9 Гэ эг “оуү 5 » Та бүхэнд ирж (байгаа хэгжүүлэн дрэлхэг зориг, --Ү2Т6 өв, МАХН-ын ХҮЦ | тэсвэр хатуужилтай, Хо АД ЛЭГ жї хурах хурэзлдах түүхт дөлмөрт дуртай ахмад 8:27.6 євны шэнд дэвшүүлэн ЧИН үеийнхнийхээ | уламжла- 2 ОРБУУЭд угаас “баяр даас сурч хүмүүжицгээ. Н хүргэж эрүүд энх, аз жар- : тєх,. сурлага хөдөлмөрийн Эх орвоо элэг зүрхнээ- ртд6225 Ф, с жжжлвз: хүсэв ерөөе. сэз хайрлан сайхан эх ор- РЭЭР 20, Та: ир, алнзаад в- Ныхоо нэр төртэй хөвгүүд - 77) хазлжтай (байж | авьяас охинд нь болж өсөн бой- 5 8 ы . ти ттүрээ ч «1 040ЛНӨРИЙН “ЭД ДЛ-75» ., УРАЛДААНЫ ДҮН Ө мхзэмйн Төв Хороо, | сумын 8 шилийн дунд 1 Сүхбалтарын пэрэмжит гууль Өмнөгопь хїний П Ф Бэ Төв, Збопллолийн Мпинлай сум, ГПапнФөлгий хэвлэл «Пиоперийн: үнэн» аймгийн Алтай сумын 8 х сонин, «Ходолморийн ули- жилийн дунд. сургуулиуд 1 1 эх: - Ө рал--Үү5» уламжлалт пэг ,хойр, гураа аан бай 394 ” био уралдаашаг дүгиэж 1974» эаїїд шалгарч «Пиоперийн ЭХ я, Тв Хуньь, Д.Сү Ж 1975 оны хичээлийн жи рн8 сон. дицлом, шархмжнт МПБ-ын Тав Зөвлөлийн єөнин, Ф зуны амралтайр дурсгалий” зүйлээр, Дор» 5... ЁРЭЛ үйлдвэр, хөдөө аж. ахуйд под аймгийн. Чойбалсан үсч 3 илдээ” слрстлтлулцжилуУРЧЭ л ТН фОлиллан амжилт гаргасан хотиц 3 дугаар 8 жилийд Эс Халлс МӨ2 (1976 оны 1 дүгээр ЁО Пүрэв | дор дурдсан хамт олон, ду!дД сургуулийн 7-гийн мМ1 (1400) сарын 1. Ё Үнэ 10 мо. пионер сурагчдыг бола- ДО лигийн. сурагч Л. -ш--- ыг: 2 Ө лын дагуу шалгаруулж ОРЖ, Баянхойгор айм- урамшуулан шагнав. Үүнд: гийн Балилит сумын 8 ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДАД чидварах бүхий (х талаар /ЖООРоЙ. Имж дүгээр сар Дөрөвдүгээр сар: с ы) ГЭ З 4 Хүүхдийн төлөө ж 3 Төв Комнис- сын дарга А. И. ЦЭ- гч ДЭНБАЛ- ФИЛАТО ВА мэндчилж байна. 15-Найрамдал, болон харилцан туслалцах тухай Мон- тол-Зөвлөлтийн гэрээний 30 жилийн им тогтмол Гуравдугаар сар: 1-МАХИ-ын 55 жилийн ой 4-«Пионерийн үнэн» сонниы вих- Ф Төв аймгийн... Баянцогт жилийн. дунд сургуулийн “1 11 Ш ны дугаар гарсан өдөр Зургадугаар сар: 8-Монголып өсвөр үеийнхний анх- хэплэл «Залгамжлагч» сэтгүүлийн аихиы дугаар хэйлэГДСЭ- ний 50 жилийн ой .. 14-МАХН-ын ХУП их хурал нээг- иЭ. Олдугаар сар: хамтын ажиллагаа жилийн ой Р, НЭРГУЙ царыг 4Йно- өөснөүөүөөөөөөөөөөөӨөөөӨ.ө 11-Монгол Ардын хувьсгалын 55 Наймдугаар сар: 25-МХЗЭ-ийн Арпан нэгдүгээр 17-Монголын шилэ үеийн уран зо- хнолыг үйдаслэгч, монголын. пионе- рийн байгууллагын анхиы то! дарга Д. Нацагдоржийн (17 насны ой бмр 4Ав питийн сурагч перийп үнэ» сонины 80. салж тилийн ойн медаль, га- даадын пионерийн яамд амрах эрхийн 52 гаар лунд яар ангийн. сурагч Ц.. АТ ЭЭН, Дорпогор пймгийн Өргөн. сумын 8. | тилийн лунд гүргуулн г Їй. Ээмп 4Л» элгийн сурагч Т, ЭРДЭПЭРАТ, Тов айм». гийн. Өндөрши гн, сумын дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн “бурагы Л. ДОН. ТОРМАЛ, Дуидгонй айм- тийн ХИЙНЭ М Ри сургуулийн 7-гийн «АА» ай. гийн сурагч 1, яОгНЫн Завхан аймгийн Түдэвтэй . сумыц дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч НИ. ЧИМИДЦЭРЭН нарыг «Пионерийн: үнэн» сОии- ны 80 жилий! ойл! медаль дурсгалын зүйлээр тус тус шагиай, 2 «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» (010):1:1:17) 12):211221 55 экилийн ой. сарг 2 5 пчооны Ю аал 253 -- Мийслэлийн 53 дугаар дунд сургуулийн Т-гийн «А» Өнгийн су- рэагч «улсын (хэргүүний бүлгийн» дэрса Д. АЛИМАА. -- Налайхын дунд сургуулийн 8 ын «Бь» ангийн сурагч тавап онцын эзэн Ч.ЧУЛУУНЦЭЦЭГ Улаанбаатар хотод болсон МХЗЭ-ийн анхан шат- ны байгууллагын нарийн бичгийн дарга нарын улсын зөвлөлгөөнд оролцлоо. -- Булган хотод нээгдсэн нОНеё- рийн тинэ ордны түлхүүрийг 8 жь- дийн П дунд сургуулийн 5-ын «А» ӨСВӨРЛИН СҮХВААТАРЧУУД | НАМЫНХАА. ИХ. ХУРАЛ Говь-алтай. аймгийн... Хох- морьт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн. эмопорийн бүлгэм, МАХИ-ын их хурал угтаж ра- УГТАЖ гоонд яаж оролцохоо хүртэл мэ- дэж, иржээ. салааны їшопёрийн ажил эхэллээ, Лигийн дуучин, уран уншигч, бүлгэмийн. зорлолийц ги портад гарын үсэг зурахын т0» 18) улирал дараалай онц сайн лоо нэмэлт үүрэг авлаа, Мино, суралцаж байгаа салаан дарга церийн.. бүлгомийн соплолоос 4 Солонго. пионер хүний ман» їиоцор сурагч нэг бүрт хандаж «Миний хувь нэмэр» госон то» лайллын талаар ярив, Салааны- хай нь туйлаас анхааран сонсож дорхой амлалт авахуулан анги, байлаа. С. Солонго. МАХН-ын- бүлгүүдийн. хооронд, социалнсэ хаа ХУЦ их хуралд. сурлага, уралдаан: зарлав, Онс уралдаа, ходолморийн. гарамгай. ныг «Орчин тойїриоосоо сайн гайр бэлэг. барихын тулд« Дунд: сайхныг тусган айч, орчиш той- гүй» салаа лох үүрэг авья рондоо сайн сайхныг түгоас!» уриан Дор 14 хоногт исг удаа дүгнэх юм. Багш ЖЖ. ГАНБАЛ Сүхбаатар аймгийн Баруу!- урт хотын. 8 илийн 1 сур, гуульд «Авьяас чадвараа хөг- 42, 49.54ЛҮ 1 гээс цохдоо уриалжээ, Хүүхдүү- дийн сэтгэл ДОГДЛОН, -- Тогьс, миш зүйтэй Гэц» гаов, 5 Тэд . сурлагаар хоцронгуй яцаа 21... өөд зэрэг харцгаав, 31. би мэрийж сайн сурч чадла жүүлцгээс» сэдэвт, хичээлээс ын гадуурх бүлгэм дугуйлангуу- 3 2 422132 гонс зоригтой хэлэв, ЭМ. бол он улыг Зүүгй| ОоахОх саасан. МХЗЭ-ийн Тов Хорооны “цвьяастай хүү. Ангийнхаа сүлд товчооны тогтоол, МПВ-ын Төв наадмын «Өвлийн ов- "Тайлан өдөрлөгт мужаан дарх- ны дугуйлангийн сурагчдын Зоплолийн тэргүүлэгчдийн хур- модиы гөн» болж нөхдөө баярлуулсан хийсэ орин хуур, шал угаах лын. шийдвэрийг хүлээн авах ЮМ. багаж ЗОО Уаииийн “угуй: цуглаан Өмнөговь аймгийн төв 7Н.-д нөхөд нь баярлалаа. лангийнхпы хийсэн. цахилгаан Даланзадгад хотын 8 жилийп Энэ салааныхаи бүлгийнхээ зуух, уран зохиолын дугуйлан дунд сургуульд болов. Цуг- сурлагын уралдаанд 7 удаа тү- гийн сурагчдын ардын аман 30- лаанд пионерийн хаХЛамудАра рүүлж авсан оноо ив 8891 бо» хиолын цуглуулга, бичмэл сэт- дагч Бурмаа, бүлгэмийн зөвлө- лоод байгаа ажээ. 8 дугаар са- углу лийн дарга Сэржмядаг, 8 Ду» лааныхан сайн, онц сурахын гүүл, шог гараа зэрэг үзмэрийг багш, сурагчид, эцэг эх, хөдөл- морчид ихэд сонирхол, 7 гуульд пионер сурагчдын 50 гаруй хувийг хамарсан бүлгэм дугуйлангийн ажлын үр дүнг хичээлийн жилд хоёр удаа гар- гаж нийтэд тайлагнадаг журам тогтов. 6-гийн «А» ангийн сурагч Ж. ОЮУНЦЭЦЭГ МАХН-ын ХҮУП нх хуралд хөдөлмөр сурлагын гарамгай амжилтаа илтгэх рапортад га- рын үсэг зурахын төлөө социа- лист уралдаан өрнүүлэх тухай гаар ангийн сурагч Алтанчимэг нарын зэрэг хүмүүс үг хэлж, нэмэлт үүрэг амлалт авлаа - «Пионерийп үнэн» сони- ны 1975 оны тэргүүн бич- лэгийн шагналт Т. АЛГАА Салааны пионерүүд даалгав- раа шалгуулав. Тэд МАХН-ын ХҮП их хурал угтаж, аав, ээж, ах, эгч нар нь юу шинээр хийх, ямар үүрэг амлалт авсныг 1То0- дорхой мэдэх даалгавар авч сайн биелүүлжээ. Түүгээр ч ба- рахгүй өөрсдөө энэ их хөдөл- тулд чөлөөт цагаа үр бүтээлтэй өпгөрүүлэх, үүргээ заавал бие- лүүлнэ гэж, хатуу Шшийдэцгээ- лээ. Бүтээлч, идэвхтэй энэ хүүх- ТҮҮЛЧСЭЛЭНТЭ аймгийн Сүхбаа- тар хотын Г. Бумцэндийн нэ-. рэмжинт 10 жилийн дунд сур» гуулийн 5-ын «Б» ангид сурал» цаж байна. Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаа- тар хот, 10 жилийн дунд с, лийн багш ҮРЭХ С.БАЗАРСАД ооөоососооойооооооосоӨбобӨбоөөөӨөс-сӨ ӨӨ ПИОНЕРИЙН ЗАЛГАМЖ ҮЕ 1926 оны 8 дугаар сараас Эхлэн пнонерийн байгууллагын дэргэд баатарчуудын байгуул- дага байгуулагдан 7-410 нас- ны багачуудыг элсүүлж тэдэнд шинэ дуу, шүлэг заах, биеийн тамнрын дасгал хийлгэн бичиг Үсэг зааж, арнун цэвэрч, иягт нямбай байдалд сургаж эхэл- эвээ. Тэр цагаас хойш 50 жил бо- лох гэж байна Анхны илүү: дэд пнонерүүд таван хошуу тэм- дэг хийж баатарчууд дүү нартаа тардуулан, тэдний энгэрт зүүж өгдөг байв. 1985 оноос баатар- чуудын дүрмийг зохион мөрдөж эхэлсэн байна. Үүний дараа 1963 онд хуралдсан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 2 дугаар бүгд 1964 оноос баатарчуудын дү- рэм, ялгах тэмдэг, хүндэтгэ- лийн марштай болгож баг арав- тын зохион байгуулалт хийсэн байна. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит монголын пионерийн байгуул- лагын дүрэмд: бүлгэмийн Зөв- лөлийн дэргэд зөвлөлийн НЭГ тишүүнээр удирдуулсан «Баа- тарчуудтай ажиллах зөвлөлийг байгуулан баатарчуудын ажлыг харнуцаж ажиллана гэж Заа- - сан. Үүнтэй уялдуулж МПБ-ын Төв Зөвлөлөөс 1978 онд баа- тарчуудтай ажиллах зөвлөлийн ажлын зааврыг батлан гарга- сан юм. Уул зааварт: «Баатар- чуудтай ажиллах зөвлөлийн аж? лын зарчим нь: | р -- Тэдний нас бне сэтгэхүйн онцлог хэрэгцээ сонирхолд то- хнруулах, : ? -- Баатарчуудыг бүрэн хам” руулж тэдэнд нөхөрсөг хамтач үзэл санааг олгох, 2 -- Хэлбэрийн хувьд олон янз байх бөгөөд гол нь тоглоо-. мгын төрлийг өргөн ашиглах, "! -- Баатарчуудыг пинонерт элсүүлэх бүх бэлтгэлийг ханга” хад чиглэгдэнэ гэж тодорхойл»! сон. Ч Ийнхүү баатарчуудын бай” гууллага нь пионерийн байгуул» лагын хойчийг залгамжлагч өс” вөрийн бяцхан иргэдийг сургаж хүмүүжүүлэхэд багагүй хувь ангийн онц сурлагатан Н. БУЛГА- хурлаас баатарчуудын дунд 30- -- Баатарчуудын сурлага нэмэ| МАА хүлзэн авсан юм. хнох ажлыг эрчимжүүлэх та- хүмүүжлийн ажлын холбоог 2 Оадны ОЛ лаар тодорхой шийдвэр гаргаж сайжруулах, -. МАНАЙ ИДЭВХТЭН” ТЭЭН Улаанбаатар хотын ерөнхий 00- ловеродын сургуулнудын 7 дугаар ангийн математикийн аварга, нэгдү- гээр дунд сургуулийн 8-ын «Д» ан- гийн сурагч (барууп гараас) Б.СОЛЬ, Ч. БАЯРЖАРГАЛ нар. -- Нийслэлийн 14 дүгээр сургуу дийн 4-ийн «А» ангийн онц сурлага- тан Д. Баярмаа ёивариут хийх хө 7 гч . 4 , дөлгөөнийг Өргөн «сурталчилж, нө- хөддөө сайн тусалдаг, чөлөөт цагаа үр ггнгтай өнгөрөөдөг пнонер юм. уарэныб-гдуар-г4 2-г Эн абрт бнйчүн . ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД ниннй | | ДУУРАЙХ ХҮН Би ээж шигээ хүн бо- лохсон гэж эртнээс бод- дог болсон. Одоо ч бод- соор, хүссээр, мэрийсээр явна. Миний ээж бол жи- рийн ад нэг сувилагч хүн, Би ээжийнхээ ажлын ту- хай, тэдний ажлын газ- рын тухай сайл мэднэ, Тэнд хүмүүс эмчлүүлж эрүүл саруул болоод маг- най тэнийп баярлаж бай- хыг олон удаа үзсэн. Аав ээж, ах дүүс нь ирээд баярласан гялайснаа илэрхийлдэг. Энэ бүхэп надад маш сайхан санагд- даг, Ингээд би багаасаа, бүр сургуульд орохоосоо эхлээд хүмүүсийн -эрүүл мэндийг хамгаалсан “эмч больё гэж шийдсэн юм. Миний аав Завхан айм- МИНИЙ ЗОРИЛГО гийн Отгон сумын хүн! Аавыг маань бага байхад тэр нутагт аюултай өвчин гарчээ. Зөвлөлтийн ачит эмч эмэгтэй Соболёва амь өрссөн тэр аюулт өвчнөөс нэг хүүгийн амийг авар- сан юм гэж аав ярьсан. Би Соболбва эмч шиг үх- лээс ч айдаггүй, хүн ар- дынхаа эрүүл энхийн тө- лөө тууштай тэмцэгч эмч болно. ” Аюулт өвчнөөс аврагд- сан нөгөө хүү эрүүд знх өсөн торииж эрийн цээнд хүрээд сургууль төгсөж эрдэм номтой сайн хүн болжээ. Би одоо 7 дугаар ан- гид онц сурдаг. 10 дугаар ангна онц төгсгөнө. Дунд сургуулиа төгсгөөд ана- гаах ухааны дээд сур. гуульд орно. Би эмч бол- но, Дархан хотын 1 дүгээр 10 жилийн 7-гийн «Д» ангийн сурагч, таван опцын эзэн Б. НАРАНЦЭЦЭГ КУБЫН ХУВЬСГАЛЫН ӨДӨРТ КУБЫН ПИОНЕРИЙН ХОЛБОО Куба улг2р ардын хувьсгал ялсны дараа 1961 оны 4 дү. гээр сарын 4-ид «Тэмцэн бо- согч пионерүүдийн холбоо» байгуулагдаад жилийн дараа Нуб ын пионерийн холбоо гэж нэрлэгдэх болсон юм. Кубын пионерийн холбоонд сурлага сахилга батаар тэргүү- ний 7-14 иасны хүүхдүүд тишүүнээр элсдэг. Пионерт элсэхдээ эцэг эхийп- хээ зөвшөөрлийг авч эхлээд 2 сарын хугацаатай орлогч ги- шүүн болдог юм. Зохих хуга- цааны дараа хүндэтгэлийп шу- гам жагсаал дээр пионерийн тангараг өргөж жинхэнэ гн- шгүүнээр элсэн тэмдэг, батлах авч, цагаан, цэнхэр, алаг өн- гийн галстүк зүүдэг. Пионе- 3 рийн дуудлага нь «Че шиг болцгооё» гэсэн үг байдаг. Пионерүүд: 7 жилийн хуга- цаанд: «Цагаан од», «Цэнхэр ОД», «Улаан од» гэсэн үечил- сэн 3 дэвшлийг биелүүлж тэм- ДЭГ авсан пнопер Кубын залуу коммунистуудын эвлэлд Ги- шүүнээр элсэх болзол хангадаг, Кубын ипоперийн нэг гол хэвлэл нь «Пиопер» шэртэй сэтгүүл юм. Өнөөдөр (Кубын пионерүүд аав, зож, ах эгч, нарынхаа хамт коммупист памынхаа их хурлын шийдвэрийг биелүүлэх их ажлын. гараанд гараад сурлага хөдөлмөрийн орнүүн амжилтаар түүхт хувьс- галынхаа| ойтой золгож байна. МПБ-ын Төв Зовлолийн ажилтай Л. ДУГАРСҮРЭН 5 2 «ПИОНЕРИЙН-ҮНЭН» СОНИНЫ ШЕФ БАЙГУУЛЛЛГЫН ДАРГА МЭНДЧИЛЖ БАЙНА ҮЗЭГЧ БЯЦХАН ДҮҮ НАРТАА Театрынхаа хамт о: нөөс үзэгч түм буман б дүү нартаа шинэ жилийн рын мэнд хүргэе! золгоно гэдэг Шинэ онтой хэн бү амьдралд шинэ зүйлс нэмэгдэнэ гэсэн үг. Манай тает- рынхан 1976 оноо зөвлөлтийн зохиолч Б. Васильевийн «Үүрэг эн цагт» г л эр АЯ дал шинэ Ши дор зэрэг » ДЭЭ « байна Хє байдаг сг? үзэгч дүү нартаа охэлж байгаа онд сурлагын амжилт гаргаж, цаг үргэлж эрүүд энх, инээд баяртай явахыг хүсэн ерөөс! Хүүхдийн театрын дарга Ж. ДАМИРАН БРҮҮҮҮҮҮҮЭЭЭЭ шиш шинж тэжинэ зишнн шил) шини) (иннэ шилж) пюлтомх| шиннЫ (ШИН 1880 01 биНА О5ННН шинжин шинж ОР Бавтар хот Москвагийн нэрэмжит нийслэлийн 83 дугаар сургуулийн 10-ын «А» сурагч Я. ТУЯА спортын оны аварга, мастер гимнастнкийн 1975 болж, БНМАУ-ын спортын цол хүртлээ. Манай сурвалжлагч С, БОДООШИЙН алсан тэрэл » зургууд гаар дунд сургуульїйн 10-ын апгийн сурагч П. ПҮРВЭЭ, 1 -э ! жич Р шэ2 Нийслэлийн 52 дугаар дунд су гуулийн 10-ын «А» өнгийн сурагч Ги ЭНХТУЯА 1975 онд БИМАУ-ын «9 спортын мастер цол хүртэв. 1 : Ч я тү Энэ явдал ердөө өчигдөр болжээ. Шэгэн ангийнхан шинэ жилийн багт шаадамдаа бэлтгээд хөл хөгжилтэй байлаа. Гагцхүү Баатар хамраа шан- тайлгачнхсан нүдээ аннад арын шн- эеэнзэ тонгойн сууж байв. Түүнийг жшайз нар нь харуут айх шнг боллоо. ЇЮу гэвэл Баатар ямар вэг зүйлд ЖУҮггүй хүрэх юм уу гомдохоороо бяц- хан хамраа шантайлган, нэг бол ба- Ртун. үгүй бол зүүн нүдээ онийлгож, жигтэйхэн нх бодолд унах мэт дуу тэтүу ч үгүй тонгойн суучихдаг сснин араншинтай хүүхэд ажээ. -- Найз аа, чи яаж орхив? -- Хэн чамайг гомдоов? - Өнөөдөр чинь шинэ жилийн тдэш шүү! Сэргэлэн байж үзээч! Баа- тар дув дуугүй суусаар л байв. Тэ- тээд удсангүй гарч одлоо. "Энэ нь түүний найз нарт хамаг баяр баяс- таланг нь хамт аваад явчих шиг са- шагджээ. Цем хийж байсан батаа орхнод 11:(3)4:25 2574 ГЭЭСЭН ТЭНЭ-ЭЭ Захисан үгийг тэр шаал Зам дээр унагааж гээсэн гэнэ ээ! Хэрсүү нямбай яв гэсэн Хэрэгтэй үгийг гээсэн гэнэ ээ. Гээсэн гэнэ зө! Хайран үзгээ тэр жаал Хаана ч юм ГЭЭСЭН ГЭНЭ ЭЭ. вэб оо 600 0060-0790 0 09-69 9 Ё “ » ОНЫ ЭЭЛЖИТ ө (0) 2: 5 ї БГА 5 ШАГНАЛ о ө (0) МХЗЭ-ийн Төв оРЭЭ !0 Түшиннтөгс, МРТУХ-ны хүүх- атарын нэрэмжит П8- ийн. нэр лгийн. редактор Ф ын Төл Зөвлөлийн хэллэл «Пио- Ю Зүайчий, Өмнөговь тИмгийн С) нерийн үнэн» сонин, «Зал- ХЗЭ-ийн хорооны. ажилтан 7. ф ГоУжлагч» сэтгүүлийн редак- Алгаа, Баянхонгор аймгийн Ши... бу цн өсвөрийн Сүхбаатарчуудын изжинст сумын дунд сургуу. сурлага, хөдөлмөрийг суртал- лийн пионерийн ахлах улирдагч Ө «улсан чанар сайтай эн) Ч, Адьяа, Төв аймгийн 4арга-. (0) сурвалжлага, тэмдэглэл, турш- лантын СААагдунД сургуулийн ө лага, гэрэл зураг инїтлүүлсэ! хичээлийн: эрхлэгч. Ш. Бадарч, бу) идэвхтэн бичигчид, өсвөр нийслэлийн 10 жилийн 18 ду- үенїнхний үзтэгш хүмүүжлийн гаар дунд сургуулийн 7-гийн Ө сэлоптой сайн өгүүлэл бичсэн «А» ангийн сурагч Б,(Саран- 2) сурган хүмүүжүүлэгч, эрдэм- гэрэл, Хосс Мартийн нэрэмжит Ф тэл нарт 1975 оны тэргүүн бич- 52 дугаар дунд сургуулийн 4- Ө лэгийн ээлжит шагнал олгов. ийп «Г» ангийн сурагч М.Оюун- Үүнд сонин, сэтгүүлийн оны чимэг нарт олголоо, Ф зохиол шагсалыг ШУА-ийн хэл Ь гҮ20д 2) зохиолын хүрээлэнгийн ажил- 1976 оны шинэ жилийг то- тан, доктор С. Лувсанвандан, хиоллуулан нийт идэпхтэн, бї- о Ө Улсын нийтийн номын сангийн чигч уйшигчдад «Пиоперийн ажилтан М.Баянзул, МУИС-ийн үнэн» соннн, «Залгамжлагч» ө багш, доцент Б.Бор, МПБ-ын сетгүүлийн редакци балр хүр- () Төв Зөвлөлийн ажилтан Ї. гэж, амжилт хүсч байна. Эссэ ос 8.9 Өсөх. Ө2Ө л ав 00 ӨөгУУллсэг шишшииииииллсллєсслаосалсүтНЭ хойноос нь гарлаа. Хамгийн гүрүүнд Эрдэнэ гүйцэж очив. Эрдэнэ бол Баатарын хамгийн сайн найз юм. -- Чи яав? Надад гомдоо юу? -- Үгүй зэ, үгүй! -- Тэгээд юунд хамраа үрчийлгэж, өрөөсөн нүдээ аниад байгаа юм бэ? Хэн нэгэнд дургүй чинь хүрсэн л бай- на даа! Хэл заавал хэл гэж шаардав. Баатар дахиад жаахан бор хамраа үл үзэгдэх юмаар дээш татах мэт үрчийлгэн, зүүн нүдээ анив, Эрдэнэ - Тээр! Гомдсон л байна шүү Дээ хэмээн дуу алдлаа. Эрдэпэ энэ удаа найзаа чухам юунд гомдоосны учрыг мэдэж чадсапгүй. Баатар бол нөхдөөсөө дутуугүй сурах хүсэлтэй сурагч юм. Гэлээ ч «дунд» гэдэг дүн- гээс ахиж чадалгүй өдни хүрчээ, Нэг л мэдэхэд улнрал дуусчихна. Тэр -- Баатар «Дунд» гэсэн үг сонсо- но, Яг энэ мөчид: «За байз, ирэх улирлын дүн гарчихсан байна. -- Баатар дунд! 7Нилийн эцсээр ч Хамаагүй салан тоглож яваад Харахгүй унагаж гээсэн гэнэ ээ. ! Гээсэн гэнэ ээг Тэр өдрийн хнчээлийг “Тэмдэглэж авалгүй гээсэн гэнэ ээ! Тийм нх эрдмийг Тэгээд бүр гээсэн гэнэ ээ. Гээсэн гэнэ ээ! Д. ЛУВСАНДЭЛЭГ БРтє77? ӨСВӨРИЙН ТАМИРЧДАД АМЖИЛТ ХҮСЬЕ 0 яллсэлтЖ ЗОХИОЛЧИД, МАНАЙ, | АСУУЛТАД -- Та 1975 опд бипхап улшигчид- даа аопнулж ятар бүтээл туурин? -- Шинэ онд уран бүтээлийн ямар төлөплөгөөтэй байна вэ? -- Өсвөрийн Сүхбаатарчуул, нийт. уншигчиддаа оны босгоп дээр юу аа- хиж хэлмээр байна7 Манай сонины асуултад зохиол» ын ингэж хариуллал, Д., ГАРМАА: Би бяцхан ун- тигчиддаа. зориулж 1975 онд «Түн түн, пян пап буюу ойн дээрэмчдийн япдал» хэмээх үлгэргтуужийн ном бичиж хэвлэлд шилжүүллээ, Энэ ном улахгүй уншигчдын тар дээр очио, Мон «Шидэт хариидал» гаслан хөг. тоөнт наргиантай туулс бичлээ, Шинэ туужийг маань хүүхдүүд лав сонир, хсно гэдэгт итгэл байна. 1976 онд би хөдөөгийн нэг хүү: гийн 5--7 нас хүртлэх амьдрилыг харуулсан хөгшөөлнтэї тууж бичих төлөвлөгөөтэй. Хамгийн хайртай у!г шигч бяцхан дүү нартаа шинэ онд шинэ" хүч чадал, шинэ нх мэдлэг огохыг хүсэн ерөөс! М. ЧИМИД:--1975 онд миний, «Хулангийн тоос: гэсэн найраглалын ном хэвлэгдэж гарсан. Энэ бол ми- ний У таван жилд бичсэн тавдахь ном юм. Бас хувьсгалт | баатарлаг сСЭДВЭ?” «Түүхээс олдсон хүү» хэмээх ялгалгүй: -- Баатар дунд! 7-- За байз, ирэх хичээ- лийн жилээс яг эхэлье! «Баа- тар ийнхүү хэдхэн хоногийн өмнө дахнад л нөгөө «Баатар дунд» гзсэн үгээ сонсчээ.Ха- мар нь өөрийн эрхгүй үрчниг- нэн татвалзаж нүд нь бүрэл- зэх мэт боллоо. «Ёстой урам алга! Сайн сурна гэж бодоод байхад яагаад болдоггүй юм" бэ? гэж бодсонд “Баатарын урам хугарч, хүнд биш харин өөртөө томдмоор санаглжээ Баатарыг гэртээ ирснээс хойхно Эр- дэнэ гүйж ирэв. Найз нь аанай өрөө- сөн нүдээ аньчихсан гал тогооныхоо ө-гвөний цонхон дор жижиг сандал дээр сууж байлаа. -- Алив явья! Өнөөдөр хэнд ч АМРАЛТААРАА Хүүхдүүд ээ! Та нар шинэ жи- лийн сүлд модны голын дэзрэзс доош нь 1-ээс эхлэн «шинэ жилийн зэнд хүргэе» гэсэн үгийг оросоор бичээд дор жагсаасан хөндлөнгийн үгийг орчуулж, шонголоор бөглөд- рэй/ Үүнд орчуулах үг: 2. Мир 8. Медведь --4. Орех | 5. Лось 6. Вербелюд Зохносон нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч С. СОДХҮҮ «Пионерийн үнэн» сонины нз- рэмжит цанын уламжлалт ХУ тэмцээнд 18 аймаг, 2 хотоос шал- гарсан 70 шахам пионер, сурагч оролцох гэж байна, Өсвөрийн ца- начдын алт, мөнгө, хүрэл меда- лийн төлөө уралдаан шаргааш- » Хандгайтын цанын баазад эхэлнэ. мар, С, Надмид (харну Д. Сандагдорж, Ж, Х Д. Сүхбаатарын иэрэмжит Г А--596036 СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ, Ц. Дашдондоа (харн: Бятбахавн, Л, Жамбалсанжил, Ө. Ж Ээ Улсын « ХАРИУЛАВ тууж бичлээ. “Өнгөрсөн онд бичсэн | ” «Манай жагсаал», «Галын наадам», «Сүхбаатарчууд» зэрэг дууг хүүх, дүүл маань дуулсаар байна... 3 Золгож Сайгаа ондоо би 1932 оны үсийн зоригт пиоперийн тухай тууж». охид, хөвгүүдийн Ёс тиг бичнэ... Уншигч хүүхлүүдэд намынхаа ХУП их хурал угтсан сурлага, ходолмор- төө амжилт гаргахыг туйлаас хүсэн. ероож байгааг мипь уламжилна уу? Ө, ВААСАНЖАВ:--| Монголын багш яарын ГУ их хуралд зориулай бичсэн «Багт танаа» хэмээх найраг» лалын ном хэвлэгллээ. Мон тус их хуралд зориулж урлагийн гавьлат зүтгэлтэй Г. Вирпаатай хамтарч «Ар» дын багшийн алдар» гэсэн 8 ангитай магтуу зохиосон. Удахгүй тусгай ном болж гарна. 25-( Ы 7 1976 онд би сургуулийн өмнөх насны хүүхдийн яриагаар бүтсэн «Зургаадай» хэмээх өгүүллэгийн ио- моо хэвлүүлнэ. Бага насны хүүхдүү- дэд зориулж өглөөний мэнд, угтах үдэх, аялал жуулчлалын сэдэвтэй» цуврал дууны үг бичих болно. Уншигч батачуудаас би шинэ онд сурлагын чанарын амжилт хүсье! гомдож болохгүй. Хөгжилтэй байх хэрэгтэй гэж Эрдэнийг хэлсэнд Баа- тар: 5 : -- Би хүнд гомдоогүй гэв. Эрдэнэ: -- Тэгээд юундаа «Ингээд» байгаа юм бэ? хэмээн хамраа дууриалган шантайлгаж, өрөөсөн нүдээ анн- валзуулав. Баатар: - Өөртөө гомдсон юм байхгүй юу гэж хэллээ. . -- Өөртөө гэнээ? - Тийш ээ, өөртөө! Ингэж хэлэхэд Баатар үнэн учраа ярив. Эрдэнэ, найзыгаа бусдад гом- дохоороо л хамраа атируулан, нүдээ. онийлгодог гэж боддог байжээ. Гэ- тэл энэ удаа үнэхээр өөртоө гомдсо- ныг ойлгоод сайн нөхрөө их өрөвд- лөө. Эцэст нь За яахав| Хоёулаа шинэ онд ёстой хичээж байгаад олигтойхон шиг сурцгаая. Ёр нь чи бид хоёрыг! бодох ярихаас хэтэрдэггүй хүүхэд» гэж найз нарын хэлдэг үнэн байх шүү! Хойтонгийд өдийд яалаа ч хамраа үрчийлгэж суухгүй юм шүү! Орол- доцгооё. тэгэх үү! гэсэнд Баатар «Тэгье» гэсний тэмдэг болгож тол- ГОЙ ДОХНВ. 2 Тийнхүү Ваатар, Эрдэнэ хоёр урь-- дын адил хөгжилтэй болж, багт наа- дамдаа оролцохоор сургууль руугаа тУйжээ. " С. НАДМИД, 22) штээ) шиш) тотЕ-| ШИНЭ Шина Нив лэн Биг БЖ НШ | НЫ 298000 Дэвтэй “уврал өгүүллэг, радио шиг 52 дахь жилдээ ма (1402) Шинэ УРИА Бид шинэ онтой золгоод арваад- кан хонож байна. Хүсэн хүлээж байсан сүлд модны наадам, өвлийн амралтын хөгжилтэй өдрүүд өн- гэрч, сурагч бүхэн эрхмийн дээд эрдэм мэдлэгтээ шамдан суралца- хаар хичээлдээ баяр баясгалантай- орцгоолоо. Шинэ оны хамгийн чээлийн хонхон дуу юу чухам юунд та нарыг хангинан хингэнэв ээ? Энэ дуу өсвөрийн Сүхбаатар- чуудад шинэ хүч -чадал, эрдэм ухаан, шинэ нас зэмснийг зарлаж, энхүЇй хайрт эх юрныхоо хөг жилд эрвийх дэрвийхээрээ Орол- цон, хувь нэмрээ өргөсүгэй гэж урналан дуудлаа. 1976 он үнэхээр түүхт он! Тав, таван шилээр урагш тэмүүлэн алхаж. ирээдүйн сайн сайхан өөд дөтлөн яваа зх орны маань нэг эхний хн- зарлан, ураалж шинэ алхааны эхлэл (1976 он боллоо Өсвөр үеийнхний төлөө эцэг Ёсны хайр халамж тавьж байдаг азяхрий хайрт МАХН-ын ХУП их хурал ирэх зургадугаар сард ху- ралдаж У! таван жилийн төлөв- лэтэөэний удирдамжийг хэлэлцэн батална: шинэ оны 9 кинчэзлийн хонхон дуу энхрий хайрт намынхаа их хурлыг сурла- гын бахдам амжилтаар угтацгаая гэж уриалач дууджээ. Өнөөдөр хүн бүхэн ямар их өрнүүн сэтгэлтэй. өндөр их үүрэг еөөөөөөөөӨөөӨ өө ? ӨӨ. 1970 оны нэгдүгээр барын 9 : гүй БААСАН “Үйл 10 монго ОНЫ ДУУДЛАГА ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДЫН ЗОРИЛГО амлалт авч ажиллаж байгааг хүүх- дүүд та нар харцгаа. Бага цаг! мхийг бүтээх хөдөлгөөн газар сай- гүй өрнөж байна. Улаанбаатарын 520 гавшгайч барилгачин 8 цаг- тай ажлын өдөр бүр 44,3 минут, 6 цагтай ажлын өдөр бүр 88,3 минут буюу 7 хоногт 4 цаг, сард 2.6 хоног хэмнэж, хэмнэсэн хуга- цаандаа 15 өдрийн ажил хайх, шинэ оны эхний хагас жилийн төлөвлөгөөг намын ах хурлын өмнө биелүүлж, амжилтаа рапорт- лах үүрэг авчээ. Малчид мал сүргээ онд бүрэн оруулж, төлөө хорогдолгүй бойжуулна гэсэн үү: рэг авч байна. «Хүүхдүүд та нар аав, ээж ах эгч нарынхаа идэвх хөдөлгөөнөөс хоцрох ёсгүй/ Та иар цагийг эр- хэмлэн хайрлаж мөч хурам тутам оюун ухаан, авьяас чадлаа дайч лан, намынхаа их хуралд өргөх рапортад гарын үсгээ зурахын төлөө ажилла» гэдгийг сануулж, шинэ оны эхний хичээлийн хонхон дуу хангинан цуурайтлаа. «Сурагч пионер бүхэн гамж үе» аяны жигүүр аял! Цас, мөсөн дээр бнеэ чий- рэгжүүл! Усанд сэлж сур! Хээ- рийн цэцгийг сургууль, гэр орон- доо тарьж, байгалийн гоо сайхныг амталж яв! Шинэ дуу, бүжиг сур! Загас үржүүл! Хуучин онд байсан хоцрогдол залхуу бүхнийг пионер хүний ёсоор таягдан хал! Бие биедээ тусал! Хоцрогдсон сурагч- анги, бүлэг болцгоо/» гэж шинэ оны эхний хичээлийн хонхон Дуу санамж дохно болж цуурайт- лаа. Хойшад сонсдох хонхон дуу бү- хэн чинь яг анхныхаа уриа ДУуУД- лага, санамж дохиог та нарт жи- лийн турш. сануулж байх боли”. С. НАЛМИД «Зал- бүрээр | рагч онцсайн, ЮМЭЛТ ҮҮРЭГ. АВЛАА Хэнтий. аймгийн. йллцголоо. буг мын Ч эжилийн ЛҮД ТИВ пионер: сурагчид, МАХИ-ын ХУЙ ах хурал угтан илмэлт үүрэг ап» лаа, Үүнд багш Оюунхүү, Ринчин од, Дожидмаа,.. Сарын удирдсан “ийн аЛж, Өчийц Л», 4» дїї гийн. хамт олон. «Оллгамж/ үе» алиыхаа. «Ордмийн далай» гүүг рээр, аллэ,.. иамын. их хулыт їїална. сурлагын чанарыг 4,7-50 хунь ахиулах, соёлч. їөохөрлөлийн хөдолгоонд бүгд хамрагдах, анги, бүлгээрээ. Даймчин, 4 | лцаг» дорж» томдогтан,. “Номон сайн тохөр», үлэмлэхтэн болох үүрэг апап, Манай идэвхтэй суриалжлагч Т. ЦЭДЭНБАЛ УРАЛДААНД Баяц-олгий аймгийн Алтай су. мын иоглийн дунд сургуулийн 400 гаруй сурагч намын их хурал угтаж аймгийн хэмжээний нийт сургуулийг уралдаанд уриалан то- дорхой үүрэг авсны дотор 6 су- 59 сурагч сайн, 18 сурагч дундаас сайн, 21сурагч муугаас дундад дэвшин суралцах, ОНЦСАЙН СУРНА Саяхан бид ангидаа «Сурагч бүхэн намынхаа ХУЦ их хурлыг сурлагын амжилтаар уггья» гэсэй лоозон хадлаа. “Энэ лоозон бид- нийг өглөө бүр шинэ зүйлд уриз- лан дуудаж, угтдаг болов. Намынхаа ачаар бяд өдий зэ- рэгтэй өсч хүмүүжиж байгааг би СОЁЛЧ ХАМТ УРИАЛАВ мон б алга 100 хувь суралцаж, сурлагын чанарыг улсын дунджаас. ахиулах зорилт тавилаа. Сурагчдын авсан үүргийг сургуу- лийн пионерийн бүлгэмийн сурла- гын штабт нэгтгэн, улирал тутам дүгнэж байх юм . Пионерийн ахлах улир, ! | | | ! ! | ! | дагч | П. ГАРМАА ) ) ө Ге) өөӨ Л ! сайн мэднэ. Бид намынхаа их ху-| ралд онцсайн сурлагаар бэлэг | барина. ” 2. Дорноговь аймгийн Хөвсгөл су-| мын 8 жилийн дунд сургуулийн 0 13, 5-ын «А» ангийн Сурагч ї Б. ЖАРГАЛМАА (1 э 46 өө 9 олон волно| Нийслэлийн 10 жилийн 12 дугаар дунд сургуулийн пионерийн бүлгэмийн зөвлөл намынхаа солилцулав. Тус сургуулийн пионер сурагчид 100 хувьтны хөдөлгөөн өрнүү- | лэн, гэмт хэрэг хэв журмын зөрчилгүй, тэргүүний соёлч хамт олон : болохоор дэвшүүлсэн зорилтоо хэрэгжүүлэн, «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэн, ул- «Д. Нацагдорж» тэмдэгтэн, сын тэргүүний үүр, бүлэг, соёлч пөхөрлөлийн ангийн | дүүлэх зорилт дэвшүүллээ. их хурал ! аравт баг, пионер сурагчид бүхнээр «Залгамж үе» аяны удирдам- жийн дагуу социалист уралдаанд үүрэг угтаж анги бүлэг, салаа, авахуулж, гэрээ, байгуула!! «Таван онцын Эзэн», 1 ай тоог НЭМэгГ- Мөн «Таван онцын эзэн» 18, «Д. Нацагдорж» тэмдэгтэн 29. «Номын сайн цөхөр» үнэмлэхтэн 83 нэмэгдэж, салаад сургуулийн тэргүүний бүлэг, улс, хот, район, ( болох хөдөлгөөнд 5 хамт олон, 53 213 хүүхэд, соёлч нөхөрлөлийн хөдөлгөөнд 2 анги, 81 хүүхэд ши- нээр хамрагдах юм. Ахмад коммунистуудаас сурах, нэрэмжит бүлэг болох, анги бүл- анги бүр сургууль дээрээ нэг то- гээрээ цэцэгчин, загасчин болох, дорхой ажил хариуцан үлгэр жишээчээр ажиллах, аж ахуйч, ариг -3 гамч ажиллагааг нэвтрүүлж, нөөц бололцоог бүрэн дүүрэн ашиглах, гэмт хэрэг хэвкурмын зөрчилгүй тэргүүний соёлч хамт олон болох зэрэг үүрэг авлаа. Пионерийн ахлах удирдагч Д. БААТАР 7? га » МАХН-ын ХҮ их хуралд п!д- БЕр урагэдөан сурлага. хөдөлмө- ри гарамгай амжилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зурах социа- лист уралдаанд нийслэлийн 4 дү” гээр дунд сургуулийн 6-гийн «А»” ангийн онц сурлагатан Д. Гантуяа даргатай пионерийн ЇУ бүлгэм соёлч нөхөрлөлийн бүлгэм болох үүрэг авлаа, : р ЗУРАГ .ДЭЭР:. (Баруун са. раас) Онц сурлагатан сурагч Г. ї Тэрбиш, Д. Гантуяа (бүлгэмийн зовлолийн дарга) С. Адьяа, Ч. Ганбат, Л. Нарантуяа, Б. Батцэг | цэг нар. мэ : С. Бодоошийн авсан гэрэл ? зураг Сонин хний Орчин тойрноосоо сайн сайхныг тусан ач Орчин тойрондоо сайн сайхны! түмэцэээ!! гм) Сурлага. хү- Ю мүүжил, авьяас л ч ад нараараа шалгаран. ул. шон сын тэргүүний Ц бүлэг | болсон нийслэлийн 10 жилийн 532 ду- гаар дунд сур- туулийн Цэдэн- дамба багштай Тэийн «А» -ан- гийн хамт олон- той уулзлаа. Тэд ангидаа 7 хоног сү р пионерийн ажлыг тогтмол явуулж ахмад хүмүүстэй уулзалт 30- хиох, үйлдвэр, албан газруудтай та- милцах, цэцэрлэгийн дүү нартаа тус- лах, хөшөө дурсгалын газарт цэцэг өргөх, ах дүү соцналист орны пионе- рийн байгууллагын ажлын туршла- гаас ажилдаа нэвтрүүлэх зэрэг олон төрлийн ажил зохион явуулж байна. Тус анги 1973 онд соёлч нөхөрлө- лийн ангн, 1974 онд Улаанбаатар хотын тпнонерийн тэргүүний бүлэг, 1975 онд улсын тэргүүний бүлэг болсон юм. Бүлгийн дарга Алимаа ангидаа ЗХУ-ын пионерийн байгуул- лагын туршлагаар «Алтан 5 хошуу- ны эзэд» гэсэн 9 хэсэг байгуулан ажилласан нь сурлагад нь ахнц өгч улирал бүр-100 хувийн амжилттай суралцаж, онц, сайны эзлэх хувь 53.8-д хүрчээ. 5 сурагч «Таван он- цын эзэн», 22 сурагч «Номын сайн внехөр» үнэмлэхтэн болжээ. Тус ан- гийн хамт олон БНУАУ-ын пноне- тийн байгууллагын туршлагаар анги- даа бяцхан хүлээн авагчтай болж өдөр бүр «Залгамжлагчдын дуудла- та», «Өглөөний мэнд» нэвтрүүлэг тогтмол сонсож, БНПАУ-ын пноне- тийн байгууллагын туршлагаар өсвө- тийн сэргийлэгчдийн бүлгийг 14 су- рагчийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулан, БНАГУ-ын пнонерийн байгууллагын туршлагаар Тимүрчүүдийн хөдөлгөө- АЛТАН МЕДАЛЬТ БҮЛГИЙН ТӨЛӨӨ нийг улам өргөн далайцтай өрнүүлж амжилттай ажиллаж байна. Өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлгийн ахлагч. Энхжаргал, бүлгийн дарга Алимаа нарын 4 сурагч Болгар ор- ныг пноперийн зусланд амарч Г, Ди» митровын нэрэмжит Болгарын йи0- нерийн байгууллага, пиоперүүдийн сурлага. хөдөлмөрийнх нь баялаг туршлагаас суралцаж, үзсэн зү!” лийнхээ тухай бяцхан ном, өдрийн тэмдэглэл хийж ангийнхаа номын санд хадгалжээ. «Таван онцын эзэн», «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэй Нарантуяа Куба оронд багштайгаа цуг аялаад иржээ, Нарантуяа халуун орны сонирхол татсан төрөл бүрийн цэцгийн хатаамал хийж, Кубын пио- нерүүдийн дуунаас сурчээ, Ах дүү социалист орны пионерийн зусланд хөгжилтэй сайхан амарсан эдгээр сурагчид хамт олондоо шинэ дуу, шүлэг, бүжиг зааж сургаж бай- на. Ингэж Хосе-Мартийн нэрэмжит нийслэлийн 52 дугаар дунд сургуу- лийн Цэдэндамба багштай, Алнмаа даргатай 7-гийн «А» ангийн «Улсын тэргүүний бүлэг»-ийн хамт олон ор- чин тойрноосоо сайн сайхныг тусган авч, орчин тойрондоо сайн сайхныг түгээцгээн, ажиллаж сурахаа хос- луулцгааж, одоо улсын тэргүүний «Алтан медальт» бүлэг болохоор үү- рэг аваад байна. «Гавшгай сурвалжлагч». дугуй- лангийн гишүүн, сурагч Ц. САРАНТУЯА 2) (07210) оро) (Од орЖолжЖОЫоЖ он ДО) Нийслэлийн 21 дүгээр дунд сургуу- лийн 183 дугаар бүл- гийн дарга Н. Энх- жаргал пионерийн идэвхтнүүдээ сайн зохион байгуулж ажилласнаар бүл- тийн сурлагыг өн- 15 хувь ахиулахад тусалжээ. З УРАГ ДЭЭР: Бүлгийн дарга Н. Энхжаргал, идэзхтэтг П. Майцэцэг П. Оюунчитэг нар. төрсөн улирлынхаас “ ЯЛ, ЭГЧ 1АРЫНХЛА га АМИЛТАЙ ТАНИЛЦАВ 24 дүгээр Нийслэвийн дунд сургуулийн. 2-ын «Е» “ингайн їиопер, баатарчууд хүүхдийн хув- цасны үйлдвэрийн ахмад ажил- чидтай уулаал ажилтай нь танил- цав. Уулаалт дээр У таван экилд 8 жил 9 сарын ажил хийсэн оёдол чин. Далхжан зэрэг. номмуняст ажилчид: -- Аав, ээжийнхээ ажил үйл- сийг орлох хүүхдүүд мянь сурлага хөдөлмөрт шамд! Юухтиг болотч багаасаа хийж сур! Хөдөлмөргүй" гээр та нарын хувцас, хоол унл бий болдоггүй. Эх орондоо тустай хүй болохын тулд эрдэм !нНбмлӨӨ хичээ тэж сурган захилаа. Хүүхдүүд оёдолчий ах, огч "ёс рынхаа ажилладаг үйлдвэрийн та саг, цехээр орж, бүтээлийг ть итэд сонирхлоо. Ж. ЛУВСАН-ОЧИР киш-шишшитпшттшлєишлилтш«жэеллүшлптєллшишпыишиБЭшлиЭВиНЄШЛШЛЭлЭЭЭ ХҮҮХДИЙН Дундговь ишттгатииэлхМЖиЭ рс: аймгийн «Улаан туг» сонины гаэ- раас эд бэлтгэлийн талаар зарласан 80 хоногийн болзолт уралдаанд Дэрэн сумын дунд сур- гуулийн пионер сурагчид оролцо» хоор «Улаан бүчтэний хувь нэмэр» сэдэвт 20 хоногийн ажил зар» лан дүгнэлээ. Сурагчид яс, тос, арьс ширээр юу хийдэг, түүхий эдийн телөв- лөгөө биелүүлэхийн ач тусын тухай яриа сонсож, пионе рийн «э- дэвт ажил, өдөрлөг зохион, хаягдал цуглуулах отряд байгуулам | ажиллажээ. Үүний үр дүнд сургуулийн нийт сурагч пионер 1575 кг яс. 112 иг техникийн тос, бод, арьс богийн арьс 50 гаруй, бодын духны. 100 гаруй, богийн шилбэ 6000 таруйг цуглуулан тушааж су- мынхаа албан байгууллагуудын дотроос нэгдүгээр байр эзлэв. Пионерийн ахлах удирдагч О. НАЦАГДОРЖ Хөвсгөл тгүтшсжээлэтНЭ аймгийн Галт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа, пионе- рийн 14 дүгээр бүлгэм сумынхаа. худалдаа бэлтгэлийн ангийн тө- лөвлөгөөт зорилтыг биелүүлэх зо рилгоор пионер, баатарчуудын дунд «Алдагдал хаягдлыг алт мөнгө болгоё» гэсэн цувааг зохион явуулав. Цуваанд нийт анги бүлэг идэвхтэй оролцож 2 тонн гаруй яс, хагас тонн гаруй хаягдал цаас цуглуулсан нь дээрх хоёр төрлийн төлөвлөгөөг бүрэн биелүүлэх боломжтой болголоо. Багш Д. Сайн- баяр, Б. Долгор, Л. Чимэдхүү, Т. Бат-очир нарын удирдсан 7- гийн «А», 5-ын «В», 4-ийн ажилд идэвхтэй оролцож тэргүүн Баянхонгор воитттүллэлхцтүлтэиллэЭ «А» «Г» ангиуд сэдэвт цувааны байранд шалгарав. Хичээлийн эрхлэгч С, ПҮРЭВЖАВ аймгийн Шинэ-жинст сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн сурагчид телийн бэлтгэл ажилд идэвхтэй оролцож шеф бригадынхаа малч- дад төлийн нэмнээ, уут, угж, ха" гийн дэгээ болон лаа, чүдэнз олон арвыг хүлээлгэн өглөө. Малчид «Хүүхдийн тус жилийн жилд их нэмэр болдог» гэж магтан ярилцаж, баяртай байна. Сурагч Ц. ЛХАГВАА ТУНГААН ЯРИЛЦ! ОЮУН Оюун, Цэцгээ хоёр сайхан үерхдэг. Гэтэл нэг удаа тэр тоёр тун ширүүн маргалд- жээ. Амралтын өдөр Оюун Цэцгээгийнд очиж, хамт юманд явахаар тохиролцсон байж, Төр өдөр зэж нь Цэц- тээг 9Өвлгүүр рүү явуулах :5хэд Цэцгээ зө -- Эвж 89| Ви найздаа тэртээ хүлзэж байна гэж омласан яах билээ 296, Ээж Л --/Иайздаа амласан бол ми- ”гий хүү, гэртээ байх нь зөв о6. Ээж нь яваад ирье дээ ” 1590 зарчээ. Цэцгээ зэжий- 259 өрөвдөн «Ээж ээ, охин чинь түргэн гүйгээд шцрье» 29ж хэлмээр санагдсан бо- ловч, найз маань хайран ча- ЯМАР гаа үрж, хүлээх вий гэж бо- 2000 дуугарч чадалгүй хо- цорчээ, Тэгээд Цэцгээ хүлээ- 2950 л байж. Ирэх цаг хэ- дийн өнгөрсөн боловч найз нь алга л байлаа. «Найзад маань ямар нэг гай зовлон тохиолдсон. юм бшд байгаа даа» гэж зовж эхлэв, Хичээ- лээ давтах гэсэн боловч сөт- 29л ИМ» тоттонг өгөхгүй боло- хоор хувцаслаад Оюуных 4 руу явжээ. Гэрт нь очиход Оюун алга. Ээжээс нь асуу- вал «Кинонд явсан» гэжээ. Найздаа гомдсон Цэцгээ ийн- хүү буцжээ. Маргааш нь Оюун юу ч болоогүй юм шиг хичээлийн хоёр ч завсарлага өнгөрөөв. ..Хичээл тарлаа. Өнөөд- рийн хичээлээс Цэцгээ юу ч ойлгосонгүй. Цэцгээ Оюуныг 9уудлаа, СУРАГЧ ВЭ? -- Оюун аа, яав аа? --Мартчихсан байна лээ -- Чи өөрөө най амласан биа дээ? --Тийм чи өчигдөр 99, тэгээд март- чихсан байна лээ -- Хүн амласнаа заавал биелүүлэх ёстой биз дээ? -Чи юу гэж үглээд бай- на аа? Бид үүнээс болж хо- засан юмгүй л байна шүү ЭЭ. --Үгүй, тийм биш! Амла- санаа биелүүлдэггүй хүн бол ажил, амьдралын алинд нь ч хайнга цалгар хүн гэсэн үг! -- Амласан бол заавал биелүүлэх албатай гэж үү? --Тэгэлгүй яахав! Чи том болоод ямар мэг ажилд ор- чихоод хамт олондоо амлас- наа биелүүлдэггүй, янз бү- рийн шалтаг тоочсон хүн бо- лохыг хүсэхгүй биз дээ? --Энэ чинь ажилд ямар хамаатай юм. бэ? Бид чинь сургуулийн -сурагчий. шүү дээ, Тэр цагт нь л болоё. - Хүүхэд байхаасаа сур- сан сургууль, та нарын ирээ- дүйн ажил үйлсэд нөлєєлнө гэж багшийн ярьсныг чи єё- нахгүй байна уу? -- За, за битгий хэнхэг- лээд бай! ст-Би чамаас болоод өчиг дөр бүх ажлаа алдсан! Ээжээ хүртэл хуурсан. хайран єай- хан цагаа алдлаа. Энэ бүгд чинь чиний буруу биз дээ? -- Би чамайг цагаа алд гээгүй биз дээ? Над ямар буруу байгаа юм бэ? --Чи буруугаа мэдэж бай- гаа шүү! Харин хүлээж сур! --Яршиг байгаа даа! гээд Оюун гүйгээд явчихжээ. Цэц» зээгийн нүдийг нулимс бүр- хэв. Оюун ямар сурагч вэ? Р, ПУНЦАГДУЛАМ 1117 ӨР”, и зохион БААТАР ИЧИНХОРЛОО. ГУАЙГ. ДУУРИАНА Миний... бахархан дууриах хүний... билээ, Адуун сүргээ. өсгөхийн толоо прггнн 1ЮНМАУ-ын хөдөлмөрийн бай-.. бие хөдӨлЖороо. хайрлалгүй зүтгэн төр, мппай! сумыт пдуучин Ичийхор- ирсэн их хөдөлмөр зүтгэл її». Инин- лоо гуя! ом, Эпт жүний даруу байн. хорлоо туайг баатрын. нэр хүндтэй хөн айн, хөдөлмөрч хичлэнгүй, хүй» Бичлэгийн МИНИЙ Н ї МАХН-ын ХҮЙ их хурал угтаж “їїнонерийн сонины газра зарласан « дуурнах шив сэдэвт зохион бичлэгийн урал рэгчид идэвхтэй оролцож байна тай юмь гэж бичээд өөрийнхөө 80- чухлл, юм байна гэсэн ойлголтыт “Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай хнон бичлэгийг ирүүлсэн байна. «Сүргийн манлай» сэдэвт ажилд “асган 8 жилийн дунд сургуулийн Уг зохион бичлэгийг шийтӨл- уригдан ирсэн баатар Ичинхорлоо 5-ын «Г» ангийн сурагч Їзэдаг лээ. гулїїн ярианаас би бат ойлгож авсан (Гэ зөххөхих шилжинэ эинживин шинииэи шинжээч шинжлэх шинжина шишинэ шиниииэ шилжин шинэвэн шинжлэн шинээ шинжин шинээ шивээ шинжин шилжин шинэээн | | ” сонирхолтой вын Ганбаатар «Сонин шаань маш урхчиан варлатээ. Энэ уралдаан бидний сурлага хү. мүүжилд төдийгүй багаасаа тэр- гэжлийн баримжаа олоход ч тус” хэрэгтэ лэг. нандин чанар нь надад ийм хүй болохсон гэсон рүүлдэт, Ичинхорлоо гуа пдуу! сүр гийнхээ дэргэд өсөөд адуун сүргийн» хээ дэргэд, иастихаа ихэнхийг өнгө» рооп япай юм. -- Хүн насан туршдаа улс оронд үйл хэргийн толоо зүтгэх ин сийн, хүсэл, мөрөөдөл тө». алдарт хүргэ(9л, чаддлгийг опгол хүн моринд бїс Злцэн эдэлж, хэрэтлт Инипхорлоо гуай (хэт бү хэнд харуулж чидиїл, Эмпэг хангалыт эзэмдэн сургаад, ула сойлты нь таа» руулан, улсын їлпдамд толоогий яь лт байх тэрхэн үе Ичинхорлоо таргал мэт санагддаг ажээ, И, ГАНБАЛТАР ЦАГ ХОЖИХЫН ТӨЛӨӨ УРАЛДАЦГАА ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАР ЗӨВЛӨЖ БАЙНА Та яар маш зүйтэй асуудлыг соннноороо кКэ- лэлцэж байна. Цаг хуга- цааны үнэ цэнийг бүр хүү- хэд ахуй үеэсээ ойлгож, ойлгосныхоо хирээр хн- чээл номдоо шамдах нь тү- мэн зөв шүү! Ах чинь үү- нийт дахин, дахнн сануул- маар байна. Яагаад гэвэл зарнм хүн том болсон хой- ноо «Хайран сайхан залуу насаа дэмий өнгөрөөлөө. Их юм сурч, бүтээж болох цагаа үр ашиггүй алдлаа» гэж гэмших нь үзэгддэг. Ийм явдал хүүхдүүд та нарт яавч тохнолдох Ёс- гүй! Би дүү нартаа нэг зүй- яас гэдэг тийм ч урт биш, тэвч хүн насаа хоёр ар- мэд уртасгадаг, эг арга нь биеийн та- мир хийж, эрүүл энхийг эрхэмлэн уртасгах, харин мөгөө нь богино хугацаанд Ях зүйл бүтээж «Урт нас- лах» явдал юм, | Үүнийг маш энгийнээр ойлгож болно. Гучин хэдхэн иа- сандаа бусад хүний тавь, жаран жил хийх ажлыг амжуулаад хийчихсэн хүн бишгүй байдаг шүү! Уг чанартаа тийм хүмүүс бол тавь, жар насласантай аднл юм. Миний сайн мэ- дэх олон жолооч У таван жилийн дотор 8--10 жи- лийн ажил хийлээ, Хөдөл- мөрийн баатар оёдолчин Ц, Амгалан 5 жилд 11 жи- лийн ажил хийжээ. Нэг баримт хэлье. 2ЖКолооч анд маань сүүлийн (13 жилийн хугацаанд 26 ми- лийн ажил хийжээ. Одоо 35 настай боловч тэр хүн -тайдаа хэлбэл бусад хүний (47 хүрч хийх ажлыг 835 нас- хийжээ, Зөвхөн цаг хугацаа хожсоноор үе чацуутлаасаа ингэж хол түрүүлчихсэн хүмүүс үй олон бий. Хүүхдүүд та нарын до- тор ч бишгүй байгаа| Хи- чээлээс гадуурх цагаа зөв сайн ашнгласиаар спор- тын мастер, тоо, хэлбичиг, гадаад хэлний олимпиа- дын аварга болж, урла- гийн үзлэгийн алтан ме- даль хүртэж байгаа сурагч “ зөндөө байна. Зарим нь техник эзэмшин, зохион бүтээгч болохыг эрхэмлэ» дэг болжго. Нөхөддөө үлгэр дууриал болж чадахаар түрүүлэх нь цаг завыг маш сайн ашиглаж сурахтай холбоо- той. Хүүхдүүд та нар ирөэ- дүйд төрөл мэр- гэжлийн хүмүүс болио, Мэргэжлээ зэрт сонгож, түүндээ хайртай болох нь бас л цаг хугацаа хожино гэсэп үг, Би арав гаруй- хай имасандаа жолоочийн мэргэжил сонгосондоо баярлаж явдаг. Дөч дөх- сөн хойноо жолооч болсон хүнийг бодвол надад дээр л санагддаг юм. їр нь ажиглаж байхад багаасаа аливаад дур С0- нирхолтой болоогүй хүү- хэд цагийг дэмий өнгөрөө- төөд байна уу даа гэж бо- догддог. Ямар нэг зүйл сонирхдог хүүхэд жаахан ч гэсэн цаг зав гарвал түүгээрээ оролдоод эхлэлд» гийг бид мэднэ. Хорьж саатуулах гэвэл тийм хүү- хэд уурладаг. Үнэн чанар- таа цагаа харамлаж бай- гад хэрэг шүү| 1Омапд сонирхоно гэдэг ийм л ач тустай даа. Үүнийг та пар сайн бо- доорой. 5 Хайрт дүү нар аа! Со- нирх, сонирхсон зүйлдээ шохоорхон дурла| Юу ч санаж бодохгүй, цаг заваа хоосон бүү өнгөрөө| Нэг л мэдэхэд улирлын шалгалт, анги дэвших, сургууль төгсгөх шалгалт чинь эЭхХ- лэчихсэн байх болио. Удахгүй том хүмүүс болц- тооно. “Эртнээс цагаа үр бүтээлтэй ашиглахын 19- лөө уралдацгаахыг дүү нартаа уриалтя! Цаг хожвол та нар эр- дэм ухаан хожно, Эх орон- доо улам их зүйл бүтээх хүч чадал хожло. БНМАУ-ын Ардын Их лийг зорнуд захиж хэлье гэж бодсон юм. Ер хүний МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ДААН -3 ОРОЛЦОГЧ- дод Энэ оны УЇ сарын 8-нд болох «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ойн нэрэмжит «Матема- тикчдийн залгамж үе» уралдааныг ерөнхий боловсролын сургуулийн долдугаар ангийн сурагчдын дунд зарласан билээ. Уралдаанд элсүүлэх хяналтын бодлогыг хот, хөдөөгийн олон сургуулийн сурагчид бодож, х8- рнуг сонины газар ирүүлсээр бай- яа. Уралдааны эхний бодлогыг «Пионерийн үнэн» сонины 79 3-т нийтлэнэ. сонины зөвлөл. УРАЛДААНЫ КОМИСС Завхан аймгийн Отгон сумын пионерийн бүлгэмийн зөвлөл «Ма- тєматинчдийн залгамж үе» урал- дааны зорилго, сэдвийг 7 дугаар ангийн нийт сурагчдад өргөн сур- талчилж байна. Тус сургуулийн 21 сурагч уралдаанд оролцох үүрэг авлаа. Мөн уралдааны заавар ёсоор сургууль дээрээ мэргэжлийн багш нарын бүрэлдэхүүнтэй салбар кО- мисс байгуулж, уралдаанд орол- гогчид болон нийт хүүхдэд Тоо: им хичээлээр зовлөлгөө ӨГЧ эхлэв, Сурагч Т. ПҮРЭВЖАЛ ” Я7ГЖЄҮ , бүтээлээрээ золгоод 1988 онтой байна. Өөрөөр 7 АНГИЙНХАА СУРА ХОЛСЇНИХ 2214 ХУРЛААР хүүхэдхүүхдиннД 2 ЛЭ А МЭ Говь-алтай аймгийн Хөхморьт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагчид «Пнонерийн үнэн» 60- ннны «Сурагчийн чөлөөт цаг» хэ3- лэлцүүлгийг анги бүлгээрээ өргөн хэлэлцэж байна. Саяхан 7-гийн «А» ангийн хамт олон хурал хийж «Сурагчийн чөлөөт цаг» сэдвээр тодорхой ярилцав. Ангийн ахлагч Ш, ОЮУН- ЧИМЭГ: Би чөлөөт цагаа хег- жим сурахад зориулдаг. /Ингөс- нээр хэд хэдэн хөгшим тоглож сурлаа. Пионер сурагчдын урла- гийн үзлэгээр мөнгөн медаль ав- сан маань чөлөөт цагаа ашиглаж, хөгжим сонирхон оролдсоны ач гэж боддог. Ёр нь чөлөөт цаг гЭ- дэг нь голдуу өөрийн мэдлийн бай- даг болохоор түүнд биеэ албадан дасгах хэрэгтэй байдаг. Залхуур- вал юу ч сурахгүй, хайран цагаа алдана- Сурагч Ч. ОЮУНАА -- Би зав л гарвал ном уншдаг. Завсар- лагаар үймж шуугиж байхын оронд зөв боловсон өнгөрөөж бай- вал хичнээн сайн бэ? Дэлгүүрт оочирлож зогссон ч ном л уншиж баймаар санагддаг. Сурагч Н, БЯМБАЦОГТ: -- Цагийг ашигтай өнгөрүүлье гэж бодовч зарим хүүхэд саад болох юм. Саяхан арын ширээний хоёр найз дэмий юм яриад тооны маайь хичээлийг ойлгуулсангүй. Баг- шийг нэр дуудахад би юу ч ойЛ- гоогүй, царайгаа улайлгай вогсож| байлаа, гэдэг бусдаас нх шалтгаалдаг бай- на шүү! Сурагч Л. ДАМДИНСҮРЭН: -- Пионер бүхэн бүлгийн цуг- лаан, ангийн хуралдаа яг зарла- сан цагт ирж баймаар юм. Хурал, цуглаан цагтаа эхлэхгүй бол хи- чээл ном унших цаг их хорогддог. Сурагчид ангийнхаа хурал дээр энэ мэт олон чухал зүйл ярилцлаа, Багш эцэст нь: Зөвлөл- тийн нэрт сурган хүмүүжүүлэгч В. А. Сухомлинский «Хүн авьяас билгийнхээ эх үүсвэрийг өөрөө тэтгэн дэлгэрүүлэх ёстой» гэжээ. Авьяасаа хөгжүүлэх бололцоог чө” лөөт цаг л нээж өгдөг тэж ярилга- х. ЦЭДЭВ ооөооө0Ө0оө6бо Өө УНШИГЧИД АА! ТА НАР «СУРАГЧИЙН ЧӨЛӨӨТ ЦАГ» ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГТ ЗААВАЛ ОРОЛЦОХ ЁСТОЙ. ХУВЬ ХУ- ВИЙНХАА БОДЛЫГ СОНИНД БИЧИХЭЭС ГАДНА ДЭЭРХ ЖИШЭЭГЭЭР АНГИЙН ХУРАЛ ХИЙХ ЮМ уу, БҮЛГИЙН СЭ- ДЭВТ АЖИЛ ЗОХИОГООД, ТЭР ТУХАЙГАА хэвлэл, РА- ДИОД МЭДЭЭЛЖ БОЛОХ ЮМ. | ХУРАЛ, СЭДЭВТ АЖИЛДАА «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИ- НЫ ӨНГӨРСӨН ОНЫ 20 45-- 49-Д НИЙТЛЭГДСЭН ХЭЛЭЛ- ЦҮҮЛГИЙН МАТЕРИАЛЫГ ӨР- ГӨН АШИГЛААРАЙ! Ингэхлээр цаг ашиглаиа Ө Ө Ө өө 000 Ё5 Хурлын депутат хөдөл- мөрийн баатар жолооч Л. САМБУУ-ЁНДОН БҮЛ, МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ 2 92)" 2 Ф Урс аймгийн Хяргас 8 жилийн дунд сургуулийн 5 дугаар ангийн сурагч Ц. Бадам Д. Сүхбаа- тарын амьдралтай холбогдол бүхий зурат, У таван жилийн гавшгайчдын зураг, марк, ил захидал, захидлын дугтуй, хүүхдийн шог, хошин яриа олон арвыг цуглуулан, төрөлжүүл- жээ. Одоо Ц. Бадам. БНМАУ-ын гавь- яат багш нарын тухай сонирхолтой цуглуулга хийж байна. Сурагч ЖЖИРЖГЭЭ (ХҮҮХДИЙН ДУРТАЙ - Фф Нийслэлийн 33 дугаар дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн сурагч Э. Эрдэнэтуяа, В.И. Лениний дүр- тэй энгэрийн тэмдэг 60 гаруйг цуг- хуулжээ. Сурагч Э. Эрдэнэтуяз: ма -с Би цуглуул- таа байнга бая- жуулдаг, Гадаад “ВЦУАУ-д явж амрахдаа Лениний 4| тухай олон сайхан тэмдэг олж яр- сэн гэж, ярилаа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ айд Йхнад бодохоор хүний хамгийн жар галтай үе ив өөрийнхөө аорьсныг биелүүлсэн тэр л атшин байх иь эө тэт бодогдлоо. Дундговь мэн Ч ч! 6000, ху Гал б.0о699э9ө өр оро: 06 с Өө оө0 ӨбооооооооооооооооооообсооӨ до ус МОНГОЛЫН ПНОНКГР СУРАГЧДЫН 1У СПЇЛРТАКИА сонины ус «МНОНКРИЙН | ҮНЭН УЛАМЖЛАЛТ ТЭМЦЭЭН, пэгэмжит Хднын Манай энхрий хайрт МАХИ-аас өснор үенїїйлхний үр төгс хүмүүжилд байнга анхаарч байдгийн нэг төд жишээ. бол Монголын "ногөр сурагчдын 1У/ спартакниадыг 1976 онд зөхиоц ппуулахаар, шийдлэрлэсэн. индал мон, Иїнонер сурагчдын 1У/ спартакиад үндэсний бох, цана, тэшүүрийн төр» лоор энэ оны нэгдүгээр сарын 2--9-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо 0м- жилттай болж онгорлоо .Эназ тэмцээнд хот хөдөөгөөс Шалгарсан 200 ор» чиж тамирчид оролцов, З. Балгїдалай ТЭШҮҮР 15-16 насны охидын 500 м-ийн зайд Сүхбаатарыц районы Н. Эрдэ,, нэтуяа, Булганы Ж. Чимгээ, Хөвсгө- лийн Н. Батжаргал, мөн насны охи- дын 1000 м-ийн зайд .Булгацы Ж. Чимгээ, Сүхбаатарын районы Н. Эр- дэнэтуяа Ургацын М. Пүрэвмаа нар, 1500 м-ийн зайд Ургац нийгэмлэгийд М. Пурзвмаа, Булганы ЖК, Чимгээ, Сүхбаатарын районы Н. Эрдэнэтуяа нар тус тус 1, 3, 8 дугаар байр эзлэв. 15--16 насны хөвгүүдийн 500 м- ийн зайд Булганы И. Баатар, Ховсго- лийн С. Дэлгэрдалай, Ургац нийгэм- лэгийн Л. Туул, 1000 м-ийн зайд Ургацын Л. Туул, Октябрийн районы П. Эрүүлсайхан, Ховсголийн С.Дэл- гэрдалай, 1500 м-ийн зайд Октябр- рийн районы П. Эрүүлсайхан, Хөвс- гөлийн С. Дэлгэрдалай, Ургац ний- гэмлэгийн Л, Туул, 3000 м-ийн зайд Ургацын Л, -Туул, Октябрийн районы П. Эрүүлсайхан, Хөвсгөлийн С. Дэлгэрдалай нар 1, 2, 3 дугаар байранд шалгарлаа. 17--18 насны охидын 500 м-ийн зайд Сүхбаатарын районы А. Бор- хүү. Ургац нийгэмлэгийн М, Даваа- сүрэн нар 1, П байр эзэлж Хөвсгө, лийн Б. Цэцгээ, Дарханы Л. Оюун- чимэг нар ЇШ байранд оров, 1000 м- ийн зайд Сүхбаатарын районы А. Борхүү, Ургацын |М. Даваасүрэн, Булганы Д. Эрдэнэцэцэг, 1500 м-ийн зайд Сүхбаатарын районы А. Борхүү, Булганы Д. Эрдэнэцэцэг, Ургац ний- Улсын тулгат гэмлэгийн М. Даваасүрэн, 8000 м- ийн зайд Сүхбаатарын районы А. Борхүү, Булганы Д. Эрдэнэцэцэг, Ургацын М. Даваасүрэн нар 1, 2, 8 дугаар байранд тус тус шалгарав, 17-16) иаспы хөвгүүдийн 500 м-ийн зайд Баянхонгорын 8. Ням-очир, Хөвсгөлийн Л. Батцэнгэл, Дарханы Р, Пүрэвдорж, 1500 м-ийн зайд Хөвсгөлийн Л. Батцэнгэл, Дарханы Р, Пүрэвдорж, Сүхбаатарын районы О. Эрдэнэз-өлзий, 9000 м-ийн зайд Хөвсгөлийн Л, Ватцэнгэл, Дарханы Р, Пүрэвдорж, Баянхонгорын З.ИНям- очир, 5000 м-ийн зайд Хопоголийн Л. Батцэнгэл, Сүхбаатарын районы О. Эрдэнэ-өлзий, Баянхонгорипй 3. иар 1, 2, 8 дугаар. байр “гээр аох МИС-ын 1У. спартанийлын улсын тэмцээнд,” шалгарсан. өосцшорийн шил- дэг 48. бох барилдаж 10-10 насны бохчүүддэс Оворхангай. аймгийн тө» чийн 10 эцилийн. дунд... сургуулийн сурагч /Г, Ганболд: түрүүлж, архан гай. аймгийн. Цэцэрлэг. хотын. 10 жилийн. дунд юургуулийн.. сурагч Ц. Ганбаатар, үзүүрлэл, Удлэхь бай рамд Дундговь аймгийн. Хулд сумын дунд сургуулийн сурагч. Г, Хүрэл баатар орлоо. 17-18 насим бохчүүдээс Бали- хонгор аймгийн. товийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч - 8. Дэлгэр далай 20 давж түрүүлэн, Улаашбаа- тар хотын Ажилчны районы 41 Дү- Дунд сургуулийн сурагч Г, Жамсран үзүүрлэж, Сүхбаатарын райопы 10 жилийн 6 дугаар дунд сургуулийн сурагч Д. Томорхүлэг гуравдугаар байранд шалгарлаа, Байгууллагын. дүнгээр Хоөвсгол аймаг 26 оноогоор 1 байр,. Завхан аймаг 20 опоогоор (ЇЇ байр, Говь- алтай, Увс аймгууд тус бүр 20 оноо- той (давааны оноо тэнцсэн учир) 3,4 дүгээр байрыг хувааш эзлэв. Мон Өвөрхангайн Г. Ганболд БН МАУ-ын «Шандас» цол, Баянхонго- рын 3. Дэлгэрдалай БНМАУ-ын «Тулгат» цолоор шагиагдлаа. ЦАНА Хандгайтын цашин баазад монго- лын пионер сурагчдын 1У спартакнад «Пионерийн үнэн» сонины нэрэмжит цанын уламжлалт 16 дугаар тэм- цээн болж аймаг, хотоос шалгарсан 68 өсвөрийн тамирчид авхаалж сам- баа, хурд хүчээ сорин уралдаг, 15--16 насны Охидын 2 км-ийй зайд Завхац аймгийн Тосонцэнгэлийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч Г, Эрдэнэцэцэг, Хөвсгөл аймгийн Ар- булаг сумын 8 шилийн дунд сургуу- лийц сурагч Б, Цэцэгмаа, Булган аймгийн төвийн хоёрдугаар 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Б, Оюунмаа, 8 км-ийр йд Хөвсгөлийн Б. Цэцэг- маа, Завханы Г, Эрдэнэцэцэг, Булга- ны Г. Оюунмаа нар 1, 2, 8. дугаар байр эзлэв. 15--16 насны хөвгүүдийн 3 цм-ийн зайд Завхан аймгийн Булпай сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Т. Рэнцэндэндэв, “Улаанбаатар хотын Найрамдалын районы Төр хурахын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч 18. Гантөмөр, Сүхбаатарын районы 17 дугаар дунд сургуулийн Ц, Баатар нар, 5 км-ийн зайд Завханы Т. РЭН- цэндэндэв 17 минут 43 секунт хур- далж, БНМАУ-ын шинэ дээд амшил- тыг 83 секундээр “ахиулац 1 байр, Сүхбаатарын райогпы Ц. Баатар, Бул- ган аймгийн. төвийц хоёрдутаар 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Г. Баатар пар Ц, Ш байр тус тус эзэл- лээ. 17--18 насны охидын 5 км-ийн зайд Улаанблатар хотын Найрамда- лын районы 14 дүгээр сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Я. Цэвээнжав 20 минут 89 секунд хурдалж БНМА У-ын спортын мастерын хүндэт цол авах болзол хашгаж Ї байр, Булган аймгийн товийн 10 жилийн дунд сур- гуулийн сурагч Л. Энхсайхан, Баян- хонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч П. Лэгнсмаа. нар-П.Ш байр, мөн насны хөвгүүдийн 10: нм-ийн зайд Өвөрхангай аймтийш . төвийн 10 жилийн ДУуМД сургуулийн сурагч Ц, 7Каргалсайхан, Завхан айм» гийн Тосонцэнгэлийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч. Ч. Энхбаяр, Улаанбаатар хотын "Сүхбаатарын районы 16 дугаар дунд сургуулийн су- рагч Г, Батсийхан иар эхний гуриан байранд шалгарав, Тэшүүрийн тэмцээний 0 алтан медаль, иэг тонгон тедаль хүртсэн Ховсголийн Л. Батцэнгэл, (4 алтан медаль хүртсэн Сүхбайтарын районы А, 29 иар, 9 9 ӨСВӨРИЙН ТАМИРЧИД АВХААЛЖ САШтАА, ХУРД ХҮЧЭЭ СОРИВФ 17--18 насашы хөвгүүдийн 16 км- ийш зайд Өвөрхангайн Ц.Каргалсай- хан 55 митут 05 секунд, Дорпод аймгийн Баян-уул сумын дунд сургуу: лийн сурагч Ч. Лхагва 55 минут 55 | секунд тус тус хурдалж БНМАУ-ын спортын мастерын болзол хантан 1, байр, Сүхбаатарын районы Г. Бат- сайхан Ш байр эзэллээ, ? Мөн 4х3 им-ийн холимог буухиа уралдаанд Ч, Энхбаяр ахлагчтай Злв- хан нийгэмлэгийн бөг 44 минут 87 секундээр 1 байр, Ц. 2ЖКаргалсайхай ахлагчтай Өвөрхангайн баг 45 минут 22, секундээр П байр, Г. Батсайхач ахлагчтай Улаанбаатар хотын Сүх- баатарын районы бат 45 минут 41 сенундээр Ш| байранд шалгарлаа. Байгууллагын нийлбэр дүнгээр БИ МАУ-ын спортын гавьяат багш-П Рэнцэндорж дасгалжуулагчтай «Өвө) хангай» нийгэмлэг 148 оноогоор 3 байр, Гончигдамба дасгалжуулагчтай Улаанбаатар хотын Найрамдалын районы баг 132 оноогоор ЇЇ байр, Д. Халтархүү дасгалжуулагчтай «Зап- хан» нийгэмлэгийн баг 125 оноогоор Ш байр өзлэв, 1Шалтарсан баг тамирчдад спарта- киадын болон «Пионерийн үнэн» С0- нины алт, мөнгө, хүрэл медаль, 1, 1 1И | зэргийн “дипломыг МБТСЭ-ийн Төв Зовлөлийн нэгдүгээр орлогч дар- га Д. Цэрэндаш, МПБ-ын Төв Зөвлө- лийц дарга ИС Хорлоо, «Пионерийн үнэн» сонины хариуцлагатай эрхлэгч Ц. Дашдондов нар гардуулав. «Пионерийн үнэн» сонины нэрэм- жит, цанын уламжлалт ХУ! тэмцээний тэргүүн багт шилжин явах цомыг хө- дөөнийЙ нийгэмлэгүүдээс анх удаа «Өвөрхангай» нийгэмлэг авлаа, Ийнхүү өсвөрийн цаначдын ХУРД хүч сорьсон уралдаан амжилттай дуусч . энэ тэмцээнээс БНМАУ-ын спортын мастер шинээр 3 төрж, На- санд хүрэгчдийн 1 зэргийг 15, П, ИГ зэргийг 30 гаруй хүн биелүүлснээс үзэхэд манай тамирчдын арга техник, бэлтгэл сайжирч байгаат харууллаа, БНМАУ-ын цанын холбооны Н8- рийн бичгийн дарга Ч, БУДЛАН Манай тусгай Ра ААЛОВ Л, ЖАМБАЛСАНЖИД анын ц Ө.9Ф 9 Цанын тэмцээнд чнд ЭРХЛЭГЧ А--08201 1 “хэвлэв. 777 2 ки 2) 5 гэсс оеоооүоОобоооооооөо өбооөоөоөсоөӨөӨө бөӨөөӨөөӨөоӨдөӨө Фөөоө ооо ос Цц. дашдондов Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбипатад Иїйдекс 14140 ! ГА а"”Д 1527 “р “ өг чглагч ЧА ө сг .-... 1. льлльльль чь ла л ла. чь л 5 ла. “6. ла 16 1ь. 8 5ь 718 5658883- 6 78:16:76, 48:58:51 58:43: 4844-44:48:48-9 : 40НМЛАЛУ, 08С01ХУЛЫНГ ХООРОНДЫН ИЛИРЛМДАЛ, ХАМТЫН Орон БУХНИЙ ПРОЛӨТАРИ:НАР НЭГДЭГТУЛ МАХИ:-ыН уил хэРГИЙ! Төлөө хэл2Д МХЗЭ-ийн Төр ХОРОО, Д.СУухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ М10-ын Төд Эөвлөлийн (91411115) 32 лах, жилдээ. чилж - 1976 опь нэгдүгээр спрын 14, « “Эма (1408) ДУРСАН САНАХАД БНМАУ-ын Шинжлэх Ухааны Б, ШИгЭНДЭН 1946 оны Т7 хоёрдугаар са зын 27-ны ээр ЗСБИХУ бан! МАУ-ын хоо рондын пай рамдал харил цан туслалцах тухай анхны гэ рээ, эдийн засаг соёлын. талаар хамтран ажил лах анхны хэ лэлцээрт гарын үсэг зурснаас хойш. 30 жил олгорлоо. Энэ гэрээ, хэ лэлцээрийн түү хэн агуулгыг эргэйл. харахад хоёр орны но хорлол, олонта лын. хамтын ажиллагаа бэхшиход нэн чухал ач холбогдолтой болсон юм. Дээрх Гэрээ, Хэлэлцээрийг бай» гуулахад миний бие оролцож байсны хувьд зарим зүйлийг дурсан бичихэд сайхал байна. Элэ Гэрээг ЗХУ-ын Засгийн Газартай байгуулахаар БНМ АУ-ыц Бага Хурлын Тэргүүлэгчдийн Газар, Сайд арын Зоплол толөологч» доо дор дурдсан бүрэлдэхүүлтэйгээр томилсон, Үүнд: Төлөөлөгчдийн тэр, гүүнээр. БНМАУ-ын ерөнхий сайд, маршал Х, Чойбалсан, гишүүдэд : МАХН-ын Төв Хорооны Ерөнхий иа- рийп бичгийн дарга, Сайд инарын Зов- лолийн орлогч, Мопгол ардын. хувьс, галт цэргийг улс торийн Газрын дарг га, дэслэгч геперал 1О, Цэдэнбал, БНМА пи Сайд нарын Зоплолийн иэгдүгээр орлогч дарга С. Лупсан, Монгол улсын их сургуулийн ректор Б. “Ширэндэв, БНМАУ-аас. ЗСБНХ У-д сууж байсан элчин сайд 91. Сам буу иар тус тус томилогдсон билээ, ЗХУ-ын Засгийн Газар манай тө- лөолөгчдийг элэгсэг дотно хүлээн авч хэлэлцээ лвуулахдаа Лсїши, Сү» баатар пар үндсийг нь тавьсан хоёр орны найрамдал бат хогжиж ирснийг онцлон тэмдэглээд Гэрээ, Хэлэлцээ- рийп төслийн талаар санал солил- цож уг баримтуудыг бэлтгэн 1946 оны. хоёрдугаар сарын 27-нд Ирем- лийл ордонд баяр ёслолтойгоор гүй" рын үсэг зурсан юм. Энэ хэлэлцээ” ний үеэр манай толоологчдийн тэр» гүүн болон гишүүдийг И, В, Сталии, М. И. Налипин парын зэрэг Зовлолт "Торийн |, удирдагчид хүлээн авч элэгсэг дотио ярилцсан билээ, Уг ГЭ- рээ, Хэлэлцээрүүд, Молгол, Зовлол- тийй хэвлэлд нийтлэгдсэнийг.хоёр ортл ард түмэп баяртайгаар хүлээж авсїшаг тухайн үеийн хэвлэлд орго! дэлгэр бичсэн байдаг. ! Гэрээ, Хэлэлцээрт гарын .үсэг зурсны дараа Х. Чойбалсан, Ю..Цо- дэнбал зарыг ЗХУаан: Дээд Золлог жийн "Тэргүүлэгчдийн дарга М, И. МНалиний хүлээн авч одон уардуул" сан юм. Энэ: бслолд Ширэндэв: миний бие, өлчин сайд ЭМ. Самбуу пар оролцсон билээ. Ёслол дээр нийтийл дайса! Япопы эзэрхэг түрэмгий иартай тэм» цэхэд Мопгол ардин. хувьсгалт 112 АЖИЛЛАГА »зЭЛХ2! А ЭЛХ тААЙГУН) АЛДАРТ 00 хХӨДОЛМӨРЧИ гл Эр Яд ЦАЛТГҮЙ УЛАМЖЛАЛЫ ТАН игНАиЇ ЦИАЛИЙМЫН УЙЛ РГИЙН ЛО ТҮМНИЙ ЭНХ ТЛИПЛИЦ, ЧОРИГ ТОГОС БЛИГЛАГАЛ ЛХАГИЛАЛ Үйл 10 мөн, ПХЛИО0Л:ийн | Тоон Хорооны урилгаар МХПО-ийн Топ Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л, Түдон торгүүтэй. МХПО-ийн төг лоологчид: саяхан. ХУ-д, айлчил- ли, ! "Голөологчлийн . бүрэлдэхүүнд МХОО-ийн Төн: Хорооны хоёрду- гаар ийрийн бичгийн дарга С, Пас дамхатан, ийрийн бичгийн дарга л, Цолтон,. Улаанбайтар: хотын ХИд-ийн хорооны ийгдүгээр ий рийн бичгийн дарга. Д, Чойжамц, "Цалуучуудын үнэн». сонины хїн рпуцлагатай. нарийн бичгийн дар» га. 214, Дашдондог иар оройн, МХП9-ийн төлөөлөгчид зонлол- тийн залуучуудын амьдрал, үйлс, комсомолын ажлын байлаг турш- лагатай танилцан, 1070--1000 онд МХЗЭ, БХЛ Ацадемийн ерөнхийлөгч, академич мийн байлдааны оперицийг чадамгай удирдсан. учир маршал Х, Чойбал, сйиг. Супоропын тэргүүн зэргийн одонгоор, ипоны эзэрхэг түрэм! ий нарыг эсэргүүцсэн байлдаанд, Мон» гол ардиц хуньсгалт, армийн айл дааны операцийг чадамгай. удирдаж эрэлхэг гавьта байгуулсан учир-Дэс- лэгч гоцоерал 10, Цэдэнбалыг Цутут зовын тэргүүн: зэргийн өдөлгоор тус гус шагиасиыг нөхөр М 11, 1Салинин гардуулсан юм, 1940 оны гэрээ. хэрэглин ах дүү хөрш хоёр орны йохорлол, олол та лын хамтын ажиллагаа. лмагт баэхож сээр ирсний ачаар БИМАЛУ- социалиан мыг бүрэн. байгуулж, түүпий мате» Б. Энх-оюун, Зонлөлт Б хамгийн сайн пнайл болжээ риал тїхїїицийн баалыг хангах зорил тыг намынхаа удирдлагын доргхороэ жүүлэн биелүүлж, байна Дээрх гэрээний түүхэн ач холоог дол, түүний сайн сайхан үр дүнг хоёр засгийн газар онцлох тэмдэглэж, 8Х Уїйй-ын Топ, Хорооны ерөнхий ил рийп бичгийн дарга. Л, ИМ, репо нийг Улаанбаатар хөтөд хүрэлцэн ирэх үеэр БИМЛУ, ЗСБИХУ-ын хоо рондын пайрамдал, хамтын ажилла гааны болон. харилцан туслах тухай эрээг 1966 оны нэгдүгээр сард шиг зэчлэн баталж гарын үсэг зурсан Он лээ. 1969 оны гэрээ. хэрэгжиж, мапай ах дүү хоёр ориы пайрамдал хамтын ажиллагаа. улам бэхжиж, мана улс сад ЗХУ-ын тусламжаар үйлдвэр, соёл, шилжлэх ухааша лол том Ол рилга байгууламж баригдаж, манай орон өдрөөс одорт цэцэглэц хөгжин байна. Ийм үед бид иар 1948 онд бай туулсан їэрээний. 30 жилийн ойг тэмдэглэж байна, Энэ: сайхан. уламжлалт, пайрамд: лаг манай -хойч үеийн ппопнер, залууг чууд, цааш нь. улам: гүпэгийрүүлэн хогжүүлж, үүрд батжуулан бохжүү- лэх иь манай. улсын “түүхэн, хувь, дала. мөн, Аугаа их Зовлолтийнг ард “түмэн тэй тагтдосол элгээ! хазтуун тайрамд, лын олдийтай сайхан үрлцимийг хүрт тээн, ийпаг улс оршлхоог ад ажцаргалант освор үеийтхэйнд: «Шноперийн үнээ" сошцицоор дамжуулан сурлага, ходол- мөрийн амжилт, сайн сайхтыг хүсэн ерөйв, , ! э. хонохдоо “Түнэр харанхуйг зүсэх хувьсгалын илд дархалж "Түмэн зовлонгоос нутаг усад чолоолох "Түүхийн морины тан туурай тахалж Алаатанд алига. болсон Анрорыг их буугаар ГАр хиагтаас. Алтанбулагийг сэрээж ЭНанжин Сүхийн уухайн дор үер : шиг дайрсан 2Канхаалай хорин цаган оны үүрийн 5 . « тулапаар танилцсан Дайчин буурал аавруудынхаа адил /Дарлалыг устгаж, жаргалыг авчирсан Даамай бат сэтгөлээр . Монгол орос хүүхдүүд бид Монх сайхан үерхэтгэ Вүрэнхий үдэн хилийн зүг бүхэнтэй зїогоол машинтай цувж Бүхний толоо ллалтып төлөд амь насаа. зориулж ТҮНЭЛ эгЛЭХДээ. 1 МОНГОЛ ОнлЛОЛ 4! УРШГҮү 7 НЭХЖҮҮЛЖ, ТУХЛИ ГЭРЭЭНИЙ Ад п ҮЙ МАН, ТҮҮНИЙ. ИЛИЛАГ ХАЙР, АЖ АРВИЖУУЛ 0- ЯЛАЛ ыг ХАНГАХ 1 1 ЛЮУЛГҮЙ 8Л ХЖҮҮ. Ма! Ш ЛЭХИЙН ТӨЛӨӨ УРЬДЫН ЛДИЛ ШУРГУУ ЛГЭМЦЭХ ШИЙДВЭГ ХИН ИЛЭРХИЙЛЖ илИЙЛ», угүаг, 10, ЦОДЭНПАЛ аль эь ь лы зь нь нь 6 нь нь лЬ нь лыг 9. ьл нь. 8, ба, 98 9 4011748 788, 58 78Ь “8. 8 “8, на өн 6 ань 3 он өм лж ав, лыг 1Х39-4ЙН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД 3ХУ-Д АЙЛЧЛАВ 1(10):ийн грампд: МХПО-ийн пйгдүгээр, парийн Л, Түдэв, БХЛИПО-ийн Топ Хо- роопы нөгдүглэр, ийрийн. бичгийн ларга. 10, М, Тинсльийион ийр үй» рын үсэг зурлий, Мон айлчлалын үеэр Л, Түдэв тэргүүтэй. МХПО-ийн.. төлөөлөгч» дийг ЗХУКИ-ын Төв Хорооны ийг рийн бичгийн дарга 1, Ф, Матутен хүлээн анч ууллйп, МХаЭ-ийн тол айлчлал, нь өлтийн | аайлуучууд, 0спо үснйихний ин- териационалч найрамдлыг цашинд улам бэхжүүлж «МХЗЭ, Лепипий комсомолын хамтын ажиллагааг бүх талаар өргөжүүлэн хогжүүлд- хэд чухал ач холбогдолтой боллоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ хамтран. йжиллих ир» "Топ Хорооны бичгийн. дарга улогчдийн.. оно 1 Нийслэлийн 6 дугаар дунд сургуулийн 7-гийц «Ве шигийн сурагч лоруссын С.Тамаратай захидлаар харилцаж тг эээөчиииэиилийндибдийн Халуун тулааны дунд цээжээрээ шархдайн эн дунд цусаа урсган махнаас. манханд пиргэн Хамгийн сүүлчийн тамхиа. хувааж соролцон Хайрга Харь дайсны Халх голд Хамт тулалдаж явсан ааруудынхаа адил Монгол орос хүүхдүүд бид Монх сайхан үерхэнэ Ангам говьд усны судал хайж Алсын суманд автыг зам цээл Аглаг хээрт утасї шон зоож Атар талд ургацын үр” цацаж Шинэ үйлдвэрийн суурь таны лиахдаа Өнө холын ирээдүйн тухай хүүрнэн Шил талиц малчны хонгор үрсэд Ирэх маргаашийн итгэлийн - 5 тухай дуулан Морины иуруунаас : ) Моторт холгийн залуур бариулсан "Тусч цайлган аар зэжийїїхээ адил "Туг болгож, дээдлэм : "Тунсаг сайхан сэтгэлдэр Монгол орос хүүхдүүд Монх сайхай үерхэнд,. гд үс Ё Газрыц, гүлдос. эрдэнэс уудлан. Ч ЭЛ, : үерхэнэд “Уариг эрхисээс өд” цацраан үерхэнэ ““Чдэпгисийп: успвадс гал бадраан , ! үерхэнэ Тонгорийн париаас айр зарлан й 1335 ос сЭдэХӨрх . Ш, СҮРЭНЗ(АНВ Че Өз-шээ-- НЭРЭМЖИТ БҮЛГЭМ, БҮЛЭГ БОЛОХ ЖУРАМ Өслөрийн үеийнхнийг тонгол- зоглолтийн эндэршгүй найрамдал, ах дүү социйлист орнуудын ард түмэнтэй тогтоосон. цайрамдалд хилгааргүй үнэнч байх 11 , ва. наа, тэдний эх оронч, баатарлаг үйлсийн жишээ, үлгэр дууриалаар сургаж хүмүүжүүлэх ажлыг ино. нерийн хамт олны дотор орчим, тэй өрнүүлэхэд нэрэмжит бүлгэм, бүлэг болох социалист уралдааны “зорилто. оршино. Нэг, Айлын гол чиглэл Монгол, Зөвлөлтийн ба ах дүү социалист орнуудын домогт бааг- рууд, дэлхийн коммупист ажилч. ны хотөлгооний нэрт зүүгэлтай, хувьсгалчид, уран аохиол, урлаг, соёллтицжлэх. ухаан, ходолморийн гарамгай. сайчуудын нэрэмжит бүлгэм, бүлэг. болохоор пэгэжилийн хугайг?тай социалист уралдааны тодорхой үүрэг авч бүлгэмийн цуглагтаар, хэлэлцүүлэл батлуул- на. Хэний пэрэмжит болохоо їїд- исрүүд хамт олиоороо хэлэлцэл сонгож овна. Амсэлх үүрэг нв хүүхэд йог бүрий» сурлага хүмүүжилд чана- рын толорхой ахиц гаргах, ерон- хий мэллэгийн түюийнг измэг- дүүлтт, гэдийг коммупист үзэл санаан” түн бат итгэлтэй, тэсвэр хатуужилтай. иргэд болгох, «Зал- гамж үе» алг" удирдамжийг хэ» рэгжүүлэхэд чиглэгдана. эрэмжит болох хүний үйл амьдрал, тэмцэл, бүтээлийг. хїїг зуулсан бицхан. мупей: тайхим Агуулах, -- Төрсөн өдроор инь хүндэтгэ, лийн шугам эцагслал” хийж їэрэм- жиїт цомын төлөө. биеийн тамирын гэмцаэй, аохион бичлэг, гар зураг, загпар аохиой. бүтээх уралдаан лвуулах, - МӨН бүлэгтээ. цэрэмшит ширээ. ажиллуулж сурлага. хүмүү: жилдээ. мэдэгдэхүйц. ахиц гаргаг сац энопор сурагчдыг... суулгах, хөдөлмөрийн талбарт түүний хийх пормыг тооцон хамт олиоо- роо гүйцэтгэх цэргээр алилаа ашигтай шинэ зүйлийг сэлэн саг цаачилсан байх. хорэгтай, Хоёр, Нэрэмжит болгох шийдпэр а) Үүрэг амлалтаа. биелүүлсэн бүлгэмийн ажлыг аймаг,.. хотын пицоперийн зоплол шалган. үйсэ- ний. дараа тэргүүлэгчдийн... хур» лаар хэлэлцээд, уг бүлгэмийн то- дорхойлолт, үүрэг, үүргийн бие» лэлтийг. хавсаргасан... тэогүүлэгч- дийн хурлын тогтоолыг эл 0бү- рийн 4 дүгээр, сарын 20-ны догор МПБб-ын Топ Зоплолд ирүүлэх ба дээрх. материалыг үйдэслэн ту» хайн бүлгэмийг нэрэмжит. болгох асуудлыг МПб-ын Төп Зоплолийн тэргүүлэгчдийн хурлаар шийдвэрт лэнэ. 0) Үүрэг амлалтаа биелүүлсэн бүлгийн. ажлыг аймаг. хотын пидн перийн азоплол шалган үзсэний. даг раа тэргүүлэгчдийн хурлаар хэ. лалцүүлэн порэмжит болгох псууд- лыг жил бүр 9 дугаар сарын 8- ыг. дотор. шийдвэрлэж, тогтоол хупийг МПИ-ан | Төв. Зопллолд үүлав, Їэрэмжит болсон бүлгом, бүлэг нь дугаар үл хэрэглэн халг хад» галах богоод бүлэг її» жагсаалын манлайд зогсох өрхтэй. Нэрэмжит бүлгийн ииоперүүд МХОПО-ийн огижэнд элсэн. орсиы» хоо дараа їйрэмжит бүлгийн өр» хэм хүйдэг алдар халгийг өөрийн шоф) баатарчуулын баг буюу бага ангийн пионерийн: бүлэгт, оорийн бүлгийн түүх, он дарааллын бич» гийн хамт тэр хүний алдар нэрийг ямагт, эрхэмлэй. үзэн: ойдорт ор, гон сурлага. хүмүүжилдээ амжилт гаргахыг даалгай бүлгэмийн аоөвн- лолийп цуглаан дээр хүндэтгэл, тэйгээр гардуулиа. ЛД. СҮХЛААТЛРЫН НЭРЭМ- жит МПБ-ЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ -- Үе тонгийнхнийхээ амьдрал үйлс, туршлагаас сурч мэдэхэд бидний дотиын хэвлэл «Пионерийн үнэн» сопин их тусалдаг, Иймээс ч бид жил бүр сониноо захиалдаг гэж. Булган өймгийн төвийн 8 шилийн 1 дүгээр Луид сургуулийн 9-ын «АЛ» ангийн, улсын тэргүү ний бүлгийн птионерүүд ярьсан ют, ЗУРАГ ДЭЭР, «Пионерийн үнэн» сониныг 8 жил захиалсан, жил бүрийн дугаармМг мандигнан хадгалдаг пион ЯА ер Д. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл. зураг. үнггэаацанийанаииииинийииининииинииннииииниииниг шиний РАПОРТАД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРАХЫН-ТӨЛЄӨ өд аоговь аймгинц Өр» ГгӨН суссэн 8 жилийн дунд сургуулгин «Улсын тэргүү- ний дэс бүлэгэ 8Ыын «А» ангийн “амт олон бид «Зал- гамж “еө аяны эхний жилд МАХН-ын ХУ их хурал уг- таж рагоотад гарын усэг зу- рах, ЗХУ-ын баатар: А. Мат- расовын нэрэмжит, «Улсын тэргүүний бүлэг» “болохын төлөө сопиалист уралдаан дараахь нэмэлт үүрэг авч байна. Үүнд: -- Бүлгээрээ улирал Дда- раалан 100 хувь суралцаж, сурлагын чанарыг Т5 хувьд хүргэнэ Пионер бүр «Д. На- цагдорж» тэмдэгтэн болж, «Таван онцын эзэн» 8-ыг тө- рүүлнэ. -- Хамт олноороо «Пио- черийн. үнэн», «СОалгамж- лагч», «Залуучуудын үнэн», «Залуу үе» болон ЗХУ-ын «Пионерская прапла», «Пио- пер», «ГПесёлые картинни», «Мурзилка»зэрэг хэвлэл за- хналан уншиж, зопллолтийн марк, захидлын нүүр, тэмд: гийн цуглуулга хийнэ. Бүх сурагч ХБХБ тэмдгийн норм биелүүлж, хамт олпоороо даамчин, їша- таючин, сагсан. бомбөгч, одой бөмбөгч болж, ангийн су- рагчдын 80 хувь нь спортын зэрэгтэй болно, --4Миний эх орон-- БИМ АУ» гэсэн түүхчилсэн аль- бом. «Ахмалын сургаалаад замная» 6 сарын аяныхаа материалаар «Суут хүмүүс» гэсэн 20 төрлийн альбом хийнэ. «НКоммунистуудаас үл- гэр дууриал авцгаая» уриан дор БНМАУ-ын хөдөлмө- рийн баатар, коммуинистууд- тай уулзалт зохиож түүний сайн үйлс, сайхан чанараас суралцаж өөрслийн сурлага хүмүүжилд хэвшүүлнэ. «Социалист орны пио- нерүүд» гэсэн зурагт альбом хийж. социалист орны пионе- рүүдтэй захидлаар харилпаж 8-аас доошгүй тэргүүн турш- лага хэрэглэнэ. - «Монгол . Зөвлөлтийн найрамдлыг хэн сайн мэдэх вэ?» гэсэн асуулт хариултын уралдаан зарлаж Дүгнэнэ, -- Бүлэгтээ Тимурчүү- дийн отряд байгуулан ажил- лана. -- Нэгдэлдээ малын багтаамж шаа барьж огч, 1000 адуу дэллэн, хөөвөрлөж тусална. -- «Орчноо цэцэгжүүлье» гэсэн уриан дор анги танхи- маа пэцэгжүүлнэ. А. Мяг-расовын нэрэм- жит «Улсын тэргүүний 1000- бог бүхий ха- булэг» болохын төлөө ангийн хамт олныг ТӨ- лсолж: Ангийн бэгт Н.ЁёНПОНЖЛАҮПЦ Бүлгийн лапга 7Н..САЙНТУЯА Салзан тарга ЯГ, МӨНХЖАРГАЛ Тэрггүний ппопет Ц. ЦЭНЭГ ӨЛЗИЙ Ф Завхан аймгийн Тосот- цэнгэл хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 8-гийн «А» ангийн Наганцэцэг лапгатай 13 лугааг бүлгийн хамт олон бид МАХН-ын ХУ! их ху- ралд хөдөлмөр сурлагын Шши- нэ” их амжилтаа илтгэх р8- портад гасын үсэг зурахын төлөө сопиалист ураллаанд нэмэлт түрэг авлаа. Үүнл: Булгээрээ Д. Сүхбаа- амьлрал тэмцэлтэй бяцхан ном. сур- тарын холбоотой талчлах материал товхимол 70-ыг хийж, хот орчмын түүх дурсгалын | газраар хоёр удаа аялал хийж үзсэн зүй- лээрээ ном бүтээнэ, - Хотын ахмадын 8өв- лөлтэй шефийн холбоо тог- тоон ахмад коммунистуудын дууриалаас сурч хүмүүжин. «Дайчин алдар» танхимыг тохижуулахад идэвхтэй орол- цоно. «БНМАУ» сэдэвт аж- лыг шеФф байгууллага сэргий- лэх дээр зохиож, сэргийлэ- хийн хүүхдийн төлөөлөгч 17Кигжилсүрэнг булгийн зөв- лөх улирдагчаар урьж ажил- луулна. БНМАУ-ын баатар Ч. Олзвойн нэрэмжит улсын тэргүүний булэг болохын тулд Ч, Олзвойн үйл амьдра- лыг сурталчилж, Ч. Олзвойн нэрэмжит ширээ ажиллуул- на. Бүлгээрээ 100 хувь суралцаж. онц, сайны эзлэх хувийн жинг 45 хувьд хур- гэн, «Таван онцын эзэн» хоё- рыг төрүүлж, бүлгээрээ «НоО- мын сайн нөхөр» үнэмлэхтэн болно -- Ангилаа цэцгийн узэс- гэлэн байгуулж 10 аас доош- гүй төрлийн 100 сав цэцэг гарина Ангиараа байгаль хам- гаалах нийгэмлэгийн гишүүн болж, мод 85-ыг тарьж арч лан ургуулна. гэг рийн сэргийлэгч- дийн бүлэг» байгуулж үр нтэй ажиллана. шах Бүлгийн концерттой болж шеф байгууллага, баа» тарчуудын баг, эцэг эхэд 8- аас доошгүй удаа тоглож с0- нирхуулахын хамт 10 сурагч утсан ба үндэсний хөгжим тоглож чаддаг болно. Бүлгээрээ цаначин, тЭ- шүүрчин, шатарчин болж, 20 сурагч одон бөмбөг тоглож сурна. - ЗСБНХУ-ын Кыоеч хотын 10 жилийн ДУНД СУО- гуулийн 6-гийн «А» ангийн хамт олонтой пионер бүр за- хиллаар харилцаж, Зөвлөл- тийн пионерийн ажлын туош- лагаас суралпахын "хамт ЗХУ, ах дуу сопиалист оо- нуудын пиойерийн байгуул» лагын түүхийг судална. -- 2-ын «А» ангийн бэа- таочуулыг шефлэн авч пио- неот элсэх бэлтгэлийг сан» гуулна : 7 Хамт олноо төлөөлж Ангийн багш Г. ЁНТПОНЖАМИ Бүлгийн тарга НАРАНПЭТтЭГ Өглөрийн сэюгийтэгт- дийн бүлгийн дарга ГАНБАТ Онц сурлагатан . БАТБАЯР Хөвсгөл айтгийн Галт сумын Лунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн соёлч нөхөрлөлийн вхлагч Ү, Хвдбаатар, таван онцын эаэн Г. Ринчиндагва, єнгийн идэвхтэн Л, Цолмон, Г, Баатар, Д.Цэнд-шоуш нар шьхөма олондоо үлгэр лууривлтай ииоисрүүл юм . ДАВААДОРЖИЙН авсан гэрэл зураг ЗӨВЛӨЛТИЙН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТУРШЛАГААР. ҮЙЛДТЭРИЙН АЖИЛ ИН БҮЛГИЙН УЛИРЛАГЧААР Нийслэлийн 10 жилийн уриан доргус ангийн су. 20 дугаар дунд сургуу- рагчид зөвлөх багшийнхаа Уранчимэг лийн 15 дугаар бүлгийн зөвлөх удирдагчаар Улаан- ажиллагаатай нарийн та- байна. Мөн ангиараа «Н чөлөөгөөрөө мын сайн нөхөр» үнэмлэх- дээр тэн болжээ. ажиллан хөлөлмөрийн дад- МХЗЭ-ийн Төв лага олж байгаа төдийгүй «Тэргүүний тус үйлдвэр дээр бүлгийн ажилчин залуу» алтан ме» сэдэвт ажлаа олон хэлбэ- дальт Д Ичинхорлоо ажил- рээр зохион явуулж бай- тавдугаар. таван гавшгайч, Хорооны лаж байна. Зөвлөлтийн ажиллуулсан нь агуулсан байна. «КоммУнистуулаас 1227 баатар төмөр замын хэв. нилцаж лэх үйлдвэрийн үсэг өрөгч, жилийн пионерийн ажиллалаг зав зарим дамжлага өгчээ, «Таван эзэн» Б, Баярмагнай, үл- Нацагдорж» , үйлдвэрийн ний найрам- дал», «Манай орны дар- тэй суралцаж. шеф 2-ын хан цаазат ан амьтад». 3э- «А» ангийн баатарчуулын. рэг зурагт самбар хийж дунд зохиох ажлаа улам Тус ангид «Таван онцын улсын хүүх- хан Журмын онцын нц 4 лэгийн мөнгөн медальт ТН. зэрэг тэргуу- сурагчид суралиаж Одоо тус бүлгийн хамт олон МАХН-ын ХУЦ ях хуралд өргөх рапортал га- рын үсэг зурахын төлөө уралдаанд нэмэлт үүрэг на. Тэд ажилчдад концерт “аваад «Улсын тэргүүний тоглон сонирхуулж, «Мон- байгууллагын: туршлагаар, толзавлөлтиү бүлэг» болохын тулд.ан- тус сургуулийн пионерийн бүлгэм үсэг өрөгч Д Ичин- хорлоог 15 дугаар бүлэгт зөвлөх удирлагчаар урьж сурагч- ЛЫН сУрлагыг хөдөлмөр. тэй холбон, сурагчлад хөт эзэн» олон лөлмөрийн даллага олгон, дийн гар зургийн уралдаа- ажил хөдөлмөрийн үр шиг ны мөнгөн медальт Д. Тэг мийг ойлгуулах зорилтыг мүүжин, гиараа 100 хувийн дүн- чанаржуулан. Октябонйн районы ОСГ-ны 14 дүгээо хорооны 26 дугаа 5ай- “рын хүүхдүүдийн дуал гө рөл бүрийн ажил зохиож зөрчилгүй олон болгох зорилт лланс байна. ” хамдартай. ТӨВЧН “ажиллан, байн дууриал айвцгаал!» М. Энхгуяа, лангийн үс 7 Ч, ОЮУНЧУЛУУН “НАЙРДИДАЛЛ-ДРУЖБА “ХАМГИЙН ЭРХЭМ ҮГ Бид нийслэлийн бараг төв дунд оршдог, байгуулагдаад дөнгөж анхны жилдээ хичээл- лэж байгаа зөвлөлтийн 3 ду- гаар дунд сургууль дээр оч- лоо. Энд олон орны, олон хэ- лийн охид хөвгүүд суралцдаг ажээ. Сургуулийн захирал А. Ф. Логинов гуай биднийг най гаар хүлээн авч сургуулийн- коа теуоЗ товч танилцуулаад: алсксандр Феолрович Логннов -- Манай сургуулийг ин- тернационалч сургууль гэж нэрлэж болно. Яагаад гэвэн Монгол, Зөвлөлт, Гермал, Куба, Унгар, Польш, Чех, Румын, Энэтхэг охнд. хөв- гүүд суралцдаг. Цөм нэг хү- сэл эрмэлзэлтэй, эв Найртай сурч хүмүүжиж байна. най хүүхдүүдийн Ма. хамгийн сайн мэддэг, эрхэм дотно үг бол найрамдал юм гэж яри лаа. Дараа иь бид. хүмүүжил )оэөдөн орлогч захирал С.!!. апралолтой уулзан, Станис- яав Ипанопич Капралоп зол» лолто Белоруссын нийслэл Минск хотоос ирээд удаагүй ажээ. Энэ багш: -- Манай сургууль 900- гаад сурагчтай, 340 гаруй монгол хүүхэд суралцдаг, Гол нь Улаанбаатарт ажил- лам байгаа зөвлөлтийн мэр, гэжилтний хүүхдүүд хичээл- лэдэг, Бусад орны хүүхдийн хувьд анхапдаа орос хэл муу мэдэхийн бэрхшээл байсан Гэвч хэджэн сар опгорөхөд тэр бэрхшээл алга боллоо. Энэ ч учиртай. Юу гэвэл хүүхдүүд маань бие биендээ маш сайн тусалсан, ялангуяа хэл сурахад их анхаарч чий сэтгэлээсээ мэрийцгээсэн юм гэв. Сургуулийн ангн танхн- шаар орлоо. Цэвэр соёлч. нь үнэхээр сайхан. Хаана л бол үндэстэн олны хүүхдийн үер- хэд нөхөрлөлийн Үгс, най. рамдлын ая дуу сонсдоно. С. И..Капралов яриагаа үргэлжлүүлэн: - Хүүхдүүд маань зав л гарвал сонирхолтой тэмцээн, үдэшлэг, уулзалт зохиодог. Энд сурч байгаа хүүхдүүдийн 9 эвил” суралцсан төрөлх хэлний долоо. долоо хологийн ажил зохиосон, Энэ нь хэлний мэдлэгийг. цэмОг-, дүүлэхэд төдийгүй тухай! орны хэл, түүх, соёл, ийн заншилтай тапилцахад тусал, лаа, 2Кишээ-иь. бид молгол хэлний юм уу, їермаи хэл, ний долоо хоногоор монгол, гермац хэл сонирхогч хүүх: дийн дунд тэмцээн лпуулж, тус хоёр орим түүх, иай, рамдлаар самбар булан гар” гасан, Хүүхдүүд оорсдоо сїї птаачилж | «Ооплөлтийц (19 бүгд найрамдах улсыг хэй сайн мэдэх вэ?» гэсэн Саднйг 4 тэмцээн явуулж, бүгд най. рамдах улсуудын ойцлогийг сайтар тусгай харуулав гэл ярилаа, Богинохон хугацаанд тус сургууль нийслэлийн 6, 23, 35, 40 дүгээр сургуулийн хамт олонтой хэд, хэдэн удаа уулзалт зохиожээ. Энэ бүхэн орон, орны үр хүүхдийн эв нөхөрлөлийг улам батжуула- хад тусалж байна. -- Бид. танай интерна- ционалч найрамдлыг харуу. сан зураг авья гэж Станис- лав Ивановнчаас хүслээ. Тэр дуртайяа зөвшөөрлөө. Гадаадын хүүхдүүд мон- тол хэл их сонирхдог нь. ил. Нэгэн охиноор Унгар, Польш хүүхдүүд монгол үг заалгаж дэвтэртээ бичиж байв. Бид 6 дугаар ангийн су- рагч С. Цацралтай уулзлаа. Сүрэнгийн Гацрал ЮМө”ээд ной дружбы нмени поэзта- те ЗУРАГ ДЭЭР: Монгол, Зөвлөлт, Цольш, Чех, Куоа, Унгар, Румынии сурагчид, болохоор орос хэлд маш сайп юм. Тор охин багш, хамт олон, цайл МолдийЛХЭЭ тухай. ингэж ээн, еэ: 07 ЛӨммууут ал, -- Одоо манай сургууль дээр «МЦоммунистуудаас үл- гэр дууриал авцгаая» гэсэн хөдөлгөөн өрнөж байна, Энэ бол МАХН, ЗХУКН-ын ээл, жит их хурал угтсан гол ажил юм. Зөвлөлтийн «ПиО- нерская правда», манай «Пионерийн үнэн» сонин ав адилхан ийм урна. дэвшүүл- жээ.Саяхан бид ПЇ цахилгаан станцын ажилчин коммунис» туудтай уулзалт хийсэн. СО- нирхолтой болсон. Би Москвагийн 72 дугаар дунд сургуулийн Оля, Таня хоёртой захидлаар байнга харилцдаг. Чөлөөт . цагаараа хөгжим оролдож байна. Бас англн хэлний мэдлэгээ нНэЭ- мэгдүүлж байгаа.Манай сур- гуульд 5 дугаар ангиасаа ЭХ- лэн англи, герман хэлний хичээл үздэг юм. Сургууль маань их сайхан, маш хөгжилтэй...гэн? ярьсай юм. Үнэхээр сайхан сургууль, хөгжилтэй хүүхдүүд байна. Тэдний энэ сайхан, энэ Ххөг- жил захирлын хэлснээр хам- гийн эрхэм дотно үг болсон эв найрамдлын бат үндэстэй юм. сс. НАДМИД ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДҮҮД ТАНАРТ БИЧИЖ БАЙНА ЗДРАВСТВУИТЕ, ДОРОГИЕ ДРУЗЬЯ! Ылуб ияятернациональ- роя Мусы Джалиля по- ёылает ам пионерский иривет. Девиз нашёго клуба «За мир и лружбу на пла- БВеётЄ, за счастье всех дє- ТЄй на свете» В протшлом учебном голу мы работз- лы Победа!». НОД Пегизом «Салют. Из тписем няа- ших ровестРиков из Бол- тариий и ГЛР мы угнава- ЯЕ Оо полвигах соВетских БОНБОВ При освобожлензи Европы от Фатизма Ре- поисылали нам Фото- трафий памятников совет" СБИМ воинам на теорито- рии ГЛР и Болгарии АЗ мас мы провели вечер ий- терлружбы тодаоная гланета», ТО мы пэигласили участ- Мы булем с нетерпением 2 28 ников войны, жлать писем ” мн СЛЫ Ы РрАй» Мы также проволили Келаем успехов в учббе. “эд зөм3 эмс митинги солидагности 6 работе" Яо5 ас, Эс 6277 наролом Чили, лотепею- 8 7Келаем друтбы и мипа во лд БЭдсэс ион Фонл Миюа, линейни, по» всём мире 3 «ур “бө, “Яедуч, свяшбиные. гепоямгчилийг.. С.пионерским приветом 875. Зөдое нам: Виктору Хара. Саль- Члены клуба янтерлоужбы Ё Эргнс2 , вадорү. Альенпе, ЛУисУ -имени Мусы Тжалиля. "4, Кооталану, Пабло Неоуле. ниллэра “Эдэ -өшоос “ Мы мяого узнали и по” 7 : 88:,9 - 817652 СССР 575 К) бУррхворалн, В.этрм, голу Кировогралская” 0бл АСЭ «Помнит бла- На яв- вВСЯ наша страна готовчтея Ждостойно ветоетить. ХХУ И пионеры страны Совє тов на марше «Весегда го- тов!» работают под деви- зом «Берем с коммуни- стов пример»э. Мы будем встречаться с передовымн рабочими - коммунистами, готовить концерты для ра бочих завола и многое дру- гоё. И ешё наша работа 8 нлубе будет иметь направ- ление «Народное искусст- во».Нас интересуют нарол- ныг песни, танцы, игры, гословицы. поговорки, ле» генды. наролные костюмы, изделия прикладного йс- кусстра Н. т. Л. Мы очень просим напе- чатать наше письмо. Те клубы ийтернапиональной дружбы, которые будут работать в этом направле- ним пусть напишут нам Голованервсний Р-М. сьезд Коммунистическай....П.Пабуг коеё, 2К ПИЗ. 3 Иартии Совелского Союза, Кид им. М. Джалиля. ЗүллҮлг бий ллуцллллллгы лиг бак. ёс яг 32 2 мин ИЙ БАЯР БАХАРХАЛ Надад: хамгийн сайхан ,. санагддаг, цаг үргэлж бае ! хархал төрүүлдэг пүйл бол зонлолт, Дүүлийн ют. Хоёр орны өсвөр үеийн» хэн. нэгэн, ээж аавын үр хүүхэд шиг үй зайгүй үер ГД монголын хүүх» үерхэл, нөхөрлөл ,« 4» .. й. 2) хэц пайзалж, үйлдвэр ууре хай, барилга байгуулалт дээр хамт ажилладаг эж, аан иар танхимд шигээ сургуулийн цуг сурилцан, хэн хэндээ тусалж, ирээдүйн их зорилго өөд итгэлтэйсэ иж байгааг харахад үй», хээр бахдам сайпагддаг. Манай сургууль аоп» лөлт, монголын олон зуун охид ховгүүдэд эрдэм ухааны шимийг хүртээхээс гадна тэдэнд интернацнио- налч хүмүүжил олгож най- рамдлын утга учрыг бат ойлгуулж ирсэн сайхан уламжслалтай. Энэ лал одоо улам байна. лам, алжин Бид нийслэлийн 80 ду- таар дунд сургуультай байнгын: ой ажил- ладаг. Багш нар бие, бие- нийхээ хичээлд харилпан сууж ар га туршлагаа со- лилцохоос эхлээд сугат- чид маань хамтарч сони?- холтой бэлтгэх, төрөл явуулах. үдэшлэг .коницеэт биеийн тамиоын бүрийн тэмцээ! - найрамдал өс хөрлөлийн сэлэвтэй сам- бар, булан гаргах явтгэл байнгын гэж ажиллахдаа ажил боллоо. Иг» манай хүүхдүүд хичнээн эвтэй найртай байдаг гэж са?- на. Чухам л энэ үед В"” Ленин, Д. Сүхбаатар На- рын үндэслэсэн хоЁр орнь ард түм хэзээ ч НИЙ найзамглыг ганлан буугшгүн нь нүднээ ил хатлагтдаг- ЗСБНХУ. хооронд. БНМАУ-ын найрамдал. хам- тын ажиллагаа, харилго" туслалцах тҮүхай. гэзээ байгуулаглсаны 80: жи- лийн ОЙг тохиоллуулан а”- мад уеийнхнийхээ байгуул» сан энэ гайхамтигтай нэ”» рамдлыг « Эрхэмлэн тээ». лэлж явах хув-тай. н””т багачуулал үнэн» -с «Тїипчезилн ОНИНООО дДамжу, лан баяр хургэж, хамги”ч сайхан ерөөе! Улаа бухнийг хусан нбэатар хот дахь взөрРлөлтийн вэглэгэЭР лУнд рал сургуулийн захи И и. СсємгечкО зонзошел .. БЭэд 1255 тэл авчнуүй Ээ чи БЁСГОРТ Ь и 192 2 “СЕРГЕН михАлкоВ БҮТЭЭГҮЙ. ХҮСЭЛ Эожгэвтэрхэн “унадаг. дугуй Жирийгээд надад ирээсэй, Өглөө, орой, өдөр туршдаа Үүгээр түүгээр “унаж давхихсан, Найман настайд ганц ийм хүсэл Намайг мөн ч онганалгадаг. байн, --Уцадаг дугуйгүй хөө таригч минь Унаатай болж гай чирэх үү, бас! ( Үгүй! “Урдаас. ингэж” хэлэхийг сонсоод, Урам хугарахдаа. уйлан алддагсан, Өвлийн цагт чарганы тухай Өлрийн бодол, шөнийн зүүд болно. Ам цэх бүрийд ээж зайдран: --Амжина ма, холгойгоо. хагалж! гэнэ Бэлэг болгож хэн ч надад дурсгахгүй Би түүнийг сайн мэдэлгүй яахав "Гжээвэр, гөлөгтэй. байхсан. гэж ЧТэсгэлгүй их хүсдэг боллоо, би Хрван хоёрхон насандаа, чи Арай. л эмс задрах нь ЭЭ. Тэжээвэр голгоо бага. шиг бодож, ХТэрлийхээ. оройд ном унш тэж зовлолоо. «Зах гэдэг үс би ховор дуулдаг Ч, | КОРПНЕЙ ЧУКОВСКИН ШНДЭГ МОД Хэнэггүй Мироны хамар дээр Хэрээ сууж байвал хачин аа. Хэдрэн загас модонд авирчихаад Хэрчсэн гурилаар үүр хийвэл янзын ЕС БЭЭ : ал! Угалзан. эвэрт хуц. бэлчээртээ Усан онгоцоор аялас эӨбал, хогийн ө0! Байлаа цогоолы далан, дээгүүр Бал бурхм ярайж байгал.нд шид 99 Манайхны хашаанд: тэгвэл Маш їидтэй нэг мод ургадаг, ї ад” гайхаад. баршгүй айхалтай юм л тэрсдээ.: Ганц навч үгүй энэ модонд Г: дэлбээ ч байхгүй тэй, лээст гутал. хэ? 1 арваараа дү Заавал тэгнэ гээд зүтгэж зүрхл Хэзээ: ямагт гэмилий !хүсээгүйг л: Хэрэг удаж авчрах: нь хачин, Хүзүүний ороолт, шинэ. пальто, , « Хөгжмийн тоглоомон-ЛТото» ч эн уу Хүсээгүй бүхнийг минь анч өгөр Хүзүүгээр таттал овоолохиг яана. Бага иас ганцхан л удаа байдай! гож Тайн. байн. өөрснөө. ярьдаг атлаа Томчуул заримдаа. биднийг Тул чиг ойлгодоггүй нь. харамсмаар. УРАГШГҮЙ ҮР ос АМ ээждээ найдвар төрүүлээд Айлын хүүхдүүд анЬиаслаг байх юм. бүжиг бүжиж, дуу дуулаад бүр цас цаанаа баярламаар байх юм. «Хөодолмор, Энхийн» сэдэвтэй Хөөрхөн хоорхон зураг зураад Хэвлэл: сэтгүүл, зургийн : үллэсгэлэнд Хэд хэдээр нь гаргасан байх юм. Гадаад орпуудын уралдаан, тэмцээнд Гараа гаргаж оролцсон. хүүхдэд Дани даахийг тойрон. аллах Далим боломж дүүрэн байна. "Талил Лиснчинпий Наташд маань Таван ч удаа шагнал авчээ. Ижил нохор Гарий чинь Эрхэм: дээд, шагналтан. болжээ! Ээлс гараад цэцэрлэгт орохдоо Энэ: модны момир, гишүүнээс Түрийтэй, түрийгүй гу , шаахай Түүж иуглуулаад ирдэг билээ, Аав гараад цэцэрлэгт орохдоо Аацай л түгший мөчир гишүүнээс Хоёр түрий Маша-дД, Хос шаахай Зина-д Ховорхон оймс Минс Хамар дээр нь цацаг» Хачин дэгжин ур: Өнгө нь цэнхэр Өчүүхэн. Мура-д: Ийм эс соний гайхалтай Ид шидтэй. мод доо! Хүүе,, таминь, хүүхдүүд ээ, . Х эн жаалууд ай?» рапхай, ноорхой гутлу Ханзархай “маажгий-1 Шинэ гутлаар “солих бол Шидэт мод руу гүйлдэцгээ! Хос эсгий гутал, Хоёр хоорхоп бойтог Ургаж күйцээд унжиж байна. «Хураалс» аваач, юунд урвайна вэ? шуудаа Петро, Кузьма гэдэг хоёр хүү ээж- тэйгээ амьдардаг ба Петро нь ажилсаг, Кузьма нь тун залхуу юм- сонж,.Петрог газар хаг » талбай тийш явахад залхуу. цэцэр- лэгт пуугдан лийрийп модон дор хэв» тэж, гэнэ. Ээлс нь «Хүүхдүүддээ лавал амт- тай сайхай хоол хийж өгөх вэ?» гэж мэрийн шинэхэн байцаатай шөл ч8- пав, Бас цөцгий бэлтгэж, шинэ талх болгоод хүүхдүүдээ хүлээв. Нар хэдийнээ хэвийж орой. болсол авч Петро эргэж ирээгүй л байлаа Залхуу Кузьма лийрийн модон дор залхтлаа хэвтсэн зодийгүй ихэд өлс- сөп. боловч гэр лүүгээ харихыг зүр- хэлсэнгүй. Петро ирэв. Түүнийг гар. нүүрээ тгаагаад ширээпээ суухад Музьма ч «Математикчдын залгамж үе» уралдаанд оролцогчдод дох нь риг оюун . чэгэн гүйл юм. лого, уран чадвар бөгөөд лэж болох талтай. Сэлж гэвэл усанд зориглон тэйи адил, бодлого бодож , ухаалаа хөгжүүлье гэвэл бодлого сайн бодох хэрэгтэй даг. «Математинчдын залгамж, хариу ирүүлжээ, -Эдгээр дад «Пионерийн . үнэн» зөвлөл, уралдааны хүргэж байна. Уралдаанд оролцогсдод анхаарах зүйлийн талаар зовлоо Батлах бодлого бодохдоо хон. тухайн ,тохиолдлыг 07 буюу үнэи г гоор хя: р бодож! математин хэрэглэж байх гэмдэглэлгээ! Бодлого бо- чин 8З0- авхаалж самбаа сорьсон ухааны өвөрмөц Ь Бодло- го бодох гэдэг бол хичээнгүй оролд- энэ ут- гаараа усанд сэлж сурахтай зүйр- сурья орох хэрэг- оюун олон бай- үеэ уралдааны Элсэлтийн бодлогыг хот хөдөөгийн 400 гаруй хүүхэд бодож сурагч- сопины номисс баяр цаашид эхийг шалгасан төдий: ахгүй бүрэн гүйдэд Байгуулах: бодлогыг бодохдоо а) Бодлогын өхцөлийг задлан шипжлэх. 0) Атпализ хийж, "бодох лөгөө зохиох в) Уг дүр г) Баталгаа хийх д)/Шинжилгээ”. хийх- зэрэг: -д8- рааллын да гүйцэтгэж сурах Гаргацтай еийрэг, плмбай би- чих. : 3 “ Бодсон .бодлогоо сургуулийн дэргэдэх, «Математицийн залгамж үеэ “уралдааны салбар комиссоор "хянуулж. хичээлийн" эрхлэгчийн тэмдэг даруулсан байх. -»? Эдгээр шаардлагыг хангаагүй материалыг шалгаруулалтад оруу- "лахгүй. 2 : 28724 УРАЛДАЛАНЫ БОДЛОГО 1, Математинийн олимпиадад оролцохоор 5 өөр хотоос ирсэн 5 сурдгчаас хэн чийь хаанаас. ирсэн бэ? гэж. асуухад: Амгалан: «Би: Эрдэнэтээс: ирсэн, . харин, Гомбо Дарханд суудаг»... Бор «Ванчиг Дарханд амьдардаг, би, Мпидалго- впос ирсэнэ.. Вайциг: «Би. Ордэ- нэтээс ирсан, харин Мөр олбура төлөв- байгуулах, “МАТЕМАТИКИЙН САМБАР Урагш нь хазгай үрсэд л Урд зам нь хаалттай байх юм...» Намайг төрүүлсэн ээж минь Надад ингэж, үглэн ярина. Урдаас нь би үг сөрөлгүй Уруул жимийн дуугүй сууна. Энэ сэдвээр би. маргаж, Ээжтэйгээ. зорох хэрэг. юу. Апьпаслаг торсон. бусад хүүхэд Лин ээждээ найдиар төрүүлж Дуулдаг нь дуулан, бүждэг нь бүжин, Дуртай” зургаа. зурдаг нь аураг! Уран сайхны иинонд тоглож, Уйингат хийл хогжмоо ч дараг, Цагд иь ааласан авьяас билэг Нөгөөд- Нь. үгүй хойно, яал Гэх -иэ! Хэн болохоо. би. мэдїїэ Хэлээ пар цагт гараасаа. ивий. Хөнч тайгыг зүглэн мордоно, Хүн гагжээ үзүүлэх л.болцо Опноөдор би” тоглон япай Үеийн олон нөхөдтэйгөө Хонч дулдуур томор зам таш Хүн арддаа тусай хүргэнэ, Хорт аамаар галт тэрэг давхиж, Холын далай зүглэн ДОВТОЛГОО. Ээн минь тэгэхэд сэтгэл иь ханан, Эвий минь гэж хүүгээрээ бахархана, Оноодор та минь памайгаа Өөдгүй урагшгүй гэл ичээж байна, Өдий төдий гута Өндөр модонд ург Өвлийн, хүйтэн жавар салхинд Өсгий улалзуулай гүйхгүй нь магад Уранхай гуталт жаалууд минь Уралдал очоод гутал авцгаа! «Шидэт модо» гэдэг энэ үлгэрийг Мура охиц сопсоод хөглөсөн нь Мура.. охин “ногооны талбайд Муу шаахайгаа тайлж булаад -- Урга| Хоорхөн шаахай минь Уртаа болж. ургаарай - Угаас ээлтэй шаахайгаа Усаар би цангайхгүй, Уртын урт мод болж Ургана чи минь, мөдхөн! Шидэт мод ургаад “ирэхээр, Шиптэхэн шаахай зөндөө болно. Улаан лгаахан-гутал-1лг Й Урж тастаад би авна гэ -- Мура охин, эвий эв Ухаантай охин гэцгээхээс биш Муулах хүл нэг ч байхгүй ээ! Р, АВАРЗЭД орчуул глаа. Ээж нь тэдэнд шөл ая- очижс су. зүсч тавив. Петро хоол- галж. тал лох зуураа: эж маань ямар сайхан. амт- тай хоол хш вэ! Талх инь яасан сайхап үнэртэй юм бэ! гэж магтлаа. Харин залхуу Кузьма шоөлнөөс амссан төдий. болсноо . халбагаа Та» внад : -» "Тийм-ч их амттай хоол биш л, байпа даа. Талх пь ч гэсэн жирийн л нэг талх-байна.шүү. дээ гэж хэлэв. Ээлж пь. хүүгээ. ажигласнаа толгой сэгсрэн, -- Хүү минь, Чи маргааш талбай руу явж ажил: хий! Ажил хийвэл - хоол ч амттай, талх ч сайхан болио гэж хэлжээ. - «МУРЗИЛКА» сэтгүүлээе авлаа. үнэртэй С53 гаас ирсэн». Гомбо: «Би Дарханд амьдардаг, харии. Дорж Улааи- баатараас ирсэн». Дорж: «Тиймээ. Би үнэхээр Улаанбаатар хотын хүн, харин Амгалан Мандалговьд суудаг». гэв. Хүүхэд тус бүрийн хариултын нэг хэллэг, нь үнэн, нөгөө иь худал бол хэгг нь аль х0- тоос ирсэн бэ? ЁХ 92, АВСД тэгш өпцөгтийн. (АВ): (ВС)--11:2-байпа. (ВС- тал дээрх М цэгээс (АВ)”ба. (АД) хэрчим адилхан өлцгөөр харагдана,...Өнц- гийг ол й ЗсВсЭЭН : Э. Дөорвон өнцөгтийн... дмагиа-Л - лиудын огтлолцсон. цэг бүх талаа. саа” шийл. -зайд: оритж байгад.0н "энэ. дөрвөн: өнцөгт пь ромбо боло хыг батал... “ожгЛУ2А 0 4: АВСД параллелограммын ВА баг ВС цацраг, АСД цэгийг дайрсан тойргийн төвийн тусламжтайгаар байгуул, 3 Замөл “. Хэрэв 1082--Эи2-5ав-0, -8240 бол” 28--9 58--0 94-00 илэрхийллийн утгыг бодож ол... «МАТЕМАТИКЧДЫН ЗАЛГАМ2 УЕ» УРАЛДААНЫ КОМИСС” 92 : Харин огтодс амгалан тайвал: В тү 2 гЗал9-Ё... тийн сурагч -Ж.-АМАРМЭНД Эрхлэгч. .Ц. ДАШДОНДОВ .Д.о Сүхбаахарын нэрэмжит | Улсын | хэвлэлийн | комбинатад | хүх ГүЗ | хэвлэв, 7 эж Хөрхэвч, бүтээй босгогч, манай уед Хийлчиээс дутахгүй шүү : Хийлчиэлс дутахгүй хүндтэй шүү дээг МАНАЙ ЛЮВАТИЙН ШҮД... Манай Люба охины минь" Маш туригүй, хэврэгхэн Сүүн шүд нь янгийан тэвдөөд Сүйд хийх шахан аа,, та минь... Өдөр туждаа хөөрхий, гийгэнэж - Опоодор та иар хэрэггүй! гэж унтууцан Үсийнхээ. охидыг хүртэл хөөж туув» Зайлуул, ээж нь охиноо өрөвдөж, Зайлах шингэн аяганд бүлээсгэж Зай чөлөөгүй ар өвөрт бөмбөрио. Аав-нь бас л Любагаа өрөвдөн Аяыг иь засаж, овчнийг иь намжаах УГ: гол Арга барахдаа цаасан х їдэй. наан Аль байдаг ур дүйгээ ш а. Эмээ пь мөп л тэвдэн сандарч Эрт “цагт шүд эмнэдэг байсан Элдэв ашигтай зөвлөлгөөг тоочи!. Энд тэнд нь орж бомбөлзөнө. “Хатуу дайнд пэг биш орж явсан, Хал үзсэн өвгөн дайчин, өвөө нь “Хайрт “ачийпхаа ам руу хараал, заяа нь --Хадамд гартал эдгэрнэ, (4 344 (77 : кЭлЭЭ. 5-2 02ЧОЙ, ЛХАГВА орчуулав. 2 Хүүхдүүд найрамдлын тухай бичиж байна. эь 485 є СЭРДГЧИЙН УЗГЭЭР ( ї ЗҮҮ ОРОХ ЗАЙГҮЙ Монгол Зөвлөлтийн пайрамдлэг Мохоох хүч байхгүй 1 Зөвлөлт “монголын найрамдалд Зүү орох зайгүй. Элгэн халуун Энэ пайрамдлыг 542 Наяй настан эг дээдлэнэ: . Найман инастап Ч хүндэлиэ- Нийслэлийн 48 дугаар дунд сур- гуулийн. б-гийн «Г» ангийнё сурагч Д.ЭРДЭНЭЧИМЭГ . МӨНХ НАЙРАМДАЛ | ( Монгол зөвлөлтийн найрамдалд Монх галын илч бий... 0 : Гандан бууршгүй найрамдалд Ган төмрайн хат бий! Галын илчээр бадарсан Гангийн хатаар бэхэжсэн Гайхамшигтай манай. найрамдал Галав эринийг туулиа.. . - Үе даг өлгөрөвч . . энх Ургалж залуугаараа байна Ур-.хүүхдийн ирээдуй шиг. Үлэтэй чигээрээ мөнхжинө Нийслэлийн. 38 дугаар дунд “ сургуулийн. 7-гийн «Гэ» ангийн сурагч | - Н.МАНДАЛ МИНИЙ НАЙЗ Миний тайзыг 5 Маша гэдэг їви79 Миша бид хоёр “Маргааш ч зөм:уу Нөгөөдөр ч юм уу - Сар дуу ниснэ -- Сансарт -аялна. 2 Сайхан-даа. сайхан » Өнгөрсөн зун... 02-03 Миша бид “хоёр - то Өдөр турш Ша2-3, » Ингэж ярьсан юм. ,- Ч »-. Мийелэлийн. .зургадугаа содунд сургуулийн 5-ын 9Гэ ан А--Ө3205 "МНДЕКС-14140 (ОРОН Бүхний ПРОЛЕТАРИ ҮХР ЗРТЭГҮҮЙТ дү), МАХН-ЫН. үйл Бух. ЭсрүлЖг : ! : шллйнн БАЯРЫН ХУРАЛ төлөө й : ХЭЗЭЭД пИМЛУ, ОСПНХУат С. Лунсан, Б, Алтангэрэл вэлхэн хоорондын итайрамдал,. ийр болол удирдах, бусад БАЙГТУН| хамтын. юниллагааны бог Хүмүүс, мөн. БИМЛУ, лон харилцан. туслах ту- ПСПНХУ-ын хоордпдын исглийн ОД иам, Олс, олон байгууллага, дийн балрын хурал хай Гороэ байгуулсны 90 зориулсан пийтийн пийслалийн ходолморчдийн төлөөлөгч» ЗОЛНХУ ! сал ХУлан байд ппрыпн хїї улсын дуурь бүжгийн пайрамдал, хамтыл ажил- лагааты. болоп. харилцан туслах тухай Гэрээ бай. гуулсїйг 00 жилийн ойн їйлрт оролцон бийгай МХайлалийн” орлогч” дарга ЧӨйгүй 01100 ши Г, Нопийоп. тэргүүтэй! Э, Г: “Яинө : Зоплолтийн төлөөлөгчид, д баярын хуралд, манай... 2СПНХУ-аас. БИМАУ-д - » 4 мхээ ийн Төв Хөрөө, Д.Сүхбооторын нам аасгийн удирдагч суугаа Онц бөгөөд Пүрэн фэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 10. Цэдэнбал, 2... Бат- орхт Элчин” сайд. МА, Ё Чио, ИН, Кагварал, Д.. Смпрпон ипр оролцон. ши БАТ Үү “ЗЭ хахь яэнэллу 1976 оны нэгдүгээр ЛХАГВА айдар, Д. Моломжатц, ПИМЛУ,ЛСОИНХУ-ын м 4 (1404) сарын 21, 308Л6ЛТИЙН | ШИНЖЛЭХ УН, СОЁЛЫН ШИНЭ 0РЛОН Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан, соёлын шимэ ордон Улаанбаатар ашиглалтад орлоо. 6000 хавтгай дөрвөлжин метр ашигт талбай эзэлсэн энэ ордонд го сайхан төхөөрөмжлөгдсөн 600 хүний суудалтай хурал, өргөн ХАйГацийй кино, концертын танхим,200 хүний суудалтай лекцийн танхим, орос зөвлөл- тийн утга зохиолоос бүрдсэн 40 мянган боть номтой номын сан, бас техии- “жийн номын сан, хэвлэх үйлдвэр, орос хэл сонирхогчдод зовлолгоо өгөх танхим, гэрэл зурагчдад зорнулсан лаборатори зэрэг ажиллах юм. Энэ ордон манай орны хөдөлмөрчид, түүний өсвөр үеийнхэнд зөвлөл- тийн ард түмний амьдрал, шинжлэх ухаан, соёлын ололт шнулахад сайхан боломж нээж байна. Үнэ 10 топ, хотод амжилттай та- хоорондын найрамдал, хамтын. ажиллагааны 0бо- лоп харилцан туслах ту» хай Гэрээний 80 жилийн ойн. илтгэлийг: МАХИаан Төв. Хорооны Улс торийн Топчоотыл: гишүүн, ВИМЖА- Угийн Сайд париын Золло- лийн дарга. ЭН, Батмөнх хийн. ! балрий.. хурал. доор ПСБИХУ-ын Сайд парим Зоплолийн орлогч... дарга И, Т, Ноппкон баяр яур- уэийг үг хэллээ. . МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Бидний. нэмэлт үүрэг Улирал дараалан 100 хувь суриа. у Дундгүй салаа төрүүлнэ, , е Тимурчүүдийн отряд байгуулж, хэв журмын зөрчилгүй хамт олон болино.. й П өе Пионер бүр ХБХБ тэмдгийн норм биелүүлнэ. , МАХН-ын ХУЦ -их хуралд пионер сурагчдаас. сурлага ХөДөЖж--- мөрийн гарамгай амжилтаа илтгэх рапортад-гарын үсэг зурахын. тө- лөө уралдаанд Увс аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн соёлч төхөрлөлийн 6-гийн «А» ангийн пионерийн 16 дугаар бүлгийн пио» ЗУРАГ ДЭЭР: ЗСБНХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга ит. НОВИКОВ, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. ЦЭДЭНБАЛ вар улаан тууз хайчилж ордны ажиллагааг нээж байгаа нь: юс М. ЦЭРЭНЖАМЦЫН авсан гэрэл зураг. тарина. перүүд бид «Улсын тэргүүний бүлэг» болохоор нэмэлт байна. Үүнд үүрэг авч Пионер сурагчдын сурлагын нанарыг сайжруулахын тулд 500 баллын уралдаан, салаадын хооронд дундгүй салаа болох уралдаан | зэрэг шинэ хэлбэрийн ажил өрнүүлж, бүлгээрээ улирал 100 хувь суралцаж, онц, сайны эзлэх хувийн жинг 50 хувьд хүргэнэ/ - Бүлэгтээ тимурчүүдийн отряд байгуулан лийнхаа анхдагчдаас 8-аас доошгүй хүнийг эрэн хамт хэв журмын зөрчилгүй хамт олон болио. “дараалан . ажиллаж, сургуу” сурвалжлахын МПБ, өөрийн сургууль, бүлгэмийн түүхтэй холбогдсон бичмэл сэтгүүл 5, пионерийн ажлын арга зүйтэй холбогдсон 31-ийг хийнэ Аймгийн хэвлэх үйлдвэртэй бядхан. ном шефийн. холбоотой ажиллаж, . тэнд 4-өөс доошгүй удаа бүлгийн сэдэвт ажил явуулна. - -- 2-ын «Б» ангийн баатарчуудын багийг шефлэл авч тэргүүний. баг болгоно Сургууль орчиоо тохижуулахад зориулж 15 цэцэг, 10. мод Бүлэгтээ найрал дууны чуулга байгуулан, концерт 2 удаа тоглоно. ї Пиоиер бүр ХБХБ тэмдгийн норм бислүүлэхийн дээр сагсан бөмбөгийн. эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн 2 багтай. болно. Соёлч нөхөрлөлийн ахлагч Б. АЛТАНЦЭЦЭГ Бүлгийн дарга Б. ЭНХБАТ Салааны дарга ЭНХБАЯР, ЗОРИГОО - Тэргүүний пиопер, «Таван оццын эзэн». Л. АМАРБОЛД 2 Т. БАЯРАА Энэ хоёр охин нийслэлийн - Би сурлагаар хоцорч зургадугаар. дунд сургуульд “яваа нөхөддөө туслахыг хичээ- онцсайн сурдаг. Г. Өнөржаргал, дэг. 5 дугаар ангид бойхдаа муу Т. Оюунаа хоёртой тус сур- байсан нэг хүүхдийг дааж аваад гуулийн пионерийн танхимд дунд сурдаг болгосон. Одоо өөр уулзлаа. Саяхан . бүлгэмийн нэг хүүхдэд тусалж байна. Тэр зөвлөл сургуулийнхаа номын санг баяжуулахын тулд сурагч- дын гэр оронд байгаа илүү су- рах бичгийг ууглуулжээ. Ингэж хуучин, шинэ. 1100 гаруй ном- той болсон байна. Г. Өнөржаргал: -- Би өнгөрсөн жил МПБ- ын. Төө Зөвлөлийн диплом, МП Б-ын 50 жилийн ойн хүндэт тэмдгээр шагнуулж их баярла- сан. Бүлгийн дарга болохоор хийж, санаачлах ажил их! Содлч нөхөрлөлийн анги болох үүргээ биелүүллээ. Одоо цамынхаа их хурлыг угтаж эмт хэрэг, хэв жаурмын зөрчилгүй, ариун цө- в2рч, 100 хувийн сурлагатан анги болох үүрэг аваад хичээл- лэж байна. 2 Би 7 дугаар ангиа онцсайн төгсгөнө. «Д, Нацагдорж» тэмд- гийн болзол биелүүлнэ. Ангийн- хаа дунд сурлагатан нэг сураг- чийг сайны зэрэгт хүргэнэ, МП СО-ны хийл. хөгжмийн 9угуй- ланд сурдаг. Дугуйлангаа сайн төгсгөж, урлагийн үзлэгт ам- жилттай оролцоно зэж ярилаа. 5. Оюунаа: хүүхэд муу сурахаасаа ч өнгөр- сөөн! Тэр ч байтугай нилээд хи- чээлдээ сайн, онц дүн авч бай- таа. «Би дааж авсан хүүхдээ гол- дуу гэртээ авчирдаг. Хүүхэд эхлээд ичдэг, бэрхшээдэг! Гэвч хичээлийг нь зааж” ойлгуулаад ирэхээр” чих, элдэв шалтаг “ тоочихХоо больдог юм билээ. На- мынхаа их хурлыг угтаж, найз нөхдийнхөө сурлагад л туслах үүрэг авсан юм гэв. : “Зураг дээр: (Барууц гараас Г. Өнөржаргал, Б, Оюунаа нар цуглуулсан хуучин “сурах би«- ийн. ашиглалтын. тухай ярьж байгаа нь. 2250 С, НАДМНД лээ» ээ ээээо анал шинэ АЛЖ Д. Сүхбаатарын пэрэмжит МПБ-ын Төв Зоөвлө- лийн тэргүүлэгчдийн хурлаар «Номын сайн нохор» үнэмлэх олгох болалыг шинэчлэн батлав, Уншсан пом, зохиолоо сурлага хүмүүжилдээ бүтээлчээр ашиглаж, номын сангийн идэпхтэн ушингч болж бол- зол биелүүлсэн тэргүүний имопер сурагчдад аймаг хот, районы пионерийн зөнлөлийн тэргүүлэгчдийн хурлын тогтоолоор 9 жил тутамд «Номын сайн нө» мммд үнэмлэх олгож байх юм, Болалыг дор ний- тэллээ, 1 ШАТ: (11-41У АНГИ) 1, Улирал бүр онц ба сайн дүнтэй суралцаж, са хилга батын «Онц», «Сайн» үнэлэлт апсан байх, 3, Одор бүр 30--45 мипут био дааж, тогтмол ном. уншиж, уншсан номын тухай. тойч тамдөглэл хотолсон байх, Э. Уншсан номоо цэцэрлэгийн. насны... багачууд, Баатарчуудын «Оч», «Дол» багийнханд прьж та» мулсан байх. 4. Хүүхэд бүхэн 40:ос доошгүй пэр торлийн ном- той номын сантай байхын дээр ангийнхаа тэргүүний уншигчаар шалгарсан. байх, 5. Жилд хоёроос доошгүй. удаа аохиолч, эмхэг гэгч, орчуулагч, сэтгүүлч партай захидлаар харилц- сан байх. 6. Уншсан номноосоо їзгээс доошгүй ашигтай зүйлийг хичээл хүмүүжилдээ тусгаж хэрэгжүүлсэн байх. : т, Жилд хоёроох доошгүй тогтмол хэвлэл аахиа- лан уншдаг, тэмдэглэл хотолдог байх. 8. Хоёроос доошгүй шүлэг тогтоосон байх, 9. Таван дуу шинээр сурсан байх. 10. Монголын шилдэг, нэрт зохиолч, хөгжмийн зохиолч, зураач 10-аас доошгүй хүнийг мэддэг байх. Мөн зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолч, хөгжмийн з0- хиолч, зураач тус бүр нэгийг нэрлэж чаддаг болсон байх. ЇГ ШАТ: (У--У! АНГИ) 1. Улирал бүр онц ба сайн дүнтэй суралцаж, хялга батын «Онц», «Сайн» үнэлэлт авсан байх. 3. Өдөр бүр 60--90 минут бие дааж тогтмол ном уншиж, уншсан номдоо хураангуй тэмдэглэл хөтөл- сөн байх. 83. Уншсан номоо бага насны пионерүүд, баатар- чууд, настан хүмүүст ярыж таниулсан байх. 4, Хүүхэд бүхэн 60-аас доошгүй нэр төрлийн ном бүхий номын сантай байхЫн хамт сургуулийнхаа номын сангийн ндэвхтэн уншигчаар бүртгэгдэн Ти- мурчүүдийн сайн дурын номын санчаар ажилласан байх. 5. Жилд 8-аас доошгүй удаа зохнолч, орчуулагч, эмхэтгэгч, сэтгүүлч болон хүүхдийн Хэвлэл, радио, телевизтэй захидлаар харилцсан байх. 6. Уншсан номноосоо 3-оос доошгүй ашигтай зүй- лийг өөрнин хичээл хүмүүжилдээ тусгаж хэрэг- жүүлсэн байх, 7. Гадаад, дотоодын тогтмол хэвлэл 8-аас доош- гүйг захиалан уншдаг төрөлжсөн цуглуулгатай, түү- нээ ашигладаг байх. 8. Гурваас доошгүй шүлэг шинээр тогтоосон байх. (Нэг шүлгийг оросоор уншиж сурсан байх) 9. 8-аас доошгүй дуу шинээр сурсан байх. (3 “ нь зөвлөлтийн хүүхдийн дуу байна) 10. Зөвлөлтийн болон ах Дүү социалист орны шилдэг, нэрт зохиолч, хөгжмийн зохиолч, зураач 10- аас доошгүй хүнийг мэддэг байх. Ш. ШАТ: (ҮП--УШ АНРИ) 1, Улирал бүр онц буюу сайн дүнтэй суралцаж, сахилга батын «Онц», «Сайн» үнэлэлт авсан байх. 2. Өдөр бүр нэг цаг 80 минутаас 2 цаг бие дааж ном уншиж, уншсан номдоо дэлгэрэнгүй тэмдэглэл хөтөлсөн байх. 8. Уншсан номоо баатарчууд, бага, дунд насны нионер сурагчдад ярьж өгөх, салаа, бүлгээрээ хэлэл- цахэд оролцдог байх. 4. Хүүхэд бүхэн 80-аас доошгүй нэр төрлийн ном бүхий номын гантай байхын хамт сум, районы буюу аймаг, хотын номын сангийн идэвхтэн уншигчаар бүртгэгдсэн, Тимурчүүдийн сайн дурын номын сан- чаар ажилласан байх. 5, Жилд 4-өөс доошгүй удаа зохиолч. орчуулагч, сэтгүүлч болон радио, телевиз, хэвлэлийн газартай захидлаар тогтмол харилцдаг байх. 6. Уншсан номноосоо З-аас доошгүй ашигтай зүй- лийг хичээл хүмүүжилдээ тусгаж хэрэгжүүлсэн байх 7. Гадаад, дотоодын тогтмол хэвлэл 4-өӨөс ДоОшШ- гүйг захиалж уншдаг, төрөлжсөн цуглуулгатай түү- нээ ашиглаж чаддаг байх. 8. 4-өөс доошгүй шүлэг. шинээр Огэолсийн байх Хоёр шүлгийг оросоор уншиж сурсан байс. Ги 10-аас ХООЛЫН Л) сурсан байх (Зөвлөлтийн болон ах дүү социалист орны 4 дуу байна) 10. Дэлхий дахины сонгодог Зохиолч, хөгжмийн зохиолч, зураач 10-аас доошгүй уран бүтээлчдийн үйл аж амьдрал, зохиол бүтээлтэй танилцса! байх. Эдгээр болзлыг биелүүлж «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэй болох юм, Хүүхдүүд ээ! Номын сайн цөхөд болцгоо! гэ 77! ТИИУРЧҮҮД Ува аймгийн төв Улаан. ойц сайны эзлэх жин ахич томо хотын | йэгдүгээр 8 лаа. 5 тилийн дунд сургуулийл Тус сургуулийн 6-гийн ицопорїйн 23 дугаар бүл. «В». апгийн сурагч Да гэм сурагчдын хичээл. таайяйм..|. АНГидаа. тимурч гаслалтыг багасгах, сур. чуүдийн (0-3 байгуулан! лагын чанарыг сайжруу. ажиллаж » Энэ бүл лах зорилгоор, тимурчүүг тийнхэн.. ангийнхаа су дийн. үлгэр шиш ээгээр. рагчдын.. гэрээр очин ТЦШ.Уршитаар суригааа! «Хичээл таслагчидтай.. ажилд нь туслан мод хө» - тэмцэх». хэсэг, «Хойрогс реөдох, сурлагаар хопорч ЛОД туслах» штаб байгуу! яваа. сурагчдыг идэвхтэн лан ажилласны үр дүнд тэргүүний сурагчдад хая хичээл тавлах ярдал. 00 їриуцуулан өгч хосогчил» хувь буурч, 201. инонёр сэн давтлага хийлгэх /зэр" сурагч. сурллгайр . шат гаар ажилладгийн үр лунд лхиМс хоёрдугаар. улир-. апйгийн иь сурлагын чанар “їййр: 90,4 хувийн. сурлаг 9,1 хувь ахимтоэ. тын амжилттай. суралцан, Багт Г, ЧИМЭД, ДУНДГҮЙ САЛААНЫ ТӨЛӨӨ Паминхаа их хурал угтсан ходолмор сурлагын га» рамгай амшилтын рапортад гарын үсэг сурахын толоо социалист уралдаанд пионер сурагч бүр сурлага, хөн дөлмөртөө амжилт гаргаж, авьяас чадвараа хөгжүүл лэх үүрэг авч уралдаж байна, Нийслэлийн 20 дугаар дунд сургуулийн багш Ду» Дагвадоржийн удирдсан 5-ын «Г» ангийнхан энэ оны хичээлийн жилцїн эхний2 улиралд 100 хувь суралцан онц сайны эзлэх хувийг өмнөх улиралтай харьцуулахад 20 хувиар ахиулжээ. В. Батцэцэг, Л. Зоригоо, Р, Даваасүрэн, Р. Батжаргал, Т. Нараниж» цэг зэрэг олон пионер 2--7 дундтай хичээлээ сай» наас онц дунтэй болгож сайн онц сурлагатны 98. нээнд оржээ. Пионер Т. Наранцэцэг даргатай 1. сая лаа дундгүй салаа болж бүлгийн дарга Б. Энхтуяа ангийн дарга Г. Цогцэцэг нарын удирдсан хэсэгчилч сэн давтлага пионерүүдийн сурлагын чанарыг сайж- “руулахад ач тустай болж байна. Б. Энхтуяа даргатай энэ бүлгийн пионерүүд өмнөх улирала олсон амжилтандаа түшиглэн салаагаараа хичээлээ хамтран давтаж халз уралдаантай сурал- цан, ангийнхаа онц сайны жинг 45 хувьд хүргэсэн дүнтэйгээр МАХН-ын ХУШ их хурал угтах, сурлага хөдөлмөрийн рапортад гарын .үсэг зурах үүрэг. амжилттай биелүүлж байна, " хан. . С. БОЛООШ (1827ЛД (222:) (32525Ы) 65С3ЫЫ) (ЕЖЖЭБЬ (Бишны 41 МАЛЧНЫ ЗАЛУУ ХАЛАА |, МАЛЧНЫ ЗАЛ ВЭ 5 ХҮҮХДҮҮД МАЛЧИН | БОЛОХООР | САНАЛАА. ӨГЧ | БАЙНА. Бид хоёр энэ жил 7 тайхиж мэргэжил эзэмшица дугаар ангиа амжилттай ГЭЭ А төгсч МХЗЭ-ийн нлгээлт | Завхан аймгийн Түдэв- өвөрлөн «Бадрал» | нэгд- умын дунд. сур- лийнхээ хоньчин болохоор гуулийн Т-гийн «Б» анч шийдээд нэн нх баяртай | “57 О будуунхүү байна... т З. НАНЗАДДОРЖ БНМАУ-ын хөдөлмө- рийн баатар хоньчин М.. Ганболд гуайн туршла- гаар бид ажиллаж хонин сүргээ жил бүр өсгөн үр- жүүлэхийн хамт сүргийн бэлчээрт 10 жилийн бо- ловсрол эзэмшээд дээд сургуульд дэвшин сурал- цана. “ис, Найа нар аа! Мал мал- з, лах сайхан шүү. Малчны Би долдугаар ангид сайн суралцаж байна. 7 дугар ангна төгсгөөд МХЗЭ-ийн илгээлт өвөс- лөн саналаараа малчин болохоор шийдсэн. Үе тэнгийд найз нар аз! Хө- дөө нутэгт очиж малчин болцгооё Нийслэлийн 43 дугаар дунд сургуулийн Т-ийн «АА» ангийн сурагч 5-0 44, БАТАХ, хотчтчлийэчдвнаалнилдачүүн ХҮҮХЭД БҮХЭН УНШААРАН! «Сурагчийн чолоот цаг» сэдэвт хэлэлцүүлэгт оролцож, эрхэм хайрт дүү нартаа хандан цөөн үс хэлье гэж бодлоо. «Пионерийн үнэн» сонын өнгөрсөн оны 45 ду- гаартаа цаг хугацааг байгалийн баялагтай адилтгам, маш үнэтэй эрдэнэ гэж бичжээ. Яг л тийм, Цаг хугацаа хамгийн элбэг мэт мөртлөө бас хамгийн ховор, хам гийн үнэтэй эрдэнэ юм. Ер Нь хүч торолхтөний үйлд- вэрлэн хийж чаддаггүй, бас нүүрс түлээ шиг хооцломн хадгалж Сбол- доггүй ганцхан юм байдаг. Энэ бол цаг хугацаа! Минут, секунд! Одоо байгаа 10 дахь насаа ирэх жил зарцуульл, 15 насаа хорин жил эдэльс, хоногийн 24 цагийг 40--59 цаг болтол уртасгая гэх арга байна уу! Хаана ч, хэнд ч тийм бололцоо алга. Иймээс ч манайд «Цагаар алтыг олж болно. Алтаар цагийг олж болохгүй». «Гээсэн эд о ол- ц дов, Гээсэн (цаг олдохгүй» гэх мэтийн мэргэн үг бий... А.С. Пушкичз хүүхдэд хандаж «Өнгөрөх өдрийг ззэмплон сур» гэж Ончсэн байдаг. Энэ бол цаг хугацааг үр ашигтай өнгөрөө с- сэн үг юм. Альберт Эйнштейн «Хулгайч нарын дотроос хамгийн аюултей хулгайч бол цэг хугацаг- ны хулгайч мен» гэж бичсэн бай. цаг сайн ашигласны үр дүнд хн8- сэн байна. Нэгэн эрдэмтчий тоо- цоолсвоор 70 настай хүн 23 жил унтаж. 13 жил юм ярыж, 6 жил нь хоол унд идэж ууж, 1,5 жилд нь нүүр гараа угааж енгөрөөсөн байх юм. Үүнээс үзвэл тэр хүн дөнгөж 26,5 жил ажилд хөдөлмөр хийжээ. Иймээс ажлын ба чөлөөт цагаа үр ашигтай өнгөрүүлэх вь маш чухал! Наманг нийслэлийн нэг сур- гуульд хүмүүжлийн ярна хийхэд нэг сурагч босоод: --Та ямар хүүхдэд дуртай вэ? гэж асууж билээ. ? Би яг д үнэнээ хэлсэн. Хичээлд ирдэг боловч юу ч хийхгүй зүгээр суудаг, ном дэвтрээ гаргах дур 300 ” загастай Манай бүлэг 39 сурагчтай. «Пионерийн үнэн» сониноосоо ан- ёсршум хийх. загас үржүүлэх ту- тай уншаад бид өсвөрийн акваФ риумчдын бүлэг болох үүрэг а9- сам. 34 хүүхэд гэртээ төрөл бу- | Соцналист НӨӨЦӨЛЖ БОЛДОГГҮЙ БГА Я гүй, хажуу дахь "їохдоө үй мүүлдэг хүүхдэд | био дургүй, Ийм хүүхэд бол хичээл: тасаллаа» тай барас адил өм, яс пийсла. лийн. үйлчилгээний... айтобусаар дэмий зорчин сэлгүүцэж хайран цагаа үрдэг хүүхдэд би их дургүй. Ийм хүүхэд бол алсын порилго, алхах аамаа. ойлгоогүй, богино бодлоготой, ухамсар ухаанаар хомс хүүхэд юм. Ямар сайн бай. хам! Ингэж гадуур дэмий БОнДаЙ дэг хүүхдийн чихэнд «Сахилгагүй« тэж сурахаар сандлаа хадаж сур» «Хэсч сурахаар хэвлэл улшиж сур» гэх мэтийн элгийн сургамж үгийг олон дахин чаг чанга хэл» мээр байна. Сартаа ажил багатай, толгойдоо бодол сэтгэл хомс байх л их муу юм шүү. Дэмий сэлгүүцэх, эсвэл ой ухаан толгой тархиндаа юу ч бо- долгүй гиюүрэн уйдаж, суух бол улам доройтохын тэмдэг. Залхуу- рах гэж хэцүү «өвчин» бий, Энэ «өвчинг» больиицад эмчилж бол- доггүй. эм тан өгч оцагаадаггүй учраас хун аюултай даа. Залхуу болохоос урьдчилан сэргийлэхийн тулд юуны Өмнө оөртөө цагийн хуваарь, дэг журам хатуу тогтоож заавал биелүүлдэг больё. Бага Чч гэсэн нэг тодорхой зорилго тавиад хийж байя, «Өдрийн цагийн ху- взаарь нх чухал. Гэхдээ цагийн хуваарь байх нь гол биш, харин мөрдөх нь хамгийн чухал юмэгэж Архангай аймгийн Чулуут сумын найман жилийн сургуулийн су- рагч Н. Гандолгорын хэлдэг (с0- нины 48 дугсарт бий) тун зөв гэж би бодож байна. «Хоногийн 24 цагийг яаж ч өн- гөрөөсөн яахав, миний хувийн хэ- рэг» гэж. бодвол тун их «буруу юм. Тэгэж цаг хугацааг хамаа бус үрэх эрх хэнд ч байхгүй. Ю. | Цэдэнбал дарга өнгөрсөн 12 ду- | таар сард болсон МАХН-ын Төв Хорооны Х бүгд хурал дээр хэл- сэн үгэндээ цаг хэмнэх нь түүхий ”-ад, материал, бусад нөөц баялгийг арвилан хэмнэхтэй адил чухал асуудал гэж онцлол заасан билэг. нийгмийн гишүүн хүн өөртөө том том сайхан зорил- то тавьж биелүүлэх Ёстой гэдгийг боллоо рийн загас үржүүлж, бүгд 800 загастай боллоо. Пионер Амаржаргал, Баатар- | жав, Отгончулуун, Энхболд нар сонинд нийтлэгдсэн зааврын дагуу аквариум хийсэн. Манай ангид хамгийн олон загастай нь Амар- жаргал. Түүнд 20 гаруй загас бий. ЭРДЭМГЭН ЗӨВЛӨЖ МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ., 2 БАЙНА. нэрт эрдэмтэн, ОХУ-ын баагар 040, 1мндт гуайн туршлагаас анч болно. 1Шмидт 14 ийстлй байх даа өөрийн цаашдын... амьдрал, шил төлөвлөгөө аохиосон байна, Түүндээ. ямар пом унших, мар шинжлэх ухааныг судалж ом» ших,. Оно махбод: оюун ухианйл хэрхэн. хогшүүлэх зоргийг тодор» хой бичжээ, Тогаад тор програм» маа биелүүлэхэд хэдүй хир хугас цаа орохыг тооцоолол бодож үйе зэл 900 шил хорагтай байжаэ! О, 10, Шмидт. гулїї лор программаа «шахаж» товчлон зохиовол даруй 500 жил орох бстой болжээ, Да» хиад цааш нь товчлон хураа! гуйлж Оичиол 150 жил аргагүй хэрэгтэй “болсон: гэнэ, Тэр толоп- логоог. 11їмидт хүү ажил амьдра» лынхаа. программ-зорилт болго- жээ. ОО, Шмидт дөнгөж 85 ив» салсан боловч минут бүрийг үр ашигтай оөлгөрүүлэн бүтээлчээр ажиллаж 150 жил хэрэгтэй бай- сан программаа бүгдийг нь бие- дүүлжээ. Өөрөөр хэлбэл «наслы- хаа нормыг» “бараг хоёр дахиа давуулан биелүүллээ гэж эрдэм- | тад дүгцэж байна. , Та нар биднээс. ямар хүүхдэд их хайртай, дуртай вэ? гэж асууз вад дандаа завгүй, ажилсаг хүүх» дэд нлүү хайртай гэж хариулах байна. «Залуу хүн завгүй, занда» мод няргүй» гэдэг үг чин үнэн юм шүү.. Зав би байна гээд өөрөө хүрээд ирэхгүй. Цаг завыг та нар өөрсдөө л гаргаж: түүнийг ашиг- лах хэрэгтэй. Та нарын сахилга бат, хүмүүжил, сурлагыг үнэлэх нэг сэжим бол цаг хугацаа! алиглалт мөн. Чөлөөт цаг бол нү, дэнд үзэгддэггүй, Чихэнд сонсогд” доггүй, гарт баригддаггүй боловч маш үнэт баялаг, их эрдэнэ мөн. Түүнийгээ нандигнан хайрлая!Зөв зохистой ашиглая! Үр ашигтай енгөрүүлье! Цаг, хугацааг эрхэмлэн үнэлж” зөв ашиглаж чадсан хүн эцэсгээ заавал нэг чухал үр дүнд хүрсэн байдат юм шүү. МУИС-ийн сурган хүмүүжүү" лэх ухааны тэнхимийн эрхлэгч, дад эрдэмтэн, доцент Б. БОР Би хоёр төрлийн 20-иод загастай. Загас үржүүлэх сонирхолтой ажил юм. Хичээл давтаад ядарсан цагтаа анвариумынхаа усыг сольж, загасандаа тэжээл тавьж өгдөг. Удахгүй бид «Хэн хамгийн 20Ё загастай вэ?» «Хэн хамгийн г0ё анвариумтай вэ?» гэсэн уралдаан зохиож шалгаруулна. Нийслэлийн зургадугаар дунд сургуулийн 6-гийн «Г» бүлгийн дарга Ц. ЭНХБААТАР Өс лохиоН тичлэгиЙн УРАЛДААНД МИНИЙ ШШШ ө Ээ, БИ ЗУРААЧ БОЛНО Миний бахархан дуурийх хүнїй ит бол манай. алдарт зураач Бу, Шаран гуай. юм. , Шарав гуяй 52 настайдаа. Ардин хупвьсгалтай золгож 1921 оноос эхлэн хэвлэ лийн хороонд зураачаар 19 жил ажиллажээ, Энэ хугацаанд ихэвч» лэн ухуулгын «сэдэвт зураг, СО, инн, сэтгүүл, номын чимэг зурат, тэмдэг, мөнгө, мариийн ох загва» 1) С919Г 9-т Ёнсуисснгсокад “ууд зурсан байна. ? 1928 онд дэлхийн ходолмөрч» дийн их багш В. И. Ленинийхор- гийг бүтээжээ. Б, Шарав гуай В. И. Лениний хөргийн хоёр талд улаан туг зурж тугныхаа дээд" талд таван хошуу, түүний дээр нарны цацралаар дэвсгэр болгон загас зуржээ. Зураач үүгээрээ” Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний гандан бууршгүй найрамдлыг ха- руулсан байна. Дэлхийн бомбөоө- цөг зурж наана нь их багш В. Иг Ленипий хөргийг зурснаараа В. И- Ленинийг бүх дэлхийн ард түмний удирдагч гэсэн санааг илэрхийл- жээ. В. И. Лениний зургийн Доод хэсэгт бадамлянхуа цэцэг зурсан байна. Алдарт зураач Б. Шарав гуай манай их удирдагч Д. Сүхбаата- рын хөргийг олон янзаар зурсан байдат. Үүнд: Д. Сүхбаатарын морьтой зураг зэрэг хөргийг НЭР- лэж болно. Ингэж манай алдарт зураач Б. Шарав гуай, хойч үеийн хүүхэд бидэндээ уран бүтээл үйл амьдралаараа үлгэр дууриал болж мөнх дурсагдан үлдсэн хүний нэг нь билээ, Ийм болохоор би Б.Ша- рав гуай шиг зураач болохыг хүсч байна. Түүний эх оронч сайхан үзэл санаагий нэ ямагт хүндэтгэж явах болно. - Нийслэлийн 8 жилийн 30 дугаар дунд сургуулийн 8-ын сурагч. «Бь ангийн БЭХ-ОЧИР, “| сонин чинь БАИНА. , Удахгүй болох шонгоа хэл бичүийн УП олимпиадад м8- зай орны Єрөцхий боловсро- дын дунд-сургуулийн иионер сурагчид амжилттай бэлт- тож байна. Архангай айм- Еиён Бөтцэнгэд сушын Дунд сургуулийн 4--8 дугаар ёя- БХ Бэлхохэр аймгийн гияст сум, Увс гйм- тийн Тэс сумын дунд сур зУУлЛЫ,дын 8 дугаар в8игд, шийслэлийн 183 дугаар Дунд сургууль сурагчдын Дунд | 8вдэвт үлэшлэг, АСТ, сай. | жан бичгийн сарын ажил, 1 зравдаан зарлаж дүсцэх 29 рэг олон халбэрийн ажил зохиожээ, Энэ чь сурагчдын олимпиадад амжилттай бэлт- гэж оролцоход үр дүнгээ өг- сон чухал ажил болж байна. Хүүхдүүд ээ! Бид эйцэ ду- таартаа та нарын олимина- дад амжилттай бэлтгэж орол» цоход туслах зорилгоор схУ Х-гийн эрдэм шинжилгээний ажилтан Д, Чэрэндагшай бачшэш шагерислыг ШИЙТЭЙ- шиг, Нэгийн давах ойртлоо Олиыпиадад гижилттай дүн үзүүлэх нь зөвхөн олим- пнадын бэлтгэд хугацаанд төдийгүй нэгдүгээр “игигс эхлээд хир зэрэг мэдлэг чад- вар, дадлага. эзэмшсэнээс ихээхэн шалтгаална. Иймд өдөр тутам мэдлэгээ нэмэгдүүлэх хэрэгтэй, Та нар малчны нэгсуурь, бригад дээр ч юм уу, таль- даг айл, ах эгч нарындаа оч- лоо гэж бодьё, Тэгвэл хонн- ны зүс гэхэд л хар нүдэн, хар түрүүт, хундан, хуй хар, хар халзан, бор, шар, хох, хар хүзүүт, Хар тол- гойт, молцогт Гэх мэт маш олон зүс галбирыг мэдэж болио шүү ДЭЭ, Үгийг мэдэхээс |гадиа алдалгүй... бичиж сурахын тулд лах ботой вэ? Уншииа нь заримдаг гийгүүлэгч бай- на, Тэгвэл ийм үг сонгож ол, Жишээлбэл: агш, арч, тогш, хэрч, угж, түгж, эгш, нэгд, бүрд, олд, тогт, уулз, хийлц, барилд, оролд гэх мэт маш олон үг байна. Энэ бүгдийн дараа «на, нэ, но, нө» дагавар залгахад өмнө нь ямагт эгшиг жийрэг- лэнэ гэсэн ойлголт алдаа бий болох ёстой, Энэ мэт багшийнхад зааж сургасан мэдлэгийг ургуу. лан бодож балжуулж хэн сайд чадна, тэр сурагч ам- жилттай. сурах боломжтой, Урьд жилүүдэд болсон олим- пнадад аарим нэг алдаа гарч байсныг дурдаад хүүхдүүд 1 «чурггна, уулзана» Гэх мэ- тээр бичиж: байлаа.Энэ үгийт гаднаас нь харахад зөв юм шиг харагдаж болно. Харин бүтцээр нь задал- бал урга-на уулз-на гэж зааглах бөгөөд нэг нь язгуур үгэндээ эгшигтэй, нөгөө Нь Ээ байгааг анхаарах хэрэгтэй, Иймд үгийг аль болохоор бүтцээр нь задалж тус бүрд Нь дүгнэлт хийж сурах чухэл. Үүнд 3 дугаар ангийн Сурах бичгийн лав» гах хэсэг нилээд тус болно. Тэр лаалах хэсгийг С ашиглаж, зааж үзүүлсэн жих шээгээр ажиллаарай. Баг шийн заасан зүйд бүртэй лавлах хэсгийг холбон үзэж, дасгал, даалгавар хийхдээ” түүнээс үлгэр авч шкиллас вал их тус болно, Та наргаа эцэ нэгдүгээр сарын сүүлчээр болох мош- гол хэл бичсийн Үй пнадын “нэгийн даваан, өм. Дөр амжилт гаргахыг хүсье. 9 “ШП нэхослир 83: 5Х всх 292 Мпнка бид хоёр бүүр жаахан байхдаа суудлын машинд сууж зугаалахыг маш их хүсдэг байлаа. ! Гэвч хэзээ ч бүтдэггүй байв. Жо лооч нараас хэд хэдэн удаа гуйсан боловч биднийг хэн нь ч зугаалуу: яахыг хүссэнгүй, Нэг өдөр бид хоёр хашааныхаа дэргэдүүр зу таалж яваад манай гудамжинд нэгэн суудлын машин зогсож байгааг гэнэт харлаа. Жолооч иь машинаасаа гарч хаашаа ч юм бэ явчихав. Бид ч түйж хүрлээ. Тэ- тээд би. Үүнийг «Волга» гэдэс юм тэ сэнд, Миша! -- Үгүй эз үүнийг «Моснвич» төдэг гэв - Ми тийм сайн мэддэг юм уу? гэж намайг хэлмэгц Миша: -- Мэдэлгүй" яахав, энэ чинь « Моснвич» гэснээ:--Үүний оройв- чий нь хар л даа! гэв. 1Оуны чинь оройвч вэ? ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС ХЭРЭГТНИЙГ БАРИХАД Пионер А. Мөнхөө, Л. Алтан- хуяг хоёр тоглож явах зуураа их л сэжигтэй нэг.зүйлийг олжээ. -- Энэ ч лав хэн нэгний гвэсэн зүйл биш байна. Ямар хун архи, тамхиа газарт булах би өгье! Хоёр хүү ингэж ярилцаад айл- гийн цагдан сэрги яаран гүйв. Тэд с: зэж их л иямбай лвж туслалцаатайгаар хашир ЦАГТАА Фууүддэгхта Орөйнч үЭэдэг нь охидын хараглэ дэг зүйл, аа хариц машиныхыг бүрхүүл гэдог. юм. Чи товший "нь хар гасаэнд, Мюишка: харж байснаа: элрээ” «Мосничийнх» шиг тэлштэ! юмаа "гэлш гэнэ. шүү, Машинд тэлш гэдэс. зүйл. байхгүй: Чи л өөрөө «Тэлшэ. гэсэн шүү дээ. Ээ аайлуул! Чи мэдэхгүй байна. обул зүүгдэх үү? гэв, Тэгээд Мишиа суудлын тэрэгний араар тойрсноо: «Волга»-д ийм. хамгаалалт байдаг юм уу? Энэ чинь «Моски- ним»-ийнх л байна. шүү дээ! гэв. Чи дуугүй байсан чинь дээр Чи өөрөө х лалт гэж санаа- гаараа. зохиож байна. Хамгаалалт гэдэг. чинь төмөр замын вагонд 1 байдаг юм. Харин суудлын тэрэг- нийхийг хаалт гэдэг юм Хаалт «Мосипич», «Волга» хоёрт хоёуланд нь бий гэв. Мишка хаалтыг барья үзсэнээ: Энэ хаалт дээр суугаад явж болох юм байна эд нь би түүнд! Болохгүй байх аа! гэв. Гэтэл тэр: : Чи айж байгаа юм уу? 27Наа- хан явж байгаад л дэвхрээд буу- чихна гөв. Тэр агшинд, жолоо машиндаа орж суулаа. Мишнка машинэг араас зүүгдэн хаалтан дээр гарч суугаад Шалавхан суугаач! Түргэл л дээ! гэл шивэРнэВ. Би түүнд: Хэрэггүй. ээ! гэхэд. Мишиа: Түргэн суугаач дээ! Ээ муу хулчгар гэв дэлгүүр: 9д хогшил, идэх уух зүйл хулгайл- сан хоёр ч гэмт этгээд байсан нь ТУСЛАВ Пи тодхон лүүгдлээ. Машин адолопн: хөдолсноо. хург таллаа!:Мишиа айн сандарч: ин үсэрлээ, Пи, үсэрлээ! гээ хэлэн. “Тэгэхэд 1». би! Полохгүй, гэмтэнэ. шүү! гот, Тодхон тэр, дахийд л: їїн үсэрлээ, Би үеөрлээ! гэн, 1 эр хөлөө аль хэдийн. унжуулшоо Оргог хариал бидний хойноос. өөр їг машин хурдалж, байлаа. Пи Мишиад . Цоригтой. бай!, Үсэрвэл Ча мийг тор машин бяц дайрил. гоц хишгирлаа Ипгай хүний” апмаар аорчигсод аогсон биднийг харцгалж,./ бийп, дамын болчир дээр иртэл сэргий» лэгчийн. шүгэл: тасхийлээг. Миший айн. түгшиж, аасмал ам) доор үсэрсэн шингэц зуурсан гараа. тавьсангүй, Хөл нь гараар чирэгдэл, Ми гайн сандарч түүлиїї цамцны айхайс шүүрэл анч од ий татлаа. Суудлын машин ч аогслоо. Ви ч татсаар л байн, Мишиа хаалт дээр дахин гарч ирлээ, Тэгтэл бид- пийг хүмүүс бүчин хүрээллээ, "Тэр агшинд түүнтэй. зорэгцо! Тэнэг минь сайн... бариа"! гэж би хашгирав. Бүчин хүрээ! лэгсэд инээлдэв. Машин аогссо ныг ойлгомогц би буугаад: Буугаач гэж Мишиад хэллээ. Тэр айенаасаа болоод юу ч ойл- гохоо больжээ. Би түүнийг хаал- тын дээрээс ховх татан буулгалаа. Сэргийлэгч гүйж ирэн. машины дугаар. бичиж авав. 2Колооч бү- хээгнээсээ гарч ирлээ. Хүмүүс түүний анхаарлыг татан: Чиний машины ард юу болж байгааг харахгүй байна уу? гэв. Бид мартагдав бололтой. Би энэ агшинд: Зугат-ья! гэж Мишинад шивэг- нэв. Тэгээд бид бултан булан тойр- могц зугатлаа. Амьсгаадай ггүй- сээр гэртээ ирлээ.Мишиїагийл хоёр өвдөг улаан.зулга болж өмд нь ураг) Засмал зам дээр чирэг- дэхдээ л яитэжээ. “Түүнийг ээж її» 5600 гаруй төгрөгши! ийнхүу илэрчээ ээ/ г5д хургэж Тийм ээ, сэргийл: эх хэлтэс РҮҮ гиг мэдэгдэхгүй 9. ..Орой боллоо. Хоёр пионерийн сэргий» лэгчид архи, тамхи нууцлан булсан г0а8раас гэмт хэрэгтнийг барчивч- лав. Хяргийн г д энгийн айл болон Хүүхдүүд ээ! Доорхи орос үгуудийг. монголоор орчуулж үгийн єүлжээг бөглөөрэй! Босоогоор: Хөндлөнгөөр: 1, Ё--63209 й 2. Кит, 5. Суслии, 9. Перепал авесть, 8, Зарилала, 4. Осень, 6, Горв, 7. Партив, 8. Ливень 10, Мата, 11. Столопая Нийслэлийн 18 дугаар дуид сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч С. СОДХУУ Д. Сүхбаатарын: нэрэттит Улсын хэвлэлийн комбийатад хэвлэв. Дундговь зөвлөл, цагдан сэргийлэх хэлтэс шударга “үйлс бүтээсэн төвийн дунд сургуулийн сурагч А.Мөнхоө, Л. Алтанхуяг нарт баяр хүрд2эв. Сургиуль даяар тэднийг: аймгийн. пионерийн -- Пионер хүн ийм л байх ёс- той, (Шударга сайн хүүхдүүд гэж магтлаа. Диндговь аймгийн ХЗЭ-ийн Х--. рбоны ажилтан С. УРИГИН хал лол ухлылульттутутуту-7 тг тэтч хүндхэн авлаа. Дараа нь Мишна: 4-Омд ч яахав нөхөж болио, Өн- дог маань ч эдгэнэ. л ДЭЭ. Харин жолооч л хэцүү байна. Түүнийг алгүй. зэмлэх... байхаа, Машины дугаарыг нь соргийлэгч бичиж авч байсныг нь хараа биз дээ? гэн би хариуд нь - Бид” тэндээ байж байгаад жолооч ямар ч буруугүй гэдгийг хэлдэг. байж гэхэд: -| Ад тэгрэл сэргийлэгчид 3а« хидал бичье! гээс. Мишна: хэллээ, Ипнглэд бид захидал бичиж эхэл- лээ, Їичээд л байв, бичээд л байв. Хорин хуудас цаас үрж байж арай гэж. дуусгасан. захидалдаа: «Хүй» дэт нөхөр сэргийлэгч гуайд! Та ма- шины дугаарыг бичиж авах: хэрэг гүй байсан. юм. Машины жолооч ямар ч буруугүй учраас түүнийг та хичиэн зон сайн бичиж яапсан "9 гэсэн. ямар ч ашиг алга шүү ДЭЭ. Тийм ээ! Машины жолооч ямар "! буруугүй. Харин Мишка бид. хоёр л буруутай. Бидний зүүгдэхийг тэр огтхон ч мэдээгүй: юм. Жолооч яв- даг ёсоороо, дүрэм зааврын дагуу явсан юм шүү» гэж бичлээ. Ингээд - дугтуй. дээр, нь: «Их Грузин, Горькийн гудамжны УУлд2- вар дээр зогсдог сэргийлэгчид хүр- гэе!» гэж бичив. хидлаа шуудангийн хайрцагт хийв .Бидпний захидал.-Ч лах арг гүй хүрсэн дээ. "Орчуулсан Ц. ДАШДОРЖ ЗӨВ ТААЛАХ Матай “сошты эна оны иэг- нийтлэгдсэн «Амрал- таараа» үгийн сүлжээг нийслэ- Мартийн нэрэмжит дүгээрт лийн. Хосе 52 дугаар дунд сургуулийн 8 д дугаар авгийн сурагч-Б, Саран- туяа, Сүхбаатар аймгийн -Мөнх- хаан сумып 8 жилийн дунд-сур- 4-ийтг «Бэ» авгийн су- Хөвсгөл аймгийн гуулийн рагч: Батхүү, мэн төвийн хоёрдугаар .8 жилийн- дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Ц. Өлзийсайхан, нийслэлийн 10 жилийн 23 ду- гаар дунд сургуулийн 3-ын «А» ангийн сурагч.О. Ариунаа, 28 дугаар дунд сургуулийн 2-ын. «В» “ангийн сурагч Б, Мөнх- туяа зэрэгт хот, хөдөөгийн олон сурагч зөв тааж хариу ирүүлэв. ц, дАШДОНДОВ Эрхлэгч” МХЭЭ-ийн:Тов Хогоо Орон БҮХНИЙ ПРОЛСТАРИ: НАР. НЭГДЭГТҮН | МАХП:ын мил хөРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭОЭ ЭД Д.СүхблААТАРЫН нэрэмжит М16-ын Ою Зөвлөлийн Сонин ОН ЫН Өв ХөрӨОнЫ Г ЮурэЛ МАХН-ын Төв Хорооны ээлжит Х1 бүгд 6 оны мэгдүгээр хурал 197 болов Бүгд хурал «Ахар газар эзэмшиж, та- йн 6 Өө гү онөн нэмэгдүүүлэх ороопы Улс төрийн Намын Төв: Хорооны тарийн бичгийн дарга Н. Жагваралын илт- тэлийг совсож хэлэлцэв, Илтгэлтэй холбог- иамын хорооны чэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ш. Хас- Фазар, БИМАУ-ын Хөдөө аж ахуйн Яамчы тїжсэ ашхлыл тигслпт өоллхаж зухай» МАХН-ын Төв Товчоонгы:./ гишүүн, дуулан Сэлэнго аймгийн гайд М. Даш, сарын 291 МХӨЭ-ийн "тов. Хорооны тпэгдүгээр, нарийн бичгийн дарга Л, Түдэв Төв, аймгийн Угтаалын сангийн аж ахуйн үг хэллээ, НАМЫН ШИЙДВЭР - БҮХНИЙ ҮЙЛС МАНАЙ ОРНЫ дарга. Б, Батчулуун ипрын бэрэг хүмүүс Их Хурлын Төргүү- ИРЭЭДҮЙНХЭНД ХҮРГЭЖ ДУУЛГАХ НЭГ Тус өрны нийт пионер сурагчид аа! .Бид бүхний төлөө эцэг “ёсны хайр халакхж тавьж байдаг энх- рий хайрт МАХН-ын Төв Хорооны ХЇ бүгд хурал белж «Атар газар эзэм- шиж, тариалангийн бүтээг- дэхүүнинйг нэмэгдүүлэх» талаар маш Чухал шийд- вэр гаргалаа. ? ть " Казар тарналангийн бү- тээгдэхүүн гэдэгт үр та- риа, төмс, хүнсний ногоо малын тэжээлийн ургамал багтдаг юмаа. ,Намынхаа энэ шиндвэ- рийг бОнелүүлснзэр хүн болгоны хоол хүнсэндээ хэрэглэдэг чухал зүйл гу- рил, будаа, төмс, хүнсний могоо улам арвин их бол- ноо. 1976-1980 оны Ххоо- рондох хугацаанд шинээр хэд хэдэн сангийн аж ахуй байгуулагдана. 280 мян- там га атар газар эзэмши- нэ. , 10 000 хавтгай дөрвөл- жин метр талбайг нэг “га» тэдгийг та нар мэдэж бай- гаа шүү дээ! Тэгэхээр 230 мянган га гэдэг чинь их талбай юм. Их талбай г3- дэг нь их тариа будаа, хүнсний ногоо гэсэн үг. Атрын сангийн аж ахуй тэдэг Нь бас шинэ Хот суурин, шинэ хөгжил, ши" нэ амьдрал, шинэ сур- тууль гэсэн үгээ. Атар тазар эзэмших ажилд МХЗЭ, манай яруу алдарт залуучууд намын- хав удирдлагаар нэр төр- тэй хувь нэмэр оруулсныг Ю. Цэдэнбал дарга бүгд хурал дээр цохон тэмдэг- лэж хэллээ. Атар газар эзэмших ажилд идэнхзэй оролцож зориг бадрангуй хөдөлмө. рвөрөө улс оришхоо баял- тийг арвижуулж эдийн 386” гийн хүч чадлыг нь. зузаат- гахад дорвитой хувь нэмэр оруулахыг МХЗЭ, манай яруу алдарт залуучуудад МАХН-ын Төв Хорооны ХЇ бүгд хурал уриаллаа. Намынхаа энэ эрхэм хүндтэй даалгаврыг МХЗ Э-ийн тишүүд, залуучууд, ипионер .сурагчид туйлын “их баяр-бахдал, сэтгэлийн их догдолтойгоор угтан хү- лзэж авч байна. - МХЗЭ-ийн Төв |/Хороо- ны нэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга Л.