юм. Сонины маань дугаар бүхэн бил нарт ши- НЭ мэдлэг, хүмүүжил олгодог уламжлалаараа энэ дугаар «хай- - ран сурах бичиг» хэлэлцүүлэгт 2 1| оролцохыг урьжээ. Энэ хэлглцүү- лэг надад хамгийн чухал сачагд- лаа .Би өнгөрсөн жил сурах бич- тээ цэвэр, бүрэн эдлээд дүүдээ | шилжүүлэн өгсөн. Дүү маань ч баяртай. байлаа. Хэрэв тэгээгүй бол 583 дэвтэр авах мөнгөө хаясан байх байжээ, Би тооцоо хийж үзлээ, 583 дэвт- шинэ иайзтай болж их зүйлийг | са т оорийн сургуулийн онцлог хэрэгтэй юм. чилан дэвшүүлье! Ерөнхий бололсролын суртуу» лийн сүлд модны маадмын “үҮлэЛ хэсгийг нэг мөр болгон зохион байгуулахад зориулан" (Өвлийн олгон. Буу харилца! ярилцах 4 дийг лунд байна), лөгч ал гуайтай үхэд үлэгч- Урт масыг насалсан Удаан жаргал эдэлсэн Уудам дэлхийг тойрсон Ухаан эрдэм бүрдсэн Өвлийн овгон Буурал гуай Энүүхэнд ирж явна гэнэ Орнүүн амжилтаа илтгэж Эгшиг дуугаар угтацгаая! (Хөтлөгчийг ингэж өндөр дуу- гаар хэлэхэд хөгжимд ая үүсэж, «Мөрөөдөлх гэдэг дууг үзэгч нийт пионер сурагчид дуулна). НИЙТЭЭРЭЭ (босож): Хадган цэнхэр тэнгэрт Алтан нарны гэрэлтэй Хамаг ардын зүрхэнд Алдрын гэгээн сүлдтэй Яруу алдрын тэнгэр Цэлмэг байх болтугай Яруу алдрын тэпгис Цэнгэг ариун байх болтугай Ачит намын зааснаар Ахих зам маань саруулхан Аранзал улаан тугтайгаа Алсын ирээдүйг зорино. Дахилт Залгамж үеийн золбоогоор Хорвоог баясгах учиртай Замбуутивийн хүүхдүүд Хамтран дуулах хүсэлтэй Яруу алдрын тэнгэр Цэлмэг байх болтугай Яруу алдрын тэнгис Цэнгэг ариун байх болтугай! (гэж дуулаад нийтээрээ толгой дээрээ гараа өргөн алга ташиж, хөгжим эгшиглэхэд өвлийн өвгөн «1977», «1978». оныг хоёр тал- даа бараа болгосоор хүрэлцэн ирж, тэргүүн мэхийж ёсолно), 1. ХҮҮХЭД (Үзэгчид дундаас), Уудам дэлхийг тойрсон Ухаан эрдэм бүрдсэн Өвлийн өвгөн Буурал гуай Та Өлзийтэй сайн явж ирэв үү? БУУРАЛ ГУАЙ: Сайн явж ирлээ, Буурал туай нь Сайн сурч байна уу, хүүхдүүд ээ (Бүх үзэгчид нийтээрээ «Сайн!» Т: нэгэн зэрэг нирхийтэл харпу- лаад, толгой дээрээ. гараа өргож алга ташина. Буурал гуайн үгийг тэгээд суулгүй сонсоно). БУУРАЛ ГУАЙ, Тэнгэрийн одыг буулгаж Мөчир двэрээ зүүсэн Тэргэл сарыг авчирч Титэм дээрээ мандуулсан е сан чимгээнН рон гялбуулсай Түм наслах онготэй Сүлд модоо ширтсэн 2 7Нирэвгэр хархан хөмсөгтэй Хорслог цогтой ховгүүд ээ! 7Кимсэн улаан хацартай Хоорхой торомгор. охид од! Өнгөрөн одох хуучиц оноо 0, БААСАТЖАН Ба, эь хил анг Хйь "МӨРРРрриөл Мапай сонин. уламжлал ёсоор, ерөнхий болопсролын:. сургууг лпудын сүлд модны. папдамд зориулж, өвлийн. өнгөн, хөтөл, хуучин, шинэ он, атьтдын үгийг нийтэлж байна, Энэ үгийг үйл пндлаар, баяжуулан... ашиглах Энэ дашрамд та бүхэнд шинэ жилийн баярын тэндийг урьд сопины зөвлөл "їпийх асуултыг минь чгиаарай! Хэн нь юу гэж хариулахыг Хичээн, сайхан сонсынг л 00, Ц, ХҮҮХЭД: (Үлэгчид дундаас)! Оплийн олгон. Буурал гуай Опоодор манайд зочлохдоо Халуун дотно ярилцыл гэнээ! Хариулахад бэлтгэе, хүүхдүүд 1) БУУРАЛ ГУАЙ: Типн дэлхийд өрх чөлөөний Монх нарыг анх мандуулсан Тэмцлийн оргилд ялалт дуурсгах Хүчирхэг дууг анх цуурайтуул- : сан Хорпоод хосгүй. суут гайхамш- гийг Хэн сайхан хэлж чадахав? 1, ХУУХЭД (Үзэгчид дундаас!! Аз жаргал хайрласан Аугаа их Октябрийн 1Каран жилийн түүхт ойг 1Кавхлантай сайхан тэмдэглэсээн! БУУРАЛ ГУАЙ: Хорст “алтан дэлхийн Хөвөө хязгаар болгоноос Хөгжим дуугаа өргөж Хөл нийлүүлэн бүжсэн Их наадмын тухай Хэн сайхан ярихав? ТУ. ХҮҮХЭД: (Үзэгчид дундаас), «Залгамж үе» аяныхаа 1їягүүр болгоноор аялж Альлас чадвар бүхнийхээ - 7Нинхэнэ хүчийг дайчилж «Наран гүүрд мандаг!» нэртэй Нимжгэр олны жавхлан сүртэй Артекийн наадамд бид оролцлоо Ай түмэн нөхөдтэй боллоо! БУУРАЛ ГУАЙ: Зөв сайн хариулж байна. Зүйтэй сайхан ярьж байна. Энхийн наранд өсөх хувьтай Монхийн насыг наслах жамтай Багачууд та нарын ариун үйлст Бахдах сэтгэл долгилж байнаа Баярыг хүргэе. Буурал гуай нь! (Үзэгч пионер сурагчид нэгэн сэрэг босон толгой. дээрээ гараа оргөж, алга ташина. Хөгжимд ая үүсч «Нийтээрээ Наран цацралт намаа дуулья» гэдэг дууг нэг ба- даг дуулна. Дахин алга ташигла, сууцгаана). «19ТТ» Онгорч байгаа хуучин он би Үйл явдлаар арвинтай Ирж байгаа шинэ ондоо Өргөх бэлэг элбэгтэй, Цастай хүйтэн өвлийг Хүчтэй малчид ялж Төлөөр өсөх сүрэг маань Түм түмээр нэмэгдэж Үрээр арвижих тариалан Үлэмж өндөр ургац өгч Зихийн сүрлэг бүтээл Эгнээ барилгууд гялалзаж Эрчимт хөгжлийн булаг Эрдэнэт хот сүндэрлэл Таван жилийн: алхааны Хоёр дахь жилийг үдэж «Таван опц»-ын эздийн Үлгэр жишээ цуурайтаж Шилдэг бүтээл болгоноо Шинэ. опдоо бэлэглэж, байна! илийн өвгөн Буурал гулїїтай олгох гэ ирлээ Опор олон та иартийгаа Уүллих: гээс ирлээ! (Үлагчид.. босон! алга ташил билр хүргэнд, Хогшимд нийт тї0» нор сурагчид «Илраа:. баясан угтын» гэдэг Дууны эхний 2 бал гийг. Луулна), ПУУРЛЛ ГУЛИ: Райгаль орчиыг хамгаалдаг Пигачуудтайгаа уулзуулахаар Араасаа дагуулж ирсэн “Амьтдаа та иИарт тапилцуульяг: БАЛВГАЙ: Над шиг бяраа үлэх гэж Мод унагаж тайхуулдаггүй Томоогой багачууд та мартаа Тун ч их баярлаж явдаг шүү! он: 2 Над шиг шунахай зангаар "Амьтан хоноож онгирдоггүй Халамж ивээлт та нартаа Хайртай байдаг юм шүү би! ОГОТНО: Е Над шиг дураараа аашилж Газар шороо сүйтгэдэггүй Тамтай аригтай та нартаа Баярлаж явдгаа хэльеэ! БУРГЭД: Ширүүн догшин зан гаргаж Шувуу намнаж сагсуурдаггүй Эелдэг өрөвчхөн та нартаа Их баярладгаа хэльеэ! ЦУРХАЙ: Рашаан болсон ус голоо Бохир муухай болгодоггүй Ариун цэвэрч та нартаа Баярлаж явдгаа хэльеэ! БУУРАЛ ГУАЙ: Төрөлх орныхоо гоо үзэсгэлэнт байгалийг Төрсөн бие шиг хамгаалж арвижуулж байдаг "Та нартаа би Баярыг хүргэе! (Үзэгчид босож тараа толгой дээрээ өргөж алга ташинза. |Хөг- жимд, эх орны тухай нэгэн дууг , нийтээр 2 бадаг дуулна. Түрүү-, чийн маягаар алга ташина, сууц- гаана. Өвлийн өвгөн Буурал гуай ч сууна). «1978» Ирэх шинэ жил маань Их үйлсээр дүүрэн байна. Идэвх, зүтгэл, зориг маань Ирмүүн хүчээр оргилж байна. Монголын Хувьсгалт р Залуучуудын, Эвлэлийн их хурал болно Монголын Пионерийн т байгууллагын «Залтамжлагч» чуулган болно «Пионер бол эвлэлийн | Найдваотай халаа» -байна. Трид бухэн энэ уриагаар Бахдал болгон жигүүрлэнэ. Эрдэм мэдлэг өргөнтэй Эрхэм. хүмүүжил өндөртэй Баг, аравт, бүлэг, салаа Байнга өсөн нэмэгдээд Санасан үйлс бүтэж явахын Сайхан ерөөлийг дэвшүүлье! (Үзэгчид: босож, алга ташина. Буурал гуай төгсгөлийн үг хэлнэ. Хүмүүс зогсоо хэвээр сонсоно). БУУРАЛ ГУАЙ, Манлай намынхаа жолоодлогоор Мандал дэвшил цогцолсон Мопгол Зөвлөлтийн ард түмний Монхийн найрамдал цэцэглэсэн Танай. сайхан оронд Тавтай сайхан зочиллоо л Онлийн өвгөн Буурал гуай пь ор нэг сургуульд айлчлая даа! рийг 2 жил 8 сарын турш Дүү С К й Ё БОЛОО 71 Ёл : : : үр жавхлант энх тайвцы 1 бид хоёр хэрэглэж болох юм бай- гу 77 11101 ЦЭЭЛ, НҮҮРЭН дэВрэр ЗАГ ААГЦЭХ Ариун тэмцэл цуурайтсан | Э9.АЛ2 “пЭГт ) 27 д Ч ЕМОН Ё Ё уулс АХАН ) МИН 2 25 хэлэлцүүлэгт | зовхон СУ Долтайхон угтын! тт буюу хавтсыг «1078» ондоо өгнө, Боццалног, ХАМТИЛ, 555 ЧӨНай рах бичгийн тухай биш хичээлийн (Үзэгч пионер сурагчид ШАЛГА УҮлогчид суугаа хэвээрээ алга та- ТАТАР АЛЖ БО аХанаг МИНГЭЭтэл, тлангла бУРАГГД тайлан, ОЛИЙН ТУХ й 8Я, Л хүгнлД шил баяр хүргэнэ): ааа Аа амгалтийн 7 йн ажиллагаг ту- нэ жилийн тухай нэгэн дууг 2 с л чийн дэвтрийн ажиллагааны 1у ОРүрЁ иУнЛУүБай дуулна. Дуулж «1978» Үндсэн: хууль. сүндэрлэсэн хай өргөжүүлэн ярилцвал яасан л юм бэ? Хүүхэд бидний дунд дэвт- го 1 рээ хайр гамгүй эдэлдэг, хуудсы 1 нь урдаг, бичиж гүйцээгүй орхи- дог, сурагч мэр сэр байх юм, Ма най ангийн «О» гэдэг сурагчийн :4 хичээлийн дэвтэр бүгд дутуу Хуу: Дастай, 1 Бид найзыгаа энэ хэлэлцүүлэгт оролцуулж дутагдлаа яаж зассан тухайд сонинд бичүүлэхээр ов» ! лоцгоож байна. АҮҮРРҮҮТ ҮЭ глогч багш улирда» пилах иаран. Онтлбрийн Хогшимд үдэлтийн марш тоглоно. д Нийслэлийн 18 дугаар сур. й!Л ой 5”цууу,) «Залгамж ЭГаран шилийн шигүүр доор Үүний. дараа | үзэгчид байраа . | туулийн сурагч уеийн томүүлэл» (1974) түүвэрт Мопгол, поилолтийн ард түмний элэлш, 41070» ор үдэшлэг коё- сод 22200 ДА, МӨНХЖАРГАЛ) луусаад, мон түрүүчийн малгаар алга. ташина, сууцгаана), 2 БУУРАЛ ГУАЙ: Тив тивээр тойрохдоо Орон орноор аялахдаа. Түм буман багачуудтай Уулзан, учирч ирлээ, Та иар иад руу хараарой 6 Энэхүү өхлэл хэсэгт орох луу» нуудыг бүх анги бүлгийн пионер сурагчдад эртнээс вааш, сайн сур- гасан байвал сохино. ӨЭхлэлтийн бий. Илгэл томүүлэл дүүрэн Ирис байгаа. шинэ Оо! би Суурь машинаа аахирсан Лиилчин олны алхайн дол Сүргийн дөргөд саралчилсан Малчин: олны магнай. даар Сурахын толоо. шамдсан Сурагчийн: даптрийн нүүрэн дээр Сойц гийгүүлогч багш иарын Намын сангийн. танпур дпар Социалист их” амжилтын шолгар) мандсан. цэцгэн Дээр, Мопх цайрамдлын дуулал дээр Сүндэрласан тэр оргилоос Сансрын хүлэг дүүлсэн Гайхамшигт эриний хүүхдүүд- дээн Зурлагын амжилт хүсье! Гарамгай гавьяа. байгуулах Аг таргал ерөөс! Паяртай! Паяртай! (Үлагчид босож, алга ташина. Оплийн опгон Буурал гуай «1977» «107ї». гэсэн 31 оноор замч.- луулан. амьтдынхад.. Хамт. авиа, цертыг удирдана), (Үргэлжлэл. Түрүүч инь М44-д) -Г Шумуул сайндаа ч биш, Чу- хам ном уншиж чулуу хөөж яваад ирж байхгүй юу! Хир санагдан дал, тэгээд? Сүрэнг ийнхүү асуухад Шу- муул том мах халбагадан аажлан- гаа - Учиртай л эд байна шүү! Харин тэр гар бичмэлийг яаж олтьб. доо байз гэлээ. Юуны дон шүглэ- чихээ вэ гэсэн янзтай Жумдаан гуай түүнийг гайхан-харснаа том гаансандад улаан тамхи .чихэн асаагаад их л бодолд дарагдсан байртай сорж гарлаа. Түүний хэ- гэх нь: -- Ингэсгээд хоёр хүүхэд мннь доод айлууд руу очоод цайны сүү олоод ир. Харин хамаагүй давхиж ороод айлын хөгнө зэл авахуучни- хав аа! гэлээ, Шумуул жуумалзан ннээв. Тэр санд мэнд хооллоод бо- сохдоо: -- Нарны голтой ногооны сөл- тэйд хөдлөе гэж яаруулав, --Яг саалийн цагаар таарсан тул тэд машинаа холхон зогсоогоод зэлэн дээр хүрч очив Түрүүн бууж танилцсан залуухан охины дэргэд Шумуул хүрч очоод нүү- рэмгий зан гарган -- За айлын хүүхэн /Алнгэр- маа сайн уу. Аав чинь бий юу гэж асуулаа. Хүүхэн ичимхийрэн саа- лийн хуүвнн- руугаа бөхийж « -- Сайн. Аав-хэдэн морьдын- хоо араас явсан гэв -- За тийм үү. Уул нь аавтай чинь уулзаж арилжаа наймаа ярья гэсэн юмсан. Алга байдаг байж. Хээрээр орон хийж зээрээр хоол хийсэн хоёр туу ах нь хоосон сав хонгинуулаад ирлээ дээ. Сүү тэдэг чинь сүн далай -тиг бялхаж байгаа биз дээ. -- Сүү ч бий л дээ, Харин айраг байхгүй шүү Сандаг ахынд бол байгаа байх -- Сандагийнх гэдэг чинь хаа байдаг айл билээ. -- Тээр доод хоёр гэрийн ба. руун талынх -- Үнээгээ сааж дуусч байна уу хэмээн Сүрэн яаж дуугүй байх вэ гэсэн шиг асуув. -- Одоо удахгүй. Та хоёр орж байл даа тэж хүүхэн уриалгахан хэлэв Сүрэн түүнд ойртож зогсоод ( Нанзад өвгөнийх хаа билээ хө? -- Нанзад аа? Энэ айлуудад л лав байхгүй, -- Чи чинь одоо иутгийнхныгаа мэддэггүй юм уу? -- Ер нь муухан шүү. Гэвч манай энэ хавьд л тийм айл байх- гүй. Байдаг бол эрхбиш гадарлал- гүй дээ. -- Яагаав дээ ганц бие өвгөн, Дээр үед ан гөрөөнд сайн гэгдэж байсан байх учиртай. Хүүхэн инээж түүн рүү гайхсан мэт эргэж хараад -- Та тэгээд садангийн нь хүн юм уу гэлээ. Мань эр хэнэггүй ца- ” А--66981 ям ав нэн алиинииг-сийнагэилимтылтиилчиииийлниөниииде-эглү-- ийг -2---алчөиллиинит-исчичинииииииж - улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, -- Сайнаар хөөрвөл садан болж мэдэх л улс, Мапай аапын танил байсан юм хөөрхий гэлэй, -- Өө аайлуул гэж! Мэдэхгүй юм. даа, Харий та садан. болох хүнийхээ сургийг алдчихаад явж байдаг мөн тусгүйла | гай, Шутмуулд энэ үг тун эгдүүтэй дуулдав бололтой духаа алгадан инээжээ. Л Тийнхүү байтал. горийн. оаоц махлаг бор опгон орж ирлээ, Өчиг- дор тэднийхээр дайрч буугийд өн» торсон. тул тапимхайрхан «Пушкин ” Өургийг Д -- Амралт сайхан уу, Хүүх- дүүд! Нөгөө өвгөн маань ирэхгүй яалаа? - Аав майхандаа үлдсэн гэж Сүрэн ноомой царай гарган хэлэв -- Нанзад гэж нэг ганц бие бу риад өвгөнийх энд байхгүй биз? Та чинь хэзээнээс энэ нутгийн хүн байгаа биз дээ? Шумуулыг ийн шаан өвгөн тал буурсан тооно руу ширтэж хэсэг зуур дол болоод - Аа мөн, мөн! Тийм нэг Өв- гөн байсан юм шүү хөөе, Тэгээд тээр жил шориноос унаж биртэв дээ зайлуул. Бие нь нэг их ба- зааж засал авахгүй байсаар бай- гаад... хэмээн үгээ зөөж |тавин байж ярихад Шумуул тэсэж ядах мэт -- Тэгээд талийгаач болчихоо юу гэж үгий нь таслан асуув. -- Үгүй чиш. -- Дорнод аймагт байдаг нэг садангийндаа л очсон гэдэг байх ааг Тэгээд сураг тасарсан даг. Одоо байдаг ч юм уу, байдаггүй ч юм уу. Бидэн эинг нас дээр гарсан асуухад Хуу- нүдээр бо- тэл эоХҮ0УУЛЛ Үгийг Ш. СҮРЭН7: ГАЙДАР Хүслээр ариун, бодлоор ца Гайхамшигт хүц Дотнын нөхөр Гайдар бидэнтэ!! сайдар бидэнтэ! Эгнэгт хамт Эгнэгт цуг явна. Сумнаас айхгүй, шударга... Шулуухан Гайхамшигт хүн Дотнын нөхөр Гайдар бидэнтэй Гайдар бидэнтэй Эгнэгт хамт Эгнэгт цуг явна. Бурууг ияцааж, доройг тэл! Будайг пэвтэлж, Гайхамшигт хүн Дотпын нөхөр Гайдар бидэнтэй Гайдар бидэнтэй ӨЭтлэгт хамт Эгицїэгт цуг явна. Д, Сүхбаатарын нэрэмжит САЯ Хүүхдэд хайртай, хүнд тустай ЛГиу!! Хөгжилтэй. жавхаатай явахын Хэзээд бидний сэтгэлд шивнэсээр няцахгүй урагшаа, шаламгай зоригтой Үнэний төлөө эгцхэн явахыг Үргэлж бидэнд сануулж хэлсээр зэ гэгээ цацруулж Бусдын жаргалын төлөө тэмцэхийг Нартын түмэн хүүхдэд дуулсаар улс ч итгэлгүй шүү. Надаас л лап тав зургаа ах хүн юмдаг гээд түүн тэй холбогдох ямар изг юм нэхэн санах гэсэн. мэт толгойгоо гэл. жийлгаэн бодол болоп, -- Тун тусгүй юм болж дээ. Би уг нь тэр хүнээс иэг. ялигүй ом апах учиртай байсан зом, -- Апцайтай байсан юм. уу? Панаад ер иь ор