29 дэх жилдээ ММ 1 (4357) АХИН ДЭ ї | Д аАНЭ 1973 оны нэгдүгээр сарын 1. | АВАА ҮНЭ 10 мо ЭВШиИХ 12 | “иььаээав-нвэ-8в4-85-4-4834-081-484-4031-4294409 4-48:4:4834-483 2-8 1839 1-83:4-033-1-038 4-633 4-8. АУГАА ИХ ГЭР БҮЛИЙ ЗСОВНХУ-ын 50 жилийн он баярын хурал 1972 олны 12 ду. гаар сарын 21-пнээс 22-т Мосива хотноо. Нремлийн:-их хурлын ор- донд боллоог Баярын. хурал дээр ЗСОНХУ-ын б0. жилийп ойн ту» хай ЭХУКН-ын Төв Хорооны ерөп- хий. иарийн. бичгийн. дарга. нохор Л, ИМ, Врепшеп илтгэл тавив, ЭСВИХУ байгуулагдсаны 0 жилийн ойн баярын. хурал дээр БИТМАУ-ын ам, . Торийн. толоо: логчдийн. тэргүүн, МАХН-ын Тон Хорооны, цогдүгээр”. иарийн. биэ- гийн. дарга, ВИМАУ-ын Сайд ла рын Зоплолийн дарга 10, Цэдэн 9 9 Олон: үндөстоц: лотпы нэгдмэл гэр бүл Зорлолт Социалист Бүгд Найрам, дах Холбоот Улс байгуулагдсаны Н БАЯР бал баяр хүргэж үг хэллээ. 3СБЇИ! ХУ байгуулагдсаны. 50 жилийн ойд зориулсан ЗХУНН-ын Тов Хороо, 3СБНХУ-ын Дээд Зөвлөл, ВСБНХОУ-ыл Дээд Зөвлөлийн хам. тарсан хуралдаанд 115 орны 420- чин оролцжээ, Баярын хуралдаа- наас дэлхийн улс түмэнд уриал- га. гаргаж сапал нэгтэй баталлаа, рХЛИКЗЭ9-ийн Тов Хорооны урилгаар МХӨ9-ийн Тов Хорооны иэгдүгээр. парийн бичгийн дарга Ч, Пүрэвшав З3СВНХУ-ын 50 жи- лийн ойн баяр ёслолын ажиллаг гаайнд оролцлоо, 22 / тус улсад суугаа Онц богоод Буүрон орхт Элчин сайд О. 1, 1Цетипин тэр- гүүтэй төлөөлөгчид оролцов, ЗСВИХУ байгуулагдсаны 50 жї- Ч 11 пруу алдарт б0 жилийн ойд зориул: дийц ойц тухай Илтгэлийг МАХН-ын! "а сац нийслэлийн нам, улс, олоц. ний. Төр. Хороошл Улс т9 ийн Товчооны МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нарийн Онзгийн ДӨРГа, Лийп байгууллага, ходолморчдийн тө» гишүүн, ВИМАУ-ын Ардин Ил» Хур- МПБ-ын Төв Зөвлөлийн Хайрх пнонер баатарчууд аа! дарга Д. ДАШДОВДОН мөрийн «Улаан бүч» аянд манай ор- 5 Мрлогчлийл балрын хурал салхай улсын дуурь бүжгийн театрт боллоо, Валрын хуралд манай нам засгийн лиш Тэргүүлэгчдийн цэгдүгдэр орлог! дарга С, Лувсан хийлээ,3СБНХУ-аас туе улсад суугаа Онц богоод Бүрэн ын Ирж байгаа Шинэ оныг тохиолдуу. ны ерөнхий боловсролын сургуулийн “4 удирдагчид, БНМАУ-ын Ардын ИХ архт Өлчин сайд С. И. Шотийин баяр лан Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- 230800 сурагч хамрагдсаны дотроос Хурлын тэргүүлэгч гишүүд яамдын хүргэж үг хэлэв. Хэий ЖОР голын Чнонерийн Байгууллагын Төв «Эрдмийн далай» жигүүрээр улсын 7сайд, тусгай газрын дарга нар, мМаЯ- ус баярын турлдас ХУ. 2207 Зөвлөлийн ӨМНӨөс та бүхэнд тинонер хэмжээгээр дундгүй пионерийн бүлэг: “Ураны айнгагинлнй баяр 186 Хор УАН СН Л ир барин д ёсны цогтой халуун баяр хүргэж, 1883, баатарчуудын баг 300 шахам, ёслолд оролцож байгаа ЗСБНХУ-аас илгээлт явуулав. шинэ онд сурлага, хүмүүжил, хөдөл- Муу, дундгүй пионерийн бүлэг 1090. мөрийн өрнүүн амжилт, аз жаргал, баатарчуудын баг 1086 төрөн тар- мив4 55 ша ань 4 4-нэ 4629-4459 4-6194-025-4-0Н99-4НЬ1-0НЬ» 6394-4150. 61 4-2 9-6234-009 0 61» 9-4129-0-ахэ9 4-6хь 4-6554 0354-0034 038-4-88с: шулгёєн СЭЛ-Эс Барчдалсэлрэр ийгэг ! : лөөл, 20 оциалист бүтээн байгуулалт ч байгаа 19 ї өс- 1972 онд МПБ дэлхийн хүүхэд 0с-. НӨЛӨӨЛЛӨӨ, ныхоо с Н » вөрийн ЦиУ--Э- ЭБА. ЧЭОсЭнд вөр ЦОУНААН “ООЛЕВАЛ ӨулДГ 7 «Улаан бүч» аяны эхний жилд У таван жилийн төлөвлөгөөний бие» түүхэн чухал үйл явдлаар Элбэг ГЫН Хороо СИМЕА-гийн шийдвэрээр, Таван” онцыг эзэмшигч 2400 шахам лэлтэнд хөдөлмөрийнхөө хувь нэм- баян он боллоо. Манай нам, засгаас Олон улсын хүүхдийн, майрамдал дөр,/ Д.” Нацагдорж: тэмдэгтэн, «Номын рийг орууллаа. 1973 онд өсвөрийн г- твсэх орныхоо ирээдүй-өсвөр үенйнх- вөн төрөлт тэмцээнийр:өврийн оронд «сайн нөхөр»,тэмдэг үнэмлэхтэй тэр- Сүхбаатарчуудын омнө улам өрнүүн ”о нийг сургаж хүмүүжүүлэх талаар амжилттай зохион явууллаа, “Гус тэм. үнгуцшигч 90 0 сурагчдын соёлч зорилт тавьж байна, байнга анхааран халамжилж байд- цээнд оролцсон манай тамнрЧинг пи 2 Эл Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! МХЗ гийн нэгэн тод Нїлрэл бол МАХН-ын -нер сурагчид 30 Ї ) Э-ийн ХУГ их хурлаас пионер сурагч» Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын тэргүүн байр:эз дад хандаж гаргасан уриалгыг пионер Ё Зөвлөлөөс ерөнхни боловсролын сур. Ж аргалаа. бүр өдөр. тутмынхаа ажлын. хөтөлбөр туулийн Сснстемийг цаашнд Хөг- долгож монголын шинонерийн «Зал жүүлж, сургалтын чанарыг сайжруу- гамжлагч» чуулганаа сурлагадаа Чэл ч лах арга хэмжээний тухай шийдвэр нарын тодорхой ахиц гаргасан амжил» ” таргаж, ерөнхий боловсролын НИЙТ таар угтахыг хүсэн ерөөе! сургууль сургалтын шинэ системээр хичээллэж эхэллээ. : МХЗЗ-нйн ХҮТ их хурал хуралдаж энэ нх хурлаас: ” ШИнонер сурагчдыг .хөдөлмӨ- рнигт хүндэтгэдэг, эрдэм сурах оргил- сон хүсэлтэй, ажил хөдөлмөр, олон ннитийн ажилд НДЭЕХТЭЙ, өөртөө өн- дөр шаардлагатан, сахилга баттай, цогт эх оронч, социалист ннтернацно-/ нальч үзэлтэн болгон хүмүүжүүлэх. нь дзэр дурьдсан зорилтыг биелүүлэх: ухах нөхцөл мөн гэж тодорхойлсон - З. 2 уу 5 оч 3 12928 Саяхан хуралдсан Монголын Пно- | УУУАГ ЭС с : ол ЖОХЭү нерийн Байгууллагын Төв Зөвлөлийн 2 7159 . ьа 2” ээлжит Ү бүгд хурлаар пионер сурагч Дын сурлага хөдөлмөрийн «Улаан бүч» аяны явцыг дүгнэн хэлэлцэж улмаар МПБ-ын 50 жилийн ойг уг- Таж зохиох «Залгамж үе» хоёр жи- лийн аяны удирдамжийг баталлаа. Тэрчилэн сургалтын шинэ системтэй холбогдуулж ерөнхий боловсролын - сургуулийн дэргэдэх пионерийн бай». гууллагын ажлын арга барилыг Шинэ,“ нэчлэн өөрчлөх талаар тодорхой 30- - рилт дэвшүүлж Д. Сүхбаатарын НЭ- рэмжнт МПБ-ын дүрэмд бөрчдөлт орууллаа. Өнгөрсөн Өнд манай .-ӨЄвөӨ- рийн Сүхбаатарчууд СУРЛАГаг ЖӨДӨТ 7) “ласан хүүхдийн уран зургийн урал» даанд нийт пионер сурагч идэвх оролцож 800 шахааг бүтээл. шалга сан ба монгол хэдбичиг математик орос” хэлний. “олимпиядад. 14000) гаруй пионер сурагч оролцсон ь-д9, ний сурлага хүмүүжил ажилд сайнаар нөхөрлөл:190 шахам төрөн гарлаа. “Өнгөрсөн хугацаанд: хөдөө гаж ахуйд 80000, үйлдвэр барилгад 10000 ша- “хам пионер сурагчид ажиллаж эх ор- Ээ. гч ЭР9”ТА2:12 ?2 22 2227 5277. 5 хож » “АПОШшИН 1 Бо о: ин Хэ 4 : ОНЦ, ДҮНГЭЭР ӨНӨӨ УГТААД “ОЛОН БҮГДЭЭР ХӨГЖИН ЦЭНГЭЭД ха2:0265. Ху. ЛЭ” тг "Т Ж Ээ» 0 Лү. ЭЕ: 2 у Эсийн 2 "Ж. ( бн Р лэ Ї ! 372900 | БЭ | “р? .2 112 3 27 1 1 5 ЗЯЙС “9 СМ Ё Ё: | Жич 5845 4 (2 83 Ж2 27 “Эс 1» . цайг СО Ээ ТЭ. 222 х 1) СД : ДЭВ? ЭвА ЖУ, 7 45 ЗУР СОРЛЭС “ОРЖ -/ зэлмХАЛХУСЛАЛА Сул Л ЛЫГ: х « Ж 3147: 555:28 Ць 63 єс573 52361 Жа . ..54| : БНМАУ-ЫН ТӨРИЙН ШАГНАЛТ, МХЗЭ- Ё в 658 ИЙН НЭРЭМЖИТ ШАГНАЛТ ЗОХИОЛЧ БҮГД ХУРЛЫН Наеє Ё 2 Ё Н / с) 5 68:03:15: ма БареЕт ” 8 -Л, ТҮДЭВ.. МЭНДЧИЛЖ,. БАЙНА ШИЙДВЭР 212711 . Зоо Б 1 нэ 55 э 8 МХЗЭ-ийн хайртай дүү, їнонерийн гшүүд, 1 1: З 5-5. тэдний хайртай. дүү баатарчууддаа. шинээ! БАГА ШУ Ы| 1-5 -8-3- 5 лийн баяр хүргэе! ї “ОО: 8 6 8 | 235283 Цог золбоот хүүхдүүд та иар бол манай эх ї 52868 б 8 4 орны саруул ирээдүйг цогцлон байгуулагчид б!їг ДУНД 5 ЭС 8 Ё э 8 лээ, Энэ ч учраас нам, ард түмэн маань бага: - ЁЛЬ: Ё Ё ср45 Б. эү/ "2 « эүөгэл йЇЇїЛпҮ УОЛЛЭЛГ Р 14) 505 - чууд та чарт гүн ШЦ итгэл найдвар хүлээлгэнь, Гопь-алтай. аймгийн. Халиун су 5 а.а 9” 5Я8МЯ юутай ч зүйрлэшгүй. хайр. халамжаар ивээж мын дунд сургуулийн пионерийн , 5 Б 5 сө 5 1 байдаг юм, Энэ їїх ачийг багачууд та иар зовхон бүлгэмээс МАХН-ын. Тор Хороо ӨМиӨиМийНн Ээ эрдэм мэдлэгээр л хариулна, Эрдэм мэдлэг ны 1 бүгд хурлыт шийдвэрийг сурталчлах тусгай булан байгуу- лан ажиллаж байна.. «Сурагчид бидпий туслалцаа» сэдэвт пиоие- “9 ”/ эзэмшихэд чинь Хүн төрөлхтөпий оюун ухааны шавхагдашгүй хуримтлал болсон цом зохиол, түүний оньсон түл- хүүр болсон орос хэл туслана, Иймд дүү нар минь номтой сайн нөхөрлөж сэргэлэн цовоо оюунаа шинэ соёл, шилдэг сайхан чанараар чимэх хэрэгтэй, Амжилт бүтээ- лийн бас нэг шинэ жил айлчлан ирис байна. Ирж байгаа 19773: ондоо рийн ажлаа малчны хиовс 18 тонн хар хомоол, хүчит суурьт 80- өөрийн ард түмэн, ахмад үеиййхпий хөдөлмөрч хичээнгүй чанар, ах тэжээл бэлтгэв, Мөн сумын ой- дүү социалист орны анд найз нарынхаа ололт амжилтаас ихийг сурч ролцоо: үнээний” фервт дээр хоёр Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-ын 50 жилийн ой угтсан сурлага удаа очижс малчдад туслав, | 1 хөдөлмөрийн «Залгамж үе» алныхаа гараанд гялалзсап амжилт олО- 2 | хыг хайрт дүү иартаа чин сэтгэлээсээ хүсэн ерөөе! Малчдын залуу халаа бүлгий!(» сурагчид 60 үнэаний ногт томоп.: Үүгээр хурганы уут, элгэвч, нэм- нээ: лаа, чүдэнз: дэнлүү бэлтгэж ХХ 20:20:23 100 гаруй захидал бичиж малч ! дад хүргүүлэв. 1 АЛХ Пионерийн ахлах удирдагч Н.БАЛЖИННЯМ Ч - ХӨДӨЛМӨРӨӨР : БҮГД ХУРЛЫН! ШИЙДВЭР” ПИОНЕР, БҮТНЭ СУРАТЧДЫН АМБДРАЛД! | 1 Ч ширээн дээр байж байдаг юм шиг | боддог байлаа. Хичээлээс ирэхэд | талх хоолны саванд байхгүй бол уур хүрч аав зэждээ уцаарлах удаа ч байдагсан. Үй түмэн хүний бүтээлч хөдөл- 9 Р мөрийн үр шим болсон “талхїы Ц : тухай бодлоо. - 3 (7224 5 ( Улаанбаатар хотын зургаду- ” 5 | гаар дунд сургуулийн 7-гийн «А» (| . Ё | ЗА ХУХЬЛрЭЛОЛМИИЛМЫН вэ «МАХН-ын Төв Хорооны дөрөвдүгээр:рүгд: хур- Хоёрдугаар салааны | сурагч д лын шийдвэрийг амьдралд: хэрэглгүүлье» сэдэвт дєсЭ Р. Тунгалаг: бүлгийн ажилд гоёлын хувцсаа: өмссөт! ппонерүүд -2 Талх бол хэн бүхний чухал бэлэн болжээ. Дөрөвдүгээр бүгд хурльиг шийдвэрээс хэрэгцээт хүнсний зүйл, “Үүнийг Л| бүлгэмийн зөвлөлийн идэвхтэн сурагч 1улуунтуяа бүтээхийн: тулд дээд зэргийн ур- товч ярьсны дараа «Алдар» цуутай. ахмад: үеэсээ гац авах, үйлдвэрт боловсруулах, сурцгаая!» сэдвээр хийсэнгтанилцуулга: номын агуул- машиц техпик зэрэг олон юм хэ- гыг хоёр сурагч тайлбарлав. Энд: БИМАУ-ын хөдөл- рэгтэй байдгийг пиопер бид мэд- марчих баатар хоньчин (3. Очир гуай, адуучин лээ, Хүн оюун ухаан, ур чадлаа- л нь їчинхорлоо нарын мал маллах арга туршлага раа талхыг бүтээдэг юм. байна. ї ОЛОН! ялангуяа. залуучуу дыг аяшалд дагалдуулай 25 Энэ бүхэн хөдөлмөр, хөдөлмөрийг сургаж байгаа талаар бичсэн байна. Дараа пь сурагч бид хүлдэтгэх ёстой. 5 Туяа, Мөнхтуул, Амгалан иар «Адуучин», “Мал 2 , : Талхаа цагтай хугацаатай идД- маллах сайхан» зэрэг дуугаар пөхөддөө аягбарилаа. “дэг хүүхдийг зарим нөхөд минь Мөн «Хэн хол аялах-вэ?»: тоглоомоор сурагчид тусгаж аваарай: гэхэд сурагч В. малын нас шүдийг мэдэж авлаа. Эйз бүлгийпхэн Сольхүү: : пионерийн ажилдаа эцэг эхээ”урьис суулгадаг нь " -- Талхны үйрмэг ч бүү хая! ! сургууль, эцэг эхийн холбоог бэхжүүлэхэд үр пөлөө гэдэг үг үнэн: шүү. Аав эзэлс чгин- үзүүлж байна. Бүлгийн дарга Оюунцэцэг өөрийн са- гэжс л сургамжилдаг. ”малааргхөдөө аж ахуйд гарч ажилласан мянга мян- Энэ үг хүний хөдөлмөрийг хүн- 1 со гай ОХИД ЗВагүЦДИЙН нэг илгээлтийн эзэп Завхан дэтгэж: бай гэж хэлэх шиг санагд- аймгийн Сонгино сумын залуу малчин Гарамдагва ХӨДӨЛМӨР даг гэлээ. илгээх захидлыг уншив, Захидалдаа: ТЗндалан: шан ! -- охдийнхоо үгийг сонслоо. лийн баяр хүргэе!/ Бид саяхап «Залуу үе» сэтгүү- ! 1 ЖАРГА Сопийгао уншлаа. Ингэхлээр би лийн хуудаснаас танай хамт олны тухай, таны.Хи- 30)/ 3: Л талхишы тухай, хүний ходолморийн чаэнгүй ажиллагааны тухай уншиж танилцсан юм. тухай Зэмш «Дэ» апгийн баатар- ГУ Та бүхэн мал өвөлжүүлэх бэлтгэлээ бүрэц хоаигаж ХӨДӨЛМӨРИЙГ чуудыш дунд садовт ажил явуулж 3) дуусаад одоо мал сүргээ онд мэнд оруулж байгаа талхшы үнэ цэнийг ойлгуулиа гэн бу биз-двэ? Сурагч бид намынхаа шийдварийг биелүү ХҮНДЭТГЭЖ, баатарчуудын багийн ахлагч пио- 1 мэхээр: ахицилттай ажиллаж байгаа малчиц ах эгч : ! пер: МИ, Уранчимог үүрэг авлаа, ! таг иартаа: чадах-бүхцээр тусална, Бидэнд хөдөө нутг» ХӨДӨЛМӨРЛӨЖ Үеийн пөхдийн мипь талхыг бу- гийпгсонип сайхан, нутаг усцыхаа аплуучхудын ажил - лаасаи дайн, шупахай хөрөнгөт- сэ байдлаас бичий байгаарай. 8 1 СУРЬЯ мүрлэн: жигшил бийна. 4-4 7 Таны ашил: амьдралд сайн сайхныг хүсэн ерөөж шагай агт ЭН ох эл лНийн л иисийн соннц Үэмэр Манг гонины өмнө /Гаарт ы 5 БЭЭ ( "ДИЙН хийсэн. бяцхс помыг 1Ь "үгэн хон ХЯм-: уу лЛН шаг 2 риу болгон барихад бидэнд эрдэм й хамт иагэан. їхай мыг ацхидлын ЇН үр шим талхны түүхтэй танилцаад хүдиррхөрд гэр бү тэ. Нөхөд 1 Гапыг хүндэтгэй солсон иийололийн 8 шилийн хүүхэд бүр нэгийг бодож байна. мон тэй. зүйтэй гайг халуунаар дуйд сургуулийн 8-ын «Бэ» дигийн хамт олон гооэ Өдий болтол би эвэ талаар сайи : Ї Банш Буянт эрэгцүүлэн бодсонгүй байна шүү. Р Идэвхзэн:/ бичигч. сурагч | Талхшиг өөрөө бэлэн болчихоод Р. ЧҮЛТЭМСҮРЭН 5-4 Ё-45-4 д-4р-15-21 Р-35-4 дта| ча. МЕ7-Рсчэл СҮЛД МОДНЫХОО НААДАМДАА СҮР ЖАВХЛАНТАЙ НААДЬЯ! 01172 Н2-- “ЖУ 7! "ЧОН ГУ-112: 5: “өмг --Найман настай Б. Мэнджар гал сурагч болсон амхны хоёр ули рал дараалан онц сурчээ. Э! жаргал нийслэлийн 52 гуулийн нэгийн даг юм. Мэнд дугаар сур «Б» ангид сур сонины нэрэмжит цанын тэмцээн 1978 оны нэгдүгээр сарын 14-ний | ням: гаригт Хандгайтын цанын баа- | зад явагдана. | уралдааныг 19783 оны нэгдүгээр сарын 5-ны рийн 8, 10 жилийн дээр явуулах юм. | 1 сониныхоо нэрэмжит цанын тэм- 4 цээнд амжилттай оролцоцгоогоо- | “М2Э" рой! | ! Ё | и Ж ДЭР) хЭЛЖҮЛСОЭЭ “2 474 32:09 Я7. Шөгнэ рл Фгч КУБЫН ХУВЬСГАЛЫН ЯЛАЛТЫН ӨДӨРТ 19 ЖАРГАЛЫН ОРОН Өнөөдөр хуцьсгалт 1Хубын их бал- рын өдөр оо! 1худа бол Америс тивд социалист хупьсгал илж социалина мын замаар, аамиасац. ууган ганц орон! 1удын алдарт хувьсгал мондэлсэн одор долдугаар сарын 20-ны нөрэм хит дунд сургуульд зочлох үед Үү: гийг улам ч парийн ойлгосон юм, Энэ сургуулийн ппопер сурагчдын аз иаргалтай эрдэм пом сурч байгаа сургуулийн байшин бол Кубын хувьс- галын хамгийн дурсгалт газар аа! Цубын алдарт-хуцьсгал мэндэлсэн өдөр долдугаар сарын 20-ны нэрэм- жит дунд сургуулийн пионер сураг чид анд сайн найз ах дүү монгол түм- гий хүндэт элч, МАХН-ын Тов Хо роопны нэгдүгээр царийн бичгийн дар- та, БНМАУ-ын Сайд нарын Зоплө-” лийн дарга Ю. Цэдэнбалыг чин сэг- гэлийн балр талархалтай хүлээц авч Кубын пионерийн хөх цагаан онго хосолсон бүч зүүл: хүндэт пиоперээ болгосон билээ, Энэ бол Молнгол-КУ- Сбын ард түмний найрамдал хичнээн дотно юутай элэгсэг халуун байд- гийн нэгэн гэрч ээ. Хувьсгал ялсиаас хойших арав га- руйхан жилд Кубын ард түмэн нии- тээрээ бичигтэн болж, латин амери- нийн орнуудын дотроос хүн амыг бичиг үсэг үл мэдэх явдлыг устгасан анхны орон боллоо. Одоо Кубад 8,5 сая хүүхэд багачууд дунд сургуульд, 40 мянган залуучууд их, дээд суУР- | гуульд суралцаж байна. Хувьсгалт Кубын шинэ амьдрал бадран цэцэг- лэж, ард түмний хөдөлмөр, тэмц- лийн эрч нэмэгдсээр байга. БНМАУ-ын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн шаулгулт д А, ЧОЙЖИЛЖАВ. | Хүүхдүүд ээ! «Пионерийн үнэн» Аймгуудад эчнээ дотор аймаг тус бү- сургуулнуд Хүүхдүүд ээ! «Пионерийн үнэн» БНСРУ ТУНХАГЛАСНЫ 25 ЖИЛИИН ОЙД КАРПАТЫН ӨНДӨР УУЛАНД Дунд сургуульд байхад түүх, газар зүйн багш маань Карпатын нуруу энз байна гэж зураг дээр зааж байсан нь тун саяхан. Тэгэхэд би Кариатын Ну- рууны өндөр, хол хоёрт сүрдэж бай- сан санагдана. Өнөөдөр Карпатын өн- дөр ууланд очлоо. Карпатын өндөр уулын суганд бидний зорьсон Брашов хот шил толио гялалзуулан угтаж би- лээ. Карпатын уулс Алтай хангай шиг минь сүрлэг агаад сэтгэл тэнинлгэх яруу сайхан байгалийн гоо үзэсгэлэн бүрджээ. Энд дэлхийн хамгийн том тракторын заводын нэг байдаг ажээ.- Энэ тракторын заводаас төрсөн анхны хөдөлмөрийн баатар Александр Ру- сын дурсгалд зориулж том хөшөө бос- гожээ, Ажлын дараа, амралтын ӨД- рүүдэд энэ хөшөө хавь хөл Ходолгоон үл тасарна. Учир нь хөшөө тойруулж хүүхэд залуучуудын байгууллагаас янз бүрийн хүмүүжлийн ажил зохио- но. Ууган баатар шигээ ядрахыг мэд- дэггүй ажилсаг болох, эх оронч санаа- чилга гаргах Хүсэл мөрөөдлийг энэ хөшөөний дэргэдээс хүүхэд багачууд өвөрлөж буцдаг юм. Бас сурагчийн ширээнээс ажилчин болсон залуус анхны пропуск, анхны цалин, эвлэ- лийн батлахыг энэ хөшөөний дэргэд хүндэтгэлтэйгээр гардан авна. Тус тракторын заводад шинэ ажил чид бэлтгэдэг дунд сургуульд: бид очив. 15--16 насны хөвгүүд охид янз бүрийн суурь машин дээр дадлага хийж байлаа, Сурагчдыг хувцас, байр, хоол ун- даар үнэ төлбөргүй хангадаг. Онц сур- лагатнууд Нь ШУУД политехникийн дээд сургуульд дэвшин суралцдаг й 4 далай... ба ураа ” 9, ЭС ! услы « ЁС ЗҮЙН ОЙР ЗУУРЫН МЭДЛЭГ Бага залуу дүү нартаа айлд орох, : хүнтэй мэндлэх, ярих, зөв алтай ха- риацах тухай товчхон Зовлоо, Даш- рамд иь орчил үеийн хот суурин газар таарах ёс зүйн ерийн анхаарууштай, зүйлийг ярилцая. Бс мэдэх гэдэг. нэн чухал учир «хүн ахтай, дээл. захтай» гэдэг үг гарчээ, Їс мэднэ. гэхэд. монгол ү!- дэстний ёсыг мэдэх, дэлхийн бусад олон үндэстний. ёсноос мэдэх хоёр зүйл байна, Айлд орох ёсон, Айлд орохдоо. Хаалгыг нь. зоолЛо1 алтай. тогшигтун, Хонхтой айлын хонхны товчийг зөөлөл цэрвүүхэн да- рагтуй. Даруй даруй буюу удаан дарж : чанга дуугаргах иь боловсон зан биш ээ. Хүн үүд цээлгүй удвал ер нь гур- ваас илүү бүү дарагтун, Хонхны тов- чийг дараад хаалганаас НЬ зайтайха!! 9 Чой. Лувсанжав " гуай 19830 онд төр- “жээ. 1972 онд Чой. " Лувсанжав гуай с «Англи, монгол хэл- ний харьцуулсан хэл 2озүй» | сэдвээр хэл со шинжлэлийн ДоОКТО- “рын зэрэг ЗХУ-д ам- со жилттай хамгаалжээ. Одоо МУИС-ийн га- даад хэлний тэнхни- мийн эрхлэгчээр ажиллаж байна. зогсож: байх нь зүйтэй, Хүн хаалгаа тайлахад өөдөөс нь мэлийтэл халз ту- лан зогсож байх нь эвгүй. Айлд орохдоо .гутлаа сайнаас сайн үрж арчаад орогтун. Суудал заахаас нь өмнө өөрөө дур мэдэн бүү суугтун. Хоймор буюу тоононы голоос хойш гэрийн эзэц б0- лон ахмад том хүн, хүндэт зочин суу- даг учиртай. Суухаасаа урьд гэрт байгаа тапих танихгүй бүх улсын ямар амгалангнь эрж «Сайн байцгаана уу?» гэж мэндлэх хэрэгтэй. Манай баруун монгол, Хөвсгөлийн дархад ястанд гэрт байгаа Хүн бүрийн амрыг толгой дараалан эрдэг сайхан заншил ч бий. Хүний амрыг эрэхдээ буруу жишүү харалгүй, мэндэлж байгаа хү- нийхээ өөдөөс зөөлөн эелдэг харан байж мэндлэгтүн. Гэрт бол гэрийн ду- гуй ханын дунд дуулдахаар, өрөөнд бол дөрвөн туурганы нь хооронд сонс- дохоор дуугаа тохируулах хэрэгтэй. Хүний цовоо сэргэлэн зан дууныхаа чангад байдаггүй. ((1912/18:3 “Фрїагэїй 1 9 “люгэб гэ ( ч е юм байна. Дунд сургуулиа төгсөөд тракторын заводад токарьчин болох гэж буй Эмерик гэдэг сурагчтай тэнд танилцсан юм. Р 5: -- Өнгөрсөн жил манай нийслэл үзэсгэлэнт сайхан. Бухарестэд олон улсын пионер сурагчдын дөрвөн 19- рөлтийн тэмцээн болсон юм. Тэнд би монголын охид хөвгүүдтэй нүүр учирч спортын гялалзсан сайхан амжилты нь хараад бахархаж байлаа. Монго- лоос ирсэн 12 хүүхэд ихэнхи нь ме- даль Хүртэцгээсэн. Зоригтой ХиНИ- морьтой сэргэлэн хүүхдүүд байна би- лээ. Би үе тэнгийн монгол сайн найзтай болохсон гэж боддог юм. Үүний тулд орос хэл сурах хэрэгтэй байна. Хэр- вээ монголд тракторын завод барих болбол би очиж туслахад бэлэн байна гэж тэр их хэвлүүхэн хуучилж билээ. Гагцхүү соцнализм, найрамдал нө- хөрлөл л Хүн ардыг, хүүхэд багачуу- дыг маань ийм элэгсэг Халуун дотно сэтгэл санаатай болгодог ажээ, - Ц. САНЖЛАВ жилийн «Б» ан Москва хотод болсон орос хэлний олон улсын олимпиадын хүрэл медаль» хүртлээ, 10 9-ийн гийн пионер Б. Сайнгэрэл Зүүнхараа хотын дунд сургуулийн Сурсан эрдмийн минь мэдлэгийг цэгнэж Сурлагын хүспэгтэд минь онц ярайлгалж Сэтгэл хөгжоосон инээд авчирсан Сургуулийн минь шинэ жил өнгөтэй сайхай! Ногоохол, гацуурын мөчрийг чимэглэж Нас нэмсэний баярг умбуулж Сурах хүслийн жигүүр ургуулсаа Сурагчийн шинэ жил бахтай сайхал! Өвлийн өвгөний бэлгийг тарааж Өргөн хангайн амьтдыг бүжиглүүлж Буурал аавыг ч баярлуулж чадсан Багачуулын шинэ жил хөгжөөн- тэй сайхан! ! С, БАЗАРСАД 2. ь ь ч ь ьь 5ь 1 чь | оны ШАГНАЛ | хээ хүртэв? МХЗЭ-ийн -Төв Хорооны хүүхдийн хэвлэлийн нэгдсэн ре- дакцийн оны шагналыг ЗСБН ХУ-ын 50 жилийн ойд зориул- сан цуврал «Ппонерийн үнэн» сонинд нийтлүүлсэн сэтгүүлч С. “Чулуунцэрэн, |«Залгамж- лагч» сзтгүүлД «Мин хан охич ярьж байна» найруулал нийт- лүүлсэн МУИС-ийн оюутан С. Базарсад, «Пионерийн үнэй» сониныг өнгө үзэмжтэй гарга- хад идэвх зүтгэлтэй ажилласан Улсын хэвлэлийн Комбинатын сонины үйлдвэрийн мастер Б. Дэчингомбо,«Ппонерийн үнэн» сонинд «Ёстой нөхөр болцгооё» сурвалжлага бичсэн нийслэ- лийн зургадугаар дунд сургуу- лийн 10-ын «А» ангийн су- рагч Р. Чүлтэмсүрэн, «Зал- тамжлагч» сэтгүүлд «Улаан бүч» аяны зургаан жигүүрээр тэрэл зургийн сурвалжлага нийтлүүлсэн Баянхонгор айм- гийн сурган хүмүүжүүлэх ухаа- ны кабинетийн ажилтан Л. Бал- дандорж, «Пионерийн үнэн» со- нинд «Алтан говьд» (гэдэг шинжлэх ухааны “уран зөгнөлт тууж бичсэн биологийн ухааны дэд эрдэмтэн Ж. Гал нарт ол- тов. - | сонины зөвлөл 2 : » зип тийтитнииниилитиииииииннинииииниинтииниииншшиииининииииии Ч ”-«Дахиад чээлд муу авчихсан уу? -- Багш л муу тавьчихсан юм, л газар зүйн.Хи- Здихан аймгийн лүүстэй. сумын 9 жилийн дунд сургууль. «Пиоперийн: үнээ со: пиЛ, «Залгамжлагч» сотгүүлийн уншигчдын бага. хурал хийп, Ху» ралд нийт ппопер сурагчид, багш параас. гадпа. сурагчдын өоцог ох ийлээд хүн. оролцов, Пионерийн ахлах удирдагч, Б, Мишигиапин таньсан. сонсголтой. холбогдуулж Тэсийн «Н» гангийн сурагч Т, Цэг дэн: --ЇИ өнгөрсөн, хїчээлшїгэнилд «Номын сайн. похор» томдгийн болаол хангахаар үүрэг анч түү: зийгээ.. биелүүлсэн,..| «амламш: лагч» оётгүүлийїй дугаар алгасах» гүй. уншдаг, Миний хамгийн дур» тай сэтгүүл дээ, Энэ жил бас 0а- хивлсан, 8-ын «А» ангийн дарга, сурагч Ч, Саямандах: -- Бид «Пиоперийн үнэн» С0- пиныхоо. «Бүхнийг мэдэхийг хүс- нэ», «Тэмдэглэлийн дэвтэрт чинь» булангаас мэдлэгээ баяжуу” лах олоц чухал зүйлийг уншиж тэмдэглэл хотолдог. Цаашид ал- дарт хүмүүсийн амьдрал үйл- сийн тухай шинэ булап нээвэл бид их баярлах байна. Бид за" хпалсан хХэвлэлээ өдөр тутмын амьдралдаа тогтмол ашиглаж бу- сад нөхөд, эцэг эхчүүддээ суртал- Саяхан Ши» ФеетФФФСОФРЭӨӨӨСӨӨӨСӨСӨОӨ Хэрэм, чандага. хоёр нэгэн зун танилцаж найзалжээ, Удсангүй цаг агаарын байдал хүйтэрч, цас орж өвөл эхлэн эргэн тойрон цав цагаан болов, Хэрэм модон дээр, харин чандага унасан дархи мо- дон дор үүрээ засчээ, Нэг удаа. хэрэм гүүрнээсээ най- зыгаа харсан боловч эс танин: Найз маань бор хүрэн дээлтэй байсан юмсан, Гэтэл энэ чинь цас шиг ца8- Би буруутан биш ээ, й "Нэгдүгээр ангийн хүүгээ эхнь яаруулан 4 -- Бушуулаач, хичээлээсээ хо- жимдчихно шүү! гэхэд -- Үгүй, сургууль өдөржин он- горхой байдаг юм гэж хүү нь ха8- риулжээ, "Гэр ахуйц хичээл дээр хүүх- дүүд хачиртай талх хийж, байлаа, Гэтэл нэг охин: | -- Ира Попова миний хянал- тын ажлыг идчихлээг гэж багшдаа гомдол мэдүүлжээ. : Р, БАТДЭЛГЭР шинэ жил | БИДНИЙ ДУРТАЙ ХЭВЛЭ2 чилпаг гэлс байхад 7-гийн «В» шиг гийн дарга, сурагч Ц, Падамга« рап: Манай” апгийнхай. «Пиопо» рийн үнэл» социн «Залгамшлагч? сэтгүүлд, «Сурагчийн ширээгдэс болчээрт», «Эрхийг сурахаар бор хийг сур» «Улаан бүч гоёл биш!» булац социиы бага. хурлын мато-. риалыг бүлогг салааны цуглаанаар тогтмол хэлэлцдэг, Шинэ Онд, ходоо ихуйгаас торсон ходолморийн арга ажиллагааг хэвлэлийнхээ хуу Даснаас. уншихыг хүсч баййа гэ» лээ ин Багш 5, СУЛрАЛ н-н ДХих 1944 оны хапар доров дүгээр ангид сурч байхдад «Пио- перийн үнэн» сонийг уншсан, Тэр үед эргэ санахад. сопин байна, Манай. ппоперийл байгууллагийн хэвлэлийн опго. үзэмж,хэвлэгдэж байгаа. материалын чанар сайн болжээ, Хойшид ходоогоо сурталч лах шилдэг зохиолчдын бүтээлээс оргон. нийтэлбэл сайп байна гээд захиалсан хэвлэлээ сайн ашигла, өөрийн сургууль аиги бүлгээ сур- талчилж байхыг багш сурагчдад уриалав. “Багш Б. ЦЭРЭННАМЖИЛ гаан дээлтэй юм байна, Ингэхлээр , энэ чинь миний пайз чандага биш , байх гэж бодов. Чандага ч бас найз хэрмийгээ таньсангүй, -- Найз хэрэм маань элгэн хү- рэн дээл өмсдөг байсансан, Тэг- тэл энэ чинь саарал дээлтэй юм байна гэж бодов. Дараа жил нь зу- ны дэлгэр цаг дахин ирж, найз нөхдийн гоёлын дээлийн өнгө ху- вирч хуучин өнгөндөө ороход хоёр найз бие биенээ таних болов. ЗӨВ "Манай сонины дугаарт нийтлэгдсэн «Мал маллах сайхан» үгийн сүлжээг С. Жар- галсайхан (Булган), Ц., Долгорсү- рэн (Говь--алтай), Д,. Алтанцэ- цэг (Ховд), С. Цэдэндамба, Ж,. Саандар (Өвөрхангай), М. Саран- туяа, Л, Батнасан (Улаанбаатар) нарын олон сурагч зөв тааж харну ирүүлжээ, » Хайрт хүүхдүүд ээ! « Та нар манай сонины бага ху- “ рал, таавар тоглоомд улам идэвх- тэй оролцож байгаарай, ТААЖЭЭ 11:111111111111111111:117111 1 1 Г) өү 722213 ЦЭНХЭР Хүүхдүүд ээ| Та нарыи, хагас жилийн амралт, шинэ жилд 30: риулж бэлтгэсэн цэшїэр - дэлгэ. цийн «Болжмор» нэвтрүүлгийн хөтөлбөрийг танилцуулья, 12--р сарын 28, Д, Гармаа: їйн зохиол, Д, Чойжамцын иай» руулга «Жаахан янгуу» (Хүүхэл: ! жүжиг) 12--р сарын 80, «Өсвөрийн та» (Нийслэлийн осворийн элөөт барилдааны аварга ах тэмцээнээс у ХИЙСЭЛ шууд сурвалжлага) өв----иш-ииилилиитсит- ирчид» "А--60886 ДЭЛГЭЦНЭЭ 12--р сарын 81, Хогшим бүл гийн. дунд сургуулийн. сурагчдын сүлд модий наадам (шууд сур, залжлага) 1-р Сарын 1, «Хүүхдийн Дуу» (8, 3. Лепипий нэрэмжит Монго» лын Пионерийн ордии “урац сайх» им дугуйлангийн. сурагчдын но церт) 4 1--р сарын 4, Иийслэлийн онц сурлагатан (тэргүүний пиоїїер буг» рагчдиын сүлд молл пгаадам (Шууд сурвалшлага) 1-р “сарыг , 6, «Волимор» (Амралтаа хогжоой зугаатай ои- гороож, байгаа багачуудыг телс- студэд Болимор авчирч та нартай уулзуулиа) 1-р сарын 7... Ардын үлгэ. рийн сэдвээр Г, Лопорын бололпс- руулїц бичсэн. «Бар хүн хоёр» гэсоц телопиаи . анхны мульл фильм, (Шайруулаг тарьсан Л, М, Соронии) Оплийнхөаэ. амралтаар Дэлгэцийнхэа. аав зайгаар” экүжиг шт. үзэн, цана тэшүүрээр гул» ганс цом хавлал уншин алтай тай» таї| амраарай, багачууд аа» цэнхэр ” баатруудын | 1972 оны 48 | Р ---ш тос ТЭ ха иий 3,2 Д, Сүхбаатарын пэрэмтШит Улсын ховлолийн цомбииатад хавлэр, РАДИО СТАНЦ ЯРЬЖ БАЙНА Хүүхдүүд Та иар, манай оноодрийп. цөвтрүүлгээр «Нэ- гэн жилийн 12 сар» гэсэ! ра- Дио эплүүлэг сонслоо, Хүүхдүүд та иарт долоо хо- погийн зургаан өдөр өөрийн радио долгионоо тавьж өгдөг «Залгамшлагчдын . дуудлага» радио стайд, оглоо бүхэн 14 иарын мэндийг мэдэн тэр ол- рийн ажил амьдралаас тапил- цуулж байдаг «Оглооний мэнд» нэвтрүүлгийг манай радио соц- согч багачууд андахгүй ээ! Эд- гоэр нэвтрүүлгийг бэлтгэдэг ах эгч иар чинь хүүхдүүд та птар- таа. «Пионерийн зүнэй» сонины хуудсаар дамжуулан, гарч бай- гаа шинэ оны мэндийг дэв- шүүлж, ажил сурлагадаа улам их амжилт гаргахыг хус! сроож 19783 онд мапай редакн- цид өөрийн анги сургууль, эе- лэл, пионерийн ажил амьдра- лаас өргөн бичиж байхыг хү- сэж байна. Хүүхдүүд ээ! -Манай онэ нэвтрүүлгүүд шинэ. онд хуу- чин Оны |Хуваариар явагда!а, "Тиймээс тогтоосон цагт нэвт- рүүлгээ хүлээн авч сопсож бай- гаарай. Мөн долоо хоногийн иям гаригт радио жүжгээ сон- сохоо мартуузай| Хүүхдүүд тэ лараас бид олон арвап хүсэл- тийг хүлээн авч, биелүүлдэг билээ. Энэ онд бид сард нэг удаа та нарын хүсэлтээр сар бүрийн эцсийн долоо хоногийн пүрэв гариг бүхэнд явагдахюм шүү! Бид энэ оноос эхлэн «Пио нерийн үнэн» сонинд 2 долоо хоногт нэг удаа хүүхдүүд та нараас манай нэвтрүүлгээр сочн- сох зүйлийн товчийг нийтэлж байх болно. Одоо та нартаа ши- нэ оны эхний долоо хоногт ма- най нэвтрүүлгээр юу, юуны ту- хай сонсож болохыг товч та- нилцуулья.” Энэ долоо хоногт манай нэвт рүүлгийн олонхи материал та нарын өвлийн амралтанд 30- рнулагдана. Шинэ жилийн эх- ний өдрүүдийн нэвтрүүлгээр хүүхдүүд та нарын сүлд модны наадмын ажиллатааны тухай танилцуулна. Энэ оны 2-р сарын 92-нд ма8- зай ардын хувьсгалын их удир дагч Д. Сүхбаатарын мэндэлс- ний 80 жилийн ой болно. Бид энэ нэгдүгээр сард Сүхбаатарын нэрэмжит газруудын тухай та нарт ярьж өгнө. 1--р сарын 4-нд Д. Сүхбаатарын | иэрэм- жит улсын хэвлэх үйлдвэрийн тухай та нар сонсох болно. 1-р сарын 5-нд бяцхан сонсогчид маань өвлийн тухай Ганаа хүү- гийн өгүүллэгийг сонсоно, Элэ тухай та пар бяцхан дүү нэр- таа хэлж өгөөрэй 1--р сарын баїд ёс суртахууны нэвтрүүл- гээр «Бүгдээрээ хэлэлцвэл бу- руугүй» гэсэн радно эвлүүлэг орио. 1--р сарын 7-ны иям га ригт Маршакийц «12 сар» 20- Хиолоор хийсэц радно зохиом- эхийг та пар сонсоно. Манай нэвтрүүлгийг дурдсан цагт иь сонсож оорсдийц санал хүсэ тээ оргөцоөр ирүүлэхийг ахи хүсье! МРТУХ-ны сургууль, хүүх Ниаш цэплтрүүлгийн Хамт олом ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН ЦЭГДСЭЦ РЕДАКЦ Индекс--14120 їнэ. опы эхиий хөёр өдөр Монголын залуучуудын ордиы зүг гоёлын хувцсаа өмссөн охид хөвгүүд, идэр ёсийй жихүү 1 жаврыг огт тоосон шинжгүй улаа. бутран баяр хөөртэй япиа Арга ч үгүй юм даа! Тэд хє | гас жилийнхээ шалгалтыг онц | дүнтэй. өгөөд йӨїслэлийн тэр») гүүний ппопер сурагчдын сүлд модны аадамд өополцолс цал Оуурал өвгөн ааваасаа аяасай | сонсож, ам | | сазрыл нь сонины !жилттай сурсныхаа бэлгийг анч, ! хүүрэн бялхлаа. Багачуудын хаа заргиан цэнгээнээс хоцор мнНх Вт гэсэн 10анс мөнх погоо гацуүур энилэн. бөмбөлөг, шигт гээ. чМӨГЛЭЛЭЭ солопгоруулан алгуурхан Эргэлдэх 080 солин Энэ жалийн сүлд мохым нас хам МХЗЭ-ийн ХХУТ-нх, хурлын зцайдаэрлїжс. хэрэгжүүлэх, 3СБ НХУ байсуулагдсалы 50 мон -.. , ёл зийн өйг тэмдэглэх "үед болж байгаагаараа урьд урьдын сэдэв агхулга баялаг, сүр жавх лан төгс боллоо. Хүүхдүүд «Ар- ван-хоёр жил», «Найрамдал», «Мал маллах сайхац», «Илгээл «Төлчи», «Вьет «Бидний дуртай багийг ур хийц төгөлдөр бэлтгэж тоглож үзүүллээ, Мон уран 26 хиолын олон баатрын дур, төрхийг харуулсан ба иаадаж тоглолоо, Нийслэлийн тэргүүний 0: яєр сурагчдын сүлд моди» наа дамд МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны гишүү! БИМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн яэгдүгээр ор зогч дарга С.Лувсан МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга С, Бадамхитай МХЗЭийн Төв Хороонш на рийн бичгийн дарга Х. Гүр Жав, Д. Дашдовдон, Д. Цолмол БИМАУ-ын Ардын боловсро: МАХ АФАНЫ ЫН СүР-Ж 0РОН 11711111 ПРОЛЕТАРИ” НАР: НЭГДЭГТҮН! НАХИЛТГ ҮЙЛГ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ. ХЭЗЭЭД. БЭЛХЭН. БАЯГТУН! ! үйлс нэгт үс тэнгийн пнөхөдтэй-| 39 дэх жнлдоа | сөв” цэнгэн бүжихээр, ийнхүү М 2 (1201) 4 19743 оны 1 сэтгэл ДОГДЛОН яваа нь гэр ээ Шил толь шиг гялаласан са ї (77 : дыг Мампы сайд ШИ Хо9 болц 5 ! Ч ! (эрэн | хийл ) “рВахчанд Хүүхлүү Улаанбаатар: хотын амын хо : лак 1а хлээсэн. сүлд, мод рооны пагдүгээр «парийн ич ны наадам ч эхэллээ. Хөгжимд гийн царгаг 15, Алеашорах цог.жавхлагт аялгуу эгшиглэлт, Уу 16: 1 Ч: Її УХУА Улаанбаатар: хогь цэ. бүлис наадам, дуу хуур танхим ) | МНЙн л Л.. хороолыг нэгдүгээр парийн бич гийн дарга ЛД, Аюураана. пари чолчИДд оролцлоо Бага ангийн йойер, сурагч дын сүлд “модпы цаадаад МАХ Цэмп Төв. Хорооны, Хас төрий Товчооны гисүй, БГЦМАУ-ын Ардын, Их Хурлын Тэргсүлэгч дийг нэгдүгээр орлогч дарга. С. “Хулсан гуах оролцож МАХ И-ын Төв, Хороо, БНМАУ-ын Ардын ЕОНЄЛЛБЄНЛЛДӨҮЛЖЛЭ ӨД 713 Их: Хурлын "зфгүүлэгчид Сайд нарын Зөвлөлдїи! өмнөөс гнио- нер сурагчдад баяр хүргэнс үй хэлэв. Нөхөр С, Лувсан: Пионер сурагчид та нар бол манай орны ирээдүй! цогцлон байгуулагч төрөл бүрийн. маргэ- жилтэй болохоор суралцаж бай- гаа хүмүүс, Тийм -учраас. нам, төлөө бүхпийг зшсаг та иарын зориулж: байна. Үүлний хариуд та бүхэн их юм сурч эрдэм бо ховсролтой иргэд болох хэрэг Одоо дэлхий дахинд шинж- тэй. яэ»х ухаа! гехниц асар. түргэн хөгжиж байна. Энэ ү хөгдлөөс хонрохгүйн тулд: эрдэмд шам дан суралцах хэрэл гэй гэж уриаг лав, Дунд ацгийн апопер сурагч ди сүлд модны... Маадам дээр БИМАУ-ын Ардын Балонсро: лын Яамны сайд похор Д, Иис цоэрэл инопер сурагчдад овлу хүргэжс хэлсэн үгэндээ! ( бод р д26.С1202иР . ЛКАГВА Үнэ 19) мөц, тэншиицээнинээнирийиррэринөрифнр дүгээр сарын 10. 1974 /өн миний” орий хөгжлийн, түүхэнд “чухал. үйл надлаар дүүрэг он болж өйгөрч ийн” Шролхийг болонсролын сургуулиуд сургалтын шини системд шилжлээ, Онгорч: бай гав онд шигээр 004... сургууль байгуулагдлаа, 1972 өүтд мапай йцопер сурагчид, олон. ПЯулсын хүүхдийн Дунд болсон төрөл бү рийн уралдаан, олампинад болон” зул амралтанрая өөрийн орны үйлдвэр, барилга, ходДөө аж ахуй, гөрцор тохилулахад Дэвхтэй оролцож -их. амжилт, бүтээл гаргасиыг бахдан, тэмдэг- лэн тэдпээс эрдэм помдоо шам- дан сурахыг хүслээ. Ахлах ангийн пияопер сурагч: дын сүлд модны наадамд МХЗ Э-ийн Тов Хорооны хоёрд р нарийн бичгийн даюга С.. Бадам- хатан. оролцож: МХЭЭ-ийн Төв Хороо, манай-орны олон зуун мянган залуучуудын нэрийн өм- нөөс. пионер сурагчдад баяр хүргэйг үр хэллэвя, Нөхөр С, Бадамхатан: -- Өнгөрсөп онд олоп чухал тэмдэглэлт үйл явдал боллоо. Манай орны “ерөнхий боловсро лын сургуулиуд сургалтын шиг нэ системд шилжл Ахац дуг гийн найрамдалт 2СБНХУ.: бай- гуулагдсаны хагас зуунг жилийн ойг орон даяар өргөн тэмдэглэж байна. МХЗЭ-ийн ХҮУТ-их хурал хуралдалс мапай нийт пионер сурагчдад хандаж урналга гарт галаа гээд МХЗЭ, МАХН-ынхаа удирдлагын дор залуу үеийнх- нийг бүх талын өвтэгш мэдлэг, өндөр боловсролтой, коммуни8- мын үйлсэд эмний үзэнч, социа- сЦүмын төлөө тууштай тэмцэг- чид болгон хүмүүжүүлэх үүр- гоз. нэр төртэй, Өөнелүүлж ир» нийг тэмдэгдэж, манан баясга- лан? ирэадүй пионер сурагчид та иар МАХН, МХЭӨ-ийн их, бүгд хурлуудын энийдварийг гэлээ, Ийнхүү шилэгжил, шина Хү: сэл, шинэ. амжилтын тухай түг мөн олїы түрлэг. хөгигмийн эг» шигтай. хослон. их бүтээлийн ! урша болон цуурайтаж байлаа. Н.ЭЖИГЖИДСҮРГЭН ПЛоЭРЭ Лам даг 20-12 эд БРУЭХР”ОР”””-7 7) ШИД эх-тттт----этт-т-ттттттттст/ УЛААЧИН Сүхбаатар арван зургаан нас хүрлээ, Тэр үедээ тэвхїг. сай- хөн йиетойг чэуж өргөн, нас “урттай «Хангай» шиг эр хүн болжээ, Дамдины сийн нөхөр Данаа, «Энэ хүү бөх болох бий». гэж бодоод хааяа -- «Дамдий н хүүгээ даншгийн. наадамд” барилдуулайч» гэнэ, Холын ту вуу дулаан иутаг ориоо зэл та тан нүүдэллэн ирэх үеэр Сүх- баайхар, ээж, “аавынхаа “амьд” ралд тус хүргэхээр ”улаачиш. “болжээ. Тэр их Хүрээний Тү- “мэт хэмээх өртөөнд улаа нэхэх. болов. Тэгээд олсон мөнгөө ээж дээ авчирч өгХөг байлаа, ТэгЖ- хэд ээж нь «Хөөрхий зайлуул! Миний муу хүү өвөө л болж байна даа. Алба ажил гүнцэт- гэх амаргүй шүү дээ! Ах зах. хүнийг хүндэтгэж, хэлсэн үгий иь дуулж байгаарай! гэж хайр- лах сэтгэлээсээ сургамжилна. Сүхбаатар « За Ээжээ!» гээд инээмсэглэнэ. “Нэг удаа Сүхбаа- тар, отго жийстэй малгай. өмсС-. сөн ширэвгэр хар сахалтай,хөм- сөг зангидсан том ноёны улааг- мэхэх боллоо. Тэр ноён Түмэ- тийн өртөөнөөс хөдөлмөгц мо- ринд ташуур өгөн хурдлав.Сүх-/ ” баатар хол хоцрохгүйг хичээн. ойрхон бараа болон явж бай-: лаа. Гүвгэр ухааг даван хөн-. динй өгсөн явж байтал морь ин! таварцаглатал ноён газар ха-. руулдан ойчлоо. Тэгтал ?тгө. жинстэй малгай нь үүдэн хой- морын газар өнхрөн чулуунд торж тогтлоо. Тэр даруй Сүх- баатар мориноосоо үсрэн буу- гаад ноёныг босоход нь өргөн туслав. Ноён хөмсөг зангидан, царайгаа барайлгасан байлаа. Тэр ноён, «ёо,., 0...» хэмээн гиншин байснаа, -- Жи, Гайгүй, муусайн сар- май дээлтэй «үхрүүд» «байна даа, Ингэж намайг чадах гэж... жинс зүүсэн зэрэг хэргэмтэй түшмэл хүнд өөдгүй морь эмээл- лэж байдаг байна шүү? гэнгээ Сүхбаатарыг заамдан барьж «муу нохойн гөлөг хувхай» гээд хэд хүчтэй сэгсчилээ. Тэгснээ | морины цулбуурыг угз татан шүүрэн аваад толгой түрүүгүй зөндөө ороолголоо. Сүхбаатар гараараа нүүрээ халхлан газар сөхрөн суулаа. “Ах зах хүний өөдөөс гар далайж, том үг хэлж болдоггүй юм, Төлөв томоотой байдаг юм» гэсэн ээжийн нь сургаал үг бодогджээ. Тэгээд ч Сүхбаатар эсэргүүцсэнгүй з0- дуулсаар байлаа. Тэр иоён баа- хан ороолгосноо, «Та нар сай-. хан мэдээрэй! Заавал харицу- гаа авиа даа, Танай өртөөний- Хөц мөдхөн шаахайны «амт»- үзнэ дээ!» гэж өгүүлэн Сүх- баатарын морийг булааж уцан тэртээ хөх уул зүгэлсэн улбаа замаар орж тоос босгон давхн- лаа. т Хамаг биенээс нь хөлс нь ур» сан, өрөөсөн холоо дааж ялан зогсож буй зээрд хүрэнг Сүх- баатар өрөвдөн хайрлаж, молор эрднийн толгойгий нь ханцуй- гаараа. арчин, Тэгээд доголон морно хөтлөн их улбаа. замд орж түүний хойноос явлаа. ч, дувсАНЖАНВ - 3 | | | | | | 3 Ё Е 3 Ї ї Э ХАМГААС ЧУХАЛ Хүүхдүүд ээ! МАХН-ын Төв | МЭДЛЭГ: МЭРГЭЖИЛ Хөрөө, аж үйлдвэрийн ажилч- дын арга хэмжээний тухай тогтоол саяхан гаргалаа. мэргэжлийг дээшлүүлэх Уг тогтоолд: Шинжлэх ухаан техникийн ололтыг үйлдвэрлэлд түргэн нэвтрүүлж, үйлдвэрлэ- лийн үр ашгийг нэмэгдүүлэх шаардлага хурцаар тавьж бай- гаа одоо үед өндөр мэргэжил- тэй ажилчдыг бий болгох явд- слыг улс нийтийн чухал асуу- “дал гэж үзээд 1973-1974 оны хичээлийн жилээс эхлэн техникийн дугуйлангийн хэлбэ- рийг өөрчилж, ажилчдын мэргэ- жил-дээшлүүлэх гурван жилийн сургууль болгон зохион байгуу- лахаар заасан байна. Мөн үүний дараахан МАХН ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөл, дээд сургуулнар мэргэшилтэй боловсон хүчин бэлтгэх системийг улам боловс- ронгуй болгох арга хэмжээний тухай тогтоол гаргалаа. Тус орны дээд, тусгай мэр- тэжлийн дунд боловсролын сис- тємийг цаашид боловсронгуй болгон хөгжүүлж удирдлагыг сайжруулах шаардлагатай бай- гааг үндэслэн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн Улсын Дээд, Тусгай мэргэжлийн Дунд боловсролын Хороо байгуулав. Хүүхдүүд ээ! МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дээрх хоёр тогтоол өнөөдрийн ажилчин, оюутан ах эгч нарт чинь төдийгүй маргаа- шийн ажилчин, мэргэжилтэй болох сурагч бүхэнд нэг адил хамаарагдана шүү дээ. Хүүхдүүд та нар өндөр мэр- гэжил, мэдлэгтэй ажилчин, мэр- тэжилтэн болохын тулд одоо- ноос хичээл сурлагадаа шамдах хэрэгтэй. үүхдүүд мэдлэг, соёл боловсролын хэрэглүүр болсон ном, лдворлэхэд хэрэглэдэг татериал бол цаас билээ, 1 үйлдвэрт | хэрэглэд гдсэн түүхий эд нь нарс, гацу ургамал юм, їй заслыы /12:7) модлог двэрини. түү. улиралд ойд їл үйлдвэр 0г-8 м 0 смоийн диаметргай єє 7 хувийн чийг э!| ГОЛ мОдЫ! шриуд мин 1 үй " ! 7 29-02 1 » пи цэвэр асны үйлдвэр хоёр хХолтой, 1 , : Ингэж 1 7277 7 рч үлдэгдэл 72 сайтар Ё т “ХУВЬСГАЛТ МӨНГОЛ», ТАНКИЙН БРИГАД Хайрт этоноерүүд ор! Монголын ард түмний хөрөнгөөр «Хуньсгалт монгол» Зөйлөлтийн танкийн гийр- дийн 44-р бригад: байгуулсны 30) жилийн ойг. монголын. иопер, баайтарчууд” бид ард түмнийхээ хамтаар балр жанхлантай ёслон тэмдэглэж байна. «Хувьсгалт монгол» гийрдийн танкийн бригад эх орпы их дайнд баатарлаг замыг алдар ганьяатай туулж аөвлөлт, монголын ёсон одонгоор шагнуулсан байна. «Хувьсгалт монгол» гиардийн тан- “с-кийн бригадад” зориулсан. хошоо ээ| Бидний сурлага, чухал дэвтрийг үндсэн 714 ур Цаас- Эд(модыг бэлттэдэг. урттай н 24 Ц! ”эл1 ї метрий эр цэвэрлээд одоо Улаанбаатар хотноо сүндэр- лээ байдаг билээ, Эх орны дайны үед «Монголын пнонер» гиардийн танкийн дарга, байлдагчдад бичсэн ипонерүүдийн нэгэн захидлыг та нартаа ун- шуульл. «Хайрт ах нар аа! «Монголын пинонер» гэдэг тан- кийн дарга байлдагч ах нартаа монголын бүх пионер бид баяр хүргэе! Ялагч ах нар аа! Пионер бид, харгис дайсныг дарж лвааах нартаа тус хүргэхсэн гэж боддог. Бид юуны өмнө онцсайн сурла- гаар бэлэг барьж байна. Жишээлбэл: Дундговь аймгийн 866 пионер 2864 төгрөг хуримт- луулсан. Бид, эх орондоо чадахын хирээр хөдөлмөрийн бүтээл гарга- наас улаан армид тус 00 Ё со нэрт чин болдог, Энд учрайс. "9 тэй сШ! Ы яНонбрүүд өлөн. гарч. байна... Тойн иймгийн Бйлицаглан. сутин ШИЛ пер 14 цастай Дагийдулам : хүн- тилчин: болж айсгийн гаариас ху ! сайн. малчиы хүндэт Пионер 14 иастай уУ- дат үнэмлэх, тэмдэг. ййса Ичинхорлоо. улайн армидаа л -Звэь.... лах бэлэглэлийн хувцас бэлтгэж: байгаад Улаанбаатар хо- тын гар үйлдвэрт сайн дураараа орж том хүнээс дутуугүй ажил- лаж их бүтээл гаргаад засги йн газ- 521 4-фалфа лай Ч раасьеАдтан гадас» одонг апа ж Ё-, 3 нуулсан билээ, Энэ мэт хөдөлм8- 22 рийн бүтээл гаргаж байгааг элэг- 2 эрүүг 12:12: 11111111 0) 71 ШИН 10 хунар 25 сэг өх нартаа хэлэх гэсэн юм,Пруюү бид, ихийг бүтээж их сурч байнд у. гээн болохгүй, гар минь гийаганд, хол минь дөрөөндөө хүрэх цар) хийх юм ихсэж, сурах юм цэмэг. дэнэ, Бид. одоо. Гермапыа бузар мангасыг “хурдан тонилгоосой гү. хээс дөр юм санахыг байсан,Сад, хан. Архангай аймгийн Түвшрүү. лэх сумын бага сургуулийн сурагч пионер Долгорсүрэй, эцэг ЭХДЭЭ хэлж, өөрийн хайртай 7 мори улаан армид шилжүүлэхээр ддц. 1 рахад цом тэнцсэнд тасгэдгүй 1 баярлаж «Гертаны мангасуудыр хурдан устгахад баатар ах "арт минь хань болж санасан газарт үү, саадгүй хүргэж яв» гэж хэлсэц бу, лаэ. ) 1 Аврагч ах нар аа! П Ї» Мангас: гитлерчүүдийг бут Їф гүргэн дараарай! Болд төмөр эн гаараа бут ияц дайраарай!... | Монголын түмэн инонер бид, оаатар танкчин ах нарынхаа тухай үеэс үед туг мэт өндөр өргөн дуулж явна. «Монголын бүх пио- : нер» гэсэн байна. Ё! Хайрт ицонерүүд Зэ! Энэ түүхт 1 ойн өдрийг тохиолдуулан гитле- 1 германыг бут ниргэлцсэй | «Монголын пнонер» гвардийн тан- | ! 1 1 ээ ЭЖоо Өвөрхангай аймгийн Уянга су- мын найман жилийн дунд сургуу- лийн пионер сурагчид -ын Төв Хорооны 1У бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлж малчдад туслах цуваа гаргаж байна, ЗУРАГ ДЭЭР! Бүлгийн зөвлө- лийн гишүүд цуваагаар цуглуул- сан зүйлийг пионерүүдээс хүлээн авч байгаа нь. Гэрэл зургийг Ж. БЯМБАСҮРЭН. “| ХӨДӨЛМӨР-30Л ЖАРГАЛ ХӨДӨЛМӨРИЙГ ХҮНДЭТГЭЖ, ХӨДӨЛМӨРЛӨЖ СУРЬЯ їр шин шин юм нан пин юм ни па ни нэ ни па хха ханн нв гаа ил ай Нм Шэн ! гаар хлорын пунтаг уусмалаар өц- төлөх ажиллагаа хийдэг. Дараа нь целлюлозын оөөөгнөрсөн ширхэгл эг хэсгийн хоорондох замд ус шин- тээх явдлыг багасгах зорилгоор ца- вуулаг бодисоор бөглөж өгдөг, Т эр- чилэн. цаасны тадаргууг толигор ЦААС ЯАЖ ХИЙДЭГ ВЭ? бутлаж, бяцлах машинд оруулш яйшиг зомгол болгоно, Зомгол її цааш торон шүүртай барбаанд, өчил шүүгдэнэ, Шүүрэнд торис үлдсэн зомгол буцан дахий. бяцлах ма шинд очиж бутлагдана, Шүүрээр гарсан жижиг зомгол тусгай гойгоор ламианг 350: шоо метрийн рийн... хүчлийн хольптой. сулифид, нальций. уус малтай битүү Тогоонд 110--140 градуст чанагдаж техпинийн ил ло :долио, Целлодоаши: ураалс цэ нэрлэх машинаар угаасны. дараа хО0 паиглаамага!! олгохын тулд наолии, гипс сили ат магни, хоёр исэлт титац чарэг бодисыг цэмж хэрэглэдэг, 12Ницхэ лэг цаас үйлдвэрлэлт цаад үйлди эр: эх машин дээр болцо.. Сайтар бэлтгэн цэпэрлэасан цаасан эдСцел лїалоа) нь цаас үйлдвэрлэх, маши 1 ШИГШИХ ХӨДӨЛГӨӨНТ торон тэн шид, шигШшигдан цаасан эдүүд хаараицгдоо. сүлшилдэж хос нь шай хардаг, Цаасан Эдийг... ирсселэйг ппгтруулсши дараа. чийглаг сүл їнла нь тусгай. цэмбэ Даавуугаар дамшиг (80 градусаас 130 градус Ний хийний .41:1-117 1717 Бах, ЮМ. 1-1! гун нь аажмаар өсөх байрлуулсан) халуун бул : цилиндрийн завсраар орж хатна. Ингэж, хатаасан (халуун) цаасыг 5 1 5--8 ширхэг өөр хооронд нь дав- - Э Харлац тавьсан ширмэн хөргөгч 3 | сулны хоорондуур тахиралдуулал гаргаж зэргодөг, Хөргөсний дараа- ї хэлбэртэй болдог, , гаар цаас нь тусгай голд ороогч машинаар хуйлагдаж ачихад эвтэй- хэн. бооронхий Дээр дурдсан техиинийн нарийн ажиллагаагаар үйлдвэрлэсэн цаас нь Оичиг хэрэг, хэнлэлийн үйлдвэг рийп үндсэн материал болно. 