Түдэв, На- мын Төв Хорооны бүгд хурал дээр хэлсэн үгэн- дээ Атар эзэмших их цу- вБааны тэргүүн эгнээ, га- лын шугамд намынхаа шийдвэрт зоригжсон 34- луучууд явах болно гэд- гийг мэдэгдсэн юм. Бие “чийрэг, ухаан сэр- гэлэн цэцэг шиг ид дэлгэ- рэн өсч бойжиж яваа өнөөдрийн пионер сураг- чид та иар бол манай,мар- таашийн хөгжлийг шийд- вэрлэх хүч, эх орны минь итгэл найдвар сүр жавхаа билэг тэмдэг билээ. Та пар шинэ сангийн аж ахуйг байгуулах, атар газар эзэмших сайхан үйлсэд намынхаа уриа, эвлэлийнхээ илгээлтээр явж хувь нэмрээ оруулна. Ингэх нь та нарын нэр төртэй нэн эрхэм зорилго болно, Үнэнч сайн хүү нь болж төрсний хувьд, ЭХ сайхан орондоо ихийг бү- тээж далай их ачийг нь хариулах ёстой юм. Хэзээ хэзээгүй шав иь тавигдах саигийн аж ахуйд та на- рын зарим иь ажиллаж амьдариа. Та иар хөдөө нутагт «Хөгжлийн атрыг» |Хаё- галж хүний. алдрыг, цуу- райтуулиа. Атарт байгуулах зарим євнгийн аж ахуйг МХЗЭ шефлэн авна. Шинээр, бай- гуулах сангийн аж ахуйн “анхны | галыг асаалцвал их л дурсгалтай. зүйл дээ. Тавинад оны сүүл, 60-аад оны эхээр атрын апхны аянд явж амжилт гаргаад, саяхан хөдөлмөрийн баатар бол- сон Б. Батчулуун ахыгаа та нар мэдэж байгаа, Та парын дотроос ч баатар бас л торив. Аав ээж, ах эгч иартайгаа Атарт очсон пиопер сурагчдын хийх зүйлийн хаягийг хэлбэл маш олон. Жишээ нь, хөрс ургамлыг .сүйтгэгчидтэй тэмцэх баг ажиллуулах, хөрс цэвэрлэж оготоно нам- нах, үр тарианы хаягдал- лай тэмцэх отряд байгуу- лах, элдэв төрлийн мод, таримлын цэцэрлэг, ойн зурвас байгуулалцаж тор- дож хамгаалах, загас, 39- гий үржүүлэх, гол, горхи, булаг шандыг сэргээж усыг иь цэвэр цэнгэг байл- тах гэх зэрэг ачтай тустай олон ажил байж болно. Бас та нар том болоод тэндээ ургамлын шинэ сорт, амьтны шинэ үүлдэр бий болгож болно шүү дээ. Залуу үе маань атар нутагт тарианы гүр суул- гаяс ургуулахаас гадна шинз хөгжил, шинэ С06ё- лын үр тарьж, буйд зэлүүд нутаг газрыг тансаг баян өнгө жавхаатай болгоно, Энцүүн шиг сайхан үйлс өжил гэж: хаана. байх вэ?! Та нарын өмнө хийж бү- тээх, цогцлон байгуулах, сурч боловсрох, шинийг сэдэж санах, сайн сайхан амьдрах: өргөн зам нээлт- тэй байна. Тэр өргөн за- таар хүүхдүүд та нар урам зориг, итгэл төгс замнаж псалуу халуун насны НД хав сэтгэл зүрхнийхээ гал цогийг бадруулж явья, Ц,ДАШДОНДОВ Бүгд хурлын төгсгөлд МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БИМАУ-ын Ардын лэгчдийн дарга Ю, Цэдэнбал үг хэлэн. МАХН-ын Төв Хорооны бүгд хурал х9- лэмцсэн асуудлаар тогтоол гаргалаа. шихоинн шушүиш) пжжнээ НБВ МАРГААШ, сайхан” ити! пилта АЛ «АТАР ГАЗАР ЭЗЭМШИХ АЖИЛД МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУ- ДЫН ЭВЛЭЛ, МАНАЙ ЯРУУ АЛДАРТ ЭАЛУУЧУУД НАМЫНХАА УДИРДЛА- ГЛАР НЭР ТӨРТЭЙ ХУВЬ НЭМЭР- ОРУУЛСАН ВИЛЭЭ», | шишии ю, цэдэнвлл. ишитиэитэцииН инитийштиттитийтийтиЯ шинииинийнинийн нийн виДНИЙ БЛХАРХАН! эх лгэ0772752- эс-ИРЬЖ НЛ Д. Сухбаатарын: мэндэлсний С А У47| ЛГ А 119) жилийн ойд ЖУРАМТАЙ ЯВЦГАА! 7Найтит Д, Хурль маань «Зориг бол б ид яанж гоИ( ХЭЛДЭГ Салсан Үнэхоэр ч ялсан, Зо» Бэх гэдэг бол сахилта бат, зохиоп байгуулалт, ат сайхан зорилгодоо «жүрд- хийн төлөө мятаршгүй тэм- цэл юм шүү дээ. Эх орон, ард түмшийхээ төлөө зүтгэхэд пасны бага хөгшин залуу ялгаа байх- гүй, Ажил хөдөлмөрт ба- гаасаа дурлаж хөдөлмө- рийн үр дүйд бий болсон бүхнийг хайрлан хамгаалж Дууснлх, "АХМАД, ХУЙ. Би одоо 87 нас хурлаа. Д. Сүхбаатар жанжин на- даас дөрөв Дүү, маршал Х. Чойбалсан зургаа Дүү юмсан, Өйгөн ах нь 60. гаруй жил улс нийгэмдээ хүчин зүтгэж өдий насыг насалт- лаа хэдэн торийн нүүр үзлээ. «Амьд явбал алтан аагатаас ус ууна» гэгчээр өнөөдрийн зол аргалтай сайхан нийгэмд амьдарч байна .Өвгөд хөгшид, хүү- хэд залуус цөм элэг бүтэн жаргалтай, одоо үед Хү- сурцгаа. Хөдөлмөрөөр бий мүүс урьдын үлгэр дох болсон их гайхамшгийг тийн юмыг бүтээй бий цаашид арвижуулайн хөг- Ых болгож байгааг харахад жүүлэх эзэд Нь та нар клВЭр шисан өөрийн мөн, Гагцхүү хөдөлмөрөөс эрхгүй, төрөх юм, л хүмүүс олдошгүй сай- Өнөөгийн Эшэ сайхныг мэд м Н хай чанар, аз олж авдаг юм. Хайрт охид хөвгүүдээ. “Та бүхэнд эрүүл энх, онц- сайн сурлага, ажлыг ам- с жилт хүсэн ерөөе| МАХН-ын Төл Хороо- » ны гишүүн, 1921. оны Ардын хувьсгалын партизан П. ТОГТОХ д жаргалыг авчрах гэж ахмад үеийн- хэм чинь тэмцэж, ХөӨДӨлЛ- мөрлөж ирсэн юм. Энэ бүхний төлөө асгаруулсан цус, дуслуулсан хөлс, хай- раш сайхан хүмүүсийн амь нас, хойч үеийн, хөн бүх- ний сэтгэл зүрхэнд үүрд байх ёстой. Д. Сүхбаатарын мэндэлсний 88 жилийн ойг тохиолдуулан Баатар хот Москвагийн нэрэмжит, нийслэлийн дугаар дунд Э / сургуулийн инонерүүд партизан П. Тогтох ї гуайтай уулзалт хийв. , 1 ! ЗУРАГ ДЭЭР: ЦП. Тогтох гуай шионе- рүүдийн дунд. Д.СҮХБААТАРЫН | НЭРЭМЖИТ БАЙГУУЛЛАГА, ГАЗРУУД 1. МАХН-ын Төв Хо- халуун ус рооны дэрэгдэх намын 12. Улаанбаатар хо- дээд сургууль тын Сүхбаатарын район. 23. Д. Сүхбаатарын нэ- 13. Москва хотын 161 рэмжит МПБ, дүгээр сургууль 3. Сүхбаатар аймаг 14. ЗСБНХУ Эрхүү 4. Сүхбаатар аймгийн хотын. төв хэсэгт байдаг Сүхбаатар сум гудамж 5. НАХЯ-ны цэргийн тусгай хороо 15, БНАГУ-ын Берли! шВсоэ 29 дуу: су хУүдЬ 6. Ардын армийн нх. Ё бууны ,.. дугаар анги хӨШӨӨТЭЙ ГАЗРУУД: 5 (/571С баатарын нэ- 1. МАХН-ын. Төв Хо- : рэмжит ДС рооны дэргэдэх намын 8. Улсын хэвлэлийн дээд сургууль 1 Ё хомбинат : 3 “3. Д. Сүхбаатарын мэ- / 9. Улаацбаатар хотын рэмжит талбай дахь дурс- 2) жилийн 2 дугаар дунд ЭнО,У Улаанбаатар хотын Төв Хаацанаа станц - 11. Өвөрхангай: айм- ” тийн . Хулсширтын ршшаап” галын хөшөө 8. Алтацбулаг 4 Архиагт 3 Б.Сүхбаатар аймаг «6. Сүхбаатар ймгийн Мөнххаан сум... 3 Ховд айм.- тийн Манхан су мын 8 жилийн дунд сургуулийн тасонер бүлгэмийн- хээ хүндэт їїнод- нер МИМДУ-ын сөдөлмөрийн баатар, сум нэгдлийй Ү-гэгч Б. Лувсан гуайтай уулзалт хадаас. дээр Б. Лувсан гуай ямОонер сурагчдад хандан, эрдэм номдоо мэрийж, мэдсэй сурснаа ажил амьдралдаа сайтар ашиглаж сурах, тохколдсон бэрхшээлийг да- ван туулж чаддаг байх, хүмүүсийн бүтээлч хөдөлмөрөөр бий болсон зүйлийг хайрлан хүндэлж, холол- мөрийг тоомсорлодогсүй зарим ил- тэлтэй эвлэришшүй (тэмцэх, соёлч боловсон байдал, оо зүйг эзэм- шинч, сайныг дууриаж, саарыг жигшдэг үзлээр хүмүүжихийн сүргамжлан захилаа. Зовшт Бэгжх Ц. ДАНГААСҮРЭН Нийслэлийн 8 жилийн 16 ду- гаар дунд сур- гүулийн пионе- рийн бүлгэмийн зөвлөл пионер (сурагчдаар Үл Рэг амлалт ава- хуулж бөр сургууль, бүлгэмнйн пвонер сурагчидтай төрөл бүрийн хичээлээр уралдаан тэмцээн зо- хнох, ангн бүлэг бүрнйн хичээ- лийн аварга шалгаруулах зэрэг олон хэлбэрийн ажил зохиосны үр дүнд энэ хнчээлийн -жилийн хоёрдугаар улирлаар сурагчдын суплагын чанар 4.5 хувнар ахиж. 55 пионер сайнаас онц, 55 пнонер дундаас сайнд дэвшин, 18 анги бүлэг 100 хувь суралцлаа. Г ПИОНЕРҮҮА Пионерийн: дугаар. бүлгийн ЇШ... Алтанчимэг, ЭГ. Наранчимэг, Т дугаар бүлгийн М. Улланхүү, Л, Оюунчимэг, Ч дугаар бүлгийн О. Ананд, 10 дугаар бүлгийн Ї Соёлмаа, 19 дугалр үлгийн Батсайхан. нарын 29 їшопор 4 онцыг эзэмшигч» тэмдгийн бол» л Онелүүллээ, 3 соич Б, САРЛИГЭРЭЛ Топ. аймгийн Бүрэн. сумын Өэнилийн дунд сургуулийн їїнд» ерийн бүлгэм малын. тэжээлд зориулж хужир бэлтгэх цуваа гаргав, Энэ цуваанд 10 гаруй аци бүлгийн 300 шахам їїнопер сураг- чид хамрагдаж 240 гаруй тонц хужир бэлтгэлээ, Хулир бэлтгэх ажилд 8-ын «А», 5-мн «“А» айн гиуДд сайн оролцож, сурагч Эйх- баяр, Ганбаатар, Дамдинсүрэн, Содном, Батаа. Дорис мар бусдаа- саа идэвхтэй ажиллан . Мөн тус сургуулийн пионер су- рагчид 564 кг яс, 962 иг цаас цуглуулан сумын худалдаа бэлтгэ. лийн ангид тушаалаа. Энэ ажилд 6. 5 дугаар ангиудын «А» бүл- гүүд болон сурагч 2Камбалдорж, Пүрэвжав нар онцгой сайн орол- цов, Л. БАТСҮХ Ц. БАЯСГАЛАН «Шарын го- лын 10 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн онц сурлагатан сурагч Багилаа. Динаш нар на- зак, монгол, “Орос дуу домбордон дуулж урла- «ЗАЛГАМЖ, ҮЕ, гийн. үллэгээр, сургуульдай. тар, гүүн: байр өаэлсан. юм. Апьпаслаг хоёр охин. МАХИ-ын ХҮ! их хурал угтаж 1970--1070 оны хичээлийн жилийн шиг дон ших улсын шалгалтаа онцсайн өгөг хийн зэрагцаа. ал дуугалрай. үлэгч олноо. баясган, урлагийн атлас чадвараа. улам. ондоршүүлэх | / 10» рилттой хичлэллэлгс байна, "х, ЧОИЖИЛЖЛН Готьалтай айм- гийн. Жаргалан сумын дунд сур» гууль дээр иио» їр. сурагчдэн ЇУ.| сийртанийг лып уралдаанч тэмцээн... спор» тын 9 торлоор япагдлаа. Үндэсний бөхийн тэмцээнд долду» гаар ангийн сурагч ИН. Нямдорж, Д. Эрдэцотунгалаг. ийр шалгарч, Д, Нямдорж аймагтаа 3 дугаар байр эзэллээ. Шатрын тэмцээнд Т7-гийн «Б» ангийн сурагч Отго!- баяр, Г. Галбадрах нар тэргүүп байр, гїїмпастинийн тэмцээнд охи- доос 7-гийн «Б» ангийн сурагч О. Бямбасүрэн, б-гийн «А» ангийн И. Байгалмаа, 7-гийн «Б» апгийн Мядагмаа: хөвгүүдээс б-гийп «Б» ангийн Ч. Болдбаатар, 7-гийц «Б» ангийн Майнбаяр, Г. Галбадрах нар тэргүүн байр эзэлж аймгийн спартакиадад оролцох боллоо. Сурагч Я, ТУНГАЛАГ С | Увс аймгийн төвийн 8 жи- лийн нэгдүгээр дунд сургуулийн 5-ын «Г» ан. гийнхан ЗХУ-эг баатар пионер Валя Котикийн нэрэмжит бүлэг болохоор нэг жи- Банны АЯНДАА лийг. хугацаатай. үүрэг. амлалт апйад” ажиллаж, байна. "Тэд Валл КНотинийн амьдралыг судлай. Моси- тагийн радиотой аахидлаар харил- цам, Москплгийн 194 дүгээр дунд сургуулийн баян... «Г» анги болон мон сургуулийн «Найрамдал» тай- химын їноперүүдтэй байнга харил» цаж байна. Өнө апгийнхан. ангидаа. «Онц сурлагатим штаб» байгуулан сурлаг гаар. хоцорч йпаа нөхөддөө. тус, ЛИХ- аМиЛ. похносл Үр дүнд 1 лүгээр улирлаар 78, хувинтай, онц, сайны өалэх хувь 12,4 бай- сан бол 2 дугаар улирлаар 16 су» рагч сурлагадаа ахиц гаргаж 89 хувьтай суралцан, сайны эзпэх ху» пийг 22,4-Д хүргэсэн байга. Г, ЧИМИД 9 Д. Сүхбаатаг- рын мэндэлсний 83 жилийн ойл зориулан Өмнө- говь аймгийн төвийн 10 жи- лийп дунд сур- туулийн пионё- рийн 1 дүгээр бүлгэм Даланзалдга, хотын төвд сүндэрлэн байдаг «Най- рамдал» уурсгалын өндөрлөг дээр хүндэтгэлийн шугам жагсаал хийп. Хүндэтгэлийн шугам жагсаал дээр хоёрдугаар ангийн «Дөл» багийн 185 баатарчуудыг пнонерт элсүүл- лээ. 10 дугаар ангийн ХЗЭ-ийн гишүүн ах эгч нар нь «Дөл» ба- гийн баатарчуудад хүндэтгэлтэй- гээр улаал бүч зүүж өгөв. Дараа нь 10 дугаар ангийн ах- мад пионер С. лаг: шинээр пионерт элссэн онц сурлагатан Д. Батбилэг нар нөхдөө толөолон үг хэллээ. Т. АЛГАА ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД НАМЫНХАА ИХ ХУРАЛД ХЭН ГАРЫН Гачууртын 8 жилийн дунд сур- туулийн сурагч пионерүүдийн дучд сурлагын өндөр амжилтаар МАХН-ын ХҮП их хурлыг угтах хэделгээн өрнөж соцналист урал-, даанд нэмэлт үүрэг авч байна. Тус сургуулийн урлаг, спортын 1975 оны аварга анги 8-ын «Б» бүлгийн хамт олон МАХН-ын ХҮУП их хурлыг сурлагын өндөр тулд сурагч бүр нэмэлт үүрэг авч тРапортад хэн гарын үсэг зурах БЗ?» гэсэн хөдөлгөөн өрнүүлж байна. Завхан аймгийн хэв Улиастай хотын хоёрдугаар а сургуу- жийн онц сурлагатан, 1-ийн «А» ангийн сурагч Б. Гэрэлмаа, бүл- тэмийн зөвлөлийн дарга Ц, Бат- ҮСЭГ эинэн-ин-и------ ё---ш-ши--ишш-ж Отетээжсэээ-ишэшиэшл-г ЗУРАХ ВЭ? Мөн саяхан Болд, Хэнмэдэх багштай 8-ын «А», «Б» ангиуд БНМАУ-ын хураангуй түүхийн хичээлээр АСТ зохион явуулахад 8-ын «Б» ангийн Ө. Наранчимэг ахлагчтай «Чадвар» баг 61 оноо- гоор түрүүлэв. Тус хоёр баг АСТ-д бэлтгэх ху- гацаандаа манай нам, төрийг үүс- гэн байгуулагч Д. Сүхбаатар, Х. Чойбалсан Нарын хувьсгалт үйл ажиллагааг сурвалжлан, түүхийн кабинет, пионерийн танхимаа бая- жууллаа. : Багш Ч. ГИРАА жаргал, 8 дугаар бүлгийн дарга Д. Цэрэнлхам нар пнонерийн ээл- жит сэдэвт ажилдаа бэлтгэж бай- гаа нь. С. ДАМВИЙН авсан гэрэл зураг. ДУНДГҮЙ Хэнтий аймгийн Баян-адарга су- мын 8 жилийн Дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн хамт 0 б МАХН-ын ХУП ис Муал нан «Залгамж үе» аяны «Эрдмийн далай» | жигүүрюр амжилттай анлж байна. Магай салаа дундгүй салаа болохоор Үүрж авсан, гу! ШИРЭЭ рагч Алтанцэцэг, Энхтайван нар маань дундгүй ширээний болалыг хангалаа. Одоо бид багш нарын- хаа өдрийг угтаж нэг ч сул дүв авахгүйн төлөө 8З-ын «Б» аигн уриалан халз уралдаантай өжид- жан байна, Суршыч Г, ЦӨЦЭГ ЗӨВЛӨЛТИЙН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТУРШЛАГААС БҮЛГИЙН ЗӨВЛӨХ УДИРДАГЧ ЗХУ-ын Кировоград мужийн Алек- сандр хотын нэгдүгээр дунд сургуу- лийн пнонерийн бүлгэмийнхэн «Алек- сандрын нүүрс хүдрийн комбинат»-ын засварын үйлдвэрийн ажилчдын хоо- ронд шефийн нөхөрсөг харилцаа тогт- жээ. Үйлдвэрийн дарга Б.В. Голова- тенко, намын үүрийн нарийн бичгийн дарга В. Н. Баскаков нар дээрх сур- гуулийн төгсөгчид юм. Тэд үйлдвэ- рийн хамт олноос пионерийн бүлгүү- дийг шефлэн авч ямар ажил зохиож байгааг байнга. сонирхдог. Тус бүл- гэмийн 15 анги бүлгийг үйлдвэрийн тэргүүний залуучуудын 15 гавш- гайч бригадын хамт олон шефлэн авч өөрийн төлөөлөгч бутоу бүлгийн удир- дагчаар комсомолын тэргүүний гя- шүүдийг томилон ажиллуулжээ. 1Киншээ нь 5-ын «Б» ангийн пионе- рийн бүлгийн зөвлөх удирдагчаар ме- ханикийн цехийн токарьчин залуу эмэгтэй Люба Логвина ажилладаг. Түүнийг пнонерүүд тэсч ядан хүлээж ирэнгүүт нь үйлдвэрийн амьдралд гарсан шинэ зүйлүүдийн талаар асуу- даг байна. Ипгэхэд Лтюба эхлээд бри- гадынхаа хамт олны мэндийг пионе- рүүдэд дамжуулаад, хамт олныхоо ололт амжилт, бэрхшээлийг хэрхэн давж туулсан тухай, үүнд хэн үүргээ сайн биелүүлсэн. хэн шинэ санаачил- га, оновчтой бүтээл гаргасан, тэр нь бригад цехдээ ямар ашиг тус болсон тухай хөгжилтэй, сонирхол татахуйц амьдрал үйлсээр тодорхой ярьдаг бай- на. Дараань пионерүүд өнгөрсөн 2 долоо хоногт юу хийсэн, түүний өг- сөн үүрэг даалгаврыг хэрхэн бие- лүүлснээ ярьж өдрийн тэмдэглэлээ үзүүлэн цаашид хийх бүлэг, салааны ажлынхаа тухай тапилцуулж зөвлөл- гөө авсны дараа ирэх хоёр долоо хо- ногийн ажлын төлөвлөгөөгөө хамтран хийдэг ажээ. Сургуулийн комсомолын хороо- ноос томилогдсон Люба Логвинагийн туслагч ахлах ангийн сурагч түүний өгсөн зонлолгоөний дагуу бүлгийн аж- лыг удирдан зохион байгуулдаг, Люба ч түүнд байнгын дотно зөвлөгч нь болдог, Түүнчилэн б-ын «А» ангийн пио- 4 нерийн бүлгийн зөвлөх удирдагчаар тоног төхөөрөмжийн засварын цехийн ажилчин, тус сургуулийг төгсөгч Па- вел Лысенко дкилладаг. Тэр шинж- лэх ухаан тех! икийн шинэ ололт, ам- жилт, өөрийн үйлдвэрийн тэр хүмүүсийн тухай сонирхолтой зүйлс ярьж, пионер нэг бүрийн хариуцах ажлыг хуваарилан, тодорхой үүрэг даалгавар өгдөг байна. Пионер сурагчдыг тус хотын хүнд- тэй иргэд, зочид төлөөлөгчидтэй уул- зуулж, аялал экскурс зохиох нь үйлд- вэрийн ажилчид, пионерийн зөвлөх удирдагч залуусаас пионер сурагчдын чөлөөт цагийг зөв зохистой өнгөрүү- лэх уламжлалт ажлууд болжээ. Тэд пионерүүдэд гүн бат мэдлэг эзэмшихийн чухлыг тайлбарлан ойл- гуулахын хамт хичээл номдоо шам- дан суралцаж, сурлагадаа хариуцла- гатай хандах өндөр шаардлага тавь- даг байна. Улирал бүр шеф бүлгийн пнионерүүд удирдагч ах, эгч нартаа сурлага хүмүүжлийн амжилтаа рапор- талдаг заншил тогтоосноор пнонерүүд аль болохоор амжилттай суралцагч- дын дунд овог, нэрээ бичүүлэхийн төлөө чармайна. Энэ хөдөлгөөн нь нэгдүгээрт пио- нер бүр хувийн хариуцлагаа өндөр- жүүлж, үүргээ гүн ухамсарлах, хоёр- дугаарт бие биедээ туслах социалист зарчмыг хэрэгжүүлж хамт олны са- наачилгыг ндэвхжүүлэх, гуравду- гаарт пионер нэг бүрийн сурлага хү- мүүжилд салаадаас “тавих хяналтыг сайжруулахад сайн нөлөө үзүүлж айна. Пнонерүүд сэдэвт ажил, цуглаа- ныг үйлдвэрийн тасаг, цех, лаборато- рид хийхийн зэрэгцээ ажилчдад кон- церт тоглодог. ч зогсохгүй жил бүр шефийн холбоо тогтоосон өдрөө пионерийн бүлгэм, хамт олиы баяр болгон тэмдэглэдэг булна. онерүүд ээ! Та нар зөвлөлтийн найз похдийнхөо үйлдвэр эв ахуйн гавраас бүлгийн зөвлөх рдагч ажилдаа Намаа урын, шиоперийн Л. ДУГАРСҮРЭН ич ны 277172 1 1 Монголын БАГШ НАРЫН ӨДӨРТ -----------эээхэээмэээээээхэхэээиэиимэиэхэиэиилөииииииилииийгии “БАГШИЙН ТУХАЙ СУРАГЧИЙН БОДОЛ Би Гэвдэлсэс бисш шажсэд сайн зэсртэй. ээдэм үе хүүх ЯЭД х2р хазахэтсо3 хүч болохсоч гээж хүслэг. ЭїмгаВж Гэлтухт суммж 222 Сүргүузийн Вэ: «Б» зэгийд Үурэга” ооо Оэа С. БАРМАНДАХ Нэдад бэож (хүзи3 зллэс дагүү зэж, халөлөэр, 18 ЗУРГАДУГААР АНГИЙНХАН ЮУ АНХААРАХ ВЭ? Дүрлээр тайлбархатдаа тухайн “БэНгҮй вэчдлжл зулаг НЬ С й бичлэгт холбогдох бүх хүүний бүрэн, Ё Завхал замгэйх Ц Фолаж Суюмн 8 жилс3н эйж хилтуулллыт чулалчилва. Жи- ХУЗА Сугсуулийв Єчсөлн 4Б» ангайж сурэсч б.чиы эн Эрхтнийн гэдэг үгийг зөв Ч. НЯМСҮРЭН ) Б.1аэни4 түйлбүтрлллдаж: Улс оссєлсо тустай хун хүзгүүзсүүлэх гэсэн төсссөл ТЭЖД-иЙ гэлэт “нх совээ. Ү8сэгү3 осолдлоо баджий хэёрыт хунээс эхэлсэн Ён, залгахад эсийн эээ шинж ын ЭЭ” Гүүлтгтийл өллөх зээ эгшэт ЖҮ?- Өв 2 Эс У нв тэсэн “ванн сумын дуяд сургуулала 6-си3ч мийл 14-13 ---- Фёєзор тшэлтлэт- Н БАТЖАРГАЛ 5) Мян сартихэт гийгүүлэгт «кл»- БагслиЙш хэссэв үс бүхэа балааА тэлээ байл. сүл 23-42: НийстэстЭж Носпахллын гайсны Ханшлын 8 жт- БАГШ 5эж «А» эшсийн сурагч Бага загын єдєр бол хвсвєр сурагчхын баяр шєж. “ЭГ Ээ өдөр үлслерүүд зодэн конын шинийг 1| | ШИН үд ШУан: ЇЇ! | | | ИЛГЭЭЛТИЙН ЭЗЭН БАТ-ЭРЛЭНЭ) : га! т 5 5 ї | ! 13 ї т- Эр-сх тгєс 201 Саийх байхс тэ! Аршух орёлкён хэрэх: ТЭт тагт. тєлэєжэЭ үгт бал түтэвж бїс тэйх 1сгх всЁ: ч ХШЁс2: ЄЛыс їрж ХРЕЖёЧл-ёЄ. ЧӨДӨР эст өэзр хиттэтт ЭЖЧ ХҮЖЖЛЭЛГҮЙт Б2Ж- тїж бєисттгүй. 4всиойх члвэ хєёс засэ2 5-2 10 3ус-пр осжс:2 ёэтшсх сь сҮүргурлийгх « 22:42» тшурзгп: тосны шжлст Түүгтжхож үйЛ үг бох тупштс басс Ї Ї ї Ї| 11) 39 ххїспїк өёх хоёшсаєр, с 3 жилхїхс-этт үүсссшйж үтс2:с1: дэвсэх ЯоГШїтр отэ- рээ яалаасшх, її ! р ! | 1 13 Б--| Ё--- шийлиилнэй : | ФТГЖЭ: шэлэжЖ. ТҮХГЭЭШиЖ» Жгүүлбэү? бүтсэхээр Фүүрэх росггж босё-сш тэёст б-8 (штстж батёла. Фттүэж ттүэтЛэТж ЧАЛЛАР байх Бь ч7- Шал: : зажсльєссх Фүрү жолчжы тс22 ш:їллїст тш твс шєшеьё шутьешс28 тє кор х с2эрсшолэ хлталтүй гэзаслжт- тэвсэииэр зүрхэн Бихлгииинэин тэсвэр, сурч бослстєстрсэтт босёгс2 биєс 422. хүүгхэх өгүүлбэр, тгүүлсэтийн өєважлт 2 тэлгэїэпийн зэпжэ нь Ши: євпйж, сжєЕс өө?рэе: бах яалчаж (тува ЖЭТЭРТ ҮЭБЖүҮД, ЄРТї2эХ стжүүж, шүсэж торхлсо үлси шт ба14::4Ё: б-8 жэёзэ. Уээийн-эмүы-Ёг-чүй--эт--1---10 2Өвгугтёвндсыэд твэж чээүчэт байх хь түйтэй срфрес сүйх трь вх шүү. Бсёс хавь таржассс:8 -ш ё. Чих шээл эйлххээ “Түхайч сэлэч эн 2єєшсє 2ёх-иёш Сєєссєө суж-д тєайваєх» хэсёлийл утгыг бєвэж тэгэх, үүтэйж тээв хэч- Ёслх-шр угаа үг Ззүлэнийггиүйххэвтийгн 222ж, хивс Бархилиах” жээ ханилан 7212 хашвааадаажугч С... хаб рийн Өрччррий янаг хариэииин элбэт бээ тээээ огтӨЁ-нэ / Хєртэ ботгэй. тэтэхч тээррлэй бачихвибЭе їн- Е- ЭЭ чээт ёстай. Бичил түйлийн тзсэг ТҮҮ Жосж Мсргийх юорижи: юиш1сагашёй 52 Фүгсер Фуу2 Үүтэйт «вртррлийн 16-ын «Г» «хгийх сэршынч Н.САРАНҮУЯА мн гн 1 1 7. .-..Ш ГИЙ 24... бсоё .о .г нэ. 4» 6460 .-зин 2-8 озрүз Г4--- Зь Ся ь. РЖ 53 | ос» «Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» . Минии нииииииинилх Бинэнн БНМАУ-ын пионерийн өсбөршйх манарат БНМАУ-ын өсбөрийн пионерийн чин эрмэлзэзл: --ПЕсзер вь МАХН, социг- гүЁ, шударга чин үвэнч байна. -- Пвовер нь сэргэлэх д, тавтай байна. -ПиЗвер вь ЗХУ, Билалий өв: Осповк бусад орож бүхийл тэдэлхерчдийн хүүхэд бес2чуу тай найёрахдлаа баилжүүшн: - ер нь төрөлх гх ор- ноо хєгжсүүлэх үйлсэд сурч мэд- “ав бүшшээ сориудза. НЭР ТӨР, ЧИ Чи удахгүй аионер болно, Нэг л өдөр чамайг пионерийн гишүүзд элсэх болжээ гэж багш чинь хэлнэ. Найз нөхөд чинь дэхсинэ. Эхлээд гишүүнд эдсэх хүсэл- тээ гаргаж бүлгэмийн зөвлөл- деө өгөөрэй) Хүсэлтийг чинь пионерийн цуглаанаар хэлэлцэ- з, Чи сурлагаар сайн, сахилга баттай, сурагчийн дүрмийг бие- чүүлдэг, пнонерт элсэх бэлтгэ. азэ бүрэн хангасан тэргүүний сурагч, Тийм болохоор пионер бодоход чинь хэв ч татгалзах- гүй. Чамайг пионерийн гишүүнд бүлгэмийн цуглаанаар элсүүл- из, Ёслолын хувцастай пионе. рүүд ярс, ярс жигдэрч, бүрээн дуу цачгинан, бөмбөрийн дуу виижигнээд ирэхээр хэний ч сэт- тэд догдолдог юм. Бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэр уншихад чиний вэр гайхам тод сонсдоно. 1 Чи, нэгэн адил цвонерт элсзх гэж байгаа нас чацуу үеийнхээ нөхдийн хамт бүдгэмийн тугны өмнө очиж, пионерийн тангаргаа хоолой нийлүүлэн унших болно. «Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын өсвөрийн гшонер Он..2» Хичнээн сайхан үг вэ! Совссон хүний сэтгэл зүрх догддохоор энэ үгийг тод, цо- воо чанга дуугаар хэлээрэй! Үг бүрийн утгыг (дотроо дүрслэн бодож хэлдэг юм шүү! Дарга нь чамд ахлах ангийн швєонер, эсвэл багш, магадгүй нэртэй ажилчин, малчин, сэ- хээтний аль нэг нь улган бүч, эзгэрийн тэмдэг зүүж өгех вий. Говь-алтайн Цогт сумаас Чикш буудд, Зэж сай хан Зургаан настай С, Даваасамбуу 44 , ү нт уншиж, тоо боддог. Тэг “ХооД Х.(ж «220548 СФСХ66 446 МериК(гф« биф»,Э ж « аль эгч», «Заан ПЦПунчя» «Оён чуулга», «Манжин» зэрэг 10 таруй ком уншжээ, Мөн «Залгамжлагч» сэтгүүлээс Аззаяа тЭДэр Хүүхдийн зохиосон «Эх орон» шүлгийг уншиж: тогтоо- сох ба «Пионерийн үнэн» сони ноос зарласан «Миний дууриах хүй» зохион бичлэгийн уралдаанд оролцож, байна, ПИОНЕР БОЛНО Гурван үзүүртээ МАХН, МХЗЭ, Монголын шионерийн бат хол- боог илэрхийлсэн” гал улаан бүч хүзүүндээ зүүж. үргэлж мандан бадарч лвахын билэг тэмдэг болсон галын дөлтэй, их. жанжин | Сүхбаатарын дүрт улаан таван хошуу тэмдгийг энгэртээ хадсан даруй «Би хэн болов» гэж хүүхэд бүхэй заа- вал боддог юм. Чи ч тэгж бодох байх. Эцэст нь пионерийн ахлах удирдагчийг «Монгод Ардын Хувьсгалт Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байгтун!» гэж: уриалан дуудахад чи «Хэ- зээд бэлхэн» гэв өндөр дуугаар ёслол төгс хэлэх юм Шүү. , Энэ үгийн учрыг бас л,сайн бодоорой! Намынхаа үйл. хэрэгт хэзээд бэлхэн хүн боллоо гэсэн үг юм шүү! Ппонерийн гишүүнд элсэхэд чинь баяр хүргэж чамд, бас чиний нөхдөд цэцэг гардуулж, мэднэ. Түүнийг цэ- цэг шиг дэлгэрч яваарай гэсан, ерөөл гэж бодох хэрэгтэй. Ха- рин та нарын цэцгийг нийлүүл- бал томоос том тэвэр-цэцгэн хэлхээ болно. Түүнийг пионерт” эдссэний хариу баяр болгон Д, Сүхбаатарын хөшөө, баримал, хөрөг зург: өмнө өргөвөл их Л утгатай сайхан болноо. ! Чи, пионер! Д. Сүхбаатарын нэрэмжит монголын пионерийн байгууллагын мянга, мянгац улаан бүчтэций эг, энхрий хайрт намынхаа үйл хэргийа төлөө хэзээд бэлхэн явах болно. Энэ бол чиний жинхэнэ 08- хархал. Үүнийг чи насан ту рш- даа мартах ёсгүй, - 0, НАДМИД ф ёс «насгео боялус гон 11132 судсан ёс гоо Бо 8 ад Думс 342 44569 үслү,2-2672)с өё20? ЇЛ сафёсай ё« бу “849 фолцо С.2ацаахамбэ- “19160 44029 ? тол: одоо9 л зулилбарь ) В, Сергей, Микола хоёр хичээл та-” раад харын явлаа, Сергей маш хөглр Эй байв, Өнөөдөр тэр гур- а асуугдаж онц дүн авчээ, Харин Микола их л уйтгартай. Түүнийг багш нь хоёр ч удаа дуу: даж самбарт гаргажээ. Микола муу хариулсан тул багш нь түү- , ний дүнгийн хүснэгтэд муу дүн тавиад, зэжстэй чинь уулзаж чиний сурлагын тухай ярилцанд гэжээ. Хаврын нарлаг дулаан өдөр байлаа. Нар хурцаар твөнөнө. Сергей огторгуйн гүнд нүүдэллэх хөвөн “цагаал гүүлсийг ажиглаж , байснаа: Хэрэм! мөчрөөа мөчирт дүүлэс : унажээ. » явсаар | урах, байсан чоно, дар харайн босч идэхийг А-80433 сухомлинскии ЦЭЦЭГ. ҮҮ, АЛЬ 9СВЭЛ... ГО0981 83. сан АЛИА ШОГ. 9 Ургамал судлалын хичээл дээр багш бидэнд шүүст ба хатаамал жимсний тухай зааж: байлаа. Энэ -- Микола, хараач! Ямар гоё үүл вэ? Яг л цагаан сариай цэцэг шиг гзэч| Тэр булбарай иймгэн дэлбзэгээ. Дэлгэж салхинд Иамил- заж байх шиг гэж хэллээ, Микола үүлийг удтал харж зогс- соноо памуухнаар: -- Дэлбээ нь хаана, цэцэг НЬ на байгаа юм бэ? Харин тэр үүл чинь чонотой адилхан юм биш үү? Хараач, тэр толгой нь| Айм- шит араатан Шүдээ ярзайлгаад хэн нэг рүү үсрэхэд бэлэн байнд шүү дээ! гэв Хүүхдүүд үүлийг вер өөрсдийн санаснаар л ажиглан харж байлаа Багш ХИШИГНЯМ орчуулан. ямар жимс байдаг вэ?-гэж, багшийг асуухад, -- Хуурай ба нойтон... гэж х4- нула » д 9 Уран зохиолын хичээл Дээр «Алтан загасны» үлгэрээс нг хэсгийг цээжээр ярих ёстой бай- лаа, Нэгэн эмэгтэй сурагч эмгэн өвгөнийг загнаж байгаа хэсэгт «Эргүү танэг амьтан» гэхийн оронд: Эргүү тэнэг хоормог!-гэж: ун- шив. Ф Амьтан судлалын хичээл дээр багш, нэг сурагчийг хавчийн тухай ярь гэхэд тэр: -- Хавч бол хөлний оронд хав- чууртай, харин нүд нь сахлынхаа үзүүрт байдаг амьтан гэж хариул- жээ. Нийслэлийн 28 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн «Б» ан- гийн сурагч Ө. БАЯРЖАР- ГАЛ орчуулан, лнэ шээээээээ єээээээээчжэ (-эээвинэнэ яв ЗАВТАЙ ЦАГТАА Доорх хэлтэр, ваарны хагархай зэ? Ч0Н0 завдахад хэрэм «Нїмуи: өршөө гөөч» гэйс гуйв, Чоно сэн нь: ха яахав, чамайг тавья: болно. харан чи нэг зүйлд хариул. На- майг үргэлж: уйтгар гунигтай бай- хад хэрэм та нар модны оройгоор їйа дүүлж, тоглон хөгжилдөж юм. Энэ ямар учиртай вэ?» нь ёль » сэв. Хэрэм: «Би чамаас айж байна. Эхлээд намайг тавь. Би модон дээр гараад чамд энэ тухай ХЗЛье» ГЭЖЭЭ, Чоно хэрмийг тавимагц, тэр мо- довд үсрэн гарч: «Чи бол ууртай догшин. Чиний зүрхийг уур хилэн шатааж байдаг учраас уйтгар гунигтай, харин бид сайхан сэ , ХЭНД Ч МУУ їом хийдэггүй учир баяр баясга- лантай байдаг» хэмээн хариулжээ. Биш Э. ЭРДЭНЭЧИМЭГ орчуулав, БҮЛЭГ САЛЛАГЛАРАЛА 20212211617227:1 УРАЛД 594 УРЛЛДЬЯ УРЛЛДААН --УРЛГШЛАХ ЖИГТ У ҮР аёа Атил хөдөлторх шамдан ЭТпснар, хунь, хувьдаа. юм уралдьн, уу, бүлэг салийгийрай сурч Аньпав биягоо ивопн уралдын, сойлтих сийхан үүрэг прдаг, Эрдмийн далайд єрлөн түүнээ. Ч биелүүлдэг, Ингэ урплдья. дар бүри. үүрэг анч би лүүлэх нь сайн боловч ам- Эрч хүчэн шожоү ЭР - явсан хүрт биелүүлэхийн тулд нийл ин буслд бүлэг Хойрго өйлхууг зэгСҮВ ФйЛЁИДЫГ УАН Л) 8 урийлих нь илүү чухал байг Хоцорсон нөхдөө хөтлөн Лаг, уралдьн Тэргүүний хүмүүс !ї»ь хамт Бүлгэм, сургуулийраа.халї.|. олноосоо... хоцрогсод/ хоцор! уралдыл, япаа хамт, олныг оорийн хэм- шиш хүртэл өөД татах, ииглс» Э2 хохь жилдээ ӨМӨӨ (1400) 01018 оны 3 хугаар, сарын 4.0 Үнэ 10 мө, ф хөгөө ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛГЭМ, БААТАРЧУУДЫН БАГ. БОЛОХЫН төлөө 3. Фэн! Жэсаэхэсдх- рх х. ёоо С 22 584Ий салдйгаарай хамт уралдтын илэр бүгд урагш ахин довши- хэд социалист уралдаанж нэг . тол зорилт байдаг юм шүү! Иймд та нар: ь Хайрт їшопор сурагчид аа! мэ Хос, хосоороо, аравт МАХ!И-ын Тов Хороо, БИМ. 5ралтаарай, сайаа салаагааг 2 ХАУгын Сайд нарын Зовлол, Рдд Уралдацгаа д МҮЭ-ийн "Топ «-Зовлол, МХЗЭ- Өөрийн болон өөр сур: ийн Төв Хорооноос 1976 онд гуулийн бүлогтой хала урал- 44 | бүх ард түмний социалист дацгаа! уралдаан өрнүүлэх хай Муу сурсан сурагч дууд гогтоол гаргаслыг та. нар сайн сайн, дунд сурлагатан сайн, мэдэж, байгаа онц, сайн нь онцсайн сурахын Одоо манай ард түмэн ний. толоо зайл нөхдөө уралдаанд гээрээ. энэ. чухал тогтоолыг Уриалан дуудацгаа! халуун дотно хүлээн авч. та Уралдаанд авах үүрэг маш зар сайгүй социалист урал- тодорхой, хугацаатай байх дай өрнүүлж эхэллээ. Ажил, ёстой юм. Нэгэнт үүрэг авсан чин, малчин аав, эээ нар бол эцэст нь заавал дүгнэнэ, чинь үйлдвэрийн цех, сүр- Та парын уралдаанд үүрэг гийнхээ. бэлчээрт, оюутан ах ЗНМоЛ багш», эвлэл, ЭС В. Н. Лениний мэрэмж 5 х эгч нар чинь эрдэм номын- рийн ажилтнууд туслах Р тын пионерийн “АС хгэнбүу рээ хоо тайхимд нодийнгийнхоос 0. Гагцхүү хэзээ туслах, хэн- явенер, баагарчуудад дурсгасан дарцаг. энэ жил илүү ихийг бүтээе, ТЭЙ уралд гэж хэлэхийг хү- тэгэм төлөө ыралдэл! сурья, өчигдрөөс өнөөдөр лээж болохгүй. Өөрсдөө са- өнөөдрөөс маргааш давуу ам- Маачилга гаргах хэрэгтэй МАХН-ын ХҮП их хурлыг | угж жилт гаргая гэж социалист шүү! МАХН-ын үйл (хэрэх (хэзээд үнэнч»! уралдаанд үүрэг амлалт авц- Уралдацгаал, хүүхдүүд ээ! урысн дор явуулж байгаа «Залгамж үе. гааж байна. Өсвөрийц Сүх- Урагшлах жигүүр, улам Шэнэ ги эсвиалажлларна Танахгарсан баатарчууд та нар ард түм- ихийг бүтээгч хүч болсон ерийн тэргүүмий бүлгэмд В.Н. Ле нийхээ энэ оргилсон хөдөл- уралдаанд бүгдээрээ оролцтьё. ваный нэрэмжиг Бүх Холбоогын ппоне гөөнтэй цуг явж. энхрий Намынхаа их,хуралд хөдөл: рийн байгууллагаас өсвөрийн Сүхбаагар- хайрт нам засаг, эвлэл ахын- мөр сурлагыйхаа амжилтыг: чуудсд дурсгасан дарцгийг, баагарчуудын хаа дэвшүүлсэн зорилтыг бие- илтгэх рапортад гарын үсэг тэргүүний багт монголын .баагарчуудад лүүлэх нь чухлаас чухал зурахын төлөө, тэргүүний дирсгасан В.Н. Лениний бага насны дүр болж байна. бүлгэм, баатарчуудын . багт бүхий Октябйрагын (уузийг: "үүрд. хадга- Уралдахын учрыг хүүхдүүд. үүрд хадгалагдах дарцгийн Ё муулна. та мар сайн ойлгох ёстой. төлөө уралдацгаа! т 5 Н (2 САЛАА, АРАВТААС АМЖИЛТ ШАЛТГААЛНА эхлээд заавал ойлгосны» САЛ ААНЫХАН хоо дараа бие дааж хийц- тээдэг гөлээ. БАЯРМАГНАЙН -- Гуравдугсар салаа- ү давтаж, ном уншин, тарь- Энэ салааныхан ажлаа ныхнаас дузд звах (хүн- | Сён цэцгээ тордож, шеф бие биендээ ямар хэлбэ- шээ нь Г. Нармандах дуу- өдөр бүр тэмдэглэн, долоо гүй боллоо. Тэд бүгдээрээ баатарчууддаа тусалдаг, рээр тусалдаг вэ? гэхэд ны хичээлээр, Ч. Эрдэнэ- хоног тутамд дүгнэж, анги сайн, өнцчууд болох нь, | Өөрөөр хэлбэл өдрийн бүх пионер П, Бадрах: чимэг тооны хичээлээр удирдсан багш, эцэг эх, ямар гоё вэ? гэсэн яриа ажил энэ цагийн хуваарьт -- Мапайхан өөрийхөө хоцорч яваа нөхөддөө ту- пиоперийн бүлэг, бүлгэ- 5-ын «В» ангийнхны дунд орсон юм гэв. . чөддөг бүхнзэр нөхөддөө салдаг, Хамгийн гол нь мийн, зөвлөлд | МЭДЭЭЛДЭГ өрвөг нэ салааны пино- -- Тавай салаалыхан туслах үүрэг авсан. Жи- гэрийн даалгавар хийхдээ журамтай болжээ. . Тйвхэ Бүлгийн дарга Ч. Эрдэ- урал нэчимэг «Гуравдугаар са- лааны пионерүүдийп гар- гасан санаачилга, хийж байгаа ажил нь бусад нөӨ- БОЛОГ сайхал нөлөө үзүүлж байна. Ялангуяа манай бүлэг, сургуулийн- хаа 5-ын «Г» ангитай халз уралдаалтай ажилла- даг. Зөвхөн энэ салааныхан Дундгүй сайн, онц сура- хад бүлгийн сурлагын ча- нар 50 хувьд хүрч даруй эхзэр юу хий байна? гэхэд салааны дар- 1. Баярмагаай: 253 ны нНЭгД- 18,4 хувиар ахих юм» гэж сэн цагийн хуваарьтай , чу оан боллоо. Үүнийг хийхэд ма- її Нийслэлийн 14 дүгээр яйш иноперүүд сапаачилж 2 7 дунд сургуулийд 5-ын р) юэ «Вэ» ангийн авхаалжтай жэл ” ? сэргэлэн энэ охид хөвгүүд сэн. Тэр ч байтугай бяд- с р тарьсан зорилгоо заавал НИЙ ХИЧзэл ДАаВТаХЭД ЭМ ! биелүүлж чадна гэсэн риулж сар ээж маань төрлөө. албан газраабайр гаргаж ” ( ЦД! өгсөн. Бид хамтарч хичээл ЗУРАГ ДЭЭР, Ч, Нэармигийй даргатай гуравдугаар салоппы шасверүүд, Л. ЖАМБАЛСАНЖИД Биекефнн --.х : : ! Уг таг Элмэн2 ҮРЭЭД, гаайТыг ! 3 дол лулунлтэимэнчисин гс. МИХН-ЫН ХҮ ЮХ ХУРАЛД, ӨРГӨХ РАПОРТЛД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРДХ/ ЗААВРЫГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ Пиопнер баатарчууд иь айсан |Хсн амлалтаа. чанартай. сайл үүлсэн бол оїїр тухайгаа бүлт тийн зопллолд илтгэж рапортад га- рын үсэг зурах мандат олгуулж өгөх хүсэлтийг бичгээр тавина, Бүлгийн зоплол, багийн удир, дагч нь салаа, арайт бүрээс төр, сүүний нэг пионер суригчийг шал» гаруулж түүнд манда: олгуулж өгөхийг, бүлгомийн. їонлолд хүсч тодорхбїїлох:ба бүлээ. багийн тэр- 1 гүүний пэг ииопер сурагчийг үүр” С ЕНИЦН влтгэх рапортад гарын үсэг зурсан шнонер, баатарчуудад энэ манда- тыг аймаг, хотын пноперийн зөв- вөл олгоно. сургуулн рагч С. юм, гуулийн У-ын мужийн «Салют» сан юм мужийн гуулийн рамдал» Завхан аймгийн Улиас- тай хотын 2 дугаар бага гийн онц Энхтөр, 2-ын «Б» ангийн Ч. Цэнгэл, 8-ын «А» ан- гийн Г. чөлөөт цагаараа ном хэр- лэл ашигладаг хүүхдүүд авсан гэрэл зураг Өмнөговь вийн 10 жилийн дунд сур- рүүд аймгийнхаа шеф ЗХ Красноярск хязгаа- рын Хакасын 2 Тэд Хакас амьдралаар 2 булан байгуулжээ. Тус сур тэй танилцаж байна. «Ппонерийн үнэн» сонн- ны 1975 оны тэргүүний бичлэгийн шагналт, идэвх- тэн сурвалжлагч гээ онц биолүүлсэ!! тухай хувийн хүсэлтийн дагуу «Залгамж үс» аяныг дүгцэх сургуулийн комисс шалгаж үзээд аймаг хотын иноце- рийн зөвлөлд авсан үүрэг, үүр, гийн биолэлт хоёрыг тодорхойл- тын хамт хүргүүлж гарын үсэг зурах мандат олгуулиа, Тэгэхдээ бүлгэмдээ, хүндэт дэвтрийн адил хэмжээгээр үйлд" сэн тусгай дэвтэр нээнс«МАХН-ын ХҮ их хуралд пионер сурагч- даас хөдөлмөр сурлагынхаа га рамгай амжилтыг илтгэх рапор- тад гарын үсэг зурах мандатын эзэд» гэж хаяглан мандат авсан йн 2-ын «А» ан- сурлагатан су- Бат-Эрдэнэ, М Эрдэнэсувд нар С. ДАМБИЙН аймгийн тө- тэргүүний пионс- автономит ннонерийн зусланд амар- хүүхдийн үйл «Найрамдал» пионерүүд «Най- булангийн үзмэр- Т. АЛГАА пионер баатарчууДд цэг бүрийн чэр халг, үүргийн гол үзүүлэл- тийг тодорхой бичил өөрсдийн пь гарын үсгийг зуруулиа. ӨЭрхийп мандат олгож гарын үсэг зуруулах ажлыг бүлгэм дээр 9 дугаар сарын 14ий одрөоос буюу МАХИ-ын 00 жилийн ойн одроос эхлэх богоод 4 дүгээр саг рын 42-нд. буюу Ї.И, Лонипий мэндэлсний. 100 шилийн ойгоор тасалбар болгон бүлэї, бүлгэм бүр эцсийн дүнгээ иогтгаэй гарган, аймаг хотын. пионерийн зөвлөлд 10 хоногийн дотор наралтай хүр- сүүлэх ба аймаг, хотын шионе- рийн зөвлөл б дугаар сарын 20. ны дотор Д. Сүхбаатарын нэрэм- жит МПИБ-ын Тов Зовлолд ицэгтгэ- сэн дүнгээ ирүүлсэн байна. 6 дугаар сарын 8-ны дотор МАХН-ын ХУЦ ях хуралд сурла- га хөдөлмор урлаг, спорт ахуйн соёлжилт, олон иийтийн ажлын гарамгай амжилтаа илтгэх рапор-. таа инонерийн бүлэг, баатарчуу- дын баг бүр хоёр хувь үйлдэж цэг хувийг сургуулийн дэргэдэх намын байгууллагадаа, бүлгэм ДАДАЛЫН СУРГУУЛЬД 308ЛӨИМ бүр гурван хувь үйлдэж нэг хуг нийг сум районы намын байгуул, лагадаа (аймгийн төвийн бүлгэ». мүүд хотын иамын хороондоо! хүндэтгэлийн шугам жагсаал хийж, дргөнө. Үлдсэн пэг хувийг гарын үсэг зурсан дэйтрийНн хамт материал болгон. бүлгэмдээ хад» галил. Бүлгэм, бүлэг, салаа, Ояг, араптаас шалгарсан мандатын ээ, дийн фото зургийг (бооноор нь) авч рапортын дэвтэрт хайсаргана, Аймаг,хотын пнонорийн аорлол рапортад гурав хувь үйлдэж, нэг “хувийг б дугаар сарын 8-ны өдөр аймаг хотын намын 70) “өрх гох ба нэг хувийг МПВ-ын Тов Зөвлөлд, үлдсэн хувийг өөртөө хадгалин. 86 дугаар сарын 14-нд пионер баатарчуудын толөологчид МАХ, Н.ынхаа ХУЦ их хуралд илэрхий- лэлт өргөж, Монголын бүх шионер баатарчуудыг төлөөлж рапорт гар- дуулна. 1 Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ мМПпБ-ын төв ЗӨВЛӨЛ ДУНДГҮЙ САЛАА. Б0ЛЛ00 МАХН-ын ХУШ их хурал уг таж сурлага хөдөлмөртөө чанарын ахиц, амжилт гаргах хөдөлгөөн өрнүүлсэн нэгэн бүлгийн хамт олонтой уулзлаа. Бүлгийн дарга Д. Алтанцэцэг: -- Манай бүлгийнхэн хичээл эхлэхээс гучин минутын ӨМНӨ Ццуг- лаж, шинэ хичээлдээ бэлтгэдэг уламжлалтай боллоо. Давтлагыг хичээлийн дараа биш, харин хи- чээлийн өмнө хийх нь олон талын ач холбогдолтой юм гэж өгүүлэх зуур сурагч П. Оюунчимэг: -- Тийм шүү. Бүлгийн идэвхтэ- ний нэрэмжит бичгийн ажил хийж үзлээ. Бичгийн ажилд пиогерүүд бэлтгэл сайтай оролцдог гэй өгүүллээ. Бидний ярианд онц сурлагатай К. Мүшельбай оролцож: -- Саяын улирлаар онц сурла- гатан нэг. сайн суралцсан пионер дөрөв шинээр нэмэгдлээ гэв. мүүлэл хог шайлҮСи энэ хүүхдүүд, гэ орныхоо байршлаар давтлагын эг сэг зохион байгуулж ажилласан ажээ. Сурлагаа сайжруулж «Дунд гүй» салаа нэгийг бүлгээсээ тач рүүлсэн сэргэлэн цовоо энэ бага» чууд Дархан хотын 10 жилийн нэгдүгээр Дунд гийн «Д» ангид с : Нивхад Хаалцаж байна... ! Баянхонгор аймгийн "“Баян-овоо сумын дунд сур- гуулийн 7-гийн «Б» ан- гийн сурагч Ц. Пунсал сур- лагын чанараа байнга ахиулж байгаагийн зэрэг- цээ нөхөддөө уйгагүй ту- салдаг тэргүүний сурагч юм. Ц, ГЭНДЭНСҮРЭНГИЙН Хэнтий аймгийн Дадал сумын -8 жилийн дунд сургуулийн пионе- рийн бүлгэм, пионерийн гишүүнд элсэх бэлтгэл ОВЬ амжилттай хийж, 100 хувийн дүнтэй сурал- цан, онц, сайны эзлэх хувийн яшнг 34,3--58,5 хувьд хүргэсэн 8 дугаар ангийн баатарчуудыг пионерт элсүүллээ. 2 Баатарчуудыг пионерт элсүүлэх н цуглаан дээр шинээр пионерт: элссэн онц сурлагатан Байгалмаа, Баттөмөр нар үг хэлж, МАХН-ын ХҮП их хуралд онцсайн сурлагаар бэлэг барих үүрэг ав- лаа. Сургуулийн захирал Цүр- вБээ шинээр элссэн пионерүүдэд сургуулийн нам, захиргааны өм- нөөс баяр хүргээд, 100 хувь су- ралцсан сурлагын амжилтаа улам бататгаж, чаларын хувьд ахиц гар- гахыг хүсэн ерөөв. Багш С. ЦЭРЭНДУЛАМ авсан гэрэл зурагшины шинэ ши їоис3 шгха шиш) Саша шид шонпар Бодол) ШоєД 123 (ШЛН3 Шэлє3 бишц Би ! , «1зсмад цеишисний сайхан гАХМАД ҮЕЖинхмиН ШНЛДЭГ САЙХАН УЛАМЖЫЛ. | Х АМТ А АЛ Ю ЛЫГ ГУПЙБАЛТГҮЙ “лус ДАГАНА ГЭДЭГ БОЛ АЖИЛ МАНАИ АРД ТҮМЭН ЦАГ ХУГАЦААГ ХӨДӨЛМӨР, ЭРДЭМ МЭДЛЭГТ НАСАН ТУР! ШАМДАЖ ӨӨРИЙГӨӨ НӨХ ГҮ, ХАМТАЧ ҮЗЭЛ СЭТГЭЛТЭЙ, СО- Манай ард түмэн цаг АЛИВ хугацааг. тун их хайрлан ХЭРХЭН ҮНЭЛДЭГ Б ран сайхан. цаг. үрэхийг хэл сурах, урлах спортоор тимшиаадачтүй. циИАЛИЗМЫН ДАЙСНЫГ ҮЗЭН ЯДДАГ ПОЛГОН ХҮМҮҮ- . ЖЖҮҮЛЖ, СОЦ СТ НИЙГМИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН ҮЙ ДЭС БОЛСОН НИЙТ -чүл ТҮМНИЙ СОЦИЛЛИСТ ОМЧИНЙГ АйРЛАН ХАМГААЛЖ УЛАМ АРВИЖУУЛИНА ГЭСЭН ҮГ» 10, ЦЭДЭННАЛ (МНББ-ын (0 жилийн ойн баярын чуулган дээр хэлсэн үгнээс) үнэлж г, ажил үйл- сийг хойш тавьдаггүй цаг оролдот, апьяас билгээ гийн юмыг цагт нь хийдэг Хүн ер иь бодол гүй бөг. кортоох өрөгт багаасаа сайхан уламжлалтай би» гоод тайвмшай, үр цоон Дасч сурвад йлсын тай» шүр 7 Х.Чоны болоод оноватойхон бийнал имьдралд ач тустай болно. РдУУ малц! цагийг ө)| її бага алдаг й болох ” дунд үгээ ин, гїйцаар па. Мини ардууд өглөө ГЧ8 унд Байн ами 5 босч өрхөө татангаа тэ! хувь ЗОором, эглинйн ЙГ ХҮҮХЭД БҮХЭН УНШААРАШ НАСНЫ БАГАД... Мопгол ардын цэцэн үгэнд «Багадаа сурахгүй бол , баахандаа (төм болсон хойноо) сурахгүй, насны лїп- даа хоцорно» гэдэг мэргэн сургаал аг, о х- ивахдаа сэтгэлээ шин», «Үг олдож үхэр холдлоо» Та “үл у гэр имар байгааг шилжиж, “гэгчүрэар -6й л сурахгүй бол хожим су цн «Эрт босвол нэгийг үзнэ, морь, малаа хардаг. Өдөрт 5. ийн 4 өн нээл даддаггүй юм бий. . рвап насны л дотор сурахгү орой уйтиал нэгийг сойсо- амжуулж хийх бүх шинл Ёлгєм юм. онгорчихвол арвап хэдэн, хорин хэдэн иасандаа ч Ф байх ёстой, Цагийн урсга- но» гэх буюу «Нойрт сэр- | төрлөө нарийн хуваарилж льюк мпитлажгүй я бол өё сурахгүй, сураач муу сурдаг юм олоц байна! Хүү 5 : Блхсэжилж гэг, номд мэргэн бай» бодчихоод ажлаа эхэлдэг. й Усанд тань сурах ёстой юмыг гор 1 тохирсон нас Ф ГЭХЧИЛОН ирьдаг (иь нх?) Хонь хариулангаа сур эл: ТӨРӨӨД 4 ЯРтихдыг. ДАс ам нь Э8. Уус Эр “Лү, рс учир утгатай юм шүү. дэнэ. Үнээ иполгэх зуур гээд эрт бүхэн улс эт. 7 : х08: д сурган дасгаж сайн хүн болгохыг ямагт ” Эдгээрээс үзэхэд малай аргалаа дэлгэйэ. эгрэл хүн у 25: “дэх бонд хүн болоход бүр багаасаа сурч ахмад үеийнхэн цагийг Хүүхэд багачууд та иар, ажил, ЦАР хоёроо. тишиж оөртөө дадал хммснд болгон хрссох учиртай олон ф ХОРХЭн чухалчилдаг байсан... цагийг | хэмнэн сайтар бодож сурах нь нэ чухал эрхэм ёс бий ? нь илт байна Тэд үнэхээр ашигладаг ахмад үеийнх» юм гэдгийг эрхэм дүү нарт Ч уйтаж поазгойрох зал- Ө хуурч алмайрах, дэл сул байх, илүү дутуу үг ярьж оорийн болон бусдын хай- ний энэ сайхан уламж8- лыг улам баяжуулан хи- чээл цомоо үзэх, ажил хө- зонлөс. | МЭНДЛЭХ БОЛОВСОН ЁС Чой. Ёс төртэй, элэгсэг дотно мэндлэхэд хүн бүхэн балсна. Хүнийг баясгахаас өөр сайхан юм ховор, Ф дөлмөрт оролцох, гадаад Боловсон ҮУУУЖХА) нэгдүгээрт хэлэх үг хэллэг ёс төртэй байх, Хоёрдугаарт Үзүүлэх дохио тэмдэг ёс 7 Г дээс байх, ийм хоёр ёс байна, 9 БА ИГАЛЬ ДЭЛХИЙГ ХАЙРЛАН онгол хүний мэндлэхийн гол ёс нь гэвэл «сайн 2 Он байна уу?» гэж асуудаг. Асуултад нь «сайн», «сайн є6 | д” (7 ХАМГААЛДАГ ч байнаа» гэйс заавал хариулсныхаа дараа тэр хүн ! ї ТҮГ Э өөрийнхөө зэлжиид «ТасСайн байна уу?» гэж бас , АР ДЫ Н асуудаг, асуух хариулах мэндчилтээ байдгийг мар-фб“ таж болохгүй. УЛАМЖЛАЛААС 42 Ахмад хүнтэй мэндлэхдээ, хүүхэд та түрүүлэн Ё 2 5 хэндэлж сурагтун. Ф тоосны дээр дэлхийн ховор бурчр у ч а) Төрөл төрөгєөдтэйгээ удаан уулзаагүй бол «сайн амьтан хулангийн нэрийг анай ард түмэн үр байна аав за», «сайн явж ирэв үү ээж ээ», Ф хулдай,хэмээн бичиж байсан | хүүхдээ багаас нь өэдэрч с ЧЧ : гайг аг- 5 Ээ) | ссайн байна уу ах аа»... гэх мэт, Цовоо дуугаар ба зэрлэт тэмээ ХИЙГ байан түгдрэлгүй ярьдаг, “угуй - хэлээд эрэгтэй хүүхэд бол цээжээрээ бяцхан мэхэс- нах ХН хАрисГ , ЭРЭН гаа бусдад товч товойн т хийж, эмэгтэй хүүхэд бол борвиороо бяцхан бохис- ёФ гэж 24205 1535 с сайхан илэрхийлдэг бол- ч хийх ёстой. Банн, идэг 23 шоо Ч ДЭЭ рохоор хэл зүгшрүүлэх 6) Багштайгаа «Сайн байна уу багш аа», гэж хэ- сан байдаг. лх дасгал хийлгэдэг байсан. т лзэд мэхэсхийх, бохисхийх ёстой. Хүний ажил мэр- 23 хууль зүйлд ус буртаглахыг | Тэдгээрийн заримаас доор Тт " гэжлийг нэрлэсэн үгний зарнм нь, жишээ нь багш Монголчууд УР 1: Цааны гэмт хэрэг гэж үзээд гэмт, сийрүүлье. Эдтээр түргэн 52 3 эмч. дарга, сайд гэх зэргийн үгс хүндэтгэлийн дав- бу ЭХ ЭӨсРРЭ үүлэнд Бай- Енэм ай 11123223, хЭЛЛЭГИЙГ ДАВТӨН | ХЭЛЖ т био хар утгатай болж байгаа тул сайн байна уу, эмч ээ аль орчныг эртээс ингэж байна. Газрын хөрс хөндөх, хэлээ эвшүүл: сайн байна уу, даргаа гэж амрыг эрж болно. тар ХУА үзэх заншил тогТ- ой модны НШ ШӨсНО хугүлн Уур мурий, муна мурий »ч « в) Сайн таних ахмад хүнтэй бол «Сайн байна уу, Ө Ё Цүс үнэн хэрэг дээрээХүн гэмтээх, навч, цэцгийг ха-| НАР ойроор хүрээлэв үү? Зо Ч) Гомбо гуай» «Сайн байна уу Та» гэж. хэлэгтүн. байгалийг сахин хамгаалах, маагүй тасдах, шнгүүртэн,| ХОЛУУР хүрээлэв үү? Хийх дохно дээрхийн адил. Ахмад хүнтэй сайн уу?» Ф түүний нөөц баялагт ЧИН араатныг цоцоож, үргээх, Мөнгөн хааны 15 б гэж ганц үгзэр огцом мэндлэх нь машид зохимж- сэтгэлээсээ зөв хандаж байс- цаашилбал морь малаа хайр Мянган мөнгөн бөмбөгийг ЗЭ 2-1 сүйг 2-1: 12 эрий нь мэдэхгүй хүн- Ф) НЬ гэрч юм. Монголын түүс гамгүй эдлэх. тархи толгой мвзэ Буна 04232, Зз т йн ташихгүй, танивч нэрий нь мэдэ 5 хийн сурвалж зүйл, аман нь цохих, шувууны үүр 22 тэй бол «Сайн байна уу Та» «Сайн байна уу» гэж Уламжлалын цааз, бичигдэл, 133 тэр ч байтугай шу- биш гээд г ша мэндэлнэ. Хийх, дохио тэмдэг дээрхийн адил. Та- ө хууль зүйлээс үзвэл манай вууны өндгөнд сүүдрээ тус-| Ямар мөнгөн хааны 2 нихгүй настан хүлийг бод «Сайн байна уу өвгөн . малчип дээдэс байгалийн гахыг ч ёсон бусын явдал| Мянган мөнгөн бөмбөгийг Зэв ЯС гуай», «Сайн байна уу, эмээ» «Сайн байна уу эгч ф ашиг шимийг бишрэн хайр- хэмээн үзэж цээрлэдэг бай-| Мөнгөн хааны ёи гуай» гэж мэндэлж болно. Гэвч «Сайн байна уу эм- лаж түүнийг зохистой ашиг- даа. Манай ард түмэн зрт-| Мянган мөнгөн сэцэн Э43 тээн, зэмгэн гуай» гэж болдоггүй байна.. ХоОас лан хэрэглэх, арвитган хам- нээс байгаль орчноо хамгаа- ЖЬ ын д) Хэрэв олон хүнтэй мэндэлбэл «Сайн байцгаа- ф) гаалах олон мянган жилийн дан хайрлаж ирсэн сайхан| Тэнд наг дөрвөн тө 09 « ыг на »э гэж хэлэхдээ багш нь сурагчидтайгаа мэн- хэв ёсыг бүтээн бий болго- уламжлалаас заримыт дур- хөх мухар ухн .е 2 Е! »- дэлдэг аялгаар биш, сайн байцгаана уу гэдэг үгийг ф) хээ. Байгаль орчныг сахин дахад ийм байна. Энд дөрвөн төмөр хөх аажим, тайвнвар, сүүлчийн урт эгшгийг уртхан дуу- хамгаалахтай холбогдсон: Өвөг дээдсийнхээ ийм сайн мухар ухна в-2 дав хэлэх нь эвтэйхэн болно. хориух цагдуудааа грнд Тав сайхан уламжлалыг улам | Эс мөргөлдвөл “төмөр, хөх Е- 2. Шинэ жил, цагаан сараар ахмад хүнтэй амрыг Ф дархан цаазтай уул ус баяжуулан хөгжсүүлж ббай- дөрвөн р 5 т : Үүнд малгайгаа өмсөөд, ЭН- мэт нэр томьёо хэдүйн ца- машил хайрлаж | Мухар ухна мөргөлдөх вэ! эрж золгодог учиртай. Үүнд галь орчныг машид «Ї гор заамыт товчлон, ханцуйгаа буулгаж, царайгаа ё. гаас монголчуудын амьдралД “2. уалах онь манай өсвөр | Тэр урьд тал дээр талын р Та» (Үүнд та гэдэг Ө) баттайяа нэвтрэн орсон бай- й Р таван тарган шар тєв болгоод «Амар байна уу Та»( : б үеийнхний чухал зорилго мөн 3» 3 үгийн оронд аав аа, ах аа! багш ээ гэх мэт үг хэлж БЭ аннйгаоа Бар чсондй ШУА-ийн сурвалжлагч ” тарвага байна. ” болно) гаж: тод, тайван хэлээд хоёр гарын алгыг фу цийн нэгэн чухал нь Ээ, гишүүн, эрдэмтэн з0-| Ямар сайхан талын таван Д (хурууг сарвайлгүй тэгш залж) дээш хандуулан ан амьтныг агнах хуг - Тєтхэд Х. ПЭРЛЭЭ тарган шар тарвага вэ? Ф бяцхан мэхийн ахмад хүний Банн зөэввдөө. зэр хүний хоёр гарын доогуур хоёр ! гараа зөрүүлнэ. Тэгэхэд төрөл төрөгсөд, сайн. танил: (| хүмүүс таныг үнэснэ. Үнэсэхэд нь хацраа өгөх учир-. ї тай. Төрөл биш ч гэсэн өндөр настан хүн, та: | Ч гэсэн амар эртний харвуд үнэст бас болно: Хэр- ! взэ үе тэнгийн, ейралцоас насны» хүүхэд бийвал»- «амар байна уу» гзод гарал зөрүүльхдэн,, нэт гараа: тэр хүний гарын доогуур, нөгөө гараа дэвгүүр» а0» лдэг учиртай. Үнсэлцэхгүй: 44т-өй «Амарт шанд хариу, айнганд,шанага.хариу»- гэдэг ёсны нарийн зарним бий. «Ашар байна. уу» 14 гэж асуувал, хариуд нь за мэндээ, амар байна Уур». гэж хзлзэд золгоно. Өөрийгөө. амар, байнаа гэж туд болохгүй шүү. хэлний тэнхимийн. эрхлэгч МУИС-ийн монгол Ж, ЛУВСАНДОРЖ АХМАД хэлбэрийг зааж цаазлан тог- Алдаа цэвэр ? сайхан ярих, хүмүүстэй “Л ЗАН ЧАНАРЫН ТУХАЙ | түгдрэлгүй зөв Солон. өФЕ Өршөөлийн үүсгэл шударга сэтгэлтэй Бэрсэрсйр БАГЭл: Е болдог энэрэх хайр- болох нь чухал. Хүн р 65 “ЭЛ шээ ин НН нэгэнтээ тийм сай- гэгч болоход ҮҮ Ф | лах сэтгэлтэй, Бол нхи уаслд БЫ Журмын үүсгэл хан зан чанартай (ардын у Ё ыг Ф д | болдог ичих, жигших болбол тэр хүнд Ху- 35 Б зүс Ирүүлаж үг далгүй үнэн үг. хор- 3 з шолээг үүсгэл гүй сайхан санаа, Жасоцлэх үсэн 21 олишудиНиА, тв шоааын баладаа болой ном зохиолоос энэ Эг Т ! сэтгэлийн хувьд ӨӨ мэт түргэн хэллэг олж ! Эш анх ша 1 бж сэвгүй болно. Ингэ- цуглуулан өөрсдөө болон ян | аааныг СЛОНЛӨНХ вэл явдлын хувьд өө ДҮҮ Бартаан Бэлвд яавун жийн сэвгүй болох дэс лан үг үгшїр ө ёон-о болгал голч бүрдэнэ. Я. ЦЭВЭЛ лээрэй ҮЕИЙНХНИЙ САЙХАН УЛАМЖЛАЛ ИРЭЭДҮЙН ТУХАЙ ЯРИАНД Ё УНШИГЧДАА УРЬЖ БАЙНА.2 ь АЖ «Ирээдүйн тухай»-энэ бол - «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ойн өмнөх зохион бич- ҮН лэгийн сэдэв юм. вь А Ирээдүйн тухай өгүүлсэн тэргүүний 5-10 бичлэгийг шал- Юн! гаруулж | хус сэтг үлийн ойн ! тусгай дугаарт нийтэлнэ. 8 Ирээдүй- Энэ үг бол бидний 68 "лс, итгэл, байр бахдал мэргэ- гЭВдл ЧИНИЙ” эж дав, ахогч өнөөдөр цөм ирээдүйнхээ. тухай бодож, эх орондоо социалилмын материал техиинийн баай. бай- гуулахын төлөө төм порилт дэв» шүүлж, хийх. ажлаа зоригтой амлаж, түүнээ нэртэй биелүүлж улам цааш итгэл төгс айм байгаа. цах! «Гэгээн: саруул, гайхамшигт МИНИЙ Ш ШИ Мипай сумын НӨ тимиү сийхан Ш топийн зүүн хой- Дорцог. Доор үллсгэлэрт хөшөө. байдаг, Иор өдөр бид, багшийг ХИМт тт хонөөн дээр өмсөн юм. 3 "ТГогдод” хөшөөний түүхийг сайн Зохион бичлэгийн уралдаанд, -эи-шиг ииВМ ЭНЭ БВНЛЛЧЫН ХҮМҮҮСИЙН ТӨЛӨӨ тухай зэр орой айв өэждээ холо- ход тэд улам ч сонирхолтой зүйл нэмж яршюи өгөв, Хүмүүс тэднийг огт мартаагүй юм байна. Аймшигт цасан. шуургыг сорон төмМцэЖ ялтай амиа үл хайрлан нийгэм оттихОО өмч. хороИгийг жоил,хийж,.| бүтээх зүйл. улс сайхан ярээдүйдээ дурлаж, түү: мэдэж а р 9 тол далсан тодгоор хүмүүс нүдитө ( орны хөгжил дэвшилт юм. ний зүг тэмүүлэн, түүни то. шин гэх-р 18-45 оны б дугаар мэ оттоЛД ойр дотно байх Ард түмэн маань нэг таван лөө хөдөлмөрлөж, түүнийг ап. ГӨПӨТиЙН үү! олсон) Цаг агаарын П7 Зи г0 ? жилийн төлөвлөгөөг биелүүлээд чирагтун! Ирээдүйгэрсээ. хи бол уЛЧах цпсан. шуурга явсай омМЧ болохсон гэм шинэ таван жилд дэвшин орлоо. нээн юу авчирч чадна, чиний ох үеэр, нийгмийн олон зууй Удахгүй болох их хурлаар АХН-ын ХҮЙ боддог байсан, Манай ямгийнхан | 4 2: 1980 он хүртлэх л үүн шиг өөр өөрийн бодол амьдрал төдийчинээ саруул тун- хүсэлтэй, Би эмч болоод хүн ар- малыг эрэлхгэрр хамгаалж Ши галаг, байр хөөр балсал цэнгэг МД залуу ишсайдаа алта! -амий Ю7 улс орноо) хөгжүүлэх лут "хо лзэр билхах болио» гэж Пино- алдсан. Оргодол, Цэрэндорж, Цо- ГҮЗИГЛү эрүүл мэндийн төлөө авь- эжил, үйлсийн чиглэлийг гар- лай Гавриловнч Чертишепений ям нарыт гапрлаг сонсоод зориулна Хондлэг чаднараа бүрэн ЁР тэж өгнө. ХӨЛЖЭЭ. ёо манай. ангийнхан Сихэд. “бишрэн зориулиа. Хүний төлөө,хүмүүсийн : 1980 он! Чи5 жилийн дараа... Уншигч хүүхдүүд ээ! Та-на. 72) ХҮнДЭтгэв, Нийгмийн өмчийг хам- Сайн сайхны “тусын тулд хамгаа 12 хэдэн настай болох вэ? Юу сурч, рыг. «Залгамжлаг» сэтгүүл "| ТайЛахыиг төлөө манай үеийн хү- зориулахайс илүү сайхан юм хая Бооюуо бүтээсэн байх вэ? Ямар чинь ирээдүйнхээ “тухай ОаД мүүс ингэж тэмцэж байхад зарим ч байхгүй. мин, 7 мэргэжилтэй хүн болсон байх төдөвлө, зохион бич гоц уриалж харан ДДЭМроэ, сандлаа, хэмхөлт, Дундговь аймгийн. Эрдэнэдалай | Ёс вэ? 3 байна ури ханан дээр юм эрээчдэг нь тун буч сумын 8 жилийн дунд сургууг Манай зохион бичлэгийн сэ- : ! руу юм даа гэж би бодлоо, лийн 5-ын. «Б» ангийн сурагч 59 дэв чухам үүнд зориулагдаж Сайн бичвэл ойн тусгай ду- : Энэ гурван эрэлхэг залуусын Л. МЯДАГМАЛ єо байна. Сайн бодох хэрэгтэй "8артаа нийтэлнэ. : юм. Зоригтой ч. амлах шаардла- «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» Ёо сатай гэж үзэж байна Яагаад | НҮҮДЭЛ ИРЖ БАЙНА Голд Харийн онгоцны Шинэ хөдөлгөөнт тоглбом Боөрөндөо Хажуу далавч сураарай: Доод замыг Ирлээ гэнэ, Дуулуулна ӨМбөглэй Хастайгаа Дасрар ! Чиглэнхэн Увсаар, цувсаар Ёл ШЄХ тНЦВдЭЭ 2422 р байнаа ЦАНАЧДЫН хэл хээ р- Долоогийн талыг Ирлээ гэнэ. Залгана гэнэ Агуулахдаа ҮйрЧ балаг : Чиглэнхэн Ма, ма Залгаж аваад “Аломтой” ҮГҮЙ болож 2 : Дөт амыг Майлалдана. Ингэнэ гэнэ Аломондоо ) «МОРЬТОЙ» 85 Чиглэнхэв Манай хаяагаар Гох, гох “Аюултай ЖААЛУУД Дөрөлжийн голыг Шуугилдана, Буйлаа "Далавчиндаа Хургачин хүүхдүүд | Чиглэнхэн Цүү, цүү Сөв, сэв астай Хурдалж байна. є Айлын нүүдэл Дуудуулна. Жонжуулиа Хавандаа. Хургаа чиглээд Айсуй гэнэ : Тойг, тойг Тоор, тоор Заналтай Цаашилж байна. Аажуу, уужуу Дуулуулна. Дуудуулна Улавчиндаа Толгод даваад 3 Айсуй гэнэ За тэгтэл Сөг, сөг Буутай Хурдалж байна. Тэмээ, малтай Залгана гэнэ Дуулуулна "Буундаа "Рохой тойроод 1 Айсуй. гэнэ Залгаж Ямар мал Сумтай Цаашилж байна. т Тэрэгтэй,машинтай Ингэнэ гэнэ Яваад байна. Дайсны онгоцыг -- Айхтар хурдан ТМ Айсуй гэнэ Мө, мө Ялтаж сайн 059:38- Жаалууд гэж Наад замыг -- Мөөрөлдөнө. Ярилцаарай. Зурсан байлаа. Айлын эмээ «Цаначдын хэлхээ» гэдэг хө- Чиглэнхэн ? Өмбүү, өмбүү Та бүгдээр Даан ч тодоор Магтаж байна дөлгөөнт тоглоомыг 2 буюу түү- Намаржаа бууцыг Мөргөлдөнө Хэлэлцээрэй “Шохойгоороо Адтай хурдан нээс дээш команд байгуулан тог- | Чиглэнхэв Ха, хөж Таньж бүгдийг Будсан байлаа. Хүүхдүүд гэж лоно. Команд тус бүр тэнцүү тог- Нарангийн энгэрийг Дуудуулна Мэдэлцээрэй. Эний хүү Аав хэлээд логчтой байх хэрэгтэй. Тоглох жу- Чиглэнхэн” : Хөөв, хөөв ОНГОЦ Хэрэг болгон Бахдаж байна. рам нь: Эхний “тоглогч баруун Наашаа биднийг Дуулуулна Зурсан юм бол оо7 Хургачин хүүхдүүд гартаа таягаа барьж Зүүн гартах Чиглэнхэн - : За тэгээд Тэрэг машин Хэзээ бас Хурдалж байна. таягаа арьнхаа тоглогчийн баруун : Малчиы нүүдэл Залгана гэнэ Зөрдөг замын Хэрхэн ингэж Хургаа хашаад гарт бариулах журмаа цаначдын Айсуй Залгаж аваад Цааханатай Будсан юм бол оо? Наашилж байна. хэлхээг бий болгоно. Эцсийн хүн Малын түрүүч ХиШэнэ гэнэ очн ачаад аван) тэвэрсэн "Тэрэг тойроод (сүүлчийн) хувийн таягтай байна. Ансун гэнэ. Йн-хоо увдаг замын йлын жаалууд Хурдалжс байна. : Дөхөөд дөхөөд Унгалдана. Нааханатай “Манай гудамжнаас "ээгэснээ. эргээд Хаглалцын УХВВДаглийндохиосоор Айсуй гэнэ. Ийшээ тийшээ Яслид очихоор "Айсуй явна. Наашилж байна. “Гэрданцццалы л ыа7 Дєрөлжөөр Давхилдана, Явдаг замын "Цэдгийн баглаа Бондгор жаалууд рл ааваас дарваны ГЭМ дөрөлжөөр Хаая, хаая Дунд Дээш өргөөд Морьтой байна бөгөөд аль. 21235 шиэн Бамлс Алсуй тэнэ Дуудуулна Яагаав өнөөх Цэцэрлэгийн Богинохон шилбүүрээ Д түрүүнд барианд орсол Удалгүй, удалгүй Гурай, гурай Ирдэг замын - Нааш явна. Зурсан онгоцны Зулай дээгүүр 13 команд . түрүүлнэ. Энэ “тоглоом хамт олноороо чөлөөт цагийг зов өнгөрөөх, цанын спортод хүмүү- сийг дур сонирхолтой болгоход ач холбогдолтой юм. Мөн үүнийг ца- жаалууд Унасан байна «Унаатай» болохоор "Хурдан байна. Угтаа энэ нь Пионер Р. Эрдэнэ- 22 цэцэг нийслэлийн Д ШеХүҮХЭД Залаа нын хичээлийн эхэнд ба төгсгөлд 2 с 5 5 лаад өнгөрөв. Д. ДАВАА тоглуулахад тохиромжтой бөг 58 дугаар дунд сур 3 Б Н 5 (Москва х үн Д ромжтой ӨӨД гуулийн 8-ын «А» ОВЬ БЕЦОДНВ 5 симш 06 цанын хичээлийн үндсэн хэсэгт ангийн пионерийн 1 «Буусан» газраар трькийн НЭРЭМ- Ї оруулж тоглуулсан ч болно. : бүлгийн дар 1 Буцах ч үгүй жит утга зохио- дүгээр бү: Ё Яваад өнгөрөв. лын дээд сургуу- Харсаар байтал лийн оюутан) гаар ажилладаг, Б. ГОТОВ Эрдэнэцэцэг сур- гуулийнхаа түүхийн танхимын идэвхтэн гишүүний хувьд олон зүйлийг сурвалжлгаи танхимынхаа рийг Л даг билээ Өнгөрсөн зуны ам ралтаар аавтайгаа , ЗХУ-аар аялахдаа баатар хот Москва, Волгоградын тухай зүйл бүрийн зураг, танилпуулга олж ир- жээ. Түүгээрээ тус- гай булан байгуулсан юм. сургуулийн зөв тааж їрүүллээ. Эрхлэгч Ц,. ДАШДОНДОВ : : Индекс 14140 . А--03226 Д, Сүхбаатарын шэрэмжит Улсын хэвлэлийн номбийатад хэвлэв, . ШЖ МХЗЭ-ийн Төв Хороо, (Рон Бүхний ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮНГ ду». МАХН-ЫН. ҮЙЛ! хэтгийн төлөө зїпонерийн үнэн». со. хэзээд цайны азйлуу суриалжлаг-. вэлхэн чид аа? БАЙГТУН! Өнөөдөр тагийрт сонин | чинь” сурмалтшлах. ажлын « шинэ. сонирхолтой. давлгйг пар өгч байна, Он дийл- гапрыг хүлээлс апайд чи хамгийн ойр дотно хүнгай» гээ уулдаж харин хэлээ. Ч дуусшигүй баян ач гапьла- ны нь тухай бичих болио. "Гедгоар ачтай хүмүүс бол ээж, эмээ. пар чинь,” мөн лээд чи зарим пүйлийг асууж танилц, 1Оуны өмнө ээж эмээ. нараараа туулж Д.Сүхбоотарын атьдралыг бидэнд, анчрах гээж түмний үйлсэд хэрхэн оролцож, юу хийсний нь сонирхоорой! Сүргийн бэлчээр, үйлд: пэрийн цехөд, соёл шинж” лах ухаан, ардын боловс» ээл, эрүүлийг. хамгайлах Олон худалдаа, холбооны байгууллагад, хүчин пүт- гэж та нарын толоо бүхнээ порнулдаг. мипга.. мянган охчүүдийн түүх гарч ириэ, Магадгүй, та. нарын огт дуулаагүй. сонин. иамтар Ч омно чинь дэлгэгдэж бос лох юм, Чи ээж, эмээгийн» ЛАЙ СОНИНЫ ЭЭЛЖИТ. ШИНЭ ТОМИЛОЛТ. ухаалаг энхрий сэтгэлтэй голч шулуун энэ хүтүүс манай ард түмний. шинэ нийгэт байгуулах баатар» лаг үйлс, та бүхний амьд- ралын сайн сайхны толоо хичиээн. их хупь нэмэр оруулж, байдгийг. тэдэж апиа, Энэ тухай өөрсдийн бодол. дүгийлтийг иэмж дэлгэрэнгүй сайхан бичин: гээ, Бис гар, ггрэл зуриг, тай ирүүлбэл бүрч сайн. Хариц материалыг хоёр, Дугаар спрын хорин тав- иаас | битгий хэтрүүлээ- рэй, Шалгарсан ичлэг гийг олон улсын эмэгтэй- өнгөрүүлсэн амьдралын нь аамиалаас ириул. Өнөөдрийн: онд сайхан хээ ишкилч, хичээнгүй түүх, замналыг улам нарийн ойлгож ули зөөлөн харц, чүүдийн одорт зориулан гаргах «Пионерийн үнэн» сонинд инйтэлиэ. фэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлнйн сонин, 1976 оны Лхагва 532 дахь жилдээ 2 дугаар сарын 11... Үнэ 10 мө Ж.7 (1407) рт хаших оивих, олжиаг,) ожьсас амны, зиалжэ тихєкэ, слостыы пишишижл) сопжта єпижэ лалпээ Үзвц чин, їнэ 1 140233 СОНИН ЧИНЬ ХУГАЦААНДАА Ї 7” юуны тухАй БИЧИХ ВЭ? ОЧИЖ БАЙНА УУ? Сайн хүн болохыг хүүхэд бүхэл хүсдэг хиалсан хэвлэлээ авч чадахгүй байгаа бол Тэгээд -ч саар мууг жигшиж түүнтэй тэмц-/ она тухай сопиндоо бичиж болно шүү дээ? дэг, ү Яагаад ингэж асуув, юунд ийм санаа Саар муу зүйлийг хараад санаа Зовж | огох болов гэж та нар лав бодох био ээ! сониндоо бичье. гэж боддог хүүхэд ч биш- Өнгөрсөн жил нилээд сургуулийн пионер гүй бий. Гэлээ ч юуны тухай, лаж бич сурагч захналсан хэвлэлээ олон сараар мэддэггүй явдад гардаг шүү дээ/ Иймээс боогпорүүлж авсан буюу, хагас дутуу ХҮ- уншигчиддаа туслах зорилгоор эпэ дугаа- лээн авч байсан баримт бий! Ийм дутагдал раас эхлэн «ЮУНЫ ТУХАЙ БИЧИХ ВЭ» энэ онд дартагдах ёсгүй, гэсэн булан нээж байна, Өнөө жил. «Пионерийн үпэцэ, сониныг -- Та нар сониноо. хугацаанд, нь дугаар 140 мянга таруй! индфнер бурагч, багш эв- алгасалгүй хүлээн авч чадаж байнауу? лэл, ноперийн ажилтан, эцэг эх захиалан Аль эсвэл үгүй юу? 1976 оц гарсаар со-. уншиж байна. Үнэхээр сайхан тоо: : нин зургаан дугаар гараад байна. Энэ ДУ- Хүүхдүүд ээ! Танай сургуульд хүүхдийн МАНАЙ СОНИНЫ ЗАХИАЛАН УНШИГЧ 140233 гаарыг цөмийг иь хүлээж авсан бпа дээ хэвлэлийн тараалт ямар байна? Захиалсан БО 1 100 «Пионерийн үнэн» сонин долоо хоногт хэвлэлийг чинь Дарагдуулж, замаас нь 2-5 2 нэг удаа, «Залгамжлагч» сэтгүүл хоёр үрж, урж байгаа дутагдал байна уу? Со- ининдоо тодорхой бичиж болох нэг сэдэв сард нэс удаа гардаг учир та нар жилд 48 Нр Хэ “тын: энэ том шүү! сонины зөвлөл сонин, 6 сэтгүүл авах ёстой. Хэрэв 38- ФАШИФМЫГ ЗСЭРГҮҮЦЭГЧ ПИОНЕРИЙН ШУУРХАЙ МЭДЭЭ БИЦКАН БААТРУУДЫН (8 Б08 21У30-- : ГАЗАР, 127 2 уУААС: Монголын пионер сурагчдын ордонд «Фашизмыг : 52: зсэргүүцэгч бяцхан баатруудын өдөр»-т зориулсан ДУНДГОВЬ аймгийн Дэрэн залт “тэмцээн болов. Уулзалт Цуглааинд оролц- лийн пионс- тэмцээнд Баян-овоо сумын дунд пионерийн бүлгийн цуглаан болов сумын дунд сургу сон 19 дүгээр дунд сургуулийн 15 ду аар бүлгийн | рийп бүлг эм «Төлийн дуу» сэ. сургуулийн ТАА Банэдрнд У пионерүүд аугаа их эх орны дайны хүнд бэрх жилүү- | дэвт 7 хопогийн ажил зохнов су 25) Їт хӨХоВ зарлан гар 3 дэд эцэг эх ах эгч нартайгаа мөр зэрэгцэй дайсны Энэ ажилд Ганбүргэд багштай яа, У, Мөнгөнцэцэг, Түмэнцог эсрэг тэмцэж явсан зөвлөлтийн хүүхдүүд болон, 4-ийн «Б» ициги бусдаас тынс гийн аж ахуйн дунд сург хувьсгалын ариун үйл хэргийн. ТӨлөө тэмцэн амь | идэвхтэй оролцон тус С: “ын гуулийн 7-гийн «А» ангийн су- насаа зориулсан орон бүхний баатарлаг охид ховгүү- | хопьчин Нямдаваагийн суурийг рагч Б, Нарантула Д Ган- болд, Сарантуяа нар амжилттай оролцож тэргүүн байр эзэлжээ Нийлбэр дүнгээр Хэнтий айм- шефлэн авч амралтаараа «Освө- рийн төлчид»-ийн хэсэг гаргаа дийн гэгээн дурсгалыг хүндэтгэв, С Цуглаанд оролцогчдоос Москва хотын пионерийн ордны Ю. А. Гагарины нэрэмжит интернацнонал клу” | төл хүлээн авах ажилд туслах Ё шийитэнд захидал илгээв санаачилга гаргав. гийн Банн-овоо сумын 8 жи- Говь“алтай аймгийн Цээл су- Тус бүлгийн пионерүүд энэ тэмдэглэлт одрийг то- Сэ нлиүалн лийн дунд сургууль түрүүлэв | мын дунд сургуулийч 4 дүгээр : 2 р ж ? Ё 8: Ї ГЭ Г" "Ч п хнолдуулан францын ажилчны хөдөлгөөнд оролцон ин Хэнтий аймгийн Баян-овоо | 4АМГийн сурагч таван онцын яваад харгис цагдаа нарын гарт харамсалтайгаар амь ХЭНТИЙН аймгийн Баян-овоо сумын 8 жилийн дунд сур | ЭЗЭН Н. Барзул онц сурлагын үрэгдсэн алдарт коммунист хүү Даннэль Фэри-гийн | сум, Сүхбаатар БОРОЛЖЛЫН гуулийн 7-гийн «А» ангийн | ЭХ М53-527 ном унших гэж үз- шЭСдСЭ тээн болохгүүрэг авлаа: цогтын сангийн аж ахуйп дунд сурагч, таван онцын эзэн| ДЭГ ажээ. нэрэмжит бүлэг болох үүр «р | сургуулийн долдугаар ангиудын Ур! т Ц. ДАШПУНЦАГИЙН Д. БАНЗРАГЧ | хооронд хичээл, урлагийн уул- Т.ШИЖИР-ЭРДЭНЭ 5 авсан тэрэл зураг. өгөөөөтөөөөөөөөөөөөӨөӨ. - орны хүүхдийн 300,000 зургаас комисс 1532-ыг шалгаруулж ЗСБНХУ-. ын уран зургийн ака-. демийн , үзэсгэлэнгийн өӨӨӨӨӨӨӨӨӨФФ ДУУРИАЛТАЙ ОХИН нь Болгар, Польш, Чехословак, Югослав, Монгол. ор- сноор . айлчлан,-ертөн- (цийн хүүхдийн гажьд- Унгар, Е52) ӨсОлцул Нийслэлийн 20 дугаар дунд сур- гуулийн 9-ийн «Б» гангийн Х49- ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга С. ЭНХБУЯН сурлага хөдөлмөрт авхаалжтай урлаг спортод агрьяас- тай тэргүүний сурагч төдийгүй хам: олиыг зохион байгуулах та- лаар чадварлаг охин С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг Ө Олон улсын хүүх- дийн. уран зургийн уралдаан Ө Сурагч Б.Монхсоёл Н. Жавхлант нар ме- даль хүртэв, « Я авижу мир» (Ви ертөнцийг харж байна) сэдэвт олон улсын хүүх- дийн уламжлалт уран “ аургийн уралдааны дүн саяхан Москвад гар- лаа, Уралдаанд ирсэн 75 2 2 2 57 ТУЛЛАА ФФёФС8є.:.299002080000Ф9ФФи2ФФФ9ФФФФФФ танхимд тадфьж 15 ман-. га гаруй хүнд сонир- хуулжээ. П Олон улсын хүүх- дийн зургийн уралдаа- ны медалийг 200, шаг- налыг 40, хүүхдийн шүүгчдийн тусгай шаг- налыг 10 хүүхэд тус тус авсны дотор “Затсү- хийн Монхсоёл, Йэр- гүйн Жавхлант нар медаль хүртсэн байна. Турав дахь удаагаа болсон «Я вижу мир» уралдааны үзэсгэлэн Лє- нинград хогдд, дараа рал, хүсэл мөрөөдлийг “өсвөр үеийнхэнд танил- цуулах юм. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ зип ТИ, МУРЧҮҮДЭД ӨГӨХ МАНАЙ СОНИНЫ ЦУВРАЛ ЗӨВЛӨЛГӨӨ шини т йттиит ити ТИМУРЧҮҮДИЙН ҮЙЛЧЛЭХ ТОВЧОО. ЛШЭРТУИй ЭР сзригавач! Сургууль, бүлгэмийн дэргэдэх Тимурчүүдийн команд уйлчлэх товчоог 15--20 хүнтэй байгуул- па. Тимурчүүдийн үйлчлэх товчоо-! ны бүрэлдэхүүнд Тимурчүүдийн отряд бүрээс төлөөлөгч байвал то- хиромжтой, “ад үлгэр жишээ цэвэрч боловсон хувцаслаж, зайш- сан, юм оёх чадвартай, дархан му- жааны гарын дүйтэй байвал зохи- ио. Тэд үйл ажиллагаагаа хичээ- лийн бус цагаар явуулна. Арну! цэвэр, соёлжилтын | комиссоос аль ангид юу эвдэрсэн, шал, ши- рээ цонхны ариуп цэвэр хир зэрэг байгаа, хувийн соёлжилтоор хо- дөрч яваа сурагчийн талаар мэ- дээлэл авч мөрөөр нь үйлчлэхийн хамт дохио санамж Өгөх зорилго, хой. : 7Кишээлбэл, їг ангийн илээд хэдэн. ширээн Дээр бэх дусааса! байлаа. гэж “бодий,. Тэгпэл үйлч- лэх товчооноос 2--03 ишопер хам- гийн. муу эдэлгээтэй ширээни!! бэхийн толбыг арилгаж гллалатал арчиж цэвэрлэнэ. Оглоо хичээлдээ ирсэн хүүхдүүд тэр онцгой цэвэр», хэн ширээг үзэж гайхан их цэвэр- лэгээ хийнэ. Эсвэл їзг ангийн цоон ховгүүл захим даавуугаа өдөр бүр сольж хадахаас залхуур- даг байж, илгэхлээр нь тэдний наэ- гийг завсарлагаар хөвгүүдийн бу- ланд эсвэл танхимд дуудлаа, Оч- сон чинь нэт охии уриалгахап, -- Би таны захыг сольж өгөх тэсэп юм гэж хэлээд зах хадаж өгиө, Тэр хөвгүүн, -- Би өнөөдрөөс эхлэн өөрөө хадаж байя гэж амлавал хадаж өгөлгүй явуулсан ч болно. Мар- гааш нь үгэндээ хүрсэн эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Хэрэв хадаж ог- вөл үйлчлэх товчооны охип: -- Та үүнээс хойш оортоо үйл- чилж, аашшаарай гэл хэлээд өелд- гээр үдэж явуулиа, Ангид орж ир- мэгц хүүхэд бүр пахпы даавуу минь ямар байгаа бол гэж бодон оортоо дүгїйлт хийх ёстой. Мон үс, хумсаа сасахаас балхуурдаг, товч шилбээ тасалдаг, салан зад- гай хүүхэдтэй. ийнхүү ажиллаж болио, Ийнхүү санаачлан. ажиллавал засаж сэлбэх, ойж хатгах зааж зөвлөх ямар ч ажил байж болно. Охид зав муутай айлын хүүх- ДЭД матсриалаар нь цэцэрлэгт өмсдөг цэнхэр хормогч, шүлсэвч зэргийг хийж ч болох байна. Сургууль бүлгэмийн Дэргэд байгуулсан «Охид», «Хөвгүүдэ- ийн булан, тапхим пионер сурагч- дын. ахуйн. соёлжилтыг- сайжруу- " лахад зоплох, зааж сургах ажил хийж тусалбал зохило. 7Кишээлбэл нэг, хоёрдугаар ангийн охидод гэ- зэг сүлжгүүлж сургах, ховгүүдээр захны даавуу. хадуулж сургах ажил зохиож болно. Ийм учраас үйлчлэх топчоо паг сурагчид нэг л удаа үйлчилж цаа» шид дутагдлаа Давтпал ханын со пин, дохио хуудсанд НИЙТЛЭХ ХЭ» рэгтэй, Үйлчлэх товчоо нь үйлчлэх, хү» мүүжүүлэх давхар үүрэгтэй. Мон пионер сурагчдын хупийн сойл- жилтыг сайжруулах, улс пийгмий! омчийг хайрлан ариг гамтай эдД- лэх, хүүхэд хүүхэддээ шаардлага тавьж ажиллахад тусалиа. Тимурчүүдийн үйлчлэх товчоог бүлгэмийн зөвлөл хариуцаж ажил- луулпа. Гудамж орон сууцишы хо- роололд хүүхдийн секц, байрын зөвлөл, гудамжпы хэсгийн ахлаг- чийп удирдлагаар тэтгэвэрт гар- сан ахмад хүмүүсийн. дэмжлэгтэй ажиллана. Ер нэ» Тимурчүүдийн ямар ч ажилд томчуулын Зөвлөлгөө тус- ламжийг авч байх нь зүйтэй. Үйлчлэх товчооны гишүүн пиопер бүхэн хийсэн ажлын тэмдэглэлийн дэвтээотэй байна. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дар- га Ж, ХОРЛОО ӨМНӨГОВИЙН ӨМНӨГОВЬ АЙМГИЙН ТӨВИЙН 10 ЖИЛИЙН ДУНД СУРГУУЛИЙН ПИОНЕР Тус сургуулийн 8- ын «Г» ангийнхан «Монх СУРАГЧИД дурсагдах гавьяат үйлс- ПИОНЕРҮҮД «ЗАЛГАМЖ ҮЕ» АЯ- топ» самбар хийжээ. Сам-. кийн 2 дугаар НААРАА гэсэн гэрэл барыг онц сурлагатан Ч, зургийн сурвалжлагыг ма- Бямбацогт тайлбарлаж най идэвхтэн сурвалжлагч байгап Ль. Т. Алгаа ирүүлэв. -- Спортоор хичээллэх нь пцонер хүний эрхэм зо рилго, Спортын гимпасти зэрэгтэй тамирчин 8-ын «Гэ» ацгий» сурагч С, Тунгалаг -»- Өмнөговийн рүүд ажил ходолморт по Ч” 7?" “ сэлэнгэ Сүхбаатар: хотын 8 ми лийн дунд сургуулийн пио» пээс ч хоцордоггүй аїїмгийн долмөрийн улирал--Т5 уралдаанд 1000 азоод хийж пионерийн зуслан пуулсан. З-ын 1-ийн -«Б» Х, Байгал п амрах эрхийн бичгээр ш гийн сурагч Д.Оюуичим ангийн « -- Хичээл өӨз хамтарч давтах, сурлагаар хоцрогс- ДОД туслах хөдөлгөөн өр- нөж байна, Таван онцын эзэн 5-ын «Б», 4В» ар молллллтуллулмулмллмлулмлмллулулулулулыг зумлммлмллмлллуллллиАлИЛӨАЛАААААААААААЛАААЛААЛААААААЛАГАЛ тийн сурагч Д, Батгал, С. -- Мопголын Бат-эрдэнэ, 6-гийн «Е» ан. гийн сурагч Ц,. Балрсай- хан иар. СУРЛАГА-СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР “ОНЦЧУУД МХЗЭ-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит нийслэлийн 10 жилийн 8 дугаар дунд сургууль МАХН-ын ХУП их хурал, Ардын хувьсга- лийн 55 жилийн ойг сурла» га хөдөлмөрийн өндөр ам- жилтаар угтах уриан дор отцчууд, тэргүүний иог иер сурагчдын зөвлөлгөөн 51:92) хийв, Зөвлөлгөөнд 10-ын «В» ангийн сурагч эцэгмаа, 10-ын «В» ангийн ХЗЭ- ийн үүрийн нарийн бич- гийн дарга Баянжаргал, 5-ын «А» апгийн бүлгийн дарга Цэцэгмаа нар үг хэлж, сурлага хүмүүжилд оршиж байгаа дутагдлын пионер сурагчдын урлагийн үз- лэгийН хошой алтан ме- дальт, МПБ-ын 50 жилийн ойл. урлагийн үзлэгийн талаар ярив. Зөвлөлгөө- нөөс социалист уралдаа- ныг улам эрчимжүүлэн сурлагын чацар, дэг жур- мыг сайжруулах, чөлөөт цагийн ашиглалтад тавих хамт олны хяналтыг дээш- лүүлэх талаар урналга гаргав. . Улаанбаатар хотын ХЗ Э-ийн хороопы ажилтан Ч, ЖИГМЭДБЛВУУ мөнгөн медальт 8-ын «В» ангийн сурагч Ж. Цэцэг- дэлгэр баатарчуудад 830- риулан дууны дугуйлан байгуулжээ. цер сурагчид яс 3784 кг, Ч бугын эвэр 17 кг-ыг цугт, луулж худалдаа бэлтгэ“, лийн агентад тушаар, Энэ, ажилд 8-ын «А», 5-ын «Бэ», 3-ын «Б», Л-ийп «Вэ 6 апгийн эшоперүүд идэвх-- тэй оролцлоо, 5 Ч.,ЛУВСАНЖАН- “ ОВОРХАНГАЙ ай» гийн. Бат-олаий. сумын 9: жилийн дунд. сургуулийн сурагчид 2000 иг яс цугч луулж сумын худалдац» бэлтгэлийн ПИГИД тушаан Сурагч Л. ДАВААСҮРЭН УЛААНБЛАТАР хоё тын 18 дугаар дунд сур, гуулийн пиоперийн бүлго» мийн зоплол «Хүүхэд бидний тус» гэсэн сэдвээр сарын ажил зохиож дуг, пэв, Тус сургуулийн пио» нер сурагчид толийн ууд, нэмнээ, элгэвч бэлтгэ, арьс шир, ноосны нэгд. лийн харьяа мал аж ахуйн Оригадын малчдад хүлээд» гэн өглөө. Энэ ажилд 2-" ын «Б», 8-ын «А», 4-ийн «Д», 5-ын «Д», 6-тийн «Б» ангиуд идэвхтэй орол» цоВ. Д Бүлгэмийй зөвлөлийн дарга Б. САРАНГЭРЭЛ УВС аймгийн Олгий су-. мын ДУИД, сургуулийн пиоперүүд толчдөд туслах Т хоногийн аян зохиож «Эих хөдөлмөр» нэгдлийн Хулст нуур бригадын мал- чин ах эгч нартаа б10 эл»! гэвч, уут иэмнээ 50 шир» хэг, эрдэс тэжээл 15 кг бэлтгэж өглөө. Энэ ажилд: 2-ын «А», «Б»,4-ийц «А» ангийг пиоперүүд сайн Баянхонгор аймгийн оролцов. Баянбулаг сумын дунд Пионерийн ахлах удирт сургуулийн онцсайн сурла- дагч Т, БЯМБАА гатнууд чуулж туршлагаа .: 9.28: 415-/05 солилцов. 6-гийн «А» ан- гийн сурагч Д. Энхсайхан, 8-ын. «А» ангийн сурагч Д. Эрдэнэцэцэг, 6-гийн «Б» ангийн сураг Н. Цэц- гээ, Д. Энхцэцэг, Ж. Ган- болд нар онцсайл суралц» даг туршлагаа ярив. Захирал Ш, ЯДМАА МЭНДЛЭХ БОЛОВСОН м ЁС (Үргэлжлэл, Түрүүч нь. М 6-4) 3, «Ахмгоа байна, алд хүндэл, "Та хэдүй арван р харьцаж мэндлэх нь соёлч хүүгээ на, Т. хэдхэц пастай, бага хүүхэд болойч ахей хүүхдийн дэргэд ахмад хүл шүү! Иймд Дүү Хүр ахмадын боловсон ёс юм. Д дэлэм хүндэл» гэдэг. ардыл тай үү хүүхэдтэй «Сайн байна уу дүү минь», «Сайн уу, миний дү Сай ) : , 1 Ч. », «Сайн байна уу » гэх лат Нэцгллөж Мэхэсхийх бохисхийх ҮйрӨгҮй сардаа 213 айз нөхөдтэйгөо бол «Сайн байна уу?» хСайн бай 9 : " Ч на уу, найзаа», Сайн Сайна уу, Гэрэлээ», «За уСайн байна уу?» гэх Барсаар мэндэлнэ Мэхэсхийх зэргийн ёс хэрэггүй. гтгах зэрэг дохио тэмдгээс га ХЭРХЭН ГАР БАРИЛЦ өгөөгүй байхад гары нь атгаж болдоггүй, Бээлийтэй гараа Боловсон мэндлэхэд расогл наад бохисхийх, гарын алгыг хансрац на с гар барилцахы айна РИЛЦАХ ВЭ? рилцахын ёс байна. Ахмад хүний өмнөөс гараа огч болохгүй. Эмэгтэй хүүсднйс гараа р рилцдаггүй, Гар барилцахдаа хүний гарыг хэд хэд дугтрах энгүй, гараа савар шиг сар- вайдган хүн рүү ойртох муухай. 6. 2 : 3, Бичгээр хэрхэн мэндлэх вэ? Бид захидал бичилцдэг, баяр ёслолын Ингэхэд монгол Мэндчилгээннй гол Нхан билэгтэй үгсийг ил захидлын хуудаснаа бичилцэн мэидчилдэг. ёс болох «асуух ёсыг» эрхэм болгож сурагтун, М Ї 1 Уурагт) Тонгол ёсонд эхэлж өөрийн мэндийг хэлэх сонсгох тун эвгүй, юуны өмнө тэр хүннЯ змар са Ч ї йныг сайхан үгээ суу 5 Ї «Багш Таныхаа баярын змрыг эрье», “ ачЖау ГЭХ баяр хүргэе», «Эрхэм хүндэт жаргахыг срэое» Иймд «Хайрт Таныхаа түмэц амгаланг эрж Зээ мжхэр танд -баяр хүргэж урт удаан пасалж ? он янзаар мэндчилгээ бичиж болно. ич: Х энд хүргэе, мэнд дэвшүүлье гэдэг үг бол хүндэт хүнийхээ амрыг мартаад өөрийгөө эрхэм болгон өөрийнхөө мэндийг сонсож орхи Заза шоВ утга гаргадгийг санууштай. Тэгвэд «Багшид мэнд дамжуулчн- хэарай» гэдэг нь хичнээн эвгүй нь аяндаа фїлэрхий. Түүний оронд «Баг- шийн амрыг эрж байна гээрэй», «Доржийн амрыг сайхаан. эрээрэй» гэсэн нь 7. Дохиогоор хэрхэн мэндлэх вэ? Үг хэлээр мэндлэх боломжгүй үед, жишээ нь хур цуг. эвтэйхэн. Хүндэтгэ зөвхөн цээжээ тай. Үе танги мэндлэх, хур мөн тэр мэт мэ ний явдал бит. Сурагч пнюнерүү, волгүн, өөрөө зорну усаараа хүннйг бая э мэхэсх н хоорок к байгту дээр, хол зайсхан газраас дохиогоор мэндлэх нь эс зохих хүнтэй гудамжны цаана наанаас мэндлэхэд борвн бохисхийх хөдөлгөөнийг үзүүлэх хэрэг- доо толгой дохиж болно. Коридорын хоёр талаас ал цуглаан дзэр мэндлэх, ахмад хүн, хүнтэй ярьж: байгаа үед элнэ. Өрөөсөн чүдээ аних зэргээр «мэндлэх нь» сайн хү- д зэ, эелдэг боловсон, мэндлэх сургуулийг ичиж 30- Нж ёс төртэй, элэгсэг дотно, Дэлгэр баян МЭНД МУИС-ийн Монгол хэлинй тэнхмийн эрхлэгч Ж. ЛУВСАНДОРЖ ЭХЭ УХБУХЭУУХЭУСЭХ УОСОрОрОСОХХ ШЕХВӨВӨСҮВ ХҮҮХЭД БҮХЭН УНШААРАЙ! УРАГ ТӨРЛӨӨ ЗӨВ НЭРЛЭЖ СУРЦГААЯ эцгий Үүнчилэн т зэжийнхээ дийг нь«Өн- Өндөр өвөг, лэнц эц насны эмэгтэйг « гац эгч» гэх бөгөөд ДҮҮ үү, Нагац ДҮҮ? эрэг" «Нагац ах» бас өвөрмөцөөр нэр- маатан төрлийг лэнэ. Аавын ах буюу хүүхдийг «Үеэл», эзжийн наршн хүүхэд хоорондоо «Бүл» болно, Өөрөөр хэлбэл ах Дүү нарын хүүхдүүд бие биедээ «Үеэл» иарин хүүхдүүд Өөр 1» болно. Харин үеэлийн бүлийн хүүхдүүд «Бүлэнцэр» болдог. Түүнээс гадиа 8х буюу эрэг? дүүгийн хүүхдийг «Ач», эгч зомуу бүсгүй дүүгийн хүүхдий! Ожоод ачийнН хүүхди ЗЭГИЙН ХҮҮХДИЙГ «2эЭэЧ- диийг изрлэтлээ вх үгсийг хонио йн дүүгийн нь ах ДҮҮ ЭГЧ .АЛҮ зуураа « хдүүд «Хаяал», «ээ» ҮРЭХ «Ачинцар» цэр» гэл9 Эгч гэх мэ? 57 «Үеэл ах, Үеэл дүү, Үеэл эгч, Бүл ах, Бүл эгч, дүү, Ач дуу, Ач хүү: Зээ дүү, Зээ хүү: Хаяал, Бүлэнцэр, Хчинцар, Зээвцэ, гэж бусдад өгүү- лэх бөгөөд дуудахдаа зүгээр «Ах, Эгч ,Дүү» ХЭМЭЭНЭ. Мөн ах нарын эхнэрийг «Бэргэн». Бэргэн эгч», дүү нарынхыг «Бэр» гэх ба эгч нарын нөхрийг «Хүргэн бүсгүй дүүгийн нөхрийг «Хүр- «Хүр дүү» гэдэг. Харин дуу- гэн», дахдаа зүгээр» «Ах, эгч, дүү» гэнэ. Тэрчилэн эхнэр нөхөр хоёрын эцэг хос хосоороо хоорондоо Бага х эгч, Жаал ах, ЖКаал эгч: Том дүү, Дунд Бага дүү, Отгон дүү? гэхчилэн хийн дээр заримын нь нэрний үсгийг (До ах, Цэеэ эгч) гэх Бага ах, Дунд эгч, мэтээр оруулан хэлнэ, Нэгэнт ах эгч гдаж байгаа бол нэрийг нь албагүй, Мөн ургийн уайлдаггүйг анхаарагтун, ургийн бус ахмад хүнийг уай, Энэ гуай» гэдэг. Бас ха- болон их ойр дотно хүнийг Д «Аажий, Ажаа, Агаа, , Баваа, Баавай, Баньд3- эх зэргээр хэлэлцэ- Өөрийн үр хүүхдийг нэрлэх үгсийг бас мэдүүштэй юм. Монгол хүн эрэг- тэй хүүхдээ «Хүү», эмэгтэй хүүхдээ «охин» тэх, хүүгийн хүүг «Ач хүү», түүний хүүг «Жич», түүний хүүг «Гуч», түүнээс цааш «Доч, Тая», «7йилийх, Талийх» хэмээн нэрлэдэг байна, Цаашилбал хүү охин хоёрын аль алиныг нь «Хүү» гэж бас хэлдэг. Энэ бүхнийг эс мэдвэл ихээхэн инээ- дэмтэй үгийг өгүүлж болзошгүй юм, Яйїишээлбэл: «Үеэд ах» гэхийг «Аа- выи ахын хуүхэд, тэгэхдээ надаас ах хүн» гаж, «Өндөр өвөг» гэхийг «Лавын тавын аав» гэлцэх ир эйгүй, Хэрвээ уулнйн нэрийг сайн мэдрэл хаанаас ингэж хэлхэв ДЭЭ! Багачууд дүү нар минь, ураг тор- лоо нэрлэдэг дээрх нэрийг хичээн сурч, хамаатан саднаа эевэргүү сайх» наар зов нэрдэн, дуудаж зайшигтуй! Тэгвэл: та иарыг ах дүү иар чинь учир мэдэх боловсон хүйн гэйг ихэд хүндэлнэ. Р, ШУА-ийн философи, соннологи. эрхийн хүрээлэнгийн эрдэм ши! жилгээний ажилтан Х, иИЙМБУУ 1107 “ӨШИТЛ0В холдсон. биш 2 | Ажиглахад хаалга ширүүн хайдаг (өшиглөд0г) хүүхдүүд ЭНД ТОМД мэр сэр үгэгдсээр байна, Япганд манай” хүүхдүүд. гараж, орохдоо. хаалгыг намба? төрхтэй ппархай. Ирж, хаахыг эрхэмлэдэг ардын маань аан өашилыг мэдэхгүй байна. вэ? Сойлтай хоп боловч хайл» гд ошиглох байтугай. ширүүхэн, Ч зогшдөггүй шүү дээ! Зарим хүүхэд айлын хаалгайд хонхыг удаан Дарж хангинуулах, чїига дэлсэлс нүдэхээс ловдоггүй. байна.. Салхай би сайхь буурал өрдэмтэн- тэйгээ уулалаа, Өрдөмтан: -- Намайг багад юмсан. Найз маань манайд ирлээ, Гэтэл тэр, гэрт орохдоо үүдийг тун эвгүй хаяжээ, 1Оуны түрүүнд өвөө сжиглаж, хачин “их эвгүйрхэн найзыг «За хүү мянь, байна. чин айлд орж сурах болоогүй Гар! Дахиад орж ир| гэж хэлсэн нь ОДОО ТОДХОН санагдана. Тэр хүү том болсон дад: -- Өвөөгийн чинь хэлсэн үг Ой хойноо їй- “тойноос гардаггүй. Айлын үүд татах Номын химд чимээ аниргүй сайхан байлаа. Гэтэл 5--7 дугаар ангийн сурагчид сангийн уншлагын тан- бололтой хэсэг хүүхэд гарах үеэр гадаах үүд «тас, «тас» хийх чимээ сонсогдлоо. -- Юу болж байна даа гэж би ха- жуудаа сууж байсан эрдэмтэн өвгд- нөөс асуув. Эрдэмтэн: -- Энд ирдэг хүүхдүүд голдуу л хаалгаа өшиглөж гардаг юм билээ. Даан ч тусгүй шүү гэж томдолтой нь аргагүй хэлж сууна, 5 Дахнад хэдэн хүүхэд гарав. Хаал- га бүр ч чанга «тас», ётас» хийлээ. Би тэсч чадсангүй босов. Номын сангийн хаалганы дотор та- лын банз дороосоо тохой хирийн за бараг цоорох дөхжээ. Яагаад инг: өшиглөж тардаг билээ. Хаалгыг га- раараа түлхэж овгойлгохоос биш хөлөөрөо ошиглох ёс хаана ч байх- гүй. Хаалга нь барнулгүй юм уу ГэЭ- тэл бариултай. Бариул нь хүүхэд хү- рэхгүй дээр юм уу гэтэл бас тиймгүй. «Мон ч хачин юм даа! Монгол хүн оөрийн, хүний гэрийн үүд хаал- гыг хэзээ өшиглөж гардагсан билээ Юу болж байгаа нь энэ вэ? Эд нар гэрийнхээ хаалгыг ингэж өшиглөх гү?» ҮҮ нэг хачин явдал зөвхөн нийслэ- лийн гуравдугаар номын санд ч 10- бүрд санаанд ордог юм тэж билээ. Ер хэн боловч айлын хаалта үүдийг тээж, хаахдаа ямар шилтэй болохоо харуулдаг юм даа! Гэрийн- хэндээ юм уу, хөддөө гомор- хоч, өшөөрхсөн ШУгаалгаа савж гардаг, Дахиад танай үүдээр шагайх- гүй гасний тэмдэг гэж хүн боддог юм. Нийтийн номын сан, уншлагын тазрын хаалгыг өшиглөнө гэдэг юу гэсэн хэрэг вэ? Даанч тусгүй, хү- нийг хүндэлж мэддэггүй, ард түмМ- нийхээ ёс заншлаас сураагүйн уршиг шүү дээ! Чи миний энэ үгийг со0- ниноороо дамжуулж | хүүхдүүдэд маань хэлээрэй гэж захилаа. Хүндэт буурал эрдэмтний үг энэ байна. Дүү нар минь ээ! Та нар нэр мэ- дэвч зүс үзээгүй өвгөн эрдэмтнийг танихгүй. Намайг бол яавч мэдэхгүй. Гэлээ ч та нарыг сайн явбал баяр- лаж, өвгүй зан араншин | гаргавал харамсаж сэтгэл зовсоор байдаг-ӨЧ-. нөөн, төчнөөн хүн хэзээ ямагт чам-: тай цуг явдгийг үргэлж анхаарч мэ- дэх нь чухал юм шүү! Хүүхдүүд зэ! Хаалга зөөлхөн нээж, зөөлхөн хааж байгаарай. Эх- лээд өөрөө сурч, дуү цараа сургаа- рай! Энэ бол бага зүйл биш., (Энэ бол ардын маань сайхан, уламжлал, анхаарах нэгэн соёл юм. С. НАДМИД “эЭлАлалАаААААААААМАЛЛЛЛЛЛЛУУЛЛУЛЛЛУЛУЛЛУЛ НЭГ ШИРЭЭНИЙ ХЭРЭГ Нийслэлийн 10 жилийн .-ДУ- гаар дунд сургуулийн зургадугаар ангийн сурагч Бат, Болдоо гэдэг хоёр хүү ангидаа ноцолдож бай- гаад нэг ширээ (парт) хэмхэлжээ, Бүлгийн дарга Дорж, онц сурла- тан “Алимаа нар тэдний маргаан зодооныг зогсоох гэж хичээсэн боловч Дашсүрэн, Гансүх зэрэг хүүхэд «цохь, өшиглө, уухайс!» гэхчилэн улам дэврээж байспыг бид сонсож мэдлээ, Хүүхдүүд ээ! Бат, Болдоо хоб- рын яагаад маргалдсаныг ярих нь тол биш юм. Харин хамгийн гол ярилцууштай зүйл гэвэл тэд улсын Өмч хөрөнгийг эвдэлсан явдал мөн гэж үзэх ёстой! Нэг ширээ! Иог. гэдэг тоо та иарт тун илимгүй мэт санагданс болно, Гэтэл тийм биш аз Хоёр хүүхдийн Суудалтай. нэг. ширээ (парт) 250 төгрөгийн үнэтэй. бай» даг юм, Энэ хичлэлийн илд. ма. пай улсын ерөнхий болоцпсролын г/ргуульд 9000: анги бүлэг. хїїг чээллэж, байгаа. богоод анги... бүр цэг. ширээ. андах зм, бол: (9800Х 250) 2 сая 400 мянган төгр эд хөрөнгө сүйднэ гэсэн үг болж байна. : Хичнээн их хөрөнгө мөнгө вэ? 9 сая 400 мянган төгрөгөөр 440 сурагч хичээллэх 2 давхар барил- га 2-ыг барьж болох ба эсвэл: энэ мөнгөөр тус улсын бүх сургуу» лийн 1--7 дугаар ангийн хүүхэд бүрд 10 төгрөгний авто үзэг авч огч болно. Дан улаан бүчавья гэ- вэл манай улсын пионер бүрд 13 бүч ногдох жишээтэй тийм их Хо- рөнтө юм. Нэг ширээний хэргээс ийм 0 дүгнэлт гарч байна. Энэчилэн та нарын ширээ, сандлын модыг уул» наас ямар их ажил болж бэлтгэ. дэг, хичнээй хүн, хэдий хэмжээ- лий цахилгаан, будаг, хадаас ца» вуу хэрэглэж ширээ хийдэг зэр- гийг бодож үзэх ёстой, Ингээд бодохоор ширээ, сачд- лаа эвдэлж, дээр нь юм сараачнэ сийлж, будгий нь ховхолжс бол- моор байна гэж үү? Пионер, сурагчид та нар. дээр нэр дурдсан Бат, Болдоо хоёрын тухай, тэдний маргааныг улам дэн» рээж. байсан. Дашсүрэн, Гансүх нарын тухай болон эдэн шиг су” рагч сургууль ангидаа байдаг. бол тэдний. тухай, мөн ангийн эд хог, шил, улсын омч хөрөнгийг эвддэг чапар үзэмжийг муутгадаг, бай» шингийн... хана. эрээчдэг. хүүхдүү» дийн тухай "түүнчлэн мом дэй- тэр сурах ончгийн.. ашиглалтын тухай. тодорхой. ярилцаж, сон оороо хэлэлцэх: харэгтай. юм. БИМАУ-ын Ардын Болойс- ролин: Намны ажилтан б, АЛТАНГЭРЭЛ ШИНЭ ДУУ СУРААРАЙ! Үгийг төрийн їмагналт яруу рагч Ц. ГАЙТАВ Алыг Н, БААСТ СҮХБААТАР БИДЭНТЭЙ ХАМТ Жаргалтай пнонерүүдийн энгэрт Жанжин Сүхбаатар дүрээрээ Жанхаа төгс гавьяатай Жагсаалд мннь хамт явж байна. Ургах ирээдүйг далласан Улаан хугаа Өргөөд Элгэн халуун сэтгэлээрээ Эх орноо жигүүрлэе. Золбоотой апонерүүдийн зүрхэнд Зоригт Сүхбаатар дүрээрээ Наран адил туяатай Насанд минь зих оршиж байна. Ургах ирээдүйг далласан Улаан тугаа өргөөд Элгэн халууц сэтзїлээрээ Эх орноо “л МТУЛЭС. Найртай инонерүүдийн тархинд Хайртай Сүхбаатар нэрээрээ Саран-аднд гэрэлтэй Санаанд минь мөнх мишээж байна. Ургах ирээдүйг далласан Улаан тугаа өргөөд Элгэн халуун сэтгэлээрээ Эх орноо жигүүрлэге. ХҮҮХДҮҮД НИРЭЭДҮННХЭЭ ТУХАН БИЧИЖ БАЙНА ШИШ рН... МАЛЧИН Би төлийн дуу цангинасан малчны тэрт төрж өссөц болохоор азв, ээж тшиитээ малчин болохыг хүсдэг. СУр- туульд орохоосоо эмнө зав, ээжийгээ дагаж хонинд явах дуртай байсан. Тэр үеэс эхлэн тогтуухан ндшнлж Бас тум буман сүргийн эзэн нь бол- чихоод, цэцэг түгсэн хөдөөгийн цэнгэг сайхан атаарыт амьсгалж явах юутай сайхан бэ? гэж би бо т. Би одоо 7 дугаар-ангид суралдаж байнз. Манай орнь үе баялаг бол- малын тухай номыг амтархан уншиж, аварга малчны ч сонсдог. 8 ДУ- ЭвлЗ- хөдөө гарч малчин сүргээ хариулаад, ЧУ- Өлийн Э болно. Хонин таг ус. ард олондоо эрд гарсан ул- сын аварга малчин Дүйнхэр, Содном- балжир. Цэдэндорж «гуай нар шиг сайн малчин болох хүрэлтэй. Говь-алтай аймгийн Баян-уул СУ- зиян 8 жилийн дунд сургуулийн 7- тийн «Б» ангийн сурагч Ж, ЦОГТСАЙХАН МАНАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ Манай салааны пионерүүд, 19 цагт цуглаж бүжиг сурахаар тохи- ров, Гэвч болзсон цагт зарим хүү- хэд ирсэнгүй, Бид хүлээсээр. Уи- шиж байсан номоо аваад ирэх минь ч яав даа гэж харамсах сэтгэл тө: рев. Харин манай ангийн С.Д. нар э 27 Д, Сүхбаатарын иорэмжит 22 Марш Хүндэтгэлтэн глїїг їшонг рүү. дийн ЧИ ай Сүх бАЛ глр | Лү рээх рээ НЭЭ рсЭСЭБЭР ВЭ Чл ш 102г06 14:12: ". онж тий 425253 гоВэЕВа р хАМТ пиж 2оорээх дүйг ДА ЛАЛ-Ш2 ОЛИ ЛААН- тух луун сэтШ гэ-20493 жи. гүүр - | Ээ Хог, Орхос п:вниниШинтааааааснаа ааа авнаа 00 жи. зүүр.-. 3 ө ИНТЕРНАЦИОНАЛЧ БАГАЧУУДЫН . УУЛЗАЛТ МОСКВА. Хоёрдугаар сарын 8. Энх тайвны төлөө тэмцэлд Зөвлөл- тийн багачуудын оруулж»байгаа хувь нэмрийг Дэлхийн Энх Тайвны Зөв- лөлийн ерөнхий нарийн бичгийн дар- га Ромеш Чандра өндөр үнэллээ, Өчигдөр Москвад нээгдсэн энх тайв: ны төлөө тэмцэгч Зөвлөлтийн бага- чуудын уулзалтад оролцогсдод Цуглаанд оролцогсод Чилиин Ном- мунист Намын ерөнхий мнариин бич- гийн дарга Луис ЮКорваланы охин Вивана, Мария Виктория нарыг ха- луун дотноор хүлээн авлай Норваланы охин Мария Пиктория цуглаан дээр үг хэлэсдвэ. Мэскнви?д, биднийг жинхэнэ “анд: нөхөр зөзлөл- тийн хумуусийн дунд байгаадаа маш их баяртай байгаагаа илэрхийлээд, Чандра баярын мэндчилгээ шрүүл- жээ, Москвагийн багачууд Чилийн . эх Чилийн эх орончдын тусын тулд та орончидтой эв санаагаа нэгтгэх кам- нарын “хийж байгаа бүхий л үйл панит ажилд. оролцолг төрийн хо- ) гүнээ таяархаж байгааг. - ригдлуудын үр хүүхд: бэлэг. х|р өгөхийг миний эцэг иа- римтлуулж байна Уг цуглаанд майг маашаа гарахын өмнө мадад оролцсон Чилийн Коммунист залуу- хүссэн юм гэж хэллээ, чуудын ерөнхий нарийн бичгийн дар- Циглаанд оролцогсод: Луцс ЮКорва- га Гладис Марин энэ хөдөлгөөнд ланыг даруй суллахыг шаардаж Чи- тэдний гүйцэтгэж байгаа үүргийг өн- ли рүү цахилгаан утас явуулав, дөр үнэлэв. МОНЦАМЭ аявш сшшлшсилха хшшгшлша сшспэлгтО тхишлттиштй Өлзилжглаэ Чспшлглчи кишшлжны (»илжсжллиа: аа Нэр мэдэхгүй жаалтай Сул дүн авчихаад Нэг. ширээнд су Хэнэггүй байх ч тусгүй Тоглож дасаагүй жаалтай Шинэ танил жаал 2 Тохой нийлүүлэн суулза. Огтоос тийм. зангүй юм Хамт суудаг жаал Ширээ. нэгтэй” ягаал Хаяг бол муу 1 Онцоос өөр дүнгүй юм. Харандаа шугам гуйхад Нэг ангийн найз аа! Ч Харамч бол муухай Хичээл номдоо уралдья 3 Царэд ЗУРАН ТЫЛ 1 Нэг ширээний найа аа! Дэвтэр ном нуудаг , Хэн хэндээ тусалья элхүү бол муухай, Баянхонгор аймгийн төвийн Суудал хамт жаал нэгдүгээр бага сургуулийн Хичээлдээ хожимдох “эвгүй, багш Б. ГОНГОР ! өөрийн болоц бусдын цаг үрчихээд хэнэггүй явж байх инь тусгүй са- нагдсан юм. Нийслэлийн 48 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «П» ангийн сурагч Ж, АЛТАНЦЭЦЭГ бас. математикийн га болж «Артек» зусланд сантай. холбоотой гэж боддог. 1О0м сураагүй, ашиг! үй онгороо» сөн минут бүхэй хүний амьдралд ! хамгийн баяр баясгалангүй. үе юм, үй Улсын ховлолийц кОМОНийтеД хэшлай, Би 8 дахь эилдээ онцсайн. сурч, олимпиадад оролцоц Улаацбаатар хотын авар- амар- сай. минь цагийг нарийн ашигла- 49) дугаар. дунд сургуулийн йлын «НБ» ангийн сурагч, ул- омн таргүүний. бүлгийн дарг “1, ОРХОНТУЯА мэндэлснии 70 пПАСНЫ оп 5 Баатар найрагч Муса Жалиль дайлолт “ларын яруу” найрагч Чонлөлт, Холбоот. Улсэн баитар Муса Залилийн мэндэлсний” 70 їл ог энэ. сарын 1бгїїд. болж бийна, Муса. 7Калиль 1900 онд, Орсиг сург мушийн Мустаф тосгонд торж тэндээ. бий, ДУНД Сургууль төг» гпоД. хонины нь... Кан. ХОТЫН уэкилчдын сургуульд. борш 901 онд Мосциагийй улсын их сургуул Лиг тӨгСГӨ0 7, "агээд Муса 7Малиль Татар-їБиш- циргэйг Комсомолы.. Төв хорооны хэвлээд «Бяцхан нөхөд”, «Ойтяб- рийн хүүхдүүд» гэдэг хүүхлийн сэтгүүлийн редакторайр ажиллаж бийн: Мөн Татар улсын дуурьбуж” гийн театрыг байгуулахад идэрх- тэй. оролцон «Алтиилеч», «Ил дар» гэдэг дуурийн цомиол 20” хиожоэ: Хэд хэдэн яруу найргийн түүвэр хэвлүүлж эх орны нх дай» ны өмнө Татарын бохиолчдын хӨн роог удирдаж байлаа. . 1 Дэлхийн хоёрдугаар дайны эхний одроос Муса 7Калиль фронтод явж, тулалдаанд оролцсоор” хүнд шарх» таж, дайсанд баригдсан байна. Фашистын шоронд байхдаа тэр идэвхтэй тэмцэж: пууц ажил 20- хиосон. тул Модбитын чангалан хорих газар шилжжээ, 1944 онд Моабитын яргачид тэр яруу найрагчийг цаазалсан билээ, Гэвч хамт хоригдож, байсан нөхөд нь түүний тэмдэглэлийн дэвтэр шүлгийг нуун хадгалж бай- саар, фашизмыг эсэргүүцэгч Анд: ре Тиммерманс гэдэг бельги хүй зөвлөлтийн хүмүүст |Муса 2Кали- лийн. шүлгүүдийг өгсөн байна. Хо жим татарын зохиолчдын хороонд “яруу найрагчийн хоёрдахь дэвтэр нь ч иржээ. Муса Жалилийн эх оронч, тернационалч . баатарлаг лийг -үлэлж, зөвлөлт төр Зөвлөлт ин» “Холбоот Улсын баатар цолоор нэ-. хэн шагнасан юм. Герман нутагт фашистын шо- ронд гав тушаатай хоригдож байх» даа тэр! Их Марксын нутаг энэ гэж үү? Ирмүүн: Шиллерийн гэр энэ Ё гэж үү? Энд намайг фашистууд тууж Эзэрхийлсэн «боол» болголоо ) гэж үү?. “Гермай оронд нар гийгээсэй, Герман орны үүлс арилаасай. Тельман индэр дээрээс яриасай “ Маркс, Хайнын эх орон цэвэр- “шээсэй гэж бичсэн нь түүний төгс интернацноналч үзлийг илэрхийлж байна. Тэр ямар эрэлхэг эх оронч байсан, ямар эрхэм зорилготой амьдарч явсан нь түүний «ДуУ»т гэдэг шүлэгт нь илэрхий байдаг- Хаврын амьсгалыг амтлан байж тэмцто/ : дуулсан би Хайрт орноо хамгаалан тулж . дуулсан би Сүх далайсан ,ярсачинг харан : й ба Сүүлчийн дуугаа зохиож байна : би Дуу намайг эрх чөлөөнд дасгасан Дуу намайг тэмцэж үх гэж 5 соо тушаасан Энэ-шүлэг. бо тэмцлийн дуу, сүүлчи! хийн алдар, гэрээс иь б гээд ч түүний «тэмц эг яруу цайргийн түүвэр ний. шагнад.. Мөхөн олгосон. 4 ОМ 10 (1410) 32 дахь жилдээ Өрэээээшэвнээхлэвннлжлиилиииллилаивашлллллхшлтллюлпиитлжиллашлалцтлжлиулжэтлэтэллэжчиэээээээ (78-23 ллшулллулулүулхлулулутуэ оАУуга-ын Төв Хорооны ерөнхий 1976 оны 3 дугаар сарын 8, нарийн бичгийн дарга Л. И., БРЕЖНЕВ их хурал дээр илтгэл тавьж байгаа нь ТАСС, МОНЦАМЭ-гийн гэрэл зураг. Энэ «оны хоёрдугаар сарын 24-нд Москва хот- шоо внээгдсэн Зөвлөлт Холбоот Улсын Комму- нист Намын хху онх ху- рал үргэлжилж байна. Тус их хуралд Зөклөл- тийн 15 сая таван зуун заявган номмунистыг (196- дөэелсөн таван мянга ша- хам төлөөлөгчөөс гад- на ЗХУКН-ын Төв Хо рооны урилгаар дэлхийн 96 орноос доммунвст, ажилчны, үндэсний ард- чилсан болон соцналист бүгд 103 намын төлөө- вөгчид оролцож байгаа юм. ЗХУКН-ын өмнөх ямар ч их хуралд ийм єлөон тєлөвлөгч оролцож байгаагүй билээ. Их хуралд ЗХУКН-ын Төв Хорооны тайлан илт- тэлийг Тєв Хорооны єрөн- хий нарийн бичгийн дар та Л.ЧИ. Брежнев, ЗХУ КН-ын Төв Шалган бая- даах комиссын тайланг Төв Шалган (байцаах к6- миссын дарга Г. Ф, Сизов, ЗСБНХУ-ын улс ардын аж ахуйг 1976-1980 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэ- лийн тухай илтгэлпйг Сайд нарын Зөвлөлийн дарга А.Н. Косыгип нар тавьж хэлэлцүүлэв. Коммунист ажилчны, үндэсний ардчилсан болон соцналист намын төлөв- дөгчдийн тэргүүн нар түү- ний дотор МАХН-ын Төн Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү- дэгчдийн дарга Ю. Цэ данбал тус их хуралд баяр хүргэж үг хэллээ. Ю. Цэдэнбал. хэлсэн үгэндээ: е..Зөвлөлтийн эрхэм ёх өгч, дүү нар.ва! МПБ-ын анхны 1лЯН--ыЫН 0? ЖИЛИЧНЦН Ба ам лыннлнийнийл! оид ГУРВАН... ҮЕИЙНХНИЙ. УУЛЗАЛТ МАХИ-ын 50 милийн ойг тохиолдуулан иам, эвлэл, пионерийн Ч үеийнхний уулаалт МПС-дын ордонд боллоо, Уулзалт дээр онц сурлагатан пионер, баатарчуудыг МХЭЭ, пио- нерийп гишүүнд хүндэтгэлтэйгээр элсүүллээ, Уулзалтад БИМАУ-ын Сайд иарып Зовлолийн орлогч дарга, БН МАУ-ын гаявнат багш, профессор Д. Цэвэгмид гуай оролцож сур” Лхагта “Үнэ 10 мөн, Ї / гамжийн сайхан үг хэлэв, МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч- дийн дарга Ю. ЦЭДЭНБАЛ ЗХУНН-ын ХХУ их хурал дээр үг хэлж байгаа нь к Өнгөрсөн хэдэн жилийн дотор манай хоёр нам, манай хоёр орон, ард түм- ний олон талын үр 0бү- тээлтэй хамтын ажилла! гаа улам өргөжин зузаарч Чцинэ хэлбэр, агуулгаар баяжаад одоо хөгжлийн- хээ шинэ шатанд тарч байгааг МАХН-ын төлөө- лөгчид туйлын баяр баяс- галантай тэмдэглэж байна. Тууштай интернационалч үзэл баримталж, шинэ амьдрал байгуулахад маань зүйл зүйлийн тус- ламж үзүүлж, өгөөмөр сайхан сэтгэлээр анхаарч, ах дүү ёсоор тэтгэн дэм- жиж байдаг, сарууд сай- хан ирээдүйд хүрэх өргөн цэлгэр замыг зоригтой тавьж байгаа зугаа их Ленинч Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Нам, Зөвлөлт засгийн газар, Зөвлөлтийн бүх хүнд чин Төв Зовлөлийн мандатын Эззан байгаа зээд үлзнч» сэтгэлийн гүн талархлаа илэрхийлье...» тэз. В. И. Ленпний нэрэмжит Бүх Холбоотын Нионерийн байгууллагын 25 сая ти- шүүдайн өмнөөс пионер сурагчлын төлөвлөгчид, өөрслийн нь төлөө эцэг ёсны байнгын их хайр нвээл үзүүлж байдаг Зөв- лөлт Холбоот Улсын Ком- мупиет Намын нх хуралд баяр хүргэн амжилтаа илт- гэж нам, ахмад үеийнхний эрхэм дээд эрмэлзэлд чин үнэнч байхаа илэрхийлэв. ЗХУКН-ын ХХУ их ху- рал нь энэ дэлхийн шу дарга хүн төрөлхтөн, түү- ний хойч ирээдүй болсон хүүхэд багачуудын энх ачгалан байдал, аз жар- гая, сайн сайхны төлөө үлзиж их анхаарал тавьж байна, Л. ЖАМБАЛСАНЖИД уриан дор явуулж «Заягамж үе» аяны до- сурвгч ярьж байла, МИНИЙ БАЯР Сүхбаатарчууд бид их хурал хуралдаж байгаа түүхэн чухал үед МАХН- ын “яаруу алдарт 55 жилийн ойг ард түмнийхээ хамт ёслон тэмдэг- лж байна, Би «МАХИ-ын Өсвөрийн ЗХУИН-ын үйл хэрэгт хэ лоон жигүүрээр амжилттай аялан улирал дараалан онцсайн сурал- цаж, орчин тойрноосоо сайн сайх- ныг сурч, орчин тойрондоо сайн сайхныг түгээж байна. Мөн «Залгамж үе» аяны эхний жилд сурлагаар хоцорч байсан хоёр нө- хөртоө туслан сурлагад нь ахиц гаргалаа. Мапай пионерийн бүлэг Тимурчүүдийн. хөдөлгөөнийг анх өрнүүлэн, МПБ-ын 50 жилийн ой- гоор улсын таргүүний бүлэг болж, одоо ЗХУ-ын баатар Зол Носмо- Демьянсиаягийн їэрэмжит бүлэг болохоор ажиллаж байпа. Мапай хамт олпы болон миний ажлыг эй» МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧ | АНХНЫ МАНДЛТ г лэл, тионерийн байгууллага бхдэр. ГАРДУУЛАВ МХЗЭ-ээс МАХН-ын ХУП их хуралд хөдөлмөр сурлагын гараж тай амжилтыг илтгэх рапортад та- рын үсэг зурах анхны мандат ол- тох ёслолын цуглаан, МАХН-ын 55 жилийн ойн өдөр-гуравдугаар сарын 1-нд МХЗЭ-ийн Төв Хороо- ны хурлын танхимд болов. Ёслолын цуглааныг МХЗЭ-ийн | Төв Хорооны “нарийн бичгийн дар» та Д. Дашдовдон нээж, ажил сур- лагаараа шалгарсан МХЗЭ-ийн тишүүн ажилчин Ш. Энхбаяр, Х. Михлай, Ц,. Довчинхорлоо, мал- чин Ц. Цогзолмаа, оюутан Д. Сан- таа,. нийслэлийн “10 жилийн 41 дүгээр дунд сургуулийн 9-ийн «Бэ» ангийн сурагч, онц сурлагатан Л.Энхбаяр нарт МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны шагвал болон анхны манда» тыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэт- дүгээр нарийп бичгийн дарга Л. Түдэв гардууллаа. Мөн нийслэлийн 48 дугаар дунд сургуулийн 28-ын «Бэ» ангийн су- рагч, улсын тэргүүний бүлгийн дарга, 5 онцын эзэн, «Д. Нацаг- дорж» тэмдэгтэн Г. Орхонтуяад МПБ-ын Төв Зөвлөлийн «Алтан медаль», 00001 номерын манда тыг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ж. Хорлоо гардуулав. Цуглааны төгсгөлд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн Сичгийн дарга Л. Түдэв үг хэлж МАХН-ын ХУП нх хурал угтан хөдөлмөр сурлагын шинэ шинэ гам рамгай амжилт гаргахыг МХЗЗ»- ийн тишүүд, пионер сурагчдай үлээнэ. ЗУРАГ ДЭЭР: МХЗЭ-ийн Төө Хорооны нэг тийш дарга 3. Түдэв сурагч үнэлж МАХН-ын ХҮП их хуралд сурлага. хүмүүжлийн өндөр ах- жинлтаа нлтгэх рапортад гарын үсэг зурах 00001 номерын мандс- тыг надад гардууллаа. Пионер сурагчид аа! «Залгамж үе» аяны 17 жигүү- рээр амжилттай аялан энхрий хайрт МАХН-ын ХҮП нх хурлыг сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спорт. олон нийтийн ажлын онцгой ам шилтаар угтацгаая! МПБ-ын Төн Зөвлөлийн алтай медальт, нийслэлийн 48 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Бэ ан- гийн сурагч, пиоцер : Г. ОРХОНТУЯА . НАМЫНХАА ЦУГ ХУРААХЛ ГрРАЛДААН сэдэвт УРАЛД “Говь-алтай аймгийн Эрдэс нэ сумын 8 жи лийн дунд сур- суулийн иноно- рийк бүлгэмээс «Сурах зорилт, сурлагын час нэр» сэдэвт гурван сарын. ажил 40: хяосны дүнд 55 сурагч сурлагый чанарыг ахцулж, 12 онц сурлагатай нэмэгдэж, 5 айги, 12 салаа, аравт 100 хувьтай сурч, 7-гийц «А», «Б» ангкуд соёлч нөхөрлөлийн үүргээ сайн биелүүллээ. Уралдаант 3 сарын ажлыг дүг- вэж онц сайн сурлагатны зөвлөлгөө хийж Ж. Мөнхтуул, Ш. Цогзолмаа, Ц. Хорлообаатар нар онц сурдаг ар- та туршлагаа ярив. ) бүр хамшихаа их хурлыг угтан дунд сүл сурлагатныг даан авч сурлагад нь туслан, сонгуульт олон. нийтийн ажилд нөхдөө. манлайлан. ткиллаэ тх хуралд өргөн барих хөдөлмөр сур» үагын рапортад гарын үсэг пуралхын голоо. авсан. үүргээ. амжилттай. био- гүлж байна. лүүлж байна. 8: 08606 ПҮЛГИЙН АЖИЛ ҮЙЛДПЭГ 11516) 2 Нийслэлийн 22 дугаар дунд сургуулийн. 0- гийн «4» ай гийнхан... бүл, гийн шилыг Улаанбаатар хо» тм депутат Түнрэн ахлагчтай, мөд болопсруулах комбипатын аалуучуудын хөдөлмо. рийн гашигайч Оригадынхантай. хамт явууллаа. Тус бүлгийнхэн намын их хурал угтсан. «Эалгамж үес» алины эхний жилд 2 улирал дараалан 100 хувийн сурлагын дүн үзүүлснээ ах огч ийр» таа танилцуулав, ч Бүлгийн ажил дээр бригадын ах- лагч Түнрэй сурагчдад баяр хүргэж манай бригад 5 дугаар таваг эжилийн толовлогоог сар улирал тутам 105-- 110 хувь биелүүлэв,. Шинэ б. жи- лийнхээ ажилд ороод 1 дүгээр са. рын толовлогоог 119 хувь бие- лүүлж эхний хагас жилийн төлөвлө. гөөг 45 хопогийн өмнө биелүүлэхээр сансрын инсэгчдийн дарцгийн төлөө уралдан ажиллаж байна гээд брига- сурагчдыг танилцуулж улам ихийг бүтээгч хүч болсон социалист урал- даанд бүгдээрээ. хошуучлан. оролцог хыг уриалав, цктлбрийн районы ХЭЭ-ийн хог рот ажилтай : ЖИ, АЛТЛИГЭРЭЛ ТОРГҮҮНИЙ ХАМТ ОЛОН МАХИ-ын ХҮ! их хурлыг сурлага. хөдөл- мөрийн. гарам» гай. амжилтаар угтан, рапортад гарын үсэг ву» рак уралдаанд Улаангом хотын 0 жилийн 1. дүгээр дунд сургуулийн б-шн «Гэ». апгийн їионерүүд идэнхтой. оролцож, хала уралдан. апгиг бүлгийн манлайд ПИ байна, Тус ангийн тшонерүүд ОХУ-ын бап- тар иионор Ппла Цотикийн поромжит бүлэг болох үүргээ биелүүлон сурла гын онц сайны хупийг 10-аар ахиулж, монгол хэл бичиг, математикийн 3 гийн далаад эс үлин апарга ан. ги боллоо. "Ч, АМАЛРСАНАА ИХ ХУРТЫН ОМНО | Ховд айм- гийн Эрдэнэбү- рэн. сумын 8 ислийн... дунд сургуулийн аа- хиргаа, пиопе- ийн бүлгэм ТАХН-ын 55 жил, ЗХУКН-ын ХХУ их хурал таж зарласан сурлагын чанар сайж- ПИОНЕРҮҮД «ЗАЛГАМЖ , ҮЕ» АЯНААРАА Энэ уралдаанд 8-ын «А», «Б», 75 тИйЛ АВ?» ангиуд түрүүллээ, Мон ур» лагийн аньяастныг шалгаруулж 2 гийн «Н». ангийн Т, Ариулчимэг, Т-гийн «486. ангийн В. Монхжаргал, 8-ын «Л» ангийн сурагч М, Цэцэгт маа, б-гийн «Бь ангийн Ц, Минжине хүү иар уран уншлага дуу, хөгжим, уран нугаралтын сургуулийн апарга боллоо. Урлагаар шалгарсан пиопер сурагчид мал аж ахуйн 9 бригадын өдөрлөг сумын малчин, эмэгтэйчүү- дийн чуулга уулаалтаар концерт тог» лон, МАХИ-ын Топ Хорооны Х, бүгд хурлын материалаас 400 гаруй хүнд сурталчлай, Сурагч 1, ТОРТОГТОХ 1 «Б» ангийн дарга онц сурлагатан сурагч (дунд нь) Ц.Баярбат, онц Зөвлөлгөөнд оролцсон пионер дынкаа хамт олны ажилтай УЛНАСТАЙН ОНЦЧУУД 1 1-, Вэ Завхан виымгийн Улнастай хотын сурлагатан дүгээр бага сургуулийн 2-ын Өсвөр үеийнхний физик, математик сэтгэл- тээг хөгжүүлэх, улмаар анги дэвших ба төгсгөх шалгалт, их дээд сургуулийн элсэлтэд бэлтгэх болон физик, математикт авьяастай сурагчдыг тодруулан дэмжих зорилгоор ШУА-ийн физик техник, математикийн хүрээлэнгээс эрхлэн жил бүрийн П сарын 10-наас ГУ сарын 10 хүртлэх хугацаанд эчнээ олимпиадыг 6, 7, 10 дугаар ан- гийн сурагчдын дунд зарлан явуулахаар шийд- вэрлэв. Эчнээ олимпиадад оролцож байгаа сурагчид бодлого бүрийг нарийн дэс лараатай бодож, хол- богдох томгьёоны гаргалгааг бүрэн хийхийн зэ- рэгцээ зохих зураг, тодорхой тайлбартайгаар бие дааж бодсон байх шаардлагатай. Сурагч бүр бодлогыг бүрэн гүйцэд болсоны дараа өөрийн сургууль, аиги, овог нэрийг тодорхой бичиж «ШУА-ийн математикийн хүрээлэнд» гэсэн хаягаар ТУ сарын 20-ны дотор иэүүлбэл зохино Эчнээ олимпиалыг зохион байгуулах комисс бодлогуудыг нэг бүрчилэн шалгаж дүгнээл анги тус бүрээр 1, 11, ИТ байр эзлүүлэн 1, 1, ИГ зэр- гийн липлом урамшлын зүйлээр шагнахаас гал: на өвормоц уран сотгэмжээр бодсон сурагчдад тусгай шагнал олгоно. Эчнээ олимпиалын дүнг У сарын 10-ны лотоп гаргаж хэвлэл ралиогоор мэдээлэх ба шалгар- сан сурагчдын шагиалыг сургуулийн захиргаа- гаа? ламжуулан өгнө, Пиопнер, сурагчид аа! Манай эчнээ олимпиая- дад өргөнөөр оролтоорой. ШУА-ийн Математитийн хүрээлэнгийн . гахиргаа Углт-59904 сурагч С. Эихцэцэг," 2-ын «В» ангийн сурагч Д. Төмөр- баатар нар чөлөөт цагаараа шинэ номын тухай ярилцаж байна. БНН ШИВ?) ШИ) (ЕЛС32Ы) ГИЕЗЕТ) ҮСЭНЖ) ШИ) (ТУГТЕН (ториз) пин) ЕЛЭРЕЭ) ШУЛтЭ) (ШЕЕҮ27) (ШИНЭ) ШИНЖ) ШИНЖ ШИН ФИЗИК, МАТЕМАТИКИЙН МАТЕМАТИКИЙН БОДЛОГУУД УГ анги 1. Шулуун дээр А ба В цэгүүд өгөгджээ. 1Шулууны гадна орших өгөгдсөн С ба Д цэгүү- дийг дайруулан өгөгдсөн шулууныг С ба Д!цэ- гүүдээр огтлохдоо АС” ба ВД” хэрчмүүдийн урт тэнцүү байх параллель хоёр шулууныг тат. (8 оноо) : 2. Огтлолцсон хоёр тойрог өгөгджээ. Огтолц- лын аль иэг цэгээс. гарсан бөгөөд уг тойргуу- даар К харьцаатай хуваагдах хэрчмийг яаж та тах вэ? (8 оноо) 3. Дэлгүүрийн худалдагч алгебрын ном 13 ба геометрийн: цом 141 ширхэгийг худалдвал 96-гаас илүү төгрөгийн гүйлгээ хийнэ. Хэрэг Алгебрийн ном 19 ба геометрийн ном 13 шир- хэгийг худалдвал 128 төгрөгөөс бага гүйлгээ хийнэ. Алгебр ба геометрийн номны аль нь илүү үнэтэй вэ? (4 оноо) 5 4. ХСХб--1 илэрхийлэлийг” үржигдэхүүн болгон задлал (5 оноо) 5. авсд:лсва илэрхийллийп хуваагдагч, ху- ваагч, иооглвор нь гурвуулаа: бүхэл тооны квад- ратуул бол элгээр тоопуудыг ол (7 оноо) 6. Ижилхэн талиустай 77 шабигнаас пэг нь буслаас ялимгүй хөнгөн иинтэй болно. Хоёр тавагтай жигиүүр дээр (туухай! хэрэглэхгүйгээр) лөттөөс илүүгүй улал этигпэж тар хөпгөн шари- кийг яаж олох вэ? (4 опоо) ҮП анги 1, Гурвалжтыг түүний хүндийн тов Р баг- талсат лбїїтгийг топ О.аль пэг өндрийн суурь Н цэгүүдээр байгуул (8 оноо) пионер руулах болзолт уралдаанаа дүгиэй. Ь 71эймрэй ӨСг73 х сАЛЭХОА Төв аймгийн Баянчандмань сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн 4 дүгээр ангийн онц сур- лагатан сурагч бүлгийн дапга Д. Оюунчимэг «Залгамж үе» аяны эхний жилд сайн хөгжим- чин, бүжигчин боллоо. Ц. СОСОР Мөн сургуулийн 8-ын «Б» ан- тийн онц сурлагатан пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга Н. Оюундэлгэр «Залгамж үе» аяны. 4 ажлыг сайн зохион байгуулпаг юм. С.ДАМБИЙН авсан гэрэл зураг. ЭЧНЭЭ ОЛИМПИА/ » 2.Тэгш онцөгт АВС гурвалжин өгөгджээ.Түү- ний аль нэг катетийг дайрсан шулуун дээр суурьтай,нэг орой нь тэгш өнцгийн оройтой дав- хацсан,нөгөө орой нь гипотенуз дээр орших адил хажуут гурвалжиуудын хажуу талын дундаж цэгүүдийн геометрийн байрыг ол. (7 оноо) 2. 477”. /”",у/5970 иь 0» дубаарохыг бэтэ, (3482 4. а9-8:42-0 тээитэмийх бу (оноо). 5. Таатэээий Фон ! У855:732577 3067 31120577 102 (2 өнгө), 0.. Фад-45с69к5--0 тэшинсэлийн К-ийн анар утаанр аа? (туул эв) өвөөгийн | «Мсррат фмех б9Р (5 наа). Х анги : 1. А,В.С гэсэн гурван хот байжээ. а) Гурван хотод тогтмол харьцаатайгаар бү- тээгдэхүүнийг нийлүүлэх зорилгоор М.гэсэн заводыг тээврийн нийлбэр зардал хамгийн бага байхаар хаана байрлуулбал болох вэ? (Тээврийн зардлыг замын урттай шууд про- порциональ гэж үзнэ) 0) Мийлүүлэх бүтээгдэхүүний хэмжээ 8:2:1 гэсэн харьцаатай байхад М гэсэн заводын байр- яалНу Олд (9 оноо) гэсэн гурвалжны өндрүүдийн огтолц- лын цэг. Н бол АВС, АНВ, ВИС-СНА ын залжийгуудыг багтаасан тойргийн раднусууд тэпцүү болохыг батал. (6 опоо) Шилггнэаш Гахашаан1 Үсиаг-1 шиш аишииан-1 буиасас-1 ш2ша) Цймишаи1 шиш (шалдаа (шаа Шамдц) БиНЕЖ) БЭЛ Шишж аижыа) ТЗ мл 7 ТЭЭгЛЭЭАЭТсээшөөхшиилиөжс- ОЛОН УЛСЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ПАЯРТ ХҮҮХДҮҮД, Энөрэл дүүрэн эх таны сэтгэл Илчинд нь дулаацах нар минь билээ Эгцэгт түшсэн эх таны сургаал Эндэлгүй дагах зам минь С билээ Хамгийн түрүүнд амссан 3 рашаан Халуун цагаан сүү чинь : билээ Хорвоод ирэхэд угтсан хөгжим Хонгор бүүвэйн дуу чинь билээ Гэлэдэж осолдох болов уу гэж Та Гэрээс гарахад минь цэг зовно Дэггүй заглах болов УУ гэж Та Дэргэдээсээ холдоход бас зовио «ЗЭЖҮҮДИЙН ХҮСЛЭН» 17 настай Бокс БЕН (3) 0ЕЕпЕАЫ!| 2ЭТЕШТ) БҮЖНХ ШОН С28:) НКЄБЖЦ) БҮЭБНЫ) ЕЭВЭиЦ Ши ЖИН) БИВННЖ (ШЖННН) Ф ФИЗИК, МАТЕМАТИКИЙН 4. Цаг тутам 16 шоометр усыг 108 м өндөрт шахаж гаргах насосын чадлыг морины хүчээр 8 67» 527” өөр эрэн бсвурал л-ашн тодорхойл. П. ХАНДМААГИЙН Швльсүй гавьяаг үр нь хүртвэл Шагнал авсан шиг эх та балрлана Өчүүхэн алдааг үр нь гаргавал Өөрөө эндсэн шиг эх та харамсана Өсөж гүйцсэн ханхар хүүгээ ч Өөдсөн чинээн буларт болно Өмөг түшгэндээ бооцийлж байдаг. Өршөөлт эх шиг буянтан хопор Авьяас ухаан, ажил эрдмээр Арвин дэлхийн түүхийг чимэх Алдартан суутиыг төрүүлж, өсгөсөн Ачит эхчүүдийн гавьяаг магтья, Д. ЛУВСАНДЭЛЭГ зурсан зураг гуй (6077-4 хубшах овоо ав, (Веюо) 2 " "ТН хэ. өвулнлыдг (їсас00 жичжийх аш утгээ ёс. (5 оноо) 4 Ыї77,5754у07:4737-34 | жэцлэлэийн Бэвм. (5охоо) Ну э”ГАСЭ ФИЗИКИЙН БОДЛОГУУД УТ анги 1. Битүү саванд байгаа шингэн Дотор хатуу бие хөвж байна. Савны таглаа, 2. шингэний гадар- га, хоёрын завсар агаар байна. Савтай шингэ- нийг халаахад хатуу биеийн байр яаж өөрчлөг- ДӨХ вэ? 2, хуй 5 усэу хийсэн ожлын арвриа д202)С4Н 7ташл! “ТОягу Файна. Урофикийг г 3. Алсь,, цахисан цах» рийн дуу) цахилснаас дараа сонсдов Л” Р” СЭЛЖ ГР ” л СЭ ЭЭ Э”/ЭЭГЭ” илгааны Иш гурван сек) Цахилгаан хүртлэх зайг дарга. 5 чимээ (тэнгэ- идийН ол? Ээжээ. баярлуулахсан. гож штээ бүр боддог нь учир, Яагаад гтарл өэж мааны баяртай байвал бид бүгдэо- рээ баярладаг, Сүхбаатар аймгийн наг. дүгээр 8 жилийн дунд сургуулийн 4ийн «ЛА» сурагч Я. НАРАНЧНМЭГ Миний ээж 15 жил хүүх- дийн эмч хийж байна. Ээжид минь олон газраас захидал цахилгаан ирдэг, Түүнд хүүг минь, охиныг минь аюулт өвчнөөс аварч бид бүхнийг баярлуулсан ачит хүн танд... гож эхэлсэн байдгийг уншиж би ээжээрээ бахархдаг. Улаанбаатар хот, 5 ду- гаар дунд сургуулийл 8- ын «Вь» ангийн сурагч Ц. ЭНХГЭРЭЛ Хүүхдийн анх чээжилсэн шүлэг,сурсан дуу ньголдуул ээжийн тухай байдаг. Үсэг нүдэлж, үг холбон, санаа бодлоо бичгээр илэрхийлжг, шүлэг зохиол оролдож эхэл- сэн хүүхдүүдийн бүтээл нь Сас л ээжийн сэдэвтэй. Ерөөс хэп хүнд ээжээс нь илүү энхрий, халамж түшиг- тэй, хамгийц ойр, сайн мэд- дэг юм. юу байхсан билээ. Мэлдэг л зүйлээ эхлээд Сич- дэг нь түмэн зөв бөгөөд ээ жээ хайрласан их хайр, ээлс дээ хэлж байгаа элэг зүрх- ний нандин үг бүхэн бол эх орон, Мүн-ардаа эевэрүү з09- лөн. энэрэнгүй сайхан сэтгэ. лээр эгнэгт хайрлан явахын эхан болдог учиртай. «Пионерийн үнэн» сонинд зэжийн тухай бичсэн зуун шүлэг ирсэн байна. Манай уншигчдын хамгийн нандин үг, сэтгэл бодол энэ зууа шү- тэгт цогцолсон бий. Хүүхдүүд эзэжийгээ хам- гийн сайхан бүхэнтэй зүйр- лээ. ҮЦ анги (Рорикийг тайлбарла (темпарагар) хугацаа 3. аз0 в хүчдэлтэй гүйдэл үүсгэгчид эхлээд 40 ом эсэргүүцэлтэй дамжуулагч, 80 ом эсэргүүцэлтэй дамжуулагч адил хуга- цаагаар холбоход гүйдлийн ажил хэд дахин их байх вэ? аль ТОХИОЛДОЛД дараа нь цахилгаап ЭМЭЭ, Миний гэж ногоочин, Мо гоо яаж тарьдгийг, ондор ур, гтац аваад ногоочид хичнээн их баярладгийг би. майнэ, Учир нь. гоаэл ээж минь «УУ тааан жилийн гаашгайчө», ажилдаа үнэт сэтгэлээп дүр: тай хүн, Пи ээж шигдэ но. гоочин болж хүн арддаа түо болно. Тов аймаг Батсүмбэр су- мын дунд сургуулийн б- ын «Г» ангийн сурагч 8. ХИШИГЖАРГАЛ Эмээ маань ондор насны тэтгэвэрт гарсан боловч нэгд- лийнхээ (18 үнээг маллаж байна. Миний эмээ аймаг су- мын аварга саальчин гэдэг алдар цолыг зургаан удаа хүртсэн хүн. Би эмээгээ да- гаж багадаа үнээ сааж сур- сан. Амралтаараа эмээдээ очно гэж тэсгэлгүй яарч бай- .Ээж (бол нарны илч, сарны гэрэл, хазайхад түшнү, багана, хальтирахад татах хүч, ая дууны дээж, ариУн цагаан сүү, хиргүй тунгалаг сэтсэл. хэмжээлшгүй мэрөо- дол, хүн төрөлхтний гөэ ЭЭЖДЭЭ: БАРИХ ЦЭЦЭГ хүрэх ирээдүйн ит- үзэмж, гэл... Хүүхдийн бодлоор манай ээжүүдийн ач гавьяа, алдар нэр эх дэлхийгээс хальж, сар нар, сансрын хязгаар- гүйд хүртэл түгжээ,Үнэхээр зэжийн ачийг багтаах ямар нэг хэмжээ байж ч болохгүй юм. ЭЧНЭЭ ОЛИМПИАД то аппарат үйлдэхэд заан хамгийн бага нь Х анги 1, Нэгцагт 5 кг мөсийг хайлуулж буцалга- даг цахилгаан халаагуур хийх хэрэгцээ тохиол- дов. Халаагуурын ашигт үйлийн коэффициент 70 хувь гэж бодвол 0,8. мм диаметртэй нихром утсаар хийхэд хичнээн урт утас орох вэ? “дайна. 77 0) 5, Ө948Р журу ба мшит, ввштлаыдх нурам астгуцийт. тчдоыы шхафын ,хөрьцааж ол. иж У2222Н222222722 Трүлогд Фолёон, өвргйр 2277:22 22243 гийн дрон) т-мд6с ( цгмягийн өромр /4- тагс ” дртга/ 000 8. /1-тасотай сан дэнс, шугам хоёрын дорхойлох вэ? ЭЭЖ, НАРЫНХАА. ТУХАЙ 7 урт 1. ө.7эцрү хэчжээтэй зо ттойрам рафиуслеай |яойраоор 50894, хатуум хай бтуужиусийн састгем 9 - горч айна. Луужим анх тайван бий 2200 тэ лид 8 8т40 хурутай Фояах Ф9? 3. Хиймэл бөмбогийг доторхи даралтыг 4. Мю-мезоны нас 2 мкїсек байдаг, Мю-ме- зон задралгүйгээр 30 км замыг туулахын тулд ямар хурдтайгаар явах хэрэгтэй вэ? Завхан аймгийн Идэр “98, мын 8 жилийн дунд сургуу-, лийн богийн «Л» ангийн вурагч, тадан онцын эзэн. 0. НАРАНТУЯА» 4» Эх хүн өх орондоо хайртий байх тусмаа ард түмэндээ. ив» зүйл зэдэг гэж би ойлго-" дог, Тэгээд ч би ишрээдүйд ямар мэргэжилтэй болохоо үүнтэй холбож шийдсэн. Жи- рийн пнэхмолчин, эгч Б. Гүл- жилам шиг цагийн нарийн тооцоотой ажиллаж норм тө- ловлогоогоө давуулан - бие- лүүлдэг тэргүүний ажилчин болно. р Хоёр хүний ажлыг ганцаа- раа хийхээр мэргэжлээ час бамгай эзэмшинэ гэж бодож байна. Ховд аймгийн Булган сумын дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Д. АЛТАНЦЭЦЭГ Зуун шүлэгт ийнхүү эк хүний алдрыг дээш дээш өр- тон түрж, ээжийн ажил үйлс, хүсэл зорилго, хүч чадлыг магтжээ. «Сааль сааж, үйл мэтгэх уран цагаан хуруутай» гэж Цэцэрлэг хотын Бумапдорж хүү ээжийнхээ тухай бичсэн байна. «Энэ дэлхийн сая,сая зэж энх тайвны төлөө тэм- цэн ялж байна» гэж.Баруун хотын Энхцэцэг -охин шүлэглэжээ. Өөрийн ээжийг төдийгүй, өргөн.дэлхийн ээ- жүүдийн хүсэл, зорилгыг энэ охин бичихдээ ерөөс эх хүн бүхэн -энх тайванд “энхрий үрс шигээ хайртай гэдгийг 23 “өгүүлжээ. .- т “Сониныхоо уншигч мянга: мянган охид Ххөвгүүдийч ээж нарт үр хүүхдийн тань ариун сайхан сэтгэлээ шин- тээн бичсэн зуун шүлгээр нэгэн үзэмж төгс цэцгийн баглаа бүтээж, өргөн барья! С. НАДМИД 4 22 4. 0,04 диоптрий оптик хүчтэй линзээр Ффо- аппаратын хайрцгийн зу- ямар байвал зохих вэ? гэд Ц85 твклд. ттгргээрэны эгиУгаас т- масстай Ц2227 54раа тусламжтайгаар лаж то- П 2.8: 05 БЭ оо 1: 1:) (228 09 28: Е мон Е: 22 2 б3 2) 22 ял 12) (62) са 1 1 228. ! | й х 1 “498: үнэнч хүү, рия (14 ционалч Виппана:--- Чиличүүдийн. тэм “цэлтэй эв санааны нэгдэлтэй ба! гаа явдалд Лепиний аугаа их ам, танай орны бүх хүн, түүний. до» тор зөвлөлтийн пионерүүдэд та- лархахыг био юуны өмнө хүсч байна. Эцгийн минь төлөө та пар санаа зовж байгааг ч би мэдэж байна. «Трес-Аламос» гэдэг боопоор нь хорих лагерьт нэгдүгээр сарын 26-нд бид эцэгтэйгээ хагас цаг уулзаж ярьсан, Тэр урьдын адил биднийгээ Чэ лэн. хайрлаж байв. Бүх юм сайн сайхан болно, би хүч тэнхээтэй “байна гэж аав маань ярилаа. Бид ч өөрсдийгөө Чилийн Коммунист Намын ерөн- хий нарийн бичгийн даргын охид нь төдийгүй харин түүний хамт- ран зүтгэх журмын анд нөхөд нь гэдгээ ойлгож байсаан. Бусад эх орончдын нэгэн адил аав шоронд тун ч тэсвэр хатуужилтай байна. Эцгээсээ салж явахад бидэнд айхтар хэцүү байсан, Марния-Виктория: ---Ээж, ДҮҮ хоёроо орхих амаргүй байлаа. Биднийг явсан хойгуур залхаан тамлаж ч магадгүй байсан. Бидний хувьд ОДОО хань нөхдийнхөө дунд ирээд баяртай л байна. Бивнана:-- Салж бэрхийг тэсвэрлэн давж, нэр то- рө9 сахин хадгалахад та нарын оролцоо тусалж байна. Эв санаа- ны нэгдэл эцгийг минь суллана тэж итгэхэд тусалж: байна. Марня-Викторня:--ОЭнэ эв са- нааны внэгдлээс хунт айдаг юм. Бид Чилид байхдаа хүүхдийн зур- сан зурагтай захидал ЗХУ-аас хү- лээж авдаг байлаа. Тэдгээр захи- дал шуудангийн хаалт хяналтыг туулж очсон. Бид аавдаа хэд хэдэн захидал аваачиж өгсөн, Хорихын харуул энэ захидлыг мөн л шал- гах ёстой байлаа. Хорих лагерийн номендант /Пачеко болон түүний албат нардайн түрэмгийллийн ту- хай америк нино харцгааж байс- наа хүүхдийн зургуудыг үзэж хо- рнгдол оргуулах төлөвлөгөө гэж сэжнглээд цааш нэвтрүүлсэнгүй. Вивнана:-Зөвлөлтийн Улаан загалмай нийгэмлэгээс илгээсэн хувцас, кофе, чихрийг хүлээж: ав- сан хэн бүхэнд, тэмцэгчдэд ямар нх дэмжлэг тусламж болсныг та нарт бүрэн төлөөлүүлж хэлэхэд хэцүү байна. Хоригдогсод зөвлөл- төөс ирсэн зүйлийг үнсэж хүртэл байсан юм. Эдгээр зүйлд хичнээн их энэ- тэл хайрыг шингээснийг тэд мэ- дэл: байна. Пионерийн орлны н ХҮҮХЭД “АХУЙ ЦАГТАА 4 Фрунзийн ерөнхий боловсролын єургуулийн сүүлчийн 4 ангийн хн- эзлийг нэг жилийн дотор үзсэн Навел хүү одоо 18 настай бөгөөд Кир- : их Єургуульд суралцдаг, дээд тооны онолын талвар хэд хэдэн ном бичжээ. 3 Ж Суут хөгжмийн зохиолч Рим- Ч Эв хоёр иастай байхдаа хөгжмийн авьяас нь тодорчээ. 4 Алдарт зураач Репин гурван иасандаа цаасгар амьтны дүрс хай- чилдаг болж, зургаан насгидаа тосон будгаар зурдаг болсон бол Серов турван насиаасаа шавраар баримал хийж «урч, зургаан насандаа юм харж зурдаг болжээ. ь АЖ. Н. Г. Черимшевский 16 иастай байхдаа латин, грек, фраиц, немц, англи хэл сурсан байлаа. 4 Оросын | тайхамшигт зураач Карл Брюллов 9 настайдаа, Алек- єандр Иванов 11 настайдаа зургийн академид оржээ, А»--68252 угаршгүй хатан зоригт коммунист, настай) иар салхан ЗХУ-д ирлээ Энэ хоёр охин Москвад байхдаа. «Сокольиики» хэмээх гэж бодож, хагацахын. Чилийн ард түмний хамгийн энэ дэлхийн ариун санаатны хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн эрхэм хүн-Лупс Кориплапы охин ПБипи ана (20 настай), Марил-Инкто- интериа- найрамдлын клуб (О1Д)-ын гишүүд болон... Зойлолт орши нийслэлд сурч амьдарч байгаа чили хүүхдүүдтэй уулааж сэтгэл хөд- лөм зүйлийг ярьсан байна, Корваланы охидын ярьсныг дор енїїрүүлье: териационалч шохорлолийн. илу- бин Наташа.. Цоростолбой. гадог охин Мосцийгаас. утасдаж, . амар мэндийг нь. асуухад миний. пай догдлон балрлаж байн, Шидний то- лоо халамж тавьж, байдаг зонлол- тийн тпонерүүд та бүхэнд Чилийн хүүхэд залуучуудын омноос, оцог, эхийнхээ. омпоос, Чилийн улс то- рийн нийт хоригдлуудын омноос талархал дэвшүүлье. Анд най нөхөд та нарт их баярлалаа! Марил-Викторил: Маш ихбалр- лалаа! Випиана:Чилид: одоо сая сал хүн өлсөж, байна, Нэг жаал хүү “ өлссондөө автобус руу орж монго гуйж байсныг би санаж байна. Эх- чүүд үр хүүхдээ тэжээхийн тулд талх гуйж мапайх руу байн байн ирдэг байсан, Марил-Виктория: Багахан Ххо- туудад муур, нохойг хүртэл идэж байна, Хүмүүс хамаг юмаа, тэр ч байтугай. хүүхдийлхээ тоглоомыг худалддаг. Миний сурдаг ангид хүүхдүүд өлсоод муурч унадаг байсан. Бипнана:Онөөдөр Чилид зарим хүүхэд сургуульд яваагүй байна, Нилээд эцэг, эх хүүхэддээ харан- даа ч худалда авч огч хүчрэхгүй байна. Харин суралцах боломжтой нэг нь “мэрийн сурч. байгаа юм. Амжилттай сайн сурах нь одоо чи- лийн хүүхдүүдийн гол зорилго би лээ, Р Учир нь бид эх орны хойч ирээ- дүй. Бид Чилид социалиам бай- гуулна. Эцэг өвгөдийнхөө үйл хөр- гийг үргэлжлүүлнэ гээ! итгэж бай на. Мария-Виктория: Эцгийг. минь баривчлахад манай ангийнхан иа- дад элэгсэг дотно үг хэлж, аавын амар, мэндийг асууж гэрт ирдэг байлаа, Мэдээ» энэ бүхэн нууц болдог байсан. Манай аигид сайн хүүхэд олоп бий, Эргэлт гарсны ОЙГ ТЭМДЭГЛЭХЭД явах хүүхдийн нэрсийг гаргахад манай ангиас зөвхөн гурван хүүхэд бичүүлсний нэг нь харгис цагдаагийн охин, хоёр нь яамны албан хазгчийн хүүхэд байсан бөгөөд бусад нь цөм татгалзлаа. Гэтэл стадионд цөмөө рөо очно гэж орлогч захирал м9- дэгдлээ. Заавал формтой лвах ёс- той байв, Тэгтэл форм өөрт байхгүй, түү- НИНГ НӨХДӨӨСӨӨ АрвДаг гэж цөмөдӨ- рөө хэллээ, Сунтын баярт оролцохгүйн тулд ингэсэн юм. 50 сурагчаас 30 нь стадион руу явж зоригтойхон хорь нь гэртээ үлдэв. Хүүхдүүд баривчлагдахаасаа А Оросын их зураач Ф.Я. Ва- силев 19 ипасандаа «Борооны өмнө» гэдэг алдарт вургаа зуржээ. А Амьдралынхаа турш 91 роман, тууж бичсэн Оноре де Бальзак 8 настайдаа коллеж гэдэг хаалттай сургуульд орсон юм. ОХИД ЯРЬЖ БА пиИпиИлИл айсангүй, Хунт 14 цастай хүүх» дийг ч шоронд хийдэг том шүү дээ, Випиана: Манай эцэг охч үд маань. бидэндоэ их итгэж байна, "Тэд бидний бодол санааны хүч чадалд, сурах гэсэн их хусэл, тд- мүүлэлд «итгэж байна. «Та-нар суралцах хэрэгтэй, Их зүйл сурч мэдэхэхэрэгтөй, Орос хэл сурцгаа» гэж аав ярьсан зүй- лийнхээ сүүлд хэлсэн юм. "Тэрхүү тарчилгаа тамлалтаас болж ах нас барсан. Ээжийгээ! сэт- тэлээр унаж байхыг бид нэг ч удаа хараагүй, Тэр гунигтай байсан ч нугаршгүй хэвээрээ байлаа. Хуп- тын гамшиг заналыг амсаж буй Чили эмэгтэйчүүдэд зэж дууриал болж байлаа. Мипий эцэг! үр, хуү- хэд биднийгээ Чилийн Коммупист Залуучуудын гишүүн болсонд сэт- гэл ханамжтай байсан. Марил-Виктория:--Аав бидэнд Зөвлөлт Холбоот Улсын тухай их зүйлийг ярьж өгдөг байсан. Зөв- лөлт Холбоот Улсыг хайрлаж хүн- дэтгэж лвахыг бидэнд сургамжлан хэлдэг байсан. Вивиана: Зөвлөлтийн ард түмэп бидний хувьд гэр бүл маань бол- но гэдгийг Луис Корвалан мэдэж байна. Биднийг Зөвлөлтөд очиж хичээл, сургуулиа үргэлжлүүлэ- хийг заав захисан, Суралцахад хамгийн их бололцоо Зөвлөлт Холбоот Улсад байгаа юм. Тий- мээс бид энд ирлээ. Чилид намайг нх сургуулиас хөөсөн, Би хүүхдэд бүжиг заах багшийн факультетэд сурч байсан, Энд би бүжгэп жү- жиг судлах хүсэлтэй байна. Би хүүхэдтэй ажиллах нэн Дуртай, Мария-Виктория: Би цаймду- гаар ангид сурч байсан, Надад ран барилга таалагддаг. Чилиэс у явахынхаа өмнө би аавдаа, зурсапй ургуудаа бэлэглэсэн. Тэр энэ зургуудыг хоригдож байгаа байр- ныхаа хананд өлгөсөн. Вивпана:-Бидэнд хамгийн чухал пль суралцах явдал болохыг ойл- гож байна. Аав бидэцтэй үргэлж чин дот- но. харьцаж дандаа энхрийлэн хайрлаж халамжилж байсан, Хэ- метрийн функц синусын сөөлөлтэй болжээ, 2 13 настай Янош дифференциал, ин- теград тооллын үндсүүдийг бүрэн мэддэг математикийн мэдлэгийн та» лаар тэр үеийн дээд сургуулийн оюутнуудаае дутдаггүй байлаа. тухай тв- Суут хммммсийн БАГА НАСНЫ амьералаас Ж.Немцийн иэрт математикч фнаинч астропомич ХЮарл Фридрик Гаусс 3 настай байхлаа У-УЇ айгийн ямар ч бодлогыг цээжээр саадгүй боддог байр, й А.Уигарын ард түмпий бахар- халт,хүү Япнош Боли б настай байх- дал матемйтицийн хамгийн хийсвэр ойлголт-геотелрийн дүрсүүд, тойрог, гурвалжип, тор ч байтугай тригоно- Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын Ж Пнопер Нателлег сургуульдаа явах замд нь цайны мөнх ногоон бух дайралддаг байжээ, Тэр пионерийнхээ алдар нэрийг өндөрт өргөж, сурлага, хөдөлмөрөөр хошуучлан явах ёстой гэдгийг ухамсарлан хамтралаас хагас та газар авч цай тариалж, хамт- ралчлаас дутуугүй ургац авсан тө- дийгүй цайны ургамлын талаар оор их зүйлийг судалж үзэв, 1049 онд хэвлэлийн” комбинатад “ хэвлэй, - ИН МАРИЯ-ВИКТОРИЯ зэд ямагт, юм болгон дээр бид эц: гийнхээ Жо халамжийг мэдэрч байв, Видпийг хэрвээ ямар нэг бу- руу, лом хийвэл бидэнтэй ярилцаж, учрыг тайлбарлаж өгдөг байсан. Мария-Викторил: Лав хэзээ ч шийтгэдэггүй харий. үлэмшүүлдэг байсан. Бидэнтой хэзээ ч ширүү!! дуугаар харьцдаггүй байсан, Вивиана: Эцэг,эхдээ хамгийтг їїсг рийн итгэл огч, баяр, гуцигаа бид ярьдаг, Манайд найз пөхөд олонтой ир- нэ. Эцгийг маань зовхон чөлөө” завгүй ажилладаг удирдагч гэд- гийг л мэдэж байлаа. Гэтэл аав тэр бүлийнхэндээ зориулж, цаг гаргаж: чаддаггүй хүпийг шүүм- жилдэг байсап, Миний аав гэртээ ирж хооллох, бидэнтэй хамт байх. цагийг завчилан гаргадаг байв. Хо- ригдож байхдаа ч аав манай гэр. бүлийн амьдралд оролцсоор лбай- на. Тэр бидэнд итгэх итгэлээрээ тусалж байна. “Түүний ярианаас сонссон зүйл, хожсшим хойно бидэнд онцын их хэрэг болох юм. Аав, ээж хоёр маань 80 жил хамт амь- дарсап. Тэд туйлын их эв найр- тай, хайр халамжтай байцгаадаг. Ээжийн бат тууштай чапараар аан тун их бахархдаг. “Бидний ах Луис Альберто нас барсан пь ээ- ийг айхтар хямрууллаа. Хэдэ! өдрийн дараа ээж хурандаа Эспи- ностой ярилцах хэрэгтэй болсон. , Тэр хурандааг бид ахыг маань хөнөөсөн хүн гэж үздэг..Хуран- даа Эспинос бол стадион дахь тар- чилаан тамлах ажлыг зохион бай- гуулагч юм. 3 “ТЭ Эв-санааны нэгдэл ялна гэл ит- гэж байна Зөвлөлтийн эхчүүд бол бидний эхчүүд, Зөвлөлтийн хүүхдүүд бол бидний ах, эгч, дүү нар, Одоо та- най оронд амьдарч байгаа Чили хүүхдүүд, бид бүхэн зөвлөлтийн пионерийн интериациойалч их үйл ажиллагаанд нэгдэж байна. - Манай эх орны тусын тулд та бүгдийн хийж байгаа бүхний то- лөө бид та нарт талархал илэр- хийлье. Орчуулсан Ц. ДАШДОНДОН лөссв Кавкаяын цайны шилдэг мэргожил- тэн хүмүүс 0,5 га талбайгаас 4500- 5000 кг ногоон цайны навч хураан авахад Нателло охин туршлагынхаа талбайгаас 6750 кг дээд зэргийн иб- тоон павч хурааж авсан учир 1949 оны 8 дугаар сарын 19-нд Нателле Чөлөбадаег пнионерүүдийн дотроос анх Удаа соцналист хөдөлмөрийн баатар А Зөвлөлтийн шэрт хөгжимчин Дмитрий Дмитрович Шостакович наасаа эхлэн тө р хуур хє суралцаж, 13 настайдаа Петербу тын хогжмийн дээд сургуульд элсэн ороод, 17 насандаа төгөлдөр х, ангийг, 19 насандаа зохиомж с: лын ангийг төгсгөж, 24 насанда мийн зэрэг хамгаалжээ. Эрхлэгч Орон:БУХНИЙ ПРОЛЄТАРИ НАР: ЦНЭГДЭГТУН! МХЗЭ-ийн Төв ХОРОО: Д.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ ЇЁЛБ-ын Төв Эөвлөдийн р ёО0Нийг 7 32 дахь жилдээ 225 таасан Жа1 (1411) ОХУКН--ЫН ХХҮ ИХ ХУРАЛД ӨСВӨРИЙН ЛЕНИНЧҮҮД БАЯР ХҮРГЭСЭН НЬ | "8. И. Леииний нэрэмжит Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллагын 25 сая гишүүдээс сурлага, хөдөлмөр, авьяас билгээрээ шалгарч холбооны бүгд найрамдах улс бүрээс эх орпы- хоо нийслэлд ирсэн 2000 пиолср, баатарчууд ЗХУКН-ын ХХУ их ху- ралд баяр хүргэв. 4 Зөвлөлүүдийп орны хойч үе-өсвө- рийн Лепинчүүд «Номмунистуудаас үлгэр дууриал авцгаая» дуугаа дуул- саар их танхимын хаалга бүхлээр сүр жавхлантай орж ирэхэд хурлын төлөөлөгчид алга нижигпиүүлэн та- шиж, угтав. Пиопер, баатарчуудын баяр хүр- гэх ёслол хэллээ. Бүхий олон багачуудын Бүрээ цангинан дуугараг! Бүгдээрээ цугласан танхимд Бүхэлд нь цуурайлан хангинаг! Баатар гавьяат намынхаа » Хорин тавдугаар их хуралд Багачууд бид цөмөөрөө Баярын мэнд хүргэе! Газар дэлхийн энгээр Хамаг баялгийг бүтээж ҮГариг мичдийн чигээр Хөлөг онгоцоо жолоодож Ган хэрэм шиг батаар Хил хязгаараа хамгаалж Гайхамшигт мэргэн намынхаа Их хуралд чуулсан Ажилч хичээнгүй та иар Арвин нутгаа алдаршуулж байна. Алтан дэлхийн түмэн Араас чинь даган замнаж байна, Аугаа Октябрийн мандуулсан Аранзал улаан тугийг ” Ахих цагийн эрчинд Та нар намируулан явж байна, Өсвөрийн Ленинчүүд бид Өндөр нэрийг нь давтаж Өвөг эцгийн хойноос Өөрийн эцгийн араас Хосгүй итгэн зорьж байна. Их Лениний үйлсийг Ид бахтай үргэлжлүүлж Ильнч багшийнхаа тугийг Үүрд өргөн явна. Ахмад үеийн дайчидтай Алхаа нийлүүлэн урагшилж Алдарт коммуинстаас сурах Андгай тангаргаа мөрдөнө. - Володя Семепов! -- Гуравдугаар ангийл хүү Во- водя гал түймрийн аюулаас хамтра- ЖА. Пионерийн баяр хүргэлтийг БНМ АУ-ын төрийн шагналт яруу нанрагч Ч. Чимидийн орчуулгаар нийтэллээ. ЗӨВЛӨЛТ АХ НАРЫН Сургуулиудад зориулсан тоног төхөөрөмжийг Одесс хотоос манай улсад ирүүлэв. Уургийн нийлгийн үйл явц, молекулын бүтэц, мате- “шатик, ургамал судлал, хими, га- зар зүйн янз бүрийн бүлгийг суд- дах бололцоо олгох багаж хэрэг- сэл, загвар үзүүлэнг тус орны сур- гуулиудын сургалтын тайхнмд 30- риулаи бэлтгэжээ. Вьетнам, Куба, Судан, Шри Ланкийни сургуульд нийлүүлж бай- "таа 90-ээд төрлийн багаж хэрэгс- МАХН-ын үйл хэвгийн төлөө хэзээд 1976 оны 3 дугаар сарын 10 ё БЭЛХЭН Б Н Лхагва Үнэ 10 мө ун! лын морьдыг аварч, гавьяаны одон хүртлээ. -- "Толя Попович! -- Тавдугаар ангийн хүү Толя пайз нөхдийнхөө хамт гелмен төмөр боох механикжуулсан шугам санаа- чилж Бүх Холбоотын ардын аж ахуйп ололтын үзэсгэлэйгийн меда- лиар шагнууллаа. -- Володя Побожий! -- Нөхдийнхөө хамт улаан буу- дайн «Пиопер» хэмээх шинэ сорт гаргаж мөн Бүх Холбоотын ардын аж ахуйн ололтын сгэлэнгийн мє- далиар энгэрээ мялаалаа. Лепа Водорелова! -- Леиа охий өвлийп ХХ олим пиадад эх орныхоо нэрийг хамгаал лаа. Эрдэм номд шамдах маань хамгийн тол хөдөлмөр ! Энэ ажлын чанар маань онц сайн дүн. Удаах таван жил бид бүхнээс » Улам гүн бат мэдлэг шаардана Тасаг цех, их барилга Тариан талбай, ферм Энэ бол бид бүхний Эгч ах та нараасаа суралцах Энгүй уудам танхим болио Удахгүй пионерийн салаад Улс далар жигдэрнэ Асраарай гэж газар хүлээж байна. Арчлаарай гэж цэцэрлэг хүлээж байпа Алжаалгүй хийсэн бүхэн минь Гол горхи шиг нийлээд Ардын хөдөлмөрийн тэнгист Хол ойроос цутгана Биетэй нх ажил бүхэнд Би ч тусалмаар байх юм Байгалийн бэрхшээлийг огоорч БАМ-д очмоор санагдах юм. Коммунизмын хот Мосиваг Хотол олонд алдаршуулах гэж Төө зайгүй хайртай Төрөлх нийслэлээ гоёх гэж Ах эгчтэйгээ хамт Аав ээжтэйгээ цуг Багачууд бид ажиллаж байна. Баярын жавхаа дүүрэн байна. Биеийн тамираар бас Бид гайхуулахыг хүсэх юм Өнөөдөр тэмдгийн норм-- Өглөө босоход харии Олимпийн шигшээ багийн Онц тамирчин нь болно. , Хүүхэд бүхэн: шамдаж Хүчтэн болохыг мэрийнэ. ...Баатарчуудыг мэдэхгүй хүй Байхгүй гэж бүрэн болно Хөгжилтэй бяцхан бид Хөлд ороод явахдаа ЇРҮҮЛСЭН БЭЛЭГ лийг Одессын сургалтын үзүүлэн таннулахын фабрикт үйлдвэрлэ- дэг юм. МОНЦАМЭ ЗХУКН-ЫН ХХУ ИХ ХУРАЛ Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын ХХУ их хурал Москва хотод 10 өдөр үргэлжилж энэ сарын 5-нд ажлаа дуусгалаа. ЗХУКН-ын ХХУ их хурлаас сонгосон Төв. Хорооны анхдугаар бүгд хурал болж ЗХУ, КН-ын Төв Хорооны ерөнхнй ниєрийн бичгийн даргаар Л.И, БРЕЖНЕ- ВИЙГ сапал нэгтэй сонголоо. Ё Төгсгөлийн хуралдаан дээр ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л. И. Брежнев хэлсэн үгэндээ: «...мапай Ленинч намын түүх ийм гайхамшигт хурлуудаас бүрддэг юм. Их хурал бүхэн нам, улс орпы амьдралын чухал үе болдог билээ. ЗХУКН-ын ХХУ их хурал бо- дитой, ажил хэрэгч шниж чанартай, хүчиндээ бат итгэсэн, коммунизмыг байгуулах аугаа их үйл хэрэг, даян дэлхийд бат бэх шударга энх тайван тогтоохын төлөө тэмцэлдээ итгэсэн, аварга их бүтээн байгуулалтын их хурал болсноороо урьдахь их хурлуудын дотор онцгой, хосгүй байр суурь эзэлж байгаа нь эргэлзээгүй юм» гэж онцлон тэмдэглэв. 50 НАСНЫ НЬ оид Анх цэцэрлэгт орсон Ахиад сургуульд орсон Олон янзын асуудал Оюун санаанд эргэлдэнэ Од яагаад жирвэгэнэдэг юм-бол? Очооч гэж дуудаа болов уу? Ондоо гаригт очлоо гэхэд Тоглох хүүхэд бий болов уу? Намынхаа их хуралд Найдвартай хэлэх үг мннь гэвэл Тохойн чинээн ширээний цаанаас 1 Томхон ээлж босно шүү ! -4Гал дөл бадарсан 4 Гашуун утаа манарсан Ї Тэр цагийг мартаагүй Ё Тэмцэн ялснаа орхиогүй 5 Өнөөдөр орон даяар Өдий төдий бүлэг Баатрын изрээр пэрлэж байна. Бахдам жишээгээр хүмүүжиж байна. Тимурчүүдийн бүлгийн халамжаар Ахмад дайчдыг энхрийлж Төрсөн нутгаа хамгаалахыг Төгөл ой шиг цэцэглүүлэхийг Хүндэт гавьяат үеийнхнээс Хүн бүхэн сурч байна, Зовлон, олсголон, гамшгийг Зориг иэгтэй эсэргүүцэж МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны ги- шүүн, БНМАУ-ын Сайд на- рын Зөвлөлийн дарга ЖАМ- Алс Чилийн хүүхдүүд ч с Бидэнтэй адил жаргаасай гэж “, ВЫН БАТМӨНХ гуай 50 нас Алаг зүрхиййхээ угаас хүрлээ. Бид бүхэй хүсч байна. 1 Энэ ойг тохиолдуулан хүн- дэт ах Танд өсвөрийн Сүх- баатарчуудаас пионер ёсны цогтой халуун баяр хүргэж, эрүүл энх, аз жаргал, сайн сайхныг ерөөж байна, Коммунистуудын намд баярлалаа! 1 Лениич Төв Хороонд баярлалаа! Эрхэм хүйдэт Леоинд ИНльич ээ! Эцэг ёсоор халамжилдаг танд, Энихрийлэн биднийг өсгөдөг танд, Энэ дэлхийн зихийн төлөө Эцэж цуцахгүй тэмцдэг танд Чин сэтгэлээс баярлаж явдгаа Нэн тод илэрхийлэхийн хамт Багачууд инонерүүд дуу нийлүүлэн «Баярлалаа!» гэж дахин хэлье. Намынхаа замаар шулуун явж Нарлаг эх орондоо зүтгэхэд-- хэзээд бэлхэн! Ахмад үеийнхний халааг авч Ард түмний найрамдлыг бэхжүүлэхэд --хэзээд бэлхэн! Аугаа Ленин багшийн зааснаар Амьдрах, сурах, ажиллах, тэмцэхэд хэзээд бэлхэн!. Мөнх тэнгэрийн мандал дор Энх амьдралын туг намираг! Ялгуусан Октябрийн эх орны Яруу алдар түгэн бадраг! Ингэж өсвөрийн ленинчүүд ком мунист Намынхаа ХХУ их хуралд баяр хүргэж, Коммунист амын үйл хөргийн төлөө хэзээд бэлхэн бай- хаа нэгэн дуугаар тапгараглалаа. Нийслэлийн нэгдүгээр одунд туулийн 2-ын «Д» ан сурагч Б, Оюумаа үе тэнгийн олон мянгай баатарчуудаас шалгарч намын их хурлын ранортад гарын үсэг зурах мандат хүлэзн авав. Оюумаа МАХН- ын 55 жилийн ойн өдөр МХЗЭ-ийн гишүүнд хүндэтгэлтэйгээр элссэн 83 дугаар дунд сургуулийн 9-ийн «Д» ангийн сурагч З. Гэрэлмаагийн хамт. Зураг дээр: Баруун гараас Б. Оюу- вав. С. БОДООШИИН авсан” тэрэл зураг АмагйНыг-2 Шин..." ү2 гаришы нэрэмжит бүлэг болохын төлөө. 