хадгалдаггүй хүн- сэн -- Апцад Ч гэж дээ. Иог тийм: эртний поморхуу юм ийд өгнө га- сэн зом л даа, Тор шинжїїлгээний ажилд их үнэтэй зүйл байгаа зом -- Тийм бий! Харла гээ! Иан- айдад пномсоод байх зюу байгаа аж даа, Бид чинь ёстой л нэг тариага- ны харчуул япж иасаа барсан улс! Гэвч хашир хүн юмыг яаж мэдэх нэ. Гээд хопор чухал эд байсан бол халгалж байгаа ч юм билүү? ӨОлоо тэрнийг олох иайдла- гагүй биз? -- Нанзадын гэр, хамаг муу- сайн хогшил инь дүү хүүхнийд нь үлдсэн байх ёстой доо. Тэр сам- ган халчихаагүй л бол ном судрыг имар худалдаж арилжавйл гэж! -- Тэр дүү нь одоо хаана бай- даг хүн бэ? -- Машинтай улсад холсоод байх ч юмгүй ээ! Хойт голд байгаа айлын дунд : -- Зам нь ямар вэ? -- Тэр чинь яггүй дээ! Хойхон талдаа нэг сүрхий намгархуу юмаар гарлаг том. Шөнө орой бол Ч сяналтгуй ээ! Тэр хоёр хотны хэдэн айлаар орж хэсэг байзиаад бүрэнхий бо- лохын үед буцжээ Майхант Жумдаан гуая, Сүрэн хоёрын тайвуухан хурхирах сонс- дож тэд атар нутгийн ариун тун- галаг агаарт согтох мэт таатайхан нойрсож байхад харин Шумуулын нойр хулжин тонгочиж байв. Түүний тархи: толгойд санаанд багтах аргагүй их олз омог, хачин чамин амьлпалын тухай хөгийн бодлуул лараалан эргэлдэж 80- вооно Сүүллээ бүр зохиолчийн уран сэтгэмжээр амилсан байж таарах тэр домог яах аргагүй үнэн юм шиг санагдана Лотлоо тойм зупгархуу юмтай тэж өвгөн ярьж байсан байдаг Хэрэв тэр навсгар ном миний гают орсон байвал тэр эодэнэсийн санг заавал олно Би ч бас муугүй золбоотой төрсөн аавын хүү шүү Ийм юманд. азаа туршихгүй бол эо хүн гэж яваад юугаа хийх вэ? Тэрээр асар том агуйд орж азра- бу гр дараа- Г БИДЭНТЭЙ “өмнөх газар усны нэр одоогийн- лан зогссон эцэг малнуудын алтан баримлыг харж, хамаг байдаг сай суулгаан элдэв чамин эрдэнэсээр дүүргэн байгаа мэт хоосон санаар халд эзлэгдэнэ. Гэтэл түүний энэ хөөрүү бодлын хажуугаар хөвчит нутгийн байгалийн сүр хүч, өлсгө. лон араатны ангайсан ам, маханд шунасан авралгүй харц зэрэгцэн үзэгдэх шиг болж хамаг биеийг араалзуулна Їр иь Шумуул хачин хөөрүү долгомцог зантай хүн бай- лаа 23, Тэр энэ байдлаа үе үехэн ухаа- рах авч бүрэн хагацах тэсвэр шийдвэр дутдаг, түүнээсээ. болж иэг биш удаа гутрал зовлонд учирч байсан ажээ Яах ёстой ва гэж өөрөөсөө энэ шөнө зуу дахин асуулаа Эргэлзэж гайхсаар эцэст нь яадаг юм үзээд алдья гэсэн мугуйд санаанд аахирагдав Юуны омно Нанзад өвгөний дүүтэй уул- зах хэрэгтэй Хуучин дэвтэр нь олдвол бүх хэрэг бүтнэ Харин яаж тийшээ очих вэ. Очоод тэр ав. гайд юу гэж хэлэх вэ? Аз болоход гар бичмэлийг надад өгвөл яах вэ Элэиц хуланиын үед бичигдсэн тЭр балархай зүйлийг гарган. ун- шиж чадахгүй шүү дээ. Эрдэмтэн мэргэдээс тусламж гуйх уу? Тэг- вэл хамаг хэрэг илэрхий болно Ингэхэд би чинь нохой хамартаа тулахаар усч гэгчээр, хуучин бич- гээр ойр зуурын юм гаргана шүү дээ. Бас дотроо зураг байгаа гэ- сэн! Тэртээ хэдэн зуун жилийн хоос лав өөр байж таарна даа. Тэр дэвтрийг олж аваад би эн- лээс шууд хөвчид гарч болохгүй бэлтгэл хэрэгтэй хашир хянамгай үзнэ шүү 1 Хөгжмийг Б. ЦОГОО ХАМТ: (ёМсет Сэргэлэн учрыг 225 22222221272 77252202: 22225252 - ян 2-9 Эрхлэгчийг С, НАДМИД агэтэгчилигүүчддир- энн 4. ЕНБ Индекс--14140 “ ПЛУ-ын Соймын депутат, Поль ? шийн. Харцерин. холбооны дарга “дотор Ежн Вайцеховский торгүү- тай. Польшийн: Харцерын холбоо- ны толаологчид мапай оронд айлчх “зал хийхээр Улаанбаатарт 12 ду- гаар сарын Ө-идгирлээ, Хүндэт | зочдод манай орны өспөрийн Сүхбаатарчуудын пионер , йсны. цогтой. мэндчилгээг Дэв, “шүүлэн. тавтай. зочлохыг хүсэн Ордон БҮХНИЙ 1РОЛӨЛАРИЛ РЭГ ӨГ ҮЛ МА Н.УЙЛ,ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ хӨВЭЭД бэлхэн БАЙН! МХЗЭ-ийн ТөхХОРОО, ! Д.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ : МПБ-ын ТӨВ ӨлЛӨЛИЙН | сОнил ! 2” Шал улан баатарын чэрэмшит, МП0-ын Төв БЇ дэх. ! ерөөж байна. ММ 16 ЛА, ) 977 оны 12 дугаар сарын ц | үлэг А8. Зөвлөлийн урилгаар, ПАПИ.ын : и пинипипиптинпииШИ Ийрэн ов Хорооны орлогч гишүүн, БЇЇ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Ши тпипипппипппппппппиипппппппиппиипппипиииппиппишиишиипиииншта ЖжСссссОО0оО00 МХа9-ийн Төл Хороо, Д. Сүх, ждпцжжЖиИГУ С ОЄ ла207 ххх х ХХ х ЭЭЖжРЭААААЛЛУЯАЯМР"СМЬЄМММС"ас СОННН -- УИШНГЧ-- ХҮҮХЭД юьсж ХҮҮХДҮҮД БИЧИЖ БАЙНА «Пионерийн үнэн» сонин 4 хүмүүжилдээ онц чухал хэрэгцээтэй чуха байна вэ» гэсэн асуулт нийтэлсэн бахы Ь Энэ асуултанд хариулж ман 3 дахь дугаартаа «1978 онд мэдлэг, ямар сэдэв уншихыг хүсч ай хот хөдөөгийн пнонер сурагчдаас 7 ПОЛЬШИЙН ХАРЦЕРЫН ХОЛБОО Дээр үед Польшид тулал- рамдал» тэмцээгийг Харцерын бичсэн хүсэлтийг дор нийтлэв, / ” одаанд оӨхлэн ордог эрэлхэг холбооны төв хэвлэл «Спят Би Пин й “Сонины зөвлөл 4 Буль Би лалаж басан ХВУУЛаЫГ ЭнӨЛЭМцэл УтүЙнд «Пноперп Яс ? 5 : эрлэдс й ! эмцд 2 дугаар бүрээс ШИН БОД мн рахоо гээ» булан гаргаж техникум, ТМС- 7 домгоос үндэслэн Польшийн лал болж 1976 онд ХХ тэмцээн шиж сонирхдог. Молад Н, О) 13 у Ё "йн сургалт,энэ мэргэжлээр бэлтгэгд- 7 эрх чөлөө тусгаар тогтнолын Польшид явагдсан билээ, 1977 оны хичээлийн жилд физикийн хай, ол лолнн “ЭРГЭЖил ажлын ту-9 | төлөө амь иас, ДИРДРЫНЯ | Харцерын холбоо 1970 онд . д физикийн хай, 2 зориулагчдын дурсгалыг Хү!- олимпнадын аймгийн аварга болсон с 2 : ЗЭГЭГ В. И, Лепипий мэндэлсний 100 юм. Би Физикийн хичээлийг их олортын од» булан нээж, дэл- 2 дэтгэж, БНПАУ-ын хүүхдийн цєцлийн ойг угтаж «Оч-7О»гэ Нирхдог. Хичээлийг их со- хийц спортын тавцайд мөнхөрсөн та- 7 социалист байгууллагыг Пол дэг аян зохиож дэлхийн ажил- 1978 онд сониноосоо «физпк : мирчдын амжилтаас, 2 шийн Харцерын Холбоо цэн чин ангийн суут удирдагч Ле- пирхогчдод», «Сопирхолтой ЦОО -- «Бидний бахархан дууриаххү- 7 нэрлэжээ. Тэгээд Энэ холбоо циний сургаал гэрээслэлийг оө- Гэсэн хуВрЬ бух рхол й физик» мүүс» булангаар улсын ба хөдөлмө- 7) НЫ эгнээнд «Бүх амьдралаа рийн гишүүдээр чайдлан суд- Э ОУлан нээж өгнө үү гэж рийн баатруудын ажил, бүтээлээс Польш Ард Улсын төлөө зо- хүсч байна. луулж эзэмшүүлэх ажил өргөч 5 : нийтэлж өгөхийг хүсье. риулан шударга нийгэм, үнэ- ээр «Эих тайвны тө- 8“дган аймгийн төвийн 2 дугаар |. Говьалтай аймгийн Тонхил су- ний төлөө тэмцэж, хүн бүхэнд 2ө6 олон улсын Лениний шаг. хилийн дунд сургуулийн 8-ын мын 8 жилийн дунд сург й идэвхтэй туслах, Харцерын Ле ї Эх «А» ангийн сурагч РИНМА н дунд сургуулийн ” ! б др Нал», «Лепиний эх орон» зэ- урагч АА. А 8-ын «Бэ» аигийн сурагч хуулиудыг чанд Олелүүлэхэд раг сэдэвт уралдаан зарлаж Олимпиадад эртнээс сайн бэлтгэвэл амжилт гаргадаг. Ийм учраас олим- лиадад бэлтгэх сэдэв,материалыг цув- рал булангаар гаргаж, ялангуяа ой- Ш. СОДНОМЖАМЦ Би «Пионерийн үнэн» сониноо хам- гийн дотны туслагч гэж боддог. Яа- гаад гэвэл бидний мэдвэл зохих зүйл илэрхийлье!» гэж тангараг өр- гөж орсон 12--16 насны охид хөвгүүдийг «Харцерууд», 8-- 11 насны хүүхдийг «Зух» гэж дүгнэжээ. Польшийп алдарт одон оронч Н. Коперинкийн төрсиий 500 рын хугацаанд 8 дугаар ангийн су- их гардаг юм. 1978 онд «Тольхүү» "нэрлэх болсоц юм. 1956 оны жилийн ойгоор «Фромборк- рагчдаас монгол хэлний олимпиадад «Тасалгааны цэцгийн тухай» буланг 8 дугаар сард хуралдсан Поль- 1001» аян зохиосноор Н.Юо- бэлтгэх сэдвийг нийтэлж өгнө үү үргэлжлүүлэхийн хамт «Шударга шийн залуучуудын холбооны перникийн амьдарч байсан Өвөрхангай аймгийн нарийн Тээл журам» медаль авсап хүмүүсийн ту- төв захиргааны ЇШ бүгд хур- Фромборк хотыг тохижуулан шийдвэрээр, Польшийн 1001 төрлийн ашигтай ажил сумын 8 жилийн дунд сургуу- хай цуврал сурвалжлага нийтэлж өг- ша й 1 1 Ж лийн 8-ын «А» ангийн сурагч нө үү? Харцерын холбоо биеэ даасан хийх хөдөлгөөнийг амжилттай Э Л, ПҮРЭВЦЭРЭН. Нийслэлийн 15 дугаар дунд сур- байгууллага болсноос хойш 21 өрнүүлснийг бид бүхэн сайн 4 1978 олы «Пиоперийн үнэн» со: гуулийн 4-ийн «КЕ» ангийп сурагч жил болнс байна. мэдэх билээ. : : ! нинд «Дуртай мэргэжлээ эзэмшниц- Г. ЖАНЧИВДОРЖ Одоо эгнээндээ 3 сая гаруй Хорнод жилийн турш мапай яиллллллллллллллллллллллллллллллилиилилжилллитлиллилиилижиЖ охид хөвгүүдийг нэгтгэсэн Хар- хоёр орны өсвөр үеийнхэн 25 церын холбоо нь СИМЕА-гийн үерхэн нөхөрлөж ажлын арга 438Л3Л33 ЗАХИЙЛЖ БАНИД ууган гишүүдийн нэг. бөгөөд туршлагаа “харилцан. солилц- одоо түүний тэргүүлэгч гишүү- соор байна. Хүүхдүүд. ээ! : б ч 5 - Т нээр сонгогдон. олон улсын Польш анд нөхдөдөө захидал 5 Бог хулан Телшар сумын тасгийн эрхлэгч Пүрэвсүрэн, Наран- хүүхдийн дэвшилтэт байгуул- бичээрэй! Захидал. бичихэд ыг пмь “ДУНД сургууль, 78 оны туяа нар сайн оролцлоо. лагуудтай өргөн харилцаатай чинь та нарын хэвлэл «Пионе- «Паонерийн үнэн» сонин, «Зал- Пионерийп ахлах удирдагч сүл ж байгаг 1956 онд рийн үнэн» сониц туслах бол- гамжлагч» сэтгүүлийн | захиалгад Г. НАВСАЙ ажиллаж байгаа юм... 56 онд ЁО Үү 3 : нийт сурагчдын 70 гаруй хувийг НИЙСЛЭЛИЙН 15 дугаар дунд олон улсын хүүхдийн хөнгөн 3 1 хамраад байна. 7-гийн «А» апгийн сургуулийн уран зохиолын дугуй- атлетикийн 4 төрөлтийн «Най- Л. ДУГАРСҮРЭН сурагчид «Пионерийн үнэн» сонинг 100 хувь захиаллаа. 8-ын «А» ан- лангийн сурагчид зохиолч М. Цэдэн дорж, Н. Надмид Ш. Сүрэлжав, Ш. МоеиГссСссЖЖКФӨФЭЭ ОЛ ӨӨХ ОСОЛ гийн сурагч С. Эрдэнэчимэг, 6-гийн 7Камлийхаа нартай уулзалт «хийж, ЭНЭ ангийн сурагч шалаштула нар «Пионерийн үйэн» сониц, «Зал- ХҮҮХДҮҮД МАЛЧНЫ Хотод: " 32 сэвлэл захиалгын ажилд бусдаасаа гамжлагч» сэтгүүлээ сургуулиараа 56227 082-3225 сайн оролцож байна. Бэо 100 223 ЭРОВОЙН УРВАЛ ОРЧ? Архангай аймгийн Чулуутсу- Энэ аяллынхан бог малын 1 Багш Г. БАДАРЧ ажиллан байна. | 2 мын 8 жилийн - дунд сургуу- хашаа:засварлан дулаалж, бай- НАЛАЙХЫН 8 жилийн хоёрду- 24 Сурагч Ц. МӨНХПЭЦЭГ зини Элл Чионер сурагч талийн .байдлыг ажиглан гаар сургууль, 1978 оны хүүхдийн БАЯН-ӨЛГИЙ аймгийн. Ногоон- мэлууүс ЭРЧ ЛАЦ арн АМ ланы хотун сн ра ний хэвлэл захиалгыг МХЗЭ-ийн ХУП нуур сумын 8 жилийп дунд сургуу- БНМАУ-ын Ардын Их Ху С хишэВЭЭг их хурал, «Залгамжлагч» | пионер лийн пионер сурагчдын 60 гаруй ТЫН ЭТэрг Бог ЭЛ Энэ ажилд Д. Оюундулам, сурагчдын ТУ чуулган угтсан ажлын хувь нь «Пионерийн үнэн» сонии 171) ЦЭдэнрэлэд 14 тоот албан Н. Чимэдрэгзэн, Г. Эрдэнэцэ уриан дор явуулж бүх сурагчдын «Залгамжлагч» сэтгүүл захиалаад даалгаврын дагуу малчдын цэг, Д. Цэрэннадмид, Д. Сан- о хувийг хамраад байна. Энэ байна ЛОЦЕНДЭ хаваржилтын: бэлт- лай, Л. Цогтоо, Да, Энхтуяа на- 2 ажилд багш Пүрэвчулуун, шуудан Багш КАКЕ гэл хангахад туслахаар ойрын РМШ сурагч сайн оролцлоо. ул ЭЭНЭсүссссоэү.эрүоср.У7Є хонон Багш Н, ДОРЖДЭРЭМ зорчин ява а тар алшглан 2 Хэрэв авто ямар ч үед Я буй замынхаа хөсөг ирж явбал замынхаа 84- баруун гар талыг барьж явган хад буюу тол тайхлэгийн шу маар явж бай. Г| гам” дээр зогсож хүлээж бай, хөндлөн н Яарч гүйвэл аюултай, Явган а гарцын шугам ба. унадаг дугуйгаар авто хөс- эу «гарц» гэсэн 2 гийн. замаар явах, хөдөлгөөн аар гарч бай Тэгэх- ИХТ: амж, талбайд гтоглож авто машины осолд наадах, олуулаа нийлж ноцол- гү. Гэрэл : дох нь буру Авто хөсгийг ын зогсоогүй. бї їД. буух, явж 7! ногооц ГЭ» байхад суух, алга үүдийг сиогоор нэвтрээрэй зөвшөөрөлгүй “нээх иь амь Иё- н уул иХОД санд аюултай сонин чинь зөвлөж БОЛГООМЖИЛ, 8А1 ХАЛЬТАРГААТАЙ! БАЙНА Та нар гу ) Дээр ОЧ йн ба шар гэ чинь Уу зам хөндлөн гарах», хүртэл гээс Бас авто хөсгөөс гудамж, ас байвал мын. хөдөлгөөнтэй 1 ру) | гэрэл 2 буух, авто хосгоос буугаадла- хэрэгтэй. үйх иь осолтой, сайн сг имн гол тэнхлэ Сэргийлэгч О, ДАВААДОРЖ эп баруун гар талаа сай- дүүдээ! Энэ санамжийг 4 наж яйваара! шон ХХ: МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН ашсан гэрэл зураг 4, 23 Е ШТ ШИШ тын 10 жилийн лунл «Улс төрийн дуу луб байгуулав, гуулийнханд хийлээ, | ШИНЭ КЛУКЬ Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хо- т сУюгууль, Баянхутаг сумын 8 жилийн дүнд уулцудад Германы чөлөөт за- луучуудын Эвлэлийн туршлагаар дуулаачдын» " Тус клубийнхэн аймгийн ХЗЭ- ийн хорооны Ш бүгд хурал, айм- гийн ХЗЭ-ийн үүр хороодын нарийн Ончгийн дарга нарын үзүүлэх сур- анхныхаа тоглолтыг Аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны ажилтан Ч, АДЬЯА чишишпипппиниииишиишшиишшшишши! Завхан аймгийн Балитас: сумын 8 милийн дунд сургуулийн 0-гийн «Л» ангийн сурагч, бүлгийн зор» лолийн дарга. 1, Оюунбилэг 24 улирал дараалан олцсайн. сурч байгаа тэргүүний сурагч юм, С, ДАМБИЙН апсан гэрэл зураг, АМГИАРАА САЙН! ШИШ 1 1 2ссд цусссаожс Ойлсдэг, Орл-«Оо 20вдэнд усэг 8553 Бог 0ын ойг. С.Жоржиоо. 212 22522122 272222 2С0мссутьОс6. БугсуЭхвутгэс | д0.с203: тФэж Ошо сошожожц, Суга 77722972 | зохиож өгсөн сагс С.Оєсороб. 4 .Фїрэрэкс- 7 БОЛСОН ЯВДАЛ 25:27 2527Ж 22272222) аяс Э24 тсауита. фсэггэгссанс 222222 Утго2сссд р угай, үйвииас, одох мас мөхдөө /724Р-сФёшсрс асшссцоссых, дэбйшүүлье 5:777227:5772523 65-р: Оала 2722722222 7-р авсгисцсы Э.Жсссссллс 4.ЭЖСөнгөсөл,, 2.У/унаагссга: (22 ,22227972Е22 ОЛО2 3 БСГ хх УУУФ?МААМ“АС”-Ч“ ГО ОСОСАЛДЛДЛВ 5477 24 Ч “номыг! ЭХЭД Нийслэлийн 9 дүгээр дунд сур- холт гүүр, ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС ШУДАРГА ПИОНЕР Саяхны нэгэн өдөр нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуулийн захир- таанд цагдан сэргийлэ- хийн,..дугаар тоот албан бичиг ирэхэд багш нар анхандаа юу болов гэж гайхав. Гэтэл 4-ийн «В» ангийн сурагч 9, Лхагва- сүрэнд баяр хүргэсэн би- чиг байсанд багш иар ч магнай дэлийн баярлалаа. . Н Сурагч Лхагвасүрэн ол» гийн будаг авах, бас ч ши- нэ ном юу байгааг со- ниржьё гэж аав, ээждээ хэлээд дэлгүүрт очжээ, Дэлгүүрт 200 төгрөг хэв. тэж байв, Ойр хавьд хэн Ч байсангүй, Сэргэлэн хүү Лхагвасүрэн түүнийг авч шуудхан сэргийлэхэд ав- чирч өгөв. Сэргийлэгчид мөнгийг бүртгэн авч эзэнд нь олгож өгөхөөр амлан 22 «Чи жинхэна пионер бай- У222 на» гэж магтан улмаар сургуулийнх нь захир- гаанд баяр хүргэсэн албан бичиг явуулсан нь тэр байжээ, жа я . Хонх жипгэйэн сураг- чид завсарлав, Алхаараа- рай| Сургуулийн радио узелээс ярьж байна гээд дээрх,«.