1 ї 1 Манай -улс ойрын ирээдүйд хаяг дал цаас бололсруулах үйлдвэр, тэй болохоор төлөвлөн байна. Одоогоор: манай ороц цаасыг га- даад ориуудаас өндөр үлээр, авдаг тул хүүхдүүд та нар цаасыг үргүй мїрас хаях явдалтай. тэмцэж, цаа- сыг үр ашигтай, ариг гамтай, зар- цуулас сурдгтүн! Хэвлэлийн хомбицатын инженер 5.4. ХӨХӨӨ, С.БАДРАХ 1 «й ЕЭ гээ иййїйїйй!! ыг Зөвлөлтийн нэрт. эрдэмтэн, 11. В, “Нурчатовын (1903-1960) мэндэлс миний. 70 жилийн ой энэ. нэгдүгээр сарын 12-нд болж байнаг Зөвлөлтийн тэрт физикч”эрдэм- тэн Игорь Васильейнч Курчатор “21903 оны 1 сарын 12-нд төржээ, агинцинианшинигтий тн ини Ц1111:2712111711 1 1 5 ээ Л 01111111 1 1 ) ) 7” 77 ? ) ҮудО 2 2 НЭРТ ЭРДЭМТЭН Игорь: Мурчатон: бага. иасаа. хүнд амьдралын дунд өнгөрөөж, өнчин хүүхдийг асрах газраар хүмүүжиж 14| мастайдаа. агуу их: Онтлбрийн хувьсгалтай золголоо, Ё)" 1921 оны зун Крымийн жимс. пи! цэцэрлэгийн. майаачаар ажил- лаж/ байсан “Танринийн-їїх сургуу- лийн птэгдүгээр нурсийн 0їбутан Мгорь Нурчатопыг -долхийд нэрээ, дуурсгасан алдарт эрдэмтэн болио үэл ахин мэдэх билээ: Хоёрхоц эилийн дарид 1929 оны зун. Курчатов- их сургуулийн дипломоо амжилттай... хамгаалж Петроградын политехиинийн дээд сургуулийн 8 дугаар курст орж су ралцлаа, 20-нод оны сүүлчээр сег- ието-электрицийг пээж өөрийн !9- рээ анх гаргалаа, Тэр хүл 27 пас- тайдаа. Лепийградын физик-тёхи- хийц институтийн эрхлэгчээр том логдон ажилласлаар, Эрдэм шил- лжилгоэний алдарт зам нь эхэлсэн байна, Цуриитор бол өопхон ардэм- тэн төдийгүй улс төрийн аүтгэлтай байлаа, И,-В, Курчатов ОХУ-д атомын эрчим” хүчлий” үйлдвэрлэлийг хөг- жүүлэх арга. ажиллагааг. өврийн биеэр удирдаж, цөмийн аэнсгийг бий болгол төрөлх аовлолт ох ор» иихоо. хүч чадлыг хосгүй. ондорт гаргаснаараа. вовдолтийн шилэх ухааны хогжилд- хүндтэй. байрыг эдэлдэг юм, 1 МИ, В, Курчатов бол зовлолүү- дийн орны гарамгай эрдэмтний мөн чанар "болсон, цогт эх оронч үзэл, хамтач занар, їнилжлэх ухааны өр, гөн мэдлэг, шинийг мэдэх их. ул- дармил сэтгэлгээ, удирдах авьяас энд “бүх шинжийг төгс бүрдүүлсэн хүй байлаа. “Нурчатовын удирдла- шини шинэ “. 23 . (ЭэХХАААХЛАХХХАФИОЫЗ. Шал даруй Холдож ургахгүй бол- 7” 5 3 - “Хүүхдүүд ээ! Ардын Их Хурлын долоо дахь удаагийн сонгуулийн У! чуулганы шийдвэрийг пионер су-(ф: рагчдын амьдралд хэрэгжүүлэхийн ф" тулд манай сонин энэ онд сонирхол- той цуврал нийтлүүлиэ. Байгалийг таник: мэдэж нөхөрлөх, хамгаалахад туслахаар биологич ах нар чинь м8- най сонины газарт саналаа ирүүлсэн юм. «Хүүхэд байгалийн нөхөр» бу- ланд нийтлэгдэх 8! цувралыг МУИС- ийн биологийн тэнхимийн эрхлэгч, дэд эрдэмтэн Ц. Жамсран, УБДС- ийн багш Х. Мөнхбаяр, СХУХ-гийн эрдэм шинжилгээний ахлах ажилтан С. Дүнчээ, М. Төмөрбат нар явуул- на. Пионер, баатарчууд аа! Байга- лийн нууцын талаар юу мэдэхийг хүсэж байгаагаа бичиж манай сони- ны газарт ирүүлзэрэй! Бнологич ах ЮМ хэрцулчг 1) | СҮРГАМАЛ ХЭРХЭН 7 ӨВӨЛЖДӨГ ВЭ Бвологийн ухааны дэд эрдэмтэн Ц. ЖАМСРАН 23 Халуун, хүйтэн, сэрүүн бүсийн ур- л тус тусын цаг уурын байдалд “рсон евөрмөц амьдралтай юм.Тэ- эд Ч хүйтэн орны ургамал хасах 50 градусын хүйтэнд тэсвэртэй байхад дулаан орны хөвөнгийн ургамал нэмэх нэг градусын сэрүүнд, какаогийн м нэмэх на ч градусын халуунг Тэс- вэрлэхгүй байх жишээтэй. Харин дөр- зөн улиралтай сэрүүн бүсийн ургам- гэдэг нь хүйтэн ! т амьдрал ямар байх вэ гасэн ү! . Хэрэв өвөл зуны турш мөнх И0- зээргэ- вч хөргөгчид гоол байдаг нарс, гац, в арц зэргийн мөчгийг зу. дог, Тэгвэл тэр ургамал өвөл яагаа хөлддөггүй вэ? Судалгаанаас үзвэг сэрүүн бүсийн өвөлжих мод, сөөг олс част өвслөг ургамал бүр зуны сүү: чөэс тэхлэд" өвөлд, бэлтгэн төсвэртэ: болдог/байна: Мод, сбөгийн цанч шар лаж, бүх ургамлын үр жимс боловс рох үе бол ургамлын өвлийн бэлтг: лийн эхлэл юм. Энэ үед ургамлы бие, эсийн доторхи цардуулын боди задарч, саахар, нүүрс ус, өөх тос, уу| гийн бодис их хэмжээгээр хуримтла! дана ,Цаашлаад намрын нарлаг с. рүүц пөхцөлд ургамлын эсийн протоп лазм аажмаар усаа алдаж, бүрхүүлээ сээ дотогш агшин өтгөрдөг, Үүний ү, дүнд эс хоорондын холбоо таварч бие биенээс тусгаарлагдсаны улмаас боди- сын солилцоо явуулах боломж алдаг- даж, ургамлын амьдрал үйл ажилла- гаа чажим буурч, өсөлт ив зогсдог, Ургамал тайван байдалд өрж, хүйтэнд тэсвэртэй болдог, Аливаа ургамлын бүрэн боловсорсон үр тайвал б байхдаа 10--12 хувь чийгтэй байх бөгөөд огт гэмтэлгүй өвөлждөг. Ур- гамлын биеийн чийг их байснаас хөл- дөж хүйтэнд вэргүй болдог. Үүнээс үзвэл нэг наст ургамлын бие намар хагдарч зөвхөн үр, жимс. иь өвөлждөг байна. Хоёр буюу. олон наст. өвслөг ургамлын иш навч Хагдарч унах бо- ловч өөрийн үндэс, булцуу, үндэслэг иш, сонгинолог иш зэрэг: өвөлжих-эрх тэнд шим. тэжээлийн бодис: нөөцлөл газрын хөрсөнд- өвөлждөг ом. Төмс, байцаа, лууван, манжин, -сонгино, сармис бол зөөц-тэжээлийн- бодис их хэмжээгээр хуримтлуулсан -урга2 лын өвөлжих эрхтэн юм. Өвөлжилж байгаа ургамал нь өөрийн биед хуримтлагд- сан нүүрс, ус, өөх тосны оодисыг лап хооллож гадаад орчиоос 1 авахгүй. удаан амьдарч чаддаг-учраас бид хүнсний ногоог сэрүүн зооринд эх буюу Олон үндэ ” мод, сөөгийн мөчир нахиа. ас 1ь ӨВ- лийн бэлчээрт малын тэжээл болдог. Харин мод, сөөг, ургамал нь өөрийн бүх биеэр өвлийн хүйтэнг. тэсвэрл: цаг, гын дор 8ХУ-ын атомын. шин лэх ухаан, техникийн үндэсний төв атомын эрчим хүчний институтыг үндэслэн байгуулсан їом, Тус инс: титутаэс «Ленин» гэдэг м0б хага ЛӨгЧ хөлөг оПгоцНы атоМы! ходӨл: гүүрийн төслийг боловсруулжээ. И,В, Нурчатовын бүх амьдра: ӨЛӨН хөдөлмөр, шинжлэх аны гавьяа зүтгэлээ її аш», ЗөйлӨлїнИн” Эрчим” ХНН инетитутийг гарамгай. эрдэмтэ/! анадемич И, В, Нурчлтовын пэрэл, “ит болгосон ом, Зоплолтийн өрдөмтэд Д,И,Менд леевын үелэх системийн 105 ду гаар элементийг илж И.В: Нурча товын нэрэмжит, болгожээ, Ингэ ЗХУ-ын | социалист хөдөлмөрий: гурван удаагийн. баатар, төрий: шагналт, Лепипий одонгоор 6 уда: шагнагдсан, анадемич И.В, Курче товын нэр түүхийн хуудаснаа мө!! үлдсон байна, пипиацииишиинининииии Я. ЛУТЖАТ ШшипИЛГ ингэтлээ 7 00ВӨР, ҮВИЙНХЭН “ИИПЕРИАЛИЗМЫГ ЧИЛЖ, БАЙНА ч “р” л Сайхан ШУ Хув орд- ыг аахиИргаа,, «Интернацидїал» тан- "химаас архлэн «Өсвөр үеийнхэн им- периализмыг илчилж байна» сЭДЭВТ юм, Өвөлжилжс соөгийн амьсгал 200-- рсан байдаг. Манай аа жимс, жимсгэний мод сөөг нь зөөлөн уур амьсгалтай харь орпоос гаралтай учир хүйтэнд тэсвэргүй лом. Тэгээд тэдний Хэвтээ модыг өвс, шороогоор дарж хучиж дулаалдаг. Ургамлын ургаж байх үеййн: хавар, Намрын. гэнэтийн -Хүй- н, өвлийн хү эс илүү хөнөөлтэй байдаг, Ийм учраас хавар, намрын ду лааны өөрчлөлтийг урьдчилан мэдэ тариа, ногоо, жимс цэцэрлэгийн тал- байд утаа тавьж хүйтэн агаарын урс- саатуулан ургамлыг хөлдөхөөс (аг юм. 23) өнгөрөөх онцлогтой байгаа мод, 400 дахин оронд тарьж бе галыг хамга Өвөлжсон “ургамлын биед хаврын эхээр нөөц тэжээлийн бодис задарч анд уусах энгийн бодист шилжин аажмаар устай”болж, хэвийн байдалд амьсгал нь эрчимжиж, гадаад орчноос хоол. тэ авч. дулаан Улиралд идэвхтэй ургаж эХэлнэ, Гэмтэлгүй өвөлжсөн ургамал хавар ургах нь сайн байдаг учир өвөл мод, сөөг ургамлыг хугалж: гэмтээлгүй эн” хайрлат хамгаалах хэрэгтэй, цуглаан зохиов, “Цуглаанд манай улсад су) ВУ, БНӨВУ-ын Элчин сайДын Яам- ны “ажилтнууд, нийслэлийн пионер сурагчдын төлөөлөгчид оролцлоо Цуглааныг «Ийнтернациолал» танхи- мын дарга пионер Л. Дашвайдай нааж БНАВУ-ын Элчин сайдын Яам- ны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Нгуен Фу, АНУ-ын нмпериалистүү- дээс Вьетнамд явуулж байгаа зэрлэг балмад дайн, түүний Эсрэг тэмцэж байгаа Вьетнамын ард түмний баа- тарлаг тэмцлийн тухай тодорхой яри- “лав, 1323, Цуглаанд сэтгүүлч С, Надмид орол... цож хөрөнгөтөн нийгэм тэйд амьдар байгаа хүүхдүүдийн амьдралын тухай ярив, Дараа нь пиоперүүд, империл- лиотүүдэас явуулж байгаа бузар булай явдлыг шоглон, тэдний асрэг тэмцэж байгаа Вьетиамын ард ТүМ- ний тэмцлийг Дэмжиж «Вьетпам- чууд ялна!» гэсэй итгэл төгс байгаа- гаа илэрхийлж уйшсап шүлэг, Дуул-. сан дуу, тоглосоц бүжиг, багт цаад- маараа тод харууллаа, Нийслэлийг 21 дүгээр дунд сургуулийн сурагч 78, Цэвэгжаваан энд төрсөн сэтгагд- лээ ярихдаа:. --«Өсвөр үеийнхэн империализЗ- мыг илчилж байна» сэдэвт цуглаанд оролцсог бид империалиамын үнэ нүхд царай, тэдний явуулж байгаа балмад ажиллагааг сонсоод НМперий лиэм, дайныг үзэп ядах сэтгэл төрж, Вьетнам: түмцийхээ тэмцлийг ард түмнийхээ нэг адил дэмжиж байна. Вьетнам түмэд. ялна! Империалис- түүд БВьетламаас савраа тат| гэж улаап бүчтэн пиоперүүд бид ДУУ хоолой нэгтэй шаардаж: байна гэв. Цуглааны дараа пионерүүд Вветиа- мын ард түмний баатарлаг тэмцлийг харуулсан кино үзэцгээв. Нийслэлийн 10 жилийн 8 дугаар, дунд сургуулийн сурагч : М, БОЛДБААТАР аа БИА "ЇЖ ГУ2 Ган тэшүүрийн ирэнд аргагүй бүгдээрээ Гар хүрэхий Галтай 2 цан хурдалиа. рала, снортыг ажлын цэг хэсэг нь ца- ны Фїснай жнят жил бүр ахина. АЛЕКСЕЙ НИКОЛАКЕВИЧ ТОЛСТОЙ (1608-1945) Энэ жил орос зөвлөлтийн их Өнчгийн алдарт хүн: АЛ, Толстони мэндэлсний ерэжэ, Эмийн (98 болас байна, А, Төлстөй бол дэл хийн нэрхэй. зохиолчдын нэг ЮМ. Хүүний туурансан зохиолоос мӨн- гох эх хэлээр Зөвлөн туулсан яь». гэдэг ТУрамсан. роман, «Мөн сөн коён», узасдаг «Алта, түлхү (Орос ардын үлСэр) Оагхчийх цөг сайхан. том, тарсай морьтой айлаа. Доод уруул ль хүэзэн чицээ Єровгор, өтсөн сүүм онь өхр Хүний адуунд хосгүй, ам їхэр сайхан, тэрнээс илүү їӨє Л морь тэро хавьдаа хожм Мөрлог хараад: хараад өвгөн ханахгүй, дандаа магтаж гайхуул- ” нь. Морь пь үтрэм дээр будаа цая- руоулясаг үнэр аваад МӨС шөлө тай ХүүХдүүд ээ! Өв: зохиодог ийн -Улн- Өпсийн тамир- спортын уралдаан: юм, өсвөрийн цавачдын ам- цанаар сёнирхоп хичээллэгчДийн төө оХширч, хүүхэд, багачуудын Хамгийн дуртай сцортын цэс өөазөо, Иймээс өсвөрийн цана- чин та бүхэнд хэрэглэл мөне- зэиналаа с авах. яаж зөвлөе. ОХИРУУЛЯС АВАХ ВЭ Цаныг гурван. янзаар тохн- болно, Өврийн биеийн. өндрийн ЖИН- Гарыг дээш өргөн зогео- : хушуу алганы хон- ч байвал тохирсон гэж: жинтэй бол кгд 190 өм, 65-10 т-д 210 5 см, 80 хүнд 220 тус тохир- ТАЯГИЙГ ТОХИРУУЛАХ НЬ 1. Би х эс 30 зогсоход суганд туля: Ийм хоёр ар- боловч 2 ээнээс ихээхэн богино Хариулва, Цана, таягаа даа цанын муруй хазгай, таяг нихаа цасны хамгаалалт, хум- Сыг шалгаарай. рэгдэсиийхээ занд »ийж сэрүү! газар дах хэрэгтэй, “586: ЛГЭЭГ ЯАЖ ХАДАХ Эхлээд цаныхаа хүндийн 16- вийг олно, Тэр одсон цэг дээ. рэө бэхэлгээний Урд хоёр ха Давсыг Хадсаны дараа. ботинц» цайан дээр гол 14/1ля эргийг хад- ны Өсгийг луулаг! хойт хүндийн “Урагш хадчихнад гасч, хэриэг хойно өчҮүхэн уруу, эргэлтэн мар, хан ундиа, Намаас ” Өасөн Сайн тохируулах иь хамгийн чухал, ЦИГЛТА гулгалт ба Хадчихийл хүүхдийн амтархан буюу Бу. чель, ратицогийц адад Авдад» Тэх мж зохиол гарсан хүүхэд баглчуудад зориулж, өлөн сайхан сохиол ӨЧСэнИй Дээр Өөрөс ардын үлгэрийг тэдэнд. зорпулан найруулан бичсон иь олон вий, Л “Голстой хүүхэд багачуудыг хүн 10» ролхтопий ирээдүй, шинэ нийгмийг гардан. байгуулах аа. тавилантай иргэд гэж үзэж байлаа, «Ирээд, ї« хүмүүс одоо. бидний дунд, байна, Тэдний дуу. хоолойг өглөө бүр суртууль. руугаа. номон бариал гүйж байхад. нь сонсонс/ болио... Ирээдүйн... тор ИРГЭН. Хөөрхөн бо. гөөд цоноо. сэргалэн, хатан зори хой бөгөөд үнэнч, шударга өм» гэж Төдстой хүүхэд та "арын 1У хай бахдаж бичсэн байдаг. Хүүхэ, та нартаа” зориулан. түүний най- руухсац орос ардын... үлсэрэлс иө- үийс толилуулан, їзэл. явноээ.. Очгод” ӨМНӨӨС Юнь Ар” юал лө аяндаа дайрч, саарал мө- рїны сайхал сүүлайс: харжиоал- чайла. таслс идэнс гэмө) Морь огосчөц тансарсдар ямь цаана зам цахча мултран асүлээндээ.. хүрч ир 22 Зи Өвсөн өглөө босоод хариал өлөөк сайхан озарал нь ооДоН болисон өвдөг” үзэнс, сүүлсүй болок тох- сойсүй “болохоос ямар оялбаа бай- кза гэж цхэд харамч гоноО нэн Хараханс муухан, одоо Лөдат б4- ХЭРЭГЛЭХ ХУВЦАСНЫ ТАЛААР Дотуураа. зөөлөн эдлэлээр хий- сэн Цамд өмд гадуураа няжт ширхэгтэН но0сон цамн, Өмд зс- вэд костюм өмсөх хэрэгтэй.Ца- наар явахад хөлс тарах тал биеэ барьеан юм.уу нягт шир- хэгтэй даавуу хувцав хамгийн тохиремжгүй, : МАЛГАЙ: Ноосоц малгай өмч, дотуураа. чихэвч харэглэ нэ.7Бирийн цагт өмсдөг алчуур малгайтай битгий гулгаарай, БЭЭЛИЙ! Хөдсөн бээлий хэ» тархий халууцуулж, тавай рууны бээлий тар хөлдөөнө, Үй мээс савхиц буюу нимгэн хөвои тэй бээлий хэрэглэнэ, " БОТИНК: Ердийп цагт өмс: дөг ботипкноос йэг-размераар илүү ботийк аваарай! өөрт тохи- роогүй ботийк хөл холгох, хол лвөхөд хүргэнэ. Даавуу өроолг үрэлт ихтэй учир хөл амархан холгож, цэврүүтүүлдэг, |ИНїй- мээс 1--2 давхар поосон оймс буюу маш нимгэй хөвөлтэй ойме өмсөх хэрэгтэй, Ингэн: хаэ- рэглол материалаа тохируулж авч, ЦАНА СУРАХАД ЮУНААС эхлэн хичээллэх вэ Хөлдөө айх цайй хийж бай- гаа хүүхэд юун» өмнө гаалрыг зөв сонгон авах чи, түргэн су- рахийн иэг нөхцөл болдог,Иймд цас ихтэй тэгш тал гаарыг эх Лд9д сонгон авах хэрэглай, Ин- гээд, доорхи үндсэн дасгалаар хичээллэж эхэлио. Үүнд: , 1, Цаныи мөр гаралгүй. ца сан дээр, таяггүйгээр зирийн хэ явиа, Аажмаар алхааг Датїайн хөдөл ” түргэс ХУРД хөдөлгөөнийг түргэс- р 2, Нэгдүгээр, дасгалаа сайн БҮС Дараагайр, цанын мөр арсан цавшц дээр гулсан. явах Өнлээ, А, Толстой хайш йЕшаиолх тажтлошлиполжилтилжШи ааилилншннаЖлиаж бэсниоэнэмхлиагжинцөмлЦшэаУайсалшынхмэгэйаглхлсахааа л 1Цаагушалгыси хэмжээний Вру тын үндсэн нинийг сайн хи Уруу, ч нөхцөлд цанаар нийр зөв “дээ? Өвсөн бодонг цэг улжан сийлж, хиймэл сүүл оёчииээ. Өвгөний. морь баахац- идэмхий аачигай. байюай! болохоор төссэнгүй, 08с нэг шоно. оноох. үтрэмиїїнхэо гөзар уруу очин дэв, Авна л Эр- ван чөнө амдай Дайрч бүүлий нь каэвк тасаг аваад ИДЦӨГЭЭЖ Гэ- на. Мах бий юм чинь чононы хоо- "жойд лЭэглээд арван гайхал за каквя . цацөн озндарчээ,. Морь эзэн дээрээ жавхнн . ийк--Үтрэм дазр түртэхэн очэ»Е, Цааяц- чяй журмаар чээллэнэ. 3. Тэшүүрийн, хөдөлгөөнтэй адил явалтаар явна, Энэ хӨ- дөлгөөнийг хатуурч пягтарсан цасан дээр хийтэ. “Энэ, бол цанаминд түлхэлт ӨГЧ сурахад тусална. Түлхэлтийг цанын Х8-- жүуу хфмэгээр бшн,бүтэн уяаар гүйцэтгэнэ, 4, Нуруугаа таягтай. таяггүй хя-. үүрч жижиг тойрот замаар Ггул- явна. Энэ дасгал нь 0ба- ун зүүн хөлд Оиеийн хүн- Хийн жинг зөвөөр ээлжлэн өгч явдхад тусална. 5. бэлолттэй явалтаар хи- лэнэ, Сэлөлттэй явалтаар ба гарын хөдөлгөө- лж сурах хэрэг явалт нь зам- саж явах 5 явахад хам- сироэпктой арга учраас явалтыг цанын спор- техник гэж нэрлэ- Эдгээр дасгал хөдө їтгөөн, тех сурч, эмшсэний агаар нэг даралт, амгүй даралт, сэлэлттэй дөр алхалт зэрэг технинийг хос дасгал сУргуулийг бака, эргийн . өгсүүр, налууд, хичээллэнэ. Өөрөөр хэлбэл: газрын ямар явах техїии- хослуулан/ Чадамгай алх ня. ЫН чөнө хахаж байна гэнэ. Өвгөн цэс гадас олиц аваад харайлгаж очвол Л новрэн баахан зө! хахаж, цацаад үхэхийн даваан дээр тарчилнс бай- на гэнэ. Тэр муубаїн! чоныг өнгөн гадбаарай, морь | туурайгаараа цатийртэл нүдэн: гарчэд, Хөх чоно улилдаж өршөөл уүч- (нэг ГУМЖ. гэнэ. : Эш яакав, морийр. минь сүүл- гай ПоЛСОН! ӨГгФӨЛ Та га рын өрж. 5, болчо рэж Өтгөн хэлээ, Чоно иж ! эрэг дахин улитал өвгөний морь 1 “үүлзэй. болзилтоо. Өгжэд нв өвгөн бойоод хөройн чинь ойёйхан саарая | нь чонын бөөнөг оүүлтэй. болоон өв, ӨвсөнМ хөрэжбаж |дмөа 64- рчөч нотөйн хонхөуөнээ. Айлд хөр- ивїйн хүүхдүүд аль хэдийн май- илбэн, хөнөа, хороон ДАээр “Гарч СУУГайД ЧОНОН СҮтОҮгЭй саар нь Ё.-, шэөөлөн, -- Энэ өвгөн Чёнь мөрий 29- 4 юөм бүүл ургуулдаг хүн зөм.| гэж | юэн элсээ хөмтгөл инээлдэж сай- 4 Ї Ї Д. АЯКАМЖАВ орчуулав. шл00Л ЛУСЄ6172528) ОЦАТВЫГ ЭЭ БОНХОГӨ -4 «Шатарт хожлы “нь гүнэлэх Өбмшє | харин сонин їомошиаций нь л үнэлж ОЭВ байх хэрэгтэй» гэж оросын: Суут эө--2 хиолц Лев Толстой хэлсэн байдаг. 0 Шатрын урлагийн гоо сайхны вяё- Ч зүйл болох хялбар комбинацтай та- нилцэн. 5 | 2 Л, Ван-Флитийн 1888 онд зохио- сон энэ байрлалд бэрс гарах хүүгээ ташуу шугамаар даруулснаас болж цагаан талд тэнцээнээс илүү юм га- рахгүй мэт санагдана. Гэвч 7 бэрсээ сул. өгөөд. хожих цагаач тол ацийг олцгоо (Зураг 1) сонин томби ? 32 | -Өдсөгийн байдлаар манай х эзомшиж сурсап байх хэрэгтэй, дүүд мана .бурдтгуут л шууд уралдаж: эхэлдэг, Эпэ бол бу- руу юм, Ийм хүүхэд сайн ца- начин болж чадахгүй, Гагцхүү снстем, дэв дараатай, олоц жи- ЧИйн уйгагүй бэлтгэл сургууль, үзэхээр өнэ спортод дурласан тапм хүүхэд л сайн цаначин болж, чадна... Цанын спаортоор хичээлл ХЭД Насны хяагаар байх гүй бөгөөд 6 имаспаас иь эхлэн хичээллүүлж болно гэм сурган хүмүүжүүлэгчөд, эмч чар үзож байна, Иймээс р сургууль, анги, сурах хөдөлгөө- хүүхэд бүр цаг, бүлгэйрдэ цана нийг өрнүүлж, гийчин болцгооё! Ч, БУД/ (Монголын цанын Ё2 гын, нарийн. бичгийн »10 ооны дарга) твннн-шэ-иниииишил ХҮҮХДИЙН А. Сүхбаатарын иар А--б180а- Хаана тавива. мадны байр ““тэтэтэллүлээчээгтэнтиэрлэнжниүнцдиирэинн чтчиэхилладын . МЭГДСЭЦ РЕДАКЦИ эМшнх,/ Улсын хавл: лийц комбинатад 12 “-этээтилэилрэнэээсчт-иг-гнчма лан » Мйдекц--14130 сэвлэлпйн Хрёр дахь зураг доор хар ноёныг 4), ид, 0) мад, в) нэг нүуудлиак Үуүсэхийг олоорой. Спортын маст ЖХ ! (асгєр л 8 Сстєр Л. Хатад на, Ч Чэ ї ! : 1 | ! со ТЕКЗЭ-ИЙН ХҮР ИХ ХУРЛЫН ШИЙДВЭРИЙГ БИЕЛҮҮЛЭХЭД 4 1 ө | ““ӨҮЖ, МХЗЭ-яйн Төв ХоРоОО ХА.СухвААХАРЫН НЭРЭМЖ МПб-ын Тов Зөслөлийн сонин » Вд!! Л бо ҮНЭ 10 МО Саяхан би Таня сахндал хүлээн минь. захадалдаа лөлтайн найрамдал, хамтын ажиллагаа, харклцан туслах ту хай Гэрээ. байгуулсны 27 Жи- лийн боя өсвөрийн Лени:- чүүд:-С арчуудыт баяр юм тэм бичсэн байв. Тайм ээ! Д. Сүхбаатар, В. И Ленин нарын үүсгэл байгуулсан монгол, зөвлөлтийн ард түмний найрамдал нь манай хоёр орны эрх, чөлөө,- нийтийн Дайсны тайзаасаа авлаа. эсрэг камтын ширүүн тулалдаа ны ыг “энх цагийн бүтээ! байгуу тан бат 7 гагиАгдан Найла моцгол..зөВ- бэхлцсэц түүхгэй” билээ, Энэгч учр4ас освор үеийихэн бид най- рамдлаараа. бахархдаг, Тавду- гаар Ү хэхилд,| зөвлөлтийц тус- айгаар мачай оронд олон г үйлдвэр, ХАЛ, соёл гэ: гээрлийн барилга. байгууламж баригдах юм. Зовхоц 1972 ойд 10 жилийц 52 дугаар сургууль. Халх голыц бага сургуулий! байр зэрэг багачууд бидэнд 80. риулсан олон барилга төв хө: доөд баригдаад байгаа, Бид одөө таргалтай . сайхан. амь- дарч саруул уудам танхимд сурч хүмүүжиж, байгаа маапь ч эчэ л найрамдлын үр шим їом ГАРЧ БИД БЭЛХЭН! : хяиалгын ажлын тухай, бодлого ийншээг яаж бодвол зохих байсныг багш тайлбарлана Цөшийг л мэдэх юм санагдав Тэгсэн байтал олон алдаа гаргаад ДуИд 88 Саяхан хийсэн Гэрттгтгтту»т/”7””””-Ү- миний тэмдэглэлийн чинь ДЭВТЭРТ МХЗЭ,түүний олон арван мян ган гишүүд, яруу алдарт залуу чууд эх орииХдо социалис 0) гээн байгуулалтад идэвхтэй орол цон, энхрий хайрт МАХИ, Ар ХН засгийнхаа эрхэм хүйдтэй даалгаврыг иэр тортэй бие- зүүлж, улс ардын аж ахуйн олон барилга, байгууламж, албан газ риг шеєфлэн авч ажилласаар Ир сон зом, МАХИ, засгийн газраас МХЗЭ-ийн байгуулсан гавьяй зүтгэлийг ондор үнэлэн Дор дурдсан газруудыг. БиМАУ-иын Ардин Их Хурлын Тэргүүлэгч ДИЙН зарлигаар МХЭЭ-ийн И9 рэмжит болгосон юм Мэг, Улаанбайтар томөр 329 --Зөруар тэрэгний засийрын Зу суанлалар төмөр замы Хям2 ТУР АЙЛАЫ засвиарїлл газриий шин тус улсад социалнисї ходолморийн бригадын ходол шалцадааа. шиашилгиай. шшигэгагай. Багны чихсан” байдаг. Яая даа! гэж ,бодсо- ноо Д. Ачмаа. нөхдөөсөө ичих шиг боллоо. Физикийн хичээл дээр турш лага хийж, ярьж байгаад хүүхдийг хараад «Би гарвал чадиа даа» гэл: бодож байтал багш түүнийг дууд лаа, Самбарын өмнө гарсан чинь мэдэх юмаар тун хомс болчихов. Ингээд л өнөөх гайхал дулд.Алдаа гаа засах чь гол болохоор юупы өм- нө салааныхантайгаа ярилцлаа, лээд олоц хүнээс зөвлөлгоө ав лаа. Физикийн дугуйланд Ч орлоо. Цагийг хоосоп онгөрөөхгүйг алхам тутамд бодпо, Уиших торлийн хичээ лийг эг уншаад ойлгохгүй бол цааш иь хоёр, гурав, зарим үед тав зургаа ч уншина, Ийгэхэд заавал Манай бүлгийн хамт олон най- рамдлын гэрээний ойг тохиол- дуулац аялал зохиож энэ сэд- вээр. бүлгийн. ажил хийв, Най- рамдлын сэдэвт альбом, цуг- луулга хийж... бага. апгийп дүү цартаа. сурталчилж байна Зөвлөлт манай хоёр улсын гэрээ, хүүхэд биднийхээ ирээдүй, сайн сайхгы толоо байдгийг бид сайц. мэдиэ. Тэ гээд. Ч бид цайрамдлаараа ба- хархан, түүнд чин үнэнч байдаг билээ гэж пийслэлийц 6 дугаар дувд сургуулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч Д.. Энхжаргал урамтай өгүүлэн : явуэл ойлгоно. Алгеорь, геометрийп бод- лого жишээг өөрөө бие дааж “чад- лышхаа хирээр оролдож хариу ший- дийг гаргавал дараа мартахгүй ул суурьтай болох нь мэдэгдлээ. Эх нис үед ингэж суух пь туйлын хэ- чүү ом шиг санагдана, т--Салаагаараа цуглаад номыг сайд суугаад хоорондоо. ярилцсан хичээлээ самбарын өмпө. гарахлаа- раа мартахгүй болов. Оролдвол бүт- дэг юм байна. Би алгебрь, геометр, физик гээд л олон хичээлд дунд гардаг байсан. Хичээлээ гүйцэхийн тулд өмпөх ангийн сурах бичиг, хэ- рэгтэй үед ахлах апгийн. номпоос харж байв, Энэ бүхний үр дүнд би хоёрдугаар улирлаар сайп гарлаа Дараагийпхаа. улирлаар опц гариа гэж нийслэлийн 6 дугаар сургуулийн Т-ийн «Г» пигийн Д, Ачмаа ярьж опина, у: Улирлын эхцаэс сурагч бүр улир- лын эцэс шиг хичээллэвэл цом онц сайп суралцапа. шүүс Р, ЧҮЛТЭМСҮРЭН МХЗЭ--ИЙН НЭРЭМЖИТ. ГАЗРУУД гоойиниг анхлан сицаачилжс, СО” циалист ходолморийн уугай Ори- гад, спорт: Ходолморийн. ашхил похорлолийг тодруулсан юм, 1960 оны арван. хоёрдугаар сарын 19-ид УБТӨ-ийн илчит тароэгний 11) засварын. газар. МХӨӨ-ийн рэмяшэ болсон ом, Хоёр. МХЗЭ-ийн 40. жилїїг ойц. нэрэмжит Ноосон нэхмэлийн Үйлдвэр ХУЦ-ын Ноосоц. пэхмалийн үйлдвэр 1900 ошыи пэгдүгээр си- риц 10-нд. ашиглалтад орсо!! юм. Тус үйлдвэр утас дэрох, !д0 сон эдлэл хийх, будан гүйцотгах зэрэг үндсэн цехтэй Мон ладд разори, засварын гизар, ус шал рүүлэх: сзайц зэрэг туслах Хий гү 1Н 77) дурар МХЗЭ-ийн 40 яшлийй ойн Нэрэмжит Угтаал цайдатын сангийн аж ахуй 1950-пад оны сүүлчээр атар гаарыг өзөмшиж, үр тарианы үйлдвэрлэлийг. орготгох талаар гаргасан МАХИ, засгийн гаарын шийдвэрийг Хоригшүүлэхэд: МХ П9, түүний олон мяпган гишүүд, цалуучууд хашуучлаг орис атрын 06 сцїїгийн аш ахуй. байгуулсла цаг-иь. Угтаал, цайдамын. сай гийц. анг ахуй юм, дороо, МХЗЭ-ийн 40 эшлийн ойн... цэрэмжит Нийслэлийн 111: дунд сургууль "Тус сургууль 1921: оны її дүгаар сард байгуулагдсан. ма най ориы ууган сургуул юм Хүүхдүүд аа! Та Пар тус сур гуулид С,. Цасчихар їхлагчтай шїїх сойлч цохорлол ац балс цэг лан мэдайс бийгаа | | | ОС.ЧУЛУУИЦЭРЭН ! тэтттүт””” лэ танд хэн олгосон юм. ИАЖ БАЙГАА. НЬ ЭНЭ ВЭ? Хуширбулангийн хойт энгэрт цэргүүд бай буудаж, сургууль хийж байшээ, Бай буудаж бай- сан цэргүүд тэнөт шуугилдса. наа улам ч ширүүсэж, зарим иь ноцолдож байгаа харагд- лав, Сүхбайтар пулемёт буу- гаар холыц зай яаж буудахыг зааж байснаа, тэрхүү шуугил- даж буй цэргүүд үрүү очлоо, Ойртон очтод газар хэвтсэн нэгэн цэргийг цоход нь оргом босгож байлаа, Тэр цэрэг 2А үе болоц сохрон сууж байх гоод цамц йь урагдаж, Дал. мөрнөөс инь цус гоожиж байв. Тэр цэргийн далны нь мөгөөрс ний хавьд халз цавчжээ, 1 --Яаж байгаа нь энэ вэ? Хэн ингээ вэ? тэж Сүхбаатар асуулаа.Цэргүүд дуугүй болж, ! Миндаеп уруу харлаа, --Бни шийтгэсэн юм. яах гээв? гээд Минндаев хөм- сог зангидан, танай энэ Муу- сайн. «хувхай царайтнууд» ДУ- раараа дургиж, сум хоосон гарздаж байна гээд Миндаек дуу алдан хашгирлаа. -|Аа! Тийм үү/ Сум гарзад- саны толоо хүн зовоох “эрх Сайхан | мэдээрэй! Таныг зүгээр өнгө- | рүүлэхгүй: «Цэргийн яаманд | мэдэгдэж, Орлов ноёнд чинь айлтгана! : Цэнд --Уухай! Тэгэлдээ чи! Улаа- ны үзэл «шүглэсэн» муусайн хувхай царайтныг өмөөрч бай- гаа бий/ ї -Мал, нохойгоо ч хүн нигэ- дэггүй. Эд чинь ардын хүүхХ- дүүд, автономит Монголын торгон цэрэг... Цэргийн «хүй дайн дажинд явж амь үрэгд- дэг, бүр сүүлдээ галзуу нохой шиг та нарт хядагдаж байх шив дээ! Та нар ардын хүүх- дийг дарлажӨ зовоохоо болино- рой! гэж Сүхбаатарыг ӨМтөөӨ- лөн өгүүлэхэд, -Чи хө! Юу гэнээ! гээд Миндаев ноён шүлсээ үсэргэн хашгирснаа Сүхбаатарыг заам- дан барьж, --Хуаран руу очьё! Чи юу гэнээ хө, Чамайг цэргийн ерөн хийд айлтгаж, заавал банз- дуулна.,, гээд шороо манаруу- лан чирлээ. --За очьё! Та ч зүгээр өнгө- рохгүй байх! Хүн зодож, 30- воосны бурууг хүлээх вий! гэж Сүхбаатар өгүүллээ. Цэр- гүүд: «Хүн цавчиж зовоосок чамайг зүгээр онгөрүүлэхгүй байх аа/» «Харгисуудаас хариу гаа авья!» тэж хашгиралдлаа, Тэгснээ «Гоймон баатрыг банзад, вал бид ч банздуулья!» гээд цэргүүд ам амандаа -дуугарай тэдний. хойноос. дагаадлаа. Цэргийн хуаран руу ойртож: явтал, --Хө, Миндаев, зогсож бай Бидэнд ярих хэрэг байна. гэж цэг цэрэг зоригтой өгүүллээ. Миндаев: дуулаагүй. хүн. шис ивас байснаа. «Муусайн. харга- суудтай нэгийгээ. үзэж, чөхий дээлээ. уралцыл» гэж цэргийн өгүүлэхийг сонсоод хорсон дур- гүйцсэнаэ.. Мэдэгдэхгүйг хич» їээц их л тов байдал гарган, Хүүхдүүд ээ! Оршөөж хайраа! Тоогүй юм. боллоо. Сүхбаатарыг энэ удаа Оанада- хаа. болилоо! Тогтож,. хайрлац- гаа! гэж өгүүлэн. хуарансийн Дарга марын байр уруу Шалав- хан алхаллаа, Тэр араас нь хүк бариад авах гэж байгаа. юм шиг үс үе эргэж, хялав. хараа, бооцогцон. лөж байлаа Ч, ЛУВСАНЖАВ Тэгээд 22 1::Хлы4-7 эээ" ) “тэмэлл тогтмөл ӨгиӨ, өпс тэМдэЛэа ТАТАЖ ан шахарчайч дүй иширчи! | мхаэ-нийн илгээлтїй!ї хороондоо. дулаалг ТӨЛЧДӨД || - Е ийдлаж хатаагаад. байн 1 ӨЛ й Ё лпацц айах. болтголийг хий ї ТУСЛАХ 8 Бас гар тэжээл б00 мг, 4 ч Ё тэжээл, дарш, зоодой,. Ё агшаамал, хужир Шш ЦУ ВАЛ 8-2 тай байааш авсан НЫ 1 Н 1 хээ. аовлостоор Дундговь аймгийн. төвийн 10 5 иналын ШИНИЙ жилийн. сургуулийн... НноНнерийн 2 мын) ХӨЧИЛЛАГ УУГАм бүлгэм, МАХИ-ын Тоон. Хороонд: 2 маань улирдлага ч дэмжсэн, Эй: ЭЫа- 1үУ бүгд хурлын. шийдвэрийг суд- 2 Лнх саалийн танай үлээ хүлээн тэм алулНЫн жүЫгл! аах, бие зах цэг харын цохиц. 2 анч үлээ бүрээсээ (2! “яитр су Бүх, Сүхбаатарын хи» Г элоо,Энэ сард мал Т 7 Ч ї 3 ЗОО УҮГЬЧ УҮЛАДН Ё үхэр ЦУУ 11 24200 лийн хоёрдугаар бригадь литр сүү саасан, Эхлээд ү!їлэ саа» УҮ17 Л хад гар хуруу чилис өвдөх, үнээ» чип” МХЗЭ-ИЙН иЛЭЭЦҮЙН тнийхээ ааш зай, арга эвийг нь. Цэрэнгийн рхүүхэн. 1 тааруулжс чадахгүй. бэрхшээл тод- Саальчин. охип... Баяр хиолдож байсан, Ээж минь Ий-| | мдань хүсэл - АЙХА! лид үхэр тугалаа идээшлүүлэх, | цохдоосоо их зүйлийг сэдэвт цуглааныг нийт ангид 40- тугалаа. махлуулах," үнээгээ. саах- ЯН мэдсэнээ 1 хиож мянга гаруй су | хамар, Даа яаж суухаас эхлээд саальчин ЁЯд “мал маллах лаа, Мон энэ сард «Төлчдөд тус. 3 - хүний анхаарвал зохих бүх зүй- 22Х6 Матйоо2) йаэ алдаа лах» цуйаагаар төлийн ууг, Л. лийг нэг бүрчлэй зааж зөвлөж шамдан суралцахын зарга! гэвч, пэмнээ, угж, бээлий хийж, Мопцбртын . дараа. бүжшиглэгч | Өгдог гэв, өөрийн мэдлэг боВгЛӨ 10 лаа, тгүдэна, "Эрдэс тэжээлийн охидын нэгтэй нь уулзах завшаан ЯмТын га дээшлүүлэн бие дааж зүйл бэлтгэдшеф нэгдөлдээ.хүр- Л йДаД олдсон Юн 3 шУНЭНЦА ЁЛБунна АНЭЦА СЭРЭЭ гаар аиги төгсгөх, хөдөө! ї 18 Ё уч 1-5 анал л 57 малчдын дунд соёл түгээх хүсэл гүүллээ, Дундгонь. төвийн 10. жилийн -4Би 1971 онд долдугаар аи- -4Энэ 7 ЧИЙ БУД: Л ” 3 лд р ай нэ жилийц тарга хүчийг лээр жигүүрлэн. ажилла дунд сургуулийн гяионерийн ги төгсөлс, тэр зундаа”. саальчин. нь. тогтоож, үнээгээ цас зуданд 3 5 / . ахлах удирдагч НЭРГҮЙ болохоор МХЗЭ-ийн илгээлт овор зутраахгүй өнтэй овөлжүүлэх Чу- Я. ЛУТЖАВ агаа лон. иэгдэлдээ. ирсэн, Нэгдлийн... хал учраас үйээндээ. цэмэгдэл 2 5 гглшшэлшшг2ЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНАТ-тГТШтГШ-ЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНАТТЭЛТТ маллагааны арга барил малиг мэнд онд бүрэн оруулах, төл бү рийг мал болгох, төлийн бэлт- галд байх зүйлийн жагсаалт лар- гийг сурагч инонерүүдоэр: суд» дуулж «Мал маллах сайхан» П нтититттийинииииииїү ЦП шинэ ургах шүдций цэх шулуул, сай- театр илубт, хичээл дээр, албан газар, ахмад хүмүүсийг өмнө бохь зажлах : хай ургахад спод болис орсгой гадагш дотогш хавгай ургуулиа. Дээд доод !ь» соёлч, байдалд тохирохгүй. шүдний. хааалт тохирохгүйгээс юм Шүдийг оглоо босоод юм идэхийн чадахгүй, Бүхэл зажлаж яажшиглэж омно, орой унтахын омно, өдөрт хоёр Г бүхлээр залгих иь ходоодїия ЛЫГ удаа угааж бай! 1Иүдний: гадиа ла- ёо сс) ЭЛБЭХ, хоол боловсруулах ма- дыр угаах биш гадна, дотор тал заж- 2 ин! уддаг, лах гадаргуу: лэ) й. Мон Хүүхдүүд ээ! Сайн шүдтэй байхын Пү, гадаргууг цэвэрлэх хэр УлЦАЭ ЫН шүдэндээ хар цэг тогтсон “шир” тулд юу мэдвэл зохих во? Юуны өм. хоцогт нэг удаа шалгаж бай, Хэрэв аг гЭрхэлд эй шүдний сойзтой бо хар цэг харагднал шүдээ эмчид 9 5 су 3871 үүлж бє ! ШҮД ЭРҮҮЛ БОЛ БИЕ Хоршоонд шүд цэвэрлэх, шүд хор- ҮЭҮҮл” л ЭРУҮЛ хо!їгохоос. хамг х «Мери-Мери» Харин шүдинй эмчид орохоос айж Хайрт хүүхдүүд ээ! Шүд эрүүл бол Зэрэг сайн. оо ху аж бї Үү- болохгүй. Гүпагий лж, шүдний бие эрүүл гэдэг ардын зүйр үгийг са- нийг авч хэрэглэх талаар аап ээждээ мэдрэлийг өвчлүүлсэ! үед шүдэнд паж ин! хэл, юм хүргэх аргагүй хондүүр болдог Та иар 7--8 нас хүрэхэд, шилээр Шүдээ чангаруулах, аажлах чад-учир шүдний эмч зүлэхэд: (шүл шүдэлж цасан турш одлэгдэх шүд лыг цэмэгдүүлэхийн тулд хатуу зүйл г юм, Иймд өнгөцхол шэвээЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА чинь ургаж, нялх сүүн шуд ив СО. идэн сайн зажлаж бай, Ааруул, 9 үүлбэл эмч үзэ- лигддог. Энэ: шинэ шүдээ гамнаж гий, бохь зорэг и» шүд цэвэрлэх, шүд сгүЙ хайрлах хэрэгтэй, зайлах чадлыг нэмэгдүүлэх сайн ол! ургасан шинэ Шүдэид хар цэг тогтож орчилж эх-/ талтай боловч бохийг байн зажилс: шүдээ байнга хамгаалж байх шь чу- 5, лэхийг шүд хорхойтсон гэдэг, Шүд ийас Дотоод рефлецсээр ходоодны хал, г3 хорхойтох її, шүдийг өвчлүүлж тэнд булчирхай ажиллаж амаар орт ирэх п идээт ияц үржиж эд эс нь идэгдэн Хоолыг боловсруулахаар шүүс гаргаж ы тэр бох ясай шүд чинь эмтэрч ил- бэлтгэдэг, Ипгэл ходоод Хоосон " Ванн, рч цаашаа мэдрэл судас гэмт ажиллаа, гол хярлааг олсож эхэлд ээ б ї дал тохиолдоно. юмаа, А Б (9-1 дэх Ингэж хүндэрснээс болис шүд Я!- Иймд бохийг тодорх т бал- !О 28-225 с А тийАН өвдөнө. Ийгээд ч зогсохгүй лах иь» чухал азид идсэний амтанд ЛЬ прагдвал а шүдний өвчидөс болж хоолой архаг Дараа шүд цэвэрлэх зорилгоор 10-15 ГҮ! , 11) аигииа, хэрлэг бФрвил хурал, эд зэрэг Уураг 2 үл АХ дэр їзэй, Олон байхдїа.. Нэгдсэн. Ц.эмнэлгийн хүүхдийн Ёо гэх аг Шүд шио, эмч Д. ХУМБАА Хорхой идсэн шүдний ёзоор нь бохийг олон нийтийн газар |------ЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА ттттттэт ЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА 2525 шы гпшпшистүтолс: ээл иь шилмүүс болдог, бэнх Хэдэн сараар уйтайна. ЭдД- дахгүй мэднэ, “Туйлын Өнвлийн шилмүүс питамил, то» гээр амьтад тун ч сэргэг, өчүүхэн баавгай, үнэг, ятуу зэрэг ам 7 жоэлийн бодїїсоор хамгийй бая- төдий. чимээ гарвал шурхийн ны үс ноос, өд ноолуур Хүйтнээс лаг байна, Жишээ нь сойр царс» “босно, найдвартай хамгаална. уул ил шилмүүсээр голлон хоолло- Тарвага, рам, зараа, алаг- агаан ятуу мг ли х туу мэт ах по, Видний сайн мэдэх Б даахай зэрэг амьтад өвлийн турш үл шилбэрнгүй Тогоо Д, Ё) . ичээнд байхад зүр модны мочир салаа бүрийг 1! 1їЙ цохилт бүрхэгдэнэ, Зарим амьтай с: Ї 2 , шин тэнд хоргодож нуугдсан өт иь эрс цөөрч, амьсгал нь.удааш- Өколы : 7 У) , Эрээ Ё ИТАК хорхой, аалзыг оорийн хур! - рах бөгөөд мэдрэх чадлаа алдаж Элэг Ч) зүй) бие 5227 ч ЫН раа, уран ходолгоолоор нэгжин бие иь хөшинг байдалтай болдог, Д лаацуулча, Мхүү 4 40 82 олж идиэ, Толшуул аанай л мод- Биеийн халуун нь 2-4 градус бүр оор өөр байдалтай өвөл») хүртэл буурах ба сарьсан баг- Өвлийн бэрх амьдралд ши холтсон дор байх өт, хорхойг Уу, урт хэлний тус- шаахайн биеийн Халуун 0,1 гра- бээрсэн, идэш. тэжээл. хом ноос болж өлбөрч эрсдэл | бахим хо ламшаар олис идиэ, дус хүртэд бууриа, Ийм амьтай Амьтан: бүр оволжих өвөр- яг амьгүй мэт байдаг, Тэр ч бай- гаа, ашигтай амьтдыг хайр ХОЛ ОН алах моц ойцлогтой. Үүнд үхэр огдой тугай үмхий хүрэй ичээгий Нь халамжлах хэрэ! 1 7127 мьдралд оөвод хам- үлэмж, ойс ургамад Идоцоля цоолоод хэвтэрт нь ороход тар- хо , с гу гийн хэцүү үе байдаг, 7ЖКилийн ХОбо ХУ АЛ НАД ИРНИН Яаг оГАРТИИВАЙН ВА улсад ал шэн аль ч УЛИралд зохицон байлга бүл 30. шоо. Дорволжиц метр їоогдоно,. Могой гүрдэлд яст оволжих гүүр хэвтри эрэг “г929 шФор 9ронД модны. гол, мочир хураадаг, мэлхий хүйтэн болмогц түнэгий айлгаж цочоох явдал тай ЭаБЬ д 39рэ9 СЕЙТҮЛЭ Үхэр зусаг, жирх ургамлын үр, ам, цав, пүх, огорч омхорсон хот орлы цэцэрлэг, 0) р жа, хур, 22) Хэ гмвдд боргоцон, самар ү!ДЭс хэд хэдэн модиы үндсэнд орж ичнэ, Намар ой мод, бургас улиасны ? Шинээр 2УР2020 27 цнлограмнын хураан: иооцолсон малын өтөг бууцанд орсон могой тэжээлийн. тавцан. хийж үр ла, вэрлэн өнгөрүүлнэ, Сүрэг сүр лацийу нарий хулгана 47: ИЛ0- бие. биеэ. ороож, барьцалдаад риа үүрмэг талх цацаж бай! Мөл гээр ийсэх турлиах, ятуу, тагтаа ан торгоор ХУРВАРОЛ ОДВДАГ холдсонийг хөрзөн ховхолж буу- буга, хандгай, янгир, бор гөрөөс битүү хРлээ ХУлдан Бомдр Үа, л ээ. Усны булга мосоц доогуур дал засч байсан хүн гаргаад Хай- тэй газар хужир марз цацах 40 зар, 4йлий бууц, бургас, малын Я1 шог ЯҮЛЛ бүрийн йа- чихсйй, түүний нь. хуяшрссан лыг та иар хамт олиоороо зохио) у бэлчээрт элбэг Зохиолдоно. Тэд Т177 ТҮЙ МВНОР 1 ЛАН ТТӨД мал долоон байгаад салгаад та» байгуулалттай. хийж, бол! : лор бүри идэх юм эрлэ. Хур, Өвлийг ТҮ, энгүй дилор, раасан тохиолдол ч бий билээ, тэр нь өчүүхэн ажил м бойр, тоншуул, хөх бух модонд амьтай Цаг 1! 7 Өү Дайрах аргагүй зузаан арьс үс- давч эцэстээ эх орны үнэл зоргодоит өвөлигдөг. Өвөлд со» зэрэг ив Шил зҮю шинэ тэй... хапдгайн.. биеийн. халуун лаг болсон ай амьтны өсч үр Уүүв бүсийн ятьтдин ундсэн төг ол орбй боттол тоёрыог ба АЖ “, буурч, сонор соргог чанараа. 1| хэд тэмэр болло и гүсл инж алдахад хүрдгийг амчый хүн ам- С.ДҮНЧЭ? -АХИ ТПОоттөттттттэээЭээЭэсАуүур..... 15252 Г” цриртэнт тэрэн. тилтэчэ өвлтилна үэттттгтл гвтттертэ рт 5 ГҮҮТҮ ХЭГ 4 ч . БАЯН ЦУГЛУУЛГАТ МХЇГ ХҮҮ | . 5 4 Оворхалгай: аймгийс.. Нарийн тээл сумын найман жилийн Хунд сургуулийн Зэмн «А» ангид биц- хай хүү Баяраа онцсайн сурдаг, Баяраа олцсайн сурахын а эрэгцээ «Улаан бүч» аяны жигүүр бүрэ эр амжилттай. аялж баййа. Зөвхөн | «Миний торсон путэг, монголын сайхан орон» жигүүрээр хэрхэй Хүүхлүүл: май хуучин оноо огцсайн сурлагаар, үлал шинэ Ө!ДОО УЛИМ сайн гурилаар чпрмайш Одїїгал ид үе байлаа. ,Аиги танхи МУУЛИД- хол хөгшөөн, ихтэй, Дөл: Дугар, ашгийг сурагч, Ийраптула ТОГ Цог эншут эрилцлаа, Парайтула 40 улирцл лиг рпалан онц сайн суралцаж байгаа юм байна.Мөн түүлий їй 3,4 Дү, гаар шид суралцдаг. 0 дүүг Дїр- маарийчин, Амгаа, Царанцэгэг пар їйл бас л оцсайн суралцдаг атаа, Төд, багшийг айн. байгаа хїлэлийг анхааралтай. сонсо, гэрийн Даалгапрыг йие лай саїй пММол эг ойн, Харин ойлгогч Дөхгү! ом Уу, дутуу. ойлгос0! зүйлла аанаасаа. үгүй. бод багша саа лапиалс ойлгоцоо. бататгал 0! “Даг, Тэд дэвтэр цомондоо. хайртай Хичээлийн бус. цагаар, дугуйлагд суралцдаг. байна, Сурсан Дуу бү” пмор ч зорилгогүй байхан../ зураг марк цуглуулдаг. байсан ЮМ. Х6 рийн энэ. дундаас төрөлшүүлэр хийн эхэллээ, Мйгэснээрээ өөрийн. ох орон, түүний баялгийн талаа шаг зүйл. мэддэг. болж. байна, Миний аан, химїгбиологийн багш Хүн 00: лохоор падад, маш сопин зүйлүүд хэлж өгч тусаллаг. Юм. Би ӨЛоО Орь Доо, Хе лоцгийн. та нар эйр Эгч яяннийна хи, шүлгээсээ. аан дэл. ийртаа люглолс сопирхуулдаг. иашилтай, Ч дүү їлртай чамгүй. сайн. тусалдаг. учраас эгч дүү дориүүлээ онцсайн суралцаж дүүсийн туршлагаас 4) цал та» цилцн. гонэл: давхан иймгийн 001. гон сумын 98 жилийн «ургуули!т 7 дугаар апйгийн сурагч Иара!: тулад гэлс хаяглаг. захиджл бичээ» али ,ээж, багш їйраа балрлуулдаг, рэй, Бас найд иар нь ч баярлана. Шүү Ш, СОДНОМЦЭРЭН мэдэх аялж Файгаатай нь танилцья:«Монц гол орны ан амьтад», «Манай Хө- дөө аж ахуйгаас төрсөн Хөдөлмө- рийн баатрууд», «Д. Сү ХОзатарын амьдрал замнал» «Б, 1, Лепппий ач цар» сэдвээр альбом хи р- бэлтгэж: байна, «ЗСБНХУ-ЫГ ХЭН. САЙН «Монгол бох-2-ын.« цигид сурдаг дүү Амар- р с чүүд» гэсэн зүрэгт танилцуулга таа ц) гыг юан ОАНЫ 17 ВЭ?» РАДИО: ТЕЛЕВИЗИЙН 1о211, ном хийжээ Бас «Ан амьтдын хэд нь р: 2 лиа гэж ярьж байна. үзэсгэлэн» «Спортын гайхамшиг», ч Ийнхүү альбом цугл гыГг ХАРИУЛТЫН «Сансар ЗУүөры сэдвээр маркийн тодорхой чиглэлтэй төрөлжүүлж цуглуулга «Мопгол орны үзэсгэ- хийх нь маш ач холбогдолтой юм. лэнт байгаль» сэдвээр ил захид- Энэ сургуулийн хүүхдүүд Баяраа УРАЛДААНЫ ДҮН дын цуглуулгыг үзэмжтэй сайх- шиг баял ( аг цуглуулгатай болцгооё! гэсэц хөдөлгөөн өргүүлж байна. Ахлах удирдагч ЛХАВГАДОЛГОР наар баяжуулан хийж байна. Би энэ цуглуулгыг зургаг Хүүхдүүд ээ! 1972 оны 12 дугаар са» тайгаасаа эхлэн хийсэн. рын 30-нд тэмдэглэсэн. ЗСБНХУ байгуу- лагдсаны 50 жилийн ой угтаж, МХЗЭ-ийн Топ Хороо, МЗНН, МРТУХ-ноос манай ор- ны ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн пиопер сурагчдын дуйд «ЗСБНХУ-ыг хэн сайн мэдэх вэ?» радно, телевизийн асуулт, ха» риултын уралдааныг 9 д р сарын 10-паас эхлэн 8 сарын хуга- билээ. Асуулт ,хариултын уралдаанд хот, хөдоо- оролцож, хариултаа ирүүлснийг, уравдааны ко» мисс пэг бүрчлэн үзэж дараах байр: эзлүүллээ, 1 дүгээр байранд: пийслэлийн 39 дүгээр сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч С, Дол- горханд, 10 жилийн 17 дугаар дунд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Г. Оюунцэцэг, Өвөрхангай аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Д. Отгонсүрэн нар орж, 1973 опы зун ЗХУ-ын олон улсын пионерийн зусланд явж амрах боллоо. 3 дугаар байраид:-Улаапбаатар хотын 10 жилийн 5 дугаар дунд сургуулийн 9 дүгээр ангийн сурагч С. Маасүрэн, 10 жилийн 88 дугаар дунд сургуулийн 8 дугаар алгийн сурагч Нарангэрэл, Дор» нод аймгийн Баян--уул сумын 10 жилийн дунд сургуулийн 5 Ду” гаар ангийн сурагч О. Очиржав, Улаанбаатар хотын 10 жилийн 9- дугаар дуцд гуулийн 9 дүгээр ангийн сурагч С. Уртиасан, 10 жилийн 1 дүгэг ид сургуулийн 3 дугаар ангийн сурагч Д. Оюун- цэцэг иар шалгарлаа . | Эгч Шарантула ННИСЛЭЛНИН 16 ДУГААР СУРГУУЛИЙН САНИЧУУЛ Асуулт, хариултын уралдаанд хамт лэг, баатарчуудын баг, аравт цөөнгүй Дупдговь аймгийн төвийн 10 жилийн бүлгэм, Улаанбаатар хотын 8 жилийн Т-гийн олиоороо оролцсон анги бүе байлаа, 3 дугаар. байранд, дунд сургуулийн лионерийн 48 дугаар дунд сургуулийн: 7» ангийн пионерийн бүлэг, Сэлэнгэ аймгийн. Орхоны 8 жилийц дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн баатарчуудын баг, цийся лэлийн 10 жилийн З.Дугаар дунд сургуулийн 4-ийц. «Жэ» ангийн пионерийн бүлэг шалгарав. Хандсүрэн 4-ийн .«А» бүлгийн ипнонерийн бүлгийг урд жлыг терөд бүрийн сэдвээр зохиож, нийт сурагчдын сурлагын Чанарыг ахиул- сан байна. л-3 Б, ТУЯА шинийн гтиэшиииииииииии ХҮҮХЭД БАГАЧУУД ӨРГӨНӨӨР ОРОЛЦОНО УУ? 5 тгтыжэээз ё3 » 0Л0Н УЛСЫН ХҮҮХДИЙН ФУРГИНН УРАЛДААН "1971 оноос эхлэп Чехословакийн Энх тайвны Хороо, Олон улсын хүүхдийн зургийц уралдаан зарлаж жил бүр уг уралдааныг дүгпэл шалгар- сац хоёр хүүхдийг Чехослопакт амруулж бай гаагаас гадна 10 хуүхдийг тусгай дипломоор шагнаж ирлээ. Энэхүү уралдаанд манай орны хүүхэд, багачууд идэвхтэй оролцон .тэргүүй эргийц ба. дипломт байрын. шагиал хүртэй сайна. 1971 оны уралдаанд шалгарсан С, Мопхбу- рам, Отгонбаяр иар болоц 1973 оны уралдаанд шалгарсан иийслэлийн 38 дугаар сургуулийн 7 гийн «Б» ангийн сурагч. С, Сонспой, 4 дүгээр ДУНД сургуулийн 5-ын «Б» амгийн. сурагч Н, Ганбаатар иар Мехослопацкийн: пїоперийн аубг аанд уригдан имарсан оанина. ны бүтээц босгох хөдөлмөрт хүүхэд багачуудын оролцлогд, эх орны хогжил цэцэглэлт, дэлхийн олоц орны хүүхэд багачуудын ийтериационалч харилцаа, пөхөрлөлийг харуулсан буюу импе- рналист дайн түрэмгийллийг эсэргүүцэхэ, лэсэц санааг гаргасан зургууд байх болно.Урал- даанд 1--9 дүгээр ангийц сурагчид өорөлцоло. Цааспы хэмжээ ямар ч байж болно. Будгийн харалдаа буюу усан будгаар зурсан зургууд .- байхад болио, Шалгарсан “хоёр хүүхдийг дагалдах шэг хү- ний хамт Чехословакт урьж зочлуулах ба 30 хүүхдийн. бүтээлийг Прага хотоо олон улсы хүүхдийн зургийн үзэсгэлэнд тавьж, 10 хүүх- дийг дипломаар шагнах болаолтой. юм, Т-гийн 9 сурлагатан Д. Хоролжав сургуул: «А» ангийц пноцер ой дээрээ хамгийн тэргүүний бүлгини удирдагч юм. Тэдинй бүлэг хамт 04- моороо соёлч цөхөрлөлийн үүрэгаи" сурлагаар хоцрогдож яваа хүүхдий! сурлагатаид даалган Өгч ё8жил ашгийнхаа сурлагын МиИЙйТ дүнг зхиулсан байны. с, БОДООШ утэлталтаагссалгт оюайциициииииинин 1971 онд арвайн хүүхэд дипломоор шагнагдт сан ба 1972 опд 9. Бүрэнхүү, Д, Дэлгэрцэцэг, С, Монхбурам, А. бапуудорж, В, Хогсбалр, Д. Мандах: Д. Батсайхан, Ц, Ваатарсүрэн, Ц, бат их, Яруулии иар дипломаар шагнагдсан. бай- на. Энх Тайппыг Хамгаалах Мопголын Хороо Чехослорйнкийн Энх Тайшил Хороо, Энэ 1979 онд «Иарт ертөнц энх тайвны төлөө» содвоар хүүйдийл зургийн уралдаал дахин аарлан бай иа. Уралдаанд шалгарах зургууд нь Энх тайк- цинцинцийатцэ тий тээ шитиэттээїййиэээтэтээээт этэ этэ иг шинийн Уралдааны материалыг энэ оны нэгдүгээр сарын 20-наас хоёрдугаар сарын. 