7-гийн «А» | ангийн ппонерүүд сумын төвөөс . т-1079т шулэс ИЛЧ 25-35 1287 7ы 7 559 лан олж, тэдний үлгэр жишээг бусдад сурталчлан алдар» : Ёс эт (3 шуулах ажил зохионо. Сургууль, бүлгэмийихээ хэмжээ- 7/(ө, .(4444/4. 72727727 2777:7717 даясгал ал гээр тамхи татдаг хүүхэд бий эсэхийг судалж, тамхи тат- эь даг хүүхдэд тамхины хор хөнөөлийн талаар пөвлөлгөө , өгч, засарсан хүүхлийг өөрийн гишүүнд элсүүлж хүүх- “ Дундговь аймгийн Хулд өрхөд очиж тусалж байна. дийн дунд зохиох ажилд татан оролцуулаарай! сумын 8 жилийн дунд сур- Багш Ц. РАГЧАА Сургуулийнхаа. болоп оршин суудаг сууц. гудамжны. гуулийн пионер сурагчид тө- 5 Хөвсгөл аймгийн Алаг- хаа харах хүнгүйгээр гэртээ хүүхдээ орхиж ажилд ял. лийн бэлтгэлд туслах цуваа эрдэнэ сумын 8 жилийн дунд даг. айлуудыг сөрсдийн хяналтад авч тэнд гарч болох гарган лаж сорс зоодой ХЭҮДЛГӨЦИВН ХЭН галын. аюулаас урьдчилан сэргийлнэ. Түүнээс гадна сур- 7500 ажил Г. таана хөмүү- ЗОГДЙВЧНӨн сурч НД, гуулийнхаа гал эсэргүүцэх цог, багажуудыг судалж, га- ширхэ агш, 4 ЛЧДЫН ДУНД «Төл лын багаж хэрэгслүүдийг ажиллуулах арга, гал гарах лийн дарш 132 шил, угж57, гүмний үйлс» цуваа аяпыг үндсэн шалтгаан, гал унтраах болон хүний амь, нийгэм, хурганы уут 24, дэнлүү З-ыг зарлаж төлийн уут 108, шцэм- иргэдийн өмчийг апрах аргуудыг гал түймрээс сэргийлэгч бэлтгэн малчин аав, ээж пар- цээ 188, элгэвч 215, лаа тимурчүүд бүр бүрэн мэдэх хэрэгтэй! Бас бусдад сурталч- Нэх биянь 660, чүдэнс 720 ширхэг, лах, судлуулах, өөрийн эгнээг өсвөрийн пионерүүдээр өр- зав УНЭ ховооын Эрэг” бээлий 19 хосыг бэлтгэн шеф дох ажлыг байнга хийвэл зохино. 3 тэй сурагчи ЭЭ 9 «Хөгжил» нэгдлийн 1 дүгээр "Гал түймрээс сэргийлэгч тимурчүүдийн гишүүдэд сур: д тэмээннй буйл Д. дүгээр үүрэг даалгавар ав х ХушллишаЛЦсЫ : бригадын суурьт малчдад , 1 авар авч хэрхэн гүйцэтгэснээ тэмдэглэх дэв- хийж тэмээчдэд бэ АНХЭр БО, жи дад ту тэр байпа. Зөвлөлийн болон бүх гишүүдийн хурлыг сар 3 ! ДЭН-маагайй. У хйрдог ӨсЬ Хсэ Ж 313 ӨЛӨВЛӨГӨӨ, бяталлс ажиллана дхурланрнаяцай Бас 3 дугаар улирлын ам «А» ангийн хамт Чан ХО- Бхүүндононан Цул эл нйсл лг улллт | 3-8 -ыг “сургуулийн су- 11-114141::111ТТ 0077 дийн эрхэлсэн ажилтай холбогдсон асуудал Хэхэлоын | рагчид жуулах 270 Байт АВАА Ё протонол хөтлөнө, - ша тш Д/ ХҮҮ МПС-дын ордны орлогч захирал Д. ДЭЛГЭР тгтхПЭ5ЦВБГЖ Ж УИРЖЕЛ | Г--17-1 106 » ТЕХНИКИЙН ЗАГВАР ЗОХИОН БҮТЭЭГЧ БАГАЧУУДАД Ё Ф т родины» зэрэг сэтгүүлүүдэд гарч бай элдэ БҮТЛҮ ? Р Паггарын ЗООЦ шучаг Р малын Алд Эл БАрЬлылаы үндсэн хэмжээг тогтоосны 50) 11 чимтай сайгар танилцаж оргөн хэрэгцээний ний р й 57 хөөл зохорх авнлд оршин 25: г-13 10УНААС материал цаас, кардон. мод, төмрийн хаягдал тө! Хоо3 БУ БоВоВ ДӨВТЭртЭЭ Засварындааадвад болон эрэг боолт, төмөр утас, эвдэрсэн тоглоом: ховЧгдиын харуулсан хэдэхэдэвдзурагаэудө: ОР Ол Т | ажиллагаанаас гарсан багаж: хэрэгслийн заг” тайг БЭВэүн 2 Э2::22:212502212 ус рим мехапизм эд ангиудыг ашиглан эхний үед -10- 5 ХЭЭ. ХЭМЭЭЦЭЭЛ 2256 ЦРЭ2 БҮТЭЭ 9ХЛЭХ ВЭ? шачалах дуурналган хийж болох юм. ХОЦалсонн ХаРЬйлат Аман ИР Харрийн ХЭЭ)" нэ нь загвар зохиомж, хийц. эд ангийн байр- гний ү Р Р шилтай сайн танилцаж зохих мэдлэг Далхаг2 9-5: 20853) шЭВГүлэд ЗУЛЫН Зургааадахчох, чадварыг эзэмшин цаашдаа биеэ дааж: загвар миллиметрийн хува Э ЭЭ ло зохион бүтээхэд тус болно. “ЇтЭй, н арвтан цаасан-дээр,хийхнь | Хүүхдүүд зэ! Багаасаа техник сонирхон янз Ажлын байр зүйтэй. Загварын зургийг 8 проекцоор (хажуу- | бүрийн хөдөлгөөнт загвар хийж сурах нь ерөн- Ямар ч хялбар загварыг хийхэд ажлын бай- Заг, дЭЭНЭЭ2н УрЬДаНогВУрнаЭн хий эрдмийн зураг, шугам зураг, хөдөлмөр, (раа сайп бэлтгэх шаардлагатай. Үүнд бичгийн Эн дотоод эд ангиудын байрлалыхдарцулд с математикийн хичээлээр олж авсан мэд: | ширээ буюу тэгш гадаргатай ширээ байж бол: сан зураг хийпэ. Загварын чанар. зургаас ихээ- лэгвэ бататган практикт хэрэглэж сурах, ул- по, Ажиллах үедээ ширээн дээрээ хавтгай фа- хэн: шалтгаалах худхннЕ нимбайддодорхон зун маар ирээдүйнхээ мэргэжлийн чиг баримжаа нер буюу кардон тавих нь зүйтэй. Хэрэв Оройн раарай. Зохион бүтээгчийнгажлын гол нь зураг олж авахад чинь ач тустай. цагаар ажиллавал ширээний гэрэл хэрэгтэй. бОХИОХ АЖИЛ“ бӨГӨӨД СИННЭЭД хэн наст эрин Та нарын дотор техник сонирхдог, зохион Цаашдаа загвар вохиоп бүтээхэд чинь. үй- БаугааГШЭЭХ бүтээгч болох хүсэлтэй олон сурагч бий. лийц хайч, хутга, бахь, хуурай, харуул, хөрөө 2 Дара хэ матерцалнагсансолшаннаа дэн Технинийн загвар олон төрөлд хуваагддаг. гар өрөм. алх зэрэг багаж, мөн зургийн дэвтэр, ХЭрЭнцЭННЫ цатсрналахалглали ашиглан олдоа 1Нишээ нь: нисэх загвар, автомашины загвар, | Өнгийн цаас, шугам, харандаа, гортиг будаг. шоран муна ААШ аСЫн ОВОЛО, : усан онгоцны загвар, пуужингийн загвар болон. бийр шаардлагатай. ? : эул ТЭШШЭЭ, ПВэХӨЛМӨНГТӨМӨр олдохгүй бол лааны хялбар хийцийн хүлээн авагч, хялбар машин Багаж хэрэгслээ зөв зохистой байрлуулах лах хэрэггүй ло ло Рөгтэй зүйлээ эвдэж, ашиг- механизм, багаж хэрэгслийн хөдөлгөөнт заг- явдал ажилд дөхөмтэй байдаг. Ажлаа дууссапы “00 БАрЭЦаХ Ь вар гэх мэт. дараа байраа.-тогтмол цэвэрлэж: занших хэрэг- зудүргийн дагуу загвараа хийх: хийхийн өм- Манай оронд НЕГ, 22218 аалоодон, Пнос: зЭЁ: х В5 Зрунаас ын эхлэх, эд ангиудыг яаж бэхэлж он, зарим сургуулийн дэргэд технии- Загвар зохион бүтээхэд баримтлах х аргаа сонгон авна. Жишээ нь автома- кийн дугуйлан секц ажиллаж байна. 1, Шинээр Сон хийх БҮЛЛЭЭ ХїрВисоүд Бонү0 загварын рамыг эхэлж хийгээд раман дээ- Хэрэв та нар ийм дугуйланд суралцдаг бол бодож түүнтэй ойролцоо, тостэй зохиомж хийц. 59) ОУСад ЭД ангиудыг бэхэлнэ. Хамгийн эцэст 2-4 жилийн дараа сонгож авсан техникийн | ТЭЙ загварын талаар пом сэтгүүлээс уншилжс мэ- дугуйг бэхэлбэл тохиромжтой. Мөн хийж, байгаа загвараа нягт нямбай сайн хийж чаддаг, түү- | ДЭХ хэрэгтэй. материалаас шалтгаалан цавуу, эрэг шураг. гаг- нийгээ чадамгай удирдан жолоодож уралдаан- (2. Аливаа загварыг сохион бүтээхдээ тоо- ХУУР мэт торол бүрийн холбоосоор бэхэлж: бол- тэмцээнд идэвхтэй оролцдог болох бүрэн бо- цооноос эхлэх, үүнд эхний үед хялбар тооцоо- Е: ! ломжлой. поос эхлэх нь зүйтэй, 7Кишээ иь резвипэн хө- Хий Загвараа турших Техникийн загварыг хөдөлмөр, физик, мате- дөлгүүртэй онгоцлы загвар хийе гэж бодвол ном иосэн загвараа будаж бэлэн болгоод тур-, матин, шугам зургийн дугуйлан секц, сонгон сотгүүлд гарсан иймэрхүү загварын тооцоог шү: Үзэх эрмэлзэл хэн бүхэнд төрдөг. Гэхдээ, суралцах хичээлээр хийж болохоос гадна бие ёронхий урт, оргон, өндөр, далавчны урт, оргон түршин үзэх гэж яарах хэрэггүй. Яарснаас, даан гэртээ ч хийж болно. Загварыг бие даай талбай, залуурын хэмжээ зэргийг ашиглаж бо. түриилэн цагийн хөдөлмөр ганцхан удаагийн хийхийн тулд «Юптий технин» сэтгүүл түүний. лох юм. Гол нь далавч, палуурын хэмжээ, тал- ШАЛ Үр Дүнд хүрэлгүй өлгөрчлболчош: хавсралт, «Моделист-колструктор», «4ЮКрилья байн харьцааг зов сопгож авах нь чухал, НӨ ЛИ Е хн 9288 Жий туршдаг, удирдан 3 . г арга барилыг сайп судлах нь чухал. Ф Ши 11122234 г:214 Шин ШИНШЭЭЖН ЇВИЛНЫ (НИННИН ! (алаг) Шэнагбий) ЦӨгДӨШЕН) (авиан) ЦЕайгХОИН цавины (ан шаа “НАМЫНХАА ЦУЛХУРААЛ Ш(2 «орнөгөсо анм гийн. Оломйк су мын 8 жилийн унд сургуулийн ХХУамт.| баатар, амсрын анхны шєсэгч (О, А. Га- 20 км зялж Тахилгат гэдэг газар өвөлжиж байгаа аймгийн 2 удаагийн аварга малчин ИГ. Цагаан-өвгөн гуайн суурьт очиж малчин ах эгч нартаа ту- саллаа. Тэд оөрсдийн цуглуул- сан мал аж ахуйн холбогдолтой 20 шахам номыг суурьт бэлэг- «ЗАЛГА чулуун зоож, хороо ополиоо тод 1009 онд Халх голд байлдаж япсан ахмад дайчин, Г.Сайнхүү гуайтай уул- мэн. 5 шоометр барьж, хорлон цэлэрлэл, Моп заалт зохион, дурсамжийг !"ь тэмдэглэж авай, Тус анги нь сургуулийн хө долмөорийн апарга. анги. бөгөөд энэ. хичээлийн жилийн 1,:2,-3 дугаар тралд сурлагынс чана раа 19,7 хувиар, ахиулан, МАХ Нэмн ХУҮТГ-их хурал угтаж, рт портад гарын үсэг, зурах ураг даанд оролцохоор сурагч бүр їг мэлт үүрэг аваад эаамданс байна огш Ч, пААСЛАИНХҮҮ С ҮЕ» АЯНААР Пид намын ХУ! -их хурал уг- Таж, өмнөх амжилтай бататга- хин хамт сурлагынхаа. чанарыг 00 хувьд, хүргэх порилт тапин хичээллэж, байна, Архангай. аймгийн... Цоцор» лэг сумын 0. жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «Нь ай» гийн. аонерийн.. бүлгийн дарга. Т, НЛМБЛСҮРЭН їйлихонгор айм- гийн. Залигондөор гумын 0 жилийн тунд сургууль “Урлагийн. апар» га». бүлог. шалга- руулах, шид ло» хиолоо, Урлагийн Манай. бүлэг. үйлэгт нийт пиг бүлэг оролцс улсын тэргүүний соноос. сурагч Монхийсаи ах- 0) бүлэг. болох үү? лагчтай 7эийн «Л» апгийн | 06 рэг” аваад монго сойлч нөхөрлөлийн. хамт олон 4) тын багш нарын. «Сургуулийн. хошой. апарга» 0 ЇҮ их хурлын бүлэг боллоо. 010 шийдвэрийг бие- Мон гоцлол дуугаар Н-ын | 50 лүүлэх зорил- «А» ангийн сурагч Д. Эрдэнэ ї3 тоор «Залгамж, үе» айны өрд: билэг, ардын уртын дуугаар Т- йг мийн далай жиггүүрээр идэвх- гийц «А» ангийн сурагч Б, Өнх-. 48 тэй аялсны дүнд ЭГ, Пэргүй, Л. Цэрэнпадмид, С, Цонд-аюуш, ЛА. Бямбасүрэн, Т, Эрдэнэчимэг гарын 17 сурагч сайнаас онц дүнтэй суралцаж, сурлагын ча- нар 56,6 хувь болж, 100 ху- вийн амжилт үзүүллээ. Манай бүлгийн Энхтуяа даргатай 1 дү- гээр салаа дундгүй салааныхаа амжилтыг дахин хамгаалан. баяр, хөгжмөөр 7-гийн «А» аи- гийн сурагч М. Монхиасан, маг- таал хошин яриагаар б-гийн «Л» ашгийн сурагч 1Ц, Монх- жаргал, бүжгээр 5-ын «А» ан- гийн сурагч Д. Бат-ирээдүй, урап уншлагаар 7-гийн «А» ан- гийн сурын Х. Сарантуяа иар апарга боллоо: Багш Д. САМДАНХОРЛОО 298 Сү 2о99:352 74111117 Го-| ЭЧШЭЭ 1аЇОсеминАР 18Й|ша- Гал түймрээс соргийлэгч тимурчууд Гал түймрээс сэргийлэгч тимурчүүд иь оршин байгаа гайрыихаа. галын мэргэжилтэн, гал номандтай холбоо тог- тоон, ПНМАУ-ын Сайд ицарын Зөвлөлийн 14 дүгээр тог- тоолоор батллсйн «Оспорийн гал соноогчдийн инохөрлол»- ийн запирыг мөрдөн ажиллиийл, Өнө нөхөрлөлд 10-10 цасны пионер: сурагчдыг сайн дураар өлсүүлдөг, 10--40 хүүхэд наг нохорлол болж хур- лайраа 8--0 хүнтэй йоплол, зөвлөлөөсөө дарга, орлогчийг сонгодог, Төд хамгийн гол: иь гал түймрийн аюулаас урьдс чилаї сэргийлэхэд тусалиа, бага. насны хүүхдүүд энд тэнд нуугдаж тоглох дурь тай. Тэр үедээ чүдэйл, лїа йсайж мартаад явчих удаа ч гардаг, Зарим нэг дүрсгүй хүүхэд яууцгайгаар тамхи та- тах зэрэг лохисгүй байдал гаргасиаас галын аюул гаргаж Ч. магадгүй. юм. ! Мон ой хөвч гавар аялал өугаалгаар япахдаа түүдэг гал асааж галын наадам хийх тохиолдол гардаг. Энэ үед гал гарахаас сэргийлэх, ялангуяа ханар, иам- рын цагт улам илүү болгоомжлох хэрэгтэй. Гал түйм- рээс сэргийлэгч тимурчүүд дээр дурдсан болгоомжгүй явдлаас сэргийлэх, аяллаар явжбайгаа анги бүлэгт онэ талаар зориуд сануулж ухуулга хийх хэрэгтэй юм. Гал түймрээс сэргийлэгч тимурчүүдийн ажлын өөр нэг хэсэг бол эрэн сурвалжлах, хянаж сурталчлах ажил мөн, Нийгэм, иргэдийн өмч хөрөнгө, хүний амийг галын аюулаас апарсан эрэлхэг пионерүүд, сурагчдыг сурвалж- Ба... х. рүү”, сүүлт»? МАНАЙ ЗОХИХ БНЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД ШИШ! ЗУРААЧ БОЛНО Миний дуурлах хүйн бол БНМАУ ын төрийн шаслала ардын зу раач Дэгдангийн Амгалан юм. Энэ лу раач НЬ ОЛОН сайхан зураг, хулдаа сай бар, гууль, ээс хоомол “барыг бүтээлээрээ ард түмэндээ. ханил бол сой хүй юм Д. Амгалан гуайн бү. тээсэн. «Эх нутгийн өглөө» цулрал зургийг би сайн мэднэ. чЭэж хүү хоёр», «Хавар», «Эмч ирлээ» гэдэг ху аг оналад Ми сайхам сана к- даг, «Ээж хүү хоёр» зурзг Монгол г зу ! 17 тал нутагт өглөөний | сайхан "ар алтан туязгаа цацруулжээ, Нарны энэ туяан дунд хувинтай Ус барьсан ээж ирж явна. Нар зэж хоёрын өм- моос бяцхан хүү баярлан бахдан гүйж явна. Энэ зурагт гэрэл, УС, агаар сурав амьдралыг (тэтгэдэг гэдувйг харуулжээ. Мөн «Хавар» зураг нь маш сайхай! Энэ Хоёр зурагт эх нутгийн сайхан өглөө эх ийн эл- озрэч хайрыг харуулжээ. Энэ зур- суудыг хараад надад «Нараа израа наашаа» дуу, «Улага» цгүлэг саяагд” даг юм. Энэ сайхад зургуудыг зур- сан Амгалан ахыг би хоёрдугаа| : Ь р ан- гєд байх жилээ хүүхдийн сурсан зу- рагт зөвлөлгөө өгч байхад нь харсан юм. Бас цэнхэр дэлгэцээр ч ярьж байхыг нь харсан Амгалан ах зу раг бүтээлзэ яаж туурвидаг Сонин | хэвлэлээс уншкж мэддэг. Тэр дүрслэх урла- сийн сургуулийн захирал, урчуудын эвлэлийн хорооны нарийн бичгийп дарта, сонны сэтгүүлийн коллегийн тишүүн зэрэг ажлын хажуугаар уран өхтээлзэ туурвндаг байна. Амгалан ах олон дахин бодож, бодсоноо на- рийн дүрсэлж, дүрсэлснээ дахин дв- хин засч боловсруулан зургаа бү- тэздэг нь надад дууриалтай санзгд- даг. Ж Хөх, хөдөөгийн инонер: сураг- чид Ш улирлын амралтаараа Ч ЛД зэр, ХАА, соёл урлагийн байгуул, лагын үйл. ажиллагаатай танил цан, ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 10) лугаар дунд сургуулийн иноно- ГҮҮД үйлдвэрээр аялж, оёдолчин Эгч нарынхаа ажилтай. танилцлаа. ц: Бийн нан нан төс нч ЦЭЦЭГЧИиН ХҮҮХДҮҮД Өвөрхангай аймгийн Нарийнтээл су- мын 8 жилийн дупд сургуулийн 7-гийн «Б» анги «Сургуулийн хамгийн олон цэ- цэг таригч» хамт олон боллоо. Мөн цөх- СУУ74И0. 44(74477М47ж4 7 Га! ЦУГЛУУЛГЫН ЧИГ ?12)7---. Баянхонгор аймгийн Галуут сумын 8 жилийн дунд сургуулийн-0-гийн «Б» аигийн пионер-Д, Төмөрбаатарыг нөхөд нь «Цуглуулгын га» гэж ярилцдаг, Байн авар- дийнхөө төрсөл өдрийн өмнө заавал нэг шинэ цэцэг тарьж ургуулан бэлэглэдэг уламжлалтай болжээ. р Тус бүлгийн Дарга Бат-эрдэнэ, -- Энэ хичээлийн жилд бид шинэ бай- ранд ормогц цэцэг тарьсал, Одоо 10 ша- Тэр, өөрийн ориы төвийн болон аймгуудын сонин, сэтгүүлийн нүүр, толгойг эмхтгэн, тус.. бүрийг нь хаанахын хэвлэл, анх хэдэн онд хэв» лэгдсэн, ямар шагналтай. зэргийг “тайлбарлан: бичжээ. » Төмөрбаатар: - БМХХН-ын ХҮйих хурал угтаж «Социа- лист Монголын хэвлэл» гэсэн бяцхан үзмэрийг: хам цэр төрлийн 20 шахам цэцэгтэй бол- лоо. : Манай ацгийн хүүхэд бүр цэцгэнд дур- тай. Бид «Залгамжлагч» сэтгүүлээс та- салгааны цэцэг хэрхэн тарих, ургуулж арчлах зөвлөлгөө авсан. Бас цэцэг бүрийн- хээ амьдралыг судалж, турцигж багагүй мэдлэгтэй боллоо гэж ярив. Энэ ангийнхан сурагч бүр цаашид 1--2 цэцэг тарьж ургуулах, бусад анги бүлгүү- дэд цэцэг тарьдаг туршлагаа түгээх, сур- гуулийнхаа хамгийн ариун цөлэрч анги Заатар хог Москвагийн нэрэм-| ОЛОХ зорилттой байна. їг: 53 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн «Б» ангийн сурагч Р. МӨНХСАЙХАН Өвөрхангай аймгийн Нарийнтээл су- сын 8 жилийн дунд сургуулийн багш пионерийн танхимдаа байгуулж хамт олондоо сурталчилна гэж ярьж байна. Бас суралцаж байсан. анги тус бүрээсээ хи- чээл бүрийн нэг дэвтрийг -10 жилийн дараа эргэж сонирхохоор хадгалжээ. Д. Төмөрбаата- рыг сургуулийн сайхан бичгийн 6. удаагийн аварга цол хүртэхэд цуглуулга нь их тус бол- жээ. Өөрийн ба гадаад орны байгаль орчин, аг амьтдыг тацьж мэдэх зорилгоор түүний хийсэн марк, ил захидлын цуглуулга 200 шахам бол- сон байна. Мон захидлын дугтуйны нүүр цуглуулан зур- гийг нь харж зурснаар урлан бүтээх авьяасаа хөгжүүлсэн төдийгүй «Уран зураг» гэсэн дэвтэр нээсэн нь цуглуулгаас цуглуулга төрөн гарчээ Б. АЮУШЖАВ гэж болно. Ж. БЯМБАСҮРЭН нийнэий ий ий їйл :5::2 34-41 11--4-4 1. ТЭЭ «ТЕХНИКИЙН ЗАГВАР ЗОХИОН БҮТЭЭГЧ БАГАЧУУДАД,| Энэ талаар туршлагатай хүмүүсээс асууж, залуу техникчдийн ордон, тионерийн ордонтой захинлаар харилцаж болно. Загвараа туршсаны дараа өөрийн чинь загвар жинхэнэ уралдаан тэмцээнд оролцдог, загварын шаардлагатай з0- хиомж хийцээрээ х ойртсоныг харьцуулан дүгналт хийвэл зохино. "Хэрэв та нарын хийсэн загвар сургуулийнхаа бүтээлийн үзэсгэлсид шалгарвал бүр ч сайшаал- тай хэрэгт Эхний үед санасан бүгд чинь тэр бол- гой биелэхгүй байж болно. “Үүнд шантарч. бэрхшээлээс айх хэрэггүй. Эцэст нь тллэхэд ганц нэггэрээ загвар хийхэд төдийлөн сайн балж чаддаггүй. Иймд хэд хэ- дээрээ (3--4 сурагч) хамтарч загвар бүтээх нь ягүү зтр дүвтэй болсо. - Залуу техникчдийн ордны техник спортын тинхэчийн Ш. СОДНОМБАЛЖИР 3870 ЗАГВАР ХЧЇЛГЭЭГ Жвтобусны сагвар яаж схийх тухай танил- цуулья. Ямар нэгэн автобусны шагвар хийх гэж байгаа жүн уг автобус ямар хэлбэртэй, бусдаа- саа юутаар ялгаатайг сайн судлах хэрэгтэй. ЖИ- шээ нь: Бид «Икарус-260» маркийн Уигар ав- тобусны загвар хийе, Автобусны ерөнхий: байдлыг авч үзье. (Зу- раг 1), Энэ автобусыг Унгар улсын «Икарус» гэдэг автобусны үйлдвэрт үйлдвэрлэсэн. 22 хү- ний суудалтай. 78 хүний багтаамжстай, цагт 63 км хурдалдаг. Түүнээс гадна хүмүүс суух, бу! хад хялбар гурван хаалгатай: Зураг 2 Автобусыг хийхдээ эхлээд суурийг, “дараа нь дугуй ба толыг, сүүлд пь их биеийг хийх хэ- рэгтэй. Суурийн нугалсан хэсгийн 2 талд гол суулгах нүх гаргана. (Зураг 2) Голыг гантай төмөр утсаар хийнэ. Дугуйг ха- туу кардон, модоор зорж хийж болно, Үүнээс гадна тоглоомын эвдэрсэн машины дугуйг ч ашиглаж болио, (Зураг 8). «20 211 Гол ба суурийг 4 дүгээр зургийн дагуу угсар- на, Дараа пь их биеийн дэлгээсийг пуранд, 90- Фураг 8 гэж, дөрвөлжлөн наах буюу бэхэлнэ. (Зураг 5) Эцэст нь их биеийг суурьтай холбоно. Загва- раа бэлэн болмогц автобусны өнгөтэй ойролцог: өнгийн будгаар будаарай! Г- Тайлбар: Дээрх автобусны талаар «За ру- лйм» 1979 ММ 9, 1975 М2, 4, 6, 9, «Моде- лист цопструктор» 1974 ХМ.9 сэтгүүл болон бусад автомашины лавлах бичиг зэргийг ашиг- лаарай. Залуу техникчдийн" ордны авто загварын Зуюаг 5. 0 горий слэгч лабораторийн эрхлэг ч, хэнмэдэх : 1БАаг:лйллй ианиныВ) шагаВ Г””Г-Г ГЭ илэн Ши... Хүүхдийн урлагийн наадам 2 дугаар сарын 1-нэаэс. 7-ныг дуустал орон далар болж олон мянган янонер сурагч оролцон, ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 20 дугаар дунд сургуулийн. С, Энхбуян їинийнэхий ын" даргатай пионер сурагчдын урлагийн алтан медальт Ган зам» хамтлаг тийн сурагчид хүүхдийн. урлагийн иайдамд анх удаа бие даасан кон- церт тоглож үлэгчдийн сонирхол төтлаа, с, водооли өнээнн зэжинии зивиил ээвжээээ нээлээ үээээээх үэвэээх инээх Өэвээээх “зээээх үлээээ эниииж “ирэимимим | шиниииин үөиөэииэ ТА НАРЫН ШИНЭ ТАНИЛ Бумангийн Гонгор-багш. Энэ багш хүүхдэд зориулж олон шүлэг бич МИПС-ын 1У | спартаниад СПОРТЫН г: ИМНАСТИК МИС-« ин. 1. спартанийдын-. спор» ЭАлтайцойэг. “орь-елтай) жээ. Сүүлийн үед сонинд ирүүлж байгаа эвлэг хөөрхөн шүлгээр нь би Гон- тор багштай танил боллоо, Манай бяцхан ушшигч-танйр ч гэсэн. Бал хонгор аймгийн төвийн нэгдүгээр бага сургуулийн багш эмэ хүний бүтээл- тэй танилцах болж байна. Зохиолч хүйн гэдэг бол уг чанартаа багш байдаг юм, Багш Б, Гонгорт уран бүтээлийн амжилт хүсч, сойпныхоо. 141 мипга гаруй ушшигчдад түү- ний бичсэн шүлгээс сонирхуулахаар нийтэллээ, БИ МОНГОЛ ХҮҮ Цовоо даагаа эмээллэж: аваад Цовхроон дунд нь мордож апаад Цогнон: дунд нь. ташуур өгөөд Цомбоп туруунд нь тоос С. ИАДМИД ИХЭР ХАЛЗАН Ихэр халзан хурга Ижилхэн ч гэж, аргагүй Энэ жилийн төлөөс тын гимпастинийн тэмцээнд хот, хө- доогийн 18) байгууллагаас. шалгарч ирсэн 112 охид хөлгүүд Чолоот хо- долгоо!, -дамжуурга, “цагирагт дуү- жин, бариултай модон морь, турийн, сайлуур зэрэг хэрэглэл дээр олон хупилбарт: нарийн. дасгалаар өорс- дийн. эзэмшсэн, “арга. техниц, ан- хайлж самбаагаа сорилоо, Оспорийн гимиастийчид инасаид хү- рэгчийн 1 зэргийн. ангиллаар 28, 1 гээр 25, охид хөвгүүдийн зоргээр 48, үндэсний мастерии пор- моор 3, олон улсын. мастерын хө- 25,00 оноо 9. Д. Уранчимэг (Эавхат) 84,70 оноо Насанд хүрэгчдийн Ш дэрэг (эрэгтэй 1, Ц. Лхагтадори (Булган) 52,20 оноо 2. Ц.. Нандигжав 51,00 оноо 3. Б. Чулуунбадрах (Өмпөговь) 50,7 опоо / - Насанд хүрэгчдийн 1 зэрэг эмэгтэй) 1. Л. Алтанцэцэг (Ажилчны райоп) 72.30 оноо (Говь-алтай) Ас, Эрх ч гэж аргагүй толбөрөөр 5 тамирчин оролцоп, - босгоод Иргэн хопипы ууцан дээр С 1 Чэ ын р ОЛ тэм 2. Ш. Нарантуяа (Найрамдлын Ё йЙ х ҮҮГИТ: Гэ 4 ы ууца ЭЕ “партакиады ас Я 3 . Дэлний нь салхинд шуугитал Шөглөрд ТарДЭЭГ тан дээр ЭсшИД Ч) 2! Д дугаар” байрчэзэлсэн район) 69,90 оноо ДЭ ай” вйхс Евнаал давхив эг өндөр хаднаас тамирчдыг танилцуулбал: лг Цагаан (Ажилчны райои) Э: аваас суната/ Ч : НЬ Охндын 1 зэрэг ,95 оноо 5 давхны |. Дэвхрээд бууна.. 1. Л. Тунгалаг (Сэлэнгэ) 95,65 Насанд хүрэгчдийн 1 зэрэг Дэпжийн чулууг дэргэтэл Ижлийнхээ. дундаас 6. оноо : (эрэгтэй) давхив Цойлоод гарна 2. И. Болормаа (Дархап) 84,90 1. Ч, Энхбаяр (Ажилчны район) Дэргэдэх уулыг “доргитол Ээжийнхээ. өмцөөс оноо 1 “0: хаг 2: зал ЯВХ Ч л Ё 3, ОН. Эрдэнэчулуун (Булган - С. Батхуяг жилчны район) давхин Цовхроод хүргэ. 34:30 оноо р 105,00 оноо Н 2 Аавын ярьдаг үлгэрийн баатар Агсам хүлгээ унасан юм шиг Ахрын ноос шиг үүлэн цаапа Агаар сансарт гарсан юм шиг Амгай зуузай хавиран шаргив Аралтай жийжүү наранд гялбав Ахыг- дууриагаад /нсгэрч үзлээ Аавыг дууриагаад дуулж үзлээ Модон шилбүүр унадаг байсан. Мопгол хүү би,эр болох нь Эхээ дагаад явдаг байсан. Эмпэг даага-морь болох нь Цасны цоохорт Тоглох нь хөөрхөн Цангипатал майлаад "Топгочих нь өхөөрдөм Ихэр халзан хурга Ижилхэн нь аргагүй | Ивэлж хивдэг эхдээ Эрх байдаг нь аргагүй "Том хонь болохоороо Тоглох болов уу, яах бол! Тойглож хөхүүлсэн намайг Тоох болов уу, яах бол! ШИНЭ СУРАГЧИЙН ҮГ т Алпгийнхаа жаалын Гэрийг мэднэ. Аав эзжийн нь Нэрийг мэднэ. Найз жаалыниха. Зүсийг мэднэ Надтай чацуу гэж Насы нь мэднэ, Цээжилсэн шүлэг Дуугий нь, мэднэ. Цэцэрлэгт явдаг Итгэл баттай Дүүгий нь танина, Намраас хойш Найзалсан юм чиль Найз минь ч гэсэн Намайг мэднэ . “Аягиараа бид Ирээдүй нэгтэй. Арван жил Бүл нийлсэн Эгч дүүс шиг Бүгдээрээ бид Эвтэй юм шүү. Б. ГОНГОР Хөвгүүдийн 1 зэрэг 1, -Ц. Энхбаатар район) 58,65 оноо . М. Хишнгбаатар “(Онтябрийн район) 53,25 оноо 3. Н. Төрбат (Сүхбаатарын район) 52,75 оноо Насанд хүрэгчдийн Н зэрэг (эмэг- тэй) 1. С. Алимаа (Найрамдлын райоп) 35.45 оноо 1 (Сүхбаатарын З, Б. Гансүх 4(Онтябрийн район) 95,1 “оноо л Олон улсын мастерын хөтөлбөрөөр (хувиар) 1, Ө. Үрлээхүү 78,50 оноо 2. Р. Лхамсүрэн 72,95 оноо 8, Ц., Энхтуяа 71,50 оноо (дурвуу- лаа Сүхбаатарын район) авч алт, мөнгө, хүрэл медаль авлаа. Ш, БЯМБАЖАВ МПС-дын ГУ спар- такнадын спортын гимнастикийн тэм- цээнд олон улсын мастерын . хөтөлбө- рөөр оролцож тэр- гүүн байр эзлэн алтан медаль, 1 дү- гээр зэргийн дипло- моор шагнагдсан нийслэлийн 6 дугаар дунд сургуулийн 7» ! гийн «А» ангийн су- РТ 2 шинжлэх ухааны арга ажилла- Отара-- хонин суурь 3 рагч спортын мастер Ї "гааг үйлдвэрлэлд иэвтрүүлэгч, Пастбицше-- бэлчээр О. Үрлээхүү. Ё малын «инженер» хүнийг хэлпэ. Продуктивность-- ашиг шим. / 5 Козлята (олон тоо)ишиг Мах, сүү, ноос, арьсыг малын / Колодец--худаг. Уурхайн 6бо- ашиг шим гэнэ. 5 иВносы Е лон өрөмдмөл худаг гэж бий. Помешение для животных-- Ё байшилХҮы! Ї Комбикорма-- багсармал 19- малый байр (хашаа) уншигчдын ТОЛЬ ХҮҮ МАЛЧНЫ СУУРЬТ “ФЧИЖ МАЛ АЖ АХУЙН “ҮЙЛДВЭРЛЭЛ, МАЛЫН ЗАРИМ НЭР ТОМЬЁОТОЙ ТАНИЛИСАН НЬ Бараичик-- эр хурга : Шефство иа, Ив Блеять, блеяние-- майлах Молоднияк-- Төл. Эпз жил ма- Трршьнаг аж Тачуйт Эругаыг ГДүэлцинс (хонь, ямаа майлдаг) най улс 9 сая төл бойжуулиа. 1 еф иэгдэлдээ элгэвч, уут БНЬ үл, 1Х Верблюжата (олоп т00)-ботго Ветеринария-- мал эмлэлэг Жеребата (олон тоо)-унага Живой вес-- амьдын жил. Бүх төрлийн малыг амьдад иь түлж иг-аар илэрхийлсиййг хэлнэ. Энэ иь отрын үр дүн болон судалг: им ажилд чуха» ач холбогдолтой. за. ашиг шимийг нэмэгдүүлэх - инээ Р?РР” ЧЭ Я--893258 жээл. Одоо манай улсад багсар- мал тэжээлийн 20 үйлдвэр ажил- лаж байна. Арвай, буудай, сүрэл, зэгс, давс зэргээр багсармал (нун- таг ба шахмал) тэжээл хийдэг, Кнут (бич, плеть)-- ташуур. (бить плетьыю, кнутом, бичом-- ташуурдах). Колодезная бадья--ховоо (чер- лать воду из колодца колодезной бадый-- ховоодох Кормушка-- тэжээлийн онгоц Минеральные добавки-- эрдэс тэжээл. Үүнд: давс, хужир, бусад тэжээл орно. Молодые животноводы-- залуу малчид Молозиво-- уураг сүү. Иялх төлд зоугаар ч орлошгүй хоол тэ- жээл, : “Мычать-- мөөрөх,-.(Үхэр, ту- "ил моөөрдөг) 1-2 Нагул-- отор. Сайн бэлчээр, Ус дагуулан хариулж малд дээд зоргийп тарга хүч авахуулахыг Овцевод-- хопрчиц аж рын пэрэмшит Улсын Ржать-янцгаах (адуу янцгаадаг) Реветь (кричать)--буйлах (тэ- мээ буйлдаг). Сакманный метод вырашива- ння молодияка---Төл бойжуулах хөрвийц гарга. Хурга, ишгийг.эх- тэй нь хамт байлгаж, дураар нь хөхүүлж бойжуулахыг хэлнэ. Энэ аргаар эрүүл, чийрэг олон төл. авах бүрэн бололцоотой юм. Седло-- эмээл Телята (олон тоо)-тугал Тренога-- чөдөр (трепожить, спутывать-- чөдөрлөх) Удила-- амгайвч Узда, уздечна-- хазаар лээ зэргийг олноор бэлтгэж. өгөө- рэй! Ягилта (олон тоо)--хурга. Яг- инта. сосут матерей-хурга эхээ хөхөж байна. Яловый, бесплодный-- сувай. (яловая корова-сувай үнээ) Ц. ЭРДЭНЭГЭРЭЛ Пааратээтааддү”- (, хэплэлийй.. комбинатад Ї ї ! Зимияя стоянка-окота --өрол хэллээ, Ярочка-- охип хурга, ий хуу Ь, то жооо Недоуздок-- ногт (надснато Мал аж ахуйн эрдэм шинжид- 210 Зоотехийк-зоотеунинч.--. Маг иедоОуздок---ниогтлох) гээний хүрээлэнгийн ажилтан хэвлэн. ЭУГАЦАА БОЛЛОО ШҮҮ” цэцэг тарьж эхлэх хугацаа боллоо (шүү! 3 7 Э38 тийг одоо л яг тарих нь чуха заг тарих нь чух ЦЭЦЭГ ТАРИХ. Хүүхдүүд ээ! "Нэг ба олон паст 1 аш,цагт “хүрээлэнд, Эрхдэгч Ц.ДАШДОНДОВ Индекс ж 14140 ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕГАРИ НАР МЭГДЭГТҮНГ Үү фэрэмжит МПБ-ын Төв Зеалелийн сонин, 32 дахь жилдээ 3 12 (1412) ог, МХЗЭ-ийн Төв Хөрөө, Д.Сүхбаооторын 1976 оны 3 дугаар сарын 17 “МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН төлөө хэзээд! вэлхэн БАЙГТУН| . Лхагва Үнэ 10 мө «Пипонсрийн үнэн» сонины энэ оны тавдугаарт, Хосс Мартийн нэрэмжит, инйслэ- лийн 52 дугаар дунд сургуу- хийн 10 дугаар ангийн су- рагч Ц. Сарантуяагийн, ил- тэзлтийн эзэн найздаа бич- сэн захидал нийтлэгдсэн юм. Сурагчийн жижигхэн ши- рзэнд тохой залган сууж эр- дэм номын шимийг хүртэж, байсан, нэгэн ангийн ижил дасал болгон нөхдийнхөө за- хндлын хариуг, Завхан айм- гийн Сонгино сумын Энхтай- ван нэгдлийн «Баян-айраг» бригадын малчин, МХЗЭ-ийн Идэвхтэн. суриалжлаг- чил аа! Сониип чинь та на рыг өспөрийн цэцэгчдийн туха... бичих сопирхолтой шинэ. ажилд томилж бай- ил, Одоо хайрын урь орж, цэцэг, мод тарих хөдөл- тоон өрнөж өхөллөэ, Сур- малжлагч, идэнхтон и- чигч пар үр ашигтай. ши "9 сэргэг. зүйлийг. сопор соргог ажиглан, түүнийг бичиж сурталчлах, үүгээ- роп уг ажлыг өрпүүллхэд их” үүрэгтэй байдаг юм шүү! Танай. сургууль, ая- гийн хамт олон, найй нө. хөд чипь ӨНӨ хавар хө, хичнээн: цэцэг. тарьж бай- на юэ? Оспорийн циөцогч- дийн. бүлгэм дугуйлан ажиллаж байгаа бол чу- юм юу санаачилж, байна мэ? «Цонх, тагт, хашаа, гу- дамж, талбай, орчин тойр- ноо гоё сайхан цэцгээр чимье». гэсэн хөдөлгөөн өрнүүлж байна уу? Хээ- Афд24Л ЧИЛЖ ОХЖИУ 59-229:242-07 2)-24..10 жаа руугаа буцаж явна. Мал мааль тарга тэвээрэг сайтай. Бас та нараас ажил сурла- гын амжилт илтгэсэн захи: дал авч баяр дээр баяр болж явна. Та нарын бичсэлчлэн.ах- мад хүмүүсээс сурах мэдэх юм бидэнд тун их байна. Мал маллана гэдэг их на- илгээлтийн ззэн Г. Батэрдэ рийн-арга ухаан шаардсан нэ бичиж манай сонинд сонирхолтой сайхан ажил ирүүллээ. юм, Манай сумын ахмад Сайн байцгаана уу? “Та малчид арга туршлагаасаа бүхний сурлага хөдөлмөрт бидэнд байнга хэлж үлгэр- амжилт хүсэн ерөөе. «Пионе- лэж байдаг нь үнэхээр сай- рийн үнэн» сониноор надад хан. Өдөр ирэх бүр шинэ илгээсэн захидлыг би сүр- зүйл мэдэж, асууж лавлан, тийн бэлчээрт -авч хязгаар- сургамж авахгүй бол яаж гүй их баярлалаа. сайн малчин болох вэ! гэж Малчны хотод төлийн дуу цангинаж, салхины үзүүр уяран, хөдөө нутагт маань сайхан хавар болж байна. Энэ хавар манай нэгдэл З0 мянга гаруй төл хүлээн авна. Ангийн сурагчдын дүн, сургуулийн сурлагын чанарт нөлөөлдгийн адил сум нэг- дэл. аймаг орны ажил, цаа- шинлбал улсын маань төлөв- легөө малчин биднээс ихээ- хэн шалтгаалдаг юм. Ийм учраас манайхан төл болгоныг мал болгохын тө- лөө өдөр шөнийг ялгалгүй хичээн хөдөлмөрлөж байна. Найз нь зэж дүү нарынхаа хамт сумын төвөөс алс хол ТОВЬД ӨВӨЛЖӨӨД одоо харар- МАХН-ын ХҮП тэдний. хэлдэг ёстой л үнэн үг ээ! Өдөржин цасан дунд идээшилсэн хонин сүрэг ми- ний бодлоор бол усаар ду- тагдмааргүй мэт. Гэтэл хич- нээн их ундаасдаг гэж сана- на! Ингээд бодоход аливаа ажлыг. нүдээр туулах шиг “сайн юм үгүй шүү. 5 Би. малчин боллоо гээд хичээл номоо орхиогүй. Сум нэгдлийнхэн, сургууль багш нар -маань бидэнд бүхий л талаар тусалдаг. Сайн мал- чин, дараа нь сайн мэргэ жилтэн болохоор илгээлтийн хээ хугацааг дуусгаад Улаан баатартаа очиж та нартайгаа уулзан, сургуульд | сурна. Дараа нь дахиад хүсэл тат- сан хөдөө нутагтаа ирнэ. Эр- хэм найз нараа! Төрөлх сай- ханй.эх орноо хөгжүүлэн цэ- цэглүүлэхэд чадах бүхнээ зориулцгаая. Илгээлт өвөр лөж малчин болцгоохыг найз нөхөддөө уриалья! Та бүхнийг хүндэтгэн ёсол- Г. БАТ-ЭРДЭНЭ сон үзэж биеэр. СЭ рийп уу? Сурвалжлагч пүүд эдгээр асуултад ан- хааран цаг алдалгүй шуур- хай мэдээ бичих хэрэгтэй байна. дээгээр бид «Өсвөрийн Б їгийн биш замаар хөгжияс болох тухай Н. Маркс, Ф. Энягельс нарын анх удаа боловсруулан-тавьж, их Лениний үр- вх хурал угтаж, программд оруулах нэмэлт өөрч- цээд, хоцрогдсон ШАХН-ын их хурлуудын тухай энэ ДУ- лөлт, намын дүрмийн тухай, намын таараас эхлэн нийтэлж байна. дотоод ажил, ороп нутгийн намын байгууллагуудын ажлын тухай, на- -- Монгол Ардын Намын анхду- УУ УУД у тавр их хурал 1921 оны 3 дугаар сарын 1--3-ны өдрүүдэд Монголын Зөвлөлт Орос Улсын Дээд Шивээ хотод ху- хувьсгалт байгууллагын зарим гишүүд, парти- 1 төлӨӨЛӨГЧИД зэрэг 26 хилийн ойролцоо орших ралдсан. Тус их хуралд зан отрядын хүн оролцсон байна. Авхдугаар их хурал Монгол Ар- мын удирдах байгууллагуудыг сон- гох зэрэг асуудлуудыг хэлэлцжээ: -- Монгол Ардын Намын ШЇЇ их гэлжлүүлэн хөгжүүлсэн сургаал ба- римтлахыг намын болгон -батлав. ШИШ 111111111111121111111111112111111111211111102122 МИН ӨСВӨРИЙН ТУХАЙ байна иДЭиХт- ЦЭЦЭГЧДИЙН БИЧЭЭРЭЙ! прцэгчид» гсэн байнгын тусгай булан гаргах бол- но. : й "Манай. сурвалжлагч идэвхтнүүд сопиныхоо 9т"- тээ томилолтыг урьдын “адил амжилттай биелүүл- и9 тэдэгт итгэн байнав. цэцэг. тарын Та парын ирүүлсэн мө- шөврак” ЭНХТУЯА ПИОНЕР ! 7 : Миний дэргэд, үсээ салаа сүлжиж, сарнай адил- гал улаан тууз цэцэглэн уясан цовоо бор охин сууна. 18 улирал дараалан онц сурч байгаа энэ охин алс хо- лын Увс аймагт сүрлэг сайхан Хархираа уулсын хойд хормойд орших Түргэн сумын найман жилийн. дунд сургуулийн 5-ын «А» ангид сурдаг. Овог, нэр нь Цэрэнгийн Энхтуяа, Бүлгийн дарга. Ц. Энхтуяа: | Би тоо бодох дуртай. Хичээл тараад гэртээ очиж даалгавраа хийхдээ тооноос л эхэлдэг. 5 дугаар ангиудын тооны аварга болсон. Хүнд хэцүү бодлого бодоод хариуг нь гаргах бүр шинэ нээлт хийсэн мэт сэтгэл баясаж түүндээ урамшдаг. , Би бас дуу дуулж хөгжим тоглодог. Сургуулийн дууны аварга. Мөн бүжиг хийх сонирхолтой Манай бүлэг «Авьяас билэг уран чадвар», «Даам- чин», «Ариун цэврийн аян» зэрэг олон сэдэвт ажил зохиолоо. «Хамтын шийдвэр» сэдэвт ажлаа бид Уран- чимэгийнд хийсэн. Тэр цээж бичигт удаа дараа муу авсан болохоор хамт олноороо хэлэлцэн засах, гэ- рийнхэнтэй нь хамтран туслах зорилготой энэ ажлыг зохиосон юм.. Уранчимэгийн салааныхан очиж шугаман жагсаал хийгээд хүүхдүүд санал бодлоо ярьж завсар хооронд нь дуу шүлэг, уншиж хөгжим тоглосон. Бид бас «Ма- най» сум сэдэвт ажлаараа сумынхаа байгалийн гоо сайхан, малчдын арга ажиллагаа, албап байгууллагын ажил үйлстэй танилцаж тойрон аялал хийсэн. Одоо "манай бүлэг улсын тэргүүний бүлэг болох үүрэг аваал ажиллаж байна гэж ярилаа. 5 тицишгининиинишиии Энэ охин МХЗЭ-ээс намын их хуралд-өргөх рапор тад гарын үсэг зурах мандат хүлээн авсан юм. Ма- гадгүй түүнийг гадаа тоглоод гүйж явахад нь хүмүүс анзаардаггүй байж болно. Дүүрэн номтой цүнхээ үү- рээд өглөө бүр сургууль руугаа хэвлүүхэн алхаж яв даг эпэ жаахан охин энхрий хайрт намын ХУ их ху- ралд бүтээл үйлсээ өргөхөөр шамдан буй ард түмний маань хүчирхэг их хөдөлгөөнд хамрагдаж -сурлагын- хаа амжилтыг бэлэглэх эрмэлзэл төгс явна. Г. ТӨРТОГТОХ тий энйзтптиитэийтээ эт ййттт тээ її ийййтинййэитээтиийниг ”СТтїгл лиЛтшллхлтрэЛҮлЦҮүгРВСЛҮЄНЭ солА тогтов. Тус их хуралд намын 7600 гаруй гишүүдийг төлөөлөн таслах эрхтэй 176, зөвлөх эрхтэй 13 төлөө- лөгч оролцжээ. -- МАХН-ын У их хурал 1926 оны 9 дүгээр сарын 26-наас 10 ду- гаар сарын 4-нийг хүртэл хуралдаж, Намын Төв Хороо, Хянан Байцаах Төв Комиссын . тайлан илтгэлүүд, намын эдийн засгийн бодлого, ар- дын соёл гэгээрлийг хөгжүүлэх ту- хай асуудлууд “болон орон путгийн намын байгууллагуудын. илтгэлүү- ороп напиталист жайжин шугам дын Намын программ, «Монгол Ар- дын Намаас гадаад монголын ард түмэнд тунхаглаи зарлах бичиг», түүний оршлыг хэлэлцэж батлав, ”.с- Шөнгол “Ардын Намын П их журал 1923 оны 7 дугаар сарын 18-наас 8 дугаар сарын 10 хүртэл Нийслэл хүрээнд хуралдав, МАН-ын 11 их хуралд иамын 2000 гаруй ги- шүүдийг хамарсан. намши/68.бай: гтууллагаас 93 төлөвлөгч сонгогдон соролцож, Намын "Төв Хорооны тай- яай, зэвсгийн” газршын, ивтгэл, вамын хурал 1924 оны 8 “дугааргсарын 4- 31-ид Нийслэл хүрээнд хуралдаж намын 4000 гаруй гишүүдийг 160- лөөлсөн 108 төлөөлөгч оролцов. Тус их хурлаар НТХ-ны тайлан илтгэл, яамдын ажлып. тайлал, их хурал “Мбиголын хувьсгалын хо- тийн талөвийн тухай асуудлыг хэлой орон иут-- гийн намын байгууллагын илтгэл зэ-: рег 12 асуудал хэлэлцэн, Намын 11) -- Монгол Ардын Хувьсгалт Наз- мын 1Ү их хурал 1925 оны 9 дүгээр сарын 23-наас 10 дугаар сарын 1- нийг хүртэл Нийслэл хүрээнд ху- ралдаж, памын. шинэ .ирограммын төслийг хэлэлцээд ардчилсан хувьс-. талын шатанд. намаас гүйцэтгэх үндсэн. зорилтыг, заасан 11. бүлгийн төслийг түр: баталж МАХН-ын про- “прамм: болгон дагаяс... мөрдүүлэхээр дийг хэлэлцжээ. ”Тус-их хуралд на- мын 11600 гаруй гишүүд орлогч- дыг төлөөлөн! 181 гишүүд оролцжээ. “Улс орны эдийн. засгийг гадаадын “мапиталын бэрхшээл нөлөөллөөс ан- гижруулах, улсын ба.хоршооллын өмчийг хөгжүүлэх, Зөвлөлт Холбоот Улстай хамтран ажиллах, каяита- лист элементийг хязгаарлах, түмний аж амьдралыг дээшлүүлэхэд памын эдийн засгийн. бодлого зиг- лэх ёстойг тус их хурал опцлон зээ- еан байнаг. -,.:54-3. 72 : ард. Уйионерцууд «Задгашж фе» аянаалаа сум, Холд аймгийн Мянгад су мэс їэсилийн ДУНД сургуулиуд дарлагийн байранд шалгарлаа. Х, МЕРКИХАН Опорхангай Ё иїмгийн.. Хархог үнны 0 жилийн 2 Үрэх онд до йунд сургуулийн лох су ҮЧ йто- бүлгэмийн зо орүүдш Ш ү лол, интериацио- мартиакиад уг мал танхимаас чожо баруун 3 эрхлэн. Чили, аїїмгийн.5 су- Анголын ард тү- мын 9 жилийн мэн, дунд сургуулцу- Цмн зуршилага солилцох уламж- лалт уулзалт тэмцээн Бая-ол- сумын ха- лэ спортын 6 гий аймгайн Баяннуур . Тэмцээнд 157 мафрчин 14 баг бо » “Улаан зохио, клубийн Хүүхэд багачуудтай эв са- наа нэгтэй байгаагаа илэрхийл- СЭН нийт пионер сурагчдын цуг- Цуглаан: дээр интериационал эрхлэгч багш Б, Ян- төрлөөр хүчээ сорилцов. санжан Милн, Анголд бол» бай- л У вс аймгийн Охнөговь сумын гаа үйл явдлын тухай ярьж, 7- Ы жилийн дунд сургууль тэр. Гийн «А» ангийн сурагч Я. На- Баншонг СоЭЫнН аймгийн ранцэцэг, 8-ын «Б» ангийн су- аяинуу сумын жилийн раёгч Д. Дашхүү Өчийн «Б» омч сургууль 2 дугаар байр, ангийн сурагч 1) Энхтуяа” пар Ч вс аймгийн Наранбулаг сумын Чилийн коммунист иамын ерон- “Эүтлст дунд сургууль Зду- хий нарийн бичгийн дарга Луис гаад хйр, Увс аймгийн Ховд Корваланыг нэй даруй сулла МАХН-ын ХҮП РАПОРТАД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЛАА МАХН-ын ХУП нх ху- ралд ши 7 ЭГЧ ДҮҮ ГУРАВ р аймгийн сумын дунд сургуулийн пнонер сураг- чид-МАХН-ын ХУП их ху- Баянбулаг рал угтаж дунд, муугүй сурлагатай хамт олон бо- дохоор нэмэлт үүрэг авц- тагш үй салаа 9, 100 хувь сурсан салаа 23-ыг шинээр төрүүллээ. Алтанцэцэг даргатай са- лааныкан муу, : Салаан дарга Алтанцэцэг |салаа- “ныхаа сурагчдын Эдөр бүр тэмдэглэн авч муу. дунд дүн авсан су. рагчид уул сэдвийг заавал нөхөн ойлгуулдаг болжээ, бусад мөохөддөө ярьж! тайлбар- их хуралд аионер. сурагч ангийн сурагч онц сурла гатан Б «Д» ангийн ДУНДГҮЙ САЛАА НЭМ2ГДЭВ ладгаас гадна хичээлийн маргаан зохион явуулж байна. Хүсээлэй даргатай са- лааныхан хэн ямар хичээ- лээр нөхдөөсөө туслалцаа авахыг урьдчилан хэлэл- цэш тохиролцдог. Тэгээд хэн, хэдийд, яаж туслахаа тогтоогоод гэрээр нь очин ярьж тайлбарлан ойлгуул- даг байна. Жаргалсайхан даргатай салааныхан хичээл дээр олж авсан мэдлэгээ батат- гакыш тулд хамт олпоороо ном ,хэвлэл ашиглан тавч- лол тэмдэглэл хөтөлжээ. Хэн ямар хичээлд онц, сайн суралцах бололцоо- той болохыг илрүүлж са- » даагаараа ярилцан сурагч бүр бүх бололцоогоо дай- чилж дунд, муугүй салаа болок зорилт тавилд түү- чийгээ амжилттай /бие- лүүлжээ. Одоо тэд МАХН- ыихза ХҮУП их хурал уг- таш, оиц сурлагатшы тоог нэмэгдүүлэх зорилт та- амад ажиллаж байпа. Захирал Ш, ИДМАА шалгарч эхний зэлжинд 3-ын «А» яа, 4-ийн сурагч Энх- хыг шаардаж, Чили, Анголын хүүхэд багдчуудтгай.. эр сацал чогтай. байгаагаа. илэрхийл үг халцгаэллэ. Сурагч Г, БАТТӨР МАХИ-ын 00 милийн. ойгоор Улианбалтар: | хо» тын. Гачууртын 1 цилшї дунд сургуулийг пно- нерийн бүлгэм баатарчуудын дунд ппонерийн гишүүнд элсэх бэлтгэлийг сайн хийж, онц, сайны эзлэх хувийг 14-41 хувьд хүргэсэн багш Хухмет, Долгорсүрэн нарын удирдсан 4-ын «Л», «Б» апгийн баатарчуудмг пноперт элсүүл- лээ. Баатарчуудыг пионерт элсүү- лэх хүндэтгэлийн цуглаан дээр 10 улирал онцсайн суралцсан М.. Түмэпсайхан, Ш Хандмаа нар үг хэлж, МАХН-ын ХУЦ НХ хуралд өргөх рапортад га- рын үсэг зурах мандат авахын толоо үүрэг авлал. Багш Ч. ГИРАА ХлүДтудогУЦл лээ гэсгээл ЕсгҮж дүгээр дунд сургуулиас 87 отгон, 7-гийн «В» ацгийп сурагч Энүүш, 6-гийн «А» ангийн сурагч Домб: аа, Энхтүйшин парын Їт” рагч гарын су- үсэг зурлаа. Сурагч 9У.АЛТАНГЭРЭЛ тишиигиинииниинииииииииииг Хөвсгөл аймгийн Галт сумын дунд сургуулийн сурагч эгч дүү гурваи охипыг магтах хүн олон, Учир нь эгч лүү гур- зуулаа 5--8 дугаар ан- гид онц сурдаг. Тот эгч Г. Рэпцандалваа сургуу- лийнхаа хөдөлмөрийн 21 Удаагийн аварга, дунд эгч Г. Дашцэрэн сур- гуулийн шомын санч- дын дарга, дүү Г. Зих- жаргал тэргүүний са- лааны дарга,зохион оан- гуулах авьластай охин. Н. НАМНАНГИЙН авсан гэрэл зураг, ТӨЛИЙН ЗАХИДЛЫН ТОЙМ Гуравдугаар сарын 10- ны байдлаар улсын хэм- жээгээр оны эхэнд байсан эх малын 16,9 хувь төл- лөж, гарсан төлийн 98,6 хувь буюу 1828,5 мяпгап төл бойжиж байна. Нийслэлийн хорин хоёр, наймдугаар дунд сур- гууль, Төв аймгийн төв бо- лон Лүн, Бүрэн, Хэнтий, аймгийн Батширээт, Баян- овоо, Дадал, Дорпоговь аймгийн Айраг, Дундговь аймгийн Гурвансайхан, Завхан аймгийн Баянхайр- хан, “Архангай аймгийн Цэцэрлэг, Сэлэнгэ айм- гийн Баруупхараа, Орхон, Алтанбулаг, Хөвсгөл айм- гийн Түнэл, Өмнөговь айм- гийн Цогтцэций сумын 8 жэлийн дунд сургууль зз- рэг манай орны хот, хөдөө- гийн олон зуун сургуулийн сурагчид төлчин ах, эгч нартаа төлийн уут, нэмнээ, МлэВЕХТН ИЙ ВАРИЛГАД "Тим, дийн отрид үйлдвэр барилгад ажиллахын тулд Тухайн салбарын онцлогтой танилцах, ходолмо- рийн баатар, шинийг санаачлагч зэрэг хүмүүстэй уул- палт, оксїсурс зохиож, похион бичлэг, ярилцлага хий- но. Тимурчүүдийн өтрид иь цохийн ба бригадын дар- ТИМУРЧҮҮД. ҮЙЛДВЭР, га, зохион байгуулагч зэрэг хүмгүүсийг Дд )то- милшо Отриййн зйвхэрүүл хөдөлмөрийн багаж болон хупийн болтгэлийг хангасан байна. Парилга байгуулалтын ажилд барилгачин ах эгч нартаа тусалж ТимурчЧүүдийн отридуулын ажил их, Туханбал: -- Барилгын талбайг цэвэрлэх -- Тоосгыг өрөлтөд бэлтгэж, өргөх краны тавцанд зоож хураах, -- Цемент зуурах, савлах ? -- Кабелийн болон (халуун, хүйтэн усны хоолой тавих) траишены нүх ухаж дарах, орчиы талбайг тэгшлэх, мод тарьж зүлэгжүүлэх, зам тэгшилж хаш- лага хийх, хашаа хураах лэпэг ажлыг Тимурчүүдийн отряд хийж болно. Тимурчүүдийн отряд сургуулийн ойролцоо, район, сухНиЛЭВтЭр нутагт баригдаж байгаа. барилгын анги бритадтай шефийн. холбоо тогтоож тухайн барилга байгуулалтын ажлын байдалтай танилцах, экскурс зохиож тэргүүний барилгачин залуучууд, бригадын дарга, шинийг санаачлагчдыг бүлгэмийн 2 хүндэт пионерт элсүүлж тухайн пионерийн лгүүдэд, заалыг Уаардн ланд ажиллуулж болно. Энэ бүлгийн зөвлөгч (бүлгийн удирдагч) нь Тимурчүүдийн отря- дыг барилга байгуулалтад ажиллахад дагалдуулан сургах чухал ач холбогдолтой. Барилгыг барьж дууссаны дараа угааж цэвэрлэх, их ажид байдаг. Үүнийг Тимурчүүдийн отрядууд, хийж болох юм. Ч Э Тимурчүүдийн отрлдын дарга нар- пионер бүрийн хийх ажил, хийсэн ажлын гүйцэтгэлийг долоо хоног, сараар дүгнэж, тэдний дотроос хөдөлмөрийн аварга, сайн ажиллаж байгаа пионерүүдийг отрлдын ханын сонин, талархлын хуудсанд бичих, улмаар телевиз, радио, хүүхдийн хэвлэлүүдээр сурталчилж урамшуу- лах нь зүйтэй. Энэчилэн эх орныхоо социалист бүтээн байгуулал- 2ф тын аугаа их үйлсэд хүүхэд багачуудыг багаас нь | оролцуулж тэдний иргэний хүмүүжил, хариуцлагыг төлөвшүүлэх нь ХЗЭ, пионерийн байгууллагаас зо- хиох ажлын нэг чухал хэсэг юм. 2 Улаанбаатар хотын Пионерийн зөвлөлийн дарга ДУУ--ХҮҮХДИЙН элгэвч, зэрэг зүйл бэлтгэн илгээж, угж, лаа, чүдэнз амралтаараа зарим нь малчны суурьт очиж -ха- варжаа тохижуулан, ха- шаа саравч сэлбэж, төл бойжуулалцан, ямаа сам- нах ажилд тусалсан байна. Төв аймгийн Бүрэн су- мын 8 жилийн дунд сур- түуланн пнонер сурагчид дугаар улирлынхаа ам- ралтаар нэгдлийнхээ 21 мянган төл хүлээн авах 56 суурьт хуваарилагдан очюк ажилласны дотор 8 П. НҮДЭНХҮУ БАЯСГАЛАН дугаар ангийн П.-Баярбат, Л. Жамбалдорж, Ц. Ша- раа, 7 дугаар ангийн Б,. Жавзмаа, Д. Нэргүй на- рын олон сурагч 129-- 246 төл хүлээн авч нэг ч “төлийн гарзгүй бойжуул- жээ. 1 Өмнөговь аймгийн Цогт- ЦЭЦИЙ суман дахь БНМ АУ-ын баатар эмэгтэй Т. Борын нэрэмжит 8 жилийн ДУНД Сургуулийн 200 га- руй сурагч 10-аад баг- шийн хамт мөн амралтаа- раа малчны суурьт очиж төл байжуулах ажилд нь туслалцажс, ЗХУКН-ын ХХУ их хурлын материа- лыг малчид, төлчдөд сур- талчилсан байна. Ийнхүү манай пиопер сурагчид жил бүрийн ха- вар төл хүлээн авч бой- жуулах их ажилд улам- лал ёсоороо оролцож байна. шинийн! ши ЭМНЭГ Төв аймгийн Бүрэн су- мын ИС Самбуугийн нэ- рэмжит «Бүрэн дэлгэрэх» нэгдлийн 8 исшлийп дунд сургуулийн 5-ын «А» ан- гийн сурагч Б. Содиамцог оцгөрсөн зучихаа амрал- таар шүдлэн, хязаалан нас- ны 49 морь сургаж сур- гуулийн аварга болсон юм. Сурагч Б. Содномцог өвлийнхөө амралтаар эм- чэг тэмээ нэгийг сургажээ. Одоо тэр 3 дугаар улир- СУРГАГЧ, ХҮҮ ийн г. 2 у чийгагаацишииишии ) 3.45714-2: зэ л го АРШЛ илийн тэн эианитээцицшиницнишиии: 2 й 2 5 лын эрин үед амьдарч байна. Ожныд хупьсга Ушшингчдынхаа. шинжлэх ухаан, тохиинийн. 2 8 0 багачуул та мар тооцоолон боло їїй сурагч сэтгэлгээг хөгжүүлэх, багаас "нь өрдөм ухаа. 2 Гал машин Ж, өвч бүрэн дух Хо оолектрон: ны ажилд дур сонирхолтой, ашигч гирхай бол... 5 УОЛ: үйлдвэрийг улирдан ЖӨЛОоДОХ, Хавнагд сай Үой хүмүүжихэд, нь зориулж | сонин чинь 5 ё» 2 9 | Ононикийн шинжлэх ухзанд в. ермєхнк, «Шийнлэх ухаан, тех, спор үе» нүүрийг 2 014 8 1 сар судлалын түмэн сан, сан- хойшид үе, үе гаргаж байх боллоо, О0Ё төвцтэй холбоо Мэнө Ойн учөсчүО 04.4 с Е "рээхүйтэй иргэд юм. сонины пөпнлөл Эд змимипиийнийн ат ө 5 еө ийэ ! л ГАДНЫН ЕРТӨНЦТЭЙ | ӨЧИГДӨР, ӨН . 2 ДӨР,. ӨНӨӨДӨР, МАРГААШ... 7 Хитомашин, галт тараг, нисэх онгрц,,Мидний.. ювгөд дээдэс өнөөгийнх шиг ийт со ! олон торлийн хурдан сайхан унаа. уллж байгаагүй, Орчин үеийн энэ хөлгүүд хэ 9 «їЇРИЛЦАХ» ХЭЛ "Дийд бий болсныг та нарт сонирхуултл! ї 5 Ч 1 , 8! | ЛАатомшиийн пих 1806 онд бий болжээ, Энэ ив цагт 12 километр хурдалда | байлаа, Одоогийн ачааны аптомашин 100 гаруй тоннын даацтай, суудлын авта | машин 200 им цагийн хурдтай, автобус 200 хүний багтаамжтай болоод байна, | ЗгЛЭХ рекорд болсон уралдааны автомашин цагт 1000 им хурдалсан баримт 2 558, бий, гусад ергөнцүүдэд амьдрал байна Анхны төмөр замыг 1820 онд байгуулсан, Төр үсийн галт тэрэг 12 морины 2 уу? зох вэ гэх мэт асуулт эрдэмтдийн то- гүүнтэй хэрхэн холбоо тогтоож бо хүч чадалтай, 22 им цагийн хурдтай байн, Тэгвэл одоогийн төмөр замаар хэдэн мЛиган тони ачааг 100 им цагийн хурдтай тээдэг боллоо, Анхны иисэх онгоцыг 1908 онд хийжээ, Тэр нь 100-гаад км цагийн хурдтай, с, дийгүй эгэл жирийн хүмүүсийн хүсэл сонирхаыг төрүүлсээр байна. соло 11 40111011101 2 / 1 : ШИНЭ) 7 Эн: Ё эд. (ашхар далавчтай байсан бол одоогийн ТУ--144 онгоц цагт 2400 км-ийн хурд, чэл ээс, Бол ги зоны ЧЬ “рЕГ ЭЛОТООГ тайгаар 150 хүн тээж байна, Орчин үеийн пуужин нь 10--20 сая морины хүч час элдэг ажил байл Босэхээнн с 0 эг далтай, бууны сумнаас 10 дахин хурдан їюм, “х уван са зрвс бохарын, “сүүлийн 4361-1000100001001 Оо3 Үд ийм л ганхамшинЛӨИВГҮҮТ үүсээд байна, Гэтэл ирээдүйд ямар рэнгүй хурдан ОХХэжчэдл “.Зүрэччи Ей 1835-111р111001001 тоовар хэрэглэх тухай хэдэн арван зогиол бий. Манай дэлхийн гадаргууг геологчид ертөнцтэй холбоо тогтоох: цэнэ гадлын 1 111 1 ! шинжлэн судалж ашигт малтмалыг нь нээн илрүүлж байгаа боловч хүн дэлхийн, аах ухааны бие даасан УСАН (Эх, 1 1 1 ! хээ гүн рүү 7 км гүн өрөмдсөн цоопог гаргаснаас хэтэрсэнгүй, Энэ нь манай дэл- хөпжмнж байна. Сүүлийн 15 жь олов 1 Ч ї 1 ї хийд олон арап, зуун километрийн гүнд юу байгааг золхон таамаглахаас й лөлт, америкийн эрдэмтэд а хэчдийнн Ч 111 111 1 ! гэсэн үг юм. Тэгэхээр газрын гүн рүү аялах тээврийн хэрэгсэл зайлшгүй бий бол- Удаа энэ чиглэлээр хурал ЦааЛраА ! “мо, Агаар мандал бол тээврийн хэрэгслийн гол зам байх ёстой. нь мэдээж! Гэтэл кийсэц бөгөөд ялапгула 2 1964, 1971 Дохно нь дараалсан б сорийд дам- | газрын таталтаас болж агаараар ачаа тээх нь маш үнэтэй байдаг, Хэрэв дэлхийн татах хүчний эсрэг түлхэх хүчийг иь олбол орчин үеийн тээ» вэр үндсээрээ өөрчлөгдөх юм. Хүн бүхэн түлхэх бүстэй болно. Бүсцийхээ товчийг залгахад хүн өөрөө дээш хоорпо, Харин хүнийг урагш явуулахад ялигүй жижиг мотор хэрэглэгдэнэ. Өо- роор хэлбэл хүн бүхэн та иазын сайн таних дээвэр дээр амьдардаг рлосон бол угээ л шалан МУИС-ийн багш С, ИШВАЛЖИР жуулалтаас бүрдсэн бөгөөд тоог хоёр- тын тооллоор бичиж тэг (ноль)-үүдийг тооцохгүйгээр үзвэл гадиый ертөнцтэй тогтоох холбоо гэсэн айгли огүүлбэрийн онуудад Зовлолт Армяны Бюраканы одон орныг судлах оргилд хийсэн зов» мөч Ус асуудлыг тал бүрээс нь өр- өн хүрээтэй авч хөндсөн эрдэмтдийн то- эхний үсг 3Е? моохон чуулга уулзалт болноо 1971 сэн СО Баг ЯҮСЭНСОБТОЦДҮЛҮҮЭ: онд Бюракан хотноо хуралдсан олоп ул- : сын эрдэм шинжилгээний бага хурлаас д талцын ертөнцтэй холбоо тогтоох асууд- лыг цаашнд эрчимжүүлэх нь зүйтэй гэж үзсэн богөөд үүнийг шийдвэрлэс- нээр хүний нийгмийн хөгжилд шинэ үд нэх нзэгдэж болпо гэдэг дүгнэлт хийсэн т Математикийн ойлголт дээр тулгуур- дай гаднын ертөнцтэй холбоо тогтоох олон янзын арга байж болно. Одоогоор нийтэд дэлгэрсэн (ялангуяа шинжлэх ухааны хялбарчилсан ном зохнолд их бичигддэг) наг хэл бол Голландын матв- ыатикч Х. Фрейденталийн болопсруул- сан линкос хэл юм. Эрдэмтдийн үзэл байгаагаар холбоо тогтоох хамгийн найдвартай арга нь дүрс бичлэгийг дохиогоор дамжуулах арга ажээ. Одоо үүний нэг хялбархан танилцсья. ДАШБЯМБЛ шииииицоцаийншинийнийцицишининиэ. Аан | ГЯРХАЙ БАЙХ ЮУНД | ХЭРЭТЭЙ | ВЭ? Хүрээлэн байгаа байгаль орчин бод бид- ний оюун ухааныг сэргээгч хүчин юм. Хүн байгалийн бүтээгдэхүүнийг зөвхөн хоол хүй- хэрэглээд цогс,оггүй хэрэгцээндээ то- дуурийлгаж хийсээр ирсэн баримт бишгүй бий! “Бүх торанйн шахуургын: ажиллах зарчим иь оайгалиии бүтээгдахүүн-бүх амьд амьтдад байдаг зүрхний ажиллагаатай ижил байдаг. Гол морний. дээгүүр тавьдаг дамнуурга гүүр гэж, нэрлэдэг дундаа тулгуургүй гүү хүүх- дүүд та цар ном хэвлэл, кинопоос үзсэн бис. Алгол --тооцоолох алгоритмыг 5 Инженерийн нарийн тооцоо, төслөөр хийдэг тэмдэглэхэд, программчиллын олон улсын хал болгон зохиосон, хэлбэр баримталсан хэлнүүдийн нэг. ийм гүүрний бүтэц нь мөн л байгалийн бү- тээгдэхүүн болох ааланы «агнуурын» ториы нэг ёсны хуулбар мон Алгоритм --анкдагч өгөгдөхүү- нүүдээс эцсийн үр дүнг гаргаж авах хүртлэх үйлдлүүдийн дэс дараалал, агуулгыг тодорхойлогч бичлэг тайл- бар. Биокибернетнка -- Нибериети- кийн арга, хэрэгсэл, онолыг амьд организмын удирдлагын процсес- сыг судлахад хэрэглэдэг (ашигла- даг) шинжлэх ухааны нэг чиглэл. К«РрүтТ Бионика -- Амьд организмын БУВГЛС бүтэц, зохион байгуулалтыг суд- Н, |7235:13 дан, улмаар тэдгээр амьд орга- Бввхын гадаад 826226 төстэй тагаж хэрэгсэл, машин бүтээх ар- гэ ШУТ-ийн зарим нэр томьёо ЭС 6259-02-14 га зүйг шинжлэн судалдаг шииэ- хэн шинжлэх ас Видеотелефон -- Харилцаа хол- бооны шинэ хэлбэр Өоёжт Ха- УБ рэнарггйлллогРлос зурса т рилцан ярилцагч хоёр хүн бие Ю5 Гань 47 0 лал бие 9 дүрсийг дэлгэцээс харш дүрсийг зур! Тэгэхдээ шугам огтлолцуулж болохгүйг анхаа- раппат! Энэчилэн шумуул, хөх түрүү, ногооц тол- - гойт гэх мэт цус сордог хэдэгний хошуу бидэ ний сайн мэддэг, эмнэлгийн шприцтэй нэг хэл- бэртэй. Дуунаас илүү хурдтай орчин үеийн ни» сэх онгоц, усан доогуур шумбагч завины га» доад хэлбэрийг ажиглахад агаарт шумбаж бай» гаа хараацай шувуу, усны ямар нэг шаламгай сагасниы дүрсийг санагдуулдаг. Радарны.тӨ- хооромжийн нпформац хүлээж авах, сарьсан багваахайн мэдрэх нь цахилгаан соронзны дол- гиоп цацруулах ерөнхий нэг зарчим -дээр үн- дэслэдэг- Хүний “хийсэн бүтээгдэхүүн, байгалжийн бүч тээгдэхүүн хоёрын амьд уялдааны тухай тоолж баршгүй-олон жишээ дурдалс й Ер нь байгалийг хэдийчинээ нарийн гяр- хай, ажиглавал хүний оюун ухаанд төдийчи- нээ шинэ бодол санаа төрдөг юм. Үүний даш« рамд дурдахад, хүн төрөлхтөний үеийн үед шинжлэх ухаанд алдар нэрээ мөнх үлдээсэн суут эрдэмтдээс шинжлэх ухааны том нээлт хийхэд нь тэдний ажигч гярхай чанар тус дохом болсон тухай домог яриа олон. Эїшээ нь английн алдарт физикч-математикч Исаак Ньютон модноос алим унахыг ажигласны үндсэн дээр ертөнцийн таталцлын хуулиа нээ- сон, Джеймс Уатт данханд цан буцлах үзэгд- лийг ажиглаж байгаад уурын машин зохион бүтээсэн, эртний суут сэтгэгч Архимед усанд орис байгаад хожим өөрийн цэрээр нэрлэгдсэн П хатуу биеийц ховох живэхийн тухай хуулийг нээсэн гэх мэт санамсаргүй ажиглалт шинж» лох ухааны том нээлтэд хүргэсэн баримтыг дурдан болио. 22 “Зуд В20) Бо.цд Мей ёдтмо БЭ: лах Космодром Сацсрын холөг (пуужин)-ийн буудал (зогсоол) Селепология -- Сарны бүтцийг судалдаг, одой орны судлалын салбар ухаан, Телемеханина -- Харилцаа хол- боогоор дамжуулан, үйлдвэрлэ- лийн ироцессыг удирдах, хяпах техиинийн цогц арга, хэрэгслийг | ярилцдаг, шинэ маягийн харилцаа, холбооны аппарат, Косптодром -- Сансрын хөлөг» пуужинг нисгэхэд зориулсан то- ног төхөөрөмж, барилга байгуу- ламж, бэлэн талбар газрыг бү- хэлд нь ХЭЛНЭ, багтаасан шинжлэх ухаан техин- кийн салбарын иэр, Ультраакустина -- Ультра (үл авиагүй, дол- сонсогдох. Дуугүй, Сансры . гү: гион гэх мэт олоп япзаар пэрлэж Ч-Лль, аль хэсгүүд м4 б ( «22 6 (дуужиц)-ийд болох) авиаг судлах, хэрэглэх ту- буүргэл бүтэн ондогиүүд болох | гом хархайч болохгүй. Харин хүний эрч 204 үг: Яь их эрчимтэй хай шинжлэх ухаан, техникийн »465 цОҮү- Ёс тарьлн “унар зуур чн тустайс л Эй. гүү дийг царийн багц, багц цац салбар. залн, хүйтэн “мөднөвс хүйтэн, |. Хүүхдүүд 8М Багаасаа амшич Сярхай рал ойлгогч гэрлийн дДолгиошл Эхдлокаций -- уЛЛралВи 0-4 халсан тєталд хайсан тодоос болж сурцгаа! Я соронзжисон туяа үүсгэгч, римжаагүй оройн өайд түгээн чиг каяуун байдгийн учир юу вэ 1 ) "ара 9? 4 а гарг, арга. ? еталл, амар тєм- ШУА -айн филик-техиинкийн 4 Лунодром - Саран дээр байр- баримжаа гаргах арга ирнэ Я---8-д- 2-2 мэн 2 вэ? «Сурагчийн чөлөөт цаг» хэлэлцүүлэгт хөх хөдөөгийн олон арван шномер сурагч оролцож, чөлөөт цагаа хэр эхэн үр дүнхэй өнгөрөөж, ямар үр дүнд хүрсэн тухай- гаа бичиж манай сонины ре- данцад ярүүлсээр, байна. Тэдний заримаас энд мийтэл- жээ, -- биеийн тамир спортын урт, өндрийн харайлтын төрлийг бисилүү их сонир-. хож чөлөөт цагаараа тогтмол “хичээллэдэг. Би спортын энэ млнАЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ гүүл, цом унциэн, хэллэгээ 46: зүгшрүүлдэг: 47 “Нийслэлийн 40. дугаар р дунд сургуулийн. ї-ын «її» ангийн сурагч --1й молоото цагаараа п, ГАНЦЭЦЭГ шатар тоглож,../ зошүүрээр -- 0и цуглуулга хийх тулгадаг, Тоо бодож, ном дуртай, Мацай.. орны гүйл- уншдаг, бас нино үлдэг, Үй сон нө, уншсан номныхоо тухай нөхөдтэйгөө гэрийнхнийхээ ажилд тусал гойд хороглож./ байсан мон» гон томдөгтүүд, хүй. нэгд: прилцаж лийн үеийн хүмүүсийн хөрөг» ЗӨВЛӨЛТМЙН с ЗИЧИЖ Хүүхдүүд оо! «Пионерийн үнэн» сонины редакцид 8ХУ болон социйлист бусад ориы үе тангийн найд нохдоос чипь олон арпан айхидал ирдэг юм, Төд төрөлх эх орпыхоо ту- хий, гэр орон, сургууль, хорлол, шаргалтай амьдрал, маргааш, ирээ, бичээд тонгол хүүхдүүдтэй Захидлаар хари, дотнӨ танилцахыг хүссэн байдаг, Бид тэдиий хаягаас ний- тэллээ, Та иар захидал бичээрэй! Роеданцийн хүндэт нөхөд өө! "Га. бүхэнд, ннтериационалч найрамдлын «Фанел» илу- бийнхэн сайн сайхныг хүсэн ерөө чий сэтгэлийн мөнд- чилгээ. дэвшүүлж байна, Манай илубийнхэн хилийн чан той ойхидлайр харилцдалг. а4Фанол» илубийнхэн бид Зөвлөлт-Монголын Найра Нийгөэмлогийн гишүүн богоод нөхөр 10, Цэлэнбал, манай илубийн хүндэт гишүүн юм. БНМАУ-ын пиомиер б: лам дотно сайхан хол - Ү Эрхэм ноход оо! Билний халгийг «Пионерийн үтэн» со: “ХҮҮХДҮҮД БАЙНА хамт олиыхоо тухай, үерхэл ио- үйнхээ тухай цаж улам ойр дах олби орны хүүхдүүл- риационалч найрамдлын мдлын Илт їгчидтай захидлаар харилцат бо тогтоохыг бид хүсч байна, тинд нийтэлж өгнө “. лэж байсан багаж зэвсэг, төрлөөр сургуулийнхаа авар- магт 3 . : болон тэмдэг, ЗХУ-ын нино га болсон ба 30 улирал даг Баян-өлгий. аймгийн тө жүжигчдийн зураг зорэг зүйл раалам онцсайн, сайн дүн- вийн 1ї дунд сургуулийн 3- цуглуулж баййа.. тэй суралцаж байна. сын «А» ангийн сурагч Нийслэлийн 49 дүгээр Төв аймгийн Бүрэн сумын : : Х. ЕРЖАН дунд сургуулийн 7-гийн 8 жилийн дунд сургуу лийн 8-ын «А» ангийн су- рагч:. Ц.БАЯСГАЛАН -- ЇБи дуулах дуртай» Мо- рины тухай дуу бүрч сайхан санагддаг. Одоо чөлөөт ца- гаараа 20 гаруй дуу сураад байна. «Цагаан дэлт Хха- лнун», «Хурдан хээр» зэрэг дуугаар сургуулийнхаа дуу- ны аварга боллоо. Мөн сургуулийн 6-гийн “ЄА» ангийн сурагч Б. ЦЭНДСҮРЭН зов (авг гчычы ч ч бы ч УРАН. БҮТЭЭЛИЙН Унгарын нионерийн байгуулла- гын 30 жилийн ой угтаж Унгарын Пиоперийн Холбооны Тэргүүлэгч- дийн Газар, Гэгээрлийн Яам хамт- ран «Миний эх орон» сэдэвт хүүх- дийн уран бүтээлийн олбн улсыг уралдаан зарлажээ. - Энэ уралдаанд 5--15 насны хүү- хэд оролцоно. Нэг хүүхдийн бүтээл 5-аас дээшгүй байх бөгөөд эх орон, сургууль, цэцэрлэг, эцэг эх, өөрийн дуртай хөдөлмөр, тоглоом зэрэг хүүхдийн амьдрал харуулсан сэдэв- тэй харандаа, усан будаг, гуаш, 10- сон будаг, фломастераар зурсан зу- раг, модон сийлбэр, зэс хөөмөл, хулдаасан бар, цоолбор, жижиг ба- римал, сийлбэр, зүмбэр байх юм. Бүтээлийнхээ- ар талд орос, англи хоёр хэлний аль нэгээр овог нэр, төрсөн он, сар, өдөр, яс үндэс, хүйс, гэр, сургуулийн хаяг, бүтээлийн нэр сэдвийг тодорхой бичнэ. Хэрэв дээр дурдсан зүйлийн аль нэг нь ду- туу байвал шалгаруулалтад оруулах- Бүтээлээ 1976 оны 6 дугаар св- рын 1-ний дотор бҮЕВМ ЁКА1КОТА5ОК СА1ЕВ!А)А 92802АНКА Блю! бадгбудгов ВенгРИЯ ном уншихад зориулдаг. Ин- гэснээрээ цээжээр алдаагүй Дархан хотын 8 жилийн 4 дүгээр дунд сургуулийн 6-гийн «В» ангийн сурагч хэл сурахад зориулж байна. Герман хүү- хэдтэй! захидлаар харилцаж, герман хэл дээр сонин, сэт- «МИНИЙ 3Х ОРОН» СЭДЭВТ «А» ангийн сурагч : ЭНХБААТАР -- Цагийн хуваарийг на- рийн баримталсны ачаар 30 улирал дараалан онцсайн сурлаа, Чөлөөт цагийнхаа нэг хэсгийг хөгжим сурахад 80- риулдаг, Гитар,. мандолин, шанз хөгжим тоглож чаддаг болоод байна. " Баянхонгор аймгийн Өл- зийт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн сурагч : Ш. МӨНХТУЯА к" Єтпт: а СОуЛНЫН мПпс-ын 1 р УУ СПАРТАКИАД ? Ч . Л -- Мөлөөт цаг бүхиээ би бичиж чаддаг болсон юм. Н. ЦЭДЭНДАМБА -- Би бие даан герман чөлөөт цагаа ОЛОН УЛСЫН ХҮҮХДИЙН УРАЛДААН Галерея пронзведений детей 8250 Занна Пионерский город на Балатоне Венгрия н. Энхиасан Манай нам төрийн нэрт зүт- гэлтэн, улс түмний хооронд энх тайвныг бэхжүүлэхийн төлөө олон улсын Лениний шагналт Ж. Сам- буугийн пэрэмжит, МПС-ын 1У спартаннадын шатрын . тэмцээн Улаанбаатар хотод арван өдөр үр: їгэлжилж дууслаа. Спартакиадын шатрын анхан шатны уралдаанд 59829 пионер “сурагчид оролцсоны. дотроос оюун ухаан, авьяас билэг, спортын ур чадвараараа шалгарсан охид, хөвгүүд тус бүр 24 тамирчин аваргын төлөө өрсөлдөв. Швейцар системээр 10 өрөг тоглоход шатарч охидын дундаас гэсэн хаягаар ирүүлнэ. Тэгэхдээ дуг- туйны гадна "МЕМ7ЕТКб7) СҮРЕМЕК КкЕр2б-Ёс (РАКМОУЕЗ2ЕТ( РАМҮАТАТ! гэж бичээрэй. Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 10 дугаар Шалгарсан шилдэг. бүтээлд ме- ангийн сурагч Н. Энхнасан 8,5 дарь, хүлдэт диплом бусад шагнал хожил авч түрүүлэн спартаниа- олголо дын шатрын аварга цол, алтан медаль, Улаанбаатар хотын Сүх- баатарын районы 10 жилийн 3 дугаар дунд сургуулийн 5 дугаар ангийн сурагч Г. Баярмаа 7,5 хожлоор 2 дугаар байр, Төв айм- гийн. төвийн 10 жилийн сургуу- "лийн 10 дугаар ангийн” сурагч "Л. Сэлэнгэмөрөн 6,5 хожлоор 3 дугаар байр эзэлж мөнгө, хүрэл медаль, шатарч хөвгүүдээс: Улаан- баатар хотын Азилчны районы 10 жилийн 52 дугаар дунд сургуут лийн сурагч Ё, Баярсайхан 8 хож- лоор түрүүлж спартаниадын авар- га цол, алтан медалнар,,.Дорнод яймгийн. төвийн 10: экилийн дунд Уралдааны бүтээлийг. олон улсын пионерийн лагерийн уран бүтээлийн музейд тавих юм. Хүүхдүүд ээ! Сайхан эх орон, аз жаргалтай амьдралаа дүрслэн ха- руулсан уран бүтээл туурвиж дэл- хийн хүүхдийн уран бүтээлийн урал- даанд авьяас билгээ сориорой! ї Бусан “ Эрхлэгч, Л Сүхбаатарын: мэрэйжит “сургуулийн сурагч Л.. ОЦ.ДАШДОНДОВ Час Улсын хэвлэлийн комбинйтад хэлэв 0 7 ї Ч ) Хүндэтгэн ёсолсон Тпервационалч найрамдлын «Фанел» илубийн гишүүд. Манай хаяг: СССР, Чернопицная обл, Кельменициий р--н, с. Подпирьепна, средияя шиола. КИД ««Фянел», «Пионерийн үнэн» сонины редакцийн ажилтан ах, эгч мар аа! Дүү бид хоёр танай“орны харилцаж танилцахыг хүсч байна. тид, би 6 дугаар ангид найз нараасаа захидал ирэхийг тэсгэлгүй хүлээж байна. үхдүүдтэй! захидлаар үү минь 5 дугаар ая- сайнаас онц сурдаг. Бид монгол Олег, Света хоёр. СССР. Оренбургская область. Город Орск. ул. Макаренко, дом 19, кв 26, Нинолаеру Олегу и Николаевой Сяетлане. Бид Райчихинск хотын 16 дугаар сургуулийн тавдугаар ангид. сурдаг. Уурхайчдын энэ палуухан хот дөнгөж з0 настай, Гэвч олон сайхан гудамж талбай, зам гүүр, бай- шин барилгатай төдийгүй Буре гол дээр усан цахилгаан станц босч байна. СССР. 676730 г, Райчихинск ул. Тихая--26 Симоненко Лене. 778 25221237 СССР, 676730 т, Райчихимек ул. Восточная 9--А Матвеевой Таны. сургуулийн сурагч Н. Мэндбаяр 7 хожлоор 2 дугаар байр, Сүхбаа- тарын районы 10 жилийн 8 ду- гаар дунд сургуулийн сурагч Н, Төрбат 7 хожлоор 8 дугаар. байр эзлэн мөнгө, хүрэл медаль тус тус авлаа. ! ! Байгууллагын дүнгээр Улаалн- баатар хотын Сүхбаатарын райо- ны С, Пүрэвжав дасгалжуулагч- тай баг 29 оноогоор 1 дүгээр байр эзлэн шилжин явах цом, 1 дүгээр зэргийп диплом, Ажилчны районы Дашдорж дасгалжуулагч- тай баг 28 опоогоор 2 дугаар байр, Говь-алтай аймгийн Бүдээ- хүү дасгалжуулагчтай баг 27 оноогоор 8 дугаар байр эзлэв. Шатрын тэмцээнд оролцсон хам- пионер сурагчдын дундаас Ё. Баярсайхан | ! | | гийн залуу шатарчин Ховд айм-. гийн Мөст сумын 8 Хлхн 70:11:74 сургуулийн 5 дугаар ангийн су- рагч Л. Баярсайхан, Дорноговь аймгийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн 5 дугаар ангийн сурагч Г. Оюунцэцэг, уран. нүүдэл гар- гаж амжилттай тоглосон Говь- алтай аймгийн төвийн 10 »эинлийн сургуулийн сурагч Б. Мижид- дорж, Тов аймгийн 10: Ш21) мө- рөн нарыг МПБ-ын Төв Зөвлө- лийн хүндэт дипломоор: шагналаа Спортын масте | Ш. БЯМБАЖА НЫ “мг, 24 УНШИГЧДЫН АНХААРАЛД Өнгөрсөн оны эцсээр, МХЗЭ- ийн Төв: Хорооны тойчоо” аЦоцор- лөгжүүлэх, цөцог тарих, вагас ао- тий үржүүлэх хөдөлгөөнийг аалуу» чуудын дунд өриүүлэх тухай» чу- хал тогтоол гаргасан билээ, тусламж, болгож вогий үржүүлэх талаар мэргэжилтний аргачилсан зоплолгоог. бид дараачийн дугаарт їїтэлиэ. Үүл ниоиер, єсураг- Д өөрсдөө төдийгүй багш, сур- тап хүмүүжүүлэгч, аав өэж, ах тгч партайгаа хамт ашиглан вогий долгоон өрнүүлж эхэллээ, Тэдэнд | МУ.ЭЭ-ийн Төв Хороо, х .ЗУХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ 19-ын ТӨВ Эввлөлти Отин Энэ тогоолыг хэрэгжүүлэх во- рилгоор манай орны иионер сураг- чид, МХЗ9-ийн жишүүд, залуу- чууд олон сайхан єпипйчилгд хө- үржүүлэх сонирхолтой бөгөөд авч тустай тиилдла хэрэглээрэй, Лхагпаг 82 дахь жилдээ | Үнэ 10 мо, 013 (1413) » 1976 оны 3 дугаар сарын 24. Ган иилг ч им мннсчиичн ! БИМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, про- лолгөо өгч байдаг Д. Цэлэгмид гуййд манай өсвөр уеийн- Бидний бахархан дуурайх. хүн ярьж." байна Эрхэм олон мэргэн дүү нар аа! Та нарын амьдран байгаа энэ ЇЁё бол шинжлэх ухаан, техни- кийн маш хурдан хөгжлийн үе юм. Цаг тутам, өдөр тутам шинжлэх ухаан,техникийн шинэ,шинэ нээлт тэрч улс орон түргэн хөгжиж бай- на. Та нар бол манай эх орны сай- хан ирээдүйг шийдвэрлэгч эзэд мөн. Иймээс эрдэм | боловсролд хичээн шамдаж, ямар нэгэн мэр- тэжлийг сонгон, түүнийгээ сайн ззэмших нь чухал, Эрдэм боловсрол эзэмшихийн тулд чухам юуг эрхэмлэх вэ? НЭГ. Эрдэм Балоасролыг бие є байгаад хялбархнаар ван ЙЙС-үэ байхгүй. Эрдмийг эзэмших нь хүнд хүчир ажлын нэт юм. Иймээс учрах бэрхшээ- лийг даван туулж байж эрдэмтэй болно. 2 Алив бэрхшээлийг даван туула- хад хамгийн чухал нь тэсвэр ха- туужилтай,үиэнхүү махруу ажил- яагаа хэрэгтэй. “Сод мэргэний нэг хувь нь 19- релхийн авьяас, 99 хувь нь хүч хөдөлмөр байдаг гэж эрдэмтэд сургасан нь бий. Ашигтай тустай юм хийж, бүтээе гэснээ Заавал гүйцээж, уншгья гэсэн номоо заа- вал уншиж бай! Сэтгэлийн хатуу журам, сахилгад захируулах за- маар зориг хатуужлыг өөрийн биед бий болгож болио. Өөрийгөө «ухаан дутуу» буюу «чадваргүй» гэж дорд үзээд идэв- хээ сулруулж, бэрхшээл: айж, шантарч хэрхэвч болохгүй.Хатуу- 2, юм. болонсон, учраа мэдсэн сахилга ЭРДЭН ЭРДЭМИЙГ Х1ЧЭ3ЛЭЭР ОЛДОГ фессор, доктор Дондогийн Цэвэгмид гуайгаас Өслөрийн үеийнхэнд хандаж, эрдэм сурахын тулд юу эрхэмлэх ту- хай болон бага масныхад амьдралын дурсамжаас бичиж огцө үү? гэж «Пиоперийн үнэн» сонины зөвлөл хүссэн Хүүхэд багачуудыг багайсаа эрдэм бололсролтой, соёлч баттай, үлгэр жишээч иргэд болон өсч хүмүүжихэд үнэтэй сайхан сургамж зөв- Профессор, доктор Д. ЦЭВЭГМИД жилтай, тэсвэр тэвчээртэйгээр хн- чээлдээ суудаг, давтлага хийдэг, гэрийн даалгаврыг биелүүлдэг, ном уншдаг, бие сэтгэлээ эрдэм сурахад бүрэн дайчилдаг хүүхэд хэзээ ч сурлагаар хоцордоггүй, үргэлж амжилттай суралцдаг юм. Хүн бүхний тархинд мэдлэгийг шингээн тогтоох асар их бэлтгэл нөөц бий. Тэр бэлтгэл нөөцийг бүрэп дэлгэж ашиглах хэрэгтэй. Идэр залуу насанд оюун сонор, зориг төгс, ямарваа бэрхшээлийг давж чадах хүч чадал бүрэн бай- даг. Энэ үеэ үр бүтээлтэй өнгө- рүүлэхийг хичээх нь эрхэм юм. ХОЁР, Эрдэм сурахад цагийг үр ашигтай зөв өнгөрүүлэхийг эр- хэмлэх хэрэгтэй. Цагийн урсгал зогсолтгүй урагш уүйж байна. Минут бүхнийг хич- нээн зөв цэгнэж чадвал евөртөө болон нийгэмдээ төдийчинээ их тусыг хүргэнэ. Та нар бүх амьдралынхаа 1о- дорхой үед, өдөр, сар, жил тутамд эрхбиш өмнөө тавьсан сорилготой байх хэрэгтэй. : “Шударга хүн төрөлхтний их багш БН. Марнс шөнийн гурван цаг хүртэл сууж ном уншдаг, юм бичдэг, түр завсарлахдаа ч тоо боддог байжээ. . ИЙмд суут хүмүүсийн амьд- рал, үйлсийн тухай ном зохиолыг та нар нх уншиж байх хэрэгтэй. ГУРАВ. Эрдэм сурахад эрхэм- лэх бас нэгэн чухал зүйл бол сахилга бат юм.Та нар сахилга батыг нарийн чанад сахиж, бие сэтгэлээ түүнд захируулж чадвал ном ч их уншина, хичээл давт- лагаа ч сайн хийнэ, гэрийн даал- гавраа ч гүйцэд биелүүлнэ, онц сайн суралцаж чадна. Хөнгөн хуу- дам явж юм юманд «сэтгэлээ бу- лаалгах, тогтож хичээллэхгүй дэ- мий тэнүүнлэх, багшийг хичээл зааж «байхад анхаарахгүй өнгөрөх эв аяыг алдах, худал хуурмаг зан төрх гаргах, байшингийн ха- на, хаалган дээр юм эрээчих зэр- гээр сахилга бат алддаг, тэсвэр тэвчээргүй, тогтворгүй хүүхэд сайн суралцаж, эрдэм боловсро- лыг чанартай эзэмшиж чаддаггүй юмаа, ДӨРӨВ. Эрдэм сурахад идэвх- тэй байх хэрэгтэй. Залхуу: хойрго явдал эрдэм “сурахад саад болио, Иймээс: эрдэм сурахад эрхэмлэх чухал зүйлийн йэг бол залхууг зайлуулах явдал мөн. Өнөө хийх зүйлээ маргааш болгон хойш- луулж болохгүй. “ТАВ. Эрдэм сурахыг зорьсон хүүхэд ном их уншиж, номын сайн нөхөр байх хэрэгтэй. Их уншихын хирээр хүний уураг тархины нөөц арвижна. Оюун ухаан нээгдэж өр- гөн дэлгэр мэдлэгтэй болно. Хүн өдөр бүр болж: өгвөл 40--50 хуу- дас пом уншиж заншвал сайн. Ерөнхий боловсролын 10. жилийн сургууль төгссөн зөвлөлтийн пио- нер сурагчид орос, зөвлөлтийн бо- лон гадаадын сонгодог зохиолыг уншсан байдаг. Зөвлөлтийн пино- нерүүдээс та нар ямагт сурах хэ- рэгтэй. ЗУРГАА. Эрдэм боловсролыг чанартай эзэмших, цаашид 00- ловсрол мэдлэгээ үргэлж ахнулах, хөгжлөөс хоцрохгүй өсөн өндийж явах чухал нөхцөл бол орос хэл сайн сурах явдал мөн. Би 1930 онд 15 настайдаа багш болж, Увс аймаг, дараа нь Улаанбаатарын үлгэр жишээ сур- гуульд ажилласан, Тэр үед бота- никийн нэгэн сурах бичгийг орос хэлпээс орчуулахдаа үг болгоныг шахам толь бичгээс харж тохирох үгийг зөв олж: хэрэглэхийг хичээж байсаан. Тийнхүү нухаж орчуу- лах нь орос хэл сурахад тус бол- сон юм. Улмаар зохиолч Жюль Верний «Наян мяпгап бээр усан доогуур аялсан нь» зэрэг номыг оросоор: уншиж, хүүхдүүддээ ярьж өгдөг байлаа. Тэсвэр тэв- чээртэй уйгагүй шимтэж оролд- вол гадаад хэлийг сурч, төдөлгүй ном уншиж, ойлгодог болно. ДОЛОО. Боловсон соёлч байд- лыг эзэмшиж, өөрнйнэх орны нэ- рийг ямагт өндөрт өргөж явах хэ- рэгтэй. Хүнтэй харьцахдаа ч, хү- мүүсийн дэргэдүүр өнгөрөхдөө ч, соёлч байдлыг харуулах хэрэгтэй. «Хүний юм бүхэн, царай зүс, хув- цас хунар, сэтгэл санаа цөм сай- хан байх хэрэгтэй» гэж зохиолч А. П. Чехов хэлсэн билээ. Сур- гууль, гэр орон, гудамжинд, хаа- на ч гэсэн биеэ авч яваа байдал, ариун цэврийг сахисан байдал, хэлэлцэх үг ярна энэ бүгд цөм соёлжилтын хэмжээг харуулдаг юм. Пионер багачууд та нар хам- гийп. үлгэр экишээч хүмүүс байх ёстой, 1 НАЙМ. Даруу төлөв зан бай- лал нь пионер хүний, аалуу хүний эрхэм дээд чимэг мөн, “Хүдрийн азаар өвөрлөсөн хүй хэн гүнээ талархаж, бичсэн зүйл, хэлсэн үгийг нь туй- лаас хүндэтгэн хүлээж авч хөдөлмөр сурлагадаа тусгин тордож байдаг билээ, Нөр их ажлынхаа ха үеийн толоо байнгын єл У-ын гавьяат багш, эрдэмтэн зохиолч Д. Цэвэгмид гуайд сайн сайхны ерөөл дэвшүүлье! аар улс орны ирээдуй--өснор ан санаа тапьж байдаг БНМАЛ сонины зөвлөл ө 2 шээг надад хүдрийн заар байгаа гэж зарлан хашгирсны хэрэггүй. Учир нь тэрхүү хүдрийн заарын сайхан үнэр аяндаа мэдэгдэнэ гэж Пер- сийн нэг шүлэгч хэлсэн байдааг. Энэ бол даруу төлөв бай гэсэн үг. Хөдөлмөрч, эелдэг сайхан ааш зан, тусч чанар, энэрэнгүй арнуй сэтгэл энэ бүхнээрээ пионер хүн үлгэр жишээч байх үүрэгтэй. Мэндлэх, эмэгтэйчүүд ахмад нас- танд суудал зам тавьж өгөх, нөх- дөө хүндэтгэх энэ бүхэн нь болов- соп хүний хэв хэмжээ мөн. Одоогоос, 50 жилийн өмнө Мон- голын пионерийн анхны хэвлэл «Залгамжлагч» сэтгүүлийн эхний дугаар хэвлэгдэн гарсан 19326 онд би пионер болсон. Тэр үед сонир- хон унших ном гэвэл тун ховор. Харин «Залгамжлагч» сэтгүүлийн эхиий дугаарууд гарч байв. «Бядан явагч бялзуухайп үлгэр» хэмээх зохиолыг уншдагсан. Эс- гий гэрт хорин “хүүхэд хичээллэ- дэг байсан. Дэвтэр ховор, харап- даа бараг үгүй байв. Гэвч баг- шийнхаа заасан хичээлийг орой бүр давтдаг, гэрийн даалгавраа мэрийж хийдэг, алдаа мадаггүй бичиж сурахыг. эрхэмлэдэг бай- сап, Тэр үеийн нөхцөл бололцоог өнөөдөртэй зүйрлүүлэхэд маш өөр болжээ. Нам засгийн хайр ивээ- лээр хүн бүр сурч соёлжих, бүтээн туурвих, улам өсөж өөдлөх өргөн дэлгэр боломж нээгджээ. Энэ сай- хан бололцоо нөхцөлийг сайтар ашигласнаар эх ороп, хүн арддаа ач тустай их үйлс бүтээх болно. Ахмад пионерийп хувьд, баг- шийн хувьд хэлэхэд хүүхэд бага- чууд та нарын өмнө туйлын сай- хан ирээдүй байна. Удахгүй та “иар: МХЗЭ-ийн гишүүн болио. МАХН-ын гишүүнд элсэнэ. Багш, эмч, инженер, зохиой бүтээгч зэ- рэг төрөл бүрийн мэргэжилтэй, өндөр боловсролтой хүмүүс болц- тооно. Юм бүхэн өмнө чинь бай- на. Малай эх орны гэрэлт ирээлүйп эзэд-есвор үеийнхэндээ та парын дотпын «хайртай хэвлэл «Ппоне- рийп үнэн» сопииоор дамжуулан сурлага. хөдөлмөрийн амжилт аа жаргал сайп сайхны ерөөлийг дэв: шүүлье, ху ю-ь Бүүлж бейна, 11151511) 4.17 ЦУГ ХУРААЛ МАХН-ын ХҮ нх хуралд инонер: сурагчдаас сурлага ходолморийн гарамгай ам- яилтаа. илтгэх, рапортад га рын үсэг зурахын төлөө хо долгоон манай ориы сургуу: лиудад эрчимтэй өриөж, сур- лага хөдөлмөртөө бахдам ам- жилт олж байгаа тухай мэдээ сонины газар ирсээр байна, МАХН-ын ХУ! -нх хурал угтаж дундгүй хамт олон болохоор социалист урал- даанд сүрэг аваад ажиллаж Заянхонгор аймгийн 9 жи- байгаа Гурванбулаг сумын ЗАХИДЛЫН лийн дунд сургуулийн ин. "ерийн 14 дүгаэр бүлгэмийн 11 дүгдэр бүлгийн 1, Сосор- бурам даргатай. 1 дүгдэр саг лаа, Опорхангай аймгийн тө» вийн 10 илийн дунд сур, гуулийн А-ийн «ЛА» апгийн пионерийн бүлгийн. Гэрлээ аргатай. 1 дүгээр салаа, энтий аймгийн. Омнодолгор сумын хууд сургуулийн їшо- цорийн 14 лү ь бүлгэмийн 19! дугаар л) ры її МНаранту: па даргатай, ПММЛУ-нын баатар Х, Дамбын порэмжит Ч. дугаар салаа дундгүй хамт олон болохоор, айсан үүргээ амжилттай. бполүүлис байна. Улирал дараалан. 100) ху: зийн сурлагын амжилт үзүүлж, онц сайн сурлагат ныг эалэх хувийн эхийг 10 оос дээш хувьд хүргэсэн. Ар хангай. аймгийн... Цэцэрлэг, сумын дунд сургуулийн Ч гийн «1», инїслэлийн Нэн лийн. 28. дугаар, ДУНД сур гуулийн Өлийн. «Їл», 47 Дуг гаар дунд сургуулийн Тийн «її». анги, Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын дунд сургуу: лийн... А-ийн... «А» ангийн Оюунчимэг: даргатай. пионо рийн бүлэг, Оворхангай айм- тойм тийн Төгрөг сумын дундсур, туулийн эшнонорийн 20) дуг гаар, бүлгомийн Ц,.. Долгор сүрэг даргатай! 0 дүар бү. лэг, Хэнтий” аймгийн. али опоо сумын Ч энилийн дунд сургуулийн Өлийн «АА» ан гийн энонерийг бүлгийн 4, 2 нар салаа, Топ аймгийн итсүмдэрийн "шилийн дунд сургуулийн бин «Ан ангийн энонерийн бүлгийн 1 дүгдлр салаа. параг хамт олон олширсоор байна. «Цалгамж үе» айцы ци гүүрүүлээр, аэжилттай. айл сурлагадаа. амшилт. олохын тулд социалист уралдааныг төрөл бүрийн хөлбарлар- өр зүүлж илмалт үүрэг. апаад улсын тэргүүний шиг бүлэг, пзэрэмжит, соёлч. шохөрлө лийн анг. болохын толоо ажиллаж, байгаа. анг бүлэг олон арийраа. торгоор, бай 11 Хацтий” аймгийн. индэр сумын 10 жилийн дунд сур гуулин сойлч похорлолийн Үгийн «Ї», Сүхбиптар айм гийн Даригалга. сумыг эш лийн дунд сургуулийн 0-гийн 41)» айн «Улсын торгүүний бүлэг», иийололийн 29 ду таар тусгай дунд сургуулийн 7эгийн. «Ну», Солопг айм, Нин ТАЛ РАРААНЭН ШИ тийн аж ахуйн дунд сург лийн 7 гийн «ПИ» 8557) Ч! лийн ард түмний их хүү, улс түмний эрх чөлөөний. төлөө тэмцэгч,” Салипадор, Альеиде, монголын шинэ. үеийн ууган их похиолч Д. Шацагдортийн црэмтит анги, Уйс аїїмгийн төпийн Пэнилийн пэгдүгэлр лунд сургуулийн сын «Ле, Сүхйаатар, аймгийн ШУЛЛн үйл сумын Ч! энилийн дунд сургуулийн. Тагийн. «Л, «11» апгиуд «Сойлч, цохөр, лӨлийн анин, өсвөрийн сэр гийлэгчдийн бүлэг. болохоор үүрэг, апад амшилттай. хи чпаллэцгаэс байил, 3 Ийнхүү манай ари өрөй: хий. болонсролын дунд сур? гуулцудад, МАХИИ-ын ил хуг рал угтсан. уралдаант, ажил пүпойс амжилт. бүлэл арг тиг байгаа. тухай”. минай идэнхтон Ч, Сандип, 1, Чиг мидцоен, Ц. Цэрэндаш, Цог СО, ОИХ. ропмид,. Цоцагмай, тулд, Л, Ойтсурэн, Ц, Дол» горсүрэн, Т, ац онбал, Дан, ши, її Мандах, 11: Ундрах, Г,, Чимид, 28, Лхагиасүрэ, М, Гомбосүрэн: иар мэдээл лэ, МАНДАТЫН ЭЗЭН СУРАГЧИД ӨФ їїлмын их хуралд сур- лага, хүмүүжлийн ондор ам- жилтаа илтгэх рапортад га- рын үсэг зурах эрхийн ман- дат авах болзол хангасан Сайншанд хотын 10 жилийн дупд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Ч. Өлзийжар- гал, 8 жилийн дунд сургуу: лийа 6 дугаар ангийн сурагч Ё. Наранцэцэг, Алтанширээ сумын дунд сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч, таван онцын эзэн С. Алтангэрэл нврт Дорноговь аймгийн пиоО- перийн зөвлөлийн . шийдвэ- рээр мандат олгов. Нэг томерын мандат ав- сан сурагч КЁ. Наранцэцэг, - «МАХН-ын үйл хэрэгт хэзээд үнэнч» уриан дор явуулж байгаа «Залгамж үе» аяны долоон жигүүрээр ам- жилттай. аллац улирал Да» раалап онцсайн суралцаж, орчин тойриоосоо сайн сайх- имг сурч, орчин тойрондоо сайн. сайхиыг түгээж байна. «Залгамж үс» аяны эхний жилд сурлагаар хоцорч яван хоёр сурагчийг даан авч сур» лагад нь ахиц гаргажээ, Эд- ний бүлэг энэ хичээлийн жилд гуриайг улирал дараа- лан 100 хупь суралцсан бай- на. -- Бид амиилтаа бататган энхрий хайрт цамынхаа ХУП их хурлыг ходолмор сурла- га, урлаг-спортын ондор ам- укилтаар: угтана. гэж. Ий», раицоцог” ирж байна, Энэ бол тус цїїмгийн улаан бүчтэн. мянга, млпган. О- пер сурагчдын чин сэтгэлийн үг билээ, Ги. ЖҮГНЭЭ ФМапай ангийн хамт олон МАХИ-ан ХУП- их хуралд сурлага. ходолморийн гарам- гай. амжилтаа. илтгэх, рапор тад гарын үсэг зурахын тулд социалист урилдаантай ажил- лаж байна. Сурлагадаа ахиц гаргахын тулд цоходдоо туслах хэсэг байгуулан. ажилласан. иь үр дүнгээ оглоо, Биг цагийн нарийн хуваары- тай. ажиллаж 20 улирал да» раалап онцсайн дүнтэй сурал ЖА Хосе Мартийн нэрэм- жит, нийслэлийн 10 на- лийн 52 дугаар дунд сур- гуулийн 3-ын «Г» ангийн пионерүүд Ардын армийн 55 жилийн ойг тохиолдуу- лан «Ахмад дайчдаас сУ- ралцья» бүлгийн сэдэвт ажил зохиолоо. Пионерүүд. ардын ар, мийн дайчдад захидал ил- гээж, «БНМАУ-ын баат- лаа. зєилийц. дунд сургуулийн дугаар байр эзлэн, руудыг хэн сайн мэдэх БАЯРСАЙХАН сурагчдын дунд иргэпий АЛТАНГЭРЭЛ СУРАГЧ БҮР СУРЛАГЫН ЧАНАРЫН төлөө ЖИГҮҮРТ БЯЦХАН ПАЙЗДАА Говь-алтай аймгийн төвийн нэгдүгээр 10 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчид МАХН-ын ХУП их хуралд МХЗЭ-ийн гишүүд залуу- чуудаас хөдөлмөр сурлагын амжилтыг илтгэх рапортад гарын үсэг зурахын төлөө социалист уралдааныг «Су- рагч бүр сурлагын чанарын төлөө» гэсэн уриан дор өр- нүүлж байна. Саяхан тус сургуулийн онц сурлагатан пионер сураг- чид зөвлөлгөөн хийж, МАХН- ыихаа ХУП их хурлыг уг- таж онц сурлагатан сурагч бүр сурлагын чанараа ахиу- лан, сурлагаар хоцрогдож болзошгуй нэг нэг сурагчийг даан ав" пундаас йгдүнтэй сургах, булгэмээрээ опц сур- ляггтийл тоог 18-аар, сайн сурллгатны тоог 01-ээр иэмж сул сурлагатныг 49-өөр хо- рогдуулах, чөлөөт цагаа зөв ашиглан төрөл бүрийн мцуг- луулга хийх, ном унших, ааг гас үежуүүлэх, сургуулий иө- цэгшүүлэх хөдөлгоөй 00- Д. БАЯРАЛ вэ?» гэсэн сэдвээр болзолт уралдаан зарлаж дүгнэр, Мөн тус бүлгийн пиоие- рүүд МАХН-ын ХУШ их хурал угтаж БНМАУ-ын баатар Ш. Гонгорын нэ» рэмжит улсын тэргүүний бүлэг болохоор үүрэг ав- (ОЛ хиггаалагч шусууг бүхэн хайрладаг, Тийм ч учраас васих ажил хаиар бур боллог ЗУРЛГ ДЭЭР: Иийслэлийн 11 шувуунд үүр (3ДЭВТ АЖИЛ, ТЭМЦЭЭН А Хэнтий. аймгийн цэ рэг иргэний хамгаалалтын холтэс, улсыг батлан хам- гаалахад туслах нийгэм- лэгээс оснор үсийг цэрэг эх оронч, ахмадын хувьс- галт баатарлаг уламжла- лаар хүмүүжүүлэх зорил- гоор аймгийн топийп 8,10 ЧТВЛГРигтгЭВТҮЛТҮ 8 ун хүүхэд уламжлалт С. дүгээр дунд сургуулийн чан «А» ангийн инопер, б онц одэн ММ, Патсүмбор шувууны хийх тухай бага апгийн пнонерүү- Дэд зонлоөж байгаа иь, цаж байнд, ..ЛПЛигийнхаа. сул сурлагатай 0 сурагчийг даац пич сурлагыг иь ахиуллаа. Одоо 4 сурагчид тусалж бай- ий, Саяхан би МАХН-ын ХУЙ их хуралд нонер сурагч- даас өргөх рапортад гарын үсэг зурахаар хотдоо. цаг” МО- мерын мандат хүлээн авч их баяртай... байна... МАХИН-ын ХҮУП их хурлаа сурлага хө» долморийн арвин бэлэгтэй угтахаа. илэрхийлье. Дархан хотын 10 жилийн нэгдүгээр лунд сургуулийн О0-гийн.. «А» ангийн су: рагч, «5 онцын эзэн» «Л. Нацагдорж» тэмдэг- тэн. Б. ДОЛГОРСҮРЭН хамгаалалтын цэрэгэцсэн тоглолт тэмцээнийг Ар» дын армийн. 09 жилийн ойп.. нэрэмжит болгон явууллаа. Тэмцээнд хотын 10 сургуулийн ахлагчтай Өндөрхаан шилийн. дунд Цолмонбаяр «Золбоо» баг, 8 жилийн дунд сургуу: лийн. Амгалайбаатар ах- лагчтай «Апрагч» баг1,2 үүрийг лаж БОДООШИЙН ансан гэрэл зураг Пїпйтар кот Москпигийн пэ» рэмнит, нийслэлийн. 01. дух гаар дунд сургуулийн їгийн ви». ПИГИЙН / Оиц/ сурлигатан Ц. Патбайр ном хэплэл тогт, тол ушшиш найз нөхөд, ЛҮҮ члртаа ирьт өгдөг, Пураг дээр: Онц сурлагаг тан Ц, НВАТИАЛАЯР, Ф ТОВ аймгийн товийн 8 шилийн дунд сургуулийн сурагчид алдагдал хаягдал гарган глуулах. цуваа шилээ цаас ажиллаж, ./1 1100 иг глуулан тушаай, ммцЭн Су гч ТУЯА ө омнөгоВЬ аймгийн Цогтцэций сумын 8 жи. лийн... ДУМД сургууль «ЛЛДагдал хаягдлыг алт монго болгой» сэдэвт ой» дор бүтээлийн 7 хоногийн уралдаант ажил зарлаж дүгцэв, Энэ ажлаар ац ги бүлэг, 240 сурагч орол» цож 254 иг зэс гууль, 272, иг хоцгон цагаан, 492 иг цаас цуглууллаа. БАТЧУЛУУН Ө ДОРНОГОВЬ аймгийн Айраг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн захиргаа, ппиоперийп бүлгэмээс эрх» лэн пнопер сурагчдын «Ал» дагдал хаягдлыг ашиглаж алт мөнгө болгой» гэсэн цуваа гаргасиаар хаягдал хөнгөн цагаан 300 кг, яс 2984 иг, бодын туурай 133 ширхгийг цуглуулж су» мын худалдаа бэлтгэлийн ангид тушалац. Энэ ажилц 5-ын «А», З-ыц «В» 4- ийп «А» ангиуд идэвхтэй оролцлоо, Л. СОДНОМДОРЖ ДУНДГОВЬ аймгийн Дэлгэрхангай сумын 8 жи« лийн дунд сургуулийн пно- пер сурагчид түүхий эд болтгэлийнц 1 дүгээр улин- лын төлөвлөгөө биелүүлэ- хэд «Бидпий хувь пэмэр» гэсэц 9 хоцогийн аян зо» хиож яс 1740 нг, бодыг 283,2 иг, стандартын бус эвэр 11 хос, богийн: эвээ бодын шир 12, хоць мад» ны арьс 71 ширхэг, хопгог цагаац, гууль 40,9 иг, тех» цикийц тос 80 иг-ыг тус чус цуглуулж тушаалаа. Энэ ажилд б-гийн «А» «Б», Тийц «ДА» 8-ын «Л» цигиуд хошууч, 0-гийн. «А» «Нь» ангийн Адьяабааар,... Ө8лөдэглбаян, 5-ай. «А» ангийн Алтаг» туяа, Ө-ын «А» ацгийн Цэндээхүү, . Цэндцалмил царын сурагчид бусдаасса илүү сайн оролцон. Н. ЧУЛУУНС УР й Суут мАНЧҮЙҮТТ БАГА НАСНЫ амьсралаас Ун долох дагаасаа Хүхий оюун ухаан, тархимы боломж” хүч чадал -храй их, хэзээ ч шавхагдашгүй сыг хийсэн Олон тооны судалгаа х илж байна. Орчин үеийн төмнсгон математасч, НЕНЛМАНЫ гэвш, үйч ФОН ний уураг тархи ээр 10" нэгж мэдээллиїї мэд: 2 хадгалж чадах ажээ. Энэ нь эмн маань ч гэсэн б “рэвет- хэн үрэн тогтоох бо- лолцостой гэсэн уг? юм- хоро, Зөвлөлтийн нэрт матсматикч Сергей Мергслян (16 настайдаа ях сургуулийн фнзнк--математн- кийн “факультетийн хоёрдугаар курсийн оюутан, болжээ. Оюутац байхдаа аспирантурт элсэж жил хагасын дотор дэд эрдэмтний зэ- рэг горилсон бүтээл туурвисан ба уг ажлын шинжлэх ухааны түв- шил нь маш өндөр байсан тул нэрт эрдэмтэд оролцсон эрдмийг зөвлөлийн хуралдаанаас 20 настай Сэргей Мергелянд физик--матє- матикийн ухааны доктор цол ол- гожзэ. Тухайн үедээ өвөрмөц иэгэн ре- торд тогтоосон хүн бол одоо Дуб- ча хот дахь соцналист орнуудын дэмийн шинжилгээний нэгдсэн янститутийн захирал академнч, яатематикч, фнзнкч Н. Н. Бого- любов юм. Тэр Киев хотын нх сур- туулийн хамгийн залуу оюутан байсан бэгөӨД их сургууль төгс- сэн дипломоо бараг иргэний пас- хорттай хамт авчээ. 1968 онд 132 настач Саша Двопак тэдэг хүү єрөнхий боловс- золын сургуулнйг алтан медаль- тай тэгссөн олон сайчуудтай өр- свадөн Т. Шиевчепкогийн нэрэм- жит, БНиевийн их сургуулийн эл- сэлтийн уралдаант бүх шалгалтад «Онц» үнэлгээ авч оюутан бол- жээ. 1972 онд Саша Дворакийн дүү охин Таня Дворак 13 настай мөн сургуульд оржээ. Саша, Таня нарын дүү Молодя цөн ах эгч нарынхаа замаар зам- чаж 8 настайдаа дөрөвдүгээр ан- гийн с болжээ. Бин: хүрзэлэн- / гийн эрдэм шинжилгээний ажилтан 44 Т. ЭРДЭНЭДЭЛГЭР : Одоо үед ШАР ХУАЙС - Шар хуайс (модлог харгана) нь менай оронд хотын ногоон бай- гууламжийн эмжээр, хашгаалгл- тын зуршаст өргөн хэрэглэдэг та- рималт:-ан ургамлын нэг юм. 1Шар хугйс 7 метр хүртэл өндөр ургө даж бөөт бөгөөд 5 дугаар саршин сүүлч, 6 дугаар сарын эхээр цэ ” цэглэж оэгэглэлт нь 10-14 хо- яог үргэлжилдэг, үр нь 8 дугаар сард боловсордог. їїлр хуайс Ази, Сибирь, /лс дєрист аропод зэрлэг ургадаг, манай ссонд хангай, хээр, го аль ч Сгсайн хөрс цаг уурын ! цөлд 20 спон ургаж чалдаг. !!!гр хуайвьс сарьж үржүүлэхэд т160:Ч я бэрх: -злтэй бус бөгөөд иогооч бай ууг--жнинд хэрэглэгдэггин 2эрэгиг2 төрийн аж ахуйд б22зоэр болгов сөрэгдөдэг, Амлат шүүс, тоос өг т балт ургамал юм. ПЇср ( хуайс 5-рьсан 1 га талбайгсас 50 / Талалалальлальльлалачылал лага ЭРДЭМТЭН БАГШ ЗӨВЛӨЖ чанййнмөнйий- 64 нэмэн БАЙНА “Математикийн ухаан бүр эрт дээр үед газар, хэмжих, юмс бо лон цаг) хугацааг тоолох зэрэг хүн торолхтопий ахуй амьдралын шаардлагаар үүсэн бий болн олон үсийг дамжтг улам улам хөгж» соор ирсэн түүхтэй, Хүүхэд та мар, сургуульд оро- Хдосоо ч омно. би 0 пастай, аав надад 2 том бомбого дэлгүүрээс апчирч өглөө гэх мэтээр ойр зуу- рын юмны тоог тоолж чаддаг бол- сой байдаг. Сургуульд ороод тоог 1, 2, 9, 0 гэсэн тэмдгүүдээр тэм- дэглэж | сураад, | арифметикийн үйлдлүүдийг багшаараа. заалган математикийн | шинжлэх ухааны баялаг сангаас хүртэж эхэлдэг. 5 дэвтэр, 5 алим, 5 сурагч гэх мэт 5 ширхэг янз линз юмс хор- Чэ дээр тоо томшгүй оло, ухам юу юунаас тогтсоныг нь анхаарахгүй бол тэдгээр нь цөм » ширхэг юмсаас тогтжээ гэдэг нь тэдгээрийн ерөнхий чанар юм. Эпэ ерөнхий чанарыг рээр тэмдэглэвэл тухайн юмсын шалат агуулгаас хөпдийрсөн мате- мг н хийсвэр ухагдахуун үүс- нэ р: дахууц үүс Биднийг хүрээлэн байгаа юмс үзэгдлийн бодит агуулгаас шат шатаар хөндийрөн хийсвэрлэж, тэдгээрийн тоо хэмжээ, дүрс хэл- бэр, хийсвэр чанаруудын нь хоо- рондын шүтэлцлэл зэрэг юмс үзэгдлийн ерөнхий зүй тогтлыг математикийн ухаан судалдаг юм. Математикийн ийм хийсвэр шниж нь байгалийн нууцад гүнз- гий нэвтрэх, юмс үзэгдлийн хэ- тийн төлөвийг урьдчилан харах хийгээд жолоодох сайхан боломж олгодог. Нарны аймгийн 9 дэх гариг Далайн ванг (Нептун) дуран авайгаар анх олж харахаас олон арват жилийг өмнө Францын ма- тематикч Леверье математикийн хийсвэр аргад тулгуурлан огтор- гуйд түүний байх ёстой байрлалыг урьдчилан нарийн тооцоолоц 0бо- дож гаргажээ, Дэлхийн хиймэл дагуул, сацс- рын хөлөг зэрэг нь эрин үеийн шинжлэх ухаан техникийн гай- хамшнгт ололтуудын нэг бөгөөд Пуужин хөөргөхийн өмнө, хиймэл дагуул юм уу сансрын хөлгийн явах зам, дэлхийг тойрох хугацаа гэрэг олон зүйлийг математинийн аргаар яг урьдчилан бодож: тоо- цоолсон байдаг. математикийн арга цг-аас дээш бал хурааж авдаг бай- на. . Шар хуайсыг тусгай үржүүл- гийн газар үрээр тарьж ургуулан З иастай суулгац болсны дараа цэцэрлэгт талбай зом уу, 8ль иэг байнгын телбайд шилжүүлэн суулгана. Шар хуайсны үрийг тарихдаа үржүүлгийн талбайн 20--25 см гүн хагалж боловсруулсан хөр- бол тарих үрийг усанд СОНД хє: : дэвтсэлг, иймар бол дэвтээлгүй та- рина, Харин тарьж байгаа үрээ хөрсөнд 1 ємчөэс илүүгүй гүнд хийж шороогоор далдлан, тусгай тогтмол Чийг" шүршүүрээр услай тэй ба хорсийг сийрүүлэх, хог урга цэвэрлэх ажлыг байнга хийнэ. Үүнээс ургасан 1 цастай суулгацыг 00! лхуулгын талбайд сийрүүлэн суулгєын 9 ас хүртэл нь өсгөөд Дараа ив байн- - мин ринмиииилмжиий 03 тттмэж-ч с-эээтс-!П-------г“!“--- 08: тттт7707- П 5 гэсэн циф-" зутан пэвтрээгүй амьдралын .| болог шинжлэх. ухааны салбар хай ч үгүй болжор, Бидний өдөр тутмын амьдралд хэрэглэгддэг сурагч та нарын сайн мэддэг, жирийн. арифметинийн тооцоог нэг өдрийн туршид галаар, бүхэнд цаган цэрэг. погсоовол хүн цаг хугацаа, ажлынхай. үр дүнг Пїрофосоор Л, ШАГДАР 50ДЛОГО БОДОХОД ОЮУН УХААН ХӨГЖИНӨ тооцоолох боломжгүй болж дэл- гүүр, гуапз, тээвэр холбоо зэрэг бүх үйлчилгээ саатаж хүн төрөлх- төний амьдралын ухамсарт үйл ажиллагаа бүрмөсөн зогсоход хүр- нэ. «Ямар ч мэргэжлээр мэргэ- жиж, хаа ч очиж ажиллалаа гэхэд математикийн мэдлэг хэн бүхэнд заавал хэрэг болио» гэж зөвлөлт төрийн нэрт зүтгэлтэн М. И. На- липин сургажээ. Өсвөрийн: пионер сурагчид дүү нартаа математикийн хичзэлийг үзэж судлахад юу анхаарвал 80- хих талаар цөөн зүйлийг анхая- руултья 1, Математикийг сурагчид нхэвчлэн хүнд хичээл гэж үздэг Сөгөөд зарим сурагч-өөрийгөө ма- тематнкт авьяасгүй гэж үзэхэд хүрсэн байдаг нь үндэсгүй зүйл юм. Хичзэвэл, математикийн наад захын мэдлэгийг хэн ч эзэмших бүрэн боломжтой. Гэхдээ матема- тикийн хичээлд амжилттай сурал- цахад математикийн өвөрмөц, онц- логоос шалтгаалан тэвчээр хатуу- жил, нэц хичээнгүй ажиллагаа шаардагдаца. Богипохон ч атугай баталгаа хийхэд өмнөх тодорхой- голт, дүгчэлтүүдээс аль хэрэгтэйг нь ялган ашиглах, баталгааны үе шатны хоорондын уялдаа холбоог зөв ухаарах анхаарлаа зохих ёсоор төвлөрүүлэх, хүч гаргах зэ- рэг идэвхтэй үйл ажиллагаа шаар- дагдана. СОНИН ЧИНЬ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА тиш-шш-шишшшишшшишшиш-ИиИИшИИИИИИИИШШШШШШШ13 ЧИМЭГЛЭЛИЙН УРГАМАЛ гын талбайд шилжүүлэх хэрэг- тэй. Үїїлр хуйїїсыг зургаар үзүүлэн. 1, Үїйр хуаїїсны цэцэгтэй пайл- гууу, 2, Урийн буурцаг, 56 7 ү!-мэдлаг Тодорхойлолт, теорем, батал- 98. гал, дүгийлт, шинэ шинэ ужхагда- , хууныг их анхааралтайгаар дахин дахин ушииж тогтоон хоорондох уйлдай. холбооны иь талаар сай- лар эрэгцүүлэн бодон тунгааж хэ- рэгтэй, Ингэхэд эхлээд утга лгуулгагүй. хаасат юм. шиг бараг байсан зүйл аажим аажмалр тодорч дахин дахин үзэх тутам гам» буруу төсөөлөл арилсаар оцост ин шинэ ухагдахууиа мөн чанар, ач холбогдол, байр суурий иь бүрэн ухаариа, Тэр цагт урьд ойлгомжгүй байсал зүйл жирийн ижил дасал зүйл болж хутирна. 2. Бие дааж бодлого бодох яв- дал бол математинийн хичээлийг бүтээлчээр эзэмших хамгийн шал- гарсан арга. Бодлого бодох явцад математинийн олон талын сэтгэл- гээ бүтээлч ажиллагаа хогжинө. Математикийн бодлого бодох сэт- гэлгээний процесс 4 шатгаас тог- тоно. а) Бодлогын өгүүлбэрийг зөв ухаарч юу юу өгөгдсөн, юу олох. тэдгээрийн хооронд ямар холбоо байгаа зэргийг олж тогтооно. 0) Өгөгдсөн зүйлээс олох юм уу батлах, эсвэл байгуулах зүйлд хэрхэн хүрэх тухай төлөвлөгөө зохионо. в) Гаргасан төлөвлөгөөг хэрэг- жүүлэхдээ алхам бүр зөв эсэхийг дор бүрд нь шалгана. Алдааг дор нь засвал сайн байдаг. г) Бодлогын хариуг гаргаснаар бодлогоо бодож дуусав хэмээн хэрхэвч үзэж болохгүй. Энэ бодД- логыг ямар аргаар хэрхэн бодов, бас өөр хялбар аргаар бодож бо- лохгүй юу, эсвэл түүнийг өргөт- гөх юм уу дүнгий нь өөр ямар бодлогонд хэрэглэж болох зэрэг нарийн дүн шинжилгээ хийж уг бодлогоос гарах шим шүүсийг өө- рийн цар чадлын хирээр хүртэ- хийг эрмэлзэх хэрэгтэй. Бие даан сэтгэж, дан өөрийн сэтгэлгээгээр олсон бодлогын х8- рну бүхэн бага боловч нэзлт мөн. Хатуу юм ндэхэд шүд бэхэж- дэгийн адил бэрх түвэгтэй бодло- го бодоход оюун сэтгэлгээ хурдан хөгжинө. Бодлого бодох чадвар бол алн- ваа спортын адил байнгын дасгал сургуулиар төлөвшдөг урлаг юм. -глн. Суулгацыг талбайд шилжүү- лэхдээ өргөнөөрөө 50 см, гүнээ- рээ 40 см нүх юм уу суваг ухаж, 3--5 ширхгээр лэх эсвэл хоёр бутны хооронд 50 см зай- тайгаар сөөлжүүлэн суулгаж тогт- мол услан, хөрс сийрүүлэх, хог . ургамлыг цэвэрлэх ажлыг байнга Шар хуайсыг танан засаж, мод бутны аль ч хэлбэрээр ургуулахад тохиромжтой, хайалтыг тэсвэрлэ- дэг, оройг нь танасны дарга ха- жуугийн найлзуурууд олиоор нэ- мэн гарч өтгөн сзгласар болдог, Ингэж танаж засах ажлыг 4 дү- гээр сарын сүүлч 5 дугаар сарын эхээр буюу уул ургамлын шүүс гүйц эхлэхээс омгохөм хийдэл з0- хи. Биологийн ухааны дэд эрдэг тэн Ц. ГАЛ Я3:2348218 ! 03 3 б» СОН 51 Ө о е248 46 б) Ч 89013 ЛАА 2 Оо | сэ 5 ч 63 ял рО чи НӨ Өгттэммлрэрчэгчэл үгтэчдгүээл жилипн оплд 4 5 Их Лонипий хамтран “зүтгэгч, 3ХУНИ, Зөрлөлт төрийн мөрт зүтгэлтэн, 10) (4-3 цогт хувьсгалч Сергей Ми- ропович Киров 1880 оны сарын 27-нд Вятснийн губерний. (одоо- үнйн Киров мужийн) Ур- хуравдугаар жум хотод мэндэлжээ, Тэрээр Уржумийн дунд Мада- нийн аж үйлдвэрийн дунд онд хийлдэг үнэлэлттэй төгсч ап сургууль, улмаар сургуулийг 1904 мехаппкийн чээ. аттестат С. М, Миров 17-хон пас- тайдаа Оросын Ажилчны Демократ Социал, (ЗХУНИН)-д Нам элсэн, пууц -8 пмлыг похион байгуулаг", цогт илтгэгч, боллоо... Тор 1009) опы хувьсгалд хО- шуучлаг оролцож, “Томон, Нопоснбиро, Ириутон, Иладинанийа. порэгг олон гайар иймын нууц ажлыг толгойлон, зопхон. 1000. 10917 опуудад 1270 огүү- лэл бичиж, чийтлүүлжиоог СМ. Нироп Онтлбрийн социалист их хувьсгалын илалт, Бүх Оросын Зон- лолүүдийн. 11Г-их- хурал, дэлхийд. апхны ажилчин тариачны ” улсыг байгуу. лах, түүний анхны хуулиу- дыг батлахад оролцон, 0дод яагаад айввЧДаГ 80? Хүүхдүүд ээ/ Та иар цэл- мэгхэн шөнийн тэнгэрт үй Сергей Миронович Киров - Ийм, түүнийг Фропт, ар талд Онтлбрийн. ололтыг ХЇМГИЙЛИХ, ОПЛОЛТ Өйо гийг байгуулал, эрдорсэн юн ахуйг. соргэон босгох үйлсийн хамгийн хүнд ха- риуцлагатай гаййр. тавьж, тэр бүхнийг С, М, Ни нор тортой биелүүлж бий- лай, Эоплолт засагт 0, ЧМ. Ийровын нам, ард түмний- хэд өмнө байгуулсан гавь- лаг ондор, үнэлж Депипий одон. хөдөлмөрийн гавьяа- ны улаан тугийн одонгоор шагнасан билээ, 2 З. Нийслэлийн 10 жилийн 23 дугаар тусгай дунд сур- гуулийн 4-ийн «Б» ангийн сурагч Ө. БАЯРЖАРГАЛ - Манай оронд аварга - том хэмжээний болорын талст хаанаас олдсон юм бэ гэж асуугаад, хариу өгөхийг хүссэн юм. Энэ асуултад гео: логийн ухааны доктор Ж. Дү- гэрсүрэн гуай хариулж бай- на. Манай тариг дээр ховор тохиолддог болорын аварга төм талстыг нийслэл Улаан- ГЭР” ЭЭ ЛЭГ 5233 ҮГИЙН ГИНЖ Энэ гипжиий” бүх үг нь зөвхөн гурван үсгээс бүтэх бөгөөд үг бүр Аварга чид анх олж нээжээ, Ийм том хэмжээний боло рын талст маш ховор байдаг. Өнгөрсөн Өмнөд хугацаанд олдож байсныг дурдвал: 1942 онд Америкийп улсаас 41 тонн, Дорнод тони том талст олджээ. 1960 онд БНМАУ-ын Төв аймгийн Горхийн нь «Л» үсгээр эхлэх буюу төг- сөнө. үсэг Түрүүчийн нь дараагийн үгийн үгийн төгссөн эхлэх усэг болно. 1--20 хүртэл тохирох үгийг дэс дараагаар нь олж би"! 1, Малын нэг мөч 12 жилийн нэг Өндөрлөг газар Гэрэлтүүлэх зүйл » Загасны нэр юв-тэтүГ---г-ШөоЭДЭЛооо---эииииилиииэииичэгэисиииөхэииинигээгэгг--- 4А--69269 Нээхгүйгээр хийсэн цойх Малын үр удмыг пэрлэх үг 7. Өрх тэр гоөдэг үгий! ижил Ш зүмэн одод апивчин гялбал- захыг хараад яагаад илгэж одод апирчиж байгаа юм бэ? гэж асууцгаадаг, Энэ асуул- тад хариулья, Дэлхийп агаар мандал дахь агаарын хөдөлгөөн нь лмагт үелсэп урсгал байдал- тай байдаг бөгөөд уг урсгал Дотор агаарын бөөмс тас- ралтгүй шилжин хөдөлдөг, Тафаитул ба Тарантелла ААЛЗ ХӨГЖИМД ДУРТАЙ ГЭЖ ҮНЭН ҮҮ? Сүхбаатар аймаг, сурагч Т. ЭНХСҮРЭН » Тэнгэрийн эрхсээс ирэх гэ- рэл нь үргэлж шилжин хө- дөлж байгаа эдгээр үе дав- харгуудыг туулай өнгөрөхөд түүний гэрэлтэх эрчим, байр- лал пь хугацааны өчүүхэн эгшин бүрд маш олон дахий өөрчлөгдөнө, Иймээс оддын том аалз байсныг хэл ч мэ- дээгүй байж. -- Энэ тухай солин баримт Рубинштейнийг төгөлдөр бий| Оросын алдарт төгөл- хуураараа тоглож эхлэхэд: дөр хуурч А. Рубинштейн аалз анх удаа гарч ирсэн та- Брюссельд очиж концерт дийгүй тоглолт бүрээр ил тогложээ. Алдарт хөгжимч- нийг очих хүртэл тэндэхийн онцертын танхимд изгэн ь Бразил 1951 -онд ЗХУ-аас 18 тонп, 1958 онд Назахстанаас Л, Сүхбаатарын иэрэмжит: Улсын хэвлэлийн уулнаас "20 ГР олдсой тонн 500 килограмм юм, хайгуул- (47) дээрх том талстын жин 15. 111 том болорын талст баатараас зүүн тийш орших Л050 2 Горхийпн уулнаас 1960 онд ї монгол-вөвлөлтийн 7 Мэлхийтэй төстэй амьтай Шатаж: байгаа зүйл 16. Битүүмжлэхэд хэрэглэх зүйл 17. Буурал гэдэг үгтэй хоршиж || хэрэглэгддэг үг, 18, Модны пэр 19, Урсгал ус 20. Урьдын хэмжүүрийн нэгж ! «7 Энэ гинжций үгийг бодож олох- «Монгол холь». ашигланал та иарт төдийчи- нээ хялбар болно шүү! Б. гардаг байжээ. Энэ ямар учиртайг өөр жишээн дээр тайлбарлая! ммунист нам, лөлт төрийн пэрт ний үйл ажиллагааид хорс- сон ДайсвууД | түүнийг 71934 опы 12 дугаар сарын 1-нд шин ионторт пь хор- солтойгоор хоноөсон билээ, Пионер сурагчид, хэн бу- хэй, эй? суут иоммунист вхын, Лепиний натин үйл лөргийй төлөө бориулсан жилийл гайхамшигт зүйл ажиллагаан тухай то! иом, дурдатгал, му- вой, нипопоос үзэж злгэр дууриал авч болох юм. С. М. Кировми мупсй Уршум, Иовосибирек, Аст- рахани, Бану, нидав, Ленипград, | Ии- ропси хотуудад бий. Д, ГЭНДЭНДОРЖ ЇЙ- тялбалзаж, тичирхийлдгийн учир нь дэлхийн агаар мат дал, түүний хөдөлгөөлтэй шууд холбоотой. Гэхдээ од дын гялбалзах, чичирхийлэх нь хоорондоо хамаагүй хоёр өөр үзэгдэл юм. Оддын гялбалзах нь түү ний гэрэлтэлтийн эрчим лугч шин өөрчлөгдөхтэй холбоо той. Харин чичирхийлэх нь түүний байрлал агаарын хө- дөлгөөнөөс болж тухайн аг» шин бүр шилжин харагдах үзэгдэл юм. Н. ТҮГЖСҮРЭН Холгүй газар дэлбэрэлт | болоход байшилгаан шил доргин чичирнэ. Энэ нь агаа» рын долгион шилийг мөргвс- нөөс болох бөгөөд төгөлдөр. хуурын дуу мөн агаарыг хэл- бэлзүүлж, тэр ньаалзны тороп шүлсийг доргионо, Халз торондоо ямар нэг амь» тан орж ирлээ гэж барьж авахаар гарч ирэх учиртай. Дээр өгүүлсэн бодит явд- лаас үүдэн тараптелла гэдэг итали ардын хөгжөөнт бүжиг үүсчээ. Тэмээн Аалзыг таг рантул гэдэг юм. ФӨ--------------- Энэ нь манай цагийн. хүндийн хэлний тайлбар АЛТАНГЭРЭЛ цомбиунатад хэвлэн. гариг дээ- рээс олдсон болорын аварга том талстуудын дотор 4 дү- тээр байр эзэлж байгаа бө- гөөд ер нь Дорнод Монголын Хэнтийн нурууны салбар янз бүрийн эрдэнийн чулуу- таар элбэг. Горхийн уулнаас турван том болор талст олд- соны хамгийн том нь уртаа- раа 250 см буюу босоо хүс нээс өндөр хэмжээтэй өндөр нь 100--1830 см, дараахь нь 3,5 топн жинтэй юм. Гор- хийн аварга таяст Улаапбаа- тар хотод Түлш-эрчим ний үйлдвэр, кеологийн Яам- ны мэдэлд хадгалагдаж бай- на. Доктор Ж. ДҮГЭРСҮРЭН 9. Өгүүлэх эрхтэн (ЖМУТХХХТХХИЛТХҮХЭ ХООХСООХЭ», 10. Төв аймгийн нэг сум АЛ ИА ШОГ 11, Цэцэг - Алнв хоёулаа амтат зүрт 12. Сав -о зарья. 13. Агаарт хуралдсан ус 1 » з- Тэр чинь зөвхөн өмнө зүгт л ургадаг шүү дээ, | -- Их сайн байна. талынхаа цонхон дээр тарьчихьл, . » Тэгвэл өмнө -- Чи манан хаанаас гардаг гэж бодож байна? : -- Миний бодлоор-бол яндангаас ял гарч байгаа юм даа 23 дугаар сургуулийн З-ын «Б» ангийн сурагч Г, НЭМЭХБАЯР орчуулав. Ч : Эрхлэгч. Ц, ДАШДОНДОВ ““Цндөкс -141407 ОроОН БУХНИИ ПРОЛЄТАРИ НАР-Н МАХН-ын Уилл хэЭРГИЙН ТӨ/ МХЗЭ-ийн Төв ХоРОО, Д.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПР-ын Төв Зөвлөлийн сопиа 32 дахь жилдээ, Мо 14 (1414) Өврииниэхс 0) 11976 оны 3 Лхагпа Үнө 10 мо, дугаар сарын 91, | 1 мо, “ОЛИМПИАДЫН ХОЁРЫН ДАВААНЫ ДҮН Ерөнхий боловсролын сургуулийн «сурагчдын дунд жил бүр уламжлал болон явагддаг монгол хэл бичгийн ХЇЇ олимпиадын хоёрын даваа ам- жилттай болж өнгөрлөө. 1976 оны монгол хэл бичгийн өлимпнадад хувийн дүнгээр Эрдэнэт хотын, 10 жилийн дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч С. Жаргал- , Баянхонгор хотын 10 жи- лийн дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч П. Энхтуяа, Ховд хо- чын 10 жилийн дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч С. Ваан- жав. мийслэлийн 10 жилийн 3 ду-: таар дунд сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Ч. Баяраа, 6 дугаар дунд сургуулийн 10 дугаар апгийн сурагч Ө.Удвал пар 1. 2,3, 4, 5,ду- таар байр эзлэн улсад тэргүүлж сай- хан амжилт үзүүллээ. Мон. 11 ангиудаас нийслэлийн 10 яс го зэгдүгээр дунд сургуулийн 5-ын «Бь» 24 дүгээр дунд сургуу- лийн 3-ын «А», 12 дугаар дунд «Г», Хэнтий айм- хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 38-ын «А»,Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын дунд сур- гуулийн 3-ын «А» анги. Х1 -ас гдаас Говь-алтай 1 ёплугаар 10 дунд сургуулийн сургуулийн 8-ын шиш Өндөрхавак аймгийн жилийн 6-гийн «Бэ», внийс- Ах дүүгийн найрамдалт ЗХУ-д ПИОНЕРИЙН ШИНЭ З0ЧИД ЗУУДАЛ ын алс холын Намчатка, НО-: Урал, Казахстанаас ирэх: хүүхдүүд болон гадаад орноос ирж ба «Орлёнок» зусланд амрах, хотын пионерийн | бол-| рильск, д байрлах ,| урт гал хоолойг лэлийн 8 жилийн 11 дүгээр сургуу: лийн Ө.гийн «Б», Булган аймгийн Хишиг-оллор сумын 8 жилийн. дунд сургуулийн 6-гийн. «А», Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «В», Ар- хангай аймгийн Цэцэрлэг хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «Вэ» анги, ҮШ ангиудаас Дориод аймгийн Дашбалбар сумын дунд сургуулийн 8-ын «А», Сэлэнгэ аймгийн Хопгор сумын дуйд сургуулийн 8-ын «А», Говь-алтай аймгийн Халиун сумын дунд сургуулийн 8-ын «А», Баян- хонгор аймгийц төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А», Булган аймгийн Хишиг-өндөр сумын дунд сургуулийн 8-ын «А» анги. Х ангиудаас “Баянхонгор хотын 10 жилийн дунд сургуулийг 10-ын «А», пийслэлийл 10 жилийп нэгдү- гээр дунд сургуулийн 10-ын «Б» Төв аймгийн 27Каргалант сум-сангийн аж ахуйн дунд сургуулийн 10-ын «Б», Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын дунд сургуулийн 10-ын «А», Завхап аймгийн Тосонцэнгэл хотын дунд сургуулийн 10-ын «А» ангиуд тус тус шалгарч монгол хэл бич- гийн олимпиадын гурвын даваанд оролцох эрх олж авлаа. АБЯ-ны ажилтаи С.БАТМАГНАЙ Асуулт, хариултын уралдаанд Дэлхийн. Оюутан: Оалуучуудын ХЇїнх паадам, ЮМубын пноперийн Холбоопы ХУ жилийн ойд зориулж Д. Сүхбаатарый: пэрэмжит МПЕ- ын. Төв Зоплол, ВИКУ-аас. БНМ ЛУ-д суугаа. Өлчин Сайдын Яам» хамтран. «ХИНУ-ыг хой сайн мэ» дэх пэ7» асуулт хариултын урал- дааныг 1970 опы 4 дүгаэр сарын 1-10ас: 0. дугаар сарийн 1 хүртэл зарлаж байпа, Уралдаанд 10 хүрт» лэх, цасны ашонер | сурагчид Даг раахь: асуултад Хариу өгч орол» цоно, 1, БНЦУ-ын хүн ам, гааар нут- гийн. хэмжээ, эдийн пайсгийн хог- жилт, ? 2, БИКНУ-ын нийслэлийн тухай 3. “БИКУ-ый эрх чолоо, тус- гаар тогтол, хувьсгалын төлөө амь насаа зориулсан баатруудаас хэн нэгний тухай, 4. Кубын залуучуудын байгуул- лагын “тухай: 5. Кубын Пионерийн Холбоолы тухай: 1 6. ДЗО-ны их наадмууд хэзээ, хаана болсон тухай, 7, Монгол-Нубын ард түмний. БНКУ-ыг жэн сайн. мэдэх вэ?. ю9 оролцоорой! пайрамдлын тухай, Уралдаанд оролцох пиопер сураг- чид дээрх содвоэр хариултаа цэвэр плмбай бичиж, опог, нөр, сүрхуль апги, иас, халгийн хамт ын Топ. Зойлол «ВНКУ-ыг хэй сайт мэдэх во7» уралдааны цомисст гэсэн. хаягаар ирүүлиэ. Хариулахдаа. асуултыг давтан бичилгүй 1, 2, 8, 4... гэх мэтээр дугаарлаж, бичээрэй. Уралдаанд. шалгарсан. пионер сурагчдыг. дараахь. байр. өалүүлж ШАгИЙИа, 15207 ЧРар 1 дүгээр байр 1. Ах дүү социа- лист оршил ииоперийн аусланд ам» рах орхийн бичиг 2 дугаар байр 8. Тус бурт дурсгалын диплом, трапаистор, хүл лоэн авагч 5 8 дугаар байр б, Тус бурт дурсгалын диплом, Нубын бэлэт дурсгалын зүйл өлгоно. Идэвхтэй оролцсоп 10 пионерт тусгай шагнал олгоно. .. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв. Зөвлөл БНКУ-аас БНМАУ-д суугаа Элчин Сайдын Яам | ХОЛБОГДОХ БАЙГУУЛЛАГА, ХУҮМҮҮСИЙН АНХААРАЛД СОНИН ИРЭХГҮЙ БАЙНА «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүлийг манай сур- гуулийн пнонер сурагчид сайн захиалсан, Сонин, сэтгүүлийнхээ ши». . нэ дугаарыг хурдан ирээсэй гэж хүүхдүүд тэсч ядан хүлээдэг юм... Гэтэл «Пионерийн үнэн» сонины нэгдүгээрээс раас 3, гуравдугаараас 20, дөрөвдүгээрээс .12, 16, хоёрдугаа- тавдугаараас 20 зургадугаараас 33, долдугаараас 80, наймдугаараас 10, есдүгээрээе 30 ширхэг тус тус дутуу ирлээ. Энэ тухай холбогдох хүмүүс, холбооны салбарт хэлэхэд аймгаас дутуу ирсэн байлгүй, бид ирснийг нь хуваасан. Шуудан хүргэгчтэй ярь! гэнэ. Тэр нь надад буруугүй гэнэ. Ингэж арга хэмжээ авал- гүй байсаар нилээд хугацаа өнгөрлөө. Ингэж уншигчдыг хохироож байгааг анхааран захиалсан хэвл3- лийг цаг тухайд нь бүрэн олгож байх талаар яаралтай арга хэм- жээ авч өгөхийг Увс аймгийн Тэс сумын захиргаа, холбооны сал- барын ах эгч иарт бяцхан уншигч дүү нар чинь хүсч байгааг улам- жилья. Увс аймгийн Тэс сумын хоёрдугаар 8 жилийн су удирдагч ниоперийн ахлах (Сурвалжлага) Эрдэнэтийн 10. жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн пио- нер М. Отгонцэцэгтэй уулзаж ярил- цахад: - Манай Эрдэпцэт найрамдлын хот. Эрдэнэтийн юм бүхэц найрамдал тай холбоотой гэж би боддог. Манай хот маш түргэн өргөжил: байна. Өглөө босоход огт өөр бол- чихсон байдаг. Өчигдөр бид сургуу- лийнхаа зүүн талаас ирдэг байсан, өнөөдөр бидний суусан автобус ур даас ирлээ. Яагаад гэвэл өнгөрсөн шөлөө тэнд хот дулаалгын аварга том хоо- лойн барилга эхэлжээ гэв. Зүүн тийшээ харвал ургах парны шижир туяан доогуур өндөр цамхагт энскаваторууд тавь, жаран метрийн өргөн угсарч бай- БНВНО ЁУКО: 27 Зо 0 үл 00 МЭВРҮЛРҮЭЛ ЭРРРЭРРЭн РТ лүд, бУРР 7РИОРТҮОа ТАРсУрмэты ЭРДЭНЭТИЙН лаа. Автобусны шороон зам ганцхан ШӨШийЙН хугацаг оргүй арилж оронд нь залуу ») тин тэжээл болсон дулаалгын цоо шинэ байгууламж Гцогцлогдож эхэлжээ Отгонцэцэг охин: -- Бас нэг жишээ хэлье. Бид ха- зар ганц автобусанд бэг багтаж ирдэг байсан, одоо хэд хэдэн авто бусаар ирдэг боллоо. Энэ нь бүх су- рагчдын тоо өнгөрсөн хаврынхаас яаж, их нэмэгдсэнийг гэрчилж байна. Би 5 дугаар ангиасаа энд шил- жиж ирэхэд манай сургууль тэртээ уулын өвөрт дап модон байшинд анх- ны хичээлээ хийж байсан. Тэгэхэд Эрдэнэт хотын суурь энд тавигдана гэсэн бичигтэй, ганц ч байшингүй ца- гаан тал цэлийн байсан. Өнөөдөр орон сууц үйлчилгээний том хороо- лол баригдаад байна: мжиа аш ИВША ХОРА” БАХАРХАЛ | Энэ бүхнийг бидний аав өэж, ХЗЭ- ийн илгээлтийн эзэд, зөвлөлтийп хү- мүүсийн хамт барьж байна. Бид ч зөвлөлтийн хүүхдүүдтэй хамт сурч байна. Манай сургууль зөвлөлтийн 16 дугаар дунд сур- гуультай шеф. Анги маань зөвлөл- тийн сургуулийн 6-гийн «А» ангитай хамтран урлаг спортын олон төр- лийн ажил зохиодог. . Тэнд миний олон пайз бий. Лена, Ирипа хоёр надтай бүр ч дотпо үерхдэг. Тэр хоёр над халуун хүйтэнд хамгийн тэсвэртэй гуппи гэ- дэг загас бэлэглэсэн Тэр загас ганц манайд төдийгүй хэд хэдэн айлд үр- жиж байна. Би хоёр найздаа ятга хөгжимийн анхны мэдэгдэхүүн сургах хичээлээ эхлээд байгаа. Ленагийн аав Николай Петрович ТПоларкин гуай экскаваторчин, ээж Валептина Иваповна Пожаркина гуай барилгын эдийн засагч. Тэр хоёулаа. 1966--1969 он хүр» тэл Улааинба ын дугаар хорооллыг 1974 онд-да- хин монго: хотын анх- ны хороолл! эар зайна,.. Лена охин: Улаанб ї гол 1! Т мн 19) - пиг 1 1 ха ! ! таг гэж цнлаа дэнэтэд ч үд-и 1 үй! ча ( ХӨДӨЛМӨР СУРЛАГЫН ГАРЛМГЛИ АМЖИЛТАА ИЛТГЭХИЙН толоо МааэЕХтиИЙ АУИС аймгийн. Улаан шүүн Л, Ариун ирдэна ) гоМ хотмн арийн экилийн хүллэн айлаа, бүрээр, Дунд сургуулийн О-гийн ти !!цилийн дунд. сург эчнээ «Ан ангийн сурагч. Л, гуулшиг Л гийн ЧАЖ ПИ | Амарболд:/24 улирал Лиг гийн сурагч Х, Ипрпитуг раалап” ойц сурч, МАХИ- ий, топийн. хойрдугайр, 8 6) мигих, хуралд өргөх: рапор: шилийн дунд сургуулийн 7) ТӨД гарын үсэг пурах ман- Ч дугаар, апгийн. сурагч / лах хүлээн айлал, Оюунчимэг, топийп 10 Ё НАМЫНХАА "оонд, апьластай.. эц эшйлийн дунд сургуулийн хүү 0. дугаар, ангийн їрии «АЛ» ангийн сурагч цу ХЖУРААЛ алгейрийн. сурах бичгийн Горолмаа” ийр. рппортад бодлогыг. бодож дуусаад гарын үсэг зурах мпидат ИНТЕРНАЦИОНАЛ ОДОО долдугаар айгийн хүлээн апп, бодлого. бодон байна. С, БАДАРЧ 7 Г. ТОРТОГТӨХ || АДОРНОД” | аймгийн С А р Ы НЛ АЖ И Л : н улуунхороот сумын 2) МАХН-ын ХҮ! -их хүн АОМПОГОГ» аймгийн жилийн. дунд сургуулийн Ч ын ӨГ Ни Улимжлалт иптериациопал сарын. ажил эхэллээ, ралд сурлага, хөдөлмөр, хоэмшойнд апхим шил 0 дугаар. апгийн сурагч Урлаг, спорт, олон ний. тыг Даланаадгад хотын Д. Дагвадорж айхши ман- Энэ жилийн иптернационал сарын ажлыг МАХН-ын тийн ажлын онцгой ам- жилийн дунд сургуулийн дат хүлээн аплал, Сурагч ХУП их хурал угтаж «МАХН ба освөр үеийнхний Жилтыг илтгэх рапортад баян «1» ангийн сурагч, Д, ДагтАЛорнн «5 ӨГ интерпациопалч хүмүүжил» гэсэн уриан дор явуул мын үсэг дурсан пионар, «5 онцын өзон», бүлгийн эзэн», «Номын сайн ио- лахаар БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яам, аатарчуудад аймаг, хо- дарга. Б, ШБатгал, 2 номо» хор» үйэмлэхтэн їюм, Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Тов Зөвлөл шийдэ гын пионерийн: зоалолийн рын мандатыг төвийн 8 ВБ, БОЛОД пэрлэж удирдамж гаргалаа. амхны мандат гардуулах илийн дунд 0 ргуулийн АВЛЯНХОНГОР айм- НЫН ажил манай орны хот, хө» 2 дугаар ангийн сурагч гийн. Ваяилиг сумын 8 Интериационал сарын үеэр сургууль, агуйн асч НИЛС, ЭЛИЙН 98 Д. Уламбалр иар аиап, " илийн дунд сургуулийн байгууллагаас олоп хэлбэрийн ажил зохиох. Үүнд: . ЛЭ, : "Тэд аймгийн пиоперийн байн «ВБ» ангийн пионе- ийг харуул- со 5О» ангийн сурагч, дарааллын бичиг»-т тэм» 1. Цэрэнпил аргатай Я с 2 с т ПҮЛ МПБ-ын. Төв Зоплолийнц даглүүлнц, Вулитьйг ино» КПТЭЫГ ӨЧРЧН р УЛМТ лэх самбар гаргаж, радио нэвтрүүлэг, лекц «яр алтан медальт, «5 онцын | нерийн зусланд үнэгүй ам- олон, Баянхонгор хотын БОЛВ 5 чнмЦЭТ0йА Л Пацагдорже, рїх эрхийн бичгээр шаг- пэгдүгээр бага сургуу- ЗХУ, ах дүү социалист орны тусламжаар барьсан тэмдэгтэй Г, Алтанцэцэг, иагдлаа, Рапортад гарын лийп. 8-ын «8» ангийн үйлдвэр, аж ахуйн-газраар аялал экскурс хийж та- ар, дунд сургу Үсэг зурах болалыг тус аї- сурагч, «б онцын эзэн» инлцахаас гадиа гадаадын мэргэжилтэн, пионер бу- лийн 8-гийн чВ» ашгийн магт пионер, 187 баа- Ш, Оюунцацрал, 8 жи- рагчид, гадаадад сургууль төгссөн хүмүүстэй уул-. сурагч Г. Зоригсайхац, тарчууд хангаад байна, лийн дунд сургуулийн 7- залт зохионо: МО дугаар дунд сургууг Т, АЛГАА гийц «Ї» зангийн Ё. Хү- лийн 2 дугаар ангийн су» АСҮХБААТАР | айм- ралбаатар, 10: жилийн Пиопер сурагчдын дунд гар зураг, зохион бичлэг рагч Д. Оюунчимэг иар гийн нийт пионер баатар» Дунд сургуулийн 10-ын асуулт хариултын уралдаан зарлаж дүгнэнэ. Ах дүү Онтибрийн районы сургуу- чуудайс аихиы мандатыг «Ї» ашгийн. М. Дамдин социалист ориы хүүхдийн инино паадмыг соёл урла- лиудаас шалгарч иймын Эрдопэцагаан сумын 8 нарын онц сурлагатан иа- гийн байгууллагатай хамтран явуулж, анд пөхдийн- их хурлын рапортад гв- жилийн: дунд сургуулийн мын их хуралд оргох ра- хоө дуу, бүжиг, хогжоонт-тоглоомоос сурч, концерт рыи үсэг зурах охний цо- б-гийн. «АА» ангийн су» портад н үсэг сурах тоглоно. Ах дүү орпы сургууль,пиоперийн байгуул- сагын туршлагаас судлан эзэмшиж, гадаадын пид- мсерын мандат хүлээн рагч, «5 опцын опон», мандат хүлээн авлаа. иерүүдтэй захидлаар харилцах ажлыг өргөжүүлнэ. апав, Ж. АЛТАНГЭРЭЛ бүлгэмийн зопллолийн ги- , ДАГИЙРААЗ “нэн 3-ань ань 4-6нь-4-0нв-3-0н2-4-8н 40н-3-анн-3-055 3-0нь ан 0-слр өл сн Илтериационал сарын хугацаанд болох В. 210 Лв- иипий мэндэлсний 106 жилийн ой, Африкийн ард түмпий эрх чөлөөний өдөр, Кубын Пионерийн Хол» бооцы 15 жилийн ой зэргийг ёслон тэмдэглэж, В. ИН. Лепипий нэрэмжит Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллагын 54 жилийн ой, Ялалтын 81 жилийн ойд зориулсан 7 хопогийн ажил зохионо. Мөн нэ- рэмжит бүлэг, бүлгэмийн ажлаа дүгнэж «Залгамж үс япи «Найрамдал нөхөрлөл» жигүүрээр хэр- хэй аялспїаа пам, эвлэлийн: байгууллагадаа тайлаг- цапа ИСМЫН БАЯР Пионер сурагчид марк, тэмдэг, ил захидал цуг- луулах уралдаан, үзэсгэлэнд идэвхтэй оролцож, сур туулийнхаа интериациопал булан тапхимыг .тохи- жуулиа. Түүнчилэн «Ленин всегда с тобой», «Орлёнок», «Натоша», «Алёша» зэрэг дуу, «Казачок», «Летка сика», «Вальс дружбы», «Баясгалан» зэрэг тойрон бүжиг сурч, Ц. Дамдинсүрэнгийн «Лениний музейд» Тарваагийн «Хатын», Ц. Гайтавын «Сүхбаа- тар» Д. Пүрэвдоржийн «Цэрэг та» зэрэг шүлэг, найраглал тогтоон, А. Фадеевын «Залуу гварди» М. Колесникова, М. Колесников нарын «Рихард Зорге» зэрэг ном уншина. юэх рыг тохиолдуулж, зовлолтийн шинж лэх ухаан, сойлынН ордонд бяцхац уншигчдын одорлог аохиов. | Одор- лөгт пийслэлийн 23 дугаар дунд сургууль, Улааибаатар хотод дахь Зоплолтийн 8, 14 дүгээр дунд сургуулийн пиоперүүд оролцлоо, Өдөрлөгийн дараа зовлолтийн 14 дүгээр дунд сургуулийн уран сай- ханчдаас уишсан помыихоо баатруу- дДаар театрчилсан тоглолт хийж «Ай- болит-донтор» гэдэг кипо үзүүлэв. 5 Зураг дээр: Өдөрлөгт оролцсон 7 пиоперүүд Н. ВАЛЯ Завхан. аймгийц Баян- хайрхан сумын дунд сургуу, лийц пиоперийн 6 дугаар бүлгийн 1 дүгээр салааны дарга Г, Алтаихулг таван онцын эзэн болж, найз Цэ- рэнхаидаа сайл сурлагатан, болгосон. дүнгээр МАХН-ын их хуралд бэлэг барих 80- рилттой байна. Д. СУМЬЯАГИНЙН дисан гэрэл зураг, Пионер сурагчид аа! Интернационал сараар олон шинэ зүйл сурч, эзэмшин хаврын баяраа угтья. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн ажилтац Ф ? ? 52 ? Ь2 ? ? ? ? Ф Ф ? Зоплолтийн х (ХДИЙйН Номын Обия- ? Үү Ф 52 ? Ф 52 »? »? 52 ? 52 Ф 2 Ц. ТҮВШИНТӨГС МБН--АНГХИЙХ ХУРАЛД | шинжилнэ! шинжин тиниииилиинн шиилиииил БНУАУ-ЫН ҮНДЭСНИЙ БАЯРЫН ӨДӨРТ БОЛГАРЫН ПИОНЕРҮҮД НАМЫНХАА ИХ ХУРАЛД «ЗАНКА» ЗУСЛАН: Г, Димитровыи нэрэмжит иио- илүү сурах» гэсэн уриан дор пио- ! иерийй байгууллага «Септемврий- ерийн цуглаан хийжээ, Цаашил- че» Болгарын Коммунист Намын бал «Иноперийн ходолмор-эх орон- (БИН) ХГ-их хурал угтаж «Ком- Доо» гэсэн ходолгоон ориүүлж мунистуудын үлгэр дууриал бол 10 сая иг хаягдал цаас цуглуул- бидний туг» гэсэн) уриан дор сан бийиа, явуулсан ажлынхаа дүйг их ху- Оспорийн Димитровчууд: нь ралдаа тайлагиаж байна, пионерийн ажил, сурлага, ходол- Өсвөрийн Димитровчууд цэг ор, хүмүүжлийнхээ өнө бүх ам» овгөдийнхоо. дайчин. замиалаар жилтыг цоммуиист намынхаа Х1 аллигааж, зургадугаар таван жи. их хуралд илтгэж байна. лийц бүтээн байгуулалтын ололт «ГМоммунисту дын. үлгэр дууг амжилттай тайилцаж, иам, ходол- риал бол бидний туг» гэсон алша мөрийн ахмад зүтгэлтэн, коммупиа-. дүнг энэ. оны 7 Дугаар сард болох туудтай уулзалт хиожӨЭ. пиопорийн: 0 Дугаар чуулганаар Пионерийн. бүлог, бүлгэмүүд дүглэж, их хурлын. шийдвэрийг «Зургадугаар таван жилийн Х0» биелүүлэхэд «Соптомперий ча» шуучлагч» гэдэг. цол хүртэхийн ш Үүл бан, байгууллагын гүйцот- төноц, Эрчимтэй. ажиллаж, «Ном» гэх үйл ашиллагааны программыг мулистуудийс үлгэр” дууриал” авцг тодорхойлно. : БПУАУ-ын олон улсын пиоцерийн «Зацка» зуслан үзэсгэлэнт гапи!», | «Ийонорийнг бүлэг Саиг,. ордиы нитерийциог Ли Ц сайхан Влатон нуурын хөвөөнд оршдог, -7-48С-н--ийг--- 1... өн өнй мм цойижыг ЛХАГВАЖ АВ 1071 онд байгуулагдсан «Зайка» ауслан цан ажлмиидээ2 000) 5 1 хүүхэд хүлээн авч овол, зупгүй ажилладаг юм. Хичээлийн бус» цаа: иинхий нэииний нэрий гн -МЖРРЛ”-Т””” шишииг ша "ййраа ционерийн идэвхтнүүд ойд ирж хичээллэдэг. ! ї 967. Осадцууска Галсонбалде уу. АЛАР, ЦОШГИЙН ЭХ 0РНО0 | АМТАТ БАЛНЫ 9Х НУТАГ БОЛГОЦГОО! МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо- «Цэцэрлэгжүүлэх ноос гаргасан, цэцэг тарих, загас, зөгий лэх тухай» тогтоолыг шань ү? ны залуучууд, олон сайхан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ш 3 еф, Ь- Батсүмбэр дэх зө- Ы--4 Ы-3 бусц-үч эрдэм шинжилгээ- рын эрхлэгч, биологийн ухааны дэд эрдэмтэн Г. Очирбат хүүхэд залуучуудад хандаж З0- тэжээж арчлах тухай зөвлөл- гий гөө өгч байна. УНШИГЧДАД ХАНДАЖ Ба, ХЭЛЭХ үг нер сурагчид аа! Эх орны шилэн аж ахуйн ирээдүйтэй бай. --а2 ажил та нарыг хүлээж байна. ай орны аль ч хэсэгт зөгий тэжээж үржүүлж | болно. Говийн нөхцөлд алим жимс ургуулж, зө- гий үржүүлж байгаа нэгдэл, сан- гийн аж ахуй ч байгааг та мэднэ. ё5 Алим жямс тарьж, зөгий үр- шүүлж, байгаа нэгдэл, сангийн ан: ахуйн дэргэдэх сургууль, ХЗ? пионерийн Бийггллллга сург нө энэ сайхан ажилд ндэвхтэй оролцох нь зүйтэй юм. Ер нь үүнийг хүүхэд ахуй цагаас эхлэн хийвэл зохих ажил билээ. Хүүх- дийн сонирхож оролдсон ажил бү- хэн ахмад хүмүүс, нэн ялаигуяа тэр ажлыг эрхэлсэн хүмүүст чин сэтгэлийч баяр баясгалан авчир- даг. Энэ ч аргагүй. Цэцэг жимс тарьж, зөгий, загас үржүүлэхийг сонирхон оролдож байгаа өнөөд- рийн хүүхэд багачууд та нарын дотроос алдартай зөгийчид, биоло- гийн эрдэмтэд, ургамал судлаачид төрнө. Тэгэхээр сургууль, сур- гуульдаа биологийн багшаар удир- дуулсан зөгийчдийн хэсэг бай- гуулж хүүхэд залуучуудын чөлөөт цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэх хамгийн зохистой хэлбэрийн нэг- зөгий үржүүлэх ажилд бүгдээрээ идэвхтэй оролцоцгоо! Сонин. сэтгүүл ашиглаж, холбогдох хү- мүүсээс зөвлөлгөө авч болно. Та нарт сургууль багш нар, эвлэл пионерийн ажилтнууд, нэг- дэл, сангийн аж ахуйн удирдах нөхөд, мэргэжлийн хүмүүс тусал- ца шүү. Үзэсгэлэнт сайхан нутаг уса!н- даа асар их ашигтай бөгөөд ирээ- дүйтэй зөгийн том аж ахуй бай- гуулах эх суурийг тавьж, МХЗЭ- ийн Тер! Хорооноос ориүүлж: буй. эйзэчудал “үүсгэл! санаамилтин: бу- тазлч: эзэд-анхдагнид! иь болцгоох юужай! сайхан. 09! Хүүхдүүд зэ! Алаг цэцгийн өх ормоо» амтат: балшы эх иутаг(бол- дажилчин зогий я їл, 6 4 кв, 88 пног 29: лер сурагчид Хүлээн авч, хот хөдөөд ажил өрнүүлж эхэл- ЗӨГИЙН АШИГ. Хүц төрөлх- төн 1000 жилийн тэртээгээс зэр- лэг зөгийп бал ашиглаж, улмаар зөгийг тэжээмэл амьтан болгожээ. Зөгийнөөс бал, лав, жилий (вө- гийн цавуу), эх зөгийн сүүнцэр хор, тоосормог зэрэг бүтээгдэхүүн авч хоол хүнс,эмчилгээ сувилгаа, үйлдвэр, хөдөө аж аху! үйлд! сапса судлалд өргөп Ё байна. Зөвхөн зөгийн балаар 500 пэр сЗаланд 18--20 хувьнь ус, 80- 82 хувь нь чихэрлэгийн зүйл завдганг гадпа янз бүрийн ян к агч бодис, цардуул, уураг бий. Мөн А. В. С. РР, унтрүйхЭЭс: ипгубин хэмээх ацтибинотик, зарим сортын баланд цацраг идэвхт бо- дисоос хамгаалах бичил организ- мууд байдаг. Ганц жишээ дурда- хад гэдэсний хижиг өрчпий ня зөгийн балан дотор 10 минутаас нлүү амьдарч чаддаггүйг эрдэм- тэд нотолжээ. “Ийпхүү гэдэспий янз бүрийн өвчин, хөхүүлдэг ха- ниад, хүүхдийц амны гэмтэл, тү- лэнхий, хөлдөлт, элдэв шарх өвч- нийг анагаахад зөгийн бүтээгдэ- хүүнийг хэрэглэдэг, анагаах ухаа- ны салбар (Апитерапия) бий бол- жээ, Бал тогтмол хэрэглэвэл хүний бие сэргэлэн цовоо, өлчир байхаас гадна элдэв өвчнөөс урьдчилан сэргийлдэг. -Энэ мэт зөгийц бусад бүтээгдэхүүн ч балнаас дутуугүй ашигтай. ЭХ зөгийн сүүйцэрт 20 гаруй торлийн ами хүчил байдаг богөөд.сөгийн хорыг үе мочиий овчин анагаахад өргөн хэрэглэнэ, Манай улсад зөгийн хороор аци- хор цэртэй эм хийж байна. Зогийп бүтээгдэхүүнийг авч ашиглахаас гадиа зогийгоор соливцуулац тоос хүртөэлгэх замаар жимс жимс- гэнэ, иДдЭШНиИЙй цОГОО, техиикийн болон тэжэалийн ургамлын урга- цыг 40-80 хувь, заримдаа 200- 800 хувиар цэмэгдүүлдэг. Бай- галь орчиоо хамгаалак хүмүү- «Залуучуудад зогий үржүүлэх, түүнийг арчилж хамгаалах арга технологийг апаж сургах, туршлага судлуулах. памаар мэргэжлийн зөогийчин бэлтгэх арга хэмжээ. апах, (МХаО-:ийн Топ, Хорооны топчооны 10970: опы 11 рын 20-ны одрийн сийн сайхан. үйлсэд сөгий хич- пан сайн. «туслагч», болохиг эц» дээс мэдэж, болио. Хүүхдүүд та иар «Хээрийн: цэцгийг хотод ур гууллыи». гсэн. хөдолгооноо. погий үржүүлэх. ажилтай. хослуулбал улам сайхан. ажил болио. ДЭЛХИЙН ЗӨГИЙ.Дэлхийд 50 сая бүл зогий байгаагийн 10 сал нь бугоу тайны цэг хувь нь ЗХУ-д байна, 1898 онд олон улсын по. гийн холбоо байгуулагдаж, 1949 ойд дэлхийн зөгийн холбоо (Апи- мопди) бий болжээ. (Латипаар ЛАпис-аогий, монди-долхий гэсэн утгатай үг). Одоо дэлхийн зөгийн холбоонд 58 орон гишүүнээр ор- сон богоод энэ нь айгли, Франц орос, испани, герман 5 хэлээр ажлаа явуулж зөгийн шнижлэх ухаац, үйлдвэрлэлийн бүх төр- лоор хамтран ажилладаг олон ул- сын томоохон байгууллага юм. МАНАЙ ОРОНД 1959 оноос эхлэн зөгий өсгөж эхэлсэн бөгөөд одоо Сэлэнгэ, Хэнтий, Дорпод, Төв Говь-алтай, Увс, Ховд зэрэг айм- гийн 14 цэгт 1200 бүл зөгий тэ- жээж, жилд дунджаар 14-18 тонн бал улсад тушааж байна. Балт зөгий сайн нутагшиж, өгч байгаа бүтээгдэхүүний нь хэмжээ гадаад орныхоос дутуугүй байгааг үзэхэд зөгийн аж ахуйг манайд хөгжүү- лэх их ирээдүйтэйг харуулж бай- на, Улсын дунджаар жилд нэг бүл зогийпөөс 183,5 кг таваарын бал авдаг бөгөөд Шаамар, Батсүмбэрт 20,6 кг бал авч байна. Энэ нь зөгийн арчилгаа малла- гааг шинжлэх. ухааны үндэслэл- тэй хийсний үр дүн юм. ЗӨГИЙН АМЬДРАЛ. Зөгий тэжээн! үржүүлэх хүмүүс зогийн амьдралыг йн мэддэг байх хэ- рэгтэй. Зөгий бол хэсэг бүлгээ ардаг шавьж юм. Хавар нэг бүл зөгий 15--20 мянга, зуны улиралд 50--60 мянга, заримдаа 100 мянга хүртэл осч цэмэгддэг. Өвөл болоход эргээд цөөрч эхэл- нэ. Зөгийн бүл эх, эр, ажилчин 8 бүлэг зөгийнөөс бүрэлддэг. Эх зөгий 18--25 мм, ажилчин зөгий 12--15 мм урт байна. х зөгийн хэвлий урт гонжгор байда болохоор бусдаас нь амархан ял- гаж болно. Тэдгээр нь 8--5 жи- лийн настай, өндөг өгөх ашигтай хугацаа нь 2--3 жил юм. Эх зө- гий өвөлжилтийн хоёрдугаар хагас буюу хоёрдугаар сарын дунд үеэс өндөглөж эхэлпэ. Өндгийг тусгай сүүнцэрээр тэжээхэд (16 хоно- гийн дараа бие гүйцсэн эх зөгий болно. ,Өндөгнөөс авгалдай, авгал- дайнаас хүүхэлдэй, хүүхэлдэйнээс бие гүйцсэн ажилчин зөгий боло- ход нийт 21 хоног шаардагдах ба тэр нь сархиагны нүхнээс гарсны дараа 85--45 хопог амьдардаг 1, Эх, 2, Эр. 3 3, ажилчин зөгий дүгээр са 119 дугаар тоглоолоос) о9Эү 5 4 0 Харин иамар гарсан ашилчий зог гий (нислэгийн... хугацаа, багассан үед) 8--9 сар амьдариа.. Ажил- чин цогий. гэрийн «бүх ашил хий» дэг юм, Залуу ажилчин зөгий оц» цог” тэжээхийн зэрэгцээ гэрийн дог торхи агдарын чийг, дулаан хүйт- чийг тогтмол байлгаж, лап-ялга руулан, дайснаас хамгаалиа, Гад- иаас- авчирсан. балыг болопсруул- даг. Харин ор зогий 24 хопог болис бие гүйцдэг. Эр зогий хавар, зуны улиралд гарч 2--3 сар амь» дариа, Намар ажилчин зөгий тэд: нийг гэрээс хөөн зайлуулдаг. МЗогий. бол хамтын. амьдралд зохицсон амьтай учир ганц нэгээ- рээ үлдвэл амархан үхэж үрэгдэ. ПЕЛ 2 “сү0 Анн . Зөгий со- пирхогчдын эн с түрүүн анхаа- рах зүйл бол гэр юм. Үүн- гүйгээр зөгий ЇЇ4ш | тэжээж болох- - 1їй 125| | гүй. Олон ян- / зын гэр байдаг 1 !! : бөгөөд манай !! Ш нөхцөлд олон давхар (кор- В пус/т гэр тохи- ШҮ, ромжтой. . Зө- тийн гэрийг 5 : см--ийн зу- заал (хуш юм уу, нарсан) хатсан бацзаар нарийг хэмжээ тохируул- гатай хийнэ. Давхар бүрд жижиг нисгэвч нүд гаргах ба ёроолд үндсэн том нис- гэвч байна. Давхрын нисгэвчийг хэт халуун, эсвэл зөгий их байгаа үед онгойлгоно. Мөн үүнээс гадна дулаалга (подушка), бүтээлэг даа- вуу байдаг. 3 Хүүхдүүд ээ! Дараахь зургийн дагуу дархны болон гэр ахуЁн хичээлээр зөгийц гэр, бусад мае- рпалыг хийгээрэй. її! шиЛЫ 25:22 хиииииит Са 2: БЕН- 2 261-2-1ҮУ7 Олон давхарт гэрийн байгуулалт Зүүн гараас-жаазны дахуу зүсч үзүүлсэн байдал (1-ул, 2-давхар, З3-жааз, 4-дээвэр, 5-хүзүүвч, 6- салхивчны жааз, 7-таг) Баруун гар талдэжаазыг хөндлөк үзүүл- сэн байдал. АРЧИЛГАА МАЛЛАГАА. Та- вац хошуу малын адвл зөсийг жи- лийн дөрвөн улиралд нарийн арч- лан маллах хэрэгтэй. Зогийн амьд- ралыг идэвхтэй ба тайван үе гэж хуваадаг. 5 тү САР. Өвөлжөөнөөс зөгийг гаргасны дараа --10 їредуст ша- ваа нь задарч идэвхтэй үе эхэлнэ. Энэ үед зонхилох “арчилгаа хийх хэрэгтэй. Манай орны цаг уурын цөхцө- лөөр ойт хээрийн бууод зогийг оволжоөнөос 4 дүгээр сарын эхээр гаргаж. байна, Энэ үеэр хаврын их үзлэг хийж өвөлжилтийн аж лыг дүгцэц, гэрийн доторхийг цэ- зэрлэж, арнутгана. Тэжээл дутас- 2 :ө--и-- 985 ---ы Төгсгөл нь 1У мүүрт к ( Төгсгөл) далтай бол нэмж өгнө, 4 дүгээр сарын дунд үеэс эхлэн зөгий бол» чээрт ийсдэг бөгөөд өдрийн бүх дэглэмийг өөрсдөө зохицуулиа. У САР, Тавдугаар сарын дунд үеэс бүлийг. өсгөж өргөжүүлэх “зорилгоор гэрийн давхар (корпус): “ыг нэмж бал тоос хураах, өндөг» “лох сархиагуудыг тавьж өгнө. Бү- лийн хүч. чадал өсөлтийг байнга апхаарч шинэ сархиаг, давхар сүрэглэл нэмж өргөсгөхгүй. бол УТУУР үүсч зөгийгөө алдахад хүрнэ. Инс- гэвч буюу гэрийн үүдийг дулаа- рах тутам нэмж опгойлгосоор бү- рэп нээнэ . Үг САР. Бүлийл хэмжээ хийп хирээр гэрийн давхруудын жаазанд сэмж -пааж сархинаг бариулпа. (Хурааж авсан лавыг тусгай «хэвийп тусламжаар хэв- Слэж- сэмж “хи бөгөөд үүнийг гэрийн доторхи жаазанд нааж сар- “хиаг бариулах эх үүсвэр тавина). Сэмжийг хэвлэх түвэгтэй учир чэгдсэн журмаар үйлдвэрлэн ху- далдаанд гаргана. Сархиаганд зө- гий өндөглөж бал хураадаг. Энэ сард, бал авцын ид үед бэлтгэж оторлоп нүүнэ, ҮУП САР. Зөгийчид зөгийн ху» раасан балыг авиа. Тэгэхдээ зөгий бал хурааж дүүргээд сархиагаа тагласан үед пь авдаг,Балыг аваад сархиагаа буцааж тавьдаг. Эпэ аж- лыг цаг ту їд нь гүйцэтгэснээр зөгийн бал хураалтыг улам ИДЭВХ- жүүлж өгдөг. Сархниг нд хураа- сан балны хаалт, гэрийн дотор та- л: хана, жаазны зай завсраар ялгаруулан гаргасан илүү лавыг урааж цуглуулах хэрэгтэй. 7 ду- р сард цэцэглэсэн цэцэгнээс ”аасан. балыг өвлийн тэлж 1Д авч ашиглавал илүү зохимжтой УШ САР. Бүлийг залуу зогий- тэй өвөлжүүлэхийн тулд оройтож пэцэглэдэг балт ургамалтай газар Пайр лж өндөглөх сархиагаар хангаж байна. 2--3 удаа өндөглө- сөн сархиагны хана заарч ду: лаан байлаг учир хүрэн хар өн- ихсэ- АЛАГ: ЦЭЦГИЙН ЭХ ОРНОО АМТАТ БАЛНЫ эсэхийг хянаж, байхгүй бол ох зо» гийтэй болгож чанарыг шалгана, Хэрэв залуу, чадалтай ох погий байгаа бол сархиагийн нүх алгасал- гүй ондоглосоц: байна... Тийм. эх пөгийг чанартай. сайн аогий гож үзэж, болно, Мон тэжээлийн чана- рыг шалгана, Хуруун шилэнд 00 градусын спирт бага. дэрэг. балтай хамт хийж согсрэход туйдасших- гүй тупгалас. байвал. тожоолийн чапар сайп байна госон үг, Тэгэх- дээ бүл тус бүрд тавих тээноэлийн нөөцөөс дээж авч үзэх нь пүйтой, Хүйтрэхийн: хирээр гэрийг дотор талаас нь эжинтүүгээр дулаалиа, Х САР, Зогийг. өополжүүлох бүх похцолийг бүрэлдүүлиэ, Хүйтнээс хамгаалж, инсгэвчийн нүхийг ба- гасгапа. Өвөлжих байранд хулга- ны хор цацаж сэргийлиэ. ХГ САР. 10 дугаар сарын сүүлч 11. дүгээр сарын эхээр (хүйтрэлтийн байдлаас шалт- гаалж) бүлийг өвөлжөөнд оруул- даг. Дулаан байвал шөнө хаал- гыг онгойлгож, өдөр нь хааж байх хэрэгтэй. Өвөлжөөний дулааныг тогтмол 0--4 градусын дулаанд барьж, 70--80 хувийн чийгтэй, харанхуй байлгавал зохих ба янз бүрийп үнэр, хулгайа мэтээс сэр- гийлэх хэрэгтэй. Өвөлжөөний чийг, дулааны байдлыг 10--15 хологт пэг удаа тогтмол шалгаж байна. ХЇ, 1, Ц, Ш сар бол зөгийн зу- ны ажлын бэлтгэлийг сайн ханга- хад зориулагдана. ЗӨГИЙН ҮРЖИЛ. 