дугаар тоот албан бичгийг уишин сонсгол 4:ийн «В» ангийн сурагч пионер 34, Лхагвасүрэнд сургуулийн захиргаа, нийт багш, сурагчдын өм- нөөс баяр хүргэхэд сур- туулийн саруул танхимын 2 Бид хүүхдийн сантай шефийн хє даг. Манай ангийн х гүүний уншигч 8, уран уншигч 2, түргэн уншигч 8 төрөөд байна. Зохиолч партай уулзуулж, үдэш- лэг уулзалт зохион, мол үй сангийн хамт олон нөхөр» үнэх их тусалсан гэж ярилаа. ” гуулийн Д. Галсандэндэв багштай Т-гийн «Номын сайн нөхөр» болсон сайхан ам ыг тунхагласны бэлэг барилаа. Бүлгийн дарга Э. Гэрэлчимэг: бүлгийнхэн ангиараа үнэмлэхтэн илтаар БНМАУ 53 жилийн ойд «А» анги 89 сурагчтай. нэгдүгээр номын Оо0той ажилла- амт олноос тэр- Манай шинэ сонир- ном хэвлэлээр бидэнд тогт- илдэг номын 5 дугаар дэл- хүүхдийн нэгдүгээр номын «Номын сайн эхтэн болоход минь Зураг дээр, Номын сайн нөхөд ном худалдан авч байгаа нь Манай. сурвалжлагч Ө.ГАВААБАЛЖИР давхар бүрт алга ташил- тын дуу нижигнэв. Пионер Ж. Лхагвасүрэн бол манай үеийн ухамсарт шударга багачуулын нэгэн билээ. «Үнэн» сонины ажил- Г, БЯМБАЖАЛ тан 7 27 1 с 10555655555555 ОО БоООШшомхмп0п1100022220К0К0К0Ё2000 1011 ОО ЖУсСААЛАХАМАМААИЬО/РМ)САЬУРСАСРЙУОЛУЛЛУУУЛЛЛЛАРЛРАЛРЛКЄКРКУКРКСК6РУРТГУМММОММ”"М 5 05 БҮГДЭЭРЭЭ ЯРИЛЦЬЯ «Сурагчийн дөчин таван минут» сэдвээр иээсэн сопины шинэ хэлэл- цүүлэг хичоолийн цагийн нягтра- лыг сайжруулах, сурагчдын сурла- 7: гын чапарыг ахиулахад үнэхээр ач холбогдолтой юм. Хүний уураг тархи мэдээлэл хү- лээж, авах чадвараар маш өндөр байдаг. Ийм бололцоог дээд зэргээр ашиглан хичээлийн мөч, хурам бү- рийг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэн, ту- хайн сэдвийг цагт нь ойлгож мэдэх явдал хүүхдүүдэд маш хэрэгтэй, Дочин таван минут тутмыг шинэ мэдлэг олоход ашиглаж чаддаггүй сурагч байдаг нь тэр сурагчийн ан- хаарал сулаас гадна бас хичээлийн хэрэглэлээ бэлтгээгүйтэй ч холбоо- той. Тийм сурагч голдуу араар сууж, энэхэн тэрхнээр оролдон, бусдын анхаарлыг алдагдуулж, хайран цагаа алддаг байна. Иймд уг хэлэлцүүлгээр зөвхөн 45 мину- тын тухай төдийгүй сурагчийн ху- вийн бэлтгэл, хичээлд оролцох идэвх солирхлыг ч хөндөн ярилцах нь зүйтэй мэт санагдана. Энэ хэ. лэлцүүлэгт хүүхдүүд,багш нар өр- гөн оролцоосой гэж хүсье! Дархан хотын тавдугаар сур- гуулийн захирал С. НАВААНДАМБА їл ! х ХЭЛЭЛЦЭЖ БАЙНА Бид сониноосоо «Хайран сурах бичиг» хэлэлцүүлгийг уншаад бүл- гийн ажлаараа хэлэлцэн «Таван онцын эзэн» Мөнхбат,онц сурлага- тан Оюунчимэг нарын ном дэвтрээ ариг гамтай эдэлж дүү нартаа шил- жүүлдэг арга туршлагыг бүгдээ- рээ эзэмшихээр боллоо. Бүлгийн ажил дээр: «Би Гомбо гуайн хүүгийн явдлаас санаа авч тооцоо хийж үзлээ. Зөвхөн манай салааны сурагчдын сурах бичиг л 428 төгрөг болж байна. Тэгэхлээр сурах бичгээ хайр гамгүй ганцхан. жил эдлээд хаявал: 5 төгрөгний үзэг 214 ширхэг буюу улаац бүч 142-ыг авч болох мөнгөө гээцэ гэ- сэп үг юм, Манай сургуулийн пио- нерүүдэд Батмөнх, Оюунчимэг нар шиг дууриалтай сайн сурагч олон ч бас, ном дэвтрээ урж, хайр гамгүй эдэлдэг «Т»,«Б»,«Г» гэдэг сураг- чид” бий. Тэд энэ хэлэлцүүлэгт оролцоод их лгэмшиж байх шиг байна, р Сониидоо захидал бичих байхаа. 7/ Сүхбаатар аймгийн Асгат су- мын 8 жилийн дунд сургуу- лийн 7 дугаар ангийн сурагч Т, ОЮюУНЧИМЭГ х“ НШЭш ШИМ ОФ ТИПОЙЛЭХ:| УХААН, ТЕХНИК: ӨСВӨР ҮЕ “ЭРДЭМ УЮЛАШ: ӨЧИГДӨР, ӨНӨӨДӨР, НАРГАЙШ Бид шинжлэх ухаан техийнийн хувьсгалын ид өрнолтийн үед ам дарч байна, Энэ ив эрдэм ухаан, чехїїсийн аль алиныг хамарч бай. гаа. учраас шинжлэх ухаан техий» нийн... хупьсгал гэж зорлагдан байна, Шинжлэх ухаан. тохи тийн ийм лут орнолт хүн торолх» төний түүхэнд урьд омно хэлээ. Ч гарч байсангүй, 1їймээс Ч түүнд хэд хэдэн ойцлого тал харагдан байна, Тэрхүү онцлогт юунм өм» но байгаль ертөнцийг таний мэдэх талаар хүний оюун ухаанд гарсан чанарын их өөрчлөлт хамаарагда, ма. Бооо сгипетийн.. хөдөл» горч түмний гараар. бос» ой Хеопсийн гурван. хаг суут аварга том суйра- ряс тухай хүүхдүүд та пар оломпаа сонсоо. биз ээ, Онд, роошоо 40 дархар барилгатай тэнцэх тэр том суврагыг тус бүр- дээ 2500 иг хүнд, 2 сал 300 “мянган бул чулууг үйж зүйн урласан гэдэг, Тэгвэл хүн | лө» ролхтоний бүхэл түүхийнхээ тур, шид хуримтлуулсан эрдэм мэ гийн мэдээ материалыг цэг газарг /Мэгтгэн цуглуулбал Хеопсийн сур- рагайс дутахгүй сүрлэг ондор шилтгээн болж харагдах болно гэл манай үсийнхэп ярьцгааж байна. Энэ яриа хэдийгээр паргиан юм шиг боловч угтаа тун ч үнэний хувьтай. Тийнхүү тосоолж бод- вол мапай дэлхий дээр сүүлийн 20 жилд нийтлэгдсэн шинжлэх хааны мэдээ материалын хэм- дээрх том суврагын тэн хага- саар татаж харагдах болио, Ор- чин үсийн шинжлэх ухаа-техии- кийн хувьсгалын эг гол онцлог болсон хүний танин мэдэхүйн сал- барын өсөлт өнөөдөр ийм өндөр шатанд гарчээ. Үүнийг тодосгох зарим иэг тоо баримтаас дурдвал: 1800 онд дэлхий дахинд шинж лэх ухаан техникийн 100 сэтгүүл гарч байсан бол одоо тэр нь 100 мяигаас давж дэлхийн томоохоп иомын сангийн нэг Лениний по- мын сангийн тавиурын нийт урт 300 километрт хэдийнэ хүрээд цааш жил тутам 25 километрээр ахисаар байна. Өнөө үед шилэх ухаан техникийн мэдээлэл ийн» хүү тоо томшгүй өсөж байгаа нь шинжлэх ухааны хөгжлийн үйл явц хувьсгалт шинж чанартай бо- лохыг хамгийн тод илтгэн ха- руулж байгаа хэрэг юм . Шинжлэх ухаан техиикийн мэ- дээлэл чухал ач тустай нь мэ- дээж хэрэг. Гэхдээ тэдгээрт агуу- дагдсан санааг бодитой болгох боломж бүрдэнэ гэдэг түүнээс ду- тахгүй чухал байдаг билээ. Хам- гийн гарамгай нээлт ололт боловч бодит бүтээц, технологийн үйл явцыг заавал дамжиж амьдралд нэвтэрдэг. Дуунаас хурдан иисэх олгоцны зурагтөсөл манай зууны эхэнд з0- хиогдсон боловч шүүгээпий та- виурт удтал хэвтсээр байв. Тосол сураг иь бэлэн. болсон хирнэй Ла» гаад уг, онгоцир үйлдвэрлэлгүй удсан. ба? горол тийм сэх Он” гоц. бийг. болгоход орчин. үеийн хогжингүй.. үйлдвэр, ондор. мөр, гожилтай їижнср тохи тэр. үед дутаж, байжа, Алдарт Леонардо даг. Пйнчийн.П ухаанд анх ургасан. инсдог төрэг йорэц олон суут санаа. аль эрт довшигд, соц хирнээ... хөдөн зууны дараа Оиолспий учир бай тийм. учиртай, Иймэад” шинжлэх. ухааны али» паа чухал санаа. иисох, онгоц 1юм уу автомашин. болж бодит биел» ло. олоход, ааапал” техїтнцийн он« дор хөгжил шаардагддаг иь тодорж хой байна,.. Шинжлэх ухаан тосох», ис хоёр. салшгүй холбоотой. иог нь ногоогоо. тотгой. урагшлуулах хүч болдгийн. учир чухам үүнд байгаа юм, зөнд рчин үеийн шинжлэх Ч уханы бас иогэн онцлог тал тэвэл, доор үед али. паа шинжлэх, ухаан иран» тицт төдий Л их нолОӨ үзүүлис чаддаггүй... байсан. бол өнөөдөр тор иь орхин л талаар нийгмийн. шууд. үйлдвэрлэх хүч болой хувирч техийн, үйлдвэр, лэлтаэй ийгт уллдах болсон явдал юм, Ийм эжишээг.. оноодор шин- лэх ухааны аль ч салбарт өдий төдийгөөр ажиглалт болно, Байгаль нь химийн 90 язгуур махбодоос бүрдсэн 50 млиган лизинг оргациц биш: иогдэл бий болгосон бол “химичид оноодор лабораторитоо 7--8 язгуур мах- бодоос 7 сая химийн нэгдэл бий болгоод байна, Одоо үед жил ту- там ойролцоогоор лоЛИМё- рийн 50 мянган шинэ янз хэлбэр бий болж байгаа иь цагт зургаан полимер нээгдэж байна гэсэн үг юм. Химийн өнө бүх иэгдэл иь цом гайхал төрүүлэм шинж чанар- тай юм. Тефлон гэдэг хуванцрырг аваад үвье, Түүнийг заримдаа «хуванц: ран цагаан алт ч» гэж нэрлэдэг. Яагаад гэвэл энэ хуванцар овор- мөц онцлог шилж, чанараараа цагаап алттай адил ТӨДИЙ- гүй зарим талаараа харин ч дав» даг. Хүчил, шүүлт болон аль ч уусгагчид үл уусна. Шатахгүй, усанд үл дэвтэнэ, Хасах 2200 гра- дуст хөргөж,хэдэн зуун градус ха- лаав ч тефлон тэр бүхнийг тэс- вэртэйгээр дааж чадна, “Ингэж өнөө үед байгальд байхгүй шинэ материалыг олноор бий болгож байгаа төдийгүй байгалийн мате- риалын аихны төрхийг тапигдах- гүй болтол өөрчилж: байна. Зөв- хөн сүүлийн хэдхэн арвай жилд темөрлөгийн бат бэх чанар 8--10 дахин ихэссэн баримт түүнийг потлох пэг жишээ болж байна. Энэ бүх ололт амжилт цөм шинж- лэх ухаан техникийн аль алипы өндөр хөгжил, харилцаа холбоо, хамтын чармайлтын дүнд гарч байгаа богоод, цаашид улам хөгжсоөр байна, «АРКТИКА» хэмээх атомын уг 226 22298222 22121212412 712 212721722 21771442 (79727 : й7 вг22211- 727222 хөдөлгүүрт хөлөг онгоц, 29 27777777” 22 777722 Улаанбаатар дахь Зовлолтийн сургуулийн сурагч Б, СЕРГГЕЙ цопиц,, олецтропин, лайср, Сайхан болтол. өдгоэр үгд манай” гаригийн аль "улс үндэстний... үгсийн. санд їийхгүй байн, Торч, битгий хол силхан гонсхолис болох. хэдхэн ирийг жилийн өмнө хүмүүс цисах онгоц, автомашин, ридио, тол пипорыг модохгүй,.. модон ан сайр тайпр хагалж, өөхөн допгийн гэрэлд уншин, бичилс байн, Гэтэл Доорх: техиинийн ололтууд: бараг тїэгац бисийн амьдрах зїшсанд бий болоо, Орчин үед тохшиг ийнхүү мөс дэгдэхүйц, хурдан. хөгжилс, шин лэх ухааны нээлт ололт. ион түр, гэн иэвторч ой. хурд цаашид улам орчээ авч байна, Зонхон сүүлийн хэдхэн арвацэнилд хийгдг соц техникийн... бүтээл. онгорсон 2000 жилийнхээс. дарж энэ хур дац ирэх арван жилд хоёр дахин нэмэгдэнэ. гэж ордэмтэд тооцоолж байна, Цаас 1000, уурын машин 80, утсан харилцаа 00, нисэх он- гоц 20, трапэисторт техиин 3 жил" болоод практикт нэвтэрч байсан бол лааср донгож хоёрхон сарын дараагаар нэвтэрчээ, үнтэй. уялдаж «Дээрхэн үед төрсөн бол арай ч зотай. байшуу дээ. Авто- машин, нисэх онгоц, пуу- жин тээд алий нь ч 80» хнон бүтээж болох байж. Харин одоо бол юуг бүтээх билээ, Бүг- дийг урьд үеийнхэн маань хийч к хээ» гэж бодох тал гарч болох юм, Тэгвэл тийм бодол буруу. Өнөө үед дээр үеийнхтэй жишиш- гүй ихийг нээж, зохион бүтээх б0- ломж бий, Гэхдээ харин өнөөгийн бодит шаардлага зовхон шинэ ши- нэ машин техникийг тодийгүй мэргэжилтнүүдийн. үзэж: байгаа- гаар мэдээлэл, хүнсний хэрэгцээ и байгаа орчныг хамгаа- х зэрэг иж бүрэн асуудлыг ший- дэх явдал бөгөөд эдгээр нь лут том хамт олиы хүчин чармайлтыг шаардаж байна, Нэг үгээр хэлбэл өнөөдөр Эди- соны үе аль хэдийнэ өнгөрч ор- чин. үеийн шинжлэх ухаан-техни- цийн хувьсгал хувь хүнийг бүү хэл хэт суу билэг, ухаанаар биш харии хамтын хөдөлмөр, нийт хүн төрөлхтөний оюуны нэгдмэл хү- чин. чармайлтын үр бүтээл болж байна. ид орчин үеийн шинжлэх ухаан техиинийн хувьсга- лын тухай ярихдаа түү- ний эдүйг бас тө- онд харж харилцах утсан харил- цаа өргөн нэвтэрч орч /лгЫыгГ, ав- томатаар хийдэг болно. 1985 онд ХУ хэл 01017 0--0005666666663866767РАРАУРАМ ї сургуулийн Нийслэлийп 20 дугаар дунд Урцүүй Г БОЛДБАЯР зурав зурав иргэний. агаарын... торворт вихаы цолоочгүй. онгоц, өхөл ашиглаг- дана, 1090. онд далайн. ёроолд пихим «Уулын баяжуулах үйлд: ир» ашиллаж өхөлїө, 2000 онд халуу! цомийн айх станц илд ориод,... Шинлэх. ухаан техии- нийн хоөгшлийн.. ирээдүйг эрдэм: тэд Одоо. ингэж... ТосоөлШ,./ байна. бит бол. шилэх... ухаангтехиин нийн хувьсгалын. ирээдүйн хүн таролжтонд огох олбог баян өгөөмж 10М, Говч бид шинжлэх. ухаан тох- пинийн хөгжлийг зовхон. шинэ. ма» шин техци,пуушин, нисэх онгоц полимероор хэмжээлбэл буруу бол-: но, Шинилэх:. ухаан. техийнийн хөгжил, аорилт, гол иь хэнд їюунд, аль нийгэмд. ашиглагдаж, байна гэдгээр. тодорхойлогддог. Өөрөөр хэлбэл орчин үед лж, байгаа шинжлэх: ухаан техиинийн хувьс» гал бол цэвэр. шинжлэх ухааны, эсвэл -цэвэр.. техийнийн.. асуудал биш нийгмийн үйл явцин нэг хөг сэг юм . оронготний нийгэмд шинжлэх ухаан техини- ийн хувьсгал капиталио- туудын ашиг холжоог ар- исгах, байгаль орчинд хайр гамгүй хандах, хүнийг үй олноор устгах зэвсэг бий болгох сорилтод ,ашиглагдан хөрөнгөт- ний нийгмийн зөрчлийг улам хур- цатгаж байгаагаав тэдний үзэл сурталчид шинжлэх ухаан техин- нийн хувьсгалыг хүн төрөлхтөний мөхөл сүйрэлтэй холбож байна. Харин социалиам шинжлэх ухаа техиикийн хөгжилд саад тотгор болж байгаа нийгмийн хүчин өэв- лэршгүй зөрчлийг арилгаж, нийг- мийп эрх ашгийн үүднээа шинж- лэх ухаан технинийн өернөлтийг түргэсгэх тааламжтай нөхцөлийг бүрдүүлдэг юм. "Тэгээд ч орчин үеийн шинж- лэх ухаан техникийн . хам- гийн шинэ ололтод тохирсон ма» тсриал техникийн. бааз байгуулах нь социалист орнуудын нэн тэр- гүүний нэг зорилт болж байна. Тийм ч учраас «Бид ирээдүйнхээ тухай бодохдоо шинжлэх ухаапыг их ач холбогдолтойд үзэж байна. Номмунизм байгуулалтын хам- гийн чухал зорилтуудыг шийд- вэрлэхэд шинжлэх ухаан асарих хувь иэмэр оруулах болно» гэж ЗХУНН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, 3СБНХУ- ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгч- дийн дарга Л.И. Брежнев аугаа их Онтябрийн социалист хувьсга- лын 60 жилийп ойд вориулсан баярын хурал дээр хэлсэн үгэндээ цохоп тэмдэглэсэн билээ, Г, ГОНГОРЖАВ “х ЭШ - 000 ӨСВӨРИЙН ТЕХНИКЧИД 7777 Т-гийц «Б» ангийн " Ойлагйллшии нэт этэтж Уйтгартай сапагдсан тооны хичээл дээр Улиасцы мөчир тоолж, өнгөрөөлөө! Нөхдийгөө уншин бичиж байхад Нөгөө жаал “ иймэрхүү л байв. 1 Мужааны хичээл 1 Ї дараа нь орлоо Мань хүү гэтэл чавх хийж амжив ( Тайлбарлах хэрэг байна уу даа Та нар дүнгий нь хар л даа. Ц. БАЙДЫ зурав ЗӨВ ТААЖЭЭ «Пионерийн үлэн» дүгээрт нийтэлсэн шээг» нийслэлийн «Тооны 10 жилий! сопины 44 сүл- 172 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн «В» ангийн сурагч Нямбал, 5 дугаар унд сургуулийн 2-ын «В» ангийн сурагч Пүрэвсүрэн, 17 дугаар дунд сургуулийн 9-ийн « ан- яг нар ха гийн сурагч Га! түрүүлд ирүүллээ. 