28 хүртэлх хугацаанд «Улаанбаатар, Энх тайван, цайрамд лын ордон Энх тайвцыг. хамгаалах Монголын хороондо гэсэн халгаар хүлээн авч 3. дугаар саг рын 10:д дүнг гаргана, Авуулс лавлах зүйл байвал доорх хаягаар. харилцах буюу. 26991, 21405 дугаар утсаар прьж болло, ЭНХ ТАЙВНЫГ ХАМГААЛАХ МОПГОЛЫН ХОРОО 2 АА НИЙ ГАР “27772222 ., ынс Төв. Хорооны хэлтсийн орлогч эрхлэгч Я. Тойвгоо, МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны пэгдүгээр нарийн 1 эь. бичгийн дарга Ч, Пүрэвшжав боло! ! МХЗЭ-ийп Төв Хороо, МПБ-ын Төв Зовлөл, МБТСЭ-ийн Төв Зөв лөлийн удирдах хүмүүс оролцлоо. Цом булаалдах цанын уралдаа-, ны нээлтийн шугам жагсаалд та мирчин сурагчид жигдрэн жагсчээ Тэмцээний ерөнхий шүүгчБНМА У-ын спортыг гавьяат багш Ц.Дар- саа, «Пионерийн үнэн» сонины хариуцлагатай эрхлэгч Ц. Дашдон- довт рапорт өглөө, Ц. Дашдондов гэмцээнийг цээнс хэлсэн үгэчдээ: -- МАХН, МХЗЭ-ийц ХҮ их хурлаас коммунист хүмүүжлий! нэг чухал бүрэлдэхүүн хэсэг бол сон биеийн тамир, спортыг бүх талаар өрнүүлэх нь ХЗЭ, пионе рийц байгууллагып зорилт боло хыг заасап билээ.Энэ заалтыг хэ рэржүүлэхэд ил бүр болдог «Пионерийн үнэн» сонины цэрэм- їкнт цанын уралдаан чухал ач хол богдолтой юм, Манай соницы “цэрэмжит эцэ тэмцээн нь биеийн тамир, спортыг бүх нийтийн хүртээл болго, өсвөр үеийнхэнд бне бялдрын үв тэгш хөржил, хөдөлмөрийн болон ёс сур- ны шилдэг чанар, хамтач хү- зориг хатуужил блгох зорилготой юм.Энэ жилийн цагын уламжлалт 13 дахь уралдаан нь МХЗЭ-ийн ХУ их хурлын шийдвэ- рийг биелүүлэх гарааны анхны Жил болж байгаагаараа бас онц- логтой байга гэж цохон тэмдэглэв, Энэ жилийн: уралдаанд төв, хө- дөөгийп 8,10 жилийн дунд С гуулийн 200-гаад тамирчин су- рагч зандан хөлгийн зоон дээр хүч чадал, авхаалж! самбаагаа сорилц- лоо, Охидын 23 им-ийн зайн уралдаа- наар тэмцээний ажиллагаа эв. Энэ зайд уралдсан 50 гаруй та- мирчил сурагчдаас нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуулийн сурагч Ж, “Цэрмаасүрэн, Я. Цэвээпжав, Дархан хотын 10 жилийн сургуу- лийн сурагч Л, Урапчнмэг нар хурд хүчээрээ шалгарч эхний гур» ван байр эзэв. Охидын 8 км-ийн "уралдаанд 14 дүгээр сургуулийн сурагч С, Мөнхжаргал, 52 дугаар сургуулийн сурагч Н. Эрдэнэчи- мэг, 5 дугаар сургуулийн сурагч Ц. Энэбиш нар эхний гурван бай- ранд орлоо, : Хөвгүүдийл 8 км-ийн зайд пийс- лэлийц 24 дүгээр сургуулийн су- рагч М, Цогтсайхай,-482 дугаар сургуулийн сурагч Ш, Алталгэ- рэл, 30 дугаар сургуулийн сурагч С, Баярсайхан иар 1, 2, 8 дугаар байр эзэллээ, Өвөрхангай аймгийн Хужиртын 10 жилийн сургуулийн сурагч Л, Дорж, Төв аймгийл товийн 10 жилийн сургуулийн сурагч Д,Он, нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийн сурагч Л.Ганболд иар ховгүүдийн 5 м-т эхний гурван байр эвдлс» лээр тэмцээний. ажиллага... шун- тарлаа, ЗАНДАН ХӨЛӨГТ | ! ! 1їнїэхэа орсон сэвсгэр цасты ЇСЗ хаш цагаа өнгө, сэрүүн цэнгэг 8. агаар, цэпхэр, улаан туг лоозун- гаар чимсэн уралдааны талбар энэ зүхэл хэний боловч хараа булааж сэтгэл татах Нь таатай. Саяхны цэгэн ням гаригийн иар- ваг өглөө. Хүүхэд багачуудын хам тийн хайрта дотнын хэвлэл «Пионерийн үнэн» соннны нэрэм- жат цанын уралдаан 18 дахь удаа аа Хандгайтад боллоо, : дааны нээлтэд МАХН-ыг ”рооны” хэлтсийц эрхлэгч сажав,Ц, Намсрай.МАХН- 9 Өураг дзэр (зүүн гараас) Хөвгүүдийн Э км-ийн зайд эхний турван байр эзэлсэн сурагч Д. Оч, Л, Дорж, Л. Ганболд нар Зураг дээр (зүүн гараас) Охидын 2 нм-ийн зайд түрүүлсэн сурагч Я. Цэвээнжав, /К, Цэрмаасү- рэн, Л. Урашчимэг нар “ Нийслэлийн 10 жилийн 14 дү уралдаанд 8 дахь удаагаа тү шилжин явах цом авлаа. ЗУРАГ ДЭЭР: Тус сургуул тийн «Пионерийн үнэн» сонины нэ гаа түрүүлж аварга амжилтаа хадга хын 8 жилийн сургуулийн Рина багш Багийн дүнгээр 8 жилийн сур- гуулиудаас Торхурахын 8 жилийн сургууль зургаа дахь удаагаа, 10 жилийн сургуулнас 14 дүгээр сур- гууль 8 дахь удаагаа тус тус тү- рүүлж, аваргын амжилтаа хадга- лан «Пиоцерийц үнэн» шилжин явах цом, алтаа хүртлээ. 8 жилийн (497:111115) медаль 4, 80 дугаар сургууль 58,70 оноогоор, 10 нш- 03 12,52 дуга ар сургууль 95,98 оноогоор . дараах байрыг өзэллээ, Дараа өдөр” нь Монголын пио- нерийн ордонд болсон уралдааныг дүнгийн Хурал дээр тэргүүн байр эзэлсэн баг, тамирчин сурагчдад «Пиноцерийн үлэн» сонины нэрэх- жил шилжин явах цом, алт, мөнгө, хүрэл, медаль гардуулав. Мөн уралдаалд сурагчдаа сайн бэлтгэж амжилттай оролцуулсан нийслэ- лийн 14 дүгээр сургуулийн дас- галжуулагч багш Тойв, Төрхура- хын 8 жилийц »Сургуулийн багш Рина, 4 дүгээр сургуулийн багш Юра, 80 дугаар сургуулийн багш Япкмаа, 52 дугаар сургуулийн ич цаш-а тэг саг РЫН ХҮ үХДИЙН Х Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэцлэлийн комбишатад хэвлэв. Ш .- г| р | 8) | Ё | | ! | ! | 3 Н 1 гээр дунд сургуулийн баг цанын | рүүлж «Пионерийн үйэн» сонипы | 0 Тойв багштай багийнхан 4. рэмжнт цанын уралдаанд 6 дахь удай- лан шилжин явах цом авсан Төрхура- тай багийнхан Зургийг С, ЛУВСАНШАГДАР багш Дашдорж 12 дугаар сургуу- лийп багш Батхүү нарыг алт, мөнгө, хүрэл, медаль, 1,2,83 гаар зэргийн дипломоор шагиалаа, Тэмцээний дүнгээс үзэхэд баг, тамирчид уралдсан бараг бүх зайд урьдах амжилтаа ахиулсны дотор охидын 2 км-ийн аваргын амжил- тыг 2 минут 07 секунд,хөвгүүдийн 8 нм-ийн зайд: минут таруйгаар ахиулав. Насанд хүрэгсдийн 1 дү- гээр зэргийг 14 дүгээр с - лийн С. Мөнхжаргал, 52 хусаад сургуулийн Н. Эрдэнэчимэг,Л.Цог- золмаа.5 дугаар сургуулийн Ц.Энэ- | биш, Төв аймгийн төвийн 10 жк- | ! лийн сургуулийн Отгон нарын 5 сурагч шинээр биелүүллээ. “Мөн хоёрдугаар зэргийг 13 дугаар сур гуулийн Хишигиям пцарын зэрэг 48 сурагч давтап ба шїїшээр: бие- лүүлэв. Ийпхүү манай өсвөрийн тамир- чид маань урьд урьдаасаа улам оргилууйг амжилт гаргаж шииэ оныхоо спортын гарааг олго їа6- | хаатай эхэллээ, ! Н. ЖИГЖИДСҮРЭН ЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ 5), А--51708 Ипдокс--14120 , ё Р ттээл М"1772727:17271777-:217727 г8өФӨОРӨӨФФ й НЭГ ох иирий . 4 Д.СҮХБААТАРЫН ТУХАӨИ | «..4.Д. Сүкбаатар бод мопголын ардын хупьсгалт цэргийн ерөнхий , тогтож байгаа төрж гарсан хүн, харц ядуу, 29 настай, Залуу хүм гэхдд ер бусын 30- ригтой, энэ хүний тухай ард түмний дунд «Бадтар хүн» гэдэг домог | тэгэйт дэлгэрчээ, Ардын хувьсгалт намын идэвхтэй бүтгэлткий шэг, | монголын шилдэг уршг илтгэгч, цэргийн эрдэмд болон бусдыг сургах, ! өөрөө суралцахад дуртай, Зоплолт орос улсын талыг богтай баримтла- на. Оросоор бага зэрэг ярииа» гэжс Эрхүүд ажиллаж байсан Комиц», тєрний твлоологч (Борис миЙЛГЭЛ ПИ, Лопишд илгээсэн 1021 оны ( гэсэн албан. ! дайжин сайд, монгол оронд шинээр арван нэгдүгээр сарын 2-ны 6)-д /МА195 , Сүхбаатарын тухай тодорхойлжээ, 1 Миний аав ловч жүүхэд багачуудыг ялгалгүй энэрэн хайрладаг сай хан Фамтай хүн байв/ Аав маан, хүүхэд бидэнд їом др! Иэмтэй, номхон даруу ёс журамч, цэвэрч инмбай, хоту хэзээ ч уурлаж уцаарладаггүй, хэнай 00 Тавшгай, үнэнч шударга, сургамжилж зажидагсан, бас чөлөө зай гарвал хүүхэд бидэнд гүйх, харайх, тї тай ямидэХ зэрэг боловсон тоглоом зааж, үлгэр, Озилич дили: Юн, эв зүйг олл: гэр орны ажилд туслолцууллг дуртай хун байсан юм АРДЫН СУРГУУЛЬД 1921 онд байгуулагдсан анхдугаар бага сургуульд ми бий эцэг ипмайг оороо дагуулан. очин багш Талииилмд Энэ хүүг танай сургуульд оруулж төд шаш, болго! хооройдоо. эртэй, тусч байхыг Тамга сургуулиа. «ийгүүлэй удирдан олоц шан» цараа рд номд хичээчгүйлэн сургахиг хүсий, Улс торд 3111: эрдэм номтой хун маш их хэрэгтэй бийїй гон аахи ДУРСГАЛТ СЭЛЭМ 1971 оны 11 дүгээр сарын 7-ид Зовлолт Орос: Улсыг ини тариачны. улаан брмийн.. жанжин М, 8, 4рун зард бэл ни Шшармад алттай өрдэнийц үнэт чу ингэсэн 4 11|Солмээр:. бид 10гД0М байхад ийн 77 лигүй, Та иар ийж их хүний дурггал болгосон удирдагчийн хүү ярьж байна 18 :, тныгч т г тал 7 , | . (313С!1:13 4 7Н(ЇЙг 1 РОЛОТА (9 НАР ЛЭГДЭГТ (ЯГ 1А ҮҮ її | ) , ! ШШ НСУЛЛЭЭРГИЙ! 10109 ҮЭ39ЭЛ, 80 ЭЛУЭН ВЛЯГТУ!Л / 73) ! | ! 1) , /4 7 | 21 | 7,797.) амаа. ” Ї 2 ? / 4 / д 4 1 (0 (0 1 Г ї / 1077 Ш 4Ж Ш. ї ! | її ЙГ | (77 1.Оухалглрын зална /їнгалц А ни | )) 1 энгийн хууллагыл Тө! ! | 1 | 1 1 1| ) 8 л Өлийн г0їЙЛ | | 7,4 ШиМа) ) (ша, : 1998, , ирээдүй чинь шүү! гол Ї Манай Сүхбаатар 11 ард “олондоо 1? сургасан юм, Нүх монгол Д хувьсгалт намаараа жолоо. залуулж Сүк жанжиы саасан замаар явж байна, "Колоо: биш ойрхон болсон коммуниамын Хосгүй оргил улам ч тод гэрэлтэн. байна. Д. ДАВААНЯМ харилцаанаас бичигтээ: үнэл эрдонийн зүйлээр тоглөнс иахиц болох” билээг 10071» ойрлоос. Галсаилхүндэв” дүрогүйтох иь ихсээд байгаа ом, хашрааж, оголгүД. болохгүй. гоцс бүволр мин, ондор бай- шинтийн багаиайс” уяад: Похдод маййь -г /Гаг иар үүний! дууриаж болохгүй, Томдотой: байцгаагайрайг "арын болох гүй шүү гээд лисан юм. /Ааваасааг апсан цорын ганц шийт год мацны энд байлаа, Пиопер суршчид аа! Гандацг бууршгүй. мопхийн гайг иатай “,Алстоц, алдар. цуутай. ахмад. үсиїїнхнийхэр ариу!! ийг аац чанарыг оплон анч, ажил. ходолмор, ондор бүтээлийн озэд болсонц аав эж, ах огч ШИР ЇШэр дууриалаар сурч, ходолморлог торолх: хайш 7 11, гай» саг, эх Орог, ард лтүмэгдээг ихийг бүтээх цүүгт гартаа” хүсэн сроос| , "Ч Сүхбаатавын хүү, болтгэл хуулилаа"Ь, улЛалН » « ! 1117 30 ДОХЭЖИЛДӨЭЭ. / 07) ян ҮнсГ л үнанийг 1970 ёл нэгдүгээр, їнийг 014 , ЛДАА. ) ( й , р сїїн Й 15101077 К.саннннинн ЛА Г / 1 1 | » 41271111 л сухвадтарын 1орэс-Ї! |. ВЬЕТНАМД ї ! Ї ! , Оснор: бидний | ”-эрк сайкан” 1) жаргалын толоо | Д 1111) Орлог жанжин | бэрх хэцүүг Ї Г ЗИАЧГ 1 даван туулж Н | ЗОГС “11001 |. Тулсан дайсны 9 191Ю897119 ё ! давуу хүчийг ч | пад ийргой Ялсан хувьсгалын 1973 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР СЛ- ! ляруугалдрыг РЫН 27-НЫ ӨДӨР ПЛРИС-ХОТ- СУР АМННЭ маг цан | НОО КЛЕРЕР ТУДАМЖ: ДАХЬ Шин ачтаг лон ОЛОН УЛСЫН ВАГА” ХУРЛЫН Лопин багшийг ОРДОНД ВЬЕТНАМД ДЛАИН нь | түшүүлж | ЗОГСООЖ ЭНХ ТАЙВАН БАЙ- Туулж явах ДАЛ СЭРГЭЭН ТОГТООХ ТУ | зам тань гожС! 1 ХАЛИ ХОРИН ГУРВАН ЗҮЙЛ БУ. гэрэлт бӨЦМВЭА.. ХИЙ ХЭЛЭЛЦЭЭРТ. ВЬЮТНЛ- 2 гэтхагтгийх АААНЭГ МЫН АСУУДЛААР ПАРИСЫН Л коммунизм | К11001(031150101171 ОРОЛЦСОН ДӨРВӨН ЭТГЭЭДИЙН ТӨЛӨӨ ЛӨГЧИД ГАРЫГ ҮСЭГ ЛАА, ) АМЕРИКИЙН ИМПЕРИАЛИС- ТУУДЫН ЯЛТ ТҮРЭМГИЙЛ- ЛИЙН “ЭСРЭГ ВЬЁТИАМЫН БААТАРЛАГ. АРД 11720111717 олон жилий ТУРШ ЯВУУЛЖ ИРСЭН АРИУН ШУ- АРГА ЭРЭЛХЭГ ТЭМЦЭЛ ЯЛ- ЛАА. пал СЭРГЭЭН БАЙГУУЛАХ "ЗУР- пОСГОХ БҮТЭЭН ХӨДӨЛМӨРТӨӨ ВЬЕТНАМЫН АРД ТҮМЭН И?Т- ГЭЛ ТӨГС ОРЛОО. | | | | .4 7 | ! Эих тайшиыг бэхжүүлэхийн толоо. олон. улсын Лепиний шагналт Фрапциц: нэрт зураач Пабло ни. кассогийн өйх тайвны сэдойг зуг рас, . жэлээээлээээээЭэээээээээээээч БИДНИЙ БАЯР Онцгой мэдээ, Пиотцам цутагт дайн зогслоо Орчлон далар Шударга. түминй гэмцэл яллаа 11 айа дотно Пнетнам хүүхдийн хүсэл биеллээ Царлаг. монсолын түмэн үрсийн сэтгэл балслаа! Иийслалийн 23 дугаар, СУРЧ түүлийц 2-ыц «ЛА» анин сул 127 Д. ХАЛНУШ илгээлтийн мАЛЧИН МИНИЙ Онгорсол опы памрыг хуучдаар билээ, Балнхонгор хотын. «Пом хөн» зочид буудалд илгээлтээр хо доо аж ахуйд очсон малчин залуус ирцгээж, тэдїий дунд Бат-очир баа тар эцгийд ёсоор хүүхэд бүртэй уулзап, сургаж. байлаа, Аймгийн ХЭЭ-ийн: хорооны хоёрдугаар иа- рийн бичгийн дарга. М.Мянганбу 1) Манай: Бат-очир баатар гээлтийн эзэн арван залууг дэгуу лан оор шигээ баатар, болгохоор Укйинст суманд, ажиллаж . байгаа, Кроос манай аймгийн хоёр малчин баатар ЯхХацар Бат-очир, нарын" шавь сум бүрт бий гээд. олон за» луусын нэр дурдах "ь сурагчийн ширээнээс: сүргийн. бэлчээрт оч» сон хүүхдүүд байлаа, Баатар Бат очир мал маллах арга, сайн. мал- чин болох залуусын тухай ярих» Их ажлын зүг жолоо юугаа залж, Ирчүүн хөдөлмөрийн алхаанд түмний хамт тэмүүлж 1їрэ эдүйнхээ зүг “зориг бадрангуй алхаж яваа Илгээлтийн эзэн билээ би Магнаг торго шиг талдаа соёлын үрийг тарьж Манант хөндийн эхэнд буянт сүргээ , хариулж Манхан толгойн хөвөөгөөр эрийн 2 хийморь сэргээж Мандах сайхан ирээдүйд хүлэг морьтойгоо зорьсон Малчин билээ би! Хэнтий аймгийн Батширээт сумын Батжил нэгдлийн Онон бригадын малчин МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэн Н. НЯМ-ОСОР Ч, Халяихярваагийн зурсан рагт хуудас Зу: ПЭГДЭЛЧДИЙН БАЛРЫГ ТОХИОЛДУУЛАН ЭЗЭН ХҮҮХДҮҮД ТА ПАРТАА ППОНГРИИНН ЦОГТОЙ ХАЛУУН БАЯР БААТАР ЯРЬЖ ХҮҮХДҮҮДЭЭС. БААТАР. ТӨРНӨ ХҮРГЭГЬ пАННА даа бүр ч сотгол дүүрэн” баяртай байдаг гэн Миний шань арван. хүүхэд одоо хэнээс ч дугахгүй малчид бол сон, Хэлсэн үгий минь туйлаас ай» хаарч, оородийн ажилдаа хорэглолс байна. Эд маань бидний дэргэд -оц дөр боловсролтой, хогжим тогло. Дог, дуу дуулдаг болохоор иь суу- рийн сургуулийн багшаар тавьдаг юм. Хөдөө путаг гэдэг луу малчдыг ажил б бай төдийгүй, ШИШЕННТЭ їг тал- ( ДУУ хуур хапгилан хогжлийн сайхан. бүрдэх боллоо, Мипий арван хүүхдээс ааавал баа- тар торпо. Чухам үүци толоо. би хүүхэд шигээ цайлган сэтгэлтэй баяр баясгалантай ажиллаж лвдаг ом Дад гэж ярьсан юм. илмын шин СҮРЭГ Папихонгор аймгийн ерөнхий болон ролын сургуулийн ииолер сураглид «Сүг Пиайгуулан рэг хамгаалах їнхэрлол» цэгдлийн мал сүргийг онд мэнд. оруул Дар сшїїхан заншилтай. билээ, Аймагтаа тэргүүн ипап, Палплиг сумыг ЛУнД сур туулийн «Сүрэг хамгаалах. нөхөрлөлөсх шиг ахлагч їшопор, 1.ЦИлмгарийтай:- уул пйхлд -» Ойшорсон ил нарацуль ом хон» ТйВийг тэжээн, гарсан. толий-.ї». бүрэн бойшуулаад 100 толгой болгор, өсгосол, Одоо толог, барлоц голдуу 231 мал тэ эдэн байна, Онд мэнд оруулаад, хавар їїоос поолуурыг ир бүрэн. ашиглдсны дараа нэгдэлдээ огно. гэж ярив, Энэ ид» хорлолиїн хүүхдүүд, мал тэжээх арга ажиллагаа, тэжээлийн Пйорм хэмээг сайн мэддаг болжээ, «Сүрэг хамгаалах цохорлод»-ИЙН аж» лаараа эднийтой энэ зэрэгцэл япаа Бал!!- цагаан сумын дунд сургуулийн похорло лийлхон 1972 оны памар цэгдлээсээ ду!» даас доош тирга хүчтэй эг Иасны 209 мал хүлээ! авчээ. Нохорлолийн аоллд- лийн ахлагч Ганбат охин: Мапай нөхорлол 37 гишүүнтэй. Зовлолийн гишүүн. ппонер Батсайхан, Д. ЖИГЖИДСҮРЭН Булшнэмэх, Х, Мядаг ТЧУбиг, идэвхгэй 2----- -- ш--- ---3 ш-шшш жш--)иисл Уламбалр, Ш хоёрхон їилийн. омно улаан бүч зүүсэн охин сургуулийн тан ХИМД үе тэнгийнхэн1 ээ. бужигнал- даж явжээ, Наймдугаар анги гучин | нэгү үлээ төгссөнөөс 11 охид, ховгүүд эвлэлийн илгээлтээр малчин болсон байна. Уламбаярынх ойл жил «Олон овоо» гэдэг газар оволжилж байна. 5 Илгээлтийн н Уламбаяр малчин болсон анхныхаа Жилээс эхлэн сай! нэгдлийн. хоньчин Уламбаяр үеийн нөхдөө төлөолж сэтгэгдлээ ярихдаа: -- Эх орны аль хэрэгцээт газар нам уриалж, МХЗЭ залуучуудаа ил- гээдгийг, тэр газар нь оргилсон Хөдөл- мөр, аз жаргал хамт байдгийг бидний үеийнхэн сайн мэднэ, Аав маань сур- гуулийн аж. ахуйн эрхлэгч байсан. Гэвч манайх гэрээрээ хөдөө гарч мал- чин. болсон. БНМАУ-ын хөдөлмөрийн Ї ажилласны. Учир нэгдлээс иь орон баатар 7Кагварал гуайгаас илгээлт гардан авсандаа бахархдаг. МХЗЭ-ийн илгээлт маань ирээдүйн аз жаргалант амьдралд хүрэх томилолт юм. Малчин золсон анхныхаа жил манай суурь 535 опиноосоо 535 тол бойжуулсан. Зундаа хонь. саадаг, Отроор лийт сүрэгтээ тарга хүч сайн аваХуул- лаа. Одоо шинэ оныхоо ууган толийг авахаар сэтгэл, яаран хүлээж байна. Цагаан сар гарч, цагийн уриц айлчлан ирлээ. «Хөдөөд сүргийн дэргэд 00- ловсролоо ахиулья!э»гэсэн Хөдөлгөөн орнөж бид бие дааж аравдугаар анги төгсгөх зорилттой байна. Малаа мал- лаж, ном уншиж, кино үзнэ, бүжиг- лэнэ.., Хөдөөд юм бүхэн бий яриаг малчид болох х хөвгүүдэд зориулж болохоор шийдсэн. Хүн байвал Говь нутагт сайхан. шүү. Манай «Шинэ зам» нэгдэлд ирж болно. Тэгвэл та- нилцэя ,Хамт ажиллая... Төвийн мАлчин 11) 7 явж сууцны байшин барьж өгчээ, Өлөөгийн говийн малчид ч ийнхүү тохилог бай- шинд суух болжээ. Би өөрийн элтэй охид байна. Малчин Одоо манай орны хөдөөд Уламбая- рын үе тэцгийн 10 гаруй мянган охид, хөвгүүд МХЗЭ-ийн илгээлтээр гарч ажиллаж байна. Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай. сумын «Шинэ зам» Уламбаяр өдийд хонин: сүргийнхээ “ТЭДНИЙ ГАРТ ИРЭЭДҮЙ БАЙНА 48 дугаар сургуулийних тал- хим.., Багш, шавийн чуулга уулзалтыг Найрамдлын районы ХЗЭ-ийн хороо, ардын боловс- ролын хэлтсээс зохион байгуулж гурван үеийн төлөөлөгчийг орол- цуулав. Тус районы эвлэлийн лон бусад багш нартаа чин сэт- гэлийн баяр хүргэе гэлээ. Багш нь шавьдаа, шавь нь багшдаа хичнээн их хайртай байдгийг багш шавийн чуулга уулзалтаас улам сайн ухаарлаа. й ) Э Чуулга уулзалтад оролцсон хорооны пнарийл бичгийн дарга БНМАУ-ын гавьяат багш Б. 2, Арьяашарав, 2 Гомбосүрэн гуай, -- Өсвөр үеийнхнийг нам, ард түмний хувьсгалт баатарлаг -- 14 дүгээр дулд сургуу: дайчип уламжлалаар хүмүүжүү лийн багш, ардын гэгээрлийн лэхэд энэ чуулга уулзалт чиглэ- сэн юм гэв, Уулзалтад багшийн багш, багш өөрөө, шавь нь үг хэлцгээв, 33 дугаар сургуулийн багш ардын гэгээрлийн тэргүү- лий ажилтан 7К, Хаянхярваа, -- Хүүхэд та пар цаг алдал- гүй суралцах хэрэгтэй, Уйгагүй тэргүүний ажилтан 7К. Цэндсү- рэн 4 мянга “гаруй шавь- тай гэсэн. Ипгээд бодохоор багш хүн гэдэг хичпээн их алдар хүн: Дийг тээж явиа вэ? Бид сайн шавь. иартай, Тэдний маань гарт ирээдүй байна гэлээ, МАНАЙ. СУРВАЛЖЛАГЧ ходолморлох чухал... Би олон шавьтай. тэдиээрээ-. бахархдаг гэв, Хаянхярваа багшийн. шавь залуу багш. Д, Дархижав, Надад их дүйлийг сурга- Хаяихлярааа. багшийнхаа сургаж хэлсэн бүрийг ямагт са: ная ажиллана. гэлэд, Дархишцап багшийн... шавь 10:51 «В» ан гийл сурагч эвлэлийн. гишүүн 9, Оюун, Хайрт багш Дархишан бог ! ташаан) Гийэмөвлс ммлогчиннгтт гэвмилашэлл) шлвлжвь Өвцласаст су. БИД, БАГШДАА ХАЙРТАЙ, ТОМ БОЛООД БАГШ ШИГЭЭ САЙН ХҮН БОЛНО. 24 5 суүлууллалс КИСТГЛ127 су/шилс “ ПЭР ПИОПЕРУУДИЙ!Г АМЬ, 1РАЛД ХАМГААЛАХ НӨХӨРЛӨЛД ишилладаг, Салхан улсын аварга төлцүр 711, Молом, Д. Сүхбаатарын одонг хоп, чиц (0, Сүрэндулам.. шарил. тэргүүн малчдаар малыг. тэжээллэг, арчилгад чаллагаатша талаар яриа хийлгэлээ гэн Эдний малын байр нь дулаан, тэжээл хүрэлцээтэй, Хүухдийн идэвх урам ло риг маш өндөр байна «Сүрэг хамгаалах нөхөрлөл»-Ийн ан» лыг жил дараалан... сайн... удирдан, зо хийц байгуулдаг идэвхтэн пионерүүд тус аймагт олон бий, Эдний пэг иь» Баянбу- Лаг сумын ДУНД СУргуулийн пиопер р, днхтайпал юм, "Тэргүүний малчдын арга туршлагаас сурах, зоотехийнч, малын эмч иаралр хичээл дзаллгах, бие дааж мал маллагдл ны арга туршлагаас сурах зэргээр ал а царийн төлөвлөн түүлээ хэрэгжүүл иїлладаг,.. Салхан Баянхонгор айм гийн. Ардын Боловсролын хэлтэс, нэгд лийн зөвлөлөөс «Сүрэг Хамгаалах тэр. ху гүүний. нөхөрлөл». шалгаруулах ур дааны болзол зарласан юм, Энэ уралдааны болзлыг «биелүүл «Мэнд сүрэгтэй. нохорлол» болохоо Аа Р УБ ЯНЦАГАВ17 Баянбулаг, Шинэ жинст. сумын. сургуулийн. пионерүүд оицгой. мэрийг ажиллаж байна. Л, БАЛДАНДОРЖ («Пионерийн үлэн» сонины 1972 оны ээлжит. шаглал хүртсэн идэвхтэн би- чигч) МХЗЗ-ийнХ У! 77-У-47.4.7 4271-5115) 11717, 17, 7: 4:-1:1::12:171:22--5 - шоле/ам МЛлЭХЭЛ г 4 оайгаа бэлгийн улирлын харагчин Үхэр жил-Нэгдэлч- дийн баяртай амжилт бүтээлээр бэлэг барин золгохоор говь путгийн цэлмэг дэргэд айлчлан ирж тэнгэр дор хопин. сүргийнхээ дэргэд сэтгэл баясан яваа даа, л Д. ЖАРГАЛСАЙХАН 4 БАГШ Тал бүрхэх хонин сүрэгтээ Тарга авахуулах сургаал. 2. сонсохоор Баяр хоөрөөр аав минь Баатар хоньчин өвөөгийнд, онно. Мянган сүргийн эзэн хоньчин Миний аав баатар багштай. Улсын нийслэл Улаанбаатараас Ууган, эгч захиа ирүүлж Орос ахын шавь болсон Онцгой баяраа сонсгосон байна. Үйлдвэрт ажилладаг миний эгч Үнэн сэтгэлт орос багштай, Ээжийн ерөөлийг сэтгэлчлэн бүтээж Эрдэмтэй хүп больё хэмээн Аймгийнхаа сургуульд анх ирэхэд Ааш сайхан багш угтсан ЁМ. Бичиг номд уулаас хайртай Бид цомоврөо эрдэмт багштай С. БАЗАРСАД Ї | Ї | Ф: Фооилоралл ишииннтйтотиэититии ЖАНЖНЫ НЭРЭМЖИТ ГАЗРУУД Хүүхдүүд ээ, Их жанжны маань алдраар овоглосон. олон нийтийн байгууллага, үйлдвэр, 1920 отл гутгаар лбис байсан сайхан хунисгалт үйл лэнлыг аохиоц байгуулал сүүлчээр Эрхүү болон буриад 1» тэрг байлга, Сүхбийтар ах ярихдаа яруу ТОД ирьдаг байсан. Хүүхдэд маш их хайртай, Тэдэнд 001), ЧИхЭр огч эрдэм Помтой хү! болоорой гэдаг байн, Энэ үелс ахлэн би. Сүхбаатарын хупьсгалт илд туслан, мэдээ баримт, хоол унд цартилан нарт хүргэлс өгдөг боллоо, Ялангула уриад нутагт Д.Сүх їпатарин тухай олон дуу, шүлэг гарч онд Дуу, шүл гийг олдцг түмэнд сурталчлан тапиулах ажилд идэн сургууль, гадаад, дөгөөдөд цөөнгүй байдаг билээ, Та. нар Д. Сүхбаатарын нэрэмжит энэ газраар аялж хамт олонтой иь захидлаар харилцаарай!. Их жанжин Д, Сүхбаатарын пэрэм жит газрыг дор сийрүүлье, тэг оролцож пилай гээ Дулмаа гуай ярий, , Сүхбалтир жиш тухай дууг Ч. Дулмаа гуаїї сар їпэмс ом болгоц гаргахаар болтгэлс байна, Дулмаа гун цомыг сад тухай цган Дууг "Гомор аоригтой Сүхбайтар ап ЭНД сийрүүлиг "Түмэн лангайс өгөхгүй л лэ - 1. Амгалангийн клуб өо Ц. Дулмаа гуай өдөө 00 цастай, хоёр торийн нүүр “Тог лорилгийг ин түшиглээд Е л : А.ү Е ҮҮСЭН пстанг буурлын нэг, Түүхт Ленпидоо хүргэнэ дээ: Ё таүсчлыгг 3 уг ЦАЛЬЫын Д.Сүхбаатарын тухай дуу шүлэг сонсоё гопол ма Урдаас ирсэн О Х0шатаригал У цай Дулмаа: гуайтай ууллаж арилцаарай гэж Улаан Олон мипгаар өгөхгүй л лээ 3. МАХИ-ын Төв. Хорооны баатар төмөр замынхан прилцдаг иь учиртай 1м, Ухийн санаагий иь Дэмжоэд, дэргэдэх намын дээд сургууль Дулмаа гуай. арван хоёр. цастай. байхдаа. анх Улилнон багшдаа бариалхуулиа даа 4. Одон тэмдэгт тусгай хо- Д.Сүхбаатарыг харсан байна, Ийнхүү Дулмаа гуай багадаа Сүхбаатлрын тухай ху -- Тйр бага. байсан, Пэг Удаа опчин охин бии гах болон ардын хупьсгалын ач тусиыг ондор үлэлж олон 5. Хэвлэлийн комбинат Цайдалгийн хамт путгийн айл Бурмаасамбуугийнд түмднд сурталчлах ашлыг. дуугхболойц. эгшгээрээ 3 6. Улаанбаатарын 1 цахил- очоод байн, Гэтэл тоэдиийд цэг тапихгүй ондор хүй олон түмэнд ойлгуулан түгээлгс лж, гаан станц Т. Нийслэлийн: 11 дунд сур- гууль 8. Цэргийн ерөнхий дээд ирсэн нь -Д. Сүхбаатар байлаа, -н--"-“--"-нН --- Сүхбаатар, ааш ----------сү-ү-Ы“П-Ы?П--!ПЫ--------“-“тгт-- СҮХБААТАР, ШИГ. СУРЧ ,ХҮМҮҮЖЬЕ С. ДАМВА байгаа. Д, Сүхбаатарын | тарин ажилч хичээїїгүй зан чанараас их зүйлийг мэдэж авлаа, Мөн 100 га» сургууль руй ном, Д. Сүхбаатарын тухай 10 га- 9. Хужиртын рашаан амралт Их жанжин Д. Сүхбаатарын: мэн. дор амжилт гаргах үүрэг авсиаа руй огүүллэг уншиж тэмдэглэл хотлол 10. Монголын пионерийн дэлсний 80 жилийн ой угтаж, манай” жилттай биелүүлж «Таван онцыгааэм «Номын сайн нохор» тэмдгийн 0042- байгууллага пиоперийн бүлгэмээс. сурагч пионеё- шигч» тэмдгийн. болэлыг хангалаа. дыг хангалаа, " 11. Москвагийн 161. дүгээр рүүдийн дуйд «Сүхбаатар шиг сурч Улсын математикийн УШ олимпиадад Д,. Сүхбаатарын уугуул гутагт сургууль хүмүүжье!» гэсэн зургаан сарын аяй 9ролцож пэгдүгээр байр эвэлсэг, ажиллаж байгаа илгээлтийц 229 12. Зөвлөлтийн армийн тан- кийн 44 дүгээр хороо 13. Эрхүү хотын гудамж 14. Берлин хотын 29 дүгээр сургууль шинийн есдүгээр ШИШ ДУРСГАЛТ Пионерүүд уул өөд өгсөнө. Тэд хаа- на хүрэхээр яваа нь энэ билээ? Тэлд- ний дүнд Ардын хувьсгалын партизан Дооровын Дашзэвэг Сүхбаатарын хүү С. Галсан гуай явна. Ийм ахмад хү- мүүстэй цуг яваадаа хүүхэд бүр баяр хөөртэй явцгаана. Партизан Дашзэвэг гуай өнийн явдлыг дурсан байгаа бо- лолтой бодолхийлэн идэр залуу дай- чин зүеийнхээ цогтой алхаагаар ураг- шилна. -- За хүүхдүүд минь! Бид их жан- жин Сүхбаатарынхаа гишгэсэн газар, звсан мөрөөр замнасаар энэ түүхт га- зар хүрэлцэн ирлээ. Залаатын ам сай- хан ч, дурсгалтай ч газар. -- Бидний өнөөдрийн аз жаргал, сайн сайхан амьдралын төлөө монго- лын аугаа их удирдагч жанжин Сүх- баатар Зөвлөлт орос улс, дэлХийн суут багш 8.ИГ. Ленинээс тусламж гуйхаар анх мордохдоо дайснаас бол- тоомжилж, замаа буруулан Богд уулын энэ аманд хоноглосон юм. Маргааш нь үүрээр нөхөр Догсомын хамт Баян зүрхийн гүүрний чигтэй зохиож түүнээ амжилттай биелүүлж байна, Энэ аянаар ппопер сурагчид бид их ажил. хийлээ гэж. Сүхбаатар аймгийн төвийн 8 жилийн хоёрдугаар ДУНД сургуулийн 8-ын «А» ангийн су- рагч Ж, Дэлхийцэцэг яриагаа эхэл- лээ, Сурагч ЇК, Дэлхийцэцэг, -- Би эна ой Угтаж сурлагын өн- ГАЗРААР гарч Цагаан даваагаар даван пууц бүлгэмийн гишүүн. Дугаржавынд очоод цааш явсан тухай болон жЖалн- жип Сүхбаатартай мөр зэрэгцэн ажил- лан: амьдарч байсан тухайгаа парти- зан Дашзэвэг гуай нэгд нэгэнгүй яри. лаа. Пионерүүд тэндээс аяллынхаа 34- мыг үргэлжлүүлэн Д. Сүхбаатарын “нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинат, хоёрдугаар 10 жилийн дунд сургууль, Цэргийн ерөнхий дээд сургууль, Сүх- баатарын төрсөн газар Амгалан зэрэг олон газраар явж их зүйл мэдэлс тэн- дэх хамт олны их ой угтсан амжилт бүтээлтэй нь танилцлаа. Тойрон аяллаар явижс байгаа пио- нерүүд: Бид тойрон аяллаас мэдэх- гүй байсан олон сайхан зүйлээ мэдэж авлаа. Энэ бүх үзэж харсан, дуулж мэдсэнээ анги осургууль,бүлэг салаа- ныхаа хүүхдүүд, баатарчууд дүү нар- таа ярьж хэлж өгнө гэж итгэл төгс ярьж байв. Р, ЧҮЛТЭМСҮРЭН СТАЛИНГРАДЫН ДЭРГЭДЭХ түүхт ЯЛАЛТЫН 30 ЖИЛИЙН йл ҮгХ ЭЛ Хүүхдүүд ээ. 1943 оны хоёрду- ОИД ын төвийн районы Кавказтай холбо- соү зам харилцааны гол зацгилгаа гаар сард, зөвлөл арми Сталин- 1 т градин дэргэд фг германы цэр- байсан учраас Сталинградыг хамгаа- тий Я “бүлэглэл! йг бут ийргэсэн лах явдал маш чухал байсан юм, нь дайны явцад үндсэн гргэлт.болж, 4 ыг бүрмөсоч бутцохих 1942 опы арван нэгдүгээр сарын 19:00с 1943 оны хоёрдугаар сарын Д.Сүхбаатарын мэндэлсний 80 жи- лийн ойд. зориулан зохион явуулж байгаа асуулт, хариултын уралдаанд бэлтгэж Сүхбаатарын үйл амьдралтай холбогдолтой марк, ном, зураг Цуг- луулж зургийн альбом хийлээ, Д. Сүх- баатартай хамт ажиллаж байсан пар- тизац Тогтох гуайтай уулзаж Сүхбаа- байлаа, МӨЧЛӨГ ШүлгГҮҮД Миний хүү ааваа үнсдээ Мөр зэрэгцэн тулалдаанд орьё, Эцэг чинь хэрэв суманд өртвөл Эргэж сааталгүй, урагшаа. давш! Нэргүй олон зовлон дотроос Нэг их гасланг,биү мэднээ. Тэр бол хүнийг боолчлох ёсон Тив дэлхийд хамгийн их гаслан . СУ ЛЛОГООИАЛӨ : Өгсөөсэй гэж уул заяажээ. Өндөрхөн оройд нь гарья л даа. Мартин улс төрийн байж, энэ нх үйлсийн явахдаа жаргалант ирээдүйг байгуулах хүмүүс нь хүүхдүүд юм гэдэгт итгэж олон сайхан зохиол шүл- гээ зорнулсан билээ. ? Цэндсүрэн болон Д. Сүхбаатарын и2- рэмжит хоёрдугаар дунд сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагчидтай захид- лаар харилцаж байна гэл өгүүлэв. Сурагч МА. Дэлхийцэцэгийн нэггадил манай мянга мянган пиопер сурагчид их жапжиыхаа ойд ажил сурлагын ар- виц бэлэгтэй золгож байна, : Мэндэлсний нь 120 жилийн ойд “ХОСЁ МАРТИ Ганана, 1858 оны 1 дүгээр сарын 28-нд Паулын гудамжны 41 дүгээр байшинд их буугийн хорооны бага даргынд нэгэн хүү мэндэлсэн нь Хосе Мартин тэмцлийн удирдагч, амь насаа зориулан ширүүн төлөө Мөр дээр тохиолдсон бэрхшээлийг Мөнөөхөн оройгоос нь харья л дал Эх минь нулимсаа арчаад : намайгаа хараарай Энэ бие маань залуугаараа 4 аюулт зам туулжээ: Өр зүрхий тань би өргөсөөр дүүргэсэн гэв ч Өргөсөн дундаас сарнай “ дэлгэрдэг гэж итгээрэй. Орчуулсан М .ПЭДЭНДОРЯС Ж.ЛХАГВАА шШиниииииииИ111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111-3-5--- 231 22222 - эг эхлэлд болсон Шүү дээ, 2-ны өдөр хүртэл хийсэн байлдаанд Сталинградын тулалдаан 100 мян» улаан арми, автпарийи цөргийн дом ё ч километр талбайд 6 сар хүчийг бут цокионыг фид-сайн мэд гаруй үргэлжилж, түүнд 2 сая гаруй. цэ, Сарог давшилтайр фишист гармаг л 2 ган их 0) шипномбт, 9 үр 220 мянган цэрэг бүхий танкийн 2 ) ( тачн. болон өөрөө явагч ИХ дөрөв, зургадугайр армийг бүслэн, 2 ! 3,0 мя | онгоц оролцжээ.Баа- авч, түүний 22 дивна, 160 тусгай эгїли төлөө. байлдаанд ЗХУ-ЫЯ. игиудыг устгасан байл, маршал В. /, Чуйлов, генерал М 2 Сталнигридын дэргэд: вовлолтийн Шумнаов. нарын номандалсан 82, 29 ялгуусши арми түүхт яийлт хийэс 481: з-Бийн ад дүгээр арми. гермалы, гол хүчтэй 2100 90) шил боллоо, “Энэ бол: өнх - , 5 н ,ФАЙЗАБАН бидэ? ДРАШИЖ тайвшиг эрхэмлтгч: дэлкийн бүх Шу. 4 Зураг дээр: 1 дүгээр дунд сургуулийц 1-ийн, «Нэ. ангийн багш 1 ШиН9 д Л цомсэн.. боловч! АФРГА Зүй торилзтолийгїїир Юм, 1 Дишцоронд ширв цар.лй АУЛСалыЫ..зүйл гардуулав байц лийлээгүй юм. Сталинград бол! ЭХУ- С, ЧУЛУУИЛЦЭРЭН 2” ДэнХхтоц Ончигч/ бурагч Д, БАЯРААГИЙН авсан зураг, Гокмл» хүүхээ: ха2с00гж тэрэхс гармагцаа эхэлж тэмэ1 хасна. Теапэлгүй үг хэлпхо “Золохоороо «Тэмээ» гэж жийх хүүхтүүд (бүр “батаасаа тэмээ унана хүүхдийг өгүүлэхэд тэхээ л хэвшэнэ Ил чтэхээ шлдьет “гтооёлүд Бугвал ёкхшхав сарыг авсаар босож, зогдорсхаяла» хэт шөлгжхСтүргалз нэс хүрчэгцээ тэмээ лын усэднаанлуа 1 Харлул1аг болно. Тэмэ шөн түүхтайг Елсаасухарахад тэмээ гурззс батга соч байна. Говийлхов хүүхдүүддээ ШИР: 3 бөх Эй кттгол ТУтээ хётулна. Баяр"жзалам, бонгадыз. өдөр Швттоттвы от тэмэлгээрсэ отишүүдэд уралдана. Энэ 8? шүүхэх тэхээ хоёрын зэ? ЁоРычхэгжеёэлт бал болдог. - Ч. ЛУВСАНЖАВ (Галбын 2088) ”ООБАН2 ХОЁР С. ЛУВСАНШАГДАРЫН судалбар зураг. аПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ЗӨРЛӨЛ: 22л:12122 эрхлэгч). ? ЛД. Мєєхєє, Д. агар, П. Няудаг, Д.Саяшггсэрж, Ж. П. Дашсоксов (ха --!-“-“тт/ фЁ--51142 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн шномбийзтад хэвлэв. ҮГИЙГ! шиь2-- СҮЛЖЭЭ 1.:Д .Сүхбаатарын” эцэг 2. Д.Сүхбаатарын догныдн нахөр, хувьссалы» эсэргүү Дамбийжааг дарах хэрэгт идэвхтэй оролц- соя хүн 3. Д.Сүхбаатарын дүү охиныг 1898 өнд өргөж авсая хүн (энэ хүний изр Д.гээр эхлээд 5 үсгээр бүтэх) 4. Д. Сүхбаатарын удирдлагаар Ардын хувьст. амын партизан цэрэг анх, байрласан газар, - ь -5.Д.Сүхбгатарын удирдлагаар партазан, цэрэг төрзэк хороо болж Алтангаас хөдлөхдөө дөрөздү- тээв хороо хаана СОДЭЭН бэ? 43 6, Д. Сүхбаатар 1920 оны наймдугаар сарын 2:59 шөнө Завдалт Орос Улсын зүг тусламж. гуйхаар “ мордохдоо өөрийгөө хэн гэж.нэрлэсэн бэ? 1 Т. Барон Унгерний дээрэмчидтэй хамт монгод ор- кыг зэлэл түрэмгийлэхээр орж ирсэн цагаан оросын нэгэн генерал. 3 “їр Л Б Богдын хүрээг БНМАУ-ын ямар хот болгосог 2! : » 9. Дэлхийя хувьсгалын-их багш. БОС 10. Д. Сүхбгатарыл удирдлаггар 1921 оны-гу равдутгар сарын 1-нд Дээд Шивээнд хуралдсан Ман- гол Ардын Намын анхдугазр хурлаас баталсаа Чу- Хал баримт бячаг, 432 11, Д. Сүхбаатарын нийтэд алдаршсан Цол. 12. Д.Сүхбаатарын удирдсан ямар байдалд үүссэн бэ? й 13. Ардын хувьсгалын. ачагр байгуулсан урла. гийн изгэ! байгууллага. Ї Зохиосон Ц. ДАШДОРЖ Өө. Жамсранжав, бичгийн дарга). Инденс-14120- Бямбаяав, Н. Дарзймаз, орлоо, (хариуллаггтай нарийн хувьсгалт бүлтэм 0 үгэ Аж ээр ? ОЛЗ , .. » АЧИТ ХҮН Эрэлхэг жанжин Сүхбаатар Эх оронч нөхдөө уриалж Эв, зоригоо нэгтгэн. Эрх чөлөөг авчирсан юу. Хайртай жанжин Сүхбаатар Харгис дайсныг устгаж Гэгээн сайхан соёлын Гэрэлт замыг нээсэн юм. М. Чимилнян шүлэг СҮХБААТАР Ухаа морьтой “Ухаан ихтэй Айхгүй зоригтой Ардын баатар Сүхбаатар Сүхбаатар Улаан тугтай Урна дуутай Дайсныг дарсан Дархан баатар Сүхбаатар Сүхбаатар | Сайхан зантай Саруул замтай Чин хүсэлтэй Цэнгэлийн манлай Сүхбаатар Сүхбаатар -- Шүүгчдийн бүрэлдэхүүнийг пио- хил ахлах удирдагч танилцуулж. СК-ын ажиллагаа Эхлэх болсныг хөтлөгч мэдэгдэхэд хөгжимд «Баатар- чуудын марш» эгшиглэв. Эхлзэд 64- гуутын хооронд мэдлэг, дадлага, чад- вараа сорих тэмцээн боллоо. "оо, хэл биятийнхээ дэвтрийг бат бүрээс 3 су- ратч цэвэр үзэмжтэй хаяглав. Мөн хэн сайн мэдэх вээ сэдвээр болж: баг бүрээс 3 хүүхэд хамарч 18 ай: гийн дэвсгэр Нутгийн Нь хэлбэрээр зүсэж хийсэн фаверийг їхилээр нь) ширээн дээр эзлүүлж, эх газар зүйг гарган аймгуудыг нцэрл25. Тэмцээн үргэлжилсээр ,. Хөтлөгчийг Биеийн тамирын хөдөлгөөн |Хийлэд аразтууд, түүхий эсрэг хөдөдгөөхийг алдалгүй гүйцэтгэв, «Шуудан хорос- чыхны шуурхай үйлчилгээ», «УУР- гачин» тэдэр сонирхолтой тогтовмсэр авхаалж | самбаатаараа | урглдсашы орныхоо элэст «Мэдт Е багийн очсоны байшас 2 сон байз -- Ширзэв байлаа. Батийн чуулын хүн» дэг» багийлхан С.СОДНОМДОРЖ (Ковд хогын бага Сургуулчйн бага) ҮсгсусусуЛАЯРЫН ХУРАЛ ХҮС зориулсан нам, улс, олон нийтийн байгууллага, нийслэлийн ходолморчид, Ардын армийн то- лоологчдийн баярын хуралдааны танхимд Д. Сүхбаатарын мэндэлсни!! хурал Ардит боллоо, «Баярын хуралд манай иам, засгийн удирдагч Ц, 2Жаг: сан, ИМ. Лувсанравдан, Д. Майдар, Д. Моломжамц, Ю, Цэд МАХН-ын Топ Хорооны нарийц бичгийн: дарга. Д.Чимиддорл, ШИЛ У-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга Д. Гомбожай, С, Лупнсапгомбо, БИМЛ У-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн МАХН-ын Топ Хороопы хэлтсийн эрхлэгчид, Б лын Тэргүүлэгч гишүүд, Яамдын сайд, 80 жилийн ойд Их Хурлын ардын хупьсгалын партизан иар оролцоп, лын ажиллагааг МАХН-ын Топ Хородны п"ї БНМАУ-ын Сайд нарын Д. Сүхбаатарын мэндэлсний 80 Зоплолийн хэлэв. “Д. Сүхбаатар бол цогт дорж хийв, хувьсгалч тууштай гэсэц илтгэлийг МАХН-ын Төв Хорооны нарийн, бич жилийн ойд дарга парал, С...ун- эибал ийр болон бичгийн дарга Ц.Готоп, ИМЛУ-ын Ардын Их Хур- тусгай гапрын дарга, 19021 оны аориулсац балрын хур- эгдүгээр парийн бичгийн дарга, "охор 10, Цэдэнбал нээж үг интериациойалч мон» гийн дарга Д, Чимнид- дэх жилдээ 5 ) 0 , , 1979 оны коёрдугаар сарын 7, 7 ЛХАГВА Үүн9 10 мөн (3 Д. Сүхбаатарыл мандолспий 80 жилийн ойд зориулсан хүндэтгэ- лийп шугам жагсаал В. ИГ. Лепи- ний нэрэмжит Монголыг пиопер сурагчдын ордонд боллоо. МХЗӨ- ийп Төв Хорооны парийн бичгийн дарга, МПБ-ан Тов Сбовлолийл дарга Д. Дашдопдов ардын хувьс- галын партизан М. Лувсандамба, Ж..Ядамжав, Д, Сүхбаатарын хүү Галсап болон МПБ-ын Төв Зөвлөл, МОСКВАД, Мосцвагийн -Д. Сүхбаатарын нэрэмжит 161 дүгээр сургуу- лийн сурган хүмүүжүүлэгч, багш, сурагчид БНМАУ-аас ЗСБНХУ--д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд тх-тууртлллтутүттттТтт 12-07 Е.:2 аас ДЭГ ГҮТАЙ Улаайбаатар: хотын роопы хариуцлагатай лоо. Д.Сүхбаатарын 80 иилийп Ой угтал сурлага. хо. долмөртөө амжилт үзүүлсэн Май: : ! Дүгэар сур туулийн 9-ийн «А» аагийн сурагч рамдлыг райопы 14 мэндэлсїїй ХЗЭ9-ийн ко: боллоо. Пионер сурагчид: МАХН 1 ажилтиууд ын үйл хэрэгт хэзээд үнэнч байхаа тэргүүний. пиопер сурагчид оролц- сүр жаахлаптай тапгараглан, Д. Лхагвадорж, Г. Тэгшжаргал нарт: МХ89--ийн бат илэрхий лэх ТтЭМДГИЙГ магай хупьс галын. ахмад зүтгэлтэй. ийртиаа Д. Сүхбаатарын торсон пууд гардуулж оглоо, 4 дүгээр ӨАрбор цноперт элссэн хүүхдүүд дунд сургуулийн 8-1 «» апгийн Т. Батсүх, Д. Ганхуяг иар пионер Н, Лупсанчүлтэмд Д. Сүхбаа- тарын мэндэлсний 80 жилийн ойг тохиолдуулан баярын бичиг гардуулан өгөв, Москва хотын. Чкаловын н9- рэмжит 897 дугаар сургууль дээр Д. Сүхбаатарын мэндэлс- ний ойд зориулж инонер сураг чид шугам жагсаал хийв, Энэ ЗЭДЭГ ? ш2 МАХН-ын үйл бэлкэн хэрэгт хэзээд байхаа илэрхийлж байна хүндэтгэлийн шугам жагсаалын ёслолд оролцсон ЗХУ дахь Монгол-Зоплолтийц цайрамдлын цийгэмтэгийн салбарын дарга Д, Томорхуяг, Д. Сүхбаатарын хувьсгалт үйл амьдралын тухай соплолтийн инопер сурагчдад дэлгэрэнгүй ярьж өглөө, ТҮ-Т Ү-1-Г1:2-1:7-1: 71:51:51 ГЭЭ) шгацигиийиаииииииниинииииинтиг ини н иииНи -- Эцэг Хо-Ши-Миний ач Вьет- БИАПУ-аас тус улсад суугаа О цамын шнонер багачуудын чи сэтгэлийн мэндчилгээг лахдаа би балртай байна. ДО КУОК кыон Лс дамжуу- ОЧ нохдийн халуун туслал: цааг бид ямагт хүндэтгэж, байдаг, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ! Г шатиллжинНжшишишжннш эш а::ї л:лсэ" иц богоод бүрэн эрхт Элчийгсайд | " До. Жуоц Кмонг, БИОВУнан хэргийг түргхамаврагч Игуоц Ку. Ле 4 Л27 " с-өсвөрийн Сүхбайзарчуудымш БуУА,..... 1-2 - ва. ? 4 Ь, ААГ Гэрэл зургийг С, ЗБОДООШ, НГУКН КУАЧГ ЛЕ БИД СЭТГЭЛ НЭГТЭЙ Вон үс нартайгаа зүрх сэтгэлээрээ хамт байсан ба байх болио гэдгээ Мон голын пионер сурагчид балртай тэнгийн хайс илэрхийлж байна гэж Бьетиамд дайн зогсоох гэрээ бичиг хүчин то голдор болсонтой холбогдуулан нийслэлийн 14 дүгээр дунд сур- гуульд хийсэн цуглаац Дээр 10- ын «Б» ангийн сурагч Л, Супдад хэлэв, -« Миний шань -гараас оорцгүй вьтенам хүүхдүүд сурах бололцоо той болсонд баяртай байна гэж багш Д. Буянтогтох сэтгэд ДОГД- лон ярилаа, Цуглаанд БНАЛВБУ- аас тус улсад суугаа Онц богоод Бүрэн Эрхт Элчин сайд До Куок Кыонг, БНӨВУ-ын хэргийг түр хамаарагч Нгуен. Куаиг Ле иар оролцов. БНАВУ-пдас тус улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Эл чин сайд До Куог Киопг үг хэлэх дээ! ү --Эих цагийн бүтээн байгуу- лах хөдөлмөр манай орон далар эхэлж байна. Бидэнд гүн туслал- цаа үзүүлж байсан пионер сурагч багш, сурган хүмүүжүүлэгч та нарт болоц монголын ард түмэнд чин сэтгэлээсээ баярлаж байна гэ лээ. 14 дүгээр дунд сургуулийн на мын үүрийн нарийц бичгийн дар- га С. Ванчиг, -- 1960 оноос эхлэн манай сур гууль Ханой хотын Куан-Аи сур- гуулийн хамт олонтой найрсаг ха рилцаа тогтоож билээ. Энэ сур- гуулийн пиопер сурагч, багш,ажил тан нар эх орноо авракын толоо тэмцэлд өөрсдийн хувь нэмрээ оруулсан түүхтэй гэв. Тийм ээ, төрөлх нутгийнхаа їө- лоо Вьтнатын пионер, сурагчид баатарлаг тэмцлийн үлгэр жишээг үзүүлж байсан юм Монголын пнонр сурагчид Вьес нам найз нараараа бахархаж бай- Дас билээ, Манай сурвалжлагч МАХН-ын Төв Хорооны ТҮ бүгд хурлын шийдвэр пнонер дын амьдралл БИЛНИЙ Дундговь аймгийн Эрдэнэ да- лай сумын 8 жилийн сургуулийн сурагчид хагас жилийн амралтаа- раа мал хариулах, хашаа хороо, худаг засаж тохижуу Өөрөөсөө цахилгаан цэнэг гаргадаг далайн загасны тухай материал со- инндоо нийтлэж өгөхийг Хэнтий айм- гийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу- дийн 5-ын «Б» ангийн сурагч Л. Ган- , баатар хүсэж манайд захидал ирүүл- жээ. ПАХИЛГААНТ ЗАГАС -МХЗЭ-ийн Төв Хороо, АБЯ, МРТУ ын хорооноос Д.Сүхбаатарын мэндэлс- ний 80 жилийн о29 зоршулан манай ор- ны нийт пионер сурагчдын дунд, Д. Сух баатрын мөнхийн 24вьяаг хэн сайн мэ- дэх вэ? гэсэн Сэдэвт асуулт, хариултын уралдаан зарлаж байна, Нэгдүгээр асуулт: Д. Сухбаатарын торж өссөн, ажиллаж байсан газрыг нэр- лээд аль нэгийн тухай бичиж, холбогдох баримт бичиг, дурсамж, Зургаас ирүүл- мэ үү7 Хоёрдугаар асуулт: Д, Сүбаатарын байг шулсан гавьяат үйлсийн талаар т0- дорхой баримтаар бичнэ үү? Гуравдугаар асуулт: Д.Сүхбаатарын одонт ба нэрэмжит газар, байгууллагыг нэрлэж,, оорийн сайн мэдэх нэгэн 2430р, байгууллагглн тухай бичнэ үү? сурагч- НЭМЭР таж янзлах, аргал түүх зэргээр малчдад туслав. Мөн тэд «Бидний нэтэр» гэсэн төлийн цуваа зохион байгуулж малчин аан ээж, ах ЭГЧ нарыихаа малын төл хүлээн авах ажилд сайхан туслалцаа үзүүл- лээ, Зөвхөн 5-ын «Б» ангийн пно иср сурагчид аргал 455 шуудай түүж, зоодой 1320 ширхэг элгэвч пэмнээ олиыг бэлтгэж толчдөд ТУ- салжээ, Одоо тус сургуулийнхан мал төллөх үеэр суурнар ивж ухуулга ХИЙЖ бэлтгэж байна. С.Дондог Саяхан Ховд аймгийн Булган сумын дунд сургуулийнхан «Жар галын-зам» нэгдлийн хоёрдугаар бригадын малчин ах эгч иарыихаа сурч соёлжиход тусалж бяцхан ном 30, уран зохиол, улс торини ном 20-нод ширхэг, мөн төлийн бэлтгэлд зориулж эрдэс тэжээл 100 иг, элгэвч уут нилээдийг бэлт гэн өгчээ. Энэ ажилд 1-ийн «А», 2-ын «В», 9-ийн «А», 10-ын «А» анги бусдаас идэвхтэй оролцлоо. Ж.. Бунндалай Дулаан бүсийн далай тэнгис, Аф- рик, Өмнөд Америкийн зарим гол мөрөнд вөөрөвсөө цахилгаан. гүйдэл гаргадаг хэдэн арван зүйлийн загас амьдардаг. Эдгээр загасны толгой, цээжний хзсэгт олон мянган ширхэг жижиг ялтас бүхий цалцгий бодисоос Уруу дөвтлохоос гадна бие биедээ дохио өгдөг. Амьтдын дотроос зөвхөн загасанд цахилгаан Эрхтэн байдаг ажээ, Ца- хилгаант сагас Одооноос хэдэн сая жилийн өмнө байсан иь газрын гүний хурдаснаас олджээ. Эртний грекийн вааран дээр да- концерт тоглохоор / Еь СУЛ О ЕС» С» Сэ осумсүү сав. , « ё лмльльлальлалалалаалалалалАЛАЛАЛАЛЫГ Хүүхдүүд ээ. Даруу зан бол хү- ний зан төрхийн эрхэм чанар. Өө- рийнхоо авьяас, чадвар, сурлагын- хаа амжилтыг нөхдийнхөө сайн та- аыг яаж үнэлдгээр нь тэр хүн да- руу зантай юу, үгүй юу гэдгийг мэдэж болно. Даруу зантай хүн, бүх хүнийг нэг адил хүндэтгэж тэдний тодлэг туршлагаас сурч байдаг. Өөртөө шаардлага тавьдаг, амжилтанд ташуурдаггүй, өөрөө өөрийгөө цаг ямагт сургаж хХү- мүүжүүлж сайн зүйлээ бататгаж байдаг билээ. Владимир Ильич Ленин маш да- руу хүн байжээ, Энэ тухай олон жишээг тоочиж болно. В. И. Ле- нин Кремльд сууж байхдаа ч гэсэн өрөө тасалгаа, ширээ сандал, өмс- сөн хувцас нь тун жирийн бөгөөд үнэ хямдтай байсан. Ленин биеийн байцаалыг бичихдээ ямар хэл мэ- 7АСАСла тала аль ль А.А ЛА ЛА ль ТА 776 76 Л льллЬ ЛА. ЗАЛЬ ЛА ТА ЛА лЬ ЛА лЬ ЛА ЛА ЛА ЛЬлЬ л лалалаласталаслн. Одоо Газар “дундын тэнгис, Атлан- тын далайн Пиренейн хойгийн эрэг орчмын усанд торпедо гэдэг цахил- гаант дэвүүр Загас амьдардаг. Тэр нутгийн үе мөчний хэрлэг өвчтэй хү- мүүс өвчнөө эмчлэхээр хөл нуцгэн ус гаталдаг ажээ. Янз бүрийн дэвүүр загас 80:300 вольт хүчдэл, 7-8 ампер хүчтэй цахилгаан гүйдэл гаргадаг байна. 5 дэх вэ? гэсэн асуултад «Англи, герман, франц хэлийг муу, итали хэлийг онц муу мэддэг» гэжээ. Гэвч Леинп герман ба Франц хэ- лээр чөлөөтэй ярьдгийг олон хүн мэдэх юм. 1920 оны 4 дүгээр са- рын 5-нд Намын ЇХ их хурлын тө- лөөлөгчид Владимир Ильичийн 50 насны ойг урьдчилан тэмдэглэх гэж цугларчээ. Эхний хоёр хүн үгээ хэлмэгц Ленин зөвлөлт төр, коммунист намын одоогийн чухал асуудлаар лд ярихыг хүмүүсээс шаардав, Гэвч төлөөлөгчид Лени- нийг гүнээ хүндэтгэдэг тухайгаа үргэлжлүүлэн ярьсаар байлаа. Тэгэхэд Ленин хурлын байрнаас шууд гарч явжээ. Ленин өөрийгөө магтсан үг ярнаг ийнхүү тэсвэр- лэж чаддаггүй байсан билээ. Их жолоодогч багшийн даруу зан нь бидэнд үүрдийн үлгэр дууриал болно. Даруу зан бол хүний дээд зэргийн чимэг, бас нэгэн чухал эрдэм юм. Сурган “дэд эрдэмтэн ХО0цент хүмүүжүүлэх ухааны Б. БОР сальяалалалалалалалалалалалальлалалалалалальлалалалалалалалалалалӨлАлЬллалалалӨлелелеететлллӨлӨлллллӨЛлСЛЛӨССЛСС хэхэээээээээээээээээээуэуэээуэуэууууэээзэээээээээээээээээссэхэл хэ Є.ӨФСЛ даАРУУзАН й “..........