5--8 ду- гаар сард зөгийн бүл тасарч урж- дэг. Энэ нь эх хөгширсөн ба гэмт- сэнээс толлои шалтгаална. |Бүл тасрах шинж тэмдэг ть гэрийп г гадпа пнсгэвч дээр зөгийлүүд ша- вааралдай хөдөлгөөнд орсоп бай- на. Тэгсиээ холгүй модны мөчир юм уу, сонгосон газраа очиж буу- на, Тэдгээрийг тусгай баривчаар барьж (энэ үедээ огт хатгадаггүй) гэрт бэлтгэл, зэхсэн хийн Зогийн бүлийг барих сав сэргийлэн балтай жааз тавьяс өгөх хэрэгтэй. Мөн өндөг- лох болоц сэмж наасан жааз тус бүр 1--3 ширхгийг тавина. Зө- гийчин, тасарсан бүлээс эх зогийг олж он, сар, өдөр, цаг агаарын байдал, аль гэрээс тасарсан зэр- гийг дэвтэрт тэмдэглэх хэрэгтэй. Бүл тасарч анх буусап ар нь гэрийг түр зуур ( у раа харанх айранд 2-- пуулас баримжааг нь алдаг, ны эцэст суурийн дотор лаж байрлуулна. Байгалийц энэ тасралтаас гад- га зохиомлоор үржүүлэх арга бий. өлсгөхөоөс гур байрлуулсны да- 9 хо- Уүпийг иилээд дадлагатай. болс- ыг лараа хийж болио. ТЭЖЭЭЛ. Өвөлжилтийн үе, авар памрын цагт бал дутагдвал харьцаатай сахарыг уусмалыг й )мэлт тэжээл болгоп хэрэглэ. дог... Намар: зөгийг өвөлжөөнд 1 1 ! лаа цэ! эрт 9- 10 НГ Са: | ) П (29114 гээжлэл Оэлтгэц | | | идүүрт хийн 1 гээ тавья 1 ї : 01 бүх цэрэмшит Улсин тэжээлийн хагасаас. доошгүй. хувь їїь бал байх шаардлагатай. Гаптай зун. буюу цаг уурын тааламжгүй пөхцөлд пэмэлт тэжээл өгч болио. | ЗӨГИЙН УСАЛГАА. богийн сууринд тогтмол услуур байдаг. Хопил гаргасан тандангийн эг үзүүрт (эло үзүүр нь бага зэрэг дээр байна) ирапттай хувинд ус дүүргэж таглаж тавина, Ус нь 0й- га багаар дусалж байхаар тохи- руулиа. Хавар, намрын улиралд усыг 10 градус орчим бүлээсгэж өгвөл зөгийг элдэв өвчиөөс урьд- чилан сэргийлэх нэг арга болдог. Ширүүн урсгалтай өргөн гол, нуурын дэргэд зөгийн. суурийг байрлуулж болохгүй. Яагаад гэ- вэл зөгий холын иислэгээс ядарч унах буюу эсвэл ус уух гэж урсах аюултай. БЭЛЧЭЭР. Манай оронд 5--7 сая бүл зөгий үржүүлэх бэл- чээрийн нөөц байгаа бөгөөд зөв- хөн ойт хээрийн бүсэд 43 овгийн 230 гаруй зүйл амтат шүүст, тоост ургамал ургадаг. Зөгийчид хавартаа голын хөндийн бургас, яргуй, өрөл, монос, үхэр нүд, улаалзгана зэрэг ургамалтай газ- раар, зуны цагт шимтгэлээ, маа- липга, хүцэнгэ, хөвөнт хошоон, хо- шоопгор, гүвээлзгэнэ, “төмөрдээ, гүүн хөх, туйпланцар зэрэг балт ургамал элбэг ургадаг нуга хөн- дий, ойн цоорхой газраар, иамар нь үлд өвс, бэр цэцэг, башир зэ- рэг ургамалтай хээр талд зөгийг оторлож бал хураалгавал сайн," Зогийн өвөлжөөний ойролцоо хавар тавдугаар сарын 15-наас долду гаар сарын нэгэн, намар дол- дугаар сарын 15-наас есдүгээр сарын хорин хүртэлх хугацаанд цэцэглэдэг балт ургамал тариалах талбайтай байх нь зөгийн ашгийг пэмэгдүүлэх сайхан нөхцөл бү- рэлдүүлнэ. Манай орпы аль ч бүсэд зө- тий өсгөж үржүүлэх боломжтой бөгоод пиопер сурагчид та нар гурвалжин будаа, морин дэл өвс (фацелия), цагаан шимэлдэг, молдав шимэлдэг, таримал үсүү, паранцэцэг, эмийн хошооп, гич З эр эг балт тоост ургамал, янз бү- ринпн таримал цэцэг-алаг нүдэн, жсамба сарпай, хурган засаа зэр- гийг таривал зөгий эдгээр ургам- лын үрийп ургацыг онцгой сайж- руулдаг том шүү. 2 ӨВЧИН. Зөгийн өвчин гол төлөв хоол тэжээл, арчилгаа муу- гаас гардаг. Иймд зохих арчилгааг цаг алдалгүй хийх хэрэгтэй. Зө- гийн гэрийг хавар (өвөлжөөнөөс гаргахдаа) карболып болон цуу» цы хүчлийн 20 хувийп уусмалаар гаалс ариутгапа. Зогийг гаргал- 3 (ааснаас гэдэсний эвгүйцэл болж гэрийн хапыг бор халтар болгоп бохирдуулдаг. Үүнээс гад- на. зөгийпэхөл татаж сарвалаах шилж тэмдэг илэрвэл: даруй: ма тын Эмч, мэргэжлийн. хүмүүст үзүүлж эмлэлгийн тусламж авах Хү : ЇН. ДАМСАН. Гол л їїїс- ” тэг бол: шоргоолж том. богийн рийг чанамалгжимсний шил том ү) (ааа: хөмөрч, угласан гадсан эр: байрлуулж” шоргол) п0С ргийн. Цэварлагаа, муу х 1) шпүлм пртал Эр хэй цаглцл өдгөө гарглэж бохиплуул гт бохирдол сарунлгийг ЇЕ (7 хэрэгтэй..Ман со пїл Їглил, блат! лрарг сланс эргийг хамгаалбал зохи илалийн цаманиатад, хэвлэн, НУТАГ. БОЛГОЦ 008) --- : ЗӨГИЙЧНИЙ ХУВЦАС. Хар тортой өргөн хүрээтэй малгай, ца- гаан цэнхэр, цайвар өнгийн. ха- лаад юм уу, комбинзол, ажлын гутал хэрэглэнэ. Харин бээлий өм- сох шаардлагагүй... ЁС э Элчадлр Зогийчин хүн тайван. хөдөл» гөөнтэй байхаас гадна зөгийнөөс айж шантарч болохгүй. Ганц пэг хатгуулах нь онц хортой биш. Хэ- “рэв хатгуулсиаас биед поцтой өөрчлөлт гарвал эмчид үзүүлбэл зохино. « ХААНААС ЗӨГИЙ АВЧ БО- ЛОХ -ВЭ? Сэлэнгэ аймгийн Шаа- мар дахь жимс жимсгэний эрдэм шинжилгээний төв станц, Төв айм- гийн Батсүмбэр дэх зөгий үржүүл- гийн эрдэм шинжилгээний салба- “раас зөгий худалдан авч болно. Бас эндээс зөвлөлгөө авахаа мар- туузай! : : - ЗӨГИЙГ ЗӨӨВӨРЛӨХ. Бүх төрлийн тээврийн хэрэгслээр зөөж болдог. Тээвэрлэхдээ 86) 5 ГЭМ- тээхээс болгоомжилж, эхлээд 96- гийп гэрийн дотор, гадиа талыг хөдөлгөөнгүй болтол бэхэлнэ. Ачихаас өмнөхөн инсгэвчийг хааж, уг газартаа очсоны дараа 80 минут болоод опгойлгоно. Тус- гай. төхөөрөмжгүйгээр өвөл, на- мар орой, хавар эрт зөөж болох- гүй. Харин зуны улираяд зөгийг оторлуулахдаа зөвхөн шөнө, орой. эсвэл өглөө эрт (нар битүү) зөө- вөрлөх хэрэгтэй. Зоөж авчраад нинсгэвч талыг пар гарах зүг рүү харуулж тавина. й Зөгийн суурийг хүчтэй сал- хи, гал, усны аюулаас хамгаалагд- сан, ээвэр дулаан гаяар байрлуул- бал зохино. ТОО БАРИМТ Ө Манай гаригийнхан жилд 400 000 гаруй топн бал авч ашиглаж байпа. ЖА Зөгийн эг нг. бал 3015 калори дулаан. ялгаруулдаг. Ө Өдөрт нэг зөгий 4000 цэцгэнд сууж бал цуглуулдаг. Зөгий 1.км зайд нисэхдээ 0,5 мг бал зарцуулах хэмжээний энер- ги зардаг бөгөөд энэ нь 3 сая км-т 1 л бал зарцуулна гэсэн үг. Барагцаалбал нэг нг таваарын сал авахын тулд 8 кг бал зар- цуулна. Нийт 9 нг бал нуглуула- хын тулд дэлхийн бөмбөрцгийг бүслүүрээр нь 6 тойрсоптой тэл- БУЯГГО түү! Ч (Энэ: материалыг манай түс- гай сурвалшлагч ЛД, ЖАМ-" БАЛСАНЖИЛ. бэлтгэв). Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДӨВ -14140 Индекс Орон БҮХНИЙ ПРОЛЄТАРИ:НАР үү ЭГЛЭГЛ! МАХН-ЫН”УЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЛЭЗЭЛ бэлхэн БАЙСТУН | !) Уншигчдын анхааралд Манай” соцшииы дараачийн дугаарт тасалгайны болон мандлын цэцэг тарих, байшингийн. тагтыг цэцгээр чимэглэх, цэцгийн баглаа бэлтгэх тухай аргачилсан. поплолгоо. нийтлэгдэнэ, : Хүүхдүүд та ийр өспөрийн цэцэгчдийн. бүлгэм, дугуйлан байг туулж сопинихоо. поплолгоопий дагуу сургууль, аиги, байшин, ха- 1 ший, гудамж, талбайдаа гоё сайхан цөцог тарьк ургуулаарай! МХЗЭ-ийн Төд Хоёоо, . Д.Сү ХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МП6-ын ТӨв ЗӨВЛӨЛИЙН СО МАНАЙ: СОПИНЫ АНХНЫ ДУГААР ХЭВЛЭГДСЭН ӨДӨРТ УУЛЗАЖ ЗӨВЛӨЛГӨӨ ӨГӨВ ын! З3 дахь жилдээ МХи0-їйг Төв Хороош нэгдүг энүүлогчдий! 2 Лхёга цэ үүлэгчдийг хүлээн авч уулаан, 7 ММ 15 (141 1976 он ? 4 Үээр, иарийн. бичгийн. дарга .00 ) 1у ? ааш», | 10 оны дөрөвдүгээр сарын 7. | үнд 10 мо, Түдэв. «Пиопорийн ИР боцШЫ 80 ААН ЗҮ УЛГЖ хүүхдийн хэвлэлийн. үүрэг цорилгын тухай чухал зойлолгоо ШИ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ХҮҮХДҮҮД шуудай аргал түүсэн амжилтаар анхны дугаар. ховлогдсоний 02 шилийн ойг тохиолдуулан тус со цины ажилтнууд, сонины зөнлөг лийн зарим гишүүд, сурган хүмүү: ӨЛЗИЙТИЙН Дундговь, аймгийн. Өлдийт су- МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНД МАХН-ын Төв Хорооны Х (1975 оны) бүгд хурлаас шийдвэрлэсний дагуу 1976 оны зургадугаар сарын. 14-нд хуралдах. МАХН-ын ээлжит ХҮ! их хуралд дор дурдсан асуудлыг хэлэлцүүлэхээр МАХН-ын Топ Хо» рооны Улс төрийн Товчоо шийдвэр гаргав. Үүнд: 1, МАХН-ын Төв Хорооны тайлан илтгэл, Илтгэгч иь МАХН-ын мын 8 жилийн дунд сургуулийн. «Пиоперийн үйэн» сонины 92 Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга нөхөр Ю. Цэдэнбал лнопер сурагчид гуравдугаар ЗГ ойд буй барилаа Биш 2. БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1976-1980 онд хөгжүү- улирлын амралтаараа 4828 төл р сэх үндсэн чиглэл, 1 хүлээн авахад туслан, 1010 мал Манай идэвхтэй сурвалжлагч 3, МАХН-ын Төв Шалган байцаах Комиссын тайлан илтгэл, Илтгэгч тэжээж, 70 гаруй хашаа саравч багш Ч. БААСАНХҮҮ цахил- мь Намын Төв Шалган байцаах. Комиссын дарга О. Нямаа, сэлбэн, 89 эмпэг сургаж, 1167 гаанаар мэдээлэв. 1 4. Намын төв байгууллагуудыг сонгох, БОЛГАРЫН КОММУНИСТ НАМЫН Х! ИХ ХУРАЛ Энэ оны гуравдугаар сарын 29- нөөс дөрөвдүгээр сарын 3 хүртэл БНН-ын ХїЇих хурал хуралдав, Тус их хуралд Болгарын 790 мянгай коммунистуудыг төлөөлсөн 1500 га- руй төлөөлөгчнд оролцлоо. Нх хурал, БКН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга То- дор їТКивковын тавьсан БКН-ын Төв Хорооны тайлан болон Намын төв хянан шалгах, шалган байцаах ко- миссын илтгэл, БНБАУ-ыг 1976-- 1980 онд хөгжүүлэх шинэ таван жи- лийн төлөвлөгөөний сэдэв зэрэг асуу- дал хэлэлцэж чухал шийдвэр гар- тав. БКН-ын урилгаар тус их хуралд дэлхийн 100 орчим намын төлөөлөг- чид, түүний дотор МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю. Цэ- дэнбал тэргүүтэй МАХН-ын төлөө- лөгчид оролцов. Нөхөр Ю. Цэдэнбал нх хурал дээр хэлсэн үгэндээ «Мон- толын ард түмэн ах дүү Болгар ор- ны сэтгэл хөдлөм ололт амжилтад чин сэтгэлээсээ баярлаж, түүний эдийн засгийн тогтвортой бөгөөд дав- шингуй хөгжил, Соёлын цэцэглэлт, ЖТТТЛ ШҮТЖ5 (ШШСҮүє70) БСТТНЛТО БУЕШиЛ) ШИШ) БИЛЛ) (БНН: ОТШЭа, | МАХН-ЫН ХУП ИХ ХУРАЛД МАХН-ын их хурлууд (Түрүүч нь 12 дугаарт) оггТүРҮҮЭ СЭ 22 8 дэХВЭрт) 32 МАХН-ын ҮЇ их хурал, 1927 оны 9 дүгээр сарын 22-ноос 10 дугаар сарын 5-ныг хүртэл хуралдаж намын 12 мян- та шахам гишүүдийг төлөөлсөн 191 төлөөлөгч оролцияоэ. Их хурал МАХН-ын Төв Хорооны тайлан, Намын Хянан Байцаах Төв Комиссын илтгэл, аймаг, хотын намын хороодын илтгал, мал аж ахуйн бай- дал ба зорилго, Вамын удирдах бай- тууллагыг сонгох зэрэг асуудал хэлэлц» сэн байна. Энэ үед МАХН-д барууны хэлбэрэл гарсны уршгаар сүрхий бэрхшээл учирч байсан боловч намын нэгдэлд ихээхэн анхаарч МАХН өдийн засгийн бодло- гыг нарийвчлан боловсруулах, нам 18» рийн хэргийг удирдах ажилд ядуу, ДУНД ардыг өргөн оролцуулж намыг хөдөл» морчин ард түмнээр нягт хүрээлүүлэх, намын ангийн чанарыг сайжруулах, орон нутгийн захиргаадыг бэхжүүлэх йлвэр гаргажээ. ын АХН-ын УП их хурал 1928 оны 40 дугаар сарын (23-наас 12 дугаар сарын 11 хүртэл хуралджээ, Их хуралд намын 15 мянга гаруй гишүүдийг 76- доөлсөн таслах эрхтэй 192, зөвлөх эрхтэй 14 толоологч оролцсон байла. Х хурлин ажиллагаанд Коммулнст ард түмпий сайн сайхап аж байдал байнга дээшилж байгаад сэтгэл бах- дан, энэ бүхэн бол улс түмний энх тайван, найрамдлын хүчирхэг цайз, эрин үеийн бүх хувьсгалч хүчний найдвартай түшиг тулгуур болсоп дэлхийн социалист хамтын нөхөрлө- лийн сүр хүчийг бэхжгүүлэх үйлсэд оруулж байгаа чухал хувь пэмэр гэж үзэж байна» гэж тэмдэглэв. БКН-ын ХЇ их хуралд оролцсон МАХН-ын төлөөлөгчдийг Болгарын ард түмэн, түүний цог золбоот өсвөр үеийнхэн газар сайгүй халуу дотно хүлээн: авч баяр хүргэж байлаа. Тө- лөөлөгчдийг Болгарын Софи мужийн хөдөө аж ахуй-үйлдвэрийн цогцолбор аж ахуйн төв Пирдон хотод айлчлах үеэр тус аж ахуйг БНБАУ-ын Тө- рийн Зөвлөлийн зарлигаар МАХН, засгийг үүсгэп байгуулагч, их жан- жип Д. Сүхбаатарын нэрэмжит бол- гов. Болгарын Коммупист Намын ХЇ их хурлаас сонгогдсон Төв Хорооны анхдугаар бүгд хурал болж БКН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич- гийн даргаар Тодор 7Кивковыг санал нэгтэй сонголоо. янтериационалын гүйцэтгэх хорооны тэргүүлэгч гишүүн, олон улсын комму» нист хөдөлгөөний нэрт зүтгэлтэн Б. Шимераль тэргүүтэй коминтерний 18- двөлөгчид оролцов. Их хурал МАХН-ын Төв Хорооны улс төрийн тайлан, намын дотоод бай- дал ба зөрөлдөөний тухай асуудал, МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны санал, намын 30- хион байгуулалтын ажлын тухай, на» мын удирдах байгууллагыг сонгох Всуудлууд хэлэлцжээ. Их хурал барууны хэлбэрлийг илч- лэн бутцохисны дээр тус орныг капи- талист биш замаар хөгжгүүлэх намын жанжин шугамыг хамгаалж, капитЗ- лист элементийг ардын аж ахуйгаас шахан зайлуулж хоршооллын .хэлбэ- рийг дэмжих, феодалуудын мал хөрөн» гийг хурааж ядуу ардуудад шилжүүлэх тухай түүхэй шийдвэр гаргасан байна, МАХН-ын УШ их хурал 1930 олны 2 дугаар сарын 21-нээс 4 дүгээр сарын 3-ныг хүртэл хуралдаж намын 12 мян» га гаруй гишүүдийг төлөолөн 201 то» лөөлөгч оролцов, | Их хурал МАХН-ый Төв Хорооны улс төрийн тайлан, зохион байгуулал» тын тайлан, Намын Хянан Байцаах Тов Номиссын тайлан, хамтын аж ахуйн тухай, намын удирдах байгууллагыг , соцгох зэрэг асуудал хэлэлцээ, ХҮҮХДҮҮД С0НИНЫХОО ТУХАЙ ЯРЬЖ | БАЙНА А «Пиоперийн үнэн» сонин бидний сурлага хөдөлмөрт дотно зөв- лөгч, сайн нөхөр болдог. Учир нь бид эндээс сопирхсон асуултдаа хариу авч ахмадын сургамж зөвлөлгөө уншиж сурлага хүмүүжилдээ тусган хэрэглэдэг юм. Өмнөговь аймгийн Цогт-цэций сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч 57: 5 С. Энхцэцэг "А Сопипы газраас зарласан «Миний дууриах хүн»зохион бич- лэгийн уралдаанд бид оролцож байна. Энэ уралдаан зөвхөп зохиол найруулах төдий зүйл биш, ахмад хүмүүсийн амьдрал тэмцлийн замналаас суралцах тэдний үлгэр дууриалаар хүмүүжихэд ач тус- тай ажил болов. Үүнд оролцохын тулд бид их зүйл мэдэж авлаа. Баянхонгор хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 9- ийн «А» ангийн сурагч Р, ЧУЛУУНБААТАР А Би бүлгийн даргаар 8 жил ажиллаж байна. Пионерийн. аж лыг сонирхолтой хэлбэрээр явуулахад сонин, надад их тусалдаг. Ялангуяа «Тимурчүүдийн хөдөлгөөн»-ий талаар гарсан сонирхолтой зөвлөлгөөнүүд маш сайхан санагдсан. Тэгээд ч бид «Тимурчүүдийн бүлэг» байгуулаад сурлагынхаа чанарыг ахиуллаа. Хөвсгөл аймаг. Мөрөн хотын хоёрдугаар 8 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч ТАДүй С. ЦАГААН "А «Сурагчийн чөлөөт цаг» хэлэлцүүлэг бидний апхаарлыг тат- лаа. Яагаад гэвэл бид цагийн үнэ цэнийг бага анхаарч явжээ. Үнэ- хээр ийм сайхан цагаа ашиг багатай. өцгөрөөх гэж үү хэмээй бид ярилцав. Тэгээд цаг заваа үр ашигтай өнгөрүүлэн опцсайн сурал- цах, цуглуулга хийх, загас, зөгий үржүүлэх, ном унших, төрөл “бүрийн дугуйланд суралцах хэрэгтэй гэж: тохиролцсон юм. Үүнд маань бидний сонин ч тусалж байгаад баяртай байна: Увс аймгийн Тариалан сумын дунд сургуулийн 7- гийн «А» ангийн сурагч 3. ГАНБОЛД А Би урап зохиол их сонирхдог. Сонинд- нийтлэгдсэй. монголын болон гадаад орны зохиолчдын бичсэн шүлэг, өгүүллэгийг уншиж нөхөдтэйгөө-ярилцах дуртай. Сонинд нийтлэгдсэн зохиолын баатрууд цөм л танил хүмүүс шиг байдаг. Сопип маань бид бүхнийг уран 80- хнолын амтанд оруулаад зогсохгүй, шүлэг, зохиол: бичиж, авьяас билгээ нээгдүүлэхэд тусалж байна. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын дунд сургуу- лийн 7-гийн «А» ангийн сурагч С. ДАШДАВАА Нийслэлийн 28 дугаар дун, сургуулийн 9-ийн «А» ямааг сурагч Н. Валя чөлөөт цагаараа. гадаад хэл оролдож, одоо орос, англи, хэлээр ном уншиж, ярих дадлагатай болж байна, С, БОДООШИЙН авсан к гэрэл зураг, 6-2). Л Хичээл тарлаа. Гэвч рагчид гэртээ харихыг я сангүй. Уралдааны тухай ин- су- УРАЛДЬЯ, Сурагчид 41, Сурдаа: -- Бидний Сонпид тэй дацгаал! арин ангийг уралдаанд З-ын хан ярилцаад тарцгаар, чээлдээ нанд цоо Ажил хэдолмөрт шамдан дээд даан ярилцлаа. Д. уралдья Ою охин «Би .Ц. Авллас билгээ нээн уралдьл,, Ариу уралдана!» гэ- Хойрго зал ууг талгдац хэд лтапцаг хүү «Би Л. уралдыл Суа Ай уралдана». гэлэ С5 Хоцорсон нөхдөө хөтлөп Энэ мэг хэн хэнтэйгээ урал- уралдын дахаа тохиролцоод явцгаах гээд таван алтай хошууны гэтэл хэвлэл “түгээгч Одрж. төлөө уралдаанд сурлага, са- «Пионерийн үнэн» | соншны хилга бат, арнуц цэвэр, даал- шинэ дугаар авчирч өглөө, гаврын биелэлт, дэвтрийп сониныход. шинэ ду гаарыг у ишихаар сууцгаай, хос хосоород алдыя гэсэн маань зөв бай- с хос хосоороо уралдаж болно гэсэн байна, ч Б.Алтанцагтай ураллтыын! Ц. Арвунаа, Д. Оюунчимэг- ралд! Хос хосоороо урал- х «Л» уриальн гэх мэтээр 2-ын «А» апгийн- Маргааш нь тэднийг хи» ирэхэд ангийн ха» шинэ. уралдааны самбар хадаастай байв. Эх- ар- ээс нь уншлал: УРАЛД-ЬЯ ашиллагаагаар, хос хосоороо уралдана гээд царсий "нь иаг- саасан байй, -»- Багш бидний хос хо» соороо. уралдах гэснийг йла- сац сайц мэдэн вэ? ин: чи» маас уралдаанаа авна га Б, Эрдэнэбаатар хүүг хэлэ- хэд би уралдаанаа алдахгүй гэж 1, Баянжаргал хүү. ха- риулав, Нээрэн ч П, Баян- жаргал хүү Б. Эрдэнэбаа- тарт уралдаанаа алдсангүй. Л. Супдаа охин Ё, Алтанца- | гаас уралдаанаа арчээ, Ц. Ариунаа, Д. Оюупбилэг хоёр тэнцсэн байлаа. | Ингэж: Сэлэнгэ. аймгийн Бэрлэг дэх бага сургуулийн Цэнд багштай 2-ын «А» ан- гийн сурагчид, хос хосоороо уралдахыг санаачлан ажил- ласнаар сурагч бүрийн сур- оч, муу, дундгүй | 5 лага сайжир суралцаж: МАХН-ын ХҮП их хуралдаа “бэлэг барихаар шамдаж байна. Л. ГОНГОРЖАВ МАХН-ын түүхэн ннстуудаас сурцгаая» жилийн дунд сургуулийн маа. Алтанцэцэг нар. замналаас суралцахыц төлөө төрөл бүрийн цугдуулга хийж «Комму- сэдэвт ахнл зохиох Зайгаа Хөвсгөл аймгийн їШинэ-ндэр сумын 8 5-ын «Б», «Б» ангийн дарга, 5 онцын эзэн Жа. Оюун- Дорноговь жилийн дундвсургуулийн 5-ын «А» ангийн су- рагч Я. Батсуурь МАХН-ын ХҮП нх хурал 4-ийн «Үнэн» сонины сурвалжлагч н. сургуулийн пионерүүд рэл бүрийн хэлбэрээр таар бүлгийн Хэлэлцсэн нь Бүлгийн дарга П. Адил- биш: -- Бид өнөөдөр «Сурагтч- дын чөлөөт цаг» гэдэг пэр- тэй, «Пионерийн үнэн» пиныхоо хэлэлцүүлгийн да- гуу хийсэн ажлаа ярилцана тэв. Сурагчид цуглуулсан зүйл сурсан зураг, тэмдэглэсэн авсан гэрэл зураг пийшин нэгэн Дорнод аймгийн Чулуун- хороот сулын 8 жилийн дунд ном зохиол, оёсон, урласан хатгамал наамлаа авчирчээ. на- Хүн нэг бүр хэрхэн яаж хий- мын ХҮУП их хурал угтаж бүлэг салааныхаа ажлыг тэ- 10: дүнтэй зохиож байна. 6 ду- пионерүүд бүлгийн хоёр ажлаа хэрхэн явуулсныг энд тэмдэглэв. сэн, ямар ашигтай болохыг ярьцгаав. Гэтэл зарим су- рагч ярих зүйл хомсхон, ав- чирсан зүйлгүй байлаа. 1 дү- гээр салааны пионер Жар- галсайхан босч: -- Өнөөдрийн бүлгийл ажлаас өөрийнхөө дутагдлыг ойлгож авлаа. Би үүнээс хойш нөхдийн жишээгээр чө- лөөт цагаа үр дүнтэй өнгөрөө- дөг болно гэв. Уралдаанаа дүгнэсэн нь Энэ удаа сурагчид 7 хоно- гийн уралдаанд ямар амжилт гаргаж түрүүлсэн, хэн хо- цорсон тухай нарийн тооцолнс, түрүүлэгсэд бүлгийн хүндэт Ю. Я. козловын БҮЛГИЙН АЖЛААС аймгийн Сайншанд хотын 10 угтаж найз нартаа онц сурдаг туршлагаа тү- гээн, тэдний сурлагын чанарыг ахиулахад ту- салж байна. Зөвлөлтийн мэргэжилтэн багш авсан гэрэл зураг ШИШИШИШЦИЛИ Л 11111111 үсэг зурав. | Мөнх-амьдрал дэвтэрт гарын Сурагч Д. босч: -- Хоцорч яваа нөхдөө даан авч онц сурлагатан болгох, сурлага хөдөлмөрийн уралдаанд хоёрдугаар са- лааны сурагч Уранг уриалж байна гэхэд нөхөд нь «Зүй- тэй» гэж сайшаав. Сурагч Уран ч уриалгыг хүлээж авс- наа илэрхийллээ. Ингэж бүл- гийн бүх шнонер дараачийн уралдаанд тодорхой” амлалт авч, дүнг долоо хоногоор гар- ган хамт олноороо хэлэлцэж байна. ї Хичээлийн эрхлэгч (мо 59 Б. БОЛД “ӨВӨРХАНГАЙ айм- гийн Гучин-ус жилийн дунд сургуулийн Сагш “сурагчид сургуу- лийнхаа, барилга барихад зориулж 3 өдөрт 95 шоо метр чулуу бэлтгэлээ. Энэ ажилд 7 дугаар ангийн сурагч ЖЯ4. Мяг» марсүрэн, Д. Мөнхбаатар, сумын 8 8 дугаар апгийн сурагч Батбаяр, 4-ийн «Бэ» ан- Д. Батжаргал, М. -Чу- гийн сурагч Дашдулам, самнаж лууппүрэв иар сайн орол- 5-ын «А» апгийн сурагч цов, Даваахүү, , 5-ын «Б» ан- Сурагч гийн сурагч Сэр-од, Р, ТӨМӨРТОГТОХ б6-гийн «А» ангийн су- тай 5, рагч Гүндэгмаа, 6-гийн цов. “ӨВӨРХАНГАЙ айм- «Б» ангийн сурагч Эрдэ- гийн Бүрд сумын 8 жи- нэбилэгт, 7-гийн «А» ан- ЛИЙН. ДУНД сургуулийн гийн сурагч Бат, Болд, 235 сурагч 14 хоцпогт : Үра Д төлчдөд туслав, Тэд төрөл бүрийн тэ- жээл 6846 иг, аргал 2289 шуудайг бэлтгэн, гэвч, Т-гийп «Б» ангийн сурагч Шарав, 8-ын «А» апгийн сурагч Түвдэнпүрэв, Рэнп- цэнпүрэв иар бусдаас сайн дуга: жар бат, 3 ажиллаж, 80-160 төл хү» мэг, нэмпээ 223-ыг оёж, 95 | цээр ГЛЫ ОНҮҮ бүрэг айл хаваржаалуулан, аварга. боллоо. 2475 төл хүлээн авсим Багш А, ОЧ РБАТ дээр 179 сурагч 1--415 , Ы өдөр сувай ба төллөх мал хариулав, Энэ ажилд 2-ын «Б» ангийн сурагч Наранхүү, 4-ийп «А» ангийн сурагч Байл-овоо: сумын лийп пиопер сурагчид 8 дугаар ПИЛЭВХТ ИЙ Мөн 8 дугаар сурагч Оюунчимэг, Мөн- гөнцэцэг, Ц. Ганболд, 7 ї Ё 175106 --Н ТЭ ээн Уишиүйчийд Залхуурах гэгч хэцүү «овчин», Энэ өвчиийг боль- аюултай, Залхуу болохоос урьдчилан МИНАР) Залхуулай өэмцэгн | сэргийлэхэд Тимурчүүд их үүрэгтэй юм. иицэд эмчилж болдоггүй, Эм өгч анагаадаггүй учраас | Сургууль бүлгэмийн хуутай тэмцэгч отряд пиоперийн гишүүн элсүүлж байгуулиа. дэргэдэх Тимурчүүдийн зал- бүлэг: бүрээс нэг ноперийн бүлгийн дэр- гэд залхуутай тэмцэх хэсэг байгуулж болно. Залхуу- тай тэмцэгч отрядын бүрэлдэхүүнд сурлага, сахилга батаар тэргүүний, нөхөддөө тусархаг бусдыг үлгэр- лэгч эвлэлийн гишүүд, пионер, баатарчууд орно. Залхуутай тэмцэгчид нь өөрсдийн үйл ажиллагааг, хичээлийн бус цагаар явуулна. 7 83 13 ч хийдэггүй: зүгээр суудаг, хичээлээ давтах дургүй, сул дүц авдаг, бусдыг өөрийн муу нөлөөнд оруулахыг Отрядын гол зорилго нь” хичээлд ирдэг боловч юу | боддог, хий дэмий сэлгүүцдэг, чөлөөт цагаа зөв өнгө- рүүлдэггүй: хүүхдүүдтэй тэмцэж,сурагчдыг цагийн нарийн хуваарь дэг журам баримталдаг болгоход аж- лаа чи глүүлнэ. Чухамдаа сурагчдын дүрэм, пионерийн чин эрмэлз- лийг зөрчигчид л «залхуучууд» юм. Ийм учраас зал- хуугийн илрэл гаргасан сурагчдад пионерийн чин эр- мэлзэл, тангараг, сургуулийн дотоод дүрэм, сурагч- дын дүрмийг иарийн чанд судлуулах, өөрийн нь ДО- голдолтой сул талыг цаг тухайд нь хэлж өгөх хэрэг- тэй. /Жишээ нь: Чи өпөөдөр хичээлээс хоцорлоо. шүү! Чи яагаад ямар шалтга: чийн дүрэмд юу гэж заа анаар хоцорчихоо вэ? Сураг- сан байдаг билээ? гэх мэтээр учир шалтгааныг нь асууж сонсоод, дахин хожимдох- гүй байхыг зөвлөн, энэ талаар амлалт үүрэг ава- хуулж авсан үүргийг нь биелүүлэхэд нь тусална. Залхуутай тэмцэгч отряд хэсэг нь залхуу сурагч- дын судалгаатай болсон байна. Аливаа залхуурал ямар цэг үндэстэй байдаг. Тэр үндсийг судлан олж, засахад гол ажлаа чиглүүлбэл зохино. й тэмцэгч отряд нь хүүхдүүдийн онцлогийг харгалзан, сурагч нэг бүртэй ганцаарчлан ажилласнаар амжил- тад хүрч, залхуутай тэмцэж болно гэдгийг мартаяс болохгүй. Отряд хэсэг нь сул сурлага, аливаа залхууралтай тэмцэх төлөвлөгөөтэй ажиллана. Жишээ нь сул сур- лагатантай ажиллахдаа туулж. даалгаврыг нь сурагчид хичээлээ давтвал хэнээс Ч жилттай сурч болохыг муу авсан хичээлийг нь дав- хийлгэн, дүнг засуулаад тэр ам- мэдүүлж сурагчийн дүрмийн аль заалтыг биелүүлснийг ойлгуулна. Энэ нь тэр су-/ рагчийн өөртөө итгэх итгэлийг өндөржүүлж хүч ча- далд нь итгүүлж байгаа хэрэг юм. Залхуутай тэм- цэгч отряд бүлэг сурагчдын эцэг эхтэй ойр дотно ажиллаж хичээл номоо гэр орон ахуй байдлыг мүүжүүлнэ. давтахад гэрт нь очиж туслах нь судлан залхуурагчдыг хү- Залхуутай тэмцэхийн тулд хичээлээс гадуур зо- хиогддог хүмүүжлийн ажлын цагийг ашиглан. пионер сурагчдын дунд дараахь сэдвүүдээр яриа хийж болно. - уу яагаад дайсан болдог вэ? -- Сурагч хүн юуны төлөө сурч хүмүүжих ёстой вэ? -- Цагийн хуваарь юу вэ? баримтлахын лэ холбогдол л ё Ү, -- Суут хүмүүс хэрхэн: ажиллаж амьдарч байсан авхаалж бэ? гэх мэт ярна таниулга хийх, сэдэвт ажил, сэргэлэнчүүдийн тэмцээ лөөт цагийг зөв зохион тустай болно. н зохиох зэрэг хүүхдийн чө- байгуулан, сурч мэдэхэд ач МПС-ын ордны заах аргын танхимын эрхлэгч улирлын амралтаар ямаа 407 кг 280 грамм ноолуур авлаа. Энэ ажилд Бадамжав, Тогтох- намсрай, Дэжидмаа багш- ангиуд идэвхтэй орол- ангийн ар ангийн сурагч Баян- гал, Доржханд, 6 ду» гаар ангийн сурагч Маш- Пүрэвдорж, Оюунчи- 4 дүгээр апгийн су» рагч- 7Кавзанпалам,- Сүх- баатар нар тпөхдөө маш- лайллаа, Ц Багш 1, ЦЭДЭНБАЛ 5 ХЭНТИЙ аймгийн 8 жи» ДУПД сургуулийн 5 ДОРНОГОВЬ гийн. Эрдэнэ сумын ДУНД сургуулийн айм- сумын төвд 0Л. ЖАРГАЛ самарсан сурагчид 274 төлөг “хариуцан маллаж тэжээв. Хөдөө амарсан 155 сурагч 2859 мал ха- рнулж, 1164 мал усалж, 957 төл хүлээн авч бой- жуулснаас гадна 238 кг төрөл бүрийн ноос авсан байна. Мөн 60 хаваржаа сэл- бэлцэж, 113 нг хөх хо- моол түүн 6 эмнэг хан- гал сургажээ. Энэ ажилд 7 дугаар ан- гийн сурагч 2. Айжуу, 6 дугаар апгийн сурагч М. Зоригтхүү, 5 дугаар аш- гийн сурагч Цэрэпдулэм,. 4 дүгээр ангийн сурагч Ц, Доржсүрэн, 3 дугаар алгийн сурагч Б. Ганхуяг пар идэвхтэй оролцлоо, - Багш Э, ДАШЦОО 1212 11:45: 1 ттэтэээттэтээтэтг,т,тгэ.”э”Тт юь.. САНСРЫН ИЙСЭГЧДИЙН ӨДӨРТ - БАЙКОНУР - Хүүхдүүд та пар Зөвлөлтийн с орын «осток», « Зосход», АоОоЫ “хүчирхэг холгүүд, «Вопера» «Марс» “зэрэг гариг хооропдын автомат стан- “мууд цом Байкопурын буудлаас га- Хамгийн тоноглогдсон Ийм буудал, нь пнслагийн чиглэл иь аль цоон хүн-ам, хот тосгоцыг дайран гардаг. байх пэрог” үйдсэн шалрдлаг гм биелүүлсэн байх ёстой, Чухам» даа їайкопур ингэнэ. бүх боломжийг Дээд ааргаар хайгасан гаарын пагюм, Одоогоор манай. гариг дор са» рын холог хөврөх буудал приайдхай болохуйц царийн. тохооромшүүдээр онцгой. талбар, байдаг, Ооогч, зууций,. сансрын холг байгаа. боловч ирээдүйд: улам олш- “рлагаа эхэлснийг сайн мэдэх биз ээ! "ИЙГ гэмтэл согоггүй тээлррлонс хүр» Роп өргөжин, Ордомтай. марганилгг Тоскпагаас 2000 гаруй км-ийн алс ТЭХ ӨЛТай| боломжоор хангагдсан. НҮҮЛИЙН үлолс байгаагаар, сайрын тэртээх Байкопурыг сансрын хол. Од Х “сийн гарааны талбар болгож сонгос э сМь бас ч сонирхолтой юм. Э3 -- Цахилгаан, дулланы болон бу. хөлгүүд хоорох буудал хойшид ихээ» хэй. болонсронгуй” болохын аөрэгцой. оанерын «Тойрог памын буудал»-ий " « сад торлийн эрчим, хүчний цөөц бог ноу : 20 7 2 хү цооц бо 1 П | р Л ЭЭнэрд тоЛнхатууДЫГ хоор» аолцоогоор-хүрэлцээтэй байх, ХӨЛГҮҮДЭЛНД ЧАНД ЧЧДАЙЭЛЭЛЛЙН бхтэх, шалгах Муваг цэн -- ТөхиикиЙН усан хангамжийн зүй) ц ХОЛЧ ТҮРДЭЖЖЛЭ Эх з-МаДЦЯ, » ээ хэрэгцээг бүрэн» "ас 3 : ! “булт хүлээж авах зэрэгт зориулсан ! үрэн: хангасан. байх, -- Хөлөг, шаратуудын гарааны МУИС-ийн багш Д.ТАПБААТЛР ОЮУНЫ ТУ «Ппонерийн үнэн» сонины энэ оны хоёрдугаарт мийтлэгдсэн «Оюун ямар сурагч вэ?» ! САЛ ХҮҮХДҮҮД БИЧИЖ БАЙНА -- Миний бодлоор Оюун бол най- заа хүндэлдэггүй, шударга биш су- охин тааралдаал би түүнцйг засахын толоо чармайїа. (тунгаан ярилцаа- рагчюм, Түүнд хү сайрл гү! й 4 : м. хүнийг хайрлан хү! Мон бүлгийн. онц сурлагатан Тяви санах Ханд л Муула дэггэх хунлэг сайхан сэтгэл, сурагч сурагч ? : БУЛГАН УВоР МАЦАГ) шударга зан чанар дут- Т Оюун бол орооч сэтгэлгүй, хү- -- Оюун бол худал хэлдэг, найз "оц . квВЛ ЗЭ Ц,, МИй хэлсэн. үгийг огт тоодоггүй су- охиноо хундэггэдээүй, зөөрийнхоө " Би Оюун шиг найзтай байхыг хү» рагч биш юм. Харин Оюун найд нөх- бурууг ойлгодоггүй, ойлгосон ч.заса- хыг боддоггүй, амиа бодсон сурагч юм. Манай өнөөдрийн нийгэмд ийм хүн байх ёсгүй. с Баянхонгор аймгийн Баянлиг сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн пионе- Ёс рийн бүлгийн дарга , Ж. МӨНХСУУРЬ лїҮл 4 МИНИИ ААВ Миний бахархан дуурнах хүн бол миний аав юм. Миний аавыг БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Д. Цэпд гэдэг. Аав мниь Дунд- говь аймгийн "Өлзийт сумын Буянт бригадын Хөшөө баянбу- сэхгүй, Оюун бол амласандаа хүрдэггүй, найз нөхдийнхөө төлөө тавих анхаар- лаар сул, хүнийг хуурч мэхэлж сур- сан сурагч юм. Оюуны ийм дутагдал нь түүнийг муу сурагч болгожээ. На- 9ад Оюун шиг рөо». хүндэтгэж, сураагүйгээс гадна эвгүй муухай харьцаатайгаас тийм байдалд хүрчээ, Бид, биднийг. залгамжлагч тшонер сурагчдын дунд Оюун шиг аан аран- шинтай пионер олон. байхгүй гэдэгт итгэж байна. Нийслэлийн 88 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «Г» ангийн сурагч Н. МАНДАЛ Мөн бүлгийн салааны дарга БИЛЭГТ зан чанартай найд зохион БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНД 22 мөрийн баатрын зэрэгт хүрлээ. Аавып ажилд зүтгэлтэйг хүн бу- хэн мэднэ. Нэгэн өдөр манай сум- пэгдлийн дарга «Цэнд гуай үр- гэлж ажил гэж байдаг юм» гэж эмэг эхэд хэлж билээ. Хүн ипгэж ажил хөдөлмөрөөрөө нэрээ дуу- дуулж явбал хичнээн сайхап бэ! Би 1975 онд аймгийн пнопер Би 3С-ИЙН ТОМИЛОЛТООР --- ДЭЛХИЙ Ю 1 сопин000 Шу23:144: Ё ДЭЛХИЙ ДЭЭР ХЭДЭН : ХҮН (84:02:45: БАЙПА 2 т ВЭ? О И Энэ оны гурайдугаар сарын 20-ны ийт гаригт, дэлхийн. хүн ам дорпон миллийрд хүрчээ, Хүн амшми осолт, бүтэц, ходол- гоонийг судлах, статистикийн инэ- гэн. салбар-депографийн мэргэ- жилтиүүдийн: тооцоолсцоор Дэл» хийн хүн ам 1850 онд иэг мил- лиард, 1930 онд хоёр миллиард, 1960 онд гурван миллиард бол- сон байна, Манай таригнии. “хүний тоо 1989 он гэхэд 5 миллиард хүриэ: гэсэн тооцоог судлаачид гарга- жээ, Дэлхийн хүн ам одор бүр 195000-аар нэмэгдэж байна, Єо04л ром долцр ходоолж БИ ЦЭЦЭГ ТАРЬЖ БаАинА шилсан сүү, зэдэмцэр, махиы , шүүс зэрэг шингэнийг устай хольж цоцгээ услахад гоё сай- хан ургадаг. : Цонхон дээр өнгө өнгийн цэ- цэг алаглан байх шь сэтгэлд нэн таатай, хичээл давтахад хүртэл урамтай, Би бас сонгино, сар» мис тарьсан, Цэцгээ 7 хоногт 4 удаа усалдаг. Тоос шороогий нь өдөр бүр цэвэрлэдэг. Би гол гэсэр, петуция, хай» тан, лантанз тарихаар үр суул» гаад байна, Модхон цэцэглэж олон цэцэгч тэй болно. Тэгэхлээр сургууль, дүү парынхаа цэцэрлэгт бэлэг лэнэ, лаг гэдэг газар төрж тай. Цэргийн албыг 6 жил 5 сэн хүп Дорноговь мын тэмээчин юм. аймгийн Мандах БНМАУ-ын тэмээний дэргэд өссөн бөгөөд одоо 55 нас- сар хааж амьдралынхаа бусад хуга- цааг тэмээний дэргэд өнгөрүүл- Энэ хугацаандаа хө- дөлмөрийн баатар Хүрээт гуайн туршлагаар ажилласаар хөдөл- сурагчдын хөдөлмөрийн сан юм. болно. хаа туршлагаар ажиллана. Дундговь аймгийн сумын 8 жилийн дунд гуулийн 5-ын сурагч су аварга болсон. Энэ явдал намайг тэмээ- чин болох хүслийг улам бадруул- Би аав шигээ тэмээчиц Аав Хүрээт гуайп,турш- лагаар ажилласан шиг би аавын- Өлзийт ЦЭНДИЙН БАТСУУРЬ гэртээ 20-нод цэцэг тарьж арчлан ургуулж байна. Зууннаст цэцэг ургахдаа удаац боловч эрүүл мэндэд их ашиг- тай. Мон манайд улаан лоолийн (помидорын) Цэцэг бий. Арчил- гаа их шаарддаг. Сард 1-2 удаа 2-8 жижигхэн лооль өгдөг. Нар сайтай, усалгаатай үед цэ- цэглэх нь илүү байх юм. Га- сур- «Б» ангийн БӨМБӨРЦӨГ ДЭЭР ХҮҮХЭД АХУЙГААСАА ЭРХ МЭДЭЛГҮЙ Алие Фиджиджи 9 настай. Энэ охин баруун Берлинд суу- даг. Тэр төрсөн өдрийнхөө бая- раар ангийнхаа охидыг урьсанд ирсэнгүй. Алне рийн даалгаврыг маш хичээнгүйлэн. хийдэг боловч багш нь дорд үзэл: дүн тавьдаг- гүй ажээ, Бас ангийнх нь хүүх- дүүд түүнийг үсд но, Энэ бүх гадуурхал нь Алие Фидижиджийнх Туркээс Баруун Берлинд: нүүж ирсэнтэй хол- боотой, Учир нь тэд «харийн» хүмүүс байлаа. Ер нь Орпод европод гадаа- Хавар боллоо. Хүүхэд бүр цэцэг тарьж ургуулцгаая| Сай» хан цэцэг сэтгэл сэргээдэг. Төв аймгийн төвийн 8 жим лїїйн дунд сургуулийн ав ын «А» ангийн сурагч Ж. ЭРДЭНЭТУЯА Хөрөнгө Орто ралцах ёстой гэх боловч энэ нь зовхон. заалт төдий богоод жинхэнэ. герман хүүхдүүдийн ижил боловсролтой болох бо- лолцоо олгодоггүй байна, Га- даадаас ирсэн хүүхдүүдийг сур- даас ирсэн ажилчдын хүүхэд гуульд бүртгэхдээ хэддүгээр эрх мэдэлгүй, шударга бусын ангид суралцаж байсныг хар» ы ч: портын гай зоплонг байнга амсанг бай» галадаггүй. юм. Иймээс ихэнх Өсвөр үеийнхнийг цэрэг эх ороич, аха» йн сураг ЗИД ЗӨХӨХИЙН її Чин даг, ХБНГУ-д иймэрхүү зоплой... хүүхэд анги улирдаг.. Ийнхүү дын хувьсгалт дайчин уламжлалаар Ху иуү- сайн бэлтг эїїгээ. харуулж тэргүүн байранд гунигтай. сай. орчим хүүхэд гадаадаас Ч ирсэн ажилчдын- гүлэх сорилгоор нийслэлийн ерөнхий бо»? шалгарай, : 5 | амьдардаг їом, хүүхдийн 70 орчим хувь нь сур- 5541 -АЙрарэнн Ш сур хурын” сурагчдын ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 41 “дүгээр дууд / : : гэл! ОЛ хаядаг байна. дунд иргэний батлан Диээр иЭ- сургуулийн агчдын иргэний химгаалалтын ХБНГУ-ын хуульд д00) ! р «ЦШионерскал правда» со 1 рэкеьсэн тоглолт-тэмцээн 30 тоглолтын хэсгээс, мү |. Гадаадаас”. ирсэн ажилчдын ЮЛЛЛЭрЭАН ,) Жоглолтлтэмцээнд оролцсон 9,41 дүгээр МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ? хүүхдүүд зайны сургуульд буг ч .. ПАЙРАМДАА Ачит Лепин,Сүхбаатар: хоёрын Атгасан гар, хэлэлцсэн. үгээс Ах дүүгийн халуун пайрамдал Алтан нар шиг анх мандсан їом Мэргэжилтний хүү Борл бид хоёрын Мэндэлсэн үг, өрсөн тоглоомноос Ахмад үеийнхний уламжлалт пайрамдал Ав алилхан мандан гийж байна. Дорноговь аймгийн Сүмбэр сумын дунд сургуулийн 8- ын «Б» ангийн сурагч Я. АЛТАНМАПНИЛД ЭРДЭНЭТ : Эрдэнэ болсон найрамдлаар Эрдэнэт хот босч байна. Эвлэлийн илгээлт өвөрлөсөн Эрэмгий залуус очиж байна. Галтай залуусаа дагаад Гайхамшигт Эрдэнэтэд очьё, Намып уриалга, эвлэлийн илгээлтийн Найдвар биелүүлэх эзэд болцгооё, Нийслэлийн 46 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн «В» ан- гийн сурагч Л. БАЯРХҮҮ Л Миний хэнз хурга Магнай халзан зурвастай Мянган хонины дундаас Би хармагц таньдаг Т. АЛГААГИЙН авсан судалбар зураг. ТОЛЬХҮҮ ЗӨГИЙН АЖ АХУЙ ОЧИЖ ЗӨГИЙН ХОЛБОГДОЛТОЙ ЗАРИМ НЭР ТОМЬЁОТОЙ ТАНИЛЦСАН НЬ хугмэтмтм ммм лмтмтмтмтмлтлмллмлмэл Манай сонины түрүүчийн ду- гаарт зөгий өсгөж үржүүлэх ту- чухал зөвлөлгөө нийтлэгдсэн билээ, Энэ дагуу сургууль пионе- рийн байгууллага, нийт пионер сурагчид сайхан эхлэл, хөдөлгөөн өрнүүлэх хэрэгтэй. Угтах ммм Зөгий-ичела--(7 төрлийн зөгий бий. Үүнээс балт зөгий, үхэр хэдгэ- нэ хоёр бал цуглуулдаг) ХАЙРЫН УЯНГА Галуу шуу) ганганахай Гадагшаа би гарлаа Улшолын сайхан хааар Уянга. 0уугай. иржээ Төлийн дуу цангицнахай Төдхон Он гарлаа Урин сайхан: ходар, Уянга. 0уугай. иржээ, Архангай” аймгийн. Жарга- лант сумын дунд: сург лийн 0-гийн «Її» ангийн сл рагч Р, ОРДОЭНОВАТ ээЭЖжиИпн ҮРС Элшийн үрс Эр цэрэгт морддог длнсүүд ингэж Эх орноо. хамгаалдаг Ээжийн үрс Эрдмийн цол хүртдэг Ээжүүд ингэж Эх орноо гэгээрүүлдэг Ээнийн үрс Эрхэс гаригт аллдаг Ээжүүд ингэж Энгүй орчлонд дуурслаг. Хэнгий аймгийн төвийн 10 жилийн. дунд. сургуулийн 9-ийн. «В» ангийн сурагч Л. ЭРДЭНЭЦЭЦЭГ НАР, САРНЫ ИВЭЭЛ Ээжийн маань Намуухан ааш Нарап мэт ивээнэм Ээжийн маань Сайхан сэтгэл Саран мэт гийгүүлнэм 2 Тэжээвэр балт зөгий--Пчела ме- допносиаля. Эх зогий--матка Эр зогий--трутень Ажилчин зөгнй--рабочая пчела (Ажилчин зөгий дотроо тэжээл хайж олох, олсныг гэрт авчрах, авчирсныг боловсруулах, гэрийн доторхи амьд- ралын горимыг зохицуулагч, харуул хамгаалалтын гэх. мэт хэсэгт хувааг- даж үүрэг гүйцэтгэнэ) Амтат шүүс--нентар (ургамлын цэцэг юм уу. бусад эрхтэнд байдаг бүлэг эс, амтат шүүсэвчээс ялгаран гарах чихэрлэг шингэнийг хэлнэ) Бал--мёд (Зөгий амтат шүүсийг цуглуулж боловсруулан бал болгоно. Балыг хоолноос 1,5--2 цагийн өм- нө эсвэл 8 цагийн дараа буцалгасан бүлээн усанд жигд хэмжээгээр уус: таж уух сайн). Балт ургамал--медоносные расте- ния, Тоост растенил ургамал--їпыльцаносныг Жилин--прополис (Хар, погооп,хү» рэп, хар өнгийн наалдамтгай давирт хайлаг бодис, Зөгий жилийгэаэр гө» рийнхээ ипүх сүвийг бөглөдөг, Хүн малын олоп төрлийн өвчий эмчлэхэд хэрэглэна), Лап-поск: (Лапыг зөвхөн. ажилчин согий ялгаруулан гаргадаг, ФЗогийн Фагэс Чллшїїнхээ. Илмуухан аашийг Ппрпиаа хүртол магтлийг Зэтийнхээ. Спруулхан: сэтгэлийг Сариаа хүрлэл дуурсгаид, Нийслэлийн 49 0)гаар 010: рг үлийн 7-эшйн «Гэсан:.Ц гийн бурагч 11, МАНДАЛ ЭЭЖИЙН ХҮСЭЛ Дарийн утааг өгцагт мартан Дин дашингүй ампр шаргал Дали долхийн шударга түмэнтэй! Дандаа” тайпан. амьдарч ииюл, Сүүн цагаан сотголтой. дээжийн минь Сүмбэр их уул шиг бодол и» энэ! Сүлд мот шүтэх зоцийн минь Сүн их далай шиг хүслэн нь энэ, Өвөрхангай аймгийн Хархо- рипы дунд сургуулийн 9-ын «Л» ангийн сурагч 0, ПАРМАНДАХ ХӨДӨӨ НУТАГ Хөндий дүүрэн малтай Хохүүр дүүрэн айрагтай Хөнөг дүүрэн сүүтэй Ходоо цутаг сайхан, Унах морь минь тэнд бий Уурга шилбүүр минь тэнд бий. Угийн хүслэн минь тэнд бий. Уугуул нутаг минь тэнд бий. Нийслэлийн 85 дугаар дунд сургуулийн. 5-ын «В» ан- гийн сурагч Л. ӨЛЗИЙТ ------р-- В. СУХОМЛИНСНИЙ ЗӨГИЙН Дима, Вася, Юра гурав ой руу явах болов, Дима, Вася хоёрт ээж нь хуушуур хийж өглөө. Тэд хуу- шуураа цаасанд боож халаасандаа хийв, Харип Юрагийн ээж жи. гайхан: жигхэн саванд зөгийн бал хийж -- Зөгий нисч ороод . байна. өгөөд: Халаасанд чинь юу байгаа юм Хүүхдүүд ээ! ВИМАУ-ын Лрдып Боловсролын Яамнаас орхлэй гарга. даг «Оюунтүлхүүр» сэтгүүлийн нэгд» сон редакци уйшигчдынхаа хүсэлтийг харгалзан сэтгүүлийнхээ жилд гарах дугаарыг эг дахип өсгөж, жилд 4 гарч байсныг 8 дугаар гарга» оллоо, дугаа аг 4 «Оюунтүлхүүр» сэтгүүл энэ оны хоёрдугаараасаа өхлэн сонирхолтой дуу, шүлэг, өгүүллэг, үлгэр, оньсо- го болон, Зуу-зуугийн хогжоонтэй. аяллын тухай зураг чимэглэлтэйгээр нийтэлнэ. Иймд хүүхдүүд та нар «Оюунгүл- хүүр» сэтгүүлээ улам өргөн захиалан уншицгаагаарай! Захиалгын үнэ жилээр 6 төгрөг. Хагас жилээр 8 тогрог. 5 40ЮУНТҮЛХҮҮР! СЭТГҮҮЛИЙН. нэгдсэн РЕДАКЦИ т- БАЛ сууснаа шулуухап халаас руу нь шурган хоёр, гурав... хэд хэдэн зөгий хой- ноос нь орлоо, орчихов. Бас араас нь Васл, Дима хоёр Би балтай гэж хүүхдүүдэд бүү гайхуулаарай. Ойд очоод ган- цаараа идчихнэ биз хэмээн захи- лаа. Юра ч зөгийн балаа халаасан- даа хийжээ, Тэд ойн цоорхойд ам- рахаар сууцгаав. Гэдэс нь өлс- соп учир хуушуураа гарган ид- лээ. Гэнэт Юра руу нэг зөгий дүн- гэнэн нисч ирээд ташаан дээр нь лавын нэг хэсэг нь иоролтоос хам- гаалах бүрхүүлийн үүрэгтэй, нөгөө хэсэг нь сархиаг барих эх үүсгэвэр болдог сэмжийг хийхэд хэрэглэгдэнэ, Зогийл тэрийн 435х8300 мм хэм- жээтэй жаазанд 850 ширхэг нүх байх бөгөөд үүнд 140 граммлав ор- но. ЗХУ-д лавыг радио техник, ца- хилгаайп хими, төмөр боловсруулах, үнэртний болон загасны үйлдвэр, ба- рилга байгууламж, агаарып ба усан онгоцны үйлдвэрүүдэд хэрэглэдэг). Зөгийн хор--пчелиный яд (Үе моч- ний өвчип мэтийг анагаахад өргөн хэрэглэнэ. Манай улсын эмийн заво- дад зөгийн хороор апихор нэртэй эм бэлтгэдэг). Эх зөгийн сүүнцэр--Маточное мо- лочко (20 гаруй төрлийн амин хүчил агуулсан байдаг). Зөгийн бүл--пчелинал семьл Зогийн үүр гэр-улей Гэрийн нисгэвч-леток Зөгийн суурьпасек (Суурь нь үйлдвэрлэлийн пэгж, нэг суурьт 50- 9 Эрхлэгч й За толиааж-н-анн хөхрөлдөн: бэ? гэхэд Юра зөгийн балтай са- ваа гаргаж ногоо руу шидэв. Зогийнүүд бал руу багшран шавлаа. : Юра гэмшингүй топгойв, Васл, Дима хоёр хөгжилтэйгээр -- Үгүй ер, энэ чипь юу вэ! гэцгээв. «Мурзилна» сэтгүүлээс Д. ГОНГОР орчуулав. хиээжшжєкоөлоэосєлээсьэ єпвөеєцпэөсєцьөсєль»бєшээөсжлээ єшээсслэЭ-Є2»Э єпээб єШ»Ф ЭЭ шээ шэ ЧШэбФС»ӨсӨсШээслээээсл»Өєл»,єШьӨр Ха) бүл зөгий, түүнээс илүү ч бай-. даг : Зөгийн өвөлжөө-знмовник, ом- шаник (хүйтний улиралд зөгийп бүе лийг хамгаалах байр.Мод буюу тоосч гоор хийдэг. Өвөлжөөг газар дээр, хагас газар дээр, газар дор гэж 3 хуваана. Хэрэв цөөн бүл зөгийтэй бол байшингийн чимээ шуугиангүй хон« гил, нүхэн гуу, эсвэл цасан дор булж өвөлжүүлдэг. Өвөлжөөнд яндан сал- хивч хийхээ мартуузай). Сархнаг-сот рам (Сархиагапд, Зө» гий бал ба тоосоо агуулж өндгөө байрлуулна) Тоосормог--перга (Цуглуулсан цэцгийн тоосыг балтай хамт хольж хадгалсныг хэлнэ) Зөгийгөөр тоос хүртээх--ЇПчелоо« ныленне - Зөгийч, зөгий үржүүлэгч--Пчело- вод Зөгий тэжээх газар, зөгийн байр-. Пчельник Ц, ДАШДОНДОН Д, Сүхбаатарын йнйрэмжи: Улсын Хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, А--09270 индекс--14140 , дахь жилдээ ч Лхагаа Хэтэмий 01 1976 оны дөрөвдүгээр сарын 14, 16 (14186): ! Эгэл өрх нь. НАМЫН ХАЛАМЖ, ӨСВӨР ҮЕ ӨСВӨР ҮЕИЙНХЭН БАЯРТАЙ ХҮЛЭЭН АВЧ БАЙНА | | ! Хүүхдүүд эз! | Б 3 АУ ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1976--1980 онд хөг- ! жүүлэх үндсэн чиглэлийн төсөл сонии хэвлэлд нийтлэгдлээ. Уг тос- лийг олон нийтээр өргөн хэлэлцэх юм. Тосолд зааснаар У1 таван жилд: -- Нийт малын тоог бодод шилжүүлснээр 7-9 хувь өсгөнө. --0380 мянган га атар газар эзэмших ба атрын 11 шинэ сан- гийн аж ахуй нэмж байгуулна, 1 -- Аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний 60-65 хувь нэмэгдүүлнэ. 4 -- Таван жилийн эцэст малчдын хүүхдийн 60 хувийг сургуу- лийн дотуур байраар хангах, үүннй тулд 30 мянгаас доошгүй ор ! бүхнй дотуур байр барьж ашиглалтад оруулж сургуулийн дотуур ! байрны матерналлаг хангамжийг сайжруулна. 3 1 -- Үїнонерийн зуслан, биеийн тамирын талбайг нэмэгдүүлж ) хүүхдийн байгууллагын ажил, тэдний чөлөөт цагийг зөв зохион ! байгуулах ажлыг сайжруулах болно. ї т- Сургуулийн насны хүүхдийг нийтээр нь бүрэн бус дунд бо- яовсролтой болгох зорилтыг үндсэнд нь хэрэгжүүлнэ. Ерөнхий 00- ловсролын сургуулийн 9--10 дугаар апгийн сурагчдын тоог нэмэг- дүүлнэ. -- Таван жилд нийтдээ 47 мянгаас доошгүй суудалтай ерөнхий боловсролын сургуулнудыг шинээр барьж ашиглалтад оруулна. -- Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын тоог 25 хувь. нэмэгдүүлнэ. -- Залуу техникчдийн ордон, станц, пионерийн ордон, ерөнхий боловсролын сургуулийн залуу байгальчдын болон техникийн дугуй- зан зэрэг байгууллагын ажлыг сайжруулах замаар хүүхдийн тех- никийн бүтээлч авьяасыг хөгжүүлэх ажлыг хүчтэй болгоно. -- Таван жилийн дотор ерөнхий боловсролын сургуулийн 8, 10 дугаар ангн төгсөгчдөөс 90 орчим мянган залуусыг техник мэргэж- лийн сургууль болон улс ардын аж ахуйд шилжүүлнэ, -- Залуучуудын эчнээ, оройн сургалтыг сайжруулан дээд, тус- тай мэргэжлийн дунд сургуульд, үйлдвэрлэлд ажиллаж байгаа за- луучуудаас элсүүлэх явдлыг нэмэгдүүлнэ. Энэ бүхэн бол манай энхрий хайрт нам засгаас өсвөр үеийнхний төлөө эцэг ёсны нх хайр халамж тавьж байдгийн яруу тод илрэл мөн. үйлдвэрлэлийн хэмжээг БНМАУ-ыг аж үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн орон болгох, тус орны Эдийн засгийн хөгжлийн хэмжээг цаашид дээшлүүлэхэд УЇ. таван жил чухал үе шат болох бөгөөд өнөөдрийн хүүхэд багачууд та пар ч Энэ гавьяат үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулах юм. Улс орныг хөгжүүлзх шннэ таван жилийн үндсэн чиглэлийн төслийг манай 9с- верийн үеийнхэн баяртай хүлээн авч байна. 3 -Э9 єтэ-н тэ 4 ан -єтэ 4-7 Тавдугаар тапап жилд сургуулийн насны хүүхдийг бүх нийтээр | нь бүрэн бус дупд болопсролтой болгох зорилтыг амжилттай шийд 1 зэрлэж байна, : ! Ерөнхий болопсролын сургуулнуд сургалтын шинэ системд шил-. | иж, дээд, тусгай мэргэжлийн дунд сургууль, тєхиик мэргэжлийн | Сургууль, ерөнхий болопсролын сургуулиудад бурагчдын тоо 82 хупнь өслөө, тєшээшэссээстээстээсш МГИЛРАЛ, МАНДАТ. АВАХЫН..|/ ТӨЛӨӨ. 1 21 Нийслэлийн 10 жилийн 28 Дугаар дунд “сургуулийн 9-ийн «Вэ» аигийн ХЗЭ-ийн үүр МАХН-ын ХУП их хурал угтаж улсын тэргүүний үүр бо- лох үүрэг аваад амжилттай биелүүлж байна. Тус, ангийнхан. улирал да- раалан 100 хувь суралцан сурлагып чанарыг дээшлүүлсэн төдийгүй 7- ГИЙН «Н» апгийн пионерийн бүлгийг шефлэн авч улсын тэргүүний бүлэг болоход яь тусалж байна. Уг ү1-07 Энэ ангиас 15 сурагч намын-их хуралд ХЗЭ-ийн гишүүд залуучуу- даас өргөх рапортад гарын үсэг зурах мандат хүлээн авчвэ. й ! ЗУРАГ ДЭЭР: ХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга, онц сурлага- тан Ж. Хэрлэн (дунд талд нь) үүрийн товчооны гишүүдтэй | ажлаа зөвлөж байна. Х минИлллштшиын ЭРНСТ ТЕЛЬМАНЫ МЭНДЭЛСНИЙ 90 ЖИЛИЙН ОЙД . ЬМАНЧУУД зїй 17 Гэ! Л“ Т авьяастнуудын Моицерт тоглодог. Үүнд БНМАУ-аас тус улсад суугаа Элчин сайдын Яамны ха- риуцлагатай ажилтнууд урилгаар оролцож манай ажлыг улам ч сайхан болгодог юм. “Энэчилэн МПБ-ын 50 жилийн ой, тэмдэг- лэлт үйл явдлуудыг манай сур- Монгол анд нөхөддөө интериа- ционал сарын ажлын суүезр чин сэтгэлийн. баяр хүргэж БНАГУ- ын нийслэл Берлип хотын 29 дү- гээр, сургуулийнхан мэндчилж байна. : Манай сургууль таван жилийн өмнө Монголын ард түмний гарам- СУРАГЧИЙН СЭТГЭГДЭЛ. Миний таван жил Би хэдхэн сарын дараа аравдугаар апги болон гавшгай сурвалжлагч ду- гуйлангаа төгсөж аль нэгэн их ДЭЭД сургуулийн свтгүүлчийн ангид элсэл орно. Нэг үгээр хэлбэл би У! таван жилийн телөвлөгөөний эхний жил мэргэжлээ сонгож, Энз ИХ ТӨЛӨВЛӨГӨОӨ- ний дүнг гаргах 1980 онд сургуулиа төгсөВӨ 2 Улс ориы 5 жилийн тевлөвлөтөо: САНСРЫН НИСЭГЧДИЙН ӨДӨРТ бол хүн бүхний 5 жилийн толөллөгөө байх ёстой гэдгийг би сайн мэдэ, Би сургуулиа. амжилттай төгсөөд сэтгүүлч болж 1980 оны Маснвагийн олимпийг сурвалжлахаар явж ч ма- гадгүй. Мипий ирээдүй тодхон бөгөөд үнэ- хээр олон сайхан үйл ажил бодогдож байна. Бодож, тэмүүлж явах шиг сайхан юм хаана байх билээ... Нийслэлийн Хосе Мартийп яэрэм- жит 52 дугаар дунд сургуулийн 10-ын «Г» ангийн сурагч Ц. САРАНТУНА рын амьдрал тэмцлийн зампалыг судалж түүнээс сурахын зэрэгцээ БНМАУ-ын социалист бүтээн байгуулалтын гайхамшигт олол- тыг сэтгэл догдлон харж байдаг юм. Манай сургуулийн эвлэл, иио- нерийн байгу а зохиож бай- ё Л ажлаараа инолер сурагчдад БНМАУ-ын ту- хай өргөй. мэдлэг олгож байпа, Энэ ажилд пионер сурагчид,багш, сурган хүмүүжүүлэгчдээс гадна эцэг Өх, “зочид: төлөөлөгчид ч оролцдог юм. Жил бүрийн 11 дүгээр сарын 26-ны өдөр буюу. БНМАУ-ыг тунхагласны ойгоор манай сур- гууль баярып “хурал хийж, онц сурлагатан тэргүүлий пионер су- рагчдад энгэрийн тэмдэг гардуул- даг. Мон гуравдугаар сарын дун- дДуур Д. Сүхбаатарын пэрэмжит долоо хоногийн “ажил зохиодог уламжлалтай. бөллоо.. Энэ үеэр хүүхдийн гар зургийн. «Найрам: дал» үзэсгэлэл нээж, «БНМАУ- ыг хэн сайп мэдэх вэ?» уралдаа- наа дүгнэдэг, Баярын хурал хийж, гай удирдагч Д. Сүхбаатарын нэ- гуулийнхан. найрамдал нөхөрлө- рэмжит болсон богөөд бид үүгээ- лийн" баяр болгон тэмдэглэсээр рээ бахархдаг. Бид Д. Сүхбаата- ирлээ. Бид өнгөрсөн хугацаанд БН МАУ-ын тухай ихээхэн материал цуглуулж олон зуун хүнд сур- талчлав. | Манай сургуулийн за- луу түүхчдийн дугуйлан «Хувьс- галт монгол» таннийн бригадын тухай сурвалжилж байна. Мөн орчуулагч марын товчоо байс туулж, монгол найз нартайгаа захидлаар харилцаж байна. 1975 оны зун мапай багш сурагчдын төлөөлөгчид Монголд зочилж та- най улсын сургууль пионерийн байгууллагын ажил амьдралтай танилцаад мартагдашгүй сайхан сэтгэгдэлтэй буцаж ирсэн. Манай хоёр орон, өсвөрийн Тельманчууд, өсвөрийн Сүхбаа- тарчуудын бат зузаан холбоо, хамтын ажиллагаа өдрөөс өдөрт улам бэхжсээр байна. Эрхэм айд иайз нар аа! Сурлага хөдөлмөр» тоө гарамгай амжилт гаргаж энх- рий хайрт намынхаа их хурлуу- дыг угтацгаая. Герман-Монголын мандтугай! Берлин хотын Д: Сүхбаатарын нэрэмжит 29 дүгээр сургуу- лийн хамт олон, тинининийининииэтцшиинэийиниинининэцтшиниииин Өуршагтонц ! 4 1 Сансрын анхим ипсэгч, ЗХУ-ын б: лагерь,сургуулнудад хүүхдийн байнгын лаа. Тэдний хооронд гүеийн үсд мартагдашгүй. нөхөрсөг сайхан х: он юм. Энэ олон охид х аатар Юрий Гагарын “ шиоперцйн хүсэн хүлээсэн” аочши болдог хон нь ч гэсэн /зүүнтэй а найрамдал 267 Уу 6.4 ив,.08 кая ил, 1усс гцоалдану Галс НАМЫНХАА ЦЧУХ ХУРААЛ ШД Ф МАХН-ын ХҮ их ху- радд МХЗЭ-ээс өргөх ра- тортад гарын үсэг зурахын төлөө сурлага-ходолморийн соцналнст уралдааны болз- лыг ханган биелүүлсэн На- лайхын 8 жилийн дунд сур- гуулийн богийн «А» ангийн сурагч, «5 онцын эзэн», бүлгэмийн зөвлөлийц дарга Б. Одончимэг районыхоо 001 номерын мандат хүлээн авлаа. Пионер Б. Одончимэг 24 улирал дараалан онц- сайн суралцсан төдийгүй Т, 8 дугаар ангийн физик,. математикийн хичээлийн олимпиадад амжилттай оролцож, сурлагын догол- долтой 2 сурагчийг даан, дундаас сайны эгнээнд хүр- гэсэн байна. Мөн тус хөтын 10 жи- дийн дунд сургуулийн 1-ийн «В» ангийн сурагч Б. Алтан- чнмэг, 5-ын «А» ангийн сурагч Ц. Сэрчимаа, 7-гийн «Б» ангийн сурагч Ш. Ган- тулга, 8-ын «А» ангийн су- рагч С. Байманханд, 10-ын «А» зангийн сурагч Х. Эр- дэнэбат, 10-ын «В» ангийн сурагч Н. Мядагмаа, 8 жи- дийн дунд сургуулийн 4-ийн «В» ангийн сурагч ОМ. Гэ- РАПОРТАД: ГАРЫН ҮСЭГ ролмаа Т-гийн «1» ангийн сурагч Ц,. Тунгалаг, бага сургуулийн Элл «Гэ-ан гийн. О, Дашцармаа. парын 20 гаруй имонер, байгар чууд, ХЗЭийн гишүүд ра портад гарын. үсэг”. сурах мандат хүлээн апай Бага. Ш, НҮРЗЭД Ф булган, аймгийн. Хи шиг-ондор, сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «» ангийн. сурагч 11. Бадамсү- рэн МАХН-ын ХУЙ -их ху- ралд МХЗЭ-ийн гишүүд, Эа- луучуудаас өргөх рапортад сургуулиасаа хамгийн тү- рүүнд гарын үсэг зурах эрх олж 1 номерын мандат хү- лээн авлаа. П. Бадамсүрэн 33 улирал дараалан онцсайн суралцсан төдийгүй биеийн тамир спорт, урлагт авьяаслаг су- рагч том. Тэр оороо онцсайн суралцаад зогсохгүй сурсиаа цохөддөө байпга ярьж апги, бүлгийнхээ сурагчдын сур- лага хүмүүжлийг дээшлүү- лэхэд онцгой анхаардгаас анги, бүлгийн дотор онц ба сайны эзлэх хувийн жин улирал бүр 5--8 хувь ахиж, анги бүлэг нь сургуулийн «Урлаг спортын тэргүүний анги» гэдэг гэрчилгээ, «Соёлч нөхөрлөлийн анги» гэсэн цол мандат авсап юм. Ц. ДУЛАМЖАВ Ф МАХН-ын ХУП их ху- рал угтсан сурлага хүмүүж- лийн амжилтаа “илтгэх ра- портад гарын үсэг зурахын төлөө уралдаан Дундговь аймгийн пионер, баатарчуу- дын дунд идэвхтэй өрнөжс, пионер, баатарчуудын 87,1 хувь буюу 2500 гаруй су- ЗУРНА рагч, цамын их хурлын. ра тортад гарын үсэг. зурахаар үүрэг апаад аниллаж байна. Өлїїээс. сурлага” хүмүүлслээ. рээ: шалгарсан б0) гаруй су рч рапортад: гары. үсэг зурж өрхийн. мандат хүлээн апйад байна. эг померын Хулд сумын дуйд сургуу- лийн 5 дугар ангийн. онц сурлагатан сурагч Д, Цөрөи- лхам хүлрэн пан С, ҮРЖИН майдатыг Ө Хэнтий аймгийн Бин- дэр сумын 10 эцилийн дунд сургуулийн «Улсын торгүү- ний бүлгийн толоо», сойлч нөхөрлөлийн 7-гийц «Бэ» ан- гийн сурагч, соёлч цохоөрло- лийн ахлагч, бүлгэмийн зов- лолийн дарга, онцын эзэн», «Д. Нацагдорж» тэм- дэгтэн Д. Мандах, “салаан дарга, бүлгэмийн зөвлөлийн тишүүн, «Д. Нацагдорж» тэмдэгтэн 0, “Энхжаргал, 8-ын «Б» ангийн онц сурла- гатан сурагч Н. Уранчимэг, 4-ийн «А» айгийн сурагч Н. Даваа, 5-ын «А» ангийн сурагч Д. Баярцэнгэл, 5-ын «Б» ангийн сурагч Г. Нар- мандах, Б. Онончимэг, 5-ын «4Б» ангийн сурагч Б. Ба- дамханд, 6-гийн «А» ангийн сурагч З. Энхбаяр, 6-гийн «В» ангийн сурагч Б. Оюун- цэцэг нар Хэнтий аймгийн пионерийн зөвлөлийн шийд- вэрээр МАХН-ын ХУП их хуралд сурлага хүмүүжлийн өндөр амжилтаа илтгэх ра- портад гарын үсэг зурах ман- дат хүлээн авлаа. «5 Сурагч Т. ДОЛЖИНСҮРЭН шиттитнитииттиоэаашинитийнинин лийн БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРД ХҮҮХЭД БҮХЭН БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАГЧ Манай оронд жил бүр уламжлал болон явагддаг байгаль самгаалах сарын ажил хэдхэн хоногийн да- раа .ллэх гэж байна. Хот, суурин гззрыг цэцэрлэг- жүүлэх, гудамж талбай мод, бут, соог тарих, цэц" тийн мандал байгуулах ажилд хүүхэд бүхэн орол- цох ёстой.Уг ажлыг хийх- 993 та нар тимурчүүдийн булэг байгуулан амги, бу- дэг, салаагаараа гисиамж, талбайн мод соогийг ха- ршуцан авч, хамгаалан торбож арчилах, энэ тєг авар уралдаанд үүрэг авч, «Хэний май сайхан ур- Бмй, «Хэн түрүүлж жо- «Хэн мод сөог тарьж ча- дах вэ?» гэсэн сэдвээр бүлгийн сонирхолтой ажил зохиох хэрэгтэй. 5 Хамт олноороо тов суу- рин газрын нэг хэсгийг цэцэрлэгжүүлэх, сургууль- даа цэцэрлэгт талбай бай- гуулах ходолгоон өртүүлж, лиопнер сурагчдын ээлжит эргүүл, бригад гаргаж ажиллуулбал сайн. Яйиг шээ ны: «Зүлэг бүү гиш” гэ», «Мод бүү хугал6, «ИНогоон мод, цэцэрлэгээ хайрлах иь пивиер бүхиай үүрэг» гэж зэрэг ухуулга сурталчилгааг шаианер сүг рагчдын дунд соншрхолтай хэлбэрээр явуулах, зөрчил Баян-өлгий айш- гийн төвийн нэгдү- гээр 10 жилийн дунд сургуулийн онц сур- лагатан пионер (ба- руун гар талаас) Са- : гидолда, Тимур, : Нурлан нар МАХН- ын ХУП нх хуралд сурлага хүмүүжлийн өндөр амжилтаа илт- гэх рапортад гарын үсэг. зурж шандат хүлээн аваад байгаа нь. БК. МАКЕНИЙ авсан гэрэл зураг сануулгын хуудас өгөх, түүнийг яаж биелүүлснийг хянан шалгаж ажиллах нь зүйтэй, Пионер сурагч бүхэн үр жимс, модло2 ургамлын цуглуулга хийж, анги тан- бвэсвесээсээсээсэесээсээелээсээсээсээсчээхээлээсээсэенээсээслээсээлээсээсээЄээлээтээслээсээсэЄээЄээөсээЄээЄээЄээЄээсэлээчиэсжсоэээээлвелээ92! , ДдоНДГОВЬ | айм- гийн Цагаан опоогийн "Нүүрсний уурхайн бага сургууль. малчдад туслах Ч хоцогийн шиил. зохион лай 00: , толгой, шүдэнд 076 ширхэг, сорс бай ширхэг, элговч їомпоэ 20 гаруйг болтгож, шиф мал ис ахуйн хосогт 20 гаруй пахидЛын хамт. илгээлээ, Энэ шилд Лхамхүү багш- тай 1 дүгээр ангийн баа- тарчууд тэггүүлэв, МАНАЙ ИДЭВХТЭН ӨФ ЛРХАНГАЙ айм- гийн Тариат сумын 10 икилийн. дунд сургуулийн 580 гаруй пиопср сурагч 5587 тол | бойжуулж, 54890 мал хариулж, 4008 мал арчлан 1э- жээж, 26 тоцц, аргал түлш бэлтгэж, нэгдэлч- Дэд тусаллаа. Энэ ажилд Т-гийн «Б» ангийн су- рагч Бат-амгалац, 7-гийн , «В» ангийн сурагч Да- ваажаргал, Баярсайхан, .10-ын «Бэ» ангийн сурагч Нэргүйбаатар, 6-гийн «А» ангийн сурагч Бат- тулга, Зоригт 6-гийн «Г» ангийн сурагч Чимэд- дорж, Пүрэвдорж, 5-8 сурагч Бат-амга- лан, 8-ын «А» ангийн су- рагч Батдэлгэр, 8-ын «Л» апгийн сурагч (їа» рантуяа иар амжилттай оролцож бусдыгаа хошуу- чилсан юм. : С. ГАНХҮҮ С, ГАНТӨМӨР Ф ГЛЧУУРТЫН 2 геплийн дунд сургуулийн итопер, баатарчууд «Бид- ний хувь номэр» гэсэн түүхий эд бэлтгэлийн 8 хопогийн ажлаар 1667 иг-яс,104 иг зэс гууль, 179 иг хөнгөн цагаан цуг- луулис тушаан, Энэ ажилд б4ян. «А» ангийн. хамт олон, сурагч Бадрах, Монхшдиргал, Отгон, Бям- бисүрэн, Нямаа, Уран- чимэг, Алтанцэцэг иар бусдаасаа идэвхтэй оролц- 177 - Багш Ч, ГИРАА Ф ХЭНТИЙ аймгийн Баянмөнх сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн сурагчид түүхий эд бэлт- гэлийн зүйл цуглуулж ту- шаах цуваа гаргай ажил» лаж 2788,8 кг яс, 170 кс үхрийн эвэр, 73 кг бодын туур, 63 кг идэшний тос, 117 иг технинийн тос сэл шаалаа. Энэ цуваанд 5- ын «А» сын сурагч Ганцэцэг, 4-ийн «А» ай гийн сурагч Батцэцэг, 5- ын «Б» ангийн сурагч Энхболд, 8-ын «А» ан- гийн сурагч Ганболд, 7- гийн «А» ангийн сурагч Найдап нар сайн орол- цож тус бүр 47-4131 төгрөгийн бэлтгэлийг зүйл тушаалаа. : : Багш Ц. НЯМЦЭРЭН «ХУРГАЧИН» Б. СОСОРБАРАМЫН авсан судалбар гэрэл зураг. ми---а-- Миашишиишы ошшшашшлїшс шлишишлсыг шижшлтттүжжэ О.лшилллсгилэ) Э“Шиүшиллллл: Үшшишлиллинц: шилшиэхлжэлэ ШИШЖИШЫНО ШИШлНл ЖиШЛЛНШиН ӨМШҮШЛЫЛ0 чилгыг дэмжиж ой модонд бол«Ногоон эргүүл», усанд бол «Цэнхэр эргүүл» гар- гах, «Байгаль хамгаалах» тимурчүүдийн | хөдөлгөө- нийг өрнүүлж, сургууль, нионерийн зуслан зэрэг МЗЭРХТНИЙ хим орон гэртээ тарьж ур- гуулах, туршиж үзэх, тэд- гээрийн хорлогчдыг мэдэж устгах, ажилд идэвхтэй оролцож, уралдаантай ажиллах хэрэгтэй. Сургуулийн дэргэдэх Х39, пшонсрийн байгуул. лагаас байгаль хамгаалагч багачуудын идэвх санаа. газруудад ажиллуулах нь зүйтэй. Пионер сурагчдын «Но- гоон эргүүл» нь ойн аж ахуйг өргөжүүлэх, хот суурин. газрыг цэцэрлэг- жүүлэх, тарьсан мод, зү- лэг, ой модыг хамгаалах ажилд пионер сурагчдыг оргон оролцуулах зорил- готой юм. Ногоон эргүү- | лийг байгуулахдаа салаа бүрийг 4--5 хүүхдийн бү- рэлдэхүүнтэй байгуулна. Тэр хүүхдүүд нь ойрол- цоо насны буюу нэг ан- гийн сурагчид байвал зо- хилжтой. Ногоон эргүү- лийн ажлыг байгаль хам- гаалах нийгэмлэгийн сал- бар, ХЗЭ, пионерийн бай- гууллагаас ерөнхийд нь удирдана. Ногоон эргүү- лийн гишүүн бүр үнэмлэх- тэй байх бөгөөд тарьсан ургамал, мод, зүлгийг ар- чилж хамгаална. Ногоон эргүүлийн ги- шүүд нь ургамал цэцэг хүний эрүүл мэндэд ямар ач хол сурталч- лах, энэ ажилд хүүхдийг олноор татан оролцуулах, хэсэг, мод, цэцэ хариуцан авч орчны нь цэвэрлэх, услах зэргээр арчилна. МПС-ын ордны багш ж : Цэцэг-сайн. сайхны билэгдэл “Цэцэг-орчим чимээ “Цэцэг-эм "Цэцэг-цаг | ЖЦэцэг-түүх «Байгалийг хамгаалж, хишгийг їь хүртэцгээс» хөдөл- гоөнийг хүүхэд, залуусын дунд орчүүлж, орчин тоїїрноо. пэцэрлэгжүүлэх, хээрийн цэцгийг хотод ургуулах... сайн дурын тэгдэл байгуулж, ,,їнэг ба олоп Ийст ургамал, нэй- гийн үр түүх ажлыг памар бүр, мон үрийг гудатж, тал- байд тарих ажлыг хапар бүр хийх өндөр бүтээлийн нэг сарын ажил зохиох, гудамж талбайг шефлэн анч, үл- гэр жиптээчээр тохижуулан цэцэгжүүлэх, ападуучуудын тэрэмжит болгох... хурал, баяр ёслолын үеэр болон 80- чид угтах, эвлэл, пионерийн гишүүнд элсүүлэх... сур- гууль төгсөх... зэрэг залуусын амьдралд тохиолдож бай- гаа тэмдэглэлт үйх явдалд а4йпал баглаа цэцэг барьдаг заншил тогтоох... жил бүрийн УШ сарып 25-ид цэцгийн үзэсгэлэн, худалдаа, зах зохион байгуулж, гоё сайхан цэ- цэг шалгаруулдаг уламжлал тогтоох» (Цэцэрлэгжүүлэх, цэцэг тарих, загас, зөгнїї үржүүлэх хөдөлгөөнийг залуучуудын дунд орпүүлэх тухай» МХЗЭ- ийн Төв Хорооны Товчооны 1975 оны 11 дүгээр сарын 20-ны одрийц 115 дугаар тогтоолоос) вэ шинииийитиитиинтийнинининшииниинининиинииЕ Ы , чиний цэц 11 та йн --Цэцэггүйгээр хүн амь- рапна гэдэг бэрх! Академич А. Н. НЕСМЕЯНОВ - апхиныхаа гоё өнгийг гээдэг боловч, тэр- хүү гоо сайхан бүхэн нь хү- : ний сэтгэлд хадгалагдан үлд- дэг. Зохиолч В. ШЕКСПИР --Чи харь газар одсон. Гэлээ ч суулгасан цэцэг чинь үлдэж, ургасаар байна. Би түүнийг харж, мнний хүү хүний сайн сайхны тө- лөө билэг дэмбэрэлтэй зүйл үлдээжээ гэж боддог. М. ГОРЬЕНИИ (Хүүдээ бичсэн захидлаас нь) Нэг. ТАСАЛГААНЫ ЦЭ- Цэг. Тасалгааны ургамлыг сон- тохдоо, юуны өмнө тасал- | гааныхаа байршилт зориу- Ї лалтыг анхаарах нь зүйтэй. Тасалгааны ихэнх ургамал ! халуун орноос гаралтай бай- авээв! ДЭГ бөгөөд ус, чийг, гэрэл харилцан адилгүй шаарддаг. 255 Тасалгааны ердийн нөх- 88 28 цөлд жигд ургах үзэмж сай- -5 тай ургамлыг сонгож авах Ф. нь чухал. 23 ЦЭЦГИЙН САВ. Цэдгийн тчэ-ы савыг уг ургамлын үндэсний гийн тохиромжтой нь шавар см нүх гаргадаг. Нэг тасал- дал мод мэтийн том ургам- 15 систем, шорооны бүтцэнд заар, модон савнууд бөгөөд ёроолд нь илүүдэл ус гар- гаанд байх цэцгийн өндөр, өргөний лыт өргөн тагдгар саванд таривал й муу нөлөв үзүүлэхгүй хөн- гөн материалаар хийнэ. Хам- Е гах, хөрсний агааржилтыг Ева | сайжруулах зорилгоор 1-2 савны хэмжээ адилхан байх нь үзэмжтэй боловч хулслаг цэгцүүхэй, тэй хольж Тасалгааны ургамлын үр суулгах, арчлахад 4--6 см Өндөр, урт хавтгай модон сав тохиромжтой, харин түү- ний үрслэгийг жижиг ваар саванд шилжүүлнэ. Хөрс. Тасалгааны ургамлыг тарих- даа үржил шим сайтай, биологийн шаардлага хангаж чадахуйц х! бэлтгэх нь зүйтэй. Жишээ нь: кан- тус (аршийн ургамал) зуун иаст зэ- рэг цөлийн ургамлыг нилзэд элсэг- хэг хөрсөнд тарьдаг байхад хайтан, шимтэглэйг үржил шим сайтай хөр- сөнд тарьдаг. Ер нь тасалгааны ур- гамал аль нэг хэмжээгээр хязгаар- лагдмал орчинд амьдардаг учир хөрс- ний бүтцийг сайжгруулах зорилгоор холимог хөрс бэлтгэдэг хамгийн эн- гийн хэдэн аргыг дурдья. 1. Бүх хөрсийг 10 тэнцүү хэсэгт хуваая гэг -- Навчаа 4 хэсэг -- Ширэгжсэн хөрс 3 хэсэг -- Элс 2,5 хэсэг -- Модны нүүрс 0,5 хэсэг. Ийм хөрсөнд ээмгэн цэцэг, үүлэн хулс, (астрагус), шимтгэлэй, хайтан цэцэг тарихад маш тохироз ой, 2. Навчаар бэлтгэсэн хөрс бүх хөрсний) 2 хэсэг -- Ширэгжсэн хөрс 5 хэсэг -- Элс 2,5 хэсэг - Модны нүүрс 0,5 хэсэг. Энэ хєрсонд зуун наст, хэрээн нүд, хя- тад сарнай, хулслаг цэгцүүхэй, сүлж- гэнэ, кантус зэрэг цэцэг тарихад тохиромжтой. Ширэггжсэн хөрс гэдэг нь урьдаар шороогоо зэхэн, тусгай зассан тал- байд 1,551,5 метрээр овоолж зуны турш бууцны уусмалаар услан 2--3 удаа жигд хутгаж бэлтгэснийг хэл- нэ, Навчаар хөрс бэлтгэх гэдэг нь модны хагдарч унасан навчийг ялз- руулж 1-2 жил хадгалсны дараа ашиглахыг хэлнэ, ҮРЖҮҮЛЭХ, ТАРИХ, АРЧЛАХ, Тасалгааны цэцгийг үрээр болон бусад эрхтнээр үржүүлдэг. їКишээ нь шинм- тэглэйг үрээр, ээмгэн цэцэг, уданбар, хайтан зэрэг цэцгийг ургал эрхтнзэр үржүүлдэг. Ургал эрхтнээр үржүү- лэх гэдэг нь найлзуур үндэсний бул- цуу сонгинолог үндэс, навчийг авч тусгай бэлтгэсэн ус юм уу, Элсэнд ар бэлтгэсэн хөрс түүний (мөн : суулгаж: үндэслүүлээд бие даасан ур- гамлыг бойжуулах арга юм. 2 7Нижиг үрийг бага зэргийн элс- жигд цацан суулгана. Харин том үрийг жигд суулгасны да- раа хар шоровогоор нимгэн хучдаг. 10! ӨНГИЙН ЦЭЦГЭЭР 0РЧИН ТОЙРНОО ЧИНЬЕ.. ЦЭГ, 4 МХЗЭ-ийн Топ Хорооны товчдо хүүхэд, залуучуулын чөлөөт цагийг поп өнгөрүүлэх, тэдэнд ходолморийн болон гоо сайхны. хүмүүжил олгох, байгаль. орчимг. хайрлан хамгаалах төдийгүй хүмүүсийн эрүүл їхуй, аяс. Ямьд- ралд нэн их ач холбогдолтой чухал тогтоол гаргасан хм, Энэ чухал шийдлэрийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдуулан тус сонинд үүний өмнө «Ливариум ба аквариумын загас» аЛлаг цэцгийн эх орноо амтат балим эх иутаг болгоц- гоой» гэсэн материал гарсан богоод эна удаа «Олон өн- гийн цэцгээр орчин тойриоо чимье» госэй сэдлээр Мэй гийн мэргэжилтэн нарын бичсэн сөнлөлгөөг Иийтэллээ. Мод, бут, соог, цэцэг тарик хот орийг цэцэрлэгжүүлэн орчин тойриоо гоо сайхан болгох ид ажлын эхлэл үеэр нийтэлж байгаа энэ зөвлөлгөөг манай уйшигчид, эвлэл, иноперийн байгууллагын ажилтан идэвхтнНүүд анхаарал- тай уншиж өспөрийн цэцэгчдийн бүлгэм дугуйлан, сайн дурын нэгдэл байгуулан ажиллуулж, цэцэг тарих, орч ныг цэцэрлэгжүүлэх хөдөлгөөнийг эрчимтэй өрнүүлэх зэрэг ажил санаачилан сургууль, гудамж, талбай, хашаа, Е тК гэр орноо анхилам үнэрт алаг цэцгээр чимнэ гэдэгт ит- 2 2 гаж байна. сонин зөвлөл э Ян шин 7 роонд суулгаж, сайн чийглээд нар, арчин цэвэрлэж байх хэрэгтэй. Ялан- зэвэр дулаан газар байрлуулна. Ха- гуяа том зузаан навчтай тасалгааны рин хулслаг цэгцүүхэй, уданбар мэ- ургамлын навчийг долоо Хоногт Нэг тийн цэцгийг устай сазанд хийж цон- удаа савангийн уусмалаар (1 литр хон дээр тавьж үндэслүүлдэг, Алтан усанд 32-43 грамм саван ч зул мэтийн сонгинолог иштэй ургам- бэлтгэнэ) арчих нь өвчин хорлогчдод лын булцуунуудыг саванд хэд хэдэн нэрвэгдэхээс урьдчилан сэ, Дэг ширхгээр суулгаж үржүүлнэ. Тасал- сайн талтайн дээр уг гааны хайтангийн навчны илтсийг 8мьсгалах, агаараар хооллох болом- авч 3--4 см урт, 1--2 см өргөнтэй- жийг сайжруулж, хүчилтөрөгч ихээр гээр 1--2 навчны судал тааруулж ялгаруулахад нь тусалдаг. хурц хутгаар огтолж, авсан хэсгүү- Тасалгааны гоёл чимэглэлийн ур- дээ чийгтэй элсэнд суулгаж дзэрээс гамлыг үндэслүүлэх, арчлахад кан- нь шил тавьж нар тусах ээвэр газар тавина. ТАРИХ. Бэлтгэж ариутгасан савны ёроолд 1--83 см зузаан голын хайр- га дэвсэж, дээр нь хольж: бэлтгэсэн шороог савны хагаст хүртэл хийнэ. Тэгээд суулгах цэцгийнхээ үндсийг жигд тараан шорооноос бага зэрэг хөндий барьж (үндэс нурахаас бол- тус буюу аршийн ургамал нилээд онцлогтой, Кактусыг хавар, эсвэл зуны эхээр ургал эрхтнээр үрнсүүлж болох тухай энд дурдья. Оройн юм уу хажуугийн найлзуурыг салаалж ургаснаас, навчит кактусаас бол нав- чийг нь авч элстэй хайрцаг, жижиг вааранд суулган, гадсаар бэхлэж үн- дэслүүлнэ. "Савны ёроолд хайрга Ингээд үрээ суулгамагц шүршүүрээр шүршиж маш болгоомжтой жигд ус- лах ба хорсний чийгийн ууршлыг ба- “тасгах зорилгоор дээр нь хавтгай шил тавьш дулаан газар байрлуул- на. Өдөр бүр хөрсний чийгийн хэм- зтнэзг ажиглаж, хатаахгүй байх хэрэг- тэй, Нилээд хоносны дараа цухуйцыг шилжүүлэн «суулгаж сайжруулна. Энд ургал эрхтнээр үржүүлдэг хэд хэлэн дэлгэрсэн аргыг авч үзье, МӨЧРӨӨР ҮРЖҮҮЛЭХ. 2--3 шир- хэг навчтай мөчрийг эх ургамлаас нь хурц хутгаар нахианы доод хэсгээр ташуу огтолж аваад усанд суулгаж үндэслүүлэх юм уу, бэлтгэсэШ шо- сэн Төрөл бүрийн сан, хийж дээрээс нь хар шороо 2 см, го- лын том ширхэгтэй элс 8 см орчим хийнэ. Ерөөс кактус цөлийн ургамал учир хөрс, ус төдийлөн голдоггүй, гоомжлон) шороо нэмж чигжинэ, 1Ш10- рооны түвшин савны амсраас 2-43 см дор байх хэрэгтэй. Бэлэн болсон цэцгийг нэвчтэл услана. Гэлээ ч зөв суулгах арчлах нь чухал, ЗУРАГ. ДЭЭР: 1,23- хэтэрхий ихдүүлсэн дуулсныг үзүүлэв. 4-хамгийн то- хиромжтой зөв суулгасан байдал. хөрсийг буюу бага- Кактус үндэслүүлэх, ХОЁР, ТАГТЫГ ЧИМЭГЛЭХ ТУХАЙ Зуны дэлгэр цагт байшин сууцны» АРЧЛАХ. Цацгийг хавар, зуны ули-:/ ХКА. тагтыг цэцгээр чимэглэж бяцхан ралд өглөө, оройн сэрүүнд шүршиж Цэцэрлэг байгуулж болдог. Тагтанд тогтмол усална. Харин намар, өвлийн ЦЭЦЭГ тарихад модон сав илүү тохн- улиралд усалгааг багасган, зарим РОМЖтой. Модон савыг 2 см-ээс зу- навчаа гөвдөг цэцгийн үндсийг хуу- З8ангүй банзаар 20-85 см гүн, 20 рай элсэнд булж сэрүүн газар хад- СМ Өргөн, уртыг нь тагтны урттай галдаг. 3 шу Ч адил хэмжээтэй (2--3 хайрцаг) хий- 5,6,7-үндсийг буруу суулгасныг 6 үзүүлэв. “8-үндэсний зөв байрлал, нэ. Бордооны 1 кг хөрсөнд 1 грамм Хайрцгийг хольцтой шороогоор аммиакийн шүү, 1,5 грамм суфер- дүүргэн, нүүрэн талын хайрцагт мөл- фосфат, 0,5 калийн давс байхаар бо- хөө “цэцгийг гадагш нь унжуулж, дож 3 литр усанд уусган, 0,1 хувийн дундах хайрцагт дунд зэргийн өн- уусмал бэлтгээд, хавар ургамлын эх- дөртэй цэцгүүд, арын хайрцагт ни- ний өсөлт эхлэх үед бордоно. Тасал лээд өндөр, тагтны дотор талыг чи- гааны ургамлыг залуужуулах, га- мэглэх цэцгүүдийг суулгана. Ер нь даад хэлбэрийг сайжруулах зорил- мөлхөө сүлжгэнэ, хлорофитум цэц- гоор хавар өсөлт эхлэхээс өмнө нэг гүүдээс гадна 4--5 төрлийн цэцгийг удаа. хайчилж засал хийдэг. “Үүнд сонгож авах нь нлүү тохиромжтой. юуны өмнө гэмтэж муудсан, мурийж Цагаан цэцгийг ямар ч өнгийн, тахийсан мөчир ишийг тайрах, сий- цэцэгтэй нийцүүлж болох бөгөөд рүүлэх хэрэгтэй Уян нарийн иштэй, цэнхэр цэцгийг шэр цэцэгтэй, хөх том баг цэцэг, навчтай ургамлыг ху- ягаан цэцгийг улаан шар цэцэгтэй тарч гэмтэхээс хамгаалж нарийн гад- хоршуулан тарихад үзэмжтэй байдаг. санд бэхлэх нь ашигтай, Энэ иь Тагт чимэглэхэд гол гэсэр, хонин ялангуяа мөлхөж, ургадаг ургамалд нүд, гэзэг цэцэг, арслангийн жавьж, зайлшгүй шаардлагатай байдаг. Ур- сараана, шивантаг (хирнзантем), тамлын амьдралын хэвийн ажилла- георгина, гладиолус, сүлжгэнэ, хлоро- гааг хангах, өнгө үзэмжийг сайн фитум зэрэг цэцэг маш үзэмжтэй, байлгах гавад папч, шиний нь шороо БЭЭР тоосыг өдөр бүр сөолон даавуугаар Төгсгөлд иь ТУ НҮҮРЬ-... 22 | 3 С ч. Б--9 Е-- ! ШД ПАТТ свич, 1 утээн чи! 44/ 8 ч7 дХ-) “9 х лит ! ЮМ Төгсгөл, Түрүүч нь ЇЇ! мүүрх Миг "Тагтан: дээрх орол усалж 1-3,5 рүүлж, эцэцгээ шүршүүрээр: соолон байгаарай, Хөрсийг ом гүн хөнгөн сий- сард 2 улаа шингэн бордоо шүршиж, услах хэ- үстэй, Цэцгүүдээ салхи наас хамгаалахын түлд на рийн модон гадсайд бэхлэх хэрэгтэй. Тагтыг цэцгээр, чимэглэх ажлыг. 6 дугаар сарын дунд үеэс 9 лу зар сарын. дунд үе хүртэл хийж болно. үлэн ГУРАВ, ЦЭйГСИЙН МАНДАЛ Янз бүрийн хэлбэр дүү оруулан засч бэлтгэсэн хөр сон дээр зүлэг, цэцгийг хээ ”галздуулан суулгаж чимэг- эснийг цэцгийн мандал гэ дэ. Цэцгийн дүрсээр нь мандлыг. хэлбэр дугуй, зууран дөрвөлжин, тэгш өнцөгт гэ ангизахаас гадна эгбаолон иаст цэцгийн ман, Ма эцгийг зо рйн гадна. цэцэг- ээх ху зохицу хад анхаарах хэрэгтэй лээд хэлбэр зассан хөрсөө бага усалж орхиод, оройтом уу. өглөө эрт, оруулж бэлтгасэн тарицааг. модон тусламштайгайр, чимэглэх зургийн дагуу. суулгана, Мандлын цэцгийг. дөрөвдүгээр сйрпас. їхлон дулаан байранд, үрийг нь. соёолуулт зургадугаар, сарын лунлуур гадаа ил хөрсөнд, гаргажс уулгана,.. Мандал сараана, шимтэглэй, хайтан, арслан гийн эжайьж, зэмгон цоцөг. йэрэг ур гамал” илүү тохиромжтой. байдаг. бөг үчор- магмарсанжаа,.. Чагайн Дөмөг, пргуй, аамьянмлдаг,.. Мамуу зэрэг хээрийн. цэцгийг. үндэсний эпороотой нь. аваад суулган болио, Цэцгийн мандлыг зуны турш сайн усалж, зүлгийг байнга танаш, муул- сан. цэцгийг солын | байвал өнгө үзэмжээ. алддаггүй. Хашаа, байр, цэцэрлэг, мийнхаа. талбайд цоцгийн байгуулаарай! ДОРӨН, ҮР ТҮҮХ ТУХАЙ товчхон Нэг наст, таримал цэцгийн үрийг паймдугаар, сарын 15-нйас охлэн түүдэг. Гэвч үр боловсорсон эсэхийг урьдаар, ажиж, мэдэх хэрэгтэй, Бү рэн: болопсорсон үр бор, хар хүрэн опготэй байдаг, Цэцгийн дэлбээг | хурууныхаа өндгөөр зөөлөн имэрч үрийг урьд- чилан бэлтгэсэн цаасан уутанд сэгс- рэн авиа, Үрийг хур тундастай үеэр түүж болохгүй, Түүсэн үрээ дэлгэж хатаах шаардлагатай бөгөөд бохир үр, хольцоог цэвэрлэсний дараа тө- рел,. зүйлээр нь цэцгийн нэр, түүсэн он, сар, өдөр бичсэн уутанд, хийж сэрүүн газар хадгалиа, Таримал бо- лон хээрийн цэцгийл үрийг. ихээр түүж ациглах шаардлагатай байна, үржүүлж гадасны сургуу- мандал ЦЭЦГИЙН НЭР х БАНГАЛЬЧДЫН ТӨВ с Ф СТАНЦААР ОРЖ, ЦЭЦГИЙН НЭР ТОМЬЕЁОТОН гАННЛЦСАН НЬ уун цаст їсаг цэцэг (хайтан цэцэг) ил папчит “аа (богц цэ ин цоморлиг Корень-үлдос Игл цаг:хануур цэцэг Миперальпые удобрения-эрдэс Намиедолкасхад хигалагч (с9р- бордоо. Үүйд: азот, фосфор, кали даг) 5 1 орно. Бордох ажлыг олон наст « Кактуеларшийн ургамал, Хавт цэцгэнд 2-д сараас 11 дүгээр 37 нь аршийн алга, 090-: сар хүртэл хийнэ. ронхий ттайг ну аршийн ну Одиолетиик-пнэг наст цэцэг дарга гэнэ. Ппикиронка-үрслүүр шилнгүүлэн їлумба-иэцгийн манал суулгах, УҮрслүүрийг 3-4 навчтай Монстера гаалзай 0 : 5 см, 7х7 см завтай Олеандр- ЧИ нэг нэгээр пицүүлэн суулгана. Опунция-урай цэцэ! Ё Полнивать-услах, Усалгааг зуны Яеларгоний-орни цэцэг, шимтэг улиралд: өдөрт 2 удаа, овли ! лэй улиралд зөвхөн Хатсан цэцгэнд Примула-түрүүч сэллг, хавар- хийнэ, шил нзэцэг.Ч гэдэг Посадка-суулгах (ургамал суул- Па поротипк-ойл гах) Розэ-сариай Почпа-хорс Традесцанций-сүлжгэйх Развитие-хогжилт Фипнус-Ул Размпожения черенцамн-моч- Хлорофитум роор үржүүлэх, Модлог. иштэй Элгээр цэц цацгийг хавар мочроор үржүүл- олон цастай цэцэг "ООД Дэг, . мочроор, үйдэснин хунс Рост-осолт, 2 дугаар сараас та- гах мэтийн ар р үржүүлэх аж салгааны цэцгийн ургалтын хуг8- лыг 3 дугаар с “лс эхлэн 11:Дү- цаагэхэлнэ. гээр сар хүртэл хийнэ Рассада-үрслүүр, Үрээр тарьц Анютины глазки-алаг нүдэн бойжуулсан жижиг ургамлыг үрс- Аетра-гэсэр цэцэг, гол гэсэр лүүр гэнэ. Аконита-майгий, хар хорс Бархатцы-хилэн цэн! Бальзамни-хумсан будаг Бубеичин-хонхлой цэцэг Василёк-аэс цэцэг, хоцгор зул Венерииа башмачиа-голбот саад ган Водосбор-улнал цэцэг Гвоэдина-башир мэдэг Калужинца-балын Нолонольчин-хойхон цэцэү Кувшинна-дамбага ЯгВрэххалмдмылнилдаг емя-үр Стебель-иш, шилбэ "Үеилолюбино ин светолю бип0о-ду- лааид дуртай, гэрэлд дуртай. Ур- тамлыг гэрэл, дулаан, сүүдэрт дуртай гэлс ангилдаг, Уход-арчилгаа, ” Үүнд: услах, хорс сийрүүлэх, хог ургамлыг цө9- зэрлэж түүх, бордох, савнаас сал- гиш шороог. шинэмлэх,, ургамал залуужуулах, тойс шороог арчих, орчин, хорлогчидтой томцэх ажил орио, “сараана, сарааны цэцэг Цветейие-цэцэглэлт Лотос-липхуй олешие цаеты-хаарийн цоцөг Лиянный зев-ирслангийн жан Цавтоноший-(цацгийн) нэ шил» Негвбудив-дурсгал цэцэг бэ Цисточийй: иочиа. цэцгийн зодог Сивбиоза-бор цэцэг Цастовод-цоцгийн. мэргашилтан, луан зул : “НАЛ ЦЭЦЭГ, цэнэг. тарюц ургуулагч ургуулах їлеточинц: (ийеточпипа) 1, цөцгийн Саш (циеточилй цогт, цэцгийн мяргоцалтар, 2, Їїлцэг хулалдагч, Өнө нил хичээн эх үр түүлэл ирэх: хаййр. точиоон. олон, өнгө. өн: үй год цоцог тарюж, болио, ТЛи, ГО) СЛИХЛИГ ЦЭЦГИЙН БАГЛАА БЭЛТГЭН Аль ч улс оронд өргөн далгэрсанд утга. төгөлдөр сайхан. бэлгийн ийг эн цөцгийн баглаа. байдаг, Цэцэгсийн сайхан хүсэл томүүлэл, байр баййгд- лан апчирч, талархал, хүндэтгэлийн илэрхийлэл болдог, Цэцгийн баглаа. болтгохдо. Чухат имар үйл ппдалд аориулж ханд бө» лэглөх їр гэдгийг харгалаахайа| гадиа цэцгийн өнгийн хоршлыг. поп: сонгох хэрэгтэй, Цагаан цоцгийг ямар ч өнгийн цїө- цэгтэй. хоршуулж. болдог байхад улаан, шар цэцэг иь цагаан өнгийн цэцэгтэй. илүү. зохидог, Готол шар цэцэг нь. цонхор, цайвар цойхэр цэ» цэгтэй. илүү нийцдэг. Цэцгийн баглаанд шишрантаг, алтан- зул, сараана, башнр цэцэг зэр- гээр баглаа бэлтгэж хөрээн нүд, ойм, нил цэцгээр чимэглэвэл гоё үзэмжг- тэй болно, Дээрх цэцгээс гадна хээ- рийн гоё ганган сод өвс, дурсгал цэ- цэг, гэзэг цэцэг, ХОНХОН цэцэг, Иа- муу, мягмарсанжаа болон зарим үет ургамлыг цэцэглэх ед нь өргөн ашиглаж болно, Баглааг олоп цэцэг- тэй том хийсиээр сайхан болно гэж ойлговол буруу| Нэг баглаанд 4--5 цэдглийг зөв хоршуулж гоё чимэглэ- вэл сайхан баглаа болно. Цэцэг ду- лаан байранд амархан мууддаг учир аслириныг таллаад (0,25 граммыг) 3 литр усанд уусгаж цэцгээ хийж болно. Мөн марганц хүчлийн налийн сул хувийн сахарын уусмалд байлгавал муудах нь гайгүй байдаг, ШУА-ийпл Ботайнкийн хүрээлэн- гийн эрдэмтэн нарийн бичгийн дар- га, дэд эрдэмтэн П, ӨЛЗИЙХУТАГ шишинлгээний. ажилтан Л, БАДАМДОРЖ Эрдэм ЗУРГЛА, ЦЭЦГИЙН ТУХАЙ ЮУ МЭДЭХ. ВЭ? 1. ЦЭЦЭГ-ЭМ. Орчин үед эмийн зүйлийн бараг -50 хувийг ургамал, түүн дотор цэцэгт ургамлаас гарган авч байгаа бөгөөд зүрхний глицозит- тэй эмийг гагцхүү ургамлаас авч.бай- на, Манай оронд ардын эмнэлэгт 600 гаруй, шинжлэх ухааны эмнэлэгт 200 таруй ургамал,- цэцэгт ургамлыг ашигладаг: 2, ЦЭЦЭГ-ЦАГ, Цэцдгэс тодорхой цагт дэлбээгээ дэлгэдэг буюу хумь- даг. їїїншээ нь зэрлэг идрээ цэцэг өг- лөөний 4--5 цагт, багваахай цэцэг 6 цагт нойрноос сэрэх мөт дэлбээгээ дэлгэдэг бөгөөд наран хэлбийх буюу жаргах, зарим нь үдшийн бүрий эх- лэх мөчид дэлбээгээ хумьдаг, Гэвч цэцэг бүхэн адилгүй, шөнө дунд өн- гөрсөп хойно сая «унтан» эхлэдэг (нойронд. сэргэг), ҮД. болтол сөрдөг- гүй. (нойр ихтэй) цөдөг ч бий. Байгалийн ийм сонин аохилдолгоог мэддэг хүмүүс, ажигч гярхай хүүх- дүүд цэцэг, ургамлаар цагаа барим- жаалш чаддаг. байна, Та нарт зарим цэцгэн цагны хуваарийг ташилцуултл. 171 4, ЇЇ Ц. ДАШДОНДОВ шэг ". уусмалд 5 омг-ыг 41 литр усанд уусгаж) х» болно. Харин хопин нүд, алтан зул зэрэг цэцгийг 2-4: 2---эг- Цагна Далбао нь ү Далбао ин» (цэцгийн) їїлпэгдэх, | хумигдах илр пиг цг ““Идрор- цэцэн. 4225-14--15 Иїохойн хошуу 4--5 19--20 Хурган йасиаг (хамуу цэцэг) 6 14-15 Чөсөнцөр 8-7 14--17, “ Маалийга 6-7 16--17 “Айргийл й-0 17--10) Шөлргэнэ. 9 20--21 9, ЦЭЦЭГ-ГҮҮХ Сарнай цолгийг тарималшуулсан анхил орон ив эрт- шЇ Перс, Ванилоп, Сири, Энэтхэг, Япон: юм, Энэ цэцгийг бүр эрт үеэс - хамгийн зоригтой, баатарлаг гайвяа - түүний хүнд өгдөг байжээ. 10... Л. Гагариныг. сансарт аялаад ирэг. хэд машиныг иь сариайн хэлхээгээр чимсэн байлаа, Эдүгээ дэлхий лээр, 10: мянган: сортын. сариай. ургадаг. Вашир цэцгийг Франц улс.1270- айд оноос эхлэп тарьдаг болсон, Ий« рис хотын ажилчид -өнө цэцгийг | хупьсгїлын сүлд болгон хЭрэг- | лэдэг байв, Бүр хожим 1171 Петрбург хотноо. олоп улсын эмэгтэйчүүдийн чуулга оролцогсод башир цэцгийг ердийг хоос нь 8 дахин илүү үйгэр худдл- Дан авч, хуримтлуулсан өнгөө тэр, үсийн хурьсгалчдад тусламж болгой байжээ. ДРСЭН ҮГ, з Грекийн Афин хотод (Мйл) аль” - нүдэн цэцгийн баглаа өргөсөн нэгэн . "үзэсгэлэнт, бүсгүйн | сайхан хөшөө. байдаг, Нэрт яруу “87 Веймер . хотоо “цэцгийн “хүрээлэн болгохыг хүсч хэсэгхэн газар цоөн үр цацсанд цөм. “ургажээ, Түүнээс хойш Веймерийн ,цэцэрлэгчид» цэц- тийн олон зуунсорт гарган авсан төдийгүй Гётегийн, «Фауст» оохио- | слын баатрын нэрээр Фауст, Мефис- тофель, Маргарита хэмээх сорт бий болгосон гэдэг. к 49 ? 4. ЦЭЦЭГ-САЙН. САЙХНЫ .БИ- ЛЭГДЭЛ, Цэцэг хэзээ ямагт сайн сайхан,, баяр баясгалан, “аз шарга- лын билэгдэл “болдог. Хүүхдүүд та нар ээж, аар, эмээ, Өпөө, багш иа- рынхаа. насны “ойд: гадуур нь хопин нүд, нил цэцгээр чимсэн сарнайг хөнгоп. сагс: саванд “хийл өгөөрэй. Улаан сарнай, алтай. хундага цэл- гийг. баяр. ёслолын үеэр “эмэгтэй- чүүд,.. охидод барьдаг том “шүү! Элэ- чилэн төрсөн. өдрийн.ой, шинэ. суу? цанд орох, сургууль төгсөх, эрд- мийн «зэрэг хүртэх зарэг тохиолдолд янз. бүрийн сарнай, башир цэцэг д9г- ДӨГ гучиртай.. 7. ион Хүндэт. зочин, төлөөлөгчдөд бол хурц өнгөтэй (улаан цэнхэр, лгаав, цагаан). цэцгээр үзэмис төгс багдаа болгон барьдаг ом, Харин. бэлэг дурсгалын зүйлтэй хамт Өгөх-ЦэЦ- гийг баглаа болгох хэрэггүй. Урт иштэй -нэг.л «цэцэг: байвал сзохилж- той, Ингэн өнгийг. сонгохоос гадил үнэрийг бодолцох ёс Ч бас бий, Иїн- шээ нь өвчтэй. хүндт гойд” содон үнэргүй жижиг багц цэцэг | Өг5, эрүүл энхийг хүсэн ерөөдөг, ? ЇПУА-ийн байгалийн нэгдлийн хү- рээлэйгийн эрдэмтэн нарийн бич- гийн дарга дэд эрдэмтэн |0000 : Ч » ШАТАР Залуу байгальчдын. төв. сташцын багш С. ЖАВЗАН ЭМШ ХК л найрагч Гёте. | “ОЛОН ӨШГИЙН 13111399 0РЧИН ТОЙРНОО ЧИНЬЕ. “ОРОН БҮХНИЙ пРОЛЕТАРИ “АТ зэс 1976 оны МХЗЭ-ийн Төв Хөро, Д.Сүхбоасарын фэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонкц, Х.ОСО ЖЭ 200171772027770717773270200000/2/17272 рт Нэгдэгїййй /2 : МАХН-ЫН ҮЙЛ к | ша! .ЧКН-ЫН ХУ ИХ ХУРАЛ. | төлөө ! Ї Чехөслөвциийн. | Номму-. гол хололцож чухал шийд... шинэ колоиичлолын ясриг Ээ вэлхэн цаст Намын ХУ их хурал пор гаргап, оико тайван, ардчилал, Эн Ю11212Х7777””7”2 27222827 ҮйЛДаа. их хуралд дэлхийн 90 й ралд хувьсгалт хүчний цайдвар Тус их хуралд Чехөө ОРЧИМ НАММН ТӨЛӨӨЛӨГЧ, (яай түшиг үнэлч холбоо- лОВдКийн сал Гурил дуул. ТҮҮНИЙ дотор МАХНый он болсон манай хамтын мянга. гаруй. коммуппотыг. Төв. Хорооны Улс торийн нөхөрлөлийн орнуудын. толдолсоП 1200-148д төг.. Товчоо гишүүн, ПНМ хүч. чадлыг бэхжүүлэхэд, їдөлөгч” оролцлоо. ЛУлил Сайд, нарын. Эөн- социалист ориуудый.. ах лолийн дарга ЭН. Батмөнх Дүү бусад иамын их хур. Их хурал ЧИй-ЫН Төв. торгүүлой. МАХЇГын . лө- ЛЫН МОг ядил асар их ач Хорооны тайлал, МИ ис дөөлөгчид оролцов, Мөхөр холбогдолтой юм» гэлээ. Төв химан шалгах ба. шал. ЭН, ГБатмонх нх хурал дээр гай байцаах, ууХОМИООМН | колсон) үгэндээ: «Тус их». Их БИРЦ нөхөр Густай Б) илтгэл, ВИСЧСУчын НиИй- хурал нь шинэ нийгэм | Губанийг ЧКИ-ын Төв гам үдийн аасгийг 1976- байгуулах золжит борило Хороопы сронхий парийн ї 1980 онд хөгжүүлэх үнд- сон чиглэлийн тухай илт- 38 дахь м 17 (14 )24 дүгээр сарын 21, Е Е БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРЫН АЖИЛ ЭХЭЛЛЭЭ МҮЭ-ийн соёлын тев ордонд энэ сарын 15-нд байгаль хамгаа- лах сарын ажлын нээлтэд зориул- сан хурал боллоо. Хуралд МАХН-ын Төв Хороо- ны Улс төрийн Товчооны гишүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлө- лийн нэгдүгээр орлогч дарга, Мон- голын байгаль орчныг хамгаалах нийгэмлэгийн Төв Зөвлөлийн дар- га Д. Майдар, МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч гишүүн, Улаанбаатар хо- тын намын хорооны нэгдүгээр на- рийн бичгийн дарга Б. Алтангэрэл БНМАУ-ын Сайд нарын бөвлө- лийн орлогч дарга С. Лувсангомбо БНМАУ-ын шинжлэх ухааны ака- демийн ерөнхийлөгч, академич Б. Нїнрэндэв нар болон яам тус- тай тазрын сайд дарга нар орол- цов. Хурлыг нээж нөхөр Д. Майдар хэлсэн зүгэндээ, манай нам зас- гаас байгаль хамгаалах талаар байнга анхаарч ирснийг дурдаад байгаль орчныг хамгаалах асуу- дал ялангуяа уламжлалт сарын ажилд 180 гаруй мянган гишүүн 1500 гаруй байгууллагыг эгизэн- дээ нэгтгэсэн Монголын байгаль Фрчныг хамгаалах нийгэмлэг маш чухал үүрэг гүйцэтгэх ёстой гэв. Нөхөр Д. Майдар цааш нь хЭ- лэхдээ энэ ажилд олон нийтийг өргөнөөр татан оролцуулах. бай- талийн зүй тогтол, түүний баял- гийг зүй зохистой ашиглах арга замыг тайлбарлан таниулж, өсвө- тийн залуу үеийг байгальд дурд- тай түүний баялгийг нандигнан хайрлах үзлээ гмүүжүүлэх бо- лон байгалийн баялгийг өсгөж арвижуулах ажлыг шинжлэх гухаа- ны үндэстэй үр дүнтэй ажил бол- гон төлөвлөгөөтэйгээр явуулахын чухлыг онцлон тэмдэглэлээ, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЦУГЛААН Нийслэлийн лаан. МПС-дын БНМАУ-ын Сайд голын байгаль Зөвлөлийн залуу байгальч пионер сурагчдын ордонд саяхан болов, Тус орчныг орлогч хамгаалах дарга С. /Тувсангомбо, нарийн бичгийн дарга Д. Дашдовдон, техникийн улсын хорооны эрхлэгч С. Жигж иар оролцлоо. ЗАЛУУ БАЙГАЛЬЧ БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, Байгаль орчиыг хамгаз- лах нийгэмлэгийн Төв Зоплолийн орлогч ларга С. ЛУВСАНГОМБО Хайрт пионер сурагчид аа! Монголын залуу байгальчдын нийгэмлэгийн хүн- дэт гишүүн болсондоо би их баяртай байна. Байгаль орчныг хамгаалах явдал бол хүн бүрийн үүрэг мөн. Энэ тал ар м8- най үндсэн хууль, 1972 онд хуралдсан БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуулга- ны шийдвэр, мөн залуу байгальчдын нийгэмлэгийн дүрэм зэрэгт тодорхой заасан байдаг. Байгаль орчныг хамгаалах сарын алс зохион байг с талаар нийс- йн бай Зөвхөн нийслэл “Удаанбаатар хотод 100 мянга гаруй пионер сурагч байна Сургууль дрчин, гудамж талбай, гэр орныхоо эргэй тойрныг цэвэр цэмцгэр байлгаж, мод сөөг, зүлэг ногоо тарих, ургуулан арчлах талаар залуу бай чээ чиглүүлэх ёстой. хайрлан хамгаалах үйл ургуулахад их хөдөлмөр зарцуулдаг, ийм учраас, арчлан хамгаалахад онцгой анхаарах хэрэгтэй юм, Ялангуяа жил бүрийн хот тохижуулах ажлаар хороол- Үссэтэннтэтлтттүлүүглсүттлтнналганнтатгг-г- ЛАГДАХ ГЭЖ бойна. Энэ төловлогөө ёсоор луудад мод суулгаж, байна, Мон айл орхүүд мод тариык байна. Цаашид зой- хон хороолол, замын дөгуу моду тариад зогсохгүй зэргэлдээ уул нуруу, тал хөндийд мод тарих. йжлыг хүүхэд ба- гачууд та пйр хийх болно, Одоо удахгүй манай нийслэл Улаан- баатар хотын ерөнхий төлөвлөгөө бат- цэрлэг болно гэсэн үг, хамгаалж, өсгөж тыг тодорхойлох төдийгүй бичгийн ларгалр империйлиам, нмолоничлол, м-8УЖл 1:1::7::12171711717 2 27722222 77 272275 БАЙГАЛЬ. 0РЧНОО ХАМГААЛАХАД БАГАЧУУД БҮХЭН ОРОЛЦЫН гальчдын шийдвэрээр БНМАУ-ын Сайд иарын Зөвлөлийн орлогч дарга, байгаль Зөвлөлийн орлогч дарга С. Лувсангомбо, шинжлэх ухаа- ны академийн эрдэм шинтилгээний ахлах “ажилтан 0. Намнандорж нарыг Монголын залуу байгальчдын нийгэм лэгийн хүндэт гишүүн болгож, үнэмлэх тэмдэг гардуулав. БОЛОВ цуг- цуглаанд нарын Зөвлөлийн орлогч дярга Молн- нийгэмлэгийн Төв МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л. Түдэв, : шинжлэх. ухаан байгаль хамгаалах хэлтсийн үзүүлж, нино сонирхуулав. ПИОНЕР гальчдын нийгэмлэгийн гишүүд гол хү- Улаанбаатар хотод, суух болно. | Одод зүйтэй мэгдүүлэх шаардлагатай болно. Тэнд ЗХУ-аас манай ард түмэнд бэ- лэглэсэн шинжлэх ухаан, нийн ордны апарга том барилгыг энэ жил эхлэх гэж байна. Энэ хавийн цэ- үзэсгэлэнтэй сайхны гадна 100 га орчим цэцэрлэгийн юм, Ийм том барилга, ийм том цэцэр- лэг олширио гэдэг бол нийслэл хотын маань нүүр царай улам бүр гоё сайхан Хүүхдүүд ээ! Ап амьтныг үржүүлэхэд нам гаас их анхаарч байна, Ялангулд | ма» Дакип сопгон, Цувлааныг Д. Дашдовдон нээж, монголын залуу бай- нийгэмлэгийн Төв Зөвлөлийн тэргүүлэгчдийн орчныг хамгаалах нийгэмлэгийн Төв Залуу байгальч, пионер сурагчдад хандажс нөхөр С. Лувсангомбо үг хэлж үнэтэй зөвлөлгөө өглөө. Цуглааны дараа «Залуу байгальчид» гэсэн үзэсгэлэн ан амьтад, байгалийн гоо сайхныг БЭ УР МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ найд төдийгүй дэдхий дахинаа ихэд Хо- вордсон зэрлэг тэмээ-хавтгай, . хулан, тахь, “мазаалай зэрэг оццгой хөвор амьтныг хамгаалах ажлыг улсаас 30- хион “байгуулж байна, Эдгээр амьтныг хайрлан хамгаал осгөн үржүүлэхэд зориулж улсаас сая га нутаг тавьж өгсөн байна. Хүүхи дүүд та нар, удахгүй эдгээр ан амьт- ныг нийслэл хотдоо нүдээр үзэх бол- но. гэдэгт нтгэж байна, Манай хүүхэд залуучууд хотоо сайхан болгох, хотдоо зоопарктай болохын төлөө "тэмцэх хэ- рэгтэй. “Үүний тул байгаль орчныг хамгаалахад гол хүчээ зориулбал зохин но. Энэ ажлыг хийхэд юуны өмтө хөтоо боловсон гоё сайхан байлгах нь чухал. Хотын аж ахуй, байшин барилгыг хамгаа- лахад онц анхаарах хэрэгтэй том. .Хич» нээн сайхан байшин барилгатай бол төчнөөн сайхан орчин, нөхцөл бүрэл- дэнэ шүү дээ. Тэгвэл тэр хирээр ням- бай сайхан эдлэх, хайрлан хамгаалах, улам сайхан болгох эрмэлзлийг хүмүүст төрүүлдэг байна. Ийм учраас . байгаль хамгаалах сарын ажлаар хүн бүр тө- лөвлөсөн ажлаа амжилттай биелүүлээ« рэй. Энэ сарын ажлаар орчин тойрноо сайтар судалж, ургамал амьтан суд- лалын хичээлээр -үзсэнээ бататган ан төв хэсэгтээ 400 амьтныг хайрлан хамгаалах, ааш аран- мянга, тойрон орчинтойгоо нийлээд 500 мянган хүн оршин шингий нь судалж мэдэхийг хичээх нє Улаанбаатар хотоо хамгийн үзэсгэ- 300 С л ёл с юм. : 2, манган хүнтэй гэл ир! лэнтэй, ДЭ Цар ЭГЖОЭн ОНВод ЗБЭЦЫГ ДүЙд тингэ Буйр БАН шах Зэс МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос загас зөгий соёлч, социалист ц шог ац НОГОО, ЦЭЦЭ Л 5 Үржүүлэх, цэцэг тарих Б.С571(:21142121-111714 өсвөрийн багачууд, та нөхдийн зүтгэл, то цөцэг Ургамал, модыг улам... нэ- : г өрнүүлэх талаар гаргаж байгаа санаал эрмэлзлэл, чилга, чармайлтыг нийт байгууллага, ажиллагаа их нөлөөлнө, Давшид Аллан ЖӨтӨЭ иг БАГа: Энэ хүмүүс шуурхай дэмжиж уг ажилд тава! , дараа тавё шл, 21:3:01: С Өнөөдөр манай хот бусад хотыг ТН барилга, ондор болнох ГОЛ мСЛын идэвхтэй оролцох нь чухал байна. бодвол нэг хүнд оногдох ногоон зүлэг, есөн давхар барилга барина. Ялангуяа Загас, зөгийг үржүүлэх, цэцэг тарик модоороо бага байна. гандангийн хороололд барих: барил- зэрэг нь хүүхэд залуучуудын чөлөөт Манайд салхи шороо ихтэй, агаар тын 70 хувь нь ёсөн давхар байшин цагийг зөв зохистой өнгөрүүлж, улмаар хуурайгаас мод, ногоон зүлгийг тарьж байх юм. өсвөр үеийг багаас нь амьтныг хайр- лах, байгаль хамгаалах, хүрээлэн байгаа орчинтой зөв харьцахад сургаж хүнлэг нинжин сэтгэлтэй, боловсон хү- мүүжилтэй болоход нь ашиг тусаа үзүүлдэг .Цэцэг тарих, загас зөгий үржүүлэхэд хүүхэд бүр, залуу хүн бүр гавшгайлан оролцох нь зөвхөн хүмүүлжс- дийн төдийгүй танин мэдэхүйн ач хол богдолтой юм. Пиопер сурагчид аа? Та б үхэнд саян сайхныг хүсэн ерөөж, М -ын. ХУЦ их хурлыг сурлага хүмүүжлийн өндөр амиинлтаар угтана гэдэгт итгэж байна. соёл техни- талбайтай байх хайрлан в80- - МХЗЭ-ийн Төв Хороонд МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүхбаа- чарын пзрэмжит МЇТБ-ын Төв Зөл- шдөлийн хэвлэл «Залгамжлагч» сэт- түүлийн 50 жилийн ой эндэ оны зур» гадугаар сарын 8-нд болио. Энэ ойд бэлтгэх тэмдэглэ өнгө, рүүлэх талаар МХЗЭ-ийн Тор Хо- рооны товчоо саяхан тогтоол гарга. шаа. Тогтоолд Монголын оспор үсийхний өнхны хэвлэл «Эалгамж- яагчь сэтгүүлийн ойг угтаж: -- Үонор сурагчдын сурлагын ча- варыт дээшлүүлэн. : Крөгхө боловсролын сургуу. НАМЫНХАА ЦУ ХУРААЛ ШИН ( : Өвөрхацгай аймгний Гучин-Ус су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 6- тийн «А» ангийн пионерүүд МАХН- ын ХҮ их хурал угтаж, Д. Сүх- баатарын нэрэмжит бүлэг болох үүгэг авсан юм. Энэ бүлгийн шпио- верүүд Д. Цэүнсиэн үйл амьд- рзл, тэмцэлтэй холбогдолтой бяцхан ном хийж. сурталчлах материал, товхимол цуглуулж, сумын түүхийн дурсгалт газруудаар аялал зохиов: Мен БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв- аэлийн орлогч дарга, “БНМАУ-ын гавьяат багш, доктор профессор АД. Цэвэгмнд туайн үйл амьдрал, зохиолуудаас судлаж, нэрэмжит ши- рзэ ажиллуулсан байна. Тус бүлгийнхэн бүлгээрээ 100 хувь «уралцаж, онц сайны эзлэх хувийн жинг 40 хувьд хүргэжээ. Багш С. ЦЭРЭНЛОНЛОВ Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогтын сангийн аж ахуйн 8 жилийн дунд сургуулийн 3-ын «Б» 5-ын «А», «Бэ» авгнуд Хэнтий аймгийн Баян- овоо сумын 8 жилийн дунд сургуу- дийн З-ын «А», 5-ын «Бэ» ангиуд- тай монгол хэл, математик, орос хэлний хичээлүүдээр уулзалт тэм- дээн зохиож, харилцан туршлага сонилцов. Энэ уулзалт тэмцээнд Сүхбаатар аймгийн Түмэнцогтын 8 шиглийн дунд сургуулийн З-ын «Б» анги монгол хал, математикийг хичээлээр, мєн сургуулийн 5-ын ажилчны ЗАЛУУ ХАЛАА 76 БИД ИЛГЭЭЛТИЙН 39Д .». БОЛНО оёдолчии лаа өгөөд байна, Манай адилхан лиудад ахуйн соёлжилтыг сайжруу. лах ажил зохиож, -- Оагас зогий үржүүлэх, цоцэг тарих, мод пүлэг суулгаж, орчин тойрноо. гоо. сайхан болгох хөдолгоо- пийг нийт пиопер сурагч, ХООийн гишүүд, авлуучуудын дунд эрчимтай өрнүүлсэн. ажлын дүнгээр, МАХ!- ын ХУЦ -их хурлын өмнө зургаду: гаар “сарын Өд, «Оспорийн:. Сүх- баатарчууд, МАХН-ын үйл. хөрөгт хэзээд болхэн» гэсэн дайчин уриан дор Тус ойг їслоп тэмдэглэхийг ааа. лаа, Мөн доорх тогтоолоор сэтгүүлийн ойд бэлїгоэ, төмдөглөц өнгөрүүлэх цомиссыг (дарга иь. МХӨО-ийн Топ Хорооны пйрийн. бичгийн. дарга. Д, Дашдолдон) битиан, Цийт уншигч, ашонер сурагчид аа! «Залгамж үс» аяшы жигүүр бү: рэпнр, амжилтїий. аллай. сурлага. хү- мүүжилдда. оицгой. амжилт... гаргаж МАХИ-ын ХҮ! хк хурал, «Залгамж- лигч». сртгүүлийнд0э хаглс зуун жилийн ойг. угтацгийл, МЛПАМ СУРВАЛЖЛАГЧ «Залгамж «А», «Б» ангиуд монгол хэл, мас матик, орос хэдний хичээлийн тэм: цээгий нийлбэр дүнгээр 1,2 дугаар байр эзэллээ, Сурагч Х, ЖАРГАЛСАЙХАН Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын дунд сургуулийн дэргэдэх авьяаст- пьг клубийн «Алиа шогчдын дугуй- лап»-гийн сурагчид шог хошин тог- лолт бэлтгэж инээдмийн өдрөөр 3 удаа тоглосон нь өндөр үнэлэлт ав- лаа. «Сандарсан нь», «Орос хэл сур- сан нь», «Хувцсаа өмссөн нь», «Дү- лий доголон хоёр» зэрэг шог тоглолт (зэгчдийн анхаарал татаж, сурагч . Давхарбаяр, Я. Ганбат, Б. Бат- сайхан, Б. Бат-эрдэнэ нарын тоглолт үзэгчдийн талархлыг хүлээлээ. - Багш Э, ДАШЦОО Булган аймгийн Баяц-агт Сэлэнгэ сумын 8 жилийн дунд сургууль. Тэшиг сумын Хужирт бригадын бага сургуулийн иянонер сурагчид «Тө- тийн дуутүмний баясгалан» сэдэвт ажил зохиож төлийн нэмнээ, элгэвч уут, угж, бээлий зэрэг зүйл бэлтгэж мал аж ахуйн суурнудад өгч туслав. Мөн бог мал төллүүлэх суурьт очиж хашааны дээвэр дулаалан, тэжээ- тийн хашаа сэлбэн засч өглөө. ц. ДУЛАМЖАВ (Аймгийн АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны ажил- тан) Монголын пионер сурагчдын 1У спартакиад угтаж Хөвсгөл аймгийн Галт сумын 8 жилийн дунд сур- гууль, Төмөрбулаг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн хооронд биеийн тамир спортын нөхөрсөг уулзалт тэмцээн болов. Чөлөөт бөхийн 6 жинд 24 сурагч хүчээ сорьж Төмөр- булаг сумын шгниннын ДУНД СУРГУУ- лийн сурагч аваадорж, анхуяг, Дашзэвэг, Галт сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Ванданцэ- рэн, Цагаанхүү Баатар нар жин тус бүртээ түрүүлж, сагсан бөмбөгийн тэмцээнд Төмөрбулаг сумын 8 жи- орши хаана ч Эх ориы үйлдвэрийн уе» аянаар лийн дунд сургуулийн эрэгтэй, эмэг- тэйчүүдийп баг апарга болов, Үйтдэспий боход 10 суратч барил- даж, Галт сумыш 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч Ванданцэрэй тү- рүүлэв. Хичээлийн эрхлэгч С. ПҮРЭВЖАВ Нийслэлийн 10 жилийн 18 дугаар дунд сургуулийн пиоперийн бүлгэм Монгол-Зөвлөлтийн ард түмпий ган бат найрамдал, хамтын ажиллагаа- ны түүхийг судалж, В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын Пионе- рийн Байгууллагын баялаг туршла- гаас сурч тимурчүүдийн хөдөлгөөн өргүүлж байна. Монгол-Чехослованийн найрамд- дын нэрэмшинт энэ бүлгэм Монгол- Чехослованийн найрамдлын танхим байгуулж, ах дүү социалист Чехос- ловакийн ард түмний социализмыг бүрэн төгс байгуулах үйлсдээ олж байгаа ололт амжилтыг пионер су- рагчдад сурталчилж, БНСЧСУ-аас БНМАУ-д суугаа Элчин Сайдын Яампы ажилтан, мапай оронд ажил- лаж байгаа мэргэжилтнүүдийн хүүх- гүүдтэй уулзалт сохиов. Тус сургуулийн.100 шахам пио- нер ах дүү социалист орны пионеё- рүүдтэй захидлаар харилцаж байна. Пионерийн ахлах удирдагч Д. ЭРЛЭНЭБААТАР 9 МАХН-ын ХУШ их хуралд өргөх рапортад гарын үсэг зурахын төлөө социалист уралдаанд Хэнтий аймгийн Мөрөн сумын 8 жилийн дунд сур- туулийн Ичинхорлоо багштай 2-ын «А» анги идэвхтэй оролцож байна. Тус ангийн сурагчдын ном дэвтрийн ашиглалт, арнуп цэвэр, соёлжилт, даалгаврын биелэлт тогтмол сай- жирч сурагчдын унших чадвар 14 хоногт 2--30 үгээр ахижээ. Энэ уралдаанд сурагч Эрдэнээ түрүүлж дэнэчимэг, "Алимаа нар дараахь байранд явна. Багш С. ДАМДИН Миний ээж үнлддвэрийн сурч боловсрох олон арван бүтээгдэхүүн тэргүүний оёдолчин хүн. мэргэжил эзэмших сайхан бололцоо бий. Би энэ жил “эрлэлийн илгээлтээр сав- хин өдлолийн үйлдвэрт омно илгээлтээр тус үйлд- чий болно. Шинэ. таван дэлхийд алдаршиж байд- їЇБи зажийнхээ мэргэнслийг гийн нэгэнд төрөл бүрийн залгамжилж хүүхдийн хув- хивс ордог, Элэ тухай урьд. цасны төв үйлдвэрт оёдол- болохоор сана- эрт очсон пайз пар маань. жилд ажилчий болох гэвс чийн мэргэжил «А» й ЭРДЭНЭЦЭЦЭГ омүнн эзэМШИХ Ман сургуулийн 8-ын нилла. ч ярьдаг. Би хивс ийхэг- байгаадаа балртай байна. 22 хын зэрэгцээ суралцана, ? Нийслэлийн дугаар сапалтай байна, дунд сургуулийн 1344 Й «8» айгийн онц сурла- булуу ууллуллуул л лмуш ТӨТЛӨН 1), "Мөн сургуулийн. 8-ын «Бэ» ангийн сурагч Ж. МӨНГӨНЧИМэГ агч С, БОДООШИЙН ав- Ц, АРИУНАА сан гэрэл зураг, | ших найрамдлын районы НЕ2 .. В, И. ЛЕНИНИЙ МЭНДЭЛС- ний 106 ЖИЛИЙН ОЙД “ША 01-15 ЛЕНИН ҮҮРД БИДЭНТЭЙ ХАМТ Нийслэлийн зүүн дүүрэгт орь 80 ду- гаар сургуулийн дорвон давхар ягаан байшингийн хаалгаар ороход сурагчийн дүрэмт хувцсаа цэвэр цэмцгэр өмсөж, тиоперийн улааи бүчээ намируулсай охид хөвгүүд ёу бишийн баяр хөөртэй байлаа, Тэд дэлхийн аугаа их багш В. И. Леєпиний мэндэлсний 106 жиь лийн ойг тохиолдуулан хийх с» дэвт ажилд оролцохоор иржээ. Эгнүүлэн тавьсан сандал дээр хэсэг хүүхэд сууж альбом үзэж, зарим нь Лепиний үйл амьдре- лыг харуулсан зурагт сонинг шо- хоорхон харж байв. -- Ленин дөрвөн настай байж даа ном уншиж сурсан гэж нэгэн хүүгийн хэлэхэд хажууд нь зог- сож байсан цовоо охин, Ленин терман, фраиц, англи, швед хэ лийг мэддэг, хөгжим сайн тогдо- дог байсан гэж: манай багш ярь- сан гэх нь сонсдов. Лениний ту- хай хүүхдүүд үнэхээр сайн мэднэ. Энэ ч аргагүй "ом даа гэж бодож байтал сэдэвт ажил эхэллээ, Пиоперийн ахлах удирдагч Н. Мандах, В. И. Лениний мэндэлс- ний 106 жилийн ойг угтаж зохио- сон ажлын талаар товч ярив. 8-ын «А» ангийп онц сурлагатан Т., Батжаргал, В. И. Лениний үйл амьдрал, мопгол-зөвлөдтийн ард түмпий пайрамдлын тухай ярих- даа: -- Бид бүгдээрээ В.И. Лене ний үйл амьдралыг сайн мэддэг. Нүсэр их ажлынхаа зав чөлөөгөөр тэр хүүхдүүдтэй үргэлж хамт байж, тэдэнтэй чаргаар тулган, сүлд модны наадмаар хүүхдүүдтэй тойрон Фбүжиг хийдэг байлаа, Хүүхдүүд В. И. Ленинийг туй- лаас хүндэтгэн үздэг байв, В. И. Ленин, Д. Сүхбаатар на- рын зүндэслэсэн Монгол-Зөвлөл- тийн ард түмний ах дүүгийн най- рамдлын үр дүнд монголын бяц- хан иргэд бидийнхүү аз жаргал тай сайхан амьдарч байна. Бид өсвөрийн ленинчүүд анд найз нар- тайгаа үргэлж захидлаар харил- цаж, туршлагаа солилцдог тэлээ. Энэ өдөр 1 ангийн 29 баатар- чууд пнонерт элсэж тал улаан бүч, энгэрийн тэмдэг зүүлээ. МА ХН-ын ХУШ их хуралд МХЗЭ-ээс өргөх рапортад тарын үсэг зурах болзлыг ханган биелүүлсэн 4-ийн «А» ангийн сурагч Б. Энхсайхан, О-ын «А» ангийп сурагч ЦН. Ган- төгс, 7-гаАйнН «Б» апгийн сурагч М. Оюун. З-ын «А» ангийн сурагч » Батжаргал, 4-ийн «Вэ» ангийн Ц. Ариунтунгалаг нарт “рапортад тарын үсэг зурах эрхийн мандат тардуулав. Энэ сургуульд бахархах зүйл олон ажээ. медаль, диплом авч, алт, мөнгөн медальт пионер хоёрыг төрүүлжээ. Сэдэвт цуглаанд ЧИД энэ хамтлагийц зарим тоглолтоос со- пнрхож, «Лепцп бидэнтэй хэзээд хамт» гэдэг дууг шинээр сурч, Локцин тухай кино үзэж сонирх, оо. С. ДЭМБЭРЭЛСҮРЭН (НДС-ийн оюутан) нм Өдрийг зохион Бичлэгийн Уу РАЛДААНД МИНИЙ ХШШ Хүмүүсийг баяр баясгалан, Ун л цэр Хара гээн, эмчийн эргэжил бий болжээ. Хүнд тус болохын тулд аав, ээжээ Жиллуу лахын тулд Ой эмч болох хү- сэлтэй. Мипий бахархан дууриах хүн бол БНМАУ-ын гавьяат эмч “ээнд Т. Шагдарсүрэн гуай « Нийслэлийн 11 дүгээр ї сургуулийн 8-ын Чэ Х- сурагч ЦЭ. ТУНГАЛАГ, Эгч минь барилгын ТМ Ч төӨд барилгачиц бо308 Одоо Жон ХОТОД ажиллаж байна. амралтаараа эгч дээрээ очлоо. хичнээн сайхан байсан гэж санана! Саяхан зэлүүд байсан энэ газар хүмүүсийн хөдөлмөрөөр хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг нү- дээр үзлээ. Аварга том машинууд сүлжилдэж өргөгч цамхгууд зав чөлөөгүй ажиллан, монгол-зоплол- тєйн барилгачдын өрнүүн хөдөл- мөрөөр шинэ хот босч байна. Тэцдхийн хүн бүрийн царайд өөртөө итгэсэн. ажлаарад ба- | ШИШ ХҮҮХЭД, ХҮҮХДИЙН ХҮСЭЛ БОДОЛ хархсай. шинж илэрхий, Тодний дунд өгч минь улам ч. хүчтий, сайхан. юм. шиг. харигдана.. Їїй эгчээрээ. бахархаж, байна, Дархан хотын 10 нилийн цаг- дүгээр дунд сургуулийн Өлийн «А» ангийн сурагч Д. ДАВАЛСҮРЭН Мопгоп: цагаан. онгоц. жолоо бариад үүлгүй цэнхэр тэнгэрт л ДХ явах яасан гоё нэ? " БИМЛУчан: гапьцат инсгэгч: / У, Даравгар гуай шиг сайн инсгэгч болохыг мөрөөддөг, Дориод | аймгийн... Чойбалсан хотын 10 жилийн дунд сургуу. лийн 5-ын «Г», ангийн сурагч Г, ЦОГЛХАГВАА Манай багш Ч. Тунгалаг бид- ний бодол сэтгэлийг нэвт харсан юм шиг сайн ойлгодог. Эпэ гай- халтай чадварыг яаж зззмшсэн бол гэж би гайхдаг юм. Буруу зө- вийг ялгаж, юмны учрыг ухаар- тал оаЫ Жлэд ырс үнд хүүх- дүүд хайртай. Би иймл багш болно. Ж, Сүхбаатар аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Ц, ЭНХЭЭ ХЭНИЙ ПУУЖИН ХАМГИЙН ӨНДӨРТ Хө Өө сансарт ниссэн анх- зохиогддог инуржин загварын уламжлалт тэмцээн саяхан боллоо. Тэмцээнд 9 байгуулла- Хүн төрөлхтөн сс 2 тохиолдуулан ХУУЛЬЗУҮ! СУРАГЧ Эиэз булайг ажилчин, малч- ны залуу халаа-илгээлт өвөр- лөх охид, хөвгүүдэд зориулж байна. Жил бүр манай орны ероихий боловсролын болон ТМС, сургууль комбииат төгссөн олон мяцгай охид, хөвгүүд нийгмийн | тустай хөдөлмөрт өөрсдийн хүсэлт , ий- мын уриа, эвлэлийн илгээлтээр шилжин ажиллаж байна. Манай ам засаг иасанд хү- рээгүй хүмүүсийг нийгмийн тустай хөдөлмөр эрхлүүлэхдээ хөдөлмөр- лох хамгийн аятай тохилог идхцӨ- лөөр хангахыг онцгой анхаардаг бөгөөд нвсанд хүрээгуй охид, хоп» гүүдийн оюун єанаа, бие билдрии ойцлогийг харгалган төрөл бүрийн хөнгөлөлт, зрхийн онцлог хэм рэг:0::4В? ын 15 багийн тамирчин сурагчид шу- хэрт ба туузат туужин, шинээр зохион хийсэн загварт пуужин гэсэн хоёр тор- лөөр оролцож шүхэрт, туузат пуужин загварын тэмцээнд залуу) техникчдийн ордны Ц, Цэнд-аюуш, Ч ПС-дын ордны С. Нямдоо, 51 дүгээр дунд сургуулийн Д. Баярсайхан 17 дигаар дунд сургуу- лийн Д. Одхүү, Л. Отгонбаяр, 3 дугаар дунд сургуулийн Болдод, шинээр 20- хион бүтээсэн пуужин загварын урал- даанд МПС-дын ордны нисэх загварын лабораторийн Б. Унхзалагийн «Союз» залуу техникчдийн ордны нисэх хөөр- гөх лабораторийн Л, Баатарын «4ос- тон», 9. Эрдэнэцогтын «дөглөл» хол- гүүд тус тус тэргүүн байранд шалгарав. Багийн дүнгээр залуу техникчдийн ордны Б. Бэхбат, МПС-дын ордны Д. Бэхбат, 17 дугаар дунд сургуулийн Ш. Дамиранжав ахлагчтай багууд взх- ний байранд шалгарлаа. Уламжлалт 11 дэх тэмцээнд Думд- 200» аймгийн Говь-угтаал сумын 8 жи- лийн дунд сургуулийн Т. Цэвээн сх- лагчтай баг амжилттай оролцлоо. ЗУРАГ ДЭЭР: Шинзэр зохион бү- тээсэн пуужин Загварын уралдаанд түрүүлсэн МПС-дын ордны нисэх заг- варын лабораторийн сурагч Б. Энхзала «Союз» хөлгийнхөо хамт С. БОДООШ хэмжээг хуулнар тогтоосон бай- даг юм. Ийм учраас хүүхдүүд та нар хүүхдийн хөдөлморийг манай орны хууль тогтоомжоор хэрхэй яаж ягурамлан тогтоож байдгийг сайн мэдэх хэрэгтэй богоод энэ нь одоо ажиллаж байгаа болон хойшид биеийн хүчин үнэлж эхлэх хүү- хэд бүрт хэрэгтэй, эрхээ хамгаа- лах чухал ач холбогдолтой зүйл юм. Ажилчин, малчиы залуу хилаа болж эйлэлийн илгээлт өпөрлөх ховгүүд, охидын хүсэлтээр та бүх- ний хууль зүйн мэдлэгт зориулан, «Насанд хүрээгүй хүмүүсийн хө- долмор» гэбэн булан иэзэж цуврал материал нийтэлж байна. СОНИНЫ ЗӨВЛОЛ НЭГ, АЖИЛД ЛВАХ ЖУРЛМ "Тус улсын ходолморийн хууль тогтоомжинд заасиаар 10 иас хүр- сайп Охид, ховгүүдийг улс ардын ї--шшшс ошшшшшшшс: г-ш-шш--гш: лиогишишшшшүс 2)шшшшшшша тш-шшш-шш: ш-шш-ш-ш) 0---- АЛТАНЦЭЦЭГИЙН ПЛГ 4АРТИ»Т/ ОЧИО, Дэлхийн хөдолтырчдийн суут бигш сайн сурч, компуцпзт байгуулж байгаа Лепипий өх хэлийг улах Монлолтийн ард түмний ололт амжилттай танилцах, өсвөрийн ленинчүүдээс сурах зорилгоор монгол телепизийн хүүхдийн нэвтрүүлгийн реданцийе зохнөдог «/їр- тент хэн очих пэ7» уламжлалт тэмцээнд нийслэлийн 41 дүгээр дунд сургуулийн Ш, Алтинцэцэг ахлагчтай баг Хүрхэллээ! ЗУРЛГ ДЭЭР: «Артек» зусланд очих болзол хангасан сурагч чид (баруун гараас) Ш. Алтанцэцэг, Д, Ганчимэг, Ц, /лтанцэпаг, Ж. Пүрэпсүрэн, Х. Туяа иар, с. БОДООШ Өмнөговь аймгийн пнонерийн зөв- лел, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ой үнэн уриалга гаргаад ажиллаж байна. Саяхан аймгийн топ, хөдөөгийн сургууль, бүлгэмүүдийн дунд «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн б0 жилийн ой, угтаж, «Цаас хаягдал болохгүй» до- лоо хоногийн сэдэрт аян зарлаж дүг- нэв, Энэ аянд нийт 18 сургуулийн 6000 шахам пионер сурагчид орол- цож 4,2 тонн цаас цуглуулан тушаас- СЭТГҮҮЛИЙН ОЙ УГТАЖ наар аймгийн төлөвлөгөөт цаасны пилээд хувийг биелүүллээ, Энэ ажилд Цо » Сэврэй, Хүрмэн, | Хай хонгор сумын сургуулиуд пионер, сурагчдаа сайн зохион байгуулж оролцуулаш. Мөн «Залгамжлагч» сэтгүүлийн түүхэн замналтай танилцуулах зорил- гоор аймтийн шионерийн жөвлөлөөс авхаалж сэргэлэнчүүдийн явуулах заааГ удирдамж гаргаж хүргүүлснээр 14 сумын дунд сургуу" диуд «Хүүхэд бидний дуртай хэвлэл» сэдвээр АСТ зохиолоо. Аймгийн төв хөдөөгийн сургуу» лнудад хүүхдийн хэвлэл уншигчдын бага хурал болт «Пионерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» лийн захиалалт, тшиглалтыг сайжруулах 2 сарын аян зарлалаа. ? Өмнөговь аймгийн ХЗЭ-ийн тӨл ны ажилтан Т, АЛГАА. СУРГУУЛИАРАА Гопь-алтай аймгийн Дарви сумын 8 жилийн дунд сургуулийн хамт олоп улсын хэмжээний ерөнхий бо- ловсролын сургуулиудыг уриалж «Залгамж үе» аяны хугацаанд хамт олноороо шатарчин, даамчин боло- хоор 2 жилийн хугацаатай үүрэг ам- авалт аваад ажиллаж байна. Тус «спортыг нийтийн хүртээл болгох зорилгоор «Шатар, даамын » байгуулж, орон тнөөц шшиглаин тохижуу- спортын түүх, дэлхийн аварга, их мастеруудын намтраас сурталчлах, шатрын гараа, нүүдэл, хамгаалалт, төгсгөл зэргийг судлуулж, бодлого, ополын үндэслэлийг ойлгуулах ажил зохиох, апги бүлгийн аваргыг улн- ралд нэг удаа, сургуулийн аваргыг НАСАНД ХҮРЭЭГҮЙ ХҮМҮҮСИЙН ШАТАРЧИН Жинод нэг удаа шалгаруулж, улс, аймгийн чанартай тэмцээнд багш, сурагчдыг оролцуулан, улсын зэрэг- тэй шүүгч, тамирчдыг олноор 19- рүүлэх, шатар даамны холбогдолтой бичмэл сэтгүүл жилд 2 удаа гар» гах, --Сургуулийн биеийн тамирын тал» байд нийтээр тоглох шатрын ширзэ байгуулж тэнд тогтмол ажил зохиох - 100 буудалт даамын хөлөг, шатар, даамыг хаягдал матернал ашиглан хийж, шатар даамын хү- рэлцэх хэмжээний баазтай болох, -- Шатрын спортын онол дүрэм судлах хичээлийг 14 хоногт 1 удаа хийж, Улаанбаатар хотын шатрын клубтэй холбоо тогтоон ахмад ша- тарчдын арга туршлагаас суралцах зэрэг тодорхой ажил зохиож, ба! захирал М. ШПАРХҮҮ ХӨДӨЛМӨР аж ахуйн -ляиз ажилд авч болох бүрийн салбарт боловч зарим торлийн (хүнд, хортой, газар дор зэрэг) ажил, мэргэжил дээр ажиллуулахыг хоригложээ. /Мөи хуульд зааспаар зайлшгүй онцгой тохиолдолд 10 нас хүрсэн хүүх- дийг ажилд авч болпо. Тэрхүү онцгой тохиолдол гэдэг нь яна бүрийн. шалтгаанаар сургуулиас залсардан дахий орох боломжгүй болсон юм уу, ар гэрийн амьдрал байдлын. улмаас шилд орох шаардлага гарсан заргийг халиа, Уйлдвэр, албан гпзар, байгуул- лагын аахиргай, ерөнхий. болонс- ролын ба ТМС, сургууль номби- пат тогссой хүүхдийг уг хупааргь. толоплогоопий дагуу полих тэнцэх ажил мэргэжил дээр нь заавал авч ажиллуулах үүрэгтэй байдаг юм. хиргаа түүний эрүүл мэндэд то- хирсон өөр ажил олгох үүрэгтэй. Тэрчлэн хууль тогтоомжид заас- наар 18 нас хүрээгүй хүзгүүсийг шакилд авахдаа туршлагын хуга- цаа хэрэглэхгүй, шууд зохих тэн- цэх ажил, мэргэжил дээр ажил- луулдаг журамтай .Үүннй хамт шинэар ажилд орсон хүүхдэд ажил. мэргэжил дээр нь сургах, ажлын дадлага, практинтай болгох, аюул осолгүй ажиллагааны талаар байнга. тусалж, байх ёстой. Хуулийн мэргэжилтэл ц, : ЛҮНДААЖАНАН Цастай өндрөөс бэл рүү Цанатай хүүхдүүд уруудав одтой энгэрээс тал руу Морьтой юм шиг уралдаа Зандан хүлэг нь гамган Зам голохгүй хурдан Залдаг таяг єв хойгөц Зассай сүмдэ Бараан тайгыг сүлжинэ Бартаан Гүйцэн Гүйдэл дээгүүр дүүлнэ түрүүлэн дундаа шиг шулуук, хурдлана дУуулалдапа ЦАСТАЙ ӨДӨР Байшингийн дээвэрт Шувуу ны үүр Барьж өгөх минь яалал АЯА будаа шувуухайн бай ранд Асганс өгөх минь яалаа! Хөр хупгарт бууж чадалгүй Хөөрхөн. болжмор тэнгэрт эргэлдэнэ. Хөнгөн. зөөлөн жигүүр пь цуцан Хүйтэн, цасанд уначих бий дээ Хэсэгхан: гаарын цасыг аай- луулж Хэрчимхэн талх тарааж огьё Хүүхдүүд ээ наашаа ирээрэй Хүра малтуураа аваал ирээрэй! Багш Д. ГОНГОР Дээс, дээс эргээрэй Дээш, дээш дэгдээрэй Нарны наагуур даялан “Мамайг тойроод эрсээрэй! ий, дээс эргээрэй ээш, дээш дэгдээрэй. Сэрүүн салхи татуулан Сэнс шиг хурдан ээс дээс ? эзэш дээш дэгдээрэй Хөлөн доогуур даллан ) 5 эгээрэй! ДАРЧ Хөнгөн, хөнгөн Бага 11. САЛХИНААС ХУРДАН Өвөөгийн: бүрх Өөдөө хөөрлөө Агаарт эргэлдэж Алслан одлоо Тэгснээ. гэнэт Тэнгэрээс унаж Өшиглөсөн бөмбөг Өнхөрч эхэллээ. Хойноос нь би Дэгдэн хөөж Хоромхоп зуур Барнад авлаа -- алхинаас хурдан - Ач минь гэж Сайхан буурал Өвөө минь магтлаа Оюутан Д. БАЗАРРАГЧААЛ шиг «БНКУ-ыг хэн сайн мэдэх вэ?» уралдаанд оролцогсдод юо зэвсэг ячиж шинэ ЁЭ Рранцын тээврийн х ГАВАНА-ТҮҮХИЙН срлавшисд ё2 Үүнээс болж амь үрэг- дэгсдийг оршуулах ёслол ДУРСГАЛТ 101 дээр Фидель Кастро анх удаа. «Эх орон, эсвэл Каренас хэмээх усан өөрийн сорны эрх чөлөө, үхэл». гэдэг лоозонг -дэвВ- боомтын ойролцоо 1514 тусгаар тогтнолын төлөө шүүлсэн юм с32 онд байгуулагдаж эхэлсэн нспанийн булаан эзлэгч 1960 оны дөрөвдүгээр Сан Кристоболь-де-ла- дийн эсрэг олон жилийн сарын 17-нд Кочаны бу- Абана хотыг Куба улсын турш тэмцсээр ирсэн юм лаигийн План-Хироп, нийслэл гэж 1553 оноос Кубын эрх чөлөөний то Плая-Ларгед 1500 хөлс: эхлэн вэрлэх болжээ лөө цуцалтгүй тэмцэгч ний этгээдүүд довтолж 72 Жишигхэн суурны бай- цэрт хувьсгалч Хосе Мар цагийн дотор бутцохигд- сан Гаванад ХУ! зууны те 1857 оны 1 дүгээр са жээ - үеэс эхлэн орон сууц, ху-: рын 28-нд Гавана хотыг Одоо. Гавана. мужийн далдааньы -газрууд, парк. Паула гудамжинд мэндэл бүх хүн амын 76,1 хувь сүм хийд барнгдай өргөж сэн бөгөөд одоо энэ гу- нь Гавана «хотод оршин сөний дээр Европ тивээс дамжийг түүний эхийн суудаг бөгөөд 4Т8,5 хавт- Америк тив рүү зорчих нэрээр Леонор Перес гэж гай дөрвөлжин метр тал- гол боомт болжээ. Энд нэрлэжээ. 1959 оны тав- байтай. сүүлийн жилүүдэд чихрийн инншингэ ихээр дугаар сарын 1-нд Иргэ погоон ургамал бүрхсэн тариалж ойн баялгийг Ний талбайг Хосе | Мар- гудамж “талбай бий болж. гадаадад худалдаалж, том тийн нэрэмжит хувьсга- түүх дурсгалын хөшөө, том усан онгоц үйлдвэр- лын талбай гэж гэрлэх орд харшийг засваэзлан лэх болсон байна болов. шинэчилспээр улам ч ХҮУПТЇ зуун гэхэд Куба 1960 оны гуравдугаар үзэсгэлэнтэй хот болон 140 мянган хүн сарын 4-нд Гавана хотын өргөжиж байна 43 хувь нь Гавапа усан онгоцны буудал дээр ! МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хотод суурьших болсон хорлон сүйтгэгчид Кубын ажилтан А. ЧИМЭДЦЭ- 1728 онд Гаваны нх сур- босогчдын армид зориу ! РЭН ль байгуулагджээ 2 Ё Нарла ЇЦ хааны үед 77У193 7 г 5 Гавана түргэн хөгжиж ! НЕР РЭ зыыг ИХААРАЛ хүн ам нь өсч, хот улам БНБКУ Уү5г0л0222: Зэ өргөжин, баячууд хагарт- й : : Б 1 ялаа баяжин тариачид ядуу Басн ус35 Ё 7 хиа Зүдүү амьдарч байжээ 5 : 5 В бын ард п зү: 3 эээнниииииииииээиэиэшииээшииэжээжэээжээжэжэжэжиээиээжжэижинэшлэшиэииииэиигэижэшиихииэлээаижиикикиииесиикилиееиикикиениииииииииекигжсииесииєєеииесиисиииииигссиижиииихиксиигиигииг Т213 т ТИЙН СҮЛЖЭЭ ЯАЖ ЗОХИОХ 1 Үгийн зураг ямар ч хэдбэр дүрстэн ( к болно. Тэг: аль Ч та- лаас нь цүү талл хуваа харахад хоёр-та лг адилхан байх ёстой 2. Нэг 5роос "Үгийн сүл нэ мэдлэг ОЛЖ авахад тус Зарим хүүхэд үгийн хиож байгаа нь сай. ловч анхаармаар зүйл бийг бодоо рой. Үүнд: А--63292 ээ бол шинэ үг, ГР. 8. Үгийн сү өмсөх гэх мэт Үгийн гипж, ний үсэг болно. Үгийн сүлишээ! дүүд ЗХУ-ын «Огонён» сонинд байнга хэвлэгддэг Энд гуралт, болдо! Гоо сайхны Ом хадг зэрэг Дд им нэг х мэргэжил тах газар, 21 Африк Босоогоор: 2, 3. Ирэх өдөр, 4 сай лист орон, 11 цол, 15. монгол бичгийн шүд, 19 Д. Сүхбаатарын изрэмжит Улсын хэвлэлийн гинжин сүлжээг дэг. Түрүүчийн үгийн сүүлийн үсэг, дараахь үгийнхээ с зохиодог С Т: доошгүй сүлжсэн байвал сайн, г заавал ганц тоот нэр үгээр хийдэг. Зарим зүйлд үйлт нар орж болно 7Кишээ нь: Тонгорох. голдуу сэдэвчилж хий- Харин хэлбэр дүрс нь ямар ч байж: зохиож эхэлн: байгаа хүүх- этг « Московская правда » сү эж -байгаарай, ээ! тавтаар сүлшсэн бяцхан сүлжээ сонир хуулья Хопдлөнгөөр: 1! Тооны ухаан, 7. Тегеран нийслэлтэй улс, 9. Урлагийн нэг төрөл, 109 10м гаргадаг хэрэгс- сэл, 11, Хөдөлмөрийн баатар оёдолчиц, 13. Араатан, 14 16, Торийн шагналт зураач, 19. Халалцах со лцох үйл, ажлын їс, 28. Казахста- ивд байдаг Бургасыг матаж, үдээрээр боож хийсэн ЗХУ-ын хэвлэл, 6, Д. Содиомдорнийн зохиол, 8. Тоо, 9. Соцна- Ходолморийн баатар хоньчин Сангийн ал ахуй. нэг мөрөн, 5. Тогтмол 13, Бөхийн 17. Эм гахай, (18, Хуучин Гарын хэсэг, 20. Гарийн мод, э. содов комбинатад Иятериацнолал сард Я. ШБЕДОРЫН ШҮЛЭГ- 8. БЕЛЫНН ХӨГЖИМ ШОНХРЫН ХҮҮ Шонхрын хүү, шаар ын хүү, 4.7 “нарнаас тэж ! чи дүүлн 9 тал 2 г Хэгжүүн зам хан эрс бүгдээр үүрд мөнх жорроА Хоөрхий би чинь ганцаар амьд үлдлээ. 331 даа) Шонхрын- хүү, шонхрын хүү аварга жингүү, рээ Гэрэлт иар, гэгээн тулаг ХАЛХ ААН ҮЙ Лий балын бй бодохыг хүсэвгүй Чайна. (4 улаа) Х| 4 Шокхрын ХҮҮ, шонхрын БАЙ гэн сум бөмбогнүүд минь толгодоос арчса / , Намайг шопкрын хүү гэл! ангид өхөөрддөгсөн. (Зулаа Идмайг дайснууд шонхор.гэдэгсэн бог иөнгөр хэн онхрын хүү, шонхрын хүү, үнэнч хайрт Ганцаар би үлдвэнийг харж байна уу Энхрий хүүгий чинь 21158. аваад р ШИНЖТЭЙ МУГТ ИЛЧ хүү, шонхрын хүү, 015 сайн но: Хязгаар тал иутїг минь шатан ба 2521 ЭЕ? Халуун амий минь шонхрын хүүлан “эн СТ Хамгаалахаар нөд руу довтлон: айсу явсныг ӨГУдав! хөр минь Шонхрын хүү, шойхрин хүү, Халээж эрс Довтлон ирж эд ялалтайр мл. . : Дантаж байгуулсан Үй түмэн шонхруулдараа Далай ах орон минь бахархана (2 удаа) ёлнеин зан анаан эрс буг бээр 2725:71712272722124 хөэжцүн: бакстай хан. эрд 5(р-Өээр ЭЗНЭЭ? Ч джалсноёрсодд хворлий биминсгакцйаралкдид хэ, гм н сурвалжлах клубийн шинэ ном иахслын ҮЭЦЭГ ӨВГӨДИЙН АЛДАР. 5 ГАВЬЯАНЫ.. ЗАМААР» ЗХУ-ын риулт өгсөн дуртгал өгүүл- лүүдээ бичсэн байна. Хүүхдүүд та нар «Эцэг өвгөдийн алдар гавьяаны замаар» номыг уншиж хаант оросын жагсаалын цэргээс “Зөвлөлтийн зэв- сэгт хүчиий том жанжин хүртэл яруу алдарт зам туулахдаа дэлхийн 2 иргэний 2, орон нутгийн 2, бүгд 6 том дайнд оролц- соп ахмад дайчны гавь- яат намтрыг төдийгүй ЗХУ-ын баатар цол хүрт- сэн пионер Боря-. Царнко- вын эрэлхэг үйлстэй та- инлцах болно. 2 » Түүнчилэн энэ ном сур- гуулнудын дайчин алдрын танхим, музей интерна- цнонал клуб байгуулах, сурагчдын тойрон аялал зохиох, нэр нь тодроогүй баатарлаг үйлстнийг эрэн сурвалжлах пионер су- рагчдаас ахмад зүтгэлт- чнүүдтэй захидлаар харил- цах, тэдэнтэй уулзалт хийх зэрэг олон хэлбэрийн ажил зохиоход та нарт шинэ санаа өгч, хүрп- лага болох юм. Уншигчид, эрэн сур- взалжлах клубийн ги ээ! «Эцэг өвгөдийн алдар гавьяаны замаар» номыг уцшиж, бүлэг салаагаараа хэлэлцэн коммунистуудаас үлгэр їкишээ авцгаая» хө- дөлгөөцөө үзэн эрчимтэй өрнүүлээрэй. Ц. ДАШДОНДОВ арминиц геис- рал П.ЧИ. Батовын бичсэн «Эцаэг. өвгөдийн ны - замаар» лтой ном саяхан лэи гарлаа. Энэ ио- зохиогч Павел Ива- вич Батов гуай бол 3ХУ- чЧдын хороо- ЗХУ-ын хошой гоод Бүх Холбоо- рэг спортын «Зар- тоглоомын Төв гишүүнээр : зөвлөлтийн хүүхдийн сайн юм алдар гэдэг сая сая танил хүн Маршал И. С. Конев номын оршилд бичих- дээ «Павел Ивапович Аян дайнд» гэдэг дурт- ї цомоо хэвлүүлстээс хойш мянга мянган гахи- дал хүлээн авсан, ялан- гуяа сурагчид эрэн сур- валжлагч багачуудаас олон захидал авсан ба авсаар байна. “Энэ пом нь тэр олон захидлаас төрсөн бодол ахмад дайч- наас өсвөрийн уншигчид- тайгаа ярьсан чин сэтгэ- лийн яриа юм» гэж. бич- жээ. Зохиогч өөрөө бас «Та нартай би илэн далан- гүй үлэнээр. нь нөхөрсөг ярилцахыг хичээж байна» гээд Зөвлөлт орны өнцөг булан бүрээс. захидал ирүүлж өч төчиөөн зүйл усан пнопер сурагчдад 0 чин сэтгэлийн ха- уг хэвлэв, Индекс-14140 хтигтэтий интэтинтийтииининитниииииииииИ! МАНАЙ ЯРУУ АЛДАРТ ЗАЛУУЧУУД, ОЮУТЛИ ПИОНЕР СУРАГЧИД АЛ 3 СОЦИАЛИСТ ЭХ ОРОНЧ, ТУУШТАЙ ИНТЕРИА- ЦИОНАЛЧ ҮЗЭЛ, ЦЭВЭР АРИУН ЁС СУРТАХУУН- ТАЙ, АРВИН ИХ МЭДЛЭГТЭЙ. ӨНДӨР СОЁЛТОЙ, ХӨДӨЛМӨРЧ, ЭРҮҮЛ ЧИЙРЭГ ИРГЭД БОЛОН ӨСЧ ХҮМҮҮЖИГТҮН! ЭНЭ ОНЫ ХИЧЭЭЛИЙН И- ЛИЙН ЭЦСИНН ШАЛГАЛТАД ШУРГУУ БЭЛТГЭЖ, СУРЛАГЫН ӨНДӨР АМЖИЛТ ҮЗҮҮЛЭГТҮН! (МАХН-ын Төв Хорооноос 1970 оны майн нэгний баярт зориулан гаргасан урнанаас) ташпинатиийлилтиниииї! унтцлглэлээ цг пїтт ййн1тэиэййннж тээнэ нэн менөтөруүүлрээммөнөлр саниамөмнүлэнү Т Өсвөрийн Сүхбаатарчууд МАХН-ын ХУШ их хурал угтаж, Манн нэгний баяртаа сурлага хөдөлмөрийн гарамгай амжилтаар бэлэг 0а- рилаа. 9 С. БОДООШИЙНхийсэн-гэрэл зургийн эвлүүлэг, Орон БухНИЙ ПРОЛРТАРИ НА МАХН-ын. У ИЛ ХЭРГИЙН ТӨ/ 3УХБААТАРЕН НӨРЭМЖИТ “Ш11| Төв Фөрлөлийн (91815141) тэвэр в-лөэ-лли4 Танин гийн айж -арн Ас: ДЭГТУН! Э ХЭЗЭЭД Бэ/ХЭН БАЙЛ УН! ААС дайлан ша ЗЭ ҮЄ-ТГ418) | 1070 оны 4 дүгээр «арын 90, | ы-БЭН ай 4 5-1 Н. ТОНИЛОЛТ ОН УГТСАН” АЖЛЫН ТУХАН, НИШЭЭРЭВНЭ” ШСГЛ ЛЛТҮЄ787902521:2:3:2110-1:07--8 22 оны зургадугаар сарын ДЭГЛОХ «Залгамжлагч» сотгүүлийн :50 жилийн ой... угтсан. ажил тон, орой нутагт өрнөж байна, Үүнд: Улсын болон айги. дэвших шал- галтад амжилттай бэлтгэх, ерөнхий боловсролын сургуулиуд, пиопер су- рагчдын ахуйн .соёлжилтыг сайд руулах «г амжлагч» сэтгүүлий! нарэмжи бил эхэлж, энэ талаар зарим сургуулийн. хамт олоп үүрэг авч уриалга гаргаж байна. Түүнч- лэн сургууль, ацги, танхимаа цэцэр лэгжүү. загас зөгий үржүүлэх, хээрийн цэцгийг хотод тарих хөдол- 0-1Дд том гөопийг моп сэтгү нэрэмжит ажил болгол орнүү Э?Сэтэ гүүл уншигчдын уд болж хэвлэлийн тараг ашиглалт, 197: оны сүүлийн зсын захиалгын та лаар. уншигчдын санал авах ажил Б 04191617 Манай идэвхтэн сурвалжлагч пар хийх, юу бичих хэрэгтэй вэ! 1, «Сэтгүүлийн нэрэмжит хөдөл- мөрийн нэг өдрийн тухай» (Зарим сургууль хаврын субботниноо ийм юу рээг угааж, цэвэрлэсэн тухай» (ахуйн. соёлшилтоор... «мяпган “ ши- рээ угаах» ажил зохиож бас болио) 8, «Сэтгүүлийн иэрэмжит бяцхан төгөл», «Сэтгүүлийн нэрэмжит -цэц- гийн мандал», , «Сэтгүүлийн инэрэм- жит акшарнум», «Сэтгүүлийн иэрэм- жит зөгийн үүр»-ийн тухай 2.23 4. «Сэтгүүлийн нэрэмжит иино өдөрлөг, гурав, тав хоцог», «Сэтгүү: лийн иэрэмжнт үзвэр үйлчилгээ»- ний тухай, «Хүүхдийг урлагийн бо» лой бусад байгууллагууд ийм ажил, зохиох юм). л 5. «Сэтгүүлээ захиалдаг хүүхдүүд”, чийн уншигчид ярьж байна. («Ун- шигчдын бага хурлын материал ашиглах) зэрэг сэдвээр бичиж, «Пио- перийп үйэн» сонин, радио, телеви- зийн сургууль. хүүхдийп навтрүүл- гийн редакцид - шуурхай. мэдээлэх хэрэгтэй юм. уу гавшгай сурвалжлагч нар- таа амжилт хүсье. сонины зөвлөл сайп. ашигладаг, «Залгамжлаг- Бьетнам баяр Эпэ оны дөрөвдүгээр сарын 25-нд пийт. Вьетнамын үйдэсний хурлын сонгууль болов Энэ сонгуулнар Умард Виетил маас 249, Өмнөд БВьетнамаас 24: бүгд 492 допутат сонгогдлоо, Вьетнамын ард түмний ялалты нэг жилийн ой болон нийт Вьетиа мын үндэсиий хурлын сонгууль бол сонтой. “холбогдуулан: БНАБУ-аас тус улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэл эрхт чип сайд Нгуен Суан Хоё, БНМАУ-д БНӨВУ-ын “хэргийг түр (Тавдугаар сарын тэмдэглэлт “зарим үйл андал). 1--Олон улсын хөдөлмөрч- дийн эв санааны нэгдлийн өдөр 5--«Прапда» соннны анхны дугаар хэвлэгдэн гарсан... өдөр (1912 8). Энэ одрийр хэвлэлийн баяр болгон тэмдэглэдэг. --08, Марисын төрсөн өдөр (1818 о0) хүргэе түмэнд 1 хамаарагч. Нгуси .Вап. Вынг нар втар хэвлэлийн бага хурал хийв. Хэвлэлийн бага хурал дээр Эл- чин сайд Нгуеи Суан Хоё: -- Нийт Вьетпамын үндэсний хур- лын сонгууль амжилттай болж, Вьет- памын ард түмний улс үндсээ нэгт- гэх гэсэн. олон жилийн хүсэл морөө- дол биеллээ гэж, МЭДЭГДЖЭЭ. 139 (4 Вьетпамын ард түмний шинэ их ялалтад Монголын өсвөр үеийнхэн баяр хүргэж байна. Ё 7-- Радиогийн өдөр кр, 8-- Германыг гитлерийн. фё8- шизмаас мдӨлөөлсөн өдөр (1945 он) -- Д: Сүхбаатарын пэрэмжит МПБ-ынг төрсөн өдөр 9--Ялалтын баярын өдөр -- Чехословакийг фашистын булаан эзлэгчдээс чөлөөлсөн Өдөр (1945 он). Чехословакийн үндэс- ний баярын өдөр. - 15--Хо Ши-Мнний нэрэмжит Вьетнамын инонерийн байгууллаг гын 30 жилийн ой. 19--8В, ИН. Лениний нэрэмжит БХПБ-ын төрсөн .өдөр. Бос --25- Африкийн чөлөөлөгдсөн одор 5 28- «Муранлиа» сэтгүүлийн анхим дугаар хэвлэгдсэн өдөр (1924 он) 2 : Чэ2 1 Саяхан нийслэлийн 22 дугаар дунд сургуулийн пионер сураг- чид, БНМАУ-ын Ардын Их Хур- лын Тэргүүлэгчдийн орлогч дар- га, хувьсгалт тэмцл ахмад зүтгэлтэн, өөрийн бүлгэмийн хүн- дэт пнонер Ц,. Дүгэрсүрэн гуай- тай уулзалт хийв, Уулзалт дээр МАХН-ын ХҮП их хурал угтсан «Залгамж үе» аяны дүнг танил- цуулж, МХЗЭ, пионер сурагч- даас нх хуралд өргөх хөдөлмөр сурлагын гарамгай амжилтын ра- тортад тэргүүний пионер сураг- Чид гарын үсэг зурлаа. Ц. Дүгэрсүрэн гуай” тус сур- гуулийн сурагчдад хандаж ОНЦ- сайн сурч, аав ээж, ахмад үеийнх- ” НИЙХЭЭ (халааг нэр төртэй зал- тамжлахыг ерөөсөн сургамжийн Үг хэлэв. Хүндэт ппопер хэлсэн үгэндээ: -- Хайрт хүүхдүүд ээ! Хөдөлмөр хүнд өвтэгш хүмүү- жил, бүх талын дадлага туршла- Та олгож, бие бялдрыг чийрэг- МАЛЧНЫ ЗАЛУУ ХАЛАА Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл Өвөрхангай аймгийн Төгрөг сумын 8 шилийн дунд сургуулийн С. Гэлэг 8 дугаар ангийн сурагчид энэ хичээлийн вжилд «Сүрэг хамгаа- дах нөхөрлөл» байгуулан, нэгдлээ- сзэ ядарч доройтсон 50 хурга хүлээн авч арчилан маллаж онд мэнд оруул- лаа. Сүрэг хамгаалах нөхөрлөлийнхөн шал тэжээх арга барилд сайн сурал- цах байгаагийн дээр хөдөө аж ахуйн БУБЫН ПИОНЕРИЙН ХОЛБООНЫ 15 ЖИЛИЙН ОЙ Бүгд Найрамдах Нуба Улсын Пионсе- рийн Холбооны 15 жилийн ойг энэ ошл дөрөвдүгээр сарын эхээр Гавана хотноо сүр жавхлантай тэмдэглэв. Америн ти- вийн анхны социалист оронд болсон энэ баярт үйл явдалд Болгар, Вьетнам, ард- чилсан Герман, Зөвлөлт,Монгол,Полыш, Румын, Унгар, Солонгос, Чехословак зэрэг социалист орнуудын пионсрийн байгууллагын төлөөлөгч оролцож Кубын өсвөр үеийнхний үйл амьдралтай ойр дотно танилцсан юм, Ё Дөрөвдүгээр сарын 83-ны орой Лаза Ренегийн нэрэмжит театрт Кубын Пио- нерийн Холбоо байгуулагдсаны 15 жи- вийн ойд зориулсан баярын хурал болж, Кубын Пионерийн Холбооны Үндэсний Зөвлөлийн дарга Хуан Монк Морин анх «Тэмцэн босогч пиоиерүүдийн холбоо», Нэртэй бий болсон Кубын пионерийн байгууллагын яруу түүхт 15 шилийн үйл ажиллагаанаас ярив, араа нь КДу- бын Коммунист Намын Топ Хороопы нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Фидель Жастро Рус Тмонерүүдэд хандаж үг хэл- Ёзэ, Иохор Фидель Настро хэлсэн үгэн- жүүлэн, аз жаргал, алдар гавьяаг авчирдаг юм, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баа- тар барилгачин Намсрай, Хэрлэн, нэхмэлчин Гүнжилам, оёдолчин Амгалан, уурхайчин Отгонцагаан смалчин Хүрээт нарын энэ олон баатар цөмөөрөө ажил хөдөлмө- рийн талбарт гарамгай амжилт гаргасан юм, Тэд та нартай адил- хан сурагчийн ширээний араас өсч өндийсөн хүмүүс, Ингэхлээр та нар бол өнөөдрийн сурагчид маргаашийн эрдэмтэд, хөдөлмө- рийн баатрууд мөн. Ийм учраас одооноос эхлэн эрдэм номд шам- даж, сахилга баттай, даруу тө- лөв, хөдөлмөрийн үр дүнг хайр- лан арвижуулдаг хүмүүс болцгоо» гэлээ. Пионер сурагчид олсон амжил- таа улам бататгаж МАХН-ын их хурлыг сурлага хөдөлмөрийн он- дөр амжилтаар угтахаа илэрхий- лэв» МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ сонгон суралцах хичээлээр хазаар хийж, чөдөр, ногт зангидаж сурч байна, Одоо тус нөхөрлөлийн сурагч бүр хариуцсан төл 30 кг-ын жинд хүр зорилттой чармайн ажиллац- гааж байна, 5-ын «А» ангийн сурагч Ц. ДОЛГОРСҮРЭН Өвөрхангай аймгийн Зүүнбаян- улаан сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн дотуур байрын сурагчид «Сү- рэг хамгаалах нөхөрлөл» байгуулан эцэж доройтсон 80 төлөг, 10 борлон хариуцан маллаж, байнга арчилан тэжээснээр онд мэнд орууллаа. -- Энэбол бидний МАХН-ын ХУП их хуралд барих бэлгийн нэг юм гэж сүрэг хамгаалах нөхөрлөлийн гишүүд ярьж байна. 8-ын «А» ангийн сурагч СОДНОМЦЭРЭН чин дээ коммунист ёсоор хүхмүүжихийн эр- хэм чухлыг тзмдэглэйЖ, | хувьсгалын хүүхдүүд болсон пионер сурагчдаас со- циалист эх орон, хөдөлмөрч баатарлаг ард түмэн, ахмад хупьсгалчдын үйл хэ- рэгт чин үнэнч иргэд болцгоохыг урна- лахад Кубын ппонерүүд цвм суудлаас босч ёслон «Че шиг болцгооё» гэ. дахин дахин тангараглаж байлаа. Дөрөвдүгээр сарын 4-нд Кубын Ком- мунист Намыг үүсгэн байгуулагч, цогт хувьсгалч Хосе Мартийн нэрэмжит хувьсгалын талбайд Кубын Пионерийн РО Холбоо байгуулагдсаны ойд зориулсан пиоцер сурагчдын баярын жагсаал 00- лОвВ. Эпэ өдөр социалист орны пионерийн байгууллагын төлөөлөгчид Гавана хотын В. И., Лениний нэрэмжит дунд сургууль дээр очлоо, Тус сургууль дотуур байр, ходолмөрийн фройт, биеийн тамир спор- тын иж бүрэн барилга байгууламж бү- хий шинэ маягийн сургууль юм. Тус сургуульд 7--12 дугаар апгийн сураг- чид сурч, ходолморлож байна, 9--12 дугаар ашгийн сурагчид өдөрт 8--12 “НАМЫНХАА: ЦУГУУРААЛ Ї тай Манай орны ерөнхий боловсролын | сургуулнудад,. МАХИ-ын ХУИ их хуралд өспөрийн Сүхбаатарчуудайс сурлага хүмүүжлийн гарамгай ал- жилтаа илтгэх рапортад гарын үсэг зурахын төлөө ходолгөоп эрчимтэй орпож, мандат хүлээн апсан сурагч- ДЫН тоо одроос өдөрт нэмэгдсээр байна. 5 Х. . Чойбалсангийн нэрэмжит нийслэлийн нэгдүгээр дунд сургуу- лийн 7-гийн «В» ангийн сурагч Т. Оюунчимэг, Булган аймгийн Сэлэл- гэ. сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн З-ын «Б» ангийн сурагч Ц.Гүн- дэгмаа, Ховсгол аймгийн төвийн хоёрдугаар 8 жилийн дунд сургуу- лийн 8-ын «А» ангийн сурагч Д, Оюунчимэг, Архангай аймгийн Та- рнат сумын 10 жилийн дунд сургуу- лийн 9-ийн «Б» ангийн сурагч Р. Ринчинбазар, Дорнод аймгийн Баян- уул сумын 10 жилийн дунд сургуу- лийн 4-ийн «А» ангийн сурагч Д. Оюунсайхан, “Өвөрхангай аймгийн Бат-өлзий сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн 1-ийн «В» ангийн сурагч Г. Ариунаа, Гучин-ус сумын 8 жн- лийп дунд сургуулийн 5-ын «А» ан- гийн сурагч С. Энхжаргал, Хөвсгөл | сургуулийн 8-ын «Бэ» ангийн сурагч | Г.Эрдэнэчимэг, Завхан аймгийн Тэл- | мэн сумын (8 жилийн дунд сургуу- лийн 4-ийн «А» ангийн сурагч Завхан аймгийн төвийн бага сургуулийн 2-ын «А» ангийн Д. Цэрмаа, 3-ын «Б» ангийн Ж. Баяраа, 8-ын «Б» ангийн сурагч А. Болормаа нар сурлага, хөдөлмөр, урлаг, спортын гарамгай амжилт | нх хурал угтсан уралдаанд түрүүлж их ху: гаргаж МАХН-ын ХУП аймгийн Ханх сумын 8 жилийн дунд . С урлагаа, 4 Хүмүүжлийн « ГА гарамай амжилтаа. 72 илэх 1000 Г, Мягмарсүрэн, |Сэлэнго аймгийн Зүүнхэрн ЧИН 10 шилийн нэг- дүгээр дунд сургуулийн б-ын «Б» ангийн. сурагч Ц, Эрдэнэхишнг, Баянхонгор. аймгийн Бууцагаан | сумын 8. шилийн дунд сургуу. лийн. 0-гийн. «Вэ ацгийн сурагч М, | Гончигсумлаа зэрэг сурлага, сахил- га бат, апьяас илгээрээ шалгарсан олон зуу! онц сурлагатан МАХН-ын | ХҮУП их хуралд пионер сурагчдаас оргох рапортад гарын үсэг зурах мандат хүлээн авлал. . Мөн Тов аймагт рапортад гарье | үсэг зурах мандатыг 500 гаруй, Өм: нөговь аймагт 180 шахам, сурагч хүлээн авсан байна. Түүнчилэн Бул- ган аймгийн Бүрэгхангай сум, Өмнө говь аймгийн төвийн бага сургуулиуд, Булган, Сүхбаатар, Увс аймгийн тө. | вийн нэг, хоёрдугаар 8 жил, Өмио- говь аймгийн Баяндалай, Өвөрхангай аймгийн Зүүнбаян-улаан сум, Хэнтий аймгийн Бэрхийн уурхайн 8 жил, нийслэлийн 8 жилийн 485 шон дунд сургуулиудад их хуралд орго: БОВОЧАН гарын үсэг зурах мандатыг онц сурлагатан олон сурагч хүлээн авчээ. Энэ тухай манай сонины идэвхтэн сурвалжлагч Г. Батцэнгэл, Д .Саран- чимэг, Ц. Оюун-эрдэнэ, Н. Сандаг- дорж, Т. Дангаасүрэн, Г, Долгорсү- рэн, Л. Даваасүрэн, Ц. Ичинноров, Р. Тунгалаг, 8. Батаа, Г. Цэрэнхүү, Т. Алгаа, С. Буд, Ц. Дуламжав, 5. Булянцэцэг, О. Даваажав, Д. Байгал, Ч. Тунгалаг, Б. Насанбуян, Д. Са- рантуяа, Х. Лхагвасүрэн нар мэдээ- лэв. ралдаа өргөх рапортад гарын үсэг зурлаа. С. ДАМБИЙН авсан гэрэл зураг талбай, жижиг радно батарейн үйлдвэрт орой 5 цагаас эхлэн 8 цаг ажилладаг ажээ. Ийм сургууль Куба оронд олноор байгуулагдах юм байна. Энэ сургууль хүүхэд залуучуудын Лениний нэрэмжит цэцэрлэгт хүрээлэн дотор байрладаг, Тус цэцэрлэгт хүрээлэн дэх зоопаркт матар, яст мэлхий, могой загас, төрөл бүрийн шувуу байв. Мөн зуугаад төр- лийн аквариумын загас үржүүлж байна. Аквариумын загасны нилээд төрөл нь манай пионер сурагчдын үржүүлж: бай- гаа аквариумд дэлгэрч байгаа юм. Бид Гавана хотын Хосе Мартийн нэ- рэмжит пионерийн зусланд очлоо. Энэ зуслан зун таван мянган пионер, сэрүүн “улиралд хоёр мянга таван суун пионер амруулдаг ажээ. Кубын хувьсгалын өлгий болсон Орьете мужийн Сантьлго»Де-Нуба. ха- тын Мапуэл Аз Куйзе Домешийн, нэрэм- жит 47 дугаар сургуулийн пионер сураг- чидтай” уулван| Монгол-Кубын нийрамд- лын цуглаанд орөлцөж тус хотын пио- нерийн ордоп, долдугаар сарын 26-ны нэрэмжит: сургуулийн хульсгалын му- цаг хүртэл хичээллэж, погооиимсний зейг үзэж |сонирхлоо, Фидель Настро, ї СЭТГЭЛИЙН МЭНДЧИЛГЭЭ АВЧИРЛАА Эрнесто Че Гевара, Хулно Антонио Мелья, Камило Сьекфугес нарын зэрэг алдарт хувьсгалчдаар удирдуулсан сэп- сэгт тэмцэл 1953 оны долдугаа сарын 26-нд эхэлж, Батнстын дэглэмийн эсрэг Монкадагийн цэргийн хуаранд дайралт хийхэд амь үрэгдсэн баатруудын дурс» галд зориулсан хөшөө, самбар дом? Сьерра-Маэзстро ууланд олон тохиолдож байлаа. Антидлийн цагаац сувд хэмээх эрх чөлөөний арал дээр Кубын хөдөлмөрч баатарлаг ард түмэн хувьсгалын ололт амжилтаа улам бататган социалист бү- тээн байгуулалтдаа асар их зүйл хийж байгааг бид нүдээр үзэж, ах дүү со!» лист Кубын ялалт амжилтад бахархаж явлаа. Кубын ппонерүүд Монголын пионер: сурагчдад чин. сэтгэлШїїГ мэндчилгээ дэвшүүлж МАХНыихаа ХҮЇГ их- хур» лыг сурлага, хөдөлмөрийн их амаил- таар угтаарай! гэж хүсэн ерөөснийг та бүхэнд толилуулья, МПБ-ын. Төв г38| Ж. ХОРЛОО. 