103 тааж шмацалйд х4| мгийн Муу по. г) (Үргэлжлэл, Түрүүч пь МУСАА, 45 Л) ямар пїлгэй Ийлегар: дэлтэр, гарч, ирлээ. ХИЙЖ аваад сахлаг ногоон дундуур зур- хас айм татуулан... ЖИрийлгэж,.|/ өглөө, Хуушалн гуййїнд бууийл ал болоход тор гэртээ. байн, -- Ахойй, Үй Нөгөөх Үанаад, опгоний Дүүгийнд өчих аймыг | сайр айлгаад огооч гээд шууд дагуулан тїрап, Опгон чадах, ядахаараа. сайн айаж өглөө, Тэн- Дээс хөдлөхдөө муугүй эхэлж байна шүү гэж шитэгнэн өөрийгөө урамшуулж лийн, Чамдаа онцын саад бархшаалгүй П саар аорьсон гїлартид хүрч очлөө, їйл- руу тугал хуусан ангай ПИЙХАД нь очин аогсоод, -- Сайн байна уу? Дулмаа. гулїх хаана. вэ. гэлээ, Тор йпгай тун гайхсан байдлаар анхааран ширтэнэ, -- Майнаад туайг би таньдаг. байсан. юм, Гэтэл эйр Нутагтаа байхгүй. юм байна, Тэгээд Дүүгийнх її, онд, байдаг тож дуулаад сураглаж ирлээ л лээ, -| Ад тийм үү? Дулмаа Тэдэг чинь би байна аа хүү минь, Манай ахыг то- тээд хэдийнээс таних юм бэ дээ, -- Юу ч гэх юм билээ, Би нилээд хо» Дэн жилийн өмнө танай нутгаар ирж, Нанаад гуай бидний гааарчаар дээд хон- чид лпсан юм бёїїхгүй юу, Тэгээд л та. милцсан юм, Авгай нэг зүйлийг санаж Ядан хэсэг болсноо: -- Тээр жил нэг, томоо гэгчийн бүр- тг хүүлтэй. ногоон. машинтай ирдэг улсын цэг байх нь! Тэгэхэд манайхан энэ хойд голд байв даа, Манайхаас хэдэн. морь хөлсөлж унаад ахыг дагуулаад ж яваа- гүй юу гэлээ, Авгайц лриа. Шумуулын сэтгэлийг йзг мөсөн амрайх шиг болж тэрээр нмээд алдаад, -- Яг үнэн, Та ч бас яггүй ойтой хүн байна шүү гэлээ, ..Авгайг цай хийх хооронд тэр бас мнлээд юм лавлаж амжлаа, Нанзад туай зээ хүүгийндээ очсоор хэд хэдэн захидалд бичсэн боловч сүүлийн үед су- раггүй болжээ, Тэр нэг захидалдаа му- жааны элдэв багаж хэрэгсэд хийдэг хайрцагт байгаа боодолтой дэвтрийг хо- тоос нэг хүн авахаар ирвэл өгөөрэй гэж бичсэн боловч чухам хэн гэснийг нь мартсан ажээ. Яг тэр хүн ирлээ гэж ит- гэж байгаа нь бүр илт байв, -- Тэгээд тэр дэвтэр бий юу гэж Шумуул юман түрүүнд мэдэхийн дон | болж асуусанд: ї -- Мэдэхгүй! Одоо аягүй бол алга | болчихоо биз дээ гэж авгай хэнэггүй хэлэв. -- Тэгж болохгүй шүү. Тэр чинь эрдэм судлалын ажилд хэрэгтэй эд бай. гаа юм. Би тэгэхэд өвгөнд зуун төгрөг өгөөд өөрөө ирж авпа. Хүнээр битгий дамжуулаарай гэж зориуд захисан юм Т байхгүй юу гэв. с яваад ирсэн том биш биз дээ. Арай тэгж -- Хүнээс үнэ хөлсийг нь авсан бол тэнэглэхгүй юм байгаа биз гэв. Сүрэн- хэлдэггүй... гэсээр Дулмаа гуай суудал гийн нилээд шазууртай байрын хэлсэн дээрээ хавьчих нь их санаа зовсны тэм- үгийг Шумуул тоогоогүй царай гарган дэг байв, Шумуул тавьж өгсөн ааруул -- Бүү донгос! Харин чамайг хэлэхээр өрөмнөөс нь үмхлэн түүний. байдлыг д санаанд орлоо шүү. Таг мартаж орхиж ажиж суухдаа битгий л алга болчихсон хэмээн хайнгуутхан хэлэв. Сүрэн түү- байж үзээсэй хэмээн бурханд залбира- нийг нэг л сэжиглэнгүй харахад уур нь хад ч бэлэн байлаа, Ахынхаа нэрийг хүрэх шиг болов. Тэд гадаа тухлан сууж бодоод ч тэр үү Дулмаа гуай шинэхэн хооллоод элдвийг хүүрнэн баахан сууснаа мах гаргаж хоол хийхээр гарсанд ихэд эртхэн унтахаар хэвтжээ. Онгөрсөн шөнө яарсан Шумуул БУ ЗОЦо, нойргүй хоносон Шумуул ханатал унтах -- Эгч гуай хэрэггүй, БН яарч: ЯВИй хүслэн бийнч/бяелнггантай шунал нь түү- Нямийг Хамтслнан улс хойд голд ЭЭ ний нойрыг хулжааж, бяцхан зүүрмэглэ- лээж байгаа “ОНЦ эулЭнсиХ лэ, ДУЛ- хийн төдийд хар даран зүүдэлж сэрээд маа 203 сандрац осож, соАЯ сүлээж ОЛИгтой уцтаж чадсангүй. Хоёрдахь шө- -- Тэгвэл хүү мннь, жаахан хүлээж чөө нойргүй хоносон болохоор Шумуу- бай. Эгч нь тэр дэВхэр, тариад цЭЖЛүр лын царай зүс хэн харавч өвчтэй гэхээс шо таад ирье тВЭД харлаа нэ “нь га- аргагүй болсон байв. Түүний нүд улайж, ХҮЛЭЛЭСЭЖ “ИДВХДИвСХОЛНООСЯНЬ 8: 066 доод цовхн нь бөлцийтөл хавджээ: рав, Авгай элдэв новш ноорхойгоо хий- -- Наад бие чинь нэг л баааахгүй бан дэг илүү гэр дотроо їом түжигцүүлэн наа даа! Даарч хөрөөгүй "биз дээ? хэмээн онгичиж дуулдав. Мань хүн дэлгээтэй өвгөнийг асуухад Сэр хаалгаар нь шагайн харав. Хураалтт -- Би гэдэг заяагүй амьтан ийм сай- арьс нэхий дотроос Дулмаа гуай хур- : 0: ЁС -сай дан бууны сумтай дэлгүүрт ирдэг нам- Хан газар ирээд бие муудаад өөдлохгүй- тэласэнгүй, Оансрайс нь олон нугалсан пургархуу юм гарч ирсэн ппдал бодлыг "ьдапхїїр батлайд: өглөо, Дулмаа гуй хайригаа. байсан гапарт "ь эргүүлж, хийгаэд атьсгаадан. байж, -- Мөн үү хүүхдээ! гап, -- Ман мон тэж Шутуул итгэл тогс хэлжэ Шумуул: тэднийхээс. буцан. ялахдаа өөрийгөө” энэ. хориоогийн- ап энргалтйй, ПИХайЛ сймбаатай хүнд тооцон. биясаж байлаа, ШУМУУЛ ШУУДХАН ПпУЦАХ ПОЛСО!Г 1. Шумуул Шуудхан дийхийд... шашинаа. майхандаа тулгах шахам погсооп, Уд- сан тухай яриа гарийл хэрхэн аргала- хай тор пймдаа сайн бодож болонсруул- сїнс болохоор тар талаар гарч. болох ясуултййс огтхон ч айсангүй, Түүнийг оруут: 1 -- Чи чинь яасан уднаа, хүүхээ! Би чамайг хүлээж лдаад айлууд руу ду. Пїїдейн чинь. машины бараа ба їдаггүй, ашиаа тэнээд алга болчихдог дамшиг лэ. хэмээн уур хүрч байлаа ЭН тэж ) Маннэ гуйї соёо спхлаа илэн байж хэ» үрэн тогоон дээр буцалж байгаа их өөхтэй махыг хутган эргүүлж уурмаас нь нүүрээ зугтаалган ядаж байснаа: -- Та мөгөө утгагүй юмныхаа эрэлд хан хайрцаг суга татан гаргаж ирлээ, НЭ. Элэг ч зом уу, ходоод ч юм уу энд Тэгээд Шумуул руу харж: эвгүй оргиж өвдөөд, дотор “муухай бо- -За хүү “минь энд л байвал байгаа Лоод байна. Би та хоёрт гай болохоосоо байх гэв Шумуулын сэтгэл хөдлөц Өмнө замын машинаар ч гэсэн буцна бай- ямаршуухан ї10м гараад ирдэг бол хэ- Гаа гэл: хэлэв, -- Үнэхээр шарлаж байгаа бол буца- хаас арга байхгүй ээ. Харин самын ма- шинаар гэдэг чинь дэмни үг. Сүрэн чинь чамайг хүргэж өгөөд ирнэ биз. Энэ хоо- ронд юухан байхав гэлээ. Өвгөний үгэнд тэр учиргүй балрласан боловч түүнийгээ ил гаргалгүй ярвайж суув. мээн бодохоос тэсэж ядан байлаа, Ав- тай болхн хөдөлгөөнтэй махлаг гараараа хайрцагт байсан элдэв зүйлсийг яарам- гүй гарган тавьж уудлах нь Шумуулд тэсвэрлэхүйла бэрх мэт санагдана, Мод- ны өрөвтөл, хайч, төмрийн хөрөө, тал сүх, дугуйруулж двхсэн зэс утас, эсгий, савхины өөдөс, сурны тасарх: оонын ШУМУУЛ ЭРДЭМТЭН эвэрний тайрч авсан үзүүр, жижиг алх БОЛОХ ШАХАВ дөш, ямааны хуучин самны толгой, Шумуул гэртээ шууд харьсангүй. Тэ- рээр Амгалангийн чиглэлийн автобусны нэг зогсоол дээр буугаад Сүрэнг буцаа- лаа, Тэгэхдээ зусланд байгаа тэртээ биш Нарангийн энгэр дахь хувийн байшиндаа хүрч очлоо. Зүгээр ч үгүй номын дэлгүү- рүүдээр орж газрын зураг, хуучин бич- гийн сурах хүртэл олж авах, бас ойр зуу- рын хүнс хоол базаахаа ч мартсангүй. Төр хашаандаа оруут хаалгаа түгжээд, хураасан түлзэний дэргэд хэвтээ төмөр дороос түлхүүрээ авч байшингаа онгойл- - Энэ л байж таарна даа, Өөр юу «ор, Тэгээд оло хоног галлаагүй, зэвэр байх вэ гээд Дулмапв гуай түүнийг дар- даасан байшиндаа орж ирсэн хойноо л гэдээ тавьчихаад ногоох муусайц юмны сая жаахан дотор уужлрлх шиг боллоо, хог согийг эргүүлэн хийж эхлэн, Гэвч тэр оорийнхөо лмар иэг томнаас айц Эйэ инөөхөн төч Шутуулд барагдам- гүй улаан сайагджээ, Тэрээр ухасхийн “ ётливс 7 то! зомыг шүүрч апаад япган “4 тайлан, Хуучирч онго алдсан ша. ийр дайвуун боодол Дотроос үнэхээр төмрийн цаасан зүлгүүрийн хэсэг, хир тос болж харласан гуранзиы хугархай элдэв хэрэггүй новш гарахад Шумуу- лын зүрх оволзон, шанааны нь судас гүрийн байлаа, «Байхгүй болсноос зай- лаа гэж үү» Ингэж бодоход түүний ду- хаар х эн холс дааварлаж ирлээ, Гэ- тэл хамгийн доороос самбар модны вав- сар хавчиж, нарийн сураар жимбийтэл боосон тэвхгар дорволжин юм гарч ир- лээ, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит А--66971 бэх нь її болгоомжлох зантай болоныг мэдарч милсцлэллаа12171117111 эмтэрч шарласан хуудаснуудыг илхат лхмлир ойртон їг ха Ингээд: Шумуул ларан хувцаслаж, Шумуул ларии эргүүлэл, Төр хайгаад сүүдрийг үйл хөдлөл ёүрөлэр БОЛОГ гаруухт | савтай. бонйипорс машиндаа байгаа зомаа олсон гэдэгт огтхон ч эр- раї шиг болоход их л тавгүй сэтгэл төрж байлаа. Лаааандаа ШУНЧарн эвгүй үлэр орсон уснаас хийж цай рий ч угааж савдалгүй ширээнд суун, үүргэйчиийхээ хамгийн галсан. нөгөөх гар бичмэлээ гаргав, Эх- лээд тэр чухат тэнд юу бичигдсэнийг сайн ялган салгаж чадахгүй хэдэн цаг онгорөон, Гэпч МИН махран соны эцэст зарим зү гах төдий боллоо. сташилд, нүүр га- дор нууцлан хад- аролд- їлийн тоймыг гар- ч, Эрхэт тэйгарийн аарлигаар,., Бид- ний арван найтан өрх... ойр холын хэн- тэй ч үл уулаа, үеэс үед... харах мэл- мий мэтээр,,, хайн төрийн егүүдсэн эсэ- хийг өс тэдэн... олон олоп жилээр эцэст... би ганц охины хамт,.. төрийн зарлиг ура- гийн тангаргийг санал хэнтэй ч эс уул» зан,» ы051| ганц нэг холбоогүй үг өгүүл- бэр төдийг хэлтлэн ядан гөрдөж гаргаад нэгэн өдөр өнгөрөөлөө, Тэр хэт ядарс- ипас чих иь буйг тэдээд 4 ҮН толгойгоо өвдөж мрах хэрэгтэй, Эрдмийг нэг мөсөн пударгалах гэвээс үхэл иь тү- рүүлиэ» гэдэг хэмээн өөртөө тушаав, Түүний сэрэхэд цонхоор нь өглөөний мар мэлийтэл туссан байлаа, Магадгүй амьдралдаа анх удаа цаг оройтсонд ха- рамсах сэтгэлд автах шиг болов, Ажил- аш орлоо, Нэг хэсэг хуудас норж 6 ИН ТЭЭЛ юу ч гаргах аргагүй бол- жээ, Хойших хэсгийг шиь унших гэтэл улам бүр түвэгтэй мэт санагдаж залхуу нь хүрэй, Ултантортал түүний ноцолдож уншсан зүйл гэвэл «...эхнэр иөхрийн ёсыг барин ханилж,, олныг мөрөөдөн тэсэхүй яа бэрх... түүнийгээ хальсны /дарад,.. хоно- БЇН тоо гүйцээж... хэрэг болох магад... олвоос... олны тус дор... хөх луу жил...» гэсэн үгс,Гар бичмэлээс тэр энэ хэдийг Өэргийг Д.Пушкин гаргасан авч учир байдлыг Сүрэнгээс авч ХАЙ номтойгоо нийлүүлээд ерөнхийд нь гадарлаж орхих шиг боллоо. Түүний бодсон нь: «Машид нууцалсан эрднийн санг хэнтэй ч уулзан учрах ёс» гүй хэдэн айл үе залган хардаг байжээ. Тэд хорвоо өртөнцөд болж буй юмыг эс мэдэн ууландаа төрж, ууландаа үхэцгээ- сээр олон зуун жил өнгөрөхөд тэднээс ганц өвгөн охиныхоо хамт үлдсэн байх нь Өвгөн золгүй тохиолдлоор насан эцэс» лэхэд сангийн сүүлчийн манаач ганц хүүг хэн анчин эртэй тааралдан тэр хоёр сэт- гэлтэй болж хүүхний «хүссэн ёсоор хуу- чин тангаргийг сахин тэр хоёр мөн нэгэн насыг уулнаа өнгөрөөсөн байна. Эцэст нь тэднээс үр хүүхэд төрөлгүй байсаар хүү- хэн иас барж, хар хүн нь энэ ууланд хүрч чадахгүй болсон байна. Тэгээд тэр хүйн хүүхиээс үзсэн дуулснаа тэмдэглэн хойч үед хэрэг болох магад хэмээн үлдэгсэн байж шүү дээ. Газрын байдлыг багцаа« лац эпэ муу учир нажир нь олдохгүй зу» раг шиг юмыг хавсаргасан байна, Энд мэдэж цөхөөд байх юм. алга, (Үргэлжлэл бий) Эрхлэгчийг С. НАДМИД Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Чидекс --14140 Ч Ло Орон бүхний пролетари нар иэгдэгтүн МАХН-ын 2 хэргийн р” ЗЦРЭН байгтун! ХҮҮХ Д1 111 !! ТӨ. 190 Х АЙР ХАЛАМЖ Хүүхдийн толоо фондын хо- ронгоор: 17 аймаг хотод 24 ца. царлаг. лелийн: барилга. барын 1015: олон мянган охид хопгүүд хүмүүжиж байна, Поп- хон өнө өнд тус бүр б0--790 хүүхдийн б цацарлаг, ислийн барилга. барьж иж бүрэн тохоо- ромжилж, ашиглалтад оруулан, Манай” орий. үйлд эр аж ахуй, албан байгууллагайс гїд- иа хупь хүмүүс хүүхдийн тө- лоо фондод хөрөнгө хуримт- луулдаг. сайхан. уламжлалтай боллоо, Салхан ардын хуньс- МХЗЭ-ийн Тев Хөрэо, Д.Сүхбаатарын галын партиайн. Д,. Дашаэпэг мпБ т 3 гуай ОН 10000 төгрөг, нэрэмжит -ын өв Зөвлөлийн сонин БИМАУ-ын Сайд иарын Зойло- Ь 3 1 эх г - ЗУРАГ ДЭЭР: Ардын хувьсгалын партизан Дашзэ» лийн Хэрэг эрхлэх газрын дар У Дд р, Уу ЙГ ХҮҮХЛИЙН 27:7 фондын Б, 5 ч 4000 төг- шог гуай оорийнхоо болэглэсон мөнги ы шОЦӨҮНН топ ХБРНЯН дарга А, И, хймэйлс гЭлН Ай гардуулж бай- ЗА ДЭХ ЖИЛДЭЭ | 1917 оны 12 лугаад. | ЛХАГВА рогийг хүүхдийн толоо фондод Р ХОШ м47 (1495) сарын 14. ҮнэТ0 0 бэлэглэн, гаа нь, г4.) 925551 8224 л: 24 48 шиг ӨВӨЛ-:-- ХОККЕЙН ТАЛБАЙ ХҮҮХЭЛ:--ХОЁР ШАЛГАРУУЛНА Хүүхдүүд « З й ҮНЭ Зол бачдагн Манай сонин өсвөр үеийнх- саршлсалхас Зан шчүн: цэ бавачсан УУХ ний дунд хоккейн спортыг хөг- наж, гялалзсан цас, мөс Та биднийг сэвсгэр ца- жүүлэх талаар санаачилга тар: идэр залуу махбодийг чий- ГЭдМ Цас нөмөрсөн уул, ну- ган, хоккейн талбай байгуулж, рэгжүүлж, эрүүл саруул руу, мөсөн гулгуурын тал- энэ спортод олон хүү гХдан: шонВ өсч торннход юугаар ч байг гол мөрний толь шиг руулсан сургууль-бүлгэмн: сольшгүй билээ. Чухам, үү- ТОЛИГор м9с урин дуудаж жил бүр шалгаруулан шагнаж гээрээ, өвлийн улишад сай. 8 НА. байх, «Пионерийн үнэн» сони- ны нэрэмжит уламжлалт шаг- хан, чухам үүгээрээ Гөвлий ЗХ глаа сувцсаг й ЗүХэг сааКЬн өвлийн ЭЭЛ ай Өр цайн хувдсад налыг 1978 оноос эхлэн бий Цана, чарга чинь бэлэн: шүүр хийгээд, чаргаа ЧИГ болгохоор төлөвлөж. байна, үү? Тэшүүр чинь хурц уу? рээд хөдөөгийн сайхан Уншигч, идэвхтэн нар аа! Хоккейн цохиур, шайба бий агаарт хөгжилдөн зугаала- Хаана, аль сургууль хонксан юу? Дулаан хувцсаа бэлт- хаар гарцгаах цаг боллоо. ямар талбай байгуулж, ямар уралдаан тэмцээн зохиож бай- ухай сопиндоо шуурхай ! Бид та бүхний мэ- дээ, гэр огийг «Хоккей-78» Хуландаа нийтлэх болно. сонины зөвлөл ! цЭНН2: Эс ТЭМЭЭН БОЛОХ... ВЭ? Ф Өсвөрийн цаначдын улсын аварга шалгаруулах тэмцээн 0- лон- «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит . өсвөрийн цаначдыгн тэмцээн 1978 оны нэгдүгээр са- рын 19-22-ид Хандгайтын цапын баазад болно. Ё БЭ ил:5 102 Ф МХЗЭ-ийн ХУЦ их хурлын нэрэмжит, Улаанбаатар хотын сургуулиудын хоккейчдын аварга баг шалгаруулах тэмцээн ирэх оны хоёрдугаар сарын эхээр бол- но, ёо. 23 (2-27"::112" 22 ТӨЛӨӨЛӨГЧИД ЭХ ОРОНДОО БУЦАВ "Ф Өсвөрийн тэшүүрчдийш- Улаанбаатар: хотын аварга шал- гаруулах тэмцээн мөн оны “Нэгдү- гээр сарын 19-32-нд Төв цэнгэл- дэх. хүрээлэнд болно. гЖурсг ийн Төв Хороо, оронд байх хугацаанд МХ Сүхбаатарын эрэм.- ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэг. ЗЭР МПБ-ын Төв Зөвлө. дүгээр нарийн бичгийн лийн урилгаар манай дарга Л, Түдэв хүлээн авч, | оронд зочилсон ПАНН-ын уулзан элэгсэг дотно яриль ш Ф Осворийн .цаначдын спор- тын» урац чадвар дээшлүүлэх тай: лан тэмцээн ирэх оны гуравду- гаар сард болио, Төв Хорооны орлогч «ки. сан байна, шүүн, БНПАУ-ын сей- Төлөөлөгчид Улаалбаа» мийн депутат, Польшийн тар, Дархай хотод зочлон Харцерын холбооны дар- тус орны .сургууль,.пиО- га доктор Ён Войцехов- иерийн байгууллагын ский тэргүүтэй Харцсрын ажил амьдралтай танилц- холбооны төлөөлөгчид өн. сац юм гөрсөн бямба гаригт 23 шингайпишишшипашшилд Ф Монголын пионер сурагч. дын. «Залгамжлагч» ТУ чуулгайы : йиэ217 | зэнийгд Хувкан пэрэмжит,. шийслэлийн. сургуу: лиудын. нийт. сурагчдын... кросо Төлөөлөгчдийг манай СУРВАЛЖЛАГЧ Е уралдаан” ирэх опы эхний хагаст МАНАЙ 0 шиШШиШиШиШШиШиШШиШШШШ1ШиШШ иш ШллшййлШиШйШШиШйШШШГ: Рацй 11:41 52714: 1171) Ц222:4247:2:12:-24-2 47: 7: 55:12) шициииИЦ орондоо буцлаа, ? 001ЛЦ42/М2Ч/1) ОНЦЧУУДЫН Мэг айлын дорвоп хүүхэд дорпүү- лээ. онц сурлагатан, ппопер баатар- уудын идэвхтэн байнд гэдэг үлэхээр сайхан, Опорхапгай аймгийн Улига сумын Дунд сургуулийн. аахиргаа, бүлгэ- мийн зоплол ах дүү онц сурлагатан сурагч Батмонх, Батчимэг, Бат-рдэг нэ, Батсүх парын алдрыг тэмдэглэн, Опцчуудын л алдрыг тэмдэглэхийн тулд сургуулийн хэмжээгээр: «Онц дүнгийн төлөө» урилдаант 7. хоно» гийн ажил аохиосон богоод эл хуга» цаанд ансанц 1291 онц дүпгээр хамт ТУРШЛАГАТАЙ Нийслэлийн 5 дугаар дунд сургуу» лийн бүлгэмийн, зовлөлийн дарга А, Бүдхандыг өдрийлхээ тайлан мэдээг бичиж байхад нь уулзлаа Түүний тэмдэглэлээс үзвэл: -- Хоёрдугаар бүлгийн дарга Д» Хөвсгөл ахлагчтай ицонерүүд 37 ду- гаар цэцэрлэг дээр очиж копцорт тоглов. Ппонерүүд дүү нартаа хүү- хэлдэйц 5--7 төрлийн 80 гаруй хув- цас, бяцхан ном хийж бэлэглэсэнд цэцэрлэгийн дүү пар нь маш их баяр- лаж том болоод манай пиоперүүдийн жишээгээр сурч ажиллана гэж илэр- хийлэв. Копцертод оролцсон Пүрэвболдын ПИОНЕР уншсан «Октябрь» шүлэг, гийн. бүжсон «Казах» бүжиг бл үзэгчдийн сонирхлыг их татлаа, жилттай тоглосон хүүхдийг п рийн ахлах удирдагчдад илтгэл лархал хүргэе гэжээ, Бүдханд ингэж өдөр тутмын лаа тайлап болгоц бичиж, бага гийн пиоперүүдийн хийсэн джлыг 7 хоцог бүрд бүлгийн дарга нарын лаанаар дүгїїэн ярилцдаг ажээ Ингэсний дүнд хүүхдийн ху хариуцлага сайжирч байна, ураг дээр: Бүлгэмийн зөвлөлийн дарга А Бүдханд МАНАЙ ,СУРВАЛЖЛ Говь-алтай аймгийн Баян-уул сумын 8 жилийц дунд сургуулийн «Сурагч» шуудан хорооныхон багш сурагчдын захиалсан хэвлэлийг шуурхай хүргэж хэвлэл захиалгыг хариуцан сургуулиараа «Пионе- рийн үнэн», «Залгамжлагч» сэтгүүлийг 100 хувь захиалав. ЗУРАГ ДЭЭР: Шуудан хүргэгч Н. Ганцэцэг (Зүүнээс) Б. Энх- туяа нар. Г, ДАВААСҮРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг АНД НӨХДӨӨСӨӨ СУРЦГААЯ! тиипипипппппппипипипппппппппппппппиипиппипппиппипипипппипппиппии: Эрнст Тельманы нэрэмжит БНА ГУ-ын пионерийн байгууллагын ПИОНЕРИЙН АЖЛЫН ЗАРИМ 1. «Сургууль-бүлгэмийн баяр» Сургууль бүлгэм | байгуулагдсан буюу онцгой түүхт үйл явдал то- Б хиолдсон өдрийг баярын өдөр бол- Б годог. Баяраараа сургууль бүл- гэмийн ажлын ололт амжилтыг Ши 11111 В тамирын тэмцээн хийж, сурагчдын уран бүтээлийн үзэсгэлэн гарга- даг. Баярт ахмад сурагчид, эцэг эх шеф байгууллагын хүмүүс урилгаар оролцдог, 2. «Залуу уран бүтээлчдийн зөвлөл» Энэ зөвлөлд хэн ч гишүү- изар элсэж болно. Зөвлөл бүтээлээ иийт хүүхдэд сурталчлах, зааж сургасан тэргүүний гишүүдээ ули- рал, жил бүр шалгаруулж дүгнэ- загвар хийх, зураг зурах, шүлэг зохиод бичих зэрэг олЛод янзын зүйл хийдэг Э-: 8. «Улс төрийн дуулы клуб» Пиоперийн бүлгэм бүр улс төрийн дууиы илубтэй. Илубийн гишүүд бүлгэмийн цуглаан, баярын хурал уулзалт, хүндэт зочин хүлээн авах үеэр хүүхдийн улс төрийн дууг нууд дуулж сонирхуулдаг , «Пионерийн зах» ил бүр ШиШцЦШЦШЦии ШИ Х.ПППППИПП дэг. Зөвлөлийн гишүүд техиикийн: Цолмон- АЛДАР олоп нь онцчуудынхад алдрыг мя» їл, Энэ сонирхолтой ажилд урил- гаар оролцсол опцчуудын аав, Блмба» цэрэн, эмэг эх Отгоп парт «Халамж- лан хүмүүшүүлэгчэгэрчилгаэг сумын пам, захиргааны байгууллагаас гар» Дуул Д бүх хүүхэд баярлаж, сур» лагадад. улам их амжилт... гаргахаа илэрхийллээ. Дараа иь онцчууд өөрсдийн цуг, луулга, сурах бичиг, дэвтэр, гар ур» лалын зүйлээр үймэр гаргасийд 00» зирхуулан, Багш Б. АЮУШЖАВ, 74. БЯМБЛСҮРЭН цхан Ам- 1016 ста- аж- ан- цуг- вийн АГЧ Нийслэлийн 62 дугаар дунд сур- гуулийн пнонерийн танхимд 7 төр- лийн 100 шахам цэцэг бий, Тарьсан цэцгээ өдөр бүр арчлах ажлыг пио- нерийн бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүд: харнуцдаг. : Цэцэг тарих хөдөлгөөнийг пиноне- рийн бүлэг бүр оноот уралдааны үзүүлэлт болгож ангиуд цэцгийн цо- морлигтой болжээ. Зураг дээр! Тус сургуулийн бүл- тэмийн зөвлөлийн дарга, онц сурла- гатан Н Чимгээ, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ эдөрт пноперийн байгууллагаас «Пионе- рийн зах».зохион байгуулдаг. Пио- перүүд марк, тэмдэг, ховор ном, зоос, пянз, чулуу планат, дугтуй ил захидлын цуглуулга болон тарь сан цэцэг, үржүүлсэн загас хоо- рондоо солилцдог. Бас зарим зүй- лийг таарч тохирсон үнээр бор- луулж эв санааны нэгдлийн фонд социалист хуримтлал, тэмцэгч ор- ны хүүхдүүдэд зориулсан хөрөлн- гөнд оруулдаг. 5. «Пионерийг халамжлагч» Өндөр цасны тэтгэвэрт гарсан соёл шинжлэх ухаан, хөдөлмөрийн тэр- гүүний хүмүүс, улсын алдар цол- той ахмад буурлууд пионерийн янз бүрийн ажилд сайп дураар ту- салдаг, Тэд төрөл бүрийн дугуй- лай байгуулж хичээл заах, пионе- рийн бүлэг бүлгэмд зөвлөх удир- дагчаар ажиллах зэргээр үр. ач партаа. сайхап уламжлалаа үлдээ. дэг, Пиолерийп байгууллага 19- дэпд «Пионерийг халамшлагч» цол, тэмдэг, үнэмлэх гардуулдаг. Иионерүүд ч тэдиий аж амьдралд тусалдаг, 6, «Пионерийн театр» Зупы ТУРШЛАГААС амралтаараа пионерүүд сайн ду- раар театр байгуулж тоглолт хий- дэг. Театр нь зураач, нүүр будагч оёдолчин, жүжигчин, найруулагч уран сайхны зөвлөгч багштай бай- даг. 7. «Эрэлчийн хэсэг» Бүлгэ- мийн зөвлөлийн дэргэд байгуу- лагдсан «Эрэлчийн хэсэгэ-ийн ги- шүүд пиолерүүдтэй уулзан ярил- цаад сургууль-бүлгэм, бүлгийн хэмжээнд ямар ажил зохиох хү- сэлтэй байгааг судалдаг. Тэд пио- иерүүдийн сапалыг цуглуулж бүл- гэмийн жил, улирал, долоо хоно- гийн төлөвлөгөө зохионо, Бас «Эрэлчийп хэсэг» бүлгэм, бүл- гээс зохиосоп ажил пиоперүүдэд ямар сэтгэгдэл төрүүлснийг пио- нерийн байгууллагадаа мэдээлдэг. 8 «Ирээдүйн самбар» Бүлгэ- мийп зөвлөл бүр улс төрийн хү- мүүжлийн сонцтэй, Энэ секц ули» рал тутамд тодорхой сэдвээр «Ирээдүйг самбар» гаргана. Пипо- иврүүд өпэ самбарыг үзээд удах- гүй болох үйл явдлын тухай мэдэж бэлтгэдэг р шиш Ц. ТУВШИНТОГС “ашигийн ШИН СОНИН, УНШИГЧ, ХҮҮХЭД 100 ХУВЬ ЗАХИАЛАВ Хөвсгөл айм- гийн... Цэцэрлэг сумын 8 жи- лийн дунд сур- гуулийн тионе- рийн бүлгэм « Пионерийп үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн зЗа- хиалга, тараалт, ашиглалтыг сайж руулах уриалга гАрГааД ШҮҮДЭР ЛЭЙ рэгжүүлэхийн тулд «Хэвлэл бид- ний туслагч», “Хэвлэл ба хүүхэд зэрэг сэдэвт ажил зохиож байна. Мон сонин сурталчлах булан гар- гаж, уншигчдын бага хурал хий- лээ. Ингэснээр хэвлэл захиалгад сургуулиараа 100 хувь хамрагдан 716 пионер баатарчуудаас «Пио- нерийн. үнэн» сонин 619, «Зал- гамжлагч» сэтгүүл 452-ыг захиа- ЭЭЭнн ажилд 8-ып «А», 8-ын «Б» 7-гийн «Б» 2-ын «А», 8-ын «Б» апгиуд бусдаасаа сайн оролцлоо. ї Ч, ЛХАГВАСҮРЭН ШАГНАЛ Бүлгийн П. дарга Чинзориг, Манай Мөнхбаяр маэ- риймтгий сайн хүүхэд шүү! Ноднин, ЭИ- молийн эцсээр 8 хичээлд . дунд дүнтэй тарсан бол өпөө жил нэгдүгээр улирлаар 4 хичээлд дунд гарч, сурлагып чанараа ахиуллаа. Одоогоор Мөнх- баяр маапь хэвлэл захиалах мөн- гөегүй байгаа юм байна, Цөмөөрөө 15 мөпгө өгцгөөе! Найзыгаа «Пио- нерийн үнэн» сонины жилийн ду- гаараар шагная гэсэнд хүүхдүүд: -- Тэгье! Маш зүйтэй санал гэцгээв, Ингэж: нэг бүлгийн 34 су- рагч тэр дорхноо 5 төгрөг дундаа- саа гарган найздаа сонин захиал- лаа. Мөнхбаяр маш их баярлан: -- Би та нарынхаа шагналын хариуд хоёрдугаар улирлаар сайт сурна гэв. Ч Тусч энэрэнгүй сэтгэлээр нөх- дөдөө байнга тусалж байдаг энэ хүүхдүүд бол нийслэлийн 14 ду- тээр дунд сургуулийн 7-гийн «Б» бүлгийн тиоперүүд юм шуу! Ц. ШАРХҮҮ ШОГ ЗУРАГ ТУСАЛЛАА Тус сонипы 44 дүгээрт | нийт- Ч) лэгдсэн . «Со- нин захиалсан м2| нь» гэсэн шог 2 Ё зурагтай төсөө- тэй нэг үйл яв- дал саяхан ма- : най сургууль дээр боллоо. з. Тавдугаар ангийн нэг бүл- гийн 38 сурагчаас 37 нь «Пионе- рийн үнэн» сониноо” захиалахад нэг хүүхэд хоцров. Түүнийг дуу- даж асуухад «Ээжийн цалинг өгөөгүй. Манай аав ээж бүх хэв- лэл захиалчихсан» гээд л янз бү- рээр ярьж, байлаа. Тэгэхээр нь «За чи энэ зургийг сайп үз дээ!» гэхэд тэр удаач сууж, зургийг ажиглаж байснаа тэнэт инээв. Бусад хүүхэд пэгэн зэрэг инээцгээлээ. Дараа нь бүл- гийн дарга -- Хэвлэлийнхээ мөнгөөр алим авчихсан юм биш биз гэхэд -- Үгүй би алим аваагүй, чихэр авчихсан гээд доош харав. Энэ сурагч дараа нь буруугаа хүлээж хэвлэлийнхээ мөнгийг аав, ээжээ. сээ дахин авч өглөө. 5. Цаг үеэ олсон, оновчтой шог | Жх--аэ заэ--ш-шиг-нд. | | | | | | | | | | зураг хүүхэд багачуудад ингэж тусалдаг байна. | 277 УАТХААН 1 | | цэисмналлэлллллхадллалалулллнлагланжтолӨРилАн СОНИН. ЧИНЬ ЗОЛЛОЖ,|) БАЙНА ОСВОРИПНГ АКПАРИУМЧДАД АКВАРИУМЫН ЦАХИЛГААН ХАЛААГУУР Найдвартай. хялбар, хийц. бүхий. цахилгаан халаагуур ХИЙХ аргыг зурагт үзүүлан, Ойл їїн 20-110 мм голчтой Хуруу шил, синтетик: хөндийрүүлэгчтэй./ цахилгайн Лам жуулагч утас, резин боглоо. болон халаагч элемент болох Хоёр захтын «МС» маркийн радио” асаргүүцэл” ааргаай бүрдэнэ, уруу їїйлэндээ трапсформаторын масло, эспэл эмнэл гийн ганцерин хийж, эсэргүүцлээ. утсандаа. гагиан дотор "нь хийнэ, Бэлэн болсон. халаагуурааг. акпиариумын усны хоминцгээс 15--20 мм цухуйнс байхаар, хайчаарайр, бэх лэн тогтооно, Аквариумын усмг тодорхой температурт байлгахын тулд эсэргүүцлийн хэмжээг зон сонгонс апах шаардлагатай, Эсэргүүцлийн хэмжээ. нь шугамын хүчдэл (10), акпарнум дахь усны эзалхүүн (9) ус халаах температур (1) болон засварлах яӨҮАр зэргээд хамаарах. учир доорхи хомьёогоор тодорхойлогдоно. “Үүнд: Р--ом, К--8, Э.литр, Т-градусаар хэмшигэ БҮэх «Нэ-гийн холсос галыг доорхи бай лаар авна, б л эзэлхүүнд К--2,6: 8-3 101-: л-4155 30 л-5,140Л--7,: 50 л--7,7 Мн. 500 ом-оос Бэнс, ХОС чнн эсэргүүцэл хэрэглэл болохгүй, Хэрэй тооцоо- гоор эсэргүүцэл бага гарвал (жишээ нь 300 ом) 600 ом-ын хоёр эсэргүүц- лийг зэрэгцээ холбон х лэнэ, Акпариумд хоёр буюу том акпарнумд ХЭД хэдэн халаагчийг тави) усаа жигд халаах СОЛЦНЭ хэрэгтэй, Москва хотын акварнум сонирхогчдын кубийн дарга. 8, ДАЦККНИЧ ГЕТГИЙН. ДУУТАЙ... МААР.. ДЭДЭГ Манай оронд сүүлийн хэ- Мадагаскар арлаас гаралтай дэн жилээс үзэгдэх болж халуун дулаан орны «Ма- байгаа тасалгааны! эгэн тар». х энэ. цэцгийн, гайхамшигт цэцгийн тухай (ургамал длалын) нэрийг дор сонирхуулья. Орнофилюм гэдэг. Оройд нь Алс хол номхон далайн орших хөвөөгөөрөө шшүдлэг- ӨСВӨРИЙН 11511 57129571 ХүҮХДҮҮД ЭЭ! Мопголын хөгжмийн зохиолчдын ШЇ их ху- рал 1977 оны 132 дугаар сарын 15,16:ны өдрүүдэд нийслэл Улаанбаатар хотод болох гэж бай- на- Манай хөгжмийн зохиолчид хоёр их хурлын хооропд хүүхдэд зориулсан олоц сайхан бүтээл туурвижээ. БНМАУ-ын ардын жүжигчин Л. Мөрдоржийн «Эх орон юунаас ч үнэтэй», урлагийн гавьяат зүтгэл: тэн Г. Бирваагийн «Нэг апгийн хоёр» гэдэг хүүхдийн киноны хөг- с жим, «Манай жагсаал», «Шинэ жил», «Хүүхэд тагтаа хоёр» зэрэг хэлэлцэж БАЙНА «Хайран сурах бичиг» хэлэл- | цүүлэгт манай сургуулийн пиО- нєр сурагчид өргөн оролцож бай- на. Зуунмод хотын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид энэ хичээлийн жилд 8721 ширхэг буюу 30498 төгрөг 29 мөнгөний үнэтэй сурах бичиг хэрэглэж бай- тааг бид тооцон гаргалаа. 1978-1979 оны хичээлийн жилд 7731 ширхэг, (26432 төг- рег 09 мөнгөний) сурах бичиг дүү нартаа шилжү Гомбо гуайн | том хүү шиг хайран номоо гамгүй эдэлдэг сурагч байхгүй болсон, Хэрэв Гомбо гуайн хүү энэ хя- чээлийн жилд 8 нэр төрлийн номыг 27 төгрөг 20 мөнгөөр худалдан авч хэрэглээд дүү иар нь 35 төг- рег 23 мөнгөний сурах бичиг хэЭ- эл ах дуу гуравт Гомбо урах бичиг авахад 62 төгрөг 43 мөнгө зарах хэрэгтэй бөгөөд цаана нь номын сав, дэвтэр, Хаг, рандаа, үзэг, формын хувцас хи” чээлийн буса) Д то авахад хичнээн их мөнгө төлсНИЙг сурагч бүр тооцоолон үзүүштэй юм. Хэрэв та иарын тооцоо зөв иИа- рийн гарвал, өөрсдөд чинь, аав ээжид чинь ч хэрэгтэй зүйл ажиг» лагдах бизээ! Төв аймгийн Зуунмод хотын 8 жилийн дунд сургуулийн пноне- ийн ахлах удирдагч ? 2 л С. ДАРЬМАА «ТОЛЬХҮҮ» ХӨГЖМИЙН ХҮРЭЭЛЭНД ОЧИЖ ХӨГЖМИЙН ЗЭМСЭГ ДУУ ХӨГЖМИЙН НЭР ТОМЬЕЁОТОЙ ТАНИЛЦСАН НЬ 1, Альт--Эрдүү хоолой (Эрдүү бүрээ) 2, Альтино--Хүүхдийн бүдүү! дуулах хоолой 3, Ансамбль--Чуулга 4. Артист--2Күжигчин 5, Ари--УҮглэл дуу 6 Арфа--ГБосоо ятга 7, Анкорд--Майруу эгшиг 8, Аниордсон--Найраг баян хуур 9, Липелла--Дан найрал дуу 10, Баян--Баян хуур 11, Басы--Аргил хоолой (Ар, | гил бүрээ) 12, Баритон--Баргил хоолой 19, Валториа--Угалаан бүрээ 14. Вариацил-- Хувилбар аяа 15. Вональниая музина--Дуу: тэй ийлуухайн хийр иййч ШЛ матрын ангайсан їмтаї ү!