үүүүүүүҮхэээүээээүэээүээээээээээЭээЭэхэхээээхэээээхээ лайн цахилгаант дэвүүр загасыг дүрслэсэн бай. даг Түүнийг эрт- Ний грек, ри- мийн зохиолч, байгальчид з0- хиолдоо үл їа- ингдах гайхам- шигт загас хэ- мээн бичсэн бай- Х4Т7177711:11712) гасны бие нь 3 м урт юм. Нутгийн- хан махы нь хүнсэнд хэрэглэнэ, ЭХ- лээд сүрэг үхэр ус уруу шахаж оруулаад дараа нь өөрсдөө орж зага- на, даг байна. Эмч нар аквариумд (загас тэжээж үржүүлэх - сав) тэжээж өвчтө- нийг анагаахад ашиглаж бай- жээ. АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН БОЛЗӨЛ Дөрөвдүгээр асуулт: Д Сүхбаатарын, хүүхэд багачуудыг-хайрлан анхаарал ха- ламж тавьж, сургамж зөвлөлгөө өгч байсан тухай бичнэ үү? Нэгдүгээр байр 2. Түрүүлсэн хоёр хүүхдийг тус бүр дипломбдор шагнаж, 1973 .онд ЗХУ-ын пионерийн АРТЕК Зусланд амруулиа, хоёрдугаар байр 10. Байр эзэлсэн 10 сурагч тус 0ү- рийг дипломоор шагиаж, МПБ-ын залгамжлагч Ш чуулганд оролцуул- Гуравдугаар байр 30, Байр эзэл- Өмнөд Америкийн дулаан бүсийн голд цахилгаант могой загас (угорь) амьдрана. Могой хэлбэртэй Энэ 34- сэн 30 сурагч тус бүрийг диплом, ї дурсгалын зүйлээр шагнана. Уралдаанд хамт олноороо оролц- Ї сон сургууль, анги, бүлэг, ХЗЭ-ийн 8 ҮҮР, баатарчуудын баг тус бүр нэг нэ- 1 тийг шалгаруулан гурван байгуулла- гын диплом, дурсгалын зүйлээр шаг- нана. Уралдааныг 1973 оны 1 по! сарьш 25-наас 4 дүгээргсарын 25-ныг,а хүртэл 3 сарын хугацаагаар зарлаж | байна. ї Уралдаанд ирэх хариултыг МРТУ- ын хөрөөны сургууль хүүхдийн нэвт- рүүлгийн реданцид гасэн хаягаар хү- лээн авна. їрүүлэх хариултын хална талд «Дї Сүхбаатарын мөнхийн гавь- Яаг хэн сайн мэдэх вэ?» Асуулт, ха- риултын уралдаанд зорнулав гэж бич- сэн байна. Уралдаанд оролцох хүүх-Ё дүүд, уралдааны 4 асуултад ха-! риулахдаа холбогдох Зураг сэлт 0бо-, лон өөрсдийн зурсан, бүтээсэн бү- тээлээр байжнуулан ирүүлээрэй! Уралдаанд оролцсон сурагчдын ха- риултыг радио телевиз, хэвлэлээр! байнга сурталчилж байх болно. ! МХЗЭ-ийн ТӨВ ХОРОО, АБЯ, МР ТУ-ЫН ХОРОО, п ны гаргах галт тэргийг хэдэн чадахуйц байдаг. Харин алдсан цэнэ- гээ удаан нөхдөг ажээ. сыг барьдаг гэнэ. 10 мянган цахилгаант могой зЗагас- эрчим хүч нь цахилгаан минут хөдөлгөл Биологич Ч. ДАВААЖАВ Хэнтий аймгийн Цэнхармандал суУ- ( Чын дунд сургуулийн 6-гийн «Б» ан- гид сурдаг Ж. Мөнхцэцэг сүүлийн шил дараалан аварга болсон юм. сургуулийн э дууны С.БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг 343:3:5:1:5:1:333:Х333Х83Х833-33-Х3-858-3-33-3-К-К-5-3-3-3-3-3-3-3-3-5-4-5-5-5-3-5-3-5-8 ”9 ХЭЭ ЖЭРЭЭ Манай сонины -- Гал улаан тугийн дор халууц й » цусаа, урсган тэмцэж өпөөгийп сайн сайхан бүхнийг ав- хойчийг илтгэсэн улаан бүчээ дэрвүүлж яваадаа өс- уд бид үнэхээр Иймээс өнөөд- жлаа «Улаан бүч явуулахаар с бүлгийн дарга амь бүлээн чирсан ахмад үсийнхээ залгамжлагч болохыг вөрийп Сүхбаатарчу бахархдаг билээ. рийн, бүлгийн гоёл биш» | сэдвээр бэлтгэсэн мо гс Долгорханд хэллээ. галын улаан Улаан бүчээ хын учир тугийпП х» эрхэмлэн үүнд хад нэгдүгээр сурлагатан Энхболд босч: ныхоо «Улаан холбогдлыг болсон юм. улам Аранзал улаан бүчэг саар дэрвүүлж явах сай манайханд СУР СУР СУРСАН ДЭЭРЭЭ СУР! « Тийм ээ! Улаан бүч маань хувьс Г ом ипандигиа- байгаа юм ндэвхтэн пионер Батзоригийг хэлэ салааны дарга гэй онц -- Бид «Пионерийн үнэн» сопи- бүч гоёл биш» хэ- лэлцүүлгээс улаан бүчиийхээ учир ч сайн мэддэг -- Улаан бүч зүүж яваа маань, бидний амьдралын нэгэн бая улаан бүчээ зохисгүй Салаад дуулж бай! дарга нар мэдээллээ! гэсэн хүүх- дийн цээл шингэн дуу хангина- лаа. Сүхбаатар аймгийн Түмэнцог тынсангийн аж ахуйн дунд сургуу лийн дөлдогийн «А» бүлгийн пио- ниерүүд «Үүргийн хугацаанд» Сс2- дэвт бүлгийн ажлаа хийж байгаа нь энээ, Бүлгийн дарга Д. Сүхбаа ЖИЛ тарып мэндэлсний 80 жилийн ой угтаж: «Соёлч нөхөрлөлийн ангн» болох үүргийн хугацаанд эрдмийн далайд жигүүрээр зохиосон аж- лаа танилцуулав. -- Манай анги 100 хувь сурал цаж онц сайны эзлэх хувийн Жпл 42,2 хувь боллоо. Алтанцэцэг,Ба- таа нарын сурагч “туу суралцал: байснаа сайн сурлагатны эгнээнд Салаадын бага хурал орлоо гэж бүлгийн дарга ярив. Бүлгийн удирдагч багш Хүрэлбаа- тараас Алтанпэцэгийн тухай асуу хад: -- Бүлгийн зөвлөлөөс сул су- ралцаж байгаа сурагчдын амьдрал ахуйгсудалж, судалгаандаа тул- гуурлан төлөвлөгөө гаргаж ажил- ладаг, Алтанцэцэг хэл бичгийн хи- чээлд муу сурдаг байсан. Цээж: бичиг хийлгэж үзэхэд гээгдэх, гээгдэхгүй эгшгийн дүрмийг мэ- тэж ажилласан. Алтанцэцэг ч Бадамгарав, Да- ваадулам нарын олон сайхан найс тай болл: тэднийхээ тусламл: дээж лэгээр зурга ї ( дүнтэй төгсгөж, олдугаар гигид сайн суралцаж байна хэв. Муу- таас дунд, дундаас сайн сурсан тухайгаа Алтанцэцэг: (4117 ».-4Би хэлбичгийн хичээлийг онлгодоггүй байсан. Тэгээд ч тэр » Дур сонирхол муутай, дүрмээ цээжилсэн мөртөө буруу биччи- АН ДАРАА. дэхгүйгээс алдаа нх гаргаж байв. Тэр, гэртээ, очоод өдрийн даал- таврыг хийх төдийгөөр хязгаар- лаж: ихэнх цагаа уран зохиолын ном уншиж өнгөрүүлдэг. Дотноч- лон үерхдэг хүүхэдгүй, Оүлгээс зохиож байгаа ажилд ёс төднй оролцдог бүрэг хүүхэд байсан.Бид Алтанцэцэгийн энэ байдалд ан- хаарч хамтран кино үзэж, ном ун- шиж, аялал зохиож, хэсэгчилсэн да ганцаарчилсан давтлага хнйк. Цээж бичиг бичүүлж буруу бич- сэн үг дээр нь задлан ялгал хийл Хээд муу дүн авдаг байв, Гэтэл ма най бүлгийн хамт олон надад сайп тусалсан. Одоо хэлбичгийн хичээл миний хамгийн дуртай хичээлийн нэг. Би ч муу сурдаг байснаа сайп сурдаг боллоо. Үүндээ урамииок нөхдийнхөө дэмжлэг туслалцаа, оапш нарынхаа ач тусыг оиц сур- лагын амжилтаар хариулна. Онц сурахад оролдлого чармайлт Ччу- хал гэж: ярьж байна. Сүхбаатар аймгийн ХЗЭ-ийн хо рооны ажилтан Б. Халтар ” зүүж хэрэглэдэг зарим сурагч бай- на гэхэд тойрон суусан пионерүүд нь бие биесээ харцгаана. Бүлгийн пионерүүд улаан бүч- бүчээ хэрэглэнэ. Бусад нөхөддөө ч улаан бүчний утгыг тайлбарлан СӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨ)ХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨХӨ нийхээ учрыг хэрхэн ойлгож, зүүж таниулж сөв зүүя: хэрэглэхэд хэрэглэж байгааг бүлгийн идэвХ- тусална гэж дээрх пионерүүд нөх тэцүүд шалгаж үздэг. Тэд бү? дийнхөө өмнө илэрхийлэв. Ингэж чээ буруу зангидсан, бэх Дорнод аймгийн Баян-Уул сумын дусаасан, үзүүрийг сэмэлсэн 33-10 жилийн дунд сургуулийн П. Гүрханд, Дорнод аймгийн Хэрлэнгийн сангийн аж ахуйн рэг зөрчилтэй байсан сурагчийг илрүүлж зөвлөлгөө өглөө. -- Улаан бүчнийхээ учрыг сай- тар ойлгож авлаа. “Хойшид бид жинхэнэ пионер хүний ёсоор улаац «Соёлч нөхөрлөлийн төлөө» 6-гийн «А» ангийн пионерүүд нэг бүл- гийн ажлаа «Улаан бүч гоёл биш» сэдвээр явуулсан нь үр дүнтэй бол- лооө. 4 багш Б. БОЛД 9унд сургцчлийн дугаар ангид онцсайн дүнтэй суралцдаг юм. Н. Гүрханд 2-дугаар улирлын амралтаараа Г урван загал сумын «Гучин жил» нэгдэлд аав ээж... дээрээ очиж амрахдаа 19 хурга зх барьж авп.бүрэн бойжуулав. 7. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсан гэрэл зураг ҮГДЭЭРЭЭ ХЭЛЭЛЦВЭЛ БУРУУГҮЙ. Ш эншингин їнишинанишишин иайшихааганыншишилшишииинзимин ЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА хүүхэд нлүү хүнд өвчилдөг. Энэ өв- чин үгдрэлгүй бол дээд тал нь Т-438 хоног үргэлжилнэ. Өвчнийг эхний 1. Өвчтөнийг аерах- даа мароляар дөрөв давхарлаж хийсэн ам- үеэс нь идэвхтэй сайн эмчлэхийн тулд ны хаалт хэрэглэнэ. ч хэвтрийн дэглэмд байлгаж халууны Амны хаалтыг өдөр эм, сульфаниламидны бүлгийн эмийг бүр бүлээн усаар эмчийн зааврын дагуу ууж хэрэглэнэ. угааж халуун индүү- 3. Эрүүл хүмүүс Томуу гоадуу хүйтний улиралд дэл- тэрч амьсгалын эрхтэн ам хамар, хоо- лойгоор дазикин халдварладаг хурц халдварт өвчин юм, Тотмууг: тараах гол уурхай нь өвчтэй хүн юм. Томуу- ны нууц үе нь 12--48 цаг, Ур өвчин гэнэт цочмог 38--439 градус халуурах, чичрэх, бие сулран хөдөлмөрлөх чад- вар доройтох, чих толгой өвдөх шинж тэмдгээр эхэлж улмаар бүх бие махбо- дийг барин тусч бүх эрхтний ажилла- гааг хямруулдаг, Өвчний үед хуурай ханиаж найтаах, хоолой сөөх, хоолонд дургүй болж бөөлжих, хамраас цус гоожих, толгой. өвдөх, ууц нурууны булчин өвдөж шархирах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ, Томуугаар бага насны Томуу өвчиөөс урьдчилан сэргий- лахийн тулд юуны урьд орон байр, сургуулийн аиги танхимын ариун цэв- рийг дээд хэмжээнд байлгах, цэвэр агаараар өрөө тасалгааг хангах, цэвэр- лэгээг чийгтэй алчуураар хийх, шал ханыг халуун ус юм уу хлоромины уусмалаар ойр ойрхон угаах нь чухал, Томуу өвчин дэлгэрсэн үед сургууль багш, эцэг эхчүүд хүүхдийг үзвэр үйл- чилгээ, олон нийтийн газраар аль б0- лохоор сэлгүүцүүлэхгүй байх, аш танхимдаа хичээл хүмүүжлийн ажилд оролцож байхад иь ч самбайгаар до- рон давхарлаж хийсэн амны хаалт хэ- рэглүүлж байх нь зүйтэй юм. Хүүхдийн эмч П, САЙННАРАН гээр индүүднэ. 2, Гараа сайн саван- даж өйр ойрхон угаа- на., ЭМЧ ЗӨВ чаньь. / алангуяа хүүхдэд хал- дагахаас онцгой 7 гаомжЖжилто ӨНХ БАИНА | 1) | Яс хэлэлцэж токирсон юм шаг нэг ангийн гучин таван хүүхэд но “ төөрөө цоо шинэ авто үзэгтэй ХН- со чээлдээ ирлээ, Өчигдөр хотын б4- “Өвс бүх дэлгүүрт хянд үнэтэй, гоё : үзэс сарч,зэж, аав бүхэн тэр үзэг- ийнхүү нрц- Хүүх- өзэс авсан болохоо гээсэн пь аргасүй байжээ. соож энк тован байдлыг сэр- гзэк тукай» хэлэлцээрт Вьетна- тын асуудлаар Парисийн зөв- лөлгөөнд оролнож байгаа дөр- сөн: этгээд нэгдүгээр сарыв 27-нд Шарнс хотноо гарын үсэг зурав. 2 Берштаны Ффашисмын эсрэг тэмлдсэн агуу их эк орны дайны хүнд үед шонголын ард түмнээс зөвлөлтийн улаан армид хүлээл- гэн өгсөн «Хувьсгалт монгол» танБийн цуваа байгуулагдсаны 30 жилийн ой боллоо. 9-3СБНХУ «Луна-2» стан- шиг саран дээр амжилттай буул || гаж эрдэм шинжилгээний «Лу- Бэход-2» аппаратыг лав Ф «ХКөдөлмөрчдийн компу- нист хүтүүжилд үйлдвэрчний эв нэлийн гүйцэтгэк үүрэг» гэсэв олон улсын эрдэш шинжилгээ ний бага хурал Москвад болов ДАМБЛ Зөв таажээ Манай сонииы 1972 оны 8 дугаарт гарсан үгийн сүлжээг Өвөрхангай аймгийн Уянга сумыл б шилийн дунд сургуулийн 8-ын | дүүдийн хэн нь ч «Яагаад бид иэ- гэц зэрэг ийм адилхан үлэгтэй бог ловь гэж гайхсангүй, Гэтэл харин гайхаж барамгүй хачин ппдал бол лоо, Хичээл тарж гэр, гэртээ. хари- хаар гарахын өмнөхөн Сандаг їэ- дэг хүү үзэгцийхээ олгойны 9- рийг эрэгдэн өвч, үүдэн шүдээ рээ хазан, төрхийтэл хагалар, Хүүс, чи яаж байнаа гэж ха жууд нь суудаг Оюун харамсан хашгирлаа. -- Яако юу байхав, Тэмдэг тавын байпа. гэж Сандаг шэдэм- хийрэз. Оюун уржиан аавыиинкаа авч өгсөн үсгийг, чухам ласныг мэдэхгүй шинээр нь алга болгож хаширсан байжээ, Тэгээд ч “тэр үү, Сандагийгс дуурийн үзэглийкээ ншийг мөн л үүдэн шүдээрээ зоол хон хазаж, цоДхийтэл хагалан, Ө. БААСАНЖАВ «Их замын цэгэн зурвас», «Алтан : яуУсаан Оюун: -0 АЛ хараацай» охин Чи яаж байна? гэж цайз Цөцгээг чүдээ дүрлийл гэн га болохгүй, амар гэж хэлжээ, Цэцгээ. бїс л дууриамт- гай, хөнгөн хүүхэд тул үйгээ тэр даруй чадхийтэл хаааж, цан гир- ган, -- Минж байна? гэж Батыг учиргүй. гайхан. асуусанд Цэцгээ: Тэмдэг таньж байна гэн, ат гайхан. эргэллэж, байснай, хайран сайхан. үйлээ. алдиал ийиа хэмээн бодоод, хэдий. хайрлаж байсан анч, бие л олгойны иь тэрийг эрэг цэн анч тун болгоомжтой хайсанд тонхийх дуу гарах нь тэр ээ, --0Ээ, хийран үлэг| гож Сүх дуу алдан, Бат «Ийт той үлэг на- дад дахийд хөсөр ч олдохгүй гэж бодож, лпспаа: нуулгүй. колээд,Цэн тээгийн ярьсныг ярилаа, Төдөлгүй Сүк цүнхээ уудлан, тооныхоо ИО- мын зансраас гоё үлгээ гаргаж,тас хийтэл хагалан хаан, Ингэж энэ ангийнхан энд тэнд: гүй чад-нод дуу гарган, саяхан бү чэн байсан үзгээ.Ххага, Хага Хай- лац, зарим нь цахиур мэтхуриц шүдээрээ. сэвтээгээд гэр, гэртээ корьжээ, “Тэр орой гучин Ттаваи хэмээх “цуврал романы 1, П хэсгээрээ бидний дотнын танил бол- сон ахмад зохиолч Өвгөний Баасанжавын «Тэнгэрийн | нүд» хэмээх ярианы цоморлигийн ном хүүхэд та їйрын ширээн дээр удахгүй очно. Тэр сонин номноос энд хоёр ярна нийтлэв. Наадмын сүүлийн өдөр Дангаа ээжтэйгээ цуг улсын өдөр хүрэлцэн үзвэл Хөвсгөл аймгийн шатрын захидал 200 дахь сарын 80-ны сумын 8 жилийн айлд «Хайран үзэг» гэж халаг. ласан их яриа болов, Хүүхэд бү- хэн аав, ээж, ах эгч партаа зэм- лүүлжээ, Сүх бүр ч ик зэмлүүл- лээ. Аап нь сургуулийн жижүүр | ом, прилап, той харамсалтайгаар толгой сэгс- рэн: 5 24 Хачин юм даа, Танай ангид | байтугай, сургууль Даяар хулгайч хүүхэд байхгүй болсон, Хоёр жилийн шинэ. үлэг тэсгээдэггүй ганц хүү байсан гэдэг! өгүүлснээ. «Муугийн хөр олонд, цорын могойн кор хөлөнд» гэж үнэн./Лап ї тэр уршиг эдүгээ болтол үр хүүх- дийн маань ймар заяаг үзүүлэх- гүй, айлгаж ичээж байгаагаас зай- лахгүй хуна» гэж хэлэв. Гэвч энэ | үгийг Сүхийн ээж дуулаад: -- ВБа магадч үгүй, Гэхдээ ухаантай. хүн хэзээ л” хулгайд алдахгүй гэж эд юмаа эвдэлж бай лад даа гэж хэлүүтээ хүү рүүгээ муухай харжээ. С.Надмиля Г Хий ус л л лг л ло ллы тоо тг ттэй лээн МАНАЙ 200 ДАХЬ ЗАХИДАГ 22 1їду болсныг нуулгүй хэл 1 гэж шаардсанд Сүх хүү үнэнийг | Аап иь сал учрыг олсон болол- |. өмнө күүкдийн | хэтээн ү-4 Ф- «Бьетнам дахь дайныг зос- | ажиллуу- ! «А» зангийн сурагч Батмөнх, Чулуунцэцэг, Баянконгор аймгийн Боёд сумын 8 жилийн Дунд сур- суулийн 6-гийн «Б» ангийн Су. рагєч 8. Наранбаатар, найслэлийн 24 дугаар дунд бургуулийн 7-гийн «Б» ангийн хашт одон, Увс айи- гийн Зүүнговь сушынб жилийн дунд сургуулийн ё-ын «А» ангийн хашт одон, Төв айигийн Лүн су- юмын 7 жилийн дунд Сургуулийн 7-ийн «А» ангийн сурагч Д. Мо. лөм зэрэг хот кодеөгийн олон инд иєр с: ГЧид зөв тайж кёриу ни л - биш риу чрүү Цол өр ЛТтЭтт РЧЛЛЛЭГГЬУЛСНЛЭГ циркийн кэсэг їкүжигчдийн тоглолт үзэхдээ сургуультай нохойг онц сонирхжээ. Хэд хоногийн дараа юмсанж, «Соотон Төмөр» гэдэг хөгшин нохой нь гэрийн сүүдэрт | халууцсан янзтай хэвтэнэ. Дангаа мөн түүний өөдөөс ха- раи өвдөг, төхөй дээрээ дөрвөп хөллөж, -- Соотон Төмөр өө! Чи тоо бодож чадах уу? (Цаадах | нь Дангаагийн дух өөд нүдээ дүрлэгцүүлэн харав) -- Чи миний духыг хара байна уу? Нээрээ тийм| Хүн толгойгоороо боддог л доо. Сайн байна. Чиний урьд хоёр хөл дээр, миний хоёр гарыг нэмье, Хэдэн гар болох вэ? (Цаадах нь урд хоёр хөлөө татаж оцойн суув) -- Үгүй тэр! Хоёр хөлөв гар биш гэж байна. Зөв доо гэв. Аав иь цэгдлийн төвөөс ирэхдээ кэдэнц килограмм алим, гурван том тарвас авчирчээ, Хувь хувиа авсай күүкдүүд их л баяр хөөр болов, Дангай ахтайгаа гадаа модон дээр сандайлан бүрнээ, -- Аж 88! Надад ирсэн алимши цэг тал нь їгаан, иогөө тал иь шар байна, Таных ямар вэ? -- Бас л тийн, -- Яагаад бүгдээрээ ягаан болоогүй юм бэ? Нар эзэсэн тал иь Ягаац болсоц байх, -- Яагаад бүгдээрээ шар болоогүй юм бэт? -ИНар ээгээгүй тал иь шараараа үлдсэн байк, -- Хүүш ак ва| Энэ чинь тарвасиг их качин ээдэг юм байнаа. -- (ай, яаж ээж вэ? -- Надад ирсэн тарвас дотроо ни ягаан, гадиаа цн ид» гоон зомаа. -н Тийт байдаг юм. Гайкалзгүй! -- Аа| Мэдлээ дээ, мэдлээ дээ! -га Юу гэж мэдэв? -- Ак аа| Энэ цар байна шүү дээ! тарвасыг гадиаас иь биш дотроос инь ээдэг юм байна. (өв үү? гэж гэнэ, Д. Сүкбайтарын нэрэмжит Улсын хойлалийн комбинааид койлой, 1.5 анин чан на залж нан лг дунд сургуулийн багш Н, Рин- бодлого байсныг энд нийтлэв... Цагаанаар эхэлж 8 нүүгээд мал! 10 цаг 86 минутад чинбазарын зохиосон 1979 оны нэгдүгээр ирснийг Улаан-уул шиш илцшинцнцо цэц ХЭН ТҮРҮҮЛЭХ ВЭ? Тоглогч хүүхдүүд тойрог эзлэнэ. -о Анхаар| Марш! гэсэн дохиогоор тойр- гоос “уралдан гарна, “Түрүүлж гарсан нь уул тоглоомд хожно. Хоцорсон нь уралдаанаас зураад орж байр хасагдаж тоглоом цааш үргэлжилнэ. » Д. ПУШКИН Ын ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ: НӨ ТїГТЭЗЭБЭЭЭ Лртэлтлттүрл тЭгӨт , Индосс--14120- 25 БЭ туулахад ОРОН БҮХНИЙ ПРОХЕТАРИ НАР НЭГАЭГТҮН| МАХНЫ! ҮЯА ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ. ХЭЗЭЭД: БЭАХХЭН./ БАЯГТУН нинжин иран инчийн 29 дэх ЖИЛДЭЭ, 26 6 (12652) 11973 ОНЫ ХӨЕРДУГААР САРЫН 14 ЛХАГВА НЭ 10 МӨ “пийшин шит ийн тэттциэииунтэиии2 эттийнн Чин сэтгэлийн мэндчилгээ йд МАХН-ын Топ Хорооны Улс төрийн Топ Хорооны дэргэдэх Натын хянан шалгах хорооны дарга Намсрайн Лув- саирапдан гуайн 50 тасны ой салхап боллоо, МАХН-ын Төв. Хорооны Улс торийн. Товчооны гишүүн, МАХН-ын Тор Хорооны дэргэдэх Матын, хянан шалгах хорооны дарга Намсрайн төрийн омно байгуулсан гавьяаг 1? 2 аэж 50 масны иь ойг тохиолдуулан БНМАУ-ын “АРХЫЯ Их Хурд Н ТЭР гүүлэгчдийн Зарлигаар Сүхбаатарын одонгоор шагиав, Лупнсанравдан гуайн манай нам, Хүндэт ах М. Лупсанрардан гуайдаа өсвөрийн Товчооны гишүүн, МАХН-ын рлын Тэр- Сүхбаатарчууд чин 2 сэтгэлийн цогтой мэндчилгээ дэвшүүлж эрүүл энх, урт иасалж манай нам 5 төр, ард түмний үйл хэргийн төлөө үр бүтээлт ажилдаа. уаргахыг хүсэн ерөөс! . улам их амжилт 5 “оны хоёрдугаар сарын 9-ний өдөр хуралдав. Бүгд хурал, Улс ардын аж ахуй, соёлыг. хөгжүүлэх 1973 оны төлөвлөгөөт зорилтыг биелүүлэхэд МХЗЭ-ийн байгууллагын бүтээлч ажиллагааг чиглүүлэх тухай МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжавын илтгэл, МХЗЭ-ийн ХУ их хурлын шийд- вэрийг биелүүлэхэд ерөнхий боловсролын сургуулиудын дэргэдэх эвлэлийн байгууллагын зорилтын тухай МХЗЭ- ийн Төв Хорооны нарийн бичгийн ларга Д. Дашдовдон- гийн илтгэлийг хэлэлцэв. “БҮГД ХУРАЛ,БИ 1 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ээлжит ЇЇ бүгд хурал энэ 3 Бүгд хуралд МАХН-ын Төв Хөрөөны Улс төрийн Тов- чөөны гишүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдү- тээр. өрлөгч дарга -Д. Майдар, МАХН-ын хэлтсийн эрхлэгч Ц. Балхаажав, Ц. Гүрбадам, МАХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн өрлөгч еөрөлцов. Бүгд хурал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хөрөөны нэгдүвээр нарийн бичгийн дарга Ч. Нүрэвжав тавь- єан илтгэлдээ: “Улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх 1973 оны зөлөвлөгөөт зорилтыг-биелүүлэхэд залуу хүч бүр хошуучлан оролцо- хын зухлыг онцлон тэмдэглэлээ. ЗИїлтгэгч, 19173 онд ахмад-ажил- чид, малчдын зэ төртэй за й халааг бэлтгэх талаар МАХН-аас МХЗЭ-ийн байгууллагын өмнө дэв зитгүлсэн зорилтыг амжилттай бие- үсэн ерөнхий боловсролын сур- йн УН-УШ анги төгсөгч- м мн охид хөвгүүд МХ ЗЭ-ийн илгээлтээр материаллаг уйлдвэрлэл дээр гарч ажилласнаас дөрвөн мянга орчим нь хөдөө аж ахуйд ажиллаж байна гэв. Илтгэгч цааш нь, энэ 1973 он бол таван жилийн төлөвлөгөөний шийдвэрлэх он. Тийм учраас МА ЖН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд парын Зөвлөл, МУЭ-ийн Төв Зөвлөл, МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос 39723 оны төлөвлөгөөг хугацаа: наас өмнө елүддэхийн төлөө бух ард түмни грал- да21) өриүү? зөгтоолын манай өсвөр ү Энэ онд тод өруулах. Р -- Ерөнхий тудаах, ахуйд ажи ДдэйН санал тийн дэргэд яа» ухЯмсар 9 1973: он мын ху 2 «биелүү: увду "зорилт болох ажил ээж, ах эгч ячарьн хувь лэн тусалж нь зүйтэй үг 1) Хууль дүрэм -иарийн судалж -ү гэр жишээчээр биелүү үеинихэн өсвөр лах-пь тухал Хорооны дарг Төв бцчгийп тэмдэглэв 30) 9. Төв Хорооны эрхлэгч Я. Төйвгоо нар юм-уу,.. ан а ажилд биеч- нэмрээ оруулах байгааг вэ 3 үүгээр нлтголдэа ( хэд хошуучлан на ман ажил: МХЗЭ-ийн парийн 213110 1333 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны царийн бичгийн дарга Д. Дашдовдон тавь- сан илтгэлдээ, ерөлхий дэргэдэх байдлыг лын ийн ажлын цЭгТтгэн дүгнэв, шийдвэрийг хурлын хэрэгжүүлэхэд хын 1 сургу нерийн байгу рилтыг өдөр болгохы : Сур сургуулийн Одоогийн МХЗЭ-ийн ХУїнх сурагч їе -- Мэн Ч трувШТАЛ станцы 18571) 1973 ов”! 10-17 тод барьж ц пай өсвөрийн 4! лөвд салбар бай, засгаас гаргас (3! ү 53 МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 1. бүгд хуралд өрөлцсол” Улсын таргүүлии ХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бичгийн дарга Сэлэнгэ. аймгийн Сүхбай 10 жилийн дунд сургуулийн. 10-ын 244 ГОРЧН с ! ( дуйд сургуулийн. 10:м4н «Б» айгийн сурагч Баармагиай нарт МХЗЭ-ийн Тев Хорооны нэгдүгээр иирийн г1080: дарга тоо өндөр амжилт гаргаж, маргэжлээ аан Тэрэл зургийг С: БОДОО ! зийслэлийн 28 дугаа » ж Ч. Пүрэнжан сурлага Хөдөлмө, Н22:1:4:4::4:222:222 “сонгож авахад нь зонлөлгөө өгч байна, ь ЙД !у ш лд. ерөнхий лийц Х: Ї 817) болөвсро- Х иажилттай пиоперуү- дийн хүчийг зөв зохио! байгуула- боловсролын хороо, оорхи 30- ї Їү нИ0- 54:11:15 14 . ХЇ гу? нам Д др Ль ма- йл ихийг сурч, чийг 2 тар хотын уршч Д., Хишингдорж, байгаа байгаль .орчинтөйгоо зов харьцаж түүнийг хайрлан жамгаа- лах хэрэгтэй, Сургууль бүр үр 1а- рна, цэцэг жимс, хүнсний ногооны авсаархан талбай, шилэн дарлага байгуулж, пионер сурагчдыг ажил- луулах хэрэгтэй, Пиопер сурагч- дыг ой мод, ан амьтан, загас шу- вууг хамгаалах ажилд өрөолцуу- лах, эмийн ургамлын Үр цуглуу- лах талаар тодорхой ажил зохиох. -- Ирээдүйл ажил мэртэжлээ сонгож авахад нь впопер сурагч- дад туслах зорилтоор «Үнэнч шу- дарга хөдөлмөр сайхан!» тэсэн нэ- рийн дор ажилчин, малчин, барил- гачин, уурхайчдын өдрийг тэмдэг- лэх, амралтын болоп чөлөө цагаар хүүхдийн дур сонинрхол авьяасын дагуу тэдцийг дагалдуулан ажил- луулах зэрэг ажльг санаачлах хэ- рэгтэй, Цаашилбал «Д, Нацагдорж гэмдэгтэн», «Нотын сайн. нөхөр», болох ходол- «5 опцыг эзэмшигчг гоөнийг. эрчимжүүлж, төрөл бү- рийн дугуйлан, сойгон суралцах хичээлд-Г оролцуулах, лэмдэглэдт өдрийн иорэмжит зохион бичлэг, АСН-ийн тоглолт хийх, эзийжлэх Г хипнкийн ӨД үл явуулах, т0, “Физйнэид, хими, “Д, Орос: хол суралцагч- дэшлэг (3)772421106:19) ХиОХ: НЬ Зүйтэй байна. - Нїиомер сурагчдыг Сургуу” лийг цг ““Жжүрмийг ширхэгч ажлаас эХ- лэн рмыг парийн дын чанд: с үүлэх дадал зан- шилтай: болг социалист хууль дүрмийг сурталчлах ажлыг өргөн ОХИОХ-НЬ " Л. «Тэргүү ” сурагч» алтан мев- далийг:. МХЗЭ-ийн Төв Хороопд “буй болгож, онц сайн суралцдаг, сох! атаар тэргүүний, олон идэвхтэй: оролцдог апгийн сурагчдад олгож байх журам тогтоох. Ерөнхий боловсролын сур- лийн ХЗЭ-ийн байгууллага идэвхтэц. гишүүдээр дамжуулан пионерийн байгууллагыг тодорхой удирдаж, эвлэлийн дээд байгуул- лагын тогтоол, шийдвэрийг таниу лах, ХЭЭ-ийн хойчийг нэр төртэй залгамжлагчдыг - бэлтгэхэд үйл ажиллагаагаа чиглүүлж! ажилла- вал зохино гэлээ, -Д. Очирбат нарыг тус тус батлав, ДНИЙЗОРИЛТ “МАХН-ын: Төв Хорооны Улс төрийн. Товчооны гишүүн, БН МАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч дарга Д. Майдар бугд хурал дээр, дэлгэрэнгүй үг хэллээ. 2 2 Д. Майдар гуайг хэлсэн үгэндээ: Тавдугаар таван Жилийн төлөвлӨ- ТВӨНй Шийдвэрлэх жил 1978 оны төлөвлөгөөт зорилтыг амжилттай биелүүлэх явдал хамгаас чухал юм. Мөн орчин үед шинжлэх ухаан-техїїйїнийн хувьсгал аль Ч улс орны нийгмийн үйлдвэрлэх хүчний хөгжилт, “түүний хэтийн төлөвийн асуудалд туйлын их нө- явөтэй болж, байна. Залуу Үе, сургуулийн сурагч- дын дунд техникийн шинжлэх ухааны суртал нэвтрүүлгийг өр- төм зохиох хэрэгтэй, Хүүхдийг тех пинт дуртай болгох: ажлыг пэгдү- тээр ангиас нь эхлэн зохиох шаардлагатай байна. Дунд- ангийн сурагчид “«Техийнд ОлөдӨжЖи», «Юный техник», «Моделист конст руктор» зэрэг сэтгүүлийг өркд- нөөр захиалж, ашиглах ажлыг ц алдалгүй хийж, хүүхдүүд шин бүтээхийн төлөө эрмэлзэх нь хал байна. Иймд «Өсвөрийн т никЧдийн станц»-ын өдөр тутуй ажиллагааг өргөжүүлж хүүхдүүд ч. техийкийн дугуйланд олпоороо бүтээлч суралцах хэрэгтэй бай» гааг онцлон тэмдэглэв. Бүгд хурал, Д. Сүхбаатарьн) зэрэмжит Монголын Пионерийп Байгууллагын Төв Зөвлөлийг 88 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулж, Монголын Пионерийн Байгуулла- тын Төв Зөвлөлийн даргаар ЮМ. Доржпагма, МПБ-ын Төв Зөвлө- лийн орлогч даргаар С. Зундуй, МХЗЭ-ийн Төв бүгд хурал хэлэлцєэн асуудльи талаар, тодорхой тогтоол гарваж МХЗЭ-ийн гишүүд, пиопер сурагч дын өмнө. шинэ зорилт дэвшвүү- лэв. МХЗЭ-ийн шал 36 16 нарын дэвшүүлж байгаа зорилтыг амжилттай биелүүлэхэд пионер сурагч бүр тодорхой хувь нэмэр оруулж сурлага, хүмүүжил, ХӨ» дөлмөртөө амжилт гаргая, “Манай тусгай сурвалжлагча! Н.ДАРИЙМАА Хорооны Н цийнби ийн :22722259777171111-2202 | ! 1 : ! 8 | | В (ч “х Ес) ЁХС- 228) у Эми ЙГ Ч , Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН ТӨВ. ЗӨВЛӨЛИЙН ГИШҮҮД | ШИНЭ. ЦАГИЙН. АНХНЫ ДУНДАД СУРГУУЛЬ н нэрэмжит нэгдүгээр дунд сургуулийн тавин е Тус сургууль сан улсын тэргүүний сургууль бол- | Бүү: э сургуулийн багш, захирлын ажил хийж байсан хэл шинжлэ-.. лийн доктор ирофессор академич Б, Ринчин гуайн дурдатгалыг нийтэллээ. Маршил ,Чөйбилсангий! шилийн ой болж байна, сон юм. Эн 1, О. Айигцэрэн 29. Л. Долцон Т. Д. Пушини 2. Ё Амгалан 80. ШД. Доржпагме 50. 1 Саннокаа 3. Р. Бадмаараг 81. Л. Дулмаа 59. Д. Содиом / ! 4. Т. Балсан 32. Ж.. Дүгэрсүр- “60. Д. Содномдорж“ ТЭ, 5. Г. Банди э9. Ё элгэр 01. А. Сүрэн Улаанбаатар хог 6. Ш. Бат-олзий- 34. Р, цэсэр 62, Б. Сүхээ дахь Маршал Ч3 13 Батчулуун 35. С. ЯТамсранж, 638. Д. Тэлэнгэд Чойбалсангийн 8. Г. Бирваа 38. Б. Жанчив 04, Б. Хангай нэрэмжит нэгдү- 9. Б. Бор 37. Ө. Жанчиг 65. Д. Хандсүрэн тарр дунд сур- 10. Ч. Бямбажав 98, С. Жасрай 86. Д. Хаяихлрпаа гууль” энэ. жил 11, 111. Бямбажаг зө, 1 Жигжид 87. Ж.. Хорлоо ЗАВИЙ ЯН ї 12. С. Гадинжил 40, Р. Зориг 68. О. Хүүхэндэй 3 ї ЧИН 18,244. Гомбосүр 41. С. Зундуй 69, Н. Цэнгээ ЭЭ ойг тэмдэг- 14. 11. Гончиг 12, 11, Зэстбалжир « 70.4. Цэвээнсүрэн 7 лэх гэж байна. 15. Я. Гончиг 43, Г. Ловор т1, Б. Цэнд 21 Энэ завсар тэр 16. Б. Гоёл 44. Ч. Лувсандэндэв 12. П. Цэнд 7 сургуульд су- 17. Д. Дагважамге 45. Ё. Лувсаншаран ТЭ. Л. Цэнд-очир : 7) ралцаад дээд бо- 18. Б. Дамдинхүү 46. С. Лунаа ТА, Л. Цэрэндаш ЯпЭӨтВЧӨӨчөӨж ловсролтой эрд- 19. Д.“Дамлинсүп” АТ. Б. Лхагважав “75. Д. Цэрэннадмид -эрмийн цолтой болсон, улсын ажилд 20. Л. Дандар 46. Г. Лхагважав 76. Т. Чимэд очиоон жил хүчин зүтгэсээр ирсэн -1 Шш “эх 3 13 унхын рэн 77. Б. шоцхал Үр хүүхэд нь байтугай ач зээ. нь 23. Л.ашдовдон 51. Д. Монтөолэй || 18. Ж. Чоїинл ЭрЫЫн мөн тэр сургуульд суралц: 24. 11, Лашдондов 52. Д. Монхоо т9, Ч, Чулуун р буй хүн өдий төдийг бодоход 95: ЭК. Дашдондо” 53. Б. Мянганбуу 80, Я. Чулуундорл: сопин сайхан байна. 96. Д. Лашдорж 54. Л. Ноосгой 81. С. Чулуунцэрэн Миний бие, өнгөрснийг нэхэн 27. Ц. Дашцэрэн 28. О. Должинсүрэн 55. П. Нүдэнхүү 56. М. Очирбат 82. Сл Шааман 88. С. Эвшинхорлоо -02-----101-----шшшшш-1-2-------!--2“!Ы-ПЫ-П-------сГСтг1111 “Анхаараарай! Анхаараарай! «Пионерийн үнэн» сопины «Хай- гуулчид» клубээс ярьж байна! Манай клуб МПБ-ын 50 жилийн ой угтаж эх орныхоо тусгаар тогт- нол, социалист бүтээн байгуулалт, монгол, зөвлөлтийн ган бат най- рамдалд хүүхэд үедээ онцгой хувь нэмэр оруулсан хүмүүсийг эрэ! сурвалжилж байна. Пионер сурагчид, баатарчууд аа! Аав ээж, танил дотпын ахмад хүмүүсийн хүүхэд ахуй үеийг су- далж хэн, ямар сайн үйл бүтээж байсныг эрэн сурвалжилж олоод «Пионерийн үнэн» сонины «Хан- туулчид» клубт гэж хаяглан захи дал ирүүлнэ үү? Манай клубийн анхны зочноо) 1942 онд Архангай аймгийн Түвш рүүлэх сумын бага сургуулийн ту- равдугаар ангид суралцаж байсан гимонер Долгорсүрэн зочилж бай- на! 2 Түвшрүүлэх сумын төв ер ои- шийн хөл хөдөлгөөнтэй байлаа Энд тэндгүй. уяа уяагаар морьд багширч хүмүүс хэсэг хэсгээрээ суун нэгэн зүйлийг чухалчлан ирилцана. Долгорсүрэн охин аа- гынхаа захисан ёсоор морьдоо харж, хүлээсэн тэр мөч бушуухал | белоосой тэж яарна... Өчигдөр орой аав нь бүх адуу- гса цуглуулж иржээ. Гүү барих цаг арай болоогүй болохоор гэрийн хон иь ихэд гайхаж учрыг асуу Фал: -- Зовлолтийн улаан армид болэглэх морь хүлээж авах комисс сумын товд ирж гэнэ, Хүйтэнд хөрч халуунд халж өсгөсөн энэ хєдэн адууг олонд ачтай орос ах- | яаа өгье, Харин хэд иь “тэнцдэг 1002 доо гэж бодлоготрон өгүүл- 1 кг, Энэхэн зуур Долгорсүрэн охий |бегш нь өглөө орж ирэнгүүтээ. сомбарын дээд талд олгөостэй байсан газрын зураг дээр зааж, с- Одоо улаан арми фашисг гсрманыг хоогоод энд яниаа! гэж бицхан улаан “дардаг хатгахад хүүхдүүд баярлалдан «Ура! Ура! манайхан ялиа!» гэж алга ташиж баяр хүргэдгийг, заримдаа гер- манууд энэ хүртэл цомрон оржээ “зоон хөх дарцаг хатгавал хүүхэд бүр «Яана даа?» гэж бодолхийлэн танхимд хүнгүй мэт чимээ тасард- гийг бодов. Орой байрандаа очи- : ХОД ОХИДУУД: ЇТЇИОНЕР -- Долгорсүрэн ээ! Цөмөөрөө бээлий нэхэж Орос ах нартаа явуулал гэхэд тэгье гэж зөвшӨӨ- рөн хэдэн шөнө лааны гэрэлд 19- мээний ноосоор бээлий нэхэж Өг- сөнөө саналаа. Тэгээд баатарлаг улаан армийн ах нартаа морь 09- лэглэс! гэж шийдэж ааваасаа асуув. Шаравдоо гуай угийн тай- сан зангаараа «Өөрөө л мэд охин минь» гэжээ. Морь хүлээж авах гомнсесс ажлаа эхэллээ, Аав нь «Авчирсан хориод мориноос маань арван зургаа нь тэнцлээ» гэж баяртай өгүүлж, 2 -- Алив дарга иар минь ми- ний охины морийг шалгаарай! гэ- хэд олны анхаарал пионер охин дээр туслаа, Долгорсүрэн хайртай долоон морио хөтлөн ирэв, Хамгаас хайртай хээр морь нь тэнцлээ. Долгорсүрэн «Ээ, гялан гэж баярлан аавынхаа өмнө хой- ио гарч гүйнэ. Тэгтэл ХЗЭ-ийн үү- рийн дарга Бадам, - Пнонер Догорсүрэнгийн долоон морь тэнцлээ, «Шстой сайн пиоцер» гэж магтаж Долгорсүрэнг олон түмэнд харуулах гэж өндөр оргоход, -- Миний хайртай. долоон морь германы мангасыг устгахад баатар ах нарт минь” хань бол сацасан үвгөр иь саадгүй хүргэ огох болтугай! гэлээ, Тэгнээ! Энэ бас сэргэлэн хүү- хэд шуү. Авьяаслаг цовоо хүйн багадахгүй зом гэж хүтүүс магти- иа, Изэрэн: ч Долгорсүрэн” онц сурлаги, авьяас чадвараараа сур» гуульдаа хамгийн тэргүүн сурагч байлаа. Одоо энэ хүн. улсын их долгүүрт ажиллан, худалдааны байгууллагын тэргүүний ажилтил иог болон алдаршиж ивид, чигчижууг”Эжт --“т-т108Л ж цэн 757-:7::7:57:57:::7:::7:575:75:2551557::0:07:08:957-Г-2Э575Р ЭЭ ЭУЛЛЭРЭЭРЭР2-227273 явУлалУлт БУЛ Е2Р/БУ ИР ЛБ Л ЛБЛА ын дурдваас,энэ сургуультай бас хоёр удаагийн холбоо бий.Анх Зөвлөлг улсын Ленинград хотоос сургууль төгсгөж ирээд Ардыг гэгээрүүлэх Яамны харьяа байсан Судар бич- тийн хүрээлэнд эрдэм шинжилгээ- ини ажил хийхээр очсоны дараа нэгэн өглөө сайд Батхаан утсаар дуудан ирүүлээд, -- Газар зүйн багш хий гэлээ. -- Сайд аа, миний мэргэжил монголын судлал болохоос газар зүйд холбогдолгүй гэж хариула- хад, -- Гадаадаас ирсэн багш буцах болсон, Дундад, дээд боловсрол бүхий хүн, чи юу гэж хэлж бай- на? гэж тушаад гаргаж намайг багшаар шилжүүлсэн билээ, Захи- рал нь тэр үес Цэвэгжав гэдэг хүн байсан, Хэсэг сурагч хөдөо- нөөс ирсэн тул сургуульдаа байр- тай байв, . - «Орчлонт ертөнцийн байдал» гэдэг гурван дэвтрээр газар зүйн мэдэгдэхүүнийг үзэж, Германы Лейпцнг хотноо хэвлүүлсэн мо!- гол атлас, дэлхийн хоёр тад бөл! борцгийн зураг, Монгол улсын зураг мэтийн монгол сайхан хи чээнгүй үсгийн бичигтэй жигтэй» хэн. сайхан хэвлэлийн зураг тай байдагсан. Тэдгээр зургийн үгийг мөн сургуулийн багш Авир мэд гэдэг монгол Манж: бичигтэй хүн герман хэвлэлийн газарт бэлт гэж өгсөн юм. Монгол хэл 0бнич- гийг Авирмэд, Жүрмэд зэргийн сүрхий сайн багш нар зааж,сурагч нар, монгол бичиг найруулгад тун сайн байдагсан. “Эх хэлний- хээ хичээлд багш нар нь, гэрийн даалгавар, цээжээр бичүүлэх зүйлд найруулгыг тун эрхэм бол- гож, байдаг тул «надыг» гэсэн буруу хэллэгийг «намайг чамайг» тэж хэлдэг юм шүү гэж засан сургаж, хэлний боловсролд маш анхаардаг байсан билээ. Тэгээд орныхоо нэг хүн олж, ахин Судар бичгийнхээ хүрээлэнд чсон хойно Гэгээрүүлэх яамны иаргын ззүүрэлсэ 2-1---Я Ч «ХОККЕЙ-73». 1Шарын голын. уурхайчдын тос: гонд энэ сарын 1--4ний. өдрүүдэд «Залуу үе» сотгүүлийц царамжит цом булаалдах хоццсойн тамцээн болж онгорлоо, Уул лэмцээнд «Алдар», «Дархан», «Шаршц гол», «Залуу үе», «МУИС», «Налайх», «Ходол- төр» багийн зуу шахам тамирчид анг” хайлаг самбаа, хүч чадлаа сорьсноос, 1Шарин голын ариац энилийн сургуу: 42 27) 2 яв -оС“БЬьС-нвь. сайдаар Дугаржав гэдэг хүн очиж, захирал Цэвэгжгав иймын . сур: гуульд шилжсэн намар намайг зй хирал багшаар томилсонд анхны захирал Ишдорж багш, дараа. Ив Цэвэгжав, түүний халаагий нь би хүлээн авч байсан билээ, Тэр үед олон улс нийтэд заадаг. ерөнхий боловсролын хичээлийг цөмийг мө иай анхны тэр сургуулийн хотол- борт оруулсан байжээ, Орчин үеийн гавар зүй, тоо бод лого, хэмжих ухаан (геометр) томьёоны ухаан (алгебра), геодеаи шугам зураг, технологийн: анхны мэдэгдэхүүн, орос, англи, мон-тэр үед хэрэгцээтэй байсан манж хэл, монголын түүх, олон улсын түүх сайдаг байсан бөгөөд Зөвлөлтийн монголч эрдэмтэн академич Козип Полбшийн монголч эрдэмтэн Кот- внчийн зэрэг эрдэмтэн, монголын түүх соёлын тухай бас лекц яриа хийдэг байсан богөөд хүний бие махбодын тухай Цэбэгтаров дог- тор гэдэг, хожим баронд амь үрэгдсэн хувьсгалч эмчийн зэрэг хүн заадаг байсныг би 1945 онд академич Козиноос Зөвлөлтийн академийн 220 жилийн ойгоор Москвад олж сонирхон сонссон бїї лээ. Эсперанто хэл гэж олон хэл мэддэг Хаянхярваа гэдэг иэ- гэн хүц байв, Намайг тэр хэл оролд гэж заан сургасанд сонир- | » 5 хож, манай залуу үеийнхэнд бас улсын хэрэг болох юм байна гэж тэр багшаар нэгэн ангид эсперанто х!- чээл заалгаж үзсэн билээ, Дүрэм нь авсаархан тул, эсперанто үзэж байсан сурагч нар, орос англи хэ- лэнд бас эсперанто хэлний дүрэм нь ухаарахад тустай юм байна гэж! сонирхдог байж билээ. “Орчин үеийн дундад боловс- болсон эхэл, үед ролын анхны сургуультай маань даруй 1918 оноос гадаадын түрэмгийлэгчдийн тэр сургууль ч хаагдаж, хэвлэлд бэлтгэж: байсан сурах бичиг нь. Ч гэминд шатаалгаж үгүй болсныг олж мэдсэн билээ. Тэгээд ирэхэд орчин үеийн дундад анхных нь 1918 оны анхдугаар сургууль байж, ардын хувьсгал мандахад сэргээн ардын засгийн үеийн анхны дундад энэхүү сур- гууль нээн байгуулсан юм. Ийн- хүү ардын төрийн үед Зөвлөлт ул сын дунд сургуулийн туршлагаар дундад сургуулийн өргөн тогтол- цоотой болсон гэж үзэх нь арга- гүй байна тэж боддог тул, ардын төрийн үеийн анхны дундад сур- гуулийн тавин жилийн ойг тэмдэг- лэхэд баяртай байна. Түүний түүх нь монголын ард түмний тусгаар тогтнохын тэмцлийн. үрээр, дын колоничлолын дороос мулт- ран салах явдалтай салшгүй хол- богдолтой бөгөөд түүний нэг үр 1 сургуулийн , бус- уламжлал нь юмаа гэж үздэг... мОЭ7ЫХ лийн. багш Т, Готов ахлагчгйн -хой- "луу үе» баг айх удаагаа тэмцоэнЖ | , оролцож «айргийн тав» дотор багтаж, 9:ццг «АА» ангийн сурагч Ө. Хишигсү- рэн «Залуу үеэ сэтгүүлийн зусгай шагнал хүртлээ. ЗУРАГ ДЭЭР: «Залуу үе» багийн тамирчид баруун гар талаас цэг дэх О нь-О, Хишигсүрэн Ү Д.ДОРЖСҮРЭНГИЙН | “авсац гэрэл зураг Оо | бэлтгэж байна. 2 Польшийн ард түмний алдарт хүү, суут эрдэмтэй --одон оро голай Коперинкийн мэндэлсний 500 жилийн ойг дэлхийн бүх улс шинжлэх ухааны байгууллагууд энэ 2-р. | Бид сониныхоо энэ нүүрийг алда иикийн 500 жилийн ойд зориулж байна. их нь түүнийг гайхамшигт эрдэмтний аа- рэгт хүргэжээ, Н. Копериик: “цуутай одон оронч төдийгүй сайн тоочин, хэд шинжлэгч хууль цаазны ухаантан, авьяаслаг ичэНН- “түмэн сарын 19-нд ёслон тэмдэглэхээр рт эрдэмтан--одон оронч 11, Конер- эрхосийн | хөдөлгөөний хууль зүйг үнэц зөвөөр тайлбарлаж таарахгүй болох нь шинжлэх ухааны хогжлийн явцад улам улмаар цотлогдох болжал, Үүнийг “хамгийн зөвөөр ойлгож ийр- ны системийн талаар суут сургаалыг гаргасан. хүн бол ышийн алдарт эрдэмтэн Николай Коперинк юм. Н. Копериик, | Птолемейн хуучин системийд: Нар, Дэлхий хоёрын бай- рыг солиод ийрыг тойроод тар үед мэдэгдэж байсан Буд, Сугар, Даэл- хий, Ангараг, Бархаспадь, Санчир гаэ- сэн зургаан том гаригийг өргэнэ гэл: үзжээ. Энэ системийг Наран төвт систем гэж нэрлэдэг, болгон үйдэг системээр тэнгэрийн шолгигалилшавиышахиолвласлаошиввцттШГНИС23212НаШгСтиИЛВБЕЫЛНО НИКОЛАЙ КОПЕРНИК | (1473--1543) 5 үшэлттүшлэжлүоблэшшилЦлвҮуНтЖТттгттэгшэтгүүлүШлоүлсүшжэгтээттэхэүтүҮЖ (ЛЭН инженер, бас тэр үедээ нэрд гарсан. эмч хүн байжээ, Гэвч одон орны ухаанд хийсэн Н. Коперникийн гол бүтээл иь 154: онд «Тэнгэрийн эрхэсийн эргэлдэх нэ» нэртэйгээр хэвлэгдэн гарчээ. Н. Николай Копесринк «ол шинжлэх ухаанд байгуулсан гавьяагаараа хүн терэолхтөний үеийн үед монхжин үлдсэн суут эрдэмтэдийн нэг юм. 1473 оны 2 сарын 19-ид Польшийн Торунь хэмээх жижиг хотод нэгэн . худалдаачны гэрт Николай Коперийк 7 2) мЭндэлжэс. Ё Коперинк багын сэргэлэн цовоо, | элдэв юмны учрыг сэтгэн бодох чад- гараар гойд сайн хүүхэд байв, Олон жил эрдэм номд шамдан суралцсан Нар яагаад гэрэлтдэг вэ? гэд- гийг авч үзье: 5 -Мар бол маш их даралттай, асар өндөр температуртай улайссан хийн бөмбөрцөг юм, Нарны гүнд даралт нь 1590-4200 сая атмосфер, тадаргын халуун 6000 градус ор чим. төв дундаа 20 сая градус оан даг. Наран Дээр.устөрөгч, гелии, төмөр, натри, нүүрс-төрөгч зэрэг манан дэлхий дээр бгидаг, ондний мэддэг олон элемент бин, Дэлхий дзэр байгаа элемент ердийн да- ралт, температурын нөхцөлд ор- шил: 04 даг бол нарны элемент уг ї 3 ” дээр хурдсан их даралт, өндөр тем пературын онцгой нөхцөлд оршдог банпа. » эх дэр Фүрэлдүүлж ФОуй элемен- т түүдийн атом хоорондоо моргөлдсө нөөс цөмийн урвал болж маш их дулаан үүсгэнэ, Энэ эрчим хүчиий цацраг иарнаас зүг бүр тийшээ тар хаж, аажмаар долгио иь уртсаж, эцэстээ бидиий Үзэж байгаа гэрэл цацардаг юм. Ийнхүү нарны гэ- , 8 шашин шиг ТУЛААН БРЬ ЧУУЛА.. гс 2 Иалайх хотын 8 жилийн дунд “сургуульд 4-өөс 8 дугаар” ангийн. 200 «сурагчдын «бүрэлдэхүүнтэй “«Улаан бүч» чуулга гурав даль жилдээ ажиллаж эхэллээ. 1971 оны намар байгуудагдсан энэ чуул “га дотроо үндэсний хогжим, утсан хогжшим, гитар хогжим, хоөрөгл хөг. ожим, гоцлол дуу, Найрал : “ТЭЖ, ЭХ! ч6244 нээлт нь түүний нэрийг мөнхтгүүлжээ. ИИКОЛАЙ КОПЕРНИКИИН НАРАН ТӨВТ СИСТЕМ ХУ зууны үед дэлхий нь орчлон- “лолтоор үйлчлэв, ХУулы 129 гийн төв нь болж хөдөлгөөнгүй ор- ших богоод бүх гариг түүнийг тол- роод дугуй замаар эргэдэг гэж: үздэг Птолемейн сургаал иоёрхож байжээ. Птолемейн дэлхийг орчлонгийн шшни эф рэл нь цомийн эрчим хүч гарсны үр Хүн, нарны Дотоодод устөрөгч гелий болон хувирах урвал явсиаас үүсдэг байна, Наран дээрх элэ үзогдэл шө "пийн тэнгэрт гилалзац харагддаг үй түмэн одод дээр мөн нэгэн адил болдог зом, Иймээс од бидэнд Ха рагддаг байна. Од иь гадаргын тем ператур ба гэрлээрээ ялгаатай байн даг. Судалгаанаас даргын томпе ур Пь 2010 430000 градус, зарим цэг одны тем ператур 100009 тэр ч байтуг:ї 00000 градус ч хүрдэг баниа, одны Нарны эзлэхүүн дэлхийн эзлэ хүүнээс 1 сал 306 мянга дахип "х а нарыг үүсгэж Оййгаа ул нь дэлхниц цулаас 750 дахин їх байдаг. Эндээс пар хичїїзэн авар а4 том болох иь харагдалг 04: Гэтэл хэмжээ ба гэрлээрээ нар наас хэдэн арав, зуу Дахин апарга уд байдаг, оодисыин їЖишэглоэл: тэнгэрийн сангийн їльфа Одны гэрэд Марнаас 35 -да хин, үүлэн Хурын од гэрлээрээ нарнаас 330000 дахин нх юм. Ингэхлээр нар бол бидэнд хамгийн сир: орших, хэмжээ. ба гэрлээрээ дунд зэргийн нэг од юм, Гагцхүү бусад ОД биднээс асар хол оршдог /иднээс асар алслагдсан нар зом. Суут эрдэмтэн ЮКоперийк суу рийг ир, тавьсан ртөнцийг Үү шилэх ухааны шинэ үзлийн гӨ- лөө цогтой тэмцэгч, ХУ/ зууны га- рамгаин гүн ухаантацр сордано Бруногийн од бол алс холын нар ом гэсэн анхиы зов таамаглал ор- чин үеийн шинжлэх ухааны, нээл- тээр нотлогдойг огина, -. Ц. ЗУЗААН . 2 рэг 10-аас. 40 сурагчдын. бүрэл- дэхүүнтэй паймап хэсэг ажилла, байна. Энэ чуулга долоо. хоногт тусгай ярогрдэртайр нэг удаа хи. чээллэж байхын дээр ажиллаж буй хугацаандаа. давхарласан” тоогоор 22880 хүнд 19 удаа урлагийн тог Ши и ТҮРЗЭД 4 тов чир жижигхэн харагддаг. Эд нь. Коперинйк өөрийнхөө системийн үнд- сэн дээр дараах хэдэн гол баталгааг хийжээ. Үүнд: 1, Ертөнцийн төвд нар оршино. 2. Бөмбөрцөг хэлбэртэй дэлхий бо- лоод түүнтэй төстэй бүх гариг нарыг тойрон нэг чиглэлээр эргэнэ. 3, Нарыг тойрон эргэх гаригуудын зам нь тойрог хэлбэртэй байна. 4. Гаригуудын хөдөлгөөний хурд нь тогтмол бөгөөд зам нь наранд ХЭ- дийчинээ Ойр байна тэдгээрийн эр- 27 бу. 26, 2 4куа2 гнагн су с Түлтэр, КУЯ| Заражсаааг сав зай -2/ гэх хөдөлгөөний хурд төдийчинээц иж байна. - Сар бол дэлхийн -дагуул учир Дэя- хийг. тойронгоо түүнтэй хамт арыг. тойрон эргэнэ гэж үзжээ, Копериикийн сургаал нь зөвхөж. Одон орны ухаанд- төдийгүй байга» лийн шинжлэл-ертөнцийг үзэх үзэлд оруулсан чухамхүү хувьсгалт эргэлк. суут сургаал мөн, 13 Н. Коперинк шинжлэх ухаайд ингэж мөнхийн гавьяа байгуулжээ, : МУИС-ийн бага Н. ТҮГЖСҮРЭН. Хүмүүс дээр үеэс од харвах буюу од упах үзэггэлд, сүрхий оншифч иржээ, нь од Унаж оёнгаа хэрэг биш. Тэнгэрийн мандалд үзэгдэж оайгаа бүхэн од онш, Одод гэдэг нь үнэплэа манай нар шиг өөрөө гэ, рэлтэж гэрэл цац руулдаг учиртай, Тэнгэрийн мандалд одноос гадна, үй олдоц 69- рөө гэрэлтдэггүй нет бии. Чэднийг бид гариг, дагуул, солир гэх мэт нэ- рэлдэг, хийн оөмболог байх Огторгуйн уудмаас дэлхинн агаар Уруу нэвтрэп орж ирэхдээ ша Дилдыг, харагцгдигдалангалдгдуран- гайг сунгаж, нийслэлийн нэгэн! дүүрэг" рүү .дурандамг. гарлаа. “ар сургуу, лийн байр харагдалг байнаг. өрийг нь энд -удаа хөлэхаэ! азнал: |Цаашгихиу, «байна, Завсарлах хонх-дуугарлаа, Тэг» “вэ чинь. 10П-дугаар: өрөөнөөс хүүх- дүүд шахцалдан гар “сэвдчихсангүй эд, Тал түймдр гараа юм уу, гай то т- гор болоо юу? этэл үгүй байн, Ан- « лаадг харвал, 108 ггасан: дугаар: бүхий! “« роонд, Өугийн. «Ко. диги. хичээллэж: “хаалгаа аолтон ло дуХРАНА ГЭГЧ 19У вээ таж гэрэлтэц яваа жижиг онетийг солир харвах буюу од уналаа од хар валаагэй! ярьж, байгаа ом, Тэгэх- лээр энэ маань од унаж байгаа хэрэг биш болох нь тодорхой биз, Солир иь дэлхийн. агаар мандалд асар йк хурдтай орж ирдэг байпа, Солир хар- вах үзэгдэд голдуу 100-аас дээш ки- лометр өндөрт болдог, Зарим үед с0- лирын хэсэг шатаж амжилгүй дэл- хийг дээр уиах ч тохиолдол байдаг, Хүнийг тэнгэрийн чулуу гэнэ, Монгол оронд солир унаж, байсак улаа олоц бий. . Нилээд дээр үед одоогийн Хопд аймгийн Булган Су- мын їутагт Нираг- мандах уулын хавьд унасан 20 топн томөр солир бий, Мөн 1988 онд Өмнөговь аймагт унасан Ноён Богд хэмээх нэртэй со- лир, 1989 онд Говь-алтай аймагт уиа- сан Аж Богд нэртэй солирын лээ оДбо улсын төв музейд хадгалагдаж байдаг, Ипгэж унасан солир нь Огтор гуйн Уудамд Чухам Юу байгааг 04и- дэнд илтгэгч ганц бие төлөөлөгч сож дог, Ийм учраас солир олсон хэц 90- ловч улсынхаа шинжлэх ухааны бай- гїуллагад даруй мэдэгдэж байвад ик тус болох хэрэг. гийнхаа цонхон дээр малгайгаа өрчих- сөн харагдана. Удсан ч үгүй гурван . хүү ноцолдсоор ангидаа ордог байгаа даа. Нэгийгээ багшийнхаа ширээн дэг, унагаад авлаа шүү. : Энэ ангид пноиерийн идэвхтэй орж ирэхгүй л байв, Хичээл орох хонх дуу- гарлаа! . Хонх “дуугарах дээр хүүхдүүд гүй- гээд орох байх гэж бодтол үгүй шүү! Хэсэгхэн хугацаа өнгөрсний дараа багш хүүхдүүдээ” ороорой! гэх сонсог- - дов, Багшийг орж ирэхэд нэг ч хүүхэд чом дэвтрээ гаргаж бэлтгээгүй байсан “чраас, имар хичээл:болохыг мэдсэн. гүй: /Багшгоргх ирээд, Э, ї -- Цонхон-дээр: байгаа. малгайгхэй хэнийх.