28:72 9 «АЛГАМЖЛАГЧ -- 50» - риулж «П л сарыж УЛ-лаьдннн үнэн» Сургууль -хүрэх Энэ бол чиний «ЗАЛГАМЖЛАГЧ -- 50» “ЗАЛГАМЖЛАГЧ», сэтгүүлийн 50 жи анай хэлэлцүүлэгт урь, оролцохыг уншигч та МАД зам! тэд, эсвэл дэвтэртээ онц- хамгийн сайн мэддэг, магадгүй хэ- зээ ч мартагдахгүй дурсан санаж явах зам байж мэд- нэ. Энэчилэн сургуулиа- саа гэртээ харих зам чинь бас л чамд баяр баясал төрүүлдэг байх учиртай! Өдөр бүхэн шинэ зүйл соп- сож, сурлагынхаа хүснэг- шинэ хэлэлцүүлэг Шинэ ШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ө ШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ Өө СУРГУУЛ р, хэлэ ЛЭ Р? 4! Оглоо цүнхээ үүрээд 1 сапал бодлоо. ОНД сОННИД инїїтлэх болно. ШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ. өӨШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ирсэнгүй. ОУйпсарлагаар пэис нь ирж хүүгээ сураг. рэлсаа гарсан иггөхий хи. Энэ удаа зарим сурагг лай, Гийхан асуувал очиг- б 53 чаэлдээ ирсэнгүй. Эон аан чийг бичиигс ирүүлсэн. сйг Дор гартай очоогүй... гэнэ. юм нь охиныг. хичлэлдээ. 0Ч- пал, сотгогдлийг. нийтаЛ. Ингээд Л Дангаасүрэнгийн Оо сон гонс итгэж байлаа. Хи. лээ, Нохдийнхөө толоо чи бипййхгүй. «пияїї» илэрсэн ї 14 чаалээ хиїїгаэд тарсан хоёр. спнай. таш, ТЭДНИЙ саг юм, Тер гартат очих өам» (2) хүү үлэш орой болтол горг сайхныг л0Л00 ШИР? гт"! хүүхдүүлтай..дарнил д 12 таа ирсангүй, Хойр хүүгийн лэлр сшил өөтогддүүд ирийл, гар 2002 Эби Өблгогтэднийг харин гол ШИН ЧОрЧЙН сургуул НЭЭ “очсон. “байт. Я О, бодож байлаа. бий нарт төдийгүй. өцөг нө. өдрөөс. өхолт цайз 2 Оно гурван. сурагчийн, эхчүүдэд тус. болох ив мипиїн дутигдлаа. ойлголоо хуньд сургууль, горгхой.. дамшиггүйг Манай” /хөлөл-/ гавон, Юуг! гэсэн. харж | рми. хоорон дахь айм ив цүүлиэгт өргөн оролцоорой! байл: : , төр одор, ихэд халайо, сопииция зөвлөл Нийслэлийн 08 “дугаа 8 Гэд- өөр, оор гарцаар тарч дунд сург, хиниЛ тийн 2 оор аамаар зүг буруулии «Дө ангийн тал лж, өдөржин орхолжс тог- ми аигид-Ц, 7Мар- Ч, ЦЭВЭЛМАА ө лож онжсог байна. Шинээр: галсайхан.. гэдөг. хүүхэд 2, юу. ч сурч мөдсэнгүй, тор” бий, 2Каргалсайхан Миний ишїїлйг Витеай: лийн ойд зо сониноос шинэ хэлэлцүүлэг хөд, зэл, ааваа? хуурах дын адил хамгийн идэвхтэй, . МУУ Өргао бодонс дараа- сонин чинь уриалж байна. чийн хичээлдоэ. сул. дүн сайн үнэлэлт тавиулаад, түүнээ зэж, аавдаа үзүү- лэх гэж яарч лвдаг боло- хоор энэ зам чамд баяр баясал төрүүлдэг нь. зүйн хэрэг ээ! рах, ордог байна. Энэ тухай дунд сургуулийн б-ын Заавал биёдүүлэкадрны Ингээд бодоход «Сур- найз нохортоо хэлж, со- «Д» ангийн сурагч 222: тууль гэр хоёрын хооронд» ийндоо тодорхой -жишээ АЛТАННАВЧ Мон сургуулийн 8 ду- чиний явдаг замо богипо баримттай бичицгэ2 Та Эхний цагийн хичээл ор- боловч их л учир утгатай Ч байтугай багш, и апчээ, Хүүхдүүд ээ! Та ипарын зарим чинь эрдэм ном су- ээж хайран сайхан цагаа сур- гууль, л алддаг, хэрэг, зөрчилд ч гарын үнэн шударга яриа, пй 10. Ччоэл тариад дандаа туслах гэр хоёрын хооронд ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ө ШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ӨШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ө АСУУ! СОНИН ЧИНЬ ХАРИУЛНА, ЗӨВЛӨНӨ «Бүхнийг сонирхогч бага. чуудын клуб» булан нээгдсэ- нээс хойш хот, хөдөөгийн пио- нер, сурагчид сонирхсон зүй- лзэ асуусан захндлыг сопины газар нрүүлсээр байна. Хүүс дүүд эз! Та нар сонирхсон зүй дз0 суу! Соннн чинь хариулна, зөвлөнө. АКВАРИУМ СОНИРХОГЧДООС Нийслэлийн 15 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Гь ан- тийн сурагч Н. Саранцэцэгийн асуултын харну -- дунгийн тухай сонирх- жээ. Манай орны ихэнх гол нууранд хоёр янзын дун бий! Нэгийг вь бүрээн дун, гөэгөөг ч- хавтгай дун гэдэг. Хавтгай унг аквариумд хийж болно. Харин бүрээн дун нь загасны түрсээр хооллодог учир түос шахдаг загастай аквариумд тавьж болохгүй. Энэ тухай 1970 онд АБЯ-наас хэвлэн гар- гасан «Монгол орны усны амьт- дыг тодорхойлох түлхүүр Он: чиг» номоос тодруулан үзээрэй! -- Булуу цагаан, хэлтгийн жараахай, гүрц, чимхүүр 34 гас, дафни, циклоныг хаанаас барьж болох вэ? гэж асуужээ. Чимхүүрийг Улаанбаатарын ор- чих ул голоос, булуу цагаан, халтгийн жараахайг Төв айм- гийн Лүн орчмын Туулаас, халбаган жараахай, гүрцийг Хэрлэн голоос барьж болно. Нөгөө дафни, циклоныг нийс- лэлийн Ногоон нуур, хүүхэд залуучу дын төв парк, ЧНДС орчим байдаг цоорөом түүнчилэн Туулын салаа, цээр" мөөс шүүн авч болно. Харин шаами нь Гүн галуутын НУУ ранд элбэг байдаг. Ёр нь има- Ёл говийн най хангай, шалбааг цөөрөмд дафини, циклон бий, Архангай аймгийн Их та: мир сумын дунд сургуулийн хамт олны асуултын хариу мын загас олдох уу гэж та нар асуужээ. Олдолгүй яахав. Хойд Тамирын голд цагаан жараахай буюу варлаан (гольян), чим- хүүр загас, сахалт жараахай элбэг. Мөн булуу цагаан, хэл- тэгийн жараахан Өгий нуурт бий! Эдгээрийг тэжээж болно. Гэхдээ тэднийг 10 градусаас илүүгүй дулаантай байлгах хэ- рэгтэй. Аквариумын ургамлыг ч орон нутгаасаа олж болно. Тухайлбал Тамирын голын бу- лан, тохойнл усны ургамлыг авахад бүрэн боломжтой. Та иараас «Усны ургамал, амьтныг цуглуулах тухай» 0: нирхсоц. асуултад. Улсын.их сургуулийн амьтай. судлалын тэнхимээс тусгай захидал би: чиж хариулсан тул өнд бүгдийг дурдсангүй. Мапай нуггаас акварниу: Нийслэлийн 33 дунд сургуулийн ангийн сурагч Б. асуултын харну дугаар Т-гийн «Б» Баяраагийн -- Загас эмчлэх болон шаахайг үржүүлэх тухай тод- руулж өгнө үү гэж хүсчээ. Өв- чилсөн загасыг нэг литр усанд цайны нэг халбага давс хийсэн (3 хувийн давсны) уусмалд байлгаж 15--20 минут бол- гоод аквариумдаа шууд хийнэ. Бусдаас загас авбал эхлээд давстай усаар дамжуулбал сайн, Гэвч их давстай усанд удаан байлгавал осмосын дарал- тын хуулиар загасны биед ус пэвчин, гэдэс нь дүүрэх аюул- тайг анхаараарай! -- Шаахайг тэжээж .үр- жүүлэхэд амархан. Голын зЗа- хын өлөн өвсийг буцалгаад хандыг нь шилэн саванд хийж тавихад ханаар нь аяндаа шаа: хай бий болдог. Тэр уснаасаа бага багаар авч жараахайтай аквариумдаа хийх хэрэгтэй, Шаахай бол жараахайны сайн хоол юм шүү! Профессор А. ДАШДОРЖ ЦЭЦЭГ СОНИРХОГЧДООС Нийслэлийн 39 дүгээр дунд сургуулийн 4, 5 дугаар ангийн зарим сурагчдын асуул- тын хариу Та нар цэцэг яагаад өвөр- мөц содон үнэртэй байдаг, яа- гаад гоё сайхан, олон өнгөтэй байдаг тухай асуужээ. Үүнд би хариултын -- Цэцгийн дэлбээ зэфи- рийн тосгон эсээр маш баян байдаг. Эфирийн тос бол онцгой үнэртэй. дэгдэмхий бодис, Эфирийн тос ихтэй анхилам сайхал цэцгээс хүмүүс тансаг сайхан үнэр гарган авч үнэртэй ус хийдэг ба мон гар гүүрийн саванд шингээдэг 10м. . Цэцэг яна бүрийн опго- "тэй байдаг иь ксаптофилл, ко: ратин зэрэг будагч бодисуудаас болио. Үүнд шар, улбар, улаан лягаай опго гаргагч бодис албаэг, Багш Х, ЛХАМЦЭРЭН Па шууд гортэо харьдаггүйг би ажигласан. Хэрэв боломж олдвол орой болтол ч тоглож магадгүй. Энэ иь. түүний давтахад саад болдог гэж би боддог. Ног удаа энэ тухай сапуулахад тэр й0- дох гэсэн, Гэтэл би түүнд тусалья л гэж бодсон юм. Нийслэлийн 14 дүгээр лоо. Дангаасүрэн маань 1 ын хи гэдэг,Цэг өдөр хичээл: дээ ирэхгүй болохоор гэрт ШИНЭЧЛЭЛ РЭН -| “Хүү хичдэл02С99 ирээгүй байна гэлээ, Удал» гүй тэр ирлээ, Татсайхан ичсэндээ. юу ч хэлж чад» сангүй, Харин бид сайн ойлголцож найз маань да- хип худал хэлэхгүй гэж амласан юм. Амласан бол хичээлээ, 806 - Б1їүГЖШҮүЛГҮЕ? гаар ангийн сурагч М. ЭНХС ШИНЭ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ БНКУ-ЫГ ХЭН САЙН МЭДЭХ ВЭ? УРАЛДААНД 0РОЛЦОГЧДОД Ж- Кубын Залуу Коммунистуудын Х боо 300 мянга, Пионерийн Холбоо 2,5 сая гишүүнтэй. 4 БНКУ-ын хүүхэд залуучуудын бай- гууллага олон улсын хүүхэд залуучуудын дэвшилт хөдөлгөөнд их хувь нэмэр оруулж байна. ДОЗ-ын ХЇ их наадамд Америк тивд анх удаагаа БНКУ-ын пийслэл Гавэ- на хотноо 1978 онд болио. ДОЗ-ЫН. 1--Х ИХ НААДАМ 1, 1947 онд Прагад (Чехословак) 2. 1949 опд Будапештэд (Унгар) 1951 онд Берлинд (БНАГУ) 1953 онд Бухарестэд (Румын) 1955 онд Варшавт (Польш) 1957 онд Москвад (ЗСБНХУ) 1959 онд Венад (Австри) 1962 онд Хельсинкт (Финланд) . 1968 онд Софид (Болгар) 1973 онд Берлинд (БНАГУ) тус тус болжээ. ТА НАРЫН УНШИЖ СУДЛАХ МАТЕРИАЛ 1, Кубын Пионерийн Холбоо (С.Чу- луунцэрэн) «Пионерийн сүнэн» сонин. 1972 оны 12 дугаар сарын 22-ны 2945 2. «Ю. Цэдэнбал Кубын гпнонер бага- чуудын дунд» «Пионерийн үнэн» сонины 1972 оны 12 дугаар сарын 29-ний 46 3. «БНКУ-ын Пионерийн Байгууллага» (С. Зундуй). «Пионерийн үнэн». 1974 оны 1 дүгээр сарын 1. 291 . 4. «Кубын Пионерийн Холбоо», (Л. Дугарсүрэн) «Пионерийн үнэн» 1976 оны 1 дүгээр сарын 1. М1 5. «БНКУ-ын Пионерийн Байгуулла- гын туршлага» (С. 38: й). «Залгамж- лагч» сэтгүүл. 1974 он. МЭ, (28-30 дугаар тал) " шоФосоосо - 6. «Андын туршлага ажлын жигүүр». МПС-ын Ордон «Улаан бүч» бичмэл сэт- гүүл. 1974 он. 785 |. Т.«День рождения Союза Пиоперов КНубы», «Спутник пнонерского вожатогб» Моснын ана гвардия», 1978 г.стр 84-85 8. «Согюз пнонеров Республики Кубы», «Нинга вожатого». Москва «Молодая гвар- дия» 1972 г. стр 193 9, В. А, Пушкина «Куба Улсын Пино- нерүүдийн Холбоо», «Анд шохөд» (орч, Б. Надмид), УБ 1965 он. 117-121 дүгээр тал ит «Вожатый» 10, «В едиппом строю» 1976 г, ХМ2 сэр 44 192: "ГЭСС цєхсолий 3850 ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНЫ ДҮН МАХН-ын ХҮЙ их хурал угтаж «Пионерийн үнэн» сопины газ- раас зарласан. «Миний дуурнах хүн» зохион бичлэгийн уралдаанд хот, хөдөөгийн 628 ппонер сурагч зохион бичлэг ирүүлснийг урал- дааны комнсс шалгаруулж байр эзлүүллээ. Үүл: Нэгдүгээр байранд нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн. 8-ын «Б» ангийн сурагч П. Туяа, Хоёрдугаар байранд Ховд айм- гийн төвийн 10 жилийн дунд сур. туулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Ц. Цагаанхүү, Дорнод аймгийн А. Ф. Гастеллогийн нэрэмжит, төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Ж. Батбилэг, нийслэлийн 17 дугаар дунд сур- гуулийн 7-гийн «А» ангийн су- рагч Д. Цэцэгмаа, Гуравдугаар байранд Хөвсгөл аймгьйн Мөрөн хотын 10 жилийн дунд сургуулийн 9-ийн «Г» ан- гийн сурагч Б. Бат-эрдэнэ, Архан- гай аймгийн Тариат сумын дунд сургуулийн 9-ийн «Б» ангийн су- рагч Р. Ринчинбазар, Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн су- рагч С. Баттөмөр, нийслэлийн 16 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» ЗХУ-ын «Художествециал литерату- ра»-хэвлэлийн газар, хүүхдэд зорпулис дэлхий дахины уран зохиолын алтан дод орсон шилдэг бүтээлийн эмхт. тэлийг 50 боть пом болгон гаргах байна. Урьд өмнө хаа ч байгаагүй уран :0- хиолын энэ их сан хөмрөгт орос зовлол- тийн болон зөвлөлтийн олон үндэстний сонгодог бүтээл, гадаадын зохиолчдын шилдэг яруу найраг, жүжиг, үргэлжил- єЗН үгийн зохиолууд орох юм. 7Жишээ нь зөвлөлт оросын уран зохиол гэсэн хэсэгт Горькнй, Маяковсний, Ксенин, Фадееп, Чуковский, Маршан, Пришвип ээвшаэштлижэвшлсхыоохэгыЛ- «ЗАЛГАМЖЛАГЧ--50» таж цэцэрлэгийн бицхан дү фондын төв комисст бэлэг улсын тэргүүний «ын тэргүүний ангийн сурагч Т. Илмцогт, 11 дүгээр дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Цэ, Тунгалаг, Г- дүгээр дунд хУРгүулийн 08-ын «Б» ангийн сурагч ». Балж пар тус түс шалгаран, Уралдааны комисс нийслэлийн гуравдугаар дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч С. Отгон, Унс аймгийн Наранбулаг сумын дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн су- рагч Ч, Жомбууз, Дархан хотын нэгдүгээр 10 жилийн дунд сур- гуулийн 7-гийн «Д» ангийн су- рагч Ч. Энхцэцэг, Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 10-ын «Вь ангийн су- рагч Д. Тарва, Өвөрхангай айм- гийн. Зүйл сумын дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч М. Цэ- лэнсодиом нарт тусгай шагнал олгохоор шийдвэрлэв, Манай уралдаанд идэвхтэй орол- цолс зохион бичлэг ирүүлсэн бо- лон ахмад үсийпхний хупьсгалч, дайчин, хөдөлмөрч уламжлалаас суралцах талаар сонирхолтой олон сайхан ажил зохиосон нийт пио- иер сурагчид, пионерийн бүлэг, бүлгэмийн хамт олонд баяр хүргэж байна. УРАЛДААНЫ КОМИСС ДЭЛХИЙН ХҮҮХДИЙН ЗОХИОЛЫН САНД УРАН: Паустовсний, Михалков, Барто, Поле- вой, Катаев нарын зэрэг олон арван зо- хиолчийн бүтээл оржээ. Мөн эртний грекийн домог үлгэр, европын туульс, арабын «Мянга нэгэн шөнийн үлгэр», Шекспир, Шиллер, Сер- вантес, Мольер, Андерсен, Дюма, Кип- линг нарын үлгэр, тууж, л манууд тусгай боть болон гариа. Уншигчдынхаг онцлогт тохируулж С зохиол, лж. багасгахын өнгөт чимэг зэхэж байгаа бө- эхний гурван боть нь энэ онд хэв- ТЭГДЭХ 10М. ЛИЙ! ТҮ, Еэнцэндорж багштай ийн 50 жилийн ой уг- ийж хүүхдийн толоо ЛИД НӨХӨД чинь БИЧИЖ ВАИЙЛ 2 «ч Иноперийн үнэн». сой ре- данцийн хүндэт ах эгч иар аа! Ажилд, тань ондор амжилт хүсье, Миний цор 1Ора, овог Сабаноп, 19 настай, Молгол найзтай боло- ход минь тусалж хаягий минь нийтэлж өгнө үү! Халг: 463411 СССР., Ореибург- скал область, г. Орси, улида Юношескал, дом. 13, квартира 38, Сабапову Юрсе єлЧ Намайг 2Кукова Ира гэдэг, зур- тадугаар ангид сурдаг. Ви үе тэн- тийп монгол хүүхэдтэй Тайилца хыг ихэд хүсч байна. З Хаяг: 462420 СССР: Орсибург- кая область. г. Орск, улица Ма- каренко, дом 19, квартира 87 2ЖНуковой Ирине Ворошиловград мужийн Ро- вепьки хотын дунд сургуулийн янтериацноналч найрамдлын клу- бийнхэн мэндчилж байна. Бид аль нэг сургууль, интерцационалч найрамдлын клубтэй захидлаар байнга харилцаж холбоотой ажил- лахыг хүснэ. 1 Хаяг: 349230 г. Ровеньки 7 Ворошиловградская область. ул. Даержинского, школа интер- нат интерклубу “ХУУХДИЙН ДАЙСАН Хөрөнгөтөц » орнуудад сая сая хүүхэд эрдэм ном үзэх .байту- гай бичиг-үсэг сурах ч бололцоогүй байна. “Энэ хичээлийн жилд зөвхөл АНУ-д нэг сая. хүүхэд сургуулиасаа завсардсан байв, "эдгээрийн ихэрх нь негр жаалууд, ядуу айлын хүүх- дүүд бөгөөд арьсны үзэлтэн нар бяц- хан охид, хөвгүүдийг «цагаан арьст- ны» хүүхэдтэй хамт хичээллүүлэх- гүй гэж хавчиж: байна. Шинэ хичээ- лийн жил эхэлсний дараахан Лунс- вилл хотод негр хүүхдүүд сургууль- даа явдаг хоёр автобусыг тэд замд нь галдан шатааж, дөчин автобусыг сүйтгэв, ОЙ. УГТАЖ СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ: Ц. Дашдондор Л. Бямбажав, Л. Жамбалсанжид, (хариуцлагатай Ж. Хорлоо тэй хувь заяатай” байна: Би БНАГУ-ын Тимепдорф гэдэг. шиэхэн тосгопд аан, ээж, ахынхаа хамт суудаг. Аян заводад, зэж Хамтралд ажилтай.Би зургадугаар пИгИД сурдаг богоод мапай апгид 15 хөвгүүд, 14 охид бий. Монгол тайв. пар па! оримхоо. тухай Сургууль гэр иОНар 20 бичээрэй, сонирхолтой. захидал (Оросоор бичиж болио). Хаяг: 2722 ү:75997 97924 12222773 4 52, « Мдөхсай, д)желст, БНАГУ-ын пионер, интериапио- палч пайрамдлын илубын гишүүд бид тапай орны пионер сурагчид- тай танилцахыг хүсч энэ захидлыг бичлээ. : / Бидэнд” 11, 12, 13, 14 насны хүүхдүүд захидал бичвэл их сайп байна. Та нараас захидал ирэхийг тэсч ядан хүлээнэ. (Захидлаа орос хэлээр бичиж болно). . “Хаяг: 2 эээ ЗУР ЛЛЛЛАХА ОЬет өсйгс«Се 7917 Алсад ” СУРГУУЛЬ ”ОЛДОХГҮЙ БАЙНА Ийм зэрлэг явдал АНУ-ын бусад, олоп хотод болжээ. Я Энэчилэн одоо Англид 92 сая хүү- хэд бичиг үсог. мэдэхгүй, -Италид 2,3 сая хүүхэд сургуульд орох ямар Ч боломжгүй, ХВНБУЛ. оло насны охид, ховгүүдийн 90,2 хувь нь сур- гуульгүй байгаа явдал. лэгд сургууль хүрэлцээгүй, хоёрт амьдралын ядуу зүдүү байдлаас болж байна. -- Манай аасгийн гавар биднийг пионерийн ажлаа сургууль дээрээ зохиохыг зөвшөөрдөггүй, Иймээс бид “ажилчдын “орон сууцны хонгил аз» рэгт ажлаа нууцаар. явуулдаг гэж ХБИГУ-ын нэг пионер 2Пиоперсная правда» сонинд бичжээ, : Хөрөнгөтон орнуудад хүүхэд, хүүх» лийн байгууллага ийм л хөөрхийлэл» (хариуцлагатай эрхлэгч) Д. Монхөо, Д, Мягмар, С. Надмид нарийн бичгийн дарга) Ц. Няндаг, Д. Сандагдорж, А--83298 ЭД Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв... ШУ "Индекс--14140 ХАВРЫН ТҮМНИЙ 1 Манай эх орой даяар дэвшилт хүн төрөлхтөний баяр-- Майн нэг- ийг сүр жавхлантай тэмдэглэн өн- гөрүүллээ. Тавдугаар сарын нэгэн. Нийслэл хот. баярын чимэг зүүлтээ зүүж Д. Сүхбаатарын пэрэмжит талбайд ер бусын нх хөл хөгжөөнтэй байлаа. Өглөөний 10 цаг болоход засгийн индэр дээр нам” засгийн удирдагч Ю. Цэдэнбал, Ж.Батмөнх, Н. Жагварал, С. Жалан-аажав, Д. Майдар, Д. Моломжамц, С. Лувсан, Б. Эихингэрэл, Д. Чимнддорж нар : ах бусад хүмүүс, яам дарга нарыг гарч ран цугларсан онер сурагчид урна таш халуун Я. Сүхбаатары талбайд баярын. Быр БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дар- га"С. Лувсангомбо үг -хэлэв. 2 Дараа нь нийслэлийн хөдөлмөрч- 3) т жадсаал эхэллээ. Маг- эхний хэсэгт ахмад үеийнх- хувьсгалч даНчин “хөдөлмөрч уламжлалыг нэр төртэй залгамжлан төрэлх хайрт эх өрондоо соцпализм коммунисмыг гардан байгуулах хувь тавилантай манан есвөрийн пионер батачуудын төлөөлөгчид --нийслэ- яины ёёренхий. боловсролын сургуу- шэхх ххх хХХхххХХ х МАХН-ЫН ХУ АВЬЯАС БИЛГЭЭ -----9УЛАМ ХӨГЖҮҮЛНЭ (Сурагчдын бөдөл, сэтгэгдэл) ! 1 с 2 5 МАХН-ын Төв Хорооноос МАХН- ! ын ХУ икє. хуралд оруул «БН ! 1 , Н МАР-ын- улс ардын аж ахуй соё- Тыг 2816-1980 онд Н сэн мигладийн төсөл» жанай орны «хэтийн сайхан тэрзлтан тарагдан: байна. гоо 12:7:147) технл: 8-8 бүт гол зорилт бол онцсайн юм, Би У! таваи илд суралцахын зэрэгцээ сур- улгад орж гуулийн шиниэ тоглож: телмөр 3) авч сурах, 7 2000 3, ой болох өлтийн тнонерү үл- заар харилцаа! орос цэцэг “тарих, загас зорилт тавин аж ардын 70 онд үндсэн ь нэм нартай эрэгж рэгт туслана Төв аймгийн товийн 8 жилийн дүнд сургуулийн 5-ын А» ан- тийн с Ж. ЭРДЭНЭТУЯА Үрсгөь а өн өмн л өн чи. х ов х оВЬ 1 0 1-8н 108 1 48 1 0--......... д БАЯР БАЯР лийн олон мяаган. ипоцер сурагчид лам В, 1. Лопип, Д. Сүхбаатар иа- рын хөрөг бүхий туг, Монголын аөд хҮмчий суут ү, их жайлиш Д. гүхбаатарын хөрөг, дэнбал, Л. Ц. Брежиев нарын хөр- гийг машин дээр хүндэтгэлтэйгээр байрлуулж, «Наран үүрд мандаг», «Таван онцын Эзэн», хөдөлмөр, энх тайван. май гэсэн зурагт хуудас хЭХУКН-ын яруу алдар бадарту- гай», «ЗХУ-ын пионер сурагчдад халуун баяр хүргэеЇе, «МАХН мандтугай», «БНМАУ мандтугай!» гэсэн уриа, лоозон, Монгол Зөвлөл- тийн төрийн далбаа, өнгө өнгийн цэ цэг, бөмболөг барьж, уриа цуурай туулас «МАХН-ын үй хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн» байдгаа яруу тод хийлж байлаа. “МАХН-ынхаа ХУ их хурал угт- сан лага хүмүүжлийн «Залгамж үе» аяндаа гарамгай амжилт гар- гаж, ХЗЭ-ээс амын нх хуралд өргөгг -барих -рапортад: гарын. үсэг зурах .уралдаанд нийтээр хамраг- дан олон мянган пионер сурагчид тарын үсэг зурсан дүйгээр |Майн нэгний баяраа угтлаа. Жагсаалын үеэр пионер сурагчдын төлөөлөгчид нам засгийн удирдагчдад амьд цэц гийн баглаа барив “МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ БҮХНИЙГ ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨ Аквариумын нөхөр Ю. Цэ- 2 ” », Жэ . ! Л 877” »5.... Орон БУХНИЙ ПРОЛСТАРИ НАР. НЭГДЭГТУН МАХН-ын уйл хэргийн төлөө хэзээд Д.СУХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ 110-Ы1Н:ТӨВ БӨВЛӨЛИЙН (6Х6151411) 38 дахь жилдээ ОМ 19 (1419) Пионер сурагчдын 1976 оны 5 дугаар сарын 5. бЭ/ЛХЭН вАЙЧ УН! “ Лхагва “Үнэ 10 мөц. жагсаалын хэсгээс М. ЦЭРЭНЖАМЦ, М. ЛХАГВАСҮРЭН, Б. ЛУВСАНЖАМЦ нарын авсан гэрэл зураг ИХ ХУРЛЫН ӨМНӨ: 50535125:55525:50555553 УХАА АГА х ххлууАЛсА шил Дд МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Ї ньА ихын шилний «Ппонерийн үнэн» соннны газар ! хаанаас олох вз, дотооддоо үйлдвэрлэх ҮЙЛДВЭРТ «Акварнумын шилэн сан үү» гэж асуусан олон арван захидлыг хот хөдөөгийн циионер сурагчдаас хүлээн авсан юм. Өсвөрийн бяцхан уншигч-хэрэглэгчдийнхээ сонинд нийтэлж, БНМАУ-ын Хөнгөн хүсэлтийг үүннй өмнө энэхүү асуулт Хүнсний үйлдвэрийн яам болон холбогдох байгууллагад ула!- жилсая бөгөөд саяхан манай сурвалжлагч С. Надмид Налай- хын шилний үйлдвэрт очиж, тус үйлдвэрийн дарга Х,Мягмар- тай уулзаж ярилцав. Сурвалжлагчийн сонирхсон асуултад нөхөр Х. Мягмарын өгсөн хариултыг дор нийчэллээ. -- Манай уншигч, аквариум сонирхогч олон зуун пионер оу- рагчид, тэдпнй аав, ээ аж, огч нар ч гэсэн танай Ялдвэрийн амт олом аквариумын шилэн сав 1 2)(482),6)11411) ЙГ сопсоод ИХ баяр- тай байна. Энэ ажлын эхлэл, цаа- шид олцоор хийх боломжийй та- лаар та, манай сопины уншигчдад элж, өгнө үү? - Бид «Үнэни» сониноос «Хүүхдийл гурван хүсэл» гэсэн гарчигтай нийтлэгдсэл санал, «Пионерийн үнэй» сопинд гарсан хүүхдийн с хидлыг уншсай, Ацва- риумын сав хичнээн их хэрэгцээ- тэй байгааг бид ойлгож байпа. Зөвхөн хүүхэд багачууд төдийгүй томчуул, эцэг эхчүүд, биднээс байнги ясуул даахиплгай. өгдөг боллоо, Нэгд хэрэгцээ их болсныг хар- галзан хоёрт камын НХ-хурлын өмнө шипэ нэр төрлийп бүтээгдэ- хүүнийг хэрэгдэгчиддээ пийлүүлэ- хийн тулд манай хамт олон турш- лагын маар 100 гаруй аква- риум хийсэл, Эпэ маапь цаашдаа уг бүтээгдэхүүнийг хийх боломж- тойг харууллаа, Удирдах байгуул лагууд ч дэхишсэн, зарим иг бэрхшээл эд, дүүг нартаа хэлэл- болохгүй, Аквариумын ши- лийг элсээр биш, цахиур чулуу буюу хадан цагаатаар хийх ёстой бөгөөд энэ ць тунгалаг болохоос гадиа бат бох болио, өгөө талаар бутлах, тээрэмдэх: дамжлагын хү» чин чадлыг нэмэгдүүлэх шаард- лагатай байгаа їом, р иь үр хүү: хэддээ хамгийл үзэмжтэй сайн чанарын бүтэаг) хүүпээ өгөх, үйлдвэрлэнэ үүний тулд боломтой бүхцийс хийх ёстой. Бид эцэ зун үйлдвэ- рийнхээ хүчил чадлыг 2 дахи нэ- мэгдүүлж, «гар ажиллагааг Эрс багасгах өргөтгөл хийнэ. Чухам эпэ үеэс мацай. хамт олоп аква- рнумын шилэ савыг олноор үйлдвэр. эхэлнэ... Одоогоор хэмжээ лбэрийг нь тогтоогоод байна. Үүнд 5--8 литрийн баг-. таамштай, хавтгай суурьтай бөө- рөнхий аквариум 1000-ыг ээ онд багтааж. гаргана. Тэгэхдээ үнэ хямдтайг пь бодож голдуу б лит- рийнхийг үйлдвэрлэх. байх. Мэ» дээжээр цаайгдаа олныг үйлдвэр- лэх болио. -- Тацайх шинэ бүтээгдэхүүз мар байгууллагаар дам у эрэглэгчиддээ хүргэх вэ? -- Эхлээд МХЗЭ-ийн «Төв Хо. роо юм.уу Улаанбаатар хотын эв- лоолийн хорооны мэдэлд хүлээлгэц өгиө, Эвлэлийн байгууллага харьяа сургууль, иионерийн бай- гууллагадаа тарааж өгөх байх, -с Танд их баярлалаа. Манай уншигч хэрэглэгчдийн. эрэлт шаардлагыг анхаарч, санаачилга гаргаж, байгаа. танд болон тацай хамт олопПд пийт уншигчдынхаа өмнөөс сайп сайхпыг хүсэн, МАХ Н-ын ХУЦ их хуралд Хөдөлмө- рийг шинэ шинэ амжилтаар бэлэг аарихыг ерөөс! Завхан аймгийн ү86у» | 1.) Түдэвтэй сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 4-ын «А» ангийн сурагч Ц. Баатарчу- хуралд үсэг зурах мандат авлаа. ангийн сурагч О. Оюунгэрэл нар өргөх рапортад гарын Ш,. СОДНОМЦЭРЭНГИЙН авсан гэрэл зураг «Сурагч» шуудан Нийслэлийп 8 18 дугаар дунд лийн 6-гийн «Г» хамт олон сургуулийнхаа «сурагч» шуудан хороог хариуцан ажилладаг. «Су- рагч» шуудан хорооны дарга нь онц сурлагатан х М. Мядагмаа юм. Тус«Су- рагч» шуудан хороо нь тогтмол хэвлэл, захидал харилцаа гэсэн хоёр тасаг- тай. «Сурагч» шуудап хо- “рооныхон дотроо хэвлэл ялгагч, хэвлэл тараагч тэхчилэн ажлын нарийп хуваарьтай ажээ. Энэ онд «Пионерийн үнэн» сопин 888 ширхэг «Залгамж- лагч» сэтгүүл 1326,«Спор- тын мэдээ» сонин 22, «Хүүхдийн хүмүүжил» сэтгүүл» 18, «Пионерская правда» сонин 81, «Мур- зилкна» сэтгүүл 10-ыг тус тус захиалуулсан байна. Мөн Польш, Чехословак, Болгар зэрэг орны 100 га- руй хүүхэдтэй захидлаар харилцаж гадаадын захи- дал 109, хаяг 55-ыг та- раажээ. «Сурагч» шуудай хороо пионер баатарчуу- дын захиалсан хэвлэл, 8а- жилийн суртгуу- ангийн шэнэ оддс дух ШЭЭХ ХХ ХУ 6 ЛЭ жлкУу 2 ХУХУХУЛҮХУХУХУЛУХУ, хороо... ямагт анхаарч, уншигчдын дунд хэвлэл ашиглалтын уралдаан зарлаж, хэлэл- цүүлэг явуулж, түрүүлсэн сурагчдад пиоперийн зус- ланд амрах эрхийн бичиг олгуулан, зургийг нь пио- перийнхаа буланд тавьдаг байна. Энэ бүхэп сурагч М. Мядагмаагийн зохион байгуулах авьяас чадвар- тай холбоотой юм. М. Мя- дагмаа саяхан МАХН-ын ХҮП их хуралд МХЗЭ-ээс өргөх рапортад гарын үсэг зурах мандат хүлээйп ав- чээ. «5 онцын эзэн» «Но- мын сайн нөхөр» үнэмлэх- тэй М. Мядагмаа бүлгийн дарга, соёлч нөхөрлөлийн ахлагчаар сайн ажилладаг төдийгүй сурлагаар хо- цорч яваа нөхөддөө байн- га тусалдаг шинэ дуу, бүжиг сурч, сурсан дуу, бүжгээ нөхөддөө зааж сургадаг юм. Бас М. Мя- дагмаа «Сурагч» шуудан хорооныхоо ажлын тухай танилцуулга альбом, чилбар, цуглуулга баялаг материалтай, нээ пионер зэрэг түү- сурагчдад байнга. сурталчилдаг байс. 25:57 Мягмарын Сугар-эрдэнэ. 6 иас- тайдаа. уншиж,.|Л бичдэг болж ул- маар сургуульд орохыг хүссэн Учир түүний саналаар 1975 оны намар нийслэлийн 52 дугаар дунд сургуулийн 1 дүгээр ангид эл- сүүлсэн байна. С. Сугар-эрдэнэ сургуульд ор- сон анхны 8 улирал дараалан онц сурч МАХИ-ын ХУП их хуралд МХЗЭ-ээс өргөх сурлага хөдөлмө- рийн гарамгай амжилтын рапор- гууль сурлага бус тад гарын үсэг зурлаа. Д. ЭРДЭНЭБААТАРЫН авсан гэрэл зураг дуссан” вэр, гож, лөв. ахуйн 1 сур аач!| ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС ҮЙЛЧЛЭХ ТОВЧОО АЖИЛЛАЖ БАЙНА... Налайх: хотын 10... жилийн дунд сур- МАХИ-ын хувьсгалын 05 лиа тохижуулж, талаар ихээхэн ажил Эно ажилд 8-ын ламсүрэн ахларрын тимурчү лэх товчоо багагү гаа юм. Тимурчүүдийн үйлчлэх товчоонд тэргүүний, оёх, 15 пиопер ажиллад, сурагчдын дуйд зохиох цагаар, явуулж байна. ц Сургуулийн захиргаа, пионерийн бүл- гэмийн зөвлөлөөс Ногэ ийгмийн юм, нийгм ТОН сэдэвт уралдааны болзлыг сургуу- лийп хэмжээгээр биелүүлж байгааг тимурчүүдийн товчоо- ныхон бүх анги бүлгүүдээр явж шалган, засаж лизлах ажил хийж, сандал, ширээнд бэхийг арилгах, цонх арчих, шал таах, эвдэрснийг ЕЛЫЭ үзүүлэв. Бас сурагчдын ариун ц9- соёлжилтыг шалгаж 88 сурагчид захны даавуу хадах, угаах, гутлын алчуур- гүй байсан -40 сурагчийг алчууртай гутлаа байнга арчиж тэмдэггүй хэд хэдэн сурагчийг тэмдэгтэй болгох талаар нэг бүрчлэн үүрэг өгч зөв- 1 ШУ21994940 ХУ!їгих хурал, Ардын жилийн ой угтаж сургуу, сурагчдаа соёлжуулах хийж байна. «Б» апгийн Ш. Ду- дийн зүйлч» рэг гүйцэтгэж бай- олмор, соёлжилт хүмүүжлээр йх АрХЛах гарын ур дүйтэй аг бөгөөд тэд пионер ажлаа хичээлийн тусгай хуваарийн дагуу зарласан «Миний зюм- юм-миний юм» пионер сурагчид яаж хадах зэргээр биечлэп бол- байх, таних Үйлчлэх товчооны пионерүүд анги бүл- гүүдийн ариун цэвэр, сурагч нэг “бүрийн соёлжилтыг зөвлөх ажил хийх, ялангуяа баатарчуудад туслах зорилгоор бага ангийн охидод үс гэзгээ самнаж уях, хөвгүүдэд зах, ханцуйны даавуу ха- дах, гутлаа цэвэрхэн өмсөж, “чЧиж тослох, байх талаар ярьж зөвлөдөг байпа. сайжруулахад зааж. зангидаж сүлжих, тууз байнга ар- сурагч бүхэн цэвэр гартай Үйлчлэх товчоооныхон мэдээлэх хуудас, - дохио, санамж хуудас, ханын сонин гар- Баянхонгор аймгийн -Баянца- гаан сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн 6-гийн «А» ангийн су- рагч Ц. Тайван «Залгамж үе» ая- ны эхний жилд хөгжимчин болох үүргээ сайн биелүүлж, пионер сурагчдын урлагийн үзлэгээр хидлыг түргэн шуурхай па. тараадгаас гадна сурагч- дын хэвлэл ашиглалтад С.ДЭМБЭРЭЛСҮРЭН МПБ-ын Төв Зөвлөлийн монгөн медалиар шагнагджээ. Б. ДАМБЫН авсан гэрэл зураг гаж, анги-сургуулийн хамт олонд суртал- чилдаг юм. 1 Тимурчүүд зөвхөн дутагдлыг биш бас - сайн. сайхан. үйлсийг давхар эрэн сурвал- жилж сурталчлах, тэднээс үлгэр дууриал авахуулах ажил зохиож байгаа нь үр дүн- гээ өгч байна. 1 Манай идэвхтэн сурвалжлагч Ш. НҮРЗЭД «БНКУ--ЫГ ХЭН САЙН МЭДЭХ ВЭ?» УРАЛДААНД ОРОЛЦОГЧДОД Нубын залуучуудын .хөдөлгөөї 100 гаруй жилийн дайчин тэмцлийн түүхтэй. Кубын нэрт түүхч Фелип Ле Рой «Бүр 1854 онд Куба орон Испанийн колони байх үед их сур- туулийн оюутнууд Кубын далбааг өнгө ялган зурж, «Испанийн боолч- логчид сөнөтүгэй» гэж бичиж бай- сан юм» гэжээ. 1868 онд Кубын тусгаар тогтно- лын төлөө, испанийн колоничлогч- дын эсрэг зэвсэгт тэмцэл эхлэхэд залуучууд тэргүүн эгнээнд нь явж байсан юм. Тэдний дотроос Мануэл Сангуили, Онорато Настильо, Сера- фин Санчес, Игнасио Аграмонте зэрэг 20--22 насны олон оюутан залуучууд, багш яар түүхэнд нэрээ мөнх үлдээжээ. 1869 оны нэгдүгээр сарын 21-1Д Вилья Нуэва гэдэг театрын анхны тоглолт дээр «Нуба мандтугай», «Испанийн колоничлогчид сөнөтү- тэй!» гэсэн уриа:залуучууд цуури4- туулж байв, . Мубин залуучууд гагцхүү өөрийн орны тусгаар тогтиолын төлөө то- дийгүй, Пүорто Риногийн ард түм- ший эрх чөлөө, Лазин Амсеринийн ориуудын ард түмнийг хамгаалай тэмцэх интернационалч өмнөө тавьсан юм. 1895 оны тусгаар тогтнолын тө лөө дайн эхэлснээс хойш 8 жилийн дараа АНУ-ын нөлөөг Латин Аме рикт нэвтрүүлэхгүйн төлөө тэмцэ- хийг уриалж байсан Хосе Мартийн үзэл санаа биеллээ олж, 1898 онд Нуба орон Бүгд Найрамдах Улс болсон билээ. зорилтыг рийн оронд залуучуудын тэмцэл өр- нөжээ. Их сургуулийн сургалтын системд өөрчлөлт оруулахын төлөө Аргентинийн Кордоба хотын оюут- ны хөдөлгөөнийг бусад сургуулийн оюутнууд өргөн дэмяарк: жагсаал хийсэн боловч хөрөнгөтнүүд тэднийг хатуу ширүүнээр харгислан дарсан юм. 19235 онд Кубын Матансас му- Кубын залуучуудын Хөдөлгөөн Илгэж цубын ард түмэп испанийн колоничлогчдын дарлал мөлжлөгөөс чөлөөлөгдсөн хэдий боловч, АНУ тус ориы дотоод хэрэгт хдидлөнгдӨөс оролцож булаан эзлэх хорон санаа агуулж байлаа, Кубын урьдын эрх баригчид ард түмнийхээ ашиг с0- иирхлоос урван, эх ориыхоо баял- гийг АНУ-д худалдаж, эхэлсэн нох- цөлд Нубын оюутан залуучуудын тэмцэл улам оргой хүрээтэй болж оридсөн юм, 1918 онд зөвхөн Нуба улсад то- дийгүй, Латип Амершигийн яна бү- жийн усан буудалд зангуу. хаян, зогс- сон зөвлөлтийн усан онгоц «Вася Вероёскийэ-д Хульо Антоньо Мелья гэдэг залуу сэлэн очиж, тус онгоц- ны хамт олонд Кубын далбааг гар- дуулан өгчээ, Энэ залуу Кубын Ком- мупист Намыг үндэслэн байгуулах хэрэгт идэвхтэй оролцсоны улмаас түүнийг Менсийт цолсон боловч тэмцлээ. үргэлжлүүлсээр байгаад 1939 онд амь үрэгдсэц билээ, 1931 опд Кубад «Оюутны зүүн шигүүр». годог “байгууллага байгуу- лагдсан. пь. палуучуудын тэмцлийг удирдан зохион байгуулах, улмаар тэднийг марксист үзлээр: хүмүүжүү- лэх ач холбогдолтой болсон байна. Батиста засгийн эрхэнд гарснаас хойш оюутны бослого хөдөлгөөнийг хатуу ширүүнээр дарсаар байв. Ба- тистын харгис дэглэмийн эсрэг тэм- цэл хөдөлгөөнд их сургуулийн оюу- тан Фидель Кастро Русих идэвхтэй оролцож байв. Монкадагийн хуаракг довтолсон 158 зрэгтэй, 2 эмэгтэг | мөн л залуу хүмүүс байв: Кубын хувьсгал ялсныг дараа, ку- бын залуучууд тариачдад бичиг үсэг сургах, хувьсгалаа хамгаалах тэм- цэлд идэвхтэй оролцож ирлээ. 1963 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд Кубын залуу коммунистуу- Дын эвлэлийн анхдугаар их хурлаар Залуу-Босогчдын Эвлэл гэдэг нзо- тэй байсныг КЗКЭ гэж нэрлэх бол” жээ. Эгпээндээ 224 мянган гишүү- дийг багтаасан. КЗКЭ нь Олон ул» сын оюутны холбоо, Дэлхийн А чилсан залуучуудын холбооны гї- шүүн юм. 5 Өнөөдөр Кубын залуучууд эх орондоо социалнам бүтээн байгуу- лах томцлийц тэргүүн эгнээнд явж байна. х Ж, ХОРОЛСҮРЭН 1ӨМИЙН ФИЗНКИЙГ 33ЭМШИХЭД БИЕ С3173Л33 З0РИУЛДГАА/ МУИС-ийн ректор, акодемич 11, СОДНОМ Шинжлэх ухаан бол улс орпыг хөг- жүүлж, социалиам байгуулахын чу- хал хэрэглүүр юм. Тийм ч учраас манай орны олон мянгай хөлгүүд охид эрдэм сурахын төлөө мэрийн зүтгэж байна. Одоо цагийн олон төр- лийн эрдмийн дотроос ирээдүйтэй шинэлэх ухааны тэг салбар бол цо- мийн Физикийн ухаан юм. Яагаад вэ? Үүнд би хариулья. Аливаа улс орны хөгжлийг тэр оронд хэрэглэж байгаа энергээр хэм- жиж болно. Улс орон хичнээн их хөгжиж байвал төчнөөн их эмнөргө" хэрэглэнэ, Үйлдвэрийн машин төхөө- ремж ажиллуулах, хүнс хоол, хувцас хунар үйлдвэрлэх, боловсон тохїлог амьдрах, соёл їйнижлэх ухаан хог- жүүлэхэд энерги хэрэгтэй, Онор- тийг үйлдвэрлэхэд чулуун үүр, ворт, модо түлээ, “аргал хүр- тэл хэрэглэдэг. Гэтэл энэ бүх түлш дэлхий дээр шавхагдаж дуусах цаг бий, Эрдэмтдийн тооцоолсноос үзвэл сйрын зуун жилд малтмал буюу ер- дийн түлш маш ховордоно. Нөгоо т3- таар хими хогжсөн одоо цэгт мод, зүүрс нефть, шатагч хийг шатаахын огонд тусгайлан боловсруулаад нийл- мэл эдлэл, эмийн зүйл шинэ мате- гизл хийх нь мянга түм дэхийн ашиг- тай юм. Иймээс хойшид энергийг юу- наас гаргаж звах үзэгдлийг. їээжээ-- | нгэнс гарсан энергийг атомын энерги гэдэг, Оно бол ойрдоо. шайхагдай| дуусангүй хэпоргийн их үүслэр, юм, Одоо дэл» хийн олон. улсад, атомын цахилгаан станц (АЦС) олиг байгууллаг цахил» гаан. эморгї таргал, байна, 1984 онд ОХУ 0 мингай їйлойдтт. чадалтай анхны АЦС байгуулсан, Тор цагаас хойг ахомын эноргийн. хэмжээ. доль хий дээр, өссөөр богоод 1000)-01-1 хэд. бүх цахилгаан. энергийн 00) ху. тийг АЦС үйлдвэрлэх, болно. Ацс бол байгуулах үйл пардал их той. болонч иогант байгуулсны дариа ашиглалтын аардал, түлшний хэм- исээ. бага. болох ба утаа. үнс байх орчныг бохирлуулдаггүй. нь бас чу. хал юм, Ийм учраас хүн торолхтнийг ирээ» лүйд энергиэр хангах замыг цомийн Физик” зааж, байна. Үүнээс гадиа цомийн. фианцийн ололтыг үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, эннжлэх ухаанд хэрэглэсэн нь 0Мм- милттай. болжээ. "Тариа. цогоо, мах, сүү зэрэг хү!їс- ний зүйлийг арвижуулахад цомийн физик-тус болж байна. Дэлхий дээрх бүх ургацын 10 хувь, зарим газар 80 хувь нь хүртэл гэмтэж үрэгддэг байна. Гэтэл цомийн сацрагийг ашиг- ШИН 2) шим ихтэй. тариаг. гаргахад, цомийл сацрагийг хэрэглэсэн». хүнсний пүй» лийг ихээхэн ариишуулсан тул түү. пийг «нөгөө хупьгал» 001601) гээ хөлдөг, Чйрим үл тапигдах өвчинг. оношШ- лох, омон лорог опчнийг аийгаах ганц арга бол цомийн сацрагийг хөрөглах ппдал болжээ, Цөмийн урийлыг ашиглан алип иог бодисын бүрэлдахүүнийг тодорхойлох нарийн арга одоо гаайр сайгүй хэраэг- лөгдолс байна, Ашигт малтмал, түүний доторх элементүүдийн орц, уулын чулуулаг, эртний эд зомсын иасыг тогтоох, гэмт хэрэгтний ул мөрийг тодорхойлох аэ- рэг маш олон үүргийг цөмийн шин- шцилгээгэар: хийж, байна, Цомийн фипин бол аль ч шинжлэх ухаантай адид хүн төрөлхтөний мэд-. лэгийн. хүрээг өргөжүүлж, хүн бай- галийг эзэмшихэд тус хүргэдгээс гад- 01 1 ТЕ ИН 12222: СТ чиглэлд»... манай. оронд физинийп шилэх, ухааныг хөглгүүлэх ан: тодорхой. Дурдсан. нь. цөмийн ди» нийп судалгааг эрчимтэй явуулахаар толоплож, байгаагийн экишээ. мон, їр иь цөмийн. физийийй эрлэм шинжилгээний ажил манай оронд ам- шилттай. өхөлш байна, Цаашид Мө- мийн. физинийг эрчимтэй хөгжүүлж, түүний үр дүнг улс ардын ал ахуйд оргон дэлгэр хэрэглэх ажлыг манай пионас: билэгтэй залуучууд өнөөлрийн тиопер сурагчид “гүйцэтгэж | Ёстой. Иймд, шинжлэх ухааны тэргүүн Эт- нээний чухал энэ төвөгтэй салбарыг эзэмшиж хөгжүүлэхэд биеэ бэлтгэж, дунд сургуульд заадаг ерөнхий 0б0- ловсролыг маш чанартай сайп эзэм- ших шаардлагатай, Юуны өмнө ма- тематин амин чухал хэрэгтэй, Шинжлэх ухааны ямар ч салбарыг судлах сан хөмрөгт хүрэх ганц зам бол орос хэл гэдгийг бас мартажг бо- лохгүй. Р ВЭ ГЭДЭГ ЗСУУДЭЛ | лд Ё ЛдЬ АЛАН Ь 2 эЗыл 5 2 зайлтгүй тулгарна. тан хортон шавьж: устгах, хүпс но- | !їй улс орны хөгжлийг хурдатгах нэг Ээвшийг Забйл зүтгэл? Гэ гооны зүйлийг цөмийн сацрагаар “ухал эрдэм юмаа, 7 1 Цөмийн физикийг эзэмшихэд бие ЗЬларгВаажэ Боскаян физикийн шарж гэмтэлгүй хадгалах, хугацааг МАХН-ын Төв Хорооноос МАХН- сэтгэлээ зориулж, идэвх чармайлт 3 вл 5 тын цөмийн хоорондох хол- уртасгах ажил амжилттай болж, ын ХҮП их хуралд оруулах «БНМ гарган, ирээдүйд шинжлэх ухаанд лэх ЦЭН сӨВнНЭ ЖЭЛ ХУВААРДЭХ, ний- хүнсний нөөцийг арвишуулж байна. АУзын улс ардын аж ахуй соёлыг хувь нэмэр оруулах хүүхдүүд олон 7 үед ялгаран гардаг гайхамшигт | Ази, Африкийп олон оронд ургац 1976--1980 онд хөгжүүлэх үндсэн бий гэдэгт итгэж байна. тичүшолшлнс тол». атшхоостлолылыжо: (Ошшс-2соглжта: (ОшБШшШШГтИЕ:э, : ишишшлэшээ О6шшочємтос) опцопигдисо (шлишиала, Єхшцошийшан ємшлхсилжлэ тэшэнэ шштшшэ Бигиилиинн єшш--а «ЛОТГИ4Я, «дїї єє (оуунт хулчмсийн” хөдлөл удла: ? 118 Р» Селепология -- Сарны - БАГА НАСНЫ амьдралаас судлал : Эрхэм ушингч дүү нар аа! Одоо үед шинжлэх ухаан техникийн хувьсгал нх түргэн өрнөж, танин мэдэхүйн шинэ шинэ салбар үүсч зай завгүй хурдан хөгжиж байна. Ийм үед хүн олон шинэ зомыг ойлгож мэдэх хэрэгтэй болж байгаа юм. Шинжлэх ухааны шинэ нэр томьёо ч олширч байна. Сөёлжиход мэнд- лэхээс, сурахад А-гаас гэдэгчилэн шинжлэх ухааныг ззэмшихэд нэр томхгьёо мэдэх шаардлагатай. Иймээс та бүхний эрдмийн санд өчүүхэн нэмэр болох төдий зүйлийг дор сийрүүлье! - Антропология-хүн Криологния -- Биед судлал (хүний үүсэлгтарал, хүйтний үзүүлэх нөлөөл- биеийн зохион байгуулалт, лийн судлал арьсны хувьслыг судалдаг Ларингология -- Хоолойп шинжлэх ухаан) Гельмннтологня -- ШН- мэгч хорхойн судлал (ши- мэгч-хорхой болон түүгээр үүсэх өвчнийг судлах ухаан) Тематологня -- цусны найрлага бүтэц, түүний өвчнийт судлах ухаан Тенеалогия --Уг гар- лын судлал Теронтология--бие мах бодийн өтлөлт хөгшрөл- “тийн тухай сургаал (суд- шал) Терпетология -- газар уснаа ба хэвлээр явагчийн судлал. ТЭиппология--Адуу суд- дал. Тветология -- Нэхдэс » будлал Тляцислогия-- Мөс суд лал Диалектология--аллгуу судлал Дендрологил -- Мод, бутлаг ургамлыг судлах ботаникийн нэг салбар Дефектология --Гажиг судлал (бие эрхтэн, сэтгэ- хүйн хомсдолтой хүүхдийг сургаж хүмүүжүүлэх ухаан) 3 Идеология --Тодорхой ангийн ашиг сонирхлыг тусгагч улс төр, эрх, фи- лософи, зан суртахуун, уран сайхны үзлийн сис- тем (цогцолбор) Ихтиология -- Загас судлал логия--дуй хор- хойн судлал (өвчний) судлал Лексикологиня --Үгсийн сангийн судлал Лимнология -- Нуур судлал Литологня -- Тунамал судлал Магнитбиология--Амьд биед. соронзон талбайн үзүүлэх нөлөөний судлал Метеорология -- Дэл- хийн атмосфер,түүний бү- тэц, бүрэлдэхүүн, уг ат- мосферт болж байгаа үйл явцыг судлах ухаан Микология --Мөөг суд- лал Океанология -- Далай, тэнгисийн судлал Онкология-- Хавдар судлал Ономастологиня -- пэр судлал Оринтология -- Шувуу судлал Онтобиология -- Нас- лалтын дагуу бие махбо- дод үүсэх өөрчлөлт, онц- логийн судлал. Остеоартропашология -- Хүний яс үе мөчний эмгэг өөрчлөлтийн «судлал Офтальмология ео Нүдээ ний өвчин түүний эмчил- гээний тухай ухаан Паразитологий -- 1Ши- мэгчийн судлал Радиобиология -- Цац- раг идэвхийп туяанаас амьтан ургамалд үзүүлэх лөлөөллийн «судлал Реология-- Урсгал суд- лал й СемаснологияЯ--Үг, хэл- лэгийн утга сапаа, түүний өөрчлөлтийг судлах «хэл шинжлэлийн -нэг- төрөл Сурдологня -- Сонсго- лын гажиг судлал Токсинкология -- Хор, (хордлого) судлал (хорны физик, химийн шинж, бие махбодид үзүүлэх үйлчил- гээг судлана). Фенология -- 2Нилийн улирлын солигдол дагуу амьд байгалийн хөгжилд давтагдах үзэгдлийг судД- лагч биологийн .салбар. 171Кишээ нь: Ургамлын с0- ёолох, шувуу ирж буцах хугацаа гэх мэт Фитопатология -- Ур- гамлын өвчний тухай 00- лон түүлтэй тэмцэж, урьд- чилан сэргийлэх асууд- лыт судлах ухаан Футурлогия-- Ирээ- дүйн “судлал, “Ирээдүйг шинжлэх ухааны үүднээс төсөөлөх Цитоэкология -- Гї- даад орчны нөхцөлд бие махбодийн зохицоход 9дД ургамал, хүрээлэн байгаа эсэд явагдах өөрчлөлтийн судлал. - Экология -- Амьтан, ургамал, хүрээлэн байгаа орчны харилцан шүтэл- цээг судлагч биологийн салбар Эмбриология -- Үр хөврөлийн судлал Эндокринология -- До- тоод шүүрлийн булчир- хайн бүтэц үйл ажиллагаа түүний гажуудлын судлал Энтомология-- Шавьж хорхойп судлал Эпидемиологийя эд Халдвар судлал Этимологил »-- Үгийл гарлын судлал (үгийн га- рал зүй) Этиология --Шалтгаан судлал. (Өвчний үүсэх шалтгаан зэргийг) Ц, ДАШДОНДОН бэлтгэн | | | | | | | | | | Исаак Ньютон Их эрдэмтэн Исаак Ныотон 1643 онд зүүн өмнөд Английн Вульсторп тосгонд төржээ. Ньютон сургуульд байхдаа чөлөө цагаараа. элдэв багаж: зохиож, механик тоглоом хийдэг байлаа. Ньютоныг хул- ганаар хөдөлдөг тээрэм, усан цаг, нарны цаг зохиосон гэж ярилцдаг. Цаасан. шувуу хийж, шөнө чийдэнгээр тоноглон хөөргөдөг байжээ. Энэ бүгдээс. Ньютон практн- нийн нх дадлага олж авсан бөгөөд эдгээр нь шинждэх ухааны нээлтүүдээ хийхэд нь багагүй нөлөө үзүүлсэн байна. 1661 онд Ньютон “Кембриджийн их сургуульд орж суралцсан бөгөөд 1665 онд шинэ математик арга болох дифференциал ба интеграл тоолол, гэрлийг задлах ба ертөнц дахины таталцлын хуулиуд зэрэг нээлтүүдээ хий- энээ. : Дөнгөж 97 настай залуу Ньютон Нембриджийн их сур- гуулийн профессор боллоо. 1668 онд Ньютон телескопын шинэ хэлбэр болох рефлекторыг зохион бүтээв. Энэ нь 2,5 см диаметртэй, 15 см урт жижигхэн багаж боловч Бархасбадь түүний дагуулуудыг харж, мөн Сугар гариг эвэр хэлбэртэй болохыг энэ бяцхан дурангаар ажиглаж болно. 3 жилийн дараагаар 1671 онд 120 см орчим урт 3 метр гаруй радиустай толь бүхий хоёрдахь рефлектоо- телескопоо зохион бүтээсэн юм. 1672 оны 1 дүгээр сард Ньютон Лондоны вангийн нийгэмлэгийн гишүүнээр .сон- ТтОГДЖЭЭ. : Ц. АМАРСАНАА ҮҮНИЙГ МЭДЭХ ҮҮ 4 Одоо дэлхий дахинд . 2000 салбар шинжлэх ухаан бий болсны гуравны хоёр хувь нь зөвхөн 20 дугаар зуунд үүсчээ. Биологийн шинжлэх ухаан гэ- хэд л 220 салбараар хөгжиж байна. 4- Манай дэлхий үүсээд 5--7 тэрбум жил болж байгааг судалгаагаар тогтоожээ. Дэлхий бол нарны 9 том гаригийн нэг юм. Дэлхий 8 том гариг, 1400 жижиг гариг, 80 орчим дагуул, хэдэн зуун сүүлт од, олон мянган солирын хамт нарыг тойрон эргэдэг. Хүүхдүүд ээ! Тэнгэрийн бне- түүдийг харах дуранг хялбархан хийж болдог. Бид өөрсдийн хий- єэн дурангаар та нарт сар, бар- хасбадь, санчир гаригуудыг ха- руулахыг хүсч байна. Ажиглалтыг тавдугаар сарын 5, 12-ны өдрүүдэд 321 цагаас монголын пиопер сурагчдын орд- ны астрономын | дугуйлалгийн ажиглалтын талбайд явуулца. МПС-ын ордны астрономын дугуйлангийн сурагчил ӨӨРСДИЙН хийсэн ДУРАГААР ХУГАА ИХ ЯЛАЛТЫН ОИЙД-----гггггт ЗУРГААН. НАСТАЙ, ГВАРДИЙН БАЙЛДАГЧ Болгоградын.. хамгаалалтын. мугойл аугаа. их-эх орны дайша. хамгийн. бий. хан «дайчин» Сорбнаг- Алепцонын үд рэл зураг бий. Сорбка” жижигхэн, байх» даа тэр зургаа. авахуулжээ, Аймшигт 1042 онд жаал хүү ердөөл зургаан настай. байсан. бололч түүний өнгорт «Байлдааны .| Жавьяаны төлөө». модалн гялалзах болсон юм. ОСорбжа: яаж, цэрэг болон оо? Хон түүнд цэрэг цамц оёж өгөөв, байлдааны сапльяаны тэмдэг яагаад зүүх болон?Тэр ямар гавьяа байгуулан? Сорбёжагийн хувьд амаргүй хувь ана хай учирсан юм. Тагад оцог ив нас бар» экээ, Дараа нь дайн 7 лээ, Эзэн ни. фролт руу хоёр том хүүгээ ялуулаад, оороо бяцхан Поти, Сорбжа хоёртой хамтралдаа. үлджээ. Удалгүй Калул нутгийн тариачны байшингууд дай!!! гал түймэрт авахуулах болоо Эсэй: мэнд үлдсэн хүмүүс 229 хөгший, залуу, бага балчир ялгалгүй цом ой руу партмаантай. нийлэхээр: яплаа, Отрлидад Тїстч, Сорбоца. хоёр. ээтэйгээ. бас. Ир | АДТАИЖДАЧ нэРэмжит ТЭМЦЭЭН Дундговь аймгийн Өлзийт су» чын 8 жилийн дунд сургуулийн ппонер сурагчид хаврын уламж лалт спартакпадаа «Залгамж- 5 лагч» сэтгүүлийн 50 ишлийн ойн нэрэмжит болгон:явуулав. Үүнд 210 опоогоор. 7-гийц «А» анги үлийн нэрэмжит, сургуу йн спартакпадын аварга болж ш «А», байр 6-гийн «А» ангиуд Пї, ЇН эзлэв. ээр 5-ын-«Б» ан сурагч Л.. Өлзийбаатар, 6- «А» ангийн сурагч Р. Дэл- гэрсайхан, Н. Алимцэцэг, 7-гийп «А» ангийн сурагч Л.Дашзан, Х Жаргалсайхан, С. Баттөмөр, Л, Өлзий-отгон, Т. Баттөр, 8-ын «А» ангийн сурагч Со. Баттөмөр, М Гапбат, Н. Цэцэг-өлзий пар сур- тлийп аварга.боллоо. ЦИРКЭД Сараа, Нараа хэн нь ч билээ идиг, Дондогийн аль нь Ч билээ Надтай, зутай цириэд очин Найртай, т.өөртэй тоглолт үгэн Алаг үхрийг Маадуулиа /лан тэмээг буйлуули Хонь, ямавг тоглуулна Хонгор адууг булгиулий Амтан сургагч Даршайн гуй й “А--68801 Багш Ч. БААСАНХҮҮ Гэнри исоа,, ЦШартийшиа отридын даплгапралр хамтралчин эмөгтой гитлерчүүлэд пи лэгдсэн суурин руу хэд хэдэн. улл ээг даалгапар, биелүүлэн, Шог үлил, тойг її 10 їйетай. Цотлтайгал. хамт тагНуулд ипаад буцаж ирсэнгүй, Өх хүү хойрт ал гүй. явдал учирч, Тстлерчүүл тэднийг үэрлэгаар тарийлган. тамлал, 1012 онд зуй эшргиланы өппоцл 0йл хайн. црэрлүүлэгчид, санамсаргүй 11 "эт долтөлжоо... Ширтианууд: буулал! саар ширэнга. рүү лицгаан, Сорил Уу танд торж ундад, хөлөн хөх илц, болго їїсээ,, Ойчшиг намда олїїх үед оргон 111110 ронд, хог ч байсангүй, Цойхон: хай ийг» тоэ холхон. гаараас буудах бүдэг чимаэ сонсогдож, байн, , Сорїл. ганцаараа Ш дундуур ходөн өдөр хасчаэ, 1йшма, мөє гоор хооллож, модны дөр уцгдаг Оиїлг, 9 дүгээр сарын өхөөр, чадал танхөлгүй, олсонс. туйлдсан экаал” хүүг Оо Дотроог гпардийн 142) дугаар, буучийн хороон цэргүүд олж, сушллын хисагт инач жөэ, Дараа нь Сербанкад цоргийн.. дүрэмт хупцас. адис өгч, гийрдийн хорионы нү) НЭРЭМЖИТ ДУГУЙН УРАЛДААН «Уийлгамжилагч» сотгүүлийн ин рэмжит дугуйн зургаа. дахь урдл даац 1070 оны тавдугаар сарын 16-11 илм гаригт Улаа!циблатар хотод оолИО. Уралдаанд 14 10 насны охид 2-4м, ховгүүд 4 им, 16 8 иас ны охид б нм, ховгүүд 10 инм-т уралдааны дугуйгаар боон гараа гайгаар хурд хүчээ сорино, Ху- вийн амжилтаар ааї! тус бүрт ох пий” гурван. байранд шалгарсан гамирчдыг «Залгамжлагч» сэт гүүлийц. диплом алт, мөнгө” хү- рэл медалиар, багийн дүнгээр эх ний байр эзэлсэн 8, 10 жилийн ульллыглыльглыглыльльылы лыг НЭРЭМЖИТ ТӨГӨЛ Налайх хотын 10 жилийг дунд сургуулийн їпопер сурагчид « агч». сэтгүүлийн Ойд лорпулж хөдөлмөрийн өдөрлөг зо хион сургуулийнхаа хашаанд улиасан төгөл байгуулав, Сураг чид сэтгүүлийн цэрэмжит 100 улиас. тарых шувууий үүр зас лаа МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ НЭРЭМЖИТ ЦЭЦЭГ "Төв. аймгийн төвийн 10 ши» ийн дунд сургуулийн хими био логийн багш Батиасангийн удирд- сал залуу байгальчдын дугуйлан гийн сурагчид эпэ шил 300 гаруй цэцэг тарьж ургуулсап юм. "Тэд, «Залгамялагч» сөтгүүлийн ттэпистсл1 /Ошшшихшши: ашишогииэа Алиагш чаддаг Де Агаарт «явдаг» Д Авирч гүйдэг Дал 1їїзап гуайг Хаа гээд гайхах 10м Хараа гээд өндийх !ом Тэгтэл харин адуу, үхэр Тэмээ, ямаа, хонь тавь) Дугаартай тооны өмнө зогсоов, Дугуй танхимын голд зогсоон Ургасан шүднийхээ тоогоор Урьдах тооноос авна шүү Буруу байж болохгүй шүү Буцаая: тэгвэл явуулиа шүү Амцхап сургагч Даршаа гуай Адуу, ма Ай, түмэн гч х а даран суу? эд 86 40 Хоорондоо ижил 12-ыг Аваад аваад ирлэг Тоолоод тоолоод байлиа Тоглолт сайхан боллоо. Яваад тэд оглоо Магад үнэн байнаа гж Малчин ах хэлсэн ї0м, Малын шүдний тоог би Марталгүй тогтоол: ансин їом, Мосипи Д, ДАВААНЯМ Д, Сүхбаатарын ипорэмжит хийн экагспалтад, бичин шичаа, Цөргүүд ЭН хүүг өхөөрдөн. бийсгаж, хүү Ч лд” чийг. халуун хайраар. хайрладаг, бийп, "Тулалдааны аапсар, чөлөөгөөр Сор цэргүүлэд, өахидал, сонин тариалг о1 и0, Цэргүүд шал хүүг болгоомжилж 1 лу» залдааны. үед, таргүүн, шугамд, үйгдэг хийг ин хориглодог. байлаа. Гопч бицхай ХАМГИЙН 8АЛУУ хиалтайс. мултарч хүү аль тарган ДСТЕРУУД ХШИДАЛ дун! ус їоонг өгдөг дийн, шд ! Сүллишградын дэргэдэх ширүүн... Туг . | лилдааны үелр, дайвиа. сумии дөлбарэл» ТӨй. хорврйй ЧиИтабын хээрийн Оохлолт пуршиаа,, Сор... сандарч мигдсонгүй, Хурдхан олперийнхиийг олоод энӨ. тухай дуулгана, Төд" хэприйн бэхлэлтийг дор, їїн. үхшэрг Ийнхүү хорооны даргй Гүүтй олон офрицерыг апарган ди! "л Хирий зомиидлал. балчир царагт байр елол, пахион байгуулшар, Өнө. дол үнс бийг хїйр сэүгэл” уярам лурциг ШИ Тагини аргүүшин омно. 1040 они 4 дүгдар сарын. 20404 өдрийн хороол тушаалыг уншлал, Түүнд ацСИОНХУ-иын Доод Цоплолийн "оргүүлогчдийн. нөрийн омНөоөО хороошл хүмүүлайгч Алошион Соргий. Аидроочийг «Найлдааны гийьк ИйНЫГ төлӨйн-. МӨДИЛЦ.. ШИГ уг», гоц, Дайны дараа. Соргой. Алешцов Хир» цОНЫЦ... хууль цаааны дээд сургууль төгс, Одоо. Челпбинсит: амьдарч байгаа. богоод хуульчийн шил. хийн бий, «Литературийл, Россило-. сонниооо Л, БААТАРЖЛН апан, дунд сургууль тус бүрийг пөрэм шит уралдааны. цом, Диплом, хоёр, гуравдугаар байр өлэлсоэл сургуулийг тус бүр диплом, Дас- галшуулагчдыг «Залгамилагч» сэтгүүлийн диплом, алт, мөнгө, хүрэл медалиар: шагиаца. Оспорийлп: тамирчид па| «бал» гамжлагч». сэтгүүлийн 50 жи лийн ойн өмнөхөн болох гэж бай- гаа. өнө. уралдаанд амжилттай бэлтгэн. оролцожс энхрий. хайрт МАХИ-ынхаа. ХУИ-их хурлыг спортын рай ондор амжилтаар угтаа- «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛИЙН ЗӨВЛӨЛ Бан ийнийнийнийнийнхбйнйичибнбухийнийннл 50 жилийн ойн пэрэмжит цэцэг гарих хөдөлгөөн орпүүлж, «Пио- перийц үнэн» сопцныхоо зөвлөл- гооний дагуу одоо 100 шахам цөэ- цэг шинээр тариад байна. НЭРЭМЖИТ АКВАРИУМ Мөп сургуулийн богийн «А» ацгийн. сурагч Х. Хүрэлболд, 5-ын «В» апгийп сурагч- Б, Бая- раа пар гэр, гэртээ загас үр- жүүлж байна. Хичээл давтсаны їөөт цагаараа сагасач тэжээж, гүүний амьдралыг сонирхож ажиг- байдаг. Загас” тэ- үржүүлэх талаар «Пшоне- рийн үнэн» сонии үнэтэй зөвлөл- гөө өгч байдагт бид баяртай байг даг ом гөмс төд ярьж байна, Сурагч Б, БАТЦЭНГЭЛ т7-2Ш---2 дараа ч9- ша : МАРГААШ Аав аяглаасаа Ах үйлдвэрээсээ Би хичээлээсээ Дүү цэцэрлэгээсээ Дөнгөж: цуглуут Ипгэж: ярилцан байна. Аав ахаас мипь Арай ихийг бүтээсэн байлаа Би дүүгийнхээ нэрийг Бичил: чаддаг болсон байлав. Маргааш болоход, Аавынхаа шөрийг би Алдахгүй бичдэг болно. Ээжийнхээ цэрийг |. Эндүүрэлгүй тавьдаг болио. ДҮҮЖИН ДААЖИН Савлуурт суугаад л Дүүлцо, дүүшин даажин Салхи татуулаад л Дүүлиа, дүүлии даалин Хүүхэд ишгож бодон Хаорио, дүүхниш даанши Пагш -С, НАВААНИНДАМБА Саяхан. Улаанбаатар хотын уран гимпастикийп аварга шалга- руулах “тэмцээц болж Д. Сүхбаа- тарын цэрэмжит 8 дугаар дунд сургуулийн ,тамирчиц. Ц. Гиймаа -аварга. бодов: Тэмцээнд “оролцсон тамирчдаас 3. 88. 6 дугаар- дууд “сургуулийн: сурагч Н., Гиймаа,Ш. Оюунчимэг, Ц. Эрдэнэбаяр, 7К. Ниймаа пар спортын мастерын болзол хацгаж биеийн тамир,спор- тын өндөр амжилтаар. МАХН-ын ХУЇГ-их хурлыг. устаж байца. ЗУРАГ ДЭЭР: Дээрээс Ц. Гий- заа, Ц. Эрдэнэбалр, Н. Ниймаа, Ж.. Оюунчимэг нар ) С, БОДООШ "вт лст-ттстстлйнйлсойслал ййнлайонсагсанлсасо-ааниагчаислголислииалаланшшиали ШАЛЫГ лшошсалшицалалалиицА. Эрхлэгч Ц.ДАШДОНДОВ х Үїндекс-- 14140 Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэн ОРОН БУХНИЙ МАХП-ын үл, ХЭРГИЙН АКХЗЭ-иӨд Төс ХОРОО, П.СУХБААТАРЫН НЭРЭЛЖИТ ОРчыН ТӨВ ӨВЛӨЛИЙН (е1615121:| 1 дахь жилдээ 17, х 20 (1420) Ч БИДИЙН БАХАРХАН ДУУРИАХ ХҮНИЙ ЧИН сэтгэли ҮГ, Салхины зог өглөө цонхоор харж байтал хэдэй тастаа явж байгаа үзэг- дэв. Хоёр хүүхэд тэднийг чулуугаар шидсэнд нэг пь үлдээд бусад нь цом дүрвэн инсэв. Үлдсэн тэрэг нь мисч чадахгүй юм. Тэгээд амиа хаа- ахын эрхэнд ойр зуур инсэх аяд- төдхөн бууж гүйх ажээ, Түү: буухтай зэрэг тэр хоёр хүүхэд дахин чулуу шидэж тун ч амар за- ма үзүүлэхгүй байлаа. Сүүл сүүлдээ тэр тагтаа ойр зүур ийсдэгээ ч болиод «би та нарт ямар гэм хийсэн билээ дээ, Юунд та мар чомайг ийнхүү тамлац 30- вооно 3 гэж хоёр хүүхдээс өр- шюөл туйсан янзтай толгойгоо ор- гөп өөдөөс нь харж байв. Гэтэл хоёр. хүүхэд түүнийг өрөв- дөж үзсэнгүй, харин бүр ойртон хогсоод Халз дээрээс нь чулуу уиа- гаж. тү ид бах болгосон янзтай айлаа : "Тэгэхэд нь нөгөө тагтаа: «гуйгаад яд учир мэдэхгүй адгууснаас гуйг: дор амьтад юм даа» гэж бодсон янз- тай. тэдний гараас мултрах гэж -Да- хаад цаашаа гүйлээ. Гэтэл хоёр хүү- хэд түүнниг дагаж, шидсээр яваад эцэст пь муужруулж -авав бололтой. 1976 оны 5 дугаар сарын 12. БАЙГАЛЬ ХҮҮХЭД ЇРОДӨТАРИ:НАР НЭГДЭГЛҮН! ЛҮҮ! йСТУН! ЦеЛАХ-(5 фэ/лхэн ! Лхага- Үнэ 10 мөн, БАЙГААГИЙН ДОТОР Профессор Д. цэвэгмид Үүнийг хараад би тэр хоёр хүүх- дэд их гомдсон юм. "Сагтаа. хүүхэд хоёр гэж бид ярь даг, бичдэг, дуулдагсан. биш билүү. . Зүй нь писч чадахаа больсон тор хоорхий амьтныг хүүхдүүд хайрлан халамжилж, будаа тариа ойртуулж өгдөг ч юм уу, аль иог аргаар тус- ламж үзүүлэхийг бодсон бол харсан хүн бүхэн тэдэнд балрлахсан билээ Амьд байгалийг хайрлах талаар эцэг эх иь тэдэнд юм хэлж сурга- даггүй гэхэд би итгэхгүй.Сургууль пиоперийн байгууллага. эпэ талаар рал тавьдаггүй гэхэд ч би бас эхгүй -байна. Биднийг бага залуу байхад эцэг эх маань «Шувууны өндгөнд сүүд рээ хүргэж болдоггүй юм шүү, Хэ рэв хүний сүүдэр тусвал шувуу үр зулзгаа голж орхидог юм» гэж захи- даг байсаш. Энэ нь жижиг зүйл мэт бололч хүнийг байгаль, орчиоо хамгаалахад сургах хүмүүжлийн их ач холбогдол той сургамж байсныг бид амьдра- лаасад ОЙЛГОоСОН. ЮМ. Байгаль, орчиыг хамгаалах нь ПИОНЕР СУРАГЧДЫН Саяхан: МҮЭ-ийн соёлын Төв ордонд Улаанбаатар хотын пниопер сурагчдын ХГ- чуулган «болов. Зруулганд нийслэлийн 70 гаруй сургууль бүлгэмийн 71 мянган пионер сурагчдыг төлөөлж сурла- та, хүмүүжлээрээ шалгарсан тэр- гүүний 1000 гаруй пионер сураг- чид оролцлоо. МАХН-ын ХҮП их хурал угт- сан «Залгамж үе» аяны эхпий жилд нийслэлийн пионер сурагч- даас 5 онцын эзэн 529, «Д. На- цагдорж» тэмдэгтэн 560, «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэп 1266 ши- нээр төрж 7247 пионер сурлагын- хаа чаларыг ахиулан, 1662 бүлэг салаа баг аравт 100 хувь, 270 га- руй хамт олон дундгүй сайн онц сурлагатан болсон дүлтэйгээр чуулганаа угтлаа. ЗИХЗЭ-ийн гишүүд, пионер су- рагчдаас МАХН-ын их хуралд х9- дблмөр “сурлагын гарамгай ам- жилтаа илтгэх рапортад эвлэлийп 1180 гишүүн, 8700 пионер, баа- тарчууд гарын үсэг зурсан байна. ини ЧУУЛГАН Чуулганыг. хотын ХЗЭ-ийн хо- рооны парийн бичгийн дарга, лио- нерийн зөвлөлийн дарга П. Нүдэп- хүү нээж, Энхрий хайрт намынхаа нх хурлыг угтаж «балгамж үе» аяны эхний жилд хийсэн ажил, сурлага, хөдөлмөрийпхөө амжил- тын тухай хотын тэргүүний хзө- ийн үүр, пиоперийн бүлгүүд, їно- нер сурагчдад баяр баясгалалта! мэдээлэв. Чуулганд МХЗЭ-ийп Тов Хо- рооны товчооны орлогч гишүүй, Улаапбаатар хотын ХЗЭ-ийн хо- рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Г. Чойжамц, МПБ-ын Тов Зөвлөлийн дарга ЖЖ. Хорлоо, Улаанбаатар хотын иамын хороо- пы хэлтсийн эрхлэгч Я. Гончиг, БНМАУ-ын баатар Ш. Гонгор, нар болоп хот районы ХЗЭ-ийн хороо, Ардын боловсролын ЛТ- сийн. хариуцлагатай ажилтпууд оролцов. Манай сурвалжлагч нгийн 5аг ХОСЛВАЛГУУЛ2 1 ЭБИНЦЭЛЭН ХИГБАЛНАИЙ манай. иргэн нэг бүрийн үүрэг, тэр дундаа байгалийн хамгийн сайн нө» хор, хамгийн итголтой. эзэд иь хүүх- дүүд байх ёстой юм. Хүүхэд байгаль хойр дэм. домэндоэ өсөн хөгжин, оодлон. дэвждэг экамтай, Хүүхэд та нарт нарны гэрэл, цэнгэг агаар, цэ- вэр тунгалаг ус хэрэгтэй шиг байга- лийн нөхөн сэргэн, урган төлжиход та нарын хайр ивээл, хамгаалах сэтгэл юу юунаас илүү ИХ- хэрэгтэй байдгийг ямагт санаж яваарай! Байгалийг ойлгох, түүний гоо сайхныг тайиц мэдэх сөхээгүй хүн л байгальд харанхуй сэтгэл, ширүүн гараар хайдах гэдэг. Хүүхдүүд тийм хүний гараас байгалийг авардаг,хам- гаалдаг байх хэрэгтэй Эцэг эх, ер нь хүн бүр, хуүхэд та нарыг охоордөн хайрлаж эрүүл энх өсгөн бойжуулах гэж, хүний 89- рэгт хүргэх гэж санаж сарвайх бүх- пээ зориулдагчилан хүрээлэн байгаа орчин-зулзгай мод, иялх ногоо, дэл- бээлэх цэцэг, амьсгаалах агаар, ун- даалах ус. ай амьтдыг хайрлан хам- гаалж, энэрэн тэтгэж байдаг юм. Хүн байгаль хоёр хоорондоо эх үр шиг ойр дотпо холбоотой. Бид байга- “МАХИЛЫН ХУИ-ИХ ХУРЛЛД онцгой. ли ГЭХ РАПОРТЛД ГАРЫН ҮСЭГ ВУРЛХ. МЛИДЛТЫГ. МАНАЙ ОРНЫ ОЛОП МЯНГАН ПИОНИР СУРАГЧ ХҮЛЭЭН зөвхөн РААС 0000 ПИОНПР, БААТЛРЧУУД ХОО-ИЙН 1 11321128527 РАГЧИД СУРЛАГЛД, ХУМУУЖИЛ, АВЬИЛС БИЛГОЭРЭЭ ШАЛ- ГАРЧ, МХӨО, МИНЬ-ААС ИХ ХУРЛЛД,| ӨРГӨХ РАПОРТАД ГЛ-77 РЫН ҮСЭГ ПУРЛХ МАНДАТ ХҮЛЭЭН АВААД БЛЯИЛ, 2 Өмнөговь аймгийн Ханхонгор Жаргалант бригадын бага сургуулийн пионерийн бүлгэм МАХН-ын ХУп их хурал, угтаж «Залгамж үе» аяны эхний жилийн ажлаа дүг- нэв. Сурагч Ж.Цэөрэнсүрэн, П.Нарантөгс, Х. Туяа, З. Намжилдорж, ц. Наранбаатар, С. Алдармаа, О. Хүрлээ, П. Батбаатар нарын олон арван пиопер сурлагадаа чанарын ахиц гаргаж, Б. Идэрчулуун дар- гатай хоёрдугаар бүлэг гурван улирал дараалан 100 хувь сурчээ ЗУРАГ ДЭЭР: МАХН-ын ХУЦ их хуралд оргөх ра 7 үсэг зурах мандат хүлээж авсан бурагчы Он харш ЛНг 9 ч 4 48714, аг АВСААР УллливлАТЛ-/ нинслэл 2 / / д 121410 й 77) 7) 32711221720142 ,4 4 ө. ХОЁР ( лийг зов ашиглаж, хой! үсийнхэндээ ор хоронго болгон хадгалж ХИМҮаа»- лахыг.. ормэдэдэгийл.. учир. Мон л дээрхтэй холбоотой. 2 ) / Хэрэв хойч үеийлхэн мааш: «Эрт . урьд цагт . чацаргана годог. їэртэй амтат сайхан жимс ургадаг байжээ» гэхчилоп. үлгэр. ярьж суухад хүрвэл хичнээн. харамсалтай “байх билээ. , Нэгэн цагт. өлбэг,.. их байсан ом хожим одөр зовхол цор сураг тө- дий болж үлддэг баримт олон бий.. Байгаль орчиы бүрэн. бүтэн -бай- дал нь манай хүүхэд багачуудын ха- ламж анхаарлаас “их- шалтгаалий, Хамгийн наад захын" жишээ эхэд шувууны өгдөг хагалах, самар ж(имС- ний мод, Мөчир хугалахаас эхлээд байгальтай харгис догшноор «харь- цах нь хүүхэд пэг “бүрийн: цээрлэ- вэл зохих зүйл мөн200 5 хорон Ядарсай тагтааг пэрвэсэй бэтгэлт хоёр хүүхдийг жигшил ха- раад мэргэм дүү “партшонерүүд Те бүхэнд байгаль бол хүний бахархал хойч ирээдүй том. | Байгалийг хам- гаалах нь хүн өөрийгөө хамгаална, ирээдүйгээ. хамгаалпа гэсэнтэй цэг адил хариуцлагатай, хүндтэй ажиг юм гэдгийг хэлмээр санагдан энэ хэ- дэн мөрийг бичлээ, сумын «Гэрэлт зам» нэгдлийн Т, Цэдэв Пионер сурагчдын хаврын ходолцор р р дадлагын 7 хдио ! ухаж нийслэл хотоо цэцэрлэгжүүлэхэд хувь нэмэр 2 11:Ций болж: иийслолийн 46 дугаар дунд сургуулийн с: Ч5 “ноди ша ? ШМЛР ) урагчид 2000 мо, СУ БОДООШИНН иїйсан ЭГ саүүд Хнзївснеогр - 88"Ш3 уОХ Ой сЕЦ ненооЛир (0-6 д Үр, » Улан тол .. Жэ | Ч АМ ЫНХАА. их ХУРААХ 1121 2. Нийслэлинй.20 дуйд сургуулиар ороход, МАХН-ын ХУ их хуралд сурлага хөдөлморийн гарам» гай амжилтаа илтгэх рапор, тад тэргүүний пионер сураг” чид гарын үсэг зурах ёслол болж байлаа. Хүүхдүүд үе үе алга та- шин мандах авсан нөхөддөө баяр хүргэж байв. Хажууд зогсож байсан хоёр хүүх- дийн нэгг-Мапай Оюунцэ- цэг ч ёстой дуурналтай охи доо! гэхэд Нөгөө Нь--тийМ эз ном их уншдаг гэж ярил- цах нь сонсдов. Ингэж би “Оюунцэцэг охинтой уулзсан юм. Тэр га. рын үсэг зурсан мандатаа нямбай гэгч нь эвхэх зуур «есдүгээр ангид сурдаг. Ой- довын Оюунцэцэг гэдэг» гэж өөрийгөө товч танилцуулав. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн мөнгөн медальт, 5 онцын эзэн, Д. Нацагдоржийн дүрт дугаар ВЬЕТНАМЫН ПИОНЕРИЙНБАЙГУУЛЛАГЫН 80 ЖИЛИЙН ОЙД Х0 ШН МИНИЙ ГЭРЭЭСЛЭЛД ҮНЭНЧ дийн. бүлэг» Мандатын | -э3м- тэмдэг хүүэв иь сурагчийн ходолморийн. үр дүнг илт- гэнэ, их хуралд манай Намын аигийн хур бүр сурлага ходолмор, урлаг спорт, айн нас чадвараар шат ахий бэ лэг. барюк.. байгаа,.. Багш мааны бидонд цагийг йг рийн хуваарьтай... ашиглаж байхыг сургадаг, Би хичал, лээ өдөрт ий давтаж, даал- гавраа.. био даан. чанартай хийдэг, “Холбогдох ном Оо. хиол уншиж гэр орныхоо ажилд тусалдаг. Өнө бүхэл цөмөөрөө. цагийй хуваарьт пчарийн. тусгагдсан. байдаг. Биг цагийн. хуваарь, мөрдөл сураад тор дороо л ашиг тайгай нь. мэдсэн. Бидний ярианд ппонерий ахлах. удирдагч Жанчив оролцож: -- Манай Оюунцэцэг су- рагчдын зөвлөлийн дарга, сургуулийн. ХЗЭ-ийп. хороо- ны товчооны гишүүн хүй дээ, Аливаа ажлыг хариу- цуулахад маш сайн хийдэг Санаачлагатай, Нөхөд Ч, түүнийг их хүндэлдэг хэмээн бахархан ярьж байлаа. Пиопер баатарчуудад хэрхэн тусалдаг вэ? -- Асуусан зүйлд нь зөв хариулахыг хичээдэг. Унш- сан зохиолынхоо тухай ярья санал бодлоо хуваалцахад тэд их дуртай байдаг. гэрлэж Налайхын 8 гуулийн 6-гийн Б. Одончимэг 28 улирал онц сурч, пнонерийн сонгу, тэй сайн хийдгээрээ хамт олноо үл- Ш. Нүрзэдийн авсан гарал С ДУУРИАЛТАЙ ОХИН | похиол унших »-н Имар дуртай. юэ? «Нолд харх хатаагд- сйи ну», «Оплуу їйарди» йл. рэг похиолыг ахин дахин ун» ших дуртай, Анх монгол хэ» лоэр, дараа їь оросоор, унш» сац гэлээ, Оюунцоцог” охин үнэхээр гадаад хэлөпД.. сонирхолтой ажээ, Тор гуравдугаар апгид байхаасаа. орос хол сурахаар багш, пайа нөхөдтойгөо оро» соор ярьж пом зохиол уїг шин эхэлжоо, Тогтмол топ» чээртай.. хичээллэсний. дүнд амжилт олсон байна. Тэгээд ч зогсохгүй бие даан Англи хэл оролдож МҮ9-ийн соё- лын топ ордны дугуйланд суралцаж онц тогсчээ. -- Хэлний мэргэжил эзомших хүсэлтэй. Би зорь- сондоо заавал хүрпэ гэлээ. -- Хүүхэд бүхэп Оюун- цэцэг. шиг өөртөө өндөр шаардлага тавьж сурвал сай- хан гэж сургуулийн захир- лын хэлж байсныг сапалаа, Тийм ээ зориг тэвчээртэй өмнөө тавьсан тодорхой 80- рилготой байж санасандаа хүрпэ. Үнэхээр тэдний ирэд- дүй улам бүр сайхан байна- НДС-ийн оюутан С. Дэмбэрэлсүрэн жилийн «А» сур- сурагч дунд ангийн /льт ажлыг ндэвх- байна. зураг .«ЭД0-» ЇТ211117171121 9| Ф/ » 52 5.2 52 » Ё » | : Ф ? | 2 » ? » | «Залгамж үе» аяны анхны жилийн гараанд сур- лага, хөдолмороороо. шалгарч, МПБ-ын Төв Зовло- лийн алтан медалиар шагнагдсан нийслэлийн (Зүүн гараас) 88, 27, 14 дүгээр дуяд сургуулийн инопер | Ж. Батхуяг, Ц. Дэнсмаа, Д. Цэнд нар. Дундговь аймгийн Өн- дөршил сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш сурагчнд өөрийн сургуу- лийн шеф суурьт очиж 200 гаруй ямааг нэг ӨД- рийн дотор самнаж авах ноолуурыг нормоос давуу- лан, нэгдүгээр зэргээр улсын бэлтгэлд тушаалаа. Энэ ажилд багш Чулуун, Цолмон дөрөв, ангийн Лувсанбалдан, нарын удирдсан тав, зургадугаар, 4-5-5-33-3-2-8-3-3-3-8---2-3-2-2-2-3-341 | ЯМАА САМНАВ 4 сурагч пионерүүд идэвх- тэй оролцлоо. «Өсвөрийн үйлчлэгч» лангийн дугуй. 1... ах- лагч, б8-тийн «А» ан- гийн онц сурлагатан сурагч 3 Л. Монхжаргал Сурагч Д. Нарантуяа ЯС, ЦААС ТУШААВ Дархан хотын 10 жя- лийн нэгдүгээр дунд сур- гуулийн пионер сурагчид «Алдагдал хаягдал-алт мөнгө» цуваагаар 4000 кг яс, 1200 кг цаас цуг- луулж тушаан, мөнгийг нь социалист хуримтлалд орууллаа, Энэ ажилд 5-ын «4Б», «Е» бүлгийн пионе- рүүд идэвхтэй оролцон, сурагч Д. “Энхцэцэг, В. Энхтөр, Х. Оргилмаа, Л, Мөнхтуяа нарын арав га- руй пионер төргүүн байр эзлэв. Сурагч 0. Балжинням ЧЕХОСЛОВАКИЙН АРД ТҮМНИЙ ҮНДЭСНИЙ БАЯРТ Вьетнамын пионерийн анхны бүлгүүд Вьетнамын ард түмэн япон, Францын империалистуудыг эсрэг явуулж байсан. ширүүл тэмцлийн үед 1941 оны тавдугаар сарын 15-нд үүсэн байгуулагдсан юм. Энэ үед шионерүүд партизаны отрядад орж, дайсны эсрэг эрэл- хэгээр тулалдаж байлаа. . Тэдний нэг зоригт пионер Ле Ван Тамын байгуулсан гавьяа бүх орон даяар алдаршиж, улмаар ард түмэн, түүнийг «Амьд бамбар» гэж нэр- лэх болжээ. Пионер Ле Ван Там шатахууны аг хыг ус рэг гүйцэтгэж яваад сэжиглэг, учир хувцсаа шатааж галтай гээрэв өөрийн биеэр аг ах уруу үсрэн орж уг агуулах дэшбэлэн баатарлагаар нас барсан юм. Энс тухай Бьетнимын ард тү- мэн шгүлэг дуу зохиож баатар хүү- гтийнхээ дурсгалыг мөнхжсүүлжсэо. Вьетнамд 1845 оны найлду- гаар сард бүх ард түмний бослого гарсан тар цагаас эхлэн пиоцерийн дайсны ЧИ- хөдөлгөөн улам эрчимжиж, сур- гуулиудад «наймдугаар сарын пионерийн байгууллага» хэмээх бүлгүүд байгуулагдшээ. Бьетпашын: хөдөдшөрчин залуу- чуудын холбоо 1950 оны арван ногдүгээр сард «Наймдугаар са- рын лиоперийн байгууллагыг» «Тэргүүний пионсрү гэжс нэрлэх тухай шийдвэр гарга- сан байна. Вьетнамын пионерийн байгуул- лага бол 11--14 насны 4 сая га- руй хүүхдийг нэгтгэсэн олон ний- тийн томоохон байгууллага юм, Пионерт элсэгчид нь пионерийн байгууллагын тугны омнө: «Би бүх насаараа хувьсгалын болон Вьетпамын хөдөлмөрчдийн намын үйл хэрэгт үнэнч, эх оропч байж Хо ахын дурсгалыг үргэлж: хад: талж, онцсайн сурч өөрийгөө хү- мүүжүүлэн, Хо Ши Миний нэ. рэмжит тэргүүний пионерийн бүл- гийн нэр хүндтэй гишүүн байна» гэж тангараг өргөдөг. Ёветпамвт тионерийн байгуулла- та жилээс жилд улам өсөн бэх- жи төрөлх хайрт эх оршыхоо с0- циалист бүтээн байгуулалталгд өөрсдийн хувь пэмрийг оруулж Хо Шїїт Миний өгсөн эх арондоо хайр- тай бай, Ард түмэпдоо хайртай бай, хөдөлмөрт дуртай бай, са- хилга баттай бай, ариун цэврийн дүрмийг сахигтуп гсэн бвургаан зүйлийг даалгавар пэрэвслэлийг нөр төртэй биелүүлж байпа. Шиетианын тивпертүүдөд, 20) жи лийг иь түүхт айгаар манай улаан бүчтэн-өсвөрийй Сүхбаатарчууд баяр хүргэж байл, Л, Дугарсүрэн нэгтгэсэн 6-- 15 пасны сая гаруй охид хөвгүүдийг Чехословакийн пионерийн байгууллага эх орныхоо социалист бүтээц байгуулалтад их хувь нэмэр оруулж байна, эгнээндээ Пмонер сурагчид ахмад үеийнхиййхээ баатарлас дайчин ажилч хичэригүй уламжлалаас байпга суралцдаг. ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагчид Бегомил хэмээх үйлдвэрт мастерын тусламжтайгаар болор шилэн айга хийж байгаа нь, - “ЇЕ АДТАМЖТЧ МХЗЭ-ийн 50 жилнїїїс ойн дурс, галын тугт, нийслэлийн 10 жи- лийн 31 дүгээр дунд сургуульд саяхан «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийц ойн нэрэмжит байгаль орчноо гоо сайхан болгох тусгай өдөрлө Г зохиов Өдөрлөгөөр 1250 гаруй ино- нер сурагч 1500 хавтгай дөрвөл- жин метр талбайд цэвэрлэгээ хийж сургууль орчноо тохижуу- лан «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ойц нэрэмжит бурга- сан төгөл, цэцгийн мандал бай- гууллаа. Мөн хиож уул, хөвчид шувууны 70 үүр бэлдэж байрлуулав. Түс сургуулийн пионерийн ах- лах удирдагч Д. Дашдэмбэрэлтэй уулзахад: -- Бидедерлөгөө угтаж тусгай төлөвлөгөөтэй ажилласан. Цэцэг- чид, загасчдын уулзалт зохиож, байгаль хамгаалах сэдвээр дуу шүлгийн уралдаан зарлаж дүгнэв. Энэ ажилд манай сургуулийн нам захиргааны байгууллага. ХЗЭ-ийн хороо, эцэг эх, шеф байгууллага сайн тусаллаа гэв. Намайг бага. дунд сур- дийн сэтгүүл гардаг бай- лаа. Одоо оодвол тэр сэт- түүлийн хуудаснаа манай эх орны улс төрийн амьд- рал байдал, пионерийн байгууллагын ажил үйлс. байгаль ертөнцийн зүй тогтол, шинжлэх ухааны мэдээ баримт, уран 30- гасон лэл хэвлэгддэг тойрон аялал 30-- ФФФэФФФФФФФоэбоэ?ээ гуульд суралцаж байх үед сэн «Бор «Залгамжлагч» гэж хүүх- шүлэгт Байшингийн дээвэрт Багачууд хүүхдэд Боов боорцогт дуртай Болжмор хэмээх бадаг байсныг тодД- хиол, тоглоом ЗЭрэг анги хон санаж байна. Мөн П. бүлэгт багтсан олон ӨГҮҮ- Хорлоо байжээ. «Туулай» гэдэг шүлэгт шишлтэв шивээ шинжииэ Шинэ иинжинэ шинжээ инээн шишинн бин шижин вилинн өихиэээ шишнээ САЙХАН. ОРЧИН Тус сургуулийн өрөө тасалгаанд торол бүрийн таримал цэцэг, т0- жээж үржүүлсэн аагастай амва- риум тавьсан нь өвөрмөц сопин орчинг бий. болгожээ, Энэ. бүхэн «Ипоперийн үнэн» сонин, «ал- гамжилагч». сэтгүүлээ. їнопор су рагчид хичээн их бүтээлчээр ашигладгийг харуулах иэгэн тод жишээ. юм. Нэгдүгээр ангийн сурагч, Цэн гээ. охин -- ид ах эгч нарынхаа суул гасан модыг өнөөдөр хүлээн ав» лаа, 10 жил арчилж, ургуулаад төгсөхдөө дүү тпартаа хүлээлгэж огцо гэж баяртай ярьж байлаа, Энэ өдөрлөгт БИМАУ-ын Ар- дыг жүжигчин Ж, Данзан, гавьлат жүжигчин Г, Найдан нар оролцож урай бүтээлээсээ. сонирхуулан. Байгаль. хамгаалах. сарын “| лаар тус сургуулийн апсап үүрэг амлалт, амжилттай. биеллээ... гож захирал, ардын Гог сургуулийн тэргүүний. ажилтан 4, гээрлийн Радиаабааар: одорлогийг дүгиэж хэлсэн юм, "Таатай. сайхан. орчин ЕЭ бий. болгож хүмүүс өөрсдөө түү” їээс гоо. сайхимг. шимтэй. хүртэж сэргэн, / Тийм. сайхан. орчин нөх» цөл хамт олны слийлчилга ХӨДӨЛ- мөрөөр цогцлой бүрддэг учиртай. «Эалгамшлагч» сотгүүлийн ойд зориулсан. өпдөр бүтээлийн өдөр- дог үнэхээр сайхал ажил боллоо. Л. Жатмбалсанжид АХМАД УНШИГЧИЙН ДУРТГАЛ МИНИЙ | СЭТГҮҮЛ М. Чимид багшийн бич- ДОТНО шувуу» ГЭДЭГ гэртэй ойрхон нэртэй багшийн бичсэн ФФФФэ9ЭэээЭ? ФффФФФӨэФФФФФФӨӨФФФ байсан бөгөөд тэнд хэвлэ- сэн өгүүллийг багш нар хичээлийн ба хичээлийн бус цагаар биднээр нх ун- шуулдаг байсан юм. сургууль Хожим, их | төгссөний дараа 1950-над оны үед «Пионер» нэр- тэйгээр хэвлэгдэж байх үед нь би сэтгүүлийн ажилд гар бие оролцон лмар сургууль, ямар су- рагч-пионерийн туршла- гыг хэвлэх шаардлагатай болохыг хэлэлцэн тогтож, улмаар сурвалжлах, сэт- гүүлээ батлан гаргах, гар- сан сэтгүүлийп чанар үлэмж ямар лаа. Тэр үед сэтгүүл маань 20 гаруйхан настай за- дуухан байжээ. Мөн Ц. Гайтав, Б. Явуухулан, Ц. Эдгээр өгүүллийг хүүх- дийн сонирхон уншихад гориулап гаргаж байсан учир бид бие биедээ дам- хуулан цөм уншдаг бай- лаа. Тоглоомын ангид Ньор- чуулгын олон тоглаош хэв лэгддэг байв. Тэр тог- лоомыг манай багш нар бидэнд зааж өгч тоглуул даг байлаэ, | Жишээлбэл 43 дахь нь илуү», «сал хи ба туг» зэрэг тоглоо мыг нэрлэж болино Уран зохиолын ангид нь хүүхдэд зориулсан олон жижиг шүлэг нийт лЭГДДЭГ байв Бөөрөнхий бор туулай би Бөн бөн шогшдог би Бүлтгэр хар иүдэндээ Бөөн бөөн нулимстай би Үндэс мэрж амьдардаг би Өвгөн бүргэдээс андаг 7 би Хоргодож бутанд хэвт дэг би Хурганы хүүхдээс ай даг би... гэх мэтээр үргэлжилдэг байв, Бид эдгээр шүлгийг ганц иэгээр буюу хэд хэ дээрээ. цээжилно, Цээшил- сэн шүлгээ хүүхдээ. эргэж ирсэн эцэг эх.болоц сур гуулийн үдэшлэгт уншина Бас цэвэр бичгийн дэв- тэртээ бичицгээнэ. . Дээр- хэн үеийн сэтгүүлд Д.- Цэ- вэгмид, М. Чимид, Ц. Цэ- дэнжав, Л. Тойв,. Ло. Цэнд-очир зэрэг ахмад 30- хиолчид их бичдэг байлаа. Бас нэг сонирхолтой зүйл бол пионерийн аж- лын тухай болон сурагч- дын бичсэй шүлэг зохио: лыг хэвлэдэг байв. "Тэр туршлагаар нь багш бид- нийг шүлэг зохиол орол- дуулдаг байлаа. Бас «4ЭХал-! гамжлагч» сэтгүүл !ь у!- ших.. бичгийн үүрэгтэй Уламбаяр зэрэг зохиолч- дын шүлэг, өгүүллэг бо- лон улс орныхоо ололт амжилт, сургууль, пиопер багачуудын амьдрал, үн ажиллагааг их Энэ үед сэтгүүл хэвлэнэ. гаргах ажилд Г. Дэлэг. С.. Та- мар, АА. Чойжилжав, 9. Түмэнжаргал: пар идэвх- СХУХ-гийн Үрдэм- шинжилгээний. ахлах ажилтан дэд ордэм- тэн Ц. Өлзийхутаг | болсо! та- лаар хэлэлцэж байдаг бай- | тэй оролцдог байлаа. ХУУЛЬЗУҮГ, СУРАГЧ ЭНЭ УЛАНГ лжилчин, МАЛЧНЫ ЗЛЛУУ ХАЛАА, ИЛ- гэрэлт АВАХ ами ЗОРИВ ЭД ЗОРИУЛЖ 4 ЯВ (Түрүүч нь Мм17-4) НАСАНД ХҮРЭЭГҮЙ ХҮҮХДИЙН АМРАЛТ Хөдөлмөрийн хууль (17401153 жид зааснаар 18) насанд хүрээгүй хүүхдийг хоногт 6--7 цаг ажил- дуулаад бусад цагт пь амрах, мэдД- лэг боловсролоо дээшлүүлэх, Ч0- лөөт цагаа зөв ашиглахад иь 20- риулижс бүх талын бололцоо олЛгО- дог ёстой. юм шүү. Манай пийт ажилчин, албан хаагч, түүцин ДО- тор 18 нас хүрээгүй хүүхдүүд ажилтай өдөр бүр нэг цагт амрах, хооллох завсарлагатай байдгийн дээр 7 хопог бүрийп пям гаригт бүтэн, амардаг. : Хэрвээ 18 цасанд хүрээгүй, тэгээд ажиллахын зэрэгцээ ерөн хий боловсролын болон ТМС, дээд сургууль, техиикумд оройгоор суУ- ралцаж байгаа бол чамд хичээлтэй өдөр бүр нэг цагийн цалинтай чө- лөө олгоно. Тэрчилэн хөдөлмөрийн ХУУ зааснаар 18 цасанд хүрээг хүүхдэд жил бүрийн зэлжийн ам- ралтыг бусад ажилчин, алба хаагчдаас илүү хоногоор өгч байх журамтай, їКишээ нь манай нийт ажилчин, албан хаагчдын ээлжийн амралт нь хөдөлмөрийн цөхцөл, ажлын шинжээс болж жилдээ аж- лын 15. 18, 22. 26-хоногийн ам- ралт эдэлдэг бол 18 насанд хүрээ- гүй хүүхдэд ямар ажил хийж бай- лаа ч ялгаваргүйгээр жилд аж- лын 80 хопогийн амралт олгодог юм. Бас 18 пасаид хүрээгүй хүүх- дийн ээлжийн амралтыг зуны дэл- гэр сайхан цагт буюу өөрийн нь хүсэлтээр дуртай цагт нь олгож байх хуулийп заалт ч бий. Хуулийн мэргэжилтэн Н. Лундаажанцан 22:2255225222422222221223 2 лдлладин Суут хумуусийн 17:11 НАСНЫ 3мьпералаас 17: НАСТАЙ БАЙХДАА Швейцарийн суут математикч л. Эйлер байгалийн шинжлэх ухааны хэд хэдэн салбарын .суурийг тавь- эсээ. є Тэр 17 настай байхдаа эрдмийн зэрэг хамгаалсан ом. Сүүлийн жн- лүүдэд түүний хараа муудаж улмаар сохорсон боловч Эйлео сэтгэлээр унаж хөдөлмөрийн чхЛвар гүй. Эйлер хар өнгийн ширээн цэрдээр бичиж нөхөд нь түүнийг хуулдаг байв. Ийнхүү эрдэм шин- эцилгээний 130-аад өгүүллийг тав- хан экилийн дотор бичсэн том, Эйлерт тохиолдсон гай зовлон, саад |бэрх- шээл нь түүний асар их сод авьяас хөдөлмөрч зан байдлын омнө хүчгүй зүйл болоц ухарч байв. Шаейцарийн байгалийн. шинжлэ- лийн нийгэмлэг Эйлсерийн зохио. эмхэтгэлийг 75 боть болгон хэвлэх шшилд ороод 1956 онд 40. ботийг гаргажээ, Түүний бүтээлийн 40 хувь нь. матоматиксийн амалн алгсогь арифметикт. 50 хувь нь механик, физикт, 20 хувь нь, геометрт 10 ХҮнЬь НЬ ОДОН оронд зориулагдсан байна. Ц..Амарсацаа “| шонирчэ. 35 Но” Фшыго тэлээ (нээсиэээсх үевинкттгии, живглатынээ) тивилвиапА) сонишйл газраас зарласан «Миний дууриах хүн» ыг ми) ер су- зохион. бичлэгийн уралдаанд 1--10 дугаар ангийн 000 гаруй ШУ) су агч оролцсон юм. : : ! р зох бичлэг бүрийг уншиж, тэр бүхэнтэй царийн түүн Эриыл- лай өсвөр үеийнхний аа жаргалтай УС ш4М-3ий рпү зэл, ирээдүйн бах итгэл, хүсэл: мөрөодо/ кЭЭ, Мбутай ГайхАнШИгТАЙ бадрангуй сайхан лмьдрал дунл 145: яОйр гдийж байна вэ! Өнөөдөр та нар лууриах хүниїїхээ Ч хай, ОДНД ир атруудын тухай, сонгох ажил мэргэжлийнхээ. тухай " Чалч Ор Чин Удахгүй өөрсдөө тийм. гайхамшигт хүмүүсийн халааг аниа, ! | ( у болцгооно. жил мэргэжилтэй, бахархан дуурлалгах хүмүүс ! 39 : Үлгэрт тардас ҮРДЭГ морины тухай мөрөөдлийг 0000 уЧиУЛ үн хэн. биелүүлсэн: шиг, өнөөдрийн байхгүй зүйл, уриан Мо ВАБЫЦ р ҮНЭ гааш та нар бүтээнэ, Татараар эх орол, ард түмэн хойч ү0 Чинь ба Ч хана... Жинхэнэ хүмүүсийн амьдралыг учир, уУга үүнээс үүсэн гардаг юм. Иймийн хулд одоогоос. эрдэм, боловсрол, эрхд “сийн айн 1а1Ар1й | Хэрхштээлийг коммуниет ёсоо даван “хуулдаг, Эрэлхэг зориг, тоспор ха туужилтай ажилсаг хичээнгүй. хүмүүс болцгоо. «Миний дуурнах хүн». уралдаанд эналгарсан чзийтэллээ. МИНИЙ ААВ бичлэгийг лор спонлол, аохион сонины Бны -. тєвча 08 Хүүхэд бүхэн хэн нэгэн хүнийг, гасон. надад хэн. хүнээс өндөр юм тэр дулдаа өөрийнхөө хамгийн шиг санагддаг, хайртай сайн хүнийг дууриахсан Харин намайг жаахан байхад, тэж боддог биз ээ. сав минь хоёр гардан оргоод цоп ч 5 Ха эд Хоор гадагш харуулахад би. тэн- Тийм болохоор хүүхэд бидэ |(үорг гарчихсай юм шиг баярлан, дууриах хүн олон бий, Яагаад гэвэл бид хүн бүхний аль УРАН мапдин манар, хөдөлмөрч сайхан уламжлалыг дууриахыг хичээдэг. ааваас минь. ондор. хүн дэлхий дээр байхгүй ом шиг санагдаж туп их хөөрч балсдагсан. Тэгээд ч тэр юм уу миний аав хосгүй. ондор » Ер пь хүн бүхэнд дууриам сайхан. шиг санагддаг багын бодол тэр л чанар бий гэж боддог. Тухайлбал хэвээрээ сэтгэлд хопогшжээ. Аав мапай ахын жаал цэцэрлэгээсэ» уринь бидпийг пөмөрлөн түших ерээд гэртээ. байгаа хүп бүхэнд хангайн их уул мэт. Аавын минь чихрээ тэнцүүхэн хувааж өгдөг. дөлгөөн харц, памуухап дуу үр- Ээж минь бидпий ирээдүйн сайн гэлж надад харагдан, сонсогдож байх шиг сапагддаг. Багадаа аав шигээ өпдөр болох юмсан гэж хүс- дэг байсан минь, аавыгаа дууриах хүслийн эхэн байсан биз ээ. Ардын сургуулийн. алтан босго алхан орж, эрдэм. номын шимийг хүртэж эхэлсэцп тэр цагаас эхлэн «охип мипь онц сураарай!» гэж хэлсэн аавын мипь үг чихэнд хо- ногшиж билээ. Тэгээд сургуульд орсон цагаасаа эхлэн улирал да- раалан опц суралцаж ээж ааваа баярлуулж лвна. Би орой бүхэн аавтайгаа сууж хичээллэх дуртай. Аав завтай цагтаа падад хичээл- тэй холбогдсоп олон сонип зүйлс ярьж өгдөг. Бидэнд аль л нандип эрхэм зүйлээ захиж сургана.Гэвч хамгийн гол нь «Хүн сурахыг хи- чээвэл, бүх їом бүтнэ» гэж захи- даг нь учиртай. Аав мипь амьд- сайхны төлөө үргэлж санаа тавь- даг. Ах, эгч хоёр маань ч үр- гэлж л хїїчээлдээ мэрийж, зэж завынхаа ач тусыг эрдэм мэдлэгээ- рзэ хариулна гэж ярьдаг. Багш мар маань бидэндээ эрдэм сурга- хаар төрсөср юм шиг санагддаг. Эмээ маань дандаа сайхан үлгэр ярьж эрт урьдын түүхийг таниул- даг. Аль олон сайн хүн, сайхан чапарыг тоочиж барах вэ?! Энэ хэдхэн жишээ гэхэд л нё- майг хүрээлэн байгаа хүний сай- хан ертөнцийн нэгэн хэсэг нь шүү дзэ гэж бодоход би хичнээн их анхаарал халамжтай, дууриалтай иийгэмд өсч байна даа|. Би энэ” сайхан хүмүүсээс аавыгаа дуурга- хыг нлүү нх хүсдэг. Миний аавыг Пүрэвжав гэдэг. Хэн ч. харсан “ҮЛ ОИЛИҮЭ, МООЛОГЦТГ: ШОРНЛМНАЫ ШРИРЖХЮЭЛ, ЕЯРГОРУЛТРА ТУСБҮГЭЛ ЭТУЛ/”ЭР (17 хам уотмар- но 8л. үйлс. шуү!! Тэр олоц-шарь пар нь одоо эх орны онцог булан бүрт, ходойморлож, сурсан мэдсонаэ- ох оропдоо зориулж байна. Аан 24 дэх эцилдээ. их, . ДЭЭД сургуульд багшилж байгаа. боло хоор ч дурсан ярих түүхїэй, дур дан бахдах олон сайхан. шалтай болоо, Шинь ийрайс ир аймаг, хотын пймиын хорөодин нэгдүгээр парийн бичгийн дарга” арал гаруй мал гапьнат омч, аграномин, мехапит аршг шахам, . сум гд, лиїнг дарга глар 100 шахам бай, 1004--12--19 Лший.. маан» бипрт өдрийн нэг, Энэ өдөр. ай биологийн ухааны дод. Эрдэмтэн гсонг цол” хүртэл, Үүний -дирий цай маань ХААДС-д. хичээлийн эрхлагчэйр ажиллий, 19650-44--25, МАХЇГ-д олсон ориг өдөр, Энэ бол ааштлц. Ддай гагдашгүй пэгэл том балр байлаа. Мон Ардий хувьсгалын 20, 00 жилийн ойн медаль, соргийлахийн 50 жилийн ойн медаль, ходолмо» рийп хүндэт медалиар ашиагиагдсан 117 Хан маань У АДХ-ын дол) ижилчиы райопы АДХ-ын депута таар цэг” удаа сопгогдож байсан, 1972 онд: ажилчны райопы Ил» мын хорооны бүгд хурлын гишүү ХААДС-ийн памын хороошл.. топ- чооны гишүүн 1974 опоос ажилч- пм райопы.. намын. Шалган бай цаах компссын даргаар сонгогдон ижиллав. Мон 1975 оид монголын багш" гарьпийх хуралд, оролцолс «Алт гадас» одонгоор шагнагджол. Эпэ бол аавын мипь туулж ирсэн амьдралын зам, жирийн нэгэн сэ- хээтэй хүний зам билээ. Ах маань аавынхаа энэ сайха! мэргэнслийг эзэмшихийг арван жи- лийн сурагч байхаасаа эхлэн хүс! байсан бол одоо ахын маань энэ хүсэл эрмэлзэл биелж ХААДС ийн оюутан болоод шамдап су- ралцаж байна. Би ч бас аавыгаа дуурнаж багш болно, тэгээд түм- пий олоп үрсэд эрдэм иом сурга на. «Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ» гэж ардын мэргэн үг бий. Тийм ээ. Хэрэв би л өөрөө хичээвэл эпэ их үйлсийн зам чөлөөтэй. Ийнхүү бичил: суутал хаалга дуугарч аав ер бусын балртай орж ирэв. Аавд маань БНМАУ-ын Сайд парын Зөвлөлийп дэргэдэх эрдмийн зэрэг цол олгох дээд ко0- миссоос доцеит цол олгосон бай- лаа. Бид цөм-. хязгааргүй баяр- лав. Би аавдаа баяр хүргэж үнс- хот! удан, таапбаатар гиар хоёр мн 2224 м “гаж хэлж билээ, Би нэг зүйл Чг- «ослилнн ФЭРҮММЖИР | сбэлтэитеил їтэихггэсунтэ : Гэншиийн : э , ШИ! МИНИЙ ЛИ тэй. болж баяртайгаар тэртээ с ирэхэд аав мипь) «Сайн охип минь, улам сайн Їх9- рогтой» гэж хэлээд ин дээр. минь гүнэстхэд би баярласандаг: “Или байж билээ, ч "Хэний ч өмнө бахархах Олон арван. шавьтай Чийж бүтээх үйлсэдээ. Олсон арвин амжилттай Ардын багш болох Илтгэл зориг дүүрэн байй, Аатин үйлсийг аалгах Сотгол санаа шулуун байнг. Оорийн хүслийг -илчилье... гэвч на. иньяиас дутах юм. Хүний хүсэл үїїэхэор хүрч хэмшишгүй ажээ. И!їїмээс ч. би. аавигаа дууриах, ллапгуяа. сурах хүсэл минь орги- лоп байна. Хүний сайн, сайхан талыг дуу риана гэдогт тэр хүнийхээ тэр иайг дип чанарыг өөртөө шингээж аг хын тулд уйгагүй ажиллаж, тэс вэр топчаартэй байх хэрэгтэй гэсэн үг ом. Аав маапь юм хийхдээ маш пямбай, Хийсэн юмыг нь хл рахад хичпазн сайхан. жигд цэвар- хэп байдаг гэж сапапа. Нэг ажил эхэлбэл заавал дуусгана. Би пэгэн удаа ангийлхаа дүл: гийн хүсиэгтийг хийх гэж хичнээн дахип шугамдгж, их цаас үрснэ? саналаа. Гэвч ааваараа хэлүүлж, ааваасаа. сурсан болохоор дүйгийн хүспэгтээ төвөггүй хийдэг болс- пыг минь аав хожим үзээд «Сайн болжоо, Хүн дутуу дулимаг мян гап зом хийснээс, нэг л чанартай юм хийж сурвал өөрт ашигтай» партай сайн хийж сурсан гэж бо- дохдоо ааваасаа нэг зүйлийг нь тусгал авч чадлаа гэж боддог. Би жаргалтай орны эгэл жирийн пэгэц айлын охип. Мипий эргэй тойрон дууриалтай сайхан хүмүүс амьдарч байна. Тэр бүхэн бидний бахархал мөн. Чухам л хүмүү- сийн сайн сайхны төлөө ахмад үе маань тэмцсээр иржээ. Ард түм- пийхээ төлөө тэмцэлд оюун хүчээ. сориулсан сая сая хүпий нэг нь миний аав. Тэгэхлээр миний дуу- риах хүний нэг--мннций аав. 8 намхан нуруутай, дуу, цөөнтэй ралынхаа туршид сурсаар байгаа. лээ. Энэхэп агшинд надад лэгэп Нийслэлийн: 10 жилийн. 18 дус.. хүн л дээ. “Хамгийн бага охин Аав бол мяпга мяпган шавьтай зүйл дахин санагдав. таар дунд сургуулийн 8-ын надаас хүртэл намхан болов уу гэ-. багш хүн. Хүн өөрөө сураад бус- 1974 опд би «5 онцыг эзэм- «Бэ» ангийн сурагч 3 мээр. Аав минь хэдий намхан Ч дыг сургана гэдэг үнэхээр эрхэм шигч», «Д. Нацагдоржэ |тэмдэг- П. Туяа глэинцииинцийиииинтинитиинини. СПОРТ ХУРД, ХҮЧ ОНОО - МАХН-ын ХУП их хурал-угтсан «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жи- лийн ойн нэрэмжит, нийслэлийн пио- нер сурагчдын хөнгөн атлетикийн дөрвөн төрөлтийн тэмцээн саяхан болов. “Тэмцээний төгсгөлийн шатанд 5 райопоос шалгарсан 100 шахам та- мирчин оролцож, нийлбэр дүнгээр хөвгүүдээс зургадугаар дунд сур- гуулийл 9-ийнл «Бэ» апгийн сурагч Б. Батсайхан 319 оноогоор, охидоос арван наймдугаар дунд сургуулийн 8-ын «А» апгийн сурагч Х. Энхцэ- цэг 246 оноотоор тэргүүн байр эзэл- лээ Тус тэмцээнд 18 сурагч спортын с зэрэг хангалаа. Е Районуудаас Онтябрийн район, багуудаас хүүхдийн биеийн тамирын оройн сургуулийн баг эхний байр яав шшииииииинНИ їєсгашииит Э-ийн 67711173) Улаанба хорооны 8 р хотын гатан Б. 7 “ацицицийиииииыииииии!їн Пэниийнилийдийлнилнллдиспттоорлыө А--83305 Д, А4 7 83 Эрхлэгч бээлн-энчиилижлилиилииилилниаминал шини нимгэн ц. дАШшдОНдДӨВ | ! ттамашдлгамомасасальылпиарэлолтлнттлєсүсагстрүндүүөлэл гт хүхглтээслжжилат сү Сүхбаатарын нарэлиншит Улсын хэвлэлийн комбийатад х Индекс 14140 | | | | 2 | Ї Гь л мхээ- ийн Төв Хороо, Д: Ерөкдын хэргийн хөлөө вэлхэН БАЙГТУН| фэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, Хо 21 (1421) 6 сарын 19. | СУРАГЧИЙН сэтгэгдэл НАМЫН ХАЙР ХАЛАМЖ, БИДНИЙ САЙХАН Саяхан гийн Мөрөн хотын 10 жин- лийн дунд «Намын хайр халамж, бидний сайхан маргааш» сэдэвт пионер сурагчдын цуглаан болов. Цуглаан дээр 8 жи лийн нэгдүгээр дунд сур- гуулийн баатарчуудын зөвлөлийн ахлагч, Онц сурлагатан С. Гүнжидмаа: Манай зэх орныг өнөөдрөөс маргааш, мар- гаашаас “нөгөөдөр, улам бүр сайхан болгож хөг жүүлэх тухай заасан шн- нэ 5 жилийн төлөвлөгөө- ний үндсэн чиглэлийн төс- лийг бид аав зэжийнхээ адил маш баяртай хүлээн авч байна. Пионерийн зуслан, бие- ийн тамирын талбайг нэ- мэгдүүлж хүүхдийн чөлөөт тагийг зөв өнгөрүүлэх ши- нэ шинэ нөхцөл бий бол- тох тухай энд заажээ. Энэ бол манай нам зас- таас хүүхэд бидний төлөө Хөвсгөл айм- эцэг ёсны сургуульд МАРГААШ тавьж байдгийн нэг жн- шээ мөн, Бид онцсайн сурлагаар энэ их ачийг хариулна. - Мөрөн хотын 10 мн- лийн дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн дар- га Т. Доржханд: - Бид улам сайхан цаг үед амьдарна. Энэ сайхан ирээдүйг хүүхэд багачуудын тулд ахмад үе “маань бүтээн бай- гуулж байна. Бид зөвхөн харж суухгүй, түүнд гар бие оролцоно. Үүгээрээ бид бахархаж байдаг. Манай сургууль улсын тэргүүний | сургууль бо- лохоор авсан үүргээ ам- жилттай биелүүлж байна. Энхрий хайрт нам засаг- таа өевөр үеийнхэн ямагт баярлан талархаж явдгаа илэрхийлж, намын ХУ! нх хурлыг сурлага хөдөл- мөрийн | гарамгай ам- жилтаар угтахаа илэр- хийлве гэлээ, М. Чойжоо В.ИЛЕНИНИЙ БХ ПБ-ЫН Тавдугаар сарын 19. В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллагын төрсөн өдөр. «Хүүхдийн байгууллага бол воммунист үзэлтэнг хүмүүжүүлэх шилдэг зам юөн» гзж В. И. Лениний сургаснаар 1921 ондком- сомолын Төв Хороо, хүүх- дийн комшунист хөдөлгөө- ний асуудал эрхэлсэн тус- тай комнсе байгуулжээ. Энэ комиссын үйл ажил- лагаанд нэрт сурган хү- мүүжүүлэгч Н. К. Круп- ская идэвхтэй оролцож «Спартакийн нэрэмжит өсвөрийн шионерүүд» хэ- мээх хүүхдийн байгуулла- гын ажлын үндсэн зар- чим, анхны дүрэм, зэр- тийг боловсруулахад ту- салсан байна. 1922 оны хоёрдугаар сард Москва хотын ЮКрас- нопресиен районы хэвлэ- дийн 16 дугаар үйлдвэ- рийн дэргэдэх Фабрик-аа- волын сургуулийн сураг- 2117! нкомсоптолиын гишүүн Миханл Стремяковин Удирллагаар Зөнлөлтийн анхны иноиерийн бүлэг байгуулжээ. Ийнхүү олш- ТӨРСӨН НЭРЭМЖИТ ӨДӨРТ рон нэмэгдсээр дөрв”дү- гээр сард өсвөрийн пноне- рүүдийн анхны ордон нээгдэж майн нэгний жаг- саалд Москвагийн пноне- рүүд оролцсон юм. Москва хотын хүүхэд залуучуудын энэ туршла- гаар Зөвлөлтийн бүх хот сууринд пионерийн бай- гууллага бий болгох тухай шийдвэрийг Бүх Оросын Комсомолын 1! бага хурал 1922 оны тавдугаар Сса- рын 19-нд гаргасан . бө- гөөд энэ өдрийг комму- низмын орны тионерийп байгууллагын төрсөн өдөр болгосноос хойш 54 жил боллоо. 1922 онд 4000 пионер- тэй байсан БХПБ одоо эг- нээндээ 25 Ленинчүүдийг байна. сая осворийн нэгтгэж В. И. Лениний иэрэм- жит Бүх Холбоотын Пио- нерийн Байгууллага өсвө- рийн үеийг коммуйизмын үзэл санаагаар хүмүүжуүү- лэхэд их гапьяа байгуулс- ныг ондор үнэлж комту» инист наш, взопллолт засаг түүнийг Лениний,одонгоор хоёр удаа шагиасан билээ, Ц. Түлвшинтогс “хайр халамж Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Топ Зоплолийн төр» гүүлэгчдийн хурлын тогтоо» лоор, МАХН-ын ХУП их ху. рал угтсан «Залгамж үс» аяны эхний жилд сурлага хүмүү!лийп. онцгой амжилт ДУРСГАЛЫН ДАРЦАГ. УЛСЫН ТЭРГҮҮН, ДЭД гаргасан. їшопорийн. варим бүлэгт «Улсын төргүүн бү, йгэ, «Улсын дод бүлэг» цол олгой, Дориогопь: аймгийн өрөл сумын дунд сургуулийн 2 айптула даргатай, Уный баатар ШАЛ нү) Матрасо» тий норэмжит, 8чин «Л» ан. гийн. бүлог, Улаанбаатар хо. тиг Ажилчны ИН 1) гоор дунд сургуул Ориши0 “ЦдУУВТ01 ПХУ-ын бллтар. Олог ШЦошопойн но» рэмшит, 7-гийн.. «Бэ» ангийн бүлэг «Улсын төргүүн бүлэг» болон, Дархан: хотын. 10 милийн ИГ сургуулийн... П, Эпхтула даргатай ВИНМАУ-ын баатар Т, Борын норэмжит 7-гийн «Л» айгийн бүлэг, Улаанбаа» тар хотын Сүхбаатарын райо- ны 57 дугаар дунд сургуу. лийн НИ, Гантулга даргатай 6-гийн «А» . апгийн бүлэг: Онтлбрийн районы 46 дураар дунд сургуулийн «Г. В БҮЛГҮҮД. В0ЛЛ00 галмаа. даргатай. 8-ын яг». ашгийн... бүлэг, Балпхопгор аймгийн Гурпанбулаг. сумын дунд сургуулийн Ц. Эрдэнэ- т даргатай, сансрын анхны дын ОХУчан баятар 1О.Л. Гагаришл”. порэмиит . 8-ын а4Л» апгийн бүлэг, Хойтий аймгийн. Баянмопх | сумын дунд сургуулийн Л, Эрдопо- їэцэг даргатай бүлэг, ахан иймгийн Тосопцойгол хотын 10: тилийпй. сургуулийпл, ВИ МЛУ-иын баатар Ц., Олзпойп иоромшит, 7, Наранцэйлг, даргатай 7-гийн «ЛА» айгийн бүлэг) Архангай аймгийл эцорлэг. сумын. дунд . сур- гуулийн Т, Бимбасүрэй дар- гатай 7-гийн. 4Б» аигийн бүлэг: Запхан аймгийн Цо- цэн-уул сумын 8 шилийн сургуулийн, ЗХУ-ын. баатар Лепли: Голикопын нэрэмжит, Д. Цэцгээ даргатай 8 дугаар апгийн бүлэг «Улсый дэд бүлэг» боллоо, ТУГААР. ШАГНАВ Хүүхдүүд ээ! Манай орны ерөнхий боловсролын сургуулиудын инонерийн бүлгэм, баатарчуудын багууд МАХН- ын ХУЦ их хурлыг угтаж «МАХН-ын үйл хэрэгт хэзээд үнэнч» урцап дор «Залгамж үе» аяны эхний жилд нэмэлт үүрэг аван В, И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгуулла- таас Монголын шионер баатарчуудад дурсгасан дарцаг, тугны төлөө оюун би- лэг, авьяас чадвараа сорип уралдацгаа- сан билээ, Энэхүү сурлага хүмүүжлийн сопиа- лист уралдааныг Д, Сүхбаатарын нэрэм- жит МПБ-ын Төв Зовлол саяхан дүг- нэж Хөвсгөл аймгийн Шинэ-ндэр сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионерийн 16 дугаар бүлгэмийг В. И. Лепиний нэ- ДАРДАГ АВСАН -- Хөвсгөл аймгийн Ши- иэ-идэр сумын 8 жилийп дупд сургуулийн пионерийн 16 дугаар бүлгэм тэргүүний сурагч, хамт олны хөдөлгөө- нийг өрнүүлэн ажилласнаар дүүлдэг уламжлалтай бол- сурагчдын сурлагын чанарыг зэ. Элч сн 221207 хөдөл... тээх Удиар БэшР сосли Пионерийн танхимын мөрийн 4 удаагийн дураа, мСрно Т » ЗУУ зөвлөл пионер сурагчдын гаар 20 тонн өвс хадаж, р) хувьтан салаа 18, бүлэг ыг шинээр төрүүлжээ. Пио- дийг сурталчлах өдөрлөг, таримал тэжээл 20 тонныг нер сурагчдад шинэ зүйлийг урлаг спортын нэрэмжит хурааж: нэгдэлдээ тушаас- сургах зорилгоор “пионерийн тэмцээп, танхимын чөлөөт наас гадна сургуульдаа 50 танхимын зөвлөлийн дэргэд тоглолт зохион, сурагчдын гаруй машин түлээ хөрөөдөл «Шинийг түгээгч» бүлэг дунд авьяас сонирхлын су- цагаалан 24100 төгрөгийн байгуулан шинэ дуу 10 га- руй, тойрон бүжиг 8, хөдөл- гөөнт тоглоом пионер баатарчуудын лаар улирал бүр 4-вөс доош- гүй шинэ зүйл чөлөөт цагаар анги бүлгүү- далгаа явуулж түүнийхээ да- рэмжит БХПБ-ын дурсгалын дарцгаар, Завхан Тосонцэнгэл хотып 10 жилийп дунд сургуулийн 1-ийн «А» ан- гийн баатарчуудын «Оч» багийг В. И. Лениний багын дүр бүхий Октябрьчуу- дын тугаар тус тус шагпаж үүрд хад- галуулав, Социалист уралдаанд шалгарсан нийслэлийн 8 гаар дунд сургуулийн 2-ын «А» Зоглы баатарчуудын «Дөл» баг, Баянхонгор аймгийн төвийн 10 жилийп дунд сур- туулийн 1-ийн «Бэ» ангийн «Оч» баг зэрэг баатарчууд, пиоперийн олон баг аймаг ЗОүхэ бүлгэмийг Д, Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөллөлийн дицлОмО06: шагнав, гуу ажилладаг нь хүүхдийн хүмүүжилд сайп. нөлөө үзүүлдэг байна. ЗХУ-ын баатар сансрын нисэгч Ю. Гагарины нэрэм- жит болохоор үүрэг авсан энэ бүлгэмд суут хүмүүсийн нэрэмжит | бүлэг 6, Тимур- чүүдийн отряд Ллирл БҮЛГЭН | 5-ыг зааж, аж- сургаж мэ- тонн халтар хомоол Баай, хөдөлмөр хийжээ. -- Завхан аймгийн Тосон- цэнгэл хотын 10 жилийп дунд сургуулийн 1-ийн «А» ангийн баатарчуудын «Оч» баг сар бүрийн цуглаанаа- ТУГ АВСАН Б раа баатарчууд арсвтуудын .хэлбичгийн олимпиадаар тарьсан байна. Бага ангийн уралдааныг дүгнэж ажиллас- аймагтаа шалгарчээ. Багаа- дуу, хурдан уншлага, тооны наар 3 улирал дараалан 100 раа «”соун түлхүүр» сэт- аварга энэ ангиас төрж, хувь суралцаж, сайн онцыг гүүл, «Пионерийн үнэн» с0- «Соёлч» анги болжээ. 90 хувьд хүргэж, матема- ийн 100 хувь захиалж, сур- МПБ-ын Төв Зөвлоө- тикийн олимпиадад сургууль гууль ангна тохижуулахад лийн ажилтан даа: нэгдүгээр -байр- эзлэн, - тасалгааны цэцэг 88-ыг Н. 2ЖКигжидсүрэ! зєкхолтиллиал. эвчгтажгыпаншал Өшшшпшма--0 .тшшаншшш-пц Зоплолтийн пноперийн байгууллагын төрсөн од- рийг тохиолдуулан зөвлөлтийн шинжлэх ухаан с0ё- лын ордонд мопгод, уулзалт болор, ЗУРАГ ДЭЭР: зоплөлтийн Уулзалтад оролцсон лолтийт пиоперүүд, Шлгтлэ таг тохи Шийвомцргимеулила лсттүлгэмллэнлириөцанлритартэиээөэлиииэ їпонер сурагчдын монгол зЗо- 00702 4 “ЗАМЫНХАА ЦУГ ХУРАА эж ХЭНТНИВ аймгийн пнонерийн зов- лөлнйн чуулган саяхан болж, айм гийн пноперийн зөвлөлийн дарга Д. Доржаалам, «Залгамж үе» аяны эх» ний жилийн ажлаар мэдээлэл хийв. Аяны эхний жилд аймгийн тэрг гүүний бүлэг 4, соёлч нөхөрлөл 10, нэрэмжит бүлэг «Таван онцыг эзэм- шигч» 88, «Д. Нацагдорж» тэмдэг тэх 25, «Номмып сайн цохөр» үзэм- дэхтэн 94 тус тус шиээр төрж айм" сурлагын гийн пнохср чанар зхискээ. МАХН-ын ХУП лага хөдөлмөр, нийтийн ажлын сурагчдын урлаг спорт, «Залгамж гүеэ аяны эхний жи лийн ажлаар Өмнөдэлгэр сумын 8 жил, Өндөрхаан хотын 10 жил, Дв- дал сумын 8 жилийн дунд сургуу их хуралд сур" олон онцгой амжилтыг нлттэх рзапортад гарын үсэг зурах эрхийн мандатыг 1000 шахам пно" нөр, баазгарчууд хүлээж аваад бай- нь. 23 лвудын пнопорийн бүлгомүүд тэг, хөбр, гуравдугаар байр эзэллээ, Аймгийн. ХЭЭ-ийн ажилтан БАЛН-ОЛГИЙ | Аймгийн церийн. зөвлөлийн дарга Н19 мэдээлэл, хийлээ. МАХШ-ын ХҮН их хуралд инонер сурагчдаас сурлага хөдөлмөрийн га» рапорт оч рамгай амшилтаа илтгэх тус аймгийн 1413 знонор сурагч, багш хүмүүлсүүүлэгч, энлэл їнонерийн мандат хүлээн авчээ. Мон аймгайн Дэлүүн, су! тө зийн 10 жилийн нэгдүгээр дунд сур" 10 яалийн хоёрдугаар дунд тэргүүний. ажилла. гаатай. хамт олон ВИ. Лониний нэг рэмжит: БХПБ-аас осморийн Сүхбаа- харчуудад дурсгасан дарцгийн толоо уралдаанд аймагтаа шалгарсан бай- ажилтан. гарын. үсэг мүн Улаанхус, Цагааиуур Дунд сургууль, Аахай, мин 8 жилийн гуу? сург ь. зэрэг на. «оалгамн, үе» аймгийн хэмжээгээр таван эзэмшигч 220, номын 392 төрж, соёлч гийн болзлыг 40 гууль ппонерийн ПБ-ын «Улаан бүч гишүүн ажилладаг», хороолы Ч, Адьяа ианоно- рийн ээлжит чуулганд, аймгийн йно- Цэрэн аяны эхний жилд опцыг сайн похор нөхөрлөлийн анг гаруй аиги бүлэг хангаж, нийх бүлгэм ОХУ, ах дүү социалист ориуудын 100 гаруй сур- байгууллагатай байнгын харилцаатай ажиллаж БХ минь баяртай, «Бүлгийн удирдагчаар комсомолын «Тнмурчүүс дийн бүлгийн үлгэр жишээгээр сул сурлагатанд туслах штаб, онцчуу" Өпөрхангай аймгийн төвийн чулуун багштай соёлч нөхөрлө. ” агчдыг сурлаг цаанд 5-ын «Г» ангийн сур авч ажилласны дүнд 3 дугаар улир, хамт олон болгохоор шефлэн лаар 100 хувь сурлагатай бүлэг б Гурванчу зохиох зөвлөлгөө ж. ХАЙНЗАНГИЙН авсан гэрэл зурам, ЗУРАГ ДЭЭР: Багш пноперийн сэдэвт ажил дын хэсэг бүлгэм байгуулах туршла- гыг» нэвтрүүлсэн байна. Баян-өлгий хорооны ажилтан Баян-өлгнй аймгийн төвийн 10 жилийн нэгдүгээр дунд суУртуу- лийн онц сурлагатан Галия, Жанаргүл, Баршагуль, Махсатгүл нар намын ХҮП их хуралд эвлэлээс өргөх рапортад гарын үсэг мандат авлаа. т ИМУРЧУУДИЙН ТӨВ ШТАБ В.И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгуул- лагын туршлагаар Тимурчүү- дийн хөдөлгөөн манай орны, пионерийн бүх шатны байгуул- лагад өрнөж, пионер сурагчдын сурлага, хүмүүжилд сайн нөлөө үзүүлж байна, Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МШПБ-ын Төв Зсвлөлийн тэргүү- лэгчдийн хурлаас саяхан «Пио- нєрийн үнэн» сонины дэргэд Тимурчүүдийн төв штаб бай- гуулсан тогтоол гаргав, Манай сурвалжлагч шин ! Е Ё ЕЭ Е Е чигт чиний ШИШИПИПШ зурж К. МАКЕНИН авсан гэрэл зураг ХЭРЭГЛҮҮШТЭЙ ТУРШЛАГА - аймгийн ХЗЭ-ийн А. Тлетхан Говь-алтай аймгийн төвийн 10 жилийн нэгдүгээр -дунд сургуу- лийн 5-ын «А» ангийн онц сурлагатан А. Биндэрьяа, Эрдэнэтуяа, О. Лхагважаргал нар «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50) жилийн ойг уг- тан: ангн дэвших шалгалтандаа амжилттай бэлтгэж байна. Ж. ГОМБЫН авсан гэрэл зураг. | ТИМУРЧҮҮД ЮУХИЙЖ. БАЙНА Санаачилга, туслалцаа Бидний хувьд бол хүмүүсийн с8- наа сэтгэлийг баясгаж хөгжөөсөн зүйл онц чухал байдаг. Чухамхүү тийм зүйлээр Чехословакийн пиноне- рүүд зон олноо баярлуулдаг юм. «Оршин сууж байгаа хотынхоо өндөр настанд ямар туслалцаа х9- рэгтэй байгааг яаж мэдэх вэ?» гэ- сэн асуулт бидний сэтгэлийг ихэд хөдөлгөв. Тэгээд улаан өнгийн цаа- саар томоо гэгчийн таван хошуу хийгээд зохих өндөр настангуудад өгөв. Хэрэв тэдэнд ямар нэгэн тус- лалцаа хэрэгтэй бол өнөөх таван хо- шуугаа цопхоор унжуулсан байх бө- төөд, тэр нь нилээд холоос сайн ха- рагдана, Түүнийг үзсэн Тимурчүүд тэр даруй очиж хүссэн, гуйсан зүй- лийг пь биелүүлдэг їюм. ГЕЛЕНА БУСОВСКА. Чехословак, Кладо хот Засмал болон харгуй зам дээр тавьсан замын тэмдэг бол аливаа тээврийн ходолгөоний аюулгүй байд: лыг хангахад чиглэсэн байдгийг хо! бүхэн мэднэ, Тэр нь өвлийн улиралд цасанд, хавар иймар бол шалар, ВЭЭ? шавхайд дарагдах нь олонтой. "Тнйм учраас пинонер бид замын тэмдэг үзэгдэхгүй болсон байвал тухай бүрд нь цэвэрлэж: замын хөдөлгөө- ний аюулгүй байдлыг хангахад. ту: салж байна. : МИЛОШ МАЛЕК Чехословак, Подиброды хот. . » . - Хашгийн шилдэг эм Хай Хынч хязгаарын сургуульд Нгуен Ван Сненг суралцдаг. Тэр пионерийн ажилд онц идэвхтэй орол- цож, сайн сурдаг учир Хо Ши Ми- ний хүндэт тэмдгээр шагнагджээ. Саяхан тэр хүү А. П. Гайдарын «Тимур ба түүний команд» гэдэг номыг уншаад, түүнийг өөрийнхөө найз нөхдөд уншуулж, учир утгыг ярилцан улмаар Тимурчүүдийп ко- манд байгуулжээ, Тэдний сургуулийн ойролцоо дай- чин Нгуен Ван Тюйенийхэн амьдар: даг бөгөөд Игуен Ван Тюйен фрон- тод явж хүнд шархдан, эрэмдэг бол- соц. ажээ, Тимурчүүдийн командын- хай тэднийд очиж тутраганы нь тал- байг хагалан боловсруулж, тариа СУРЛАГА--СУРАГЧИЙН гол хө, 0 жилийн Дунд сургуулийн Гурпан- лийн анги 2 дахь үүргийнхээ хугас ц сахилга батаар тэргүүний олголоо. дуун ангийнхаа идэнхтэнүүлдэд өгч байгаа нь ДӨЛМӨР ШЭНГИ 210 Х5 5 -тарын, дараа нь ургацыг хураан, тутраганы ишийг түүвэрлэн гоёл чи- мэглэл хийдэг үйлдвэрийн газарт хүргэн өгчээ, Хүүхдүүд өөрсдийнхөө гэр оронд зөндөө ажилтай нь мэдээж. Тэд аяс лаа дууссаны дараа орой бүр цэрэг эрийн байшингийн дэргэд цуглахад Нгуен Ван Тюйен Вьетнамын пар- тизануудын “зориг баатарлаг ажил, гавьяат үйлс болон өөрийнхөө цайз. нөхөд, цэрэг эрсийн зрэлхэг үйл явдлын тухай ярьж өгдөг,"энэ нь вьетнамын бяцхан иргэдийг эх оронч баатарлаг, хөдөлмөрч үзэл хүмүү, жилтэй болоход туслалцаа болдог байна. 3 Тэгээд ч похөрлол бол хамгийн шилдэг эс шүү гэл: эрэлхэг дайчиг Пгуец Вай Тюйсн давтан хэлэх дур- тай ажээ, С, Чулууцнцэрэн золлөлтийн но» перийн сошиг хэвлэлээс түүвэр» лэн авав, ! ТЭРЛЭЛЛТЭРЭЭЭ”Өнөлэнг өн дэлэхиөмы ямлндналалжтаэн ! | | | | | 134. 12412 Ханиый Схттйы " ЗАДТГАМЖДАГЧ пС-ИЙН. ТОМИЛОЛТООР «ЗАЛГАМЖЛАГЧ»-ИЙН ОЙД Завхан аймгийн Сонгино сумын 0 эаглийн дунд сургуулийн Тэр» биш банштай. уран. похиолын Ду гуйлангийн.. сурагчид, иноперийн 19 дугаар бүлэгтэй хамтран «Ол гамшлагч», сатгүүлийн апхны дуг гаар хэплагдсоний 00 шилийн ойг угтаж ушшигчдын хурал хийн сэт» түүлийн дайчин гаамиалын хагас зуун, илийн, түүхийг. харуулсан хайын сопии, аурагт хуудас, булан гарган! сурталчиллаа, Хурал (олдугаар, апгийн су өвгоН бүхбит ОАЛГАМЖЖ ЛАГЧ б0 МОИЇЛ» | гасон. сонсгол хийлэл,. Дугуйлангийн.. сурагчид хэнлаэлийнхээ. хуудсуудайр, Дам- аж тарсан. дуу, шүлэг, энүшиг, мон оорсдийн. бүтоэлүүдэлс. тог- лоМс үзүүлдэг нь аролцогчдин С0- пИрхжлиыг татан, Уцишингчдын хуралд, багш, иидс їср сурагчид өцөг эхчүүд оролцон, Пагш 8, Аюуш Манай. хэлэлцүүлэг, ЦАГ УРСДАГ ЦОРГЫГ БӨГЛӨК «Пионерийн үнэн» сонины газ раас явуулж байгаа шинэ хэлэл- цүүлэг багш сурган хүмүүжүүлэгч биднийг ихэд баярлууллаа. Ажиг- лаад байвал гол төлөв гурав, Дө- рев, тавдугаар апгийн бололтой охид хөвгүүд хэд гурваараа ний- лээд замдаа |дээс тоглох, үймж ноцолдох зэргээр сургууль гэр хоёрын хооронд хайран цагаа их үрж байна. үлд эцэг эх багш “л Да энадй харин хяналт к гтэй юм. Эвлэл пнонпе- эвий ? ЭээхДээөнрн ч энэ талаар ч тусалбал ямар ч ү 3 гүй өнгөрөөсөн ЦАГИЙН, МЭЦБАЫ лыг нээн илрүүлж наанадаж нө- ХЭДДӨөӨ, цаашилбал нийгэмдээ ашигтай үйлс бүтээж болно. ОУРГУУЛЬ ГЭР 656585, Эпэ хэлэлцүүлэгт эцэг эхчүүд, иионер сурагчид багш иар өргөн оролцож: сапал бодлоо солилцох нь ашигтай. Дархан хотын 10 жилий нэг- дүгээр дунд сургуулийн хичээ- лийп эрхлэгч С. Наваандамба МУРУИ ЗАМ ТЗГШРЭВ Хичээл хийж байхад хаалга тогшлоо. Бид нэгэн зэрэг үүд рүү хар- пал Дагуулын өэнс орж ирэв, Энэ удаа гэрээсээ сургууль хүрэх йїй- маа Дагуул өөрчилснийг гарийн- хоп її» гадарлажэй, Өнө өдөр Дагуулын пайд б-гийп «Л» ангийн сурагч Чулуу!бат, богийн «В» ангийн сурагч Өих- бат хоёр хичээл тасалжэо, Судалбал Авирмид гуайн ха- шаанд тэвэг өшиглөн! орсон байна. 6 Удсапгүй дээрх гурван сурагч пөхдийнхөө өмнө буруугаа хүлээн тэдний муруй зам тэгширч хичээл таслахаа. больсон юм. Ухаантай хүн буруугаа амархан ойлгодог гэдэг. Харин тэд хичээлдээ идэвх- тэй оролцдог болбол найз нөхөд чинь улам их баярлана даа. 1 Төв аймгийн Баянчандмань су- мын -дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Бат -- Манай сургууль 20 орчнм нэр төрлийн цэцэгтэй, Энэ хавар 1000 цэцэг тарьж цэцгийн ман- дал -2-ыг байгуулна. Шинээр тарьж байгаа цэцэг, мандлаа «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жи- лийн ойд зориулах юм, Нэг манд- лаа бид гоё сайхан засах бодол- той, «Залгамжлагч» --50 гэсэн үг, тоо байх юм гэж Налайх хо- тын 10 жилийн дунд сургуулийн ургамал судлалын багш Д,. Цэ- рэндолгор ярилаа. Эднийхэн 1000 сав цэцгээ шеф авто тээврийн бааз, ирэх намар сургуульд орох шинэ “сурагчдад бэлэглэх ажээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Багш Д. Цэрэн- долгор цэцэг тарих,арчлах ажилд хамгийн идэвхтэй оролцдог 8-ын «В» ангийн сурагч Ц. Бат-эрдэнэ, Я. Цэнд нарын хамт С Надмнд СгггЧлаиНиЛЛЛЛЛРХАЖРАХХХЖХЙШХХУХХХХУЖХХХХАХХАРЖХХХХХХХХЭУХХЖХСХХХХХХҮХХХХХХХЖУХЖХЛХХУХУХУХУХХХХХХХХЖХХХХХҮХХУХХУХХХХЖХХХХХУД ДУРСАГДАХ САЙН НӨХӨР чин сэтгүүлээ сөхөн үзэхэд сонин байна. Сэтгүүлийнхээ уншигчдыг олон болгох, нөлөөг ихэсгэх МХЗЭ-ийн Төв Сүхбаатарын нэрэ Б-ын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Залгамжлагч» сэтгүүл нас сүүдэр 50 хүрч байна. 50 насны нь ойг зөвхөн эдүгээ цагийн өсвөр үеийнхэн бус, бага балчиртаа уншиж, түү- ний хуудсанд бичигдэж ЯвВ- сан бүх л үеийн адууд дурсан санаж, бахархан тэм- дэглэж байна. «Залгамжлагч» хэмээх бадрангуй агуулгатай энэ- хүү сэтгүүлийг захиалан ун- шиж, бяцхан оюундаа эр- ДЭНЭТ үг үгсийг нь тогтоож: яваагүй хорь, гуч, дөч, тавь, жар, далаад юны -пионер гэж яахан байх билээ. Эвнэ-сэтгүүл ардын хувьс- галын ачаар төрөөд хувьсга- лын үйл хэрэгт өсвөр үеийнхний хүмүүлслийн зэв- сэг болж явсан нэгэн түүх- тэй гэж бид өнөөдөр бахар- хаж байна. Энэхүү бяцхан дурсам- жийг бичигч миний бие «Орон бүхний пролстари нар нэгдэгтүн|» гэсэн уриаг тол- гой дээрээ мандуулсан 04- гачуудын багш, нөхөр «Зал- гамжлагч» хэмээх сэтгүүл: тэй 1948 оны намар анх ууласан юм. Энэ үед би Булган аймгийн төвийн 7 жилийн дунд сургуулийн дө- рэвдүгээр ангид дэвшин эроо, Д. ит МП орж байжээ, Энэ сэтгүүлийг манай ангийн Лхамхүү багш анх бидэнд тайлбарлаж бай- сан билээ. Тэгэхэд ном сэт- гүүл хоёр ялгахгүй байсан цаг, Багш маань учрыг ухуулан сэнхрүүлж бид ч түүнээс хойш сэтгүүл гэж нэгэн янзын ном байдаг гэж ойлгосон хэрэг. Энэ тухай үл өгүүлэн (1900-аад оны үед сэтгүүлд ажиллаж бай- сан тухайгаа товч дурсыя. Бид юуны өмнө сэтгүүл, сониныхоо редакнцийг м9дДлэг санаачилгатай, хүүхдийн хумүүжилд ойр дот, нэр хүндтэй хүмүүсээр бэхжүү- лэх, тан бүрийнхээ хя- риуцл | санаачилгыг дээш» хүүлэх зорилт тавьсан, Үүнд: профессор 11. /увсанзандан, эрдэмтэн зохиолч П. Хорлоо, гавьяат багш Ц үе МЗХ-ны хүүхдийн сек- цийн эрхлэгч байсан, одоо Д. Нацагдоржийн шагналт зохиолч Д, Мягмар, урла- гийн гавьяат зүтгэлтэн Мяа- сүрэн нар зөвлөлийн гишүү- нээр ажиллаж сайхан зөв- лөлгөө өгч, бичиж, их ту- салж: байлаа. Мөн 1965 оноос эхлэн зөвлөлтийн хүүхдийн хэвлэл «Ппонерс- цая правда» сонин, «Пионер» «оный натуралнст». сэт- гүүлтэй байнгын холбоо тог- тоож, тэднээс зөвлөлгөө тус- ламж . авахын зэрэгцээгээр ил бүр сэтгүүлч солилц- Дог болсон нь сэтгүүлийн хийц хэлбэр, бичлэг чиглэ-. лийг сайжруулах нэгэн үн- дэс болсон юм. 7їншээ нь «Пионерская правда» сони- ны орлогч эрхлэгч, эдүгээ «Пионер» ТЗэтгүүлийн ерөн- хий эрхлэгч (С. Фурин, «Оный натуралист» (С9Т- гүүлийн ерөнхий . эрхлэгч, эдүгээ зовлолтийн хүүхдийн хэвлэлийн газрын дарга А, Виноградов. нарийн. бичгийн дарга. В. Чашарин иар ма- найд ирж сэтгүүл сопины маань ажлыг биеэр үсэж зөвлөж, байв, , тэр Өнө үеэс хойш ой цаг удаагүй мэт балапч арваад жил өнгөрсөн иь бас л хуу. зорилгоор сэтгүүлээ той- руулж ажил зохиохоор зөв- лөлт Белоруссын хүүхдийн «Зорьна» сонины туршла- гаар «Залгамжлагч» сэтгүү- лийн нэрэмжит пионер су- рагчдын дугуйн уралдааныг 1970 оноос эхлэн зохиосон. Уг уралдаанд оролцож бай сан хүүхдүүдээс эдүгээ ду- гуйн спортын мастер, зэрэг- тэй тамирчид төрсөн нь бүр ч бахдалтай. 5 : Эдүгээ 50 насныхаа-ойн босгон дээр сэтгүүл маань улам Ч өнгө жавхаатай гарч байгаад бахархнам, /Одоо гарч буй сэтгүүлийн дугаа- руудыг үзэхэд хүүхдийг ба- таас нь эхлэн коммунизмд төлөвшүүлэх чиглэлийг гол- чилж байгаа нь чухал шиж- мийг барьж авчээ. Энэхүү сэтгүүлийг хувьсгалын анх- ны хүнд хэцүү жилүүдэд үүсгэн таргаэн байсан ахмад сэтгүүлчдийнхээ алдрыг бахадьяа, Цаг үеийн үйл ялдал, өс. вор үеийнхний, амьдралын толь болсон «Оллгамжлагч» сэтгүүл уншигч. багачууд шигээ хэлээ ямагт онго жцархалтай. байг! 11анчивын Шагдар Чохполч АНГИ СУРАГЧ БҮР ЗАГАСТАЙ ЦЭЦЭГТЭЙ «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ой угтан: «Байгаль орчноо судалж мэдье» гэсэн уриан дор нийслэлийн 48 дугаар дунд сур- гуулийн пионер сурагчид урал- даан өрнүүлсэн юм. Уралдааны хугацаанд сургууль- даа 427 цэцэг тарык, анги бүр 5--15 загастай 1--2 акварнух- тай болжээ. Мөн гэртээ 600 хүү- хэд цэцэг тарьж 517 хүүхэд За- гас тэжээж: байна. : Энэ уралдаанд Ч. Алтацзул,Г. | Орхоптуяа, М. Лувсандаш, Бям- бажав, Д. Мандах даргатай пио- церийн. бүлэг, С. Лхагвасүрэй, Б. Баярхүү, 1. Сарангэрэл, Д. Ганцэцэг нарын олоц пнопер су- рагч онц идэвхтэй оролцжээ. С. Бодоош | ын Ч» МАХН-ын ХУП ИХ ХУРАЛД “МХЗЭ-ийн Төв Хороо, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Залгамж- лагч» сэтгүүлийн нэрэмжит ду- гуйн зургаа дахь удаагийн тэм- цээн саяхан Улаанбаатар хотод болов. «Пионерийн үнэн» сонины ха- рнуцлагатай эрхлэгч Ц. Дашдондов тэмцээнийг нээж үг хэлэхдээ: «Дугуйн уламжлалт энэ тэмцээ нь МАХН-ын ХУП их хурал хуралдахын өмнөхөн,. өсвөр үеийнхний анхны хэвлэл «Зал- тамжлагч» сэтгүүлийн 50 жн- лийн ой тэмдэглэх гэж байгаа үед болж байгаагаараа онцлог юм» тээд тамирчин пионер сурагчдад спорт сурлагын өндөр амжилт таргахыг уриалав. Хот хөдөөгийн өсвөрийн 70 ор- чнм тамирчин оролцсон энэ тэм- цээний 13-16 насны охидын 2 км-т Төв аймгийн Зуун-мод хо- ї СОРИВ сурагч. Ц, Цэрэнханд, Л, Ганчи, мэг, Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн дунд сургуулийн сурагч Д, Мимодлхам, мон насны |хөвгүү- дийн 4 км нийслэлийн 46 дуг гаар дунд сургуулийн сурагч Д, Энх-амгалан, Төр аймгийн буул мод хотын 10 жилийн дун) сур- туулийн. сурагч. Ш, Апдсайхан, нийслэлийн 42 дугаар дунд сур» гуулийн сурагч Х. Батолзий пар, 66-18. асны охидын б им-т нийслэлийн гуравдугаар дунд сур- туулийн сурагч Д. Алтанцоцэг "Төв аймгийн Зуун-мод хотын 10 хилийн. дунд сургуулийн сурагч М. Даваасүрэн, нийслолийн 14 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Н. Сарантула мон паслны хөвгүү- дийн 10 км-т нийслэлийн 24 дү- гээр дунд сургуулийн ЁВ, Энхболд, 9 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Б.Халнхярваа, Төв аймгийн Зуун- мод хотын 10 жилийн дунд сур- гуулийн сурагч Л, Баасанцэрэн нар тус тус 1, 2, 8 дугаар байр эзэлж алт, мөнгө, хүрэл медаль хүртлээ. Багийн дүнгээр 8 жи- лийн дунд сургуулиудаас. Төвайм- гийн Батсүмбэрийг сангийн аж ахуйп дунд сургууль, нийслэ- лийн 42, 9 дүгээр дунд сургуу- лнуд, 10 жилийн дунд сургуулиу- даас Төв аймгийн Зуун-мод хо- тыл 10 жилийн дунд сургуулийн дунд сургууль, - тын 10 жилийн |225:2222222228222422222742221222222222272727272727225 Монгол Ардын хувьсгалын 55 жи- лийн ойд зориулсан монголын соё- лын өдрүүдийн нээлтийн ажиллагаа энэ сарын 17-ны өдөр ЗСБНХУ-ын эрдмийн их театрт боллоо. Тус театрт тоглосон концертод БН МАУ-ын урлагийн мастерууд, ардын найрал хөгжмийн чуулга, найрал дуучид, бүжигчид, театр, Филармо- ни, циркийн жүжигчид оролцов. " Мөн энэ соёлын өдрүүдийн үеэр Москвагийн уран зургийн хамгийн том музей-Третьяковын галерейд монголын дүрслэх урлагийн үзэсгэ- лэн нээгдэж, БНМАУ-ын уран зу: раач, зураасан зураач, уран бари- малчдын бүтээлтэй үзэгчид танилцаж байна. Урлаг, найрамдлын энэ баяр 8С БНХУ-ын холбооны бүх бүгд найрам- дах улсын том хотуудад үргэлжил- нэ. па А--888311 50 цшишинниишшииилтллн. гэ нийслэлийн 21, 9 лиуд охний. гурван байр оөэлн Төр аймгийн Зуулгмод хотын. 10 шил, Батсүмбэрийн сапгийн. ам ахуйн 0 илийн Дунд сургуулиуд «Залгамжлагч» сэтгүүлийн. шил- хи явах цомыг тус. бүр хоёр Дахь удаагаа авч апаргїй хам» гааллай, "омцоонд: баг. тамирчдаа. сайн бэлтгож, оролцуулсан Батсүмбаэ- рийп 8 эцилийн дунд сургуулийн дасгалжуулагч. Ё. Аюушрагчаа, зийслэлийн 42, 9 дүгээр Дунд сургуулийн дасгалжуулагч А. Лууван, Г.Гопгор пар болон Тов аймгийн Зуун мод хотын 10 жи- лийн дунд сургуулийг дасгалжуу- лагч Ц. Чанцал нийслэлийн 10 жилийп 21, 8 дугаар дунд сур, гуулийн дасгалжуулагч .й Дорж, Б. Дарьсүрэн нарыг алт, мөпгө хүрэл, медалиар шагнав. Мөн «Залгамжлагч» лийн 50 жилийн ой болох гэж байгаа болон 6 дахь удаагийн тэмцээн зохиогдож байгаатай хол- богдуулан 6, 50 дугаар мандат авсан Батсүмбэрийн 8 жилийн дунд сургуулийн сурагч О. Мяг- мар, нийслэлийн 42 дугаар дунд сургуулийн сурагч Х. Бат-өлзий нарт «Пионерийн ны 80 жилийн ойн медаль дурс- галаа, Энэ тэмцээнд спортын нэгдсэн ангиллын хүүхдийн нэгдүгээр зэр- гийн нормыг 17 тамирчин шинээр биелүүлэв. МАХН-ын ХУП их хурал, «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ой угтаж манай өсвөрийн тамир- чид ийнхүү спортын өндөр ам- жилт гаргалаа. Ерөнхий шүүгч Манай сурвалжлагч Л. Жамбалсанжид дугаар сургуу- Н. Дорж ЗУРАГ ДЭЭР: «Залгамжлагч» сэтгүүлийн нэрэмжит дугуйп урал- дааны алт,мөнго, хүрэл медальт- нууд. Г. үнэн» сони- адлтдмжын. “У?Д ХҮЧЭЭ сэтгүү-/ ! Соёлын өдрүүдэд оролцож, байгаа хогжим бүжгийн унд сургуулийн шалзчин сурагчдын чуулга, С.БОДООШИЙН апсан гэрэл зураг Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хөэплэлийн комбинатад хэйлэй, Уншигчдын хүсэлт, захидлын хариу 00НИН ХУГАЦААНДАА 0110 " «Пиоперийн үнэн» сонины энэ оны 14 дүгээрт «Сопип ирэхгүй байна» гэсэн гарчигтай нийтлэгд: сон шүүмжлэлийг уншаад холбог- дох хүмүүст бурууг ойлгуулж дуг тагдлыг заслаа гэж! Увс аймгийн "ос сумин АДХ-ын Гүйцэтгэх Зя- хиргааны дарга. Гомбосүрэн гуай манайд мэлээллээ, ЭР ? өмнээ шинээ шижин ив шин БОДОЖ ОЛ! “1 ЧИ. ЯМАР. ЖИЛ ТӨРСӨН БЭ? 1, Хулгана, 2. Үхэр, 8. Бар, 4. Туулай, 5, Луу, 6, Могой, 7. Морь, 8. Хонь, 9. Мич, 10.Та- хиа, 11. Нохой, 12, Гахай Эхлээд энэ дарааллыг тогтоох хэрэгтэй, Ямар жилтэйгээ мэдэ хийн тулд төрсөн он дээрээ 9-ийг нэмээд гарсан тоог 12-т хуваахад гарсан ноогдвор нь тэр хүний төрг “сөн жил болно. Жишээ нь: 1919 онд төрсөн хүн ямар жилтэй бо- лохыг -ольб. то турЦлэч 1919-49-41928. Үүнийг 12-т хуваавал 16, ногдож, 8 үлдэнэ... 8 дахь нь хонин жил тул 1919 онд төрсөн хүн хонин жилтэй бо- лох жишээтэй. Ингэж төрсөн жиг лээ амархан олж болно. Харин тоо маань 12-т тэгш, үл- дэгдэлгүйгээр хуваагдвал тэр хүн гахай жилтэй болно. Багш Н. Азимен ” ЗАВТАЙ ЦАГТАА ХУРДАН БОДОЖ ТҮРГЭН ХАРИУЛ 1. Заавал эхлэх үе нь Захирах тушаах үг Араас нь залгах үе нь Адилтгах сул үг Авсан үеэ холбовол Амьсгалын эрхтний нэр 2, Эхнээс аваад уншвал Элдэв сураг гэсэн үг Эргүүл: тонгоруулж уншвал Ээдсэн сүүний нэр. 8. Эцсийн нь үсэг дутахаар Эвгүй ярианы нэр болно Арын нь үсэг байхаар Аймгийн нэр болно 4. Аль ч талаас нь уншихад Ав адилхан байдаг. Ямар ямар үг Яг гурван үсгээс бүтэх вэ? 4 Ардын Боловсролын Яамны ажилтан .Б. Алтангэрэл . Эрхлэгч Ц. ДАШДОНДОВ Индекс--14140 ГНСН-ЫН 1Х ИХ. ХУРАЛ Германы Нэгдмэл Социалист Намын ЇХ их хурал энэ оны тавдугаар сарын 18--22 хүртэл Берлин хотод хуралдав, ус их хуралд ГИСН-ын хоёр сал компмуйнстыг төлөөлсөн хоёр мянга тапап зуу гаруй толоологч оролцлоо, Их хурлаар ГИСН-ын Топ Хорооны тайлан илтгэл, ГНСН-ын програмт, дүрмийг тосол, мөн БИЛГУ-ын улс ардын аж ахуй соёлыг 1976--1980 онд хөгжүүлэх удирдамжийг хэлэлцэж чухал шийдвар гарган, - ГИСП-ын ЇХ-их хуралд тус памын Топ Хорооны нэгдүгээр иарийн бич- тийн дарга Эрих Хопоцсер ГИСН-ын Топ Хорооны тайлан илтгэл тавьж энд энх хурл нь ГИСН, БИЛГУ-ын түүхэнд шинэ үе шат болно гэдгийг онцлог тамдагласан. байна, ГИСТГ-ын Төн: Хорооны ЧОН) тус их хуралд дэлхийн 100 гаруй ор- пы толоологч, түүний дотор МЛХИ-ын Топ Хорооны Улс торийн Товчоогы гишүүн, ВИМАУ-ын Сайд иарын Зоплолийн нэгдүгээр, орлогч, дарга Д. Майдар таргүүтэй. МАХН-ын толоологчид: оролцов, Нөхөр Д. Майдар тус их хуралд байр хүргэж халсан үгэндээ. МАХИ, ГИСН марисиам-ленипиа- пролетарийн: интериацноналилмын сйрчимд чин үнэнч байдаг богоод тэд» Орон БУХНИЙ ПРОЛӨТАРИ/ЦАР ЦЭГЛЭГТ МАХПИ-ЫН УИЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ 3 БЭЛХЭН! бА! /ЛХ5Э-ийн (98 ХОРОО, Ш.Л.СүхБААТАРЫН НЭРЭЛЖИТ ЮШ Мр-ын ТӨВ Зөвлөлийн | со 83 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ХМзэ (1422) нрүүлснийг дор нийтэллээ. Хайрт нөхөд өө! “Бүх Холбоотын пионерийн уднрдагчдын чуулганд оролцож байгаа та бүхэнд чин сэтгэлийн баяр хүргэж байна. Зөвлөлтийн ард түмэн ЗХУКН-ын ХХҮ- их хурлаас төлөвлөсөн аугаа ИХ ТӨ- лөвлөгөөг биелүүлэх ажилд эхлэн |: байгаа гайхамшигт үед та- най энэ чуулган болж байна. Ї 1915) оны б дугаар сарын 26. | удирдагчдын комиссарыг төолоолсон бичгийн дарга “УДИРДАГЧДЫН ЧУУЛГАНД ОРОЛЦ0ГСДОД юм. Удирдагч нарыг пионерийн комиссарууд гэж дотночилон нэр- лэдэг бөгөөд комиссар, улс төрийн ажилтан, коммунистууд нь хөдөл- мөрт ч, тулалдаанд ч ямагт ман- лайд нь явдаг юм. Та нар -- пионерийн жагсаа- лын түрүүнд нь явдаг, та пнараас өсвөрийн Лепннчүүд үлгэр дуу- риал авдаг. Лхагна Үнэ 10 мо. БИГАГУ-ын хоорондын ах тангоглай, З--41...3-П-4. 84- ! ыла НэхЛМ) (ЕтҮЛЖ) (НТ) ГОЛОВ ЇНЛБНН ШИНИ ПЛЕИНДТ?» Саяхан: Москпад юүх Холооотын пнонерийн чуулган болов, Хүүхдийн 120 мянган 1200 төлөөлөгч энэ чуулганд оролцжээ, ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхий нарийн Л МИ. Брежнев тус чуулганд оролцогсдод баяр хүргэж илгээлт лэх ажилд ходолмор болоп дайц тулалдааны гавьяат баатрууд, эр» дэмтэд, соёл урлагийн зүтгэлт- пүүд, зөвлөлтийн арми тэцгисийн цэргийн флотын дайчид, шилдэг тэргүүний тамирчид, оюутнууд идэвхтэй. оролцдогт балрлууштай бос . байна. БҮХ. ХОЛБО0ТЫН ПИОНЕРИИН рийн, бөгөөд” уйгагүй. БЭК ха риуцлагатай, сурган. хүмүүжүү- лэх өндөр ур дүй, авьяас, гүн мэдлэг, чин сэтгэл шаардсан үйлс юм. Марксист-Ленийист онол, Ле- ниипий намын баримт бичиг, зөв. лөлтийн сурган “хүмүүжүүлэх ухаан, пионер сурагчдын комму пист хүмүүжлийн тэргүүн турш- лагыг шургуу судалцгаа. Та бүхэн залгамж хойч үеийг зөвгөдийн яруу алдарт замаар 30- риг төгөлдөр хөтлөн залж ахмад үеийнхпий хувьсгалч, дайчин х9- дөлмөрч уламжлалыг изр төртэй Манай орны хэн бүхний хүүхэд Ё үргэлжлүүлэгчдийг хүмүүжүүлц- ахуй нас Б. И. Леннний нэрээр Коммунист нам, Зөвлөлт төр гээ, Өнөөдрийн хүүхдүүд:маргаа- овоглосон пнонерийн байгуулла- өсвөр үеийнхний төлөө жинхэнэ шийн коммупизмыг “идэвхтэй бү- гатай нягт холбоотой. Пионерийн эцэг ёсны хайр халамжийг байн- тээн байгуулагчид гэдгийг санац- са тавьж байна. 7Кил бүр манай гаагтун. бүлэг, бүлгэмүүдэд сая сая бага- : чууд үзэл суртал-улс төр, хөдөл- хүүхдүүд шинэ сургууль, хүүхдийн Ч алнай Уруулны Сочотт мөр, зан суртахууны хүмүүжлийн театр, пионерийн ордон, байшин, хүмүүжүүлэгч, комсомол, пиөне- сургуулийг дамжиж зугаа их Лє- чинни гэрэ-слэсэн ёсоор амьдарч, ажиллаж. тэмцэхэд суралцаж бай- чаг Ё Зөвлөлтгин пионерийн хамтын залуу техиикч, байгальчдын станц пионерийн лагерь, стадноп зэрэг сургуулиас гадуурх бусад олон байгууллагыг хүлээн авч байна. Манай оронд хүүхдийн хүмүү- рийн ажилтнууд өсвөр үеийг ком- мунист ёсоор хүмүүжүүлэх үйл хэрэгт эрч хүч, эрдэм мэдлэгээ зориулж байгаа бүх хүмүүст на- мын ХХУ их хурлаас дэвшүүлсэн бататган. гагнаж байиа гала. Эрих Хоноццор ГИСТ-ын Төп Хорооны ё чий хооронд үзэл санаа үйл ажиллагааны нэгдэлтэй байгаа япдал БИМАУ, дүүгийн найрамдал, илгт хамтын ажиллагааг ронхий иарийн бичгийн даргаар удирдагч байх харнудласатаа жил зөвлөлтийн бүх ард түмний зорилтыг биелүүлэхэд шинэ ши- : ? 2 даалгаврыг коммунист намаас ЛЄ- амин чухал үйл хэрэг боллоо. нэ, бүтээлч амжилт олохыг чин : НЯ” 5 ахоос Ур рэнн 5 х ЗУРА. ЭЭР: Математикийн ХП чиний комсомолд өгсөн юм. ,Та Сургууль гэр бүл, эвлэл, ппоне- сэтгэлээсээ хүсэн ерөөж байна. ГД Мат 2 байгууллагад нэр төртэй төлөөлж , байна. Пионерийн удирдагч на- рийн байгууллага өргөн олон ний- тийн нэгдмэл хүчин чармайлт нь Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын Төв Хо- олимпиадын Х ангийн улсын аварга, Улаанбаатар хотын нэгдүгээр дунд сургуулийн 10-ын «А» ангийн су- залуу иргэдийн коммунист хү. ЗГЭВН Р" 2 рагч А. Ганбаатар, ЇХ ангийн улсын рыг үзэл суртлын фронтын идэвхХ- мүүжлийн зорилтыг амжилттай ЕЛЭН ерөнхий нарийн..бич аварга П дунд сургуулийн 9-ийн тэй ашилтан гэж үзэж та нарын шийдвэрлэх бололцоо олгож бай» гинн /дарга «Б» ангийн сурагч, МХЗЭ-ийн Төв хөдөлмөрийг нам, өндөр үнэлдэг на. Пионер сурагчдыг хүмүүжүү. 7 ЛЕОНИД ЭН20аН:18) Хорооны «Тэргүүний сурагч» алтан Ё бол БХЛКЗЭ-ийг пионерийн ПИОНЕР- СУРАГЧДЫГ ХҮЛЭЭН- АВЧ -УУЛЗАВ МАХН-ын ХУП их хурал угтса сурлага хүмүүжлийн «Залгамж сүе, аяндаа гарамгай амжилт гаргаж, МХЗЭ, пионер сурагчдаас намын их хуралд өргөн барих-ралортад гарыв үсэг зурсан нийслэлийн тэргүүний пионер сурагчдын төлөөлөгчдийг МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр на рийн бичгийн дарга Л. Түдэв хүлээн авч уулзан сурлага хөдөлмөрийн ам жилттай нь танилцаж, цаашид эр дэм мэдлэгт шамдан, авьяас билгээ хөгжгүүлж чөлөөт цагаа боловсон зөв өнгөрүүлэхтэй холбогдсон чухал зөв. лелгөө өглөө, 422-) ” ЗУРАГ ДЭЭР: МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичэ тийн дарга Л. Түдэв шиоиер ! сурагчдын хамт. ё “мээгдэх гөдөр медальт Г, Ганболд Монгол хэл” бичиг, мате- матикийн олимпиадын дүнг хосрдухаяр нүүрнээс уншаа- ра ЗУРГАДУГААР САРД БОЛОХ » ТЭМДЭГЛЭЛТ ҮЙЛ явдал | ”1-- Хүүхдийг хамгаалах олон ул- сын өдөр ( АВ ХҮД 1 а -6-- БНАСАУ-ын пнонерийн бай- тууллага-«Сонендан»-ы 80 шилийн. ойн өдөр. .02 Өр РсӨӨНЭӨсгдӨлнТ ---А.С, Пушкнний (1799-1837) төрсөн өдөр 5 122 5 8-- МХЗЭ-ийн Төв Хороо, МПБ- ын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Залгамж- лагч» сэтгүүлийн “анхны дугаар хэв- КЭУсүүс 50 жилийн ойн өдөр (1926 ай : тэсэх ХЭДЭГСРҮҮЭГ 10 - «Вожатый» сэтгүүлийн анх- ны дугаар хэвлэгдсэн өдөр (1924 он) 14 -| МАХН-ын ХҮЦ их хурал 16 - В.И.Лениний хэрэгийн Бүх холбоотын пионерийн «Артек» зуслан байгуулагдсан өдөр (1925 он) 37 Зөвлөлтийн | залуучуудын р, өдөр гын тах 4 27/ 7 АМЫНКХАА. цу” ХУРААХ: Ш ОНЦ Омногопь: аймгийн Ханхонгор су- мын «Гэрэлт зам» нэгдлийн 2(арга» лант бригадын бага сургуулийн їїнд» нер Х, Нийлэгмаа, Б, Монхжаргал, С, Эрдэнэтогтох, Д., Блмбацорэн пар 11 Цчлүт дараалан онц сурч, МА Хїсын ХҮЙ их хуралд оргох рапор», тад гарын үсэг зурах мандат аплаа, Т, Цэдэнийн айсан горол зураг Ж. СУРЛАГАТАН ””7777777777777777777777177171101011117171111115111111111::117 сєєє ЖУУдЭиИЙН УС ОХИН Говь-алтай аймгийн Алтай хотын хоёрдугаар 10 жилийн дунд сургуульд арван жил онцсайн сурал- цаж “байгаа 10-ын «А» ангийн сурагч Г. Цэрэнду- ламын сурлагын . алдар тэмдэглэх цуглаан болов. Сурагч Г. Цэрэндулам МХЗЭ-ийн Төв Хорооны, «Тэргүүний сурагч» алтан медаль, МПБ-ын Төв Зөв- лелийн мөнгөн медаль, 5 онпын эзэн, Д. Нацагдор- жийн дүрт тэмдэг авсан ба математикийн 8--9 дүгээр ангиудын аймгийн аварга СУРЛАГА--СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР Дуламсүрэн багштай 3-ын хүү багшийн заадаг 6-гийн Жаргалантын 10 жилийн лоо. төдийгүй улсад амжилттай “БУЛГАН аймгийн оролцож, шагиалт байранд удаа дараа орж байсан юм. Мөн сургуулийн аварга хөгжимчин, болж, хөдөл- мөр соёлын чуулганд орол- цож байжээ. Сургуулийн хамт олон түүнд зориулж концерт тоглон сургуулийнхаа хүн- дэт дэвтэрт бичиж гэрчил- гээ олгов. Онц сурлагатан Г. Цэрэндулам 10 жилийн сургуульд сурч байсан үеийнхээ сурах бичиг, дэв- Гурванбулаг сумын 8 жи лийн дунд сургуулийн багш сурагчид шинэ хи» чээлийн жилийн бэлтгэлээ хангаж байна. Тэд 360 шоометр түлээ, 750 тонн нүүрс татан авч, 2 агуу- лах засварлан тохижуулж, 400 хүүхдийн хувцасны өлгүүр, хэд хэдэг самбар хийжээ. сум-сангийн аж ахуйн жилийн дунд сургуулийн бүлгэмийн зөвлөл сумын ХЗЭ-ийн хороо, худалдаа бэлтгэлийн ангитай хамт- Тус аймгийн Сэлэнгэ , анги, (дундаж оноо 18) зургаду- 11 дүгээр дунд сургуулийн багш гаар ангиудаас | Говь-алтай айм- Д. Лхагваагийн заадаг гийн Алтай хотын П арван, лийн дунд- сургуулийн С, Очир- Халиун сумын дунд сургуулийн анги (14,9 оноо) наймдугаар ан- 8-ын «А», Баянхонгор хотын 10 гиудаас Дорнод аймгийн Дашбал- жилийн дунд сургуулийн багш бар сумын найман жилийн дунд Цэдэвдоржийн заадаг 8-ын «А» сургуулийн багш Лувсанцэрэнгийн апгиуд, нийслэлийн нэгдүгээр 10 заадаг 8-ын «А» анги (19 оноо) жилийн дунд сургуулийн багш аравдугаар ангиудаас Төв аймгийн Ц. Ичинхандын дунд «Б», Ваянхонгор хотын 10 жи- сургуулийн багш П, Цэдэнбалжи- лийн дунд сургуулийн багш Ц, Хү- рын заадаг 10-ын «В» анги, (13,5 рэлсамбуугийн заадаг 10-ын «А» оноо)-гоор тус тус түрүүлж мон- ангиуд хоёр, гуравдугаар байранд гол хэл бичгийн олимпиадын тус тус талгарлаа, 1976 оны улсын аварга аяги бол- тэр харандаа, ширээ сан- дал, уншсан номын тэм- дэглэл зэрэг зүйлээр бяц- хан булан нээсэн нь пиО- нер сурагчид, эцэг эх, багш хүмүүжүүлэгчдийн сонирхол татав, Энэ бүхэн сурагчийн няхуур нямбай хөдөлмөр, аригч гамч ча- нар, хичээнгүй оролдлогыг харуулсан бусдад үлгэртэй үзмэр боллоо. ран «Бэлтгэлийн зүйлийг биелүүлэхэд бидний оруу- лах нэмэр» гэсэн 3 хоно- гийн өндөр бүтээлийн бол» золт уралдаан зарлаж,тос, Сурагч Цэрэндулам өө- рийн цүнх, ном дэвтрээ нэгдүгээр ангийн онц сур- лагатан Г. Алтанипэцэгт өгөхөд Алтанцэцэг опцсайн сурч чадахаа хамт-олны өмнө илэрхийлэв. Ийнхүү тус сургуульд жил бүр з0- хиогддог уламжлалт ажил сонирхолтой сайхан бол- лоо. яс, үхрийн духны арьс, эвэр, хөнгөн цагаан, вэс, гууль, хонины арьс, жирх, солонгоны арьс цуглуулж сумын . худалдаа бэлтгэ- лийн ангид тушаалаа. Аймгийн АДХ-ын гүй- цэтгэх захиргааны ажилтан Манай идэвхтэн сур, валжлагч Ж. Гомбо Ц. Дуламжав 9 ДОРНОГОВЬ аймгийн Хөвсгөл сумын 8 жилийн дунд сургуулийн пионер, баатарчууд «чЗалгамж- лагч» ГУ чуулганы нэрэм- Нийслэлийн нэгдүгээр 10 жи- сургуулийн | багш Д. Цэдэвийн «А» заадаг 6-гийн «А», нийслэлийн Алтангэрэл, ботийн төвийн 10 жи- «Бэ» ангиуд, Говь-алтай аймгийн «Б» багш Ц. Цэвээндуламын заадаг заадаг 10-ын АВБЯ-лы ажилтай С. Батмагнай Улсын математикийн ХП олим- пиад нь уламжлал ёсоор ерөнхий боловсролын лийн долдугаар ангийн сурагч Б. Сүхбаатар аймгийн жилийн дунд сургуу- лийн наймдугаар ангийн сурагч Э. Эрдэнэчулуун, Улаанбаатар хо- тын ЇЇ дунд сургуулийн есдүгээр ангийн сурагч Г. Ганболд нар 7. 8, 9 дүгээр ангиудын улсын авар- га математикчид болов. Олимпиадын зааварт дурдсан болзол хангаж аймаг, хотын 9, 10 Дугаар ангиудаас шалгарсан 27 сурагч олимпиадын дөрвийн да- ваанд оролцон У сарын 15, 16-ны өдрүүдэд бүгд 40 оноо бүхий 8 бодлогыг бодож оюун ухааны хүч чадлаа сорьсны эцэст Улаабаа- тар хотын пэгдүгээр дунд сургуу- лийн 10-ын. «А» апгийн сурагч воит пионерийн ордон ба- рнхад зориулан «Алдаг- дал хаягдал ашиглацгаая» цуваа гарган 10 кг хөөвөр 205 шил цуглуулж мөн- гий нь фондод шилжүүлэв. Энэ ажилд 2 дугаар ан- гийн сурагч О. Түмэнсай- хан, 5 дугаар ангийн су- рагч Г. Эрдэнэжаргал, 4 дүгээр ангийн сурагч Ц. Баяраа нар идэвхтэй оролцлоо. Багш Наранцэцэг “ТӨВ аймгийн Бүрэн сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн эмэгтэй сурагчид Баянцогт бригадын хонь- чин Дашзэвэгийн суурьт МОНГОЛ ХЭЛБИЧИГ, МАТЕМАТИКИЙН ОЛИМПИАДЫН ДҮН Монгол хэл бичгийн уламжлалт УП олимпиадын гурвын даваа ам- лийн дунд сургуулийн С. Шараа жилттай болж 3, 6, 8, 10 дугаар багштай 8-ын «Б», 24 дүгээр дунд ангиудын улсын аварга анги шал- сургуулийн А. Лхамсүрэн багш- гарлаа. Гуравдугаар ангиудаас тай 8-ын «А» . анги, Булган айм- Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын гийн Хишиг-өндөр сумын дунд 10 жилийн дунд сургуулийн А. Ганбаатар 36 оноо авч улсын р математикийн ХП В сургуулийн 1--Х аварга боллоо. Есдүгээр ангийн бүх сурагчдыг хамарч ам- жилттай болж өнгөрлөө, Увс аймгийг Улаангом хотын дын аварга Г. Ганболд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны «Тэргүүний сурагч» алтан медаль, 7. 8 дугаар ангиу- П найман жилийн дунд сургуу- ЛМН аварга Б. Алтангэрэл, Э. Эр- дэнэ чулуун нар гадаадын пионе- рийн зусланд амрах эрхийн бич- гээр шагнагдав. очиж 9 өдөрт 150 ямаа сампан 33 кг ноолуур авч 90 хувийг нь 1 дүгээр зэ- рэгт тушаалаа.