їлхэлр ШШЧ11001111918 даг учир манай хи матар хэмпи їрлатт, Ми тар цэцгийн ШИЛ 11111117 гийрсон Л ишиг» хон дугариг иог гоо иийчууд Ин ийг бсондоо. уг ургамлын. амьд пулїйгї» том, ээр мижиг хэсгүүд цагаа болохоор эх ургамлын панчиалс тасран. салж тус бүрдээ ши- лэ. ургамал болж чадиа, Матар цэц» гийн. амьдрах чадварын энэ гайхам- шигт чанар үхэшгүй мөнх «Фауст» болоп бусад туурвисан германы яруу иайрагч, байгаль судлагч И.В, лыг төрүүлж, хайрыг татаж байс олон алдарт найргийг Гетбгийн гай Тэрээр буйд Веймерт хагас зуу! эцил амьдрахдаа уг нутгийн хамгийн энгийн овнс ногооноос эхлээд алс хо- лын орцоос авчирч ургу гайхамшигт ургамлыг хүү шинжилж 1790 онд «Ургамлын ме- ан сония л судлан дуу, урлагийн гавьяат зүтгэлтэй Т. Чимиддоржийн «Пионерийн зуслан» зургаан ангит чуулбар хөгжим, «Их андын дуулал» маг- тууны 4 дүгээр анги, «Ленин Сүхбаатарын ач үрс», Ц. Сүхбаа- тарын «Пионерийн дуу», Г. Цэн- доржийн хүүхдэд зориулсан дан хөгжимийн зохиолууд нь хоёр их хурлын хооронд гарсан сайн бү- тээлүүд боллоо. Мөн “та нарын. дотны танил хүүхдийн хөгжмийн зохиолч 5. Цогоо, яруу найрагч Ш, Сүрэн- жавтай хамтран «Тимурчүүдийй дуу», «Гайдар бидэнтэй хамт», зохиолч Ч, Лувсандэндэвтэй хамт- лаачны хөгжим 16. Гармония -- Дуурьсахуйн ухаан 17. Гобой--Жимбүүр 8. Дирижёр--Удирдаач 19 Духовой оркестр--Үлээвэр найрал хөгжим 20, Дискапт-- Хүүхдийн иарийн дуулах хоолой 21. Дуз Хоёрол дуучин буюу хөгжимчин 22. Заслужный артист МНР-- БНМАУ-ын гавьяат жүжигчин 23 Интонация--Хөг 24. ЮКвартет--Дөрвөл дуучин Цэ) 542)971419121117) . Консерватория--Дуу хөгж- УҮБҮ дээд сургууль 26. Концерт народной музыни-- Ардын хөгжмийн концерт 27. Композитор -- Хөгжмийн зохиолч 28, МНонтрбас--Ахмад хийл 29, Иисилофон--Модон царгил 830, Литавр--Эгшигт хэнгэрэг 81, Малый барабан--2Нижиг бомбор 83 МолодияЯ--Ая 88, Музыцальпцая инструмент--- Хөгжмийн зэмсэг 84, Мупыиа--Хогжим 35, » Мупинальиая Хогшмийн сурах бичиг 106, Мупьцальпов. училиш-- Хогшмийн дунд сургууль -87, Муашиалыный Динтант-- Хөгишмийн чээж бичиг ЯН, Метолфон--Томөр царгил 839, Иародиий артист МИР-- грамота-- таморфолып: тухай. туршилт». гэдэг бүтээлээ. гиргэсац гэдэг, Гелб өврийн бүтдэлийг гаргасцайс. хойш. 40. жи- лийн дараа дал гарсан ийсандад Гер» миндД халуун ариоов нэгдц ёоний ур гамал ашширсииг. судлай. шинииїл ургамлын хөрилийн... тухай сургаал- Лий алдарт иш. болгосон. НИ». Э!2 їом, Матар цэцэгт аарим өвчин өм» тэгийг шийгиах, Чаййрг бий. Тийм Ч у!рийй аарим ца) түүнийг тасалгаа- їл! хүй «орхоодой» Ч. гэдэг, Матар цэцгийн амьдрах, чидийр гийхамшиг- тай учир лтирюин ургуулахад тун хиял- бир, Түүний пайч бүхнийг тойрон ург үпсин олОїг хөөрхий «азулаганууд»тор- цилс гүйлэд Эх биеїїлэс: салж! уиасг їїййс ив хэдийг ши! сайтай. цОйЙТОН шороон лээр тавихад тавхан хоноод үнїдэслїїц ургаиа, ЛАрап хоногийй дараа ганц дугариг иавч нь хоёр, дахин. томорч: түүний Дээрээс-иШш гарч чшны өрөйгөөс 181- но “иавчууд дараалан ургана, Гурбан сарин дараа. шихны тэр иавчууд лээр ногоо жижигхэн, «зуллаган», мавчууд бурзайн гарч ирнэ, Дахиад сар хагас болоход “тэрхүү жижиг. иавч” тасран унаж бие даан ургах болно, Тарьс. наас хойш 2 жил гаруй болоод уг модны оройгоос цэцгийн олон бундаа- хай гарч гурван сарын турш цэцэглэ- эг. Хүүхдүүд та нарын шинэ танил энэ цэцэг нарны гэрэлд хичнээ!! дуртай болохыг бүү мартаарай. Багш Л, САРАИТУЯА СОНИН ЧИНЬ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА даалалуулаллаллаллалУаДЛАаЛЛОЛЛЛАЛЛЛЛДАЛАЛЛАЛСЛЛААЛААссала завлшссс шиньссл) шинтэхсэ) эчилсэлэМ) швлшилих еүлплттл) БЕШШУШНЛ) БЕЕЛЛЛ| ЕПЛИГЭЫ ШИБШТА! ШЭЖҮ2сНН БИШШОЕСО9, То МОНГОЛЫН ХӨГЖМИЙН ЗОХИОЛЧДЫН Ш ИХ ХУРАЛД ХҮҮХДИЙН ДУУ ХӨГЖИМ тэй хамтран «20-иод оны пионс- рүүд» зэрэг олон дуу зохиожээ. Энэчлэн С.“Баярсайханы «Тавай тивийн жаалууд», |Б. Шаравын, «Айлын эмээ», «Багш та», «Пио- (| нєра «Сургууль минь баяртай», Х. Баатарын «Бидний өргөх ДУУ? «Бөмбөрцгийн хүүхдүүдийн бөм- бөлөг хөөрч байна» зэрэг та ца- рын дунд түгсэн олон сайн дууг! дурдаж болно. Манай өсвөр үенИЇНХЭл: хөгж- мийн зохиолч ах эгч нартаа их хурлыг нь тохиолдуулан урап бү- тээлийн шинэ амжилт хүсэн ерөөж байна. БНМАУ-ын ардын экүжигчин 40. Орган--Бадралт баг биш- гүүр 41. Оркестр--Найрал хөгжим 44, Песня--Дуу 45. ТПолифония--Олон хоолой 46. Рапсоди--Уран аялгуу 47. Резинатор--Цуурай 48. Связька--Хоолойн холбоо 49. Симфонический оркестр-- Яруу тунгалаг найрал хөгжим 50. Скрипка--Хийл 51. Сопрано--Тунгалаг хоолой 52. Сюит--Чуулбар хөгжим 58. Такт--Айзам 54. Темп--Хурд 55 Тембр--Ялгарах өнгө 56. Тепор--Цээл хоолой (Цээл бүрээ) 57. Трио--Гурвац дуучин бу-- юу хөгжимчин 58. Труба--Нарийн бүрээ 59. Топальност--Дэвсгэр хөг 60. Тромбон--Татах бүрээ 61. Увертюра--Удиртгал хөг- жим 62, Фантазия--Уран сэтгэмж 68, Фагот--Үелэх бишгүүр 64, Филармопия-- Хөгжмийн хү вадад 65. Флейта--Лимбэ 06. Фортепиано --- Төгөлдөр, хуур 067 Хор--Гайрал дуу 088. Эстрадный оркостр--Даг- шаа найрал хожим 09, Отюд--Судалбар ала Л, ГАЛМАНДАХ түүвэрлэв, ран «Артек» зуслангийн сэдэвт дуунууд зохиолч Д. Наваансүрэн- 42. Опера--Дуурь | 43. Пауз--Зогсоц | ---а Дорж хөдөө гэртээ айлчлан очоод айлын охин Цэцгээд цанаар гулга- хыг зазж өгөхөөр явж байв Чи баавгайнаас айх уу? --гэж суухад: -- Айлгүй яахав гэж Цэцгээ үнэ- вээ хэлэв Би айхгүй ээ. Баавгай ирсэн ч гүйцэгдэхгүй л дээ гэж Дорж ихл зоригтой өгүүллээ. :3 Гэтэл Дорж хөтөл дээр түрүүлж эєарснаа... Баавгай! --гэж муухай хаш- гирсаар гэнэт буцан гүйв Сандарсан- даа болоод өрөөсөн цанаа ч орхичн- хож. Гэтэл хүүхдүүд ээ, түүнийг айл- гасан өнөөх айхтар баавгай нь байна шүү ямар амьтан байсан гэж | сана- шаа! 3 Энэ! Сарлагийн бух! 3, ДАЛХЖАВ | А --6697 Үгийг Ш, БАДАРЧ Аяыг Ё. (Хүүхдийн дуу) Үргэлжлэ Түрүүч нь МЯ, 45.46-4) Зургийн гол хэсэгт бяцхан. нүх гаргасан байгаа нь эрднийн сан яг тэнд бий гэснийг заасан байж таар- на, Энэ дугуйхар бол цуур байна. Аа Хагийн хар байхаас гарцаагүй. Байз энэ жижиг гол чинь... ЕЁстийн рашаан юм уу. Ер ньтэрнээс даа! их холгүй миний хэрэгтэй газар бай- на гэсэн үг боллоо шүү. Бүх НУУ- цын түлхүүр миний гарт орлоо гэж Шумуул өөрийн эрхгүй бархирав. Хэн нэг хүн хашааны хаалга ДУУГАР- гахад тэр дав хийн цочиж дууал- дав, Хөдөө амарч, яваа гэж итгэж байсан эхнэр нь Шумуулыг гарч ирэхэд ёстой мэл гайхаж цэл хөхрөх гэгч боллоо. -- Үгүй чи чинь! гэж дуу алдахад - Ирээд хоёр хонож байна хэ- мээн тэр гудиггүй харнулав. - Хүүхэн гэртээ орж ирээд түүннй дэлгэсэн ном, газрын зураг сэлтийг 4 хараад бүр ч эвэртэй туулай харсан 54 мэт болж, нүд нь орой дээрээ гар- 5, чээ. -- Яаж байгаа чинь энэ вэ бүү үзэгд! Арай чин чинь өвчин тусчн- хаагүй бнз гэв. Шумуул тас тас хий- тэл чанга инээж -- Юу өвчин тусах гэж! Харин ухаан орчнхоод эрдэмтэн болох ДӨ- хөөд, нээлт хийчихээд сууж байна шүү дээ! Намайг нэг тэнэг амьтан гэж боддогоо татвал таарна гэлээ. Сайн учры нь олоогүй хүүхэн ун- Дуй сундуй хэвтээ эд агуурс, аяга шанага, лонх сав сэлтийг айсан нү- дээр -ширтэн гөлөрч байв. Шумуул хоёр халаасандаа гар ийш тийш хэд алхаснаа --Тэнгэрийн хншнг хүртэх 00- лоод байна даа хөө гэв. НХ АЯН БУЮУ АНХНЫ У л УД Шумуул нимгэн хөх царайтай, намхан нуруутай, мийн төрлийн «амьтан шиг хянуур гэтэнгээ хөдөл- гөөнтэй залирхаг тогтворгүй харц- тай, шөрмөсжүү чийрэг биетэй хүн билээ. Тэр хүний ганц хүү гэж эр- хэлсээр яваад хал үзэж хашир суу- сан нь бага, хээнцэр хангалуун бай- далд дурлах зангаасаа болж алдаж эндэж үзсэнийхээ паянгаар бага зз- рэг хэрсүүжнж бойргошсон боловч ална юмны нөлөөнд автан хальтнра- хад тун амархан. Энэ чанар ньтүү- нийг тун булчнмгүй алхам хийхэд хүргэжээ. Шумуул Хэнтийн тайгад явахаар цөөхөн хоногийн дотор бэлтгэж амж- лаа. Хорьж саатуулаад байсан эх- нэр нь амралтанд явсан болохоор одоо бүр ч чөлөөтэй болов. су. Тэр голдуу зоо барин явсаар Туулын эхинй сарьдагт хоёрдахь хо- ног дээрээ гарлаа. Бороо ус, онгон байгалийн ер бусын сүр хүч ган- цаардсан хүний арчаагүй байдал энэ бүхэн түүнийг алхам тутамд айл- гаж байсан боловч өвгөн буурал сарьдгуудын аль нэгний оройд бай- гаа гэж нтгэсэн өв хөрөнгийн тухай бодол буцах замыг нь хаах ажээ. Үе үе намаг шавар, хэц нураг таа- ралдаж морь бненйг нь хөдлөх тэн- хэлгүй болтол ядраах тул амарч саатах хэрэг улам бүр нх гарна. Гэвч тэр сарьдаг бүхний оройг уй- гагүй нэгжнн ганц хоёр хоноод Нө- гөө ууланд шилжин очнж байлаа. Сүрэг сүргээр зэрлэг гахай, буга хандгай, ганц хоёроор хүдэр, бор гөрөөс тааралдах боловч мань эр шинэ махаар баярлуулахаас хэтрэх- гүй байв. Аз болоход түүнтэй баав- гай мэтийн сүрлэг араатнууд улаан таарах нь ховор байлаа, Хааяа хо- лоос баавгайн бараа харвал мань хүн хөшөө мэт хөдөлгөөнгүй болж тэр дороо нам зогсох буюу эсвээс зам буруулан нуугдаж байв. Тэр ч бай- тугай баавгайн хөрвөөсон, хэвтэж байгаад япсан ор тааралдах бүрийд ас нь хүрч оройны нь ус босох ЧИРГҮҮВЛЭ СҮХБААТАР Газар доошоо гуляда цэаЬ дээшээ хийлээд лу" арны наагуур даллаад заан ДЭЭС Намайг тойрон эргээд 3 ЫР 2-Р ХН 2 Д байна 8 Үс 2-2-22-2 гаа - М Р л 3 Дээс, дээс эргээр эй Р, «... 277:17223 ДЭЭС, Дээш дээш дэгдээрэй мар-.мы наагуур для глаад «а.майэной.рон. ?2Р Сэрүүн салхи татуулан ! гж штэ 5 ? алга? "Ч Сэнс шиг түргэн Ь 2 ГЭЭ 2-1 0-4 ЭРГЭЭРЭЙ Бөөн ШЕРНТ-ЭН : арын алсаар эргээд 5 2 Хөлийн хонгонд хоорөөд дээс дээс | эрлчээ.рэй дээш. дээш ЛЖ Дэлхий тойрох пуужин Ё буг 8 кк - --- 1 шиг 5 ---Їв-26--0--41 ын Дээс: мипь намайг эргээд д 0-7 СУ 1 Ё 7 гаа 1-2 5- малгуаннд айнг ь ДАХИЛТ 5 ё» риун сал жи. эйл эмууллан санг эм? уур гэн эр-гээ -рэмк чандагахан намнаж бор гэдсээ ? булт эгажгэрглэсрэй бэєтл Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинагад хэвлэв, ад энэ адсага үхэж иохой явган, гахай нүцгэн хоцроох болио, Буциа бай- гаа гэж бодсон боловч сэтгэл Нь тТэ8- чиж чадамгүй байв. Тэгээд санаа шиг болно, Ийм үед газар сайн ”э дэх санаа нийлсэн хань олж гараа- гүйдээ өөрийгөө мянга дахиц азам- лээд ч барахгүй байн, Тэр ямар мг агуй хонгилхон олж хэвтээд аяны алдай морнпоосоо бууж сахлаг ює ядаргаа, агаарын сайханд нам уй- гоон дунд тарайн хэвтэв. Тэнд 2, таж сэрэхдээ араатны хоол болчи- рууны өндгийн хиртэй гүзээлзгэни том том жимс улайрна. Шумуул Мо- хоогүй амьд хоносондоо олзуурхан чөдөрлөж тавиад, Чийглэг Өт- баярлах билээ. Шумуул сүүлдээ чу- рно л хам хаана яваагаа ч сайн мэдэхээ гөп өвсөн дундуур мөлхөн гарт-Дай- -- алдсан жимснээс хаман үмхэж гар- лаа. Өвөрмөц сайхан үнэртэй, амт- Ж.. ОХ.АЛ лаг зөөлөн жимсийг идээд, идээд ХЗ- Ё намгүй. Идээд дургүйгээ хүрч ирэ- хээр хүйтэн ус залгилав. Бие НьНО- зоорч голын захын бул чулуу түш- сэн чигээрээ унтаад өгмөөр санаг- даж байв. Гэвч тэр баахан хэвтээд хүйтэн усаар нүүрээ угааж морины- хоо зүг дуртай дургүй гэлдрэв. Буд чулуу, тавилгана буриагуулын бутан дундуур зүтгүүлэнгээ хаа нэг- Зургийг Д.Лу: тэй агуйн амсар харлан харагдах вий хэмээн горьдож нйш тийш цөхрөлгүй ширтэнэ. Тэгтэл үег, дөрөөгөөр нь ногоон хөвд, жижигхэн хөх шар цэцэг урга- сан хадны элэгнээ . харагдах агуйн ам түүннй анхаарлыг өөрийн эр татав. байж, авч гарсан эвхмэл зургаараа сайн тоймлож чадахгүй газар зүнн мэдлэг султайдаа бухнмдах боллоо. Тэр наймдахь хоногтоо орчныхоо уул- саас арай ноёлог мэт харагдах хадат сарьдаг өөд мацаж байв, Бяцхан горхийн захыг даган өгссөөр хар мод хааяа нэг цагаан хус холилдон урга- р сан уулзварт тулж ирлээ. Хээр морь «Нөгөөх чинь мөн байвал яана» нь амьсгаадан хөх мах нь чичрэн тэж бодоод Шумуул баярлан ннээд мэт хнїй ту- алдлаа, Барзгар хадны ёроолын хон- бол эзгүй” ууланд хорт морно чөдөрлөж орхнодагуй руу ( мацлаа. Нүх татуулан онгойх хар ам ү түүнд аймаар сэтгэгдэл төрүүлсэн тул крабинь бууныхаа сойлгыг мул- талж бэлэн барив. Зүрх нь цээжин- дээ багтаж ядан. оволзож, савхны малгайн дороос нь хөлсний том том дуслууд хацар шанааг нь даган ур- сана. Шумуул агуйн аман дээр тулж очоод гар чийдэнгээ гарган авч асаа- гаад хагас хажуулдан хэвтэж дотогш тусгав. Агуйн хуурай мухарт ца3- “гираглаж хэвтсэн нохой мэт хоёр үсэрхэг амьтан байгаа нь харагдлаа. Шумуул айхдаа дуу алдан хашгирч орхин, Энэ агшинд агуйн амаар айж самгардсан хоёр жижигхэн бамба- рууш цувран гарч муухай тан орнлсоор бууж зугтав. лын нүдийг нулимс бүрхэн энэ бүх- нийг зүүд зэрэглээ шиг барилд муу- тай тусган байв. Тэр бамбаруушнуу- дыг хадны ёроолд буусан хойно с буугаа шүүрэн авав. Яг энэ агшинд морь нь муухай чарлан тонгочсон явдал түүнд ялнгүй сэхээ оруулжээ. Тэгтэл хондлой дээрээ гуужиж дуу- саагүй хэсэг ноолуур далбуулсан том баавгай хар хурдаараа давхнн нрж байгаа харагдлаа. Хөөрхий морь нь айснаасаа болон яаж ч чадахгүй цовх- чин чарлаж байв, Баавгайг тулж нрэ- хээс нь өмнө буудья гэтэл овоо ха- раагаа ч үзэхгүй, буугаа ч цэх барьж чадахгүй болжээ. Алдаж буудвал зулзгаа хармалсан эм баавгайн З3м- наас гарахгүй гэдэг бодол түүнийг гохоо дарахаас аварч байв. Аз боло ход ойн зэрлэг араатан Шумуулыг олж хараагүй юм уу морь руу нь дайрлаа, Мал, араатан хоёрын амь орссон тулалдаан дундуур Шумуул 2 таван сумаа дуустал гаргаж амжив. (Үргэлжлэл бий) уулын өндрөөс сүрдэх риглана. Аягүй Эрхлэгчийг С, НАДМИД Индекс--14140 ДЇС3 34 дэх жил юж лдээ “М48 (1496) еот то шалжын Энэ үүргийг “МПБ-ын Топ Хурлаар дэмжин, авахуу. тогтоол гаргалаа, ДОРНОД АЙМГИЙН ПИОИГ: ” РИЙН ЗӨВЛӨЛӨӨС МХЗЭ-ИЙН г|) ХУЦ. ИХ ХУРАЛ, МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН «ЗАЛГАМЖ- |ЛАГЧь ТУ. ЧУУЛГАНЫГ. УГ- с ТАЖ БУСАД АЙМАГ, ХОТЫН “ ПИОНЕРИЙН ЗӨВЛӨЛИЙГ СО- ЦИАЛИСТ УРАЛДААНД 1 УРИАЛЖ АВСАН ҮҮРЭГ «Ппопер--МХЗЭ-ийн майдпар- салаа» уриан дор сурлага, хү: лийн «Залгамж үе» аяныг үлїм эрчимжүүлэн, пионерийн аихан шиг» ны байгууллагын ажлыг жигд сайж- руулж, МХЗЭ-ийн ХУП их хурал Мопголын Пиоперийн «Залг лагч» ЇУ чуулгандаа га, хүмү со жил, хөдөлмөр бү и. ориүүн бэлэг барихаар Д. Сүхбаатарын нэ" рэмжит МПБ.