вэ? гэв, є -- Нэргүй, Төмөр-очир, Ядамсүрэв! . нарынх. ) -- (Бүдэг салааны дарга мар онцлог. гоо яагаад/ зүүгээгүй байна? гэхчлэн . дэглэм жупам баримталдаггүй энэ суг рагчдиас болоод багш хичээлийн 45. үглээд гараадсааргл... чадиа. гээс далд байна. : Моний! уулам эх орны алс баруун хилгаарт сүндэрлэн. байдаг. Ховд хөт: 00. мэгэн хөгжимчин охин аж төрдөг "Гүүний нас. долоо, анги нь нэг, нэр Тадамдонаог, 1 ТҮ талхан өхий ЯЖ(лахан ч гэсэн тар, хөгжмийн пруу эгїїгээр сртонцийг уяруулсан хөгжим чин болохыг хүснэ, Гэртээ авчин тий чин ирэхэд тар охин мандолипай авна. Түүннй. бяцхан: хуруу. нөймин утсан заар бомборон бүлиглэн гарахад, пад! БАДАМЦЭЦЭГ авна хөгжйндөхийг Лха, Дорт гуйн харан сонеюол байрлана. лай гам би. болом суулаа, өгжимдӨэ Чин гүүний нүл єр гэж, нүүрэнд "нь ер гэрэлтэнэ Өлж Хөрлөо ны! Охин минь, шинэ. дууг нэг л аплаад өгчихтөл, мандолиилий тїр ли ив өруулчихлаг юм гав, Юн шинэ Луу аплигс өглөө Тэдамцанаг эхин сонго 00, хөгэмийнхээ утсиг хонгөноөр Ч хил үйс ча, үүл хөгтимдо гпрлан Хөгжмийн тмаөргажилтан түүнийг сонс пөл, хопор хурц сонсголыг ннслин ӨЛ зуурхана. даа! Падамцацаг” ажилсаг хий, Ла тангаа. угаана. Тор орноо. цэвэрлэн Ор дэрээ. хураана. Дайлганрап хийнэ Элаг Малсан пв Эра” ахдаа хичээлээ Өнчирч үлүүл! гон, Дэптар Мом нь цанархан Цагаан: толгойн. мөмөн” дэлгэж! түгл рэхгүй уншина. Тйс цэрэр, илмбий бин сан давтрийн хуулсанд тавын той олон бий. Надамцацаг” өхины. орны орц «аата їн лүрэм» хидаатий нөлүүлиг. инпй эйхан гу усин їг тинчлит / «МАНАЙ ОРНЫ ЖАРГАЛАНТ ХҮҮХЭД» УЛАМЖЛАЛТ УРАЛДААН 0) (0 Чу) Үүн пургийн улатмтлилт урилдаа «Инд жаргалант орны. хүүхлдэ таг 42412 ичнэ ИУНД пврлиж бийнй, Пїүтэйлийг төрөлх, хөт. буурин, эн арт үйлсгэлпит бийгилэ,.. мал сүү, үйлдалр, барилга, гайпр ти рипийн, хүрээлти. байгаа. орчин, ппрлэг, їр орта бийдал” їорог сїдиорр 00 л 20 єм.. замжаэлний тийн лэр зурна, Чургийг лириндай, усан. будаг, гуцт, яийчилбир, пайтлын.. Мали иййр инч хийж болно, Уралдаанд оронцогчил Опот тор төрөл 00), Пигичуулын сир, өдөр, эрэгтэй, өмөгтэй.... мөн ? хилгий тодорхой. бичих хорогтэй, Урилдайнд аориулсай.. зургийн дүн лилд юм. бичиж болохгүй, вь Тайлбарыг тусгай цайсан Лоэр бие Ч тиг хїисиргиий, Урилдааны зургийг 19740) отна 4 дугийр, сйршмн 1гнээс. 12 лугаар ! сирин 1гний дотор хүлээн өвч 12 дугаар сарын 00-нд шилгаруулий, ШШилгїрсан бүтээлээс, «Оюун түл хүүр» сэтгүүлд хэнлэн. Шилгарсии бүтээлийг бийр. Ээ» лүүлэгн шагиний, “ «ОЮУ! ТУЛХҮУР», СӨТРУУЛ эс-сээсэихийгиж-иижииишсчаний” илцлаа. ., ла хөгжим мэт сүрлэг нялгуу үүслэ АС ЦаНарэүлүиЙР ХӨДӨӨГИЙН ЖХУУЛДҮУД Жаахан охины хөгжмийн аллгуу ло Яагаад сайн хүн 097 Чбнүү! йсс. дар 205 13... Чин гийчннй сэтгэл зүрхэнд хүрнэ. Хүүхэд болгонд йл жиргал өгсөн УНйга дилга. болоод Моог шир цагаал хургаа Талд, янхан өхинөөс Дахин нэг учраас Урилдингтоглол гүйдэг Малчим хүүхдүүд хариулна. жимдож өгөхийг хүснэ, Намайг ? ї Уушги номоо прид Ходоогийн хүүхдүүд цөмөөрөө хол, саяхан сурсан. «Цайрамдалт нөх гэн юу над. Ч Уримтий. хогшилтэй -байдаг Хорслог. бор царайтай дийн дууг-гаа хөгжимдөж өгөн, Түү. » Ком довтор, дуу хөг одоогийн хүүлдүүл цөмөөрөө». Ходоогийн хүүхдүүл Чомөөрт» нийг зохиосон. Лха, Дорж, майхан 1 Хорслог бор ийрайтай Хөдөлмөр ажилд дуртай, пхинтөй нэг хотод аж төрдөг, Охины 716. ДАШДОНДОГ Хопд хот Ходоогийн хүүхдүүд цомоороо : Хогтилдон тоглох дуртай Нийслэлийн 24 12647 р/ил өндө шиг оло ХОНИО лийн б дугаар анги су Минчиу айн эр хариулахад" 8444 АМАРСАНАА ё хэнлэж байна, Хүүхэд тй нар өрөг яол сурихаар Дєржали мы. дисери, держали, Валя -и уөвөс чармайн оролдож бийгай,.. Лилхэлр: өөрсдийн. рит: 3 : өрөс хэлний мэдлэгийн хир эн аохийлыаг Өр Может быть, там инного ист7 : чуулж ирүүлээрэй, Бие дапж ям уу ииги бүлгээ Я гоцорюг | хамтрий. орчуулж болно, Сайн өрчуултын Л нто же тогда меня яа могу трогал7 нийтлэн, Это ялгдопорит Валя, -- я Хотела узиать, Ми бил затсйнйын, Муг всстди йитсийЄн Мя: ҮЛС лм, / С инс-ннбудь пгриы, Одиг р нїд читили Сиайку Чегөгжє ты рапыне ис сназала? " «Үри поросїинй», А.нотот «ил играть, Сийна Я, говорит, испугалась, “Тыг мсну» мє- ла мы бегали по комийтс, ирмгали ни ириэйли нугал, , , ? БЭ2401-3:0 стришеи сєрмй ЛЦДР 2 Отирыли мы дверь, 8 комиате инкого мист. А ! ц ушла гн миголип, и Мийн синэалд:./ү отөду цодойти нсб-таки:боймсяг идруг излөд Данай, Петл, сделием. Єєїє. иотин, мийн -У. цвүд вврыйг воли вылеает! Я говорюг: тох лорослт, то п.ецианс Пойди сиими оделло. 1 НУУДАЦГЛЛЫ с ирон 0ЛСєп00-4 өйвсгили ют АЛ Баян гопорит: | стол, от -и получилсл дом Милл зилсаны ий?» Ё пгтам темїїо темипо! П БЭнЛон пойди! є Биг, тОВСрИД "Там жс инкого їст, Е оХУЦСАОГЭОдГЧ0 нс свой дом! ТМм Х.может бить, еёсты! ЗУсҮын ПОЛИЛЖр НЭМҮҮ ир ын Зол Я подкрался на цишочиах к столу, дёрвуж ай ШҮЛЭГ край оделла ни бегом кк диери, Одейло: упалд, 9 Я/т 01010 под, столом їикого нет, Мы обрадовались, Хөте Жил 20 Лаа: домала нт ОЛ ЦЭ9ММшАШАНШЭ домин, тольно Валя гопорит: ? темно! : йлруг опить кто-инбудь за иогУ схиатит! эь Нинчего, гопорит Ви? У поросот Тинсин нө стали бельше и! «Три поросёний»- иг- : педь домици бинают б(/ "усл РАТЦ , Я сиршийнио: Ч А ты меип пидни! ст, А ты мен? 0 Ил гондү игл ПэЛагтит инжу. Идруг менл цї0-то 1 , й нөгу! Я нак закричу! Вшисиочил иа-ид “төл, їїйлу за мтой Чегө ли? сирїшэг Зөвлөлтийн хүүхдийн нэрт зохиолч 11, дсо Меня, гоп0рю, и24 т0 Єлкатиг погу вын «Үл мэдэх ба түүний нөхөд», «Ул мэдэх Может бить, серыий пол7 й мариы хотод очсон ны», «Мосон чихэр», «Атмил- Валн испугалась пи бєгөнк юг нотчиты 5-эа сан малгай» зэрэг олон сайхан зохиолыг бид эх хэлнээ амтархан ушидаг зиүү дээ, Зохиолчийн. «Затейпики» гэдэг ней. Вмбожали в коридор иг ин Давай, гопорн/ чтоби! он ис отирыл. хлөлпул рерэжать ивєт өгүүллэгийг С. -- Энэ тэмдэг танигдсан мэ- рийн эцсийн үсгийг уг тэмдгийн тоө- тоор хасаж аураг ба үсгүүдийг яа- мээд тааврыг таагаарай. Зохиосон Б.ДАШОЭГВЭ 27 ! 24440) /011"й биеий тамир ү5ли 8)2472511059112 ЗЮРАЛХУ Ж “(01 Н) 91 2220/5УХИЛТ ЯАрШдГАЙХ: СЛУЙНИОМ 1/7411:084М! 22227 22222002 11040314 л, 1 тг авилэн хаввллгл внгагы саг х овммиөитинж үйл, ЭСГҮҮДИЙН ХдйлэлийТГ НЭГДСЭН РРДАМЦИ”.27 пУЛЛЛҮүҮТТТЭҮҮТТТЭЛТТТЭТТЭЭХГ Г,: 70) , 8-021922 Д. Сүхбийтарын мэрэг улан. аны лан. нїйїїйлатид:./ хандой Индснс 14120 ) ШИШШШиШШЕШЕШШн сон юм. Цэргийн сургуульд ороход эрдэмт багш, үеийн олон пөхөд, үсэг харандай дэвтэр байсан, Ха- рин хоол хүнс дутагдалтай хэцүү бэрхийг туулж эрдэм сурах чухал байдаг Би уул сургуулиа. онц, Фрунвийн цэргийн анадетийг мон Л. онц дипломтой төгссөн юм. Хо- жим би тавин настайдаа К. Юу, Но. рошилопнын иэрэмжит генералын сронхий. штабын. академид сурал цаж улсын шалгалтын 16 хичээ лийн 14-т иь онц, пэг хичээлд сайн дүн авч байсан, Би Сталинградын дэргэд фа шистын германы цэргийг бут цо хисон баатарлаг тулалдаанд орол цож, дайн дуусах үед арми коман: 29 дэх жилдээ 38 7(1263) | |. ЛХАГВА 19Т3 оны хоёрдугаар сарын 21 Үнэ 10 мөнгө ЗӨВЛӨЛТНЙН АРМИ,ДАЛАЙН ЦЭРГИЙН БАЯРЫН ӨДӨРТ Шинжан жүүлэхэд 111111 1111ГТ ҮЛ -- Зөвлөлтийн улаан арми СїМ- линградын дэргэд фашист германы цэргийг бут цохиж ялсны 30 жи- лийн ойгоор манай оронд зочилсон зөвлөлтийн армийн ахмад дайчид тай уулзах нийслэлийн залуучууд, эвлэл, ппонерийн ажилтан, улаан бүчтэн пнонер сурагчид МХЗЭ- ийн Төв Хорооны хурлын танхимд суудлаа эзэлсэн байлаа. Уулзалтад МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, хоёрдугаар на- рийн бичгийн дарга С. Бадамхатан нарийн бичгийн дарга Х. Гүржавг Д. Цолмон нар оролцлоо. Уулзал 1 тыг МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав нээж хэлсэн үгэндээ: -- Хүн төрөлхтөний саруул сай- хан ирээдүй өнөөдрийн аз жарга- яант амьдралын төлөө зөвлөлтийн ялгуусан улаан армийн байгуул- сан гарамгай гавьяаны нэгэн т0- моохон хэсэг бол фашистын герма- ны цэргийг 1945 онд бут цохиж, дайны аюулаас хүн төрөлхтөнийг авран хамгаалсныг манай гаригийн хүмүүс сайн мэднэ. Сталинградын дэргэд фашнстын германыг бут цохнх тулалдаанд оролцож явсан зөвлөлтийн армийн авьяас билэгт нэрт дарга, ахмад дайчдын нэг И. И.Людниковыг монголын ард түмэн, залуу үеийнхэн, пионер су- рагчид сайн мэддэг юм гэв. МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Иван Ильичийн зөвлөлт эх орон болон БНМАУ-ын тусгаар тогтнол, хоёр орны ард түмний найрамдлыг бэх- хийсэн ариун үйлсийг ТАЙ Х Хорооны П бу Б 15 в йонь ра мхзэ нийслэли! їД сургууг лийн 10 | агч С. Шү- рэнцэтэг їН Хорооны й!! бугд хурлын шийдвэри ХЗЭ-и гишүүд. пиояер сурагч 1 баярта яэзн авч бидсий. Өө .авьсан зорилїуудыг 46 / лэ төлөө бүх хүч бололцоогоо дайчлан «Залгамжлагч» 11 чуулган угтсан сур- явса хөдөлмөрийн «Улаан буч» аяны- ийн Төс эл ЖЭ га улам Их ам рхийллээ. /Цугла Хорооны сарийн 1т тарга» нд МХЗЭ бичгий 2222 2” 2722 ЗУРАГ дЭЭР: Ипоние МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 1 бүгд х “даан “Улаандайтар хотын Октибр ї үнэлж «Цэргийн алдар» алтайн Мо- далиар шагнав, Уул шагналыг ЗХУ-ын баатар И, И, Людниколвт МХЗЭ-ийн Топ Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэв- жав гардуулав, Дараа нь ЗХУ-ын баатар хуран- даа генерал И, И, Людников баяр хүргэж хэлсэн үгэндээ: -- Монгол оронд соцнализмыг байгуулах ирээдүй болсон өсвө- рийн пионер багачууд, залуучууд та бүхэнтэй уулзаж байгаадаа баяртай байна. Би 1902 онд Дон мужийн ядуу уурхайчны ууган хүү болон төрсөн юм. Тэр үед орос өр- Ї ь. « ны амьдрал хүнд байсан учир ар- ван настайдаа уурхайн гүнд орж уурхайчны амьдралаар замнасан юм. 1917 оны Октябрийн хувьсгал өрнөж байх үед би арван зургаан нас хүрч мөрөндөө винтов буу үүрч ажилчны отрядад оров. 1922 онд, цэргийн сургуульд элсэв. Би 1918 онд комсомолын гишүүн бол- 1 шаш эЭн АВЛАА Д. Дашдовдон, “Улаалпбаатар ХЗЭ-ийн хорооны хариуцлага- лтнууд оролцож, МХЗЭ-ийн Хорооны нарийн бичгийп дарга идовдок багш, сурган хүмүү- ч, ХЗЭ-ийн гишүүн пионер сурагчдад хандаж МХЗЭ-ийл Төв Хо- рооты П бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлэхэд: тэдний гүйцэтгэх үүр- дарга хотын « гийц тухай тодорхой тайилцуулж зөв- лөлгөө- өгөв, МХЗЭ-ийн ны 1! бүгд хурал багш, сурган хү- муужүүлэгч, ХЗЭ-ийн гишүүд, пио- єєр сурагчдын идэвх зоригийг улам Төв /Хороо- өрнүүлсэн чухал үйл. явдал болк байгааг пцуглаайты ажиллагаа ТОД Х8- руУлааа, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ сурагчид бүгд хурлин материалыг судал байна, ЛҮэД “16 “Жил шийдвэрийг хүлээн үт цуг» ийн районы сургуулиуд дээр боллоо, |, Гэрэл зургийг С 0, до далж монгол орноор өнгөрч Порт- Артурт дэлхийн ЇЇ дайныг дуусга: сан юм. Сталинградын тулалдаанд эх орноо хамгаалж цэрэг эрс ард Т ...... ЖАЛЖАКХХЛХАЛХЭГ»г х ус2Л үмэн хүүхэд багачууд цөм орол- ПАХАХХХХХХЖХЛАХЭ 9 ... ХХ ..о.ө өө гэ " эм 5,562 БХХ2ЛУ ДЭЭРХҮР: 524265, 28.5 О АН цож байсан. Тэр үед үйлдвэр дээр пионер сурагчид суурь машин ажиллуулж өөрсдийн хийсэн су- ман дээрээ «Дайсныг ичээнд нь бут цохьё!» гэж бичээд явуулж байв. Энэ зэвсэг сум ,дайсны цэр- гниг бут цохиход маш их тус болж байлаа. Сталинградын дэргэдэх тулалдаан Дон мөрний хоёр эргээс эхэлсэн юм. 1-2) Їьь1-А Бэ (рэж” цэ 252 оны төлөвлөгөөт зорилтыг лэх тухай то гарга єгч) эх тухай тогтоод гасн Нь Ч 12 81 уса3) с4 5 12259 вэр уурхай, үйлчилгээ, со рт ээг, ажилчин ах эгч нар маань циалист уралдаанд урцала. хоёр аймгийн пионер сураг социалист! уралдаанд авсан өөрсдөө СИ ”лага. хөдөлмөр 9//удлагаар ! харилцан үүрг Энэчилэн манай пионер авах ажил өрнөж байна. -- Ангиараа 100 хувь с -з4 Улсын төргүүний бүл цаанд нь бүрэн биелүүлнэ. -- Онц сурах хөдөлгөө) е- (Їхуйн соёлоо. дээшл дууриал үлүүлнэ. -- Малчин ах эгч гүүний амжилт гаргана. -- Нийтийн тустай рагийц ашиг оруулна. гэж «А», «1». бүлгийн тшонер Л. 9нхбал, лэлийн 10 жилийн үүрэг айлаа. УРайдаАН | урагшлах Хүүхдүүд ээ/ Саяхан МАХН-ын . Төв Хороо, БНМАУ- ын Сайд нарын Зөвлөл, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөл, МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос улс ардын аж ахуй, соёлыг хөгжүүлэх тав- дугаар таван жилийн төлөвлөгөөний гуравдахь жил-1973 лэхийн -төлөө бүх«ард түмний социалист уралдаан өрнүү- Энэ тогтоолыг хангай, говь, уудам талын малчин, үйлд- авч 1973 оныг өндөр бүтээлийн он болгохоор үүрэг ам- лалт авцгааж байна. Үүний нэг жишээг хэлэхэд, 1972 онд таван хошуу малаа төрөл бүр дээр нь өсгөсөн Баянхонгор аймгийн ажилсаг малчин ах эгч нар маань 1978 оны тө- лөвлөгөөт бүх ажлаараа хөрш Архангай аймгийнхныг со- ний социалист уралдаанд цдэвхтэй оролцож үүрэг амлалт -т Химоэлийн: бус цагийг идэвхтэй өнгөрүүлэх оновч- той ажил аохцолг пионер нөхөддөө үлгэрлэнэ. нартаа төлцйн балтзэлд нь тусалж «Толчин»: цуваанд хоёр удаа хөдөлмөрт оролцож 20 мод, 1009 цэцэг тарын улгиулан сургуулиа тохижуулна. -а Халгйал цуглуулж хуримтлалд хүүхэд 41 дүгээр сургууль дээр болсон бүх ард түмний социалист уралдааны тогтоолыг хүлээн нийт суриллцудыг уралдаанй, урлан, нийс- ї г40 Биг 272: Д. ПҮРЭВДОРЖИЙН «Хар цас» найраглалаас Жишээлбэл: Тэр үеийн нэгэн "сэтгүүлд - «Өдөрт нэг хүнд 25 грамм талх, 12 грамм будаа, 15 грамм чихэр ноогдож хоёр долоо (хоног тулалдаж, германы цэргийг бут цохиж ялалт байгуулсан тухай» бичнж байлаа. 1943 онд Сталинградын дэргэд ширүүн тулалдаан болж цэрэг эрс мөн үйлдвэрийн ажилчид ард тү- мэн засаж сэлбэсэн танк, хийж бүтээсэн зэвсгээ өөрсдөө барьж тулалдав. Ингэж германы хүчтэй армийг хоёрдахь удаа бут цохьсон юм гээд И.И. Людников үгийнхээ төгсгөлд монголын залуу үе өсвӨө- рийн пионер сурагчдад социализм байгуулах үйлстээ улам их амжилт олохыг хүсэн ерөөв. Уулзалтын дараа ЗХУ-ын баа- тар И.И. Людников, эвлэл пио- нерийн ажилтан улаан бүчтэн пио- нер сурагчидтай зургаа авахуулж, хаягаа солилцлоо. Т. ДАГВАДОРЖ 2211-1111 3771111Т| ал хугацаанаас нь өмнө биелүү- ыг та нар сайн мэдэж байгаа. ёл гэгээрлийн газрын ажилтан магнай тэнүүн баяртай хүлээн н дуудлаа, Мөн энэ уралдаант чид ч аав ээж, ах эгч нарынхаа үүргээ биелүүлэхэд нь туслах, ийн. амжилт гаргахаар радид ээ солилцлоо. сурагчдын 9диунд бүх ард түм- уралцана, тэг болохоор авсан уургээ"хуга- | өрнүүлнэ, уулж дүү нар, үеийн нөхөддөө оролцож сургуульдаа тэр- 10 төг- жилийн 90 салхан нийслэлийн Миш хє үе 0 авах цуглаан 6-гийн үүдийг төлөөлж булгийн дарга Одоогийн 7-гийн. «Бө апги жилийн авч өмнө сахилга бат, сурлагаар тун ба- МХЗЭ ийн Төв заахгүй гэгдэж байв, Энэ б.гийн «Б» Бэмн горьгүй, горьгүй гаж багш, сурагчгүй хэлдэг байсан юм. Бид тор үед имо- Хорооны | бүгд нер байл, Таван онцын эзэн, Д,На- цагдөрж тэмдэгтэн инонер Б. Мандар- : ш-ш---шшшшшшш наа хайар хичээл тарахын өмнөхөн бүлгийн цуглаан дээр, хурлын шийдвэ -- Би бтийн «Бө? айгийг дааж : ын авч ажиллана! гэхэд нь бид их гайх- сан, Зарим нь тэр ангийг өөд татчих- Пионе с гчдын па гэж. Мандарваад итгээгүй ч байж С: р сура ув, тэдэ. Т-гийн. «Б» анги пэгдүгээр” улир- лаар 61,2 хуль суралцав, Мандарнаа амь п уйгагүй ажиллаад л байв, Тэгээд М5) драг Дд хцис хоёрдугаар улирлаар даасан анги нь эр тєл-ттйсл ---шг 87,2 хувь сурлаа, У андарваа ч МХЗ “ХЗЭ-ийн гиш өндөрлжгүү. оролцуулах. шинжлэх ухаан-те: Үү» л жилтнүүд, тэргүүний ажилчин уралдааныг байнга зохиох зарг. яас билэг, идэвхийг хөгжөөхөд чиглүүлсүгэй. Төв аймгийн Баяндэлгэр сум бол монголын шинэ үеийн утга зохиолыг үндэслэгч Дашдоржийн Нацагдор- жийн унаган нутаг гэдгийг багачууд та сар андахгүй ээ. Саяхан бид Баян- дэлгэр сумаар орж: 8 жилийн сургуу- лийн пионер сурагчдын ажил амьд- ралтай танилцсан юм. 2 Э-д гишүүнээр элсч бүлгийн удир- Хүзүүндээ улаан бүч намируулсан дагч болов. ЗНХЭн-222 Бага цЭДЭндал ТУДОГ: Мандарнаа олон нийтийн ажилд 28 дүгээр ЭХЛын хйн “пноНериин 2. Мионер бүрийг жигд оролцуулж, эв заан ҮлсэцЭВн 5 Цэдэсбал ОНДНИЙг 8- нэгдлийг нь бэхжүүлж тэдэнд хамтач но «А» ОВВВЭН дэргэдэх пинонерийн хүмүүжил олгохыг эрхэмлэв. 7-гийн зү? «Б» ангийнхан орос хэлний кабинет тохижууллаа. 7-гийн «Б» ангийнхан ч, «Сурагч шуудан Хорооны» ажлыг МХЗЭ-ийн гардан хийдэг боллоо. Төв Хорооны П| бүгд хурлын шийд МХЗЭ-ийн гишүүн Мандарваа ор- вэрийг хүлзэж аваад ямар ажил хийж. чин тойрноосоо сурч ч чаддаг, орчин байнат тэж охиноос асуув. МХЗ тойрондоо сайн сайхныг түгээж ч Э-ийн гишүүн тэр сурагч, Н чаддаг сурагч даа гэж Шижээсүрэн - Бид МХЗЭ-ийн Төв ХорооныП охин үеийн нөхрөө магтав. бүгд хурлын шийдвэрийг судаллаа. дүгээр удирдагч МХЗЭ- З. Шижээсүрэн- - Саяхан хуралдсан Тэгээд цөмөөрөө Мандарваа шиг болцгооё! гэж шийдсэн гэв. «Найрамдал-дружба» урлагийн үз- -- Мандарваа та нарын талархлыг лэгт зөвлөлтийц 15 бүгд найрамдах хэрхэн хүлээв? улсын багтай оролцоод манай анги -- Манай сургууль улсын тэргүү- тэргүүн байр эзэлсэн гэв. ний сургууль болохоор үүрэг авч -- Шижээсүрэн ээ, чи өөрийнхөө ажиллаад хоёр жил болж байна. тухай яриач? гэж бид сануулав. -- Манай айгид 5 онцын озан ДӨ- Юм Д. Мицагдорж тэмдэгтэн 7, МП ын алтай юєдильт сурагч таг бий. Мандарнайгийн жишээгээр, Ю. Ду- ламсүрэн, 4-ийл «Б» ангийг Цэтгал, ЁУ-үэ «Б» ангийг дааж авсан. Ма- ний ангид энлалийн гишүүн сурагч сс бий, Тад цөм булгийн ажиллах дуртай байгаа. Їйлэр лт нараа өөд татиа тэдэг бол бахархал- тай хэрэг. 3 Маяай бүлэг Д. Сүхбаата 4 дэлсний 80 жилийн Ы-ээч ТАСүхбал. тарын заасан замаар» гэсэц сэдэвтэй зохион бичлэг, Сүхбаатарын сэдэвт бяцхан өгүүлэг зохиосон, Ю. Дулам- сүрэн, Б. Мандарнаа, Д. Уранчимэг, М. Лхагвасүрэн, Д. Баатар иар сайн бичжээ, үүн сурагч нэг бүрийн хувийн хариуцлага, манлайллыг ржүүлэн хичээлийн сэдэв нэг бүрийг хэрхэн эзэмшиж байгаад хяналт тавьж тэднийг сонгон суралцах хичээл, бүлгэм, дугуйланд өргөнөөр татан хникийн өдөрлөг зохиох, эрдэмтэд, мэргэ- малчидтай уулзалт хийх, олимпиад сздэвт ээр хүүхдийн бүтээлчээр сэтгэн бодох авь- сургуулийн ХЗЭ-ийн байгууллагын ажлыг (МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Пбүгд хурлын тогтоолоос) “ҮСГЭН -- Би тоонд л их дуртай, Нодиин жил сургуулийн тооны аварга бол- соп, Аймагт очоод тавдугаар байранд орсон. Долгоржав багштай математн- кийн дугуйланд сурдаг. Би өдөрт хи- чээлийн даалгавраас гадна 20-30 тоо бодохгүй бол санаа амардаггүй юм. Т-гийн «Б» ангид миний дүү Шижээ- бадрах сурдаг, Дүүдээ гэрийн даал- гавраа сайн хийхэд нь тусалдаг, Би алгебрийн хнчээлд л бүр гойд дур- тай. Том болоод тооны багш болох- сон! гэж боддог гэж: тоонд Дуртай, олоц нийтийн ажилд сонирхолтой Шижээсүрэн охин ярив. Энгэрт нь байгаа Д. Нацагдорж тэмдгийг ха- раад, -- Чи хэдийд энэ тэмдгийг авав? гэж: асуув. -- Долдугаар ангид байхдаа авсан. -- Одоо ямар ном уншиж байна вэ? -- Николай Островскийн «Болд хэрхэн хатаагдсан Нь» гэдэг зохиол уншиж байна, Эрэлхэг баатарлаг үйл явдалтай зохиол унших бас дуртай манай ангн бүлэг Мандарваа ши- гээ болно гэж “ямагт хамт олон хань нөхдийнхөө төлөө санаа тавьж явдаг олон нийтэч, ХЗЭ-ийн гишүүн эпэ сурагч ярьж байна. Ж. ХОРЛОО вилла зэ аллаа. таг, Р ЛЕВ “Зо їл «чЬ ТШ “сЛЕНЫ “ИЖЛНЫ. “ШИЛ ЧИНЬ ча С. Янжмаагийн төрсний нь 80 жилийн ойд є 25 ал 2 МИНИЙ ХАЙРТАЙ ЭЭЖ -- Өэж минь зєлдэг сайхан зантай, -- Та иар эрдэм номдоо хичээнгүй хүүхдэд туйлаас хайртай хүн байсан юм. суралцах чухал юм шүү. |Цагийг сайн Нам төрийн их ажлыг хийж явахдаа зав ашиглаж, гадаад хөлийг сурах хэрэгтэйг, гарвал хүүхэд бидэнд орон дэлхийн со- ээж минь олонтой захидаг байлаа гэж мин сайхнаас ярьяс гоё үлгэр уншиж өг- Д. Сүхбаатарын хүү Гадсан.ух Янжмаа дөгсөн, Бас дуу дуулж, шүлэг уишиж гийн тухай дурсан ярьж байна. : өтнӨ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Сүхбаатарын Галсан Улаанбайтар хотын С. Янжмаагийн мэрэм- жиг 19 дүгээр цэцэрлэг дээр хүүхдүүдийн дунд 0000 -- Хүүхдүүд ээ. Та нартай за- хидлаар харилцахыг хүсэж, манай сониноор дамжуулан үе тэнгийн- хэн чинь олон арван захидлыг ирүүлдэг юм. Доорхи хаягаар за- хидал бичээрэй. 27222 /едисссанасас эсоулыгс с сЧигн. 777723 127252252223 ёассс їацо! хөший. ёифбсоицох6 (ха ПО хусаг 227222522 22:27 сүй ї 48сс? 7у/шассвал 7” : ТЛ22 !! “, «/о бйужавсс Л ЯЦЛ Ш 47 УР ”таг 7үүэүГА “сср- 446008 ил” , ун (ёчикла, 5 тэл л “аанаү бодсоснсос- " Яавал. 8-4 хчавоб | НАМЫН ТУНХАГ » КОММУНИСТ НАМЫН ТУНХАГ .,. тг» КОММУНИСТ НАМЫН ТУНХАГ .,КОММУНИСТ ГЭРЭЛТ ЗАМЫГ ЗААСАН АНХНЫ БАРИМТ БИЧИГ «Энэ зохиолд Фртөпцийг бя- салгах шштэ үлэл, тийгмийн гатьдралшт салбарыг хүртэл хамарсан тууштай. материалилм хөгжлийн тухай хамгийн гүнд- тий сургаал болох диалектик, мөн шинэ номмунист тийгэм байг)уулах пролетари марын амс гийн тэмцэл болон дэлхий 0а- хинд туүний гуйцэтгэх түүхэн үүргийн тухай онолыг яруу. сайхнаар тодорхойлжээ» И. Ленин, Одоогоос 125 жилийн тэртээ «Номмунист намын тунхаг» хэв- лэгдэн гарчээ. Үүнийг бидний сайн мэдэх суут хүн К. Маркс, Ф, Энгельс х0ёр анх зохиосон юм. Тэд дарлал мөлжлөг, зовлон зүдгүүр юунаас болж байгааг нарийн судалж үзсэн байна, Да- раа нь түүнээс гарах арга замыг шинжлэх ухааны үүднээс бодож: боловсруулжээ. Энэ бүхнээ «Коммунист намын тунхаг» гэ- дэг алдарт зохиолдоо яруу 10- дорхой бичсэн юм. Энэ зохиол дөрвөн бүлгээс бүрдэнэ. Буржуй, пролетари хоёр гэ- дэг нэгдүгээр бүлэгт Маркс, Эн- гельс нар дарлал мөлжлөгийн мөн чанарыг илрүүлэн түүний уг үйдэс болсон хөрөнгөтний хор хөнөөл зөрчлийг шүүмжилж хөрөнгөтөн болоп капитализм зайлшгүй мөхөж дарлал мөлж- лөг байдаггүй социалист ний- гэмд орох замыг шинжлэх ухаа- ны үүднээс заажээ, Хөрөнгөтнүүдийн сөнөх та- вилантай болох нь зөвхөн өөрий- гөө хорлох үхлийн зэвсгийг дарх- лан боловсруулснаар зогсохгүй бас тэр зэвсгийг барьж байлдах хүн шинэ цагийн ажилчин про- летари нарыг төрүүлж өгснийг дурджээ. 22 Энэ бүлэгт дэлхийн пролета- ри чарт өөрийнхөө зорилтдоо хүрэх, тэдгээрийн гүйцэтгэх үү- рэг, тэмцлийн арга маягийг 844- жээ. «Пролетари коммунист хоёр» гэдэг хоёрдугаар бүлэгт олон түмний тэргүүний хэсэг-намын үүрэг, коммунист нам ба ажил- чин ангийн хоорондын харьцааг тодорхойлжээ. Коммунист на- мын ойрын зорилго бол проле- тари нарыг анги болгон нэгт- гэж, хөрөнгөтний дарангуй- лах ноёрхлыг унагаахын үндсэн чигийг гаргажээ, «Социалист, коммунист утга зохиол» гэдэг гуравдугаар бү- лэгт социализм гэдэг далбааны дор тэр үед гарч байсан хөрөн- гөтний болон бусад харгис урс- галыг хурц шүүмжилжээ, Пролетари ба хөрөнгөтөн ан- гийн хоорондын тэмцэл нь яван явсаар пролетарийн хувьсгалаар шийдвэрлэгдэнэ гэдгийг баталж үл гүйцэлдэх соцналистуудад цохилт өгсөн. Ингэснээрээ со- циализмыг үл гүйцэлдэх байс- наас шинжлэх ухаан болгон Ху- виргажээ. «Коммунистууд элдэв эвсэл (оцпозиц» намыг хэрхэн үзэх вэ? гэсэн. дөрөвдүгээр бүлэгт тэр үеийн улс төрийн байгууллагад ноёрхож байсан бусад оппозиц намуудын хувьд коммупистууд ямар харьцаатай баймыг суд- лаад коммунистуудын .такти- кийн зарчимт үндэслэлийг дэв- шүүлсэн байна, Коммунистуу- дын эцсийн зорилго бол хувийн омчийг үүрд устгаад коммунист нийгмийг байгуулах явдал (9-. жээ, Хүн төрөлхтөний. гэрэлт эд- мыг. гийгүүлэн заасан. апхны программчилсан. баримт бичиг нь «Орон бүхний пролетари цар. цэгдэгтүн!».. гэдэг. лоозунгаар тогссоц байна, Энэ лоозон үсшїш үед мөнхжин оройн бүхний ХО- Долмөрчдийг цагтгай иягтруул- бар АХН-ын Төв гын саашшцилтай Б. ЛААГА Уйлган бригадын У йстайн формийнхан гэр тэм үдэттэй төлөөд байлаа. Од мөр, хэлбэл, хүүхэд їїйганү ҮД, хүйэм пагчийнх їр АУуй "ингйруулан, соподог үлийг үлт Үрийн зүйг бин Урандмт ца слав саримг түлц үдийн харанхуйг гү тон, хөө. хара хандан йн топот 001 заста... Дулийны хөлгїүдог) таапаар, Хай цэглйэаггллта хүртэл шээг т а гэлД, Хөтнө. сайхан сонсцон. Төдхө 10) гэүрээс аалуус ауиралдан. гарт үлэ Оу ланд цуслан, Үхэр мэ ) Лаа хөтлөсны дарча х гү: хөт айл өө юэ 11-44 ар | тээг Ад охөл хө т дуу юуу ра тэгтэй, Лөпнагд эрхлэгчтэй! хэсэг нахбждат билээ, Хилчын айн феүтинйехлиүй. сайн, Дурын урла. сайхан ДӨйт хонцерт тоглоход, болон. ӨОлӨнг тэс 1 аү ч Магаан үүр сумын «Цог» нэгдлийн Р. вилла “ипна соль “авиалаь. МИНИЙ НАЙЗ -- Миний найз С, Цэвээндөө үү- нээс урьд хичээлдээ сул дүн авдаг хэс чээл тасалдаг, сахилгагүй хүүхэд байг сан, Уул нь Цэвээндоо надтай дотио үерхдэг болохоор мий үгиээс нэг нх гарахгүй байх. Дутагдлыг нь хэлж өгье гэж би бодсон, Тэгээд Цэвээндоо- той улам дотно үерхэж, эхлээд хичээл дээр үймүүлэх, багшийн ярьсныг ойл- гохгүй салан хандах зэргийг нь хэлж өгсөн. Дараа нь хоёулаа Пионерийн ордны нохын савд очиж сонирхолтой тюм уншиж номын утга санаа үйл явд- вьт хамтран ярилцдаг болсон. Їнгэ- сзэр байгаад миний найз сурлагаараа схафэйн болж ирсэн. Хичээл дээр үй-: мүүлэхээ ч больсон юм даа, шїгэссэээ этр Үийслэхлийн 31. дүүлэр суркуу лийн ма «Бо ангийн с БАДМАЛАНЯМ Миний пайа ЇЇ мпный дутагдлын талаар ярьсииг цом үйэй, «Чиг томоотой! сайн хүүхэд бол, Ён замд туслан!» гээс олон удаа хэл єэнь. х хигсээлдрэ. муу байсан, | Үгийг үеэр таслах, бас тоо бодюхдоо бүр Ч муу байлаа. Тайз Бадмаанжмбуу ма тай гэрээр одоп удаа орж хичээ дан- тахад тусалдаг болсон, Цамайг гарч тогло! гэхэд Яах юм. бэ? Чи дандаа төслож байдаг шүү. Одоо хичээлээ давталгүй болохгүй, Сүүлд нь хичээ». лээ мэдэхгүй хүүхдүүдийн. душтд ца- райгаа улайлгаад зогсдог шүү дээ гэдэг. байсан, Би найзынхаа. үгэнд ороод хичээлээ. давтдаг болсон. Багш минь манай Цэвээндоог их сайн хүү хэд болсон гэж олон хүүхдийн дунд хэлдэг юм. Юамайг сайн болж засра- хаар багш минь нх баярласан байх, йг! УУ Садмаанжмдуу Би ч багшийгаа тэгж хэлэхээр бас их байрла. Нєлэлийн 31 дүгээр суркуу- лийн 8-ын «Б» ангийн сурагч ї ..- С. цэвээндоӨ У3-5-5-3-5-5-5-3-3:5-5-5-4:4:4-4:4:444:4:4:44455 рт эч гэг, оч Б н хойноо уун өмнө зүг РУУ сай- тан гурван гурв гргэ. Эмнэөговь гад хотоо наг цээ хорь ор- : “Түүний ор- шм 2034 тил нь Та2 Эн: да дайн түвш өндөр юм. Зүү өвөр хормо 7 асгат сарьдаг атираат сүрлэг цохиод гүн хавцлыг өгссөн замаар явсаар Ёль эдэг газар хүрнэ. Ел шивуи ) 14 дзэр суудаг. Шувууны нзэс хүчтэй шувуу угү! биеийн төрхөөр ошрол түүнээс хавигүй их Хоёр талаараа хэдэн арван метр ханан хао, 14 лын оундуурр )))С6 ан толтой байгалийн зүйл бурийн үзэмж хосолсон энэ газрь говийн хон ёл шувуугаар нэрлэс эн башиа. 1 дүгээр хичээл. Гэрэл зургийн авахдаа БНАРУ-ы Бид 15, 18. 20. 24 үйлдвэрт 27 динийн хальсны хүч, түүнийг яаж хэрэг лэх тухай ярилцая. Өвлийн цасты! нөхцөлд, нартай өдөр гадаа 27 ди нийн хальсаар зураг авахад аниа ратын хурд! тавьж авлаа гэж ны хальс хар цагаан иь зураг хийсэн бодьё, Тэгвэл та хэт ялгар 2 д 9 3 сан (мод байлаа гэхэд навч, шил муүс иь мэдэгдэхгүй сарвайсаг дүрс тарах болио) Тавин зуугааг : бага хурдтай өрцөө 22-аос Ю авая гэхэд 8всаш ура! ”дҮАГ, б. /АУАУАТАТХ ес Дүнд РҮРЭ -3- Бл:хэ 481848 | 1177 хальс хэрэглэдэк. Энэ 500, өрцоө 22 дээр Ёлын ам урин зуны цагт сэрүүл, чамар их эрт болж цас ордог. Зу ы сайхан цагт энд аяны бяцхан майхан хэдэн арваараа өнгө өла?- лан харагдаж, говийнхон амрал- тын чөлөө цагаа хөгжөөнтэй, цэн- Н САЙХАН гэл баяртай өнгөрөөдөг. Зүуц сай- хан иулаас баруул хойшюо Дунд сайхан уул оршино. Үүний оргил нь далайн тувшилнгээс дээш 28 метр өндөр өргөгдсөн Эрдэнэцогт уул билээ. Түүн: цааш уул үргэлжилнэ. далайн түвшингээс дээш Л метр өндөр Богд хэмээх уул бол- но. Энэ гурван сайхан ууланд арч, сонгино, алтан ундэс, хун орхоо- 90й зэрэг эм, хунсний 3 рэгцээнд хэрэглэдэг чухал ургамал ургадаг. Улиас, тошлог, далан хальс, бур: гас, нохойн хошуу, гандагаар зэрэг модлог, бутлаг ургамал элбэг би- лээ. Говь гурван сайхан. зулын бэл ташлага, цавтим элгэн хадны орой- гоор аргал, янгир алсыг хара 802- сож, бл, бүргэд, тэнхэг. зэрэг шу- 8) хөхрөх тэнгэрт нь том далав- чаа дэвэн. элэн халин нисэх оуи нь үзэмжтэй агаад сонин. эг Ч. ЛУВСАНЖАВ Барууц сайхан 92) хальсны тухай 7 2 7) плын өлөн талыг, багтаасан. Дуу, хав эн, бүтгийн. гоцлол тоглолт, цаг нй хїн үргэлтиллэл, Мургай. далан нил зүүхдээр, тхлалд ил шигээ ҮЛ! Луулас. зөгшимдөнс Пийх инь сн агаад Өппрлууштай, пїгээ хатадын дөрөөг Мал маллах сайхан шүү Уллчинг бид аргал Шүү гэн цал парийн. төлө гор їїйлагхан Дуулиан жаахан эхийг НӨХӨД 1е. МИНИЙ «Урин гайх өд» гон, "өхөриөг Нрлайан їн сапамсаргүй. хараг Ойг аш, “Төр, үйл хэлр ч малшинг болин хун аплиндаа. Ой харан, билрлагшг хөдөөгийн хүний бэт гэ санааг, илтгэн, Нүдэнд, харагдан ч! ХЭД, сонсдохоор Дуулсан 0м Таргуран си ДХуутит онд өхийнг Мөрөнгийн, Мулп» тиргйл тэн, цуЛҮиЛЭ 508 ЕЛШ тэн, МЭХИЙН илТдэлт, гардан, сураг, чийг ширээг. милїшиг болсон... ажоэл, цэр ах ив сумыг төпд ашидтай. болог гпйргатмаг ахтайгаа. хөдөө гарч саалын бил ана, Хириуллг саадаг арий ла пин үйээний. аригнн гурш аша, Гэйч | гүүг төлоплөгөөцөөгөө 000 гаг үг! лйтртар дайсан байна. Урар сайхан» ЧИД ШО1Церт тарпид гэр гарийн зүг хөг ШИЛДӨНГ їнйхїд үй түм Одод... Цэлмэг тэцгарт, гилалїийй, Пултаралиг ури! гїїхїїнг од гэсэн, Пас ажил үйлсээрэа !! ШИШИНГПИ ТМ ТН ЛИЙ Ц, СлИЯЖЛН “инь. “иинь, “иь. ань. илнэ. сэн Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын бага сургууль онцчууд олонтой, авьяаслаг хүүхэд ихтэй сургууль ом, Бид хичээлийн айисарлагаанаар онц сурлагатан ДУ- ламсүрэн, Хишигжаргал, Алтанцэцэг, Оюунчимэг ийртай уулалаа, їлнчигийгг ДУвна Би тус сургуули р: їн 03 дугайр ангид сурдаг, 11 улирал дараалан онц сурч бийна. Би амралт болгоноор хөдөө гэртээ харьж хонь хариулж, аргал түүж, өтөг бууц цалэрлэн, пай “Хюураанын Оюунчимаг: ээж, дүү нартай түмний байсгалин» сэдэвт пллал похиолоо. тусладаг, Сайхан манай сургууль «Тол- -- Би хоёрдугаар ангид сурдаг, Зургаан улирал дараалан онц сурч байиа. Сургуулиас зохнож байгаа олон нийтийн ажилд тогтмол оролцдог, Шинэ хичээ. дийн жилд «Туулай туулай тонгос», «Үхэр унасан ялаа», «Чоно ба ишигнүүд”, ОоЛЫЭ гээсэн ишиг» зэрэг ном ушшсан. | агдалын Хишигжаргал, Лупсансүхийн Алтанцэцэг Нас биеэр чацуу энэ хоёр охин иэгдүгэ: цаж байна, Шинэ твилийн концертод шинэ жил» дууг хоршин дуулжээ. Ингэж Дэлгэрхааны бага сургуулийнхан аймгийнхаа 50 жилийн ойг угтаж байна. оролцож «Сайхан үерхэл», «Энх , сурлага хөдөлмөрийн ЗУРАГ ДЭЭР: Охид араг, санар лаж хийдгийг үзэж байна. Фёт?АУАФАҮУАУАҮУХҮАГАУЖ”АҮААС атг. ГЭРЭЛ ЗУРАГ СОНИРХОГЧДОД дүрс үлдэхгүй “харлачихна. Ийм үед 15 динийн хальсаар хурдаа 250, өрцөө 5,6 буюу 8 дээр тохн- руулбал авсан зураг чинь бидний нүдэнд үзэгдэж байгаа гэрэл сүүд- рийн олон өнгөний олонх хэсэг үл- дэж хар цагааны ялгаа зөөлөн бай- гаагаараа гарах болно. Мөн үед гэрийн дотор сууж бай- гаа хүний зургийг 15 динийн халь- саар хурд 60, өрцийг дөрөв дээр тохируулж авбал огт зураг гарах- гүй хальс эмзэглэхгүй болно, Ха- рин 27 динийн хальсаар дээрх ба- рилаар авбал зураг авахуулсан хү- МНЫ ! эр ангид 2 улирал дараалан онц сурал- тайвны амжилтаар Э, ГАНБОЛЛ ний төрх намба яг байгаа чигЗэрээ гариа. Энэ байдлыг дүгнээд үзвэл. хальсны олон янзын хүч байдагнь зургийг олон янзын гэрлийн нөх- цөлд авахад тохируулж гэрэл эм- зэглэх хүчийг янз янзын ялгаатай хийдгийг бид ойлголоо. Үүнээс үн- дэслэж, хурц гэрэлд хамгийн бага хүчтэй, гэрэл багатай нөхцөлд их хүчтэй хальс хэрэглэнэ. Бүдэг гэ- рэл, дунд зэргийн гэрэлд бидний жишээ авсан хоёр хүчний дундах хүчний хальсыг хэрэглэвэл маш үнэн зөв зургийг бид авч болно. Хальсны хүч тэрлийн байдлыг | тохируулж сурахын тулд зураг ав-. сан хальсны хүч, гэрлийн байдал тухайлбал 18 динийн хальсаар өг- лөө наранд авсан зураг. үд дунд, орой бүрхэг байхад авсан зургаа апнаратын хурд, өрцийн нээлттэй- гээ хамт тэмдэглэх хэрэгтэй. Да- раа нь авсан зургаа өөрийн тэмдэг- лэлтэйгээ тулгаж үзээд гэрэл нх- дүүлсэн багадуулснаа мэднэ. Жишээ нь өвлийн өглөө 18 ди- пийн хальсаар хурд 100, өрцийг 8 дээр тавьж, авлаа,Өдөр мөн адил ба- рилаар авлаа. Орой тэнгэр бүрхэгт бас дээрхийн ажил барилаар ав- лаа, Угааж үзвэл өглөөний зураг ийлээд харлаж, өдрийн зураг бүр ашиглах аргагүй. болжээ. Оройн зураг сайхан таарсан байлаа гэж ульо, Тэгвэл дээрх нөхцөлд гэрэл гэж, үзээд өглөө хурд 9 ихдүүлж 250, орц 8, одор хурд 250, өрц 19 Цэс! бүрхэгт хурд 100, өрц 8 полгож авсан. байх нь аа, с, БОДООШ "АЛҮАЛГАЛ”АТА” 2 уДУАТАЛШТАУАУАУАҮДТАЖАУАҮДУАҮХУАУЖҮА Бид жаргалант орны “Хүүхдүүд дараах байр эздүүллээ. 2 дугаар цэцэрлэгийн Т. Бол- маа 2 дугаар цэцэрлэгийн и зун», Ц байранд Пүрэвтовуугийн «Хөвсгөл лыүнэнэн Сэ далайд алдахад», Дорпод аймгийн Матад Е-8-1-5а --- Эл үүлнэнч Т ангийн 2Кодовын «Хайчилбарууд», ын -1Э2 сшЭшАр эосдун3 з хэр ангийн Д. Бат бишэгийн «Миний »2 р ангийц Д. Ганзориг най хороолол», Улаанбаатар хотын 24 дүгээр сургу гэхйн З ротын аягийн А. Оюунцэцэгийн «Цэцэрлэг сайхан», Ула| й », аатар хотын 61 ээнд , Зэс хэзжар Г. Батжаргалын «Би эзэжтэйгээ хүнээ 1Ш бай хавх ллнийн ар хотын ЗЭ дүгээр цэцэрлэгийн Ж. Болдоогийн «Ма- Блэн эрлэг» Дархан хотын 44 дүгээр цэцэрлэгийн Я. Гайсэлангий!н эь шувууде, мөн цэцэрлэгний 28, Төгсбаатарын «Ялалт», Дар з-Б-ар-18 дугаар сургуулийн 2 дугаар ашгийн сурагч Г. Эрдэначи- нэ «Нэгддийн суурь», Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын 1 дү. 2-2 цэцэрлэгийн Л. Зоригийн «Миний баяр» Завхан аймгийн Түдэлн 28 сучын 5 жилийн сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч Ц. бактарьн «Малчин», Булган аймгийн Гурванбулаг сумын 8 сургуулийн 2 дугаар ангийн сурагч Баасанцэрэнгийн «Октябрийн баяр» зөв 4 дүгээр ангийн сурагч С. Норжинсүрэнгийн «Найрамд- лын хурал» гэсэн зураг тус тус шалтарал. “Уралдаанд шалгарсак ба идэвхтэй оролцсон хүүхдүүд та Марг «Отюти түшхүүр» сэтгүүшийн редакци баяр хүргэж байна. 1Ү-5-3-5-5-5-5-4-:2-1:4:4:44:44ХКХ3ХК3Х- Дэлхийгээ НЭДН9. БОРХҮҮГИЙН ЯРИА -- Би өөрийгөө багш болчихсон Бөмбалдген | бай гэж дандаа зүүдлэх юм. Багш болоход юу хэрэгтэй вэ?гээ! Борхүүг асуухад аж хичээлээ их даг- хэрэгтэй гэї багш инь хариул- а. --Хамгайн богнчо өдөр хэдийл болдог вэ? гэж багшийнхаа асуу- -- Шалгалтын өмнөх өдөр гэл Борхүү яаран өгүүлэ нөгөөдөр өглө лтанд орноо яана даа гэл байсан... Ө хувь. Тайлбарлалтгү!! А--51880 Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн К ХҮҮХДИЙН хэвл ИЭГДСЭН РЕДАКЦИ мбияатад хэвлэв. Индекс--14120 197 ээндчилтн (29:1512 ЮУМН ТУЛХУУР 1л -- Сайн бийшш уу? Биатарчууд ад! Намайг та нар сайн танина, Би өө” “рийн. найз «8: у-зуу»нгийнхаа хамтаар «йїнонерийн “үнэн» сонингоор айлчаан. та нартайгаа уулааж байгаадаа баяртай байна. Та параасаа сурлага, Хөдөлмөрийн «Улаац бүч» алидаа өндөр амжилт 0Л0- хыг хүсэн ерөөс! «ОЮУН ТҮЛХҮҮР» БААтдАрчлууд Нийслэлийн 8 дугаар бага сургуулийн ган угтсан сурлага хо, бүч» алны гараанд со! нэг жилийн хугацаатай үүрэг авцгаадал. Эд иар апги улирахгүй,дундгүй, аравтө- рүүлэх, с онцсайны Тоог нэмэгдүү- лэх ширээ сандал, ном дэвтрээ цэвэр Үү тэй эдлэх, хамтран дуу бүжиг бУ- рахаас гадиа 0 хдүүд жанжин СүхХ- баатарын намтрыг эпэ хичээлийн ЖИ- дийн нэг хоёр дугайр улирлаар 100 хувь суралцаж, 1:нйц «Б» нгийн «Од» ба- гийн Цэцгэй даргатай аравт, 1-ийн «В» ангийн «Од» багийц Батцэцэг даргатай 2 дугаар арапт, 2-мн «Л» ангийн «Сар» багийн гишүүн Түвшинтөгс даргатай 1 дүгээр аривтууд дундгүй суралцааа. , (8 дугаар бага сургуу- хичээлийн эрхлэгч) ЧУУЛ: БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЬ, Ч оны хоёрдугаар сарын 21 ЛХАГВА Би хувьсгалаас Өмнө төрсөн уч- раас монголын ард түмний зовлон гүдгүүрээс амсалцаж явснаа мартаа- гүй байна. Монголын ард түмэн ачит намтайгаа золгоод 52 жил болоход МАХН, сард түмэн.бидэнд эрх чөлөө сайн сайхан амьдралыг олгож өгсөн Манай ард түмэн дайчин ман- лай энхрий хайрт намынхаа мэргэн уднрдлагаар эх орондоо социализм байгуулах үйл хэрэгт асар их ам- жєнлт с байгаад иргэн би үргэлж баярлан бахархаж явдаг юм. Хүүхэд 8 | та нар жаргалтай сайхан цагт амь- дарч байна. Өмнө тань саруул сай- хан ирээдүй байна. Пионер сураг- чид аа! Хичээл номдоо сайн сурал- цаж, аав ээжийнхээ ажилд цаг үр- гэлж тусалис байхыг ах чинь зөвлөж байна. Улаан бүчний эзэн багачууд та нар МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн гэнс илэрхийлдэг би- лээ. Намынхаа үйл хэргийн төлөө энэ тангарагаа биелүүлнэ гэдэг асар их алдар хүндтэй зүйл юм. Та нарын ахмад үе бид нар маргаашийн маань 01600 207 ЇГС! Р1) “дэх жилдээ. М8 (1284) 1971) оны хоёр, рт дугаар сарын 201 Улэ 10 мөн, 4 шаг ПИОПЕР БАГАЧУУД АА! ТА-ИАР: ВОЛЬ- РӨЛХ ХАЙРТЭХ ОРОНДОО СОЦИАЛИЗМ, КОММУПИЗМЫН САРУУЛ САЙХАН БАРИЛГЫГ ЦОГЦЛОН БОСГОХ ЭРХЭМ ХУВЬ ТАВИЛАНТАЙ ХҮМҮҮС ЮМ. | 10.Цэдэнбал үХлэлхэххэххэххэхххХхххэхэЭххэхэхэхХХэХХэхЭХэХЭЭЭсэЭЭээлсслээлсл халаа болсон хүүхэд багачуудаараа бахархдаг. Хүүхдүүд эз! Ахмад үеийнхээ байлдаж олсон эрх чөлөөг хамгаа- лан бэхжүүлж, өв уламжлалыг нь хүндэтгэн сахиж, МАХН-ынхаа үйл хэргийн төлөө хэзээд бэлхэн байг- тун МАХН-ын 1931 оны гишүүн хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүт- гэлтэн БАДАМЖАВЫН СОСОРБАРАМ БНМАУ-ын төрийн” шагналт яруу найрагч Ч, ЧИМЭД ЦАМ: ЛТАЦНДАА БАЯРЛАЛА Ардын төлөө Ардаас төрсөн Агуу нх манай нам Анхны партизаны Дөл халуун түүдэг асааж Ачит Лениний э- Гал улаан туг өргөж Атаат дайснаас Улс орноо цэвэрлэсэн юм. Ард түмэн минь » Алс нараа өвөрлөсөн юм. Нам тандаа баярлалаа. Ардын төлөө Ардаас төрсөн Агуу их манай нам. Хамтын хүчний Лут эгнээнд олныг жагсааж Амьдын жаргалын Бат суурннд түмнийг МВТ Үзлийн дээдээр Хүн бүхнийг гийгүүлсэн юм. Ажлын дээдээр -- Зон олныг дэвшүүлсэн юм. Нам тандаа баярлалаа Ардын ,төлөө. Ардаас төрсөн 6, Агуу их манай нам г Жом Улирлын хавраар Уул талаа гоён сэрээж Ухааны хавраар Улс ардаа соён бадрааж Хойчийн ирээдүйг “Ойрын заяа болгосон юм. Холын сансрыг Айлын хаяанд буулгасан юм. Нам тандаа баярлалаа. 1968 он" БО : : СЭДЭВТ АЖИЛ 28 дугаар дунд сур- 7-гийн «Д» ангийнхан «Ма- - сэдэвт пионерийн ажил 30- сэдэвт ажлаа. шеф.Мод ад очиж ангийнхан мод угтсан бидний хөдөлмөрийн бэлэг том гэж пионер Дашням хэлэв. Сэдэвт ажилд оролцсон Ардын хувьсгальцг партизан Ө: Баатар гуай МАХН-ын дайчин замналаас ярык пионер су- рагчдад үнэтэй “сайхан сургамж өг- лөө, Пионер сурагчид МАХН байгуу- лагдсаны 53 жилийн ойн баярыг сур- лага хөдөлмөрийн өндөр. амжилтаар ахаа баяр баясгалантай илэрхийлц- Р: ЧҮЛТЭМСҮРЭН 4 ишгнцуллауцллаицолтллллгцлла ит ацалтитилдийлллишинлиг Улианиаахэр,: “5Рр яИДЭОЖОЯР,ИУТЕИ АВГА 2 2/1":5:52:9ЙНЭэЛ 2: ГЖИРИЛЭР 202 НиМ2Я ИЖ ойн Луи л Лар СиУРЖСХУ ЛЖ! 205593 Ал дэл Онгбибрхмн/руййиаг10 д/ОХрРЧУуийн, 49 дусларгайгийхх 14 Ж яр Єи, 22122 ГуцАлайглуллдалт хїїлл 9, 20041) 9у043| 14927 Г 2041009206У3102020:01106 2004056004112261014(01 140111 лийг 2017дУ. , баг, 32 д ТХ-1ЛЇ:282 1921 0нНы рдгал. "2:э/Ч72504952 ЛИухАй ЛиЧ”ХЭРаР, 141:1444/ “172 РАЛОАД х й Ий 7 сахьслаласаласасалса хэ ЗлАлль ца аааалаааааааааааааааааааааалч энээ фувсллалль. тылын л. “Жавзмаа Ховд аймшгийн Булган сумын 10 жилийн дунд ляьд авьяас мад уран сайханчид, хөгжмийн Багш нартайгаа уйгагүй сургуу- лялсаар | Жавамаа? , «Хөгжимчнж », Бүжиг- »х сэ 5 С с сэ Е 2-3 »с га Г--1 лгэээлтийн Бс ог -5 -- Манайхан талдаа өвөлждөг. Говь кутгийн малчид талд дуртай шүү дээ Зун намрын огрыг олигтойхон хийж: оБ- лийн бэлтгэлзэ өөдтэй хангасан бол өв леөөс юунаас нь айх вэ дээ! Манай хоньч- дын социалист хөдөлмөрийн бригад нл- ч эзэн таван залуу лчинтай 13 удаа л нүүдэг говь аймгийн Б: гдлийн Дал бр: дын хоньчин БНМАУ баатар Д. Аюурзана гу МХЗЭ-ийн гиягүүн, зоньчин Ё. Бадеамсүрэнтэй уулзаж ярил- хахад даруухан байрын тэр охин: | -- Би Даланзадгад хотын 10 жилийн айлууддаа ган сумын «Туяа» Н «їЙйїннээ хиагт,, «Монгол транс» аас эхлээд «Мал галлах сайхан», «Хөдөө ну- тагь, «Ээждээ», «Сүүн цагаан сэт- Сурагч. Жавамаа зэрэг 20- гэл», «Торгууд нутаг» хөөрөг нод дууг эвлэгхэй дуулж, уламжлал, үнэт зөвлөлгөө өгдөг улс олон. - Манайх «Нүцгэн хөөвөрү» гэдэг га зар тохитой өвөлжиж байна, Би малчин болсон 2 жилд 405 хонь, ямаа хариуца!! толлүүлж 430 төл бойжуулсан, Хонь бүрээсээ дулджаар 1989 грамм поос авч улсад бэлтгэв. Өнгөрсөн хавар ямааны ноос ноолуур бэлтгэх даалгавраа Т,5 кг-аар давуулс Би төлийн бэлтгэлд сүү, айраг сүүнд агшаасан бу- даа, зоодой таана, өвс, инлэдийг бэлт- гэж авсан гээд инээмсэглэхэд Нь ГОВЬ нутгийн нар салхинд борлосон царайнд нь идрийн цог жавхаа тодорч билээ. Саяхан нэгдэлчдийн баяраар МХЗЭ ийн Төв Хорооны товчоо, БНМАУ-ын ХАА-н Яамны коллеги, Нэгдлийн Хол- бооны «Дээд Зөвлөлийн тэргүүлэгчдийн хамтарсан хурлаас 1972 оны залуу малчны» уралдааны болзлыг Дүг- нэ 15 малчинд «Аварга залуу малчин» цол диплом, «Аварга залуу малчны» ме даль олгож ЗХУ-д 21 хоног жуулчлуула хаар шийдвэрлэсэн юм. Тэдгээр ? гу малчны тоонд талын бэлчээр, сүргийн дэргэдээс малч хичээнгүй ажиллагаагаа: раа тодорч Ё. Бадамсүрэн орлоо. Аонь- чин охин Ё. Бадамсүрэн ах дүүгийн 1- мдалт ЗХУ-ын нийслэл Москвад 0 баяр хөөрөөр бялхаж с мөчийг сэтгэл ДОГД хүлэ: байнам. ШУА-нйн философи, эрхийн хүрээлэнгийн лон ажилтан «Аварга | социологи Ю. САНЖААГОНЧИГ цагнатаацаицгацциигицицлгацацанцаийнгиаизийиниииинииииини гхдүүд Бид үүний өмнө цаас яаж бий болдгийг ярилцсан Одоо ном .