Сурагч Нор- сонсүрэн, Цэцэг-өлзий, Норсмаа,- Шараа, Цэрэн- бадам, Ургамал, Хандсү- рэн, Оюунчимэг нар сайн ажиллалаа, Мөн тус сур- гуулийн 6, 7 дугаар. ан- гийн хэсэг сурагч амрал- тын өдрөөрөө нэгдлийн тэ- мээний 3 суурьт очиж “460 тэмээ ноослов. Долду- таар ангийн сурагч Ч. Ба-- зардорж 102 тэмээ ноос- ло төлөвлөгөөг Н ҮҮ) биелүүлэн тэргүүн байранд шалгарлаа. Сумын ХЗЭ-ийн хороо- ны дарга Л. Батсүх “ ТӨВ аймгийн Баян- зүрх сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш, ажилчид, сурагчид 60 га- руй хүн 2 бригад болон Баянгийн бүрд, Туул бри- гадын 12 сууриар явж малчдын хот хороог засч цэвэрлэх, сууриудад ариут галын цэг байгуулах ажил хийлээ. "Туул бригадын малчин “Доржийн суурьт 30--40 төлийн багтаамж- тай пүнз барьж өгөв. Бас ямаа самнан 31 кг ноо- луур авч тушаалаа. сурагч А. Баясгалан олимпиадын ангиу- Л. Жамбалсанжнд пиопнерт элссэнээ, ппоперийн удирдагч, МХЗЭ-ийн ажил» тан болж пионер багачуу- дыг хүмүүжүүлэхийн то- лоо залуу масцыхаа цог золбоог бадруулж | ялснаа үргэлж бахархай дурсаж байдаг юм. 1930аад оны үед «Зал- гамжлагч» сэтгүүлд, пионер ёЛӨХОДАД ардын хувьсга- лын ү хэрэгт идэвхтэй оролцох, урьдын харанхуй бүдүүлэг ёсыг халж өөрч- лөх, ардын шинэ соёл бо- ловсролыг хөгжүүлж эрдэм мэдлэг эзэмшихийн чухлыг өргөн сурталчилж байлаа, «Залгамжлагч» сэтгүүл ХӨ- дөлмөрийн үр шимийг хүү- хэд багачуудад ойлгуулж сургах талаар ихээхэн ажил хийж ирсэн. Тус сэтгүүлийн хуудсанд пионер сурагчдаас зуныхаа амралтаар ар гэ- рийнхээ ажилд яаж туслах вэ? малын ноос үс авахад хэрхэн оролцох вэ? гэх зэр- гээс гадна хадлан, тариалан, «Залгамжлагч» бол бид бүхний уншдаг, үргэлж мүүжиж | ирсэн нэг билээ, «Залгамжлагч» сэтгүү- лийг амтархан уншиж түү- ний дайчин хуудаснаа са- нал зорилгоо илэрхийлэн бни- чиж энэ сэтгүүлээр амьдрал сурлагынхаа алтан босгыг алхсан хүн бүхэн сургуульд анх орж сурагч болсноо, сэтгүүл сонирхон сурч хү- хэвлэлийн сурталчиллаа, Та нарын зуны ашралтад 80- 2оШшиаыш шиш 11-02 вэЛӨММиЭН риулж, «Пионерийн үнэн» сонин чинь сонирхолтой даалгавар өгч байна. БОД, ОРОЛД, БУТЭЭ ионерийн үнэн» сонии уншиг- чиддаа зуны амралтаар хийх сонирхолтой даалгавар өгч эхэлж байна, Энэ удаа залуу техникчдийн ордим | багш” Д. Наранхүүгийн бэлтгэсэн зохион бүтээх бодлогоор даалгавар өглөө. Хариуг зургаду, таар сарын 15-наас есдүгээр саг рын 19 хүртэл хүлээн авиа. Зөв хиомжийг нийтэлж сурталчлах харну, гөөд тавиур нь гадна индүү гулгаж байх ёстой, хий! сонирхолтой шалгаруулан (ЗОХИОН БҮТЭЭХ БОДЛОГО) 1. ИНДУҮНИЙ ТАВИУР ХИЙ! Индүүний тавиурыг 2--3 мм диаметртэй болд утсаар хийх бө- цэвэр үзэмжтэй, бэх бат, хийхэд хялбар байхаас аюулгүй байх нөхцөлийг хапгасан Дээрх шаардлагуудыг хангасан тавиурыг зургаар гаргаж тайлбар 2. ШАТАХУУНЫГ ЯАЖ ЮҮЛЭХ ВЭ? Машин дээр ачсан торх саванд Пинхайн аймгийн Эр» дэнэхайрхан, Яруу, Дорполтшин сумдын Дунд сургуулийн йпно- норийн. бүлготийн поп» Дарга, онц сур» П, Царандол» кор, 1, Тоторхүү, Л. Удийд: иар «алган» лїгче сатгүүлийн. 50 жилийн ой. угтан сур, лагын чанар ахиулсан, төлчдөд тусалсан ту- хайгаа ирилцаж байгал нь, Манай идэнхтэй! суриллжлагч С, ДАМВИЙН ппсйц гэрэл зураг, ДОТНО ЗӨВЛӨГЧ барилга байгуулалтын ажилд ЗЭ-ийн Тов Хороонд сур- оргон. оролцохыг уриалж гууль пионерийн хэлтсийн тэдгээрийн тэргүүний арга эрхлэгч, Монголын ноне- туршлагыг сурталчлах аж. рийц Төв ФЗопрлолийн дар- лыг өргөн зохиож байсан гаар ажиллаж байхдаа «Пио- юм, нер» сэтгүүлийн коллегийн бүрэлдэхүүнд орж тус сэт- 1940-о0д оны дунд сургуу- гүүлийг бэлтгэн . гаргах лийн багш, ХЗЭ, пиоперийн ажилд биечлэн оролцож бай- байгууллагын ажилтан бид сан, Энэ бол миний амьд- тус сэтгүүлийг өргөн ашиг- ралд тохиолдсон баярт ярд- лаж байв, Тэр үеийн «Зал- луудын чухал хэсэг гэж бо- гамжлагч» сэтгүүл ць зөвлөлт ДҮУД БУРНЫ холбоот улсын пионерийн байгууллагын ажлын арга Ингэж би пионер багачуу- туршлага, эх орны дайны дынхаа хэвлэлээр хүмүүжиж жилүүдэд зөвлөлтийн баа- түүний үйл ажиллагаанд гар тарлаг ард түмний байгуул- бие оролцож явсан тухай- сан ялалт, түүний эх оронч гаа товч дурдаж бичихийн эрэлхэг пнонер сурагчдын хамт «Залгамжлагч» сэт- байгуулсан “гавьяат үйлс бо- гүглийн яруу алдарт 50 жи- лон монголын ард түмэн, лийн ой угтсан энэ өдрүү- пионер сурагчдаас улаан ар- дэд эрдэм ном сурах үйлс- мид үзүүлж байсан эд ма- дээ улам их амжилт олохыг териал, санаа сэтгэлийн тус сэтгүүлийн уншигч өс- арнун тусламжийг өргон вөрийн олон пионер бага- сурталчлахад ихээхэн үүрэг чууддаа хүсэн ерөөе, гүйцэтгэж байсныг санаж МАХН-ын Төв Хорооны ажилтан С. Содном байна, Би 1950-над онд ням, ХЗЭ-ийнхээ даалгавраар МХ Ё 3 292 ЯЛ Нийслэлийн 42 дугаар дунд сургуулийн Д. Дуламжав багштай, Дулам- цэрэн даргатай 5-ын «Б», Ж. Цэвэлмаа багштай, Л, Хишгээ даргатай 5-ын «Г» бүлгийн пноперүүд «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ой угтаж АСТ зохион, сургуулийнхаа хамт олонд сэтгүүлийн түүхэн замналаас Манай сурвалжлагч БҮТЭЭГЧДЭД зо- шатахууныг газраас юүлэхдээ фи- сонинд зикийн ямар хуулиар хялбархан хийж болох вэ? Энэ тухай бодоц- гоо. 3. ГАЙХАМШИГТ БИЙРИЙГ ЯАЖ ХИЙСНИЙГ. ОЛ! Сурагч Болд маш гайхамшиг- тай бийр зохион бүтээжээ, Энэ бийр нь металлын гадарга дээ- гүүр зурж өнгөрөхдөө түүнийг зэсддэг буюу никельддэг байна. Болд”энэ бийрийг хэрхэн 80- хион бүтээж хийснийг та. нар бодож, олцгоо| Өсвөрийн зохнон бүтээгчид ээ! Эдгээр зохион бүтээх бодлогын хариуг зуныхаа амралтаар таргаж, холбогдох зураг, тайлбарын хамт манай сонины газар ирүүлээрэй! юм. унах, галын ӨСВӨРИЙН ЗОХИОН ЗӨГИЙЧДИЙН СЕМИНАР 5 МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Монго- лын залуу зогийчдийн холбоо Шаамарын тэжээлийн аж ахуйн товд саяхан зөгийчид бэлтгэх сё- минар зохиов, Энэ семинарт Ховсгол, Ваян- олгий, Говь-алтай зэрэг 10 айм-. гийн хориод -иэгдал сангийн аж ахуйгаас 30 орчим залуучууд оролцож, зөгий тэжээж үржүүлэх ажлын талаар мэргэжилтнүүдээр хичээл ваалгалаа, Хүүхдүүд та нар залуу зогийч ах эгч нараасаа өөрсдийн сонирх- сон зүйлийг асууж, амралтаараа тэднийг дагалдан ажиллаж болох ом. А, Шаравсамбуу 1000 ЦЭЦГИЙН ҮЗЭСГЭЛЭН | Мөрөн. хотын 10 жилийн дунд сургуулийн хичээлийн тов байрны ї саруул цэлгэр танхимууд Урьд урьдаасаа улам ч өнгө жавхаатай болсон шиг харагдана, Гэтэл Гурван .давхрын нэгэн хаалгапд «Мянган цэцгийн үзэсгэ- лэнд хэний цэцэг түрүүлэх вэ?» гэж их л хичээнгүй бичсэн хая- гийг хэсэг хүүхэд бөөгиөрөн үзэж, -- А. Энхцэцэгийн анги л тТү- рүүлэх байх. Тэдний анги Төмөр- булаг, Ханхын сургуульд хүртэл цэцэг бэлэглэсэн гэнэ лээ хэмээн жижигхэн бор охины ярих нь сон- СОГДОВ. 2 Төдөлгүй аймгийн инонерийн зөвлөлийн дарга М. Нямаа Пионер сурагчид аа! МА ХН-ын ХУЦ их хурал угтаж 830- хиож байгаа «Залгамжлагч» сэт- гүүлийн 50 жилийн ойн нэрэмжит «1000 цэцгийн үзэсгэлэн» нээс- нийг мэдэгдье гэв, Ингэж аймгийн пионерийн зөв- лөлөөс төвийн сургуулиудын дунд 1000 цэцгийн үзэсгэлэн зарлаж дүгнэсэн юм. Үзэсгэлэнд сургууль бүргпионер сурагчдын чөлөөт цагаараа. тарьж ургуулсан 10-20 гаруй төрлийн 250--350 цэцэг, 10-аад аквариум тавьжээ. Цэцгийн уралдаанд Мөрөн хо- тын 10 жилийн дунд сургуулийн С. Төмөрбат багштай 5-ын «А» анги кактус, баавгайн чих, унаган хэл зэрэг 24 төрлийн 86 сав цэ- цэг, 3 төрлийн 6 аквариум хийж 1 дүгээр байр эзэлж диплом үнэ бүхий зүйлээр шагнагдан «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ойн нэрэмжит тэргүүний цэцэрлэгч бүлэг боллоо. » Удаах байранд Мөрөн хотын нэгдүгээр 8 жилийн сургуулийн 5-ын «А», бага сургуулийн 8-ын «Б» ангиуд шалгарав. Мөн ху- “вийн дүнгээр амжилттай оролцсон тус хотын бага сургуулийн |Б. Баясгалан. Мөрөн хотын 10 жи- лийн сургуулийн М. Амарбаясга- лан, Мөрөн хотын хоёрдугаар 8 жилийн сургуулийн С. Цагаан на- рын таван сурагчид тусгай шагнал авлаа. 1000 цэцгийн үзэсгэлэнг ЖИЛ бүр уламжлал болгон явуулж бай- хаар тогтов. Хөвсгөл аймгийн сургалт заах аргын кабинетын мэргэжилтэн манай идэвхтэц сурвалжлагч М. Чойжоо Анзуиаснз2281 үсх оо оспц ванооЛий.. П “ 492 БпХС “Үїгрсон наас бүх эхэлсэн Ульяпа эрт зуз юм боловч эмээ эхэлсэн байхгүй юу гэж зорино... Соропа Ё сургуульд ч зу ороогүй, жаахан байсан. Астны хашаа руу л үүйгээд орчихдог, адуу морины дэргэдээс салдаггүй, хөөж туухаас йлаш холддоггүй жаал байсан зюм. Тэгж байснаа хаанаас ч юм бэ, цэг гө- лөг олж ирээд, түүнээс салахаа больсон гэж ярихад ээж нь инээж -- Саальчин болох нь ч өл- гөрсөн зунаас эхэлсэн шүү гэнэ, Эмээ нь: . -- Саальчии болох нь ч под- ыни хоёрдугаар ангид ороод бол- соп л доо. Тэгээд санцхан жилийн дотор унадаг дугуйтай болчихлоо шүү дээ гэж санал нийлэн маг- тана. Сережа унадаг дугуйныхаа ойрхон нь ч амьсгаалахаа бол- гоомжилдог, шатныхаа. ха» хана налуулж тавиад өөрөө хаал- ганы наахантайх моносны тэнд очнж, холоос харж шохоорхдог фөгчүллэг2 чанга ташиж суугаа эмээгээ л харж байв, Тэгтэл ч тайзны ха» эжуугийн. цэг өрөөнөөс цоо шинэ унадаг дугуй хөтөлж авчирч Се- режад бариулав. Эмээ пь тэсэж сууж чадалгүй ач хүүдээ тусла. хаар босож ирэв, Эхиэр хүүхнүү- дийн: ) -- Ульяиа минь, чи чинь хаа- чих нь вэ? гэхэд эмзэ-нь гайхац: -- Юу хаачих н ьвэ:гэж? Муу. хүү минь тэр том дугуйг чинь энэ олон улс амьтан дундуур ган- цаараа яаж авч гарах вэ дээ гэх дуулдана. : -- Тайзан дээрээ.л байж, байг Энэ блон хүн-амьтны. толгой тү- рүүн том байв. Ягаавтар өнгөтэй, паранд ДЭЭГҮҮРЭУЛАВД тарах дугуй, утасны нь цайртай Бид олз ДЭЭР ” төмөр Эмээ дугуйг нь. хашлага на- шалан: маягтай матийсан гар- луулж, өөрөө дэргэд нь хүндэт үнэхээр сайхан. дугуй л даа. харуул шиг зогсов. Эмээ нь бас холоос ажиглаж: --.Сереженька минь, залхуу- ралгүй зүтгээд байдаг хэрэг ээ. Олигтойхон шиг ажиллаад бай- вал.олонд нэр хүндтэй хүн болох тун амархан гэж сурган захина. Ач хүүгээ шагнуулах нь гэж дуулаад тогоо шанагаа тэр хэвээр Танхимд инээлдэж байсап улс дотроос нэг хүй! : - Малгай Малгай өмсүүлчих- вэл яг Л харуул. манаа гэсэн үг дээ! гэх дуулдав. Харин хамтралын дарга: Мапай хамтралын бүх эмэз нь орхин улс амьтан пиг дүүр- Ульяна Семеповпа шиг “байсан сэн хамтралын клуб рүү гүйлс бол та бид хүн хүчээр огт дутах- очжээ. “Сережагийнхаа гар ху- ГҮЙсэй. Залуучууд маань тосгон рууг халуу оргитол «нь атгаж: СУУРиигаа орхиж одохгүйсэн. Ач хүүгээ ийм ажилсаг сайн хүүхэд болгож хүмүүжүүлсэн -Ульяпа Семеповна гуай танд баяр хүргос гэлээ. Улс амьтны алга ташихад эмээ пь - Сережагаас ч илүү сандарч тэвдэн: суугаад, хамтралын дарга ач хүү- гийн нь нэрийг дуудмагц, шалав- хан оч хэмээн араас нь түлхээд хоцров: Хамаг хөлс нь бурзай- чихсан Сережа хамтралып даргын баяр хүргэж юу гэж хэлж бай- гааг ч сонссонгүй, танхим дүүрэн ыгс дундаас инээд алдан, алгаа баяр хүргэх -. Надад юу Босевын шүлгээ Тэгээд пэг харна ви Трешкова Вал, Тэртээх холын Од гариг өөд Ойлоод цойлоод өг! Сансрын пуужин Саран дээр ч юм уу Наран дээр ч їом у Оччихоод ирье! БАЙНА Хачин сайхан хот, Хашаа байшин нь йТ Гудамж талбай нь Гоё сайхан” хот, Сургуультай, : Цэцгийн мандалтай, Асен Босев бол болгарын хүүхэд багачуудын хайртай зохиолч, Олон жилийн өмнө хүүхэд байсан, одоо өөрсдөө аав ээж (болсон томчуул ч Асеи Бо- Цэцарлэгтэй, лслитай, Э: Содов сєвт өнөө хир нь хайртай, ном зохиолыг нь унийЗ фомоо гэгчийн Инид ЗВБЭУГ- Олон зуун шүлэг зохиол бичсэн нь тусгай ном, түү: театртай “вэр болон хэвлэгдэж, зарим нь сургуулийн сурах би. Тоглоомын сайхай ї : чигт оржээ. талбайтай 1 Энэ дугаарт Асен Босевын бүтээлээс нийтлэв, ВАЛЯ ЭГЧ ШИГ Бага жаахан гэж Балчир гэж та иар , : Басаж л бай намайг тоохгүй л бай. Хараидаа. цаасаар байгуулж Орчуулсан. 1 4-08015 , өгөөд ХОТ Б/ИГУУЛЖ цэлийсэн Хүүхдийл. гоб, хотоо. би Ш. Доржготов дороо өврийгөө том. ЧИНЬ” ГӨЛО, Хурал тарис. улс амьтан баг ширан. тарлаа, Омөө иь дугуйгаа мөрөн дээрээ сордийлгачихаа шат: руу дошцигиэг буулс ирлэд: -- Ой май, шагалаа анч үй! хүМмүүлжүүлсэп 11Л Соронаг: хүрээлэн. бүчсон энай» лууд ам амандааг -. Урцуулайч доо, гэм гуйна, Эм туйгаачдыг: -- Оорсдоо ашил хийж Ду» гуйтай. болоод л унацгаахгүй 10ү! гоод. төвд, япсан Серонпгийн гараас дугуйг нь авч өөрөө хотлон алхаллаа, Серонп ариас нь хий» гээ дагасан. ишиг шиг гүйн, Хүүхдүүдийн пэг тирган: - Ээ хар харамч даа ргэх дуулдав, Хөлийг пь.Серока мэд» сэнгүй, Эмээ нь харин эргэж ха» рац хуруугаар санаад: -- Тишиа минь, чамайг хич« нээн дуугаа хувиргасан ч андуу- рахгүй мэднэ. Ингэхэд ер нь чи чинь. манай- Сережаг бусдаас нлүү шоолоод, э9мэгтэй хүний ажил хийлээ барилаа гээд байсан биз дээ? гэснээ, бүх хүүхдэд хан- Даш: --Ажил бүхэн сайхан, Ямар Ч ажлыг голж болохгүй гэлээ. Унадаг дугуйтай болсон Сережа- гийн хувьд одоо хэн юу гэж шоолж байсан ч хамаагүй билээ: Тэгээд ер нь хэн юу ч гэж шоолох вэ дээ... Дор бүрийдээ л үхтлээ атаархапа биз. 3 Эмээтэйгээ: хоёулаа “дугуйгаа аваачиж шатныхаа хажууд аог- соов. Тэгээд холхноос очиж хара- хад юм бүхэн нь таалагдлаа. Но- гооц ч юм уу өөр ямар нэг өнгө- тэй биш, ягаан дугуйны нь хаймар долгионтсон хээтэй, гарны нь хоёр үзүүр бугын эвэр шиг дээ- шээ матийсэн янатай сайхан дугуй Хашааны булангийн цаана сүр сар гох чимээ гарсанд Сережа: -- Хэн, юун хүн бэ? гэв. Эмээ нь ууртайгаар тар золзуулан: гО- -- Наад дугуй чинь чамд нэг их удаан тэсэхгүй байхаа даа! гэв. Сережа гайхсан шинжгүй: - Яах вэ, дахиад нэгээр шагнуулна даа гэсэнд эмээ нь гайхан: .2с- Үгүй ер өө, сүрхий од байх нь гэв. 5 Хашааны буланд нэг юм пад буув. Хэн чинь тэнд юугаа хий- гээд байгаа ом бэ? Наашаа га- раад ирж үз! Тишка цухуйлс яагаач ТЭЭР ҮЛ Татаж үгүй. » С й Т шиг ОРОСООС ОРЧУУЛЖ БӨГЛӨӨРЭЙ 1ө. би, орхи | у 14. Отсутствие, заочио. ? По горизонтали: З. Рога, 4. Верблюд-пронаводитель, | 6, Лечение, 9.:Горох, го- 10.. Рубин, 11. 15. Окио рийсэн рошина, Строительство, 16. Нонь,.17. Карона. байна, Д, Сүхбаайтарий нэрэмжит Улсын хэвлэлийн вомдвионыд, Ховлой, нь дуугаа ху. бол .үнээ. саахаас чад . По вертикали: 1. Союв, 2. Ягиёнок, 5.:Чистый, 7. Клеёина, 8. Гонг, 12. Гралс- данин, 18. Крутой ревкий, пи ц Х4- рип хяхарч члхраад байх юм. гэг лээ, ӨЭмоп тохуутийгаар: -- ТИЙМ 09, өөрөө л. хугарч у!їшид байгаа. биа! Аль нэ, ардаа юугий нууц хаагаад... байгаа. юм 007. гап, "ишийг айнчихсанг -- Тйпид биш оп, торүүнд огох госог ом: гоод Сероша руу толгой ШИ -- Мадад юм өгөх | гэргүйг чинь мадож, байна л дай, Тогээд юу зом бэ доо? Чихэр биш би? дээ? "ший тун. гайхсан. япатай, дорой дуугаар: -»- Чихэр, Харин тй ха бийл, яаж мөдсон хэрэг вэ Эмээ тэгэхэд 1 53 -- Та ийрын хэц чинь лмар хүмүүс болохиг мэдэ цөхөөдД байх юу билээ. дээ, Өчигдөрхөн хэрэлдэж водолдох иь холгүй бай- сай бол өнөөдөр болоход салж ха- гацаж, чадахааргүй л болчихсон байдаг биз... Тал засах гэн ирсэн хэрэг юм бив дээ? Цаадахи чинь чиний. чихэртэй чихэргүй талтай болчихсон, газар дээр ганц найа- аагүй гэпэ даа өмдөө ч тайлж, өгөөд өөрөө оргүй хоцрохоос буцахгүй дээрээ байх шиг байнаа гэв, Тишкна гучраа олохгүй дороо дэмий хавчилзана. Тэгээд эмээгийн: г- За тэгээд яагаад дүллж. ядаад байсан том бэ? Үүнээс хойш түүнээс.цааш-.энээ тэрээгээр нь- дуудахгүй том байгаа биз дээ? гэ- . хэд, санаа алдан: 5 Үгүй ээ. Тэгэхгүй гэснээ, --Уиадаг дугуйтай болохын тулд ) би ч буцахгүй гэлээ, 5 Ё: Эмээ гайхсан царайлж: - Нээрээ юу: дээ? гэснээ, ха- шаа руу ухасхийж, шонгийн тол- гойд углаастай байсан хувин авч: “Тийм бол ч саагаад байдаг хэрэг ээ. 2 За аль вэ, ферм рүү очьё гэв, Тишна хувинг авч итгэл муу- тайхан шиг тохойдоо углав. Эрхлэгч Ц, ДАШДОНДОВ Индекс-14140-. (15011 1:37:431: 1111 29)(27:1214(11/:1/1: 619110) ҮНДЭСТЭН ОЛЕМ ХҮҮХДҮҮД 3 “0(1уү АХЫН уйл, Хөвгийн төгс ҮҮРД ЮЭГ САНДАГАЛР, АНЬДАРЕА “00 4к | зан ! 3 1, МКбОтийн Өр ХаРоо, Х ЇУүэ Д.ФУХБААТАРЬЦ НЭРЭМЖИТ М1051Н/ 198 ФӨВЛӨЛИЙН 6 СФїЙН 1 ша: Ь Ф: о2 Үнэ 10 мо. эвээ ин. 1 дахь жилдээ 1 1076: оны 6 дугаар сарын 2. 1 Лхагва М,28 (1428) Монголын эмэгтэйчүүдийн хороопы дарга, Жолио Кюрийн нэ- рэмжит энх тайвны алтан медальт, зохиолч С, Удвал гуай олон ул- сын хүүхдийг хамгаалах өдрийг тохиолдуулан мэндчилж байна, | 15 --ы---ф | 2-0 хашаан ЭРХЭМ ХАЙРТ ХҮҮХДҮҮД ЭЭ?! дхиН : БИМАУ-ын 1976 ШГҮЛН ЯГ 5 Ч (27 200 мохЭ, 1 ихуй, соёлыг -- ои! 5 Ёл222 / : 40 СОН 2 хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн то- ол / : 5 Эйр 20237 | єөлд манай хүүхэд багачуудын : амьдралтай холбогдолтой олоп ит гайхан арга хэмжээг төлөвлөсөй пь эх эцэг биднийг баярлуулж бид нам засагтаа баярлан улам ихийг бүтээх зориг эрмэлзэл дүү- рэн байна. Эх орон минь энилээс жилд цэ- цэглэн хөгжиж байна. Эх эцэг, ах огч пар чинь хийг бүтээж байгаа үр дүнтэй бүхиээ та парт зориул- даг. Зохиолчид, хүүхдэд шууд 30- рнулаагүй номоо ч тэсэн «Дүү пар минь том болоод уншиг» гэ- сэн сэтгэлээр бичдэг юм. Хэрэв жил бүхэн цадаас хүүхдүүдэд Юу хүсэх вэ? гэж асуувал-үр хүүх- дүүд маань сайн хүн болоосой, ( тэдний дээр, дор тэнгэр, газар Дэлхий” дахины шударга хүй тайвай байгаасай гэж хүсэх бол- төрөлхтөп хүү хдийг хамгаалах но. Ё олон улсын өдрийг ёслол төгөлдөр Хүүхэд залуучууд минь-соцна- тэмдэглэх болсоор 25 жил өпгөр- аизм коммунизмын үйлс, монгол лоө. зөвлөлтийн пайрамдалд үнэнч, х9- 2Каргалтай дэлгэр зуны сарын дөлмөрт дуртай, боловсролтой » эхэнд: болдог энэ сайхан баярыг хөгжилтэй хүмүүс байгаасай гэж тохиолдуулан анай орны пиопер хүснэ сурагчид та їд монголын бүх Хүүхдүүд та нарын энх тайван эхчүүдийг төлөөлөц чин зүрхиий амьдралыг -иам засаг, ард түмэн, халуун баяр хүргэж байиа. олон орны энх тайвпыг эрхэмлэгч Эйхрий хайрт МАХН-ын ХУЦ... шударга хүмүүс хамгаалж байгаа их хурал удахгүй хуралдаж эх “Шүү гэж хэлнэ. орны: маань хөгжлийн цэгэн Хайрт хүүхдүүд ээ! сэг үеийп алхмыг заан тодорхой- Та нартаа эрүүл энх, аз жар- ““С3ыржАбт хӨ»дсбүС Я:05шайн: 32 2 88 лох гэж байга. гал, баяр баясгаланг ерөөе! ЭоЭТ:3-Р05Э ЁЭлнагл 7 БХ. Элса 127 “), “, т23 235. ын 83. , 4 1: бэл ”? : : (38 15553 5Б38 у?т ТС-ЭГ»-үэгЭнГгэоттгтїиЖ 38 шаг СҮРАРГИНД 6 Авга БСБ сага й ООР САНА ӨГЛ АТАРТ ОЧ МАХЛ-ын Төв Хорооны Х1, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны У бүгд ЗУРАГ ДЭЭР: Угтаалын САА-д ажиллаж мэргэжил эзэмших: саналаа өгч МХЗЭ-ийн илгээлт авсан нийслэлийн 41. сургуулийн 8, 7 10 дугаар ангийн сурагчид 1.КОЗЭВИЦЭН Р 4 С, БОДООШИЙН хийсэн эвлүүлэг. хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхээр ерөнхий боловсролын дунд сур- туулиудын 8. 10 дугаар апйги төгсөгчдөөс МХЗЭ-ийн илгээлтээр атрын САА-д очиж ахмадын замиалаар атриг эзэмших хүсэл зорил- зоо илэрхийлж байна, : ---0 3 28086 309 2 , 820 ууссух д0369 3Х 2 586 х х , 526 50 сд гээр бүлгэмийн анхны пионерүүдтэй дийн улсын аж ахуйд Надь Золтаннэ Хөвсгөл аймгийн Чандмань-- өндөр сумын 8 жилийн дунд сур- туулийн 4 дүгээр ангийн онц сур- лагатан С. Бямбаахүү «Эрдмийн далай» | жигүүрээр амжилттай аялж байна, 378. Жигжидсүрэнгийн авсап гэрэл зураг хэшимучуу унэт” 3 3 гн хяр о 223 24222 Баянхонгор аймгийн Жаргалант сумын 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Ш., Чим- гээ 23 улирал дараалан онц сайн суралцсан амжилтаар МАХН-ын ХУЦ их хурлыг угтаж пионер сурагч- даас их хуралд өргөх рапортад гарын үсэг зурлаа, Гэрэл зургийг авсан Л. Дагийрааз ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) Олон улсын пнонерийн зусланд ам- рах эрхийн бичгээр шагнагдсан Ч балсан хотын 8 жилийн гуравду- гаар дунд сургуулийн 7-гийн «Д» ан- гийн сурагч Л. Дорж, Халх гол су- мын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Т. Саржмядаг, Баян-уул сумын 10 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч О. Очиржав нар Ж. Баатаржавын авсан гэрэл зураг ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД НАМЫНХАА ИХ ХУРАЛД НИЙСЛЭЛИЙН Най- даргатай б-гийн «Д», 30 ДУНДГОВЬ аймгийн рамдлын районы пионер дугаар дунд- сургуулийн ерөнхий боловсролын сур- сурагчдаас «Залгамж үе» Г. Оюун даргатай 7-гийн гуулиудын 194 бүлэг 100 аяны эхний жилд «5 он- «А» ангиуд хотын тэр- хувь суралцан, 489 пио- цыг эзэмшигч» 42, «Д. гүүний пионерийн дэд бү- пер баатарчууд сурлагаар Нацагдорж» тэмдэгтэн 21, лэг боллоо. Мөн алдарт шат ахив. Мөн аяны эх- «Номын сайн нөхөр» баатруудын нэрэмжит бү- ний жилд тус аймгийн үнэмлэхтэн 154 тус тус лэг 5, соёлч нөхөрлөлийн пиопер сурагчид 800 кг шинээр торж, районы хэм- айги 8 шинээр төрж ноос хяргаж, 13800 литр жээгээр сурлагын чанар МАХН-ын ХҮУП их хуралд сүү сааж, 43000 нг хад- хөдөлмөрийн. га- хэнд 5 ахив. 10 жилийн 14 дү- рамгай амжилтыг илтгэх лац тэжээл: бэлтгэн: мал чин ах эгч нартаа тусал- урьд жилээс 1,6 хувиар сурлага гээр дунд сургуулийп Ц. рапортад Сарапгэрэл даргатай 9- сурагчид ийн «Д» ангийн ХЗЭ-ийп рав. 1065 пионер гарын үсэг зу- лаа. Аймгийн ХЗЭ-ийп хо- үүр хотын тэргүүний ХЗЭ- Найрамдлын райопы ж ийн үүр, 27 дугаар дунд ХЗЭ-ийн хорооны рооны ажилтан сургуулийн Х. Нямаа ажилтап Д. Алнмаа С. Үржин Завхан аймгийн Идэр сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн онц сурлагатан Ш. Цогт сургуулийнхаа хөнгөн атле- тикийн аварга болов. С. Дамбийн авсан гэрэл зураг БНУАУ-ЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨРСӨН ӨДӨРТ «ОЭЛЕРЕ» рийн байгууллагынхаа төрсөн өд- реөр цугларч, өнөөгийн пионерүүд- тэй уулзацгаан: Пионерийн анхны тугийг яаж оёсон тухайгаа мөн Балатон лест- хейе дэх пионерийн зуслан, тэнд өнгөрүүлсэн баясгалант өдрүүдийн тухай дурсан ярьцгаадаг. Унгарын пионерийн холбоонд эл- сэн орохдоо тангараг өргөж «Пионе- рүүд урагшаа! Эх орон хөдөлмөрч 1946 оны (6 дугаар сарын 2-нд ард түмнийхээ төлөө мятаршгүй БН 2 урагшаа» дуудлагаар замнан яваа УАЭд двонерийнгавхны бүлгүүд улаан бүчтэний түүх нь энэ анхны үүсч бий болсон юм, Анхны пионе- рүүд одоо ямар ажил хийж байгаа нь бас сонирхолтой, Аттила ЙОже- пионерийн бүлгээс эхэлсэн юм, Унгарын пионерүүдийн тэмдэг фийн имэрэмжит пионерийн нэгдү- Унгарын төрийн далбааны голд ас- Уулзья гэвэл алс холын Хортоба- агрономч, түүний найз нар Янош сан түүдэг зурж далбааны эхэн талд «Элере» (Урагшаа) гэж босоо- гоор нь бичсэн байдаг. «Элере» урагшаа (гэдэг нь унга- бексч” хийлчин, Василий Хедди мон рын пионерүүд, кишдобоши (бяцхан агрономч, Пера-инжене: -химич, бөмборчид)-ийн мэндчилгээ юм. Дюла--техиин гэжил эзэмшиж мийн зэрэг Ёва-иябогийн мэр- Хаяг: Ненгерскал Народная Рес- Иван Алмар эрд- п/блика, .г, Буда: їгаалсан. байлна. БҮРЛЛЫӨ) 7 ШСВЫЛӨүрРаН ациональцое. руковод- Аинхим пионерүүд жил бүр пионе- ство Союза Венгерсних пионеров, МХЗЭ-ийн гишүүд, 8а- рагч рапортад гарын үсэг луучууд пионер сурагч- зурж мандат авлаа. даавс МАХН-ын ХУЦ их ЗУРАГ ДЭЭР: Айм- хуралд өргөх рапортанд гийн төвийн бага, 8. 10 гарын үсэг зурах урал- Жилийн дунд сургуулийн даанд «Сэлэнгэ аймгийн 2 ХНЫ мандат авсан пно- вэ : нер Д. Батжаргал, ЇП. 11 СвБсн пиопер сурагч | Амаржаргал, Ч Өлзвий- оролцож 532 пнонер су- тогтох нар ёУООСО БНАСАУ-ЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨРСӨН ӨДӨРТ «СОНЕНДАН» УУ хүүхдийн нэр мөнхрөн үлджээ, Нэг / баримт дурдахад Сэнчен хотыг аме- рикчүүд эзлэх үеэр багш Ким Сын -150 пионерийн удирдагч Цой Ён ен нар удирдан партизаны нууц бү- лэг байгуулсанд пионерүүд Яиуг олж дайсны байрыг шатаан, чухал мэдээ цуглуулдаг болжээ, Солонго- сын Ардын Арми Сэнчен хотыг ч9- храххой пионерүүд тү- БНАСАУ-ын пионерийн байгуул- да Сны” Сэ рцилн булан Бурх лага «Сонендан» 1946 оны зургаду- риулсан хонх цохиж байл ТЭЬаРт гаар сарын 6-нд үүсэн байгуулагдса- єэЭ наас хойш 80 жил болж байна. Энэ | СОЛОНГгосын пионер, улаан бүч, байгууллагыг бага балчир байхад ГОЛДОО Жижиг алтан таван хошуу амерцнийн | империалистууд | тус бҮХИЙ төрийн далбааны Дээд талд Оронд халдсан бөгөөд «Сонендан» 4Саж байгаа гурван дөлтэй тэм, байгууллагын олон арван багачууд зүүдэг. Гурван дөл Эн эх орноо,хамгаалахад хамгийн идэвх- үеийн эв нэгдлийг, юМВЕЧд тэй оролцсон том. Энэ учраас БНАС нь эрх Бэхжгүэ21 ярэТал (2) АУ-ын пионерийн байгууллагын түүхэнд «Байлдааны гавьяаны 10- БОС УД! Соловросын . хөдөлмөржйн лөөь “медалнар шагнагдсан олон гэсэн утга санааг | влархийдвээ : ҮНДЭСТЭН САНААГААР Германы Чөлөөт Залуучуулын Эплэлийн Х их хуралд Найрамдал, тшөхөрлөл бүхнээс үнэтэй 5 Германы Чөлөөт Залуучуудын Эплэл (ГЧОЭ)-ийн Х их Цэ саяхан Бераяни хотод нээгдлээ, Их ху. ралд М ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бич» гийн дарга Л, Түдэв тэргүүтэй ЗЭ-ийн төлөөлөг- оролцож байна, ь дгээр үйл явдалтай холбогдуулж «Инонерийн үнэн» сонины тусгай сурвалжлагчийн сонирхсон асуултад манай улсад суугаа БНАГУ-ын Элчин сай- дын Яамны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Гер- хард Финке ингэж хариуллаа, хурлаа ходолмор, сурла- гын амжилтаар угтлаа. Одоо ГЧЭЭ-д 2 сал гаруй хөвгүүд, охид хамрагдаж байна. ЗАРҮҮХВЭн ЇХ-их хурлаас хойш эвлэлийн эгтээлд 400 млнгай аа- луус гишүүнээр элсчээ, Эвлэлийн: гишүүдийн цилээд хувь нь 14 иас хүрсэн сурагчид юм. ГЧ ЗЭ-ийн эгнээ ингэж хам- гийн тэргүүний охид, хов- гүүдээр жил бүр өргөжиж : тэд намын найдвартай ха- ас лаа болон хүмүүжиж бай- на. -- БНАГУ-ын залуу- Манай эвлэлийн ги- лаас хойш./2,0 миллиард маркийн ариилагг хомполт гаргасан. богоод 0 гишүү» ис пог иь шинийг санаач» лагч болоод байна, Эплэлийн гишүүд, иио» "ер суршинд ийм, өнлож лийн их хурал угтаж түү» хий эдийг хэмпэлттэй зар» цуулах, халгдал ашиглах ходолгоон ориүүлсний до» тор оспорийн Тельман- чүүд, цаас, томор, шил цуглуулахад маш идэвх» тэй оролцлоо. Мон их хур- луудын омпо ахмад үсийнхлий. гавьяат үйлс» тэй тапилцах, хөшөө дурс, галын газрыг хамгаалах, сурлагадаа. чанарын ам- жилт гаргах өргөн ажил зохиов, : Саяхан хуралдаж өн- гөрсөн. ГИСН-ын 1Х их хурал Германы өсвөр үе, залуус бол коммунизмыг гардан байгуулж, комму- инст нийгэЭМД амьдрах хувьтай иргэд гэж заан, ОЛНЫ ХҮҮХДҮҮД, ҮҮРД АМЬДАРНА -- тодорхой порилт довшүүл- 01 Над” ГЧэдгйн Х их хурал гермапы хүүхэд, аплуусааа. иймын их хур» лыг шийдвэрийг пор тор» ла. биелүүлэх. порилтиг тодорхойлох зом, -з- Өйз түүкт их ху- ралд, МХПО-ийн Төв: Хог роопы цэгдүгдэр иарийн бичгийн. дарга. Л, Түдоп тэргүүтэй МХЗО-ийн тө лоологчид оролцож байгаа лидал. манай хоёр орцы залуус, хүүхдийн байгуул» лагуудын уламжлалт иай» рамдал, ийгт. хамтын ажиллагааг улам хогжүү- лэн бэхжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой. гэж. үзэж байна... Найрамдал, «НӨ хорлол бидэнд бүхиээс “үнэтэй. Энэ далимд монголын нийт залуус, өсвөрийн Сүхбаатарчуудад хүүх- дийг хамгаалах олон ул» сын өдрийг тохиолдуулж аз жаргал, сайц сайхныг хүсч МАХН-ын ХУЦ их хуралдаа онцсайп сурла- ЮГ | 7(77,000111 1ЛАЙСАН Фишист хуйтийн засаг тогтсоноос хойш Чили ор» им охид хөвгүүд сур гуульд сурч, боловсрол эзэмших бололцоогүй бол» сон юм. Одоо эцэг, эхчүүд сургуульд оруулах хүүхэд | гунмд 0 песо төлж бай» иа, 50 цесо гэдэг иь тус | орны ажилчдын. дундаж цалингийн таршл нэгтэй тэнцэх монго, Гэтэл Чиг лид ходолмор хийдэг 9 хүн тутмаас нэг иь ажил» гүй байгаа бөгөөд, тэдэнд |! хүүхдээ. сургуульд оруулах хөрөнгө мөнгө ол- дохгүй байна, Фнэчилэн харгис хунтийн гянданд | сууж байгаа өдий төдий эх орончид, өнчин. хүүхдүүс дүүдэд 50 пиесо хаанаас. олдох вэ! Эдүгээ Чилид 72 мянган хүүхэд өнчний ХӨРӨН Өргөн, 3. : 4 4 чууд, өсвөр үеийнхэн их шүүн. залуус ЇХ их хур- гаар бэлэг барихыг ерөөе! Сургуульд арай чүү Р, орж суралцаж байгаа хүүхдүүд өлсгөлөнд нэр» ЕЭ вэгджээ. Нийслэл Сантья« | хотын районы сурагче Ё дын 85 хувь нь өлсгөлөл 3Є амьдарч байна. Сурагчид Е хоолны . дутагдлаас болж ангидаа муужирч д Унах явдал бишгүй тТо- хнолддог болжээ. БВ. И. Лениний нэ- Фашист хунтийн 8а0» рэмжит Бүх Холбоо- гийн газар хичээлийн шия тын пнонерийн ла- | терь «Артек»-д жил бүр олон орны, үн- дэстэн бүрийн хүүх- дүүд амардаг. 4 Їш амсаж байгаа юм. нэ жилийн өмнөхөн суч 5 рагчдын хэрэгцээний ном, дэвтрийн үнийг нэмсэн байна. Чилийн шорон гянданд . 4 өдий төдий хүүхэд хориг ц дож байна, Ингэж фашист хунт | орны ирээдүй--үр хүүхдийн эсрэг нэг ёсны . дайн зарлаад байна. гишшшшшшшшшпа ашшотчлхлишлүштд/ тэшшшшшопошлї Фшшшшшш:шоєпс, үсшшшшшопу, Суйлуулийн ой узбаж хэрлэг шооРЧ агч! ” бүрэлдэхүүнт: дугу! хээ шан ХоЦОО! Ардын боловср- ӨВӨРХАНГАЙ аймгийл Ар- шан элын малчин Ё эгч ҮҮ: ХэвсэА уулсан загалмайн ний- вайхээр хотын 8 жилийн дунд таа «Залгамж үе» аяны эхний : | пЄО 5 яаран явуулав, сургуульд «Залгамжслагч» сэтгүүе жилд хийсэн ажлаа сурталчлан | ЕЙНУЭрГҮ шил5 дын ариун цэв- лийн 50 жилийн ойн нэрэмжит концерт тоглож «Малчны хотод бая, АХ уралдаанд (Сүх- хаягдал ашиглах 8 хоногийн ажил сурагчийн нэмэр» сэдэвт ажил р, Ажилчны районоос шал- зохиож улсдаа 5000 гаруй төгрө- хийв, гарсан 5 сургуулийн 7 багийн 40 гийн ашиг, оруулав гаруй сурагчид оролцож, нийлбэр 5:Шш «ДА» “ангийп сурагч дүнгээр 1 дүгээр байрыг 8 дугаар : Г. Гэрэл сургуулийн Оюунбадам даргатай : баг, 2 дугаар байрыг 52 дугаар дунд сургуулийн Баярсайхан дар- гатай баг, 8 дугаар байрыг 18 ду- гаар дунд сургуулийн Уранчимэг даргатай багууд тус тус эзлэв. Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийп, хорооны сургууль оюутан 88- тус» гэсэ 37 хэлэлцэ луучуудын хэлтсийн эрхлэгч | Тэн ӨЛ ЭСРЭГ ЛИЙ тэшшшшпєтоплы) ФШлпашхжлтлшиыо ушлсолыолосЦ йшшлшшиест ӨМНӨГОВЬ аймгийн өвийн 8 . 10 жилийн сургуулийн ХЗЭ-ийн - хороо, пнонерийн бүлгэм 15 сур- 5 Аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны ажилтан Т. Алгаа ТӨВ аймгийн Зуун мод хото НИЙСЛЭЛИЙН 10 жилийп 3 аймгийн 14000 лиоан сурацадых дуваар, ХУЛД БУУЛД сэтгүүлийн төлөөлсөн, сэтгүүлийн 50 жилийн танхим соглынан ширээ, саруул ойн нэрэмжит таван онцчуудын б, Ы Ээ ЭВ9 өдөрлөг зохиов. зөвлөлгөөн болов. Зөвлөлгөөнд хон сурагч оролцож «Нөхдийнхөө сурлагад онцчуудын ХиОшЦЭгэНээ бүх цонхоо Пионерийн ахлах удирдагч МАХН-ын ХУП их хурал уг таж, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн лийн эмхэтгэл, нам. төр, соёл шинжлэх ухааны зүтгэлтэн, улсын ба хөдөлмөрийн баат-- т Үеэс үед, өсвөр хойч наас П. Хорлоо, М. Чимид гүүлийн зөвлөлийн гишүүн ОО сэгнлал мэргэцНин үеийнхнийг сургаж хүмүү-Ц. Уламбаяр, Д, Цэвэгмид, болсон юм. пионерийн ХУЛШЭрЭЛХООЛСО жүүлэх. эрхэм үүргээ гүйцэт- нарын бичсэн шүлэг, үлгэр, «Залгамжлагч» сэтгүү- тэнүүдэд зориулж бИШСЭН га- тэж байгаа энэ сэтгүүлийн өгүүллэгүүд, А. Чойжилжав, лийн туулж өнгөрүүлсэн 50 сын ав Ё й 7 авлага. пионерийн тэ хоёр дахь арван экилийнх нь С, Жамьян парын тэмдэглэл, жилийп доторх нийтлэгдсэн гүүний. салаа, Сун бүл үеэс би захиалж уншдаг бол- сурвалжлага, 7К. Аминдаваа Материалыг сөхөн үзэхэд сон юм. Энэ бол 1941 оны Дашиям парын бичсэп зов- олоп арван дэвтэр пом болж минЦ ажин хувшлага, дах үе байлаа. Тэр үед сэтгүүл лөмж, санамж, (0. Нампан-Хэвлэгдэхүйц үнэт баялаг цуврал дэвтэр бол- ж гож болох байна. Мянга мян- маань шипэ үсэг дээр «ПИО- доржийн бичсэн танин мэ- Материал цуглажээ. Хэрэв ган уншигчийн тэсч ядан хү- пер» хэмээх нэрээр хэвлэг- | үлэх “чиглалийн “суртал. УУЛ сэтгүүлд нийтлэгдсэн дэж эхэлсэн билээ, Энэ нь ЯҮ 10! зүйлийг төрөлжүүлж дахиц ЛЭЭЖ байдаг энэ сэтгүүлийн | миний үеийн хүүхдүүдийн ЧИлгааны өгүүллүүдийг 0» хэвлэв гэж бодвол, шүлэг, уншигч, идэвхтэн бичигч нь унших дуртай цорын тапц пирхоп упшдаг байв, Ийнхүү зохиолын эмхэтгэл, ДУУ байж ойр дотно байдагтаа би «Залгамжлагч» сэтгүүл сэтгүүл байсан юм. Хүүхэд 1950 оноос эхлоп тус сэт- хөгжмийн зохиолын түүвэр, бахархаж явдаг. эдүгээ 50 насныхаа ойг олоп ахуй үед уншсан зүйл одоо гүүлийн хуудаснаа өөрийн үлгэр, оньсого,таавар үгийн . СХУХ-ий суун мянган уншигч, ахмад болтол санаанд тодхон бай» бичсэн шүлэг өгүүлэл, тэм- сүлиээ, тоглоомын цоморлиг 4 Эс ч.эрдэм шинжил» үетэйгээ Хамт | тэмдэглэж иа. дэглэл, зөвлөмжүүдийг пийт- оорийн болон гадаадын парт . ТӨӨММ ажилтай байна. Шинэ дугаарын хуудас лүүлэх болж улмаар тус сэт» зохиолчдын. вохиол.. бүтээ» Ч, Лувсандэндэв | Сор ШИВ ӨВД РЭРЭРР ээн сэнилххнцлэлтэй цаад лын БАГА НАС, АВЬЯАС БИЛЭГ | Ч Ч 4 Саяхан 20- А хиолчдын эйлэ- ! лийн хороон дээр дчвөл утга 7) 22 шүүмжлэгч 10 2-4 Монх, зохиолч 5 Д.содкомдорж нар хэн нэгэн хүҮХ- дийн тухай «Үнэхээр авьластай, зохиолын ! оролдлоготой охин юм. Зарим 40- 5 ) хнолоос нь «Пионерийн: үзэн» Зүлэг, мод цогоорч, хаврын на сонинд нийтлүүлэх юмсан» ХЭ- рап таатайхан. ээж байпа,Гудамжаар Лавлан с0- гурван охиц энэ. зун хаана амрах йн 52 АУ. тухайгаа болон хэдхэн мочийн дараа гаар дунд сургүүлийн 4-ийн. «Гэ болох тооны шалгалтын талаар ган- ангийн сурагч Ш.Эрдэнэчимэгийн гар гунгар, ярилцаж, лаа, Нэгийг тухай ажээ. Ингэж пнонер охин нь Оюун, цөгөөг пь Саран, гуранда- Ї. Эрдэнэчимэгийн зохиолуу- хийг нь. Алимаа: гэнэ. Тэд хотлол- даас тууж, бичсэн дэвтрийг нь ав- цөй явсаар апгидаа ирэв, Шалгалт сан юм. «Найзууд» нэртэй биц- эхэллээ, Нэг харсан чинь Сарангийн хан туужид нэг ангийн гурван охи- царай. барайж, үб үе ар тийшээ, ны амьдрал гарч байна. Үй зай- үгүй бол өмнөх сурагчийнхаа мөрөн гүй үерхдэг байсан тэр гурвын нэг. дээгүүр олийж хараад, туп их сал- нь шалгалтын үеэр тоогоо харуул- дарч байгаа бололтой, Юу болсныг сангүй гэж нөгөө хоёртоо их гомд- мэдсэнгүй, Тэгтэл ч шалгалт дуус- сон, хоёр найз нь гомдлыг тайлах лаа. Оюун, “Алимаа хоёр урьдын тэж олон янзаар оролдож байгаа, адил Саран пайзаа үүдэнд хүлээсэг эцэст, гомдсон сурагч буруугаа боловч хаалга саван гарч ирслээ ха- ухаарч буй үйл явдал гарна, жуугаар нь хэтрээд явчихав. шээс мээн ярилцаж байн. нирхвол тэр нь нийслэл! х 04788238 ӨСВӨРИЙН Хүүхэд төнц» ХЇУ уламжлалт үзэсгэлэн . уран зураг ЦЭУШЫН Үзэсгэлэнгийн нээлтэд ын Топголын эмэгтэйчүүдийн хороо- хгУүуү ! 1 хороо ХҮҮХДИЙН ны дарга С. Удвал, МХЗЭ-ийн Залуу техиикч- ї » Төв Хорооны парийн бичгийн дар- дийн ордны га, хүүхдийп төлөө Фондын төв үзэсгэлэнгийн комиссын орлогч дарга Д. Даш- довдон, Монголын урчуудын 9ЭВ- лэлийн: хорооны парийн бичгийн дарга Ардын зураач, төрийн шаг- налт Д. Амгалан пар болон АБ Я-ны хариуцлагатай ажилтнууд оролцов. Тус үзэсгэлэнд ХОТ хөдөөгийн 300 орчим хүүхэд 500 гаруй зу- раг ирүүлспиээс пийслэлийн 18 ду- гаар дупд сургуулийн сурагч Н. 7Каргалангийн зурсан. «Манай хо- тын маргааш», 20 дугаар дулйд “ЕРТӨНЦ ХГҮҮХД ЙГ Хамгаалах олон ул- - сын өдрийг тохиолдуулан саявтар Улаанбаатар хотод «Хүүхдийн ер- танхимын гоём- сог тавнурууд яЧ, дээр янз бү- рийн цас Лопер сурагчдын бү- тээсэн хамгийн энгийн хялбар хийц- тэй резинэн хөдөлгүүрт завь, авто- машины загвараас эхлээд нисэх оц- гоцны загвар, улс ардын аж ахуйн төрөл бүрийн хэрэгцээний электрой багаж хэрэгслүүд тавигджээ. " ВУРАГ ДЭЭР: -Радно-электрони- кийн лабораторид суралцдаг, 38 ду- сургуулийн сурагч Д. Тэмүүжи- 22 ? дсы2 Л ЭРЙЫГ 5 ний зурсан «Найрамдал тоглолт», Баар ЗЭН) бу ЗЕЛАрН бурй ААН 17 дугаа упд сургуулийн су- аатар, Энхсайхан, Эпхтуяа царын дугаар дупд сургуу у зохион бүтээсэн «электроп манаач рагч И. Цогоогийн зурсан «Шинэ 2 Б 5: чийн» нэг төрлийн схемийг үзүүл- Эрдэнэт хот», ,Завхан аймгийн Нөмрөг сумын дунд сургуулийн сурагч Ч. Балдоржийн зурсан - : «Хурдан морины уралдаанд би Аяшахбэй хоёрдох нь», Дундговь аймгийн 2 ! Дэрэн сумын дунд сургуулийн су- ЭЖ (223 рагч Б. Гантөмөрийн зурсан «Ил- Ча27Эр гээлтийн .эзэц эгч», Увс аймгийн Тэн 1 Баруун Турууны дунд сургуулийц ! сурагч Д. Нямдоржийн зурсан з “Мөрөөдөл» биелэв» зэрэг 120 хүүхдийн 250 зургийг шалга- | дээ, Эпэ байгууламж нь харуул ма- руулж тавьсан байна. ЗУРАГ ДЭЭР: пионер Н. Жар- галан, Д. Нямдорж нарын зурсан зураг. пааны ажлыг төвлөрсөн нэг газраас хийж, алслагдсан олон тооны хадга- ламж, байруудыг «өөр байрнаас хя- нах боломж олгож байгаагаараа хү- Л. Жамбалсанжид ! ний хүч, хөдөлмөр хэмнэх, харуул “урлал тээж хүлээ. “Оттулгээ “СҮХЭЭ хоутотниГ. “02 Ё1-Н «02» “ааш. “шаш “ БАЛЭЧ ь ша ГЖй-35 21! г, р ? г Т ШИОнНЕРИЙГН ОРДНООР Нийслэлийн 2300 гаруй сургуулийн сурагч ”, Бат- пионер-сурагч энэ хичээлийн болдын хийсэн нарпы гэрлийг жилд МПС-дын ордны 89 ашиглаж ус буцалгах есонир- дугуйланд суралцаж авьяас холтой загвар, 48 дугаар билгээ нээгдүүлжээ. Мөн 20 дунд сургуулийн сурагч Д. гаруй сургууль, семинарт Даваадорж, Чулуунбат, 4300 гаруй пионер, сурагч Алтанцоморлиг, 5 дугаар суралцаж, намын эдийн 3ас- -дунд сургуулийн сурагч Да- тийн бодлого судлах семи- вагсүмбэрэл иарын .хийсэй иар, хууль эрхийн сургуу: сар өдөр, цагийг давхцуула- лийг 2000 гаруй хүүхэд хад сансрын ямар эрхэс хэ- төгсгөсөн байна, Саяхан тус ордны 1975-- 1976 оны хичээлийн жилийн тайлан болж сурагчдын бү- тээлөэр сонирхолтой үзэсгэ- лэн гаргасан юм. Энд 20 ду- таар дунд сургуулийн сурагч Г. /Оюун, 97 дугаар дунд сургуулийн: сурагч-Д. Дагий- маа, 39 дүгээр дунд |сур- гуулийн сурагч В. Эрдэнэчи- зээ хаана харагдахыг үзүүл- сэнсОдны карт», уран хат- гамалч хүүхдүүдийн зээгт иаамал загасан иуруу, хэрээс хоиии холбоо, шивээсэ!н.06- дол ашиглаж уралсан төрөл бүрийн эдлэл зэрэг сонирхол- той -бүтээл олон байлаа, ЗУРАГ ДЭЭР: Ураи хат- гамалч охид бүтээлээ урлаж байгаа нь, найа ад! Хүлээгээч гэж уядЭл06) үйж хүрвэл хашгирсаар хойноос, иь Г заран: 7 107 9 хоёрын. онц. тэндээ л биз! Тоогоо. харуулахгүй байгаад байх- дал лахав гээс хэлээд гүйгээд ИВЧИХ- ЛИЙ, - Оюул «Алимаа хоёр дуугү дэрч яван, Хэн хэй иь «Нээрээ муу- хай 1ом болов. УУ даа! Бичээд өгдөг бїйж. уу!» гэж боджээ, Тэд салж, гэр, гэрийн зүг одов. Оюупныг. гэр» тэр ирэхэд эолс її» й -- Миний охин яагаав? Бис чип» зүгээр биз? гэж асуулаа. Оюун ус Зүгээр гэв, Тор цайгаа ч ууж чадсангүй Сарангийнд очихоор яв- ра гарч явах замд иь Алимаа бас л Сараигийнд очих гож яваад тааралд» жээ. -- Юу гэж гуйх уу? -4 Уг иь бидний буруу Ч биш л дээ! Гэхдээ найз маань гомдчихсон байна. шүү дээ! Яахав?! Хоёр охин ингэж ярилцсаар, Чу- хам яаж эвлэрхээ мэдэхгүй бодол болон алхлав... Їй гэл» хэлэх вэ? Уучлалт Ш, Эрдэнэчимэг 250653699422452693898598696424 С225253 “ЗОХИОН ТЭЭГЧИД мапааг найдвартай болгох чухал ач холбогдолтой юм. Хадгаламжийн хаалга опгойход транзисторын кол- лекторын гижипд байрлуулсан гэ- рэл асан манаачид дохио өгнө. Гэр», лэн. дохионы хажуугаар мөн дуу дохио өгөх ба хонх дуугарах зорэг янз бүрийн хэлбэрийн мэдээг ма- пнаач хянагчийн сонорт хүргэх бо- ломжтой. болохыг зохион бүтээгчид магадалжээ. жл у Энэчилэн тус. үзэсгэлэнд Хими- технологийг лабораторид хийсэн үлэртэн, автотэргэнцрийн лаборах торид зохион бүтээсэн, уралдааны авто- тэргэнцрүүд, -тэрэл зургийн лабораторид хийсэн диапозитив, ра- дио хийц, автоматик электрон тоо- цоолон бодох машины лабораториу- дад зохион бүтээсэн янз бүрийн багаж хэрэгслүүд тавигдсан байна. Залуу техиикчдийн ордны ШУТ-ийн тэнхимийн эрхлэгч Ю. Цэдэнсүрэн Нийслэлийн 18 дугаар дунд сур- гуулийн сурагч Баатарын хийсэн «Сарнаа явагч» загвар, гупьлсвы чан чинь чаьлч ач мэг нарын хийсэн огторгуйн дуран авай, 24 дүгээр дуйд А--63321 С, Надмид С, Бодоош ! Эрхлэгч эв Ц, ДАШДОНДО Д, Сүхбаатарын иөрэмшит Улсын ховлэлийн комбинатад хойшлов, |, -0- Индекс-14140 ОРОН”бҮХНИЙЛОЭХӨЛАРИЛ Л МАХИТЫН үйл хэРГИЙГ ӨЛ (БЭЛХЭН ВА ЗЭ-ИЙн Їев ХОРОО, ҮХБААТАРЫН ЧЭР МПО-ыН Төв УӨВЛӨЛИЙН Сото 33 дахь жилдээ Мм 24 (1424) ! 1970 оны 0 дугаар, сарын 8, ! 11 Үнэ 10 то. 1776 оны сарын 1Їфнид | ХОТНОО Но” 77 72877777 -- Манай: багш намын ХУ их хурлын төлөөлөгч болсон гэж тийслэлийн нэгдүгээр дунд сургуулийнхан. байр болгон ярьцгааж байлаа. 3. Цэрэнцад- мид багшийг их хурлын төлөо- лөгчөөр сойгогдсоныг сонсож гэмээнэ түүний олон зууй шавь цөм л оипгэж баярлана даа! Биологийн ухааны дэд эр- дэмтэн Гунгаа, улсын гавьяат жүжигчин, Гантөмөр, алдарт мцэхмэлчин Гүйжилам, анагаах ухааны дээд сургуулийн багш дэд эрдэмтэн Гэлэгжамц, Х9- доо аж ахуйн дээд сургуулийн. багш, дэд ордөмтон, Балшин- иям,., өчиоон арван... оюутан, омч, иииснер, ажилчин, мал- чин,,, Эд цом Цэрэнпадмид баг- шаар түүхийн хичээл оаалгаж байсан хүмүүс юм. . Намын их хуралд толөолог- чоор сопгогдоно гэдэг амьд- ралд тохиолдох том баяр. Тэр дундаа эрдэм номын шимийг хүртээж, хүн болох замыг инь заасан-ардын багш энэ эр хүндтэй үйлсийн эзэц болно гэдэг үнэхээр сайхал хэрэг шүү! З. Цорэнийдмид багш одоо гуч. дахь. жилдээ. багшилж байна, Багшийн лрьсан нь 1 -- Би багшийн сургуулийг 1941 онд 17 настай төгсгоод нийслэлийн. тавдугаар сур- гуульд захирал болсон. Тор үед Дээд мэргэжилтэй багш байсацгүй, Сургууль маань гуравхан ангитай, цөөн су- рагчтай, Гэвч дайны үе боло- хоор юм бүхэн ховор, хэцүү байлаа. Савх мод зорж, лааз- ны төмөр хайчлан үзэгний иш хийнэ. Харандааны балаар бэх хийнэ. Шөнө дөл болтол хүүх- дүүдтэйгээ ажиллан суухад ер ядардаггүйсэн. Заримдаа харьж чадахгүй апгидаа уита- па, Айгна өөрөө цэвэрлэдэг байсан, Мэргэжилтэй хүн байхгүй болохоор тэр үеийн багш бүхэн цөмөөрөө л дуучин хуурчип, бүжигчин, болж, байлаа шүү дээ! гэв. 2 цастай, жилийн хопгөн лаа. цаг дуу шуугианыг сонсож явахгүй бол ) ийм тамирчин, хүүхдүүдээ хөгжөөдөг Цэрэннадмид багш одоо 52 Гэвч падад яг л гучин омНөх үеийнх шигээ сэргэлэн шиг санагд- Үргэлж хүүхдийн дунд. үргэлж шавь иарынхаа эцүү сапцагддаг гэнэ. хлэ л хүүхдэд их байдаг даа! С. Надмид, ! р багш » хайртай МАХН-ын ХУ!Ї их хурал зургадугаар Улаанбаатар, нээгдэнэ 1, ГАЙТАЛН лруу найрагч) БАЯР ХҮРГЭЕ! Насаар ах «Залгамжлагч» (Торийн шагиалт ташихаа ИНамтраар их «Залгамжлаг"» сэтгүүлийнхээ Тавин насанд балр хүргэж өнөөдөр Таатай сэтгэлийн бадаг оргож : байна. Залуу цагтаа «Залгамжлагч» тантай Замын хүзүү холбож явсиаа : Эргэн санаж, элэг зүрхиээсээ | эргэн багшдаа гар сунгаж 7 Тийн б ла. Гэгээн эрдмийн баян Жэ авсан Т: хуудасны тань яруу ь эрэлт хууд ТОГҮҮХ Судсаар гүйж, иар шиг илчээрээ Сурагч цагийг минь надад шэг1 Тавин хэдэн оны олон дугаартаа Тааруухан шүлгүүдий минь бичин . сүлдээж Хойч үсийн багачуудад хүргэж яваа “Хосгүй ачтан минь та билээ, Хувьсгалын бүх үе шатыг биеэр Ё үзэж Хуудас болгондоо үйл ажлы нь . бэхээр бичиж Гал улаан бүчтэний армийн багш болсон Гандан бууршгүй гавьяаг тань у бахархтья! минии АНХНЫ ГАЛТ ТЭРЭГ 0 МОСКВАД ОЧИВ Энэ оны зургадугаар сарын.-4-нд олон улсын суудлын харилцаанд үйлчлэх монгол улсын анхны галт тэрэгний цуваа Москва хотод хүрэл- цэн очив, Суудлын. галт. тэргийг Ярославын буудалд зогсоход Зөвлөл- тийн төмөр замчид, хөдөлмөрчид монгол нөхдөө амьд цэцгийн баглаа барьж халуун дотно угтлаа, Монголын галт тэрэг Улаанбаатар- Маснпагийн: хооронд долоо хоног нэг удаа зорчих їом, «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» СЭТГҮҮЛ 50 ЖИЛД. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Залгамжлагч» сэт- гүүлийн анхны дугаар хэвлэгдсэний 50 жилийн ой өнөөдөр болж байна, МАХН, Ардын хувьсгалын ялалтын анхны өдрөөс эхлэн эх орныхоо хойчийг залгамжлагч ирээдүй болсон хүүхэд 04- тачуудинхаа төлөө эцэг ёсны хайр Ха- ламж тавыж байсны нэгэн тод жишээ бол 1928 оноос «Залгамжлагч» хэмээх нэртэй сэтгүүл бий болгож хүүхдийн хэвлэлийн эх үүсвэрийг тавьсан явдал юм. Хувьсгалын ололтыг батжуулн, ах- мад үеийнхээ үүсгэсэн их хэргийг ман- дуулан бадраах хувь заяатай залгамж үеэр нэрээ тэрлэсэн энэ сэтгүүл 50 жилийн турш өсвөр үеийнхний «.,.сайн нөхөр, аливаа явуулах хэргийг удир- дан зааварлах үнэхээр мэргэн удирдагч» инь болж ирлээ, Сэтгүүлийн ууган эхний өгүүлээд: «,,ДОуны урьд багачууд пионер бүгд бичиг үсэгт боловсорч, оюун ухаанаа эрдэм суртлаар тэжээж хослон болов- сорч сурахыг хичээрээс зохинд» гэжээ, Монголын шинэ үеийн уран зохио- лиг үндэслэгчдийн нэг Дашдоржийн На- дагдорж тус сэтгүүлийг бэлтгэн гарга- хад идэвхтэй оролцож нам засгийн бод- лого МХЗЭ, монголын пнонерийн бай- Г- Е2 дугаарын мөгтуулй. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга Д. ДАШДОВДОН гууллагын гүрэг зорилго, хүүхэд бага- чуудын боловсон зөв хүмүүжлийн тухай энгийн ойлгомжтой олон Өгүүлэл, 820- хиол бүтээлээ энэ сэтгүүлд бичил нийт- лүүлсэн байна, Пионерийн аихны-дүрэм, тангаргаас эхлээд пиоперийн анхны дуу, гарын ав- лага материал цөм энэ сэтгүүлд гарч уншигчиддаа хүрсэн билээ, Мөн туүнчилэн ЗХУ-ын пионерийн ажлын туршлага гадаад орны хүүхдийн амьдралын тухай «Оцтябрийн хувьсгал ба пионер багачууд» Зөвлөлт оронд пио- нерийн холбоо үүссэн тухай «Бүх дэл- хийн багачуудын сайн одөр» зэрэг С0- нирхолтой материалууд нийтлэгдэж бай- сан нь шинэ тулгар байсан манай пионе- рийн хөдөлгөөн өрнөн хөгжихөд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн 10м, 1930-аад оны үед тус сэтгүүлд «Улс торийн анги», эрдэм. шинжилгээний аиги, «Утга зохиолын “анги», «Орчуул- гин анги», «Тоглоомын анги» гэсэн тогт- мол булантай байжээ, Ийнхүү сэтгүүл эхний. үед мандсан хувьсгалын ач тус, намын бодлого сур- гаалыг хүүхэд багачуудад ойлгуулах, шинэ соёлын үр шимийг хүртээх, їшаш- ны харгис бурангуй чанарыг илчилж хүүхэд багачуудыг сүм хийдээс аигиж- руулах, эрдэм сойлын замд оруулахыг г/л 24) л 21Ц0М0Х АНАЛ х) 18:40:14 ШИЛ 2 3 Т чухалчилсан материал нийтэлж байсан бол 1940-өөд онд аривч гамч байдал, ноос хөөвөр авах, хадлан тэжээл бэлт- гэх зэргээр мал аж ахуйд пионер су- рагчдыг өргөн туслалцуулахыг уриалан дуудаж байсны зэрэгцээ эх орны дайны жилүүдэд зөвлөлтийн улаан армийн бай- туулсан гавьяа, монголын ард түмэн түүний өсвөр үеэс улаан армид -үзүүл- сэн ариун сэтгэлийн тусламжийн тухай тодорхой бичиж байлаа. Эдүгээ «Залгамжлагч» сэтгүүл пио- нер сурагчдад төдийгүй ХЗЭ, пионе- рийн ажилтан идэвхтнүүдэд зориулагд- сан «Цаг үе үйл явдал», «Идэвхтпий индэр», «Шинжлэх ухаан техник өсвөр үе», «Авьяас ажил мэргэжил», «Гоо зүй», «Уран зохиол» зэрэг 10 гаруй тогтмол булантай гарч байна. Анх 1500 хувь хэвлэгдэж байсан бол одоо 27 мян- га гаруй захиалагчидтай боллоо, «Залгамжлагч» сэтгүүл нь улс орны хөгжлийн үе шатуудад иам засгийн бод- лого зорилтыг өсвөр үеийнхэнд тайлбар- лан таниулж ахмад үеийнхний нэр төр- той халааг өсгөн хүмүүжүүлэхэд их чу- хал үүрэг гүйцэтгэж байна, МХЗӨЭ-ийн Топ Хорооны товчоо «Зал- гамшлагч» сөтгүүлийн 50 жилийн ой угтах, тэмдэглэх тухай тусгай шийдвэр гаргаж өсвөр үеийнхний коммунист хү- мүүжил, тэдний сурлагын чанарыг дээш- лүүлэх, ерөнхий . боловсролын сургуу- лийн ахуйн соёлыг сайжруулах хийгээд пионер сурагчдын чөлөөт цагийг. үр ашигтай өнгөрүүлэх, авьяас билгий нь хөгжүүлэх, загас, зөгий тэжээж үржүү- лэх, цэцэг жимс тарих, орчин тойрноо. гоо сайхан болгох хөдөлгөөн өрнүү- лэхээр хот хөдөөгийн ХЗЭ, иоВЕрийн байгууллагад даалгасан юм... Энэ дагуу хот хөдөөд үр дүнтэй олон сайхан ажил зохиогдлоо, Ерөнхий 00- ловсролын сургуулиудын пионёр сураг- чид (хот орчноо зүлэгжүүлэн цэцэрлэг- жгүүүлж, гэр орон, анги танхимдаа цэцэг тарьж загас үржүүлж байгаагийн зэрэг- цөэ анги танхим, эд хогшлыг цэвэр үзэмжтэй байлгах үйлдвэр хөдөө аж ахуйд туслах цуваа гаргаж төл хүлээн авах, малын хөөвөр ноос авахад,туслах зэрэг ажлыг өргөн зохиов, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн ой нь ма- най орны өсвөр үе МАХН-ын үйл хэрэгт хэзээд бэлхэн гэсэн уриан дор манай хүүхэд багачууд нийт уншигчдын баяр болон МАХН-ын ХУШ их хурлын өмнө- хөн тэмдэглэгдэж байна, «Залгамждагч» сэтгүүлийн 50 мн- лийн ойг тохиолдуулан тус сэтгүүлийн мянга мянган уншигч, идэвхтэн, пиопер сурагчдад чин сэтгэлийн халуун баяр хүргэж сурлага ходолморийн их амиилт хүсье, , с8880-8 УЛСЫН ТЭРГҮҮННИ БҮЛЭГ Сайншанд хотми соёлын ордон їМ0- нєр сурагчдаар дүүрсэн байлаа, Дорно- говь аймгийн пионерийн есдүгээр чуул- ган дээр аймгийн намын хорооны инэгдү- гээр нарийн бичгийн дарга Б. Жамсран «Улсын тэргүүний бүлэг» гэсэн мэр хүндтэй цол хүртсэн Оргон сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн дэргэдэх Александр Матросовын тэрэхохит пионерийн бүлэгт улсын тэр гүүний бүлгийн хүндэт тууз гардуулж өгсөн юм. к Тус бүлгийн пионерүүд «Залгамж үе» аяны долоон жхигүүрээр хэрхэн аялсай тухай дор нийтэллээ. Тус бүлгийн пио- нерүүд «Бүрэн эрхт БНМАУ 55 жилд» түүхчилсэн . зурган альбом хийж эх ор- ныхоо байгаль, ул- сын хөгжилтэй (1Т8- нилцлаа. «Хилчдийн залуу халаа» бүлэг байгуулж 500 км аялан хөдөлмөрийн сайчуул, хилчин дайчидтай уулзалт 30- лох 600 хүнд урлагтай ухуулга хи звээ. «Эрэн сурвалжлагч» хэсэг баї- гуулж эх орныхоо төлөө амь биеэ 80- рнулсан алдар гавьяатан, бүлгэмийн анхдагчдыг эрэн сурвалжлав, Бүлгийн пионерүүдийн дунд сурлага, хэдэлмөр, ариун цэвэр, сахилга бат, ур- лаг, спорт олон нийтийн ажил зэрэг үзүүлэлтээр «Алтан таван хошууны эзэд» нэрийн дор соцналист уралдаан өрнүүлэн ажиллав. «Өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлэг» бай- гуулан пионерийн ба сурагчдын дүрэм, хууль зүйг сурталчлахдаа дэлгэмэл сам- бар ашиглаж байна. Ангидаа хүлээн авагчтай болж «Өглөөний мэндэ, «Зал- тамжлагчдын дуудлага» нэвтрүүлэг тогтмол сонсдог болов. МАХН-ын ХУП их хурал угтаж «МА ХН-ын үйл хэрэгт хэзээд үнэнч!» уриан дор явуулсан «Залгамж үе» сур- лага, хүмүүжлийн аяны зхний їєнлд Ж.Сайнтуяа даргатай улсын дэд бүлэг сурлагын чанарыг сайжруулан 100 хувь сурсан амжилтаа «Залгамжлагч-50» ИХ ГЇВИЙН ЖАВХЛАНТ ПИОНЕРҮҮД бататгаж сайн, онцын хупийг 00,7 хупьд хүргэлээ, Аним хугацаанд, тнонер 36 Нэргүй, Д.Тоохуйр, 74, Монхиаргал нар сайнаас. онцсайн сурлагатан. болж, їг нөр А, Алтанцэцэг, ГР, Манигсүрэн, 19 Пүрэнсүрэн, 13, Дориханд, Г. Цогоо, С, Цоглолмаа, Ц. Очирпүрэн, 11 Туна,,.|Ш, Шаалай, 1, Ядамжал, Ц. Дамдинпүрэн, Д.Энхбаяр нар дундаас. сайн сурлаа, Энэ: хичээлийн экилд түс: бүлэг. анги хамт олцоороо хөлбичиг, математинийн олимпиадад: аймагтаа. 1, 11 байранд, ор» жээ... Пшонор: Ц, Цэцэг-оланй, Т.Шүрэн» сүрэн нар хэлбичиг, математикийн олим- пнадаар аймгийн 8. дугаар ангийн апар- га боллоо. Ах эгч парын нь хичээл бүт- гэл тэдний шоф бан «Л» ангийнханд бас нөлөөлжээ, Сурлагаар хоцорч япсан энэ ангийнхан одоо 100 хувь суралцаж сайн, онц нь 42, хувьд хүрээд байна. Тэр ч байтугай б-мн «Л» анги. хэлбич- гийн. олимпиадад: аймагтаа 1 байр эз- лэж, пионер Д.Томорбаатар хоёр дахь удаагаа аварга болжээ. Гурван пионер шилээр 5 онцын эзэн болж апгиараа Д. Нацагдорж тэмдэгтэй боллоо. Пиопер бүхэн гэртээ 150О4гас доошгүй ном бү- хий номын сантай, ангидаа 300 пом бү- хий номын сантай болсон. Сумын номын санд пионер бүхэн карт нээлгэж ном уншдаг тул «Хамгийн олон ном уншсан анги» гэгдэх болжээ. Ангиараа хорь га- руй төрлийн хэвлэл захиалан хэвлэл тус бүрийн тоймчийг бий болгосон нь пио- чер сурагчдын мэдлэгийн хүрээг өргөт- тон, тэднийг ангич, интернационалч үз- , лээр хүмүүжүүлэхэд тустай нийтэд дэл- гэрүүлүүштэй ажил юм. Пионер бүхэн дугуйланд хамрагджээ. Тус бүлгийнхэн 500--1000 бог ма- лын багтаамжтай ха- шаа хоёрыг, мөн 120 шоометр баг- таамжтай ногооны зоорь барьж ашиг- Бүлэгтээ Тимурчүүдийн «Сүрэг хамгаалах лалтад өгчээ. хөдөлгөөн өрнүүлж нөхөрлөл» байгуулан нэгдлээс ядарч доройтсон 80 төлөг, шүдлэнг хүлээн авч онд мэнд оруулсан байна. «Малчны залуу халад» бүлэг ажиллуулж З00 адуу дэллэн хөөвөрлөж, «Таван хошуу малын ашиг шимэ гэсэн таван төрлийн зурагт альбом хийж, 170 буйл, 170 бу- рантаг хийн: нэгдлийн зөвлөлд өгчээ. Мөн хоёрдугаар бригадын улаан буланг тохижуулж, гуч гаруй бууцыг янзалж, арав гаруй худаг сэлбэжээ. Пионерүүд бүх нийтийг сургах Фондод 1400 төгрөг оруулжээ. Тэд БНМАУ-ын хөдөлморийн баатар, ахмад хүмүүстэй уулзалт зохиож сур- тамж зөвлөлгөөг нь авахын зэрэгцээ мэргэжилтнүүдээр тусгай хөтөлбөрийн дагуу хичээл заалгасан байна. Өнгөрсөн зуны амралтаараа пионер Ц. Цэцэг- өлзий 88 даага сургая, пионер Д.ЭНХ- баяр 8818 литр сүү сааж сургуу- лийн хөдөлмөрийн . аварга болж хөдөлмөр аймгийн пионер: сурагчдын зуслан " “«Залгамжлагч» лийн 50 жилийн ой угтаж, нийслэлийн 42 дугаар дунд сургуулийн Борнуурын ахуйн дэргэд «Залгамжлагч 50» хөдөлмөр зуслан бай- гуулж анхны Тус 50» амарч, лалаа, нээгдэв зуун жилийн ойн өдөр нээж г0Ммлаа. сурагчид тэй хослуулан хөдөлмөрийн Үү улирлаар эгч нартаа тусална гэж баяртай байна. тэмцээний. Улаанбаатар хо- тын аварга ах дүү Ц, Идэр- чулуун, Хүдэрчулуун: нар сойлын чуулганд оролцлоо, Одоо арпан. пиопор малчин болохоор саналал. өгөөд байна, хүүх» театрт хїмрїг- 51112 «Оргил» дийн. шино 0 шиопер даж хойр механикийн пэрэг- тэй болоп, Сумын илубийн дэргэд бай» гуулсан. иүшгийн дугуйланд долоон пионер, ардын дуу найрал дууны Ду. гуйланд найман. ционор, үндэсний хөг мийп дугуйланд таван пнонер сурч ур- лагаар сургуулийн хошой апарга анги бүлэг болж био. дайн концерт, жүжиг олон удаа тоглоп, Пионер Монхшаргал, Сайнтуляа, Цо- гоо иар бүжиг, уран. ушшлага, хогж- моор сургуулийп аваргыг 2 жил дараа- лан хадгалж байна. Цахилгаан хөгжим сайнаачлап хийж хамтлагтай боллоо. «Хаврын дуу» «Толийн баяр» урлагийн бригад гарган: бусад сургуулийн пио- нерүүдтэй хамтран 2000 гаруй хөдөл- мөрчдөд ухуулга хийж концерт тоглов. Бүлгийн дарга ЭН. Сайнтуяа, М, Баяраа нар «Хувцаслалтын гоо зүй» сэдэвт лекц уншлаа, Энэ бүлгийнхэн спортод нэн хорхой- той. Тэд бүгдээрээ даамчин Багийн хоДанЦүй, ХБ тэмдгийн норм бие- лүүлж хөнгөн атле- тикаар пионер М. Баяраа, “Т.Пүрэвсү- рэн нар улсын хоёрдугаар зэрэг, пио- нер Ц. Дамдинпүрэв, Д,. Энхбаяр, Г. Цогоо, Т. Батбаяр Ц. Цэцэг-өлзий нар улсын гуравдугаар зэрэгтэй тамирчид, зарнм нь улсын гуравдугаар зэргийн шүүгчид болжээ. Энэ бүлэг сургуу- лийн «Спортын аварга анги» цомыг хадгалж аймгийн өсвөрийн гар, сагсан бомбөгчдийн тэмцээнд хоёр, гуравду- гаар байр эзэлсэн юм. Тус бүлгийн пио- нерүүд ЗХУ-ын баа- тар Матросовын тухай сайн мэднэ. Тэд А. Матросовын үйл амьдрал Ха8- руулсан самбар хийж пионер бүхэн түүний баатарлаг гавьяаны тухай оросоор ярьж чаддаг болжээ. «Социалист орны пионерүүд»,. «Найрамдал» сэдэвт пионерийн ажлыг оросоор хийж, социалист орны пиноне- рийн үйл амьдрал харуулсан булантай болжээ. Одоо тус бүлгийн хорин зур- гаан пионер ах дүү социалист орны 5 пионертэй захидлаар харилцаж байна. Пионерүүд ЭЗХТЗ, НҮБ, ЮНЕСКО зэрэг олон улсын байгууллагын тухай гэгээрлийн хурал зохиож альбом хий- сэн байна. «Чиний үе тэнгийнхэн» бяц- хан ном хийж хөрөнгөтөн орны хүүх- сэтгүү- багш сурагчид сангийн аж сэтгүүлийнхээ хагас амрагчдыг хүлээн сургуулийн тионер «Залгамжлагч-- хөдөлмөр . зусланд сурлагыг хөдөлмөр- тариаланч ах Бос, Бодоош! ! тэЕСсоиЕСОШЕШСОНСОНСОВСОШСОНСОШСОНСОНСОШСОНСОШНСОЙСОЙСЭНСОЙСО” “онцгой амжилтыг осоохоХОХсОХсос дийн хүнд хэцүү амьдрал тэм! ийн та- лаар ириа таниулга хийдэг байна, Бяц- хан ном хийхдээ «Залгамжлагч» сэт- гүүл, «Пионерийн: үнэн», «Пионерская: прапда» сонийг зонхилон ашигладаг по. Зоплолтийн өсвөрийн Ленинчүүдийн туршлагаар "Тимурчүүдийн рэн сур- залшлагч, сүрэг хамгаалах нохорлол, оспорийн сэргийлэгч, валх ий тэмцэгч, оспорийн номын сайч, үйлчлэх товцоо, ухуулагч, аплагч, хэвлэл түгээгч, бай- таль. хамгаалагч: багачууд, настныг халамшлагч зэрэг олон ажлыг өрнүүл» сэн нь сурлага, хүмүүжилд нь тус бол- ШИЛ Тэд нийт 67 баа- тарчуудыг аяны хугацаанд даан авч сурлага, хүмүүжил, ариун цэвэр, сахил» 0 га батыг Ив сайж- руулахад тусалж пионер болох бэлтгэлийг нь хангуул- сан байна. «Монголын тионерийн байгууллага 51 жилд» хоёр альбом хийж рчуу- дад сурталчлав. Д. Сүхбаатарын мэн- дэлсэн өдрийг угтаж баатарчуудын дунд «Хэн Сүхбаатарыг сайн мэдэх вэ?» гэсэн долоо хоногийн ажил зохиожээ, Д. Сүхбаатарын: йл амьдрал харуул» сан бяцхан ном сурталчлав. «Сүхбаатар манай хайрт удирдагч!» «Сүхбаатарын гэрээслэлээр сурч хХү- мүүжье!» зэрэг сэдэвт яриа баатарчуу» дад хийв, ) Ийнхүү тус бүлгийн пионерүүд МА ХН-ын үйл хэрэгт чин үнэнч болохоо өөрсдийн сурлага, хөдөлмөр, хүмүүж, лээрээ харуулан хамт олноороо МАХ Н-ын ХҮЙ их хуралд сурлага, хөдөл- мөр, урлаг, спорт, олон нийтийн ажлын илтгэх рапортад га- болж мандат авлаа. рын үсэг зурахаар Пионер сурагчид аа! 3 Олон ажил, секц дугуйлан пионерийн бүлгээс зохиож байгаа олон талт ажилд ндэвхтэй оролцох нь сур- лага, Снлд хичнээн их тустай болохыг энэ бүлгийн тионерүүдийн үйл ажиллагаа тодо, хой харууллаа, МАХН-ын бодлого рийг пионер бүрт хүргэж, авьяас чадварыг нь хөг- хөөн дэмжиж чөлөөт цаг мөч бүхнээ пионерүүдтэйгээ хамт өнгөрүүлж тэд- ний бне даасан үйл ажиллагааг залж, амжилтад хүргэсэн хүн бол анги удирд- сан багш Н. Ёндонжамц юм. Тус сур- гуулийн болон сум нэгдлийн нам, 38- хиргаа өсвөр үеийг хүмүүжүүлэхэд ямагт анхаарал тавьж байдгийн нэгтод гэрч тус сургуулиас улсын тэрг бүлэг төрсөн явдал юм. Ийм учраас тус сургуулийн захирал Т. ТПүрэвдоржийг МПБ-ын 50 жилийн ойн хүндэт меда- лиар шагнасан юм. А. Матросовын нэрэмжит, улсын тэр- гүүний бүлгийн дарга Ж. Сайнтуяа, пио- нер Ц. Цэцэг-өлзий, М. Баяраа нарыг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алтан меда- лиар шагналаа. Е Их говийн жавхлант пионерүүдийн амьдрал үйлс өөдрөг байна, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дарга Ж, ХОРЛОО Хээр СЭР хЭрХЭХЭХӨХЭЭ ЗУРАГ БДУЭР: анал: гамжлагч--50» .. хөдөлмөр Баянхоц ауслангийн... 575685) зэлжинд лийн Бар лус хОмСЦрАг ас амрахаар 5-ын «Г» ангийн с : сурагч Оцтлбрийн Бушоны Зан НАСВАРав тодорсон тэргүүний сурагчид аварга дуучин С. Булнхи- Бэ шиг, Идэрчүүдийн сурын ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас дунд сургуулийн ыг ЮУХСл 5 опцын эзэн Х. Уранчимэг, ангийн сурагч, онц сурлагатан, аймгийн 1975 оны цэвэр сайхан б 1 ! Бай омытг р сан цчгнИй аварга, Хү. дугаар ангийн сурагч, хоёрдугаар Үс зогЧл лилллэлиилтилланий 1 ё , : ї Ї ! ї : 1 «.Эчомлитаатын ттгЭэтФэчуртэтээл мээн ялын онол ПРАКТИКНН БАГА ХУРАЛ МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүх- баатарын нэрэмжит МПБ-ын Төп Зөвлөлийн хэвлэл «Залгамжлагч» ЭЭД гн 50 жилийн ойд зориу- ї лан МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос з0- хион байгуулсан «Өсвөр үеийнх- ний коммунист хүмүүжил, орчин с Хфүлэо уул хэвлэн бага грал саяхан ов. Бага хурлыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ХХ гаар нарийн бичгийн дарга С. Ба- дамхатан нээж, СХУХ-гийн сок- СЭТГҮҮЛИЙН торын эрхлэгч. дэд эрдэмтэн Ц, Илндаг, МХЗЭ-ийн Топ: Хорооны сургууль, оюутан. ппллуучуудын хэлтсийн эрхлэгч Д.Мөнхөө, АВЯ- чы хүмүүжлийн хэлтсийн дарга Л, Бямбажав, МПП-ынг Төв бон- лолийн дарга 28, Хорлоо, МУИС- ийн багш, доцент 13, Бор, «Инопо» рийн үнэн» сопииы хариуцлагатай нарийн бичгийн. дарга. С, Надмид нарын зэрэг хүмүүс өспор үеийнх- НИЙ коммупист хүмүүлслийн сэд- вээр илтгэл: тавьж, хөлолцүүлэй, Бага хуралд дээд ба тусгай мэр» гэжлийн дунд болопсролын хороо» ны орлогч дарга Т, Дашцэдэн, ШУ- А-ийн секторын эрхлэгч, Х, Илм- буу нарын олон. хүй илтгэлтэй холбогдуулж үг холэл, . . . Мон «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ойд зориулсай хэвлэ. лийн бага хурал салхан МХЗӨ- ийн Төв Хороонд болж сотгүү- лийн эрхлэгч Ц. Дашдолдон сэт- гүүлийнхээ түүхэн замналын тд-» лаар тодорхой ярив, Манай сурвалжлагч ОЙ УГТАЖ МАНДАЛГОВЬ, хотын по!» прд «Оллгамшлагч» сотгүүлийн 50 ишлийн ойн пэрэмжит мод үрг жүүлгийн.. талбай. байгуулж нээл- тээ. хийн, Талбайд 17000 мөчрийг шилжүүлэн. суулгаж, арчлан ур» гуулах ажлыг топийп 10 илийн Дунд сургууль, Сайнцагаан сумын сургуулийн. ишопер сурагчид ха- риуцах "юм, Иїлэлтийн ажиллагаанд, МХПО- ийн Топ Хорооны топчооны гишүүн Х, Батаа оролцож үг хэлой, Дундговь” аймгийн. пионерийн зоплолийн дарга С, Үржин ТӨВ аймгийн ХОӨ-ийн хороо, пиоперийн аоплол, Ардын болойо- ролын хэлтсээс «Залгамжлагч» сотгүүлийн пнэрэмжит нэг одрийн субботпик: зохиов, Субботиикоор 100 мод тарьж 1080 шоо дорвол- жин метр газар шорооны ажил хийв, Аймгийн... АДХ-ын Гүйцэтгэх Захиргааны ардын боловсро- лын хэлтсийн дарга Т. Гаваа УВС аймгийн ХЗӨ-ийл хороо, пионерийн: зөвлөлөөс «ЗалгамжЖ- лагч» сотгүүл уншигчдын бага хурлыг 22 сургуульд хийлгэж, 8000 гаруй багш сурагчид орол- цож 88 хүн үг хэлсэн байна, Мон пиопер сурагчдыг хөдөө аж ахуйн ходолмортэй танилцуу- лах зорилгоор 18) сум, нэгдэл сай- гийн аж ахуйд пиопер сурагчдын ходолмор амралтын зуслан бай- гуулай, ) Аймгийн пиоперийн: Зөвлөлийн дарга Л Галсан ПЛЯНХОНГОР аймгийн Бууцас гаа сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн пиопер сурагчид шеф 2- Дугаар бригадын малчдад богий!г хашаа 2, усан сан 1-ийг барьк, толийн элгэвч, нэмиээ 250, хургас ны уут 10, угж. 15 ширхэг, лаа 250 толгой, чүдэна 284 толгой эмийн сан зэргээр тусалжээ, Малчин ах эгч пар иь 12 мянга гаруй тол хүлээн авч, авсан төлөө хорогдолгүй бүрэн бойжуулж бай. гаад тэд баяртай байна. «Лепиний зам» сопниы ха- риуцлагатай эрхлэгч Ш, Батмөнх Цэн) (эв) (вэ) (вэ) (ва! (ав! (өв (өв (өв (ав! (евь| (энэ! (өвэ! Ген 15511551 1551 (651 1551 (551 (551 (551 (55) (651 (551 (551 (551 1551 1551 1-1 1551 1651 1851 180 Үсэрэлгжий уралдаанд Хэн шалгайабс «Залгамжлагч» сэт- гүүлийн 50 жилийн ой угтаж ерөнхий боловсро лын дунд сургуулийн долдугаар ангийн сурагч- дад зориулан зарласан «Математикчдын зал- тамж үе» уралдаанд хот хөдөөгийн 400 гаруй пионер сурагч оролцов. Бүх бодлогыг бүрэн зөв бодож 25 оноо авсан сурагч гараагүй учир нэг- дүгээр байр эзлүүлсэнгүй. Хоёрдугаар байрыг Улаан---8иИЙнН баатар хотын 834 дүгээр дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Ж.Нэр- гүй нэгдүгээр дунд сургуу- лийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч (Ч. Өлзийсайхан, Б. Түмэндэмбэрэл нар 23 оноогоор, гуравдугаар байрыг Хэнтий аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Л. Осгон. Улаанбаатар хотын 41 дүгээр дунд сургуулийн Т-гийн «А» ангийн сурагч Ч. Мөнхцэцэг, нэгдүгээр дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч А. Цэлмэг нар 22 оноогоор тус тус эзлэв. Говь-алтай Дарви сумын дунд сур- гуулийн 7-гийн «А» ай- гийн сурагч Д. Ойдов Сүхбаатар аймгийн (70- 10 жилийн- дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Д. Отгон Улаанбаатар хотын 41 дүгээр дунд сургуулийн Т-гийн «Г» ангийн сурагч Бү. Чимгээ нарыг шагналт байр эзлүүлж «Залгамж лагч» сэтгүүлийн дип- лом, 50 жилийн ойн тэмд- гээр шагнав. УРАЛДААНЫ КОМИСС аймгийн | 9999996960409909999999999999999449990990999090944469499994944490040999094000: ИННИЙ ДҮҮ «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ойд 30- рнулан нээсэн «Миний дүү» хэлэлцүүлэгт Ш03 хө- дөөгийн пионер, сурагчид идэвхтэй оролцож ДҮҮ НАР АХ, ЭГЧЭЭ ДУУРИАДАГ Би наймдугаар ангийн сурагч. Айлын том охин. Тийм болохоор гурван дүүгээ зөв боловсон хү- мүүжүүлж ээж аавдаа туслах үүрэгтэй, Ялангу- яа багадаа өнчирч ма- найд үрчлүүлсэн нэг дүү- гээ улам ч их халамжлах- сан гэж боддог. Энэ дүү маань ч надад их хайртай. Ер нь ах, эгч пар биеэ яаж авч, бусадтайгхэрхэн харьцана вэ,дүү нь заавал дууриаж байх шиг санагд- даг юм. Нэг удаа би гур: ван дүүгээ хичээлээс ирээд хувцсаа тайлж хаа хамаагүй шиддэг болс- ныг ажигласан. Бодохноо, би ингэдэг байжээ. Тэгээд өөрийн дутагдлыг зассан. Дүү нар маань ч гэртээ ормогц гадуур хувцсаа өл- айна. гүүрт өлгөдөг болсон юм. Энэчилэн дүү нараа ца- гийн хуваарьтай ажил- луулах, урлаг спортоор хичээллүүлэхийн тулд Ө9- рөө ихэд хичээсэн минь ач тустай боллоо. Ахлах ангийн сурагч бүхэн зөвхөн өөрийн дүүг төдийгүй, бага балчир хүү- хэд бүхэнд үлгэр үзүүлж, төрхгүй жаалуудтай таа- ралдвал заавал хэлж, зөв- лөж явах хэрэгтэй гэж би боддог. Хэнтий аймгийн Жар- галтхаан сумын сургуу- лийн сурагч Д. Эрдэнэчулуун МИНИЙ ДҮҮ ЖААХАН ЗӨРҮҮД БАЙСАН Миний дүү 11 настай. Дүү маань өрөвч зөөлөн зантай. Гэвч жаахан 839- рүүд юм шиг санагддаг байсан. Үүнийг нь заса- хын тулд сургаалтай сай- хан ном, үлгэр уншиж өгдөг, заримдаа тодорхой даалгавар өгдөг. Одоо ми- ний дүү зөрүүдлэхээ болж байна. Дүү нартаа бүх ах, эгч нар туслах ёстой юм. Яагаад гэвэл хэдэн нас илүү болохоор заавал илүү юм. үзсэн, мэдсэн байдаг. Гэтэл ми- ний пайз М-ийн ах, дүүгээ юм асуухаар хэлж өгдөг- гүй, анхаардаг ч үгүй нь надад их эвгүй санагддаг. » Баянхонгор аймгийн тө- вийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-ийн «А» ангийн сурагч Р. Алтантуяа БИ ДОЛООН ДҮҮТЭЙ Би 1--12 насны До- лоон дүүтэй. Олон дүүтэй байх сайхан. Тэр бүхний хичээлийг давтуулах, хувц- сыг угааж өгөхөөс эхлээд гэр орондоо аятайхан байлгахыг би хичээдэг. Би бүх талаар сайн бай- вал долоон дүү лав дуу- риана гэж боддог. Төв аймгийн төвийн дунд сургуулийн сурагч П. Оюунцэцэг АХМАД ЭРХЛЭГЧИЙН ДУРТГАЛ Санах бүр Эх орны гэрэлт ирээ- дүй--хүүхэд багачуудыг сайн сайхнаар хүмүүжүүҮ- лэх нь эрхэм 7::123:1 нэр хүндтэй сайхан үйлс юм. Одоогоос гучаад жилийй тэртээ манай мянга мян- тан пионер сурагчдын хамгаас амтархан уйшда! «Залгамжлагч» сэтгүүлд хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга, эрхлэгчээр ажиллаж байснаа нэ санах бүр бахархах С92т- гэл төрдөг, Зөвхөн тэр үед л 19- хэд манай сэтгүүлийн хэв лэн нийтлэх ажилд нэрт эрдэмтэн зохиолч ё Дамдинсүрэн, Ш., ,Иацаг- 1. Ч. Лхамсүрэн, бахархдаг шагналт Д. Сэнгээ төрийн шагналт зураач Д. Чой дог, Л. Намхайцэрэн. төрийн шагналт хөгж- мийн зохиолч С. Гончиг- сумлаа нарын зэрэг хү- мүүс идэвхтэй оролцож шилдэг сайн «бүтээлээ тус сэтгүүлд нийтлүүлж байлаа. Нийслэлийн 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуу лиас нэгэн сэргэлэн бор охин мэдээ сурвалжлага бичиж сэтгүүлийн газар тогтмол явуулдаг байсан нь эдүгээ анагаах ухаа- ны дэд эрдэмтэн Ямаа- хай ажээ. “Энэ мэт пио- нер идэвхтэн манайд олон байлаа. «Залгамжлагч» сэтгүү- лийн 50 жилийн ойг ТО- хиолдуулан мянга мянган уншигч-пионер сурагч, 84- луучууд, бүх хүмүүст сур- лага хөдөлмөрийн гялал8- сан амжилт хүсье. дорж, төрийн яруу найрагч «Залгамжлагч» сэт- гүүлийн ахмад ажил- тан, БИМАУ-ын соб- дын гавьяат зүтгэлтэн, сэтгүүлч Ж, ЧоЙЖилЛжАВ ан-.. --ш--ссүттг---тт-тттэээээ! СЭТГҮҮЛЧИНЬЭНДЭ тт-гттшллюугуж,стүгтэхтчтгттэллэ Ут Та нарын сэтгүүлийг хугацаанд нь чанартай гоё сайхан гаргахын тулд сапаа тавиц ажилладаг ах 4м пар Д. Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэг лийп комбинатад олоп бий, Сэтгүү- лийнхээ ойн өдрийг тохиолдуулан төдгөэр ах, эгч нартаа мянга мянган уншигч. маань баяр хүргэж байна, тор тиишээшшииииил ШтЭЭрДи ЭС ГАРДАГ 75 эсуулттүлсулрулын ЗУРАГ ДЭЭР: Үйлдвэрийн хэлт- сийн дарга С. Бадрах, техпик редак- Д. Мөнхжаргал, мастер Д, Бадамжав иар сэтгүүлийн зэлжит шинэ дугаарын тухай зөвлөл ярилцаж байгаа нь. ШИНИ НИ ин! өрөх цехийн Дөрвийн «Гэ» ангийнхан ансндаа. цомын сан бай- гуулахаар ярьж тохирчээ. Хүүхэд бүр ангийнхаа иод- мын санд таваас доошгүй сом бэлэглэх болов. Мар- гарч ирэв, Урам нь хугар- сай лэг жаал: -- Ээ чааваас, очиж бчиж энэ. муу элэгдчихсэн павсгар, юмаар. яах юм бэ? гэхэд Самдангийн са- ” ХҮҮХДИЙН ХАЙРТАЙ ЗОХИОЛЧ юм гэнэ лээ гоэд халаас- гаасаа. хуйлсан. цаас гар- гаж ирээд тэпийлгэц өн. дор дуугаар: -- Залгамжлагч хэмээх монголын шионер багачуу- дын сэтгүүл, Энэ сотгүү- лийг МХЭО-ийн.. Төв Хо- роо: бал тшонер багачуудын Топ. Топчооноос орхлон сар бүр цэгэн удаа. хэвлэн гаргана, 1920 опы пурга- дугаар сарын 8, Улаан- баатар хот. Бүгд 1500 дэвтэр хэвлэн. гаргаа. гэж у!шаад нөхдийгөө тойруу- лан. харсиаа. хуруугаараа игаанг цомоо апаж өнө дээд талд ны -- Ард түмний төлөө бэлхэн бол! гэсэн ивээлт намын дуудлага, ард нь: -- Хэзээд бэлхэн! гэж бичсэн. байна. гэж аав иа- дад уншиж тайлбарласан юм гэлээ. 3 хааш нь пноперүүд авчир-. лааны дарга Дорж ярианд сан цомоо бүлгийн даргад Оролцолс -- Ёсто! Э бүртгүүлээд номынхоо ,-- Бас тэгээд Хүүхэд байна Сэросэртэрээ шүүгээнд үзэмжтэй сайх- бүр таваас Боол хон пий ард гарав. Бүгд эргэж ! «Залгамжлагч» сэтгүүлд олон орны нэрт зохнолч- таар зэгпүүлэц өрцгөөв. авчрах ЁОУАН ХАЛ нє харвал ангийн нь багш дын шилдэг бүтээлээс байнга нийтлэгдэж байдаг юм. зөвлөлийн даалгавар зогсож байлаа. Тухайлбал ЗХУ-ын хөдөлмөрийн баатар, төрийн Зарим нь арав гаруй ном авчирчээ. Ихэнх нь сая- хан хэвлэгдсэн сонирхол- шагналт хүүхдийн зохиолч С. Михалковын бичсэн ннлээд шүлэг зохиол манай сэтгүүлийн хуудсаар дамжин пионер багачуудад танил болсон билээ. лүүлэлгүй ажлаас хойш сууж байна. Манай салаа- цы нэр төртэй холбоотой Т. Баасансүрэн той уран зохиолын ном 5 4 коМоо Ч л “багшийн байлаа. болохоортаан улайна гэж Зураг дээр: Хүүхдийн зохиолч С. Михалков, Самдан хамгийн сүүлд зэмлэлээ. Д, Содномдорж нар, ширэн цүнхээ уудалж хуу- л В сэр ОВСҮЛ арай иь алим шиг С чивтар цэнхэр даавуугаар ЦАР : 2 МИНҮ АКВАРИУМ тапднгиан боосон нэг зүй- “Таарсан Самдан гомдон : Ахын бэлдэж өгсөн . Үзэж суух соньхон. гуй дуугаар: -- Энэ сэтгүүлийг ма- най аав помын сандаа бэ- Хөөрхөн загас үржүүлэх Хөгжилтэй ажлын нэг юм Уран хөдөлгөөнт загас Анвариум минь гоёхон. Айлын жаалын бэлэглэсэн лийг гаргахад түүнийг бүчин Самдан урчих бий хүүхдүүд хүрээлэв. гэсэн минь шиг боодлыг аяархан зад- лэглэ! гэж надад өгсөл А 5 р Ч лагхан загас хөөрхөн. лахад хавтсан дээрээ та- юм. Миний аав 1926 онд Заваа гаргаж байгаад Усандаа жаргалтай байх ван хошууны зураг бүхий пионер байхдаа хамгийн Загасаа маллах сайхан. юм. хуучин монгол үсгээр бич- анхныэлэ «Залгамжлагч» Үецйнхээ нөхөдтэй 5 Ба Оюутан Эй жижигхэн ягаан ном сэтгүүлийг уншиж байсан гцуалаад Д. Базаррагчаа та кВ ЇЭСЫ ЕГЧ ШУТЫн 2 1 5 їє728 ОМ БИЧНЭ ЇТТБ2: тул: ЕЭ Ш 5 єг. --- ----- 1 «Залгамжлагч» сэтгүүлийн 50 жилийн ойг угтаж дундгүй салаа болох үүрэг авсан нийслэлийн 41 дүгээр дунд сургуулийн Ж. Даш- дондог багштай О. Цэцэгмаа дар- татай 8-ын «ЁЕ» ангийн ПИ салаа- ны тионерүүд цөм сайнаас онц- сайн сурлагатан боллоо. Х. Туяа орос хэлний эчнээ уралдаанд шалгарч «Артек» зус- ланд явах, -ЇН. Ариунхишиг Сур- ган хүмүүжүүлэх сэтгүүлийн иэ- рэмжит математикийн эчнээ олим- тпнадын УЛ! ангийн аварга болжээ Энэ салааныхан нэгийн «Г», 4-ийн «А» ангийн баатарчууд, пнонерүү дийг шефлэн авч тоо бодлого, ун- ших зэрэг хичээлд нь туслав. Мөп 20 орчим орос дуу сурч х дийн уран зохиолыг орос х уншдаг болсон зэрэг олон са амжилтаар «Залгамжлагч» эт: түүлийн 50 жилийн ойн баяраа угтлаа. ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) С. Базаррагчаа, Ю. Эрдэнэцэцэг. Ж. Арнунхишнг, Х. Туяа, О. Цэ- цэгмаа нар. ? СЭТГҮҮЛИЙН ОЙ УГТАЖ С. Бодоош НОЛЖЙ22225-77-217 УРАЛДААНД ХЭН ШАЛГАРАВ?. БНКУ-ЫГ БИД АЙН МЭДНЭ сайхан, Д. ТПаламсүрэн, Баатар хот | Москвагийн нэрэмжит 88 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Вэ» ан- лийн 6-гийн «Б» сурагч Б. Энхтуяа гуравдугаар байранд тус шалгарав. Улаанбаатар хотын инэг- дүгээр дунд сургуулийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Д. Энхжаргал, Налайх хо- тын 8 жилийн дунд сур- ангийн ф пар ө АЖИГЧ ТЯРХАЙГАА ШАЛГАНГАА тус «БНБУ-ыг хэн сайн мэ- дэх вэ?» асуулт хариул- тын уралдаанд хот хөдөө- гийн 200 орчим сургуу- 8 5-7-ий лийн 1257 пиопер сурагч оролцож,хариултаа ирүүлс рийг уралдааны комисс шалгаруулж байр эзлүү- лэв. Уралдаанд Улаанбаатар хотын 23 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «В» ан- гийн сурагч Л, Нарантуяа түрүүлж БНИКУ-ын лио- иерийн зусланд амрах эрх олж авав. . Мон Хосе Мартийн иЭ- рэмжит 52 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Ц, Жаргал- гийн сурагч М. Цогтгэрэл нар хоёрдугаар байр, Сүх- баатар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» апгийн сурагч Б.Энхтуяа, Улаанбаатар хотын 51 дүгээр дунд сур- гуулийн 8-ын «А» апгийп сурагч Д, Батбаяр, 33 дугаар дунд сургуулийн 4-ийн «А» ацгийн сурагч С, Одонтуяа, 52 дугаар дунд сургуулийн -9-ийн «А» апгийн сурагч С. На- раитуяа, Эрдэпэт хотын 10 жилийн. дунд сургууг гуулийн 8-ын «Г» ангийн сурагч П. Мөнхтогтох, Сэлэнгэ аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн б-ын «Б» ангийп сурагч Д. Оюундарь, Дундговь аймгийн төвийн 10 жилийп.. дунд сургуу- лийн 2-ын «Б» апгийн су- рагч А. Мөнх-эрдэнэ 18- рын олон пионер сурагч уралдаапд идэвхтэй орол- цож шагналт байранд ор- лоо. УРАЛДААНЫ КОМИСС Ф Өгөгдсөн хэс- гүүдийг нэгтгэн зу- раг дээр байгаа пуужиптай адил 4 ширхэг пуужинг уг- сар! нм, Ф Боол хөзрийн хуваагдсан хоёр хэ- сэгт хоорондоо ялгагдах 8 зүйл байгааг аль болох хурдан ол! Ц. ДАШДОНДОВ. Эрхлэгч х А--838328 Д. Сүхбаатарын цэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, “Индекс- 14140: ОРОН БҮХНИЙ БОЛТАНИ ЯАРЛКЭГЛЭРЛҮЙЭГЭ ТӨЛӨӨ ХЭЭЭЭ20 1) «ОСРБОГРГИЙН ПИОНЕР БАГАЧУУДЫГ АЖИЛ ХӨ- ДӨЛМӨР, ЭРДЭМ МЭДЛЭГТ ДУРТАЙ БОЛГОХ, НАМ АРД ТҮМНИЙХЭЭ АШИД МӨНХИЙН ХУВЬСГАЛТ УЛАМЖЛАЛЫН ҮЗЭЛ САНААГААР ХҮМҮҮЖҮҮЛЭХ, ХҮҮХДИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТООГ ОЛШРУУЛАХ, ЗАЛГАМЖ ҮЮИЙНХНЭЭ АРД НИЙТЭЭР АНХААРАН ХАЛАМЖИЛЖ БАЙГААГИЙН ИЛЭРХИЙЛЭЛ БОЛСОН - Х ШЭНЭ Э хЭВЭ ЇЙХЗЭ-ИЙН Төв ХоРОО, Д.СУхБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПО-ЫНЧӨВСӨӨРЛӨЛИЙН Ө16)51415! р Лхаг 39 дахь жилдээ үй 06 оны 8 дугаар сарын 88. Й”-с тах М. 26 (1426) : Үнэ 10 мо. татсан илтгэлээс) ХҮҮХДИЙН ФОНДЫН АЖЛЫГ ИДЭВХТЭЙ ДЭМЖИ- ХЭД ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛ ШИЙДВЭР- ЛЭХ ҮҮРЭГ ГҮЙЦЭТГЭХ ЁСТОЙ», Д (МАХИ-ын ХУ -их хурал дээр МАХИ-ын Тов Хорооны пэгдүгэар, иарийн бичгийн “МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчоо Ю. ЦЭДЭНБАЛ МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На- мын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ж. БАТМӨНХ Н. ЖАГВАРАЛ С,. ЖАЛАН-ААЖАВ МАХН-ын Төв Хорооны Улс МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На- мын Төв Хороопы нарийн бич- мын Төв Хорооны нарийн гийн дарга МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На- төрийн Товчоолы гишүүн бичгийн дарга их МАХН-ын ХУИ их хурал 1976 оны зургадугаар сарын 14-нөөс 18-ны өдрүүдэд Улаан- | баатар хотноо Ардын Их Хур- лын танхимд болж өнгөрлөө. МАХН-ын ХУП их хуралд манай орны 66900 гаруй ком- мупистыг төлөөлсөн 818 төлөө- логч оролцов. Мөн ах дүүком- муинст ажилчны нам, үндэс- ний ардчилсан нам, хөдөлгөө- (ний 60 намын төлөөлөгчид их хуралд урилгаар оролцсоны дотор ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн ЗХУКН-ын Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Ф, Д. Бу- Д. МАЙДАР Д. МОЛОМЖАМЦ МАХН-ын Төв Хорооны Улс МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На- МАХН-ын Төв Хорооны Улс |лаков тэргүүтэй ЗХУКН-ын гтө- Т. РАГЧАА мын Төв.Хорооны нарийн бич- лөөлөгчид оролцлоо. гийн дарга Их хурал: -- МАХН-ын ХУЦ нх ху- ралд тавих МАХН-ын Төв Хо- рооны тайлан илтгэл, (Илт- гэгч нь МАХН-ын Төв Хороо- ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ю. Цэдэнбал), - БНМАУ-ын улс ардын аж ахуй, соёлыг 1976-1980 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, -- МАХН-ын Төв шалган Байцаах Комиссын тайлан илт- гэлийг хэлэлцэж, -- МАХН-ын төв байгуулла- гуудыг сонгов. МАХН-ын ХУЦ нх хурал өнгөрсөн хугацаанд нам, ард түмний хийж гүйцэтгэсэн үйл ажиллагааны дүйг гаргаж, ши- нэ 5 жилд улс орныг хөгжүү- лэх “яруу сайхан программыг: боловсрууллаа. Их хурал өсвөр үеийнхний, зол жаргалтай амьдрал, үвтэгш хүмүүжилд их анхаарал та- С. СОСОРБАРАМ виВ. МАХН-ын ХУП нх хуралд төрийн Товчооны гишүүн төрийн Товчооны гишүүн -Б, АЛТАНГЭРЭЛ Д, ГОМБОЖАВ МАХН-ын Төв Хорооны Улс МАХН-аан Төв Хорооны Улс төрийн "Товчооны орлогч гич МАХИ-ын Төв Хсрооны на-| Свөрийн Сүхбаатарчууд, МХ З9-ийн гишүүд залуучуудын төлөөлөгчид баяр хүргэж МА ХН, ард түмнийхээ үйл хэр- гийн төлөө хэзээд бэлхэн бай- хад цог жавхлантай илэрхий- лэв, МАХН-ын ХУМ их хурал р оо эээ шил Элон төрийн Товчооны орлогч Ги- шүүн Намын Төв Хорооны їий- шүүн рийн бичгийн дарга рийн бичгийп дарга “МАХН-ын Н. ЛУВСАНРАВДАН МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүүн, МА -ын Төв Хорооны дэргэдэх Намын Хянан шалгах Хорооны дарга - ХУ! хурал нээр 91, орлогч гишүүнээр 09 Төв” Шалган Байцаах Комнс: сын гишүүнээр 81 хүнийг соне гов. х, 1 «2.4 Л Их хурлаас сонгогдсон МА ХН-ын Төв Хорооны бүгд ху- рал зургадугаар сарын 18-ны өдөр болж МАХН-ын Төв Хо- рооны Улс төрийн Товчоо, Төв Хорооны нарийн бичгийн дар- га нарыг сонгож, МАХН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Намын Хянан алгах Хорооны дар- тыг батлав. МАХН-ын Төв Хорооны нэг» дүгээр нарийн бичгийн дар- гаар Ю. Цэдэнбалыг нэгэн дуу» гаар сонголоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ МАХН-ын Тоб шалан байцаах комиссын дарга 0, НЯМАА Дарга 10, ЦЭДЭНБАЛЫН Л МАХН-ын ХҮНих/|/ хуралдээр МХЗЭ-ийн. Тоё Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга. Л. ТҮДЭВИЙН хэлсэн үгнээс Мопголын залуучууд, аз жаргал амжилт бүтээлээр дүүрэн амьдарч сурч, хөдолмөрлож байгаагаа тэд: нийг эцэг ёсны халуун эпэрлээр халамжлаг Маркс, Лепипний сур: гаалаар зэвсэглэж яруу алдарт уламжлалаараа хүмүүжү лж. бай Зэв сайрт намынхаа ач гэж (117 зүрхээрэг ї : Їлголог МӨН үрхээрээ мэдрэй ойлгодог МАХН-ын Төв Хороо.түүний. Улс төрийн Товчоо, манай хайрт удир- дагч , Цэдэнбал МХЗЭ-ийн үйл ажиллагаа, залуучуудын комму- ийст хүмүүжлийг асуудлыг цаггүр- гэлж анхаарч халамжилж Өиснийг би энд ойцлол тэмдэглэхийг хүсч байна. Манай нам, торийн шалгарсан удирдагч, олоп улсын коммуиист, ажилчны хөдөлгөөний нэрт зүт- гэлтэн нехөр Ю. Цэдэнбалын нам ард түмпийхээ төлөө зориулсан үйл амьдрал, мятаршгүй зүтгэл бүтээл пь МХЗЭ-ийн гишүүн бүрт социалист монголын идэр залуу нргэн бүхэнд эрхэм чухал үлгэр жишээ болж байдаг юм. Монголын Хувьсгалт Залуучуу: дын Эвлэл намынхаа дайчин тус- лагч байх эрхэм үүргээ цаг ямагт гүнээ ухамсарлан. намынхаа заалт шийдвэр бүхпийг биелүүлэхэд хэ- зээд бэлхэн байдаг билээ. Нөхөд өө! МХЗЭ-ийн гишүүд залуус өнгөрсөп таван жилд иа- мынхаа эдийн засгийн бодлогыг хэрэгжүүлэхэд улам идэвхтэй орол- цол. хөдөө аж ахуйг хөгжүүкэхэд хувь нэмэр оруулж. «Мал аж ахуй бол залуучуудын гавшгай үйлс» тэсэн хөдөлгөөн орнүүлж, малыг дулаан байраар, бэлчээрийг усаар хангах ажлыг шефлэн авч үр бү тзэлтэй ажиллалаа. У таван жилд туч гаруй мянган хөвгүүд. охид МХЗЭ-ийн илгээлтээр хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэрийн салбарт очиж ажиллалаа. МАХН-ын ХУЦ их хурал нээг- дэхээс хагас жилийн өмнө МХЗЭ- ийн Төв Хороо, Лениний комсо- молын туршлагаар намып их ху- ралд залуучуудын эвлэлээс өргөх хөдөлмөр, сурлагын рапортад га- рын үсэг зурах соцналист урал- дааныг манай орны хөвгүүд, охи- дын дунд өрнүүлсэн юм. Энэ са- наачилгыг залуучууд халуупаар дэмжиж. өргөнөөр оролцлоо. МА ХН-ын ХУП их хуралд өргөп ба- рих МХЗЭ-ийн рапортад уралдаант Үүргээ тарамгай биелүүлсэн ажил- чин. малчин, онц сурлагатан. ар- ухаан, соёлын зүтгэлтэн хорин та- ван мянган залуус гарын үсгээ зурсиыг иамынхаа их хуралд баяр- тайгаар илтгэе. Уралдаанд шал- гарч, Намын ХУЦ их хуралд барих рапортад гарын үсэг зурах мандат авсан залуучууд, энэхүү хүндэт мандатынхаа нэр торийг шинэ та- ван жилд хөдөлмөр, сурлагынхаа амжилтаар хамгаалах болио тэд- гээ намын их хуралд илтгэх даал- гавар надад.өгснийг уламжилья. Сүүлийн жилүүдэд залуучуу- дын коммунист хүмүүжилд чухал ач нөлөөтэй. олон барилга байгуу- ламж. ах дүү зөвлөлт улсын тус- ламжаар сүндэрлэн бослоо. 7Ни- шээ нь Уласнбаатарт залуу тох- никчдийн, мөп гэрлэх ёслолын ор- донг зөвлөлтийн анд нөхөд барьж бэлэглэсэн -явдалд ах дүү зовлол- тийп ард түмэл, ЗХУКН. эрхэм хүндэт нөхөр Леонид Ильич Бреж- невт манай залуучууд чин сэтгэ- лээсээ талархай баярлаж байна. Энэ хоёр ордон манай залуу үеийнхний улам бүр өсөн нэмэгдэж байга оюун «санааны хэрэгцээг хангах, тэдэнд орчин үеийн шипжс- лэх ухаан-техникийн мэдлэг олгох. социалист зан уламжлал нэвтрүү- лэхэд их ач холбогдолтой юм. Манай эх орны социалист бай- . тех, ялангуяа рээр нийгмийн... үйлдвэрлэлийг шипжлэх: ухаангтехїїйнийн.. хувьс" галын ололтод түшиглэн хогжүү- лох үйл явц улам 291110 бай- ил, Энэ нь манай хүмүүсийн үйл амьдралын бодит похцолд болон ходолморт хайдах харилцаанд. нь ихоэхоп өөрчлөлт оруулж байна. Үүнээс. үндослэц. шилэх ухаан тохинцийп хогжлийн үед амьдарч ходолмаорлох хувь похиолынх нь Дагуу. материалын. болон. сөтгол саиап, био билдрий хийгээд гоо зүйн тал бүрийн хөрөгцорний. өрг гоп хүрээг хамарсан үйтэгш Хү- мүүжил олгох шаардлага улам осч байна. Хүний үлйтэгш хогмиИлд ИДЭрХ- тай чолоот цагийп роль опцгой их байгааг апхаарах иь чухал болж байна. Шинэ хүний тал бүрийн боловс- рол, хөгжил иь өөрөө аяндаа ГЭ- нэт бий болдоггүй юм аа. Тэр нь ходолмор, сурлагын явцад, ма- пай социалист аж байдлын гүлнд. бүх нийтийн эцэг ёсны халамжийн ачаар бүрэлдэн тогтдог ёстой. Залуу хүний нас, сэтгэхүйд Т0- хирсон тэдний дуртай төрөл зүйл ч уран зохиол, хогжим, зураг б4- римал, ший,жүжигт үгүйлэгдсээр байна. Уран зохиолд бол ура зөгнөлт, адал явдал, уран сэтгэм- жийн болон шог хошин зохиол, хөгжимд бол марш, утга уянга. хөнгөн хөгжмийн зүйл, дүрслэх урлагт бол баримал, зурагт хуу- дас, зураасан болон гэр ахуйп чимэглэлийн зургууд, ший Жү: жигт бол оперетт, эстрадын төрөл зүйлүүдийг онцгой анхаарууштай байна. Орчин үеийн залуучуудын эрэлт хүсэлт, хэрэгцээ шаардлага, тэдний ирээдүй хойчтой уялдуу- лан коммупист хүмүүжлийн ма- териаллаг баазыг байнга өргөт- МХЗЭ, пионерийн ажилтны сургууль, хүүхэд залуу- чуудын хэвлэлийн газар, тэмдэг, пянзны үйлдвэр, шионерийн бо- лон техник, спортын ордон клуб. хүүхэд залуучуудын төрөлжсөн номын сан, биеийн тамир, спор- тын байгууламж (стадион, гул- гуур, тэшүүрийн. талбай, усанд сэлэх газар) залуучуудын аялал, жуулчлалын төвүүд, зстрадын бо- лоц хүүхэлдэй, хүүхдийн теат- рууд. зоопарк гэх мэтийг олшруу- тийр хамарсан ажил болгон өр- пүүлэх иь маш чухал байна. У1 таван жилийн | төлөвлөгоөӨ- ний чухал барилга дах 3-2 тухайлбал: Эрдэнэтийн зэс молиО- дєпий. баяжуулах БуВуанго, шич тээр байгуулах атрын сангийн аж ахуйнууд, ходоогийн . хүй амын ахуй үйлчилгээний тов, хүүхдийн толоо фонд, залуу ажилчид, 22 гэшилтпийг бэлтгэх уурхай олг со! ТМС-үүлийг залуучуудын гашигай барилга байгууламж бол- гон. шефлож авах, туслах хүйдтой үүрэг тус их хурлаас варууВуудал ногдуулж огсойд МХЗЭ-ийн ор Хороо олоц мянгай гишүүд, за луучуудынхаа. омноос МАХН-ын Төв Хороо, намын ХУШ их ху- ралд чин сэтгэлийн талархал илэрхийлж байна. Тамын рэмд өөрчлөлт оруу- кЁ, 18 Ай снаас залуучуудыг иамд элсүүлэх шийдвэрийг тус их хурал гаргаж, МХЗЭ, түүний тишүүдэд зүйрлэшгүй. өндөр ха- риуцлага, бахдам сайхан итгэл найдвар хүлээлгэсэн .явдалд гү- пээ талархаж, энэ эрхэм нэр тө- рийг бүхий л ажил үйлсээрээ өн- дөрт өргөж явахаа манай залуу- чууд илэрхийлж байна. Манай энхрий хайрт эх лсэн лам цаашид цэцэглүүлэн БГҮРчЭЭр МАХН-ын ХУП иххур- лын дэвшүүлэн тавьж байгаа ау- таа их программыг амьдралд үр дүнтэй, идэвхтэйгээр хэрэгжүүлэх нь МХЗЭ, түүний олон мянган гишүүд залуучуудын нэр төр, ба- хархлын. хэрэг юм. Бидний эрхэм хүндэт ахмад үе, халамжлан хүмүүжүүлэгч комму- нистууд та бүхэнд үүсгэж бад- руулсан аугаа их үйл хэргийг тань нэр төртэй үргэлжлүүлж, оюун ухааныхаа хамаг йг, авь яас чадварынхаа бүх хүчийг с0- циализм, коммунизмын үйлсэд бүрнээ шавхап Зориулахаа МХ ЗЭ-ийн гишүүд илэрхийлж байна. Монголын залуучууд бидний бүх санаа сэтгэл, бидний бүх үйлс бүтээл төрөлх хайрт МАХН-тай- таа хэзээд хамт байх болно. МХЗЭ-ийн гишүүд, залуучуу- дын хөдөлмөр сурлагын рапортыг түүнд гарын үсэг зурсан 25 мян- ган ажилчин малчин, сэхээтэн 3а- луус, 31 мянган пионер сурагч- дын даалгавраар МАХН-ын. ХУЦ нх хуралд өргөн барихыг зөвшөөр- дын армийн дайчин, шинжлэх гуулалтын хурдац түргэсэхийн хи- лах асуудлыг үнэхээр бүх ний- нө үү? МАХН-ЫН ХУП ИХ ХУРАЛД | Өсвөрийн Сүхбаатарчууд, МХЗЭ-ийн гишүүд залуучуудын төлөөлөгчдийн ө ШПвиовер: »--АлдЕр нь түгсэн намынхаа Фрван долдугаар их хуралд Ажил зүйлсээрээ шалгарсан Ах, эгч коммунистуулдаа Өнөр түмний жаргалтай Үүр Өсвөрийн Сүхбавтарчууд бид Баяр хүргэе! хүргэе! Баяр хүргэе! Анд зөвлөлтийн коммунистуудад Ах дүү намын төлөөлөгчдөд Нарлаг монголын хүүхэд залуусын мэндчилгээг Найрсаг халуун сэтгэлээсээ Өргөн дэшшүүлье Өргөн дэвшүүлье дэвшүүлье гычөр) ачаар ургасан тар хээрийн цэцэг шиг Нам Хичээж шамдан «сурч байна. Хөдөлмөрийн дадлага олохын тулд Хөдөөний изгдэл, үйлдвэрт ажиллаж Ажилсаг заншилд дадахын тулд Амралт, зуслан, ажил хослуулж Уран гартай, чийрэг биетэй болохын тулд Урлаг спортоор уйгагүй хичээллэж Таван мянган ппонер сурагч Таван онцын ззэн боллоо, Алдарт үеийн гайхамшигт түүхийг Ажил үйлсээрээ бичилцэж байгаа Ах, өгч та нарынхаа уламжлалыг Арван хуруу, оюун тархиндаа шингээнэ, Эрдэпэт-Дарханы замд Илгээлт өвөртлөц гарна. Аав зожтэйгээ хамт Атарт ч бас явцаа. Суурийг нь таших барилга, Суурь машины оньс Хүүхэд бидиийгээ хүлээж йн зөдөвлөгөөнд орсон байна, Улаан бүчтэй бидллий Угтах сам саруулхан Хүлий дээд хүн болгож Хөлгийн дөрөө, эрдмийн оройд хүргэсэн 27Каргалын дээд жаргал олгож, Жавхлан төгөлдөр өсгөж хүмүүжүүлсэн Наран ишвээлт Нам Тандаа Баярлалаа! Баярлалаа! н: -Шарын голын Уурхайчин Т. Лхагвасүрэн, Эрдэнэтийн барилгачин Я. Ширэнлэв, Увсын хоньчин Ч. Батсуурь, Улаанбаатарын хивсчин 8. Түмэпбаяр, Өмпнөгонийн тэмээчин Ж. Алтанцэцэг, Сэлэцгийн комбайнч Д. Пүрэв, Дундговийн багш Д, Төмөр, Хэцтийн сайльчин С, Аюуш, Онц сурлагатан Д. Алтанцоцэг гээд Ажил мөргэжил бүрээ Аймаг, хот бүхнээс Хоёр суугаад аалууо бид, Рапортад үсгээ вурсац Ажилчин, малчиц солоотэй Хорин мянгай нөхдөө төлөөлж Хот, хөдөөнөөс хүрэлцэн Ажилчин: --Уурхайн гүнд нүүрс гаргаж Талын хотод барилга барьсан, Үйлдвэрийн цехэд хивс нэхэж Үйлэнд урнаа утсаар мэтгэсэн Ажилчин залуус таван жилд Ана мана уралдан ажиллаж Тавшгайч цол авцгааж Гавьяаны одон зүүцгээлээ. Чанарын төлөө тэмцэл Олны анхааралд байлал, Чадвар, илэвх, санаачилгын Оргилсон хөдөлгөөн өрнөлөө Хоногийн мэгдсэц бригалыг Чанарын төлөө хөдөлгөөнтай Залуус ажилчид холбож байна. Зургадугаар таван жилийн Зургаан сарыг үдэхдээ Бүтэн жилийн ажлыг Бүрэн хийсэн хүн олон, Хоёр жилийнхийг хийхээр Хошуучилж яваа залуус ч Үр ашгийг дээшлүүлж, байна. ргөсөн,-ИЛЭРХИЙЛЭЛТ г гаргаж, аш цагаан барилгуудыг, Хаа сайгүй сүндэрлүүлнэ. Тариаланч: то Үржилт баян сүргээ өсгөж Үрэл алтап тарна ургуулдаг Хөдөөний залуучууд бил Өнөөгийн малчин, тариаланч бид Тол бүрийг эндэгдэлгүй өсгөж, Тал хөндийг тариагаар чимж Бэлчээр усжуулан худаг гаргаж, Бэлтгэлээ базаан бэрхшээл 2 давж Мал маллах арга ухааныг Малчин удам, алтан номоос сурч Тариа тарих агро эрдмийг Тариаланч ахмад, анд нөхдөөс өвлөж Оторчин хүний туршлага Үргэлжлэл нь Ш нүүрт МАХН-ЫН ХУП ИХ ХУРАЛД Өсвөрийн Сүхбаатарчууд, МХЗЭ-ийн гишүүд: аалуучуудын толоологчдийн оргосон. ИЛЭРХИЙЛЭЛТ Төгсгөл, Түрүүч: нь 11 нүүрт суулаа, Атарчин хүний дадлага өллөө, Саадаг сүү, авдаг ноосыг арвижуулж Хадах хадлан, базаах тажээлийг мэмнэ. ТГаарын шимийг дүүрэн авч Гагийн ургацыг дээшлүүлнэ Атрын аж ахуй байгуулалцаж Анхкы галыг нь асаацгаана. Тариалзнгийн соёлыг өндөрт өрсөж Таргаа махаар талаа дүүргэлэ Їїййм ээшгийг юь дүүрэн авч їїйнддэг үүлдрээр сүргээ бакжуулна. Сэхээтэн: --Эрдмайн їиирээнд суусан Оюутан, сэхээтэн бид Сурлагын чанарыг ахиулж Судахгаа тїшнжилгээг өргөжүүлж, Окол, дадлагыг эзэхигиж, Онц сурлагыг эрхэхлэж Эрхэм ажхын бодитой дүнгээр Их хуралдаа бэлэг барилаа. Орхоны хөндий, тарианы талбайд Олгон: ахар, барилгын талбарт Оюутны ходолморийн гавшгай. бригалад Орь өалуугийн өрч хүчээр хөлөлмөрлөж, Арван мөгэн сая төгрөгийн Ажил хийлээ оюутан бид Оргон: Солонгийн хөвөөнд Мулаа харна хураана, Омнцийн шаргал говьд Худаг ус гаргана, Хөлөоний айл гэрээр Сдёлын үрийг тарина. Тййлдэг. ололтыг амьдралд човтрүүлж Шинжлэх: ухааныг үйлдвэрлэлтэй холбоно Ох орцы ач хайрыг Эрдмийн хүчээр хариулиа, Үйлдвэр, уурхайд очин Үр ашигтай ажиллана, Барилгын талбарт тарч Байгуулах хөдөлмөрт Ё шамдана Ажилчин: -- Социалиам байгуулах ариун зорилтыг биелүүлж Социалист аж төрөх мандан ёсыг бэхжүүлж, Эх орны баяралын мөнхийн хөдөлгүүр болно. бил, х орны хөгжлийн өнхийн манаанд зогсоно. бил Төрэлт нар шиг гийгүүлсэн Үөгөөн коммупниам өөд моолоодсопн Чамдаа. өгсөн: рапортлаа Хандаа: бид өлөн байна, Үїйнэ. таван” жилийн туршид 4аШилжих:|/ мандатыинхаа» таан болно. й толоөнлөгөө Илмын үйлс бидний үйлд, Онлолд намын найдсан бүхнийг Өлийн хүчээр аалууо бүтээлд, Онлалд цамын даалгасан бүхнийг Ордам авьяасаа дайчлан биолүүлиэ, Мамын хөлөллөгдөө Малчин: --Иам Таны найдвартай туслагч Мам Таны бэлтгэл хүчин Хуньсгалт залуучуудын эвлэлд багтсай Хувь тавиландаа бид бахархдаг Ок” өрсидоо. боцпллиам байгуулах Орхом, аапандал. бил баялрхлаг. Мөнхийн гагаан. бамбар, болбон Монголлоплолтийн их пайрамлалд Пллуу бидний яалуун зүрх їїллггүй үнлнчоэр цохилно. Өт найрамдлын аугаа хүчлэр х” орон. маань, цойлгласнийг ни найрамдлын ач үрээр х нутгийн. жаргал баларсныг Палуус билний зүрх мпртахгүй, Палуус бидний итгол мохохгүй Үндсэрхэг алипиап харш үзэлтэй тэмцэж, Үндэстэн. олим хүүхдүүдтэй бат пөохөрлоно Улс түмний найрамдлын төлөө, Улам батжих энхийн төлөө Аюул бэрхшээлд согдож 1 үзээгүй Ахмад, коммуинстуудынхаа үлгэрээ" Залуус бид пар тэмцэх болин- Оалгамж үеийнхэн дэмжих болио. Нийтээр »- Нам Танихаа жолоодлогоор пүгээ. барьж, Млм Танмихаа сургаалаар оюунаа. тотгэж Тїам Танихаа үйлсэд амьдралаа зориулж Иам Танихаа паплтаяр рээлүй торихыг їййлуу насаараа тангараглая! яангараглал! Саруул ирээдүйгээрээ лангараглам! 2 тангаряглал! Инатор: »-- Ялалт бүхний маань жолоог баригч Ялгуусан иамый алдар балартугай! Марис, Лепиний сургаал Мпапндаж улмаар балартугай! миндтугай! балартугай! мандтугай! ӨСРӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД, МХЗЭ ИЙП. ГИШҮҮД, ЗАЛУУЧУУЛЫН төлөөлөгчид Улаачбаатар. 19710 ошл зургадугаар сарын 18. саношлтаилалаглайшасгьглигипглылшиллтоштилашукшктйткухиэЧшинелєвЭШШВЛЄЛЖиГЛЫЖЛЛЖГШЛЛаВтҮЖЦШигЛЭЦЛЭ ПИОНЕР бУРАГЧИД ЗУНЫ АМРАЛТААР ЮУ ХИЙХ ВЭ? Пипонер сурагчид зуны амралтаар дор дурд- сан ажлыг хийх нь зүйтэй. Нэг. «Миний эх орон-БНМАУ» жигүүрээр аялан хол, ойрын тойрон аялал, экскурс з0- хяохдоо МАХН-ын ХУЦ их хурал, ЗХУКН-ын ХХУ их хурлын шийдвэрийг амьдралд хэрэг- жүүлэх тухай сурталчилж, нам, эх орон, ард түмний баатарлаг гавьяат үйлсийг магтан дуулсан дуу диүлэг, монгол, зөвлөлтийн ард түмний найрамдлын сэдэвт иг бүхий кон- церт тоглох. Энэ ажилд ухуулагч Тимурчүүд их үүрэг гүйцэтгэх нь мэдээж, Зуны амрал- таараа тшонер баатарчууд Тимурчүүдийн хорь гаруй ажлын алийг нь ч өрнүүлэх боломжтой. Хоёр, «Эрдмийн далайд» жигүүрээр аялах- даа сайн, онц суралцсан пиопер, баатарчууд хүндхэн бодлого бодож, заасан хичээлтэй холбогдуулан сонирхсон сэдвээ гүнзгийрүү ном, хэвлэл, уншиж тэмдэглэл хотлон, орос хэл сурах хөдөлгөөн өрнүүлэх хэрэгтэй, Дунд сурсан, сурлагаар хоцорч яваа сурагчид өдөр бүр 1--2 цаг тогтмол хичээллэж Тимурчүү- дийн залхуутай тэмцэх хэсгийн онц сурлагат- ны туслалцааг байнга авч биеэ даая залхуу хойрготой пионер хүний Ёсоор зоригтой тэмц- вэл хичээлийн шинэ жил эхлэхэд сайн сурла- гатны эгнээнд орж чадна. Уншсан номынхоо тухай өндөр настан, дүү нартаа онц сопирхол- той, дүрслэлтэй ярьж сурцгаа. Энэ нь та нарт хичээлээ боловсон зөв хариулахад тусална. Сургууль дээрээ Тимурчүүдийн шуудан хороо ажиллуулж «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- гамшлагч» сэтгүүл зэрэг хэвлэлийг даг ту- хайд нь тогтмол тарааж нийтээрээ унших нь чухал. эн Гурав, «Социалист бүтээн байгуулалтад» жигүүрээр аялах нь пионер, баатарчуудын зу- ны амралтын тол ажил том, Та иар аав ээ- жийнхээ ажлын газраар очиж үз, тэмдэглэл хий. Намар «Аав, зэжийн аяглын газраар» сэ- дэвт пионерийн ажил, сохпон бичлэг, хий. Хүүхэд бүхэн үр тариа, талхны тухай тодор- хой ойлголттой бол. «Пионерийн үнэн» сони- ны газраас зарласан «Хөдөлмөрийн улирал- 76» уралдаанд идэвхтэй оролцож дүнгээ ирүүл. Уг уралдааны тухай «Пионерийн үнэн» сонины энэ оны зургадугаар сарын 14- ний УМ-25-д нийтлэгдсэнийг Заавал олж уй- шаарай. Халгдал үр тариа, ногоо, ноос түү. Тариалангийн талбай, ногооны тазарт пионе- рийн эргүүл пост ажиллуулж томчуулд тусал, Хөдөөгийн пионер баатарчууд нэгдэлч малчин аав, зэж, ах эгч дээрээ очиж мал маллах арга ухаанд суралцдаг сайхай уламжлалтай билээ. Тэд сааль сааж, эмпэг сурган, мал хариулж, хадлан хадан, малын тэжээл бэлтгэж, адуу манаж хөдөлмөрийн дадлага олж авч авхаалж самбаа зориг тэвчээрээ сорьдог. Хотоос ходоо очсоп пионер сурагчид эдгээр ажилд идэлхий- дэп оролцох хэрэгтэй, Хотын пионер сурагч- даас ходолмор-амралтын зусланд долоо, найм- дугаар айгийнхан явж, зарим нь үйлдвэр, барилга ногооны тазарт ажиллах, зэргээр идэвхтэй амардаг. Хөодолморийн талбарт хамт олноороо ажил- лах, хөдөө мал маллах зэрэг ажил хийх 00- ломжгүй хүүхдүүд юу хийх вэ? Үүний тулд «Пионерийн үнэн» сонины энэ оны ММ, 14, 16, 17 дугаарыг уншиж ажиллаарай. Янз бү- рийн иасны бүлгийн даргаар звлэлийн ти- шүүн, эсвэл пионерийн сонгуультай сурагч байлал зохимжтой. Тимурчүүдийн ийм отряд нь настанд туслах, нялхсыг харах, багачуу- дыг халамжлан хүмүүжүүлэх ажил хийх нь зүйтэй. Мөн гэр орныхоо ажилд туслан бөр- төө үйлчилж сур. Урлагийн үзлэг, спорт өдөр- лог, аялал экскурс хийх, тын оргил булаал- дах, олон наст ба эмийн ургамал, жимс, мөөг түүх, загас, зогий гүржүүлэх, цэцэг тарих, шоргоолжны үүр хамгаалах, булаг шанд ху- даг, гол горхины орчинг бохирдлоос хамгаа- лах ажил бол Тимурчүүдийн зун цагт хийх чухал ажил юм, Мөн «Пиоперийн үнэн» со- шшцы 1975 оны 30, 34, 85, 37 дугаарыг ун- шаарай. Байгаль хамгаалагч эргүүл пост гар- ган ой мод, бут, ан амьтан, хорхой шавьжтай бүдүүлэг харьцаж модны мөчир хугалах, зорилгогүйгээр цэдэг навч таслах, амьтан з0- воох зэрэг үзэгдэлтэй тэмцэх хэрэгтэй. Бай- галь хамгаалах талаар баатарчууд дүү нарын- хаа дунд ухуулга сурталчилгааны ажил байн- га хийж бай. Пиопер сурагч бүрийн, хөдөлмөрийн тав- дугаар улиралд хийж бүтээсэн зүйл улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх У! таван жилд оруулах хувь нэмрийн эхлэл болно. Дөрөв, «Авьлас билэг, уран чадвар» жигүү- рээр аллахдаа «Номын сайн нөхөр» үпэмлэ- хийн шинэ. бололын дагуу дуу, шүлэг сурах хогжим тоглох, дэлхий дахины, зөвлөлт, ах дүү социалист орны болон өөрийн орны урлаг утга зохиолын шилдэг бүтээлтэй танилцах та- лаар бие даан санаачилгатай ажиллан тэмдэг- лэл хөтлөх инь зүйтэй. Зуслан, бригад, ферм суурь, өргөн айлсалт зэрэг хүүхэд олиоор цуг- ларсан газарт янз бүрийн насны хүүхдийн бүлэг зохион байгуулан хүүхэд бүрийн авьяа- сыг нээн илрүүлэх, хөгжүүлэх ажлыг эрчим. тэй хийх хэрэгтэй, Тав, «Найрамдал, нөхөрлөл» иигүүрээр аялахдаа зовлөлтийн ард түмний өгөөмөр тусламжийн ач үрээр сүндэрлэн боссон үйлд- цэр, барилга,сургууль үзэх, зөвлөлтийн алдарт хувьсгалчид, баатар комсомолчид, пно- иерийн амьдрал үйлсийг судлан сурталчилж зовлолт орпы хөгжилтэй тапилцах япдал иь Аугаа их Октябрийн хувьсгалын 60 жилийн ойг угтсан их ажлын эхлэл болио, Мөн өсвө« рийн ленинчүүдтэй захидлаар харилцах, «Пионерская правда», «Пионер», «Костбр», «Мурзилка», «Весёлые картинки» зэрэг хэй- лэд уншиж ашиглаж сурах хөдөлгөөнийг эр. чимжүүлбэл зохино. Дэлхийн оюутан залуу- чуудын ХЇ их наадмыг угтаж ах дүү со0циа- лист орны ахмад коммунистууд домогт баат- руудын үйл амьдралыг уншиж мэдэх, хүүх» дийн дуу, бүжиг сурах хөдөлгөөн өрнүүлэн их маадмын зочид төлөөлөгчдөд өргөн барих бэлгээ одоопоос урлан бүтээх нь чухал бай- ца. Зургаа. «Эрэлхэг зориг, авхаалж самбаа» жигүүрээр аялахдаа биеийн тамир, спортын аль нэгэн төрлөөр дагиан оролдож дасгал сур- гууль хийх нь зүйтэй. Усанд сэлж сурах, ина- ранд биеэ шарах ажлыг пионер бүхэн болол- цоог ашиглан хийх инь биеийг чийрэгжүүллс овчин эмгэгт тэсвэртэй болгоно, Монголын пионер сурагчдын ТУ спартакиадын зуны төр- лийн тэмцээнийг намар хийх болсоц нь та- мирчдад бэлтгэл сургууль хийх аятай нөхцөл бүрэлдүүлж байгаа юм. олоо. «Баатарчууд» жигүүрээр аялахдаа баатарчуудад «Залгамж үе» аяны долоон жи- гүүдээр юу хийхийг нь зааж өгч тусална. Баатарчууд, цэцэрлэгийн насны хүүхдийн удирдагчаар 2 пиопер ажиллуулах нь 30. химжистой. Тэдэнд дуу, шүлэг, бүжиг, хөгжим зааж өгч, ном уцшуулах, хурдан уншлага, уран уншлагын тэмцээн хийх, шатар даам заах, жагсаалын сургууль хийлгэх, хувцсаа зөв өмсөх, үс гэзгээ сүлжих зэрэгт нь зааж тусалбал зохино. Ийнхүү пионер баатарчууд «Залгамж үеэ аяпыхаа жигүүр бүрээр амжилттай аялан ганзага дүүрэн олзтой, гартаа барьсан бэлэг- тэй төрөлх хайрт сургууль, эрдэмт багш нар үеийн нөхөдтэйгээ учран золгоорой. Пионер баатарчуудын зуны амралт хир сайхан, үр ашигтай болох нь хүүхэд бүрийн идэвх с4- наачилга, идэвхтэн сонгуультан пионерүүдийн зохион байгуулах авьяас чадвараас шууд шалтгаална. 0 Пионерийн байгууллагын ажилтан, идэвх- тэн сонгуультан хаана ч явсан пионер баатар- чуудыг зохион байгуулж идэвхжүүл9х арнун үүрэгтэйгээ мартаж болохгүй. ионер, баатарчууд Хүр Элогча үнэн» со- пин, «Залгамжлагч» сэтгүүлийн нэрэмжит анги танхимаа цэцэгжүүлэх, загас зөгий үржүү- лэх, хээрийн цэцгийг хотод тарих, олон наст ургамлын үр түүх болзолт уралдаан, сонир- холтой ходолгоөн өрнүүлээрэй, . МПБ-ын Төв Зовлолийн дарга Ж. ХОРЛОО 867 614 ив, 89 Миуссная ил, Галсанд Үлдену «МАНАЙ МАРГААШИЙН МАСТЕРУУД-76» Залуу техийкчдын ордиы анх- ны хичээлийн жилд пийслэлийн ерөнхий боловсролын 30-аад сур, туулийг 38-10 дугаар ангийн 1000 шахам пиопер сурагч шинж лэх ухаан, техпик-загвар, техпиц спортын 17 төрлийн дугуйланд суралцжээ. МАХИНчн ХҮ их хуралд оо» рпиулж саяхан тус ордонд хүүх- дийн техїїйцийн бүтээл «Манай маргаашийн мастерууд-70» айх- нм тайлан үзэсгэлэн пээгдэВ, Үзэсгэлэнд Т00 гаруй осворийн зохиол бүтээгчид оролцож, 100 гаруй пэр төрлийн 170 гаруй бүтээл тавигдсаны дотроос нийс- дэлийн арван иэгдүгээр дунд ЗҮҮН ГАРААС Багш Дэнсмаагийн удирдлагаар химийн лабора- торийн дугуйлангийн сурагчид хээрийн цэцгийн 6а- лыг цаасанд шингээж тансаг үнэртэн бий болгожээ. сурагчдын хийсэн --Одон орны лабораторийн нарны цаг. --Радио хийцийн лабораторийн сурагчдын бүтээ- сэн радио холбооны хэрэгслэл үзэгчдийн анхаарлыг татлаа, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Т. ГАЛСАН СҮҮ. РҮҮ УС ДУСААДАГГҮЙ Ажлаасаа ээл: минь Ядраад ирнэ. Аагтайхан цай Чаначихаад байя Ингэж бодоод Галаан асаалаа Эхлээд сүүгээ Тогоондоо хийлээ, Ээж тэгтэл Хүрээд ирлээ, «Энэ юу вэ»? гэж Тогоо: руу заалаа, «Ус цайгаа Дараа нь гүйнэ, сургуулийн. цаймдугаар. айгийн сурагч Оюун, Баасандорж, 40) ду» гаар дунд сургуулийн паймдугаар ангийн сурагч Алимаа ийрын ХИ соц албан. байгууллага... Дотор хоёр талын харилцаанд, ашиглан ршигчг Гапболд,.. Энхболд. иарын хийсэн онго. аллгууны тохооромлс болон. цам. үелэлалийн өсгөгч б9- рэг олоц. ариац сопирхолтой. бүг тоол” байна, ( 4 Үүнөас: гадил. багш сурагчдын болох. харилцааны байгуулам, хамтын... бүтээлгмодиы сам... Уг. 19 дугаар дунд сургуулийн Ган- луурга.. гаргагч, гудамэн.. соамын баатар, ОУнхтула. иарын бүтоэсэн ходолгооци дүрмийн тэмдогтүү- харуул манааны айлыг товлор» дийн. цахилгаан самбар, иарим со! цаг гаараас хийж, алслагдсан олон. тоопы хадгаламж байруудыг хянах электроц: манаач, шилэх ухаан, техиццийн лабораторийн сурагч Б, Пагмадулам, Ч, Монх- цэцэг. парын, хийсэн. ,сургууль болой гудамж бусад газарт байр- луулап цэг зэлжийнд 15--20 шир- хэг харандаа худалдах төхөөрөмж 21 дүгээр дупд сургуулийн су- 10ї МАХН-ын үнэлж байна. Зурагт: (дээрээс) хамгийн залуу урчуудын дадлагын шаазан хэрэглэл, зандан сийлбэрүүд алт, мөнгөн урлал, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ «Хар усыг ХҮП их хуралд ринулж дүрслэх урлагийн дунд сур- гуулийн сурагчдын бүтээлээр сонир- холтой үзэсгэлэн гаргасныг үзэгчид Тогоотой сүүгээ Эргүүлж юүллээ. Сүүгээр сүлдэг юм 5 Харин сүү рүү ус Дуспадаггүй юм шүү! илчээр ус халаах тохооромжж, бай» тарей, анцумллтор цонэглэгч сал» хины. хүчээр ажиллах далбаат торгонцор зорэг улс ардын аж ахуйд үр ашигтай, ходолмор хөн» товчилж, материал хэмпэсэн тех- цинк сургалтын. багаж тохооромл: нь хүүхдийн оюун сэтгэлгээг хог» жүүлэх бүтээл болжээ. : : Б. ОУН З0- ажлаар хийсэн ! Ё, АВ ХАМГИЙН ЗАЛУУ. УРЧУУД ооо: 8241-41-31 1-1 117 Ишиг найз нь Элбээд тоогоо зөв шүү! Хурганд хэллээ. бодлоо Утас шиг иарийн «Сөг! гээд, - / 23, Бураптаг дугтарвал . . 6 Өөд нь угзарвал: Хөх тэнгэрийг Буур сөгдөнө. Хөг-өг! гээд Уул шиг тэмээний А1. Хамрыг цоолоод : Утсаар хөтөлдөг Хүн мундаг аа! Лаг хийтэл”. Ё. ї Үүрэн босно 5| 1 - гэлээ. Ухаантай Удахгүй би Ээжийгээ дайлпаж ишиг гэтэл! «Томоогүй бор минпь» Тооны хичээлд муу ТЭЭД авчихаад Ээж үнслээ Томоогүй хурга уйлж Дандаа. «Тавтай» «Баллуураар хичнээн Балагт “хоёр арилдаггүй. юм. Доррвоп: опц авчихаар л Дүн дарж чаддаггүй 4 111128: харилаа. Бууран тайлаг дэвтрээн дэлгээд Уул шиг том Данхар «Хоёроо» баллуураар үрлээ. 5 ГҮнхийгийнэн Ги 871 Бурантаг нь хариц цэвэрлээд Эрхлэгч А--03846 Бурантаг Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Ц. дАШДОНДОВ зининтшиицинииинииининигишинииишиииии --)1-ттстооэоүлэиэгэт-----эт--Хидүлэнннсэриллллөнудөи др али Ү ҮН улсын хэвлэлийц комбинатад хэвлэв. 1 шх642ЖгШ-12222-22, Иидекс--14140 |, АРДЫН ХУВЬТАЛЫН 55 ЖИЛИЙН 0 МАНЛТУГАЙ ОЮУТАН, СУРАГЧ ПИОНКРҮҮД ЭЭ! ЧУУД, | ҮЗЭЛТЭЙ, ХӨДӨЛМӨРЧ, ХАМТ-ОЛОНЧ-ИРГЭД-ВОЛ2Ж ХҮМҮҮЖИГТҮЙ! ИХ МЭДЛЭГ ӨНДӨР ЁС СУРТАХУУН, СОЁЛТОЙ МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРЭГТ ХЭВЗЭЭ.ЯМАГТ ҮНЭНЧ ҮЗЭЛ СУРТЛЫН БАТ ИТГЭЛ, УЛС ТӨРИЙН ХАТУУ- ПАЙЖ, ЭХ ОРИЫХОО СОЦИЛЛИСТ ВҮТЭЭН ВБАЙГУУ- . ЖИЛТАЙ, ХАЛУУН ЭХ ОРОНЧ, ИНТЕРИАЦИОНАЛЧ ЛАЛТАД УЛАМ ИДЭВХТЭЙ ОРОЛЦОГТУН! (МАХН-ын Төв Хорооноос онгол Ардин Хуньегйлын 00 милийн ойд пориулай гаргасан урианаас), ТООНЫ ХЭЛЭЭР ХҮҮХДИЙН ТӨЛӨӨ ХАЙР 9001: 8УХШИЙ 2 0л61ЛРЙ НАРЛНЭГДЭГЛУ1! МАХ! 1 4Й/5 ХЭРГИЙН, ТӨ/: 90: 7:22/22:921 Ч БЭ/ХЭ! БАИ 71517) МХО9-ИЙН 108: КОР) 1 : | | Д.ОухБллтдРын нөРөМЖИт МИ яр: ТӨр Фөрлөлийг сСопин їЁ 09 дахь жилдээ Ф 1м20 (1420) Ф МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ээлжит У! бүгд хурал 1976 оны зургадугаар єарын 30-ны өдөр хуралдаж «МАХН-ын ХУЦ их хурлын шийдвэрийг биелүүлэхэд МХЗЭ-ийн байгууллагын аорилт»-ын тухай МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л, Түдэвийн тавь- сан илтгэл, МАХН-ын ХУЙ их хурлын шийдвэрийг биелүүлэхэд МХЗЭ-ээс 1976--1980 онд зохиох арга хэмжээний ерөнхий төлөвлөгөө хэлэлцлээ. Бүгд хуралд МАХН-ын Төв Хороо- ны Улс төрийн Товчооны гишүүн, На- мын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга С. Жалан-аажан, Намын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч.Г, Адьяа, Ц. Балхаа- эжав ивр болон сарим яам тусгай газар, олон нийтийн байгууллагын удирдах хариуцлагатай хүмүүс оролцов. Бүгд хуралд Улаанбаатар хотын хзэ- ийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Г. Чойжамц, Увс аймгийн ХЗЭ- ийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн ггпвюлттшшоплагтшвтлєєхтоїлгийитЕнүтэлэчєллүишэжнэвээээтхтжилэхлэиэлжтэй МХЗ ТӨВ. ХОРООНЫ БҮГД. ХУРАЛ ахуйн Яамны орлогч сайд Д. Пүрэв ина- рын зэрэг хүмүүс үг хэлэв, Тус бүгд хурал МАХН-аас ” дайчин туслагч, бэлтгэл хүчин 9-д хүлээлгэсэн өндөр итгэл найдвар, өсвө- рийн залуу үеийнхээ төлөө тавьж байг Даг байнгын хайр халамжинд Зиа түүний гишүүн залуучуул, М хн өсвөрийн үеийнхэн: э баярлаж байдгийг илтгэн, БНМАУ-ын улс ар- дын аж ахуй, соёлыг 1976--1 онд хөгжүүлэх У1 таван жилийн төлөвлөгөот зорилтыг хугацааны нь өмиө тоо чана- рын өндөр. үзүүлэлтээр давууланй бие- лүүлэхийн төлөө хүч чадал, оюун билгээ дайчлан ажиллах үүрэг авч, МАХН-д илэрхийлэлт илгээлээ. үгд хурал хэлэлцсэн асуудалтай хол- богдуулан тодорхой заалт бүхий тогтоол гаргаж, МАХН-ын ХУМ нх хурлын шийдвэрийг биелүүлэх, залуучуудын иоммунист хүмүүжлийг дээшлүүлэх та- лавр МХЗЭ-ээс 1978--1980 онд 20- дарга С. Батдорж, МХЗЭ-ийн Төв Хо- хиох арга хэмжээний ерөнхий толөвлө- рооны товчооны тишүүн, Хөдөө аж ! төө батлав, | ХАЛАМЖ ” Одоо манай орны 042 У| таван жилд ерөнхий 00- З- “Э цэцэрлэгт 36900 гаруй хүү. лЛовсролын сургуулийн тдо : эвхоо3с х, 2 ҮҮННЫН , й хэд хүмүүниэ, 1800 хүмүү. бО0д хүрч хийг суричих | бУРДГЧЇЫН ДУНД ШИНИ, - 874,2 мянга болно. ва. Шинэ таван жилд 70 зиахам цэцэрлэг шинээр бай- туулж, түүнд хүмүүжнх хүүхдийн тоо 47000-д хүр: 5 БҮТЭЭЛИЙН УРАЛДААН онилж 2/!1/11:0111//16 Өсвөрийн үеийнхний техийкн сэтгэлгээ, зохион бүтээх авьяас сонирхлыг хөгжүүлж, авьяаслаг сурагчдыг тол- руулах, пионер сурагчдын зуны амралтыг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэх зорилгоор ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын дунд техинкийн бүтээлийн уралдаан зарлаж байна. Ё 5 Дээд, тусгай мэргэж- "лийн болон ерөнхий боловс- ролын сургуульд 17000.гүа- руй багш ажиллаа: байгаа- сийн дотор БНМАУ-ын гань- яат багш 860 гаруй, Ардын гэгээрлийн тэргүүний ажил- тан 500 гаруй байна, 9 Ерөнхий боловсролын 255 сургуульд 301,9 мянга таруй сурагчид сурч байна. Уралдаанд ирэх бүтээлүүд нь техникийн аль нэг 486- рилгыг “шийдвэрлэсэн бөгөөд цэвэр үзэмжтэй хийгдеэн төрөл бүрийн машин-механизмын хуулбар буюу өөрсдөө сэдэж, санаачилсан зохион бүтээх хөдөлгөөнт загварууд, радио-электроницийн болон цахилгааны элдэв багаж тө- хөөрөмжүүд (хүлээн авагч, өсгүүр, янз бүрийн электрон дохионы байгууламж, автомат удирдлагын ба тохируул- гын багаж хэрэгсэл, хэмжүүр, хими-техиологийн багаж химийн аргаар боловсруулсан жижиг бүтээгдэхүүн, богино хэмжээний кино, судалбар ба уран сайхны гэрэл зураг, физинийн хууль, үзэгдлүүдийг тайлбарласан болон ашиг- ласан багаж төхөөрөмжүүд) байж болно. Бүтээлийг 1976 оны 12 дугаар сарын 15-ны дотор Улаанбаатар хот, залуу техникчдийн ордон, техникийн бүтээлийн уралдааны комисст гэсэн хаягаар хүлээн авч дүнг мөн оны 12 дугаар сарын 91-ний” дотор гаргана. Үүнд: Нэгдүгээр байр 1, хоёрдугаар байр 2, гурав- ” Дугаар байр 3-ыг эслүүлж шаардлага хангасан бүтээл хийж түрүүлсэн сурагчийг гадаадын пионерийн зусланд амрах өрхийн бичиг, удаахь байранд шалгарсан сурагч- дад «Пионерийн үнэн» сонины 80 жилийн ойн медаль,, залуу техникчдийн ордны.диплом үнэ бүхий зүйлээр шаг- наж урамшуулахын зэрэгцээ сонин хэвлэлээр суртал- чилж, амжилттай оролцсон сурагчдыгезалуу техникчдийн ордны» аль нэг лабораторид саналаар нь элсүүлнэ. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ ЗАЛУУ ТЕХНИКЧДИЙН ОРДНЫ ЗАХИРГАА 5 Улсын хэмжээгээр 14 пионерийн зусланд жилд хо- рниод мянган пионер сурагч- амарч байна, ? 1976 онд нэгдүгээр ан: тид 45000 хүүхэд элсүүлнэ. 127 МАНАЙ ЯРИЛЦЛАГА ? тээшэ Хулан Пионет ху хул Эс Үү С0Ы Ё Аав ШШГИЙН.. ХЗ9-ИЙН НАРИЙН ЯРЬЖ НЭГДҮГЭЭР ДАРГА Топ аймгийн. ХЗО-ийн бичгийн дарга уулзаж, аймгийн пионер -- Төв аймгийн 14 мян» ган инопер сурагч хөдөө нутагт хөгжилтэй. сайхан амарч байна... Аймгийн хэмжээгээр, Баян, 2Жарга- лант, Балицогт, Балидол- гэр, Эрдэнэсант сум ББат- сүмбэр Угтаалын сангийн аж ахуй зэрэг газарт 10 гаруй ходолмор зуслан тгээгдэжс, бО0-гаад:| ппопер сурагч. ажиллан, түшиглэн сэн мэгдэл, сапгийн аж ахуйнхаа- толовлогоот 00-. ХАРЦЕРҮҮДИЙН АЖИЛ “ТАНИЛЦАНА АМЬДРАЛТАЙ Би Эрдэнэт хотын 10 жилийн дунд сургуулийн зургадугаар ангийг онц- сїйн дүнтэй төгсч БНП АУ-д явж амрах болсон- доо их баяртай байна. Эрдэнэтийн пионер су- рагчид хнчээл сурлагадэа шамдахын зэрэгцээ хот, сургуулна. тохижуулах ажилд ндэвхтэй оролцдог. Манай хот өдрөөс өдөрт улам сайхан болж байна. Намайг анх “Эрдэнэтэд ирэхэд цөөхөн байшинтай байсан. Сүүлийн үед олон сайхан барилга баригдсан. Эрдэнэт уулын бэлээс оройгий нь хүртэл зам засч байгаа. Телевизийн антен босгож байна: Зур- гадугаар сарын 11-нд ца- тазн пуужингаар дохио өгч Эрдэнэтийн зэс молн- беєдений орд газрын ил уурхайн анхны тэсэлгээ хийснийг би хэзээ ч мар- тахгүй. д : Манай аав.ээж зөвлөл- тийн ахсэгч нартай хамт ажилладаг. Бид ч бас зөв- лелтийн сургуулийн хүүх- дүүдтэй үдэшлэг, уулзалт зохиох, концерт тоглох, тэмцээн хийх зэргээр тэд- нээс их зүйлийг сурч бай- на. тай. үлээхийг заалгасан, «Ал- ша» гэдэг дуу сурсан. цаандаа Польшийн харце- руудын ажил амьдралтай Би Серожа гэдэг найз- Найзаараа: бүрээ Зусланд амрах хуга- П1. Жанчилтай. манай өндөр дуугаар лыг (үг, үнэлж, хүндэтгэсэн аажуухан уншина. хүмүүжүүлэгч скийн нэрэмжит улсын тэр- гүүний бүлэг болохоор үүрэг аваад сурлагын амжилттай суралцаж байгаа та нарт би баярлалаа. сэтгүүлийн Явуухулан гэдэг залуу (одоо. төрийн шагналт зохиолч) ми- ний тухай бичсэнийг би то- дорхой саная: байна. бага ахуй БИЧГИЙН БАЙНА. хорооны ногдүгээр нарийн суриалжлагч сурагчид зуны. амралтаа хэрхэн өнгөрүүлж байгаа Но асууцс сонирхсон юм. 11, Жанчинын хариултыг нийтл тэн, сай» хай туслалцаа үзүүлж байна. Тэд одоогийн байд- лаар 8,9 мянган литр сүү сааж, цагаан идээ болоно» руулжээ, Мон 120 га гайар идэш- ний. ногоо тариалж, 7100 иг ноос авч улсын боэлт- гэлд. тушаагаад байна. Таван мянга... шахам охид ховгүүд ходоо орон путагт амарч малчин аав, рилтыг биелүүлэхэд Эрэн сурбалжлагчид ажиллаж баа Ангид чив чимээгүй, Багш нэгэц аахид- үсэг бүхний нь аялгаар тг-, ЗХУ-ын нэрт сурган Сухомлин- гялалзсан Та нарын сурлага хүмүү- жилдээ “олж байгаа амжилт, эрэн сурвалжлах хэсэг бай- гуулаад зохиол: ажил чинь. манай нийт пио- нер сурагчдад ач холбогдолтой, болох зүйл байна. байгаа энэ их нөлөөтэй. дууриал 1949 оны «Залгамжлагч» нэг. дугаарт: Б. Сэтгүүл одоо 50 нас хүрч, цагтаа бичүүлж танилцана. Найз нөхөдтай- гөө спортын төрөл бүрийн тэмцээнд оролцож хүчээ сорино. Олон сайхан дуу шүлэг. сурч ирээд сургуу- лийнхандаа зааж өгнө. Эрдэнэт хотын 10 жн- лийн дунд сургуулийн сурагч Ө.БААТАРЖАРГАЛ жилийн байсан би настай: болжээ. Хүүхдүүд ээ! Та-нар:27 : өмнөх: үеийг одоо- тойгоо «эрэгцүүлэн бодоо- рой... 5 Багш цааш нь уншсаар, хүүхдүүд анхааралтай сонс- соор байв. Тэмдэглэх нь: Нийслэ: лийн 88 дугаар дунд. сур- гуулийн |7-гийн «Г» бүл- ээж, ажилд тусалж, риулж, отор нүүдэл хийж, малын үс ноос авах үнээ, их огч нармихаа хонь Ха- саах, өмиэг сургах зэр» гээр идэвхтэй сайхан амарч байна. Бүрэн сумын дуйд сур- гуулийн сурагч, сумын эм- СЭЭ 22252 гийн хамт олон өнгөрсөн жил ЗХУ-ын нэрт сурган хүмүүлсүүлэгч Сухомлин- счийн: нэрэмжит. улсын тэр- гүүний бүлэг. болох үүрэг авчээ. Сүүлийн долоон ули- рал зуун хувь суралцаж, сурлагын «чанарыг -50 ша- хам хувьд хүргэсэн, сургуу” лийнхаа урлагийн 2 удаа- гийн аварга, .эгнээнээсээ спортын зэрэгтэй хэд Хэдэн тамирчин төрүүлсэн энэ ан- гид бас эрэн сурвалжлах хэ- сэг байгуулагджээ.. Түрүү- чийн захидал "бол уг бүл- гийнхний зохиосон ажлын нэг юм. Эрэн сурвалжлаг- чид «Залгамжлагч». сэтгүү- лийн 50 жилийн ойг угтаж, сэтгүүлийн. баатруудыг эрэн сурвалжлах ажил санаачлах явцдаа 1949 оны дугаараас нэг найруулал олж, улмаар уг найрууллын: баатар, 80- нэг сургалтын хошой авар- га Б. Содномцог амрал- таараа 40 эмпэг сургаж, урдать. амжилтаа. ахиула- хаар. шамдаж байхад саальчин: Л, Донхормаа, Д. Туяа, С. Эрдэнэчимэг нарын. олон охид үнээ бү- рээс арвин их сүү саахаар ажиллаж, байгааг харахад урамтай. : Тов суурин газар амарч байгаа. хүүхдүүд Загас, зогий үржүүлэн, цэцэг мод арчлан ургуулж, өх орноо судлах тойроц. аялалд оролцож, цэцэг ургамлын цуглуулга хийж үзсэн хи- чээлээ. амьдралд бататгаж бийна. Ингэж: Төв аймгийн аранаал улаан бүчтэн-пио- иер сурагчид зун цагийн- хаа зугаатай сайхан ам- ралтиг үр дүнтэй өнгө- рүүлж, зөдөлмөр, амрал- тыг хослуулан МАХН-ын ХУП их хурал, МХЗЭ-ийн Тов Хорооны У! бүгд хур- лын. шийдвэрийг хэрэг- жүүлж байна. хиогчийг тодруулан, захид лаар харилцжээ. Дээрх 8а- “хидал бол 27 жилийн өм- нөх сурагч, одоо ГХЯ-ны сайд Ё. Очир гуайн захи- дал юм. Ангийн багш Бям-", баа: - Очир гуай бидэнд сайхан захидал бичиж, үнэ- тэй сургамж зөвлөлгөө өӨг- лөө. Бид цөм баяртай бай- на гэж ярив. Эрэн сурвалж- лагч хүүхдүүд зуны амрал- таараа Халх голын дайчин, ахмад ажилчныг эрж, тод- руулах, захидлаар харил-, цах ажил зохиож байгаа ажээ. Эрэн сурвалжлагч нас. рын хамгийн их ажилтай үе нь зун байдаг байна. 1 ЗУРАГ ДЭЭР: Багш Г. Бямбаа шавь нарынхаа хамт С. НАДМИД, САЙН ЭГЧ | сангийн дугаар дунд сургуулийн (34 амралтаар ном уншуулах ажлыг сайн зо- хион байгуулж олны талархал хүлээж байна. Е ЗУРАГ ДЭЭР: Номын сангийн архлэгч С. | БОарсурал “пионерүүдэд ном олгож байгаа | Д. ЭРДЭНЭБААТАРЫН авсан гэрэл зураг Улаанбаатар хотын ажилчны районы номын эрхлэгч С. Найдансүрэн 15, 18, 52 пионер сурагчдад зу- (514 9444844148 улан 144 1391 144334444 хани" 5 л А- ан... ШҮЛИЛЛГ 0 3 ү. Э?7, л “вь уншигч, идэвхтэн вичигчдэдД , Энэ шил улсын хом-... ӨМНЭГ ХАНГАЛ СУРГЛГЧДАД Ч 2уна! ? иээсээр: 70: шахам хө моД27-27)77 ав 2ддл (0)? долмор амралтын пус» “УРАЛДАХАД БЭЛЭН ҮҮ Иймар/ сургуульд... ирэход, минь-чиг “хөдэн. даага сурга? уралдах уу! гэм найз нар чинь асуула.. Дїнглй одоондос сиїїлир сургалг зуун дааганы урал. лайпд са!їгоорой, “ЭГТАЙ Даага” годог-надиийн энилийн . унага. шүү дээ, Нэг үгээр хөлбэл иллх амитан, аболой” гарийр Дасгах хариглтай, Даага хэдийд сургах то? Өнтэй сайхан хапар ис хайлаагүй байх үеэр хусран дайгаа їл ДУ: лиг өдөр болчолр, дээ цэн минут унлад” хөлсийг хїн пДуундД, 10МилД Ин. тїлые! байпал сийн, Овпэл цйлх ї0г00 пмепад, хйМи а- гүй. «Өлгоц цаг» ганс нэрлэдэг. гүе! 713 тїїргаг хүч шийд ирэх 10р сургаж, эхэлдэг юм. мэ 27150 “хэтэрхий 1 ланд. хориод манган їшонер сурагчид амар» ий, Ходолмор амрал тын зусланд. буртгч- дыг зуны... амралтаар МАНАЙ СОНИНЫ | шинэ ТОМИЛОЛТ | иь, нийгмийн... туста хөДөлмөрт оролцуулн, : үйлд «Ппоперийн . үйгсл». уншигч, идэвхтэн. нарс 1, хөдөө аж ахуйн үйлд ОЛС ЮУ 11 пэрлалий үндэстэй таа сурвалжлан. бичих амдлын шинэ. даалгавар Өгч ташилцууллаг. байна, Ходолмор, аюралтын (Фуны тухай бичих-ва? тэж таг нар асуух байх, : вусланд | пїйхїД Ху Энэ: удаа таг иар зуныхаа” а Лү Д чинь аяа». хархан хангах нэ? Оусланд ини. болон чи өөрөо хэрхэй 4 їй уухай 1 хулмын, лїїүйлД, тохирсон. цагаа цайнар, өнг бичнэ, Ходолмор амра ї Ш Ц ЫН, "1 рцйн хүнцас айлын їїдилд тохирсон. хуйцис дэлт ламд амарч, эсоол ма г Ч 1 14221201 гэнэ, Хэрэй ногооны талбайд авиллих, бол бтлий, тусалж, Тимурчүүдийн шинэ. бүлэг байгуулан царны. малгай, анлын гутал анч лвах нь зүйтэй, сонин хэвл ээ» тарааж, тойрон аллал, аохиол, Саалийн оригадад ЇГ хүүхлүүд калапД, хор алдагдал хаягдал цуглуулж, Оюал хариулж өриа) мөр, гутал, ойр зуурын арнуй цолрийн хэрэглэл тарьж, байгаль орчноо хамгаалах, ажи болон «Хо» солих хувцас “анаариай, дуны улиралд бороо. хур долморийн улиарал-10» уралдаанд оролцож байг | үх ордгийг анхаараарай, сочДИГА, 0) ПЛОЙЛ їхий нь гаа чинь сурвалжлан бичих : ТОД гол сэдэн мөн. - , 4 “тай. мушгин лгойДОО. Амарч байгаа газрынхаа байгалийн гоо сайхан, 29. хдрйг болно. үүй амгай- хүмүүсийн хөдөлмср бүтээлийн тухай, түү! 1 МҮҮН їг толоплогөөг. пуслаїї со хаяад ? хазаарлай оруулсан хунь мэжрийїхээ тухай тодорхой. бич Соёл хүмүүний. Шилынг тололлог у ) гийн өолж бүрт гаргажс зию. үлүүлэх, ОисиїЇїН.. та “хонгон. дор й Эл ТӨ М.8.---- шэн “ЕЛМЧГЧ БЭ ЦЭНЭ, мирын, уулзалт, зомцоон. явуулах, хөдөө ш ахуйн ///, д, УРД 0 пуА баясгаланг харуулиа Пионерийн с хо АЛТаЛ зун тэргүүний. ажилчин. малчдайр яриа хийлгэ, Шар « 722 ХОЙДОХОО. » Бос 2, ын манай сурвалжлах ажлын маш Чухал сэдэв, та | Лолгоон” огүү түүх дурсгалын гайрайр, айлал мордоорой. ордуу нот ташуурдалгүй долоор нь хөдөлгөн жолоог тогш татаж /ходөӨ сайн хавч, харип чөэжоэрээ. гэдийн. алсыг харж, , “огцом бул- тас топгорокоос болгоомжлон айлгүй, ухаалаг сам- баатай, нүд цавчилгүй, биеэ 30лр9рой) лгавал 30- хино, Дайганы чинь хүч аиндаа суларна, Харин амгайгаа хэтэрхий их хорөөдөн татаж дааганы амыг халаах шаардлагагүй, аяпндаа.-Халдаг юм. Учиргүй их ташуурдсанаас шарваа, чээлс суга руу ив. Өшиг- чиж давьчаад байвал чээжгүй болдог. Мон. давхиж олгосо Л ! экскурс хийх ажил похиогдоно,.. Ходолмор амрал ын УЭС ЭЭ СУрТЫн “ЭХланч ю УНХАНН ти зусланд экид дараалан. ажиллах Дуруйдалд үнэн» 140 мянган идэлхтэн, сурвалжлагчдаасаа. со-| ХАМРагдан ходоо аж ахуйн ажлын опод прантинт ын инрхолтой материал хүлээж байна. үндсийг сайн өэзэм сурагчдад ходоо аж аху ї Хаягаа бүрэн тодорхой бичиж, дугтуйн дээрээ ажлын. ацхны мэ, эхүүнтэй.. болсон. үндмлэ «Пионерийн үнэн» сонины захидал харилцааны хэл-| 9ЛГ0!О. тэст гэж хаяглан «ЗС» гэв, тавихаа мартуузай! СОНИНЫ зОовлол Ж. ГАЛДАНЦОГТ АКВАРИУМЫН ЗАГАСНЫ шУЧүлэ2 0103-21-20 Бага багаар дасгаж, сэлж унаад а » тавих- даа заарал холсийг хусаж байг Г, НЬ: зу тэжээл БЭЛТГЭХ ЦАГ БОЛЛОО Аквариумын хамгийн сайн тэжээл бол дафин, циклоп, шумуулын авгалдай, шаамий, чийгийн хорхой юм. Эдгээр тэжээлийг гол -нь зуны улиралд гол горхи, Нуур, цөормөос бэлтгэхэд тохиромжтой. 1. муулын авгалдай, Нуур цоормийн броо- лын элс шавранд амьдардаг. Гадпаас нь харахад чийгийн улаац хорхой мэт хэлбэртэй, Үүнийг түүх- дээ оосор бариул бүхий тусгай шанага, хувин с4- ваар усны ёроолын элс шаврыг хамина, Хамсан эл- сээ томөор торон дээр хэсэг хэсгээр тапиад усанд булхахад авгалдай ялгаран, усны гадаргад гарч ир- дэг. Тэр даруй торон ховоогоор түүгээрэй, Удаавал авгалдайнууд роолын элсэнд шигдэнэ. Барьсан авгалдайгаа 3-5 өдөр амьдаар хад- галж болно. Үүний тулд таваг дээр нойтон алчуур тавиад алчуур дээр авгалдайгаа тигд тараагаарай Авгалдайг хатахаас хамгаалж нойтон алчуур юм уу, шил, тавгаар таглаж хадгална. Загасанд жликиглэн хэрчин: өгөх хэрэгтэй. 9. Чийгийн улаан хорхой. 8 см-ээс уртгүй залуу / Ё Т хорхойг бие гүйцсэн макропод, вуалехвост, мечепос- УРГАМЛ ЫН ХАТ ААМАЛ цы, плятипецилии моллиенизин зэрэг загасанд жи- 2 жиглэн хэрчиж өгнө. 74 7 / 9 р 4 ЯАЖ ХИЙХ ВЭ? 3. Дафнин, циклоп, Хамгийн сайн гт тэжээл, 1 г- эл Эдгээр нь ямарч цөөрөм, «супаг, 1 цүхэнд Ч Мопгол оронд 2050 орчим зүйл ургамал ургадаг. амьдардаг. Барих тохиромжтой хугацаа бол оглоо Зөв сайн хийсэн ургамлын хатаамал суд лгааны эрт, нар жаргахаас омно буюу бүрхэг намуун үд-.| ажил болоц тайнн мэдэхэд тун ашигтай. Хатаамад шийн цаг юм. Тэдгээрийг марлиар хийсэн торон хо- ужин, ургамал хатаах давс): хав, воогоор усны ёроолын элс шавар, ургамлыг хамах» /, цэцэрлэгийн хайч, бал харак гүйгээр уснаас шүүж барина. Усаа шүүгээд үзэхэд иэнжт АРТ СУ? Нэг. НАВЧИН ЛУУЖИН. Урга чнгийг баримжаалап олоход амарх д 9 нь модны мөйир, шилмүүсний өтгөн титэмтэй тал нь өмнө зүгийг заана. Бас модны тайрдас, хожуулып жилийн цагиргийн хоорондох зайн паран талынх нь хойт талынхаасаа өргөн бай- даг. Шоргоолж, зөгий ямагт модны өвөр" ээвэр талд үүрээ барьсан байна. Үүнээс үзэхэ, | хойд, урд зүгийг баримжаалац, түүнээсээ. н, ба- рууныг олоход хялбар. Хоёр. ЗАМЫН ДОХИО ТЭМДЭГ. Нөхөддөө зам зааж туслах, нөхдийнхөө, «тавьсан дохио тэмдгийг таныж мэдэх нь ялангуяагойд аялагч- дад нэн хэрэгтэй. Хүнд замын, дохио ,тэмдэгт хэн ч ойдгох нийтлэг. зүйл бий|./Кишээ:нь «Зам сайхап байна» гэсэн дохио болгож мөч- реор сум хийж явах зүг рүү тавих, эсвэл чу- луу дэвсэн. дээр нь өвс хөвд зулж орхидог. Зам муу гэвэл сумын ар талд мод чагтла дарж тавьдаг. Цааш явахад нэн аюултай гэвэл мөчир, чулуу, өвс хөвдний алинаар нь чгха-: маагүй үржих тэмдэг тавьж үлдээнэ. «Энд цэнгэг ус бий» гэвэл мөчрөөр гурвалжин хийх үгүй бол чандмалан өрсөн чулууны голд нэг төм чулуу тавих, зэрэгцүүлэн өгсөн багд өвс- пий дээд хэсгийг холбож уях, хэрвээ «Эндэ- хийн усыг: ууж болохгүй» гэвэл гурван том чулууны хооронд нэг жижиг чулуу тавих, Эс- вэл. мөчир, өвсийг үржих тэмдэг шиг өрж үл- дээдэг юм. - «Эндээс дөрвөн алхмын зайд захидал бий» гэвэл дөрвөлжин модон хүрээнд дөрвийн тоо дүрслэн, явах зүгийг сумаар заана. Энэчлэн бие биенээсээ ойд салж төөрөхгүйн тулд бургасны холтос, цоор жимбүүрээр шүгэл хийж дохиолох, урьдчилан ярьж тохирсон тэмдэг томьёо үлдээж болдог юм шүү! : Гурав. НОГООН ХУАНЛИ. Та нар ургамлын хуанли хөтөлж сурах хэрэг- тэй. Тариа тарих. цагаан цаас, тэмдэг- торон ховоонд улаавтар онгийн будаанцар биетүүд | лэлийн дэвтэр, ярХДагА ЗАУХҮЛЭр даавуу, модон й мєс зэргийг авч япбал зохино, “ОугУРЧнр МЭҮээлэн 5 БУЛЛАТЫЙ, халгт. 1, Орчны газар зүйн байдал Дафни байгаа усанд циклоп байдаг. Циклоп бол | (аймаг, сум, бригад суурин), 2: Ургамлын ургасан уртавтар сахлан сэлүүртэй жижигхэн биетэй ха газрын орчны байдал (нуга, намгийн хуурай талын тэсэн үг. Циклоп нь жижиг загасны сайш тэжээл | толгод, дов гэх мэт). Газрын хорсний тогтоц байд- болдог, Дафии, циклопыг нуур цөөрмийнх нь устай дыг бичвэл маш сайн. 3. Ургамлын тархац (элбэг, 3--5 литрийн шилэн саванд хадгална. Ус түгээгүү: тааралдах тодий, боон хэсэг, маш сийрэг гэх мэт) рийн усанд хийвэл амархан үхд: 1 2 ра! Гэ- 4, Авсан он, сар, өдөр, 5. Хэн цуглуулсан зэргийг рийн нөхцөлд дафни, циклопыг удаан хадгалж бол- бичиэ. т доггүй, авчирснаа хоёр одроөс илүүгүй хугацаагаар Өвслөг ургамлын хатаамлыг- үндэстэй нь хийвэл хэрэглэж болно. зохино. Төрол бүрийн ургамлын хатаамлыг цэцэг, 1 у үр, жимстэй нь хамт хийх хэрэгтэй. гамал хав- 4. Шаамий, Жижиг шаамийгаар . алтан загас() уулсан цаас бүхэнд хаяг бичнэ, Нэг хавтсанд 30 макропод, гурами зэрэг томоохон загасыг тэжээнэ. орчим ургамал хийж, оосроор чангалж бооно,,Өвн: Том шаамий хатуу учир түүнийг бусад-амьд тэжээл | дөр ургамлыг 2--44 хэсэглэн тайрч, хэсэг тус бүрийг шиг оргон хэрэглэж болохгүй. Харин түүнийг Ха- тусгай цаасанд хавчуулан хаяг хийж хатааша. Бү- тааж нуятаглаад аквариумын загасыг. тэжээх нь | гүүн. үндэс, хондий. ишийг цууллс хатаавал син илүү тохиромжтой. Үхсэн буюу муудсан амьд 19- Ургамлыг хатаахдаа хэврэг хэсэгт Нь хөвөнгөөр хадлан авах,ноолуур жээлээр загасыг хооллож, болохгүй. Энэ нь загасны | зоөловч тавьж хавчвал хатаамлын, эрхтэн хугарч бэлтгэх, отроор маг алд овчин гарах эх үүсвэр болдог. гэмтдэггүй. Хатсан ургамлыг бэхэлж, 0ёх нь илүү таргалуулах, хортон тохиромжтой. шавьж, хогийн урга- Биологийн хүрээлэнгийн өрдэм шинжилгээ- 8Црүхэг хӨлтийн хатаамлын зүүн гар талын малтай! тэмцэж “Зсас ний ажилтан ЧООЛЖ, Биологийн ухааны дэд. эрдэмтэй: мар жимс, эмийн ур- Г. БААСАНЖАВ Х, ТУМБАА гамал түүх зэрэгт ногоон. (ургамлын) хуанлн “ач тустай. Одоо би та нарт, зөвхөн долоо, наймдугаар сард ямар эмийн ургамал түүх тухай хэлж өгье! Энэ саруудад та нар зэрлэг жууцай, ман- гица, Мангир, гүзээлгэнэ, тарваган шийр, бат- раш, хамба шарилж, туулайн тагнай, дааган чих, хүнхээл, мөөг, алтай цэгцүүхэй, хайлгай навч, экивүүргэнэ, лантана, тошлой, |гонид, маалипгуу, бөөрөлзгөнө, марал цэцэг, таван салаа, хотой, үхэр пүд, төлөгч өвс, хүмүүл, дэгд, таана, бадаана түүж, болио, (АГ аа ЧДЭХСЭРДЭМТЭН с. ШАР : 1 НА 4 (383 ївла» заа "240 ши эм 1) Ц “| Ла сэв 9, Д. Бүндон, Математик 5-0, Х. Гайтомар, Ч, Дүн 55 9. Г, Додон, Ц. мятдар, Г, шунүү 10793 0,059 гаарын гапар зүй 3,0 Фиин 1073 4,050 ? 1970: 5,45 1076 2, 20 1976 5, 81 4. ҮР Дд. Эл д, ЗАВаа 4, д “Пүмбоп, 11, Бат-олзийт, 10, В, Гончигдорж, “В. шаагдансү, нє р їг үндад зууны түүх эн, Шуг, 1979. 3,10 БОБ" вэ Внв 3.0 40:41:77) 440 Л НӨ яочииааг бятадн атсүх, Ї осн-ойдов, 1975 2 1.Г. , О. Сүхбаата| ЗУ уран урлаг 1973 3,760 5.01. Гомбожав, Д. Рагчаа, Ц. : “иМЛУ-ын эдийн алийн 24 1970 8,80 Рагчаа, 31, Батцэрэн, Физик зар зүй 1973 3,0 3 АНГИ 1973 7,15 1976 5,80 1, Ч, Лувсандэндэн, Я. Гопчиг, 1976 7,15: ох, Томөр Иргэний хамгаалалт С. Шарав, Б. Камьяндагва. 6. С. Дашиймаа, С. Мягмар, В. 1972 2,50 Унших бичиг 1974 4.30 Даваасүрэн, С. Цагаан, Алгебр 1976 3,20 2.4, Балжир, Д. Бүйндэн. Мате- 1974 3,15 цар, Даваацэрэн, Г.-Гопгор. Нэн матис 1974 8,65 7.Х. Гэпдэижамц, Г. Дагва. ШИНЭ! түүхийн яовч! мэдэгдэхүүн 8. Д. Цэрэндагва, Х. Өлзийханд, Геометр 1974 1,85 1974 1,50 Д. Дэжээхүү. Монгол хэл - 8. 3. Саарал, У. Бапарагч 1976 3,20 СОЁО Т 18734 з,20 Орос хэл 19768 5,16 »Б. Долгормаа, Түмэн бодис 9. Б.Бямбасүрэн, Ц.2ЛКанчивдорж. ЁЭНТЬ СО 1974 шӨэ Монгол хэл зүй 1974 1,40 - 01Х АНГИ 5. Л. Батсүх, С. ирнэн. Дүрс 10.П, Хорлоо, » Бат-очир 1.Ц, Ихутаг, Д. Дорлиг. Мон- лэх урлаг 1975: 2.20 А. илр ЛУран зохио- : шагээх (1Х-2 ХОавл 1У АНГИ лын унших бичиг 1975 3,90 1974 -2,25 5 11. С. 7Камц, Т. Батчулуун, Ц. 2,Д, Пупцаг, Утга зохиол ин 1. Д. Базар, Түмэн бодис Ядамжав. Дүрслэх урлаг . 1975 5,40 1532 205 1974 490 8, Да Шагдар, н. Дашдарор, тай 2. Б.Алтангэрэл, Б. Даваасүрэн, ЭН) С. Шарав Математик Цс ХШАНГИ Ч 5 281::442-2 5 13 8,830 ЖҮГВ НВЛ, 1, Ш. Цэгмид: БНМАУ-ын ЭЛ, 5. Ц Додон: ц, Н лын Шлжүлэл) Л: Е к газар зүй 1972: 1,6 » Рагчаа, алтар, 5) 9. 