ын Төв Зопвлолоос пїно- иерийн бүх шатны байгууллага, нийт | пионер, баатарчуудын дунд зарла. ” сан социалист уралдааны болзлыг балртайгаар хүлээн авч бусад аймаг, ! хотын. пионерийн зойлолийг социа- рлист уралдаанд уриалан дуулаж доорхи үүргийг авч байна, Үүйд: 1, Пионерийн бүлгэмийн дунд «аймгийн тэргүүний бүлгэмд шилжин | явах улаан тугийн толоо» социалист уралдаан өриүүлэх, пионерийн ах- лах удирдагч иарын ажлын хариу!- лага, санаачилгыг улирал бүр дүгиэх, инонерийн зөвлөлөөс инонерийн ай хан шатны байгууллагын ажлыг хя- иаж шалгах график гарган мөрдөж | ажиллах, бүтээлч ажлын албан даалгавар гардуулах зэргээр удирд- лага зохион байгуулалтын арга хэм" | жээ авч ажиллан, бүх сургууль, бүлгэмүүдийн пионерийн ажлын түй- шийг «сайн» Гэсэн үйэлэлтэйд хүр- гэнэ. 2. Пионер сурагчдын гол хөдолмор сурлагын чанарыг ахиулахын тулд сурагч бүрээр сурлагаа ахиулах тоо- цоот үүрэг авахуулах, сул сурлага- танд туслах, оншчуудын групп ажил- луулах сэрэг Олон хэлбэрийн ажил өрнүүлэи өнгөрсөн хичээлийн жилийн 1! улиралтай харьцуулбал амжил- тыг 0,5 хувь, чанарыг (0,3 хувиас доошгүй ахиулиа, 4. 3, «Комиуиистуудаас үлгэр жишээ авын» уриан дор пионер сурагчдыг эх орпы социалист бүтээи байгуулал- тад оролцуулах, улс ардын аж ахуйн төлөвлөгөөт зорилтиыг хангай ЧрЧЭэН лэхэд тэдний Оруулах хувь мэмрийг үлэмж мэмэгдүүлэх зорилгоор «ХӨ- долмөрийн У улирадтын ажлыг миэгтгэи дүгнэж, аймгийн пиоиеср бСу- рагчдын «Ходолморийн алдар» чуул- ї8и, хавтын амралтаар төл бойжуу- лах ажилд амжилт Гаргасан «Эих зӨлчин» пионер сурагчдын ходолмө- чуулгай хийнэ, ари Аймгийн ширнгрийн золлолийй лэргэд орон 700иы бус сентор амжил” уулах, сургууль бүлгэтүүдийн с9ёЛ урлагийн тайлан тоглолт зохиох зЭ- рэг шийэ туйшлага 10.4ас доошгуйг санаачлан, Чита мужийн инонерийн байгууллагын туршлагайс судалж, , Зоплолийн МХЗЭ.ийнХУц их хурал чуулган угтсац уралдаанд нийт инонер с) лах ажлыг эрчимжүүлж, түүнийг ! лпуулахыг аймаг, хотын пиопо рийн ї ЛХАГВА Үнэ 10 мө тэргүүлэгчдийн «Залгамжлагч» урагчдаар үүрэг ! ямжилттай зохион зорлолУудэд Даалгасан шос-с пионерийн: воплол, пнонерийн ай Ш шатиц. байгууллагын ажилд | иэлт- рүүлиэ, Э, Социалист аж торох йсиг пио- иер сурагчдын үйл амьдралд хэн» шүүлэх зорилгоор «Монголын ард түмний. ёс суртахууны допшилт уламжлалаас судлан бүтээлчээр су. ралцьл» сэдэвт эчнээ олимпиад, тэр» түүний пионер сурагчдын сурлага хүмүүжлийн .. ажлыг алдаршуулах одорлог, тэргүүний хїмт ол м- жилтаас сурталчлах өдөрлөг зэрэг шиМїа хэлбэрийн ажлыг нийт сургуу- лиудад ориүүлиэ, 6, Нэрэмжит бүлгийн толоо. ходоЛ" тооц, Тимурчүүдийн отрид, цомдид, бүлгийн зоплох удирдагчийг айт- гийн Нийт йигц бүлгүүдийн. 00.44с доошгүй хупьд бий болгож, иэрэм- жит бүлгэм 1, нэрэмжит бүлэг 15-ыг шинээр торүүлиэ, 7, Халх голын түүхт ялалтын 40 жилийн ой угтаж, Халх толин байл: даайд оролцож япспц ахмад дайчдыг бүртгэн дурдатгал сэтгэгдлийг ап. хын зэрэгцээ Халх голд амь үрэгдсэн лайчдыг арип сурвалжилж, ймь үрэгдсэн. дайчдын. Дурсгалын багана босгоход тусалиа, 8, Чойбалсан хотод сургууль тог- согчдийн. нэрэмжит цэцэрлэг бай. туулахын зэрэгцээ, ходДоо сумдад байгалийн үй лэит газар, тохи- жуулах, хамгаалах ажил хийн, Авсан үүрэг амлалтаа 1978 опы тапдугаар сарын 1“пий дотор бие- лүүлэи сурлага ходолморийц өндөр амжилтаар МХЗЭ.ийн ХУЦ их ху- рал, МПБ-ын «Залгамжлагч, 1У чуулганыг угтахаа илэрхийлж байна. Дориод айтгийн пионерийн зонлол, сургууль. пионерийн байгууллага, пнонер сурагчдыг толоолж, -- Дориод аймгийн Пионерийн ворлолийн дарга Д, БАЯРТОЛИХЛИ -| ИН. Ф, Гастеллогийн нэрэм- жит 10 шилийн дунд сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Р ДУЛАМСҮРЭН -- Цагаан-Овоо сумын 8 ши- лийн дунд сургуулийн бин «А» аигийн 1115-ын Тов: Зон» лолийН алтан медальт Р, ГАНЦЭЦЭГ хотын. нэгдүгээр 5 онцын эзэн 0, САРЛИТУЯА -- Чойбалсан хотын 8 жилийн ЇГ дунд. сургуулийн бүлгэмийн зойлолийн даргас. МЛПб-ын Тов Зорлолийн хүрэл медальт У, НЯМАА Паянтүмэн: сумын 8 шилийн лууд сургуулийн бїлийн «Ав аи. гийн сурагч 10, АЛ, Гагарийа../ Иэг рэмжит: бүлгийн. дарга, МП0-ын "ов. Зойлолийн хүрэл медальт 1, МОНХТУЯА г- Пулгай сумын 08. жилий! луйд сургуулийн 7-гийн «ЛА» ац» тийн. сурагч. МПИПдан Тор: Зовлог ЛИЙН алтай медолуг Л, мОНХЦЭЦОГ «САЛЮТ--6» ПХУ 1977 онц ариан хойрдуг тййр сарын 10-нд сансрын уудмыг шилэн. судлах. ирограммин даг туу «Союп-20, хөлгийг. хөөргог бӨи з0м, Хөлгийн дарга, ЛэД. хуравидаа Орий Ромпипенко, хөлгийн. инж! нпер, ОХУгин байтар, санпсрин ин» сэгч Георгий. Гречио ийрын. жог ЛООДеон ӨМ хөлөг Одоо, өнгөрсөн өсдүгээр | сарын 20-Ид дэлхий орчмын тойрог памд хөөргөсөн эр» ДЭМ шиижилгээний «Салют» станцтай. хамтарсан. сорилт тур» шилт хийж байна, Сансрын: инсэгч, донтор ЮКонс: тантин. Феонтистоп «Силют б» станцыг, холбох хоёр ууланартай болгосон. иь иайдиартай. ажилла. гайг дээшлүүлэх, илаигууа саис- рыи апиаратуудыг холбох ажил" лагайг найдиартай болгох нэмэлт их боломж олгож, уг станц тээн. рийн хоёр хөлөгтэй идгэн зэрэг ажиллах боломжийр нээж байна, Мон тус станцад эрдэм шинжил- тээний нэмэгдэл төхөөрөмж, хүнс" ний зүйл хүргэх боломж нэтэгдэж байна гэж ТАЛСС-ын сурталжлаг- чид мэдэгдээд, - 10рий Ромапеико хүүгийн Өлул тээг ЗӨВЛӨЛТИЙН ШИНЖЛЭХ УХАЛИ, ТК ГЛИХАЛМШИГТ ЛМЖИЛТЛД,. МОНГОЛЫН 0СВ0Р Үр БАЯР. ХҮРГЭЖ БЛИПАЛ 80) 114 ХИЙКИЙН ШИНЭ Ми) | эвиилл | | АЯЛЖ БАЙНА | бага хүү Мишатайгаа хамт, ЦАГТ т ! ( 4 ЗУРАГ ДЭЭР: Георгий Гречко | 27 хамт, жжүтх)үхулли (пєл:1152) (0222ттн? |ЕїшҮҮШ) |шшшШиИШИ 1221: 2222 | яоаххух 2 ШИН) ЛИЛДЭ)Э БЭЛТТЭЖ БАЙНА инээ. оноо сурлага ходолмо" рийп амжилтаар угтах гэж сур- гууль, ппопер бүхэн их л хоор баяртай байгаа ЭД нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулиар орвол 9-иїйг «Г» ангийнхан багт наадамд оролцох тухай ярилцаж байл, Тэр иигийнхан: -? Бид хэд хэдэн удаа багт иаадамд оролцсон, Милээд зүй- лийг эрж сурвалжлах, хийж. бү- тээх ажил гардаг, Вас хичээл хү" мүүжлийн. ажилтайгаа холбох шаардлагатай байдаг, Бид «9Цан- гар» туульсаар багт їаадамд оролцохын тулд тар үеийн гоёл Зураг доэрт Тус ангийнхан чимэг, хувцас хэрэглэлийн заган рыг мэдэх, хийх, баатруудын дур рийг гаргах олон асуудалтай тула таран иом зохиол унших, муясй, түүхэн баримтат иино үзэх зор эрэл хайлт гарч байсан. р нь багт иаадмыг гүн утга санаатай, хичээл хүмүүжлийн ажилтай хол« боо бүхий, хямд төсөр материал зарцуулан сайхай хийж болох сэдвийг сайн бодож боловсруулет пи дараа сонгох нь чухал байдар, Манай айгийнхай сүлд. модштя наадамд «Онтябрыб0» содпоор оролцохоор багт паадмаа бэлдэж байна гэж ярьцгааж байг, Ё”-- ЦАНАЧИН ТЭШҮҮРЧИН МХЗЭ-ийн ХҮЦП нх хурал, МПБ- ын «Залгамжлагч» ТУ чуулган уг- таж, Архангай аймгийн Жаргалант сумын дунд сургуулийн 14 бүлэг 50 салаа, баатарчуудьн 6 баг, 17 аравт, пионер сурагч нэг бүр ямар нэг шинэ зүйлийг хийж бүтээх, то- дорхой хугацаанд сурлагын чайа- раа ахиулах үүрэг аван ажиллаж сайна. Хамт олноороо «Цаначин, ша- тарчин, тэшүүрчин, даамчиц болц- гооё», «Манай бүлгийн пнопер биднээс хоцрох ёсгүй» зэрэг сэ- дэвт ажил зохиож байгаа нь пно- нер сурагчдын идэвхийг өрнүүлж нх сонирхолтой болж байна. Хүн бүр авсан үүргийнхээ бие. лэлтийг тооцоолж хичээлийн жи- лийн эцэст анги. бүлэг. сургуулиа- рза нэгтгэн дүгнэх юм. 5 Б.БАТСҮМБЭРЭЛ Архангай айм, гийн Өгий нуур сум Орхон гө» лын хопоонд оршдог, 11їмэлс Ч ОндХИЙН 10. "ер сурагчид бүр багаасаа. Огий нуур, Орхон гог линхоо. аагасыг үржүүлэх, ажилд Дур сонирхолтой. болдог юм, Цлм- усан багштай. б.гийн «ЛА» ангийн, маг «бүлэг бүр, 0:аас. доошгүй загас үржүүлье» госоно уриалга гарган ажиллан, байна. Одоо: энэ сургуульд Өгий цутгийн 400 га, руй! монгон загас үржиж байгаа, Тус сургуулийн «Нуур»-аас өөрий БАЯРЛАЛАА АЧИЙГ ХАРИУЛНА Өвөрхангай аймгийн Хар хорин сумын 8 жилийн дунд сургуу хамт олон 106 хашаа хороо засч, 80 тонн өвс бухалдаж, ну- руулдан, 120 тонн хүнсний ногоо Хураасан амжилтаа сум сангийн аж ахуйн “захиргаанд рапортласанд ажилч хичээнгүй хүүхдүүддээ зо риулж тус сангийн аж ахуй, түмэн төгрөгний үнэтэй үлээвэр хөгжим бэлэглэлээ, Пионер сурагчид их баярлан сайн сурцгааж ачий нь хариулахаа нлэрхийлэв. Багш Б, ОЧИРХУЯГ Ф ЗАГАС «ҮРЧИЛСЭН НЬ» иь аймгийн сургуульд... төдийгүй Улаандаатар, Дархан, Өрдөлэт хо, тмихон аагас «Үрчлэн» арч, Ин» гэж їнопер сурагчдын санаачилсан пагас. «Үрчлэн». үршүүлэх ашил сонирхолтой. болж, иутаг алслан чүүсээр байна. Архангай аймгийн. Өгий "уур сумын 8 эжилийн луид ХХН лийц багш Д.БАЯРДАЛЛИ -эн-ссасссаассслссссиасссанаскоксаассссслаааааоссалоососсосососссаоаксококоскоссссесксєср--иг. ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛГА САЙН... Цийслэлийн 10 жилийн 62 ду. гаар дунд. сургуулийн хамт олоц «Сурагч бидпий хэвлэл», «Хэвлэ- лээ оргөн ашиглацгаая» зэрэг хэн. лэл сурталчлах олон хэлбэрийн ажил аохиолоо. Тус сургуулийн пионер сурагч» дын захиалсан Хэвлэлийн 88,5 хувь нь мапай сурагч пиоперүү. дийн хамгийн дуртай хэвлэл «Пио- нерийн үнэн» сонин байна. Хэвлэл захиалгад 10-ын «А», «В», 9-ийн «А», 8.ын «А», «Б», Т-гийц «А», б.гийн «А», «Б», 5- ын «В», 4-ийн «Б», Зин «А», 3-ын «В», 1.ийн «Б», «В» ангийн хамт олон 100 хувь оролцов. багш Б. ГОТОВ Хөвсгөл аймгийн Уфаргалант су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид хэвлэл захиалгын ажлаа дууслаа. «Пионерийн үнэн» 874 «Залгамжлагч» сэтгүүл 49, бусад олон төрлийн хэвлэл захиа. лав, Ичинхорлоо багштай 7-гийн «А», Должинсорогдог багштай 8- ын «Б Бямбаа багштай 5-ын «А», Лхамсүрэн багштай 9-ын «А», Сумьяа багштай 2-ын «Б», Дариймаа багштай 1-ийн «Б» ан- гийн хамт олон хэвлэл захиалгын ажилд сайн оролцлоо. 5 Г. ЧОЙЖИЛСҮРЭН Говь-алтай аймгийн Дэлгэр су. мын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч, 5 онцын эзэн, пнонерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Н. Долгормаа, Баян-уул сумын 8 жилийн дунд сургуулийн бүлгэ- «мийн зөвлөлийн дарга Ц. Энхтуяа нар харилцан туршлагаа солилцож байгаа нь Ж. ГОМБЫН авсан гэрэл зураг МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ Цаг хугацаа эрдэнэ «Пиоперийн үнэн» сонины- хоо дугаар бүрээс шинэ зүйлийг мэдэж авдаг учир сониноо ирэх өдрийг тэсч ядан хүлээдэг.Өнөөд- рийн сонинд хичээлийн 45 мину- тыг ашигтай өнгөрөөх тухай бид- изэр хэлэлцүүлэхээр нийтэлжээ 45 минутад маш их зүйл бүтээ. дэг юм байна. Сурагч хүнд хи- чээлийн 45 минут үнэхээр үнэтэй эрдэнэ. Аав маань үр ашиггүй өнгө. рүүлсэн цаг хугацааг хэзээ Ч эргүүлэн авч чадахгүй гэж зөвлө, дөг, Би 5 улирал дараалан онц сурч иом соний уншиж тоо бод, дог болсиоо багшийнхаа заасан Бид МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ шанилнлилииллналхилллхиллилнамилналилинииилилллгилиилжалииилилниимижинэх МАНАИ: ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ шийшиншилллллллэилээ: МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ хичээлийг сайн анхаарч, цагаа зөв ашигласны ач тус гэж үздэг. Ма- най-ангийн сурагч Буд, Хүрэлсүх Билэгсайхан нар хичээлдээ үр- гэлж анхааралтай суудаг учир онц сурдаг юм. Гэвч сурагч бүхэн хи- чээлийн 45 минутыг бүрэн ашиг- лаж чадахгүй байна. Манай ан- гид Т гэдэг сурагч бий. Тэр баг- шийг хичээл зааж байхад анхаа- рахын оронд ярьж, эргэж хараад хүүхдийг дуудах, помынхоо хууд- сыг эргүүлэх “заргээр дэмий сууж хичээлээ бүрэн сайн ойлгохгүй хо- цордог. Ийм учраас гэрийн даал- таврыг хагас дутуу буюу буруу хийж ирдэг. Тийм сурагч өөрөө хичээлээ ойлгохгүйгээс гадиа нэг ангийн бидэнд ч ихээхэн хор нө. лөө болдог юм. Сүхбаатар аймгийн Онгон су- мын 10 жилийн дунд сургуу- лийн сурагч : М, БАЯРХҮҮ Физикийн хичээлийн дараа Сонин маань «45 минут» гэсэн сопирхолтой хэлэлцүүлэг изэжоэ, Сурагч хүн 45 минутад, хэр- хэн юу сурч болохыг «Физикийн хичээлийн дараа «Хүндийн төв» гэсэн сэдэв “дээр бид ярилцсан юм. «Хүндийн төв»-ийг олох ту- хай манай ангийнхны зарим” нь сайн ойлгосон байхад зарим нь муу ойлгосон байв. Энэ нь хи» чээлд хэрхэн идэвхтэй оролцсо- ноос- болжээ. Ер нь ХИЧЭЭЛД иДэВХ- той оролцвол гэрийн даалгавар Хийхэд түвэггүй болдог гэж багш бидэнд үргэлж сургадаг. Би заримдаа хичээл дээр шү- лэг бичээд суучихдаг байсан. Энэ нь уг хичээлийг ойлгохгүй өнгө- рехөөс гадна дараа дараачийн хи- чээлийг ойлгомжгүй болгодог аюултай, Бид тооцоо хийж үзлээ. Нэг ажилчин 45 минутад 2 тонн ху- жир: бэлтгэхэд нэгдэлд 20 төгрө- гийн цэвэр орлого орж байца. Гэ- тэл би энэ хугацаанд заалгасан хинээлээ сайн ойлгож, ганц томь, бо цээжилж, орос үг сурахгүй өн» төрвөл ямар ашиг орлого надад үлдэх вэ? Манай аймаг суманд толөрлох гоо нормоо сар улирлаар иь да» вуулан биелүүлдог таргүүний хү» ХЭЛЭЛЦЭХ БАЙНА «Хайрай су. рах бичиг» хэ- л э л цүүлгийг уншаад тооцоо хийж үзлээ, Зовхоц. 8 лу гаар ангийн 14 торлийн сурах бичгийг худал» дан авахад тогрог 71 мөнгө. орно, 48 Монго байвч сурах бичиг хүрэл. цээгүй, олдохгүй тохиолдол хааяа гардаг. Тэгвэл сурах бичгээ хайр гамтай эдлэн дараа ангийнхандаа шилжүүлэн хэрэглэвэл амьдрал ахуйд тустай тодийгүй сурагчдын сурлагад нолоолох чухал ач хол- богдолтой юм. Энэ хэлэлцүүлэгт сурах бичиг- гүй сурагч сайц сурахад бэрх, су. рах бичгийн хүрэлцээний тухай авч ярихад илүүдэхгүй мэт салаг- дана, Сурах -бичгээ дүү нарт шил- жүүлэхдээ хавтасгүй дутуу хуудас. тай өгч болохгүй. Учир нь дуү нар- таа, номоо бид иар шиг муухай эдэлж бай гэсэн буруу ойлголт тө- рүүлэхэд хүрнэ шүү дээ. Өвөрхапгай аймгийн Богд су. мын дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн багш Д. ХАЛИМАГ, Бүлгийн дар- га сурагч Д.