яаж хэвлэх тухай со- нирхоё. Ном хэвлэлийн үйлдвэр дэлт нь зохиогчийн бичсэн эх.30- хислыг боловсруулж, хэвлэхэд бэлтгэдэг редакцийн газар, хэвлэх үйлдвэр хоёрын хамтын ажиллагаа юм. Өөрөөр хэлбэл, гүйлдвэрлэл- тэд бэлэн болсон номын эхийг (номын үндсэн материал түүнд орох зураг чимэг) хэвлэх үйлдвэр хүлээн авдаг. Тэгээд эх материа- лыг ерж, зургийг нь хордуулж УР номыг ХЭВЛЭХ (Форы) хэвийг бэлтгэнэ. Өрөгчийн өрсөн зүйлийг хянагч олон дахин уншиж засвар- лаж алдаагүй болгосны дараа өрсөн зүйл болон зургийн ХЭВИЙГ урдаас тусгайлан бэлтгэсэн (ма- нєт) загварын дагуу байрлуулж номын тал хуудсаар боож нэгтгэнэ. Уг тал хуудсыг номын хуудасны дарааллыг баримтлан тусгай Хү: рээнд шахан байрлуулж хэвлэх машинд оруулдаг. Хэвлэх машин нь ингэж бэлтгэ- сэн хэвд будаг түрхэх замаар зэр хэв дээр байгаа зургийн дурсийг цаасанд буулган олон хувиар хэв Баянхонгор айм- гийн Баянцагаан су- мын дунд сиургу тийн пионерийн б гийн тэргүүний 9 г2а, онц сурлагатан К. Бадам (зуун раас) Баянбулаг с мын дунд сург лийн тшонерийн 0 гэмийн зөвлөлийн дарга, таван онцын эзэн М. Цэцгээ нар ажлын туршлагаа ярилцаж” байгаа нь. 20- Ч Зургийг Л, БАЛДАНДОРЖ НҮЛЕР Хэвлэх ажиллагааг ДУУ саны дараа хэвлэсэн хуудсыг мугалж номын хэлбэрт оруулж дэвтэр болгоно. Ингэж нугалсан нэг (И0- мыг хуудасны дэс дарааллаар нэгтгэн үдэх юм уу, утсаар оёж номны блок буюу хавтасгүй ом болгодог, Номын хавтсыг тусад нь хэвлэж бэлтгэнэ. Иомын хавтас учир түүнийг олон. янз байдаг хийх арга технологи мөн яна бүр байдаг, Нэгэнт цомын доторхи зүйл, хавтас хоёул бэлэц болсиы дараа номыг хавтаслаж гадарлах айшил- хөгжмөөр хоршин тоглож сурчээ. Тэр бас «Агсал», «Жудраа», «Алимчин» гэхчилэн олон бүжиг бүжиж үзэгчдэд таашаагдаж бай- на. Сурагч Жавсмаа өдөр. бүрийн хичээлийн давлтлагын нарийн ху- иь лан 4-ана-4 64 6-4 на 4-48н» 4 нэ 6-6 4-4 4585 4 0нь-4-003 4 -на виар баримталдгаас гадиа сурла. гаар хоцорч яваа нөхөддөө байнга тусламж: дэмжлэг. үзүүлдэг. юм. 7Капзмаагийн нөхөд нь түүнээс цонхон. сурлагадаа. төдийгүй дуу, хөгжим, бүжиг сурахдаа ч туслал- цаа андаг, Өнгөрсөн хавар сурлага сахилгаарай сургуулиасаа шалгарч «Хар-хирай» гэдэг пионерийн ам- раилтинд амарч байхдаа дуу ХУУ. рыихаа эгшгээр алтан медаль хүрт- сэн учир «Алтан тедальт ва мина» гэж нэрлэгдэх болжээ. Одоо он» нньяаслаг гч орчин тойр- ноосоо сайн сиайхиыг сурч, орчин тойрондоо. сайн сайхимг түгээн онц сурлаги, уры! намынхаа балрт бэлэг барьж Ховд иймгийн Булган сумын ийн багш “Мув Ж, БУЯНДАЛАЙ эвээ ли са сэр вальс англ тэлэгч лэлт ав 0ав л вл лн лэн МАЛ. МАЛЛАХ: САЙХАН Нийслэлийн 31 дүгээр бага сургуу- В» гуулийн лийн Дэжидгаа багштай 2-ын « ангид «Мал маллах сайхан» сэдэвт ажил сохногдов. Энэ мал аж ахуйтай холбогдсон сайхан ноос гардаг. Үүгээр янз рийн эд хэрэгсэл хувцас хунар хий, ба хоол хүнсэнд хэрэглэдэг. чид бид малд хайртай ялангуяа Ф ОООООООО ОО ОО “ШҮЛГИЙН Болдбаатар хүү Оидэнд нэг тэр авчирч өгөв, Тэр дэвтэрт түүнин бичсэн гу баатар ёсө! дугаар сургуу | суралцдаг юм чих дуртай... Хичээлийнхээ їн 2-ын «А» анги МОНГОЛ ОРОН Өндөр сай зуруутай Өргөн сойх вьтай "Тансаг с ногоотой Гаван хоп малтай Хөвчийн сайхан тайгатай Хөвсгөл сайхан нууртай Сүмбэр сайхан уултай Хөдөлмөрийг Хөдөлмөрлөж сурья! лагааг хавтаслах машин дээр хийж ном болгоно. Мохт бүрэн үйлдвэр- лэж дуусахад од шалгагч номын чанар хийцийг тїалган тоолж, 10- мын худалдаанд шилжүүлнэ. Хэв бэлтгэх, хэвлэх, дэвтэрлэх, хавтаслах гэсэн ном үйлдвэрлэл- тийн үндсэн дамжлагын гэдэг ажлаар ДУУ дуулж, шүлэг уншиж оньсого таалцав, Мөн төл бойжуулах хэрэглэлийн зу- раг зурах ба малыг нас хүйсээр !нь нэрлэж хэлэх тэмцээн хийв. Сурагч С. Бурмаа төл малын тухай ярна хийв. Энэ сурагч «Манай хайрт ийм засгаас малыг өсгөхөд нх чухал ажил хийж байна. Мал бол янз бүрийн сай- хан ашиг шим гаргаж өгдөг ачтай:ань- тан юм. Малаас арвин нх сүү, үнэтэй Сураг- дэв- аруй шүлэг байна. Болд- ай, нийслэлийн 48 Болдбаатар шүлэг би- чөлөө- гөөр, амрал дагтаа шүлэг бичиж сууна. Болдбагтартаа шүлгээ уйга- гүй сайн би зөвлөөд чиний шүлгээс хоё пд ийтлэв. ажлыг явуулахад технологийн маш На- мал бол их хөөрхөн, Хөдөөгийн сур- сурагчид сургуу. хаа ойролцоох нэгдэл, сайгийн аж ахуйд очиж төл бойжуулахад нь тусалдаг. Манай сургуулийн сурагчид ч үгэсэн малчдад нялх төлөө бойжуулахад нь тэмэр болгох гэж “төлийн элгэвч нэм- Энэ сэдэвт 5 дурдсан хэлбэр лахад 1 дүгээр аривт 28 тноо, 2 ду гаяр аравт 26 оноо, 83 дугаар аравт 30 өнөө авлаа. С Цо “Ганзориг, Д. Ганболд Ж "Энхболд Л. "Болдоо бү- ) Ь нар төлчдэд туслахад сайн оролцжээ. Дэг төл , ДЭВТРЭЭС Сэлэнгэ өргөн мөрөнтэй й Олон сайхан хоттой. Орхон Туулын толтой. д ХҮҮГИЙН ЗҮҮД Сайхан онгоцонд суугаад Сайн нөхдөөрөө үдүүлээд Алтан дэлхий дээрээс Агаарын уудамд хөөрөөд Одон орныг судлаад Огторгуйн уудмыг шинжлээд Ангарагийн хөрснөөс авчираад гэж Амжилт бүтээл гаргалаа Д. ЛУВСАНДЭЛЭГ. зүүдлэв. Энхрий хүү босож Ээждээ зүүдээ хэлэв. Эрдмээ сайн сурвал Энэ зүүд биелнэ гэж Хайртай ээж нь хэлээд Найртай сайхан мишээв. хүндэтгэе лийн цаас 32100 ширхэг 3. Номын хавтас, доторхи зүй- лийг хооронд нь бэхлэхэд зорнул- сан форзацин цаас 30300 ширхэг 4, Хавтасны бор картон 11500 ширхэг т 5. Номын шилийг бүрэхэд ЁСЭ “дерин-2400 метр зарцуулсаны гад- на будаг, цавуу марол зэрэг бусад рийн ажиллагаа, “нх хэмжээний Матернал зарцуулсан байна. Энэ хүч, материал сарцуулдаг юм. номыг үйлдвэрлэхэд зорнулсан Үүлний жишээ болгож 1972 онд Материалыг төгрөгөөр үнэлэн бо- манай комбинатад үйлдвэрлэсэн Доход 116700 төгрөг болох юм. П ангийн сурагчдад «Монгол халаг годог зориулсан. Энэ бол зөвхөн материалын зар- номыг авч дал шүү дээ! Үүнээс гадна үйлд- үдье, Энэ сурах Опчиг нь 11 хөвлэ-.. ЗЭрЛЭХЭД ажилласан хүч, та нирт ЛИН хуудастай дөрвөн гөнгийг зу рёг бүхий. хаууу “хавтастай. “ом 1 0хг2МГ-0мыЫГ 150800 хувь хавла сөн “байна. Уг сурах бичгийг хэв- . мамшг хүргэх, худалдаа... тээвэр, | тээдол олой зардал байдгийг мар- » зөнс болохгүй, Тэгэхээр ийм их хөрөнгө, хүч хөдөлмөрөөр бүтдэг сурах бичиг, ном, дэвтэрээ бага- їаход . ЧУУД хамар цэвар. илмбай, хайр 1:40х90 а:ийн хэмццээний ! ) гамтай. эдэн аа! ! хавтгай хэвлэлийн цаас ӨН4000 ы) заншаарай ширхэг, Инженер технологич 9,“ Циййтас л хонлоход авт хинлэг , 4, яллальллылалылыльлылыла л лслалалсалылаллсн алслллын эллллслсллллсэлэлллл ххэ ...лсл чллжллллсллслллллллллэллэллллэлэлс льльльлалальльльльлальльлальлалнснсн жлжласалалыллы 4лЬталалальлаласласаслалысасВснласлалл тальлалалалалльлнлылслаллслЕлалалӨлалАлалалалалас 5 5, лальльльлальльльльсьальлыльла нльласалалалалалалальльлалалалалалалальлальлаласа 4 4 , 4 , 4 4 4 , , 4 2 ё 4 , 4 , , 4 , « 4 4 . 2 ! , , П . , , 1 : : 1 “ЗЭХ ХЭЛ-ЭРДЭМ МЭ Эш -------иПин-. . мсж БыУ ар ЖЭСЭЖЦ МОН - 2рЛӨ хээЭЭхэЭЭэЭэЭэЭэЭэЭэЭэЭэээээЭэх. л. л ХэҮЭлсэлсслссэлсслссл ч хээээээээээээээээхээ , ДЛЭГ ИЙН ТҮЛХҮҮР тэднийг : Шинжлэх Ухааны А ЭВэ ! “бүхий дуу : МАУ-ын Шинжлэх сүмнньлларүс Хэл зохиолын хүрээлэнд 1311 ( Гунгалаг богоод өндөр, яруу Уаэх бүрий өхөөрдөж Ч Ринчин, Ц. Дамдинсүрэн ё? Чсрэнн жинхэнэ їїйшүүн../ Н, й болоод сайхан» Харах бүрий бахархаж ? эд эрдэмтэн А. Лувсанд: урвалжлагч, гишүүн 1... Хорлоо, Їл 00 їйг Бодох бүрий сайшаана би» гэжээ, ї дэд эрд УХунсандэндэв, Э.. Бандуй, Д..Цэдс | Тэсэл мөр бий, Цэгэн мөрд я4бөгөөд», |. 57 б8) / 502) Цэрэнсодном, эрдэм шикн ээний Аүл, Д. Цэдэв, Д. Цэнд 1 «оолоодо» ї0сэн холбоосоор холбоо- 14440452: 4 нх 02 0о29 3 Мом зэрэг монгол хэл магээний ахлах ажилтан 1. Содс 1 пы учир нь, погдүгээ їДгхөг. Абх бахархах, сайшаах, гэсэн үүд к ч Н эсэд зэүлВс хөчдчэЛллөы Зоо аноныс судлагчид ажилладаг 1 раглох үгсийн. БАЛС ХУУ По утгын нарийн ялгаа тодроно, Утга ой- 9 Ч нараас багачууд та бүхний : эд эрдэм шинжилгээний ажилтан 5 хойрдугаарт холбоосыг даган орох РОЛЦОО авч «Жүжиг үзэх», «Наадам 4 Бгээ зэҮлэ її Эх хэлний мэдлэгт тус нэмэр бол- / үнбх9, «Албиг харах, ӨДӨӨӨ Хан ї сох зорилгоор «Эх хэл-эрдэм мэдлэгийн түлхүүр» гө ЙГ мд 5 үгийн эгшгийн. зохицлыг алдахгүйг рах» ї9х мэтээр монгол хэлэнд яль 1 3 бэлтгэн ирүүлснийг өнөөдрийн дугаартаа нийтэлэс байн | мүүр 7 хичээснийх зом. Үүнд» «бөгөөд» гэсэн “йлинаар нь сольж болшгүйгээр «ха- Т.Шшш-------т-этэтэтт-е Ц2 5 үгийн дараа эм эгшгээр Но 40М- рдх», түзэх» гэдэг үгийг хэрэглэдэг ї Э Ө-чоОиоосооахчахха-х.! Дор», “долоод» гэсэн ЇГ дараа її, утгын ялгаатайг харуулж байна. / -1 Ном зохиол бол мэдлэгийн дутууг ор огшгаэр бүтсэн «сайхан» ЭСЭН биймээс Д. Нацагдорж зориуд ут- гүйцээж, хувдыг "ОО үнс ухашиг- х гын ялгаа гарган хэрэглээд “үзэж, 3 цййг шинэ шинэ орчин ертөнцтэй та- (| . харж, бодох, өхөөрдөж, бахархаж, ? чїлцуулж |өгдөг гайхамшиг мөн, СОНГОДОГ ЗОХИОЛЧИЙН ном “сайшаах» учир шалтгаант ДЭС ДА- 1 5 Эамт ух су ҮР мо нь дэл- Ё рааллыг 42 гү гн гаргажээ, Эд- | тйлн хүн олны сэтгэлийн түмэн нуу- 4 гээр жишээ бол сонгодог зохиолч үг Ё цыг ос" хНсн утсыг цацраагч хэвлэлтэй НӨХӨРЛӨВӨЛ нэн ЭЛ зэ р үВглүнх ЭвчрЫЭ шан Ми Нэ 53. эн харах ҮС, бү ШШїйнэ цагийн ууган зохиолч Д.о үгийг сонгон найруулжээ. Үүнээс той байрайд өрж чадсан байдги 222 рөйв яа аважихах” ХЭДина мэдлэ- Нацагдоржийн зохиолыг ушших бү- монгол хэлний холбоосын зарим БЭРХ А.рэаруунгүн, “тӨркүллхан ЭИН : нан биз ээ ард ЗаЛгҮнх Ын мжийн ач. рий агуулга нь улам улмаар тодорч, онцлогийг тодруулж, НӨРӨЙ мошилыг СИСНГ мэргэн 7цай тулган 1 «ан билээ. Ялангуяа сонгодог зо- ном бичиг ардын ярианы хэлний хүд: дийгүй шүлгийн мөр бадагт эгшиг 120 РУУ руу сайхныг зөв ухаарвал үгийн сан бая» хєолчдын бүтээл туурвилын хэл нь рээс өөртөө хэрэгцээ бүхий: шижир зохицох ёсон чухал үү ЭГтЭйг мэдэж ! тухайв хэлнийхээ. хэм хэмжээг на- болсон сийн узцар 15 МаХЫ5 Ч болох ЦЫГ ЫНЭд ЗОРГАГЛИЙН «хувьс- жиж, Бүрэн хүрээ улам тэлэх ожь тийн чанд баримталж, үгийн салаа, гайхамшигтай санагддаг билээ. Түү- галын үр» шүлэгт: учиртай билээ. - 2 1 шилжмэл, ойролцоо, эсрэг утгын ял- ний. «Пионерийн лагерь дээр» шү- . «Хойчийг залгамжлагч пионер д. цэдэв С таас сайтар "нягтлан еохэрэглэсний лэгт: с ) дүү нар болох (Хэл бичгийн ухааны ! хувьд онцгой байдаг юм «Эгнээ бүрийн дундаас дуурсан Хорьдугаар зууны хүмүүжилтэй дэд эрдэмтэн) : Ба ын ӨХӨӨС АН ҮНДЭСНИЙ Гооны ухааны - ӨС СУРСА нН 141212 6: 7 Ё МЭДЛЭГИЙГ | ХЭЛ ОРХИЖ БОЛШГҮЙ СОЁЛ Үд СЭ”З0 -4 Ч Хүүхэд та нар, ажиглаж мэдсэн гаалах нөмөр бүхий нэг талааса зэ» ШЕР” АЖ: -Э АЛДА эх хэлзэр Ё Я миэгээ үзхидэй эвээр ургуулан | задгай хашааг саравч гэнэ. С - 222352. ) : шимээ 2 хэдэн хээ зүгээр най- 0) Байшингийн туурганаас нлүү Ё илэрхийлэх нь 3 үн уЭВүнн БА ЛЭНЭ ээх лнваа | гарсан хэсгийг саравч гэнэ. гэж хэлдэг юм шүү гэжээ. Үүнээс , Р эх “Эй лан д: чаруу: нчнэ. гэдэг в) Хүн, салхин шорооноос нүдээ «Хүүхэлдэйн улсы т хэд / Хүп төрөлхтӨний тооны ухааны мэд- / 2 ” : бү 5 р Үү Хүүхэлдэйн улсын театр» гэхэд Үү р Є 1 : : ол эх хэлнийхээ үг нэг бүрийн ут-.| хамгаалж зүүдэг, хорго бүхий нүд- юу нь буруу байгаа юм. 0э? гэдэг 7 | лэг аж төрөхийн шаардлагаас нэн эрт 3 7 гыг сайтар судлаад, бичиж байгаа «ний шилийг саравч гэнэ. Энэ мэт асуултгарчээ.Энэ өгүүлбэрт «ул- 9 | цагт үүсч, өндөр их соёлт улс түмний. 4 1 тэвиахаа “байдал. телвийг бүрэн үг нэг бүрийн илэрхийлэх утгыг сын» гэдэг үгийг буруу байрлуулс- / тооны ухааны мэдлэг нь улам нарийсан й , чадах тийм үгнйг сон- нягталж найруулан бичихдээ хам- наас өгүүлбэрийн утга ойлгомжгүй дархлал Жхэассх гу. ЇХє л "7 тон олж, өгүүлбэрт хамгийн зохис- гн : гс , Манай монголчуудын тооны ухааны ! й лбэ охь гийн тохирох утгаар нь сонгон авч болжээ. Юмыг найруулан бичихэд / 1 ё глсынхтай. харь- 1 9 той байранд байрлуулахыг хэлж ашигладаг юм б РУУ їй , мэдлэгийг бусад соёлт у р 3 4 шь2льдүР Е ф2эс : Чин үг, өгүүлбэр нэг бүрнйг сонгох, / | цуулахад гадаадын олон улсын хэлэнд - , байгаа юмаа. Сэтгэж бодсноо утга 2. Өгүүлбэрийн. дотор орох зөв банрлуулах, нэгтгэх, салгах 7 | нөлөөлсөн зүйл цөөнгүй ажээ. Бидний к й 5 : 3 27 рл: з Й й -,) тегөлдөр, товч тодорхонгоор «нан- үгийн дэс дарааг нарийн тогтоож, зэрэг нь өгүүлбэрийн байгууламж у | олж мэдсэнээр монголчууд 67 оронтой. Ї 1 руулан бичье гэвэл: Ё үгийг зөв банрлуулах нь чухал зохиомжийн асуудал мөн. Бичижс /|То00Г лавтайяа тоолж чаддаг байжээ. Ї ,6 -1. Юуны өмнө нэг үгийн. олон оайдаг билээ. “Үгийг буруу Оайр- байгаа зүйлийнхээ утга өнгийг гар- / Тооны ухааныг эх хэлээрээ илэрхий» 4 салаа утга, түүний элдэв өнгө, ху-| луулснаас болж заримдаа өгүүлОэ- гаж чадах тийм тгийг монгол хэд2)| ЭХЭД ТУСЛНӨЖЭВ болгохын үүднээс Зёх Ї , эх улс СВЫй 2-2 үү цуладаз Ү ЭЛ- 9 | рим тооны монгол нэрийг орос нэртэй 3 ? вилбарын ялгааг мэдэх хэрэгтэн. рийн утга эвдэрдэг ч удаа бин. Жи- ний үгсийн сангаас сонгож олох /|нь харьцуулан толилуулья! Ї 7 “Үг бүхэн танц утгссай байх алба. шээ нь: З дугаар “ангийн сурагч талаараа Д. Нацагдорж зэрэг. 30- 7 | Цэг 5 Ї Один ( 9 гүй, зарнм үг зүйлс зүйлийн санаа Гансүх, багшаасаа-- «Хүүхэл- хиолчид хүүхэд та нарт үлгэр дуу- 9 | Арав - 10 " Десять 1 4 нэвтрүүлсэн сальс ,:тгатан байх нь | дэйн улсын театр»: хаана оОайдаг риал болно, Тэдний зохнол уншигч- 5 | Зуу 100 Сто 1 т-т-| дөөнгүн байна. »«чишээ болгож гэж асууж гэнэ. Багш нь- дад сайхан сэтгэгдэл төрүүлдэгийн 9 | Мянга 1000 "Гьсячаг 5 : 4 «саравч» гэдэг үгниыг авч үзье. Гансүх ээ. Чи буруу ярьж байна. хүчин чадал юунд байна вэ? Энэ нь 9 | ТҮМ 10000 10 тысяч р Я а) Малыг цас шуурганаас хам- «БНМАУ-ын хүүхэлдэйн театр» монгол хэлний баялгийг үндэсний , Бум 1 0 00 шэдЛасон БРГГРГГЭ оиссиэлэсллллл-лууллээллргглггллэглгггггло яруу сайхны онцлогтой гайханшнг- , но. буюу гаг) 3 : ЗХо3 тан хосолж чадсандаа байгаа юм. 7 | гольд 10000000 10 миллнон яруу сэтгэж, төчнөөн хялбар бусад- Энэ бол үг холбон. найруулах эр- / | Дүнчүүр 100000000 100 миллион : тай харилцаж чадна. дэм билээ. 7 Тэр бум 1000000000 миллиард, ї Нийгэ ЗегЭ ЭЭЖ 2 х : Л. БАЛДАН (Эрдэм шинжил- Й Их тэр : ї ийцшэм хөгжиж, нийгмийн Си гээний ажилтан) Ч 9 | бум 10000000000 10 миллиард , шүүн хүний боловсрол нэмэгдэх ё Ц. ШАГДАРСҮРЭН (Эрдэм ( гутам өөр хоорондоо харилцахаас Мэс ээл шинжилгээний ажилтан) хүнтэй 4- соёлын гадна бусад үндэсний рилцах, бусад ундэстний Ї ї өвтэй танилцах хэрэгцээ гарч ирнэ. ТО ЛЬ ТО Ь ИЧИГ 1 | Үүний тул бусад үндэстний хэл су- 1 . Р : | Б 1 рах хэрэгтэй болно. » й Н Толь. Монгол хэлэнд толь гэдэг үг хөд лын толь, нутгийн аялгууны толь, нэв- 1 и Монголчууд эртнээс нааш харь хэдэн утгатай болохыг хүүхэд та бүхэн тэрхнїй толь зэрэг олон зүйл толь буй. Хүн халгүшгээр бодож. сэтгэж үндэстний хэлийг сонирхон сур- сайн мэдэх байхаа. айлбар толнос тухайн хэлний чаддаггүй. Хэлэнд байгаа үе, саар ирсэн түүхтэй, Үүний тодор- Үүний нэг нь юмны дүрсийг тусган Ш! үгийн одо утга, салбар ут, єгүүлбэрт түшиглэж хүн бодож. хой гэрч гэвэл, эрт дээр цагт. ма- харах хэрэгслийг бид толь гэдэг, Жи- шилжсэн утга зэргийг мэдэж бол- сөтгэдэг. Ийм учраас «Утгын 06- най өвөг дээдэс гэрэлт хөшөө бос- шээ нь: ханын толь, толинд нүүрээ харах но. 4 204:28::2-88 : Эрга7у гэх мэт. ї өв бичгийн дүрмийн толнос ёлнз сөн үгсийн таяг тулна» гэдэг 9рт- гон хэдэн хэлээр түүхт үйлсийг Э , 5 3 ? дэв 5 БЭЭЛТЭЙ2) 2 ї 2ЕН рт цдат хүн дүрсээ керахаар үгсийг үсгийн дүршийн ёсоор зөв ний монгол цэцэн үг гарчээ. «9! тэмдэглэдэг 0846. Бас монгол. Эр- зүлгэж, толигор болгосон шетал -хэрэгс- бичих ёсыг мэдэж болно. тэрчилэн хүн хэлгүйгээр хооро!- дэмтдийн зохиосон хоёр, гурав, дө- лийг толь гэж нэрлэжээ. Тиймээс ч толь. рчуулгын толь олон янз байх 58- 900 харилцаж чадахгүй юм. Өө- төв, таван хэлний толь бичгийг тэдэг нэг үндэстэй толийх, толийлгох, 0 төөд жишээлэхэд Орос-Монгол, рийн бобсон санаснаа бусдад 4/77- дурдаж болно. Эх гхэлэа” хичнээн толигор гэх мэтийн үгс байдаг юм. Одоо монгол-орос, англын-монгол, Мон- гол-аагли, монгол-орос-франц гэх мэтчи- лэн хоёр буюу хэд хэдэн хэлний толь байж болно. Орчуулгын толнос төрөлх хэлний алин үг, хэллэг нь харь хэлний хаад үс. хэллэгтэй тохирохыг мэдэж олно. 1 толь гэдэг үгийн утга ч өргөжиж өөр нэ- гон «Ид шидтэй» толь бий болжээ. Орчин үенїїц энэхүү толиноос эх хэл- нийхээ баялгийг ч мэдэж болно. Гадаад хэлч сурч болно, Түмэн бодис, байгаль, нийгмийн үзэгдлийн зүй тогтоолыг ч мэ- сайн швдвэл (бусад үндэстний э- лийг гаурах гтөннөөн хялбар “байна. 4.ЛУВСАНДЭНДЭР:, (Хол бичгийн иухаанш:099д өрдэхс-.. 291, бусдын бодсон санасиыг мэдэх 20Л ЗВвСӨг !(» хэл зМ. “Өсөхөөсөө суусан гундэс!ий хн 202 хөлөтрээ! бий ходэөондоо гарц аж: бодож сэтгайнг билэр. 2 ө- ор химнээн:сайн мөдвөл төчнөөн то!) дэж болио, -- гийн гарлын толнос алнв үгснйн ТОЛЬ БИЧИГ, Ални хэлний үгсийг Үү гарал, тэдгээр үгс нь ямар үгтэй шишлииилиилиилииииилииииннн цагаан толгойн дэс дараагаар дараалсан 5 нэг язгууртай буюу нэг Дэвсы - эг ЇЙГЧЭЭЖЛР 2 041147 буюу зүйл аигнд хуваах зэрэг зохион болох, харь хэлнээс орсон үг ямар ХӨЙЧИ!” ЗАЛ АМЖЛ АХ 15л (7: А ЧУУДД ЇАА байгуулалтанд оруулсныг толь буюу ХЭлмМээс орсон зэргийг мэдэж болно. утгийн аялгууны толиос ална үг. сийц орон нухгийн өвөрмөц Дуул” лага, өвөрмөц ухгыг мэдэж бол- толь бичиг гэдэг Хүүхдүүд та нарт байш нар чинь А- гаас Я хүртэл үсэг зааж түүнийг цээж- лүүлдэг, Цагаан толгойн үсэг цөэжлэх нь олон юманд хэрэг болио, Толь бич- гийг ашиглахад цагаан толгойн дараалал Н ї та шар ард түмнийхээ ой лохыг «Хүлэг болох унага- тэрийлттэй байнам, Ацг- 0000) үгтэй гэдэг. Тэг- Тйонголын хойчийг билгимяагч багачуул их соёлын эрдэнэ болох монгол хэлэндээ эзэн бо наасаа, хүн болох багаасаа» хичээн суралцахыг М б эвтэрхий нос мьтан, бай- зайн Вебетерийн толь бичигт зургаан буман (60. ээтөрхэй, холоо хухсэ галь бодис, нийгэм! үзэгдэл зэр- тэл монгол бичгийн хэлэнд долоон буман үг буй тул зэр их үгсийн Ха9н бүр нх хэрэг болно. ГИЙс орчии үеийн шинжлэх ухаа” тийн далайгаас чадлынхаа хирээр суралцах иь хойчийг залгамжлагч 08г0- Толь бичиг олон төрөл байдаг, Жи. ны үүднээс тайлбарласныг чээж болно, ын эг зүйл мөн шүү. шээлэхэд тайлбар толь, зов бичгийн дүр- Эрдэм шинжилгээ ажилт: ДЭНР ртээээх наамах Б. РИНЧЕН мийн толь, орчуулгын толь, үеийн гар- ) Х, ЛУВСАНБАЛДАН Академнч хуххухххххҮэээээээлэээхэээээлэээээ , д ДААГА Ойлон Цойлон Дүүлэн пила Ойгон 2 » Хү, хДогшин Уу: "Ба Ороо даагыг, 2-9-0ХЭ 27 енУхасхийгээд аа, уанУургаларв. гс Моцоёхийгээд аан “Цогтлон. “2,Хангал түүнийг Хайалрлай, наг түүнийг шинэ нөм Хүүхдүүд эзэ!Та парын номын сан олон сайхан номтой болио. Зөвлөлтийн нэрт зохиолч Л. Эмээллэн. Монийн 8В.И, Леппний хүүхэд Дааганд мордмогц ахуйл. амьдралыг харуулсан "Давхилаа, Ё «Володя Ульяновын тухай Давхиан дундаа өгүүллэгүүд» Эх орны дайны Булгилаа... үеийн эрэлхэг охиц Гуля Воро: левагийн үзэл санааг яруу сайх- цаар илэрхийлсэн. лепа Ильп- нагийн «Дөрөв дэх ялалт» гэ- дэг тууж, Францын нэрт зо- хиолч эмэгтэй Мари-Лунз Вер- тийн «Хонинд аюул учрав», БНАЕКУ-ын төрийн гурван удаа- гийн шагналт Эрвин Шїтритма- ” терийн байгалийн тухай өгүүл- сэн «Пони Педро» тууж,Зөвлөл- тийн нэрт зохиолч С. Бариудзи- ний хүүхдийн үерхэл сайн сай- хан амьдралыг үзүүлсэн. «Бид- ний суудаг оронд», В. Бианкийн адгуусан амьтадтай тааралдсан сонирхолтой үйл явдал бүхий « Шоргоолж, тэмээлзгэнэ хоёр» М. Сергеевийн «Баавгай буль- дозер болох гэнэ» зэрэг номууд хэвлэгдэн гарна : ад» “98” хлкльльльльлалальлальсльлалальлальльльлАльльльльлальльлальласалалнс Булгиан дундаа Тонгорлоо. Тонгороонд нь би "тогтлоо. Догшин даага Дорхноо номхорч Аясы минь даган Алхууллаа. -- Хав аа, аав аа, энэ даага Амархан яагаад номхров оо7 -- Эхлээд даага Булгидаг юм даа, хүү минь! Эзнээ тэгж: Шалгадаг юм даа, хүү минь! Дааганы булгиаг Дааж чадвал Тонгороо юунд иг Тогтож чадвал Эзнээ таниад Номхордог юм даа, хүү минь! й . , 1 , , . , т , , , , , , , , , , . , . 2 . , , . д “ П Эрэмгий хүнтэй Нөхөрлөдөг юм даа, хүү минь! 4 ххлллллллллллсллслллслсӨллслллллллслллыллалалалалалалалалалалАЛАЛАЛЬЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛАЛЫЛЫЛЛАЛАЛАЛАЛЫЛЫЛА АСЗ. 2 6 алилалалх ллжлслжлжлилилыж ” , , , (4 « , : , й , , , , (4 , « й й .. й 2) й 4 5 Й Ё 4 и 0 Үгийг А. Самбалхүндэв Аяыг Х. Сэргэлэн "| НАМДАА | бэ Эс ХЄЯВ БАГ КОХОЛӨХ ТүВЛЛР Түүхийн хөгжлийг чангаасан ---6 : З СЭЭР Харанхуй нийгмийг халаад 2 Бараг л їнхэн (Час Тал ХУЛДЫН Түмний эрхийг цангаасан «Наргиантай шүлгүүд» «Солонго», «Лаа, ат, бие, «Ар тайгын хүү» аараг олон сайхан номоордо хүүхий. та нарын танил болсон... дал зохиолч ЯГ, Дашдондог малч- ны хүүхдийн амьдралаас бич сэн «Лранаал: ардрд»... шүл» тийн Номоо хойлалд шилжүү! лЛинд байна. ЯС, Дашдондол «Аа, цол би» «Ар тайгын хүүн Л моороо. Монголын аодхиолч:- дын хорооны 1972 оны шаг- налыг хүртсэн юм, «Яран аал азэрд» шүлгийн номоос хэдэн шүлгийг нийтэллэл. АЛТАН ТАВАН ХОШУУ Алтан таван хошуу ургана. Арын дэнжид дүүрэн ургана Хурц таван дэлбээ задлана. Хурга туусан намайг угтана. Сайн малчин аавын минь Сайшаалын үнэмлэх дээр Арын дэнжид ургадаг шиг Алтан таван хошуу бий. Алтан таван хошуутай Арын ногоон дэнж -- Танан цагаан хурганд минь Таарсан шагнал ч юм уу Да8! УРАЛДААН Хүлгийн хурд сорихоор боллоо, Хүүхэд бүхэн орохоор ирлээ. Уралдааны морьд уяа тойрно. Унасан эзэд нь гийн тоолно. Бурангуй хуулийг солиод 2.9 Монголын нэрийг тодруулсан Нам тандаа баярлалаа гялайлаа Монголын сүрийг бадруулсан х Гуя", хуул-нйг Нам тандаа баярлалаа гялайлаа Уравсан хулгай дайсантай Улаан галтай үзэлцсээр Ардын. төрийг тогтнуулж Урьдын дүрмийг өөрчлөөд Дахилт Арван буян дэлгэрсэн 2 эвин баян эх орноо НМижгэр хөгжлөөр чимсээр Нийгэм журам байгуулаад 48:0 с-сплииын шшээээ плжшлны шэн: ОИЛЕЛШБЕЛЕА (шишхсєлг: авшыш203- х «Пионерийн үнэн» сонины «Алтан хайрцаг-1979 он» Өсвөрийн Сүхбаатарчууд та нарын дотнын нөхөр «Пионерийн үнэн» сонин -урагч та нараас олон зуун захидал хүлээн, авч бодол, хүсэлтэй чинь танилцан: байдаг. Энэ жил манай сонины редакциас «Миний сайхан аав ээж» зохнон бич- лэгийн уралдаан зарлаж байна. ахиу, Танай уралдаанд оролцогч хүүхдүүд та нар. аад, ЭЭ кийнхээ ажил. төрөл, єдавх зүтгэл болон чамайг,чиний ах дүү хичээн хүнийг осгож хүмүүжүүлж. бай- га заргийг тодорхой сайн бичихээс гядиа, хах л 1, Чи аав зэжийнхээ энэрэл хайрын ачийг юугаар яаж хариулж байна? 4.-Яагаад бид аав ээжээ миний сайхан, ачтай, хайртай аав ээж гэж нэрлэ- лэг юм бэ? х 8..Чи аав ээжээсээ ямар мандин чанарыг нь өөртөө шингээж аав ээжийнхээ нэр төр, алдар хүндийг залгамжлах вэ? 5 4. Улс орондоо чиний оруулах хувь нэмэр? гэсэн асуултад хариулиа. уу? Зохион бичлэгийг 1978 оны 8 дугаар сарын нэгнээс арапдугаар, сарын 15-ныг дуустал «Пионерийн үйпэн» сонины «Алтан хайрцаг, 1978» эн хаягаар хү- лээж авиа, Тэргүүний гурван байр эзлүүлэн шалгаруулна. Үүнд: нэгдүгээр байр цаг, Шалгарсан сурагч «Пионерийн үнэн» сонипы 1978 оны «Алтан хайрцагл» ийл шагнал авна, Ч ?: 2 дугаар байр 2 Шалгарсан сурагчид, «Пионерийн унэн» шагнал авна, 8 дугаар байр гурав, Шалгарсан сург грийн үйл 7 ЛҮН: 4 42 сурвгчид «Пионерийн үлэнь сонним дїїл0М үнэ бүхий зүйлээр ил агдана, Уралдаанд ирсэн сайн зохион) бичлэгийг сопиндоо. нийтэлж. байх болио, б й «ПИОНЕРИЙН УНЭН» СОНИН минииллиили”””ээтгэгрэтэтэээтээээлэллэн А--51758 сопины «Монгон хайрцаг»-ийн ямжвубувалыг ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН Д. Сүхбаатарын нэрэмжит, Улсын хэвлэлийн цомбииатад хэвлэв, ”АМээрууш тотӨЙ) | Айлын жаалууд агтаа магтаиал, Алдар цуутай морьд оо! гэлцэнэ. Шурвууин саарал л гэнэ, Ялгуун цэнхэр л гэпэ Гупан хар л гэнэ. Арпиай хээр л гэнэ, - Хурдан борлог л гэнэ. « Нийгтийн хонгор л гэнэ. . Лїлын заалууд магтаад байсан Алдар цуутай морьдым нь хэлбэл, Шувуун саарал гэсэн. иь Шулуун бурглс. байлаа. Ялгуун цэнхэр гэсэн нь Яргайн тайрдас байлаа, Туиаин хар гэсэн нь Сумап ташуур байлаа, Арвай хээр гэсэн нь Ахархан саваа байлаа, Хурдан борлог гэсэн пь Хусан уурга байлаа, Нийгмийн хонгор гэсэн нь Хоньчны шилбүүр байлаа. Уралдаанд би орой гэтэл Унах морь олдсопгүй. Хүчий нь би үзье гэтэл Хүлэг морь олдсонгүй. Эрсээр явтал надад Эмээгийн таяг таардаг байна. Энэ наадмын баян ходоод гэж Элдвээр хүүхдүүд шоолдог байла, Нийтээрээ эгнэн зогслоо. Нэг хоёр гурав аа! гэлээ, Агсан морьд ч шуутин гарлаа, Араас нь би ч даган гарлаа. Хар хурдаараа Харайн гүйсээр Алдарт морьдыг Ардаа хийсээр 7 5 Барнианы газар түрүүлээд ирлээ. Бага ихгүй л дараалаад ирлээ. Эмээгийн таяг Энэ наадмын түрүү болсонл Гайхах юмгүй, найзууд ав! Ганцхан нууц нь гэвэл: Хүлгийн хурдных биш ээ, х” Хөлийн хурдных юмаа, хө 3 Талгны муугийнх биш ээ, хо. Тамирын сайных юм аа, хө х Г-үгЛ 1 “улгэө” й ДЭРГЭДЭХ, Ургэлжлал гАПААГЙМН ДУГААРТ Лььтьльль л льльтальльлльльслаласыс хэээээээЭээзээээлсссллслслллалальлалалальлалальлллсэлылн НЭГДСЭН РЕДАКЦИ Индекс 14120 Э-ИЙН ТӨВ ХОРОО, ВИМАУ-ЫН АРДЫН. БОЛОВСРОЛЫН ЯАМАНД Салхан МХПО9-ийн Тон Хорооны топчоо, АВЯана цоллегийн. хамтарсан хурал боллс монголын знонерийн « Билгатилигчо гуриидугаар чуулгашилг 1011 опи зургадугаар, сарын ,Даний өдрүүдэд, лпуулихайр: шийдвэрлэн, Мон хурлаас. «Оалгамжлигч» 111 чуулгашаг похион байгуулах МХЗЭ-ийн 2 с 242) (8 | "гон Хорооны царийн бичгийн дарга, Д. Дашдопдон даргатай комиссыг бай» ДХ. УХБААТАРЫН “мэжлул Ч Ч й ЭЛ її | гуулис чуулганд, өрөлцөх, төлөолөгчд ийн. тоо, пөхиогдох арга хэмшээний 4 Ппонсэийн нэгдсэн төлөнлөгөөг, батлан, «Пйлгамалагч» 1 чуулган. угтан їшонер сурагчдын. сурлага. хүмүүлж- - лийг дээшлүүлэх, сурталчлах өриүүн йжил зохиохыг сургууль пионерийн байгууллага,хүүхлд: аплуучуудий хэйглал, радиогийн: редаицид:.. даалгасан лэ чүрсллар ТОВЭРУГХӨав”т ёо 5 ТВ С -ФЧ га бии, 239 дэх жилдээ СЭ Лхагна Энэхүү чуулганы зорилго нь. МАХИ, шрэрлэн ХУГ их хурлыи ааалу, ч “ЭЭГ ииан 973 оны турардугаар сарын 7, | ерөнхий болонсролын сургуулийн системийг цаашид хөгжүүлэх, сургалтын М 9 (1265) Үнэ-10 мон, МАХИГ-ын "Топ Хороо, БНМ ХУ-ин Сайд: иарын Паплоладс/ гарга сан шийллэрийг биелүүлэхэд: чиглэг- дэх юм, | чанарыг са руулах арга хэмжээний тухай БНМАУ-ЫН ГАВЬЯАТ ЭМЧ Н. ЗАНАА АЛДАР, ГАВЬЯА... ХӨДӨЛМӨРӨӨР. ОЛДОНО | Бид бүхэн харгалтай сайхан ний. би сувилагчаас их эмч годог алдар гомд амьдарч Файна. Мїадад хүүх- хүндийг хүлээсээр даруй. 413 жил ! : | дийн эмч гэдэг. нэр хүндтэй ажлыг болж байна, Хүн ардынхаа эрүүлэн иам, ард түмэн мань хүлээлгэж өг- хийп сх манаанд хүчин. зүтгэхдээ үр билээ. Үүний хариуд би хүусггар хүүхдийнхээ. сайн. сайхны толоо хО- дынхаа сайн сайхиы толоо оорийн Долморлож явиа, Миний. өчүүхэй хүч оюунаа дайчлан ажиллахаар зо- ОМЖИЛТыг нам аасаг ондровр үнэл риг шулуудсан юм «БНМАУ-ын гавьяат эмч» гэдэг ал- 38 дар цолоор шагпасай явдал бол ми- цэгт ПӨХ- ций амьдралд тохиолдсон хамгийн нь сэтгэл харамгүй тус | ЗЭ Хайрт багш, мэргэжил 1Мм їїний эж 5 баярт үйл явдал юм, Энэ алдар хүнд 344 маа лж ааш Үл БЭрлахл бол ар ходолморийн үр 12 цэтгэсэн юм. 19850 ойгоос хойш шї 41 байпаг ва Хүүхдүүдээ! ЕРИШНАНН Га цар эх оронга ард түмэн, хайрт цам за- “агтаа ихийг бү ? гээхийн төлөс Ён р ї эрүүл энх осол, ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУД АА! эрдэм номдоо - й ХушСАНДЫЭ Монголын Пионерийн «Залгамжлагч» ЇЇ! мэргэжлээ. зов зал охийЦд, ЧУУЛГандаа сурлага хөдөлмөрийн тодор мөрлөхийг ероөж энэ дэл- ! хой амжилтаар бэлэг барья! хийн үр, хүүх Ё х 2 шэ -3--!ы!!П ш!ШИнын-шнныэ дүүдэд,олош ул- 22 сын эмэгтэйчүү- Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ дийн их баярыг 8 Дд тохиолдуулан эх МПБ-ыНн ТӨВ ЗӨВЛӨЛ 29 ий" эт- 5! Ї (хбаа ын нэрэмжит МПБ- зөвлөлийг» байгуулж даргаар нь УБ: шон рН 33 : р ЯхОцруунл. Тэргүүлэгчдийн ДС-ийн. сурганы тэнхимийн эрхлэгч,/ шАШигж 23 3 хурал саяхан болж: МПБ-ын Төв Зөв- дэд эрдэмтэн Д. Санжокавыг Цан тээүдэвШүүЛв6: лөлийн дэргэд «Ахмад пионерийн Эдгээр зөвлөлийн гишүүдийн Зайгуулаг. зөвлөлий ар- 7 анай анхны пионер зөвлөл» байгуулж зовлөлийн дар рзлдэхүүнд мана! БН : гаар нь 1925 оны шнонер, БНМАУ- алдар гавьяа, нэр хүндтэй багш сур шагиациацицтигиийлиииглиийцииининишиииииииини Бгсардын Жигчин-Д. Дамдинсү- ган хүмүүжүүлэгчид, эрдэмтэн мэр Л 2 ранг, «Пионерийн ажлын арга зуйн гэд. инженер, зохиолчид орсон байна.? хэс / - бүх . ы! эь ҮС Монголын үзэсгэлэнт саран гуа! (22 (5) 7 АС» Зиг намаиг гөрүүлсэн ижий , и Энэрэл дүүр: С Та 0 2 Уураг цагаан сүү тань наддаа Єї ан -. ЗбрАГ ? Энэрэл дүүрэн эх таны сэтгэл Э 5 оЭУуу ихан эГгпи ээр ЭДЭ) Элчинд нь дулаацах нар минь Ундаалж өсгөсөн. рашаан:билэз Ё Р у ) ыО Ү3 : билээ Уран бүүвэйн дуу чинь наддаа 1) эт 2 г- 25) Р шү. тг СэРЭр зүг й 4 гүл7 гт хөгжим билээ. ( 7 “-7д 17, 09372 Эгнэгт түшсэн эх таны сургаал Уяруулж өсгөсөг 1 оөн бөн бүү вэилсэн ижи и Эндэлгүй дагах зам минь билээ. Д. ЛУВСАНДЭЛЭГ ЄЛ ма? : Єпкх-02- Бх ш--аэг- яввш02гирас1! 5 ашшилшвуалын БэхлллєшошШо тошшшшшш:сттл аштвэлш»с21)Ы сшшигчшыгэ Шшулглжшєллта сгехисжтэхА гицигтлү00 фсопшВСБИЛЛИНТЭ. р олж мын 8 жил, Говь-алтай аймгийн Халпуй Улаанбаатар хотод болж, олон улсын учраас орос хэлний үндэсний олимпиад нагий- илийн дунд сургууль монгол. математикийн 415 дугаар олимпиадад, 1974 онд явагдана. Ё ааныг хэлний улсын олимпнадад жил гутам оролцох сурагчдыг шалгаруулна. Уламжлалт олимпиадад тогтмол сайн өндөр г илт” үзүүлж: байна Монгол хэлбичгийн олимпиадыг бэлтгэлтэй оролцох явдал зөвхөн авьяас Математикийн олимпиадын хоёрын. матицийн олимпиодт й сонпрхолтой. сурагчдын хэрэг будлныйн, : боловсро- даваа сарын 20--28-ны дотор яваг. явуулахын тулд 9 пионер сурагчдын зүүрэг зом. Энэ учраа 2 л яуцрлаийнєй шонер сурагчид 19759 ойд болох МИБ- : мнхаа 50 жилийн ойг угтаж «ЗалгамяӨ лагч үе» аяны хоёр жилийн гараанд 1022 2 зклгүүрээр аялахдаа хамгийн гол экигүүр ЗӨВ ирЛӨЛӨүрЕ: болсон сурах: хөдөлмөртөо заавал ахиц ИОНТОД АЙЛ Л ЛСЭН дэвшилт- гаргасан байхын тулд хичээл 1ЧизулгЭНД цэг бүрийн уламжлалт олимпиадад бэлт- хиогоод байна. гэл: оролцох тусгай-дэвтэр цээн: төгртмол р олимпиадад ажиллах. хэрэгтэй. Пшонер сурагч нэг “мэмэг- бүрийг ингэйс ажиллуулахад пионерийн ( бү , бүлэг, салаа бүр анхаарлаа чиг- лүүлэх нь зүйтэй. Үүний тулд хичээлийн Т р до мжлал тог улам їлт олимпиадын даваа. бүрд Зай Ё 3 : Р 57) чиг т со! 0 хүл бүлэг, 7 Өнгөрс /д МС хотод дүнг тодорхой гаргаж, анги, бүлэг,. 54 ТрӨсисэн ЗЭР їсын оЛИМЛиа лаа, ипопер: сурагч нэг бүр дээр байр НУ МХН онряр, су! т гдын баг аих эзлүүлэн дүгнэж, бүлгэмийн ба сургуу- 5 с т Л 2Р427 ОфЕ ї “цэр монгө лийн түүхэнд бичиж, байх, хичээлийн 69- . ЗУглрй т Р хүртлээ. 1 2 : ! дэвтэй. авхаалж сэргэлэмчүүдийн цауд ї83 7 үр? ль хүртлд, с 323 ажиллуулах, «сэтгэгчдийн ба мөрөөдөгч гон уасын математинийн олиМгИН 2729 дийн». бага. хурал: маргаан, тэмцээн : (В 19045 оноос.эхлэ, гай. сурагчдын лвуулах, аман, бичмэл сэтгүүл, таргал, сэРХ эродцол арим сурагч (8 дугаар БИУысТнӨГ ї " сурагчдын ши ухааны ин гэмлэг, р 1Н 7 Т 5 сгай (2387 авч байв, даж инги бүлгийн аварга тоочид, гурвын. лвуулиц, Молгол хэлбичгийн яриулуа малын г аииллуулах, сурагчдын 4 71? боловсролий дунд сургуу: даваанд орох агчдыг тодруулна. Гур- дын нэгийн дапай 10 дугаар сард, хоё- БИН “їг хөгисүүлэх Оньсого таа- даа «Улсын 1 үний « ти даваа гуравдугаар, сарын. 25-наас рын данаа 11 дүгээр сард, гурвми даваа рар бодлого бодох уралдаан зарлал дҮг- гууль». болсон цал Чойбалсангийн, дөрөвдүгээр сарийн нэгний. дотор яваг- 19 дугаар сард явагдана, Орос хэл, Утга ас самцээн їшуулах аэргийн олон талт Ё т нийслэл МЭГДҮГэг дунд даж айшаг хотын аварга тоочид болой зохиолын багш нарын олон улсын хол- |:2):р хоолой зохиох Ив Чухал байна. ? монгол хал бичил улсын математииийн есдүгээр олимпиа.. боо Москиа хотын их сургуулийн дэргэ- ын олимпиадад жил бүр тэргүүл. кмн дорв йн даваанд Өролцох сурагч» дох орос хэлний эрдэм шинжилгээний Ардыш боловсролын Яамны мжилтан | элдэг сайхан уламжлалтай бол: дыг шалгаруулиа. Олимпиадын дорвийн товоос эрхлэн. лпуулдаг орос хэлний ю Ч ивАЖАВ Хишиг-ондор бу: даваа 9 дугаар сарий 10--20-:ий дотор олон улсын. олимпиад 1975 онд болох Л, БИМБ/ доо, Булган аймгийн иг... яв» 9 Бву » арт тээ » сэлт 5 лут 1 ст» 9 тулж, втн л лт аолтн, Хүүхдүүд ээ! Та нарын үс тэн- гийн. цохдүүд, чинь иамылхаа уриалга, эвлэлийн илгээлтээр мал аж ахуй дээр, ажиллахаар хөдөө путгийн зүг холгийн жолоог салж байна, Ийнхүү ходоо гарч мал аж ахуй дээр ажиллан амжилт бүтээл арвинтай яваа гурван пайаын чинь тухай та иарт тапилцуултя Завхап аймгийн Отгой суманд илгээлтийн эзэн С., Жамсран, В. хэлц Хэнд Царонбат, Ш, Сэнгээ гурий биеэ даасан ног суурь. болж ВИМАУ- ын ходолморийн баатар Нацагдорж гуаїгаар. багшлуулайн. хойр дахь эцилдээ. ажиллан. байна, Тэд тол» лох 300 ом хонь хариуцан маллан 1973 онд 0603 хурга. бойжуулан апспы дээр хонь бүрээс 1240), хур- гй бүрээс 441 гримм иоос авч, хад» лан бэлтгэх үйлдвэрлэлийн даал- гаарыг биелүүлж: сумын апарга хоньчин. болж апаргын диплом саяхан хүлээж: авлаа, Бас тэд опа онд БНМАУ-ын хо- долмөрийн баатар Нацагдорт гуайн. туршлага эзэмшсоний учир гэрчилгаэ. авчээ. Жамсран, Цэрэгбат, Сөнгөэ иар суурийн соёл хүмүүжлийп ажлыг тогтмол явуулж боловсролоо ахиу- лахаар хичээл номдоо шамдацгааж: байпа. Илгээлтийн эзэд маань МА ХН-ын Төв Хорооны дөрөвдүгээр бүгд хурлын шийдвэрийг иэр төр- тэй хэрэглжсүүлж аймгийн аваргын барианд хүрэхээр төллөх 400 эм хонь авч бэлтгэлээ жин тан бол- жшоонд тарган тавтай оволжиж бай- иа, Пүрвээ, Дэжид, Дуламсүрэн парын охид ч малынхаа төлийг сайп бойжуулж, малаа хорогдолгүй маллаж, ажилдаа тэргүүний сай- чуудын туршлага пэвтрүүлж: ажил- лан нэгдлээсээ сайшаал шагиал хү- лээж байна. Илгээлтийн эзэн за- луу малчид маань ийнхүү бүтээ- лээр арвип, хашир тэргүүний мал- чидтайгаа зуузай холбоп ажиллаж байна. . гоод Сэлэнгэ ----- ЭРДМИЙН ДАЛАЙД Эрдэнэбатын Ариунжаргал -- Манай сургуульд зургадугаар анги зургаа бий. Түүнд 200-гаад хүү- хэд суралцдаг. Тэдний дотроос Эрдэ- нэбатын Ариунжаргал улирал дараа- лан онц суралцаж байгаа юм. Олон төрлийн хичээлд бүх багш нарын заа- сан зүйл, өгсөн даалгавар бүгдийг тэдний санаанд хүртэл онцгой сайн мэдэж биелүүлж сурлага, сахилга, хувийн зан чанараар гойд сайн байж л сая «Онц» гэсэн дүгнэлт авна шүү дээ. Тэгэхээр шигшигдэн шалгарна тэсэн үг гэж Сэлэнгэ аймгийн СүхХ- баатар хотын Бумцэндийн нэрэмжит 10 жилийн сургуулийн захирал Дахм- дин бидэнд таннлцууллаа. Бид тус сургуулийн тэргүүний багшийн нэг МХЗЭ-ийн гишүүн Адьяагийн удирд- сап 6-гийн «Д» ангид сурдаг Э.Ариунжаргалтай хичээлийн нь зав- сарлагаар уулзав. Э. Арнунжаргал бүлгийн зөвлө- лийн даргаар ажилладаг. Тэр онц сУ- рахын хамт ангийнхаа пнонер сурагч- дыг сурлага, хүмүүжлийн олон талт ажилд чадмаг зохион байгуулдаг. Э.Ариунжаргал өөрөө сурч мэдэхийн төлөө чармайж сурч мэдсэнээ нөхөд- дөө тогтмол тайлбарлан ярьж өгдөг байна. Ариунжаргал хичээлд явах, гЭ- рийн даалгавар хийх, ном Сонин ун- ших, гэр ахуйн ажилд аав ээждээ туслах, чөлөө цагаар сургууль пионе- рийн ажилд оролцох, үзвэр үзэх ца- гийн нарийн хуваарьтай ажиллаж сурч байгаа нь амжилт олохын үндэс болж байна. Эцэг, эх нь хүртэл Ариунжаргал охиноо хаана ямар ажилтай явааг гагцхүү түүний ца- тийн хуваарнас олж мэддэг байна. Э. “Ариунжаргал «Пионерийн үнэн», «Оюун түлхүүр», «Пионерс- кая правда» ёонин захналан уншиж орос хэл сурах, талаар зөв зарцуулдаг ажээ. хүүр» сэтгүүлээс дүү барлан ярьж өгдөг ажээ, -- Миний онц сурч гол нь цагийн хуваарийг римталдагт л байдаг. ашиггүй өнгөрүүлэх 1 амжилт бүтээл гарахгүй. Би багшийн заасан зүйлийг батат- гахын тулд тэр хичээлийг ажил амьдралтай. холбож ойлгоход их ан- хаардаг гэж онц сурлагатан Э.Ариун- жаргал ярьж байна, С. СОДНОМБАЛЖИР Т чөлөө цагаа «Оюун түл- нартаа тайл- байгаагийн царийн 04- Цагийг Үр бол ямар ч ОМБАЙНЧ Ноднин хавар, Уияиар татсан хаврын нэг өдөр Баяраа хичээл тармагч эЭГД- лийп гӨВӨӨС холгүй. орших тариалангийп талбайг зүглэв. Тариаланчид үрлэгээнд гар» сай байлаа. Траитор иоМ- байны дуу сонсч, бензиний үнэр авсан Баяраа хүүгийн сэтгэл ХОД- лоп «Комбайн барьж үзэхсэШ» гэж: боджээ, Тэгээд Баяраа ирж яЯпаа номбай- ны өөдөөс гүйж, --Сэрээцэндорж гуай, та намайг цэг жаахан суулгаач дээ гэж царайч- лав. - За, суу суу гэж номбайич галуу зовшөөрөв, Ингээд оройжий яваад ! БОЛНО. БИ АЛТАН ШАРГАЛ ТАРИАНЫ МАНДЛААР АВАРГА КОМБАЙН СЭЛЖ ЯВНА. ? хүсэл сэтгэл бас л дутуу. -- Ах аа| би пэг бариад үзье! гэж тэссэнгүй хэлэв, Комбайнч Сэрээлэн- дорж яаж барьж явахыг нь заагаад огов. Баяраа хэл. үггүй... явсан учир орой нь ч, аавдаа зэмлүүлжээ, "Грактор, комбайпы засварын гаараар байсхийгээд л очдог хүн бол Тов айм- гийн Баяпдэлгэр сумын 8 шилийн сургуулийн 7-гийй. «А» дигийн су- рагч пионер ИМ. Баяраа юм. ПИамар болис «Ургацын далай» нэвтрүүлэг явахад, дуугий нь өглөө бүхэн сонс» дог мортоо ер уйддаггүй хүүхэд гэнэ, Баярай энэ хавар комбайнч болохоор шийджээ. Хүүхдүүд ээ! Та цар " госоц мэр- гэмглээ. одоондос. сойгож,/ байгаа. бид дээ! | | | | | | | | | «Хавтгай улаан»-ны өвөл- - Хүүхдүүд ээ! Тана- рын сонирхсон асуултад хариулж байхаар «Дуулс- ныг хураавал эрдэм» шн- нэ булан нээлээ. Энэ удаа нийслэлийн 24 дүгээр дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Б. Уранбэ- лэг номыг яаж унших вэ? гэж асуужээ. Энэ асуултад Улаанбаа- тар хотын Горькийн нэрэм- жит нэгдүгээр номын сан- гийн эрхлэгч Б. Цэдэн- дорж хариулж байна. Ш П111111111111111111141111111111111ШЦ52 цэх шулуун эгэхдээ лгой талыг -- Ном уишихдаа сууж унших хэрэгтэй. унших номынхоо 1 "ялимгүй. өндөрлөж байрлуулбал тохиромжтой байдаг юм. Номыг гэрэл гэгээ таарамжгүй нөхцөлд уйших нь нүдний хараанд м үд- шийн цагт гэрлийг номон дээрээ тусахаар байрлуулах нь зүйтэй. Хэвтэж байж цом унших, эрүүл ахуйн шаардлаганд харштай. Ном уншихдаа. та нар цагийн хуваарь хийж аваад түүнээ мөрдөх хэрэг- цүүлэн байгаарай. Уншсан тэйгээ харилцан ярилцвал ойлго- цыг улам батжуулахад их нөлөөтэй байдаг. Ном зохиолын шигчдын Ш, СОДНОМЦЭРЭН ЧИЙЧИГ , РД ЇШ солИцгицииницииин тэй. Номыг уншаад ойлгосиоо эрэг- хөтөлж нӨХӨД- бодож, тэмдэглэл номоо тухай у хурал, гН- утга зохиолын үдэшлэг уулзалтад идэвхтэй сайн оролцож байвал помын утга учрыг парийн сайн ойлгоход чинь хэрэг болно. ЇЇ Ї шиш ипиигнээттатийиииишиишиниииинлнинининшиининии Халдварт мэнэнгийн нян хүйтэн сэрүүнд тэсвэртэй. Гэ- тэл хүйтэн сэрүүн улиралд хүн ам машгүү суудгаас гадна тэд- ний биеийн өвчин эсэргүүцэх чадвар суларсан байдаг, Энэ бүх шалтгаанаас болж халд- варт мэнэн өвчин өвөл хаврын хүйтэн улиралд ихсэх. төлөв- тэй байдаг юм, Ойрын жишээ хэлэхэд л халсан агаар хөнгөн дэгдэмтгий байдаг болохоор бидний амьсгаа хүйтэн сэрүүнд их зайд тархахыг бид нүдээрээ хардаг. Тэгвэл ханиаж найтаа- хад шүлсний жижнг дуслууд түүнээс ч хол тархана. Халд- варт мэцэнгээр голдуу бага пасны хүүхэд өвддөг. Иймд хүүхэд та иар өвчлөхгүйн тулд доорхи зөвлөлгөөг сайн сахиа- рай. -- Биед чинь хоолой, шүд өвдөх мэт ямар нэг шаналгаа мэдэгдвэл даруй эмчид үзүүлж огсон эмийг заавал уулс өвчнөө эдгэ! хэрэгтэй. Хоолой өв- доогүй ч хоолой амаа одорт 1--2 удаа содтой буюу давс. тай усаар зайлж цэвэрлэж бай. -- Өвчтэй хүний ярих, хас инаж найтаах зэрэгт шүлсний дуслаар ойчиий нян. гадагш цацагдаж орчныг бохирлоно. эцэнгийц. илигаар халдвар авсан хүн болгон өвчлөхгүй, харин ийнг биедээ. хадгалж бус дад халдварлуулах аюултай байдаг, Ханиад томуу хүрсэн хүрээгүй аль ч үед ханиаж най- таахдаа нусны алчуур хэрэг» лэж, нус цэрээ. гудамж чал- байд ил хайхыг цээрлэх хэрэг. тэй, Илангуяа өөрөө болон ор» “энэн иэш шшЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА... ХАЛДВАРТ МЭНЭН ӨВЧНӨӨС СЭРГИЙЛЬЕ чинд чинь ханиад томуутай хүн байгаа үед амны хаалт хэ- рэглэж ,нусны алчуураа өдөрт 2-3 удаа угааж, сайтар нидүү дэл байвал зохино, --Халдварт мэнэн өвчтэй буюу өөртөө иян хадгалагч хү- ний гар нүүрийн болон нусны алчуур, аяга сав, ор дэвсгэ- рийн хэрэглэлээр дамжин хал- даж болно. Иймд аяга таваг, нүүр гарын алчуураа сайтар тусгаарлан хувийн арнун цэв- рээ сайн байлгах хэрэгтэй. Дүү нараа харж асрахдаа ч үүнийг бодох хэрэгтэй. Дүүдээ ндэж ууж байгаа зүйлээсээ өгөх, тэрч байтугай амнаасаа зом өгдөг хүүхэд байдаг. Үүнийг цээрлэх нь зүйтэй, Ханиад т0- муугийн сэжигтэй үед дүү (ї4- раа үнсэж өхөөрдөх нь сайн биш гэдгийг санах хэрэгтэй. Амралт чөлөө цагаар үзвэр үйлчилгээ, олон нийтийн газ раар сэлгүүцэж: хэрхэвч болох- гүй. Харин түүний оронд би- сийн хөдөлмөр хийх буюу Цаг на чаргаар гулгаж цэвэр цэс гэг агаарт цагийг өнгөрүүлэх нь их ашигтай, Харин их даарч болохгүй. Гэр орон, анги танхимдаа тоос шороо бужигиуулахгүй цэвэр тохилог байж, хувцас ХУ- цар ор дэринй хэрэглэлээ тост мол цэвэрлэж, агаар тогтуу! цэнгэг үед нар салхиид тавьж, байр сууцандаа агаар сайн оруулж, дүү мараа салхинд пвуулж байх хэрэгтэй. Ажил амралтын дэглэмээ сайн 9а- римтлан, сайн хооллож, бүрэн нойрсож байх зэрэг на уг өвч нөөс урьдчилан сэргийлэх үнд" сэн нөхцөлийг бүрдүүлиэ. Их эмч ГҮ. ЦЭРЭНЖИГМЭД мэх өвэээ. Манай сөнины бага хурал СУР СУР СУРСАН ДЭЭРЭЭ СУР «Тоглоом тоотой нь дээр» гэж яг Манай бүлэгт биеэ дайчилбай Үнэц үг. Би одоо алгебрийп хи- дундаас сайн, тэр ч байтугай он чээлд тааруухан байгаа байрны- сурчих хүүхэд олон бий гэж 6-гийн хаа Баатар гэдэг хүүхдийн хичээлд «А»ангийп онц сурлагатан өөрийнн тусалж байгаа. Гуравдугаар улир- хөө тухай, сайн нөхөр Цэцэгмаа4, лаар заавал дунд сургана гэж гийн тухай анги бүлгийн хамт о. шийдсэн. ныхоо тухай чин сэтгэлийн ШУ-н, ДУНДААС ОНЦ СУРАВ хаг нутоны хагсгөсорэ лс САЙцЫН дагавал сарны гэрэл гэдэг эпэ. дээ: одөр би тоо асуулаа. Тэр охин иа- Цэцэгмаа, Батбаатар иар шиг орч чин тойрноосоо сайп сайхныг тусч дад Бооарлан Горнн би ХА баяр- сайхан тн Б.Хннл эхлэхээ ЯВЖ ласан. Сургуулийн дотуур байранд тал ДАЛ Су хамтарч “хичээл давтдаг байсан. мМАНОН-СУРВАЛЖЛДХЛЖ Би яагаад дунд сурч байсан бэ гэ- вэл гэрийн даалгаварт өгсөн бод- логыг нэг бодож үзээд л болохгүй бол залхуураад орхичихдог байв. Цэцэгмаа гэрийн даалгавар заа- вал хийж очио. Нэг бодлогыг да- хин ахин пухсаар байгаад бодчих- -» Би баса ансидаа дандаа л Дунд гарчихдаг байр, Тавдугаар ангийн пэгдүгээр улирлаар дунд гарчихсан. Манай бүлгийн ппоне- рүүд «Улаан бүч» алпы удирдам- ишийн дагуу сурлагадаа ахиц гар- гахаар үүрэг амлалт авч байлаа. Бүлгэмийн зөвлөлийн гишүү, онц сурлагатаг Т. Цэцэгмаагаас нэг Цэцэгмаа надад тусалж өөд тат- сан шиг би ч бас нөхдөө өөд татах- сан-гэж боддог болсоп. Инонер: Т. Батбаатар 6б-гийн «ХА» ацгид онц суралцдаг, -- Ми хэдэн жил онц сурч байг на? -- Хоёр дахь жилдээ. Зо Урьд пь ямар сурч байсач -- Дунд, -- Дуидаас онк сурсан туршла- дог юм байна билээ. Онц сурахад оролдлого хэрэгтэй юм байна гэж: би ойлгосон. Одоо эхлээд хүнд хичээлээ хийдэг. Тэгээд унших, товчлох даалгавраа хийнэ. Хэлбн- чиг, тоо хоёроо ахин дахин давт- даг. Ипгэж гэрийн даалгавраа ан- хаарч хичээлдээ сайжраад ирэх- лээр гадуур хий дэмий тэлэж сав л БАЯНДЭЛГЭРИ таа ярь даа. хийвэл тоглож байхаа больсон. ! 