1К. Надмид, ша ры зэВс 1975 1,75 Физик 1975 4,60 1975 1188 2. Б. Рагчаа Монгол хэл зүй б. А. АВНЦИРДТЫГ, Даваадорж, Ц.. адамба оаЛИЛСн 1976 1,65 Мишиг, М идэн. Хими Ци Гаадамба, Ө. Вай тиг, Уран З. Т. Гомбосүрэн, Б. Эрдэнзбаяр. 1975 4,25 зохиолын унших бичиг Уу - 1975 2.35 рэн зохиолын. унших бичиг 7.С. Гадинжид, Ё. В. Бурдуковс 5. Ш. Сүхээ, Орос хэл : 1976 40 кая Орос хэл 1975 6,00 1974 3,25 4. Радпаа, Ж. Гомбожав, Ц. 8.Д. Намсрай, М. Баянтөр, Ш. 6. С. Содном. Монголын түүхэн 4”чаа, Л. Дамба Физик Шагдар, С. Түсип. Гадаад ор- 3 өгүүллэг 1974 405 - 1976 4,90 нуудын эдийн засгийн газар с 7. Г. Намдал Д. Амгалан: Дүрс- 9. С. Дашиймаа,. С. Мягмар зүй 1974 7,00 5 1976-1977 ОНЫ лэх урлаг 1973 4.10 Б. Даваасүрэн, С. Цагаан 9. Ерөнхий биологи (1Х--Х анги) Е хичээлийн жилд УЛАНГҮ : Алгебр 1975”. :2,80::- 1975 7,85 23 ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН Ц 6. Х. Гэндэнжамц, Г. Дагва 10.Б. Онпхоон, Шинэхэн. үеийн “ СУРГУУЛИЙН 1-Х АНГИД 1. Ц. Санжаасүрэн, Эртний дэл- . Гедметр 1976 3.20 түүх 1 дэвтэр 1975: .8.05 2-2 АШИГЛАХ СУРАХ БИЧИГ хий дахины түүх 1972 83,15 7.Н. Брилева, Д. Дашдаваа. 11, Ш. Жумдаан, Шинэхэн үеийн. 8 ї 1975 300 Орос хэл 1975 83,95 түүх 1! дэвтэр 1972 5,70 БН. 1 АНГИ 2. М. Бадам, А. Гочоо, М. Тө- 8-Т. Балдан, Д. Дашжамц. 1975 4,91 | т мөрбат, Ургамал судлал (У-- Хими 1973 1,60 12.Б. Гопчигдорж, Б..Шагдарсү- с Сурах бичгийн Хэвлэгд- с Утсганга) ЧБҮР Зав 9. Я. Намсрайжав 8У8-84: 920 184 БУта ХЭЭЛ ЗЗ Хэг мэр сэн он ҮНЭ 8. Б. Долгормаа, З. “Мөнхөө. Фи- үеийн түүх 1973 4,90 : » С. Шарав, Д. Цэрэндагва. анк газар зүй 1972 2,05 1976 5,75 1.Д, Цэнд, Монголын уран зохиол Цагаан толгой 1972 4.00 2 1975 383,20 2:С. Шарав, Ч. Лувсандэндэв, 1970 5,50 1975 -2,30 25 4, п, Өлзийхутаг, Б. Осор. Мон- ул инны Ер 1975 7,26 “8 Д. Базар, Я. Гончиг Унших Ол авагдүн 1839 356 1. Р. Даваац эрэн, Г. Гонгор, БНМ 5 үүн Хо У. 1ДОсд 8.45 бичиг 1972 4.45 5, Д. Гомбожав, Д. Жамбажамц,. Бижийлсл7: 1972 2,25 З-Ү. Санкиатав, Д. Ламжав 1975 3,525 Уу Ё . Як, ран зохиолын унших бичиг Алгебр 1976 5,15 1.ДБОЕЛУЦНЭХ Өлзийханд, 1973 3,535 ац, Өлзийхутаг. ЖЭЫО -858 4. 2 Цэрэн, Д. Гүрдорж, Г. Бям- Ё Д. Цэрэвдагва. Монгол хэл 1976 5:10 Физик 1975 5,75 1972 3,355 66ц, Шаравиямбуу, Б. Даваасү- үгсийн сангийн ХЙЛрҮү 1,50 5. БэфлӨг ооо) Г. Бямба. Одон 1975 2,85 , рэн, С. Дэнзэн, Г. Дагва. Ма- орон 1972 8,25-. 4. Д. Бүвдэв, Математик. є 1976 1,57 Е : 1972 7,00 , 1. “Сүхээ 1973 3.23 4. АГ Шархүү, Утга зохиол, 1975 2,55 ! Н. 1926:5:4:80- | хад гуу лэ Таод раа. Орос 1974: 4.85 6.Т. Пэлжид, В. Шодорова. 2 5. С. Жадамба.Дуу хөгжим 8Г Л: Батман Чи ЭЬ Цэнджав, Д. Баасандорж, Орос хэл 1976 6,830 1972 2.50 Дүрслэх зэнх3 1974. 185 босс шэг 19Л4 195 7.Л. Жамсран, БНМАУ-ын зүүх 6-Л. Батсүх, Н. Чимидцэрэн. ) "59 -5.С. Уртнасац, Н. Даваа, Н. Ба- 4 дэвтэр 1972 6,489 Дүрслэх урлаг 1975 2,13 УГ АНГИ "| таажав. Хүннй биеийн анатомн 1975 468 Н АНГИ физнологи 1975 4,10 8. М. Санждорж, Д.Дашжамц, БН 1. Я. Гончиг, Ч. Лувсандэндэв, 1.0. Шагдарсүрэн, Х, Мөнхбаяр, 1976 4, 80 МАУ-ын түүх 1972 6,90 С. Шарав, Я. Царэнжав, Ун- ..С. Дүнчээ Амьтан. судлал 6.Д, Адьяа, П. Барианжав. Т! дэвтэр 1976 7,417 ших бичиг 1973 3.80- (У!-- ҮП анги) 1972 440. Хнимн 1973 2,170 9.Б.Самбуу, Л. Лувсанцэрэн, Д, 1976. 5.35. 1975. 2,75 1976 2,092 Лувсапцэрэн. Нийгэм судлал 2. Х. Өлзийханд, Ц. Дэжээхүү, 2.Г. Намдал, П. Найданжав, 7.Д. Гүржав, Д, Буянхүү 1975 5,50. Д, Цэрэндагва. Монгол хэл ЭН... Цэвагсүрэн, Б.Гончигдорж, . Алгебр 1975 3,55 10.Т. Балдс 1972 2,85 Шугам зураг (У1--У! анги): 8:Х, Гэлдэнжамц, Х. Дүгэр, У. ЭЦдЭ УБЕоостү 5,70 ч 1976 4.80 1975 245 Доёд Геометр 1974 1,40 : 1975 5,80 Та наа тува үнээ эрж үута үсгл глл 1772 Елттн 15753 772 ЕРННН 21-11 111 жлшалшллшлаилилнжсалжлжлилжлииШиЛЛ:8ҮГҮҮИН2ЙХ211828:111112111110иш13ШШоЛАЛЫШй1ЫоЖ1: УсвТАЛШТ41БЕЕҮГЛЕК-2НҮе: 5 Эөссодо-шсайнцшиалтсолаглданианаслыслилст лэ иНЖ7сМЛыЛОНЫЧхлиРэлэлЛгЛЛиЭжлЭЛШ 22 СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ: Ц. Дашдондов (хариуцлагатай эрхлэгч) Л, Бямбажав, Л, Жамбалсанжи » Ө. Жамеранжав, м мнд (харвуцлагатай иарийн бичгийн дарга), Ц. Няидаг, Д, Сандагдорж, Ж, Хорлоо. у : байх гаэ) 42-32 аинчнхихллланаилиллаимнллаллллииалисиаиинЫлЕШЫНТЖЛЛЫИНЫЛЛЛиШиНиЛЭЛИЛИИИЭИИНЛШүхллиИиЛолсЛИиИИИЛНҮЛНТ Бичин Ри ииВ ЭЭГ Ш г221212-0 ,.ё - 63209 Д. Сүхбаатарын нэрэмшит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Цилдекс -- 14140 Ардын хувьсгалын 09 индэр дээр байгаа нь: ҮЧ Ч Х| 33 дахь жилдээ Мэ9 (1429) 1 | :0.! фша4 8. 1 411ї:200:0 0 0 ! Манай ард түмэн, түүний цог золбоот өсвөр үе Ардын хувьсгалын яруу алдарт 55 жилийн ойг ёслол төгөлдөр тэмдэг- лэлээ, 9 Арван нэгний өглөө, Их жанжин Сүх- баатарын нэрэмжит талбайд нийслэлийн хөдөлмєрчид, пионер сурагчид баяр баясгалан төгөлдөр хуран чуулсан байв. Засгийн газрын индэр дээр манай нам засгийн удирдагч нөхөр Ю. Цэдэнбал, Ж. Батмөнх, Н. рал, С. Жалан- аажав, Н. Лувсанравдан, Д. Майдар, Д. Моломжамц, Т. Рагчаа, Б. Алтан- гэрэл, Д. Гомбожав, (С. Сосорбарам, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- түүлэгчдийн нэгдүгээр орлогч | дарга С. Лувсан, орлогч дарга Ц, Дүгэрсүрэн, БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн ор- логч дарга С. Лувсангомбо, “ММ. Пэл- жээ, Д. Содном, Д. Цэвэгмид, Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Готов, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгч гишүүд, яам тусгай газрын сайд дарга нар, ар- дын армийн генералууд болон БНМА У-ын Ардын Их Хурлын урилгаар ма- най оронд айлчилж байгаа ЗСБНХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Холбооны зөвлөлийн дарга, ЗСБНХУ-ын парламентын бүл- тэмийн дарга А. П. Шитиков нарыг тарч ирэхэд талбайд цугларсан олон мянган хүн алга нижигнүүлэн ташиж, уриа цуурайтуулж угтав. Улаанбаатар хотын цэргийн гарни20- ны парад командлагч хошууч генерал Г. Махбариад БНМАУ-ын Батлан Хам- таалах Яамны сайд, армийн генерал Б. Доржид рапорт өгөв. Парад хүлээн аваад Батлан Хамгаа- лах Яамны сайд, армийн генерал Б. Дорж үг хэлсний дараа цэргийн парад, хөдөлмөрчдийн жагсаал болов, Мөн өдөр, төв цэнгэлдэх хүрээлэнд их наадам эхэлж МАХН-ын Төв Хо- рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар- га, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн дарга Ю. Цэдэнбал Мон- 1976 оны 7 дугаар сарын 15 жилийн ойн баярын парад жагсаалын үеэр манай м Үнэ 10 мө, Пүрэн гол Ардын хувьсгалын 55 жилийн ойг тохиолдуулан МАХН-ын Төв Хороо, БН МАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэг- чид, Сайд царын Зөвлөлийн өмнөөс ма- най орны нийт хөдөлмөрчдөд чин сэт- гэлийн мэндчилгээ дэвшүүлж, социа- ливм байгуулах аугаа их үйл хэрэг, ши- нэ таван жилийн төлөвлөгөөг биелүүлэх үйлсдээ улам их амжилт гаргахыг ерөөж ард түмний их баяр наадмыг нээр, Монгол Ардын хувьсгалын 55 яи- лийн ойн их баяр наадамд 512 хүчит бөх барилдаж улсын арслан Дагвасү- рэн, Заан Хадбаатар нар үзүүр түрүү булаацалдан, заан Хадбаатар түрүүлї наадамч олиоо баясгалаа. Оспорийн 82 бох барилдсанаас нийслэлийн гурап дугаар дунд сургуулийн сурагч Алтан- нар, арван долдугаар дунд сургуулийн сурагч Мөнхжаргал нар барилдаж Алтан-нар “түрүүлэн улсын. шонхор, Мөнхжаргал үзүүрлэн улсын харцага цол авах болзол биелүүлэв, Их наадамд зургаан насны олон зуун морь уралдсанаас их насны 416 морь уралдаж Сэлэнгэ аймгийн Зүүн- хараагийн сангийн аж ахуйн ажилчий Дүвжирийн хээр морь түрүүлэв. МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, БНМАУ-ын Ар- дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ю, Цэдэнбал түмэн эхийн магнай хур- дан хөлгүүдийг унасан хүүхдүүдэд шагнал гардууллаа, Эрхий мэргэн харваачдаас замчин ний- тгэмлэгийн тамирчин спортын мастер Цэвээн түрүүлэв, Хараа хурц, сум мэр- гэн өсвөрийн сурчдаас Сэлэнгэ аймгийн 8 настай хүү Гүнбазар 20 сумнаас 18 онож, эхний байранд шалгарав, Ийнхүү манай орны өсвөрийн хүүхэд багачууд аав, зэж,ах эгч нарынхаа хамт ард түмний их баяр-ардын хувьсгалын яруу, алдарт 55 жилийн ойгоо ёслол төгөлдөр тэмдэглэлээ, Манай тусгай сурвалжлагч Л, ЖАМБАЛСАНЖИД єөөӨрүөөсөөөөө Өөө" Өө Өө! САНСРЫН ШИНЭ НИСЛЭГ Долдугаар сарын 7-ны өдөр Моск- вагийн цагаар 15 цаг 09 минутад хөөргөсөн сансрын «Союё--21» ХӨ- лөг 8-ны өдрийн 16 цаг 40 минутанд «Салют--б» станцтай залгагдаж ая- лалаа амжилттай үргэлжлүүлж бай- на. 2 Сансрын ийсэгч Борис Волинон, Виталий 2Колобов нар дэлхий орч- мын тойрог замд эрдэм .Шшийжилгээ- 272иТ2ШЛБ тын 2У1ЛЛТ НЭГЭ цайх лБаиналитытытэацар сэснүдишлэчтэрритиэилөин | ний «Салют--б» станцад шилжиж сууспыхаа дараа уг станцыг жолоо» дон ажиллуулж эхэлжээ, Сансрын нисэгчдийн биеийн бай- дал сайн, нислэгийнхээ программыг амжилттай биелүүлж байна, Зөвлөлтийн шинжлэх ухаан техни- нийн өи9 гайхамшигт. шинэ ялалтад монголын өсвөр үеийнхэн чин сэтгэ. лээсээ баяр хүргэж байна, аасгийн удирдагчид пиопер сурагчдын хамт аасгийн газрын 5 !х8! 2 МАНАЙ б0ВӨр ҮРИЙНХЭН | ЭРИЙН ГУРВАН. НААДАМД ЗУРАГ ДЭЭР! Улсын шонхор Алтан-нар, Их иасны тморьдын уралдаанд түрүүлсэн Сэлэнгэ аймгийн Түн- хэлийн дунд сургуулийн сурагч Б, Лхагвадорж Өсвөрийн сурчдын 8 аварга настай Ж,. Гүнбазар М. ЦЭРЭНЖАМЦЫН авсан гэрэл зураг БӨМБӨРЦӨГ ДЭЭР Бүд Найфамдах Социалист Вьеттч Хүүхдүүд ээ! | Зүүн өмнөд Азид БНАВУ, БН ӨВУ гэж хоёр улс байсныг та нар мэдэх билээ. АНУ тэргүүтэй империалистууд Вьетпамын газар путгийг ийнхүү хуваагдмал хэвээр байлгахыг эрмэлзэж байв. Гэвч Вьетиамын ард түмэн эрх чөлөө- тэй тусгаар тогтиосон нэгдмэл улс байгуулахын төлөө харийн түрэмгийлэгчдийн эсрэг 80 гаруй жилийн турш баатарлагаар тэм- сэн юм. Вьетиамын ард түмэн дайснаа дарж ялалт байгуулахад ЗХУ болон социалист бусад орон, дэлхийн дэвшилт хүчин цаг үр- Е тусалж байлаа, ( ам улс Нэгдмэл Вьетиамыг Бүгд Най- рамдах Социалист Вьетнам Улс гэж нэрлэх шийдвэр гаргав. БН АВУ-ын төрийн далбаа, дууллыг Бүгд Найрамдах Социа- лист Вьетнам Улсын төрийн дал- баа, сүлд дуулал болгож, БНАВ У-ын төрийн сүлд тэмдгэн дээр «Бүгд “Найрамдах Социалист 6 Вьетнам Улс» гэсэн үг шинээр бичиж төрийн сүлд тэмдэг болгон баталжээ. Ханой хотыг Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсын нийс« лэл болгож, Сайгон хотыг Вьет- намын ард түмний хайрт удирдагч Хо Шин Миний нэрээр нэрлэх,“ болов, ин: Вьетпамын рд түмний шудар- га тэмцэл ялж Вьетнам Улс нэгд- сэн энэ баяртүйл явдлыг тохцол- дуулан Вьетнамын хүүхэд бага- чуудад монголын өсвөр үеийнхэн чин сэтгэлийн баяр хүргэж бай- ий. їкЭ Саяхан БНАВУ, БНӨВУ хоё нэгдэн, пэгдмэл Вьетпам улсыг байгуулж, 50 сая Вьетнамчуудын олоп жилийн хүсэл мөрөөдөл бие», лэгдлээ, Нэгдмэл Вьетпамын Ундэсний , хурлын анхдугаар чуулганаас "23 ий кини Гишииы (шаыш3 (шилээд ашшишыы| шишиэ озшишиыч ашшииы) юьиыы їшшшшы вв 1 7:1:1К15 01:17 ХҮҮҮГТЇГ”, З)/У:ЛэЕР:1)1-4 Манай сонпты идэвхтэн сурвалжлагч Н. Алоахгүй Гиньалтай айм гийн Төгрөг сумын дунд сургуулийн хөдөлмөр атралтын зусланд өчиг, Ргн2 хүрэл чиль шинэ, миралтыг харуулсан гирык зургийн сурвалжлан дөр нийтлэн. 7 ПШОНЕРУУД ЗУНЫ АМРАЛТААРАА Готьалтай. аймгийн Тогрог сум нэгд» лээс сумынхаа дунд сургуульд нэг : жин, гучин хад хү їс анах хөдөлмөр шишЕЛТ ХУЦ Үлеч П э, Зуслангийн аж лын 27 дахь жилдээ. ажиллаж, бийгаа ах- мад багиг Ё. Өчир гуай удирдаас байна. Ипнопсрүүд иаг бүлэг, ташиг саспа боллс мал: аж ахуйн үйлдвэрлэл дээр үр бүтээл» тэй. ажиллаас байна. Т-пийг «А» ангийн су- рагч, анц сурлагатаит Ж: Рипа зуслангийн |сайль сүүний аварга боллоо, Чуслапгийн захирал ЁГ. Очир гуай пионерийн идэвхтэнүүд- тэй хамтран ажлаа төлөвлөдөг, х Өнгөрсөп: хичээлийш шил цацаг, жимс. цаца| й -- Багшаа миний тарьсан гамлын 3 тардийн 11 дугуй байнагны үр сайалчихайн юэ- ланд 100 гаруй сурагч хиг ХЭД багш нь: чаалласан. Тэд одош үзсэн - Хүүхдүүд за! Ус, бар- хичэвзлийнхээ дагуу дадлага ДООГИЙ нь єайн тохируулаа- хийл: байна. 7Нимс, цэцэрла- рай кыж зөвлөх совелдоо. тийн дугуйлалгийн сурагчид: кв өурээлорж багш шавь алим, хонип бөрөлггоно, үх- рёа бахархан яараад, рийн нүд, гүзээлзгэнэ зэр- -- Эд (маань довх со» зийр : үрээр: нь. тарьсан, Бас нирхолтой ажилладаг юм, улиас, үхрийн нүдийг мөн» Ургамлын | дугуйлангийн сурагчид: төрөл: бүрийн идэш- , ЧИЙ! пагаа. байцаа, төмс, сон- єсипо, саринс, өргөст хэмх тариалж, арчлахын хамт улаан лоолийг хайргап хөр- санд ургуулсай нь апхны үр болонсорч! эяадлэа. Ипгайс туршилтыг бие: даат, хийж сурах нь.хүүх-, дийг байгаль, хөдөө ай ахуйд сонирхолтой бойдголс хичээл. даар үзсиж зүйлээ» амьд- ралд хэрэглэис мадлагаа баг татгах, ирээдүййхэвө. мэргэлнс- лийг сойтош авахад нь их анч. холбогдолтой юм. гам. ярив. Пүрэвдорис багш цааш: пь, -- Манай дугуйлан нэг жилийп хугацаатай.Гэвч со- нирхолтой зарим хүүхэд хаёр, сурван-жил дараалан суралцдаг юм. гээд:цэг хүү- тэй. танилцуулав. Тэр хүү алимыц модондоо. гарсан өөрчлөлтийг: тзмдаглэж суув. Г.Эрдлапабат Сүхбаатарын нарамшит 10 килийн хаёрду- гаар дунд сургуулийн 6 цу- таар апгийг төгстөлсээ. Нол- пи шил ургамлын дугуй- ланд) суралцаж, зуш нь 87 хавтгай дөрвөлжийп метр га- бутнаас 2,5 нг, бүгд 32 кг ургац хураан авсан гэнэ. Энэ жил цэцэрлэгийн ду- гуйлапд суралцаж одоо алимны 132 модыг хариуцан арчилгаа хайш | ажиглалт явуулж байпа. ЁГ. Эрдэнэба- таас ) -- Алимны чинь мод хир 4 ургаж байна гэас асуу- арчилж тордох харэзєтэй бам- на. Тэгээд ч бидний ажлын үр дүн памар л харагдана шүү дээ. Ургац хураахад ирээрэй гэж урив. Ф Баян бүрд тэж юу бэ? Ф Баян бүрд байгуулахад пионер сурагчид хубь нэмэр офуулах ёстой | ГОВЬ НУТАГТАА. БАЯНБҮРД БАЙГУУЛДГААЯ! 23 цэнгэн сн юм юу вэ? Баямбүрдийг байгуулж бө : уу?! Хэрэв болбол түүвд хэн хамгийн дэвхтэй оролтоох ёстой вэ? 7 Эх оримхөө байгалийг хамгаалах, говь хээр шут- гай өөрчлөн хуниргахтай холбогдсон ийм сонирхол- той асуудлыг бид биологийн ухааны дэд эрдэттэн, зөгнөлт зохиолч Ж. Галд тавьж, энэ талаар мапай лыг ашиглах биологи экологийн үндэс» (1975 он), аБаянбүрдүүд» (1975 он), «Заг ба зарим сөөгийг тариалах арга» (1975 он) зэрэгбүтээл туурвисан юм Хүүхдүүд ээ! Та нар танай энэ Дугаарт бичсэн. асуудал дэвшүүлсэн өгүүлэл болон дээр дурдсан ном зохиолыг уншаарай! Та пиар бол говь хээрийн бүсэд баянбүрд байгуулах ирээдүйтэй сайхан ажилд «БАЯНБҮРД». БОЛОХ БӨГӨӨД ТҮҮНН зОЛ ЯЛГАА НЬ одоӨгнинНхХтой ЗҮНРЛЭН ГҮЙ САРХАН, ЗҮЙРЛЭШГҮҮ БАЯН ТАНСАГ БАЙХ ЮУМ.. Биологийн ухааль: дөктөр, профессор М. її ПЕТРОВ ханилилиллллиллл її. ягацносос харахад шар- гало нх говийн маань дүнд нөв ногаөн цэс харагдана. Тэр бол говь. даха халгай бузау баян- бүрд юэ. Тийвзс хэсгийн баян тансаг байдлыг «Баянбүрд» гэдэг нэр нь сайтар тусгасан: байдаг. Дундад Хзийн их цөл ДНХ шругнаянт хот Ташкент, Самарканд, Бухар, том гө суурин цеэг баят: бүр- дийг түшиглсон байгуулагджээ. Нүүд- лийн мал ок ахуйтай монгол ү- мүүст ийм нүсэр хэт байгуулах пьоордлага гараагүй боловч тэд | го- вийн бийнбүрдүүдийг түшиглэн суурь- пвоно газар тариалан эрхэлсэн ч би, раянбүрд гэв юу вэ? Яагаад говь тэр раа Ооаяноүрд оайгаагүй ас 03: Чєвэл ст баян бүрдгүй байх О0со0х яиш« оши үүс Говийн хонхруудын хэсэгт авраацєох. ! гийн ус хурныт ан буук очдог. Энэ нэ хэрспнвн өнгөн хэсэгт навчин тавч бяцхан гол гөрхин, булаг шавд, нашаг. цєбреєэ үүсгэнэ. Нэгэнт отзнд ус хүрэлцээтэй хєннө юм бүхэн сэр оалах ёстой. Гевь устай л бол хангай юм шүү дэв Баянбүрдийн арчих там хайлшас, тосрай сүглиниж, нзв- тэрч тарах аргагүй ззгс, сухайн ет- гав ширэчсэлж, алаг цэцгэн хостой ногоон хивс шиг тєлийж байдаг юм. Тэнд ургамал өтгөн шигүү, (өндөр, бак осен тоотой байна. | Биаянбүрдэд Фёуусан айл ногбон гэрээ сиаргалтан байдаг. Тэд баянбүрдээ хо- дэн хашсан жилзэр зоэзшииш, (бас хайрлын хавгашлж нрсзн бөгөөд (Нзг ч тасрай, нэг ч хайдаасыг хэреедөэх- гүй, ус үргэилэ: нь гэчтээзхгүй байх- сан гэж хичээдэг. Баян бүрдийнхний ЭНЭ өпєрмөц хууль ямар ч албадда- стагүн амьдралд хэрэгжин биелсээр ирсэн түүхтэй. Одоо гозвчүуүд баян бүрдээ зєвхєн хэвийн байдлаар нь байдгаад зогсохгүй бас өргөтгөн хөг- жүүлж, мод ургамлыг нь олшруулах авиа хийж байна. Учир нь гезь НУТ- тийн хүмүүсийг улам сайн сайхан, тэнүүн тавтай амьдрахад нь жихс Богоо УС. агаар шиг Чухал юм. овьд баянбүрдийг ашит- дан ард олон еерснөо анз нх хэргийн анхны эх үүсвэрийг тавьц- таасан билээ. 2 Эхийн гол, Захуйд төрөл бүрийн хүнсний Ногоо, зрдэнз-шиш, болон ахлах шийгул, ергөст хэмх, улаан Ласпь тайхаашшигтай сайхан ургаж: байна. Тэнд ургац алдах бий гзж утиитчдад тайлбарла өгөхийг хүссэн юм. Нөхөр Ж. Гал үүний өмнө гопь судлалын таааар пйлээд ном бичсэн богоод «Загийн ойн нөөцийг зөв шичглах ба сайлруулах үндсүүд» (1968 он), «Говь таг (1970 он), «Говийн зарим ургам- бгаан гэ тэн ЭЭГЧий ЦЭЭРӨР ЛЖ 7 гайхамшигт ну айх аюул байхгүй, Хүрэлцээтай нар найдгартай услах систем нь говийн тариалангийт үргацрлг баталгаа бол- дог. Дорноговийн: Сайншанд, 13 Өмнөговийн Даланзадгад, Булган су- мын төв зэрэгт аятайхан цэцэрлэг- тэй болж, сарнм хасзгт байгуулмал Баянбүрдийн төлөвийг алсан (нь Хүүхэд, залуусын зүтгэлтэй алан та- лаар холбастой тюхг, Цаашид баянаүрдийн усны .бүх нөөцийг дүүрэн ашиглаж, газар тз- риалан хөгжүүлбэт говийнхон зөг- Хеөн жимс ногсогоор хангагдаад сог- сохгүй, малын сайн тэжээл, тэр ч байтугай хэввн, цагаан будаа усан үзмийн өндөр ургац хураах болол- цоотой.. Феоголын говьд баян бүрдүүд өвөрмөг байр- шилтай байдаг. ховортой, 5 эгш тал дорнод юмуу өмнөд хэсгээр баяр бүрд бараг үгүй. Ихэнх баянбүр, вийт баруун сэжүүр Мопгол-Алтай, Говь-Алтайн нурууны ар өврөөр бай- даг. зрээс хамгийн гайхамшиг- тай са г нь нэрлэвэл: Элст мян- ган н бааст, Цагаан бургас- ны шанд, Элэгний ус, Захуй, Гавь хонин үс. Хайрхан булаг, Тооройн булаг, Мянган тооройн булаг, ЕУ- чин мянган тоорой, Хонгор элс, На- ран сэвстэй, Замын бэлгэх, Эхийн гол, Зуун тоорой, Нарийн тоорой з3- рэг болно. Баянбүрд бүхэн ургамал газар зүйн төрх, ус, хужраараа цем адзл- гүй. Нїншээлэхэд Элст мянган, Ца2- гаан бургас, Говь хонин усны баян- бүрдүүд молцоглосон үзэсгэлэнт сайхан манхан дунд ногоон толбо болж айдаг. Гэтэл Хайрхан булаг, Тааройн булаг зэрэг нь уул голгб- дуудын дунд байна. Мөн зарим баян- бүрд тэгш тал дээр байдаг. Говийн баянбүрдэд гоорой, жигд хайлаас, хус, сухай, зэгс, дэрс. бур- гас, хармаг, бударгана, шар мод үр- гана. Тэндхийн ургамал голдуу дэвс даах чадвараар гоц сайн. Учир нь говийн тийм хотгоруудалд хужир, марз нэн их, Газрын хөрс нь үе үе гурил асгасан мэт хужиран боргио, өрөмтөж тогтсон давс, шүүгээр бүр- хэгдсэн юм. Баянбүрд ургамлаас гадна амьт- ны аймгаар ч баян, өвөрмөц, Тэнд мэрэгч, мөлхөгчид олон байдгаас Эзэвээ-ссгННЕ-Ы 27! ТЭ гадна. бүх тууртан, шувуу, махчин. амьтад дайралдана. Нэг үгзар хэлз- хэд баянбүрд говийн амьтдын цог- цолбар юм. Баянбүрдэд говийн еер ямар ч цэгт тааралддаггүй зэгсний гахай амьдардаг. Зэгсний гахай ойнх- той адилавтар боловч биеэр ялигүй том, үлэмж золбоолог амьтан. Баянбүрдийн хайлаас, тооройн сайд элээ, сар үүрээ засаж зэгсэнд нь шувууд ендөглөнө. Баянбүрдээс ундаалж сэрүүхэн тав- лаг амрах гэж хулан, хавтгай, ззэр сүрэг сүргээрээ орж ирдэг. Сагласар тоорайн сүүдэрт зөөлөн чийглэг Нв- тоо зулгааж зогсохдоо эдгзэр амь- тад ган х цөл нутгийнхаа ту- хай хоромхон боловс слартдаг байж болох юм. зинбүрдийг байгалийн за йгуулмал гэж 2 суваана. Манайд одоо- оор байгуулмал баян- бүрд үгүй боловч хэд хэдэн газар услах сис- тем байгуулагдан хүний гараар бүт- сэн баянбүрдийн суурь тавигдаж бай- на. Сүүлийн арваад жилд гарсан шинжлэх ухаан техникийн дэвшил цөл нутгийн байгалийгашиглах суд- лахад шинэ үеийг нээлзэ. Одоо цел нүтгийг зөвхөн хөдөө аж ахуйн биш. үйлдвэр хөдөө аж ахуйн аргаар ашиглах ажил өрнөж цөл нүтгийн эдийн засгийн их нөөц бололцоонд эргэлзэх хүнгүй болжээ. Манай эх орны бараг хагас ху- нийг цөл ба цөлийн хээр эзлэнэ. Энд хүннй амьдралын тохь тав, байга- лийн үзэмж сэлтийг сайжруулахад юуны өмнө, хүнс, тэжээл, жимс,но- гаоны ургамал тариалж ойн зурва- сууд бий болгох хэрэгтэй. Энз бол цөл нутгийг дүүрэн эзэмших анхны алхам юм. Үүнийг худаг, булаг шанд, нүур цеөрөм, борооны тогтаол. усыг ашиглах замаар бололцоотой бүх цэгт хийх хэрэгтэй. Эх орныхоо энгэр зэвэр бие болох нх говьзэрэм талынхаа ногоон чимгийг арвивжуу- лахад хүн бүр ялангуяа сурагч пио- нерүүд их үүрэг. гүйцэтгэх ёстой! Энд орон нутгийн мод свєг, нутаг- шуулсан ургамлын аль алиныг ашиг- лах хэрэгтэй. Үүний тулд сурагчдын дунд байгаль ургамлын тухай ном. унших, алив ургамлыг тариалах ар- га зүй эзэмших, ургамлыг туршин тарналах, сургууль балан арчин тойрныхоо боломжтой хасэгт цацар- лэг ногоон зүрвас байгуулах зэрзг хөдөлгөөнийг санаачлан єрнүүлж, аймаг сум бригад, сургууль албан. байгууллагад хамаарах мод цэцэрлэ- ” толцоо, хүч хөдөлтөр, авьяас билгээ сорьж, хязгааргүй их гопь цөлийг боловч бүхлээр нь «Баянбүрд» болгон хувиргал чадах хувьтай хүмүүс шгүү! , Говьд баянбүрд байгуулцгааля! сонины зөвлөл гийн бүртгэл хөтлөх, ажиглах зэрэг шинэ заншлыг хүүхдүүдэд эзэмшүү- дэх зэрэг икил сохиож болох юм. удалгаанаас үзэхэд 0- Байн бүсэд мод урга- 1. Хөдөлгөөнт элс, хот, суурин, худаг ус, хашаа хороо, зам сэлтийг дарах хандлагаас сэр- тийлэх, 2. Түлшний нөөцийг арвижуулах, асах зорилгаор заг, сухай, харга- на сэлтийг тарих, 3, Жимс цэцэрлэгийн ургамал та- риалах, 4. Нэгж талбайгаас гарах тэжээ- лийн ургамлын унацыр нэмэгдүүлэх, В. Хот тосгон, бууц, худаг, ус 3Э- рэгт хүн малын тохь тавтай байр- лах хийгээд орчны үзэмжийг сайл- руулах зорилгоор мод ургамал 1а- риалах, 6. Хөдөө ал ахуйн эдэлбэр Хас байг салхинд элэгдэх, хэт ууршуу- лах зэрэг тохиромжгүй үйлчлэлээс хамгаалахын тулдногбан зурвас 6бай- гуулах, Т. Үр тарна, хүнсний ногоо, эм, техникийн ургамал тарьж ашиглах, 8. Эрдэм шинжилгээний ямар нэг асуудлыг шийдэх зорилгаор ургамал тариалах, 9. Хөрсний бүтэц, эрдэс ба шим тэнцвэрийг сайжруулах зорилгоор ургамал тарих. Энэ ажилд пионер сурагч бүр идэвхтэй оролцвол говийн хахир х9- тууг хүн ялж тэр бүхэлдээ баянбүрд болон хувирах цагийг өойртуулахад хувь нэмэр болно. Үүний тулд 10- БИйн байгалийн туйлын нарийн тог- түүний шилэн аяга шиг эмзэг эвдэрдэг. тал, нэгэнт гарсан эвдрэлийг сэргээхэд байгаль орчны бусад хэсгийнхээс хамаагүй нх хүч ордог байдал зэргийг сайн мэдэхээс гадна ургамлуудын учир шалтгаан, ургуулах арга замыг сайтар мэдэх хэрэгтэй, Залуу үеэс говийн байга- лийн тухай өргөн дэлгэр мэдлэг эзэмших нь түүнийг ёөрчлөн сайж- руулах гол зэвсэг юм. эзээ нэгэн цагт, магадгүй асар нх удах- гүй говь маань тэр аяараа ава том баянбүрд болих ёстай. ИХ ЗАМ, Сибирь бол оргол уудам нутаг, Энэ: гайхамшигт үнэт б чим толоо. ашигл зөлт Холбоот У? үйлдвэрүүд. байгуулагдана. шинэ. хот тосгон... бооно. хал байлаа, Орчин хүү БАМ буюу Байгаль-Амарин 19 мор сам тавих нор их ажи ЦАМЛлан дэлхий. хонох, оолжээ “ДАРААД БАМ” ГАНХАМШИГ- ТАЙ. ВЭ? БАМ-ын, үрт ньгЭ!Л км. Энэ оам| Сиоприйн битүү тайгыг туулж өндөр уулсыг даван, оргоц гол мөрнийг гэтэлж гарах юм. Энд мөнх цэвдэг, газар хөдлөлтөөс замын шороон даланг) хамгаалах асуудлыг анх улаа шийдвэрлэнэ. Ши, тээр зам тавих газрын той хагасаас плүү хүвь нь мөнх цэндэг, намаг, 10 балл хүртэл ХөдӨЛЛӨГ гааар мутаг юм. Замын дагуу 3000 гаруй барил- га байгууламж барих богоод тэд» гээрийн 150 орчим нь томоохон гүүр байх юм. 1АМаас. тавьж,.| байгаа. энэ. газар анчин гороочноос оор хүн үзэгдэхгүй хамгийн ойрын гол зам 1000 км алс- лагдсан, овол: 50 градус гартал хүй. тэрдэг, зун аагим халуун уЛРЫН эрс тэс, уур амьсгалтай АГ їїкээ, БАМ-ыг Хэн ТА! АЙНА ВЭ? Сибирь, алс дорнод Мутгийг хондлон гарч Помхон дөлгөөн далай хүрэх Байгаль-Амарыц томөр замын өвөрмөц намтар тэр а а залуу- чуудтай холбоотой. БАМ-ын эхпий хэсэг-Гайшетаас Лена мөрөн хүртэлх ТО1 км замыг 1950-иад оны залуу» чууд тавьсан, Төгсгөлийн хэсэг буюу Комсомольск хдтоос Зөвлөлтийн Га« вань хүртэлх 468 км замыг 1940-өөд оны залуучууд барьж байгуулсан “түүхтэй, Одоо эхэн төгсгөл хоёрыг холбох хамгийн гол, хэцүү ажлыг 1970-аад ОНЫ |залуучууд шефлэн авчээ. Энд зөвлөлтийн уудам эх орны га- зар бүрээс ирсэн шилдэг тэргүүний залуучууд ажиллаж байна, Олон ар- ван үйлдвэр завод БАМ-ын :захинал- гаар материал. хийж нлгээж байна. Эрдэм хлэгаар, нутгийн тгийг. хүмүүсийн сайн сайх» толойлогоог. Зөн» ын. Цоммуцгст Цам 0 дэвшүүлэх тавьсан... ЗОм, Зэнд том йлЛаэ ( Шинэ Үүний тул юуны өмнө зам, харгуй. тавих иь, Чуе үеийн бүх тэай- рийн хэрэгсэл: Дотроос: төмөр, замын тээлэр онцгой. ач, холбогдолтой. ҮН» л охалн гайхлмтгийн "тухай лалт - БАМ эндээс эхэлдэг, Уриндиын-дД ОЧЛОО, їйоадный тонс БАМ-ын анхны. хот, Тарюрл го» лын орагт орших ана. хотыг пХЛїй10. ийн ХУҮН-их хурлын. Марамшит йл. чинигайн. Оригад, анхан тсан.10м, 1074 оны чнсдаг. таргаар луучуулын барын. байгу) өхээр, анхи дєсаит онд буулаа, Үїйгүү цас ухан тайгын модыг өг» тол ааймчлан анхимхаа. майхШшаг бог: голцсон. їїлгаэн. палуутай. ид” ууласан том, Түүгийг Илсилий. Шишопич 1 Цин энд аллуу хөдхон улиг өмнө сураг чийн ширээнээс “транторчин маргас милтай. болцгоо, Анх бид ирээд дорпон хүний багтаамжтай эарингхон майхан, боого» чихоод, балрлацгаан байсан, Тогпол оноодор, сургууль, цомын сан, дэл- гүүр, клубаас охлөодД 10М, юмтай бол» лдоо... Манай” эндөхийн дунд сургууль 500 гаруй сурагчтай, Төд амиаглттай БАМын сайн сурахын зэрэгдээ. хот орчидо тохижуулахад идэвхтэй. оролцдог. Тэдний” санаачилгаар, 8АМ-ын анхны муаей, Зпеадный-д бий болсон гэн би лээ, Муагейд сонирхол татах зүйл их ажээ, БАМ-д. ирсэн: анхны хүмүүс, тэдний зураг хорог, ажлын багаж зэвсэгнээс эхлээд БАМ-ын хэтийн то- дөвийг энэ жижигхэн: мувейгээс харис болно. «Хүүхдийн нүдээр БАМ-ыг харахад» сэдэвт зургийн үзэсгэлэнг “үзэхэд БАМ-ыг барык байгуулж айгаа гайхамшигт залуус пионер сурагчдын байнгын хүндтэй зочин, зөвлөгч, байдаг тодийгүй тэдний туйлын хүслэн, бахархан дууриах хүмүүс гэдэг нь илэрхий, -- Залуус аа| Ажилдаа зоригтой орцгоо. Сургуулиа төгсөөд бид та нарт туслахаар очно. Бүгдээрээ тай- гыг байлдан дагуулж, баялаг Сиби- рийн. хязгаараа өөрчлөн хөгжүүлц- Эрдэ шинжилгээний байгууллага, гээе! гэж Усть-кутын дунд сургуу. холоооны бүгд майрамдах улс, му- лийн есдүгээр ангийн сурагч Ира «Үл мэдэх, түүнни нөхөд», «Витя Малеев гэртээ ба сургуульдаа» зэрэг тууж, бусад олон өгүүллэгээрээ хүүхэд та бүхэнтэй эртний танил болсон ЗСБНХУ-ын төрийн шагналт, хүүхдийн зохиолч Николай Носов 1908 онд Киев хотноо төржээ. Түүний зохиолууд ЗХУ-д 375 удаа хэвлэгдэж, дэл- хийн олон улсын 68 хэлнээ орчуулагдсан юм. “Өнөөдөр та нар Н. Носовын шинэ өгүүллэгүүдийн нэгийг эх хэл дээрээ. МИШКАГИЙН ЧАНАСАН АГШААМАЛ ы ЧЭРУҮллэг) Эгш бид хоёрыг зусланд байхад нэг өдөр Мишка манайд ирэв, Миний баяр- дасан гэдэг хэлээд баршгүй, Яагаад гэ- нэд би Мишнаг иж сангж байлаа, Ээж ч гэсэн Мишиаг ирсэнд их баяртай байв. 33 ирсэн боллоо, Та хоёр нийлж, тоглоод хөгжөөнтэй байлгүй яах вэ, Би ч хот явах гэж бодсон юм. Энэ дёлимд яваад ирдэг хэрэг, Удаис магад- гүй, Та нар Дажгүй байгаад байна биз дээ гаж зэдийг хэлэхэд нь би “-- Чадалгүй яахав, Бид ямар жижиг- Хэн фвалүуд биш дээ гэв, Ээж -- Хаван та нар хоолоо оорсдоо 8--143375 , хийж чадна биз дээ? гэв. --, Чадалгүй дээ, Чадаж ядаад байх юу байх вэ гэж Мишка бардамнав, Ээж -- Яахав дээ, та хоёр шөл хийгээд будаа агшаачихгүй юу. Будаа агшаах амархан шүү дээ гэхэд Мишка: Будааг Ч агшаачихнаа түүнийг чинь хийх їюу- хан байх вэ гэлээ, Би тэгэхлээр нь: -- За, Миш:а минь харж л байя даа, Чамайг, Чи ер нь будаа агшааж үзээгүй байх гэсэн чинь: -- Сандрах юмгүй, Ээжийгээ будаа агшааж байхыг би зөндөө харсан, Чи арай тураа/ үхчихгүй байлгүй, Хуруу- гаа долоомоор агшаамал хийнэ дээ би гэдэг байна. Тао оглоо ээж, бид хобрт цай уухдаа идээгэй гэж талх, шимспий чанамал орхиод хаана їюу байгааг азаажс, шөл яаж хийх, будаа яаж агшаах, хич- наан будаа хийх вэргийг зондоо л яри- Бүгдийг инь сонссон хирїїлв чухам їоу ярьсиыг би ер тогтоосонгүй, Гэвч Миш- иа мэдэж Сайгаа даа» гэн бодоод тайвш- рав, Ээж ч явж, Мишка бид хойр голд загасчлах болон, Уургаа засч, чийгийн улаан хорхой нилээдийг Ухаж авлаа, Д, Сүхбаатарын пїйрэмжит улсын 774 кэтгтэртэртг, / замыг ташин босгоход хуйь Иримийц Я 5 Эдэ оруулт байгаа том, ТИЙМ ч улс Уст Цутэас. Ополдный хүртэл гай райс бүх ард түмний барилга. байгуу» паМ” аль хиар лапигдан, анхны. ламц сээг МЛ (залж тараг. 1970 онц сүүлчээр иршээ, “Попхоп ,ийсдэр. торөг л хүрч, байсан Ши гїлй хүмүүс дуртай. уцалгалрїйїд порчдог. болоп, Иййхүү. РАМ өртөө. ЛӨЦ пхиспар байна шинэ. бїлиц. НООнО, Пад лаа холгүй. «Ташра» өр» тӨОНИй суурь тавигдан, 1ЛМ-ын би- ЇД хэсэгт, амин. дагуу, байгуулах Л.томөөхон артааши ШИ Ш201 попдолт Армипийа. ирсэн айлуучууд атиллаж байна, "Тогөэд ч «Ари ЭЛ отрий» гт том спмбар дөнр бичин салаа. апмын. ууланйрын өйалт бол. ШИЛ Ирэнхий зишонар Алансандр: Сөр- гоопич, Пйлтаий! нг Шин. өртөө. байгуулах, Өнил уламшлал їсоор: тайгад цоорхой гар» ГМ, гайар, төгшлөхөрс өхөлт-ийнд, Өид Монойл,..ПДдалгүүр,, томд. бург | Тууль, орой. сууцны. барилгууд. бїг ригдана,. Түүний. цаана. 000 хүний гэне хүчит суудалтай. илуб.. бооно ТЭМДЭГЛЭЛ «ардцтор гаайр тэгшилж байгаа. энгэ- рийг” өгсүүлэн пайлай, Энэ ортооний суурь тавигдаад До» лоохон хопог болис байгаа боловч хэд хэдэн барилга амжиж босчээ, Тэдгээ- рийн цэгэнд бид оров, Армяны 04- рилгачдын орлогч дарга “каннбекян Гепорг Самбатович: -- Цомсомолын мяниас 140 хун ирж. БАМ-д ажил- лаж байна. Ирээдүйн «Таюра» өр- төөнд 1200 хүн амьдарна, Энэ ортоог тохилог сайхан болгоход манай бүгд “найрамдах улс бүх талаар тусалж байна. Бүх яамд энд юу юу хийхээ хуваан: авсан, 7Кишээ иь, эрүүлийг хамгаалах яам, эмнэлгийн салбар бай- гуулна. Эмч мэргэжилтнээ ирүүлсэн гэж ярилаа. Зэргэлдээ Грузин, Азербайжанаас ирсэн хүмүүс ажиллаж байна, Ингэж БАМ аугаа их зөвлөлт орны их гэр бүлийнхний сэтгэл хөдөлгөсөн үйлс болжээ. ПИОНЕРҮҮД ИХ ЗАМД, БАМ-д зориулж Эрхүү мужийн пионерүүд өнгөрсөн хоёр жилд 14000 тонн хаяг- дал төмөр цуглуулсан, Үүгээр Усть- Нутээс Звездный хүртэлх ган замын рельсийг хийсэн юм гэж Эрхүү му- жийн комсомолын хорооны хоёрду- гаар нарийн бичгийн дарга. ЛПовигин Анатолий ярьж билээ. Энэ мэт олон жишээ дурдаж бол- но. Зөвлөлт Холбоот Улсын төмөр боловсруулах комбинатууд ганцхан. жилийн дотор: «БАМ-д пионерийн илгээлтээр Ар- рельс», «БАМ-д пионерийн галт тэ-. 7 рэг» гэсэн захиалга хаягтай 898752 тонн төмөр хүлээн авчээ. Энэ нь Бай- 5 галь-Амарын төмөр замд зориулан ! рельс хийнэ гэвэл 2600 километр ? зам тавихад хүрэлцэх хэмжээний тө- гмөр юм. - Зөвлөлт Украины хуримтлуулсан төмрөөр Октябрийн хувьсгалын нэрэмжит | Ворошилов- градын галт тэрэгний завод 20 галт тэрэг хийсэн байна. пионерүүдийн Байгаль-Амарын төмөр зам тавиг- шины зам шинээр тавнгдлаа. ) Даж: Дуусахад эдгээр галт тэрэг СНи- БивагкшаммепшшшоолоНлжшшаШЛЫлгШШШШ2лшлооь2ШшпэсилаиамШлИГаЛЖШШЖЫЖХЛЫ22:2 с-гшлхИШЖ хас слвочгалсмэлшашдлтиэнштүло.2 -- Байзаарай, биднийг гол руу явчих- лаар хэн маань хоол хийх болж байнаа? гэсэнд Мишна: -- Ядаад байх юу байна. даа. Нэг дайраад л хийчихнэ, Одоо энэ тал- хаа идчихье оройн хоолонд будаа аг- шаана, Агшаасан будааг талхгүй идэж болно шүү дээ гэснээр хоёул талхаа зүсч жимсний чанамал түрхэж аваад гол руу явлаа. Очуут усанд орж, элсэн дээр хэвтэр, Наранд биеэ эвгээд, экимстай тадх идэ. ХЭД тун ч таатай байлаа, чагт оолэнжилил эанлижихсүлилнссинс мани илгэн хэйлэлийн. комбинйтад: Хэвлэн, Эрхлэгчийг С. нАДМИД ий мөрөн дээгүүр тавьсан --4 хагас ит орчит эмэ гүүрийн хашлагын өндөр метр юм. бирь алс дорнодыг чиглэн анхимхаа аяныг хийх болио, Ийнхүү, Башинрийн ШШОНеРИҮЛ в0 мянган. тонн хаягдал төмөр, Москна мутийн.. пионерүүдийн цуглуулсан томроос: 00 тонц гай хайлуулан гар- гн йпсан байна, Энэ бол пионерүү- Дээс. ВБАМ-д оруулж ийгаа ХОДОЛ- мөрийн сайхан бэлэг, 3ЛМ-д очдог захидлын ихэнх ху” нийг хүүхдийн захидал эзэлнэ, Тэд- гээр аахидал эрин үеийн их замыг хурдан ташиж дуусгахыг хүсэхийн зэрэгцээ. тэнд ажиллаж байгаа ХҮ- мүүсийн амьдрал тэмцлийн талаар ихэд сонирхсон байдаг, Пионер Су”. рагчид ВАМ-чуудад шинэ ном, Х ДИЙН тоглоом илгээж, сургууль цэ- цэрлэг, номын сан, илубийг тохи- ХУУЛЦАД байнга санаачилга уарган тусслж байдаг юм. «БАМ-д пионерийн рельсЇ» гэсэн аянд, манай сургууль райондоо нэг- дүгээр байр эзэлсэн, Бид төмөр зам хурдан тавигдаасай, /Танай тосгонд галт тэргээр очих юмсан гэж яарч байна, Сибирийн хязгаар сэрүүн уур амьсгалтайг бид мэднэ, Иймд та иа- рыг зуныхаа амралтаар төрөлх Ук- раиндаа урьж байна, Бүгдээрээ хамт наранд биеэ шарцгаая» гэж .Винниц мужийн. новофастовын дунд сУргуу- лийн пионерүүд БАМ-ын сургуу- лийнханд бичжээ. Зөвлөлтийн пионерүүд ингэж БАМ- - ыг барьж байгуулахад идэвхтэй ч байна, оролцож бан, ЖАМБАЛСАНЖИД 7” -- Сибирийн гүн тайгад авто ма Зохиогчийн авсан гэрэл зургууд. Загасчилж эхлэв. Дэгээг маань загас үмхэхгүй байсаар эцэст арваад жижиг- хэн жараахай баригдлаа. Гол дээр бид өдөржин байгаад үдэш гэртээ буцав. Өлссөн гэж яанаа. Ё -- За хөө, Мишка Чи ёстой мэргэ- жилтэй хойно доо, Ямар хоол хийх вэ? Харин түргэхэн л хийж үзээрэй. Өл- сөж байгаа гэж хачин гэсэн чинь Мишка -- Аль вэ, будаа агшаачихья хам- гийн амар нь тэр шүү дээ гэв. -- За тэр будаагаа агшаа гээд би зуухаа галлав. Мишкаг сэнжтэй хувин тавьж будаа хийхэд нь би: Эл5 Нихээхэн хийгээрэй. Их өлссөн гэв, Мишка хувинд будаа үргэ: дээрээс нь ус хийлээ, ноу үсдэн -- Ус нь ихдэж байгаа юм биш биз. Шингэдэнэ шүү гэсэнд -- Зүгээр ээ. Ээж дандаа ингэж хий» дэв юм, Чи галаа л түлж бай. би аажуу- “Хан шиг чаначихыья гэв, Би зуухандаа түлээ хийж галаа сэргээсээр, Мїишшка бу- тан аван, чанах ч гэж дээ будаа өөрөө :агдаж, тэр дэмий л й Ь гийж. сууна. хүнэчээнд (Үргэлжлэл бий.) Манай сонины дараачийн дух Їйл їо (7 БҮгс 5 тариаг АХХААВ бара ул ЭМ Нинилллиллииилолллынгнд ОРОН: БУХНИЙ ПРОЛӨТАРИ НАР: Н2 МАХН-ын уйл хэргийн төл бэгхэн МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.СУхБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ П8-ын Төв Зөвлөлийн 4 У161:1413| й 1 Г 1 1 Үнэ 10 мө, 1976 оны 7 дугаар сарын 20) 2 мөн Эрилмбйн Лхагна 33 дахь жилдээ Ф м зо (1430) Ф ХАДЛАНД ГАРЦГААЯ! Энэ жил манай улс 880 мянган тонн хадлан тэ- жээл бэлтгэнэ. Одоо хадлан авах ажил ид эхлээд бай- на. Хүүхдүүд ч уламжлал ёсоор хадланчии ах эгч нартаа тусалж, малын тэжээл бэлтгэх ажилд идэвхий- лэн орлоо. : 880 мянган тони! Энэ бол мэдээж их тоо. Кг-д шилжүүлбэл 880 сая кг гэсэн үг! Манай улсын ерөн: хий боловсролын дунд сургуулийн 300 мянга гаруй пионер сурагч бүр 1 кг тэжээл авбал даруй 300 мян- НАРАН УУРД МАНДАЖ БЛИТ! Ухаа!їтай шударга. хүй бүхэн эх сайхан дэлхийгээ хүн төрөлхлтө- НИЙ ӨЛГИЙ гэж бахархан нэрлэдэг, Тэгээд ч иИйригт иь үүрд цэлмэг, агаарыг иь. хэзээд цэвэр ариуй, ус хорсий. "нь булингар буртаггүй байлгахий. толоо тэмцсээр ирсэн билээ, Империалистууд, бид бүй. иЙй төрсөп өссөн, ур хүүхдийй маань төрж бойжих, дулаан сайжат, ЭЭЛ ИВЭЭЛТЭЙ ЭХ ДЭЛХИЙ-Э!їЭ ӨЛГИЙГ маань аюулт дай хороор дахин утах гэж (зэр зэвсгээ бэлдсээр байна. Хүй төрөлхтөнд өлгий дотроо дайтана гэдэг ямарч утга учиргүй, туйлыи хортой зүйл юм, Иймэдэс дэлхийн эїХх тайвиы Зөвлөл ДОЭЛ- хийн улс түмэнд хандаж зэвсэглэ- | шүү! Пионер, сурагчид аа! Арвин их хадлан авах, сорс иэмрээ зоодой бэлтгэх ажилд сурагч бүр хувь оруулцгаая! ТӨРИЙН ШАГНАЛ ОЛГОВ Эх орныхоо социалист одийн аасаг, соёл шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх үйл хэрэгт тодорхой үр бүтээл гаргасаи хү: муүст БНМАУ-ын 1976 оны төрийн шагнал: олгосныг саяхан гардууллаа. Уг шагналыг техникийн ухааны дэд эр: дэмтэн, Налайхын нүүрсний уурхайл лар- та У. Мавлет, тус уурхайн ашиглалтын хэсгийн дарга, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат, инжепер Н, Лувсанчойм- бол, бригадын дарга, номбайнч машинч Ц. Дорж, Ноосиы үйлдвэрийн иэгдлийл га гаруй иг өвс бэлтгэнэ гэсэн үг. Вас ч бага тоо биш «Усны иөөцийн ашиглалт, лөэр хөөцөлдөх явдлын өєрөг хамтын тэмцлээ бртүүлэх тухай уриалга гаргажээ, Стонтольмын өлэ уриалгыг шу- ларга хүл төрөлхтөл, түүний До- ЦЭНХЭР ЭРГҮҮЛД ГАРИГААЯ ВИМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөл Саяхан хамгаалалтыг тулай» чу. йжруулах арга хэмжоопий л тогтоол таргав, тг тогтоолд залуучуудын эвлэлийн ги- шүуүдл: ерөнхий боловсротли сургуулийн сурагчдыг уст 1 жот суурин тазрын дэр- гэдох тол горхийг байпгын хяналтад авч, цэвэрлэх, тохижуулах ажилд зохион бай- аниэсан 2 он ин.:27 ӨНӨ БАТ ЭНХ ТАЙВНЫ ТӨЛӨӨ төр эй тайганд дуртай мотголин ард түмэн пэгэн дуугаар дэмжиж, гарын үсгээ. зурж байна. Саяхай манай мам, засгийн улирлагчид уг уриалгад тарин Үсэг зурлаа, Уриалгад гарий эүсэг зурахий өмнө МАХН-ын "Төв Хо рооиы йгдүгээр тпарийй бичгийн ларга, БИМЛУ-ын Аршийн Их:Жур лими "Тэргүүлэгчдийн “дарга. тухбт Ю. Цэдэнбал:/ хэложда - лист харгис хүч зэвсгийн 22 хдоЦцөлдөж, шинэ ЇЄЗовсэт боловб- руулан гаргаж хүн Бн11447:62- 39 той аюул зайал учруулж на Стонгольмын эй? уриалга бол Энх гүй байдлыг б : тайван, аюул ЛЭХ, З9ВСЭГ,Яурааж, 92 цөлдөх явдлыг хориглох 1 20- рилгод дэлхийн олби инийтийл хүч чармайлтыг дайчлан чиглүүлж байгаа чухал зүйл юм гож жхолов, Хөнөөлт дайны аюул гамшгийг хазаарлаж, өлгий болсон эж дол. хийдээ өлө бат опх тайвиыг тог- тоохын төлөө амар ти амьд: рахыг хүсэгч хүй бүхэн Огбиудж: ямх уриалтад гарып үсгээ зурж ма. ХЭН бАНСАРТ нэхмэлчинц, БНМАУ-ын Ардын Ия Жур- туулалттай өргөй оролцуулах тухай 8аа- лып депутат Б. Гүнжилам, 74. Самбуу- жээ. тийн пэрэмжит Мал аж ахуйп эрдэм шин- Хуулдүүд эз! ЭЖУ-ын тимонерүүдийн ЮИСЭХ 50Л7 жилгээний хүрээлэнгийн ахлах ажилтан, туршлагаар «Цэнхэр эргүүлдэ тарч,эх ор- Ё мал аж ахуйл ухааны дэд эрдэмтэп иыхоо усны ашиглалт, хамгаалалтад хувь Та нарын 20тор ч Сансрын ныг Л. Дашдаваа пар хүртжээ номрээ оруулцгаая. сө4ч болох юмсан» гэж хусч мө- | реодож явдаг, өр ч гай «Том болоод би сансарт аллиа» зэж ярьдаг хүухэд-маш олон бий. Хуух сэл мөрөө ломж нээгдэж байна. Саяхан Москва хотноо социа- 9 вэ! Та нарын өнө ху- л биелэх сайхан 0б0- лист орнуудын эрдэмтэд хэлэлцээ хийж, зөвлөлтийн сансрын хөлөг, .- станцын жолоодлогот нислэгийг социалист- 077410, түүн дотор ВН МАУ-ын иргэдийг оролцуулах ту- хай шийдвэрлэн, 86влөмж гарга- энээ. Монголоос хамгийн түрүүн хэн | | | | | | нд | | ийн | | ШиээллШ | |: «ЖИН | | БНПАУ-ын Хожув хотод дэл- хийн 20 орны хүүхдийг хүлээн авч амруулах, олон улсын хүүх дийн энх тайван найрамдлын твө зуслан нвэгдлээ. 5 Польш улс гадаадын пионврийг энэ жил 25 дахь удаагаа хулээн авч, зочломтгой сайхан амруулж байгаа бөгөөд өнгөрсөн хугацаанд 1 олон орны 6,5 мянга гапуй БАГ Манай орим арав гаруй пионерийн лагерь, 70 шахам ходолмор амралтын зусланд гучаад млиган иионер сурагч тохитой сайхан амарч байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Сэлбэ дэх олон улсын пионерийн лагерьт пионерүүд Шугам жагсаалд бэлдэж байгаа нь хэд тус оронд амарчээ. ш------!-“--ттэз то уралдааныг сурвалжлан бичих даалгавар өгсөн юм. Хаа л бол хааяа, хөдөл- ы «Пионерийн үнэн» сонин уншигч идэвхтэн нартаа, «Хөдөлмврийн улирал-78» мерч аав ээж ах эгч нарынхаа хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн охид хөвгүүд олон байгаа тухай сурвалж:- лага тэмдэглэл эх орны дөрвөн зүг, найман зовхи- соос манай редакцид ирсээр байна. Бид энэ дугаар- МАНАЙ Цог, Сүргийн: дөргэд Хонд, аймгийн. дарэг су манд, ауншлага. сайхан, Хо- цоо цутгийн.. цолгор, тавиун бэлчээрт палайн.. иИДоэшлох хопий сүргийн. ййхад, цога! хүү ургамлын цуглуулга хийл явц Ганболд: өглөө артлан хо иио бэлчээрт гаргаж ор, Эс гэгвэл. халуунд хонь төөрээд идэн чадахгүй... годгийг төр зайн. мөдио, Пнтүүний голд оно их гар чээ, Хонь маань тарга тэвээ рэг сайтай байла. голс бодох зуур, тэмдэглэлийнхээ дэвт ГАНБОЛД Дарш хужир бэлдсон, 810 иг аргал түүсон гэх зэргээр түүний хийсэн, оролцсон аж- лын тухай олон зүйл уншил болио, Хоёр, Шинэ хашаа «Хүрээн үзүүр» гэдэг га- аар Оригадынхай... шинэ. хаг шаа. барих ОМ гоно гэж павинхай.. ярихыг... сонсоод тод бас хүүхдүүд очно доо хэмэйн Ганболд бодов, Сая- хай сургасан. хээр даагай унаад хашай барих амилд туслихаар очлоо, Үнэхээр Ч алоп хүүхэд төнд байн, Тод чулуу. зөөж, шавар зуурч ажилд їионерүүд сайн оролцсон. тул хашааг иноиё- рийп цэрэмжит болгоё гэж малчин ах сацал гаргасанд: -- Баярлалаа, ах эгч” нар аа! Бид энэ суурийг шефлэс, Шэгдэл, бригад лав дэмжинэ дэ) гэж. пионерүү- дийг төлөөлөн Ганболд үүрэг авлаа, Гурав. Аваргаа хамгаална. «Хөгжөөнтэй . туужууд» гэдэг цомын шашин 30 суудыг ихэд амтарха! . шин байхад нь би Ганболд- тай уулзсан юм, -2 Амралт сайхай уу? го» хй, ь Туй сайхан, Аав өзэж- « дээ туслахын зэрэгцээ сур- гууль. болон «Пионерийн үнэн» сопиныхоо зупы. данвл- гапрыг 100 хувь биелүүллээ, гээс хөгжилтэй хариулав, Ер нь Ганболд ажилсаг иямбай сүрхий хүү. Тэр онц сурдаг төдийгүй өнгөрсөн онд Ховд аймгийн дэрэг су- мын дупд сургуулийн хөдөл- -- Өпөөдөр 5 таа залуу суреалжлагчдынхаа томилолтын материа- лаас нийтэллээ, оросоор мэддэг бичив, Хэрэв дэвтрийг цааш Фоермд 1000 л сүү тушаалаа. Говь-алтай аймгийн Төгрөг сумын дунд сур- гуулийн сурагчид зуны амралтаараа хөдөлмөр амралтын зусланд 500 гаруй ямаа сааж, сүүн бүтээгдэхүүн боловсруулж байна. ЗУРАГ ДЭЭР: Сааль- чин охидын багш сумын аварга саальчин Баднага- рав гуай өсвөрийн сааль- чин охидын хамт Б. АЛЗАХГҮЙН авсан гэрэл зураг гэж гарчиг тавиад дор пь: донж, хоёр ургамлын рийг пээлс «48 дахь өдөр» сонирхвол... шинэ хашаа туслах бөгөөд ажилсаг сай! Дөрөвдүгээр бригадад нэг нэмэгдлээ, Энэ мөрийн дэд валшлагч, сурагч аварга болсон, хүүхдүүд гож томчуул ам “Эрэ шил лав б-гийп «В» ач- бодлого бо-. булаацалдай магтаж байн гийн. сурагч Ганболд дэд нэрийг Хоёрхон хоногийн дотор 800 аварга төдийгүй аварга Ч 2 боллоо гэн. бог малып багтаамжтай т0:. болж мэди9 дээ! тамдэглэлийнН хилог хашаа бослоо. Манай идэвхтэн сур- Б. ЭРДЭНЭБААТАР лэгээ дээшлүүлээд БИ АМРАЛТААРАА орчуулж, маргааш болж, миний орос апгиа Би өнгөрсөн хавар наймдугаар анги төгссөн, Одоо зуны амралтаараа орос хэлнийхэа мэдлэгийг ахиула- хаар өдөрт тусгайлан 9 цаг гаргаж ажиллаж байна. Үүний тулд орос сонины пэг гарчгийг толь бичгийн тусламжтайгаар тольгүйгээр буцааж, орос хэл дээр орчуулж, бас хол- богдох дүрмийг судалж байна- шинэ үг мэддэг дээшилнэ, цаашид 9,10 дугаар 1 төгсгөхөд тус болох юм. Би зөвхөн орос хэлний мэд- зогсохгүй, чөлөөт цагаараа сагс болон одон бөмбөг тоглож биеийн тамираар хичээл- нь түүнийгээ Ингэснээрээ би олон хэлний мэдлэг амжилттай тэж байна. Баатар хот Москвагийн - нэрэмжит арван жи- лийн 88 дугаар дунд сургуулийн есдүгээр ам- гийн сурагч Б. МАНДАХ “Гттгтэүлтэлчигэллирии эл ийэ сэийлцал ил тло70100200 УСАНД СЭЛЖ СУРАГЧДАД ЭРГҮҮЛЭГ ГЭЖ ЮУ ВЭ? Урсгал усанд эргүүлэг ба доош нь чангаах урсгал мат элбэг тохиолд- дог, Урсгал усны эргүүлэг нь гол- дуу голынхоо голдирол, савныхаа тогтоп хэлбэр маягаас хамаарч үүс- даг. Доош нь чангаах урсгал нь Г10- лын булан (зурар «са», 40») тохойрон эргэсэн газар, (зураг «в2) хоёр хүч- ТЭЙ «д»э) усан урсгалын уулгвар (зураг «гэ, хавар тохиолдох бага зэргийн босгонд үүссэн тэх мэтчилэн хэдэн төрөл байдаг. ! нь хоёр урсгалын уул8- сэх булан тохой, усанд иИдэг- дэн цүлхийвэн эрэг,-усруугаа түрэн орж урсгал хаасан том чулуу буюу эргээс шалтгаалан үүсдэг. Ийм г4- сар усны урсгал нь эсрэг талын эр- гээ мөргөн буцахдаа цүлхийн түрсэн сав толдирлоо даган урсаж сөрөл урсгал үүсгэдэг. Ийгэж үүссэн эр- үүлгэй урсгал нь ёроолоо байнга ухаж байдаг учир ихэвчлэн гүн байг на. Голын ахаар зугаалж явахдаа булан -аохой газарт ийм урсгалыг олж ашиглаарай. Хэрвээ сэлж яваад ийм тойрог эргүүлгийн усанд орвол айж сандрахын хэрэггүй. Аль болох тайвнаар гүнзгий амьсгаа авч доо- шоогоо шумбан усан доогуур сэлж энэ урсгалын төвөөс зайлах хэрэгт. Ус ихтэй ширүүн урсгалтай том го- лын тойрог эргүүлгийн урсгал нь осолтой байдаг учир ийм газарт: усанд орохоос болгоомжлох хэрэг- тэй, Хоёр голын уулзварт урсгал хоо рондоо мөргөлдөн дээшээ оргилох (боргио) урсгал үүсгэхээс гадна, доо- шоогоо ёроол руу чиглэсэн (шургв- сан) урсгал үүсгэдэг. Ийм урсгалын уулзвар нь урсаж яваа зүйлийг усан дор удаан барьж чадахгүй, хэсэг хугацаанд доош нь таташ оруулаад нилээд явуулсны дараа ил гарган хаядаг. Ийм урсгалаас гарахын тулд Доошоо шумбан, баруун зүүн аль нэг талынхаа их урсгалд нийлэн ортлоо усан доогуур сэлээрэй. Их урсгалд орсон хойно сэлэхэд хөнгөн, хялбар байна. Том голын иймэрхүү хоёр урс- галын уулзварууд нь аюул осол ИхХ- тэй, жижиг гол салаануудын варт онц аюулгүй байдаг. Д. БАЯРАА |, Жас олыла | ХАНГАЛ СУРГАГЧДАД УС. ХООЛЫГ НЬ ТОХИРУУЛ уулд- эмнэг Хүүхдүүд ээ! Та нарын сургасан хөөрхөн даага чинь хөрст газарт х9- лвө тавиад дөнгөж ойдоо хүрч ээ- жээ бараадаж яваа нялх амьтан шүү дээ. Иймээс та нарт зун цагт сургасан даагаа хэрхэн эдлэх тухай зөвлөе, Малчин хүн айлд хонохдоо Өө- рийгөө бодохоос өмнө мориныхоо хоолны аясыг дагадаг заншилтай, Морины ус тэжээл дутал: тохироо- гүйгээс ямар нэг өвчин тохиолдоход хүрдэг. Өглөө эрт булгийн ойлго буюу худгийн цэнгэг хүйтэн усаар хойт олмоо сулруулж байгаад тай- ван ханатал услаад тэр дор ньсор- гог погоон дээр очиж амгайвчтай нь хэдэн минут идүүлж зөөлөн алхаа- гаар гэртээ ир. Эмээлээ авч даа- таныхаа пүд, чих, хамар, нуруу, хондлойг дээрээс нь эхлэн туурай хүртэл хусуур шойз зуваавтар цэм- бэн алчуураар үсний дагуу гялала- тал арчаад морины зэлэн уяаны тө- мөр өргүүлгээс бусад морьд тапгарч хүрхээргүй зайд хялбар хүвэрхээр тооно тушин уяад цаг гаруй усыг шингэсний дараа мордох хэрэгтэй, Даарх журмаар өглөө арт, өдөр, орой 8 удаа усалж болбол орой адуу! тавьж амраах, эсвэл унааны моринд зориулж хамгаалсан хонь гишиглээ- гүй голын ширгэ биш, соргог хийг ногоон дээр идэшлүүлэх хэрэгтэй, Тэгэхдээ хөлийг нь халахаас бол- гоомжилж аль болох сул байлгахыг хичээх хэрэгтэй, Услахад анхаарах зүйл нь давхиж яваад гэнэт зогсож услах, услаад гэнэт давхих нь мо- ринд өвчин болохыг мартал: болох- гүй, Б. САНЖАА яявшс лшшшхилиса ашлшшгэ АЯЛАГЧ, ЗУГААЛАГЧДАД АЯНГА ЦАХИЛГААНААС БОЛГООМЖИЛ Аянга цахилгаантай бороо орж байгаа үед орон байрынхаа хаалга, салхивчийг хаа! Мөн гадуур хөл нүц- гэн гүйлдэж болохгүй! Элдэв төмөр- лөгийн зүйл биедээ битгий авч яваа- рай, Тарчилэн бүх төрлийн цахилгаан ба радно шугамын хэрэгслийг сүл- жээнээс салгаж зогсоосон байх ХЭ9- рэгтэй, Хээр хөдөө аялал хийж явах үед алиганаас Хамгаалахын тул ас- га хаданд цуугдах, “өндөр модны ёроолд зогсох уулын өндрийг барьж явах зэргийг цээрлэвэл зохино. Л, БАЯМБАДҮН Ё | | | | | 1 -.20 ф Сэлбэ дэх олон улсын рийн зусланд энэ зун манай орпы 3000 шахам хүүхэд, социалист ссөн орны 120 гаруй їшонер хөг жилтэй. сайхан амарч байна Бид саяхан тус зусланд очиж, энд зохиогдож байгаа торол бү- рийн ажилтай танилцан, гадаадын пионерүүд, багш нартай уулмак ярилцлаа. БНСБУ-ын нонерүүдийн бай раар ороход Баетпам охид, хөв гүүд «Сайн байна уух гэж мон- голоор мэндлэн, | пнонерийнхаа дуус хоолой имїлүүлэн, алга та шин дуулж угхлаа. Пнонерийн удирдагч, бага Ле Мн Зунг хүүх дүүдээ нэг бүрчилэн танилцуу лвад: - Вьетнам түмэн маш балр тай. байна. Олон жил тэмцэж, эх орноосоо харндн булаан ээлэгч дийг хөөн тонилголоо. Улс орон маань нэгдэж, элэг бүтэй болов. Бидний энэ ялалтад хүрэхэд мон Їионе- голын нам, засаг, ард түмэн нх тусалсан. Хэзээ ч мартахгүй гэж хэлэв Өнөө жил Бьетнамаас 15 хүү- хад иржээ. Тэдинй 11 нь өнгөр- сөн дайнд аав, зэхжээ юм УУ, аль пэг төрөл саднаа алдсан хүүхдүүд байв. Бид Ха Сөн Бинь мужийн сур- гуулийн долдугаар ангийн онц сурлагатан сурагч Нгуен Бан Зунг ХЭМЭЭЗХ охинтой танилцлаа. «Хо Ши-Миний сайн ач» энэ охин: -- Би бүр жаахан байхаасаа монгол гэсэн үг сонсож, монго- сын тухай мэддэг болсон. Багш маань газрын зураг дээр монгол орныг зааж бидэнд энэ орны ту- хай ярьж өгдөг юм гэж ярилаа. -- Та нар сайхан хоолойтой, нххөгжилтэй хүүхдүүд байна. Энд ирээд ямар шинэ дуу сурав гэж асуухад бүгдээрээ: -- «Ботго», «Хөдөө нутаг сай- хан» зэрэг дуу сурч байгаа гэж зэрэг шах хариулсан юм. Бид Сэлбэд Александр Злобиц хамээхХх маш хөгжилтэй залуутай уулзлаа. Тэр баян хуур хөгжмөө мөрлөн сэргэлэн аятай нэгэн дууг хөгжнмдөн аяллаа. Өөрийн нь зо хиосон дуу гэнэ. А. Злобин, яруу найрагч найз А Ануфрневтэй хамт тпнонерийн ажил, амьдра- лын сэдэвтэй 80-аад дуу зохиож, Красвоярснийн хязгаарын комсо- Ч ГЕ хүртсэн, хөгжмийн Пионерүүд хаягаа солилцож байгаа инь ы3 ҮНДЭСТ ҮҮРДНЭГ САНААГА ЭН ОЛНЫ залуу сзохиолч хүн юм. А. Элобипн: манай уцшигч бяга- чуудад зориулан сон нэг дууншхаа Чк өгөөд: шинэхөн үг, аохио "отыг би Сэлбийн тухай пайрамдлын сэдэвтэй. хүүхдийн. дууны ая. ад хїож зусландаа. үлдээнэ. гой бид” «Ппонерийн: үнэн». сон нимхоо. нэг дугаарт, гарын. үсгээ зурж өгсөнд «естой дурсгалтай, хопор балаг, Бид аноперийн тан Химдаа аваачин тавина» голсэрь сан билээ, Дараа нь бид А. Олобины сот гэгдлийг бичүүлж аван, Мон ПНС ЧСУ, БИБАУ, ПИПУ, БППАУ-ын ноперүүдтэй уулаан, Сэлбэд амарч байгаа сэтгэгдлээс. иь яриул гаа, Куба хүү ЭЛЬБ ГАРСИЛ: - Би, Гавана: хотын. Гавана мужаас ирсэн, Монгол орон чн- мэЭ шуугнан бага, үзэсгэлэнтай сайхан байгальтай юм. Бид социн лист олон орны ппионерүүдтэй сай- хан тапилцаж, марк, ил захидал, хаягаа солилцож, орол, орны пио- нерийн байгууллагын онцлогтой танилцлаа. Баяр наадам онцгой гоё санагд сан, Ялангуяа монгол хүүхдүүд моринд гарамгай, маш зоригтой Хурдан давхидаг нь гайхалтай са- нагдав. Сэлбэд дулаан, тэнгэр нь цэлмэг байна. Энд өвөл ирэхсэн. Би цас үзээгүй гэж ярьсан з0м. “енффО жил 9ЕЁ-АЯНЯЧ 54 -ЦИНб1 ?чдеваїЇ! єсниш їчнино2 «нєнХ нииа ШҮ011171 8 АЯОНЯЧ 4епепнКогО “Ч нїедКэ иниг (12707286: -эноиц» Ёв1й Н єнєН нёодИ -ААлд Ко. ҮнХҮ 17211! ХҮҮХДҮҮД АР АМЬДАРНА БИБАУ-ын | тонор ПОЛОЧЕВ: Зусланд: урлаг, биеийн та мирын томцаан байнга лохцогдож оайна Саяхан болсон тэмцөэнд сагсал бөмбөгөөр: манай. өхидын баг нэг- дүгээр байр элөллээ, Монгол хүүх- дүүд спорт, ти дотроос бөхөд их сүрхий зм., Наадмаар үйсэн үн Дэсний бөхийн барилдааныг би хо- лс ч мартахгүй гон, БНСЧСУ-ын пионер охин ОЛГА ХУДОНВСИАЛ: Їи монголд имрах тухай. сонсоод хлаг царгүй ласан, Инд урьд нь дүүдтой захидлаар цаж байл. монгол үг хүүхдүүд сайхан юм үгүй, Молгол хүүхдүүдийг оронд очиж амраарай!» гэлээ, Гадаадын пнонерүүд орон, мопгол ох хай, мапай орны найз пар магтан ярьжг, РУМЭН болсон их баяр- монгол хүүх байнга харил Би найрамдал гэсэн мэдиэ,. Орон, орны пайримдалтай байхвас “Манай гэж урья! монгол нд, хөвгүүдийн ту- хүүхдүүд социалист рынхаа тухай үргэлж М инээж, наадан, бие оиенээсэЭ ихийг сурч, үнэхээр сайхан амарч байгааг харахад «Үндэстэн олны хүүхдүүд үүрд нэг санаагаар амьдарна» гэсэн үг сонсдох шиг болж цогтой сэргэлэн ая нь чихнээ хапгинах ая. хнэ: їХ мэт болж байлаа. ? Эр С. НАДМИД Б. ОЮУ!Г 38 ЗХУ-ын инонерүүд найз нөхөддөө ороё ардын бүжиг бүжиж сонирхуулав. 77-Сп" МААВУУ Энк тайван, найрамдлын є9ө- Дэвт эм» зургийг БНСЧСУ-ын ппонер Олги Худовсиа зурсан юм. шиний тэй СПАСИБО! Манай төлөөлөгчдийн дэхүүнд Красноярскийн хязгаа- ин Ачинск, Абакан, Игррка, Торильск хотуудаас сурлага, хө- дөлмөр, авьяас билгээрээ шалгарч ирсэн тэргүүний тионерүүд бий. Бидпий дунд Нрасноярскийн пио- нерийн ордны «Орленок» чуул- гын авьяаслаг жүжигчид тамир- чид байгаа. Ирээд удаагүй боловч - Монгол, Болгар, Вьетнам, БНАГУ Куба, Чехословак, Польшийн пио- нерүүдтэй уулзалт зохиож сай- хан танилцлаа. Саяхан зөвлөлт- монголын пионерүүдийн “өдөрлөг болов. Бид монгол найз нартаа «Казачок» бүжиг зааж өгсөп.Мон- гол хүүхдүүд бидэнд өөрийн үн- Дэсний сонирхолтой тоглоом зааж | өглөө. Уулзалт өдөрлөгт бусад орны пионерүүд цөм оролцсон бө- гөөд «Наран үүрд мандаг» гэдэг Дууг бүгдээр аялж, хаалтаа хий- сэн юм бүрэл- Бид монгол ардын хувьсгалын 55 жилийн ойн баярт оролцож, та- най сайхан орныг өнгө жавхаа, ард түмэн, өсвөр үеийнхний хийморь золбоог нүдээр үзэв. Манай хүүх- дүүд хурдан “морьдын уралдаан, бөхийн , барилдааныг их сопирх- сон, Одоо ч гэсэн хөвгүүд маань монгол үндэсний бөхийн барил: дааныг сурах хүсэлтэй байна. | | Хүүхдүүд бишгүй найзтай боляс болон хаяг олж авлаа. Бид нпутаг- таа очоод. Сэлбэд яаа. амарснаа”, хуучлан ярина. су срой 5 МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д. Сүх-. баатарын нерэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлд баярласнаа илэрхийлэн, «Пионерийн үнэн» сониноор дам- жуулан өсвөрийн Сүхбаатарчуу- Дад намынхаа их хурлын шийдвэ- рийг биелүүлэхэд амжилт гарга-. хыг хүсэн ерөөе! А. ЗЛОБИН (Зөвлөлтийн ино- нерүүдийн удирдагч, багш) ипипинининининигтниииипинииин хэваталмиллахллдалцхкад ХЭтБтҮТҮЭРТҮГ-9-Жл Уг Үс туэстолүүэ гэлүү! СЭТГҮҮЛИЙН (0й БОЛНО БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлө- лийн мэдээлэл радио телепиоийн улсын хорооны хэвлэл «Мопгол улс» сэтгүүлийн 20 жилийн ой долдугаар сарын 31-нд болно, рос, апгли хэл дээр хэвлэгддэг тУс сэтгүүл социалист монгол ор» НЫ хөгжил, цэцэглэлт, монголын ард түмэп, түүний дотор өсвөр үеийнхний зол жаргалтай амьдра» Олыг тив дэлхийн уншигчдад сур- талчилдаг юм. 20 жилийн нь ойг тохиолдуулан сэтгүүлийн ажилтай, идэвхтэН ах Эгч иар болон уншигчдад өсвөрийн Сүхбаатарчууд баяр хүргэн бай- «на. ХХ! ОЛИМП) Хамгаас хурдан хамгаас дээгүүр, хамгаас хүчтэй гэсэн латим угбу- хий хэлхээтэй таван цагариг бол золимпийн эмблем юм. Хөх, шар, хар, ногоом улаан өмгийн таван цагариг таван тивийн бат холбоог узүүлсэн бөгөөд цагаан дэвсгэр- тэйгээ нийлээд Зургаан өнгө нь аливаа улс үндэстэнг арьсны өн- гөөр ялгаварлахгүй гэсэн санааг илтгэнэ Дэлхийн ХХ!Ї олимпийн зуны тоглолт Нанадын- Монреоль хот- ноо 11 дэх өдрөө ургвлжилж бай- на. Энд манай гаригийн 119 ул- сын 9000 орчил шилдэг тамир- чин спортын 21 төрлөөр аваргын 198 алтан медолийн төлөө өрсөл- дөж байгаа юм. Энэ удаагийн олимпиадад сролцсон монголын тамирчдын жагсаалын манлайд олтан соём- бот төрийн далбаагаа дэлхийн хо- шой аварга . БНМАУ-ын спортыг гавьяат мастєр Зэвэгийн Ойдов өргөн мандуулж жагслаа. 22 12 е. Олимп нээгдсэн өдөр долдугаар сарын 17-нд Зөвлөлтийн тойрог замын «Салют-5» станцын ба- гийнхан алимпид оролцогчдод хан- чин сэтгэлийн баяр хүргэв. Сансрын нисэгч Борис Волы- 2108: олимпийн хөдөлгөөн бол энэ- рэнгүй сайн сайхан узэл санаа ба- римталсан хөдөлгөөн юм. Дайны түймэр олимпийн бамбарыг 21/- ван ”даа бөхөөснийг мартахгүй байхыг | олимпий | оролцогчдод уриаллаа. «Энх тайвны хувь заяа олимид оролиогч та нарын ху- чирхэг гарт байна!» гэж сансрын нисэгч хэлсэн байна Хүүхдүүд ээ! Та нарын сурал- дах анги бүрийн сурах бичиг, дэв- тэр, үзэг. бал болон өнгийн хараи- даа, бэх, сүсэг тооны сан, шугам, номын цүйх, сурагчийн сампин. эмэгтэй, эрэгтэй хүүхдийн сургуу лийн дүрэмт хувцас, нэгдүгээр ан- гийн сурагчдад зориулсан бэл "ийн дрморанг зэргийг номын бо- лон аж үйлдвэрийн барааны дэл Гүүрүүдэд худалдаж байгаа тул Хичээлийн жилийн бэлтгэлээ найш- Аугаар сарын хорин тавны наана хийшгээгээрэй. Ё 68888 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | үэчивтэнэглээчэнэичвэ. Н.ханиийлалхидианэ! врчииеэгс /тэтгэлэ, Зотиртатгарчлэутаахр тэжэтэтэстэттүүт,Э огтжттттлжтэгэстэ (ттжтттгтлжолэ эриттүүтслээрчэүхлсүүлл Өвшвєтлтэхггжтигртэв. “орхив, “Тэгээд Оо / Төхсгөл, Түрүүч иь 4М20-д Удалгүй харанхуй болж дэмлүүгөэ. асаалаа, Будаа болж байгаа эсохийг харж, хүлээсээр л байл, Гөтөл хупип» тийн таглаа өргөгдөж, доогуур нь бу- даа бллхан гарч ирлээ, Миша, Энэ юу болон 007 Бу. даа яахаараа халиад гардаг. байна? -» ММ бүү мөд, ШИЛ 1 13 рээд байдаг том ! тонс бодолхийло. Мөр, -- Аль ээл болчихоон хөрөг үү? гээ гайхна, Пи халбагаар хутган, авлад амсан, үйлэл болох бүү хол, бүүр хатуу хэлээрээ. байн, Мин, өнө чинь ус їн иЙчих- даг хэрэг нэ? Будаа нь огт хуурай байна. шүү лэл! -- Мэдэхгүй л доо. Ми их л ус хийсэн, Хупин нь цоорхой байж, мөд» ээ гээд хуштгийнхаа. роолыг үнсэнд бүтэн бай, Мишиа: -- Ус нь ууршмчихсай байх, Да- хиад ус мэмэх хэрэгтой гэд допор» сэн будааг тавагт здүлж, ус цомлээ Дахиад ло манаж “эхлөр, Мапаад л байлаа, чанаад 0 байлаа, Харсан минь будаа бас сагаж! эхлэй ө0| -- Юу болох нь энэ вэ? Яагаад са- таад байгаа хэрэг вэ гэж! Мишип бу- даатайгаа. ярих мэт үглэн. халбага авч давсан будааг юүлээд дахин сэнжтэй аягаар ус хийв. Мишиа: -- Харж байна уу? Чи ус ихэдлээ тээд байсан шүү дээ, Тэгтэл одоо ус хэмж байдаг, Чанаад л байл, Юутай сонин ом бэ? Вудаа бас л даваад гарлаа гэнэ, -- Чи .будаагий байх, хувинд чихэх байна. Мишна: : - Будаагаа жаахан ихдДүүлчих вэ ДЭЭ, «Их хий», «Их идмээр байна» тэж үглээд байсан, чиний л буруу гэх нь тэр, -- Хичнээн будаа хийхийг би яаж мэддэг юм бэ. Чи л өөрөө будаа агшааж чадна гээд байсан шүү дээ, За чаная, чаная, “Битгий саад болоод бай! -- Тэгье, чамд саад болохгүй гээд би нөгөө талд нь гарвал, Мишиа бу- даа чанасан ч юмгүй, давн гарсан будааг тавагт овоолж: суулаа. Байдаг л тавгаа зоогийн газрынх шиг ширээн дээгүүр өрчихөөд будаа хийж, бас хувин руугаа ус нэмсээр байв. Би тэссэнгү. Чиний энэ ажил ч бутэхгүй иь ээ, Өглөө болтол чапал: мэднэ гэр, Мишка над руу харж, -- Томоохон зоогийн тазарт өглөө- ний хоолыг цагт нь болгох гэй |үд- шээс эхлэн чанадаг, Үүнийг чи 10у тэх вэ тэж мэдэмхийрнэ. -- Тэр чинь, зоогийн газар! Тэнд идэх том зондөө байдаг болохоор яа- рах омгүй, Чанасаар л байдаг биз. -- Бид юундаа яарах болж байна? -- Бид хоол идмээр, унтмаар бай- на. Удалгүй арван хоёр цаг болох нь! -- Унтаж амжина вий! : Ийнхүү ярилцаж суутал будааны уе ширгэж дахиад л сэнжтэй аягаар нэг ус хөнтрөв. Чухам яагаад будаа болохгүй байгаа учрыг би бодож олоод Мишиадаа: Чи ер нь дандаа хүйтэн ус нэ- мээд байхаар хоол чинь яаж, болох ВЭ ДЭЭ гэсэн 10М. -- Тэгвэл усгүй чанах хэрэг үү? -- Хувин дундуур будааны ихэн- хэд нь ус хийсэнсэн бол аяндаа бо- лох байжээ гээд түүнээс хувингий нь авч будааны хагасыг оүлээд -- Одоо усаар дүүргээд орхи гэв. Мишка сэнжтэй аяга барьж хувин руу өнгийснөө, -« Ус дуусчээ гэн. уд -- Одоо яанаа? Ийм харанхуйд яаж усанд явах вэ? гэлээ. Миша: -- Эна ч бага хэрэг, Авчирна гэв. нь -ихдүүлсэн тутам халиад Тэр чүдэнз -хармаалж, төмөр хувин оосрын хамт авч ус руу одов. Удал- гүй хүрч ирэхээр нь ус ус хаана авсаа асуусанд,. худагтаа бий гэ- байна? гэж н. Ус уу? тэнд... 2/1212) Худагт ус байдгийг мэдэж л Харин чиний” хувиптай ус байна? Хувин ч бас худагт бий, Яагаад хувин худагт гэж. Ингээд ч гэхэд хаашаа юм дээ. Ус утгав уу? Утгасан, -- Ээ дээ чи ч, чи л юм аа даа Намайг өлсөөж үхүүлэх санаа бай- иа уу? Одоо юугаар ус утгаж апиаа? т- Данхаар утгаж болно шүү дээ! Бид хоёр маргалдсаар данх алаад явах болов. -- Оосор өгөөд орхи! -- Оосор бас байхгүй, -- Яах иь тэр в9? г- Тэнд бий -- Юу вэ, чи хувилгаа оосортой нь худагт хийчихсэн хэрэг үү? -- Тийм. Оосор хийх өөр юм эрээд олдог. гүй. Мишиа айлаас оосор гуйл гэнэ, байна. хаана ЇЕ Д, Сүхбаатарын нэрэмжит “Улсын лэвлэлийн -- Чи цөцөрхөлгүй сор хийх ї0М өрөэч! -- Хайнаай Олох юо7 Энд төндгүй л үйлээ, Загисныхал. уурганы хуйтлг аваад данхаа 00сорлочих70, Би данхаа худагт оруулж ус утгар, Данх оосорлосон хуйв утас шиг сунаж шад пад хийнэ, -- Энэ маань даахгүй нь шиг бай. ла! төхөд Мишиа: -- Болгоомжтойхол татвал тасар чилхгүй байх аа тэлж тайвшруулав, Би аяархан татлаа. Данхыг арайхийж уснаас хөндийрүүлтэл хуйв тасарч ганцхан «түл» хийгээд ша хээтэй- гээ алга болох нь тэр ээ -- Тэссэнгүй їоү? тэж Мишиатийн асуухад: -- Мэдээж, тэссэнгүй болоод л та- сарсан хэрэг. Одоо юугаар ус утгах билээ гэвэл Мишна самовараар утга- на тэж байна. : -- Самовараа худагт хийчихээд ч яах вэ, зөөж, авчирахад ч хэцүү, ядаж оосорлох юм байхгүй, : -- Тэгвэл сэшжтэй хувингаар ут- тал, -- Ямар сэнжтэй хупийгийн 00» хувипгийн Дэл- гүүр биш, яаж байх юм бэ гэхэд Мишна бас л мөчөөгөө өгсөнгүй, -- Тэгвэл шилэн аягаар утгая гэнэ. -- Ганц шилэн аягаар хичнээн. да- хий зөөж байж хувин дүүргэх вэ! -- Тэгээд яах гэж7 Будаагаа чана- маар байна шүү дээ. Цангана гэдэг туйлгүй. ! -- Алив хө, Сэнжтэй аяга, шилэн алганаас арай том шүү гэж би санал гаргав. С -- Хоёул гэртээ ирээд сэнжтэй.ая- гаа уурганы хуйвны үзүүрт сайн гэгч бэхлэн, ус утгаад татахад хөмөрчи- хвөргүй уялаа, Худаг дээр очуут ая- таараа утгаж ус ууцгаав. Тэр дороо цангаа гарчихлаа. Тэгтэл: -- Дандаа тэгж байдаг юм. Хү- баялагт... дандаа мүүс байгалийн хомхойрч байдаг болохоор цангаж байгаа үед бүтэн далайн усыг ч ховх сорчихмоор санагдана, уугаад эхлэ- хээр аяга усанд цангаа гарчихдаг юм гээс Мишна ярив. Би тэгэхээр нь: -- Хүмүүс яадаг нь бидэнд хамаа- гүй, Будаатай хувингаа авчирч тавьж байгаад ус хийвэл эндээс аягаар хорь Дахин яөөснөөс дээр шүү гэлээ. Мишкна будаатай хувинг авчигч амсар дээр тавив, Харанхуйд ус ут- гаж татангуутаа түүнийг арайтай л тохойгоороо түлхээд худагт хийчих- сэнгүй. Би -- Яасан ч дүйгүй юм бэ! Хувин- гаа юу гэж тохой дор тавьдаг юм бэ? Сайн барьж байгаач, 7Каахан цаашаа оч, Тэгэхгүй бол будаа нь худаг руу усчинэ гэнс Миткадаа нэг хэсэг. углэ- лээ. Мишна Ч хувийг авч холхон зог- сов, Би ус утгаж хувинд дүүргэлээ. Гөртээ ирэхэд гал унтарчихсан, та» нагт їбүли тавьсан будал хөрчихсөн байв, Дахин галлаад будаагаа чанаж эхэллээ. Гөтөл сүүлдээ будаа. улам отгорч загсайгаад «пал, пал» гасан ДУУ гарч эхлэн, Мишиа түүнийг зээд ёстой сайн агшаамал болсон байна гэлээ, Би халбагаар утган амсан үйвэл давс ч үгүй, бай төгөөд гашуун, агшаамал ч биш ор юу гэмээр юм бэ хиншүү үнэртсэн 10м. болццоо.. Мишна бас. ам» байг үйвх төсиэл | чадалгүй пулших ? тийн тосыг талхгүй идэх гэтэл бл- сэшжтэй аягаар утгал, . цомбинйтйд хэвлэн, л Энэ будаагий чинь идвэл үхнэ, Яа- таад Ч болохгүй гэн, Жа -- Ийм будаа идвэл ч үлэж мэднэ! гэж иамайг хэлтэл. Мишиа: - -- Одоо яах вэ? гэж байна, -- Мидэхгүй, 1 -- БИД хойр. мөн ч хачин улс аа! 2Карайхай байгаа. шүү дээ гэж, Миш- їл хэлэв, 7? -- Одоо жараахай чанах ус авчирч байх цаг хаана байгаа юм бэ удал- гүй үүр гэгээрэх гээ байхад гэм ба “атгалаан, ? 3 -- Түүнийг. чинь. би. заавал чанах плбаг уу! Шарсан: иь. амар, Дорхиоо болчихно. гэе. Мишиа: сапал таргав, би тэгэхээр ны : -- Алип хоо! Тийм л хурдан бол- Дог ом бол шарыл, Харин түрүүний будаа. шиг болчихпол дэмий шүү гэ- лэ9, -| Хари бай, одоохрй шарчижиа гээд Мишна хайруулын таваг тавиад Доэр пь эараалайнуудаа хийлээ, Хай- руулын таваг халахад араахайнууд паалдчихдаг байиа. -- Их ухаантай минь өэ! Тосгүй- тээр загаа шарж байгаа хэнийг “чи үзсэн бэ гэсэн чинь Мишиа лопхлой, парай цэцгийн тос авч хайруулын таваг дээр хийгээд, түүнээ. зуухай дотор, яг асч байгаа нүүрсэн дээр тавилаа. : Тос пь нилээд буцлан зпаржигиаж байсиаа тавагиаасаа давж үсчипй боон гал болов, : Мишиаг тавгаа зуухнаас гаргатал буцалсан масло нь давах гэж! байн, Би түүп рүү нь ус хийе гэж санасан авч манайд даанч дусал ус байсал- түй. “Тавагтай тос шатаад арай ч дуусчихаагүй байлаа. Утаа, хярвас байшингаар дүүрлээ. “Хэдэн жараа- хай маань хэдэн хэсэг нүүрс болжээ. "Тэгтэл. Мишиа: 3 -- За одоо юу шарах вэ? гэв, -- Үгүй чамд өөр шарах ї0м өгөх- гүй. Хамаг идэх їом сүйтгэж гүйцлээ харин чи бүүр түймэр тавих шахлаа. Болоо том биш үү! Чамаас болж бу- хэл бүтэн байшин шатах нь! гэтэл тэр маань бас мочөөгөө өгсөнгүй. - Тэгээд яах вэ? өлсөж байна шүү гэдэг байна. “Түүхий будаа идэцгээх гэж оролдлоо, болдоггүй. Түүхий -сонгино гашуун ажээ, Цеөдц- луурав. Нэг жимсний шил. олоод түүнээ хоёул долоогоод унтав, . Өглөө сэрсэн чинь өлсөх ТЭДЭГ жигтэйхэн, Мишка шууд л.. будаа чанахаар бэлтгэж эхэллээ. | 0- Боль доо! Би айлд орж. Наташа авгайг будаа агшаалс аль гэл: гуйя тээд гарлаа. “Бид Наташа авгайд очоод хоол хийх гэж яаж хөглөснөө ярив, Бас будаа агшааж өгөхийг гуйж ногооны нь талбай дахь хог өвсийг түүж өгөхөөр амлалаа, Наташа ав- тай биднийг хөөрхийлж, байцаатай бялуу, сүү өгч өглөөний хоол идүү- лэн, Бид хоёрын идсэн, Наташа ав- гайн хүү Вовкагийн гайхсан гэдэг хачин, 10 у23 Хоолоо идчихээд бид Наташа ЁСан ! й 1 ав- тайг ховооны өрхиул авч очиж худ- гаас хувин данх хоёрыг маань авч өгөхийг гуйлаа, . 2 19 Мишкна арга сэдэж морины тах олж ховооны орхнуланд улж явуулал- гүй бол бид худгаас хичнээн дэвнч хувин данх хоёроо олж чалахгүй байлаа, Дараа нь Мишка, Вовка бид гурав талбайд очиж хог ургамал тү ээ. -- Хог ургамал-зэрлэг өвс түүх юу ч биш! Хэцүү юм юү ч алга, Бу- лла агшаахаас ёстой амархан юм гэж Мишид тэгэхэл чүү аллаж билээ. Л, ТОГООДОРЖ орчуулав. шүүр- авч Эрхлэгчийг -4 С. НАДМИД Инденс--14140 Орон БухНий ПРОЛбТАРИ НАР НЭЭ Ч, МАХН-ын үйл хэргийн, тө МХЗЭ-ийн Төг Хсггө » ХАААТАОЭ Н Ө9ЗҮЖЧТ МП5-, н Төв Зал ЛАН 0: 4а "ч ЗЭ дахь эинлдээ Баавай ЭвЭл (1431) Дэлгэр зуны найртай сайхан цагийн хөгжөөлт амралт дуусч, чихэнд дасал болсон хонхон дуу та нарыг угтахад гурван долоо хөног үлдлээ. Анги танхимаас шинэхэн будгийн үнэр анхилж, сургууль чинь тэр аяараа шил толь шир цэвэр цэмцгэр байд- лаар та нарыг хүлээж авна. Энэ шинэ хичээлийН жилд 30- рнулж төрөлх сургууль чинь бэлт- тэлээ хангасны гэрч. Бэлтгэлээ хангасан сургуулийн сурагчдад бэлтгэх юм бас бий, даалгавраа эргэн санаж, бүртгэж -үзэзрэй. Бүгдийг бие- лүүлбэл багш, бүлэг салааны дар- үз, нөхөд чннь баярлана. Хичээлийн шивэ жил. Энэ үгэнд өргөн утга учир бий! Энэ хичээлийн жилээс эхлэн МАХН- ын ХУП нх хурал угтсан ам- жилтаа бататган, их хуралд өргө- сөн . илзЗрхийлэлтээ биелүүлж, швнонер сурагч бүр сурлагынхаа чанарыг ахиулах зорилттой ажил- тах ёстой. Гараа сайн бол барна сайн тэж арлын мэргэн: сургаал байдаг. Г ------БАЙГАЛИА ХАМГААЛЖ. Яндаж болшгүй далай шиг Яасан баян нутаг вэ? Ямар их хувь заяагаар Бид вар эззэв болж төрөв? (дууцаас) Хариаг ц 1976 өны 8 дугаар сарын 11 Опц сурах нь хичээлийн бүх “төрлийн сурах бичиг, дэвтэр уэ- буль, цулхир хоёр башууна. хоёр Чихэр 177 тээ сайн бэлтгэхээс шалтгаална. Аав, ээж чинь та парын дүрэмт хувцас, биеийн тампрын болон ёслолын хувцсыг төдийгүй сурах бичиг, хичээлийн бусад хэрэглэ- лийг бэлтгэхэд тусална Үүгээр бэлтгэл бүрэн хангагдахгүй. Хам- гийн гол нь биеэ бэлтгэх явдал юм. Үүнд юу, юу орох вэ? Сайн бодоорой! Нэг анги дэвшиж бай- гаа болохоор бодох, санах зүйл ч нэмэгдэх ёстой. Шинэ хичээлийн жилд опцсайн сурна. «Таван опцын эзэн», «И0- мын сайн нөхөр» үнэмлэхтай, «Д. Нацагдорж» тэмдэгтэн биеийп тамир, спортын зэрэгтэй тамир- чин болж, төрөл бүрийлй дугуй- ланд суралцана, ангидаа цэцэг тарьж, анвариумтай болно гэх зэргээр төлөвлөх нь бас л хувийн бэлтгэлд хамаарагдана гэдгийг анхаараарай! Хүүхдүүд өэ! Хичээлийн бэлт- тэлээ бүрэн хапгасап уу 7 И. ДАРИЙМАА той юм. самар түүх ажлыг зохион төөв өрнүүлэх хэрэгтэй». Мир 10 мө, 3 77 Лиога шиниииигиииигинииниининтэртэиннинйцтиилиииииииИ 9..Мөөг самар, жиме, мэхээр цуллир, хармаг гоньд, цагаав төмс түүж ашиглах ажил бол хүмүүсийн эрүүл ахуй, аж амьд- ралднэл ихач тустайгаас гадиа, хүүхэд салуучуудын “ цагийг зөв өнгөрүүлж улмаар тэдэнд хөдөлмөрийн болой тоо сайхны хүмүүжил олгох,байгаль орчныг хатгаалах, газар эд- лэх ёоёл эзэмшүүлэх хүмүүжил з.Шнонер еурагчид, залуучуудын хүчээр жил бүр мвөг, байгуулалттайгаар хийж, түүнийг борцлох, чанамал хийх аргаар хадгалж ёургах, түүгээр сургууль, цэцэрлэгийн (МХЗЭ-ийн Төв Хороотл 1975 оны -Х! сары» 24-ны 5 өлтийт 115 дугаар тогтоолоо) : : ОЛОН УРГАМЛЫН мМАЖН ын Төв, Хороо, 9НМА Улан Сойд ппрыт дөрлөл «"Тотмоо- яиїїн олон пвст ургамлын үр бомт- тэл зуяий» тогтоол тарга». Уг ЧОгл0ОЛД,/ Олоп ппст ургамлын үр болтгох, зарын уржүүлэх птэлд нийт. бийгууллига, яодөлмөрчил, эплуучууд, ерөнхий. боловсролын сургуулийп суригчлыг.. өргөнөөр оролцуулт бийлиг ийм, улс, олоп нийт, хоршооллын бүх байгууллаг гмн. улирдлагад үүрэг болгосон Пїийпп, пишпн нийн Я7Э Түүнчилэн. ерөнхий. боловсро- солин сургуулийн. багш сурагчдын 4 хүчээр 1970--19000 өнд бэлтгэх НАСТ “р ТҮҮНГЭЭ ГЭНЭ үр ТҮҮЦГЭЭ! өт төвт ургилыт үрөй! жэм. мөөг булталтоо. Олоп ийбт ургамтай. үр божг- тех итилдД амтилт гаргасан ёрөл- хий боловсролыт сургуулийг тал: уаруулал юм. Хүүхдүүд ээ! Олоп ийст урхат: лми үр түүх талаар «Ийонсерийн унэн» сонины эөрлөлӨөс өусөт 9): ны даалгаврыг (/427-д уо) бие- лүүлж, дээрх тогтоолыг хорэтүүу: яэхэд пдопхтой оролиоороб! Олон ийст ургамлын үр туух тухай зөййрйр абплолгодт талтай єопины 1970 оны 79:04, 97-аас унтиж атиглаарад! шинийн шиннтин “ашигийн шигээ 1111 Г92:147/Ж27/1177Ё (2772: Ч0Л001 ЦАГ, ТОХИТОЙ АМРАЛТ, САХАН.. НӨХЦӨЛ МАХН-ын Төв Хороо, ВНМАУ- ын Сайд нарып Зөвлөл саяхап «4 ронхий боловсролын сургуулийн сурагчдын амралт, чөлөө цагийг 40- хистой өнгөрүүлэх похполийг сайж- руулах зарим арга хэмжээний 1у- хай» тогтоол гаргав, Уг тогтоолд: Ерөнхий. боловсро- лын сургуулийн сурагчдын зуны бо: лоп улирлын амралтыг зөв боловсон опгорүүлэх боломжийг улам сайж- руулах У! тавал илд Дортпод, Дундговь, Сүхбаатар, Ховд, Говь- алтай, Хопсгол аймагт тпиоперийн зуслан шипээр байгуулах болон үйлдвэр аж ахуйп гавар, нэгдэл, сат- тийп аж ахуй, тэжээлийн аж. ахуйп ажилчин албай хаагчдынхаа хүүхдэд зориулап зуслап байгуулах буюу өр- төтгөх, биеийн тамирын болоп тог- лоомын Чалбай бий болгох төрөл бу- рийп “дугуйлан сенц хичээллүүлж, одрийп. амралт аялал зохиох, төв суурин тааварт хүүхдийй гутал хув- цас засвар, халуун ус, үсчин зэрэг үйлчилгээний цэг салбарыг олшруу- лах тухай ааажоэ. Л, ЖАМВАЛСАНЖИД 0809 ЭМЭЭГИЙН БӨЛЭГ Улаанбаатар хотын өндөр настны зовлолийп ахмадууд өөрсдийнхөө хөдөлмөрийн хүчээр хуримтлуулсан 20 мянган төгрөгийг залгамж үе- хүүхэд багачуудад бэлэглэснээ хүүх. дийп төлөө фопдын төв номи дарга А.И. Цэдэлбал-Филазфбад гардууллаа. Өвөө эмээ парып чинь хуримт- лалд оруулаад байгаа нийт 50 мляп- тан төгрөгөөр тохилог сайхан сур- гууль, цэцэрлэг, яслийн барилга бариж гэж, байна. Хүүхдүүд ээ! Бүхнийг чиний 10- лөө зориулж байдаг нам, заса», аав зөж, ах эгч, өвөө эмэ? нарынхаа ачийг онц сурлага, сайн сахилга. ба- таар хариулах ёстой. Е В. ОЮУН ХИШГИЙ НЬ ХҮРТЭЦГЭЭЕ!(-55 ---: 422 чөлөөт олгох Өргөп ач холбогдол- жимс ашигладаг зайшилд өм рэгцээ хайтах хөдөл- гашишитиишитт тн ини ни ий 5 2-2 УНИИАГ" НД АА! -- Манай сопины зөвлөл МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 115 дугаар тог- боолыг сурталчлах, уг тогтолып заалтыг пионер сурагчдын дупд тас», «Алаг цэпгийп өх орноо, Өнгийн пэцгээр орчг, тойрноо Ээлж, «Залгамжлагч» Одоо өх оримхоо эмийн болой идэшпий ижил болгох зорилгоор үүний өмпө «Аквагтум ба аквариумын за- амтат балты эх путат болгоё», «Олон 51117174 єатгүүлд эвхтэл бяцхан ном хэвлүүлсэн юм. гэсэн тусгай материал ний- зарим ургамлын тухай. тэдгээрийг ашиглах аргын талаар уплигчиддаа зөллөлгөө” өтч байда, , : ”-ЖХүүхдүүлгээ! Байгалиа хатлгаалжг, хиптгий її түртэнгээе! гопьд.1| сая. гаруй гатаварт хар- ХАРМАГ- Матай оронд хармаг ургадаг. толЧууд төжээлдээ. хэрэглэж гурвап ирээ. ль. ихэвчлэн говийн ус хонхрууд богоод тухайлбал луур орчмын. хотгорууд, хийд, Лиг, Ваяп төхөм, лоугор зэрэг болио. зүйлийн "Тэдгөөрөөс мон- Сибирь хармагийг хүнс Энэ жариагийл элбэг тохиолддог гавар маратай лаап Галба, Ворвойгийн говь, Сайп ус, Хатап, булагийн. хоолой... Шарга, Өлгий Вигэрийп Ернь мопай магийл цдог ширэнгэ бий, Хармагийн бут иь:0,5--2м он- дор, арвгар өргөс бүхий мөчиртэй, олпоороо: багпалсан цагаан. шар, гал цөцэг ургадаг, Мампар болмогц цэцгийн. тоогоор багаптарла!! улаап хүрэй шимс болопсордог бо- гоод ялимгүй давслаг, исгэлэпдүү амттай өнө жимс9пДд өнгийн саа» лар, витамипууд, удаа болио, оргапиц хүчлүүд их бий. , Урьд яармагийн. бутта. эимс улийран байхад. тоох хур хопор байсап дол өдүгэо гов хоп, хүү- хөд хєгшидгүй түүж, үйлдвэрт сав саваар. тушаан, үнэнд нь санас- лаас их хөлс авдаг болжээ. Ялал- туяа Говь-алт: аймгийн Бигэр мутгийнхан хармаг боловсруулах-. даа тарамгай. Тэд үйлдвэр бай- туулж товийн нарт» илч шингэсэн (ЗУРАГ ДЭЭР, иавч бүхий мөчрийн хэсэг, зїитс- пий дотрох яс- энэ. ургамлаас “эргүүлд авч нэгдэл, улсдаа хич- сийн их ашиг оруулж байгаа гэж бодноо. Хармагийн урт таслахад, Хармагийн илч дулааныг нь жимс бол хүнийг хүүхэд багачуудын эрүүл чийрэг, хийморь золбоотой өсч бойжиход туйлып ашиг тус.” тай юм. : Одоо хармагийн ундааны үйлд- вэр, дээр дурдсан Бигэрээс гадиа Дорноговь аймгийн... Хатанбул,.г суманд байгуулагдаж байна. Иймл хүүхдүүд та пар чухалхэрэгцээт эир ургамлыг сайтар жїшэн, түү- пий пураг, хатаамлыг олж түллэн, эх оршлхоо. їг байлгийг. ашиглах птилд идэлхийлэн оролцоорой 4 хов єв лилццаиг чин гь)/ 721113 15:91 Бий! ХОТООС ИРСЭН ХүҮүҮХДҮҮД Алтангэрэл хүү Зоргол хайр- ханы сонин домгоос бидэнд ярьж өгөөд За би явья даа! Нөхөд маань намайг хүлээж байгаа гээд гүйн одлоо. Алсаас цэнхэртэн харагдах уу- хормойд дэрвэх цэнхэр май- їйш бид хөдөллөө, Тэнд очн- ход Чадраабал багш угтан авч, ханхалсан хээрийн сайхан п, ааруул идээгээр дайлж бай- » ажлаа дуусгаад ирсэн хүүх- дүүд огтхон ч алжааж ядарсан шинжгүй хөдөөгийн цэнгэг агаа- рзар амьсгалан, майхныхаа ой- ролцоо наадацгааж байв. Эд бол нийслэлийн Ажилчны районы 41 дүгээр дунд сургуулийн есдүгээр 4 “-300ДОЙ ХИЙХ | СУЛЬ, ЦУЛХИР ХОЁР Хангайнхан говь руу явсан хү- мүүст «нэг сонин гурил байдаг гэнэ, авчраарай» гэж захидаг. Зарим нь сулийн гурил гэнэ. За- рим нь цулхирын гурил гэнэ. Ихэгх хүн суль, цулхир хоёрыг нэг ургамал гэж боддог байх. Гэ- тэл огт өөр ургамал юм. ЗУРАГ ДЭЭР: а) Сулийн цэцэг, б) Цул- хирын мөчрийн хэсэг, үр) Харин говийнхон аль, алины нь үрийг авч хатаагаад гурил хийдэг. Нэг дор бөөрөөрөө байдаг олон наст ургамал учир түүхэд тийм ч хэцүү- гүй. Боловсрох үеэр сулийг бол тараар, цулхирийнхыг бол бээлий- тэй гараар (өргөстэй учир) зул- гааж түүгээрэй, Тэгээд тэгш (давт- ангийн сурагчид юм. Тус сургуу- лийн сурагчид гурав дахь жилдээ Төв аймгийн Баян-өнжүүл сумын нутагт малчин ах, эгч партаа ту- салж байгаа нь энэ ажээ. Дараа нь бид сургуулийн айхирал Ж. Чойжилтой уулзахад тэр ингэж ярилаа. -- Энэ жил манай сургуулийн есдүгээр ангийн 860 гаруй сурагч, дөрвөн багш энд ирээд ажиллаж байна. Одоогоор бид хорнод ха- шаа засч сэлбэснээс гадна шн- нзэр хоёр хашаа барьж нутгийн малчдад хүлээлгэн өгөөд байна. Зарим: хүүхдүүд маань сумын төвийг тохижуулахад тусаллаа гэв. : «Хайрхан» нэгдлийн зарнм айлаар ороход: -- Хотоос ирсэн хүүхдүүд сүр- хий ажилсаг юм. Саяхан л ганц босоо модгүй байсан газар очиход хэдийнээ сайхан хашаа барьчих- сан байх юм. Яасан хурдан сур- маг, ажилладаг хүүхдүүд вэ? гэх зэргээр хайрлах, магтахыг хос- луулан ярьцгааж байлаа. 40 дугаар дунд сургуулийн багш Б.БАТМӨНХ сан) газар дээр овоолж морь тэ- мээгээр гишгүүлэн, үрийг нь цай- руулж авах ба сайтар цэвэрлээд зөөлөн гал дээр тогоонд хуурч нүдэж нунтаглан гурнл болгоно, Сулийн ба цулхирын гурил нь эмчилгээний сайн чанартай, нх өсдөг, амттай гэж говийнхон магт- даг. Үнэхээр ч тийм шүү, ГОЁО, БАЖУУНА ХОЁР Хангайнхан байтугай ХҮҮХДИЙН ТУС Өмнөгонь аймгийн Бул- ган сумын дунд сургуу. лийн пионер сурагчид Дал бригадып бог мал угаах ажилд туслав. Дол- дугаар ангийн сурагч Ц,. Бат-эрдэнийн удирдсан сурагчдын гавшгай бри- гад богино. хугацаанд 8728 хонь, 68340 ямаа угаалаа. Энэ ажилд су. агч Т. Пүрэвсүрэн, Ї. Цэрэндолгор: Ө. Бааваа нарын олон сурагч сайн оролцжээ. Аймгийн ХЗЭ-ийн хо- рооны ажилтан Т АЛГАА Сэлэнгэ аймгийн Зүүн- хараа хотын нэгдүгээр 10 жилийн дунд сургууль, Мандал сумын 8 жилийн дунд сургуулийн сурагчид хөдөлмөр амралтын зус- ландаа тухтай сайхан амарч, 43 га талбайд төмс, хүнсний ногоо, та- риалж, түүнээ харнуцан ажиллаж байна. Тэд хэд хэдэн бригад болж тал- байн зэрлэг түүж, цэвэр- лээд, одоо ногоогоо манах, хөрс сийрэгжүүлэхэд но- гоочин ах эгч нартаа ту- салж байна. Багш Ж. ЛХАГВАСҮРЭН УРАЛДААНД, Ф .Ф.Ф ЗУРАГ ДЭЭР: Өмнө- говь аймгийн Баян-оБо0 сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 6 дугаар ан- гийн сурагч Ж. Наранцэ- цэг, 83 дугаар ангийн су- рагч Ж. Нарангэрэл нар олон зуун зоодой хийж нэгдлээс пионер сурагч- дын дунд зарласан З00- дой хийх уралдаанд идэвх- тэй оролцож байна. П. ТӨМӨРБААТАРЫН авсан гэрэл зураг ? ? Ф 6 ШЭНГИЙНХНЭЭСЭэ ы єэ СЧ Оцгл АС! «УЛСЫНХАА ХӨГЖИЛД МИНИЙ ОРУУЛАХ ХУВЬ НЭМЭР» В,И, Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионезийн байгууллага пионер сурагчдын зупы амралтын үеэр олонтөрлийн ажил зо- хиож тухтай сайхан амруулдаг баялаг туршлаг гатай, Зовлөлт ориы хүүхдүүд «Улсынхаа хөв жилд миний оруулах хувь нэмэр» гэсэн хө- дөлтөөн өрнүүлж, амралтаараа үйлдвэрлэ- лийн бригадад ажиллаж байна. Энд Зөвлөлт Молдавын нэгэн районы сурагчдын үйлдвэр- лэлийн бригадын ажиллагаанаас төвч өгүүлье Үйлдвэрлэлийн бригадад ажиллах сурагч- дын хүсэлтийг пионерийн байгууллага хүлээн авч бригадын зөвлөлийг байгуулдаг 5 Бригадын зөвлөл хамтралын захиргаатай хийх ажлын гэрээ хийдэг. Энэ жил пионер, сурагчдын үйлдвэрлэлийн бригад эрдэнэ шиш 8 га, наранцэцэг 100 га, жимсний мод 15га,чихрийн манжин 60 га- хариуцан ажиллаж ургацыг улсдаа тушаах гэрээ хийжээ. Хөдөлмөр “ЧЭ5дүн зусланд тав дахь жилдээ ажиллаж байгаа Хїч-1- ЦҮгхҮр хэрхэн яаж амарч, ажиллаж айгаат асуухад, -- Зуны хөдөлмөр амралт маань хичээ- лийн танхимд үзсэн зүйлээ батжуулах, ту- хайлбал биологийн хичээлээр үзсэн хөрс бо- ловсруулах технологи, ургамлын өсөлт хөг- жилтийн үе шатыг тодорхойлох, таримал ур- гамлын үрийг ялгах, химийн хичээлээр үз- сэн бордоонуудыг ялгаж таних, бордоог ямар зорилгоор яаж ашиглах, геометрийн хичээ- лээр үзсэн бухал, дарш, агуулахын хэмжээг практик дээр тодорхойлж чадах зэрэг олон талт ажилд сургадаг. Энэ бүхэнд багш нараас гадна хамтралын мэргэжилтэн агрономнч, эдийн засагч, механикжуулагч ах эсчнар нх тусалдаг. Одоо бид зургаан салазаболж, «Улсынхаа хөгжилд мнний оруулах хувь нэмэр» гэсэн социалист уралдаантай ажиллаж байна. Энэ уралдаанд эхний гурван байрт ша. са- лаа баатар хот Ленинград, Брест, дессоор аялах юм гэж ярилаа. Б. БАТСҮМБЭРЭЛ «ХҮМҮҮСТ БАЯР БЭЛЭГЛЭВ» Зөвлөлт Автономит Бурнад улсын хүүх дүүд Тимурчүүдийн отряд байгуулж «Хү- мүүст баяр бэлэглэе» гэсэн уриан дор ажил- лаж байна. Ялангуяа Улаан-үд хотын пионе- рүүд эхорны дайнд оролцсон ахмад дайчдын ар гэрт туслах, нэрнь тодроогүй баатарлаг үйлстнийг сурвалжлан олох талаар их ажил хийжээ, Зөвхөн 42 дугаарсургуулийнхан эх орны дайны 186 баатрын нэрийг бүртгэнол- сон бол 43 дугаарсургуулийнхан дайнд амь үрэгдсэн 200 хүний 105-ын нэрийг тодруулж, ар гэртнь туслах ажил зохиожээ, Бас зөвлөлт буриадын пионерүүд «Пионе- рүүд барилга дээр» «Пионерүүдээс БАМ-д» зэрэг сэдэвт ажил зохиодог байна. бүхэн нь үнэхээр хүмүүст бэлэглэж байгаа нэгэн ёсє- говийн хүүхдүүд анх хараад гоёог тахн- тад амаргүй. Элсэн дундаас мол- цоглонН ганц нэгээрээ юм уу ХЭД хэдээрээ цухуйж байдаг. Хэрэв түүнийг доош нь ухаж үзэхэд навч, мөчир ер тааралдахгүй, шулуу- хан явсаар ямар нэг үндсэнд хүрч төгссөн байдаг. Үндэс нь гар- лаа гэж бодоход үгүй, харин тэр нь заг, хармаг мэт ургамлын үндэс байдаг. Гоёонд өөрийн үн- Дэс байхгүй. Тийм учраас бусад ургамлын үндсэн дээр бэхлэгдэн, хөрснөөс шимэгдэж ирсэн тэжээ- лийн бодисыг шууд ишээрээ дам- жуулж авдаг юм. Гоёо бол үнэхээр сонин, тэр аяараа дүрс хувирсан нш юм. Энэ нш махлаг зөөлөн эдээс тогтоно. Огтолж үзэхэд хо- нины сүүл мэт сүүн цагаан шүүс бурзайж гардаг. Гоёоны найрла- гад чихэр, цардуул элбэг. Сүү- тэй холих юм уу дангаар нь идэж болно. Говьд бас бажууна гэдэг ургамал бий. Энэ ургамал хүчир- хэг бүдүүн үндэстэй,тэр нь газарт хэдэн тохой шургаж орсон байдаг. Бажууныг намар түүж хүнсэнд хэрэглэнэ. Газар дээрх хэсэг нь хатаж унасны дараа олж түүхэд хэцүү боловч туршлагатай хүмүүс апдахгүй. Бас говийн баавгай (ма- заалай) үндсэнд нь их дуртай тул амархап олдог. Тэгээд ч: Бугын шагай булаастай Булган малгай сөхөөстэй Намайг энд бий гэж Хэн мэдэх ! вэ? Сагсгар баавгай л мэднэ гэсэн оньсого байдаг. ны баяр юм. хонин -БАЙГАЛИА ХАМГААЛЖ, ХИШГИЙ НЬ ХҮРТЭЦГЭЭЕ! э. содон Хүүхдүүд ээ! Бажууны үндсийг зүсэж хатаагаад ууранд нүдэж тээрэмдвэл сайхан шаргал өнгөтэй, амттайхан гурил болдог юм шүү! ямар ч боов боорцог хийж бол- но. -- Тэгвэл хэмжээг лаж олдог юм бэ? Тэр амархай, Томь- бо байдаг! Би. түүнийг чамд аааж с. Бү: зе үнэ өмш-- НЫ Ба багтаамж Бү.» Бухлын сууриас 0,7 мотрийн: дээгүүр хэмшсэн эргэн тойрны хэмжээ (бүс- лүүр), ӨСВӨРНИЙН ХАДЛАНЧДАД аан ни элирэгэх нх ийэ лэн Ёс йл д 9 БУХАЛ, ЮУРУУ ӨВСНЙН ЖИНГ ЯАЖ 0Л701 89? » /ЭЖЭЭЛИЙН НЭГЖ ГЭЖ ЮУ 83? -- Зориг оо! Хэрэв пионер сурагч бүр 1 1. өвс авбал бидний хүчээр ЗОО гаруй тойп өвс бэлт- гэж болох тухай «Пиос- рийн үнэн» сонинд бичсэн байна -- Тийм эз. Би өнгөр- сөн окнл ахтайгаа хамт хадланд явсан. Тэгээд бу хал нуруу хийж, хэмжээг нь тодорхойлж сурсан юм. -- Яасан сайн юм бэ? надад заагаад өгөөч! -- Бодолгүй яахав, Ба- таа минь! Тарамсан өв- сийг хэсэг хэсгээр бөөг- нүүлснийг бухал гэдэг юм. Бухлыг ямар ч хэм- жээтэй хийж болно. 2-2 2-0" -Ш 98-08. нм 9», СО Д Бө-- Бухлын 2 бөгтрө- гийн хэмжээ, Бухлын | суурнас 0,5 метрийн дээгүүр хэмжсэн эргэн тойрны хэмжээ буюу бүслүүрийг бухлын бөгтрөгөөр үржүүлээд тогтмол тоо 33-д хуваахад уг бухлын ерөнхий баг- таамж гардаг юм. Гарсан багтаамжаа ,бухал хийгээд хоносон. хоногийн тоог харгалаан пйг шоо. метр Опсний.. дундаж жингээр үржүүлж, бухлын жинг олио. Цаг шоометр опсций ДУМДанс эОШГ ЛИГ МЭДЭХ па! Судалгаанайс шини байдаг юм, хийгээд 1--5 хоносон. бол їг шоомөтр нь б0:-1г 14: хоносон үндэс» тогтмол т00 Харин бухал бол « 85-48 1 сар болсон бол 00:18 Ч сайр болсон. бол 056 їй-р тус тус бодио. -- Вухлын тухай би сайн мэдэж авлаа, Одоо нурууны тухай хэлж өгөөч! - Оа тэгье, Олон бух- уудыг пийлүүлээд пуруу хийдэг. "Тэгвэл бухлын хойлсон хэмжээг лох уу? -- Болохгүй. Бас өөр томьёо байдаг. Би түү- нийг чамд зурган дээр хэлж өгье. Ба-(0.52,Б-0, 46.Ө). Ө. У Ба--- багтаамж Бө-- пурууны бөгтрөг Ө-- нурууны өргөн У-- нурууны урт түрүүчийн хэмжээг тодор- аргаар” нурууны тодорхойлж бо- БЭ Ы- х.2 ТЖ Дэпрх томийойн доор ло» хих хэмжээнүүдийг таньж бодоод тарсан тоо нь уул нурууны багтаамж болио. ПНуруушихаа. багтаймжийг түрүүчийн. бухлын жинг олсны ногэн. адилайр ину- руу хийсэн хугацааг хар» галаан. шоометр. өвсний дундаж жингээр үржүүлэ- хэд нурууны жин кг-аар гариа, Түүний гээ. 1000-д хувааж тонн-д. шилжүүл- дэг 10м. - Их баярлалаа иайа аа, Би чамаас өөр нэгэн зүйлийг асууя! Саяхан МАХН-ын Төв Хороо, Сайд арын Зөвлөлөөс гаргасан «Тэжээл үйлд- вэрлэлийг нэмэгдүүлэх зарим арга хэмжээпий ту- хай тогтоолд манай улс 1980 он гэхэд тэжээлийн нэгжид шилжүүлснээр 1,1 сая тони тэжээл бэлтгэнэ гэсэн байна. Би тэжээлийн нэгж гэж юу болохыг мэдэх гэсэн байгаа иь шиг -- Тийм э», Ни бяб юшэ- дэхгүй байснаа .илаас асууж мэдсэн. Ерөнхий шитт чанараараа 1 ит хө- шуу будиата (отьёов) тэнцэх хэмжээний тэтээ- лийг иог тэжээлийн иэтж гэдэг юм, Нэг тэжээлийн нэгж нь ерөнхий титү ча- иараараа. үхэрт 1бОтр өөх хуримтлуулах тчадвар- тай. "Тухайлбал : ерөнхий шимт чанараараа -- Бэлчээрийн погоо-- 4,5 иг --Өвс 2,4 кк -- Хошуу будааны сүрэл-- 8,25 ит Эрдэнэшишийн дарш 95 кг тус бүр нь дунджаар 1 нг хошуу будаа буюу нэг тэжээЛИийН нэгжтэй ТЭНЦДЭГ ГЭСЭН. -- Их баярлалаа (о- риг оо! . Ш, БАТСҮХ Д. ЦОГОО » дмэгтэй уулчид Хэнтийн нурууны |Ас- ралт хайрханы «Залуучууд» оргилд авн- ран гарч төрийн далбаагаа мандууллаа. Багийн бүрэлдэхүүнд нийслэлийн 14, дугаар дунд сургуулийн 6-гийн «Б», «Г» ангийн пионер 18 настай Б, Энхжаргал. Б. Заяамаа нар оролцов. ЗУРАГ ДЭЭР: Пионерүүд авиралт хийл: 15 -эмиин өвииж өвч БАЙГАЛИА ХАМГААЛЖ, ХИШГИЙ НЬ ХҮРТЭЦГЭ зузаантайгаар зүсэн, торон дээр | Манай ард түмэн дээр үеэс чи хэр өвсийг хүн малын өвчин ана гаахад төдийгүй нүдэж | нунтаг- ласан үндсийг нь боов, боорцог хийх гурилд бага, багаар хольж амтлах, хөвлгөхөд өргөн хэрэг- лэж байжээ. Эрдэмтдийн судал- гаагаар чихэр өвс нь хөнгөн, хүнс- ний үйлдвэрт туйлын чухал Хэ- рэгцээтэй ургамал болоод байна. Ялангуяа боовны терлийн янз янзын бүтээгдэхүүн, согтоох Ча- наргүй сайхан ундаа хийх, гурил хөөлгөх, тэрч байтугай галын хор хөөсрүүлэгч болгох, усан будаг. бордоо үйлдвэрлэх, савангийн үйлдвэрт ашигладаг болжээ. манай оронд чихэр бага хэмжээгээр (Зураг дээр: чиг мөчрийн Одоогоор өвсний үндсийг бэлтгэж байна. хэр өвсний цэцэг бүхий хэсгийг үзүүллээ). Хүүхдүүд та нар ач тустай энэ ургамлыг түүгээрэй! Чихэр өвс Баянхонгор, Өмнөговь, Ховд, Сү) баатар. Дупдговь зэрэг аймгийн “утагт элбэг ургадаг юм шүү! Ялангуяа Орог нуурын хотгорт үлэмж хэмжээний ЦООГ ширэнгэ ж хүнсний бо- ашиглах, бий. Чихэр өвс тү эмийн гадаадад гаргах Уүнд хүүхдүүд идэвхтэй оролцох үйлдвэрт боломж байна. лон МӨӨГ Хүнсэнд хэрэглэдэг мөөгинг салбант ба цооргот мөөг гэж ан- гилдаг, Танихад амархан. албант мөөгний доод тал нь шилбэнээсээ сацраг хэлбэртэй салаалан, мал- гайнхаа ирмэгт хүрсэн олон ним- гэн салбангаас тогтдог. Харин цоорогт мөөгний малгайн Доод тал нь шүүр хэлбэртэй олон тоо- ны нүхтэй байх ба малгайг хагалж үзэхэд дотор нь нарийхан гуурс цоргонууд байдаг юм. 5 Мөөгийг түүхдээ шор мод буюу хутгаар ухахыг хориглоно. Учир нь ойролцоо байгаа, ил гараагүй нялх мөөг, мөөгөнцрүүд гэмтдэг юм. Хүүхдүүд та нар ойн цагаан, салбан хусандай, барзгар хусан дай, тослог шар, амтат сархиаг, хумбан шар, зэрэг идэшний төрөл бүрийн мөөг түүж ашиглаж сурах хэрэгтэй. (Эдгээр мөөг хаана ур” гадаг. Яаж,таних тухай зөвлөл- гоог «Пионерийн үнэн» сонины 1975 оны Мд9-өөс уншаарай). Одоо мөөг хадгалах тухай. товч зовлос! Эхлээд шорооноос нь цэ- вэрлэнэ. Гэхдээ угаах хэрэггүй. Учир нь ус чийг ихэдсэнээс муу- даж болзошгүй. Мөөгийг бүхлээр нь хатаахдаа ишийг нь 8--4 см- ийн зузаантай. хэрчиж малгайнаас тусал иь авбал зохино. Наранд та- Ойн цагаан Салбай хусандай ША 772 Барзгар хусандай Амтат сархиаг вих юм уу зуухны ойролцоо тавих- Даа хаталтнь таарсан эсэхийг ан- хаарах нь чухал, Дутуу хатсан бол савласан даруй хөгцөрч мууддаг, хэт хатсан бол дараа усанд дэв- тэхээргүй хатуу болсон байна, ИН- гэж хэт хатсанаар мөөгний пунтаг хийж болох юм. Хөрөн мөөгийг хэрчиж хадгал» бал малгай, ишийг 4--б ммгийн сүүдэр газар тавьж эврээгээд да- раа нь пийшин дотор 40 градусаас илүүгүй дулаанд тавьж хатаана. Хатаасан мөөг чийг татахдаа амар тул хуурай газар хадгалах нь чу- хал. Давсалж хатаавал: мөөгийг урь- даар дэвтээх буюу чанаж болгох хэрэгтэй. Модон торхонд дэвтээвэл сайн. Харин 4сыг нь хоногт 2-3 удаа солиорой. Чанахдаа 5--15 минут буцалгах хэрэгтэй. Нэгэнт дэвтсэн буюу болсон мөөгийг давс- лахдаа малгайгаар нь доош Ха- руулж 5--8 см-ийн зузаантайгаар завсраар нь давс, халуун ногоо хийнэ. 100 кг мөөгөнд 4,5--5 "Тослог шар Хумбан шар нг давс, 20 грамм лаврын навч. 10 грамм чинжүү байхаар бодно. Давсалсан мөөгийг сарын Да- раа хоолонд хэрэглэж болно. Биологийн ухааны дэд эрдэм- тэн Ж. ГАЛ «Пионерийн үнэн» сонины ажилтан С, НАДМИД 0 єв эз шииллаошж ? , т Манай өөрийн оронд зохион явуулсан тэмцээ- ний дундаж амжилтаар түрүүлж СИМЕА-гийн шилжин явах цо- 484 ин Олон улсын хүүхдийн ми рамдол» дөртөн төрөлтийн 20 дахь тэмцээн, БИПАУ-ын Мол- пань хотод боллоо Уламжлаат, тэмцээнд 3ХУ, БИБАУ, БИСВУ, .БНАГУ, БИННУ, Би МАУ, БНПАУ, П01 УАУ, БИСРУ, БНСЧСУ, Фин ланд, Франц зэрэг орноос. шал гаран ирсэн 140 гаруй өсвө- рийн тамирчид спортын “уран чадвараа сорилцлоо. Тэмцээн 60 метрийн гүйлт, урт, өнд- рийн харайлт, 150 граммын бөмбөг шидэлтийн. төрлөөр болж, М. Бямбаа ахлагчтай манай хөвгүүдийн. баг 1424 -а оноо авч ЗХУ-ын багийн дараа БЭ хоёрдугаар байранд. шалгарч цом, мөнгөн медаль авч, пио- нер Д. Энхбаатар дөрвөн тө- релтийн нийлбэр дүнгээр 312 :: оноо-авч мөнгөн медаль, А. Мөнхцэцэг 150: граммын бөм- бөгийг 59,10 м шидэж хүрэл медаль авлаа. тамирчид мыг гурав дахь жилдээ авлаа. нгэж-манай өесвөрийн..та- мирчид хоёр цом, долоон мөн- төн медаль, пэг вх орондоо авчрав хүрэл медаль | | ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ 10 ТЭЙЦЭНН НЭРДҮҮЭЭР: БАЙРЫН 1ЛНШЛТ 60 МЕТРИЙН ГУЙЛТЭД ХөвгүүдээсЙ БНСРУ-ын И. Диди 7,27 сен Охидаое БНУАУ-ын В. Юлиа- мас 7,71 сєн УРТЫН ХАРАЙЛТАД Хөвгүүдээс БНПАУ-ын П. Анджей 5,97 м Охидоос БИБАУ-ын Г.Науна 5,50 м ӨНДРИЙН ХАРАЙИЛТАД Хөвгүүдээс ЗХУ-ын Г. Вла- лимир 1,81 м Охидоос: БНСЧСУ-ын 8В. Ивона 1,63 м БӨМБӨГ ШИДЭЛТЭНД Хөвгүүдээс БНКИУ-ын Х. Ло» лєз 79,60 м Охидоос БИИУ-ын М Мария 64,05 ми ПОЗ ӨСВӨРИЙН . ТАМИРЧИД НАНЬД Дараа нь туг хотод олон ул су «Иййрамдлал» дорвоп- то ролхийпн тэмцээний. өохион: бай- туулах хорооны бага хурал бо- лон. Бага. хурлаас. дорвой лорол- тийн. уртын. харайлтыг 1978 оноос эхлэн. хасаж дундын аайн (охидын 500 метр, хоргүүдий» з00 метрийн) гүйлт оруула- хаар шийдвэрлэн Хурд хуч шалгах, тэмпааний шаг ИЛР хурат 210907 2 (10) 3 Э ! ШТ01111 Уламшлйлт ЦИЦЛИИиЇЙ улсын өспор үсийпхний эв мөг- дол паїїримдал. похорлолийг 10, бэхжүүлж, спортип ярга турш- лага солилцсон чухал арга хэм- энээ болж опгорлөо. БНМАУ-ын спортын мас- | тер Ш, БЯМБАЖАВ Мапай тусгай сурийлжлагч | С. БОДООШ Г Багаараа мөн- төв медаль ав- сан М. Бямбаа ахлагчтай хаөв- ї гүүдийн багийн ? тамирчид Г. Эр- дэнэбаатар, М. Бямбаа, Б. Бат- с: туул, Д. Энх, «| баатар, Г. 1 Ариун-эрдэнэ, Н. “Отгонбаяр | яар. - 124) Зуун тавив єрам- мын бөмбөгийг 59,10 м шидэж хүрэл ме-" даль хүртсэн А. Мөнхцэцэг, бур у г4 БЕ тойтгёа()0 ОЛИРМРПИЯН ИХ Г|ХАЛАУ Мападын. Мопреаль жотод лэл- хийп спортын их баяр наайдам-- зуны олимпийн ХХЇ тоглолт У! сарын 17--81-ний өдрүүдэд ам- жилттай. болж, өнгөрөв. Зуны ХХ! олимпийн тоглолтын аваргын 198 алтан медїлийн төлөө дэлхийн өнцөг булан бүрээс. ирсэн 119 улсын 9000 гаруй та- мирчин спортын 21 төрлөөр өр» сөлдөж дүнгээ гаргажээ. Багийн албан ёсны биш дүнгээр ЗХУ-ын тамирчид 47 алт, 43 мөнгө, Э5 хүрэл медаль авч 785,5 оноогоор 1 байр, БНАГУ-ын. тамирчид 40 алт, 25 мөнгө, 26 хүрэл медаль авч 834 оноогоор 11 байр, АНУ-ын тамирчид 84 алт, 34 мөнгө, 25 хүрэл медаль авч 011,75 оноо- гоор 111 байранд шалгарлаа. Олим- тийн тоглолтонд амжилттай оролц- . сон шилдэг арван багийн тоонд ЗСБНХУ, БНАГУ, БНПАУ, БН БАУ, БНКУ, БНСРУ, БНУАУ зэрэг социалист орны багууд ор- жээ. хуй М БАЖБГ ХХЇ ,олимпиос зөвдөлтийн та- мирчин Н. Андрианов 7 медаль, (дөрөв пь алт), БНАГУ-ын чамир- чин Н. Эндер 4 алтан медаль авс- наас гадна залуу тамирчид хүчтэй өрсөлдөгчид болохоо харууллаа. Зөвлөлтийн арван тавхан настай охин Филатова, Румыны тамир- чин, дунд сургуулийн сурагч Надя- Номанечи нар аваргын алтан ме- далиар энгэрээ мялааж спорт с0- нирхогч олны хайр талархлыг хүлээв. 78 : - Манай тамирчид зуны -олим- вийн ХХЇ тоглолтод бөхийн ч9- лөөт болон сонгомол барилдаан, бонсын зарим жин, байт харваа, буудлагын зарим төрөлд оролцов. Чөлөөт бөхийн барилдаанд дэл- хийн хоёр удаагийн аиарга, спор- тын гавьяат мастер Э.Ойдов лиип- дээ 11 байр эзэлш мөнгөн медаль, спортын мастер Г. Хишигбаатар, спортын гавьяат. мастер М. Хой- логдорж, Ц. Нацагдорж, Х. Баяв- мөнх нар шагналт байр эзэлж. манай чөлөөт бөхийн баг 12 оноо- тоор У--У1 байранд оржээ. 2Нү- до барилдааны хамгийн хүнд жинд Т. 2Налаа шагналт У--У1 дугаар байр, . буудлагын тамирчин М. ТНанцанхорлоо бага налибрын вин- тов бууны 15460 сумны оролд- логод 592 оноогоор 10 дугаар байрыг тус тус эзэлжээ 1976 оны олимпийн наадмын хаалтын . ажиллагаан -дээр энэ наадмын буухиаг 1980-онд ЗХУ- ын нийслэл Масква хотод шил- хүүлэх ёслолыг баяр баясгалан- тайгаар тэмдэглэв. ”Д.НАЯНТАЙ чжисжллвлыгеэлээсэстгү(тэггэгрЄшэгээхэ сэтгэмж Эрхлэгчийг С. НАДМИД Д. Сухбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбипатад хэвлэв. БВРВБВНВ нг Ви ---- ----(0 А--83404 43. “лс ЭМ идецс--14140 «МАНАЙ ЯРУУ АЛДАРТ ХӨДӨЛМӨР, СУРЛАГАДАА БОЛОН ЦЭРГИЙН- ХЭЭ ҮҮРГИЙГ БИРЛҮҮЛЭХЭД ОЛСОН АМЖИЛ- ТААР БИД БАХАРХДАГ, ХОДӨЛМӨОРТ х4111151:110 ГҮЙ, АВЬЯАСЛАГ, КОММУНИМЫН ЭРХЭМ ДЭЭД ЗОРИЛГОД ХЯЗГААРГҮЙ ҮНЭНЧ ХАЛАЛ МАНАЙД ӨСЧ БАЙГААД БИД БАЯРЛАЛЖГ БАЙ: НА, ЭНЭ БОЛ НАМЫН ОЙРЫН ТУСЛАГЧ, ИАНД- ВАРТАЙ НӨӨЦ БЭЛТГЭЛ, ЭГНЭЭНДЭЭ 140 ГЛ- РУЙ МЯНГАН ХӨВГҮҮД, ОХИДЫГ БАГТААСАН МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ ЗАЛУУЧУУДЫН 9В- лэлийн Том ГАВЬЯА 10М», (МАХН-ын ХҮ нх хурал дээр 10, ЦЭДЭН- БАЛЫН тавьсан илтгэлээс), “ЗЗ3-дахь жилдээ ф. 4 Эс 52 (1432) 2 1976 оны 8-р сарын 25. : Ф ЛТЗАРЕА ЭНЭ ЖИЛ 12 МЯНГА ГАРУЙ ОР, СУУ- ДАЛТАЙ СУРГУУЛЬ, ЦЭЦЭРЛЭГ, ДОТУУР БАЙРНЫ 80 ГАРУИ БАРИЛГА АШИГЛАЛ- ТАД ОРНО. ТЭДГЭЭРИЙН НЭГ НЬ НИИС- ЛЭЛИПИН 62 ДУГААР ДУНД СУРГУУЛЬ ЮМ. БАРИЛГАЧИН ЭГЧ МЭНДЧИЛЖ БАЙНА. ЗАЛУУЧУУДЫН 3 ф Үнэ-10 В,С УАлтан нарпы цацрал гэмээр Аз баярын мишээлтэй Ассан галын дөл гэмээр Аранзал улаан бүчтэй Би-Пионер! Бид-Пионер! Аавтай бид! Аав минь Аз жаргалын наран- Ардын Хувьсгалт Нам! Ахтай бид! Ах маань: Мохошгүй зоригтой Яндашгүй гавьяатай Мопголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл! Бидний ах: Төрсөн өдрөө . А «Магнаг үсэгтэй туг»-ийг Түүнийхээ маргааш аялсан. юутай гоё байдгийг Хувьсгалын дайсалтай тулалдаж -- ялсан! Бидний ах: Ардын Намынхаа Баруун гарын түшиг билээ! Аз жаргал 2 Эрдэм соёлын цэцэрлэгч билээ. Залуурч мэргэн Намын Хүү болж мэндэлснээрээ Залуучуудын Эвлэл-Ахын Дүү болж хүмүүжсэнээрээ Би бахархана Бид бахархана Эвлэл-Ахынхаа Эгнээнд жагсана. Бидний ах-- Ард түмний сор-залуусаар Ариун эгнээгээ дүүргэсэндээ бахтай Ашдын хөгжлийн луужин-Намаар Алс ирээдүйгээ заалгасандаа хүчтэй! Т. ГАЛСАН Г-2 хөн хүн бүхэл бүтэн барилгыг нэгэн адил сурагч байсан мэднэ. в--- Б И Н ИЙ ахархан хугацаанд барьж ч болохоор будаг үнэртэж, Яарч байгаагийн гол учир Тэмдэглэлийн болно. Жишээ нь 920 хүү- шил толь мэт гэрэлтсэн цоо энэ шүү! чинь дэвтэрт хэд хичээллэх, орчин үеийн ШННЭ “танхимд хичээллэх Дүү нар аа Бидний 68- БОЛЭГ Би зхлээд барих бэл- гийнхээ тухай биш, «Бид» гэсэн үгийнхээ тухай та нарт цөөн үг хэлье! Бид бол хэдхэн жилийн өмнө наймдугаар анги, Д8- раахан нь тєхник мэргэж- лийн сургууль төгсөцгөөж, барилгын төрөл бүрийн мэр- тэй болсон дандаа 32- УЛ, Өрөгч, мужаан, шаварчин сайтехиинч, будагчин, арима- турч, шилчин, нранч, Ба- рилга барихад хичнээн олон төрлийн мэргэжил хэрэгтэй байдаг гэж санана, Гэтэл тэр бүхнийг эзэмшсэн цөв- гурван «давхар барилгыг бид бараг “-налн- долуулахнаа барыж байна. Тэгэхдээ (18 сарын хугацаанд хийх аж- лыг 14 сарын дотор багтааж энлэлийнхээ 55 жилийн Ой, хичээлийн шинэ. жилээр дуусгах үүрэг авсан гээч! Манайхаар ирсэн хүмүүс сурвалжлагч нар бидрийг «Ёстой шижигнэсэн залуус! Ёстой эх оронч санаачилга гаргалаа, Залуучуудын гавшгай үйлс гэж ийм л байдаг байх» гэхчилэн магт- даг, бичдэг юм, Үүнд бид их урамтай байгаа! Хүн бүр өдрийн 8 цаг тутамд 9-410 цагийн ашил хийж байна. Илгэж амжуулахгүй, Яа- рахгүй бол болохгүй, Бид тун саяхан та нарын риад дуусах дөхөнс байгаа- эрдмийн саруул ордон хаал- ган дээрээ «Нийслэлийн 62 дугаар дунд сургууль» гэсэн хаяг хадаж, анхны хонхон дуугаа хангинуулах мөч ойр- тож байна. Энэ хонхон дуу бол өчигдрийн сурагч, өнөөд- МХЗЭ-ИЙН НЭРЭМЖИТ ГАЗРУУД 1 Төв аймгийн Уг- рийн барилгачин залуучууд таалын сангийн аж Уу биднээс шинэ таван жилийн ахуй 4 төлөвлөгөөний эхний жилд, 2 Нийслэлийн Ш эвлэлийнхээ түүхт ойгоор дунд сургууль та нарт барьж байгаа бэлэг болох том” шүү! гэ Улаан автав Ха, Хичээж сайн суралцаарай! лын үйлдвэ ЭЭГ) Улаанбаатар хотын 4 У д Эд барилга трестийн лаанбаахар” 9: Д. Гаваа даргатай мөр замын нлчит тЗ- нэгдсэн... бригадын рэгний засварын га- р ажилчин, МХЗЭ-ийн !1 зар гишүүн 5 Сэлэнгэ айм- Ц, БЯМБАСҮРЭН гийн. Шаамарын жээлийн аж ахуй тэ- ЗЛЛГАЙЖ ҮЕ» АЯНЫ ХОЁР. ДАМ АЯНЫ ЗОРИЛГО Пиоперийн бүлгэм, бүлэг салаа, бїйта, чуудын баг араат, инопер байтарчууд бү хон сурлага, ходолмор, урлаг спорт, олон онцгой иамшилтаайр, цугай их Онтлбрийн социалист их хувьсгалын 00 тсилийн ойг угтан ахмад үенд иїхний хунс, галт баатарлаг, ходолморч дайчин улам МАХИ-ын нийтийн ажлын лалаас. цаг Имагт. суралцан, Нэг, «Миний эх орон--БИМЛУ» -- Эх ороц, МАХН, МХЗЭ МПБ-ын түүхийг судалж их Лепип, Сүхбаатар парын үйл амьдралын жишээгээр: сурч ходолморлон БИМЛУ-ын хууль Хоёр, Эрдмийн далай сурлагын -- Сурагч бүр онцсайн суралцаж ХИҮГҮЛЫГ ) Ч, зохио чанараа ахиулж социалист уралдаа тогтоомжтой тапилцаж биелүүл. -- Орчин тойрондоо зайхныг түгээж, ай торох ёсыг эрхэмлэнэ, ЖИЛД 30ХН0Х АНЛЫН УДИРДАНЖ ХУП их хурлин шийдвэрийг пиопер су- рагчдын АМРДРАЛД бүтээлчээр хэрэгжүүг лэн. Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Сүхбаата- рын хоёр одонт МП1-ын нэр хүндийг өн- дорт авч яс ажиллах явдалд аяны гол ! го оршино, ЗЛАУНЫ й3 октибрийн социалист хувьсга- лын 60... жилийн Ой гтаж «Октябрийн тулац дор» уриагаар 4 алгамж үе» шог 2 дахь экилийн. ажлыг доорхи долоон ж гүүрээр зохион байгуулиа. -- Байгалиа хамгаалж: хишгий нь. хүртэв хӨдөл- гоон ориүүлиэ. -- Түүх , дурсгалт газрыг хамгаалиа. иарийц сайн социалист -« Сэтгэй бодох авьяас чадвараа. хөгжүүлж йн гуйланд суралцана. кис Хүргэл НОМТОБ байнга нөхөрлөж «номын сайн нөхөр» үнэмлэх, Д.Нацагдорж тэмдгийн болзол хангана. байгуулна. «Ажилчин, Гурав. Социалист бүтээг байгуулалтад -- Намын эдийн засгийн бодлогыг хэрэг- жүүлэхэд идэвхтэй оролцоно. -- Хөдөлмөрийн тавдугаар улирлаар эх орны- хоо социалист байгуулалтанд пиопер бүр тодор- хой хувь нэмэр оруулна. -- Улс олон нийтийн өмчийг гаалиа. хайрлан хам- Дөрөв, Авьяас билэг, уран чадвар -- Гоо зүйн мэдлэгээ өргөтгөн ,авьяас билгээ хөгжүүлнэ. -- Пионер бүр дэлхий дахины болон ЗХУ, ах дүү социалист орон, өөрийн орны соёл урлаг уран зохиолын шилдэг уран бүтээлтэй танил- цаж сурлага, хүмүүжилдээ тусган урлагийн аль Тав. Эрэлхэг зориг, авхаалж самбаа - Пиоиер сурагч бүр эх орноо батлан хам- гаалах хэрэгт биеэ бэлтгэн, биеийн тамир цэ- рэгжсэн тоглоом, спортын хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцоно. Монголын Ардын армийн түүхэн замна- лыг судлан, бүлгэм бүр «Дайчин алдрын тан- хим». булан байгуулж «Ардын армийн залуу халаа отряд», «Хилчдийн залуу халаа отряд»- пионер сурагч бүхэн оролцож орчин үеийн цэргийн зэвсэг техниктэй танилцана. Зургаа. Найрамдал-нөхөрлөл --Пионер сурагч бүр пролетарийн интерна- ционализм, Мопгол-Зөвлөлтийн ард түмний мөнх пайрамдалд чин үнэнч үзлээр хүмүүжин ЗХУ болон .ах дүү социалист орпы өсвөр үетэй най- рамдал нөхөрлөлөө бэхжүүлнэ. -- Аугаа их Октябрийн социалист хувьсга- лын 60 жилийн ойд зориулан Артект болох Олон улсын хүүхдийн «Наран үүрд мандаг» анхдугаар их наадмыг угтаж Монгол-Зөвлөл тийн ард түмний гай бат найрамдал хамтын ажиллагааны яруу алдарт түүхээс судлан В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын Пиолнерийпй Долоо Баатарчууд -- Баатарчуудыг зориг тэсгэртэй хөдөлмөрч хамтач үзэл санаагаар хүмүүжүүлж пнонерийн найдвартай халааг бэлтгэх ажил зохино, -- Пионерийн бүлэг хамт олноороо баатар- чуудын багийг шефлэн авч баатарчуудыг хү- мүүжүүлэх ажилд пионер бүрийг татан орол- цуулж баатарчуудад В.И. Ленин Д, Сүхбаата- рын үйл амьдрал МПБ-ын түүх дүрэм, тангараг дууг сурталчлан судлуулж: пнонерт элсэх бэлт- гэлийг хангуулна. 23 АЯНЫГ ДҮГНЭХ ЖУРАМ Онтябрийн социлиаст их хувьсгалын 60 жилийн түүхт ой угтсан залгамж үс аяны хоёр дахь жилийн ажлыг 1977 оны 6 дДу- гаар сарын 1 хүртэл зохио! яипуулиа. лсын хэмшээїд| шалгарслн пиопер су» шинэ цииии ишиг ший “ын Төв Зөвлөлийн хүндэт дэвтэрт бичнэ. өл» -- «Сүрэг хамгаалах нөхөрл ? малчны залуу халаа» бүлгийн ХӨДӨЛГӨӨНИ 0, дөлмөрийн төрөл бүрийн цуваанд Д: оролцоно. жимс -- Эмийн болон олон наст ургамлын ҮР» мөөг, самар түүх, хаягдал цаас, яс, 5292) ноос цуглуулан, социалист хуримтлал бий лгоН хүүхдийн төлөө фондод оруулна. нэгэн төрлөөр дугуйланд суралцаж, бие даан” өөрийн ЗЭРЛаО билэг уран чадварыг хөгжүүлнэ. -- Эх орныхоо түүх соёлын дурсгалт зүйл, газрыг хайрлан хамгаалж, олж нээх, сэргээн босгох ажилд идэвхтэй оролцож” ардын урлаг уран бүтээлийн шилдэг ӨВ уламжлалаас сурал цана. -- Биеийн тамир спортын аль нэг төрөлд су- ралцаж пионер бүр ХБХБ тэмдгийн норм бие- лүүлнэ. - «Пионерийн үнэн» сонин, сэтгүүлийн нэрэмжит цана, дугуйн аварга шалгаруулах тэмцээн, цэрэг тоглолт жагсаалын үзлэг, пуужин уралдаан зохион явуулна. -- Усанд сэлж сурах хөдөлгөөн өрнүүлж сур- гууль, бүлгэм, анги бүлгээрээ шатарчин, даам- чин цаначин, тэшүүрчин болох нийтийн кросс, хол ойрын аялалд өргөн оролцоно. «Залгамжлагч» спортын спортын загварын байгууллагын баялаг туршлагаас сурч, Тимур- чүүдийн болон Монгол-Зөвлөлтийн домогт баат- руудын нэрэмжит бүлгэм, бүлэг болох хөдөл" гөөн өрнүүлнэ. -- Ах дүү социалист орнууд болон ЭЗХТЗ, НҮБ, СИМЕБА, ТОНЕСНО зэрэг олон улсын байгууллагын үйл ажиллагааны талаар пионер бүр анхны мэдэгдэхүүнтэй болно. --Дэлхийн оюутан залуучуудын ХТ их наад- мыг угтаж өсвөрийн залуу үе «Империализмыг илчилж байпа» гэсэн дэлхий дахипы кампанит үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож «Найрам- дал-нөхөрлөл» сэдэвт дууны баяр цуглаан з0- хион байгуулна. -- Баатарчуудын 50 жилийн ойг пионерийн бүлгэм бүр октябрийн хувьсгалын 59 жилийн ой, Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын гэрээ бай- гуулагдсаны 55 жилийн ойн үеэр-тэмдэглэн өн- гөрүүлнэ. 1 Кг, -- Д.Сүхбаатарын мэндэлсний өдрийг угтаж баатарчуудын 20 хоногийн ажил зохионо. -- Пнонерүүд (орон сууцны хороололд) янз бүрийн насны хүүхдийн бүлэгт баатарчууд, цэ- цэрлэгийн насны хүүхдийн чөлөөт цагийг зөв бо? ловсон өнгөрүүлэх ажил хариуцна. инииииигиингинииглтиинниииинииишгииииигнингииициинининниненицининини рагчдыг МПБ-ын Төв “Зөвлөлийн алт, мөнгө, хүрэл медаль, диплом ах дүү С0- циалист орны пионерийн зусланд амрах эрхийн бичгээр шагнаж улсын тэргүүний пиоперийн зөвлөл, бүлгэм, бүлгийг МПБ- Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭ МПБ-ын төв зөвлөл жит эв, Ї Зуны амралтга хэохэн онгорүү- лэв гэсэн манлй сурвалжлагчийн асуултад Төв аймгийн пиопер су- ингэж хариуллаа, Нийсэлэлийн ат” : 5 дугаар сургуу- с2 м ээ гмд саар айгийн сурагч - Би Баяндэлгэр сумын «Хэрлэн баян» нэгдэлд. үнээний байр засалцаж, хонь ямааны |ха- шаа барьж сурлаа. Бас ямаа сааж сурлаа. Їон сургуулийн наймдугаар ацгийн сурагч АМАРСҮЛД,: -- «Хэрлэн баян» чэгдлийн Галуутын бригад дээр малын ха- шаа барилцаж, хөрзон ховхолж хэвтэр бууц засалцлаа. Би морь унаж чаддаггүй байсан. Одоо унаж, чадна. Түүгээр ч барахгүй эмээллэх, хазаарлаж чаддаг бол- сон. Бидэнд чөдөрт тогтдоггүй хоёр морь байсан. Түүнийг би хэрж АМРАЛТААРАА сурсан. Монг сургуулийн наймдугаар ан» гийн сурагч ЧИМЭГМОНХ: -- Їи их зохиолч ШМацагдор, үсийг төрсөн пнутагт ходолмор-дус- ланд очиж амарлаа. Байгаль нь их сайхан, Мацаг дорж гуайн «Миний нутаг» |шү- лэгт гардаг «Хөх тэйгэр цэлмэ- сэн» ходоо цайдам путаг байн, Би энэ зусланд анх ирээд ямаа- чаас тийрчих вий гэл айдаг бай- сан бол одоо сааж сураад сүүгий нь хоөөрүүлж өрмий нь авац, тараг бүрдэг болсон. Баянцогт сумын Гупын эмийн фер- ангийн , сурагч ЭНХТУНГАЛАГ: -- Манай өнд зөвлөлтийн тус- ламжаар. барьсан 400. үнээний ферм байдаг. Цахилгаан | саал- тууртай, Онд миний өэж “ Оюун ажилладаг, Ээж цамын ХУЙ. их хуралд оролцсон, Ээжийг үнээгээ сайж | дуусахаар би саалтуурыг нь. угааж, вандан дээр тавьдаг: Ви Цоохондой гэдэг їїзэиїдээ хайртай, Цоохор биетэй болохоор тэгж цэрлэсэн юм, Цоохондой их сүүтэй, Сүү ив амттай, Манай энэ фермд зонлолтийн мэргэжилтэн ажилладаг. Би тэд- нийг танина. Тэд иадад их сайн. Саалтуурын мэргэжилтэн Васи- цолай Михаилович партай би мөө- голд явдаг, “Тэр ах манайд ирж айраг уудаг. Надад орос хэл зааж, үнээг «коропа», адууг «лошадь» сүүг «молоно» гэдэг юм гэж хэлж огсон, Ч Төв аймгийп. Батсүмбэрийн ДУ!Д сургуулийн дөрөвдүгээр ан- гийн сурагч. АЛТАНЦЭЦЭГ: -- Миний ээж Батсүмбэрийн САЛАг цогоошл.. мэгдүгээр брига- дад ногоочин, Миний ээжийг Хө- дДолморийн баатар Должинжав гэ- Дэг. Миний ээж 1 га газраас. 100 тойн байцаа хураах гэж байгаа. Би талбай дээр иь ажилладаг, Би ногооны бүх торлийн зэрлэгийг мэддэг болсон, Ээж өглөө эрт га- раад орой болтол талбай дээрээ ажилладаг. Тэгсэн ч гэсэн ердөө ядардаггүй. бага сургуулийн цэгдүгээр МАНАЙ СОНИНЫ томилолтоор ш-ыив гн Хэдэн ын | | | | ! | ГОВЬ-АЛТАЙН ПИОНЕРҮУД | | | | сүрэгт бий. Энэ даагыг эцэг нь Ерөөлтөд бэлэг болгон өгчээ. . Ерөөлт алаг даагаа 60--80 см- ийн өндөртэй сааданд харайлгаж дуртай цагтаа хэвтүүлж сургажээ. Саяхан аймгийн төвд Б. Шам- гай ахлагчтай «Морин спорт-эмнэг сургалтын секц»-ийн тоглолт 0б0- лоход Ерөөлт алаг даагаа хэв- түүлж, харайлгах зэргээр тоглолт хийж үзүүлсэн юм. АЛАГ ДААГАТ!1 Бяцхан хүү ЁЕреөлт сургууль- тай алаг даагаа унаж, баруун эн- гэртээ «эмнэг сургалтын спортын гуравдугаар зэрэгтэй тамирчин» зүүгээд Говьалтай айм- Адуучин Шамгайн хүү Ерөөл- тийг «Адуунд хорхойтой хүү» гэж нутгийнхан нь магтан ярьдаг. Ерөөлт таван настайгаасаа даа- та сургаж, аймаг, сумын баяр наа- дамд хурдан морь унан уралдаж, адуу маналцаж аавдаа болжээ. тэмдгээ гийн Эрдэнэ сумын дунд сургуу лийг зорин давхина. тусалдаг -- Үүрийн цагаан туяанаар | сайн морио унаж, адуугаа хураан, унагаа барих тун сайхан шүү гэж Ерөөлт хүү ярих дуртай. Ерөөлт жил бүр 20--48 даага сургаж, нэгдэлдээ хүлээлгэн өгдөг юм. Ерөөлтийн алаг даага гэж «Эрдэмтэй» даага эдний адуун -- Би зуны амралтаа- раа Алтай хотын хүүхэд 5 залуучуудын цэцэрлэгт та- ван мод тарьж арчлан ургууллаа. Зуны даалгавраа ам- жилттай биелүүлж, таван сав цэцэг тарьж, загасны аквариумтай болсон гэж Алтай хотын .хоёрдугаар 10 жилийн Дунд сургуу- лийн сурагч, онц сурлага- : тан, А..Эрдэнэбилэг яри- 7 лаа. Зураг дЭэр: А. Эрдэнэ- | билэг тарьсан модоо ар, чилж байгаа нь, В, АЛЗАХГҮЙН авсан гэрэл зураг Говь-алтай аймгийн АЛ» тай хотын хоёрдугаар 10 жилийн дунд сургуулийн «Пиоив- Зураг дээр: Алтай хо. тын хоёрдугаар 10 жилийн дунд сургуулийн гуравду, иар 24 дрэрыон гаа... гаар ангийн сурагч (Би- нэн» - 2 ? 5 Бал ЁВРнР, ОЛОН” наст РУУун гар талаас) Н, Баяр. ургамлын үр түүх даал- Тогтох, Д, Эрдэнэцогт, Т. гаврыг амжилттай бие- Тогтохбаяр, 9, ӨЭрдэнэби» лүүлж байна. лэг нар үр түүж байгаа нь. “хүү гурван лий Федорович, зоотехиикч |Ни- «НИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС» Кафбиофаторын зүү Ургац хураахад хүүхэд бүхэн оролцох ёстой. Бин Эрдэнэнбат хүү гурван найзтайгаа. өглөөнийхээ рейст гарлаа. «Рейс» гэ- дэг нь тэдний . нэрлэс- нээр намрын ургацын Цу- ваа -буюу унадаг дугуйны төмөр түрж гүйдэг нэг тө- рөл тоглоом аж. Гэтэл сумын дэлгүү- рийн үүдэнд урьд үзээгүй «ГАЗ-69» машин «хам- раа сөхөн» зогсч, жолооч нь ямар нэг зүйлийг эрэн газар шагайж байгаа ха- рагдав. «Рейсийнхэн» урал дан очлоо. - Ээ дээ хүүхдийн нүд өлөн гэдэг. Алив хүүх- дүүдээ гялгар өнгөтэй зүүрхүү, юм эрээд байгаа- рай! гэж албаны бололтой хоёр хүн ам өрсөн өгүү- лэв. 17Колооч бололтой нам- хан хүн шууд машин доо- гуураа мөлхөн орж, -- Карбюраторын зүү- гээ гээчихээд олдоггүй. Таван ч хүнээс гуйгаад байдаггүй хэмээн ганцаар үглэнэ. Гэтэл | Эрдэнэбат найзтайгаа шурдхийн алга боллоо, Гэртээ харивал аав нь ямар нэг дарх хийгээд зав алга. -- Аав аа энд нэг жо- лооч карбюраторын зүү- гээ хаячихаж гэнэ. -- Өө тэгээ юу? -- Уначихаар олдохгүй юу? -- Яггүй дээ -- Танд байхгүй юу? -- Байхгүй ээ. -- Нэг талдаа үзүүр, тэй, нөгөө талдаа жижиг дөрвөлжин суурьтай гял- гар төмөр мөн үү? -- Мөөн мөн. - Та «69» байсан, Тийм ээ? -- Тэгэлгүй” яахав, -- Тэр зүү ховор уу? -- Үгүй чи чинь юу гээд байна аа, Алив гарч тогло... Эрдиэлэбат хүү гомдол. тойёо гарлаа. Дэлгүүрийн үүдний. машин нөгөө л янзаараа жолооч нь юмаа эрсэн чигээр. Өглөөнөөс хойш зургаан цаг өнгөрчээ, Өрдөцэбат хүү гэртээ ор- лао. барьж Өхөүэнбоотсомо сускс1.6 ї 22 дүрслххаё ажи сулЧллгС! Өтехфэсжбуоо саг20 тэтэттэ “рагч Ч. Эрдэнэбат МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ шиг шитинииниииийниининининэшиииии ти 62-52 тээ, / -- Аав аа, нөгөө ма- шин чинь байж л байна. -- Өө тийм үү -- Жолооч нь их цан- гаж байгаа байх даа. -- Гуанз нээгдээ биз. - Хол явбал оройтох байх даа. - Юу холдоо аж, Ур- гацынхны түрүүч ирлээ гэсэн, Энүүхэн бригад юу байхав- -- Карбюраторын зүү танд байхгүй юу? -- Үгүй ингэхэд чи ер нь юу гээд өглөөнөөс хойш... эс -- Аав аа та адилхан л жолооч шүү дээ. Зүү байвал өгчих л дөө гэж хүү эрсхэн хэлэв. Аав нь гарвал нэг ма- шин дэлгүүрийн үүдэнд зогсч, гайхсан гурван хүн хольхиж байна. «Нээрээ л хүү минь үнэн юм хэлж» хэмээн бодсон Чойжилжав сэлбэ- гийн хуучин саваа уудалж нэг зүү олоод хүүдээ өг- веөс тэр чихрээр шагнуул- сан адил год хийн гарч гүйлээ. Ийнхүү Сэлэнгэ аймгийн Орхоны сангийн аж ахуйн төвийн 8 жилийн дунд сурлийн П ангийн су. чухал сэлбэгээр саатсан жолоо- чид тус болж сэтгэл ам- рав. Жолооч ах баярла. сандаа толгойг нь илж: -- Яасан сайн хүү вэ? Лав пнонер биз. Үйлс чн- нь бүтэж яваг гэж ерөө- эээ. Хүүхдүүдээ энэ бол жя- рийн нэгэн үйл явдал биш шүү. Зөвхөн наад зах нь тэхэд намрын ургац ху раалтын яаралтай ажлаар явсан тэр тэрэг дахнад хичнээн ч цаг саатаж бо- лох байв. Гэтэл нэг цэг гэдэг ямар үнэтэй билээ. Зөвхөн нэг мипутанд 13,6 Хос гутал, 3 метр ноосон даавуу, 178 кг Ноа вэрлэдэг шүү дээ. нь Эрдэнэбат хүү хүнийг Дан-, Даа баярлуулж явдаг гэ- нэ. - СЕРГЕЙ МИХАЛКОВ (Болсон үйл япдал) Сургуулийн гурван. пайа Сурагч гурван охин, Энэ зууванхай, Эгэлгүй тунгалагхай, Эрдпийн болор паарыг Эрэп эрэй явж їШилэп: шилэн авчээ, Дэлгүүрийп тавиур, элгэц үзмэр дээр Өрөөстэй ярайсан, Өдий төдий п арпнаас Эпэ зуувалхан, 21 ава тОГООЧ 24 рэалалний 13 о28, до 2 й тунгалаг ваарыг Эрхэмлэн сонгож, авчээ, Эхлээд болор ваараа, Зина Их болгоомжтой тэврэн гарч. Дэлгүүрээс холдсон хойпо Дэргэдэх Тамарадаа өгчээ. Хэсэг яваад Тамара нь 1Непя охиндоо өгөхөд л Хэрэг бишдэж, хөө тарьжээ Бойлхойдуу хөдөлгөөн... Болор ваар газар уналаа Огторгуй тэнгэр, Тазар: дэлхий аяараа Охидын нүдэнд Будантай. бүрэлаэл, Хапип гэрэлт пар д Хагархай паарим Болор хэлтархийгэас - Молор: тула ойлгож байлаа, Сургуулийн. гурван най, Сурагч гурван. охиц Япгай. дардан аам Дээр Яг хошин аогсцоэ, Хажууханд нь байсан Харуулын саргийлагч ириг -- 1Оу болов? хэлээч г - Хагаа, Х га,,хагарчих элээч. таминь, Ингээд тэр гурван охип Хэнгэнүүлэп уйлж гарчээ. Санаа нь зовсоп хүмүүс тойрч: -- Юу болов? хэлээч та минь гэнэ. --Хага..хага..хагарчихлаа Хаана нь юу учирчихав? -- Нэг л шил хагарсан юм байх. Нэг их сүртэй ч юм алга даа. -- Үгүй ээ шил биш, Болор! гэж Үеийн” охид зэрэг хэлээд:-- Бэлгэнд бид авсан юм, Бидэнд анги даалгасан юм. Бэлгээ. авч яваад,..хагалчихлаа. Одоо бидэнд ваар ч байдаггүй. Оропд нь авьяа мөнгө ч байдаг- гүй гэв. -- Яасан тоогүй хэрэг вэ гэж Нийт олпоороо шагшилдав, -- Яйрсай шилийг ч паашгүй гэж Нэг жолооч өгүүлэв. --Үнэхээр азгүй юм болжээ гэж Өвөгжөөр мастер харамсав, Хагархай ваарны хэлтэрхийг хараад, Ханхар сүрлэг эр санаа алдлаа Гадаад дотоодгүй эрд гарсан Гавьяат боксчин ах байлаа, Үзмэрийн дэлгэц дээр нь Өдий төдий ваар өрөөстэй Өнөөх дэлгүүрт хүн дүүрэн. Өргөн танхимаар пь пиг дүүрэн, Хошууч инсэгч, алдарт уурхайчин Хуран цугларагсдын мэргэжил янз, япз, Газар, газрын апэ олон хүн «Шил, Болор, Шаазан» гэсэн Шинэхан: халгтай лапгуушы 1 дэргэд Хол хөодолгоон дүүрэй, Хөөр хогшоон их байлаа, --Тйлст хээтой паариа үзүүлээч -4Та тор погоопы ив аль дай» --Ах дүүс оо, тор улаан нь Арай илүү їюм биш үү? --1Каахан доохио її». байгааг --Эа өд лг түүнийгээ өгөөтхөоч -- Хотархий энижиг байна. уу?. Холаад орхиоч пөхдөо гон, Машины эколоочид ногоон паар Маш гапгай ёапагдана. "Тогахэд ийсэгчид тунгалаг нь "Тапгарийн цөнхөр онго шиг санагдана. -- Би бол эпэ л ваарыг шил Бусдаас опцгой гоё байна гэж зелдэгээр Гапьяат боцсчий нисэгчид Ганганы инь гэснээ зааж байна. Ангийн гурвай пайз охипыг Ачааныг, таргээр хүргэж явиа. .-. Саад учруулсан тар гурав Санаа сэтгэл зовж явиа, Танил өнөөх саргийлагч нь Машип өнгөрөх зам тавив, Тамара, Зина, Женя гуравт Толгой дохин баяртай гэв, Үнэтэй бэлгээ суудал дээрээ залаад Өөрсдөө тэд машин дээрээ суужээ. Үе үе түүнээ бодоод Үнэн голоосоо сэтгэл нь түгшжээ. --ГОСриша ах аа аяархан, Гэлдрүүлсхийгээд явбал яана гэж Арынх нь шилийг тогшин , Айсан сэтгэлээ тэд илтгэв. --Охид та нарыпхаас бид, Огт өөр бэлэг авсан Хагарна гэж ярихгүй гэж Харин жолооч тохуу хийв. 7Каран нас насалж 7Каргал зовлонг үзсэн Багш настан эмэгтэйн Баяр ёслолын цуглаан дээр Асар их хөдөлмөрийнх пь Ачийп хариуд өргөн барьж, Сургуулийн цэлгэр танхим дотор Сурага гурвал охин бэлгээ өгөв. Үнэт тэр бэлэг дурсгалыг Үнэн учиртаа хэн хэн барив? Цэргийн болоод жирийн хүмүүсээс Цэгц журмын анд нөхөд- Зөвлөлтийн. иргэдээс, Эвийп санаа нь їїилээс жилд нягтарч Энгийп манай ард түмнээс, Эх орны минь бүх хүүхэд Эв нэгт пионер сурагч бүхпээс Ардып багшдаа илгээсэн Ариун сэтгэлийн бэлэг байлаа. Чой, ЛХАГВА орчуулан. ЦАГ УХАРДАГГҮЙ Тэмээн ачааг тэгнэж тоглов Тэргээр ачааг баглаж тоглов. Уулын хяраас нүүж тоглов. Усны хөвөөнд бууж тоглов Хоёр охин саатан тоглов Хоорондоо эвтэй сайхан тоглов. Ханын цаг түг-таг Харанга дэлдэн тиг-тог Ажил тарах болсон ажээ. Амрах цаг ирсэн байжээ, Сав суулга хайш яйш Єапдал ширээ нааш цааш Таваг шапага тарсан байна. Тавьсан юм нурсан байна. Үүдпий хогийг арилгаагүй суутал Аав ээж хүрээд ирэх пь Ах эгч яваад ирэх нь Тэгж хэлээд Сараа охин Тийшээ ийшээ сандарч эхлэв Хойшоо урагшаа холхиж гарав Хоёр ерөө дамжиж гарав. --Ээж аавын ирэх цагийг Эгч ахын тарах цагийг Хором хормоор хойшлуулж болно Хорин мөчөөр цаашлуулж болно. Тэгээд бид амжина гайгүй Тэр ажлаас хамжина гайгүй Хандаа охин ингэж ярив, Харангат цагийг ухрааж түлхэв. Сараа охин баяртай байв Сапаа ер зөводтгүй.гэв, Тэр үеэр аав нь ирэв. Тэгтэл удалгүй ээж нь ирэв. Г Ажилчин ах дараахан пь ирэв. Алимаа эгч удаахай нь ирэв. Хандаа охин хачирхан зогсов Хапып цагийг харсаар зогсов Урьдаас машип ирдэг гэлээ. Тэмдэгт газраа хүлээ гэлээ. Тэрэг машин өнгөрүүл гэлээ. Уйшиж дуусахад гэрэл солигдов Улаан биш, шараар солигдов Ассан гэрлийг ах «уншив» Амандаа биш дуудаж уншив Анхаарч сайн зогсоорой гэлээ Ажиггүй явах зохисгүй гэлээ СУРАГЧИЙН УЗГЭЭР. САЙН ҮЙЛ Оюун, Отгон хоёр. їїлгдүгээр аигиас өхлээд сайхан уерхжээ. Хоёр найзыг хичээлээсээ тараад лвж байтал замд нь нэг боодолтой юм дайралдаө. Сонирхон авч үйвэл алчуурт боодолтой жаахан түрийвцтэй зөн- дөө мөнгө байлаа. -- Одоо ланаа? Хэн гээчихсэн юм бол оо? -- Түрүүнд нэг өвөө яг үүгээр явж харагдсан. Тэр хүн халсан байх. Одоо чи таних уу? - Таних байх аа! Урт сахал- тай, таяг тулсан, тод ногоон дээл- тэй өвөө байсан. - Хоёулаа эрж олох уу? -« Тэгье! Ё Ингэж яриад Оюун, Отгон хоёр өвөөгийн эрэлд гарсан боловч ол- сонгүй. Тэд орой болсон хойно гэр, гэртээ харьжээ. Мөнгийг От- гон авч явав. Тэр яагаад ч юм ээж, аавдаа хэлсэнгүй, турийвч- тэй мөнгийг өвөртлөөд унтжээ, Харин маргааш өглөө нь сургууль ирүүт пионерийн дээрээ ахлах удирдагчдаа хэлсэнд, тэр -- Гурвуулаа явья! Сэргийлэ- хэд аваачиж өгье гэв. Хоёр охин сэргийлэгч ахад бугдийг ярилаа. Сэргийлэгч: -а Юмаа гээсэн, үрэгдүүлсэн хүмүүс манайд ирж тэмдэглүүл- дэг юм. Эзэн нь ирж магадгүй, 10у ч гэсэн та хоёр хичээлээ хийж бай! Дуудахаар ирээрэй гэв. Е Хэд хоног өнгөрчээ. Тэгтэл цэг өглөө хоёр охин өгөө огоон дээлтэй өвөөгөө дахин харжээ. Шулуухан гүйж хүрэв. -- Өвөө та мөнгөө гээсэн үү? гэж зэрэг асуув. Өвөө, -- Тийм, хүүхээ! Эртээд хэдэн төгрөгөө энээхэн хавьд л гээчих шиг болсон! Олоогүй гэв. Охид: -- Тэгвэл явья! Сэргийлэх дээр таны мөнгө байгаа гэв. Хэд- хэн хурмын дараа Оюун, Отголй хоёр өвөөг дагуулсаар орж ирэхэд, сэргийлэгч: -- Өө, ашгүй. Та мар чинь өөрсдөө олоод ирэв үү? урхий ажигч, сэргэлэн хүүхдүүд юм даа гэв. Өвөө мөнгөө тоо Фсоор гар- дан аваад: -- Иш, мөн ч сайн охид бай- на. Би та хоёрыг сайн үйлстэн гэл нэрлэе/ гэл магтсан хоёр охин: 9 -- Баярлалаа, өвөө! гэж зэрэг хэлэв. Нийслэлийц 81 дугзэр сур- гуулийн. -4-ийн «Дэ» гангийн “сурагч Лхагваагийн СОДГЭРЭЛ Сараа охин гайхан зогсов Саяпы явдлыг тунгаан зогсов, АХ БИД ГУРАВ Тэр өдөр хэдан байлаа - Тиймээ тийм-долоон байсан Ах надтай хамт явсан Аа нээрээ .чи ч байсан, .. Цугтаа бид хоөртэй гарсай Цугаараа бүр пайртай явсан Урт замын уулаварт ирсэн Улаан гэрэл улалзаж байсан Гай тотгороос сэргийл гэлээ «Уишиж» дуусахад гэрэл 1 солигдов Улаанаар биш погоопоор солигдов Ассан гэрлийг ах «ушшив» Амапдаа биш дуудаж уншив. --За одоо явцгаа гэлээ Зам чөлөөтэй болсон гэлээ, ” Ассан гэрлийг ах «уншив» М., Горькийн нэрэмжит утга »- Үүнийг цэвэрлэж амжаагүй Амандаа биш дуудан уншив. зохиолын дээд сургуулийн | ? (байтал? --Улаай гэрлээр явдаггүй гэлээ, оюутан Д, ДАВААНЯМ 4 2071) 8 4 (275) ь.) Ш үхбаатарын иэрэмж ОН бУХНИЙ ПРОЛЄТАРИГИАО НЭГДЭГТҮүн! МАХН-ын уйл ХЭРГИЙН ТӨЛӨ «ТА НАРЫН СУРЧ, ХӨДӨЛМӨРЛӨХ, МАНАЙ | ЗАЛГАМЖ, ХОЙЧ ҮЕИЙНХНИЙГ БҮХ ТАЛААР | НИЙЦТЭЙ ТЭГШ ХӨГЖҮҮЛЭХЭД ШААРДАР- | ДАХ БҮХ НӨХЦӨЛИЙГ НАМ ЗАСАГ ХОЙШИД- МХЗЭ-ийн Төв Хогоо, УХБААТАРЫН НЭРЭЛ 16-ын Төв Зөвлөли Н зОнӨа 33 жилдээ Ф 3638 (1485) е ЖАРАН НАСНЫ НЬ онд 1976 оны 9 лүгээр сарын 17, ? Баасан Үнэ 10: мө, ! Ч БҮРДҮҮЛЖ ӨГНӨ» Ю. Цэдэнбалын бага насны “МХЗЭ-ийн: Төв Хөрөө «Пно- мерийн үнэн» «Залуучуудын Үзэн» сонин, «Залгамжлагч» «Залуу үс» сэтгүүлийн зөвлө- дөөс уншигч хүүхэд |залуу- хуудын хүсэлтээр бага насны. Хаа тухай ярьж өгөхийг цө- хөр Ю. Цэдэнбалд хүссэн юм. Уг хүсэлтийн дагуу нөхөр Ю. Цэдэнбалаас сургуульд сурч байсан үеэ товчхон дурсаж Ю. Цэдэнбал 13 настайдаа. СУРГУУЛЬД ДАЙЧЛАГДАН ОРОВ Бид нэг айлын хүүхэд ах эгч дүү арван нэгүүлзэ байсан юм. Би тав- дахь нь. Ах маань хийдэд лам бол- сон байлаа. Намайг аргал түүж, хонь мал хариулах зэрэг жижиг ажил хийх бүрийд «сайн лам болох хүүхэд» гэж дандаа магтдаг байлаа, Тэр ёсоороо би ч сайн лам болох хүсэлтэй байжээ. Намайг найман нас хүрдэг жил дам болгох гээд чадсан- гүй. Учир нь лам болоход лам зах- тай өвөл зуны хувцас бэлтгэх ёстой байсан юм. Түүнийг бэлтгэх хөрөнгө үгүй болохоор аав намайг сүмд шавилуулахаа нэг жилээр хойшлуу- аав. 1924 оны 11 дүгээр сард Бүгд Най- рамдах Засгийг тунхаглаад дараа жи- лзэс нь нутгийн захиргаадыг байгуу- лан, зарим газар ардын сургуулиу- шиг нээж эхлэв, Бүдүүлэг цаг бай- сан болохоор сургуульд хүүхдээ өгө- хийг хүсдэг хүн бараг байхгүй, цөм л лам болгохыг мөрөөдөж байсан үе юм. Тэрнээе болоод хүүхдүүдийг сур- гуульд албаар дайчлан элсүүлж байлаа. Тэр үед бичиг үсэгтэй хүн цөөн байснаас төр засгийн албанд хуучин засгийн хэргэмтнүүдийг анх- ны үед ажиллуулж байсан юм. Тэд сургуульд хүүхэд өгөх албыг аль л ядуу айлд тохоодог байлаа, Манайхыг олуулаа, ядуувтар болохоор нэг хүүх- дээ сургуульд оруул гэж алба оноо- лоо. Дайчлан суралцуулах хүн нь би болж таарлаа, 1925 оны хавар сур- туульд аваачих хүн манайд ирлээ, Ээж уйлж, аав муухай царайлан дүнсгэр байлаа, Тэд юмны учрыг ойл» тохгүй бүдүүлэг байсан учраас сур, туульд хүүхдээ дайчлуулахыг овгүй муухай зүйл гэж үзэж байжээ. Ээж аав хоёр ицамайг зайдуу аваачаад/ - За хүү минь болбол оргоод ирээрэй” гэж нхэнд | минь ШИ захилаа. ж би сургуульд орсон юм, Аав ээжийн аахиасаар орго , Хүссэн боловч тор жилдээ оргож чад- сангүй, Бүдүү цаг байсан) болохоор сургуулийн ирал болон багш пар оорсдооч бурханд мөргөдөг байн, Бид хоёрдугаар апцгид пионерийн гишүүн болж галстуг зүүсэн, Тэгсэн мөртөө багштайгаа хамт л сүмд очиж бур- ханд галстугтайгаа мөргөдөг бай МИнгож ардын засгүї анхны сур- туулиудын нэгэнд албан журмаар ор- сон билээ, ХОЁР ЕОТОНГИЙН ХҮЧ Анхны жилийн хичээл дуусч ау- ны амралтаар гэртээ харин, Сургуу- лийн байдал бэхжиж товхнөөгүй бо- лохоор хүүхдүүдийн гэрээ санах, яд- рах, өвчлөх нь тун. их байсан. Зун амралтаараа ээж аавын гар дээр очоод нилээд тэнхэрсэн юм, Дахиад л. намар нь сургуульдаа дуудагдлаа. Тэр үед цагаан сарын баярыг то- хиолдуулан хүүхдүүдэд аймгийн бай- гууллагаас домбон Ёотойг олны дунд хувааж өгдөг байлаа. Домбон ёотон- гийн нэг жижигхэн хэлтэрхий иадад оногдоход ихээхэн баярлаж уг ёотонг хэд. долоож үзээд дараа нь ээж, аав дүү нартаа бэлэг болгож хавар аваачиж өгөхийн тулд хүрээнд ша- 5 байсан ахдаа хадгалуул- Хоёрдахь жил нь би сургуулиасаа хоёр ч удаа оргов. Гэрээ санасан хүүхдүүд сургуулиас оргож байсан юм, Нэг удаа манай нутгийн танил хүн хөдөөнөөс ирснийг хараад гэрээ их санаж оргохоор шийдлээ, Нар га- рах үеэр оргоод гэрийн зүг явлаа, Манайх зуу гаруй километр хол ну- таглаж байсан юм. Оргоод хоёр иило- метр явтал гэв гэнэт сургуулийн за- хиралтай тааралдчихав, Лааган гэдэг хүн байсан. Захирал намайг харчи- хаад -- Хүүе, чи Энд юу хийж явна? гэв, -- Шуудуунаас ус уух гэсэн юм гэж сандрахдаа хэлчихсэн чинь -- Цаана чинь унд бэлэн болж бай- на, Буцаж ундаа уу! гэж захирал чанга хэлэв. Би айн тэвдэж сургууль өөдөө эргэж гүйлээ, Гэвч дахин орго- хоор бэлтгэлээ, Энэ удаа үүр цайх үеэр оргов, Зам дагуу явахад хүн дай- ралдах нь их тул замаас зайлж (ян- саар орой харуй бүрий болох үед зүрхшээд замд оров. Тэгтэл өмнө нэг километр дайтай байсан ухаа дээгүүр хоёр морьтой хүн гарч ирлээ, Мэдэг- дэхээс айхдаа аамаас зайлан бутны цаана орж « нуугдлаа, Тэгтэл хоёр морьтой хүн яг над руу чиглэн ирлээ, Сургуулиас оргосон хүүхэд гэж мэд- жээ, Тэд нар намайг барьж аваад, замд чоно нохой дайралдаж иднэ гэхчилэн айлгаж, морип дээрээ сун- далдан буцааж авчраад Улаангомын хүрээний нэг айлд шөнө дөл болсон хойно буулгав, Тэр айлын эзэн лам иь манай сургуулийн эмч байжээ. 1930 оип хүртэл ардын цэргийн апги болон сургууль бүрт лам эмч байсан юм, Шөнө орой болсон, тэгээд ч ядар- и тул бага сага юм идээд таг унт» жээ, Өглөө боссон чинь эмч памайг захирлиид авбачихаар дагуулан гар» лаа, Тэр үед багш иар хүүхдийг шу- гамаар жанчиж аалхаадаг байсан тул тийнхүү шийтгүүлэх вий гэж маш их айжс байлаа, Т: л захирал багш: Лаа» ган гуай иамайг огт зйгиасангүй, ха рип ч хоёр ширхэг йотоп авч огоод: -- Үүнээс хойш битгий оргож бай- гаарай, сургуулрлаа сайн сураарай гэв, Багш маань сурган хүмүүжүүлэх тийм. нарийн арга хөр би лахи огтхон ч орголгүй сургуу. Лий төгсгөсөн зом, Хорон зодсон бол би дахиад л оргох байлаа. Тогж хойр» ХОцс ширхэг отон миний цаашдын уч- ЇїЛ шийдвэрлэхэд: их тус болсон "лэспоос: болоод ЦАГААН БУРХАН ТУСАВ Бага сургуульд байхад манай сур- гуу ханд цагаан бурхан гэдэг ов- мян туслаа, Надад ч бас халдлаа, Зэр- толдээ хашаанд тусгай гэр барьж ца- гаан бурхан туссан хүүхдүүдийг эсгий дэвсээд түүн дээр хэвтүүлдөг байлаа. Цагаан бурхны тууралт нь өсгийтэй наалдаад салгах гэхэд өвдөн шанал- гадаг байлаа, Аз болсон юм уу, 9свол миний биеийн эсэргүүцэл өөр байсан юм уу цөөхөн. туурлаа, Зарим хүүхэд зайгүй туураад сүүлдээ цов. цоохор ца- райтай болчихсон юм, Бидний өвчнийг эдгээх гэжлам багш дэмийд маань мэгзмээ баахан уншдаг байлаа.