МЯГМАРСҮРЭН Букварь--миний анхны сурах бичиг Би анхныхаа сурах бичгийг хайрлан хадгаллаа. Яагаад гэвэл) ээж минь намайг сургуульд ороход эхлээд энэ номыг авч өгсөн. Н. М. Гьыбакова багш маань бас эхлээд энэ номоор хичээл заасан. Би хам. гийн түрүүнд түүнийг уншиж сур- сан. «Букварь» гэдэг энэ ном тийм ч элбэг биш, Бид нарт хичээл заадаг зөвлөлтийн мэргэжилтэн багш нар маань номоо цэвэр нямбай ашиг- лаж дараах ангидаа шилжүүлдэг зөвлөлт холбоот улсын туршлагын тухай ярьж сургадаг. Саяхан тэг. тэл «Пионерийн үнэн» сонинд «Хайран сурах бичиг» гэсэн хэ- лэлцүүлэг пнийтэлжээ. Энэ нь ма. най багш нарын ярьж хэлж байсан зүйлийг бичсэн байв. Тэгээд бид хоёр энэ хэлэлцүүлэгт оролцож «Букварь»-аа цэвэр гамтай эдлэн шилээр сургуульд орох дүү нартаа шилжүүлж байя гэсэн саналаа. цэ. мэх гэсэн юм. Нийслэлийн 23 дугаар дунд сургуулийн 5-ын «Г» ангийн сурагч Э. ЭРЭНДОО П. БОЛОРМАА МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ мүүс олон бий. Тэд цаг ашиглас- наас ийм амжилт олжээ. Төв аймгийн Бүрэн сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8" дугаар ангийн сурагч : Ш. СҮХБААТАР ----5-22-323Эа ЛНий Уишигчид аа! Манай хэлэл- цүүлэгт өргөн оролцохын тулд ан- ги, бүлгийнхээ хэмжээгээр сонир- Холтой ажил зохион, сониидоо тэр тухай бичилс мэдээлээрэй! | 8 | з 4ЄГААПИЄГЄХ ИУНУИ! шнилгииллисхгАБ айлаас лнирлаахайлиллэларрыицэсэчланслнлилгланжсла 46ЦААПИЄИЄХ 12472117 Р” “Үл алхан манай Оловсролын Энги, цэцэрлэг орны ерөнхий сургуулиудын бага ийн ахлах, бэлтгэл БААТАРЧУУДЫН СОНИРХОЛД | голСТОЙН АРГА Оросын их зохиолч Лев Нико- лаевинч Толстой суут зохиолч тө- дийгүй нэрт сурган хүмүүжүүлэгч байжээ. Тэрээр «Ясная Поляна» гэдэг газар тариачдын хүүхдэд зориулан сургууль байгуулж «Ца- гаан толгой», «Унших» зэрэг су- рах бичиг зохион өөрөө хичээл сааж байжээ. Их зохиолчийн хүү Сергей, Львович Толстойн бичсэнээр түү- ний тоо зааж байсан зарим арга ихээхэн сонирхолтой байна. Ту- хайлбал үржүүлэх аргыг заахдаа, -- Хүүхдүүдээр үржүүлэх үйл- дэл хийлгэхийн тулд эхлээд тав хүртэл үржүүлэхийг өөрсдөөр нь цээжлүүлж бусдыг гарын хуруу- -.. ОКТЯБРЬ-ХҮҮХЭД ц тын райопуудаас урлагаараа шал- гарсан хүүхдийн тоглолтын «МАЛЧНЫ ХҮҮХЭД» БОДООШИЙН арсан трафик гэрэл зурат, ангийн хүүхдүүдийн дунд «Ок тлбрь-хүүхэд, | сэдэвт урлагийн үзлэг болсон юм, ЗУРАГ ДЭЭР: Улаацбаатар хо- хэс- гээс. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ны нь тусламжтайгаар хийлгэдэг байлаа. Үүний тул үржигч, үр- жүүлэгч хоёроос тус бүр тавыг хасаад үлдэх тоог хоёр гарын ху- рууг дарж санана. Дарсан ху- руунуудаа нэмээд гарсан тоо нь аравт болох бөгөөд хоёр гарын бу- сад үлдсэн хурууг хооронд нь үр- жүүлж аравт дээрээ нэмдэг бай- на. т їишээлбэл: Долоог есөөр үр- жүүлье гэвэл энэ хоёроос тус бүр тавыг хасаж зүүн гартаа хоёр (7- 5-2) баруун гартаа дөрвөн9-5 -4) хуруудараадэнэ хоёроо нэм- бэл зургаа гарах бөгөөд энэ нь аравт болно. Зүүн гарт үлдсэн гурвыг баруун гарын нэгээр үр- жүүлж гурав болгоод зургаан аравт дээрээ нэмэхэд 7Хх9--60-- 8--68 болно. Хүүхдүүд ээ! Та нар их 3о- хиолчийн аргаар өөрсдөө бодож: үзээрэй! Архангай аймгийн Жаргалант сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн хичээлийн эрхлэгч Р. БАТААХҮҮ гоэмөжегсрс“ёррдхсссс2ст ЭЭ“5“ЖФУЛАЛАЛАЛЛАЛлААЛААРЛАЛФБРОБХИ"Б“МБГГѓСБКБХЬА/АММММ МОСОСОРУкУЛРУУУУЮЛРШЧМТМЛКМФММЛМУФСКФУУУ” “Ч БАГШАА БАЯРЛУУЛНА Үсэглэлийн. номоо Үлэж дууслаа, Ах шигээ хурдан Ушшидаг боллоо, Лх шигээ хурдан Уишдаг болсонд Аап минь надад Баяр хүргэн, Эгч шигээ уран Ушидаг боллоо, Эгч шигээ уран Ушидаг болсонд 2 Ээж. минь баярлаж | Энийлэн үнсэл Шинээр үзэх Уиших иомоо Шамдаж улам Сайн судалиа. Шалгалт бүхэнд Онц авч Багшаа дандаа Баярлуулж байна. Ө. ГИВААБАЛЖИР | ҮСЭГЛЭЛИЙН БАЯР Энэ: хичээлийн жилд алтан 10- мын үсгийг үзэж эрдмийн далайд аялсан. манай орим 45 мянга га- руй бяцхан охид хөвгүүд анхны цом «үсэглолэЭ» үзэж дууссан баярт үйл явдлыг тэмдэглэлээ, Бяцхан иргэдийн. өнө. баяр бол бүгдийн баяр байдаг їюм. Нийслэлийн 7 дугаар дунд сур» гуулиар ороход погдүгээр ангийн бүлгүүд нь «Үсэглэлийн» баяр, таа цом оор оор сэдвээр бэлтгэ- “шдээ, Їгийн «ЛА». ангийнхан «Ах- мадын сургаа алт» содвээр болт- гэн нэг сурагч л ног үсэг болж тэр үсгээрээ эхэлсэн сургаал үгийг тогтоон уншсан иь маш сонирхол- той болов, Хүүхдүүд «Цагаан толгой» ио- моо үзэж дуусах хугацаандаа сур- сан дуу, шүлгээ дуулж уншиж ёс- той л авьяас бүхнээ гарган мэ» рийцгээж байлаа, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ | 1 1 | «МИНИЙ ДҮҮ» Нийслэлийн 28 дугаар дунд Нийслэлийн 7 дугаар дунд сур- сургуулийн 8-ын «Ё» ангийн сурагч П, ЭРХЭМБАЯРЫН уулдаасан барын гуулийн 1-ийн «А» ангийн сурагч Чанцалдулат, Оюунгэрэл иар сур- зурсан ! зураг. сан шинэ дуугаа дуулж байна. тос тштшшхт) шугшлгшло єишлэт2ро хил: солошипл Ооюнсиыац ШолииллЫ ФШилшлэхх:5 (ШХ-12 МУУР ХИЙХ ХЯЛБАР АРГА | 70. бсн | еш-э---ы---3 аш й 128-2-02215 1945,| | а, б зургийг (4) а,гГ- а) Хөл сүүл 0) Их бие зургийг (--/ тэмдэг: в) Чих тэй хэсгийг хооронд г) Толгой нь нааж чихийг тол- А, Муур тойн хэсэгт байр- Зузаан цаасаар зу- луулна. рагт үзүүлсэн хэм- жээгээр дүрс хайчлан Б, БАТСҮМБЭРЭЛ ТЭР СУРГУУЛЬ ХОЁРЫН ХООРОНД Нийслэлийн 20 дугаар дунд сур- туулийн 7-гийн «ВБ» ангийн су- рагч Г, БОЛДБАЯР зурав, "ГОВ! Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын ГАЛЕКСЕП БАЛАКАЕВ ЭХЭЛЖ ХЭЛСЭН ҮГ, МИНЬ Эхээс төрж хэлд орохдоо Эхэлж хэлсэн үг минь ТАЧИН АНЖАА ОЧИРЫН | ХҮСЛЭН Опоо Ленипитайгээ уулдахаар Очир жаал санаашириа Ойїроос бараагий нь харах гэж Олонтаа: бодно Орой нойрондоо дарагдаж Очир амгалан унтан, | Зүүдэндээ. Москпад: ирж Зонгөөрөө Мапаолейд оров --Амар байна уу, овоо мипь !) Ачийгаа та харж байна уу? Монхөд нойрссон таныгаа Мороодсоор хүрээд ирлээ Тогтоосон нийгэм тань бадарч Түгаэн түгсээр байна, Г ХОМОГ ЇН Ж, ГАЛ (Түрүүч иь М44, 45, 46, 47-д) 1 СЭСЭРХҮЭРАВг БЭ эх өэнл Вт 2 САУТ” Буугаа дахин сумлах завсраа ам- жиж харвал морь ч, баавгай ч үхэд- хэн унасан байлаа, Айхдаа модны оройд авиран гарсан хоёр бамбарууш учиргүй орнлолдоц яах учраа олох- гүй сандарцгаана. Шумуул Хараахан үхэж дуусаагүй хойд хөл нь татга- ман буй баавгайн хар хулих руу иэр- мэн буудаад сан түүний үхсэнд ит- тэж мориныхоо тухай сапалаа, Тэр хаднаас алгуурхан бууж морнц дээ- рээ ирэв, Олон юм бодох хэрэггүй болжээ. Хулихны нь тус газраар ор- сон сумны ормоор хүрэн улаан цус олгодон хаг хөвд рүү шингэн орж байл, Шумуулын х д хий аймшиг одоо бараг гарцаагүй хүчин болон тулж ирлээ. Газрын багцаа мэдэхгүй эзгүй тайгад унаа мориноосоо салсан ганц муухан эр ямар сайн байх билээ дээ. Саяны үйл явдлын үнэн зэсэхэл сайн итгэж чадаагүй боловч аймшигт сүрдсэл Шумуул уйлж байлаа, МОРЬГҮИ ХҮН МОХОО, ХОНЬГҮЙ ХҮН ХОВДОГ Шумуул юм бүхнийг мартсан мэт баахан суугаад толгой ондийлгон харлаа, Ой-тайга юу ч болоогүй мэт амгалан дүнсийх агаад нөгөөх эхээн алуулсан бамбаруушууд ч алга бо лоод өгсөн байв. Одоо лах хэрэгтэй вэ гэсэн бодол түүнийг зовооно.Ндаж морь байдаггүй. Ямар хандгай барьж їа гэх биш. Явгарсан ганц хүн хаачих билээ. Түүний хоёр хөл биез даахааргүй болтлоо ядарч сульдсан мэт байх нь айн самгардсанаас болов Уу гэмээр, Тэнгэр вөд суугаагаараа өлийп харлаа, ҮҮүлс Улам зузаарч борооны чийглэг сэрүүн амьсгал Улам тод мэдэгдэж байх ажээ. Ин гэж үхэх үйлтэй толгой байжээ хэ- Мээн шивэгнэв, Тэр одоо яасан Ч ха- маагүй болсон хүний дүйнгэ хөдөл гөөнөөр -очиж морниыхоо эмээлийг авлаа. Чухамдаа тэр эмээлийг үүрээд лвжк чадахгүйгээс цааш уг нь ялгаа гүй байжээ. Үхсэн мориноос эмээлээ арай яда! салгаж том чулууны ёроолд тавиад богцоо аван мөрөн дээрээ тавьж энд тэнд гишиглэн, гуйвж дайвсаар ца рам өөд мацаж бамбаруушиуудын байсан агуй руу дахин очлоо. Тэгээд шийдсэн хүпий ёсоор агуйн ам руу мөлхөн оров. Тэр нь гүнээрээ хоёр метрээс хэтрэмгүй мөртөө инлээд өр тон агуй ажээ, Тэндээс ханхлах араатны зэвүүн үнэр хүртэл түүнд үл Фоогдох ажээ , Тэр эмээл хазаар, унтал» тий уут зэрэг хогшлао агуйд аооц Шинэ ннВдэн -Ленит билээ он Бага сургуульд орж үсэг заалгаад Багшаа дууриалгаж ! бичсэц үг минь --Лепии билээ, 17 Отмнох аамыг минь бидэнд аааж Онөөгийн: жаргалыг 9 эдлүүлж, өгсөн нв Торолх эх нутаг минь Төпхїїүүү жаргалаа олоп гээд Шиппэн хэлж ипсйар Шилэн бунханд иь ороход тунх нүдээрээ эн тойрноо хариа Халимаг ачийгаа харангуут Ханаж баярласан царайгаар Хайрын харцаар ширтэн байж Халуун сургаалаа хэлэн, --Тал путгаа шимээр бадруулж Торолх орноо жигдхэн хөгжүүл! Тариа томсоо элбэг ургуулж Тэжээл өнсөө аринжуул! Мал сүргээ өсгөж Монхийн баялгаа бэлтгэцгээ! Хогшид иастангаа хүндэлжс Хүртээсэн иасыг нь авцгаа! Октябрийн тугаа мандуулж --Лепин билээ, ) Гэрэлтэй саруул ордонд бид Гэрээрээ эн гэл жаргалтай байдаг типь --Лениний ач Ч Өргөж түрсэн 4 дуу!ы эгшиг Ё Опготип хөгжсөн эх ориы минь сайхап --Лепнний хүч ! о Орчлонд амгаланг түгээцгээ! Сургууль эрдэмд боловсорч Санасан хэргээ бүтээцгээ! гэп. Өлөө Лепиптэйгээ уулзсандаа Очир баярлан инсэв, Өнд тэнгэрт явснаа Өпгийж доошоо харап, 1їремлийн улаан одпууд Хүү рүү апилчин глдалааяй, Улаан талбайн дунд Өнөөх Мапзолей харагдана, “Очир гэнэт сэрвэл Орондоо унтаж бай Опцын сайхан зүүлээ. Олонд ярихаар шийдэв, Халимаг хэлїээс Ө, ВАНДИ хөрвүүлэп, Д авчирч, бороо орохоос өмнө амжиж хуурай мөчир гишүү зөндөөнийг 1) лан агуйн голд гурван чулуу тулж тогоо барин усанд явап, Цар- мын үхэр чулуун дороос шоржигнон урсах хүйтэн уснаас тэр баахан зал- гнлаад тогоондоо ус дүүргэн барьж буцах замдаа тарган буга унагаа- гүйдээ харамсах сэтгэл төрж байн. Тэгээд хутгаа сугалан авч баав- гайн сооноос хэсэг мах арьстай нь огтолж ирэв, Дараа нь ус авчирч чулуун тулган дээрээ бэлэн тавиад сал ороо засав. Ийнхүү элдэв юмаар оролдох нь түүний ганцаардал, айд- сыг бага боловч хөнгөлөх шиг бол- ко, Хушин ойи дотроос эхээсээ ха- гацсан бамбаруушиуудын цөхрөнгүй бархирах сонсдох шиг болно, Хаа йэгтээ тоншуулын тог тог тонших, ойн шувуудын жиргэх тодхон мөртөө тасалдангуй дуу гарна, Морь нь ту- риулаж, өвс шир зулгаан хазаарын амгай жингэнэн хичнээн хань бараа- тай байдаг байж вэ. АЛСЫН БАРАА ХАРАВ Элдвийг сайн эрэгцүүлэн бодож хүн амьтантай нутгийн зах хүртэл ямар ч байсан зуур хоногийн газар байх учиртайг тооцоолж үзэв, Олон усны хагалбар болсон уулнаас буруу чиг барьж буух юм бол Хэрлэнгийн сав, Хүдэр, Минжийн тайга ч орчи- хож болио гэдгийг тэр сайн мэдэж байлаа. Ямар боловч яарах хэрэггүй идэх хоол хоргодох газартай дээрээ байдлыг сайн нягтлан үзэж, тол- гойнхоо эргээг гаргах хэрэгтэй тэж шийдэв. Тиймээс юуны өмнө агуй- паас дээш төдий холгүй харагдах ор- гил дээр гарч алсын бараа харахаар явав, Баахан яваад хадан дээр сууж амарлаа, Эргэн тойрны байгаль алган дээр дэлгэсэн мэт харагдана. Өөрийгөө уул хөвчийн эзэн болсон мэт бардам ширтэн, өчүүхэн бахдал төрөхийг мэдрэнэ. Гэтэл сууж бай- гаа хадны нь нэгээхэптэй доош ор- сон хэсэгхэн нүх харагдлаа. Шу- муул яагаад ч юм түүн рүү гар чийдэнгээ тусган харахыг оролдов. Нүх хэтэрхий жижиг байсан тул олигтой харагдаж өгөхгүй зовооно, умуул газарт элэглэж хэвтээд тэр өчүүхэн нүхний гүнд їоу байгааг ха- рах гэж хичээлээ. Чийдэнгийн ёлт- гор гэрэлд тэртээ дор ямар нэг то- морлог гллгар том харагдах шиг бол- лоо, Түүний зүрх хүчтэй цохилон, духаар нь хөлс даапварлан, -- (Оллоо! оллоо! гэж хашгира. хад нь хад байцас дооглон инээх мэт ХОНДИЙ цуурайг орчиоо тараав, Шу- муул буугаа мултлалж: тавиад хэсэг Хэнлэлиийн. Комбинатад ХЭВЛ0й, хадыг тойрон гүйж орох нүх сүп Завн Цэн: гэ:1 ямар нэг хаалга үүл байсангүй. -Мань эр яах учраа олох- гүй ийш тийш галзуу мэт харайгаад том гэгчийп шөвгөр чулуу олж нр- лээ. Тэгээд нүхийг томсгох гэж бай- даг чадлаараа нүдэж гарлаа, Бор- жин малгийн зөөлөн хад тийм Ч хэцүүгүй бутран шүх алгуур боловч томорч байв, Түүний дор маргаан- гүй том нүх байгаа нь доргилтын цуурайнаас тод. Гар хуруугаа өв- дөх шалбарахыг үл тоон галзуурсан мэт тааралдсан газраа балбаж байв. Хичиээн удаан хөдөлмөрлөснөө Ч мэдсэнгүй. Уг нь орой болж, тэнгэр хар үүлсээр бүрхэгдэл, алсад алига цахилгаап. иүрэглэж, байсан хэрэг шүү дээ. Шумуул шүд зуун хүчилж нэг том чулуу хорхлотол... ДООШ ЦОМ- рөөд орчихлоо. Тэр хөлгүй мэт нү” хэнд арвагайан унах агшиндаа и8з- гэц удаа амь тавин хашгирсан бо- ловч түүнийг хэй сонсох билээ, Тэн- гэр тас хийн сүртэй дуугарч, азар- ган борооны том том дуслууд хавь орчныг бөмбөрдөн бууж | эхэллээ. Хэн нэгний зориуд Зохиосон буюу эсвээс үнэн зүйлийг өгүүлсэн Ч байж болох тэр хуучин тар бичмэл нэгэн өчүүхэн золгүй хүний харгай- таар Хэнтийн сарьдагтаа дахин булшлагджээ. СҮРЭНГИЙН ТӨГСГӨЛ ЯРИА -. Аав бид хоёр хот орж ирүүт умуул ахын бие яаж байдаг бол Хомээц санаа зовоод асууж сурлаа. Гэтэл тэр ямар нэгэц юманд явсай тэдэг байгаа. Тэгээд лахав онц юм болсонгүй. Арав хонолоо. Хорь хо- нолоо.. Нөгөөх чинь байдаггүй. Их багагүй сандарч эхэллээ. Баазынхан нь (тэр.нэг баазад тооцооны ажил хийдэг байжээ) таннх мэдэх улс нь хэл сураг тавилаа. Тэгээд анх бол- сон явдлыг бүр эхнээс нь мөрдөөд байвал тэр гар бичмэлийг олж авсан нь, эрдэнэ хайхаар явлаа гэлс эхнэр- тээ хэлсэн нь мэдэгдэв. Шумуулыг Хэнтийн тайгад гараад алга болс- ноос зайлахгүй гэдэгт эргэлзэх тал- гүй болж хайж цөхрөөд арга му- хардсан юм даа. Сүрэн яриагаа ингэж төгсгон. опсож байсан миний дотор өчүү- хэн шупал хар амна бодох явдлын кл барьцадын тухай үр хүүхэддээ оловч сайтар ойлгуулахын хичнээн чухал. болох тухай нэгэн бодол ур- гац ирэв, Л "огсоп ини лын Эрхлэгчийг С, ЦАДМИД -----ттэт- Цаа Индекс--14140 255