5 5, Манай сонины: бага: лурал шиль еошишлп чилжэ илшо хившээ шош эшэээ тушнл: зэс ЦоЧлНЫ ШиННН БОЛ: ПИВЖНЫ ЖИЖШНЭ Зишшэ-5 даа пионерийн дүрмий! тга учрыг аа Сүхбаатар иарын үйл амьдралыг 072 : 5 тэд сайн мэддэг боллоо. Д. Сүхбаг ли ! | ч Амжилттай сайн суралцтл! хоёрхих баярласан. Дв- тарын мэндэлсний ЁО : УРАЛДЬЯ! Ёс, Ашигтай ходолмор хийе! одоо дунд сурч байна. гоор памтар Ариун энхийг сахья! 2 гуравдугаар улирлаар гэсэн чинь хоёрдугаар ї 4 Салаа пионер Д. Батсайхац | аё8| Ахас ихсийг хүндэтгэе! сайн гарч чадиа,Хоёрдугаар улир- 7Цагдаг түрүүлсэн Энэ т 6-ги ид суралцдаг. Д. Бат- ЁС Авьяас билгээ хөгжүүлье! лаар тоо, ходбичиг хоёр доэр л зт өдөр баатар 17 су сайхам, сурагч бидний гол ажил бол Пионерийн: танхимд жаахан | дунд гарсан. Бүжиг, нахмадийн аг: ёс эрийн Сүхбаатарчууды сур. Манай бүлэг хоёрдугаар ) СЭ биетэй, шар охин орж ирдээ. Эн дугуйлаид Ч хоёулаа ярдаг Би эгнээнд Ма д улирлаар гурван омц, таван сайн, арч 3 шлч гэртээ б онцын одзэн, Д, Мацаг- шүлэг унших дуртай. їсынхаа сүлд гЧ- єсн таван дунд, хоёр муутай сурал» 15 доржийн тэмдэг гялалзуулсан онэ Батхүү, Даваадулам, Гэрэлтуй рыг сайн мэдд , 3” цса. євв лпоперийг Н.Загдсүрэн гөпэ.Загд- иар дуунд дуртай. Майай апйгийй 1973 он бал улс ардын аж ахуйг сүрэн 5-ын «ДА» ангийн сурагч, дарга Батхүү, Батчулууныг хоёр- ! : гэ” / шлнаг хөгжүүлэх У таван жилийн төлөвлө Танай бүлэг сурлага, хү- гаар апгил лөлгон данган дунд сурч 5 ! 28 зэнэний! шийда эс жил гэдгийг "нө- ю- | Мүуүлслаэр ямар во? : (дааж ав 1 , ) сайн мэднэ. Бид томчуулын х-- -- Мапай бүлэг нэгдүгээр 17 Одоо: Б Ё , салаагаараа. социалист 9 улирлаар дөрвөн сайптай, хоёр Г: " її рч 1 ! -2 / Олд муутай гарсан. Харийн хоёрду її Ё Б ш ! ? ( гтэй, Түмэнхи БЭ улирлаар таван онц, арван хойр ї , : 1ха14 Юмжирдулам Р сайнтай, бусад нь дунд суралцаж 2 ? тат ( ! Б Н узнэ. бид хоёэ лац 100 хувь гарлаа ЁСЛЛЭГ ЛЭ 0 Би б ) ! ї “уралдаантай сурч байгаа 1) Мипий- цайз охиныг Давааду к лол ! : С хоёр ганц ганц Ёиеч4 лам гэдэг. Найз минь цодиий хэл г! Ч нүүн д т ииг Лх 170 шин ЁТЗ Опчиг,тооны хичээл дээр муу 3, Б | х »э. Баасанхүү к м- БЭ гарч байсан. Тэгээд подний до тїр и дээ сайн Бат» С7 рөвдүгээр улирлаас аэхлээд бид гий 5 20 77) шан гтай ЕЧ хоёр хичээлээ хамтарч давтда! їргажил 2 эт Ний Ой хдЭ л тэн, 147:8: Баснь. болсон Найз маань ацпги дэвш | ї Ж. ХОРЛОО ч н нийтийн ба псэн Рун Бв ГЭЛ” РЭН мР””Э””О”-ЛХЛЛ ” е “у х нэ оног 505 лон у Т захидалдаа зовлол ар нь : ! эхилог оож байна вэ? Энэ бүх» «| НАЙРАМДЛЫН СУРГУУЛЬ ую)ыл орыг байгуула өгсөн тухай, сургуулиараа к н дүгнэхдээ. ааават 15 сын тэргүүлий сургууль болохоор үүрэг .лла гсрг 2 Орос хэлний багш Наделдда Ссергееспиа Тимохииагаас байгаа тухай хоёрдугаар улирлаар сайн ба олцын хувийн 5» -- Хүүхдүүд орос хэл хир сурч байна гэхэд аишш 45 хувьд хүрсэн тухай, жил бүр ангиудын ханын со минии .. БАЯНДЭЛГЭРИЙН ПИОНЕРҮҮД бөмбөрчднийн -- Орос хэл сайн сурч байгаа пионер олоц бойна. 8-ын иннг шаагаруулж, өсвөрийн тугчид, бүрээ «А» Аигийн “УБэркЯЛАй Баатар, бин «А» ангийн ЦЭ- | слубоай Но лс б “ВЕЧ тухай дэлгэрэнгүй бичжээ. Оро- БҮХ АРД ТҮМНИЙ цэгмаа, 5-ын «Б» ангийн Бадамгарав, Алтансүх, Бадам соор зов, цэвэрхэн бичсэн учир пионер сурагчдад үлтэр СОЦИАЛИСТ ханд нар оросоор сайхан дуулдаг. Сургууль дээр орос хэл- дууриал болгож орос хэлний буланд тавиад байгаа юм УРА ЛД ХАНД ний кабипет, булан, дугуйлан байнга ажилладаг. Бүх гэв. УГгА2? Ё инонерүүд ЗСБНХУ байгуулагдсаны 50 жилийн ойг уг- таж орос дуу олпыг сурсан, Орос хэлний буланд манай Мандарваагийн зөвлөлтийн пнонер Ирниад бичсэн захид- лын хуулбар байна. Та иар үзэцгээ гэв, Сурагч Мандарваа настайгаасаа морь унаж сурсан. Малайх нэг номхон хүрэн шорьтой байсан. То эгчээс өрсүүлээд отгон хүү би хүртэл тэр норшшг гарахад сургуулийн оср Биднийг «Хэрлэн байн» иэгдлээс байшингаас багачуудын оросоор дуулах нь байлаа. Пионерийн ажил аль цэг бүлэг дээр болж байсан нь тэр биз ээ. төнжиэжэгэ Өининшилиэээ “имвээггн унаж сурсан юм. Хоёр гурваараа сундлаад “явахад сайхан байдагсан. Манайх морь Уул- даггүй юм. Нэг удаа цаадмаар хөрш айл Го- тов гуайн хурдан хүрнийг унаж, айргийн тавд ирээд их баярласан, Хөдөөгийн бан- галь надад гойд сайхан санагддаг. Чамайг дуунд дуртай гэж сонслоо. Ямар Дуу дуулдаг вэ? -- Би «Хөдөө нутаг сайхан», «Хөдөө дуу- даж байпа», «Хурдан зээрд», «Эмч та» гэдэг дууг дуулах дуртай. Довтлон хурдалсан хүлгийн бараа Тодроод ойрхон гараад ирлээ. Түүний дундаас жигүүртэн хээр морь Дүүлэн дүүлсээр хурдлан айсуй. Гишигсэн газрын тоос нь бужигнаад Хээр талд замхран үлдлээ Дөмөн хээр минь тэмүүлэн тэмүүлсээр Түмэн хүлгийн магнайд ирлээ гэж дуулан морни дэл хийсгэж хөдөөгийн уул талаар дав- хих дуртай Өлзий хүүгийн санасан хүсэл сэт- гэлчлэн бүтиээ, Пионер Өлзий-Миний найз Б.Амраа ч бас сөмчлөгл ярьж байна. Ж, ХОРЛОО ПИОНЕР БИД БЭЛХЭН! Жоошш-шүшшсэшшшшшштишшшүшшүєштиопшйшллшжлшск» | " Бид салааныхаа пионер: бүрший сүнг өдөрт тэмдэглэн аваад нэг бүрч» : азч ярилцдаг. Хамтарч хичээлэт давтдаг. Хөвгүүд Бат-эрдэнийнд циуэч ларахдаа дуртай байдаг. Манай са» зтныхан хоорондоо эвтэй. Ямагт бие єндээ туслахад бэлэн байдаг Салаагаараа явж «Хэрлэн баян нэгдлийн номын санд ном уншина, Бид «Пионерийн үнэн» сониныг дуе гаараар нь хадгалдаг. Сурлагаараа ахиц гаргаж, хүмүү лээрээ сайжирч байгаа пионерүүдийр амьдрал л бидний сонирхлыг их тав тал: байна. Гуравдугаар улирлаар бий! уралдааныхаа дүнг гаргана. Дундгүй салаа болохсон гэж пионер бүхэн мэ- рийж байна гэлээ. Пионер баатарчууд аа! Тов айжы гийн Баяндэлгэр сумын 8 жилши8 сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн дэргэ- -- Өлзий, чи ямар мэргэжил 2зэмшихийг малчин болно. Бид хоёр малчин болно л гэж сур 3-гийн «Б ийн 0 хүсч байна? 5 дандаа ярьдаг гэж бидээ. Малчин болох хү- дэх тшонерийн 5) тийн. нар лаар Оэ -- Би адуучин болно л гэж боддог. Таван (уцтэй мянга мицган сурагчийн нэг ингэж лааны үлгэр. жишээгээр урал ОО нэг нэгийгээ уриалан дуудцагаал! МАНАН СУРВАЛЖЛАГЯ гаурсан «Ви синсрын инсэгч ч» сэдэвт зураг до ОО О 010) О Бонжингийк: жинхэнэ го0 том болох тус лэжээ. жаалтай тоглохоор, орой хойно гэрээсэ газраар зориуд орж баахан гулгаж аваад, гаад Ё (ӨГҮҮЛЛЭГ) Нөгөөдөр Мартын наймныг өдөр! Би зэжийгээ хэрхэн баярлуулах тухой зөндөө бодов. Эцэст нь шинэ нох бэлэглэх юм байна шүү. гэж шигдэж Оп . Өглөө би хичээлдээ явав. Үнэнээ хэлэхэд би алге0- рийн хичээл дээр онц авч үзээгүй байлаа. НПөхөдтойгээ ний ойїр- ноос сай давтсаны ачаар өнөөдөр иийн хичээлд онцавлаа.Ха- шинэ гарсан помноос » бэлэглэнэ.Яасан гэж бодсоор гэр- шнь ажлаасаа ха- їна.Удсан ч үгүй 1 ТОГООНЫ өрөөнд ппк байтал ээж минь: -- Миний хүү ээжийдээ мартын яг угтаж сайхан «бэлэгтэй иржээ. тэж миний сурлагын дэвт- рийг барьсаар хүрч ирээд намайг үнслээ Би ээжийг ирэхийн өмнөхөн хи- тээ давтахаар номуудаа гаргах- урлагынхаа д эвтрийг ширээн эээ орхисон юм. с їйл хичээлд Онц аипь бэлаг бай- лийн 10 жилийн 1 дү гээр дунд сургуулийн сурагч эмэгтэй Ч. ЭНХТУЯА Нийслэлийн 8 жилийн 4 дү- теэр дунд сургуулийн 2-ын «Б» ангийн сурагч Д, Нарангэрэлийн бол- Тэг гэдэг юм. Тэгтэл Бонжин од дүрсгүйтэх юь мэмэгдэж, гүйж харайж ноцол дох дуртай болжээ. Тэгэхээр эмэг (эх нь өхөөрдөөд Бопжин гэж нэр, Бонжин нэг одор, Авга ахынхаа болсон гарч явав, Замдаа цэцэрлэгийн хүүхдийн тоглоомын Нэг, хоёр, гурваа гэж аман- лаа тоолон ухасхийтэл, үас гэдрэг лын цас х болон урса? Нарапг хонио хариулж явт дын рах чимээ үргэлжлэн сонсогдов. Мо- риндоо мордож тал машины ролдон байгаа хүн даллав. Т машины д шигджээ. руу дохиж гэр рүү иь заажээ дэнд тус хүргээч» ран бодоод толгодын яваа. рангийнх хэдэн шартай билээ. гээд ОЛ энгэр нүүрэн даар иь «тулж» ирээд, хажуугийн байшингууд «нурж» харагдан, Өн- дийх-гасэн. боловч болсонгүй, хэд ганцаараа. дахин сарвалааад цааш зам хөндлөн гарах болопв,Хоёр тийшээ өөдөө, уруугаа, машин харж бай- -- Үхжээ гээд буцаж хэлтэн, -- Ингээд л үхдэг байх ив, эх- лээд тэнгэр «унаж» | дараа бай- шин «нураад»... Эмээ мэдэх болон уу, үгүй бо- лоп уу, ангийнхан маань СҮЙД бол- 1989 оп. Хаврын сайхан цаг, уу- лж жалга, судгаар горхи к байсан үе, Нэгэн өдөр толго- дууга цаана машины хүнгэнэн толгодын оройд гар дэргэд олон хүн оноо- зарим” нь араас нь түлхэж харагдлаа. Тэгтэл Нараиг иэг үнийг Дархин очиход ггуй,дундаас доош шаварт эгтэл нэг цэрэг, машии «Би гэсэн үг гэж На араар бэлчїги гээ хурдлав. На- иг. хайнагийн дээрээ очоод үхэр сүрэг ртү Үхэр гурван бүдүүн шар тууж ирлээ. То- шарнуудаа 10 О07Н зүтгүүлтэл рагч би дараагийнхаа т хотын Зүүн урд хэсэгт орших нэгэн дунд сургуу дээр болж байгаа явдлыг х 0 Дутагдлын хажууг ду) гөрч сурааг болохоор болсон явдлаа болгоож байж хэлье гэж бодлоо шүү. Сургуулийн хичээ: завсарлах хараахан болоогүй учир эл хульхан ажээ, Гэтэл тэр пам тайвныг эвдэж байшингийн ард бөөи шуугиан дэгдэв. Ура! Ура! Манайхан дан шаад! хэмээн хэсэг хүүхдүүд ца- саар «байлдаж» дээр дороо орон ноцолдол: байлаа. Хүүе! Та иар болиоч! Наад өмссөн хувцсаа хараач! гэхэд хүүх- дүүд гайхсан янзтай харцгаав, -- Аль ангийн хүүхдүүд вэ? -- богийн «Б» бүлгийнх -- Хичээл байхгүй юм уу? -»- Тийтээ «цонхолж» байгаа юм гэлээ... Би тэрхүү шуугианыг иилээд. манлайлж байсан итгэн биерхүү хүүхэдтэй ярилцлаа, Түү- лий-иарийг Л. Ганбат гэдэг ажээ, т- Чи пионерийн гишүүн уу? -- Тийм ээ. -- Улаши бүчээ яагаад зүүгай- гүй том бэ? -т Мартчихсан гэл9э, Сурагч гиш баг дээ. гэж чанга. ойчсоноос. булдруу тогтсон барьж явлаа, Бонжин багшдаа юу гэж хэлэх 6) бол? машиныг шавраас хад орос цэргүүд уриа хашгирал Нарапг дээш өргөн нэгэн юм яри? па, Цэргүүд ява» 1815351212 20240 1 10: Эхлэйд хэй у!їлих ШШУЛТ Үгүй цомоос. гал спнийд 00рдо учир гүй магшүүлэн “уйлал, 1 үг, хүн хашуунийс ир татах ХОГ угт 181 ЖЖийл ий бос бос гард, 0рга 4. ӨД хоёр хөл дэпрээ йогбон, Ахиа: би амид уу гопэл,циад:/59. хү! маш -их гайхап, Бопжин гэр өөдөө лиахдаа Үхээгүй байх ны За патмай мар- їй өмнө хэлэх үгтэй толгойгоо байн. байн (Эмэгтэй зохиолч) Д.ЛХААСАМБУУ ховх татай гарга- ан а- аа. дарга нь бо: 1 таван хошуу гой хүн. хүүд тэмдэг бэлэглэв. Орой гэртээ хариад болсон- явдлыг овгоц аавдаа өгүүлээд тэрхүү улаан таван хошууг үзүүлбэл «Миний хүү! Орос цэргүүдэд тус хүргэсэн нь тун сайхан байна. Орос цэргүүд ээ гэж буянтай ул! чанай эх оронд халдан довтолсоп. самуурайг бут цохихоор Халх гол руу яв байгаагийн нэг хэ- сэг пь байж л дээ» голсаав нь баяртай хэлэв, Улаан таван хошуу тэмдэг өӨгГ- соц цэрэг Нарапгийн нүдэнд тод ха- рагдсаар байв Нэгдсэн. ИШ эмнэлгийн их эмч эмэгтэй Д. ТӨМӨР -- Ми тамхи татдаг юм уу? -- Үгүй Батгэрэл хадгалуул- сан юм гэв, Учрыг пь олж хуж- рыг инь тунгаахаар шалгаад үзв2л сурагч, Баасанжав, Ендонгарэл, Жаргалхүү гээд үе үе тамхи тат- чихдаг баавахгүй хүүхэд байдагнь илэрлээ, р нь энэ сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн зарим сурагчид хичээл сурлага, хүмүүллээрээ хо- цорч байгааг анхаарууштай гэйг далдыг харагч би «Пцонерийн “үпэн» сопипоороо дамжуула хэлэх габлг Ом, 4 ми аль 8 ав вш 6 ац, аш ө-сив нийн эйр 6 ап н ань хань, Ганбатий: хайаасийас тамхи шү. ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН дөанз гяранд ирлээ. БА цэ э.г. | л ээ? 5 1 Ч, ОСЕЕВА (Зоплөлтийн хүүхдийн торт дохиог эмэртэй).. МӨРӨӨДӨГЧ 1Ори Толл хайр, голыг. аргаас голгүй гиаар лицгааяс байлаа. Толи сэлсэн 111 . й Ямар гайийа. байгуулах ва? гэ» дэг сонин бадол төрдөг боллоо. Зи гайьлацы тухайг үргалжс. мөрөөдөх там гохад 1Ори -- БИ тарь шил тухай юу бодж дөггүй шүү! гэн хэлээд Гопот зог» сов, Толь эргоас. «Авриарай» гэж сан дуу сонсогдоно, Хоёр хүүхэд дуу гарсан зүг рүү хурдлав... Юра ивуут дундаа шаахайгаа хаяж, ид» моо цувуулан голын эрэг хүрч ус: руу үсрэн орон, Толл голын эрэгт хүрээд хэл» сан нь : -- Хэн дуудаад байгаа юм бэ гэж гайхав, Юра энэ завсар уйлж байгаа жаалыг дааж ядан голын эрэг даэр авчирлаа. -- Аа!. өнөө хүүхэд байх нээ! "Толя баярлаж -- Амьд уу? их сайн. байна, “Бид ам молтосхөн амжлаа шүү! Ийм юм болио гэж, хэн санах вэ? дээ гэжээ. ( Б. ДҮГЭРСҮРЭН. орчуулан ШИН Аав иь: -- Петя,: чи цагаан толгой! уа. гийг мэдэх үү? П Ч -- Мэднэ. 3 3 -- Тэгвэл «А»-гийн дарлалмар үсэг байдаг том бэ? Бусад бүх үсгүүд, “ДХэ-гийн дараа байдаг. : 1 ЯЕГ 07 : 7Каахан охиноо том бичээд суул байхыг ээж нь хараад: : Охин минь юу л хийгээд бай» па даа? Ё -- Олид захиа. бичиж, байгаа. -- Үгүй, чи чинь... одоохондоо бичиж чаддаггүй биз дээ? 27 -- Оля ч улшиж чаддаггүй шүү”? дээ ЁЛН Багш нь - Хулгана урт иасалдаг уу? Сурагч: -- "Тэр мууриаас л шалтгаалиг 10:):5 “орчуулав. ОНЬСОГО Эргэхэд бүдүүриэ Бүдүүрэхэд уртсана (утас ээрэх) Хэвлэрээ үйхэж Ганлаараа гаргана, (Харуул Царил Мод гозолЛаоло Цагаан: далай цалгилна (Айраг бүлэх) Гурамсан арч Гуриан “мөч Өглөө. бүр залгана 5 Үдэш бүр салгана 2 (Товч шилбэ) Чихдэж түлхээд Мигээр нь гүйлгэхэд НЭГДСЭН РЕДАКЦИ Д, Сүхбаа! ДТ: пэрэмжилт, Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, Индекс 14120 С. БАЗАЙ орос хэлнээс ) - Хайрт хүүхдүүл оо?! Та нар Эцэтхэгийн Чандарын «Уруугаа ургасан мод» гэдэг Энэтхэг орим. тухай. мэдэж байдаг, энэтхэг нутгийн далай руу хошууран орсон аохиолч Юеуишан үлгар туулс УлИИ, Хов түвийн өмнөт, хэсэгт Үүхэнх нв халуу! бүсэд оршдог билээ, Харин “Ууцаэтхэгийн Гималайн уулс, хашмир цутагт сарүүлтэр, Энэтхэг улс 5АТ сан хүн амтай, ЗЭВ1,1 мянган хавтгай дорнол , д жин, километр, нутагтай. инолэл Долид таван, сан орхи. хүн Ц.Өмөерөмн, байгууллагын 1еө суудаг юм. їШинэ Долн орчин үеийн барилгатай, цэцэрлэг усан Р7/7998.г- 521211 оргилууртай... Улаан цайз гэдэг пэрхэй.. артций моголын хаадын хааяа. цас орж дорхиоо. хайлж, алга болдог бариулсан уран. барилгын отөрмөлц цогцолоор шинжийг хадгал сан ордон Долид сайдаг. Монгол, Энэтхэг хоёр орон эрт лээр цагаас соёлын хэлхээ ! холбоотой явж ирсэн билээ, Энэтхэг, / үгийн булаан оалагч чийн савраас салж тусгаар тогтнолоо олоод хорь гаруй жил бол тос Фү ! Эйхээлан Тев, Хороо, ҮС үэрэляйх, Мономын О0 дах илдээ. м10 (1300) Үнїслэлийн Найрамдлын райо ныг жилийн 41 дүгээр Дунд сург туулийн 7 дугаар ангийн «Л» бүл гийн этонсрүүд Ардын армийн 02 ! 1071 өны” туран дугаар сарын 14, , /Їхагна ! ишний ---снс тв) Үйл 10: мөн, маг гардан байгуулах х ий улс, Иймд аамдаа. тохиолддог бэрх лийг. данйн.. туулж, санасандаа опаргүй. хүрээрай» гэж айхий, Ино» пєр сурагчид ардын арми байгуу» илийн ойд зорнулан «Ируу « алдарт арми» содонт бүлгийн үлүү: лагдсаны 2 жилийн ойн баярїг лэх ажил цохион. эвууллаа,.. Тус сурлага. ходолморийн өндөр ам- бүлгийн ажилд 10041 оны ардын жилтаар: угтахаа. байр. балсгалан- хувьсгалын цартиайн,..Л ооропын тайгаар, илэрхийлцгээл, Дашаэнаг: гуай! оролцол: «Оцоодрийн Сүхбаатирчууд бол эх орондоо социалнам, цоммуниа Горэл зургийг сурагч Д, БАЯРАА БНЭУ-ын ерөнхий сайд хатан Индира Ганди, БНМАУ-ын | --ы Ү-00р Зөвлөлийн дарга Ю. Цэдэнбал пиар Делид уулзаж | г ” ч 1 БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга 10, Цэдонбад | нэ хоёрдугаар сарын сүүлчээр Эпэтхэгийн ерөнхий сайд хатан ! Индира Гандийн урилгаар Энэтхэгт айлчилсан явдал манай хоёр | орпы харилцааны түүхэнд нэгэп шинэ дас цээлээ. | Хүүхдүүд зэ! Энэтхэгийн уян налархай аялгуу хогжиМ, | мөнх ногоон ой, мод, заан унасан хүүхэд зэрэг тэр орны сопиц цлыг та телевизийн дэлгэцпээс цэг бус удаа хар өнлзэ | «Үнэн» сонины тусгай сурвалжлагч, Ч, АРЬЯАСҮРЭН | | нар кино | -....1 “| Бид ИЙМ ОРДОНТОЙ БОЛНО | БИД. Нийслэл Улайнбаатар хотын- дийн инсбүрэн ордол нь мапай туслах чапарыг гуч таруй то төвд барнгдах өсвөрийн! залуу өсвөр үе, пионер сурагчдыг цог тохооромж тавигдах бөгөөд (5) б ч : ур ! Эвог эцэг минь -- үеийнхэнд шинжлэх ухаан тех: шїшжлэх ухаан, техинкийн онь- ицгэснээр зишлдээ. 2000 хүүх ) шВср үУлыг “ авчрг .л сон джиллагааг, судлан дэд орчин үеийн . шилэх Өнөөгийн, жаргалыг гавчрахаавган иикийн мэдлэг эзэмшүүлэх уур хай болсон Зал тєхийкчдийн ордиы иж бүрэн барилгын суурь тавих ёслолын ажил гаа саяхан болон, Ордны барилгын урь та вих ёслолын цуглаан дээр МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга нөхөр Ч, арга эмших нөхцөл бололцоог хай- өгөх болио, Тус ордой. їь радио электропин, залуур зүй, ла сансар судлал, л зэрэг орчи! ан техинкийг барыг хамар лтехипкийн г аптоматшг, телемеханик, зерийн техиии, одон ориы суу үеийн шинжл торол бүрийн ухаац, техиикийн боловсрол мэр гомжил өзэмшүүлэх болио. Монгол, Зөвлөлтийн ардтүм ний хамтын хүч хөдөлмөрөөр сүндэрлэн босох залуу техцикч дийн эпэ ордог манай хоёр ор- ны ард түмэн, түүний освор үеийнхний ах дүүгийн барилд лагааны бас цэгэн эрхэм дээд Амь насаа зориулсан Төрүүлсэц эцэг минь Төрөлх орныхоо хувь залаг Халх голын цэрэг байлаа. Хайртай ах минь Ардын журамт цэрэг байлаа. Халуун цээнгээрээ хамгаалсаы Пүрэвжав хэлсэн үгэндээ сай 14 лаборатори, ЗХУ-ын техник, эдийн за дугуйлантай байх юм, Түүнчиг билог таидог болцо гэж онцлон 2 : 5 саг, мэргэжилтний тусламжтай- лэн гагиах, онголох будах ав- төмдэглэр он цагаан орд барьж гаар байгуулах залуу техиши рэг орчин үеийн апилрат бух МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Эх орцоо эв хамт өөд цүүлгэлцөэ» : Энх цагийн цэрэг билээ. “л Багачууд бид онхийн төлөө байгуулж байгаа. ирээдүйн төлөө Бат түшиг цайрамдлын төлөө «Хээээд бэлхэн!» тангарагтай билэг. Ц.САНЖЖАВ Ү1 ї 211110) охоНй. ГЭЭ" тэх үрлэх ҮнтэН Элл Чижа їллэЭ Чэ ит эг 2 мж | | | у Ї | | : | 1... «-н....нд ли: ны шини шин шиний шиш шини шижна |шинын иншин шаа 5 Зөниинииниаоилалилшина. галан га лслввлгнлн л лнн ОНЦ СУРЛАГАТНЫ БОДОЛ Баян-өлгий аймгийн Цагааннуур дамжлага биалын 8 жилийн богийн «А» ангийн сурагч Д. Яанаа уйга» гүй оролдлогоороо 22 улирал онц сурч байн Онц сурахад идэвх чармайлт. хэр Баг гзийн зааж ба л хичээлд анхаарлаа чиглү, с ойл гээс мэд" э багшаасаа ом Уу нөхдөөсөө сай» тар л с, мэдэхийн. толоо. шамдан уйгагүй ажил- лах нь чухал байдаг. Би хичээл давтахдаа цагийн иа- рийн хуваарь баримталдаг. Өнөөдөр ямар шинэ соний хичээл заах бол гэ т яарч хичээлдээ очдог. Ер иь хичээлээ сайн ойлгоод дараагийн хичээлд ирнэ гэдэг нэг 116- ты баяр байдаг. Багшийн заасан хичээлийг цэвэр илмбай тэмдэг- лэж авах нь чухал. Харин ойлгоогүй зүйлдээ зай. орхиж сүүлд нь төхөж бичнэ. Мэдэхгүй зүйлээ хамт олпоороо харилцан ярилцах нь хамгийн ашигтай байдаг гэж сурагч Д.ЖКавзан онц сурдаг туршла- таасаа ярилаа. - Сурагч Д. 2Кавзан бүлгийн даргын хувьд бүлгийнхээ. хамт олны сурлага, хүмүүжлийг дээшлүүлэхэд анхааран ажиллаж байна. Үү- ний дүнд пэгдүгээр улирлаар муу сурч байсан сурагч Өлвий, Инхэм вар хоёрдугаар улирлаар дунд сурч ангираа 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлжээ. “Одоо оиц сурлагатан Д. Жавзан өөрөө «Номын сайн. нохор» тэмдгийн болзол хангах, бүлгээ дуйдгүй бүлэг болгохын төлөө мэ. ийж байца. : : Баян-өлгий аймгийн Цагааннуур сумын 8 жилийн сургуулийн пионерийн ахлагч удирдагч Х.САГИЙДОЛДОО тэжээллэг алс ЭРҮҮЛ. БИЕНД САРУУЛ У хасах цахилгаан цэнэ! 11 21111111111111111111 улал Ялангула. хүүхдэд ом бүхэн шинэ зүйл байх учир тэр бүг дийг сопсох, харах, аяшглахдаа шинээр хүлээлг авч ойлгож гэж сэрж байх учир уураг тар- хи улам их аяшллахыг шаар Хүний уураг тархи шиг ИХ дана. Гэтэл хүүхдийн уураг м үүрэг гүйцэггэдэг зүйл энэ дэл тархины эд эс булбарай. учир хийд ховор. Зүйрлэвэл цахил- гаан станцтай төсөөлж болно. амархан ядардаг байна. Хүүх Л УХААН. 1353 ээлийн хэн заж байгаа мэт юм. си ус 9Т- чих, хэлбэрийн спортыг сонгон иайиллах тТОЛБЫГ... гах Харан чиний хувцсанд їмир Чг төлгө тогтиол тар дор ин цайр. лах хэргтэй, Учир иь толбо шинэ ишїїхдаа” арилах ч хїлбар байна, Хөпон цаасан їг уу, олсон эдлэлд гогтсон. бохийн шинэхэн. толбыг гирїїг, бүлээн сүүнд угаан арилгй на, Доэрх эдлэлд тогтсон. индүү ний толбиг хлорын шохойн... уус: малд дүрж арилгадаглзюм, Нөг ага услид АЛ грамм хлорын шохой хий» їэ, Хлорын шохойн... уусмалыг бэлтгэхдээ. пайлантай зом уу, ай мг сапанд хийж. хутгаад гүйцэл ууссаны дараа. марлиар шүүх ха рэгтэй, Толбыг хлорын усаар цай- руулиа. Дараа. и» хүйтэн... усаар сайн угаана, Ер нь бүх торлийн ГУРВЫН ДАВААНА.. ажажэлалалалллсзэллэээээээзэ дууссаны дараа агаар рч тоглох, түлээ. мод хагалах барих, гудамж талбай гэр ориоо. цэ, эрлэх, хог шороог , шал цонх, унь тооноо ар цэцэг тарьж арчлах зэрэг ажил заавал хийх хэрэгтэй. Чөлөө заваидаа биеийн та- їрг спортоор оролдож аль цэ! авч. нь чухал. ? Хүүхдийн унтах цаг цасанд Цахилгаан станцын төв удир 2| АГ 1 Цү | хүрсэн” хүнийхээс. их байдаг дах самбараас салбарласан үй РАТЫ ЭЛ р-1 Хүүхдүүд 21 цагт. унталс өглөө олон цахилгаан шугам манай Г цагт босон байж сал биецин (, Төв хөдөөд ЗҮГ бүгдэд тарж, 9 ПАР ПАГ ВЭ? лдаргаа нь гарч уураг тархи 33 үүний хүчээр асар их үуйлдвар- гэ го г бүрэн амарсан байна... ё лэл явж хүн бүрийн хэрэгцээг Иймд оройн. цагийн кино 22, хангаж дулаан ого ол унд дүүд та парын ирээдүй бол үзэх, телевиаийн бүх програм- (Ф) болгож боловсруулах, хувцсаа улам өгөөмөр юм. 1Цинжлэх мыг. дуустал, харах, орой бол- угаа индүүдэх гэр ориоо цэ. ухаан техник улам хөгжил 4, тол унтахгүй тоглох нь та иа- вэрл гэрэл чийдэн асаах зэ-/ рарын тархи улам хурдан. хөг« рыг цаашдаа мэдрэлийн ядар- энэ” рэг бух зүйл їг хилгаан эр- жих болно. Ийм учир та нар гаанд оруулах гол пөхцөл бол юм. ЧИм хүч бүтээдэгтэй адил хү- хүүхэд ахуй цагаасаа тархи мэд 0. 8--16 цасны хүүхдүүд х9- юэ пин бие мах бодийг удирдах га. рэлийн ядаргаанаас аль боло- погт 8 цаг заавал унтаж тархи 4 даад орчнитой холбох, дотоод хоор биеэ хамгаалж хөдөлмөр «мэдрэлээ бүрэн амраах. хөрэг- энд “бодисын солилцоог халгах бүх амралт, оюуны ба биеийн хо тэй. Мэдрэлийн ядаргаанд ор- 18 үүргийг уураг тархи удирддаг. долморийг зов зохицуулах ха гол сурлагын чапарт муугаар Їїнгэлс өдөр шөнөгүй а лаж! рэгтэй, Өөрийгөө, аав ээж, эгч полоолжс биеийн эрүүл мэндэд байдаг чухал эрхтэнг ал орт ах дүү нараа мэдрэлийн ядар- хортой. Иймд хүүхэд бүхэн мэд р нөлөөнөөс ха» тиг» байх нь. гаанаас хамгаалах хэрэгтэй, рэлийн ядаргаанаас биеэ. сэр- -2 урт наслахын эх рваля: бол Үүлний тулд їюу анхаарах вэ? гийлжс ажил амралтаа аль боло- ” Дог Хүүхдүүд гэр ороп,ороп сууц. хоор зөв зохицуулах нь чухал. иг” Нэйрон дуйд ч гэсэн. хүний. вы орчимд дуу чимээ гаргах- Их эмч Д, ХУМБАА нэм уураг тархи бүрэй амардаггүй. гүй, дүү нараа уцаарлуулж уур С2 тєсгай манааны үүрэгтэй ЭД луулахгүй аав, ээж болог ор- эсуул ажиллаж байдаг байна. чин тойриыхоо хүмүүсийн сэт» Тархинд, олон. янзий үйл. тэл мэдрэлийг нь тайлан. байж аж гад тусч сэрж, сэтгэж, гах нь зүйтэй. байлаг. Энэ нь цахилгаан їэ. Оюуны ба. бисийн. ходолмо- иэгийн. үйл ажиллагаа юм. Хэ рийг хослуулж, ном. ушийх, гаалгапраа. хийхдээ. иэг цаг туг тэв үүнийг хүн харж байна гэл! тамд 10--15 минут амарч хийх болтол энэ му, мат” олон нэмэт ЭМЧ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА “АРДЫН АРМИЙН 02 /ЦШИЛИПН ОЙД Я.БЙМАУ-ан: байтар: Б Халихирийа: эх Стакаргалын төлөө. тэмцож, їїспнг аидлохдийнхин, її арлаг хүүдээ. лурсан. прюм байна, МАНАЛИ СУРИЛЛЖЛАГЧИЙН апсан тэрал аураг, лал жалаллнлиллалилллгалальалыль шил , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ф , , ф , д й д , , , , , , , , й , , , ё 4 . , , : й , , : , , , , , 5 , тусгайр тогтол УтарЛ үйлсээ эрх орил Ц 1 1| 3 7) эт ошмг, арилгах сайн арга бол воцтой халуу! ус юм шүү, Химич Г, БАТ-ОЧИР "ТГооцы олимпиадын хоёрын. Да- ваанд түрүүлж, гурвын даваанд шалгарагсдын тухай хүүхдүүд гоц- лон ярилцах боллоо. Ё 9-ийн Халтар, 10-ын Маранцэ- цэг, Энхтуяа, 8-ын Болдбаатар пар гурвын даваанд шалгарч, сургуу» лийнхаа. цөрийн... өмнөөс: шийслг лийн сургуулиудын” тооны авар гуудтай хүч сорилцох боллоо. Тэд ёстой. автай хүүхэд,..гасан. яриа ХХ сургуулийн үүдэнд болж, гэдний «дундаас, / -- Азтайдаа бишээ. Нэгдүгээр апгиасаа эхлээд багшийн заасан хичээлийг сайн анхааран сонсож, улирал дараалац онц сурсны ачаар тооны аварга болио шүү дээ? -- "Тийм ээ. Онц сурч аварга болио гэдэг чинь цөм өөрөөсөө шалтгаалиа, ф -- Одоо ч цаг хождоогүй. Хи- чээллэх, амрах, хичээл давтах ца» гийн нарийн экурманд биеэ сургах хэрэгтэй. Тэсвэртэй сууж, цагийн хуваарьтай хичээлбэл онц сурла- гатан болио. ф Ухаандаа бид энд маргалс бай- . хад тооны аваргууд ангидаа цоо шинэ бодлого бодож байна шүүдээ гэх сонсогдлоо. К, Аваргуудын дасгал хийж бай» гаа ангид ороход гурвын даваанд хүч сорих бэлтгэл хийж буй 9-ийн «А», «Б» апгийн М, Пүрэв-очир, М. Энхээ, Д. Долгорсүрэн нарт багш нь аравтын системийн яа» гуур гаргах бодлого. өгснийг бо- дож байв. Эпэ бодлого їр тооцоО- Лоп бодох машин бусад техникийн ополын холбогдолтой байсан учир тэд хариугий нь гаргах голс илээд цаг зарцуулсан юм. Эцэст ць хамт- рап асуулт хариултын урма ярилцаж. хичдэдээр: ааагдаагүй шинэ. бодлогыг аөв бодож чадлаа. . "Энэ иь ямар нэг зүйлийг сэдэж. ахалбал ааавал эцэст нь хүргэдэй . хатуу зайинлтай болсон онцчуул (| дын таспар: хатуулслын дүй юм... “»ч чҮрху ЗЭ Ч » ! шт жж» . «ул, ҮҮ . га НИЛОБАЧЕВСКИЙ |. ЭРЭ ! 1 бол нохойгоо Ингээд 3 рджээ. /Өгөгдсөц хоёр тоопы дэг, элдэвт СО сэргэлэ нь хооронд мэддэг 4 үйлдлээ хийхэд 5 , Гэвч тоондоо риу пьв гарахгүй. болохоор Яадаг ч тай гурваас ргагүй хэрэг болжээ. Гэвч Витл шалтар я Тэгээд и апгүй, хэлсэндээ. хүрэхээр мэрийж уг сургаалыг ойлг бодлогыг өорөөр бодож эхэлжээ. Ер нь Барэнгүйгээр нохойгоо эрэгтэй хүүхэд ,мод оөд авирч чаддас. чадахгүй гэдгийг мэдэж болохоороо. олон. боргоцой. түүсэн биз сурахаар шийджээ. Даалгавраа 4 гэж: бодсон боловч энэ нь бодлого. 00: биес дааж хийхээр бодлогын номо мг одоход нэмэр болсонгүй. Эцэст нь Вита тэл ийм бодлого байл: “Эрэгтэй эмэг бодохдоо эрэгтэй, нь хоёр халаастай той хоёр хүүхэд 90 борго Эр “Юы? Жэ дмэгтэй нь иэг халаастай байсан байх Эрэгтэй »нь эмэгтэйгээсэ2 Хоёр 2825. гэж тавгаад нэг, мод зурш 90 боорог. илүү боргоцой түүсэн Орузус Өургжэ/ хийгоор боргоцойг төлөөлүүлэн Дараа боргоцой түүсэн бэ?» нь цэг дор хойд лорволшин зурж эрэг» : тэй сурагчийн халаасыг толөолүү ээд 1 чньөчнье нь лнэ алаан л свлвээ швннслгливнввнЄВЭН | уусаад, ир ИЭГ ЛОрболийн зүрх, ойр эгтэй! халаасыг толоолүүлэр. Ингээд 90 боо ї гүүл2 8 хийгӨӨс 0 ї) иэг на үрга Хүмүүжүүлэх Ухааны роихийгөвс (боргоцо нэг. ! эрэ Хэртуалт ..л гээр Пь. баллан, дөрволишүүд ДОТ- Ү| Хүрээлэн Ардын Боловсролын роо зурж тэр, Тэг гэнэ Яамны тоо физикийн мэргэжилт- 90-ийг 3-т хувааж байгаа! ухаарч, /рагчид та нарын эмэгтэй иь 30, орэгтэй нь 60 боргоцой нүүд пиопер сураг зүүсэн хариуг гаргаж: чадав. Ингээд математинийн мэдлэгийг | ДЭЭШ Нитл ялан дийлэх и» лор, вивй ГГДЭд зүүлэх, математнкийн шалгалтад их, баяраар яшгүүрлэс/ эн Хайрт хүүхдүүд эм рын сайхан өлрүүдтэй улсын ба ага дэминх дөхөдгийг та пар зу эс Шалгалт бол багачууд Урин та хай- уралдан, шалгалт апдах вэ? нарын ХАВРЫН бүтэл пэг жилийн Хөдөлмөрийн дү: гтгэргсож дараачийн ангид в її суралцах болаол хангасан эсэ- | АЛ! АЛ Ї . чинь илтгэц харуулдаг ха- ! тай зүйл. Бэлтгэл сайтай Ч хүүхдийг тухайд хаврын шалгалт т р том баяр болдог. Ийм учраас бага» ХААЛ!| А | “ууд та мар апги дэвших, төгсгөх : улсын шалгалхандаа эртээс бэлт- у гэх пь зүйт Хнгц дэвших ол ТШ ЛМ2 төгсөх шалгалтад математикийн ТОГШИЖ хичээл чухал суурийг эзэлиэ, Ай- ги, бүхэнд математицийн шалгалт бий. Энэ хичээлийн жилийн эцсээр ЁИҮД апги бүхэнд матем тикийн ямар БАЙНА шалгалт байх. түүнд хэрхэн болт- гэх талаар товч өгүүлье. Гурав, тавдугаар айгид ариф- метикийп бичгийн ша. тгалт. дөрөв- дүгээр ангид гийн їшалгалт, гид алгебрын 10 дугаа? математикийн долоо. л есдүгээр ац- бичгийн шалгалт, ямар ч өгүүлбэртэй бодлогыг зөв сэтгэн эцгийн аргаар бодож чаддаг, дөрвоц үйлдэл хавсарсай жишээг төвөггүй боддог, цэртэй тооны үйлдлийг сайн гүйцэтгэдэг байвал бич- апгид-алгебра, геомст- їг тбалтод тэвдэхгүй шүү дээ. рийн бичгийн шалгалт, наймдугаар Дөрөвдүгээр ангийн сурагчид ангид геометрайн шалгалт амаар огүүлбэрт бодлогыг энгийн аргаар авах юм. Зургадугаар ангид ариф- .ба тэгшитгэлээр бодож чаддаг, метикийн бичгийн шалгалтыг түүн хагас Энэ хичээл дугаас ачгн иэюграмма математикийн анд бодно. жилээр авсан билээ жилд дөвөв, дол- шилэ ю хичээллэж байгаа уч- дагуу бодлого, дасга- тэр- аравтын бутархайн дөрвөн үйлдэл хавсарсан лмар ч жишээ... бодож чаддаг, геометрийт үйдсэн ухагда- хууны талаар энэ й нийг сайн мэддэг байх хэрэгтэй. Тавдугаар агийн сурагчид Д Бусад аг ямар ч өгүүлбэрт бодлогыг зөв тид өмнөх жилүүдийнхтэй төстэй | сэтгэн энгийн аргаар : бодож чад- бодлого засгал байх їом. Анги тус даг, эцгийн аравтын бутархайн бүрийн уг апгийп бичгийн шалгалтын ажилд дөрвөн үйлдлийн яшшвэг зөв бод- гоограммын гол сэд- дог. пэртэй тоо, процент, геамет- рийг хамазсан бодлого. жишээ тус. рийп биеийн талбай злэхүүн олох бүр пэг. жиг дасгалын хамт апхпы мэдэгдэхүүнтэй байх ёстой. байг болно. Долдугаар ангийн сурагчид бод- Гуравдугаар ангийн сурагчид логын өгүүлбэрийн дагуу нэг буюу хоёр үл мэдагдэхтай сэгшиггэл 00 хийн бодож чилдаг, алгын буг тархайн дориол үйлдлийн эшшэаг ҮнгӨоггүй гүйцээ! 1 Эвэ та шитгал, тэнцэтгэл” биш, лялгуурын хилдар эшишаэ. бодойг чи ДАЙ! бийх хэрэгтайг Наймдугаар апгийй су. рагчид боллоги Өгүүлбэр. Дагуу нпадрат тэгшитгэл сохион «бодол ЭГ ҮДДїїг, ЭНГИЙН аринтын бутархай! доршон үйлдэл хапсарсан жишээг топоггүй гүйцэтгэдэг, Фуциц, гра- “ИнийП мэдлэгээ ашиглан боллогос лчийлээ. бодойс чаддаг байнал зохи но їїсдүгээр апгийн « сурагчид, прогресснїн лмар ч хэлбэтайн бол лого төвөггүй боддог, тэцэтгэл їишийн систем: боддог, тэгшитгэл шигжилдэг, бодит тоо, зэрэгт ушкц, элдэв аргументтай тригопо- метрийн функцийп зохих, мэдлэг- тэй байх ёстой. Аравду аар апгийн. сурагчид мэдээж хэрэг 10 жилд үзсэн. бүх зүйлээ шалгуулиа. Опцлож хэл- бэл, геометрийн: бодлогыг триго- нометр хэрэглэц бодож чаддаг, тригонометрийн илэрхийлэл «ху- виргаж чаддаг, илэрхийлэлийг ло- гарифмчлан, илтгэгч ба логариф- мын тэгшитгэл бодож чаддаг, Функцийн хязгаарыг олж уламж- лалын тусламжтайгаар функц шин- жилдэг, комплекс тоопы -анхты мэдэгдэхүүнтэй байх Ёстой. Энэ чиглэлээр бодлого. жишээ бодож шалгалтандаа бэлтгээрэй! Өнгөрсөн жилүүдийл шалгалтад зориулж хэвлэсэн 10-аад ном бий. Үүнээс бодлого жишээ.сопгоп 00- дох пь ашигтай. Сургайи хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэнгийн орлогч захирал дэд эрдэмтэн Б. ДАВААСҮРЭН тус нэмэр болгохоор энэ вүүрийг баатгэж: гаргав, Витл Ер нь хүн сорийп Өмнө тулгарсан Витл энэ бодлогыг бодохын Зэр, дав хамгийн бодлогод ӨГӨГДСОН 90-ба : Г Од Це Эг төрүүлж зориг анхаарал тавьжээ. Эхлээд : 3 ий р? сэргээд: ЭГ дээ. Зөвлөлтийн хүүх «хоёрт хувааж эмэг тэй ХХүЗДШЫГ, ӨУЛЫ дийн нэрт сохнолч Н. Носовын «Ве боргоцойн тоог олоод ЁС ТЭ Ди мүн Малеевт тохиолдс явдал» гэдэг туу- 2-оор үржүүлтэл эрэгт: эй хүү ДуЛсЧАЙ 25ЛЭВЭЫн 22 агч ил СЭН боргоцой дангаараа « болчихов. зУрагс Битн 90-ийг хоёроор үржүүлбэл улам их бол ходоооНан цо. 90 дээр хоёрыг нэмэх буюу 90-эас хоёрыг хасаад Ч зөв болох шинжгүй. бодлоо, өөрөө бодлоо!» гэг. хшигиран гүйсэн байна. Бусдын амаар, машин бодлого. бодсоноос. Витлгийн аргаар шиш бодлого бодсон и» илүү ашигтай гадгийг ямагт санаш яваарай, зүүхдүүл өд! БОДЛОГЫН ХАРИУНД ШҮТЭХ ХОРТОЙ Бодлого бодох гэдэг бол зөв хариу гаргах явдал юм гэж бодвол ихээхэн эндүүрэл болно. Бодлогыг зөв бөдо- ход хариутайгаа таарах нь зүй (00- | аовч зөв харпу гарсан бүхэн юь өв | бодсоны баталгаа 2йн- болохгүй, тээ нь: , 16: 36 64 223 гэсэн тоог хураахдаа хүртвэр ху- таарьт байгаа шил цифрүүдийе дар- чихвал 215 4 гэсэн зөв хариу гарна. Үүнээс үндэс- лэж, тоог хураахдаа хүртвэр ху- ваарьт байгаа ижил цифрүүдийг дар- даг шом гэлс ухаарвал буруу юм. 32-тасэн . о2 тооны ижил ЦИРРҮТЛИЙГ дарчихвал З гэсэн хариу гариа. Гэтэл зөв ха- 5 риу нь 8 болно. 19 Өөр нэг яшшээг теометрээс автла, АВС гурсалжны талууд АВ тэнцэх нь 15 см, АС тэнцэх пь 20 см бөгөөд АС тал дээр АД тэнцэх нь 10 см АВ тал дээр АК тэнцэх нь 13 см гэсэн хэрчмүүдийг Таслан “апьл, АВС, АДЕ гурвалжин төсөотай ї0у? гэсэл ( лтыг хариулахдаа 10, 20 125: тэнцүү биш учраас уг хоёр гурнал- жи тосоогүй гэсэн аов хариу. хэл болиа, Гэтэл бодолтод цоцтой алдаа байна. Үнэхээр бусад тоогий нь хэ- пээр архиод АД тэнцэх 9.см гэл ав бал түрүүчийн адилаар цас ВРҮ 15: тэнцүү биш учраас хоёр. гурвалжий төсөөгүй гэсэн. хариу. гариа, Гэтэл үнэн хэртгтээ уг хоёр гурвалжин 10- Соөтэй бойна. Эдгээрээс үзвал бодло- го. бодол шинхэнэ. хууль. Дүрмийг мэдэхгүй зовхон ав хариу гаргах ц оролдох ладал бол ҮС гүнэгий. ал даанд хүргэж болохыг ямагт анхаарч (810 ЦОМДН Ардыр Л шилэн ажил тан Л Жа үү Дупд сургуулиний долдугаар ан гид судалдаг «Тагш. опцөгт гур ваг натетуудын нийлб» ээр иь гипотепулзын тай тэнцүү» госан теоремыг фагорыгн теорем гэй! 10 эрл Тэгш оицогт гурвалжны талу энэ чапарыг теорем бо, ЇГО! томьёолж баталсан, бодлого. бодо ход уг теоремыг өргөн ашигла: болсоп гавьяа иь манай тооллы! өмнөх У! зууны үед амьдарч бал сан эртний Грепийн алдарт матс- матик Пифагорт поогдох Уч- раас ийнхүү нэрлэжээ. Энэ теоро мын 150 орчим баталгаа одоо ма- дэгдэж байгаагийн зөвхөн хоёр! нь дунд сургуульд судалдаг. Математикийн хичээлд Пифаго- ква дратын нвадбаг Їїн» рын теоремын хэрэгцээ мэн их Жишээлбэл: Барилгын суурь ухах зорил- гоор утас татахдаа тэнд тэгш өп- цөгт гурвалжинг үүсгэнэ гэдо! тийм ч амаргүй хэрэг богөөд үү. нийг нарийн зөв хийхийн тул їи- фагорын урвуу. теоремийг ,. ашиг- лац оройгоос суурийн. талуудыг дагуу 8,4 метр хэрчмийг- хэмжээг төгсгөлийн цэгүүдийн хоорондох зайг хэмжихэд 5 метр байвал оройд тэгш өнцөгт гурвалжин байх нь зайлшгүй-лом. Энэ аргыг эрт- ний Египедийн барилга байгуулал тад хүртэл ашиглаж байсан байна. Газар” дөэрх, дундаа саадтай хоёр цэгийн хоорондох зайг олох- доо тэнд тэгш Өйцөгт гурвалжин байгуулан, гипотенудыг: хэмаш- хийн оронд 2 катетыг хэмжээд шшї- фагорын теорем ашиглан бодох дээрх хоёр цэгийн хоорондох зай буюу тэгш өнцөгт гурвалжны гипо- -тепузыг олж болно. «Хурц өнцөгт - гурвалжны хурц өнцгийн эсрэг ор- ших талын квадрат», «Мохоо өл- цөгт гурвалжны мохоо өнцгийн Эс- рэг орших талын квадрат» зэрэ олон теоремийг батлахад Пифаго: рын теоремийг хэрэглэдэг байна. Геометрийн олон төрлийн бод- логыг бодоход Пифагорын теоре-. мыг ашигласаар иржээ. 7Кишэа н ХЇ зууны үед амьдарч байсан Энэ: хэгийн эрдэмтэн Бхаскар Ашарыг зохиосон» дөрвөн фут өргөн го лын эргийц ирмэгт улиангар ур гасныг салхи ганхуулан эргээ ээш гурван фут газраас хугалг ад улиангарын дээд үзүүр хугар хайгаар -нугаларан голын урсгал: перпендикуляр чигт нөгөө эргий ирмэгт хүрэлцэж байлаа. Улианга рын өндрийг ол» гэсэн боддог. эртний Римийн гар. бичмэлд ба? гаа «Гурвалжны суурь нь 15, х: їкуу талууд нь 14 ба 13 бол он, рийг ол» гэсэн бодлого, францы эрдэмтэн. Фрапсуд:. ЇБиеттийн 2 хиосон «АФ язгуурын дөр та «А» язгуурын дор 11, «АА» аагух рын дор 13: хэрчмийг байгуул гэсэн бодлогоос эхлээд одоо. ДУИ сургуульд бодож байгаа «Фабрн- нийц 2 байшингийн хооронд ко? войер тавиа. Эдгээр байшингийг хоорондох зай 9 метр, компейерыг төгсгөл тус тус 8 метр, 4 метр өн дөрт байгаа бол ана хоёр байшин тийн. хоорондох конвейерын урты од» гасан бодлого... хүртэл... шаг олом. тооны бодлогыг Иифагсфы теоремаар боддог байна. арг 4 Чїарисийн коммуины туг ондор мандан « : ын бэхлэлтээс” тулааны ура Үүрийн тулапы түрүүчийн элч Гаврош Баррика: Бандохын талбай дахь цамхгийн. оронд Бат орзолх ирээдүйн цацрах үүр гийсэн юм 7 С гд Цурам-улайдсап хоролгот б6шу ТҮ : 5 4.12 товрог Дундуур Нүцгэн овдгоороо. аймшиггүй молхоод , “ Гаврош, боссог ом, Инсэн ирэх сумиаас тар бултан үсэрч Нэг ёсондоо үхлийг дооглол хоронготнийг тохуурхеай їл! Галзууртлай. уурласан холсииїї цэргийн . аймаг. тажигж Гапрошийг улайран. буудаад Ч хүч ааригий нь дийлээгүй їг НИооцлох сумгүй пөхдийнхөө толоо амип зориул Ноөхцөгсдийн дайаыг суллан поммундаа. илгаэт Нүцгэн цагаан талд мондрийг тоохгүй. алхах шиг Нүдний нг өмнө. бууны суман. доор Гапрош: «бүйиглэсэн» нм хүүгийн Үцэгг алдарт үлгэр, үүгдар тогссон гэж ч «00ДНО. УУ Дайчин коммупны төрүүлис огсол Гапрошийн үр удал дуурсахад Нуувч бүхпээс бууны ам харлаж Дапп хориоогийн. багачуулын жагсаалд Нууцхан стох үхлийн Элч мэт тосч байхад урам аоригтой. алхалж байна ! НиМэхтэмЭэ. ид ыеынЫын3ишн 1 Хүүхдүүд зээ! Энэ захид насны байтугай үес насны, ер (эх. ёстой, Долгор: гуай лмг хүлхэж аваад анги дүү хүмүүсийг ч гэсэн бүгдийг шиг буурлуудын итгэл, хайрыг | й Зоплолтийн хүүхдийн нэрт зохиолч Сергей Ми- Ё бүлэг салаагаараа Хэлэл | нь хүндлэж бай! гэж хэл: ойлгох. ёстой, Чиний ахмад халковын «Бардам туулай», «Степа ах», «Сэртий- цэж мапай редакцийн ас Өрга буюу явууллаа. Т: ! үеийнхэн цөм чиний төлөө тэмц- лэгч ах Степа» «Аль вэ? мөргөлдөх үү?» зэрэг олон 2 “ ү гүгтүэс й дэлгүүрээс гармагцаа эргэн. сэн партилйнууд шиг гавьиатай С Э 5 зарт захидал ирүүлээрэй харж, хүмүүс шүү! Зөвхөн Долгор сайхан зохиолыг нь бид эх хэлнээ амтархан уншдаг --Үү хэлүүлж чадав аа мөн! гуайг аваад үзье! 60 гарсан бо. шүү дээ. С. Михалков Зөвлөлт Холбоот Улсын төрийн хэмээн бяцхай улаан хэл гар- ловч тэр сайхан сэтгэлт эмээ дууллын үгийг зохиолцож, хүүхдэд зориулан сайн 20- | : ган хашгираад гүйж одох нь ажлаа хийсээр яваа юм, Урьд хиолууд бүтээсний учир Лениний ба төрийн шагиалаар (ДҮҮ НАРТАА тэр! «Хэний өөдөөс хэл гаргайс сургуульд галч, цэвэрлэгч бай- | удаа дараа шагиагджээ. илгээх ЗАХИДАЛ) (0) Баээ5 Зуныүй, Биднийг оор. сай сүүлд нь гутал хийдэг мэр 0)... 1978 оны 8 дугаар сарын 12-т С. Михалковын : үй, хөндлөнгийн гтэжилтэй болоод ГУ таван л. 160 насны ой боллоо. Монголын пнонер сурагчид С. .о- Дүү нартаа язгаад ийм захи-. хүмүүс гэж үзэж байна уу даа? лийнхээ төлөвлөгөөг биелүүлс Михалковын энэ тэмдэглэлт ойгоор нь түүнд аз жар- дас бичих болсныхоо учрыг эх- гэж би гомдон бодов. 2 ний учир одонгоор шагнуул : ги Х сэж “байна 5 2 лэзд хэлье! Дүү нар минь, биийм шэг Алгүй бол та нарын хэн нэгний гал, сайн сайхныг хүсэж 5 У.д ЗОЛЛАЛНО Саяхны нэг өдөр нийслэлийн «жигтэйхэн сонин» хүүтэй ї- чинь, магадгүй эрээн пальтотой С. Михалковыг 60 ни аНЖ онээ20 Л алилБий Ё 58 дэлгүүрт ЗӨВХӨН МИНКИЙ то- РЭЛЛСӨН ЮМ. Тэгээд л захид хүүгийн гутлыг ч улалсан байж хөдөлмөрийн баатар цолоор 5 жээ. 2 лын ын дннгүй тэнд байсан бараг бүх бичихээр шийдсэн хэрэг! Мэд: мэднэ, Ингээд бодоход үгий нь | «Степа ах», «Сэргийлэгч ах Степа» на Яраглалууд хүний анхаарлыт арав гаруйхан ах захын ёс мэддэггүй, хүйн г тоохгүй, өөдөөс нь хэлээ гаргаж | үргэлжлэл болох «Слтепа ах, Егор хоёр» зохиолын насны нэг хүү татлаа ШҮ? хүндэлдэггүй иймэрхүү жаал баймаар байна уу? Та нарын | хэсгээс Ц. Дашдоржийн орчуулгаар нийтлэж байна. 3 өдрийн од шиг цөөхөн! Гэхдээ эргэн тойронд зорчиж байдаг Ё 2 2 25 1й --Юу болоо вэ? Яагаав? гэж цөөхөн гээд орхиж болохгүй. хүмүүс цөм Долгор гуай шиг | Р хүмүүс эрзэн тальтотой хүү- гийн бугуйнаас барьсан эмээд хандан асууж байна. Эмээгийн царайд гомдсон байдал илэрхий, хоолой нь зангираад хэлэх гэс- нэзс ч хэлж чадахгүй байгаа б0- адолто... Энс эмээг Он сайн тань- ДВт банк. Нэр Долгор, нас жа4- ран гуравтай, улсад тасралтгүй З0 гаруй жил ажиллаа: байгаа хүн. Таван хүү. хоёр охинтой, тэд нар нь цөм хариуцлагатай алба, ажил хийж байгаа бөгөөд Долгор гуай арваад хөөрхөн ачтай, тэдэндэвз туйлын хайртай билзэ. Ажихад эрээн пальтотой хүү өөрий нь ач арай ч биш шиг! --Яав, Долгор гуай! Энэ хэ- ний хүүхэд вэ? гаж би асуулаа. Эмээгийн дотор бага зэрэг Ууу- жир" байгаа бололтой нэг удаа урт амьсгаа авснаа «Ёх, ёх» гэл: Єолоод: --Яах юу байх вэ, хүү минь! Энэ хүү үүр дотор (булан: зааж) ханцуйдаа тамхи нуугаад татаж байхгүй юу? Яая: байгиа чинь энэ вэ? Хая, наадахаа гэсэнд, харин тоох байтугай, 39- нөт бөгтөр эмгэн . чи яах гээд байнаа гэсэн янзтай, муухай харж байхгүй юу. Ё Энэ зуур Долгор гуайн нү данд нулимс мэлтэгиэн байхиг би ажлаа. Тэр хүүгээс, Аль сургуулийн, хэддү гээр ангид сурдаг, нэр хэн 00- лох, гэр хаана байдаг, ээж, аав юу хийдэг зэргийг шалган асуу, Бас хэд хэдэн хүн ни- гэж асуулаа. Гэвч хүү, та иарт «Муугийн хор олонд» гэгчээр дор бүрдээ гавьяа, зүтгэлтэй | цааш цаашаа нөлөөлж, «халд- эрхэлсэн ажил, албатай хүмүүс | Тэнд байдаг төрөхийн байшинд варлавал» яана?! Үүнээс та. байдаг. Цомөөрөө чам шиг хүү- Тэр өглөө сонинтой гэнэ. нар «халуун томуу өвчнөөс сэр хэдтэй хүмүүс байдаг, Хэрэв ах | мч, сувилагч, асрагч цөм гийлдэг» шиг дор бүрдээ сэрэмж зах ёс мэддэг, нөхөд, дүү нар- | Э 5: ” “30 чныг угтаж гэнэ лэн, бие биеийнхээ дутагдлыгдан. тайгаа эвтэй, ячом эрдэмд дур- | Эрхэм зо 4 Ль. 12289 . | Саруул уужимхан тасалгаанд » Ё өс сР-, Сонирхож ханашгүй нэгэн Хүү ( Ээжийнхээ дэргэдэх орон дээр 1 4 үл пхаар нойрсож байна.” инэнлэл Нярай » үүгийн тухай төдхөн : Нэг нь нөгөөдөө сонин болгон- хээл, “Найман килограмм хүндсгэдэг / 7-8 “Наагуур цаагуур шуугиан ДЭГДЛЯЭБ, -- Ер бусын хүүгээ Степа ах ТЭчд,, к 5 Егор гэж арг э гэцГээнэ. 2 ЁС, САФ - й : - ” “Аравхан нас гэдэг БЁ Аргагүй л балчирхан. нас... ! Гэтэл Ёгорын хүч нь Б Ё . Эн Гаргуун ихийг яана! ! 4 сэсмлВныа даруй хэлж засдаг байх хэрэг- тай, биеийн тампр, урлагт авь- Ханс ОЛНЬСНБ ДҮНД Бод 27 тэй. Зөвхөн ийм юм хэлэхийй яаслаг хүүхдийг харж, сонсож Аарии үүн шиг х эд үгүй! тулд та нарт би захидал бичи- гэм нь өөрийн хүүгээс ялгаагүй | Егорын байгаа газарт / хийг зориогүй юм. шүү! Хам- баярлан, бахархана. Яагаад тэр | Ердөө хэрүүл гардаггүй. гийн гол нь чиний ээж, ааваас вэ? Ирээдүй маань зөв санхац Хааяа зарим нь маргамагц---... эхлээд, томчуул-ахмад | үеийн өсч, хүмү с байна гэж болсо- Хамгаас түрүүн гор салгана. 