Тэгтэл бидний өвчин хэвээр байх тул бузар шү- гэлсэн хүүхдүүд гэж тооцоод чойжин лам апчрах боллоо, Бидпиийг Дүрнэ- дийн Далай хааны хэрэглэж байсан нэг жижигхэн байшинд оруулаад тз- садгааны дунд жижиг модон тавцан байрлуулсныг тойруулан суул- тав, Удсан ч үгүй хачин хувцасгай чойжин лам орж ирэв. Олбог дээр суугаад чанга дуугаар, үл ойлгогдох уншлага үйлдэц | цовхчиж эхэлсэнд бидний хэдэн нүгэлтэй гэгдсэн амьтад тэр чойжингоос айн сүрдэж навтал- заж байв, Тэгтэл чойжин гэнэт муу- хай дуугаар хашгиран сэлмээ суга та- тан гаргалаа. Урт нарийхан, туял- зуур сэлэм байв. Нөгөө сэлмээ бидний харсаар байтал гэдэс рүүгээ дүрээд ярвайн эмзэглэх дүр үзүүлэн улалг цааш хүчлэн явуулж эхлэв, Бид тэр сүрт үзэгдлээс хирдхийн цочиж айн бэмбэлзэж байлаа, Чойжин сэлмээ улам лавшруулан ярвайн хү- чилсээр байтал нэг мэдсэн сэлэмний Үзүүр ар нуруугаар нь гараад ирлээ, Бид ухаан алдатлаа айлаа. Тэгэж байс- наа муухай орилоод буцаан суга тат- санд сэлэмний нь бараг ихонх нь цус болсон байлаа. Чойжиц тэр даруй сэл- мээ зангидан бөөгнүүлээд шидчихлээ, Тэрхүү зангидсан сэлэм нь яг миний өмнө ойчсон тул хамгийн нүгэлтэй нь би юм байжээ гэж ухаан алдан айж би- лээ, Чойжин ийнхүү бууж дуусаад хувцсаа сольж манай багшийнд оров. Өвчтэй хүүхдүүдээс нэгийг нь чойжин дуудаж багшийнд оруулаад хэнхдэгийг нь ил гаргамагц хутгаараа чээжийг нь зүсэн цус гаргав, Түүнийг үзсэн нэг хүүхэд багшийн гэрийг тойрон зогсч байсан бидон дээр гүйн ирж аймаар юм болж байгааг хэлэхэд бид нар улам ч сүрдэн бэмбэгнэж билээ. Хожим, Нь ухаарваас тэр чойжин даавуугаар бүрсэн ховилтой төмөр бүстэй тул туя- танасан нарийхан сэлмоэ тэр бүсний- хээ нүхээр шахаж ар талаараа үзүү- рийг нь гаргаад буцааж сугалахад до- торхи цус шиг будганд нь будагдаад гарч ирдэг байсап юм билээ. Бас хүүх- дийн чээжинд металлтай исэлдэж цус шиг урвал үүсгэдэг бодис түрхээд са- лэм хутга зэргээр зурж чээжий нь хад- сан мэт сэтгэгдэл төрүүлж мэхэлдэг байжээ, Биднийг цагаан бурхан гагч өвч- нооо багад маань ингэж л аиагаадаг байлаа, БИЙР ЯНТАЙ ГАЙТСАН НЬ Тор үед монгол улсад бичгийн ма- ши ЦуцПагатлтттулд Доорд байгууллагад лпвуулах бичгийг бич ач нарайр байгууллагын тоогоор хуулуу- Ї у р 3 дурдатгал лан бичдэг байлаа, Ийм учраас ажлаа хүчрэхгүй болохоор нилээд сайш би- чигтэй сургуулийн хүүхдээ туслуу- лан бичгээ. олшрууллаг байв, Үүний хөлс болгон арай, хорий мөнгийг би- дэнд өгдөг байлаа, Ингээд пналад ий- лээд ходой төгрөг цугларлаа, Түүгээ- рээ бийр янтай авлаа, Бийр янтайтай болохыг их хүсч байсан юм. Тэр үед бийр яптай авах гэдэг маш хопорхон, одоогоор зүйрлэх юм бол мотоцикль юм уу, ер иь машинтай болж байгаа- тай дүйхээр зүйл байжээ. 1928 оны зуны амралтаар би бийр янтайгаа аваад нутагтаа харилаа. Миний худал- дан авсан бийр янтайн тухай нутгийн хүмүүс мэджээ, Тэрнээс хойш нэг их удалгүй би өвчлөн халуурав, Аав маань лам багшийг залж ирлээ, Хөх гэлэн гэдэг лам эмч байсан юм, Гэлэн бүгай судар номондоо үзэж байснаа: «Танайд нэг гайтай төмөр эдлэл урд зүгээс орж иржээ, Тэрний гай хүүхдэд чинь тусч өвчилжээ» гэв. Миний нандин юмны тухай ярьж бай- гааг ч би мэдлээ, Намайг бийр янтай- тай болсныг ч лам багш аль хэдийн сонсож мэдсэн юмсанжээ, Гайтай бар- цадтай эдлэлээс салах жамтай, Хэ- дийгээр лам багш бийр янтай гээгүй зөвхөн зүслэх төдий битүүгээр хэл- сэн ч гэсэн манайхан тэр дохиог ойл- гоод хүүгийн өвчин л эдгэрч байвал гайтай эдлэлээр лахав гэж шийдээд тэр-чухэл эдлэлийг минь гайтуулж лам багшид аргалж ширгэлэхийг хү- сээд өгч орхисон юмсан, Тийнхүү бийр янтайгаа гайд гаргаад намар нь сур- гуулиа үргэлжлүүлэхээр явж билээ. Миний сургууль төгсгөх жил буюу 1929 оны зургадугаар сарын дунд үе хүртэл шашин шүтдэг байлаа. Тэр үед Т Улаанбаатараас ирсэн улсын хариуц-. лагатай ажилтан хүн шашны хор холбогдлын тухай тодорхой лекц уншсаны үр дүнд аймгийн бага сур- гуулийн хэсэг сурагч бид нар шашин шүтэхээ больсон юм. Дээр дурьдсан Хөх гэлэн болоод бусад хүмүүс сур- гуульд сурах нь нүгэл гээд намайг сургуулиас холтгохыг үргэлж оролдож байлаа. Үүнээс айгаад 1920 оны ам- ралтаар би гэртээ очоогүй. Харин айм- гийн эвлэлийн хороонд тал бичээчээр орж ажилласан юм. Сард 832 төгрв- гийн цалинтай байсан. Дүгрээ гэдэг эмэгтэй хүүхэд бас тийм тал бичээч болсон юмдаг, зөвлөлтөд СУРАЛЦАХААР “ЯВЛАА Бага сургуулийн 8-р ангиас эхлээд, их Лениний | сургаал, түүний бай- гуулсан Зөвлөлт төрийн “тухай би сонссон юм. Тэгээд ер нь Зөвлөлт Хол- боот Улсад явж суралцая гэж дотроо шийдсэн байлаа. 19239 оны 9 дүгээр сард Улаанбаатар орж ирээд Ардыг Тэгээрүүлэх ламанд хүсэлтээ илэр- хийлсэн юм, Улаанбаатарт биднийг хөдөөнөөс ирэхэд одоогийн Дуурь бүжгийн теат- рын хойт талд байгаа жижиг цагаан байшинд байрлууллаа, Тэр үед хөдөв- ний хүүхдүүд цахилгаан гэрэл гэж огт мэддэггүй тул хөдөөнөөс ирсэн онд цахилгаан гэрэл үзээдих гайхаж байв, Уитраалгыг дарах тийм зүрхтэй хүү- хэд олдохгүй учраас бие биеийн араар орж түлхолцдэгсэц, Уитраалгыг дөн- гож дармагц айж буцаад зугтдагбай- лаа, Тийм л байсан юм. 1929 оны 10 дугаар сард бидний тавиад хүүхэд Эрхүү хотод суралца- хаар очлоо, Орос хэлэнд сургахын тулд биднийг «Монгольскно курсыг» гэдог 2 жилийн хугацаатай сургуульд орууллаа, Энэ курсийн захирал нь хаант засгийн цэргийц флотын офи- цер байсан богоод сургац хүмүүжүү- Балгэирэхэ ирэг лүраВ лэл 7 Лл293 200 Төгсгөл: нь ЇГ нүүрт Ю. ЦЭДЭНБАЛ ( Монголын їипоперийн байгууллагын б0 жилийн ойн баярын чуулган доэр хөлгөн Угирас, ) Ю. Цэдэнбалын бага ТӨГСГӨЛ. (Түрүүч пь 1 мүүрх), лэх Мбүчечэсчыл сайн шаардлагатай хүнлэг зантай Гладимирович Реаников ээ ӨАдөчын (байлаа. Энэ хүн бид нарыг эрдэм мом, Ооловсон байдалд сургах талаар маш Жях ажил хийснийг би гүн талархал- тайгаар хэзээ ямагт тэмдэглэдэг юм. Эрхүүд биднийг сурч байхад “Зөн- лөлтийн хүмүүс социалиамыг түргэнч- лэн байгуулахаар чармайж байсан, Картын систомтой. Юм хөвөр. Хү- мүүс ч гэсэн хэрэгцээгээ хязгаарлаж бүтээн босголтонд гол анхаарлаа хам- дуулж байсан, Тэрний Үр дүнд ч со- өчэлэсэи Уулан дөө байгуулж, дайн тлан хамгаалах зохих бэлт- гэлтэй болж чадсан юм. ыг, уулийн оюутнууд өлрийн 3 цас Хүртэл хичээллээд 08 цаг хүртэл ам- раад найман цаг хүртэл үйлдвэр ба- рилга дээр ажилладаг байсан, Бил- ний сурч байсак Зөвлөлтийн сургуу- лийн багж: нар биднийг эрдэм сурах, тэсвэр хатуужилтай шаргуу байх хү- мүүжил олгосон гож би боллог юм. ХОЁРДУГААР ДАВХРЫН ЦОНХООР НАМАЙГ ЧУЛУУДАВ Зөвлөлт улсад суралцахаар очсон Хүүхдүүдийн ихэнх нь нам засгаасг- сөн үүрэг даалгаврыг биелүүлэхийн төлөө чармайж байлаа. Гэвч заркм нэг сурагч сургуульл сурах дургүй бай- лаа, Хичээл хийж юм сурах гэсэн но- хөддөө дургүйгээр барахгүй айлган сүрдүүлж, зодлог байв, ал юм сурах хүсэл нх байсан эзээйсэн хатуу болохоор хичээлээ сайн үзээ зом их сурахыг чармайна, Гэтэл паримо ой» хилгагүй хүүхдүүд -- Хичээл хийж яах юм бэ? Ол- хаар явья, Маймал хийе, Боль ппада- хаа гэж биднийг плгийж айлган. Орой сууж хичээлээ үйэх гэхэд сайд хийдэг байлаа, Тэхээр үгэнд нь орсон. дүр Үзүүлэн. тодний хамт унтаад | өгнө, Мөнө: сэмхэн. бооч тоднийг хурхирч байх үеэр лаамиас асааж хичээлээ хийдэг байлаа. Орхүүд тэр үсл гол лаамптагтай. байсан том, Нөхлийгөө хаж байх хооронд хичээлээ хийж аваад өглөө тодонтой хамт юу ч бос лоогүй том шиг боодог. байлал, Сахил» гагүй хүүхлүүд нилээд олон хүүхлийг полоолж талдаа оруулсан байсан, гэн өлөр хоёр томо хүүхэд илмайг барьж аваад -- Ми хичээл хийж суухаа болих УУ, үгүй юу? ЮБолихгүй бол чамайг цонхоор чулуудиа гэв, Їй юу ч дуу» гарсангүй, Гэтэл тод мар намайг хойр» дугаар давхрын цонхоор гадагш гар, сан доош иь унагахад яг бэлэн болгон гар дээрээ өргөөд -- Ми хичээлээ орхих уу, үгүй юу? Эсвээс чамайг доош иь унагалаа гэж лахип шаардав, Би бас л дуугарсан- гүй, Яг тэр үед хүүхдүүд тэр доороос харчихаад цонхон тушаа цугларцгааж эхэлсэнд мөгөө хоёр памайг доош уна- гааж орхилоо, Ашгүй доор цугларсан хэдэн хүүхэд намайг газар унагаалгүй барьж авсан юм. Тэр үед сургуульд сурахын ач хол- богллыг ойлгодоггүй хүүхэд нилээд байсан юм, Тэд нар сапгаас тавыж ол: тосон хувцсыг зах дээр зарчихаад га- дуур сэлгүүцэн ташхайрч яндаг бай- таа. Сурах дургүй зарим нь оргож, зарим нь сахилгагүйтсээр байгаад тэл- ний муу зуршилд автагдаагүй цоохон хүүхэд үлдэж шрйд нь буцангааж би» лоо, Хойр жилийн курсийг дуусгаад дараа. нь. Монголооо Өгсөн. хувиар Їїсоор эмнэлэгийн тохийкумын бэлтгэл пигпд өрж суралцаж байгаад өөрийн сайн лураар манай аймгийн апьилелаг пплуу Таибэран гэгчийн хамт Сибиг рийп єинжхүү пдийн плсгийн рабфтет шилжин өрж суралцсан зом, ХАРИХААС ЭМЭЭСНИЙ УЧИР Өрхүүд иогон жил сурилцайд иутлї» ча ламрахаар 1980 оны 7 дугаар сард буцлаа, Нонц төдөг торман машинаар хорин хэдүүлоэ буцаж иптал Топ айм» гийн Лүн сумын Цэгээн нуурын хавьд машин оөнхолдопн, Дамдинсүрэн (одоо. ой модии үйлдвэрийн яаманд ангийн нийгэмлэгийн хариуцлагатай ажил» тан) бид хойр дөрвөн дугуй ив өөдөө харсан машин доор дарагдчихсан бай» лаа, Туслаарай гэж бидний хашгираг хад нөхөд маань хамжин өргөж байж машин дороос гаргаж апсан. Харпвал Дамдинсүрэнгийн: иог ицүд ив бүлт- рээд уйжчихсан элс шороо болчихсон байлаа. Миний бие бас бага зэрэг бэртжээ. Тэр үед зам дагуу пэг их олон ма- шин явдаггүй байлаа. Арай гэж нэг бензиний тэрэг дайралдсанд бэртсэн гурван хүүхдийг уул машин дээр бэ- хэлсэн запас дугуйн дотор суулган явуулав. Биднийг Лүн сумын тов хүр- гэсэп, Лүн сумын төвд Богдхаан уу- лын аймгийн захиргаа байлаа. Тэр аймгийн больницод Зөвлөлтийн НЭГ ХҮНДЭТ ПИОНЕР Ю. ЦЭДЭНБАЛ ТАНАА МАХН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга хүндэт пионер Ю. Цэдэнбал Танд Монголын гурван зуун мянган тионер баатарчуудын өмнөөс Таны 60 насны ойг тохиолдуулан чин сэт- тэлийн цогтой халуун баяр хүргэе! Хайрт удирдагч Танаас хүүхэд ба- тачуудын сайн сайхны төлөө эцэг ёсны үлэмж |хайр халамж тавьж, Монголын шпнонерийн байгууллагын үйл ажиллагаа. өсвөрийн Сүхбаатар- чуудын коммунист хүмүүжлийн асуудлыг цаг ямагт энплон үзэж, сурч, хүмүүжихийн бүхий л нөхцөл, бололпоогоор бүрэн хангахад байн- гын анхаарал тавьдагт тань бага- чууд бид хязгааргүй их баярлаж байна. Төрөлх нам засаг. хайрт удир- дагч Таныхаа халуун дотно халамж соёлч боловсон, хөдөлмөрч хичээн гүй ачлалын хариуд эрдэм боловсрол- той, авьяаслаг бүтээлч, эрүүл чий- рэг, халуун эх оронч, цогт интерна- ционалч иргэд болж хүмүүжих нь пионер бүрийн ариун үүрэг, нэр тө- рийн гхэрэг гэж бид үзэж байна. Хайрт удирдагч Таны пам эх орон, ард түмэндээ зориулсан үйл амьд- рал, мятрашгүй шаргуу хөдөлмөр, шантрашгүй эх оронч гавьяа зүтгэл манай бүх пионер баатарчууд. өсвөр үеийнхний өвлөн авч. үлгэрлэн дуу- риах эрхэм дээд нандин чанар, 0а- хархал болж байдаг билээ. МАХН-ын программ, түүхэн 0ба- римт бичгүүдэд намын ирээдүй, МХ ЗЭ-ийн залгамжлагч. өсвөрийн Сүх- баатарчуудын . коммунист хүмүүж- лийн асуудлыг тодорхой заасныг тууштай хэрэгжүүлэн, коммунист хүмүүжлийн зарчмаар үв тэгш хөг- жин хүмүүжиж, социалист аж төрөх ёсыг хэвшүүлэн, чөлөөт цагаа Үр ашигтай өнгөрөөж, орчин тойрноо- соо сайн сайхныг сурч, орчин той- рондоо сайн сайхныг түгээн, өсвө- рийн Ленинчүүдийн туршлагаар Тн- мурчүүдийн хөдөлгөөн өрнүүлж, пиоперийп бүлэг, бүлгэм бүр ахмад үеийнхний хувьсгалт дайчин хөдөл- мөрч баатарлаг уламжлал, Монгол- Зөвлөлтийн болон ах дүү социалист орон, улс түмний найрамдалд чин унэнчээр сурч хүмүүжихээ ямагт эрхэмлэнэ. Аугаа их Октябрийн социалист хувьсгалын 60 жилийн ой угтан явуулж: байгаа өсвөрийн Сүхбаатар- чуудын сурлага, хүмүүжлийн «Зал- гамж үе» аяныхаа болзлыг нэг бүрч- лэн биелүүлж, атар газар эзэмших, байгалийг хамгаалж, үр шимийг ар- лан ашиглах, соёлч байдлыг х, арвилан хэмнэх, социалист дурдатгал эмч ажиллаж байсан юм. Зөвлөлтөд нэг жил суралцсан болохоор түүнтэй хэлээ ойлголцож, тэр эмч бидпийг дор нь өмпэт эдгэрүүллээ, Тэпдээсээ эргээж: дахини хот орж байж шууданд суугаад, Архангай хүрч цаашаа явган лвж, Уллан чулуу гэлэг газраас Ховдын машинд «ууж улмаар мориор явж тэртээ. харилаа, Онцог ол, пх дүү пар памайг эргэлт ирсэнд тун их баярлаж байлаа. Гэтэл мөодион буцаж цаг ойртлоо, Аав ээж иймийг буцлах их дургүй байлал. Пав л лам батиаас асууж лавлах болов, Өнөөх л Хөх гэлэн иом сулраа сохож үзээд, толгой. сэгсэрч, -» Өпт» яүүллийг ер буплат болох» гүй. дамд пь дайн лажип болт, байна гэж хэлэн, Хүнээ0 шалтгаалаад иа» майг буйлаж явуулахгүй тийм аюул гарлаа, Бя гуйж гувтспар байж арай» хийн сургуульдаа буйслн юмсан, Түү» ноос хойш дээд сургууль төгсөх хүр» тэл арваад жил гэртээ буйдж очсон. гүй, Харих том бол сургуульд эргүүлж : явуулахгүй болох магад гэж болгоом- жилдог байлаа, Зушы амралтаараа Зөвлөлт улсад хамтралд ажиллаж байт, 1938 онд монголд ирээд Улаанбаатараас цааш гараагүй. Тэр жил хотод иоос угаах зэрэг хар бор ажил хийж өдөрт нэг төгрөг олдог байв, Нэг төгрөгөөр ар- ван хуушуур авдаг тул дажгүй ам дардаг байлаа. Иймэрхүүгээр сургуулийн жилүүд маань дуусч 1988 оид Сибирийн сан» хүү эдийн засгийн дээд сургуулийг төгсч эрдэм ном сурч ирээд эх ор- инмхоо социалист бүтээн байгуулал- тад гар бие оролцож эхэлсэн билээ. өмчийг хайрлан хамгаалахад пионер, баатарчууд хамгийн идэвхтэй орол- цоно. -. Бид МАХН-ын зөв мэргэн жо- лоодлого, МХЗЭ-ийн удирдлагаар пионерийн байгууллагын үйл ажил- лагааг цаашид улам боловсронгуй болгож «Намын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн» тэсэн ариун дууд- лага, тангарагаа чин үнэнчээр нэр төртэй хэрэгжүүлэхээ Таны 60 нас- ны ойг тохиолдуулан Д,. Сүхбаата- рын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөл, түүний олон зуун мянган пионер, баатарчуудын өмнөөс батлан илэр- хийлж байна. Энхрий хайрт удирдагч, хүндэт пионер Ю. Цэдэнбал Танд аз жаргал, эрүүл энх, сайн сайхныг хүсч урт удаан наслахын ариун сайхан ерөө- лөө дэвшүүлье! Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ ЗӨВЛӨЛ Улаанбаатар хот. : 1976 опы есдүгээр сарын 17. с---"-т--т--тст ги гт лж эл л уух Ли лг тЕТЭШҮЧХгэхгллл лтэллгтлгтттгтгтутф ил эттгтггттуүжгст-шэшшшшшэшшш---шс МАХН-ЫН ТӨВ ХОРООНЫ БИЧГИЙН ДАРГА, НЭГДҮГЭЭР НАРИЙН БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ДАРГА, ХҮНДЭТ ПИОНЕР Ю. ЦЭДЭНБАЛ ТАНАА Ховд аймгийн төвийн 10 жи- | лийн дунд сург ийн пионерийн нэгттгээр бүлгэмийн 17 дугаар бүлгийн хоёрлугаар салааны хүн- дэт тионер эрхэм хайрт улирдагч Таныхаа 60 насны ойг тохиолдуу- лан улаан бүчтэн пионер баатар- чууд бид чин сэтгэлийн халуун баяр “үргэж, хамгийн сайн сайхан бүхний ерөөл дэвшүүлье. Манай бүлгийн хамт олон ӨВ- гөрсөн хичээлиййн жилд энхрий «Пионерийн дугаар сарын үрээ» сонины дол- гэсэн өгүүллийг 5-ны өдрийн 29 дүгээрт зохиолч Ж, Галын 1Говь иутагтаа баянбүрд байгуулцгаая» хайрт ""АХН-ынхаа ХУП их ху- рал угтаж сурлага, хүмүүжлийн арвин их бэлэг барихаар шамдан суралцаж, улирал дараалан 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлэн 98 хүвь нь онц сайн сурлагатан, дундгүй салаа нэг, таван онцын эзэн гурав, МПБ-ын Төв Зовлө- ли урлагийн медальтан хоёр, улсын зэрэгтэй тамирчин арван нэгтэй болж ангиараа гэрэл зураг- чин, даамчин болцгоолоо. МАЧН- ын ХУП их хуралд өргөсөн хө- дөлмөр сурлагын рапортад манай бүлгийн хорин сурагч гарын үсэг зурснаа хүндэт пионер |Тандаа рапортлая: байна. МАХН-ын ХҮП шийдвэрийг амьдралд хэрэгжүү- лэн сурлагын чанарт өөрчлөлт хийх зорилт тавья: «Дундын цаа- на ноцтой дутагдал байна» гэсэн таны үнэт сургамжийг мөрдлөг болгон, тимурчүүдийн отряд бай- гуулж, соёлч нөхөрлөлийн хоёр дахь үүргээ биелүүлж, дундгүй салааг шинээр төрүүлэн. хэв жур- мын зөрчилгүй соёлч хамт олон болж, сургуулиа цэцэгжүүлэх аж- нх... хурлын лыг хариуцан хийлж байна. Хүндэт тандаа эрүүл энх, урт насалж, удаан жаргаж, эх орны- хоо социалист байгуулалтын үйл хэргийн төлөө монголын ард түмэн, залгамж үеийнхний аз жаргал. сайн сайхны төлөө бү- тээлч үйлсдээ улам их амжилт олохыг бүлгийн тань улаан бүч- тэн бид хүсэн ерөөж баана. Ховд аймгийн төвийн 10 жн- лийн дунд сургуулийн пноне- рийн Ї бүлгэмийн ХУШ бүл- тийн пнонерүүд. 1976--9--16. ажиллахаа илэр- Ховд хот. Өмнөговь айм- гийн «Гурвшигайхан» | инонерийн зусланд амарч байгаа Өмнөговь НӨЛроР аймгийн. пионер сураг, чид хэлэлцжээ. Мөн Даланзадгад хотын пионер сурагчдын хөдөл- мөрийн штабын цуглаан болж, уг огүүллийг аймгийн төвийн «Улаан бүч» радно станцаар сонсгож хэ- лэлцсэн байна. Төрөлх нутагтаа баянбүрд бай- гуулах саналтай байгаа говийн пнонерүүдийн захидлаас дор ний- тэллээ. Пионер сурагч бид их говь ну? тагтаа хапгайнхаас дутуугүй гоё- хой цэцэг, амтат огоо тарьж, түүпийгээ. хайрлай . хамгаалах баянбүрдийнхээ байгаль ургамлыг оргөжүүлэхийг их мөрөөддөг, Гэрч байтугай төрөл бүрийн ургамал, ногоо тариалах арга зүйг мэдэ- хийг хүсдэг, Баянбүрд байгуулах сапалыг бид туйлын баяртай хүлээн авч, энэ чухал ажилд түргэн орохсон гэж яарч байна. Бидний байгуулах баянбүрд үнэхээр сайхан газар болно доо. Өмнөговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч С: ХУРЦЭ- цэг Бидний дүү нар шинэ байгуу- лах баянбүрдийн зусланд амарч, өнөөдрийн пнопер бид баянбүрд байгуулсан илгээлтийн эзэд болц- гоох цаг удахгүй. Иймийн тулд өсвөрийн биологчид, химичдийн дугуйлапд амжилттай сурч янз бүрийн цэцэг тарык ургуулж сурцгаая. Дундговь аймгийн Сайнцагаан сумын 8 жилийн дунд сургуу: лийн бӨгтийн «Б» ангийн су: рагч Б, СҮРЭНХОРЛОО ТЭЭГ” 2 санаагаа зориулж байлаа. рыг бүгдээрээ нийлж Б байсан. тэр орны ажлыг дуртай хүн дээ. тон суурингаар явахдаа ч бид ард хайртай болсон юм. Бидний эцэг наргианч мөртлоо тун даруу хүн. Үр хүүхэд бид- нийг амьдралд сургасанд нь (ба- рхаж явдаг. Эцэг эх маань бид- ний сурлага хөдөлмөр бүхий л зүйлд анхаарал халамж: сэтгэл Манайх байшингийнхаа дэргэ- дэх жижигхэн газартаа усан үзэм, ЖИМСНИЙ мод суулгаж, бас тахина тэжээдэг байлаа. Эцэг маань хэн нь хашаа цэвэрлэх, хэннь шувуу- гаа, хэн нь жимсний мод арчла- хыг зааж, харин тахианыхаа бай- цэвэрлэдэг 3 Хичнээн их ажилтай байлаа ч аав маань аль болохуйцаар гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт өнгөрөөж, хамтарч хийх Биднийг бага байхад аав сур- туульд хүргэж өгч, бидний хөлийг угааж, хнчээлд маань тусалж би- дэнтэй цаг ямагт хамт байсан. Намын Төв Хороон дээр очихдоо ч байсхийгээд л дагуулаад явна. Тэрчилэн уурхайчдын район, шах ас дагуулаад явдагсан. Тэгж явахдаа түмнийхээ амьдралтай танилцаж, коммунистуудын намд Улс төрийн байдал их хурцад- сан 1972 оны 10 дугаар сарыг шини Ши 2 ШИ НИ 0 шийитээйтэйттээтэ ийн БИДНИЙ ААВ Уцанана сайн санаж байна. гаалах зүсэн лийнхээ. Устгах гэсэн саад хийхийг оролдлоо. олон гэлтэн, БИЧГИЙН “улсын КОММУНИСТ ШИЛИЙН КОММУПИСТ ИАМЫН ЕРӨНХИЙ НАРИЙ! ДАРГЛ, ХАТАН ЗОРИГТ КОММУНИСТ ЛУИС КОР- : їл» едүглг лирын 2 рууны хүчнийхэн болон империа- ОЛ Ши Ярид, ДШИЛ листууд өөрсдийн эрх ашгийг хам: бүрийн лпууллага хийж эхэлмэгц оюутан бид хичэа-» М, байранд үлдэж барууны хүлнийхний БНАЦДА болог соёлыг алмад ажиллагаанд Ма? "өгөөд су ргууль дээр хонодог байлаа. Тэ- гэхэд аав. маань талх сүү явуулж пап барийчлагдсан. юм... Яг тэр одор бид гэртээ буцан ирлээ, Хэд хоцог түүний хаана бийгааг. мэдолс чадсангүй, Шарирчлагдахаас. нь өмнө. «Цорийлапыг барын өг» го- сан фашист хуптын уриалга... бүг хий түүний зургийг сопиид ни: тэлж, барьж өгсөн хүнд «шагнал» олгоно. гэсэн бийлай. Эцгийг маань улс торийн гэмт ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ПЭРТ ЗҮТ- ВАЛАНЫ МЭНДЭЛСНИЙ 80 НАСНЫ ОЙТОЙ ХОЛБОГДУУЛАН нэг удаа хөнжил зурвасны сэн байлаа. аав маань бидэнд итгэлтэй байсан юм. лоо. ныг мэдэгдлээ. Тэгээд нийг дуудаж болсныг хэлээд салцгаасан Бид 6 хоног нууц байдалд мээ сонссонгүй. Бид гэртээ байхдаа ургацын тухай, манай зорилго үйл ажил- лагааны тухай, ер нь янз бүрийн сэдвээр ярилцдаг байсан том.Тэр- чилэн олоп улсын болон эх орны- хоо улс төрийн байдлыг шүүн хэ- лэлцдэг байлаа. Улс төрийн тухай маш ойлгомж- тойгоор тайлбарладагсан. Тийм уч- раас бид хүнд хэцүү боловч көм- мунизмын гэрэлт ирээдүйд хүргцэ гэдэгт санаа сэтгэлийн талаар бас 1973 оны 9 дүгээр сарын 11 бол- Бид хичээлдээ: ирээд байтал гэнэт нэг коммунист нөхөр нь аав руу утасдаж төрийн эргэлт болс- аав бид- байдал иймэрхүү даа. орж ах болон аавын талаар сураг ЧИ- ТҮҮНИЙ ХОЁР ОХИН ААВЫНХАА ТУХАЙ БИЧ : ) ) ЇСЭНЭЭС ХУҮХ- ДҮҮД ТА НАРТ ТОЛИЛУУЛЖ БАЙНА. с Мишиниллииин хамт илгээсэн юм. Тэр зурваст: «Чамд талх сүү, хөнжил явууллаа. Биеэ гамнаж байгаарай, Битгий даараа- рай. Хэрэв аюул тохиолдвол пам- тай холбоо тогтоох хэрэгтэй. Ир- гэний дайн болохгүй. Ардып аас- гийн газар мандтугай, Чамайгаа тэврэй үнсье аав чинь» гэжс бич- хэрэгтэнд тооцжээ! Баривчлагдса- ных нь дараа түүпий амь насанд үхлийн аюул тулгарлаа, 57 хоног түүлийг цэргийп дупд сургуулийн байранд гадаад ертопцоос таслан хорьсог юм, Тэнд байхад нь би- дэнд уулаах анхпы завшаан олд- лоо. Тэгэхэд бид олон улсын эв нэгдэл аавыг минь аварчээ гэдгийг ойлгосон юм. Тэр үеэс аав олоп хорих лаге руудыг дамжиж хүнд хэцүү 20в- лонг амсаж байна. Бидний ах Луис Альбертог ес- дүгээр сарын 14-нд баривчлан хэрцгийгээр тамлан эрүү шүүлт тулгаж байсан ч гэсэп зөвлөлтийн ард түмний хүчирхэг эв нэгдэл түүнийг эхнэртэй нь чөлөөлөн авч цогт хувьсгалч Георгий Димитро- вын нутаг Болгар улсад амьдрах болсон юм. Бидний ах Болгарт суралцахын зэрэгцээгээр хунтын талхинд тарч- лан зовж байгаа пөхөдтэйгээ эв нэгдэлтэй байгаагаа илэрхийлэн их ажилласан юм. Фашист хун- тынхны үйлдсэн бузар эрүү шүүлт ахын маань эрүүл мэндэд нь муу- гаар нөлөөлж түүний уршгаар на- сан эцэс болсон билээ, Чилийн бүх ард түмэн чилийн , чалуучууДд бид хуптын үйлдсэн 2 гэмт хөргийн. өсрэг шийдвэртэй 5 тэмцэж, байна, Опоодор бидний эх орон минь. асар. том шорон глпдан. болой. хувирч торолх гу- ДЛИмЖууд маппь ард түмпий цусанд умбатээ, Гэвч: мапай ард түмэн зэрлэг аллага. хядлага. орүү шүүл- тийг ас хайхран фабрик завод тос- ТОН суурин гааар. сайгүй тэмцэл хийж байна. Чили далар одор бүр (фашиестыг эсэргүүцсэн. фрогт улам бэхэнии байна. Тэрч атугай. Чилийн өх оропчдиыг хорь- сон бооноор хорих. лагерьт Ш (фашиамиг эрс шийдДлэртэй.. эсэр- 940744 байгааг хэлэхэд бахтай байпа, Ре Бидний эцэг Корвалан пөхдий г0О толоолЛон мэдэгдэхдээ: «Бид иллуулагч байсан бол удахгүй иллагч болио, Чилийн ардчиллыг 5 устгаж Сальвадор Альеидийнз хууль ёсиы засгийн газрыг түл-2 хэн унагасан тэр этгээдүүдийг бид яллах болио» тэсэн билээ, Энэ бол үр хүүхдээ тэжээх ар- гагүй зовж байгаа. чили эхчүү- дийн үг. Энэ бол эцэг эхэд иЬ ажил олдохгүй болсиоос сургуульд суралцаж чадахаа больсон хүүх дүүдийн үг. Энэ бол чилийн бүх коммунистууд, ард түмний үг ээ- Бид манай ард түмэн ялапгуяа ажилчин ангиараа, олон комму нист ардчилсан хөдөлгөөний ам жилт ололтоор бахархаж явда юм. Одоо бид алдарт зөвлөлт оронд ард түмний нь элгэн ха луун хайр ивээл дунд амьдарч байна. 2 р Бид фашизмыг ялна гэдэгт аа вынхаа хамт итгэл төгс байна.Эпэ зорилгод хүрэх шийдвэрлэгч зэв сэг нь эв нэгдэл мөн. Сураггү болсон эх орончдын амь насыг авран хамгаалья! Тэдгээр эх орончдын хаана байгааг мэдэгдэ- хийг “чилийн хунтаас бид шаардаж байна! Улс төрийн бүх хоригдлыг нэн даруй суллахыг шаардаж бай- на. Бид ялна. Мария Биктерия, Вивиана / Корвалап Ц, ХАТАНТӨМӨР ШИШ Орчуулсан ЕППППТПТТТПТТОТИТШНЦЦ ЦШЦИЦИЦЦ Ц Ц Ш Ц ЦЦЦ ШЦЦ ЦИЛТ11111111111111110111010110110100 15 БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САРД Жил бүр есдүгээр сарын 15-наас аравдугаар сарын 15-ныг дуустал шанай орон даяар байгаль хамгаа- дах сарын ажил явагддаг. Энэ са- раар амьдарч байгаа орчноосоо эх- дээд эх орноо судлах баялгийг нь хамгаалж, зөв ашиглах. байгаль хамгаалах дүрэм зөрчигчдийг ил- рүүлэх эргүүлд гарах зэргээр пио- нєр бүр тодорхой хувь нэмэр оруулдаг сайхан заншилтай. Ух орныхоо яндашгүй байгалийг таний юмэдэх орос хэлний мэдлэгээ баяжуулах бүлэг салааны ажилд зориулж зарим ан амьтдын нэрийг тогтоохыг Тольхүү зөвлөж байна. дорго -- барсук хярс - корсак мануул -- манул (дикая степиаля ношка) хэрэм -- белна солонго -- колоиоОк үмхий хүрэн--хорёк үен - торностай : чандага --заяц --беляк шилүүс -- рысь бор гөрөөс -- козуля цагаан зээр--антилопа дзерен тоодог - дрофа ятуу -- куропатка хур -- тетерев сойр -- глухарь хулан - кулан тахь--тахи (лошадь Прежвальского) буга -- олень хандгай -- лось Оронго -- антилопа хавтгай--дикий верблюд бөхөн гөрөөс -- сайга.сайгак аргал (угалз) -горный баран хүдэр -- кабарга 4: янгир--дикий горный козёл ирвэс -- леопард, пантера минж -- бобр халиу - выдра булга - соболь суусар -- куиица Алагдаахай -- тушканчик ) тарвага -- тарбаган хлтепной сурок) хун -- лебедь Анаш -- жираф хотон шувуу (хорд Шувуу)-- пеликан : хойлог--улар (гориая нидейна) гургучль -- фазан хандгай -- лось буга -- олень, согоо (бугын эм нь) самка изгобра ёл -- ЯГИЯТИЙН бэгбаатар -- сыч бух гөрөөс -- зубр шар шувуу -- Филий ууль -- сова тоншуул -- ДЯТеЛ Хүүхдүүд бие дааж эзэмшдэг төмөр зам Зөвлөлт Холбоот Улсад бий. Зөвхөн Хүүхдүүд галт тэрэгний байнгын зорчигч болохоос гадна бу- сад зорчигчдыг зохицуулах, үйлчлэх, дөө хийдэг ажээ. ? 3 галт тэргээ жолоодох ажлыг өөрс- ПИОНЕРИЙН САЙН ҮЙЛС ХАЛХ ГОЛЫН ТИМУРЧУУД Дорнод аймгийн Сүмбэр сумын Халх голын сангийн аж ахуйн 10 жилийн дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Э. Мөнхцэцэг, Н. Өл-" зийтогтох нарын 20 пионер зуны амралтаараа тимурчүүдийн отряд 30- хион байгуулан ажиллаж, А, Гай- дарын «Тимур ба түүний команд» туужаар маргаан явуулж| уул зохио- лын агуулга, үзэл санаа, дүрийг 200 гаруй баатарчуудад сурталчлан, Тэд монгол-зөвлөлтийн найрамдлын дай- чин уламжлалтай Халх голын сан нутгаар аллал зохиож, БНМАУ-ын баатар Л, Дандар, ЗХУ-ын баатар М. Яконлев нарын баатарлаг гавьяа, бахдам үйлсийг сурвалжилж, «Ха- мар даваа-Найрамдлын даваа» сэ- дэвт ажил ипуулж домогт баатруу- дын гэгээн дурсгалыг хүндэтгэн, хд- шонд нь цэцэг өргөжээ. Мон ппоперүүд хадланч-техиинч-» дийн ар гэрийг халамжилж, 10 өрх айлын сууцанд тус бүр 2--08 сан цэ- цэг тарьж, яслн цэцэрлэгт хүүхдий нь өглөө бүр хүргэн, орой бүр гэрт нь авчирч байлаа. Э. Мөнхцэцэг даргатай охрядын- хан долдугаар сард сангийн аж ахуйн таван га нарийн ногооны тал- байн зэрлэгийг зулгааж, наймдугаар сард хадлангийн бригадад долоон хоног ажиллахдаа 1000 бухал хийж, найман тонн агь түүж тариаланч хадланчдын талархал хүлээсэн бай- на. Хүүхдүүд монгол-зөвлөлтийн най- рамдлын бэлэг тэмдэг болон цэцэг- лэж байгаа Халх голын сангийн аж ахуйн төвийн цэцэрлэг, мод сөөгийг арчлац, «Ногоон эргүүл» ажил луулж өгөөмөр байгалийн үнэнч нө- хөд болж цутгийнхаа олны дунд «Халх голын. Тимурчүүд» гэж үнЭ- лэгдэв. Улаанбаатар хотын рооцы ажилтай Л, ГОМБОЖАВ ХЗЭ-ийн хо- Зохиол бүтээлд Үүлдэс нь дэвшїгдсэн Биелсэн: Виолэх бог. Бүтэшгүйд 3 уран сэтгэмж нь ломжтой нь. тооцогО : бУАЦЫГ тоо батлагдсан со! Ж. Верн 108 84 34 10 Суут зохион ГТ, Уэллс 88 57 0 9 бүтээлтийн нм- А. Белнев 50 21 20 5) дээд нь эхлээд сорочлчЭДРӨн Жоюль Верны зохиолд харауулт сан. анкегын судалгааны сул 3АЧСҮҮЧ х, цсмс хэрэглээр сар бод ниссэн тухай Тад таван шийенерийн ни нь боь Вэ» бий ЭЭС ЭҮГҮТ, “мг. цолт аохиол. 1нШих 0уртай. 29) даж: дараа нь гардаг. Энэ бол их алсыг харсан хариулсан. нь. учиртай, . Чухамдаа Ул 54 ЭМН уран сэтгэмж, жинхэнэ мэргэн зөгнөлт аохиол НЬ уран сайхны өү жи зөгнөл байжээ. Сар өөд нисэхийг гөдцйгүй харий хүний бүтээлч Жюль Верм саяхан болгол үл гүйцэлдэх санаа сэтгэлгээ хогдшход үлэмж түлхэц Герберт Уэллс, гэж тооцож байлаа. Тэгвэл од00 үзүүлдэг байна. Дэвшүүлсэн са- Александр: Бе- ердийн буюу цахилгаан харвуу. !ва нь ихэнхдээ. биелсэн буу бүтээлд дэв- Не С 2 4 лт Л, ны бич- шигдсэн | зөв 2 гүй «Зонд» хөлөг хөөргөх төсөл бУМТ Уран зогнолт Ж, Верны мөлт урсн СЭГ-| нэгэнт боловсрогдлоо. Эдүгээ аог- 69! 9 гаруй. боть зохиолоос гэмжийн 0Ху6Ь)| нөдг уран сэтгэмжийн зохиол оүе бХМУХан шиг уншихыг соёлт дэл- зана: | доорхи Ч ЖаРАНЛ гч ” хийн хүн бүр эрмэладэг хүснэггээс үз- | ТЭЭЛИЙН ач холбогдол нь асар өн ч" пяевмн зохиол | зан тусламжаар сансрын, нисэгчс биелэх боломжтой нь нотлогдсон чэ үү. дөр байна. Саявтар ЗХУ-д ява2д- Ц, ДАШДОНДОВ л Элбэж тусалж өгтөл - 3 - 8УУН Ї ТАЙ Гялайлаа, х ЖжЖ « , хүү минь Болжморын - ХС 504100 Зуу насал» гэлээ, е Буурал аавын морины Гялайлаа би жи р гээ Олмыг чангалж өгтөл Зуун настай боллоо. , Ө Буух мордох үед нь Хөгшид, тус хийхээр Үүрийн шаргал туяа алсын тэрхээ- ө Ойчих вий гэж түштэл Зуун нас ерөөх юм. гээс зурвас тзтан гийж, Завхан г0- э «Гялайлаа, хүү минь Хүүхэд бүхэн тэгэхээр | лын ус нэг хэсэгтээ амсхийж, түр өе Зуу насал» гэлээ Зуун настай болдог байх зогссон мэт мэлтийн цайх агаад ӨГ ф)р.. Гялайлаа би Ганцаараа би РТ, ш-л ЛЖ Л СҮГ 2 ГҮҮЛЭНН Би энэ дал Сурын боллоо хам энэхэ Э ХусгҮЛОР Зуу й болдог оо Р. ГОМБОЖАВЫН авсан Чухам энэхэн мөчинд л болжмор фф Эргүүлж татаж өгтөл уун настай болдог ТЭЛЭЭ 27081 шувуу тосэн хэлээр шулганалдан эх фр Ээдэм ааруул өрөхөд нь Б.ГОНГОР орны маань жаргалант нэг өдөр У эхэлснийг зарладаг билээ. Пнонер Бурнад жинд бүрнїн зуны амрал- таграа болжморын энзхүү жиргээтэй хөг нийлүүлэн задгай бэлчээрт хан- гинатал нсгэрч дасчээ. -о Зав аз! Бин том болоод аДУУ- чин болно тийм зэ? ХӨГЖИЛТЭЙ ЗАВСАРЛАГА Манай сонин сурагчдын амралт чөлөө (Ц4- ний найз ирээд олоод өг! (Халаасаа тэмтэрч)- гийг зөв боловсон өнгөрүүлэхэд зориула: Халаас савцөм л бүрэн бүтэн байх юм. «Хөгжилтэй завсарлага» гэсэн булан нээжс бай- Нэгдүгээр хүү -- Халааснаас биш ээ, кран- на. Энэ буланд 2--3 минут тоглох шог гараа таас нийтлэх юм. Ё Хоёрдугаар хүү -- Юун крант Хүүхдүүд та нар уг гарааг сургуулийн хн- Нэгдүгээр хүү -- Гэрийн чинь усны крант чээлийнхээ завсарлагаар эсвэл үдэшлэг, ко!и- Хоёрдугаар хүү -- Крант яасан гэл? цертоор ч тоглож болно. Нэгдүгээр хүү -- Онгорхой орхичихсон мн үүЛХсл2 Й ж байгаа байх юм. 8, өрдүгэар хүү Найзаа чи яаж байгаа Хоёрдугаар хүү -- Тэгээд сєхуххнй Хоёрдугаар хүү -- Яаж байна? Вооо10-0 хүү -- Тэгээд үү..Тэгээд мөнгө Нэгдүгээр хүү -- Мөнгө урсгаад 5 2 Эг Хоёрдугаар хүү -- Хаана юун мөнгө (зогту- БЭНУМСЭЭ ХҮҮллэүгүадын Заодиаах ЗЭН Тийм зэ, одоо Чинь мал маллахад ханган харна дуслыг хураавал далай гэж чи дуулсан уу? Ус эрдэм мэддэг юунаас ч чухал болсон Нэгдүгээр хүү -- Хайран мөнгө. чинь мөнгө шүү дээ! эс -2 шарэгн эрросар 20 Халах Хоёрдугаар хүү -- Тэр мөнгө чинь хаа бай- Миний найз сайн бод доо!Чи надаас нэг дүү ыь2:а-33Ыд Ёинэгэн зиь жилийн гаа юм бэ. (Дороо эргэлдэн эрнэ) тийм биз дээ... Тэгэхээр ах нь хэлж дүү нь суР- хугацаанд Д. Бурнад хүүгийн амьд- Нэгдүгээр хүү -- (Инээж Наана чинь бишээ. даг юм баяртай. (явна) ралт багагүй өөрчлелг гарчээ, Юуны Хоёрдугаар хүү -- Цаана чинь гэж үү... Хоёрдугаар хүү -- Хойноос нь) Ус мөнгө гэ- урьд сурагч гэдэг хамгийн баясга- антай үе эхэлж, сургууль багш эцэг эх анд нөхөддөө онц сурлагатан гэж хүндэтгэл хүлзэх боллоо. - ш9-ш---ш-ш-- г- шэнэ гн Бурвад зуны амралтаараа зцгнї- Ф.Баатарчуудад зоршулав. Г тпэшшшши) сшшш-шы со ышиш--7үр (Цааш болж эрнэ) найз нь ер үзэхгүй юм. Ми- сээр (явна). гэз одаган адуу маллана. Сайн Шүлэг М. ЦЭРЭНДОРЖ ХӨГЖИМ С. ДҮГЭРРАГЧАА адуучин болохын тулд адуугаа сайн Ф ДОХИОХҮҮДЭЭ ЭЭЭ Эсэн НААДАН БҮЖИГЛЭЕ ХЭЛЭЭРЭЙ шВ--88 355: ш-эн- хүү аавынхаа ө малдадаг га адууг хаанаас л нь ч таньж чадна. Нөгөө талаар мо- Цээлийн хөөрхөн загас шиг Нутгийн цэгээн тагтаа шиг Хичээлийн шинэ жил эхэлсээ ринд эрэмгий байх явдал адуучин ө Цэнгэн цэнгэн наадьяа Найз дотно нөхөрлөе хоёр долоо хоног өнгөрлөө, Та на хүний нэг онцлог шинж мөн. Бурнад “Цэцгийн гоёхон дэлбээ шиг Тайгын дуучин хөхөө шиг / захиалсан сониноо зуны улирал, биеэр шчол» 20-55 25 Зэтуроарх 5 Найган найган бүжиглэе Дуулан дуулан бүлг эЛЭЭ | дугаар алгасалгүй хүлээн авчч зсэн дээ. Зуны амрал э Ф Нуурын цагаан хун шиг Таван тивийн хүүхдүүдтэй “дав уу? 1976 он гарсаар «Пион 20 ЗэнэухимиЛВХЧ ““ЧЄГҮНТ Намс намс бүжиглэе Наадан наадан найзлая “рийн үнэн» сонины гучин дөрөв, жк--д нь унахад ан номхон бол- фр “«Залгамжлагч» сэтгүүлийн дөр- даг” яэжээ: ХөнгөетөрР үвөн дугаар хэвлэгдэн гараа ! байна. Та нар жилд 48 сонин, ө Хүүгийн балчирхан оюун нь талэн 2 9 глээ цаг тухайд нь авч байна уу. ЁСсгх Массын Бахохэрээн Цээ лийн хөөр-хөн ЗАГА-с ШМГ Цэн-гэн-Цэнгэн Захиалсан хэвлэлийг чинь да мэддэг чухал гэдгийг улам бүр ухаа- , -4! | рагдуулж, замаас нь үрж, урж ран байгааг түүний эцэг дуучин 2 : ! байгаа дутагдал байна уу? Энэту- Доржгочоо төдийгүй Говь-алтай айм ф «хай сониндоо бичих буюу зсвэ. тийн айсаргалан сумын Бүрэн брига. (ф) шу х 22048 ноймерын утсанд мэдэг-! “лт улнн ла инээ Эрх Өлсх, орой їн сэтгүүл авах ёстой шүү. чид ин ний Хийнсгийн ЭЗгуэ25 1 Танай сургуульд сонин сэтгүүг- мал хэмээн яргалцдаг. ” шо2ын слийн тараалт ямар байна? Хэвлэ- дынхан ажиж мэдээд Доржгочоогийн 1 2 2 т дээрэй “Болжмор хүү» хэмээн өхөөрдөх ЛААД-ий-ЯА. ЦЭцэг-Мйн (0ё-хон дэл-вээ-шиг Сонин, сэтгүүл чинь та нарт ээ, (1 таалагдаж байна уу? Юу уншин хыг хүсч байна. Энэ тухай бас Говь-алтай аймгийн Иамын Х0- 9 рооны ажилтан Д., ОСОР ө ()- 2-4 - “бичээрэй, - 1227 Бид та нарын бичсэн зүйлийн » ё : ) , заримыг «Хүүхэд хэвлэлийнхээ Ний ТАН НАЙ-ГАН БМУЖ-ИиГЛЭ-сЭ Цэцэг-иян гоёхон тухай ярын байна» гэсэн буланд Ф ТҮ - ! (ёл сл нийтлэх. болно. Манай Дохнохүү (ф ё вё | 2! 1) са нараас хариу хүлээж байна. хос 2 ЇН ын---3 Би) пвьшежыы (ш-ы-----4 Өө Эл-Бээ-шиг НАЙ- г, ШУА Хариуцлагатай эрхлэгч А АйЙ-ГАН НАЙГАН- БҮМИГ-ЛЭ-сэ ш Ц. ДАШДОНДОВ А--623623 Д. Сүхбаатарий: нэрэмжит Улсын хөвлэлийн./ цомбинатад: хайлан, Иидекс--14140 Орон БУХНИЙ ПРОЛТАРИ НАР НЭГДЭГТУН! МАХН-ын уйл хэргийн төлөв : Бэлхэн 11Х39-ийн Төв ХоРОО, Д.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПО-ын ТӨВЛӨВЛӨЛИЙнН СОНЙй- 33 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ мэ8 (1488) | | кв оны 10 дугаар сарын 18. | НАЙРАМДАЛ ДРУЖБА тай суралцаж байна. Эд нар зөв- хөн хамт суралцаад зогсохгүй, бие биенээ харилцан ойлгож, үер- хэн нөхөрлөж .интернационалч найрамдлаа бэхжүүлж байна. танай гурав Монгол Зөвлөлтийн найрамдлын уламжлалт 25 дахь сарын ажлыг тохиолдуулан монголын өсвөр үеийнхэнд чин сэтгэлийн халуун мэндчилгээ хүргэе. Би оронд дахь жилдээ ажиллаж, мон- гол анд нөхөд монгол хүүхдүү лийн дунд амь- дарч байгаадаа баяртай байдаг. Найрамдлын сараар манай сургуулийн багш сурагчид Ө9- рийн шеф нийслэлийн 30 дугаар дунд сургуулийн хамт олонтой харилцан туршлага солилцох, уулзалт, үдэшлэг, биеийн тами- рын төрөл бүрийн тэмцээн хийх зэргийн олон талт ажил зохиож Манай СУР- “байна. , гуульд монгол, зөвлөлтийн Энэ жилийн найрамдлын С4- хүүхдүүд нэгэн рын ажил нь МАХН-ын ХУЦ, ЗХУНН-ын ХХҮ их хурлууд Ху- эхийн үрс адил ралдсан болон шинэ тавай и- эв зайрамдал- даан й л 6, хот дахь Зөвлөлтийн 14 дүгээр дунд сургуу гСлаа ас Лена, Ч. Туяа нар хамтран ном уншиж, ЛХАГВА “Үнэ 10 мо ийн 6-гийн ( харилцан ярилцах дуртай. С. БОЛООШИЙНН ав ХҮН төлөө их (фондын МАХН-ын Хүүхдийн ажиллагааг МХӨӨ9-:ийн гишүүд ориүүлсон юм. хүүхдийн. толоо. фопдын хоронго баяр, хичээлийн шинэ лийн гарааны анхны жил болж байгаагаараа онцлогтой юм. “Хүүхдүүд ээ! Шинэ таван! жилд сурлагын өндөр амжилт гаргалс эрдэм. номдоо шамдан су" ралцаарай. Их жолоодогч В. й. Ленин Д. Сүхбаатар нарын үнддс- лэп байгуулсан. Монгол-Зөвлөл- тийл найрамдалд үнэнч, тэр най- рамдал нөхөрлөлөө үргэлж хайр- лөө цуцалтгүй тэмцдэг, ахмадыг хүндэтгэдэг, тэдний алдарт дай- чин замналаас байнга суралцдаг эх оронч хүмүүс болоорой. дахь Зөв-- нэгдүгээр и. Улаанбаатар хот лөлтийн 8 жилийн дунд сургуулийн захирал И, СЕМЕЙКО Яоаж «В» ангид сурдаг К. Коля, Ч. эн 575 У7860888:2--::1- БУЛАН. ИРГЭДИЙН 16188 хурлаас үйл ондроор үнэлж тус фондын ажилд тал бүрийн өргөн туслалцаа. үзүүлэх хүндтэй үүр- гийг. МХӨ9-д хүлөэлгэсэн. билээ, МХО9-ийн Топ. Хорооны ҮГ! бүгд: хурлаараа МАХН-ын ХҮЙ их хурлын шийд, їлрийг баяртай. хүлдэн авч хүүх- ДИЙН толоо. фондын ажилд МХЗ 0:ээс. туслалцаа. үзүүлэх хуримт- лалд идэнхтой. оролцох хөдөлгөөл МХЗЭ-ийн гишүүд аймаг хотод хөрөн” гоор баригдаж байгаа цэцэрлэг-лс, лийн. барилгыг барьж байгуулах, хуримтлуулж хүүхдийн жилийн зоалтийн өдрөөр Хүүхдийн төлөө фондод хувь нэмэр болгох зэрэг “на, Та нар єөродийнхөө бурлага х9- лан хамгаалж, бэхжүүлэхийн тө, сан гэрэл зураг» ажлыг санаачилж байгааг сай- шаан тэмдэглэж, цаашид улам» лал болгон өөрсдийн сайп дураар жилд 2 удаа хөрөпгө «хуримт- луулж Хүүхдийн төлөө. фондод оруулж байх талаар МХЗ0-ийн Топ. Хорооны Товчоо тогтоол Ди, гажоэ, Уг тогтоолын дагуу МХЗЭ- ийн гишүүдээс 1976 оны хичээ - “лийн Экилийн эхлэлт угтаж биц- хан иргэддээ. зориулай ир тогрот хуримтлуулсплыг МХЗЭ ийн Топ Хорооны нэгдүгээр ИЙ» рийн. бичгийн. дарга /Л, Түдэв Хүүхдийн төлөө фондын Төв кно- миссын дарга А, И, Филатова-Цэ- донбалд саяхан гардууллаа И. Филатоваг Цэдэнбал хүү: хэд багачуудын төлөө МХЗЭ-ийн гишүүд санаа тавьж байгаад та- лархал илэрхийллээ. Ц, ЦЭРЭНДОЛГОР ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДҮҮД ТА НАРТ БИЧИЖ БАЙНА Намайг Люда тэдас. Зургадугаар ангид суралцдаг. Одоо бид хичээ- лийнхээ чөлөө заваар хамтралд хүнс- ний ногоо хураах ажилд тусалж бай- дөлмөр, хичээдийн бус цагаар ямар ажилд оролцож байгаа тухайгаа Т0- дорхой бичээрэй, СССР. Житомирская обл, Но- ростышевский р-и л/о Шахво- ростовка с. Марыеновка (Ну- туржепко Люда, Би та нартай захидлаар харил- цаж та нарын хичээл сурлага, ажил амьдралтай танилцахсан гэж хүсч байна . Би дөрөвдүгээр ангийн су- рагч, Гэртээ аав, ээж, цэцэрлэгт явдаг дүүтэйгээ дөрвуүл суудаг, Ми- ний ээж аав хоёр үйлдвэрт ажилла- даг. гт. Энгельс ул, Ломопосова 17 д. ив 16 Нучин Игорь. Надад эрэгтэй, эмэгтэй аль нэгэн “ЦУШДТ сү хүүүлэг зууж, 12 22-22 Эл 427820 Малопургенокий (84 С0-Ё Удм. АССР, р сс. Малая Пурга ул. ветская--87 » 2 Стрелкова. н. Намайг. Света гэдэг. 16 настай. Би үе тэнгийнхээ эрэгтэй, эмэгтэй мон--- гол хүүхэдтэй танилцаж захидлаар. харилцаж байх гэж бодлоо. Би Сиби-- “рийн Братск хотод суудаг. Манай хот энэ жил 20 жилийн ойгоо тэмдэглэсэн-. залуу хотлом. Би дараагийн захианд өөрийн болон сургууль, хотынхоо ту-- хай тодорхой. захиа.бичнэ, У.22 СССР. 665 103 г. Братск-3 ул. Бетонная 272 Лебедева Спета. СОНИНЫ РЕДАКЦИАС: ЗХУ болон ах дүү социалист бу- сад орны хүүхдүүдээс та нартай 34- хидлаар харилцахыг хүсэж хаягаа нрүүлсний заримыг сонинд ний- тэлж байна. Та пар энэ хаягаар гадаадын үе тэнгийнхэндээ захидал бичиж та нилпепгаа, 2 БААТАРЧУУД--50 АУГАА ИХ ОКТЯБРИЙН СОЦИАЛИСТ ХУВЬСГА- ЛЫН 60 ЖИЛИЙН ОЙ УГТАЖ «ОКТЯБРИЙН ТУЯАН ДОР» УРИАГААР «ЗАЛГАМЖ Үй» АЯНЫ 2 ДАХЬ ЖИЛД НИЙСЛЭЛИЙН НАЙМАН ЖИЛИЙН 11 ДҮГЭЭР ДУНД СУРГУУЛИЙН 2-ЫН «Б» АНГИЙН ДӨЛ ВА- ГИЙН БААТ ТЭЯАТ ДОР -МАХН, мхзэ Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит МП-ийн бай. гууллага, баатарчуу- үйл ажил- лага дална. МА ХН-ын ХҮН их хур лын шийдвэрийг х гд, юу хийж бү- эдсэн зүйлээрээ удза хийнэ, бяцхан - 58.2. амьдралтай танилцаж, зурагт альбом хийнэ” Бур ОМ. Яенны: Д. Сүхбаятарын-- хөшөөний дэргэд хүндэтгэлийн цуглаан хийн: зургаа авахуулна. -- -Багзараа 100 хүвь, 60 хувь нь онц. сайны үзүүлэлттэй суралцана. - аНомын сайн нө- хөр» үнэмлэхийн нэг- дүгээр шатны болз- лыг биелүүлэх бэлт- тэл хангана. -- Багаараа нэгдүгээр номын санд вБарт нээлгэн Ном тогтмол уншина. -- Шионерийн сонин бүтэн жилээр захиалж тогтмол уншиж байна, -- Өврийн сургуулийн 2-ын «А» жнгитай уралдаантай ажиллана. - Найман жилийн 45 дугаар Дунд сургуулийн 2-ын «Бэ» ангийн баатарчуудтай тооны тэмцээн нэг удаа зохионо. шигээ АРЧУУДААС АВСАН ҮҮРЭГ, Сурагчдыг марга жил, ходолморийг хүндэтгэн. үйдэг үй» лээр, хүмүүжүүлэхийн явж тулд «Миний пай ээ. исийн. ажлын. гапар» сэдиоэр аялал. гурван удаа зохионо, -- Ногоон өоргүүлд (Ослбный мат- руль) таван удаа гарч ажигласан зүй» лээрээ зохион. бичлэг, альбом хийнэ. -- Олоц маст ургамлын үр б0 1. руй «єг түүнд, 1 -» Баатарчуудын 4 хунь нь цэцог тарьж 30 хупь иь. аниариумтай бол- но. - «Оюун түл- хүүр» сэтгүүлийн Мд- рэмжит даамын том, цээнд орох зорилгоор багаараа даам тоглож сурна. -» Сэдэвт ба хө. дөлгоонт тоглоом ГуУр- выг шинээр сурна. -- Уламжлалт ур- лагийн үзлэгт "бүжиг хоёр, дуу гурвыг ши- нээр сурч оролцоно, -- «Наран үүрл мандаг» зургийн уралдаанд бэлтгэж оролцоно. -- Баатарчуудын 50 жилийн ойд зориулж орос дуу хоёрыг, олон ул- сын хүүхдийн бүжиг сурч концерт тоглоно. (Орос хэлээр) -- Хувьсгалын сэдэвт шүлэг цээ- шилж 60 хувь нь уран уншигч болно. -- Хоёрдугаар ан- с гийн байгалийг ажиг- лах дэвтрийг орос хэл дээр хөтөлнө. -- Ах дүү социа лист | таван орны үе тэнгийн найз нөхдийн пионерийн байгуул- лагын үйл ажиллагаатий ганилцана. -- “Найрамдлын садар «В-И. Ле- пин» «Монгол зөвлөлтийн дайчин ялалт»-ын тухай зурагт сойиц гарга- на. -- “Социалист аж торөх Фсыг эзэмшин хэвшихийн тулд су- рагчдын дүрмийг иа- рийн баримтлах. - Баатарчуудын дүрмийг мөрдлөг болгон суралцана. -- Пионерийн дүрэм тангараг су- далж пинонерт элсэх бэлтгэлийг бие- лүүлнэ. -- Д. Сүхбаатарын төрсөн өдрийг угтаж «Баатарчуудын 20 хоногийн ажлыг» явуулна. АНГИЙН БАГШ Д. БАТДЭЛГЭР БАГИЙН АХЛАГЧ АЛТАНЦЭЦЭГ П. 1 АРАВТЫН ДАРГА . ЖАМЬЯНЖАВ Ц АРАВТЫН ДАРГА Л. НЭРЭНБАЯР її АРАВТЫН ДАРГА Д. ЭЛЧМАА иицагтншийннинннн ин ийн! Нийслэлийн 23 дугаар тусгай дунд сургуулийн 8-ын «Г» ангийн баатарчуудын «Дөл» багийн ахлагч Алтаннавч МАХНын ХУП их ху. ралд өргөсөн рапортад гарын үсэг зурагчдыг гүйцэж түрүүлэх үүрэг аваад «Октябрийн туяан дор» зал- тамж үе аянаар амжилттай ажиллаж эхэллээ. Гэрэл зургийг Ж, ГОМБОСҮРЭН ХҮҮХДИЙН ТУС Хот ходоогийн ролцож ширхэг будаа, хураалтад о| Уу! эгч иары лах гэсэн тариаланч ах сайхан уламжлалтай билээ. 5 , Манай идэвхтэн сурв тын САЛ-и дунд сургуулийн пионер риалислагыг нийтлэн, гэрэл зургийн су олон мянган пионе алжлагч Ц. Зандраа сурагчидтай. уулзаж хийсэн Социалист бүтээн байгуулалтад ! 4 р сурагчид намрын ургац грамм томс хаягдуулахгүй ашиг- ! ихаа ажилд хувь нэмэр оруулдаг / Баянцогт, Жаргалан- --Хаягдал үр тариа түүхийн лын үр түүж түрүүлсэн Г. Цогбадрах, Г, Янжин нар. хамт 2,5--3, “6-гийн «А» ангийн 2 кг олон наст ургам- сурагч (Зүүн тараас) --Тарна хураалтад идэвхтэй оролцож ЇХ ангиудын ургац ху- раалтын аварга болсон 9-ийн «Б» ангийн сурагч Алимаа, Тэгш- жаргал, Арьяа. кс -» Баянцогтын САА-н дэргэдэх дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч Д. Эрдэнэбат хонин САА-н хэмжээнд алдаршсан пионер ю: сүргийг сайн хариулдгаараа мАНАН ХхЭэлЛЭЛ ЦҮҮЛЭГ БАЯР ХҮРГЭЕ ПИМЛУ-ын Ардын: Болопсролтип: Япнтл харыяа сур» ӨЧНАЙ р лах ухайны хүрээлэн байгуулагдсапы 20 иоплийн ой. болш байна, Оспор үсийнхнийй | сурлага, номмушнист ЭД ҮЙ лалаар үнлтай. сургимж, зөилөлгөө бичиж манай соний, жиллїгййнд| идЭнхтэй. оролцдог СХУ- Ци 2 сэтгүүлийн. үйл им хүрэллэнгийн. орлогч аахирал, СХУ-ны дэд эрдэм» тан прбиандийн Сүхээ» СХУ-ны доД эрдэмтэн, «но цорийн. үлэн». сонины. цоллогийн. гишүүн, Зөдэн-Ишийн Иянлиг, ы1-- ТА ү:8-210 АД шишийн лд, орийн үнэн» эрдэмтэн. Цэнээний.. Элвийхутаг,, Ордам, шинжилгээн! Бид 41. этздумЙаним хийльс илтийн, «Палгамжлагч», сэтгүүлийн моллегийц. гишүүн 3 Хэ д ХЕ эн Ер үл, май чийл їн Лупсандандан“ їйр, болон лус хүрээлэн- гээрт гарсаг. «эц ХӨМТ Олоц й чигийн ї гийн. ардамгад, суран хүмүүшүүлэгч ййрт өслөрийн гай юу хийв» хэлэл тийн. толо ч їэг, нь ий Сүхбийтарчууд, баяр хүргэн! байна, , цүүлгийг ушилаа. гийнхээ он... !ИЙГ-нь по ! : їнний ээж удаан хуга зарчмыг Өө» гэсэн агаар эмнэлэгт хэвтэх өөрийн, нээСч биелүүлж та болон 1 ийг грагч тгацаанд надад Баяржаргалыг М-Өөгүү ху с гэр оронд зүйл бү 2 л ын. тусламж үзүүлсэн иж хугацаанд ангиараа “гийн озиж ” багш) Багаа болон “Эргэсэн:/ билаа. аг Улаанбаа болж хамт олон найз На атар Хонхор нийт а «Ппонерийн Бнжсоны жилийн дунд үнэн» сонипоор дамжуу- ами лайй 8-ын «А» - жан төлархлаа | йлэр- " су мин Ч : аних шинжиних шинжилж: эишжэлэээн эиниэээии сЭНЖЗУЛА Ц. Няндаг Ц. Өлзийхутаг Ф “энэхэн шинжилжн шижилииээн шиниииэн бинииинн шинжлжэээ! шинхииин шиниишин эиниииииин шинжиь-ан бишииэн 685 СУРЛАГА -- СУРАГЧИЙН ГОЛ ХӨДӨЛМӨР ө, --(Олимпийдын сэдэв) 9, 20, Тоошл нэрийн долоон, зүйд. тус бүрд » ишшээ үг бич, 3, 30, Толооний үгийн долоон зүйл тус бүрд 2 эх ХЭЛ-ЭРДМИНН ТҮЛХҮҮР түрүүч нь хус сонины ОФ 37-д Р УРГАДУГААР АНГИ ачилцуулаасай 1, 1, Зөв бичих дүрмээс 2. 57 танилцуу. 2,5 - анилцуулах 2, 58 барилгалсин ЗА хүрчээ бичигдсэн үг” ЭМ тайлбарлаад 3 Уадагагсдыг 2103 үзэгчдэдээ б нжил дүрмээр 0 лсэн үг нэгийг нэмж бич, “ЛЦРаах асуултад хариуд Баүэг үр л: 1, 1: Эрхтний 3, Товчилсныг «1. Заримдаг гийгүүлэгчийн эгшиггүй бичигддэг 3, 31. Би гэдэг 1 дүгээр биеийн толооний үгийг , “ү0 З. Оруулахыг 4. Тэмдэглэ Дүрэм хүүний зорчилд 10 жишээ үг бич (9 гийгүү- тийн ялгалаар ялгалла, 1, 5, Тариалалг «6. Үйлдвэр, эх ХЭГЧ тус ц | Ч| 8, 92, Унш, барь гэсэн хоёр үйл үгийг илг сайх 55 2, 50 буулгачих бүрд 1 зорчилд нь 1 жишээ бичихэд 10 2, 32 толопоор хувилга, хэд болио) н. мюмюм 5 8 23 4, 7. Амьдралыг 4, 9. Уншигчийн 4, 11. Боловсролоор я, 13, Шаардагдана 4, 15. Арвижууллхад 1, 17. Хувьсгалын 4, 19. Богинохон 4, 21, Ялгаварлахаас 4, 23. ховордсоныг 1, 25. урлагийг 1, 27. зохи 1. 1. 1. 1. й. 1. 29 на 51. байгалийн 53. зохиолчид 55. холбогдоно 31 авьяаслаг ЗӨ тогтмолоор 1, 41 тахиачдыг 1, 43, унагалахал 1. ардчилалд 1, 49 удирдлагыг 4, 51. татгалзана 1. 53 суурьшлыг 1, 63 1. 65. цочирдоно 4. 67 чухалчлахаар 69. утасдана. - ЧирВӨ нийн ! БУМ ї 1 ВЕ 8 вЧВ Ї юююмюоююю юмююммын -.. уммммюмммюрнр 5 за ! ЗВаё Ё 4 мн 1) (51: вэ 8 Ё Ё ї 3 2) Ф эм Хинхэнэ 10. Төролхтоний 12. Шинэчилбэл 14. Цэвэрлэс. Цэрэхжит ШШинэчилбэл Эрдэмтдийн Эрхлэн өргөжиж Өнгөтэйхэн оорчлөход идэвхтний д тэр 52 Нүүдэллэх: 5 54. төрүүлзгчид 56 нөхцөлийг 58 өндөрж 60 нэвтрэхээс НЭХ ну үй ин ун ун үн үй үн үн үн ав үй үм ра нм үн ий рш ий ий ий уа ай ий ив иж 1. 62 нэрлэгддэгийг 1. 64 өмсголөвс 1. 66 Эрэмбэ 1. 68 эрдэнэ 1. 70 илсилсэнэ үїгээс 2. шинжлэх 4. зориулна 6. тогтнолыг 8. асуудлуудаар 10 аривжу 12. хөгжлийнхөө 14 ардчиллаас 16 салбарлаж юМюмююююрююю усархаг 28. чамайг 80 дагаварт 832 гаргуузай 84 хүргэ 36 хүргэ 88 жирэлздэг 40 аливаа 42 явсхийгээч 44 гэрийн хойно 46 битгий, ба пээ 48 хөлджээ 50 Гомбындоо 52 минийхээ 54 малчдынхаа мюЮююююю) улаарай 3, ж, Заримдаг гийгүүлэгчийн эгшигтэй бичигд- өн Дүрэм, түүний зорчилд 13 ишшээ үг бич (9 ийгүүлэгч тус бүрд 1 жишээ, зөрчилд нь 4 исишээ бичиг 18 болно) 3. 3 Нэр үгийн 9 дуудлага тус бүрд 4 жишээ үг 3 кро үсгийн 2 дуудл тус бүрд 4 жишээ бич 8.5 5.8 хоёрыг ялгаж: бичих б жишээ бич (Б. 4 жишээ байна) снВр 6 Эр үгийн эхэнд орсон Ж. Ч. Ш.д 9 жишээ МОНГОЛ ХЭЛ БИЧГИЙН ҮШ . ОЛИМПИАЛ 5 8.-7.6Эм зүгийн эхэнд, орсон ЖК,Ч,Ш-д 9 жишээ гич 3. 8 25, Ч, Ш-ийн дараа богино И, мон урт эг- шиг бичдэг иишээ 6 үг бич 3, 9 ЬИ болох 4 зүйл тус бүрд 2 жишээ үг бич. 8. 10 Тусгаарлагч Ь, 7Ь-д 6 жишээ бич. (Б--2, Ж--2) тусгаарлагч хэрэглэхгүй 2) 3, 11. Үйл зүг гүүсгэх Л дагаврыг зөв бичих 4 зүйл тус бүр 2 жишээ бич 3.12, л, эц, оу, Ө,ү долоог үндсэн эгшиг гэж нэрлэсний учир 3, 13, я.с,6л0, ы, нэрлэсний учир 3. 14. Эр үгийн жлишэа 6 үг бич З. 15 ам үгийн жишээ 7 үг бич 3. 16 эгшиг уруулын талаар зохицдог дүрэмд 7 экишээ бич. (өргөлттэй эгшиг”нь үндсэн 7 эгшиг байна) 5, 17, Эгшиг уруулын талаар зохицдог зохицлыг зөрчдөг 11 эгшигт жишээ бич. 8, 18. Үг шилжүүлэх дүрэмд 6 жишээ бич 8. 19. Гээгдэх эгшгийн 8 тохиолдол тус бүрд 8 жишээ бич, 3.20. Гээгдэхгүй балархай эгшгийн 8. зүйл тус бүрд 1 шлошшээ бич Ё З. 21. Хярьүгийг зөв бичих дүрэмд 5 жишээ үг ич. 8. 22, Лувсан гэдэг нэрийг тийн ялгалаар ял- йЙ зургааг туслах эгшиг гэж Дулмаа гэдэг нэрийг 1 дүгээр биеийн ха- х үгтай тийп ялгалаар ялгалла. 3 » Дэвтэр гэдэг нэрийг ерөнхийлөн хамаа- туулах нөхцөлтэй тийн ялгалаар ялгалла. 3, 25, Мопь тэдэг үгийг 2 дугаар биеийн хамга- туулах уг тийн ялгалаар ялгалла, 8, 26. Дарш гэдэг үгийг 8 дугаар биеийн хамаа- туулах ггтэй тийн ялгалаар ялгалла, 8. 27. Тэмдэг нэрийн 8 зэрэг тус бүрд 2 жишээ үг бич, З. 28, Үүсмэл тэмдэг нэрэнд 9 жишээ үг бич. 17777777222, 8, 98, Буцаа, бэхэж гэсэн хоёр үйл үгийг аахи- , рах хүсэх толовоөр хулилга, 3, 84, Сахь, өргө гэсэн хоёр үйл үгийг үй..гиг- рээр хувилга, 8, 85, Боль гэсэн үйл.үгийг похцол үйлээр ХУ- үгийн хэ- 1 . Уу, бич гэсэн хоёр үгийг үйл вээр хувнлга. 8, 37.Я в, ань гэсэн хоёр үгэнд байдлын дагавар да л . 38 Тусах ба эс тусах Үйл үг тус бүрд 4 жишээ үг бич. 83. 89 Дайвар үгийн жишээ 10-ыг бич 8, 40. Дагавар үгийн зүйл тус бүрд 2 жишээ үг- бич 8, 41, Сул үгийн долоон зуйл тус бүрд 2 ийпсээ үг бич, 8, 43, Холбоос үг, түүнийг толоолдог Үг тус бүрд 2 жишээ өгүүлбэр бич. 3.43. Аялга үгтэй өгүүлбэр 3-ыг бич. 8, 44, Хүүрнэх асу захирах огүүлбэр тус бүр нэгийг бич, ..45, Мөнх цастай өндөр уул иа. (Үгийн холбоог зур) 83, 46. Өгүүлэгдэхүүн, өгүүлэхүүн, тодотгол нэ- мэлт гишүүн дөрвүүлээ орсон нэг өгүүлбэр сохно. 8. 47, Тодотгол гипгүүн олон орсоп Өгүү:бэр б0- хиож бичээд гишүүдийг зур. Л 8. 48, Нэмэлт гишүүн олон орсон одгүүлбэр зо- хиож бичээд гишүүдийг зур- 8.49, Нийлмэл Өгүүлбэр зохиож бичээд гишүү- дийг зур. З, 50. Хэл зүй гал: юу вэ? 4. Зохион бичих сэдэв ас Дараах сэдвүүдээр бяцхан зохион бичлэг хийнэ, 42 (50--60) : 4. 1, Миний сайхан аав 4. 2, Миний сайхан ээ 4.. 8, Би малчны хүү 4. 4 Миний сургууль 4. 5. Өвлийн амралт 4. 6 Миний найз 4. 7 Отор 4. 8. Манай нийслэл (манай сум, аймаг, бригад) 4. 9 Хурдан морь 3, 3 1.10. Ферм дээр : с 4: 11, Би хадланд явав 4. 12 Хургачин хүү 4. 13. Барилгачин, болно 4. 14 Илгээлтийн эзэн 4. 15 Хамтын хүч 4. 16 Нөхрийн тус нь: 4, 17- Пионер йн 4.18 Манайхан 2-2 4. 19, “Үйлдвэр дээр 11 4. 20 Зусланд 4. 21, Номын тухай 4. 22, Анх сургуульд орсон тинь 1, 23, Жилийн 4 улирал 4.24. Өвөл зун хоёрын ялгаа 4.25, Манай анги холоос харагда- ЯА ХЛАРЦГААЛ! Өсвөр үеийнхний дотнын багш, эрхэм туслагч нь «Пионерийн үнэн» с сонин, «Залгамжлагч» сэтГүүл бни- лээ. Хүүхдүүд ахмад үеийн хувьс- талч дайчин, хөдөлмөрч уламжлал, анд нөхдийн туршлага, ЗХУ болон ах дүү соцналнст орны өсвөрийн үеийнхний амьдрал, шинжлэх ухаан, техникийн шинэ ололт. улс орны ирээдүйн хөгжил зэрэг сонирхсон бүхнээ сонин сэтгүүлээссэ уншиж санал хүслээ сайнга ирүүлж байдаг юм. Тийм ч учраас манай сонин сэт- тгүүлийн уншигчдын тоо жил бүр хэ- дэн арван мянгаар нэмэгдэж, хэвлэ- лийн тараалт, ашиглалт сайжирсаар байна. Нийслэлийн 15, 83. 50 ду- таар дунд сургууль. Увс аймгийн тө- вийн 10 жилийн дунд сургуулийн 5Б. Батбаатар, Г Болор, Б. Эрдэнэчимэг 4уухдууд Б, Ганцэцэг нарын Олон пиоперийн удирдсан сурагч шуудан хорооны хамт олон хэвлэл тараах, захиалсан хэвлэлийн ашиглалтыг шалгах, хэв- лэлд нийтлэгдсэн зүйлээр бүлэг, са- лааны сэдэвт ажил зохиох зэрэг ний- тэд туршлага болох санаачилга өр- нүүлж байна Гэвч зарим сургуульд пионер су- рагчдын захиалсан хэвлэлийг цаг тухайд нь тарааж өгөхгүй, хохи- роогч хариуцлагагүй хүмуүс ч мэр сэр байна. Тухайлбал нийслэлийн тавдугаар дунд сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч байсан Ягаанцэцэг өнгөрсөн хавраас эхлээд өдий болтол нэг Ч захиалагчийн “хэвлэлийг эзэнд нь өгөлгүй долоон төрлийн сонин, сэт- гүүлийг өрөөндөө суух зайгүй болт- лоо овоолчихсон байлаа хэбгїэлийнхээ тухай ярьж Фдойно Би өөрийн дуртай хэвлэл «Нионе- тонн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сатгүүлээ сүүлийн 5 ясил дараалан захиалан уншиж байна. Сонинд маань нийтлэгдэж | байгаа «Бидний бахархан дууриах хүн». «Байгалиа хамгаалж хишгий нь хүртэцгээе», «Говь нутагтаа баян бүрд байгуулц- таая» тэх зэрэг зсуулал лэвтүүлсэн өгүүлэл булан зэрэг нь их таалагд- лаа. Харин хэвлэл хожимлож ирд- 8 0... //--0234233 гээс болж зарим зүйлийг цагт нь уншиж амжихгүй явдал хааяа гар- даг.Энэ хичээлийн жилд манай сур- гуулийн шуудан хороо сайн ажил- лах байх гэж найдаж байна. 17 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Ц, БУРМАА ухаан техникийн эрин үед амьдарч учраас орчин уеийн Бид шинжлэх өндөр хөгжилтэй байна. Ийм ДХ. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Ажилчны районы 84 дүгээр дунд сургууль хэн хичнээн хэвлэл 34- хиалсныг мэдэх тооцоо бүртгэлгүй болчихоод хэн тааралдсандаа хэв- лэлийг өгч жинхэнэ .захиалагчдыг хохироож байгаагийн гадна «Пионе- рийн үнэн» сонины 83 дугаараас 120 ширхэг сонин пионерийн тан- химд үлдсэн байна. Ийм хариуцлагагүй байдлаас болж уншигчид хохирч байгааг ан- хаарч нийт сургуулийн дэргэдэх пионерийн ахлах удирдагч, сурагч Їпуудан хорооны идэвхтэн нар хэвлэлийн захиалга, ашиглалт, тараалтад онцгой анхаарал тавьж байх хэрэгтэй. Пионерийн ахлах удирдагчаас пионер сурагчдын дунд зохиох олон талт ажилдаа «Пионерийн үнэн» сс- НИН. , «Залгамжлагч» сэтгүү- лийг. бүтээлчээр ашиглаж байх нь зүйтэй. Пионер сурагчдыг энэ жи- лийн хэвлэл захиалганд өргөн хам- руулн, ашиглалтад хяналт тавьж, зөвлөмж өгч, тэргүүний уншигч- дын туршлагыг хэвлэлдээ мэдээ- лэн өргөп олонд түгээх нь өнөөгийн нэп чухал шаардлага болж байна. С. БОДООШ шинжлэх ухаан, техникийн ололт амжилтын тухай сонирхолтой мэдээ материал байнга нийтэлж өгөхийг хусье, 10 жилийн 14 дүгээр дунд сур- гуулийн 6-гийн «Вэ» ангийн бу» рагч Д. НАРМАНДАХ Би сургуулийнхаа бүлгэмийн идэвх- тэн сурвалжлагчид сонгогдлоо. Со- нин, сэтгүүлд юм бичихдээ яаж би- чих, сэдвийг хэрхэг сонгох.цаг үеийн байдлыг хэрхэн тусгаж найруулан бичих тухай нийтэлж: өгөхийг хүсч байна. Дорнод аймгийн төвийн 8 жи- лийн 8 дугаар лунлд сургуулийн 8-ыЫн «А» ангийн сурагч Р. БАТЖАРГАЛ :2 82-05“ УЯХ, шог Зураг дээр: оЭгшээх 15 Дугаар дунд сургуу. Б. Батбаатар ахлагчтай су- агч шуудан хорооны ти- шиүХ (баруун гараас) Л.Са- рантуяа, Цэцэгсүрэп, (ахлагч) Б. Батбаатар, Т. Түмэннаст, Ц, Сарантуяа, Д. Болд нар сүүлчийн шуу- . дангаар ирсэн шинэ Хэвл2- | лээ авч байна. Хэвлэл ир- сэн үе сурагч шуудан хо- рооныхны баяртай мөчийт нэг нь болдог. зохиогчийн авсан гэрэл зураг ЖИЖҮҮР ХЭН БЭ? Өнөөдрийн жижүүр хэн бэ? гэж Өөдөөс минь харан багш асуув Ангийн жижүүр хэнсэн билээ гээн Асуусан харцаар Мэндээ рүү би харав Би мэдэхгүй шүү хэн билээ гэсэн Болгоомжтой харцаар Мэндээ, Эрдэм рүү харав Яадаг билээ! би биш тэсэн Янзын харцаар Эрдэм, Оюун руу харав Би биш! Би биш! гэж Бид бие биеэ харав Ангийн жижүүргүй муу байна : даа гэхийг нь Ачлалтай багшийнхаа нүднээс бид харав нүднээс зэмлэл үзэх птиг Бэрх юм байдаггүй том. Багшийнхаа ҮР” 72) Эрхлэгч л мирртд Ц. ДАШДОНДОС Ба Мндекс-14140 , » ЇїТИцИ бүрийн. зураг. цор халг, гол амжилтыг тодорхой бичиж оорсдийн нь гарын үсгийг зуруулна. Эрхийн мандат олгож гарын үсэг зуруулах аж. лыг доорхи. 0 үс: шаттай лвуулиа, Үүнд: 1 Шах--/ 1.1, Ло ний мэндэлсний. 107 жиг лийн ойн өдөр дөрөвдүгээр сарын 22-т 11 Шат П,-11, Лоте ний пэрэмжит Бүх: Хол, боотын ипорерийн байгуул, лагшин. 00 жилийн. Ойн өдөр. тавдугаар сарын 10:11 ИГ-Шах Пүх Холбоог тын Лениний Комиупнет Өллуучуудын аллолийн б9 хилийн ойн. өдөр 10 дугаар сарын 20 Сурлага ходолмор, ур, 15499 1100 лаг, спорт, соёлисилт, олон У эцїтийн ажлын. онцгой жүүлэх, тпнонер баатар- талчилна, тэг авч, Харилцан халз материалыг түмний мөнх найрамдалДд рийн адил Авсан үүрэг амлалтын мөр, урлаг биелэлтийг пионерийн бү- жилт, олон гий ХУВЬСГАЛЫН 60 ЖИЛИЙН 0йД| хилээ гах, өөрсдийн мөрийн хө- маг, хотын төлбөр болох дүрэм, тан- зөвлөлд тодорхойлон эр-тгө, хүрэл медаль, днилоО- тараг, чин эрмэлзлэлээ хийн мандатыг баяр ёсло- моор шагнаж зургадугаар амжилтаа. илтгэх, рипорт тад Мопгол:Зонлолтийн цайрамдлын уламжлалт 20 дахь сарын йээлтийн одор 10 дугаар сарын та» ванд, иноперийц бүлэг, баатарчуудын бай. бүр сургуулийн. дэргэдэх нам, эвлэлийн. байгууллагадаа, бүлгэм. бүр сум, районы пам, ХЭЗЭ-ийн байгуулла- гадаа. (аймгийц. төвийн | бүлгэмүүд хотын нам ХЭ Эгийн хороондоо) хүндэт- гэлийц.. шугам... жагсаал хийж, өргөнө. Рапортын нэг хувь ман- датын | эздийн зургийг (нийтээр нь авч) гарыг үсэг зурсан дэвтэрт хав- 0КТЯБРЕЙН СОЦИАЛЯСТ НД си лсэн, бамыт хадгална. НЭГД- сэн дүнг (10 дугаар са- ПНОНЕР СУРАГЧЛААС ӨРГӨХ |у,20ны доор ми цэгтгэн дүгнээд Октяб- РАПОРТАД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРДҮ 1! н,0с21 82 жилийг ойн СО) өдөр Монголы пионер УРАЛДААНЫГ ЯВУУЛАХ 34ДВДР” “Мэцдых ис р гардуулна. Энэ хөдөлгөөнд пионер сургууль-бүлгэмийн кО- Улирал тутамд пионс- баатарчуудын бүх шатны мисс тус тус 7 хоног бүр рийн бүлэг, баатарчуудын байгууллага |. идэвхтэй тусгай хүснэгтээр дүгнэж баг бүр шеф газрынхаа хамрагдан МАХН-ын ХҮП онцгой амжилт нх хурлын түүхэн шийд- ннонер Оаатарчуудыг Ра4- дох" удирдагч, коммуиис- вэр, «Залгамж үе» аяны дно, телевиз, төвийн болон туудад сурлага хүмүүл: хоёр дахь жилнїн уднр- орон нутгийн Хэвлэл, Х4а- лийн амжилтаа илтгэж дамжийг амжилттай хэрэг- нын хэвлэлээр өргөн сур- байна. гаргасан памып байгууллага, зөв- Хоцрогсдыг өөд татсан чууд нэг бүр. нэмэлт үү- Т хопог бүрээр дүгнэсэн онцчууд, муу, дундаас үндэслэл ая- сайн, онцын эгнээнд орж, уралдаантай ажиллан, ныг дүгнэх сургуульбүл- үүрэг амлалтаа онцгой сурлага хүмүүжилдээ ча- гэмийн комисс шалгарсан сайн биелүүлсэн пионер нарын тодорхой ахнц тар- пионер, баатарчуудыг ай- баатарчуудыг МПБ-ын пионерийн Төв Зөвлөлийн алт, мөн- ширхэгчлэн 5 биелүүлж лын байдалтай хамт олны сард болох Монгол-Зөвлөл МАХН-ын үйл хэрэг, нь өмнө гардуулна. тийн залуучуудын 1! Монгол-Зөвлөлтийн ард Бүлгэмдээ хүндэт дэвт- нх наадам, наймдугаар хэмжээгээр сард ЗХУ-д болох дэлхХийн тууштай үнэнч байхаа үйлдсэн тусгай батлан харуулж «Октяб- пээн | «Октябрийн социа- наадамд төлөөлөгчөөр рийн туяан дор» тэсэн лист их хувьсгалын 60 шалгаруулан оролцуулна. дайчин урианы дор яваг- жилийн ойд пиопер су- Улсад шалгарсан бүлэг, дана. рагчдаас сурлага, дэвтэр хүүхдийн анхдугаар их хөдөл- бүлгэмд «Октябрийн со- спорт, соёл- циалист их хувьсгалын нийтийц аж- 60 жилийн ойн нэрэмжит» лэг, “баатарчуудын баг лын онцгой амжилтыг илт- гэсэн тууз дурсгаж хадга- дээр бүлгийн зөвлөл, 0ба- гэ» рапортанд гарын үсэг луулна. Ё удирдагч нар, бүл- зурах мандатын эзэд» гэж Д. СҮХБААТАРЫН ийн хэмжээнд «Зал- хаяглан мандат гамж үе» аяныг дүгпэх пионер баатарчууд нэг төв зөвлөл авсан. НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН 7/эргууний сурагчдыг шагна-7 гс Саяхан Улаанбаатар хотын сур. Б. гуулиудын пионер сурагчдын хөдөл- ю 2 244 мөр соёлын ХЇХ чуулган болж, пиО- Ф | нєр сурагчдаас хөдөлмөрийн тавду- ҮЗ гаар улирлаар хийж бүтээсэн ажлыг өс дүгнэж, амжилт гаргасан тэргүүний Ёс сурагчдыг шагнав. ФБ “рт: ЯЬ ”ж МХЗЭ-ийн Төв Хорооны шагнал «Тэргүүний сурагч» алтан медалиар нийслэлийн 25 дугаар тусгай дунд сургуулийн 8-4н «Б» ангийн сурагч Гаваа, 41 дугээр Дунд сургуулийн сурагч Болд иарыг, ЗХУ-ын Артек зусланд 1977 онд амрах эрхийн би- чиг, олон улсын хүүхдийн «Наран үүрд мандаг» их наадамд оролцох урилгаар 85 дугаар дунд сургуулийн 7- гийц «Б» ангийн сурагч Ч, Үр. жинхандиыг, МПБ-ын Тов Зоплолийн алт, мөнгө, хүрэл медаль, дипломоор 40 дүгээр дунд сургуулийн .8-ын «Б» ангийн сурагч Л, Эрдэнэбат иарыи сурагчдыг шагналаа, Л МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН! ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛПЕТАРИ: НАР НЭГДЭГТҮН! Мэрэмжит, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 88 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ М. 45 (1445) П сарын 1 2 дугаар 1976 оны | ЛХАГВА ------“т|т“ттт Уна 10 тө ОКТЯБРИЙН ЗОРИУЛСАН БАЙГУУЛ-ЬЯ А Хоёр хүүгийн пээлт А Нэг охины яриа А Миний гурван санал Эхлээд хоёр хүүгийн ту- хай товч танилцуулья, МАНДАХ-нийслэлийн 83 дугаар дунд сургуулийн ту- равдугаар ангид, ДРАХ- нийслэлийн 48 дугаар дунд сургуулийн тавдугаар ангид сурдаг юм. Хоёулаа зураг зурах дуртай, Мандах нь гол- дуу Эх зургийг дуурналгаж, хордуулж зурна, Бадрах нь алив шэгзургаас санаа авч зохиож | зурахыг хичээнэ. Эцэст «Чинийх муу, минийх сайн болсон» гэж маргах Ч бий, Ээж нь саяхан тэдэнд «Ав- рора» онгоцны зурагтай «Пионерийн үнэн» сонины шинэхэн дугаарыг авчирч өг- чээ, Хоёр хүү домогт «Авро- ра» хөлгийг олон янзаар зур- сан байлаа, Гэвч тэд энэ удаа маргалдсангүй, харин ол- зуурхХмаар сонин зүйл ярилц- сан нь шинэ нээлт хэмээн хэлж болмоор санагдав. Ер нь нээлт бүтээл гэгч тун С8- намсаргүй, энгийн үзэгдэл, юмсаас үүдэн гарах ч байдаг Октябрийн хувьсгалд 80- риулсан сүрлэг сайхай хө. шөө байгуулах урнаас .уран санааг хоёр хүүд «Аврора» онгоц төрүүлсэн нь маргаан- гүй. Тэд эхлээд Лениний хө» шөө, Нацагдоржийн хөшөө- ний тухай ярилцаж байснаа манай улсад «Октябрийн хувьсгалын хөшөө” байдаг эсэх талаар» баахан маргал- дав. Тийм хөшөө байхгүй гэж том ахын нь хэлснээр уг мар- гаан шувтарчээ, Тэгээд л «Хөшөө байгуулах ажилдаа» орсон хэрэг! Октябрийн хөшөө ямар байвал зохих, түүнийг хэзээ хаана байгуулахыг хүртэл ярилцлаа, Энэ яриа аав, ээж ах, өгч нарыг нь хамрав, Гэвч хоёр хүүгийн. саналыг энд голлон өгүүлнэ! Тэдний бодлоор бол хувьс- галын хошоө алс холоос ха- рагдахуйц аварга том (сүр. лэг сайхан) байх Ёстой ажээ, «Байн байсаар бүх дэлхийг бүрхэг, зопхон парыг хэвээр үлдээх октлбрь» гэсэн их 00» хиолч -Д, Мацагдоржийн шүл- гийн санаагаар тэр. сүрлэг хошооний. зураг. оагдварыг гаргипал. сатгэлд нь цийцэх бололтой, Чингэтэл бас соём- ба тэмдагний саран дэлр бай. Дог Дол шиг бадамласац йг БҮГДЭЭРЭЭ ЯРИЛЦ, БҮГДЭЭРЭЭ. ОРОЛ! ХУВЬСГАЛД 2-1111-2-) , » лыг Октябрийн мөнхийн гэ- рэл гэгээний билэг тэмдэг болгож, шар хар цагаац арьстан гурван хүн түүнийг ихэд напдигпан дээш (өндөрт) өргөсөн хөшөө байвал улам учир утгатай болно гэсэн са» нал гарлаа, Хоёр хүү Онтяб- рийн их хувьсгалын наран монголын тал нутагт сацран мандсан тэр гэрэл гэгээг харж Аврорын сүрт буул- лага, ардын журамт цэргийн дөрвөн пулемётийн дууг Ч сонсож байна уу гэлтэй. Би ихэд баярлав, Хоёр хүү» гийн “шинэ нээлтийг сайн нө» хор эрдэмтэн | Шатарынд очихдоо ярьсанд тоун түрүүн охин Алтанцэцэг ихэд ан- хаарч, бас л сонин санаа хэ- лэв, -- Нээрээ тийм сүрлэг сайхан хөшөө байгуулбал би оролцоно, Ер нь манай бүх хүүхэд оролцох байх. Ай- маг, хот бүрээс пионерүүд ирж хошөө байгуулах газар субботник хийж, нэг, нэг мод таривал гоё| Хаягдал ноос, яс шил, төмөр цуг луулж олсон хөрөнгөө хувьс» галын .хөшөө байгуулахад зориулбал бүр ч гоё! Хөшөөг Октябрийн хувьсгалын 60 жилийн ойгоор “Улаанбаатар хотод-Лениний мувейн-дэргэд юм уу олны нүдэнд ил хам- -тийн өндөр газар байгуулж нээвэл сайханаа, Хөшөөний тэг хэсэгт «Энэ хөшөөг пио- нерүүдийн өөрсдийнх нь са- наачилга, хүч хөрөнгөөр ба» риулж их Октябрийн 60 жи» лийн ойн түүхт өдөр нээлээ» гэсэн бичиг -сийлбэл Сайхан даа гэн: наймдугаар ангийн онц сурлагатан энэ охин сэт» гэл догдлон хэлсэн юм. Хүүхдүүд ээ! та нарт хоёр хүүгийн нээлт Нэг “охины яриаг дамжуулж |төгсгөлд нь өөрийн саналыг нэмэрлэе! гэж: бодлоо. 1, Октлбрийн хувьсгалын хөшөө байгуулах тухай үеийн нөхдийн минь бодол санал чамд ямар санагдана вэ? З.Хувьсгалыц хөшөө ямар утга санааг илэрхийлсэн бай- вал дээр гэж чи бодож бай- ид вэ? 8, Хэрэв уг хөшөөг бай- гуулах шийдвэр гарвал чи ямар хувь нэмэр оруулах вэ? Эдгээр асуултад ганцаараа болон хамт олноороо Х4- риулжк, (зурж, бичиж) манай сонины газар ирүүлцгээнэ. ҮС 0. цАДМНД 41111110 19481 Д07 | СУГРЛАГА-СУГАГЧИЙН гол хөдөлмөг Дундаас сайн Ч. Гачсүх, Д. Сүхбаата- рын нэрэмжит нийслэлийн 10 жилийн хоёрдугаар дунд сургуулийн 6-гийн «Гэ ангид суралцдаг. Тэр өнгөрсөн хичээлийд жил чавдугаар ангид дунд дүй тэй төгсчээ. Энэ хичээлийн жилийн нэгдүгээр улиралд сайн сурч сурлагын чана- рза ахнулсан нь түүний хувьд нх ахицтай амжилт юм. Гансүхээс сурлагын чанараа хэрхэн ахнулсап тухай сонирхсонд ингэж ярив. -- Би тавдугаар ангиа газарзүй, биеийн тамирын хнчээлээр дунд дүнтэй төгсгөсөл, Хичээлийн ши нэ жил эхэлсээр оно. хоёр хичээл дээр их анхаарсан ЭЖйишээ нь: Гааараүйн.. хи. чээл гэхэд үйсэц зүйлээ олон Ий уншин, хол- богдох зургийг гаарын дуг раг дээр олж мэддэг болох зэргээр, дайтсан, Урьд !ь Ос сурах, бичиг, гаарын зураг хоёрыг холбож дайтдаггүй байлаа. їнийн тамирын хичээлд идэвхтэй оролцдог. болж, есдүгээр сараас. эхлэн. «арилга. чин», пийгэмлэгийн дарга дэх чөлөөт бохийн сенцод хичээллэж, байна, Оарим хүүхдүүд биесийн тамир, рын хичээлийг үндсэл хи- чээл биш. гээд анхаарал тавьдаггүй нь буруу. Эрүүл чийрэг оюун ухаа- паар эрдэм. пом сурахад маань биеийн тамир харин ч их үүрэг гүйцэтгэдэг гэдгийг би мэдэж авлаа. Ер пь хичээлийг хүнд хон- гөнөөр ялгалгүй бүгдэд нь сонирхолтой хандаж, иИГД давтал: байвал сайн сурч болпо, Сайн. онц сурахын гол үндэс бол хичээл дээр багшийн. заасныг анхаа- ралтай сонсч авах явдал юм гэв. Нээрээ тийм шүү, хүүх- дүүд ээ! Хүүхэд бүр Гай- сүх шиг ямар хичээлд юуны учир доголдолтой яваадаа хяналт тавьж, ду- тагдлаа дор бүр нь засч чадвал сурлагын чинь ча- нар ахиж, сайн, онцчуу- дын эгпээнд орно шүү.Ч. Гансүх одоо хоёрдугаар улирлаар бүх хичээлийн-. хээ 8-д нь онц дүнтэй су- ралцахаар ажиллаж, нэг- дүгээр улирлаар тооны хичээлээр сул дүнтэй су- ЗУРАГ ДЭЭР: Нийслэлийн 85 ду- гаар дунд сургуулийн бүлгэмийн зөв- лөлийн дарга Ч. Үржинханд, Ч. Ү жинхандыг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн шагнал. авсантай холбогдуулан “тус сургуулийн ралцсан нэг пайзыг Дунд, чуудын эгцээнд оруула. хаар тусалж байна, Н, ОЮУН СОЦИЛЛИСТ НҮТЭЭН ПБЛИГУУЛАЛТАЛД МАЛЧДАД ТУСЛАВ Морон хотын 10 шилийн дунд сургуулийн багш, ву» рагчид” «Малчдад туслах али» похион, Тус алиаар нийт багш сурагчид бээлий 207 ширхэг, тошээлийн уут 02, иомпээ 7б, үхрийн эприйц уут 002, угж 9, хүрэ. 2. болтгол.». Энэ анилд 7, Цодонсамбуу багштай. Ө-ийн. «В» анги, М. Пагманап багштай 8- ын «А», Я. Бапаржар багш тай. 4Фийн «Б» ангиуд хийх. зүйлээ 100--210 хувь хүртэл биелүүлэн, Б. БАТ-ЭРДЭНЭ ХӨДӨЛМӨРИЙН АВАРГА. БОЛОВ ДУНДГОВЬ аймгийп Дэлгэрхангай сумын 8 жи- лийн дунд сургууль, бүл- гэмий, зөвлөл хөдөлмөр соёлын чуулганаа Хийж пиопер сурагчдын тавду- гаар улирлаар хийсэн аж- лыг дүгнэлээ, 1533 литр сүү саасап Т-гийн «А» ангийн сурагч Жигдэн, 15 эмпэг хангал сургасан 5-ын «А» ангийн сурагч Цогтбаяр нар Ххө- дөлмөрийн аварга болов. Сурагч Т. МЯГМАРСҮРЭН бүлгэмийн зөвлөлөөс гицапид нонер УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ СУРГУУЛИЙН, ПИОНЕРҮҮД ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН СУРВАЛЖЛАГЛ Өлпхан айтгийн Ургамал сумын ний сургуулийн». хамт олоп «Залгамж үе» алны ху» биатарчуудын сурлагын чанарыг ахиулах, 100 хувийн сурлагатай бүлэг, дундгүй сйлїїйг нэмэгдүүлэхээр сурагчдын дунд уралдаан ор» үүлж байна. «Улсын тэргүү- сурагч 8. Эихцэцэг, нар уншлагын танхимд -- Онц сурлагатнууд хичээлээр хоцорч яваа нө- олон улсын хүүхдийн «Наран үүрд мандаг» их наадмын болзлын дагуу дунд сурлагатан сурагч 8-ыг сурлага сахилга батаар шалгаруулж, наадамд оролцуулахын төлөө ажиллах, дунд- гүй сатда 21-ыг шалгаруулах, 7 гийн «А», «Б», «В», «Г», «Дэ», 5-ын «А», бүлгүүдийг улсын тэргүү ний бүлэг болгох, Октябрийн соцна- лист нх хувьсгалын 60 жилийн ойн рапортанд 120-оос доошгүй | сураг чийн гарын үсэг зуруулах, сургуу: лийн 100 хувьтан тэргүүний анги 15-:аас Доошгүйг төрүүлэхээр үүрэг анлаа. хөддөө туслах нь тус сургуулийн тэргүүний лионер бүхний эрхэм үйлс болжээ. 8-гийн «А» ангийн ОНЦ сурлагатан Д. Дэлгэрмаа найз С. Энхцэцэгт алдаа- гүй зөв бичихэд нь тусалж байгаа нь, -- Пионерийн ахлах удирдагч Д. Цагаанхүү нидэвх- тэнүүдийнхээ хамт, Р, ЦЭВЭГМИД МАНАЙ ЯРИЛЦЛАГА. Октябрийн туяан дор «Залгамж үе» аяны хоёр дахь ажил зохиож байгаа тухай Ховд аймгийн Цэцэг, Зэрэг сумдын болон төвийн арван жилийн дунд сургуулийн пионерийн ахлах Ч. Сэрээжав, С. Баатар, Я. Нямжав гартай хийсэн ярилцлагыг дор нийтлэв. -- Цэцэг сумын дунд сургуу- ийн пионерийн ахлах удирдагч Ч, СЭРЭЭЖАВ -- Манай сургуулийн пионе» рүүд «Залгамж үе» аянаар сурла- тын чанараа ахиулахын тулд ан- ти бүлгээрээ халз уралдаантай ажиллан тэргүүний байранд шал.» гарахын төлөө чармайж байна. Хи- чээлийг гүн бат ойлгуулахын тулд єурлагаараа шалгарсан бүлэг, са- лааны арга туршлагыг тусган авч тэргүүний сурагчдаар бие даал- гаж Давтлагыг удирдуулсан нь үр ашгаа өглөө: Ардын эрх чөлөөний хөдөлгөө- ний толгойлогч ард Аюушийн алд- рын танхим, мал аж ахуйн. ашиг тусыг судлах болон урлагийн авь- яастшиг шалгаруулах зэрэг 10 га- руй танхимыг төрөлжүүлэн вохиол байгуулсан. нь пионер сурагчид тэнд чөлөөт цагаа боловсон зөв он төрүүлж байна. Мөн пионерүүдийн лунд даамчин, шатарчин, хогжим- чин болцгоох хөдөлгөөн өрнөж байна, «Залгамж үе» аяны хоёр дахь жил онц сурлагатай А. Дашзэвэг хөдөлмөрийн аварга Д. Ганбаатар, Доршгочоо, аварга Ч, Түмэниасан нары сур» лага хөдөлмөрийн аварга Манай пиопертэй дан хогжмийпн чуулгын тоглолтыг хөдөлмөрчид их сопир- хож байпа, системтэй биечлэн удирдагч даг. жилд ямар- Тухайлбал математик, пионерүүдийг оролцуулахыг их анхаар- физик, мал аж ахуйп зэрэг хичээлийн цууллаа. эмнэг сургалтын олидор сургуулийн. 150 ГУРВАН “УДИРДАГЧИЙН ЯРИА сургалтып материаллаг бааз бай- гуулахад пионер бүхнийг Одоо манай апги набипетын системаар хичээл- лэж заасан хичээлийг үзүүлэн дээр тайлбарлаж, тоо, физикийн хичээ, лийп туршлагын ажлыг дээр өөрсдөөр нь хийлгэдэг бол» соп нь сурагчид гүнзгий мэдлэг ол- орол- сургууль хүүхдүүт гоход тусалж байна, Зэрэг сумын дунд. сургуулийн иниоиерийн ахлах р удирдагч С, БААТАР -- Нийт пиопер сурагчдын сур" лага. хүмүүжлийг дээшлүүлэхийг тулд сургуулиас зохиож байгаа Сурагчдыг чөлөөт цагаар нь мал аж ахуйн лабораторид байгаа холь үхрийг ташаалгах, саалгах, малын үс ноос, арьсыг боловсруулах арга ажиллагааны анхны... мэдэгдэхүү- нийг биес даалган хийлгэдэг, Ий» -И гэж биеэр оролцсон ажлаа дүгнэн ойлгоцоо бататгах ярилцлага, мар- тааныг пионерийн ажил дээрээ хийдэг юм. Ховд хотын арван жилийн дунд сургуулийн пионерийн ахлах удирдагч Я. НЯМЖАВ -- Манай сургуулийн пионер сурагчид «Залгамж үе» аяны ху- гацаанд дотнын зөвлөгч болсон «Пноцерийп үнэн» сонин, «Зал- гамжлагч» сэтгүүлийг өөрсдийн сурлага хүмүүжилдээ ашиглах хөдөлгөөнийг сайн өрнүүлж байна. У, Эрдэпэцэцэг ахлагчтай 8-ын «А» ацгийн байгаль хамгаалагчид анги байрандаа голын загас үр, жүүлж, орон нутгийн ургамлыг аквариумд ургуулах туршилт хий» сэп нь амжилттай болов. Х. Бад- рал ахлагчтай амьтан хамгаалах нөхөрлөлийнхөн Ямаат уулын оройд хужир марз ургуулах тур- шилт хийслээр тэнд япгир, аргал нутагших болов. Түүнчдэн «Пиоперийн үнзэц» сониид нийтлэгдсэн «Гэр сургууль хоёрын хооронд», «Би хүнд тустай юу хийв». зэрэг хэлэлцүүлгийг бү» лэг салаагаарад тогтмол хэлэлцэж лрилцдага явуулж байна. 4 Тэмдэглэсэн С, БОДООШ х | | ӨРЛӨЛ Ш ҮЕРХЭЛ НӨХӨРЛӨЛ п ҮЕРХЭЛ НӨХӨРЛӨЛ хэл нөх ЕР Ү хүйтэн, бэрх хэцүү бүхнийг хамт даван туулах хучин ча. дал бухий бат бэх байх ёстой. Д. Ц. ПИСАРЕВ 153 Ф БЧ Үерхэл бол амьд явох, с давшихын хүчит зэвсэг мөн, 2 М, Ю, ЛЕРМОНТОВ Б3 Гс) Нөхөрлөл бол журмын нө- к хөд амьдралынхаа урт аяны ы баргаат замын турш халуун е 5 Бо Ё Нөхөрлөлөөс илүү ариун ГЭ холбоо байхгүй. 5 : к Н, В, ГОГОЛЬ 23 с уруйн Ё м 2 хэлзэр биш, үнэн сэтгэ- лээр нөхөрлө. Л, Н. ТОЛСТОП “Тэмцэл тулаан, зовлон зү- дүүрт орхихгүй тийм хүнийг чи эрхэм нөхрөө гэж бод. АБАП -- ФФФООФОФО Ү с5 РХЭЛ НӨХӨРЛӨЛ Ш | САНАЖ 4 Харилцан. ижил сонирхол, хэ- рэгцээ, оюун. санаанаас үерхэл похорлол бий болдог, Хопгүүд охид бов сайхан үер- хэм био биеийн. хичээл сурлага, хүмүүлил соёлиилтод туслах иь хүн хүндэтгэж, сурах нэг чухал сургууль мон, Үерхэл похорло- лийн үр шимайг багаасаа. ухаарч мэдсэн. хүүхэд том болоод хүний сайн. хань. болж, хайрлан хүндэт- гэдэг болно. Хичээл тасалдаг хүү- хэд, тэрчилэн хичээлдээ очивч то- дорхой юм хийдэггүй, үймүүлж шуугиулдаг хүүхдийг хэн ч хүй- дэлдэггүй. Хүндлэлтээс үерхэл нөхөрлөл эхэлдэг богөөд бусдын суралцахад саад бологч хүүхдүүд үерхэл нөхөрлөлд ч хор хохирол учруулдаг юм. Орос хэлний багш Г. Цэемаа бид нар хот хөдөөгийн хэдэл ар- ван хүүхдэд «Охид хөвгүүд ХОО- рондоо үерхэж болох уу? Үерхвэл яаж үерхэх вэ?» гэсэн асуулт тавьж амаар болон бичгээр хариу авсан юм, Сонян, сонин бодол са8- наа хэлсэнд бид их баярладаг. Сайншанд хотын нэг хүү: Би охидтой хэзээ ч нууцгай үерхдэг- гүй. Хамт нино үзэх, тоглох, - лэгч В.А, Сухомлиинсний, сийп хамтын ажлыг «Онц ВАХ ЗАРИМ ЗҮЙЛ спорт: оролдох, їйргээр . үерхэл байвал. сайн зом» | тосрї.. байхад нийслэлийн хоёрдугаар Дунд сург туулийн... цог охий.. «Хөогүүдгэй үерхэхгүй.. бол надад л лаа (їг гартай байдаг, Манай охидууд цөм хөвгүүдтэй үерхдэг, Үерхлээ бусдаас шуух ддраг байдал гаргах нь муухай»... гэх мэтээр бичсэн байна, Ховгүүд охид үерхэл ноөхөрлө- лоо зов байлгахын тулд анхаарах зүйл цоөнгүй бий. Хөвгүүд маань ХЗЭ, пнонерийн ажил, ангийн ажилд охидын адил цөм идэрхтэй оролцдог болмоор байна. Энэ бол охидыг хүндэтгэсэн хэрэг. ЗХУ-ын пэрт сурган хүмүүжүү- нэг. зо- хиолдоо эрэгтэй, эмэгтэй хүмүү- чухал зүйл» гэж нэрлээд эрэлхэг зориг- той хөвгүүд бол сайн, муу їомыг нүдээрээ төдийгүй, бас зүрх сэт- гэлээрээ хардаг байх ёстой, Зов- лон жаргал, уй гашуу, баяр хөөр, эсвэл хүний нэр төрийг гутаасан элдэв оролдлогын хажуугаар өн- гөрөх эрх эрэгтэй хүнд байх ёс- гүй гэж бичсэн байдаг. Энэ нан- дин чанар л охид хөвгүүдийн үер- хэл нөхөрлөлийн нэг үндэс Нь болж байгаа юм, «Гурван най» шшоны Балбар, Наранхүү, Сайн- тула. нарын үйл явдал үүний бас иог баталгаа. болж өгнө, Зарим сургуулийн. хичээлийн папейрлагаар:” орж үзэхэд нэгтээ хөвгүүд нь боогиороод, нөгөө бу- ланд охид нь ялгаран боогиорсон харагддаг, Зарим эрэгтэй хүүхэд охидын үс гэзэгиээс угарах, томыг нь булаах, ир хоч өгөх зэргээр «дайрч давшлах» ч байх їом. Ийм байдлаар охидын таларх- лыг хөвгүүд хүлээж чадах уу? їрдөө ч үгүй! Харин жигшил, дургүйцэл төрүүлнэ. Бас нэг зүй- лийг анхааруулахад хөвгүүд охи- дыг хамт тоглож, үзвэр үзэж, хи- чээл номоо давтаж байгааг нь харчихаад элдвээр шоолох, «Хайр сэтгэл», «дурлал» гэх Ч юм уу эсвэл тэднийг холбон нэр- лэж гоочилдог явдал байгаа нь тун ч цээрлүүштэй юм шүү! Ин- гэх нь яах аргагүй бүдүүлэг зай мөн. Ийм «марзан» хүүхдүүдийг илчлэн засч авах нь зүйтэй. МУИС-ийн сурган хүмүү- “жүуулэх ухааны тэнхимийн эрхлэгч, дэд эрдэмтэн, 90- цент Б. БОР ХӨВГҮҮД, ОХИД ҮЕРХЭЛ, НӨХӨРЛӨЛИЙНХӨӨ ТУХАЙ Манай сонины зөвлөл «Хөвгүүд, охидып үерхэл нөхөрлөл» .СЭдД- взэр нийслэлийн зарим | сургуу лийн ахлах ангийн сурагчдын дунд зохион бичлэгийн ажил хийлгэсэн юм. Уг зохион бичлэ- гээс дор нийтэллээ. Бие, биенээ ойлгож, хэц нэг- нийхээ. зовох цагт чин сэтгэлээ- сээ. тусалдаг, хичээлээ хамтран давтдаг, тэр ч байтугай гэр орны- хоо ажлыг хамтран хийдэг гүүд, охидын жирийн сайхан үер- хэлд бидуртай. Сурагч С. Охид биднээс хөвгүүдийп үер- хэл ихээхэн хамаарна гэж бибод- дог. Охид яаж хандана, хөвгүүд тэгж л харьцаж байх шиг санагд- даг. Миний хувьд хөвгүүдтэй үер- хэх нь охидтой үерхэхээс дээр юм шиг бодогддог. Сурагч Т. Сайхан үерхэж байсан. хүү, охин хоёрыг зарим нь шоолж «Энэ хоёр бие, биедээ дурлачих- жээ» гэж ичээх явдал байх юм. Үүнээс болоод цайзлах, нөхөрлө- хөө байсан охид хөвгүүд манай сургуульд олон. Хөвгүүд, охидын үерхэлд шоолох, ичиж зовохын аль аль нь байж болохгүй. 5 Сурагч Ю. Найз охины маань үерхэж бай- сан «Б» гэдэг хүү хөдөө шилж- хөВ-сС БИЧИЖ сэн, Түүнийг миний найз. үргэлж дурсан ярьдаг, Гэтэл «Б» явс- наасаа Хойш ангийнхандаа болоп миний найзад ганц ч удаа захи- “Сурагч Р. дал бичсэнгүй. Охидууд бид хөвгүүдтэйгээ «Б» жинхэнэ үерхлийг мэддэг- үерхэлгүй яах вэ? Бид тэдэнд зай гүй байсан юм болов уу? ааш, тусч чанар, царай зүс, ёр Сурагч Д. Үерхэхийн тулд «Хобулаа лөх явдал чухал. Зөв сайхан үерхлийг ойлгохгүй шоолох, түүнээс болоод охид хөвгүүд биес, биенээ үзэн ядах зарим нь санаа сэтгэлээр гутрах, хичээлдээ х хандах явдал элбэг байх юм. Үерхлийн тухай эцэг эх, багш, тусалдаг. эрдэмтэн мэргэд бидэп шиг хүүх- сайхан үерхлийг зарим хүүхэд бу- ЛЄКЦ руугаар ойлгодог бололтой. Ш00- дүүдэд сонирхолтой ярна, хийж өгч баймаар байна. Сурагч Ч. Сүүлийн. үед сургуулийн рээ, сандал, байшин барилга, Сурагч Ж. ороп сууцны ханан дээр «Ц-Д - х 2 ! Хөвгүүдээ амьдрал», «Б-0-дурлал» гэх дургүй ҮҮЛн Эс ал н ааг ЛДОН мэт сийлсэн зүйл олонтаа үзэг- Сурагч дэх боллоо. рээ сапдал, “байхаасаа Бидний үерхэл хана хаалган ҮЕРДЭЛ, НӨХӨРЛӨЛИЙН ТУХАЙ ЯРИА Хүүхдүүд ээ! Та пар манай сонины энэ нүүрэнд нийтлэгд- сэн материалыг уйшиж, өөр хоорондоо болоп апги,бүлгийн- «хээ ажлаар хэлэлцээд ямар сэтгэгдэл торсөн тухай сопин- доо бичиж ирүүлээрэй! Мөп доорхи хэдэн асуултад хариу бичиж ирүүлэхийг хүсч байпа. 1, Ямар үерхлийг хамгийн сайхан үерхэл гэж нэрлэж 00- лох вэ? ҮЕРХЭЛ НӨХӨРЛӨЛ Ш ҮйРХЭЛ НӨХӨРЛӨЛ 2. Чи ахмад үеийнхний дот- роос жинхэнэ үерхэл, найзнөх- рийн жишээг үзүүлсэн ямар хүмүүсийг мэдэх вэ? З. Чи хэнтэй, чухам юунаас болж сайхан үерхсэн бэ? 4, Үерхэл, хайр дурлал хоёр ямар ялгаатай вэ? 5. Үерхэж байсан найз чинь чамайг гомдоох буюу тоохоо боливол чи яахвэ? най- ! 1 Сурагч Э. унаж шн- Дээр дургүй. жинхэнэ сурагч хүний ЛЭХ БАЙНА амьдралд байх нь чухал юм. Элдвээр эрээчигч би энэ үгийг зориуллаа. бүхнээрээ сайн сайхан сэтгэгдэл төрүүлэхийг- боддог. Гэтэл зарим 0) залья» гэж захидал, зурвас өгөх хөвгүүд үүнийг төдийлөн анзаар- нь буруу. 7Кирийн зан харьцаа сай- даггүй. Миний найз нэг хүү ойр- хан сэтгэлээр хэн, хэндээ дасч, нвос тамхи татдаг болов. Харахад анаа нийлж, сурлага, хүмүүжил кичнээн муухай вэ? Сайхан үерх- авьяасаараа өөдрөг болж нөхөр- дэгийн хувьд би л хэлэх ёстой ш гэж бодтол ер тоох янзгүй байх Сурагч Г. юм. Тоохгүй байна гэдэг 10у вэ? Үерхэл нөхөрлөлд ийм юм байж болно гэж үү? хэлпий хичээлд чин лох үгс ч хааяа сонсдох 1ом. Охидоос хөндий хөвгүүдэд ҮРГЭЛЖИЛЇЭ хүүхдүүдэд К Би иэг эрэгтэй хүүхэдтэй үерх- храмжгүй дэг. Тэр миний шугам зураг,орос санаанаас Бид хоёрын . жирийн Ингэлээ гээд бид хоёр үерхэ- ши- ХЭЭ болих болж байна уу? Н с 23 Ф д 21 0) ГО Ё с. 5 Ф Б 7 Ф ГЭ Ф ж 2 10) ГО ё | 2» " 5 Ф в 25 Ф БЭ Ф д 23 1) ЁС ём 1 ЕЭ) ш 2 Ф 1-3 , ч Ф БО Ф Ё би нэ би Эдгээр асуултад хариулж «Пионерийн үнэн» сонины 34- хидал харилцааны тасагт гэ- сэц хаягаар ирүүлээрэй! Тана- рын сонирхолтой захидал ма- най сонинд дараа нийтлэгдэх «Үерхэл нөхөрлөлийн» сэдэвт пүүрийн гол материал болох юм. Нэр хаягаа тодорхой би- чээрэй, сонины зөвлөл | ХОРЛОН СҮЙТГЭГЧИД «Зүй бус» х х «мангасын аюул занал хэвээр байгааг Сүү- лэнхүү мэдсээр байлаа, Тийм уч- раас Сүүлэнхүү байдлыг тагпуу- лахаар мапгасын нутагт бор болж- морыг явуулав, «Зүй бус» ман- гас үй олоп үлийн цагаан оготпыг цэрэглэн зохион байгуулж, илгээ- хэд бэлэц болгоспыг бор болжмор мэдэж ирэв, Нэг одор газрын онго цайрч, тал овгос овгос хийн ходлох шиг боллоо. «Зүй бус» мапгасып цэ. ,рэг болох үлийн цагаан оготїын бүхэл арми талд байрласан тэр ажээ, Тэд даанч олон, бэлчдэг уулын рийг оготїо хэд) хувхай болголоо, Сүүлэнхүү занга тавьж цагаан оготпын хэд хэдэн олоп оготныг живүүл: тээж алав, Сүүлэнхүү изг оглоо сүргээ тогтуухай бэлчээж Сүүлэнхүүгийн мор тэс дов, Энэ удаа мөрөө гэмтээл Оготпууд өдөр орноосоо босолгүй той тэмцэхгүй опгорч учир Сүүлэнхүү үйэг, Оготпууд овс ургамлын дээд хэсгийг идээд зогсохгүй, үндсийг нь идэж сүйтгэв. Хурга ишиг гэрийн бэлчээ- 1 одрийн дотор үлийн салааг хороов. Тэдний нүхэнд ус цутгаж Ч ЭЭ, .Утаа тавьж дайсны суман цэргийг бү- хопии явтал тазар цөмөрч морьтойгоо уналаа, элгүй өв Сүүлэнхүүгийп | яс замыг доогуур хөндийлж үлий ух- жээ. “Тэд ингэж: Сүүлэнхүүг дай- сагиав. Сүүлэнхүү бэртож хэдэл хэвтлээ, Нэг ч. өдөр үлийн цагаан оготио- болохгүй хярсыг дуудуулахаар бор болжморыг иис- гэв. Таван үнэг, таван хярс ирэр, Үнэг хярс ирсэн даруйдаа тулал- даанд орж, оготноос барьж гэдэс гарталаа сооглолоо, Тэгэвч огот- снын арми ер цөөрөх шинжгүй, хүнд болж чөглөө бүр нэмэгд хүчээр сэл- боллоо. бэгдэж байв. Үнэг, сярс одоржий 50 НАСНЫ НЬ ОЙД БИМА У-ын гавь- яат жү-. ж игчин, төрийн шагцпалт, хогжмийн зохиолч Д Лувсашив- рав туай 50 наспы 0. болж байна. гуайг 50 наспы 4Ф Д. Лувсаншарав ль ойг тохиолдуулай «МХЗЭ-ийн тэргүүпий ажилтан» тэмдгээр шаг- цасныг МХЗЭ-ийн Тов Хорооны нэг- хит 3 Ч. Арьяасүрэн Хүүхдүүд та нар зохиолч, у рэнгийн «Сүүлэнхүү иомын ор оготно. барьсаар цуцжээ, Тэдний тамир тэнхээ а дарч олон дахин амарч хэвтэх боллоо. Э дгэрч босоод занга тавих, ус цутгах, утах зэргээр хэд хэдэн суман оготпыг жагсаа- лаас гаргав, Оготно үй түм боло- хоороо ойр хавийн бэлчээрийн ба- раг тэн хагасыг идэж орхив,,Сүү- лэнхүү оготпотой хийл аа Сүүлэнхүү өглөө шидэт толиндоо харахад Сүүлэнхүүгийн нутагт түүний цөэ- рэг болох үлийн цагаан оготцын үхдэл хүүр энд тэндгүй овоорч, тэд эмх замбараагүй ухарч байв, «Зүй бус» гэгч мапгас оготнын армийг сүйрлээс аврахын тул хоёр дивиз инсдэг тэрэг илгдэх тушаал гаргав, Нисдэг тэрэг гэдэг нь толбот царцаа билээ. «НИСДЭГ ТЭРЭГНИЙ» СҮЙРЭЛ «Зүй бус» гэгч мапгасын ил- гээсэн «Ийнсдэг тэраг» цэртэй тол- бот царцааны хөнөөл багагүй ажаэ. Тэд час час дуугарч газар сайгүй инсч өвс ногооны шим шүүсийг ховдоглон сорино. Газрын онго дорхиоо шарлалаа. гэрийн Нэг өдөр цагаа даа- өөрийнхөө хөлийг идэж байна гэ- хэд Сүүлэнхүү: -о Царцааны хөл ч яахап, ахиад ургана, Та нар л хэцүүдэж дээ. Би царцаануудыг устгах ар- га боловсруулж байгаа. Удахгүй тэд өөрсдийгөө. «нисдэг тэрэг» гэж хөөргөн нэрлэхээ больж, омог пь дарагдан энэ нутгаас зайлна. Төсэж үз гэж “тарвагануудыг тайвшруулж буцаав. Сүүлэнхүү номпоос «турлиах царцаагаар хооллодгийг» уншаад тэдгээр шувуунаас тусламж гуй- сан захидал бичиж өглөө нь болж- мороор., илгээсэн ажээ, Захидлын хариу хараахан ирж амжаагүй байв. Болжморын инсэх замд саад тохиолдов. Өлөн харцага түүнийг дайрч шархтуулжээ. Аз иерүүд харж хашгираагүй бол болоход уулаар аялж явсан пио- | харцагын аманд тэр хэдийн орох байлаа. хөсөр уиахад пионерүүд түүнд тусалж: шархыг боож, | сувилай | Шархадсан. болжморыг тэнхрүүлээд иисгэлээ. Болжмор харцаганд сандрахдаа захидлаа ловч Сүүлэнхүү түүнд юу бичсэ- нийг хэлж өгсөн байжээ. Тэгээд турлиахын хаан Хөө хар гэдэгт Сүүлэлхүүгийн тусламж гуйсныг дамжууллаа. ? Турван өдөр, гурван шөнө өи- хөөгдөж гээсэн бо- гтга зохиол судлагч Ч, Ар-ьяасу- онд» гэдэг номыг уншсан, Сүү- лэнхүү бол элдэв сонин явдалд оролцдог үлгэрийн баатар юг. Энэ удаа Сүүлэнхүүд тохиолдсон хөгтэй учралын өгүүлсэн їйц| Сүүлэнхүү малчин болсон нь» хэмээх шинэ тууж үлгэрийн зургадугаар, долдугаар бүлгээс нийтэллээ. хицииииииииииииниииииииииииииииииниииииинГ 11111112 тухай вууц бүрээс ом цоолж байсан хэ- дэн царцааг ОСүүлэнхүү гэтэн очиж цөмийг барьж муу усны иүхэнд халлаа. Сүүлэнхүүгээс айсан гурвай алгүй хураалттай аргалын доогуур орж ицуугдлаа. Цагаан халтар гэдэг жижигхэн гөлөг тодїйийг шиншиж олоод да- лавчиаас, нь, зуусаар Сүүланхүүд царцаа писч чад тулалдааныг түргэї Дуусг Ярга авчрав. Царцаа аргалыг хүртэл сүвэгчилж, Сар шувуунаа тус- зөндөө идэж сүйтгэжээ. Сүүлэн- захидал бичлээ. Тэр лам тунж хүү хопип сүргээ царцааны хүрч амжаагүй голын хөндийд хариу- сидлыг тагтаагаар хүргүүлэв, Захидлыг уншаад Сар шувууны лахаар япах замд х) лгар шар тэр- бүхэл сумац ирэв, Сар шувууны гүүтэй долоон найман тарвага пүд хурц, ча их учир харавсай. уулиаас бууж ирээд уулзлаа. сум” шиг шумбап дайрч .оготныг - Сүүлэнхүү минь, бид идэх олпоор иь барык байлаа, юмгүй олборч үхэх инь, Толбот Сар шувууг ирсїїзэс хойш царцаа хамаг овс погоог идэж бар- Л тТУц үлийн цагаан оготнын б ! зайлшгүй ялагдах нь «Зүй бус» гэгч мапгасыг їг Л1а:1гг2-Х0 20 дүгээр иарийп бичгийн дарга Л. Тү- дэв саяхан гардууллаа. Мон Д. Лув- саншарарв гуайг Д. Сүхбаатарын нэ- рэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн тэр- гүүлэгчдийц хурлын шийдвэрээр МПБ-ын Төв Зорлолийн хүндэт дэв- тэрт бичжээ. БНМАУ-ын төрийн. шагналт, ул- сын гавьяат жүжигчин, хөгжмийн зохиолч Д. Лувсаншарав гуай « гачин», «Маамуу нааш ир», «Х бэлхэн» зэрэг маиай хүүхэд баг дын дуулах дуртай олоц арвай дууг паас гадпа дуурь, романс, хөгжимт жүжиг, кипоны хөгжим зэрэг 200 га- руй бүтээл туурвисан юм, ХүүХдийн хайртай хөгжимийн 40- хиолч Д, Лувсаншарав гуайд 50 наспы пь ойг тохиолдуулан өсвө- рийн Сүхбаатарчууд пионер ёсны цогтой халуун баяр хүргэж, уран бүтээлийц улам их шинэ амжилт хүсэп ерөөж байна, 2 Миний иэрийг Галипа г: Польшийн хөдөөний цэгэн туульд багшилдаг, | Хүүхэд ажиллах, Польш-Зовлолтийн най- рамдлын дугуйланг удирдах ажилдаа би их дуртай, Алс хо- лын монгол нохдийн ажил амьд: ралыг бид байнга уншиж, сонсож байдаг. Тапай удирдагч Ю. Цэдэн» эДэг. АНД НӨХӨД МЭНДЧИЛЖ БАЙНА бал гуаїп. 60 пасцы ой болсныг уцшиж мэдлээ. Эрхэм монгол пайз нөхөд оо! 60 паспы ойгоо тэмдөглэсэц хүй» дДэт Цэдэнбал гуайд болон монгол НОХДОД чий. сэтгэлийн халуун мэндчилгээ. дэвшүүлж аз жаргал срооо, “А--68485 лаа. Япгир ямааны сүрэг хоол эрж Тайсын уулнаас зайлж алга болов, Манай тэнд царцаанд ч ол гөрлөө. Болжмор бараа сураггүй байв, Сүүлэнхүүгийн сэтгэл зовж эхэллээ. Толбот царцаанууд бүр даварч час час дуугаран инснэ, Дөрөвдөх өдрийн өглөө бол- лоо, Тэнгэр цэлмэг, халуун иар шарж эхэллээ, Гэтэл үүл гэхэд үүл биш бөөн хар том айсуй. Сүү- лэнхүүг гайхан харахад хамгийн түрүүнд болжмор нь жиргэн жир- гэсээр явиа. Сүүлэнхүү, --Турлиах, турлиах гэж гиран угтаж гүйлээ. ? Турлиах, алагтуу шувууны ар- мийц барааг хараад «Зүй бус» мангасын: «пнсдэг тэрэг» гэл сүр- жип загнадаг царцаапууд амь зулбан. зугтахыг завдаад чадсан- гүй. Шувууны армитэдпийг үзэг- дэхгүй болтол иь арилгалаа. «Тэр. үед тэнгэр... дуугарч ши рүүн бороо хувийг хувингаар ас- гаж байгаа том шиг цутгав, Да- раа пь пар мандаж зүүн урдаас солонго татлаа, Газрын өпгө 88- сарч ногооров, Сүүлэлхүү хоппи сүргээ бэл- чээрт нь гаргаад цадтал нь идэш- лүүллээ, Тарвага хошгирч, аргаль янгир иутагтаа буцаж ирэв, Гапц- хан хар муу санаат «Зүй бус» мангас дэлбэртлээ уурлаад «За гайгүй өэ! Сүүлэнхүү чамайг даа!» гэсээр орон Дээрээ лаг хийтэл хаш- хоолгүй болоод тэдний зарим нь 2222-4824 4 7- Шилпиа шжаиж тинээ твгиэ ОЛИМПипиа ! ГАРАА суулаа. 1980 ОНЫ ОЛИМПОД ХЭН 0РОЛЦОХ ВЭ? Дэлхийн олимпийг ХХН их наадам 1980 онд Москва хотноо болно, Бохийн чөлөөт, сонгомол, даю- до барилдаан, бокс, хүнд, хөнгөн атлетик, байт сур, дугуй, гим- настин, буудлага, волейбол, ца- па, тэшүүр зэрэг төрлөөр спор- тын өндөр зэрэгтэй тамирчдыг ол- ноор төрүүлэн 1980 оны олим- пийн их наадамд амжилттай орол- цох бэлтгэл хапгах зорилгоор МБТСЭ-ийн Төв Зөвлөлөөс сая- Хан «1980 оны олимпод хэн НАЦМА 81МЛМ6КА 52КОКА РОр5ТАУ/Оүуд У/- 07АВМЕ?-- 26-633 ЕШР|ОА - У/0): ВАРОМ.. ПОЛЬША Д. Сүхбаатарын иэрэмжит Улсын хэвлэлийц комбинатад хэвлэв, оролцох вэ?» тэсэн уралдааны болзол гаргалаа, Уралдааныг 1977 оноос 1980 оны зургадугаар сар хүртэл 4 шаттайгаар дүгнэх юм. 8 Өсвөрийн тамирчин-пионер, сурагчид аа! Та нарын анхаарлыг «1980 опы олимпод хэн оролцох вэ?» гэсэн онцын Сонирхолтой энэ асуулт татаж байгаа гэдэгт эргэл» зэхгүй! 1980 оны Мосивагийн олимпод оролцож, эх орпыхоо нэрийг дэлхийн спортын тавцанд дуурсгах найдвар. бүхий охид, хөвгүүд та парын дотроос л төрж гарах ёстой! Өнөөдөр манай сонин уралдаанаар «Олимпийп гараа»- гаа эхэлж байна. Олимпийн ба рианы тухай ярих цаг ч басирнэ. Хүч чадал, уран мэх, авхаалж: самбаа, тэсвэр хатуужлаа дайч» лан олимпийн бариа тийш урал» дацгаая! тэїашишэєлшеутллтэлхлсэпаллжпвлтюШтШлИҮлЫйр Эрхлэгч | Ц, ДАШДОНДОВ дээрх Индекс--14140 зэ? МАХН.ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ОО БАЙГТУН! 124) оор ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ “0 ой, (не хө цал наг МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Д.Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн сонин, 53 дахь Жилдээ 1976 оны 12 дугаар УМ 48 (1448) сарын 235 БЯМБА Үнэ 10 мо. ХОККЕЙ ХОККЕПЙ м Сэлэнгэ аймгийн Баруун ХОККЕЧ ! 1 хараагийн сангийн .» аж ахуйн 8 жилийн дунд сур- гуулийн сурагчдыг чөлөөт цагаар нь сураглавал хок» ХҮҮХДҮҮД ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН шү... Хэзээд Бэлхэн НАР НЭГДЭГТҮН! Пнтиймын. ХоДоЛМС дийн намын (11Х11) 1 хурал 1НСПУ-ын пиг Хааїї” хотын Тадшиь үйлч бай эь ордонд анам рын 14ааа. 20:11 өдрү дэд болж онгөрлөог Их хурал) Пзолпамын нэг сал 000 мпиган цом» муцистыг толоолсонц 1000 гаруй! төлөөлөгч оролцой, Их хурал дээр, ПХїЇрыН Топ Хорооны пэгдүгдар царийг бичгийн дарга Ло Зумль ПХЇ-ын Төв Хороо, ны улс торийн. тайлан илтгэл! ХШЦСПУ-ын пасгийн гаарын ерөнхий. сайд Фам Ван Дойг «1970--1080 оныг таван жилийн толоо логаоНИй”. үндсэн чиглэл, зорилт» гэсон! илтгэл тарьж, “хэлэлцүүллээ. Мон цамын. дүрэмд оорчлолт оруулах асуудал хэлэлцэв. Тус их хуралд номму: 1ү ИХ ХУРАЛ ШОО Л үндэсний. чөлөөлөх, хөдөл, гоог болон ардчилашг бийг гууллаглг хөдолгооний... тө ХӨЛЛЧА оролцсоны Дог тор МАХТрын Топ Хороо» ин Улс торийн. Топчоот им. гишүүн, 1ШШМЛАУ-ын Сайд ийрий.. Зоплолийн дарга, 1нтмонж торгүүг той МАХИ-ын төлөөлөгчид оролцож, их хуралд баяр хүргэн үг хэллээ, Э1.. Шлтмонх хэлэ! үгэндээ. «Шротиймын байг чарлаг ард түмон: ЇХ1Ї-ын мариснетглолииинет. удирд лагаар Хо Ши Миний гэг равслолийг. холбороэлтгүй хорэгжүүлэг, . америцийн түрэмгийллийг асаргүүэх томцэЛД угай НхХхо ялалт байгуулий омпод: Ньетии» мыг бүрэн чолоолөөд протт нам. Мутагт цолоцичлол, империалигмын нойрхлыг үүрд арилгав. Эрх чолоо, тусгаар, тогтцолшихоо.. то» лог үндэсний. нэгдэл, улс. оршихоо гїйпр нутгийн бүг рэн бүлэн байдлыг хагас хи толоо. илїймы ард түмний олон жилийн байг парлагг ломцлийн үр Дүнд ула ох орцоо. дахи бүрэн! цэгтгой, Шүгл: Шайрамдах Социалие) Їиетийм, Улсыг тунхаглалаа, Танай... их хурал. үйлхоар илагчлын их хурал болж. байгааг тэмдэглэхдээ. бид баяртай бийид» го 0, 7 Их хурал. иймы . 119г рийг өорчлох тухай шийд, пор гарганй үүнээс хойш Пнетиймиын Хөдолморчдийн “Илмыг їїхетнамын Моммут пнст Нам гээс пэрлэх боё лоп, ыгэ Вьотиамын: Цоммунист амын Топ Хорооны ерөн» хий царийн.. бичгийн дарг гаар Ле Зуйныг.сонголоо. МАНАЙ ХҮНДЭТ ЗОЧИН Манай оронд саяхан Зөвлөлт Хол- баатар, сансрын нисэгч боот Улсын Г. С. Шонин аочиллоо, Хорооны нэгдүгээр парийн бичгийн дарга Л. Түлээ гардууллаа. 1 “ Мөн сансрын нисэгч Г. С. Шопис- кейн талбайд Алтангэрэл даргатай Та- рна хадгаламж, тэжээлийн үйлдвэрийн ах эгч нар нь хүүхдүүдэд 8000 төгрө- үнэ бүхий. тохилог Сурагчийн бичсэн яваа гэнэ, Эдний хувьд хоккейн тал: байгуулж бай нь ч шинэ. хоккейчид өөрсдөө ч шинээрээ байг захидал ныг МПС-ын ордонд болсон пионер сурагчдын уулзалт дээр дөрөвдүгээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хурлын танхимд сансрын нисэгч нийслэлийн хоккейн талбай өгчээ». Шарын . сайхан 24225820 толын туршлагатай хон у залуучуудын төлөөлөгчдийн -уулзалт бүлгэмийн хоёрдугаар бүлгийн гу? кейчдыг урьж авчран анх" 7) болж сансрын нисэгч Г.С, Шонин равдугаар салааны хүндэт пнонерт: с ны тоглолт хийж арга ба? (8| ЗХУ-ын сайсар судлалын орчин элсүүлж, пиопер В. Оюунтуяа,, Т. 2Є2С рилыг нь заалгаснаас хойш сар ч болоогүй байна. Энэ богино Хүдэрбат пар улаан бүч, ппоперийн/ тэмдэг зүүж өгөв. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ. үеийн хөгжил, цаашдын зорилтын тухай валуучуудад тодорхой ярьж, 222252 хугацаанд хүүх- Ч сонирхуулав. дүүд чөлөө заваараа уйга- 5) МХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчооны / ЗУРАГ ДЭЭР: ЗХУ-ын баатар, гүй оролдон шамдсаар 1 хурлын тогтоолоор МХЗЭ-ийн Төв сансрын иннсэгч Г. С, Шонин /МПС- 5 й одоо овоо тоглодог бол- 1) Хорооны дээд шагнал «Эвлэлийн тэр- дын ордонд. 1 жээ. Гоц авьяас сопирч 19| түүний илтан» тэмдгээр шагнас-.--41- 4 ---.С ЛУВСАНШАГДАР. М: Р холтой “хүүхдийг сопгон 9) ныг тус уулзалт дээр МХЗЭ-ийн Тэв- ДОРЖ нарын авсан гэрэл .зураг авч сургуулийл хоккейн 1| . Ь р баг, байгуулав. Анги бүлэг Урыүү бүр өөрийн багтай болж, удахгүй сургуулийнхаа аварга багийг шалгаруу” лах гэж. байна. Хоккей тоглож сурсан сурах гэж байгаа энэ олоп хүүхдээс ирээдүйн нэр цуутай тамирчид төрөхийг хэн байг гэх вэ? Бидэнд хоккейн тоглоо” | мын дүрэм, журмаас ний-,-| тэлж өгөхийг хүсье, Манай идэвхтэн бичигч, багш Ж. ЛХАГВАСҮРЭН ї | 1 ЭС эдр боУдуд5 - (шинэ жил Хөдөө орон нутагт хүүхдийн ой сайн өдөр болох зэрэг жил зэрвэг хичээли тогтжээ. Уг нь зүйл боловч. Ээ бүхэн удаг авдаг нь н хүүхдэд биш, баяр ёслол болохоор маагүй айл бүхнээр шахам хэсдэг дүүд бидний буруу юмаа. одоо үед үүнийг их, дэглэлт үеэр харандаа, будаг,бэх эрэглэлийг тарааж байдаг заншил їглаад байхад с олон толгой ортл.00 хийх, малчдын тутам олон удаа тохиолд- 1 суллагдлаа. хорихдоо түүнийг хамгийн харгис хэрцгийгээр эрүүдэн бидэнд хэрэгтэй нэг айл хүүхдийн дэвтэр, хэдэн арвац тийм ч сайн биш, айлыг 2 Луис |Корвалан Чилийн ард түмний эрэл- нүхнээс гарч, эрх чөлөөгөө Хэг хүү, чилийн хүүхэд 0ба- сэргээнэ..гэдэгт би бат ит- аа илүү зардал юм, Тэр ч байтугай гачуудын 2каргалант, ирээ» шүүж, стамлан зовоосноор тэж байна» гэж хэлсэн юм. нэг дэвтэр өгөөд, тэр айлаасаа бас дүйн төлөө тууштай ДЭ барахгүй амь насы нь хо- Мөн хоёр охин нь Чилээс л нэг дэвтэр авдаг, өөрөөр хэлбэл зүгээр л дэвтэр цэгч, цогтой ЭХ оронч, Чн- роохоор: удаа дараа. завдалс явахынхаа Өмнө , энэ оны харандааг харилцан солилцож байдаг явдал иилтийн лийн - “Коммунист БНаХЫГ байлаа, Гэвч Лунс Корва- нэгдүгээр сард уулзахад үзэгдэл боллоо. Уг чанартаа энэ нь эх эцгийн буруу ерөнхий нарийн .Оцчгийн дан өөрийн амьдрал “тэмц- тэр, «Манай гэрийнхэн цө- бНҮНД танрдаг, таньдаггүй Ха- дарга «Луис. Марвалан Фа- дийн Замд тохиолдсоп: энэ- мөөрөө нэг дор цугларах цаг хөдөөний ,хүүх- шист хунтийн тянданга88: хүү хүнд бэрх үеийг комму- ирнэ гэдэгт «итгэцгээ» гэж Шинэ жил ойртож “байгаа суллагдсан тухай. баяртай нист хүний хатуужил. тэв- бат итгэлтэй захиж хэлсэн багагүй анхаармаар 4 сайхан мэдээг бид сонслоо, чээр, мятрашгүй. чин зори- билээ. ь Дундговь аймгийн Өндөршил сумын 8 жилийн Чилийн Фашист хуйтийн- гоор туулж олгөрүүлэв. Лунс Морваланы энэ-үг 4 чийн сурагч О. БАНЗРАГЧ хэн Луис: Корвалапыг 1978 Социалист орцуудын ард одоо, хэрэгжин биелж, тэ- дунд сур оны есдүгээр сарын 27-нд түмэн, дэвшилт бүх хүн тө. рээр,гэргийнхдэ хамт. Зөй- Ни нд өнийшиилллллллллиллн 10 ” гүйн. Зөвлөлийн зөвлөм- ЛҮ 0-ЫН 147 241: НҮБ ын Ерөнхий Ассамблей санал иэгтэй АХ ) 2: гайшаав, Ий Номхон ДАХЬ ГИШҮҮН сайшаав, Ийнхүү Момхо далайн өмнөд хэсэгт орш- дог арлуудын тусгаар тогтиосон. Баруун... Самоа Улс ИУБ-ын 147 дахь үн- шүүн болов, ОРОП Баруун Самоаг элсүүлэх тухай НҮБ-д Аюул» баривчилж, Саптьяго хотын ойролцоох цэргийн “акадс- мийн. шорон, Досон арал дээрх шоронгийн мөсот хон- гил, Ритонийц хорих Тай. рын хүйтэл. байшин, "Трес- Аламосын бооподр хорих шоронгийн харанхуй. давчуу өрөө сэрэг газрыг Дамжуу- лан 8 шил 2 сар 10 хоног ролхтоний өрцүүлсэн эв са- нааны нэгдлийн өргөн Хо» долгоөний. дүнд Луйс Кор валац Фашиот хуптийн яр» гачдын бузар савраас ийн. хүү апрагдлаа., Досон, аралд. хоригдож байх үедээ Браанлийн иПэг гүүлчтай. уулаахдаа. Луис Цоуалан, «бид она харанхуй лөлт Холбоот Улсад ирсэнд манай ард түмэн, манай 0с»- вор үеийнхац хорвоогийн сайн санаат бүх хүний хамг маш баярлаж, Луис ЮКорва- ланыханд аз жаргал, сайн сайхац бүхнийг хүсэн ерөөж байна. МОНцЦАМОУ-гийн. ТонМЧ Ц, ШАРАВ Син Їрөгө са 1-5 шаг -12 -13 Котик тгоЖ ЖэөэөӨөэөӨөӨӨӨНӨНӨӨӨ.НӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨНӨӨӨӨӨННӨӨ.Ө ННҮНЧЗНИӨӨӨӨӨӨӨӨЖӨӨ «ХӨДӨЛМӨРИЙН УЛИРАЛ-т6» Нийслэлийн 40 дүгээр Дуул сургуулийн 15 дугаар бүлгийн хамт олоц зуны амралтаараа шеф пэгдэлдээ очизс 17000 литр сүү сааж, үхэр хонь хариулж улсдаа 6533 төгрөгийн ашигтай ажил хий- эсээ. Мон олоп наст ургамлын үр 16 нг түүсэн байна, Ппонерийп удирдагч П, АЛТАНЦЭЦЭГ Дундговь аймгийн Гурвансай- хан сумын дунд сургуулийн 8 дуз гаар бүлгийн пионерүүд хөдөлмө" рийн улирлаар хийсэн ажлаа Дүг- нэв. Тэд 5000 литр сүү сааж, 860 кг иоос хяргаж, 2665 кгхад: лан хадаж бууц сэндийлж цэвэр» лэх ажилд 17 удаа тусалж мал эрүүлжүүлэх үзлэг эмчилгээний ажилд 11 сурагч оролцож 81 даага сургаж дотуур байрны су" рагчдыг тоглоход зориулан 850 ширхэг шагай цуглуулжээ. Туравдугаар салааны пионер Эрдэнэбилэг 800 кг хадлан ха» даж 12 даага сургаж пэгдүгээр байр, нэгдүгээр салааны пионер Жаргал 600 литр сүү сааж 80 кг ноос хяргаж хоёрдугаар байр, нэгдүгээр салааны пионер Бямба" жав 100 кг ноос хяргаж, 6 даага сургаж. 50 өдөр хонь хариулсан Нийслэлийн 8 жилийн 57 ду гаар дунд сургуулийн 7-гийн «А» бүлэг БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Д. Намсрайн нэрэмжит болов. ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгийн дарга Ц. Пүрэвсүрэн нэрэмжит бүлгийн гэрчилгээ аваад байгаа нь С. ЛУВСАНШАГДАРЫН ав- сан гэрэл зураг | МАЛЧДАД “7 Дундговь. аймгийн. Өндөршил сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш сурагчид погдлийнхоэ суу» риудаас хүч тарга муутай 00 тө- лог борлопг хүлээ ївч сургуу! лийнхаа. дэргэд. барьсан. тохилог дулаан цүндэнд арчлан. тэлээж байна. Загш Бямбын удирдсан. ходоо ох, ахуйц дугуйлангийн сурагчид мал тэжээх омчлох ажлыг 010 даат хийж, байгаа. нь. сургалтыг амьдралтай. холбосон. үр, дүнтэй ииил болж байна, БАНОРАГЧ ходолморийн. амжилтаар гуравду- гаар байр эөалэл, Сурагч ВАНДАНСҮРЭН Булган аймгийн. Тэшиг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн аахир гаа. пионерийн бүлгэмээс сүүлийн 3 жил дараалайг. сурагчдын зуны амралтыг зов. боловсон оөнгорүү» лэхэд зориулж хөдөлмөр амрал" тын зуслан ажиллуулсан юм. Тус зусланд амарсан пионер сурагчид 6 га газар зургаан төрлийн хүйс» ний погоо тариалж 20000 төгрө: гийн ашигтай ажил хийсэн нь сургуулийнхаа дотуур байрны хэ- рэгцээг бүрэн хангаж чадсан байг на. “ Д. ХИШИГЧУЛУУН Сэлэнгэ аймгийн Зүүнхараа хо- тын 10 жилийп нэгдүгээр дулд сургуулийн сурагчид өнгөрсөн зун хөдөлмөр амралтын зусланд ТУСЛАВ. Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг сумын 8 жилийн дунд сургуулийн багш ииопер сурагчид малчдад туслах ойдор бүтээлийн нэг өд: рийг ажил вохиов, Тэд б00 бог. малын хашааны хораоп хорхолис. мал тэжээх ои- гоц 1б:мг цавчиж бог, бод малын помпоэ 100 ширхэг. адууны хал- тар хомоолын хольцтой тэжээл 500 игчмг болтгон, Өнө ажилд 2» ин «Б» баян «Н» ангийн сураг" ЧИД иДЭНХТОЙй. оролцоп, Лгийц «1». апгийн. сурагч Б, ЖАРГЛЛДУЛАМ 44544444444444444444444444440444464445 40464060 амрахдаа 80:аад га гавар хүнсний ногоо. тариаллхад тусалж арчлан ургуулжээ, Мон Мапдал Барууи- хараагийп сангийн аж ахуйд 500 гаруй хонь хярганс хадлангийн бригадын ажилд тусалж 450 тойн ово бухалдаж 200 гаруй тониовс пнуруулдсай. байна. Тус сургуулийн 9-ийн «А»: ан» гийн сурагч Ц. Батжаргал хадлан бэлтгэх ажилд оролцож. 180 тош! өвс бухалдап 80 тойн өвс пнуруул- даж 80 машип өвс ачиж буулгал: цаж иамрын ургац хураалтад идэвхтэй ажилласан учир: сургуу- лийнхаа 1976 оны «Хөдөлмөрийн аварга» болов, Багш 8, БАТАА Хөвсгөл аймгийн Чандмань” өндөр сумын 8 жилийн дунд сур- гуулийн 7-гийн «Б» ангийн су- рагч Д. Марууш барилга дээр ажиллаж 500 ширхэг тоосго цохи- сон 8-ын «А» ангийн сурагч Цэ- цэгжаргал 1250 литр сүү саасан Гал-эрдэнэ Чойгончиг нар 162-- 50 кг ээдэмцэр хийсэн, Хүрэлбаа- тар хоёр эмнэг сургасан амжил- таар «Хөдөлмөрийн улирал 76»-Д бэлэг барьжээ. Багш Г. ЧУЛУУНБААТАР Нийслэлийн 8 жилийн 43 ду- гаар дунд сургуулийн 1840 ша- хам пионер сурагч Толгойт дахь улсын фондын өвс бэлтгэх баазад 14 хоног ажиллаж 286 топн өвс вагоноос буулгаж зөөж хураав. Ногооны зооринд 416 пионер су- рагч 17 тонн төмс ангилак ялгаж хурааж зоорилох ажил хийснээс гадна хүүхдийн цэцэрлэгийн ба- рилга дээр ажиллаж 82000 тоосго хурааж 200 шоо дөрвөлжин метр шороог зөөж цэвэрлэв. Энэажилд 6-гийн «А» 4-ийн «А» 7-гийн«Д» ангийн пионер сурагчид бусдыгаа хошуучлав. Пионерийн удирдагч С. БУД МОНГОЛЫН БАРИЛГЫН БАЙГУУЛЛАГЫН 50 ЖИЛИЙН ЦЭ Уан элий суүфлцвхэллггагнг ойд Энэ арван хоёрдугаар сарын 25-на Монголын Барилгын Бай- гууллагын 50 жилийн ойг манай зх орон даяар тэмдэглэж байна. Хүүхдүүд ээ! Та нарт, энэ ой- той холбогдуулан манай барилгын өсөлт? хөгжилтийн зарим тоо ба- римтаас сонирхуулья. 8 Ардын засгийн газар, 1920 онд 100000 янчааны хөрөнгөтэй хувь тшйлүүлсэн «Монгол барил- гын хоршоо» байгїулжээ, 5 1930 онд Монгол-Зөвлол- тийн хувь нийлүүлсэн «Проммон- голстрой» гэдэг барилгын бай- гууллага байгуулсан байна. 5 1936 онд «Барилгын техни- нийн хэрэг өрхлэх газар» бий болгов, :2 “1937 онд өнө газрыг улсын барилгын трест болгон «дриил- 77 “5 1938 онд: Мошол-трансаас Эн 69 4гг/08,, ЄШ ШИН. Я8ЗЭШГЭРЭГ ачааны 4 машиныг барилга трес- тэд шилжүүлж, 1950-иад оны үед анхны эксковатор, бульдозер ху- лээн авч байсан бол одоо зөвхөн ББМҮЯ-ны харьяа байгууллагад 1800-гаад авто машин, 500 ша- хам хүнд механизмтай машин ме- ханизмын нэгдсэн бааз 9, гарааш 17 ажиллаж байна. "5 1940 онд нэг жилийн дотор үйлдвэрлэж байсан барилгын ма- териалын нийт бүтээгдэхүүнийг одоо 2 хоногт үйлдвэрлэх боллоо. ” Одоо манайд барилгын 16 трест, барилга угсралтын 87 нон- тор, 34 анги ажиллаж байна " 1091 онд инженер болох анхиы ганц оюутан, Монголын ба- рилгачдын анхиш отрлд 180 хүх нийг ЗХУ-д явуулж байсан бол одоо ЗХУ-д мэргэжил эзэмшсэн инженер, эдийн засагч олон зууд хүрч 1962 оноос ЗХУ-ын техник мэргэжлийн сургуульд олон мян- ган залуучуудыг явуулан сурал- цуулж байна. " Монголын барилгын байгуул- лагад БНМАУ-ын хөдөлмөрийн- баатар 7, гавьяат барилгачин 1 6, ардын их хурлын депутат 24, тэргүүний барилгачин тэмдэгтэн 1470, У таван жилийн гавшгайч 4149, ажил мэргэжлийн улсын ба бүсийн аварга 100 ажиллаж бай- на. “ Одоо барилгын дээд сур- гууль 1, техникум 2, техник мэр- гэжлийн сургууль 10, байнгын түр сургууль 8-д боловсон хучин бэлтгэж, 1957 онд барилгын ин- женер, архитекторч 5 байсан бол одоо дээд боловсролтой инженер, 9дийн засагч 1000 гаруй, доктор 089 эрдэмтэн 10 шахам ажиллаж байна, Дуг, ДОРЖ («Барилгачин» Ь сэтгүүлийн. хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга), ЦЭлтаг”, ҮҮ?өР”,,. ЄЛи2н (9) РЭХУҮЛС дулбын хүүхдийн толоо» | госон Цан Дор 1 үргэлтилнэ,. «ШНарап ИХ иааДмын тээлтийг оргож, (1,1, /опниний таадмын. хүндэтгэлийн шниллагааг похїїон байгуулах: том, богоод соёл тоэлийн торол. бүрийн Онхлбрийн: Социалиот Их. Хувьсгалын 00 жилийн ойг тохиолдуулан. 1977 онд ЗХУ-д болох дэлхийн хүүхдийн анхдугаар их наадмыг угтан. манай. орны иинонер сурагч» дын ЛОС торлийн ажил зохиогдож байна, Үүний "ТУ-ын хороо, К Сүхбаатарын нэрэмжит МИБ- У(0 оны 12 дугаар сарын 10- тэг нь, М ын Топ Зоплол хамтран 1 Төл үйл ажиллагаа. Артецт: болох урлаг, биеийн тамир, спорт, ииинилах, ухаан техїицийн бо» лон. хүүхдийн гар урлал, уршиг бүе уралдаа тэмцээн, үлэсгэлэн, ула торийн цуг» маан, уулаалтууд зорэг үлэл суртал, “ЁКОНЛДНЫН ҮЕЭР ЯМАР АМИЛ/ 301 Артейт 1077 опл пун болох олон цихдугаар их пап» лам «Сайн сайхан бүхнийг Лана 4 хойг үрд мандаг» осниД. хотод хийж, 1, ИМ, Допиий бунхан, норць үл хилс дайчдын хөшөөнд, цэцөг үлрамшит «Дипамо» цэнгөлдөх хүрээлэнд их слолин үйл соёл хүмүүлсийн олон арга. хэмжээ. зохиогдоно, «Ойго өнгийн. бүнтэнгүүд», «Им порийлиймын осраг, ойх. тайнан, най» рамдалшхорлол, эц санааны... Нөгдөл энгтралын толоо», . «ОЛИМПИЙН: ИХ Үйдамө, | «Оопорийн: Уран бүтээл» ЧИДэ, «Дэлгоцэ, «Хүүхэд бїигичуу» Ди анд зайд Нөхөд» борог. төрөл ММ цлуд, ссцүүд шинллїх юм, өн «Чилийн. хүүхэд ийлуучуудл, Интийм, по, Цампулийн.. хүүхэд багачуудтай. от санааны иөгдөл Илгт» ралап илэрхийлэх». юДөрлог, цн лийц, уулаалт, «Ойрхи Дориодод бат бэх юїїх тайвныг. тогтоо!» ӨДОрЛОГ, «МСПНХУ-ын өдөрө, «Үндэсний эрх чолоо. тусгаар тОоГТИОЛий тол 18. ил үйлийн эсрөг төмцон буй... орим ард түмэнтэй Он... санан Мөгдэл нийтлэв, 01ДОХ 89? илгтралаа. илэрхийлье». одорлогүүд зохиогдоно. ! иаадмин 84) байгаа. орны ард түмэл, түүний өсвөр, үеийнхонд . туслах хөрөнгө хуримтлуулах ашил зохиож өв НэгДө лийн фондод оруулах їм. Их наад, мын төгсгөлийн одор ил рамдал-їохөрлөлийн» тохион. байгуулж, олон улсий эих тайш норэмшит, шагналтнууд, Энх тийшил. тєїоо. гарамгай чий. уулаалт Галаа хотод болох долхийн залуу» чууд. оюут хүргэсэн. цахилгайц. Явуулах зом, оролцож байгаа ор» Их иаадамд төлөөлөгчдөөс. тэм- я9их тайпан- одорлог тэмцэгчид хийнэ, Мон 1970 онд ХЇ ид ипадамд баяр МПинын "Топ Зонлолийн . ор» “Афил: Д.ЧУЛУУИХҮҮ ёихгсиаслилсиалиэлсссссиллллслссллнллллсөанйөгсн, ипас 1077 оны 4 дүгээр сарын 10 нү 4 5821) хуга» цайтай «НИпрап: үүрд мандаг» мөрт илдааныг монгол, орос, пиглїг хэл Дээр аарлаж байна, г урилдаанд өргөнөөр оролцож зохион бичлэгээ. ирүүл» ио-үү. Уралдааны болалыг монгол, орос, англи хэл дээр зохион. бичлэгийн «НАРАН ҮҮРД МАНДАГ» ЗОХИОН БИЧЛЭГИЙН УРАЛДААНЫ БОЛЗОЛ Октябрийн социалист их хувьс- талын 60 жилийн ойг тохиолдуу- лан 19Т7Т онд ЗХУ-д болох дэл- хийн хүүхдийн анхдугаар их иаа- дамд зориулан Мэдээлэл Радио ЧТелсвизийн Улсын Хороо (МРТ УХ), Д. Сүхбаатарын пэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөл хамтран 1976 оны 12 дугаар сарын 10- наас 19Т7Т оны дөрөвдүгээр са- рын 10 хүртэл дөрвөн сарын ху- тацаатайгаар «Наран үүрд ман- даг»радио зохион бичлэгийн урал- даан зарлаж байна. Уралдаанд Ерөнхий боловсролын дунд сур- туулийн 4--8 дугаар ангийн су- рагчид оролцоно. Уралдаанд оролцох сурагчид: -- Хүүхдүүд энх тайван, эн- ---1-------------шишишишшшшшша1111111110 хийн тагтаанд дуртай -- ЗХУ болопц ах дүү социа- лист ориуудын пиоперүүдтэй 48- хидлаар харилцаж байгаа тухай болоп социалист орпуудын но- нерийп зусланд хамт амарч үер- хэн нөхөрлөж байсап тухай дур- датгал, сэтгэмж, -- Хөрөнгөтөн орон болон хөг- жиж байгаа орпуудын хүүхэд 0ба- гачуудын амьдрал, хүсэл эрмэлз- лийн тухай, -- «Байн байсаар бүх дэлхийг бүрхэх октябрь» гэсэц сэдвээр уран зөгнөлийн зохиомж, зэрэг сэдвээр бичиж оролцоно, Уралдаанд шалгарагсдыг гур- УСЛОВИЯ НА ЛУЧШЕЕ СОЧИНЕНИЕ ОБЬЯВЛЕННОЕ 7 77 КОНКУРСОМ «ПУСТЬ ВСЕГДА БУДЕТ СОЛНЦЕ» Встречая 1 Всемирный фести- валь, детей, который состонтся 8 Советском Союзе, в 1977 году, ло случаю 60 летия Великой Ок- тябрьской Соцналистической рё- волюций, “Государственный (Но- мнтет Совета Министров МНР по информацин, радновешанию ите- асвидению совместно с Централь- ным Советом Монгольской пио- нерсной Организации имепи Д. Сухэ-Батора обьявляет 4-х ме- сячный конкурс «ГПусть всегда будет солнце» на лучшее сочине- нине (с 10 декабря 1976 г. по 10 апреля 1977 года). В конкурсе принимают участие учашиеся 4-8 классов обшеобра- зовательной школы. Условия кон- курса основываются на радиоуро- ках русского язына, проводив- шихся в 1975-1976 учсебием го- Участники конкурса должны написать сочинение на русском языне по следуюшим темам: -- Учашиеся 4-го класса:«Дру- жеское письмо тпионерам (или пионеру) Советского Союза идру- тих социалистических стран, -- Учашиеся 5-го класса:«Мир, мы за мир». -- Учашисся 6-го класса: «Ок- тябрьская революция»: --Учашиеся 7-го класса: «Моск- вБа-сердце Советской страпы», -- Учашиеся 8-го иласса: «Не- рушимая дружба монгольсиогои советского народов», Учашиссл -- участийни кол- курса должиы под сочинением акн- нуратго и чисто пиаписать номер шиолы, домашиий адрес (айман, школу, классе, имя и.фамили, вограст, пол). Участийни копиурса долиииА цаписать сочинение-в следуюшем обьеме: Четвертокласспики --88 80-100 слов, Пятиклассники -из 100-150 слов Шестикласспики-из 150-200 слов Семиклассники-из: 200-250 слов, Восьмиклассиики-из 250-300 слов Материалы сочинений на кол- курс «Пусть всегда будет соли- це» присылайте по адресу г.Улан- Батор, Радиостанция «Залгамж- лагч», детская школьпая редак- ция Госкомитета по информации, радиовецаниою ий телевидепию. Лучшне сочиниеипия участииков нонкурса будут переданы по ра- дио и телевидени1о. Победители конкурса разделят лервые три места, За 1 место (2 человека). Поезд- ка в составе делегацин на первый всемирный детский фестиваль,ко- торый пройдет в Советском Сотозо в 1977 году: паграждепие дипло- мом-1 степепи Госкомитета пора- диовешанио ий телевидению 4 Цептральпого Совеёта мопгольс- нкой пионерской оргапизации, За П место (4 человена). Дип- лом 1! степепи Госкомитета пора- диовешцапию и телевидению,Цент- ральпого Совета мопгольской пид- перской организации, награда Цеитрального Совста мопгольс- ной пионерсной организацин, За 11 место (6 человен), Учеб- иики следуюшего класса: Диплом 111 Степени Госкомитета по радио- вешанию и телевиденио, Госкомитет: Сонетд4 Минпистрон МИР поипформаций радиовешанио и телевидейню, центральпий Со нет мойгольской шиноперской ор ганизацин им, Д. Сухэ-Батора, ХЭЛХЭЛХЛХХАХАХЛАХЛАХЛХ ХХ: аршнааны,.. ван байр эзлүүлнэ, Үүнд: Нэгдүгээр байр 5: 1977 онд ЗХУ-д болох олон улсын хүүх» дийн анхдугаар их .наадамд Т9Ө- лөөлөгчөөр оролцуулж, МРТУХ, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн нэгдүз гээр зэргийп дипломоор, Хоёрдугаар байр 7: МРТУХ, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хоёрду» гаар зэргийн диплом, үнэ бүхий зүйлээр, Гуравдугаар байр 10:Дэвшин су- ралцах ангийн сурах бичиг, ГУ- равдугаар зэргийн дипломоор тус тус шагиана. Уралдаанд оролцогч ииопер су- рагчид зохион бичлэгээ цэвэр ням- ТНЕ РВОУ151ОМЕБ5 РОК ТНЕ ВЕ5Т СОМРО51Т1ОМ ЕОК ТНЕ 0117: 1.ЕТ ТНЕКЕ А1МА Ү55 50М 5НГМЕ Оесетрбег 1, 1976. їЛап Ваог, Їп Попоцг оГ Ше 168. У/ог1а Есез(цуа| оГ Сиидгеп хусїтШ Бе їїе14 10: Ше 17558 1977 апд 01 їе 60 1. аппуегзагу 01 їе Огеай ОсїоБег Зосїа!50 Веуо!шйол, Ше 8(4їе Соштш- їее:Їог 1шШогтайоп, Кадїо Вгоадса5Ипе ап4-ТУ оГ Ше МРК, СоцпсїЇ 01 Мега 10- ас їїег х ле Сеп(га! Сошп- сїЇ 01 Шше МопеоПап Рїопеег Огвалайоп патей айег ОЮ. 541 0-Ва(ог хШ їо14 4--тшолїл дШ12- «Ї.е! Тїеге А.1ууауз Ве 5ип 5їйпе» Гог їе Беа! сотро5!оп хус ХУШ Їаз! Тгот Оесетбег 10, 1976 (о Аргї! 10, 1977. Те сїШ4дгеп Оо! їе 4Ш 0 їе 80 Тогтв 01. Ше ёепега! есдфисайопа! 8сї0015 сап ЇаКе раг! їп їе аша. Тїїе рагИсїрапї5 їл Ше 4Ш2 аге 1о хугЇїс а сотровї оп 1 їпле Епеїї5ї1 1апецаве оп. їе ТоЦоууїе” (Шеше5: -- Ше рирїїм оГ Ше 4Ш Тогт: «А Їгїепдїу 1еЦег (0: їе рїопеегз ог а рїопеег 0! йе 11588 ап4.. ойг зосїа!51 сошагїев, -- Ше рирїїв оГ Ше 5 Тогт: «Реасе, МУе ага Тог Реасе», -- Шоо рирїїв .0Г Ше бїй Тог: «Тїїс Ос(обег Беуоїшїїоп», -- Ше рирїїв оГ їе 7 Тогїт: «Мовсоу--йе. Пїеаг 0 ШШе сошигу Оо! Шо 50У1618», -- Ше рирїїж оГ Ше. 8 Тогїйг «Те 1у101а51е: тг епд- рг оГ Ше Мопройап апд 8оү1 е! реор!сз», -- Те раг сс рай8: 11 Шо 4Ш7: агс То мг їса| Шог 01 Шо сошров Шон Тер уг ап ас» сига су. Шоо пшипег 0ГШо зс1001 Шшеу Бсопр 10, Ше ад - гев8: лс! цїйй Шо пашсе 0 -41- ша, Ше огт, патс, 8ипаш, бай бичиж, аймаг хот, сургууль» айж) бүлэг, овог нэр, иас хаягаа тодорхой бичсэн байна. Зохиой бичлэгийг 250-300 үгэнд багтааж бичсэн байх шаардлагатай. «На ран үүрд мандаг» радио зохиов бичлэгийн уралдаанд ирүүлэх маг? териалаа. МРТУХ-ны сургууль ХҮҮҮДИЙН нэвтрүүлгийн редакци, «Залгамжлагч» радио станцад тэж хаяглап ирүүлиэ. Уралдаанд ирсэн шилдэг зохион бичлэгээд радио телевизээр нэвтрүүлж, тө? гийн сонин сэтгүүлээр сурталчилт на. , БНМАУ-ын Сайд нарын Зөв» лөлийн МРТУХ, Д. Сүхбаата» рын нэрэмжит МПБ-ын Төв Зөвлөл авс, зех. , То-8ї26: 08 Ше. солуров!оп 8їош4 Бе хуй Ше ТоПоулпё Їїлїїс Те Гошгй. Тогш Пол--80 (о 100 хуогдв. Те. ИЙН Тогт--100 (о:150 ууогде5. 2 : Тїе зїхїїй Їогт--150 їо 200 хуог8. 2 Тїїе зеүелїй. Ююгш--200 10 250 хуог48. / Те сїє ШИ Їогт--250 їо :300 хуогд8. : 5еп4 уошг сошрев!Шопз (ог 1їе ди «їе Тїїеге АЇуауз Ве 5:п 5їїпе» 10 їе оПохуїше аддгеэв: Тпе Ргоггатте «У/оп- Чег о! Кпом!едре» о! Ше Бао 8(айоп: Үоцпё 5иссезвог5, ЕдНогїа| Воага ог 5сноо! СнИ4геп, Тїе 5(аїе. Сотпїее ог- Таїогтайоп, Кадо ап4 ТУ, їЛап. Вабог. Тїїе БеЇз: сотровїШопз ой їе аш хШ Бе (гал ед Бу. Вайїе апа ТУ. ! Тууо хуїлпега. “оГ Ше-ЇїгэЇ рїасе 0. їгауе! їо. Ше 151 Хуог14. ЕвевЦуа!| оГ Спфгеп хїйс хүШ БВе їе!4,п 1977 1 | Ше 17558 аз шешрегз оЁ Ше . Мопрвойап 46|ераНоп апа4 ге- | сеїүе їе. Оїрїотша оГ. Ше Ейга | ергее оГ Ше 51аїе Сотпийсее їог 1шїогтаЦоп, ВайШо апа ТУ ап4 їе Сешга! Сонпси 01 ле МопрвойНап Рїопеег Огвапї2а- | Поп. Еоцг хүїппег5 01 Ше 5ёсолд рТасе хүй Юе ргезешед ху! 4” Оїрїота оГ Ше Зесопд Оевгев оГ їе 5їа(с Сотйее Тог 11- їогтайоп, КаШо ап4 ТУ алд Ше Сешга! Соцпсїї оГ Ше Моп- воЦап Рїюопеег ОгвапїгаШоп, Ш ргїге оГ Ше Сотга! Соцасї! оГ Ше МопеоПап Ропеег Огоа- пїгаЦоп, Зїх хуїлпсга оГ Ше (44 рїа» со хШ Бе ргезоп(офй” хуй (016 їсх! БооКз -оГ Л оо пох Тогт, їе р1рїота од! Шоо ТШ Оевгее-о ШЛс 8 ас Соши ео Тог 101оГ-- шайоп, КафШо апд ТУ, сотровї- Э.УСПЕНСМ |, 7 гнӨИӨТЭР Эу АТХҮНИ ЮХӨХ -» Тэгье. Хариц би юу хийх вэ? гэж чебурашна й Гув. мм үзэсгэлэн цонхонд зогсож, ХӨжуугаараа он» гөрөгч хүмүүсийн анхаарлыг татна, Чадах уу? -- Чадалгүй яахав, Тэгээд би Хаа амьдрай суух к байна? Ю Хэ “АМЬТАН суух аа?,., Хаа ч яахав, Энд ч оол-1 мэ Энэ чиний байшин болог! гэж дэлгүүрийн дар» Юїе чебурашкад утасны Хуучин пиц зааж огов, 0 Тийнхүү Чебурашка маань тэр том дэлгүүрт ажиллан, утасны пингийн бяцхан “байшинд суух болж дээ, Байшин нь мэдээж хотын хамгийн дээд зэргийн ордон байгаагүй Нь лав, Гэхдээ чебураш- кагийн гар дор ямагт автомат утас “байдаг байсан богөөд гэрээсээ гарахгүйгээр хэн дуртай хүнтэй ярьж болох байлаа, Үнэндээ түүнд ярих хүн нэг ч байгаагүй боловч чебурашка түүндээ өчүүхэн ТӨ- 5) дий ч сэтгэл гуньдаггүй байв, “ ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ Чебурашкагийн ирсэн тэрхүү Хотод бас Гена хэ- мээх матар амьдран суудаг байжээ, Тэр, өглөө бүр өөрийнхөө бяцхан өрөөнд сэрэн, нүүр гараа угааж, ундаа уучихаад амьтдын хүрээлэн рүү. ажилдаа явдаг байв, Ажил нь амьтдын хүрээлэнд, матар хийдэг байж л дээ. Ажлынхаа байранд ирэнгүүт хувцсаа тайлан, Ха» дааснаас костюм, малгай, таягаа өлгөчихөөд, усан сангийн дэргэд наранд ээн хэвтэнэ, Түүний хайсан дээр Африкийн матар Гена тавин Настай Хооллож илж болно гэсэн бичиг өлгөөстэй байдаг байв. Ажлын өдөр дуусмагц Гена нямбай гэгч нь Хув- цаслаад орон гэр нь болох бяцхан Өрөө рүүгээ ї Ц ї ( ( татан, оройжин өөрөө өөртэйгээ «тэг--хэрээс» гЭ- цяүдэг тоглоом тоглоно, Нэгэн удаа Өөрөө өөртөө.ДӨ- чин удаа хожигдсонд тун ч их гунигтай санагджээ. : «Язгаад би ийнхүү цор ганцаар байгаа юм бэ? р “Е Нөхөдтэй болох хэрэгтэй» гэж боджээ, Тэгээд, Ха- тандаа авч «тавин настай залуу м-тар найз нөхөд- “ тэй болохыг хүсэж байна, Өөрсдийн саналыг: Том (бялууны гудамж, байшин 15, хэсэг 61 гэсэн хая- “одтаар ирүүлнэ үү. Гурав хагас удаа утасдаарай!» гүр)гэсэн зарлал бичжээ. . : : ( Гена тэр оройдоо зарлалаа хотоор нэг наагаад хү їүА) лзэж тарав. - : ё2 ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ Маргааш нь, орой болсон хойно хонхы нь нэг хүн “2| даржээ. Тэгтэл босгон дээр нь жижигхэн мөртлөө “О1шагхийсан нэг охин зогсож байж гэнэ, Тэр охин, 2) -- Таны зарлал дээр бүхэл бүтэн гурван алдаа 24байна тэсээр уулзав. чи! -- Арай ч дээ! Тэгээд ямар алдаа байна? гэж “2 матар дуу алдлаа. Цэтроо бол гурав нь ч юу вэ? (2 сайндаа л арван наймзн алдаа байгаа биз гэж.бод- 12) сон юмсанж. . ИМ - Нэгдүгээрт матар гэж бичихэд «М»-ИЙН Д3- 32| раа «а» ордог юм. Хоёрдугаарт хэрвээ тавин Нас- тай зюм бол юу нь залуу байдаг 10м бэ? гэв, 2 -- Матар гурван зуу насалдаг юм. чинь би бүр 2) ялх байлгүй яадаг юм бэ? гэж Гена зөрөв, -- Тэглээ ч тэсэн зөв бичих хэрэгтэй шүү дээ. За танилцья. Миний нэрийг Галя гэдэг. Хүүхдийн театрт ажилладаг гэхэд матар -- Намайг Гена гэдэг.Амьтдын хүрээлэнд ажил- ладаг юм, Матар хийдэг:гэж танилцав, -- Тэгээд Одоо бид-юу хийх болж. байна, -- Юу ч хийхгүй, Зүгээр л хууч хөөрцгөөв, 1Э- Цтэл яг энэ уед үүднийх нь хонх дуугарав. ) -- Хэн бэ? тэж матар асуулаа, -- Би байна. Чебурашка байна гэсээр ерөөнд НЬ огт үл мэдэх нэг амьтан ороол ирэв, Тэр, бор зүс- тэй, томоо гэгчийн гайхширсан Нүдтэй, богинохон сахлаг сүүлтэй амьтан байлаа. -- Та чинь хэн гэдэг Нь вэ? гэж Галя түүн рүү Яандав, Зочин, . ХЭсЖс 114їйслэлийн сургуулийн зурсан 2)у)ра. алхалж гарна. Гэртээ ирээд сонин уншиж, тамхиа. “ХӨДӨӨГИЙН ӨВӨЛ, ” сурагч Л. САРАНХОХООГИЙН -- Бүү мэд гэж хариуллаа, о-- Бүр огт мэдэхгүй гож үү? гэг охиныр дахин асуухад | ( -» Бүр огтхоц ч бүү мэд,., гэдэг хариу сонсдон, -- Яюц ин баангайн. бамбарууш: бїйй їом: биз 7? эд 3 -- Бүү мэд, Памбарууш ч байж, магадгүй гэж Чөбурашиа-. холлэо, 1 -- Өд хаанаас, ойа Чинь бамбарууштай Лусалхан ч адилгүй амьтан байна, Гаангайн нүд її» ониго байдаг зом, Готол үүний нүд ямар мундаг том бай» на! гаж матар ярианд оролцо, "Торпөл голог їом” болон уу? гээн: Гали бодлог гошроп, Зочин, « Тийм ч байж магадгүй гэж аөтшсоноо, ГоЛОг- нүүд модонд апирдаг уу? гал їсуул, -г Үгүй, аширдаггүй юм, Төд хуцах її» Л ихгэж Галл хариу дуугарйн, -- ЯОи хуцдаг гон? / -» Яахай гай, ган| гээд л хуцахгүй їоу гээд мїї- тар хуцаж үйүүллаээ, - Тиш-эа, Төгнэл би тэг чадахгүй, Тэгвэл би голог. биш ом байна| гожс Чебуришил уримгүй- хэн дуугарал, -- Ад тэгпэЛ мэдлээ, мэдлээ, Чи ирвэс їом бай иа гэж Гал дахиад л бодсондоо хэлэ, -- Магад ч үгүй, Би ирвэс ї0м байлгүй Дэр гэж Чебурашиа: санал нийллээ, Түүнд ер нь їюу байх инь огт хамаагүй байжээ, "Тодций хэн нь ч ирвэс гэдэг. амьтан үзээгүй тул їоу Ч болсон ялигүй хойш ухран холдоцгоон, -- Алив цомоороо толь бичгээс үсье, Тэнд ямар : үсгээр ч эхэлсэн хамаагүй бүх үгийг тайлбарласан байдаг юм гэж Галя санал гаргав. (Хэрвээ хүүх- дүүд та нар толь бичиг гэж юу байдгийг мэдэхгүй бол би хэлж өгье, Тэр бол Дэлхий ертөнц дээр ямар л үг байдаг вэ, түүнийг цөмий нь цуглуулсан тусгай ном- байгаа юм. Тэгээд үг бүрийн утгыг тайлан өгсөн байдаг 1ом). --Тэгье,толь бичгээс үзье. Харин ямар үсэг дээр -харах вэ? гэж Чебурашка-Галяг дэмжлээ, -- РР--рр--рр үсэг дээр харья, х Яагаад гэвэл ирвэс рр-рр гэж хүржгэнэдэг шүү дээ гэж Галя хэллээ, т-- Бас «х» үсэг дээр үзье: Ирвэс хаздаг юм чинь гэж Гена санал нэмэв. Галя ч тэр, Гена ч тэр аль аль нь буруу бодсон байлаа, Яагаад гэвэл ирвэсийг рр-ррр-рр үсэг дээр ч биш «х» үсэг дээр ч биш «и» үсэг дээр л харах ёстой нь ойлгомжтой шүү дээ, Тэр чинь ирвэс юм чинь тоуны нь «х» байхав дээ. Тэр тусмаа ерр-рр-рр» гэдэг нь бүр ч дэмий хэрэг, Ямар Хирвэс, рр-рр-рр- ривэс гэх биш. -- Гэхдээ би ер нь хүрхэрч, хазах биш дээ, Тийм болохоор ирвэс биш байх аа! гэж Чебурашна хэллээ: Тэгснээ матраас, -- Хэрвээ та нар намайг ямар амьтан болохы нь мэдэхгүй бол надтай найглахгүй тоу? гэж асуув. Матар: -- Яагаад? Бүх том чамаас өөрөөс чинь хамаар- на, Хэрвээ чи сайн нөхөр байвал бид чамтай баяр- тайяа нөхөрлөнө, Тийм биз дээ? гэж охиноос асуу- лаа. -- Тэгэлгүй яахав| Бид маш их баярлах болно! гэж: Галя санал нийллээ. Тэгэнгүүт Чебурашна, --Урай, урай-гэж хашгиран, авдар мөргөтлөө өндөрт цамнан харайсг. : т ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Тийнхүү танилцацгаасны “дараа Чебурашна -- Одоо бид юу хийх вэ? гэж: асуулаа. -С «Тэг-хэрээс» гэдэг тоглоомоор тоглоцгооё гэж Гена “хариулав. 3 5 -- Үгүй «Уран тар» дугуйлан байгуулсан нь дээр гэж Галя зөрлөө. -- Даанч надад гар байхгүй л. дээ! гэж Чеба- рашна гоморхов. -- Надад ч гэсэн ялгаагүй, Надад зөвхөн хөл байна.гэл: Гена түүнийг дэмжлээ. З -- Тэгвэл бидэнд «Уран хөл» дугуйлан байгуул- сан нь дээр том биш үү? гэж “Чебурашка санал гаргав, : - Эсвэл «уран сүүл» ч юмуу гэж матар санал нэмэв, 22222220 Х262020226202020202020202025202626202620Х62С2 20202026 2202021202 439 дүгээр 9уид 5:Ын «А» ангийн ё, Хүүхэд та иарын шинэ жилийн 5 у Ї ХЭ : : 5 монгоний үнэтэй жиж суан/ | баяр, сүлд ү! 1 эжижиг хуанли | Өрхлэгч -- Харамсалтай нь надад сүүл алга даа гэж | Галяг хэлэхэд цөм дув дуугүй болцгоов, Энэ үед / Чебурашиа: ширээн: дээр. байгаа сэрүүлэгтэй цаг руу харж зогсжээ, Түүнд шинэ найз иараасаа Дэй- )21 дүү цалиги їююм гэдэг үг сонсох хүсэл байсангүй. (2) "Тийм улц : 3: 2» Цаг оройтсоныг мэдэн бай- гиа биа дээ, "Тарцгаах болсон шүү гэж хэлэв, Я -- Тийм байна. Нээрээ Ч гар | гэртэй харих цаг болчихсон “бай- ү/ 1! гэж, матар зовшөорөлр, матар гуйй, тийм хөөрхөн охин. Галя. хоё өөртэйгээ. майалах |, болсныг бодоод бодоод итгэсэн. гүй. | Чебураший орон дотроо хөлбө- рон, үс үе босон харайж, утасны пипгийн. бяцхан. өрөөндөө. булан- гаас булан хүртэл бодлогошрон илхайг хоно, ТЛВДУГАЛР БҮЛЭГ : Одоо бол Галя, Чебурашиа, Геиа: гурав бараг, орой болгоныг хамт онгөроодог болжээ, /Мжлын да риа матрынд “цуглан, таййан Хууч хөөрцгөөж, нофес ууцгаан, «тэг-хэрээс» тоглоно, Тэглээ Ч "Чїе- бурашиад тийм үнэнч сайн нохөдтэй болсон нь нэг л итгэгдэхгүй байв. «За байз, Хэрвээ би өөрөө мат- рыг гэртээ уривал тэр манайд ирэх болов уу, үгүй болов уу» гэдэг бодол нэг удаа түүнд төржээ, Тэ- гээд «За ирэхгүй яадаг юм бэ, Бид чинь иайс иө- хөд шүү дээ» гэж бөрийгөө тайвшруулав, Гэрч «Ирэхгүй бол яахав» тэдэг бодол санааг нь 20- воонО. Ё 4 Олон таван том удаан бодохгүйн тулд Чебураш-- ка харилцуураа авч матар руу утасдаж гараг, - Байна уу? Рена, сайн байна уу? Чи юу хийж байна? гэж Чебурашна яриагаа эхлэв... Ч С- “-- Юу ч хийгээгүй, байна гэя! матар хариу хэл- лээ. - 3 - : ! -- Тэгвэл манайхаар ир л дээ? , -- Манайхаар ир ээ? Яах їюм бэ? гэж матар гай- хан асуув. 2 БЁБ 232. - Нофе уухгүй юу гэж , Чебурашка хэллээ. Хамгийн түрүүнд: орж ирсэн бодол нь-л тэр байж, л дээ. , 9 - Тэгвэл ч харин дуртайяа очно шүү гэж ма- тар зөвшөөрөв, Чебурашка золтой л урай хашгир- чихсангүй. Гэвч бодвооОс нэр их сүйд болоод байх ч юм байсангүй. Нэг нохор нь нөгөөгийндоө зочлон ирж байгаа том чинь онгироод байх юу билээ дээ: | «Урай» хашгирахын оронд харин- яаж олигтойхон хүлээж авахаа л бодсон нь дээр биз дээ. Тийм ч учраас матарт : -- Харин чи аягаа аваад ирээрэй, Тэгэхгүй бол манайд аяга сав ор байхгүй шүү! гэж хэлэв. . : -- За за аваад очно, гэчихээд Гена гарахаар завдав. Гэтэл Чебурашка дахиад л утасдлаа, 20 -- Хөөе, надад бас кофе чанах сав байхгүй юм байна. Чи өөрийнхийгөө аваад ир. Гал тогоонд чинь байна лээ, би харсан гэж хэлэв, Ё -- За, за. Аваад очьё. 225 -- За байз, бас нэг өчүүхэн том гуймаар байна. Чи замдаа дэлгүүрээр дайраад ирэхгүй юу. Миний кофе бүр дуусчихсан байна. ї : Ё Чебурашка тэр дорхноо дахиад л утасдаж, Генаг жижиг хувингаа аваад ирээрэй гэж: хэлэв. -- Жижиг хувин?, Яах гэсэн юм бэ? - . : -- Чи. худгийн хажуугаар гарах юм чинь замдаа ус аваад ирэхгүй тоу? Би гэрээс гарах гээд, яахай дээ гэж Чебурашка хэллээ. : 2-2 сон ---За/ за? Чиний хэлснийг цөмий нь: аваад очьё гэж -Гепна зөвшөөрөв, ГОН : Удалгүй матар галт тэрэгний буудлын :Зөөгч шиг баахан том барьсаар: Чебурашкагийнд хүрч ирэв, -- За ирсэн явдалд маш: их баярлалаа. Ингэх би кофе чанаж: огт.чадахгүй” юм байна. шүү х Ердөө нэг ч удаа чанаж үзээгүй. Чи надад чанаад өгөхгүй биз дээ гэсээр Чебурашиа зочноо угтжээ. Гена ажлы нь хийж өгөхөөр болов. Түлээ авчран: .- пингийн хажууханд гал түлэн, кофе чанадаг саваа гал дээр тавилаа. Хагас цаг болоод кофе буцлав. Чебурашна маш сэтгэл ханамжтай байлаа. ї -- За ямар байна? Би чамайг сайхан зочлоо-биз дээ? гэж тэр Генаг гэрт нь үдэж өгөх зуураа асуув: -- Маш сайхан кофе боллоо гэж Гена хэлснээ би чамаас зөвхөн нэг л зүйлд ам өгөхийг хүсье. Хэрвээ дахиад намайг зочилмоор санагдвал нэрэл- хэлгүй зүгээр л манайд яваад оч, тэгээд намайг кофе юмуу цай, эсвэл зүгээр хоолоор, чухам юу- таар дайлмаар байгаагаа л хэлчихэж бай. Манайд бүгд бий, Тэгвэл“надад хамаагүй аятай байх болно: За юу? гэв. Чебурашка: - -- За, за! гэж: хэллээ. Гэвч тэр Генагаас донго авсан болохоор мэдээж сэтгэлд нь ялигүй. гуниг төгр 3 дөө, Тэглээ ч тэр хачин их таатай байлаа. гаад гэвэл өнөөдөр мата эдНЫ чилсон юм чинь! ыг р..ӨӨрөдладВИлл иж тусд дах 02 202о2о202опүох хо Том, жижиг гацуур мод, гоёмсог чимэглэл-тоглоом, өнгө өнгийн бөмболөог, “Нийгийн номын дэлгүүрүүд: -- Өнгийн цаас, амьтны дүрс,” “модны наадамд зо- 90 монгоний үнэтэй ширээний риулан . нийслэлийн. аж үйлдвэ.. хуанли, мэндчилгээ, нил захидлын рийн барааны дэлгүүрүүд: ху ”ДСуудД худалдаж байна. Ц. ДАШДОНДОВ гхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбина: у! хэвлэ хад хэвлэв, 1 :-108708 Ийдаксэ