3 4 бүх хүн та нарын тухай юу б0- ноосл тэрэ 2 3 . | Өндөр биш ч тэр. эцэгтэйгээ дож:, та Барх ямар итгэл өгч Долгор гийн яагаа ну- Өөгүй адилхан төржээ. гэцгээнэ, явдаг вэ? Томчуул та нарыг- лимс унагасныг одоо ойлг Долоогийн «Б»-гийн бөх имар үед чинь хайрлан бахдай: байгаа бис дээ! Өөрийнхөө До) Билүснр Биш уусоол биеэ ямар авч яваа үед чинь- ажил, үйлийг орлох ирээдүй рнун яварга тЭГДэх хүүг сэтгэл дундуур болж, гомддог шаань ийм ч байх гэл: дээ гэж Данайтал өргөж байгаад вэ? Ер нь томчуул хүннй 90- бодоод гомдсоноос л тэр, Дал мөрөөр нь шороодуулжээ, рийн үр, сайхан, муухай гэж Ер нь чи томчуул бид- 22 Хүр цасанд «Волга» й та нарыг ялгадаг уу, үгүй юу ший өөрийгөө ямар . явбал Хүрд влдан зоогдсон нь Эцэст ахмад үеийнхэн чинь та баярладаг ямар явбал гомддо- Егор хүүтэй дайралдаагүй бол 5 нарыг ямар хүн болоосой гэж гийг» мэдэх ёстой, Хүний өө- Ердөө л тэндээ байх байлаа. боддог вэ? Энэ бүхнийг хамгийн. рийн гэж ялгахгүй баярлал:, Хар «Волгийн» жолооч товчхоноор хэлье | гэж бодсой гомдож явдгийг бүр ч сайн оил- Харгуйг уйтгартайяа ширтэн Ы юм. гох ёстой. Аав, эзэж чинь нэг -- Халгаатай, хар цась ф Та нар гэр орон, сургууль, үгээр хэлбэл томчуул бид чинь Хамар дороо БҮГЭВЭЭНЛЙ Бу, Р гудамж, дэлгүүр, автобус, нин- юм бодож, итгэж, гомдож, баяр- сэх онгоцонд, малин бэлчээрт, лаж явдаг хүмүүс шүү! Захид- хаана боловч танвдаг, таньдаг- лын эцэст та нарын зайлшгүй Харж зогссон Егор хүү Хажууд нь түргэн очоод гүй хүмүүстэй заавал хамт бай- мэдвэл зохих нэг зүйлийг ан- Хөлөө. тэгшлэн байж даг, Энз олон хүн чамайг ө0- хааруулж хэлье! Бие, биедээ Хүч мэдэн өргөтөл рийн хүүхдээс ялгаагүй хайр. шаардлага тавьж сурахыг Хи- Хүр цаснаас машин гарч лан өхөөрдөж: явдаг. «Манай чээх-нь зүйтэй, Томчуул шингээ Хүч аван цааш оджээ. ирээдүй, улс орим хувь зайа, хүний өөрийн, таньдаг, таньдаг- хожимин алдарт малчин, шинийг гүй гэж ялгахгүйгээр дутагдал- санаачлагч ажилчин, хөдөлм0о- тай зүйл дээр нь хэлж: ярьдаг рийн баатар, нэрт эрдэмтэн, з9- сайхан заншилд хөвших хэрэг- хиолч, багш явж байна» хэмээн тэй! бодож явдаг. Тэгээд ч автобу- санд орох гэхэд чинь урдуураа оруулах гэдэг, //ам засаг маань байшин барилгийхаа аль са. руулхан, том цонхтой, гутал, Насан буурал боловч дотроо хичинээц сайхан итгэл хадгалж, ирээдүй хойчийнхоо төлөө вүт- гээж яваа Долгор гуай! шиг түм буман эмээ, өвөөгийнхөө. бод- ер нь ямар хамаатай юм 9? хувцасшихаа ал! өнгөтэй, бөх," (2 23 нм сүгүүйж тмич чин мизшшэн Охиаын шинжлэн ивээнэ Оюиин тиниин аавилашын 99 гэсэн янзтай харж, 24 ч 4 ҮР) дулааныг чамд зориулдаг. Үзэх ГЭР СГ ЭВЧЛСЛЭГЧД хүй ол ) 4 дуугарсангүй, рнулбал «биш номыг чинь хүртэл дээд зэргийн ) Ас хн В сүҮХ : болиой гэж бодсон байлгүй П23 цаасаар хийдэг. ї хидал бичлээ, ХҮҮ ХДИЙН хэвлэлийн НЭГДСЭН РЕДАКЦИ Тэгээл бид У”Ү 7. Эх орон, нам засгийн чинь С, НАДМИД ”“ЖОРҮСЧЫ т 4 --Одоо гэртээ хари! Хичээлээ: иїэл хайр бүхэн томчуулын иг: («Ходолмор» сонины шиил- Д: Сүхбаатарын цэрэмжит Улсын хэвлэлийн давт! Битгий тамхи тат! Ахмад: гэд хайранд шингэсэн бийдгийг тан сэтгүүлч) зомбинатад хэвлэн, Ёч 1 нааж АН | А--51858 Индекс--14120: 7 ? , з (их 2 0РО! тҮүНИЙ ТРОАТАРИ Ц 14 үн тн | «. Ш.ОЦИЛИПИҮЛЛ ТЭ НТ ГҮ зАМТУР ши2----сгттттэүүЭЭЭГтүжиэлэлнөнгҮн, ЗУЛЭГ САЛААГААРАА хэлэлцэж ТАВАН БН / ОО" ї. -. Хор, “ААЛ-үхбооторын,/ нэрэн ӨМанголын « Өиснернан: Байсууллагын Тев 29 дэх жилдэг цвндильлалы эдийг МҮ1(1267) Лхагна | 197: оны гурандугаар сарын 21 | - . Үнэ 10: мөн, гэйг хариулах зэ? Миг ийн нийг тийнхэл төлөө, НИиЙГ-Иг ТЭГИЙН тээ талөн гэдгийг” өдөр бүр гй шинййэїИИ Магадгүй, ч! май салаанд МУУ сурдаг сурагч пайхгүй їл ил бардам зариулаг бл05 нм, Гэгпэл Дүнд сурдаг нөхөөс сийн эт сурлагатан болгох нэ? глИС ЧИмийг игуул ЖИЛИЙН ТӨЛӨНЛӨГӨӨНД, НЭМЭР ОРУУЛЖ ПАЙГЛАГАА МАНАЙ СОНИ- РҮЛАКЦИД ИРҮҮЛНЭ үү? ХЭН ЯМАР ХУЙЬ сурилцлх үүргээ улцаражх мэрэг: тай байна, Сурилцйс суралии! гулд цагийг нарийн хуний иїїглэн, улс Орон, Дэлхий лаг ХїИД ООласбийгиай Чухал үйл лид, лийг чухил хэрэгцээтэй. зүйлийг Пи Илдалгүй мэдэн байя йстий, Ойн гурлигалан сурагч бол хал гийн хадөлмөрт сурагч гайг бид хүндэлдэг. Үїїлдїэрийн эргүү ч? СССЖХООМГТ 7 4 үїлДиэрийн импр їйгаг эе НИЙГ айлЧИЙ, туршлагаа хамт ЕХЭ БОЛК 267 . 2 АЛ ах мөхэнд хэд, өїгӨй гөЛОгДОЛ тиргйлгүййг.. 0л0йД00 гүгээдгийн.. илнЖ өнд Е Таван ажил, Энэ үгэнд га Огстол буцаад урсчихиаг» гэл цишишиллигтшийж її сурлигалан сураг онц. сурдаг їудээнсцэцэн үгэнд байдгийг ца мэрийн. хололмөрлон байна ший турллагай. хамт олонд00 Ч хүүрэн бэлчих 29 сал мал сү БА вэг, Булгонгаймгайл,/ Эрдэнэтига нмагү санал ппах хоригтой. гэ : өвөӨНД сүндэрлэн босох 33 їл балээ, їйнхүү сурагч ти НӨХДӨӨС ЛунД суралилий гэдэг ШИЛ үүрээр амшилгтай ал» Ё моли мл орд гааар, Хаах гч урлага. хөдөлмөрийн тухай их чин» мөнг-л сурлагандаа. голог Лиг биййй Лугдгүй їицонерийн Т мын гаарыг эзэмших залхх хурлын хүндэ индэр, чухал ху дол гартал байгаа. хэрэг шүү бүлэг 1019, байтарчуудын баг 45 зуудын бүтээлч үйлс шингэж “үл зөвлөлгөөнд, ӨГ. "рьй лээ. Чи өдөр. болгой. хүлээн 300 тахам, муугүй зйонерийн гЭй «м ед: Улс, Оримхөө даг нь учиртай, Иагаад, гэцэл ОПЙГЧ сОнсӨэ, СОНИН, ХЭМЛОЛ Уг бүлэг 1000, баатарчуудин баг хӨгөй л 1975) ойд амар” 99 ? 1080) байгаа, Эп2. хамт өлий ЯОЛЫТ ФҮвбэй ЯННН ХОЛболО гуртлагаас бид суралцах хэрэг, : гөөЗ гэсэг Э“лннд хоуж Өлнил ши болж эсвэл 25 сая ма маялахаар МХЗЭ өрРөрлөл гариа жилийн энх га 11) илгээлт чдугаар тавал Оо. Ээ бол МАХН-ын ХУ! ус аталсан бидний, чи ш тарсан ягаад хийвэл хус! тын хөтөлбөр 0» ои. Тавдугаар таран ай төлөн, хайру пооаглагглголшиїйл иг хэрэг биш, эпэ бол улс срицы нийтийн үйл хэрэг, Тэгээд мойголын пшоперийн Удлгамш чинь бүх ард түм тий социал байгаа, Готэл исаны» зарим дарга, БНМАУ- їн Зөвлөлийн д р Цэг 5 ї сурах нь: ҮүрлэхтэМ аямл погон/ ширээнд -яг райтал суу, байснаа. паймдугаар апгид оч доо -дөчүүлээ юм. уу гүүнээн ша цөөл ал х Г.ч болсон байр магадгүй Гэрвэл т Нөхөд чинь хамл- ап бэ? гэж асуувал та нар түүрдэхээ “ХУУЛЬ ӨРХИЙН ТАНХИМ МХЗЭ-ийн ХҮ! нэ жуучуудад өлгөх эрхийн х туу чанд нэг журамтай «Сурагч за- үүжлийг ха- болгож, хүүхэд, залуучуудад хууль дүрэм таниул нийг сахин мөрдүүлэх талаар холбогдох сүх байгууллага, албан газар, хөдөлмө- рийн хамт олон, зх эцэг, сургуулийн хү- мээх үүрэг хариуцлагыг дээшлүүлэх НЬ чухал» гэж заажээ. Энэ шийдвэрийп үнд сэн дээр улсын Цагдан Сэргийлэх зонооС Ерөнхий тазар МХЗЭ-ийн Төв Хо эрхлэн Монголын лу р сура їглах өдөр болохуйц өсвөрийн ажилд гарын генерал С. Бүдраг А хорооны дарга хургаидаа-Ш, Агваан 2 өрөолцов, мын нээлт дээр нарийл, бичгийн 3 йП танхим Төв Хорооны нэгдүгээр дарга Ч. Пүрэвжав байгуулсан нь 1973 онд Я хүн бүр соцналист хууль “сыг Ё 5 тээчээр сахий биелүүлье!» гэсэн Лепинч шүүлтийг угтан зохиож буй чухал ажлын яа! болсныг тэмдэглэж Танхимаас зохиох яасан талаар тодорхой зөвлөж, хууль эрг хийн танхимыг хот хөдөөд байгуулахын ул 0 хэллээ. Элл ӨВШЛӨЖ ЦАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ИЙЭ Өэөрьгомарн лть л, аль» э- суу авир блрэ 8 бэнн-2. Нэлээн. сант 9 агнуур 6 рэн ». нэ үрэн» ртэл, 7-5 8-9 98 9. “нь 0 өрг өч аньс. 8нэн 4 үнэг» ань о аннь , авна сэн нь Гэтэл Чигл0м Уу чиний пай ни юпиїгаа цодохоор чишиг аав ээцс,ах Эгч нар чинь бүх ард түм пий социллиет уралдаайд чанар сайтай” бүтээгдэхүүнийг богино үүрэг арвайн цииглаал байгаа! Ухаан, техпицийц өдөр хөг ишиг эринд амьдарч байпа. Би дэцд. орчип үеийн олон сайхан еёхїиийг озӨмшиХхэд- өргөн хХү- рээтэй гүн мэдлэг хэржтэн, Өснөрийн: Сүхбаатарчууд бид Ши г07ОД, болсон. Зопнло зөвлөлт, ( лууч: 5980 толбологчид Инамоно хо/ “өру лиг найрамдлын ШИНГЭЭЖ хэрэгтэй, «Эрдиййн даг гоїї... Монголын їшонерийн бад: хийг бүтээснээ. дүглэж, «Зал- гамш үе» алпы гараанд гариа. Мөп ноос түүх иагааш алтны цу иаайд” оролцох, эмийп ургамал гүүх, хот орчи00 үлэг зүлэг, модоо арчлах, памрил тэг риа, хураалтын үеэр хайгдал үр тариа түүх: зэрэг ииопер чипий бяцхан. гарын ходолмөр танай.» гаалца, Бид эх орир дөлмөр, шиоперийн ажил цийг- мийй туст хөдөлмөрт зїдэвхтэй оролцох иь тавай жад. чиний эх хувь пэмэр болио, Сур- хөдөлмөрийнхөө амжилтаар нам! ард түмпаа баярлуулал! глаанд өрө 11701111 1 | эхин! ургуугзин төлөвлөгс 1 зэр ПГ-луулган угтсан, “Улаан хугацаанд, үйлдвэрлэн» гарга Р ! орны өүх ард тү бүчэалпы хотолоорцййг хамгийн гатай ашигийн төлөнлөгөөгдө чу Саа, ээж, сэгч дүү үэхэйд: сдрдмийн далайгашгүүр гацаапаас өмпө. бйелүүлэх гэл Өлөөдөр эчгэЛ нир ( гамжлагч 1. чуулган. болоход сууасэмайгааг улаан бүчээ зүүс гуриан бар хүрэхгүй. хугацаа мпопор сурл арпим нь та үлдлээ, Оспорийн:.. Сүхбаатар, Х ван жаал татгээр да чуул сурлага хөдөлмөрийг гуулах үн!лдвэрийн анхиы али «Улаан! бүч» али гараанд юу 2-6 уралдаанд, хөдөлмөр, сурлага їгөө хоёрын тоотой пөхөр сайн мэдэж байгаа, Хүй өдөр ирэх лийн гоо сайхтиг хай таа тодорхой үүрэг авай а 1 эрхийнхоод өөрсдөө аш! тутамд Өсөж урагш.тэмүүлжж гаалж судалт, ийонер сурагч” яаж санна.: төлөвлөгөө С дэвїнсэндээ сэтгэл ямар ийцгаэа байх ёетойг шүү дээ, Тэгохлаар дыШ ДҮЙД, зохиож байгаа олон зүүлэхэд чинпи оруулах хувь даг «єалаа бүлгийн хамт оло 1Ш.гөхлээд сайн суралц, Дараа хэлбэрийн... ажилд, хотуучлалн Р тэмри! тухай МА ба ї Туха ал турарду їв юиц сурлагатан болох зорилт оролдох хорагтай. 3 ї ХН-ын Төв Хорооны пэгдүгээ» гаар апгид дочин тапан сураг! ивих хорогтой, Бид ин Онц сурлага, бүтээлч хө- . БИД- АРМИЙН Ардын армийн 52 жилийн ойг тохиолдуулан ардын армийг сур талчлах нийслэлийн їйолер су рагчдын өдөрлөг Монголын йнд норийпй ордонд саяхан болон Өлөрлөгийн нзэлтэд БИМЛУ-ын Бат: Хамгаалах Яамны сайд армийн гопсрал Б. Дорж, ЦАМ ь Төс Хөоумөоны хэлтсийн өрлөгч эрхлэгч Я.Тойвгоо, БХЯ-ны нэгдү- сайд. -Улсыг Фатлан хад туслах нийгэмлэг! зөвлөлийн дарга хурандаа гс норал 5Б. Цог, мөн Яампы нэгдү гээр орлогч сайд, армийн жанжин штазын дарга дэслэгч генерал 9. гээр орлогч ЗАЛУУ ХАЛАА ган, Нийслэлийн 41. дүгээр сур» суулийн Өсгийн «Ю ангийн су- рагч, МП-ин. О2өп. Зөвлөлийн «Монгон.Өмедальт»,-Д, "үндэн- нүрэл дайчин ах иаршмихаа. пийд- нартай. халаа. болохоо оспорийл Сүхбаатарчуудаа. төдөөл ис илэр» хийлан Дараа: нь түүхт ойн. одорлогт зориулсан инонерийн хундатгалийн шугам жагсаал болов, Одорлогийн " хилл аны гогсголдД элийн 41 дүгээр сургуулийн ппонерийн 41. дүгээр, бүлгэмийн зөвлөлийн шийдвэрээр, Ардын ар хуллит Оюутан сурагчид, залуучуудыг цэрэг-эх оронч үзлээр хү- мүүжүүлэх явдал эйлэлийн а на. Үүний зорилго нь тэдний циалист эх оронч, пролетарийн хамгаалахад бэлэн байх үзлээр Ендон, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нар бичгийн дарга Д. Дашдов- дон нарын зэрэг хүмүүс оролцлоо Өдөрлөг дээр хурандаа тенерал Б. Цог хэлсэн үгэндээ: Манай ардын арми үеийн цэргийн зэвсэг өвч ха болтлоо п өнөө технинээр ан орчин үеийн арми Эки7 ард түмнийхээ бүтээн -байгуулалтыг агт сонор соргогоор сахин хам- ясаар ирсэн бөгөөд хойшид ч ндөр нэр хүндтэй үүргээ бис- зд бэлэн байгааг тэмдэгл хөг лд чухал байр суурь эзэлж бай- нам, ард түмэнд үнэнч байх, со- интернационализм, эх орноо хүмүүжүүлэх явдал ом МХЗЭ-ийн ХҮГ-их хурлын тайлан илтгэлээс), мийн 52 жилийн ой болон 50 нас- ны пь ойг тохиолдуулан БХЯ-ны нэгдүгээр орлогч сайд, армийн жашжий штабын дарга, дэслэгч генерал 94. Ёндонг б дугаар бүл- гийн гуравдугаар салааны. хүндэт пнонерээр элсүүлж: гал улаан бүч зүүж өгөв. “Өдөрлөгт оролцсог нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулпудын дэргэдэх Ардын ар- мийн заг х отряд ппопер су рагчид, ц пйН зэвсэг ТЄХНИК! үзэсгэлэн үзэв.«Пионерийн орд . / Монголын пнонер сурагчдын ордий дэргэд нээгдсэн «Хууль эрхийн» тайхимын ажиллагаатай пионер сурагчид танилцаж байна, гэрэл зургийг С.БОДООШ ппииэигииинтэгитиэцигтцигигтиниттэ Ийн. 7 й 8 ... 52 41:1-55-й1 Манай: сонины редакцнас зарла- сан «Миний сайхан аав, зэж» 30- хион бичлэгийн уралдаанд өсвө- рийн Сүхбаатарчуудын олон ар- ван зохион бичлэг ирсээр байна. Ирж байгаа зохион бичлэгээс үзЗ- вэл хүүхдүүд та нар аав, ээжин!- хээ хаана ямар ажил хөдөлмөр хийдэг, ямар гавьяа шагналтай ааш зан болон өөрийн гэрийн амьд- ралын тухай тодорхой бичихгүй зөвхөн асуултад харнулахыг гол болгож байпа. Иймд дээрх уу? Манай уралдаанд оролцогчид зохион бичлэгээ зөв сайн бичсэ- нээс гадна аав. ээжнинхээ тухайн вөрсдийн зохиосон шүлэг, өгүүлэг. зурсан зургийг нрүүлж «байгаад бид бүхэн баяртай байна. Ингээд зарнм сурагчийн зохион бичлэгээс товчхон нийтлэв. зүйлийг анхаарна цэвэрлэчихсэн болохоор бас л баяртай. Сургуульд явдаг нэг дүү маань хараахан ирээгүй байв. Аав, зэж хоёр минь цалингаа аваад би- дэнд амтат чихэр, тус бүрт мннь хувцас авсан байлаа. Р Хувцсаа өмсөж үзэцгээлээ. Бүс» дий маань хувцас яг таарчээ. Аав, ээж хоёр маань бидний биений хэмжээг яг д дагуулж яваа юу шиг мэддэг ажээ. Аав, ээжээс минь өөр хэн ингэж чадах билээ? Бид гоё хувцсаа өмсөж, чихэр ндэж баярлан байтал аав, ээж минь цайгаа ч уухгүй нааш цааш холхин «Хүү минь яагаад орой. тож байна вэ?»гэж дүүгийн хай ноос сэтгэл зовж байв. Зөвхөн ганц оройг ярихад ийм байна. Ин- гэл: ло аёв ээж минь Оиднийг вс- гөн хүмүүжүүлж энэрэн хайрлаж байдаг юм. Нийслэлийн 24 дүгээр сургуу- лийн Т-гийн «А» анги. . П, БОЛДБААТАР. Би аав зэжийнхээ ачийг онц сурлагаар схарнуйж байна. Мөн тэр орондоо хийх ажлыг нь чадах чинээгээр хөнгөлж аав, ээжийгээ үргэлж Өалрлуулж байхыг эрхэм- лэлэг. МУУ: Дархай хотын дөрөвдүгээр бага сургуулийн 3З-ын«В»ангийн су- рагч “ЦЭРЭНХАНД Би аав, ээукийнхээ хүн болгоныг хүндэтгэж, түнтэй зайрсаг харьх- Аав, ээж хоёр минь гажлансаа ирлээ. Хааягаа нзэвэл "жин “загварыг “дугуйланги! хан өөрсдийн хийсэн оцыг нис сонио- 90 , дын армийн ойрын ирээдүйн ЗохуЖыат ли Эйсүдрэн ЭэжОН : л зав эгж Хаг сайхан чанарыг нь өвлөн авч ЯҮх халаа, холин инонор шсурагч гэж: пуужин хөөргөсөн нь хоёр мннь тортой юм барьчихсан эзэмшинэ. 1 фээ ЭВэмоэээ ЗүогЫлн ДЭРГОН сү. Холтой болов инээмсэглэн зөгсоно. Яагаад ч юм Төв аймгийн Угтаал цайдам: су- ризинийн хичээл Ү 5 ? ээх 3 аав, ээж хоё ишичн жилий т туш ЫГ ДаЛГӨГЦЧВҮМНЭҮРГ МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Оо мннь ер б мын 8 жилийн дунд сургуулийн йвяртай байлаа. Би дүүгээ цэцэр- лэгэзс нь авч, гэр орноо амжаад ї-ийн «А» ангийн сурагч мж. ЗЧИМЭНЦЭРЭН чу. «УДААН БҮЧ» ажи эзЕиапд алхаад марш Залгамжлагч ЇЇ чуулган угтсан сурлага рийн «Улаан бүч» аяныхаа жигүүрээр ах аялаж буй мянга мяпган улаан бүчтэний паг 9 дугаар дунд сургуулийн б-гийн « бил Е бо рэг аваад, авсан үүргээ-а ангийнхны хэн уулзсан хийяс бү мэдсэнээ ам булаалдан өгүүлцгээж байна. -- Бүлэг, салаадын ажил сайн байх нь нийт нио- нерүүдийн бүтээлч санаачилга, идэвхэвс ч шалтгаал- на шүү дээ хэмээн яриагаа эхэлсэн Энэ охиныг бүл гийн дарга Сувдмаа гэдэг. -- Бид«Улаан бүч»аяныхаа 6 жигүүрээр хоёр дахь үүргээ аваад ажиллаж байна. Үүрэг авахад амархан Гагцхүү амласнаа биелүүлэх нь Л чухал пүү дээ Манай бүлэг энэ хичээлийн жилд 100 хувь сурлагын амжилт үзүүлж, сурлагадаа чанарын ахиц гаргалаа. Энэ амжилт бол бидний, нэгэн санаа, нийлсэн сэтгэ лийн хүч билээ. б дугаар ангид байхад Энхбаяр, Бат- мөнх гээд л хэд хэдэн сурагч анги хамт олныхоо ам- жилтаас чангаадаг байсан, «Та нар яагаад сул сурч байна вэ?» Эдэнд хэрхэн яаж туслах вэ? гэдэг талаар хамт олноороо хэлэлцээд сайн сурлагатай нөхдөд нь даалган өгсөн, Тэд ч өөрс- дийгөө нөкөдтэйгээ харьцуулан дүгнэж ухаарсан Та нар «Од», «Дөл», «Сар» багийнхай. жигүү: рээр хэрхэн аялис байна вэ? -- Бид баатарчууд, цэцэрлэгийн насны дүү нарав шефдэн авч, тэдэнд байнга. тусалж үлгэрлэдэг, Энэ талаар сурагч Оюунцэцэг тодорхой ярина гэлээ Манай бүлгийнхэн 89 дүгээр цэцэрлэгийн ахла: аввийнхныг шефлэн авч, долоо ХОНО( бүр тусгай хөтөлбөрийн дагуу дуу, шүлэг, сонирхолтой үлгэр, таййи мэдэхүй сэдэвтэй зохиол ярыж өгдөг. Тзд ч сонсох дуртай. Саяхан «Ботго, «Ээндээ», «Хурга- чин» зэрэг дуу зөөсөн. Цэцэрлэгийн дүү нар яавань бидиийг «Багш» гэдэг. Бид ч их:баярладаг. Саяхан хү гүдийн дунд «Миний сайхан ээж» гэдэг сэдавт өдөрлөг явуулсан маань их сонирхолтой болсон гэн. Тус бүлгийнхэн шионерийнхээ ажлаар «Төлчин», «Намын алдарт, «Ном бидний нөхөр» зэрэг сэдэвт ажил зохиожээ. Ер нь эпөэ бүлгийнхэн, ажлаа сурагч- дынхаа саналын дагуу олон хэлбэрээр сохнож бүх гишүүдээ оролцуулдаг ажээ. Бо Арван таван сурагч ЗХУ болон ах дүү социалист орнуудын пионерүүдтэй, арван хоёр сурагч хэдөе нутгийн үе тэшгийнхэнтэйгээ захидлаар харилцаж сэтгэл бодлоо хуваалцдаг юм. Ангийн ихэнх пионер «Д. Сүхбаатарыг хэн сайн мэдэх вэ?» тэсэк радио асуулт хариултын уралдаанд оролцож байгаа. Сур- гуулийнхаа пионерийн танхимд Д. Сүхбаатарын 9у- лан байгуулсан нь аятайхан болжээ. Бүлгийн пноне- рүүд гэртээ 50-нас доошгүй ном бүхий номын сантай, Сурагч Оюунцэцэг, Сувдмаа, Энхтуяа нарын олон сурагч хүүхдийн номын сангийн идэвхтэн уншигч болж Д. Нацагдорж тэмдгийн болзол хангажээ. Зу гаар салааны дарга. Г, Энхбат, салааныхад тухай. ярихдаа: : -- Манай салаа ангидаа соёлч боловсон байдлыг хэвшүүлэх, байгаль орчноо хайрлах, нийгмийн түст хөдөлмөрт оролцуулах чиглэлнїїн ажлыг хариуцан. хийдэг, Салааны ажил сайн бол бүлгийн ажил ч тө: дийчишээ сайн байна шүү дээ. Одоо манай ангийнхан. өглөө бүр хоорондоо мэндэлж заншсан, Муухай Үг хараал хэлдэг сурагч байхгүй. Хэн нэг нь захны 488” вуугаа угаагаагүй, гутлаа тослоогүй, үсээ засуулв гүйгирвэл тэдэнд охидын зөвлөлөөс сацуулга ӨГА Сурагч бүхэн өдрийн дэглэмээ хатуу мөрддөг гэн Ийнхүү б-гийц «Нь» ангийнхан залгамжлагч 1 чуул гашихада барна өөд сурлага хөдөлмөрийн бахдам ниахаар, зєигүүрлэн явна. . Идэвхтэн сурвалжсласч 5, МА нь ий В» тг эр мсучьий лдгтнь. шишииниииинииийний Зөвлөлтийн х ммм, «Затейники пины 197: үүхлийн парт зохиолч 11, Носо» : Мэнд 1 өгүүллэг манай 9» Ч оны 6 дугаарт инйтлэгдсэн, билээ, Я-. мэ бэмчөөры хөх, хөдөөгийн цавын зуун : урагчид, хамт олноороо өрчуулж манай НӨ өө газар нрүүлсний дотор Архангай айм- 51 Ш р сумын д “Дунд сургуулийн мн « ан р Т. йхан, Уяс айтм- сургуулийн богийн ої» өрхангай аймгийн төвийн ийн Т-гийн 111 дигтйн Г, Жамбалинмбуу, Хэнтий сумын лийн Хунд АА дугаар анги! 1. Мадамгаран, Дундговь аймгийн төвн ч жилийн дунд сур, туулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Ш. ӨсӨхбаяр, нийслэлийн 24 дүгээр, дунд сургуулийн. гына «БВ» ангийн сурагч Ї.. Энхриймйа, Топ «ймгийн Жаргалантын. 10 жилийн Дунд сургуулийн, 1. гийн «В» ангийн сурагч 1, Үїлмсүрэн,? Ха аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн, 7. гийн «Гэ» ангийн сурасч Г.ЖХнїмаа, Сэлэнгэ айм- гийн Сүхбаатар хотын Зїумцондийн нэрэмжит 10 жилийн дунд сургуулийн б-гийц «Гэгангайн хамх олны орчуулга бусдаасаа сайн болсон бай- на : / Хүүхдүүд ээ! ТагМарын орос хэлний мэдлэгт тэмэрлэж, хэвлэсэт «Затейникн» («Сэдэгчнид») өгүүллэгийн орчуулгын тухай орчуулагч Т.Сод- номдаржаагаар зовлөлгөон өгүүлж байна. б0- хиолч 21. Дашилмын орчуулгагта нар өөр өөрс- дийн орчуулгатай зэрэгїсүүлэг үзэж даагаа тгүүж орос хэл сурах цаашдын аяндаа. нэмэр болгоорой! «Затсйникн» юрчуулсан бүх чоно, сурагчид, хамт олонд «Пнонерийн үнэн» сони- ны зөвлөл баяр хүргэж байна. ї 3 7 й СэДэгЧид | Баля бид хоёр юм сэдэх дуртай. Цас ямагт л нэг зиинэ тоглоом сэдэж суудас юм. Нэгэн удав «Гурван торой» гэдэг үлгэр уншаад, хоёул үл- гэрт гарснаар тоглож гарлаа. Эхлээд тасалгаан чи цицица ШииЦЭЭтТЧтТЛТтТтТтТТТГг.т-гТЗз3 ма 71777111 7 7 ОРОС ХЭЛ БОЛТУГАЙ! ииииаигециеиццинин ин ин ши иииинийиэтэйиининии ШИШ “ 41! Л" 4 Хоёулаа орны бүтээлэг хуулан асч ширээ бү- тээгээд, тэр барилаа. Тэгээд дотор нь тмөлхөнс ортол харанхуй гэж жигтэйхэн! -- Ямар сайхан юм" бэ, ингээд л гэр оронтой ! болчихлоо шүү дээ! Хоёулаа эндээсээ ерөөсөө гарахгүй, хэнийг ч оруулахгүй, саарал чоно яр- -ХӨВГҮҮД ОХИДОД, ҮНДЭСНИЙХЭЭ ХЭЛНИЙ НЭГ АДИП ЭРДМИЙН, ЕРТӨНЦӨД ХҮРЭХ ЗАМЫГ ЗА НӨХӨР БОЛОХ ШИЛ ш АГЧ ҮНЭНЧ 00, ЦЭДЭНБАА ШиШИИИН Ну ШИ роос улас ирээд, хий тэж асуулаа. “ Жөлөөс ий от зуураа ат . к рал чонө биш байгаа даа) сҮүйн анж, но 0-9 хал, ЖЭ чанга хаагдлаа, Хүү!н, хоёулаа үүдээ дарш гараад ирж магадгүй тэлцэв, Хаал / 2 ИХ й/ байлаа. гий дараад л байлаа, да Гэрт ямар ч амьтан байхгүй байгаа ! биш бип э97 гэж Шалтїг асуухад: Н.Эвэнсслл: ! эл миний хөлийг юу атгаж анан аа? 2 Тэр яниь би байхгүй юу, Би чамайг хаа байна? гэж тэмтэрч үзсэн” юм. Түрүүний хэлэхгүй яасан юм бэ? (5) | лс Айсан гэдэг иь, Чи бүр айлгаж орхилоо Бид хоёр хаалгаа нээлээ, Тавалгаанд айх юм то, ч байсангүй, гэлээ ч ширээ рүү ойртохоос” айц гаана. Гэнэтхэн саарал чоно гараад ирвэл яана! Намайг, ( Бүтээлгээ. очоод хуул! гэхад Вали, 2 -- Яах юм бэ, чи өөрөө 0ч! гэн, се сг За юу ч байхгүй дээ. -с Байвал яах вэ! Би өлмий дээрээ сэмээрхэап мярааж очоод, бүг тээлэгний захаас гуд татаад эргэй хаалга руу. зугатав, Бүтээлэг шалан дээр уналаа, Гэвч ши- рээн дор юу ч байсангүй. Хоёул бөөн баяр хөөр. болон, дахин гэрээ барихаар запдан,Тэгтэл Валя:, с. Дахиад гэнэт холоос атгаад авбал яана! гэ- лээ, Түүнээс хойш бид хоёр «Гурван торой» ” кийн гарлаа. Нали миний хойноос гарч ээ /болж тоглохоо бүүр, больж билээ. Н : БҮЖЛЛ "”Зордмудсан.. Л. Дашням нэ! 1! 4 болсон нь л харамсалтай юм даа гэхэд, Валя: сэн ч хөөчихнө шүү гэж Валя хэлэв, Гэр маань даанч цонхгүй, тас харанхуй -- За яадаг юм бэ? Торойпуудын гэр цонхгүй лотуураа нааш, цааш гүйлдэн, дэвхцэж: -- Саарал чононоос айхгүй дээ, 8 со тэж хашгиралдав. Тэгтэл ч ээж дэлгүүр рүү явН- лаа. Ваая надад: -- Метя хоёулаа саяны үлгэрт гарсан торой- нуудынх шиг гэр барья гэв. Нийслэлийн ХХШ сургуулийн 8 ын «А» ангийн сурагчид орос хэлээр сайн ярьж, зөв бичиж сурах урал- даан өрнүүлж, олонхи хүүхэд орос хэлээр ном ашигладаг болжээ. Их Лениний хэлийг сайн сурахын тулд зөвлөлтийн хүүхэдтэй захид- лаар харилцах, гэртээ орос хэлний булан байгуулах, дунд сурлагатантай хэсэгчилэн давтлага хийх зэрэг ажил зохиодог байна. Ангийн 30 шионерээс 20 нь оросхэлийй хичээлд: сайнаас дии су- ралцдаг, Тэд зөвлөлтийн шноинерүү дээс ирсэн закидлыг уншиж байнв. -- МПБ-ын Төв Зөвлөлийн алтайн медальт ИН. Ханой дунд сурлагатны орөс кэнний кичээлд зөвлөж байша. Тэрэх зургайс С, ВӨДӨӨНШ, шүү дээ гэв, хгүй дээ! п -- Үгүй, Би өөрийгөө ч харахгүй байна. Тэгтэл хөлөөс мннь л нэг юм атгаад аалча! . Миний орилж хашгирсныг яана! Ширээн лдо-, Чи намайг харж байна уу? -- Үгүй ээ. Чи намайг харж байна уу? ЮУ АНХААРВАЛ ЗОХИХ ВЭ? ч Шионерийн үнэн» “Сонинд ний тэлсэн «Затейцики» гэдэг бяцхан өгүүллэгийг олон хүүхэд орчуу- лан гирүүлжээ. Хүүхдүүд оросхэд сурах салаар мэрийн орол дож буй нь үнэхээр сайшаалтай хэрэг: юм, Энэ- мэтчилэн хялбар жижиг згүүлэл, өгүүллэг орчуу- лах ,оросоор захиа бичих, хоорон- доо ярих, харилцах явдал бол зөв- хөн орос хэл сурахад ч бус, мөн эх хэлнийхэа “мэдлэгийг сайжруу- лах, зүгийн «санг арвижуулахад үлэми: тустай оайдаг, Сонины газар ирсэн олон ор- чуулгын дотроос Улаанбаатар хо- тын Ажилчны районы 15 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч Д. Түмэнжаргалын өрчуул- га илүү сайн болсон байнө, Сурагч Түмэнжаргалд орос эхээ яг даган «махчлан орчуулах» лал байгаа боловч хамгийн гол нь зөв ойлгон орчуулсан нь сайшаалтай байна, Д. Түмэнжаргал «Би орос хөэ- лээр саадгүй ярьдаг, бичдэг боло- хыг их мөрөөддөг, Үүний тулд цаг “ямагт чармайн оролдож, ЗХУ-ын Курган хотын пионер Иринатай 6 дугаар ангиасаа эхлэн захидлаар харилцаж байна» гэж бичжээ, Гадаад хэл суралцаж байгаа хүн өдөр тутам уйгагүй оролдож, сурч мэдсэн зүйлээ өөрийн болго- хїиїй ТУЛД цаг ямаг! чармайх хөрөг- тэй байдаг, Сурагч Түмэнжаргал орос хэл сурахын тулд үнэхээр чармайн оролддог, хичээнгүй хүү: хэд болох иь бусад хүүхдийн ор» чуулгатай түүний орчуулгыг харь- цуулан үзэхэд тодорхой байна. Урон зохиолын орчуулга хийв» Дээ уг эхийг, яг махчлан буулгах- гүй, ардын яриа, эх хэлнийхээ бая- лаг өв ., сан, на руулах ёс зүйг өэзэмшсэнин үндсэн дээргюуны өм- нө зөв сайхан найрлагатай, уран эгтэй орчуулахыг хичээх хэ- рэгтэй юм, Үүний тулд уг эхийн хэд хэдэн өгүүлбэрийг хооронд нь нийлүүлэх, зарим үед нэг өгүүл- бэрийг салган хэд хэдэн өгүүлбэр болгох, бас зарим үед уг эхэд байхгүй шинэ үг нэмэх ч ёс байдаг. Жишээлбэл: гүйх гэдэг үйл үг оро- соор бежать (төгс хэлбэр), бегать (төгс бус хэлбэр) гэсэн хоёр ян- заар байдаг. Бежать-гэдэг нь нэг зүг рүү гүйгээд явчихыг, бегать гэдэг нь ийш тийш юм уу хэдэн удаа гүйхийг хэлдэг хоорондоо нв- рийн ялгаатай, “Үүнийг ойлгосны үндсэн дээр «Эхлээд тасалгаан до- туураа гүйж, ДЭВХЦЭЖ,..» ГЭХИЙН оронд «Эхлээд тасалгаан дотуураа нааш цааш гүйлдэн, дэвхцэж...» гэвэл хүүхдийн дахин давтсан хө- дөлгөөнийг тодорхой гаргаснаараа илүү аятайхан болж байна, Тэр- чилэн хоёр хүүхэд хашгирч бай- гаа болохоор «саарал чононоос айх- гүй дээ!» тэж-танц удаа бичихийн оронд «Саарал чононоос айхгүй дээ, айхгүй дээ! гэж хашгиралдав» гэвэл дээр байна. Мөн монголын сэдэх гэдэг үг бол, цаанаа «Ши- нэ юм таргаж ирэх», «Шинб юм буй болгох» гэсэн далд утгатай байдаг. Иймд орчуулгад «тоглоом сэддэг» гэхийн оронд «Шинэ тог- лоом сэддөг» гэвэл илүү аятайхан болох жишээтэй байна. хэ «Пионерийн үцэнэ» сонииыг га зар ирэн, орчуулгыг үзэхэд орос эхээ хөтэрхий дагаснаас гадна бу» руу зөрүү ойлгосон зүйл багагүй байна. Тэрчилэц руу ойлгодог, буруу хэрэглэдэг, хүүхэд ч мэр сэр байна, 7Кишээ нь: Мопголчууд «Манай хүү хө- тод суудаг, тэдний охин нь Ховдод сууж байгаа» гэх мэтчилэн «суух», ярихаас биш төдийлэн нэг их «амьдрах» гэж ярьдаггүй, Гэтэл «жить» гэдэг үгийг ихэнх хүүхэд «амьдрах» гэж орчуулсан байна, Мөн оросоор кто в комнате? гэж асуухад Петя сидит (Петя байнад гэж хариулж болохоос гадна мөн кошнка, собака (муур нохой) гэк мэтчилэн амвд амьтан байгааг ч хэлж болдог. Өөрөөр хэлбэл амьд амьтан бүрийг кто? (хэн бэ?) гэж асуудаг, Гэтэл монголоор хүнээд бусад амьтныг хэн бэ? гэж асууж болохгүй, Орчуулгаас үзвэл хүүх» дүүд үүнийг медэхгүй «кто» 4 гавэл «хэн» гэж орчуулсан нь үзэг дэж байна. : монгол үгээ буг Энэ бүхнээс үзэхэд орос хэ лийг нарийн сайн эзэмшихэд зөв хөн шинэ үг цээжлэж мэдээд зоёч сох бус бас дүрмийн нарийн мэдх лэгтэй, эх хэлээ сайн мэддэг байх, найруулах ёс зүйг сайтар эзээ- сэн үгийн арвин сантай байх хөэ- рэгтэй байна, “-Гадаад хэл, ялангуяа орос хэхА сурахын тулд нөр хичээнгүй мө рийн оролдож, бяцхан өгүүллэг, орчуулах, орчуулгын уралдааж тэмцээнд идэвхтэй оролцох. зөв» лөлтийн сургуулийн хүүхдүүлтэй захидлаар харилцах зэраг пь Хүүх” ДҮҮД та нарт ихо ач тустай зүйл болно Т. СОДНОМДАРЖАА (Хэвлэлийн Нэгдсэн редакцей грөнхий редактор) нгийн эиэтэтээиННН їтттэиттэ тиийэн 11111 САЛАА БОЛОХЫН ӨЛЗИЙТЭЙ пиг БИМАУлаан. төрийн МАЛЧНЫ ХҮҮ Охин Ганчимэгийн ах Дорж гар заа дүйтэй, уран хүү учир сопий хэмйн зурас зурж, модоор хөөрхөн тоглоом зорас дүүдээ өгдөг. ажээ, Нэг одор Ганчимэг ахынхаа зорсон экороолж яваа морь, суннал бай таа хонь, топнголиа дун шил урамдаажс байгаа бух, харайсан үлэг, дэгдсэй туулан сопирхон тоолж байснаа: Ах аа! Манай! пэгдэл мунь - Гаапаа охин хар шийгтэй бай- эмээ. Хоёр зуу гаруй ямааны гур- ван зуугаад пи отгон нь узир Үггпаа зэр шїїгэндээ тийм их хайр- зай солж, пялхаас пь орон дээрээ хэвтүүлэн бойжих тусам энхрийлэн вдоО ор, шүүгээ, тор ч байтугай таван: хушуу маатай. шүү дээ! тэмээгээ. мартсан. байна. гэхэд, ХӨДӨӨГИЙН УУЛ ТАЛААР СҮРГИЙН ДЭРГЭДЭЭСАМЖИЛТ БУТЭЭЛИЙН ҮЛГЭЭЛТИЙН ЭЗЭД ТА НАРЫНХАА ДУУРИАЛАЛР ЭНЭ ЖИЛ ОЛОН ИПОНК шнь МХЗэ-1ЙН ИЛГЭЭЛТээР ХӨДӨӨ ТИЙШ хөлгийн жолоог ЗАЛАХ ЖИЛСАГ ИЛГЭЭЛТИЙН ЭЗЭН ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! АЛДАРТ АХМАД МАЛЧДЫНХАА ИЛИДВАРТАИ ЕРООЛ ДЭВШУҮҮЛЬ! шагналт зохиолч Ч, ЛХАМСҮРЭН ТУХАЙ ХЛИЙН урэгнэг: дээгүүрээ. звуулж эрхлүүг лэн. торицулжээ... Хаврын. нэгэн өдөр аав нь бригад орохоор явахад ээж нь ямаагаа. хариулахаар га- рахдаа, Миний охиц хөгиөөтэй шигээ тамад.| Харж бай гээ! сахижоэ, Уаапаа ч тигээ бэлчээрт хариулах- даа хар” ишгээ хайрласных Ч юм УУ Хөөрхөл хар минь Хөмжин тоглож байгаарай. Шинэхэн иогооцы сайхпаас їШимтэйг: нь авчирч өгье. гэж дуулгад хар ишгээ гэртээ оруулаад хаалгаа хаажээ, Тэгээд л їїїлгээ ха- риулангаа шинэ ногоо уут дүүрэн ОГҮҮЛЛЭГҮУД ! АЛДАР ДУУРСГАЖ ЯВААР СУРАГЧ, ДУУ ИАР ГЭЖ БАЙНА, МАЛЧ, тинтїтїэттийнтэийт тийн -- Тэг үү! “огол мод авчир! Хийгээд өгөө гэхээр ив Ганчимор гадиана. чүдолэний хайрцгийн дай гай хус олж ирлээ, Ах ив. ховт0э гомэр. зориг шар. будгаар будан, Ганчимэг: : Баярлалаа: гойс жэлээд, тог- лож байснаа Ах ай он тТэтэо чинь мөнай- хыг отор нүүдлэа яийг гээд хорт байгаа їюм уу гож йсуулрд. түүгээд гэртээ ёртол ээжий »ь өкЕ- лд9 бүрсоц тараг орэгцогон дээрээс унаад ширдэг. доэр нь цас орчих- сон юм шиг харагдлаа. Одоо яана даа тэж бодтол шинг нь орон доор майлж гэнэ, Шагайн харвал, хар ишиг цав цагаан б0л- чихоод хэвтэж байжээ, Гаанаа охин зэжээсээ эмээсэн боловч эрх иїпгээ. зэмлэлгүй өхөөрдөөд, Хар цишг минь Харайнг тоглож наадаа юу. Хувилтай таргайд ороод Хупдан . цагаан болоо юу дуулж гэнэ. Энэ явдал зазэн шинг хоёрын алпиааё нь болсоп бол 007 гэж " Малгайг ЗӨВХӨК хүн Фмсдөргэж Єёдож явсан мпнь эндүүрэл бай- эээ. Цогт гуайнх шарагч ипгэний- жээ бөрхөн хөөрхөн ботгондоо гоё тэгчийн «малгай» Хийж өгчээ, Бин ч гэсз? | хар-нүдэнгийн (ихрийн ерөөсөл «бор нүдэндээ» түүвэоеё Ввузгхгүй сайхан маягай хвїМй өүө- 2єєр їнпидээд: ---Өваж ээ, бор нүдэнд мавтей ЖиИНРЭЭД ӨГӨӨЧ ГЭХЭД ЭЭЖ ҮАйхан- -- Маа хэзээ маягай өмєч бой- ван юм бэ? гэв, « -- Нөгт гуайнх єаяын гарсай савтьйлүлШ: 2улглг555 7-0 5 Нэг, ЗОВШЮРВО. Нь Монголын пионерийн байгуулла: тын 48 жилийн ой, Залгамжлагч Э11 шуулгалыг рлага, спортын амжил зтаар угта “өсвөр үеийнхэнд бие: бялдрын “үн тэгш үмүүжил “Олгох тэдний дуид дугуйн спортыг хөг- зиүүлж нийтлэг болгоно. Хоёр. УРАЛДААНД ОРОЛЦОХ БАЙГУУЛЛАГА Уралдаанд н лэлийн 8, 10 жиг лийн дунд сур Төв, «Зуун мөд, Нала уудын 8,10 жилийн сург лгарсан -ду? руйчин охид, ердийн замын дугуйгаар, то зргүй оролцохьи зөвшөөрнө. Хөдөөгөөс оролцох сур- куулпиуд өөрийн аар оролцо ) Я тус “бүрд агчииц ам жилтаар бодож гарт 2 Гурав. УРАЛДААНЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ ГАЗАР-БА ХУГАЦАА, ЗАЙН ХЭМЖЭЭ 1973-01ы 9 Уралдааниг дугаар сарын 6-ины өдөр -төв цэнгэлдэх, Их тэнгэрийн иг З0ХИО!) ЯВУУЛ! Нээлтийн ажиллагааг. б-пны 132 лөр цэнгэ йн ход талын та зөхиөнӨ Уралдааны зайн хэмжээ а) 15 16 гмасны охид 2 нм 001 ҮЄёрсо 1) 0) 1 10 насны хөвгүүд 9 м-1 в) 14 18 иасвы охид 59. ИМ !) 19 19 наспы хөвгүүд 10 км-т Зус тус гарч уралдана Дөрөв. УРАЛДААНЫГ УДИРДАХ ШУУГЧ Уралдааслыг «Пиойерийй унэ» сонин, монголын дугуйчдып холбоо- нюос томилогдсон Шшуүгчийн зөвлөл улчрдан шалгоруулиа, бозгондоо сайна билээ тэж Ээж надад, айрын хэд хопогийп хүйтэнд 0! нуцаад хөвтрээсээ гүй болов. Нэмэгдэл тэтоэл өулөө, "Үуе болсонгүй, ААЛГАМЖЛАГЧ» малгай хийгээд өгсөн намайг хэлэхэд- »- Эхээс төрж байгаа бөтгө бу- «єёд малын төлийг бодвол зулах- таараа даарах нь илүу, түүнээсээ евчин эмгэг олох нь элбэг байдаг болохоор Цогт ботгоидоо «малгай» хийсэн байх рэяг ярив, ЭВЭРНИЙ УУТ Манай «Далгай халтар» бух ч босч Чадд Би ааваас, -- «Далгай халтар» тум хээүү- дэх нь, Яавал зэйхрэх во? -- Хүү минь зом эвэрт яв уу? хийгээд өмсүүлчих кэлээ, Би цоохор даавуун жор» хөвөн ТЛтЫЭ ЭМГЭГ Хэт нэАшыт 11 зулж гоё гэгчийн хоёр шовгор уут хийж «Далгай халтар» бухтыхва эвэрт углаж бөхөллөө, "Тэр хэд хоногийн дараагаар овоо тэнхэрч, хэвтрээеээ босон ойр зуур идшилдэг болов. Би баярласандаа , Завын дэргэд гүйж очөөд Бөс- яво! Бослоо! Хараач гэж саазад яав илээмсэглэн, -- Үхрийп эвэр оице хамгаалах эрхтэн: боловч, бисийн ишмт 90- дисьягт нилээд хэсгээс тэжээл авч ургадаг бөгөөд хүйтний улиралд үхрийн биеийн дулаапыг их алдаг- Та. Ийм учраас. үхрийн .эварт уут «инж: хүйтцээс хамгаалдаг төм вгүү лээ. гэж тайлбарлаж өгөв. С. ОЧИРХҮҮ (ЦСовь-алзаа гөвийн.. 3 илийн , сургуулийн 98у81) ? ас цо Можеурдал ҮҮЛИЙН НЭРЭМЖИТ :10 ЖИЛИЙН ДУНД, бУРГУУЛВУДЫН / ДУГУЙЧДЫН”/ УРАЛДААНЫ. ЗААВАР | Тав. УРАЛДААНД ОРОЛЦОГЧ ПИӨНЕР СУРАГЧДЫН ХУВЦАС ФОРМ «Залгамжлагч» сэтгүүлийн нэрэм- дугуйн уралдаанд оролцох: нио- рагчид їь харьяа сургуулийн -улаатг бүч, цагаал, цамц, хар өпгиїзг урт: ба бо- 111119: нер таи тэмдэг, лиоперпиїн ГА гилд өмд, шаахай буюу ралд похилпуулан пясласан байпал зохио, , зу. реп иет, латаай Оймс орог зүйлээр цаг ули- цэйэр гоёмсог хув- Зургаа. УРАЛДААНД ОРОЛЦӨХ БАЙГУУЛЛАГААС МЭДҮҮЛЭГ ХҮЛЭЭН АВАХ БА МАНДАТ олгох Уралдагчдын мэдүүлгийг 1978 оны 4 дүгээр:сарын-З0-гтд МХЗЭ-ийн Төв. Хорооты 100: номерийн өрөөнд өглөөний-9 цагаас 18 цаг дуустал хүлээн авч мандат олгоно. рагчийй хувийн хэрэг, хоёр хувь су- раг, төрсний: гэрчилгээ. Эрүүл мэн- дийн үзлэгт орсоп тухай эмчийн то- дорхойлолт: бүхий. мэдүүлэг. Долоо. УРАЛДААНЫ ДҮНГ ГАРГАХ ЖУРАМ а) «Залгамжлагчэ» сэтгүүлийн мө- ромжит ппопер сурагчдын дугуйн уралдааны дүнг гаргахдаа сай тус бүрд 1,2,9 дугаар байр эзлүүлнэ, 6) 8 жилийп.. сургуулиудаас хөв- гүүд эхний 4,110: эжилийп сургуулиу» даас охиий аургаай байр эзэлсэн хөв» гүүдийг: балгамшлагч. чуулгапы нэ- ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН хэвлэв А--51009 ? Манпдат авахад.авч ирэх зүйл ву- | Миний хэнс »уруа 3 Маквнай хөлзэн дурвастай Мянтан хонины дурдаас Би яармагц тавьдат, Р. ГОМБОЖАВЫН авсан узрэл ЭУрРР мана ж ЗӨВ ТААЖЭЭ. «Пионерийн үнэнэ єонцпы -1978 өны 6 дугаарт нийтлэгдсэн Б. Даш- зэвэгийн. зохиосон төөврыг «Цувж явсан барпаас, цуглаж суусан їїааз- гай доэр»-гэж Дорнод гймгийн Єорг голэн сумын дунд сургуулийн 13: ду- гаар бүлгэмийн хашт олон, Тосонцэн- гэл хозьнг 10 їїплийн дунд сургуу- лийп 5-ын 4Бэ» апгийн хамт өлөн, Улаанбаатар хотын 80 дугаар дувд сургуулийн 8-ын «Бэ». ангийн сурагч Г. Чулуунсүрэн, Увс аймгийн Давст сумьш бага сургуугиши 8-ын «Бэ ан- гийн сурагч Б. Бат, Өвөрхангай айм- гийн Богд бумын 8 жилийн дунд еур- туулийн 6-гийн «А» ангийн сурагч ЭН. Эрдэнэчимог, Хэнтий аймгийн 7Наргалтхаан сумын дунд сургуулийн 4-айн «А» апгийн сувагч Б. Отгоя- бямба зэрэг хот, хөдөөгийн олон нидӨ- ле» еурагтид зөв таасан байна. рэмжит нионер сурагчдын дугуйн ал- лалд өролцуулахаар туе тусад нь эпалгаруулна. в) Охид 2, хөвгүүд 8-ын нийлбэр «айп амжилтаар 8, 10 жилийн сур- вууль тус бүр дээр 1.3.,8 дугаар байр зэлүүлэп байгууллагын дүнг гаргала. т) “Уралдагчдаас спортын | зэрэг биелүүлсэн тухайн материал, шгүүг- чийп зөвлөлийн тогтоолыг тэр дөр нь зохих газарт мэдүүлж спержын зэргийг олгуулна. Найм. ШАГНАЛ. 2) Зай тус бүрд эхний 1,2,3, ду- таар байранд хурдлан “шалгареак охид, хөвгүүд «Залгамжлагчэ» вёэт гүүлийц 1,2,8, дугаар зэргийн ди лом, соёлын бараагаар урамшуулан 20) ОХИН: хөвсүүдийн Мсэл ал хиД, хө Ноза с бү- “рийп Е аудшатын Тийлбэрэ 23 8, 10 жилийн Дд “ вурхуу. го хоёр тусгай. ДүтЦЭВС УООЛижлаган сэт- түүлийн 1,2,8, дугаар зэргийн дип- ломоор шагнах ба тэргүүн байгуул- лагат шилжин явах цом шагнана. в) Баг ба хүүхдүүдээ амжилттай бэлтгэн оролцуулсан багш дасгал- жуулагчдыг 1,2.8: дугаар байранд шалгаруулан «Залгамжлагч» сэтгүү- лийн 1,2.8 дугаар зэргийн дипло- моор шатпан урамшуулиа. «ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИН, МОНГОЛЫН ДУГУИЙЧДЫН ХОЛБОО, “Өнөлөлашнн4иалаасалалслайаа-алагшааахашдааашаишиатахсахаалашалаажалашЛиалшахлиагсхлшоольшиалалицаглга. НЭГДСЭН РЕДАКЦИ Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлыайн | номбинатад М6г8.. Индено--14120 3:4 ““ФИЛӨР МЭЛ ВүМВ | 96 Т мам 1 ҮНА ХЭРГИЙН ТӨВӨӨ. ХЭХЗЭД:|/ БЭАХЭН. ААВ/ТУЮ | ------г-гт ттҮтЭүгГтХжЭГтЭЭГтЭГТ | Ёс! | гЗАЛГАМЖЛАГЧ» Ч ӨМНӨ ЧУУЛГАНЫ БҮХ АРД ТҮМНИЙ Ч Гмснериан болгууллогын Тв ) хө 7 ҮУ ЭДСүнлатарын мэрэмжил Монгомын СОЦИАЛИСТ УРАЛДААНД Ё 1.--2--. гЭТҮА-5 ТӨЛ БОЙЖУУЛАХАД СУРАГЧДЫН ХУВЬ НЭМЭР ) МЛАХИ-ын Төв. Хороотд 19 бүгд хурлын шийдвэрийг 11117!8 рид хэрэгшүүлж төл бүрийг мал болгоход. ийоперүүд їїдэнхтэй оролцон байна. Хөлсгол” аймгийн Улпан-уул сумин 8 шилийн сур» туулийн... поперийн. бүлгээс «Толчдод туслах» цупаагаар, тө» хүуүүм, чаь577 ЯУДН 9201: Ш ЇЇ" ? л х лийн алган, лаа шүдэн иилээс ХУУҮ6 ТО 1 Р НЭГЭГГҮРТ ДИЙГ бэлтгэн эрдэс. тэжээл 190 игг-ИЙГ шоф бригиддап туслаа : Хопсгол аймгийн. Улаан-уул кХМЖ сумын 8 жилийн сургуу- лийн пионерийн ахлах.улир- дагч. Н. РЕНЧИНБАЗАР Омпогонь аймгийн... Цогтцаний, сумын БИМЛУ-ын баатар Т... бо рын пэрэмжит 9 жилийн сургуу» лийп сурагчид малчдад туслав. Тэд мал тэжээх арга барилаас 85 хүнд яриа тапиулга хийсний дээр 1493 шуудай аргал түүж, 90 шуудай. хох. хоргол: бэлтгэж, 17 бууц хороо засч сэлбэй мал хар риулах,. -услах, 3 ПИОНЕР БИД БЭЛХЭН! З9 дэх жилдээ! - - - - биечлэн оролцлоо, ЛУїпгва Өмнөговь аймгийн. Цогтцэ- 341 43 Үл За ций сутшын 8 жилийн сургуу» Үнэ 10 мөн. тЭИсЭЭХ ажилд т6 13 а 268) , 1978 оны гуравдугаар сарын 28 | чээлд сайн суралцаж ерөнхий боө- 1 давтлагын чанарыг тэргүүний пно ловсролын гүн бат мэдлэг олохын "черээр шалгуулдаг, хамт хүмүүжил олон нийтийн ҮЕ л ажилд сайн оролцдог, тэргүүлий Тоо, хэл. бичиг, орөс хэлний зохион байгуулагч гэл: багш нар цэгдсэн давтлагыг салаадын дар нь тодорхо: оо, Өөртэй нь. уул та пар хариуцаж, ээлжийн. жур захад жирийн нэг охян бөгөөд маар хийлгэдэг. !Салаад хоорондоо. ажлаа эвлэгхэн ярьж билээ. уралдаантай байдаг. Ингэспээр Л лийн багш О. БАТЧУЛУУН 11411121. зүүдэггүй пиопер байсан. Тэдэн- гэй тус бүрд нь оөр” өөр аргаар лрилцдаг байсан. Базаррагчаатай завсарлагаар нэг газар хамт. зог- соод дутагдлы агь хэлж өгдөг. Но- ровсүрэнтэй хамт цом уншаад тэр помынхоо баатруудын тухай ярьж өөртэй адилхан «баатар»-ыг харь- Сурлагын чанарыг --,Бид тТомчуулын дуула» окнлладаг. Пионер Лхагважав хи- өсч из ивыбийнш -8 Е Ё “Ё.««анрндэйнэн 5 - (ФҮ6:52:6827725:) ЯХЧ9 Хүүхдүүд зэ! Д. Сүхбаатарын ком сайн мэдэх 897 асуулт, хариултын монхийн Гганьдй! Урилдаиил үлдлээ Иймд урилдааны асуултын айрим иог зүйлийн та хугацаа дуусахад сар хүрэхгүй хугац лаар 70вч зовлөє Уралдашид оролцогч бүх хүүхэд 1000,1907,1972 онд хэвлэгдсэн Д, Сүхбаатарын намтар, мөн 19601) онд гарсан Д. Сүхбаатарын тухай дурдилгал, Ар дын хувьсгалын 50, Д. Сүкбоатарий: .. мэндолсний 80 шшилийц ойд сориулан төв, орон нутгийн хөрлэлд нийтэлсэн баримт бичиг, дурдатгал, дурсамш др гийг уншиарай Нөгдүгөор абууллын дагуу Д. Сүхбаатарын өсөл торсон, ажиллан бай сай Үвөриг нэрлэнэ он дарийллаар цэг бүрчлэн жигсйан бичээд тус бүрт совч бэр хийх ив зүйтэй, Хүүхдүүд та ивр Намын түүхийн. институ «өвс 1978 сид хэвлүүлсэн «Намын түүхийн асуудил» 1 8, «Залуу 15 “ Фжүгүүлийн 1978 от ММ 1-д гарсай Д. Сүхбаатарий үйл амьдралд Х0л00) дол каврууд, яайлий дурсгалт гавар гэсэн өгүүллийг ушшаарай, Эно ни 10 байр асуулгыг хариулахад ч туслана, 4 угаар асуулгыг хариулах, ар өдрийн низэдүйн сийи сайхан төлөв бин 16и оиы 5) дугайр, сирши ПРЖЕТД /улбан, Монгой, 200) 01141 Ёл Ч! . рамдяыс үйлэслэсэн її Л. Сүхбаатарт тол тавина ориы. 1догийн./ хогдй, 1-1д МАХ тонхийн пай. “08! ширчй, МАК. " эг сайжруулл. гҮсэ05 ар, 3 дара цуулан хэлж өгөөд, Ї,Н| улирлаар 100 хувь сурснас Эрдэнэчимэг, Б.Баатар зэрэг олой т УЄЧӨЧ 1 Баттай: 223 сайны Зувшый Ч ИИГ : 4-6 їхнчэалд: дундаас байл Им, баүгад шид, зЭрын ахиулахад пнонерүүдийн дунд Зо ! дүн авч зарим нь сайн. гарах алан Эн бОДОХОД ин Лара расах хнож байгаа ажлаас нь сонирхво адал бүх ард түмний уралдаанд үүрэг. авч ХОМСР р шиг болдог,.Лїйм олон арга бий. р Г лгайаа угт- , ( шу эвгчрхолннЙ Хү. агч 1 Хус аа) Энэ-бүх “Аан даигийн маань багш Я..Яхагважаа иншслэлийн 28 ду ал: байна. Үүргийн Ж ВИЙ С Олон нийтийн ҮүХМ20-52) болн УрХаса ОМЖ гаар сургуулийн Т-гийн «Д» ан гол нь Їд» дүнгийн тоог хорог оклаасаа ярьж өгнө үү? анж ЯХ3 33 дэв Үүд р ос НЭЭ Би бүл ЯУдавгаар 7 3 тэй яг л.ингэж ажилладаг учир ма- стой. Бид өдөр бүр гэрийн опроор хэсэгчилсэн давтлага хийж дэг БЭ хөлмаиижлгесь АЛаалсл Төмөрбаатар, Т. Алтанцэ тухай ярианы сэдэн. болопсруул, бүх хүүхдэд чамаар яриа хийлгэ- нэ гэхэд тэр маань бүр совчих цаартай болсон. Ангийн хэм зид дунд дүнг 15 хунь хорог- а, Энэ бол ппопер: бидиээг Манайд хич тэр ч. ба г, үймүүл- пай анги сүүлийн гурван жилд хэв улаан бүчээ журмын зөрчилгүй хамт олон бол- сон зом, Бид хамтарч үзвэр үзэх, зугаалга зохиох тойрон аядах бүх ажлаа. өөрсдөө. төлөвлөж багшаар батлуулдаг журамтай... болсойп. Олон: нийтээр зохиох ажилд хэн ямар үүрэг хүлээснэ9э заавал бие. лүүлдэг заншилтай боллоо. Энэ бүхэн бидций хүсэл зорилго, хүч чадлыг нэгтгэж байгаа сайн. арга гэж багш хэлдэг юм гэв. Зураг дээр: -- Бүлгийн дарга Л. Лхагва- хав... Хүмүүжлийн сэдэвт ярина хийж байгаа нь - Пиопер Д. Эрдэнэчимэг тэ- рээр хэсэгчилсэн давтлага зохиож байхад зургийг нь авлаа, С. БОДООШ (гын удирдлагаар, Ардын хуйьегцл ялан мандах хүртлэх үйл явдал -Д, Сүх- байтарын амьдрал түүхтэй салшгүй холбоотой, Энэ тухай хариултдаа оруу- лаарай, МАХН-ыг байгуулахын тулд Д. Сүхбдйтар лак тамцсэн тухай! тас дорхой. дурдах инь лүйтай 5 Гурайдугаар: асуултыг Д, Сүхбайгарын одонт оайгууллага, Дг Сүхбаа гарын порэмшит гарууд, Д. Сүхбиптарын иорэар: царлагдсон. 0айсууллага гэсон 9 үндсэн хасгаар хариулах хорэгтай, Дд: Сүхбийтарын одонг 1940 оны егдүгоэр сарын 87114 өдрийн Пиба хурлын таргүүлэгчдийн 80: дугаар хур- лиг тогтоолоор бий болгоно, : ) Д. Сүхбаатарын чаромшит байгууллагыг лорийц ДОЭД байгууллагын гдрлиг, Д, Сүхбаатарын цөрээр цорлөгдооц. байгууллаг, галрыг хов, орол цутгийг АДХГ ны шийдвэрээр олгодог гэдгийг таг иар тайлбарлан. бичил: хариулт чийь улам, сайн болц... сүй лМ! Дөрөвдүгээр асуултад хариулахдаа Д, ГД, ). Хүүхэд Оагцачуудыг хийрлйцг аихаарїїл халим үйви! бийд тухай, Д. Сүхбаатар хүүх 0014: чуудад сургамт повлолгоо орч 01041! тухаганс хуваши тус бүрх ин ха мулц 0їчоэрой, Д.Сүхбаатар: хупьсгал илла майн хойш сар Тчруйхїы (3 үй "ийслОл хүртүд бга сургууль ашїуулах тух засгийн галрын, хур Давид оролцолг, зийдар, шовлол оо өрн тусал байн Д, Сүхбаатарын 4 л0Л100, тувийлцайтый ордэм модлог. озамшсан” хүн манай оронд, олон Ои "од өоридийн дурдалрал, дуралцициг, ин байгаа. (Энд онМ УУлань соли ны А6:0,9: догтор, Ду үрэн, їирлаа., ашиаво ї «Чулуу, үе» Өөссүү | лийш 1019 оны ногдүгээрт ) Сүх йаллрын хүү Галсан нарын дурсамж ч ишётлогдОэи, УН 1 Ч 71174 П эрхтэй. оролцохыг уриа . Хясхах Үл 1: ийраас уралдаандаа. идэг н, Ч, ! 4) Чичиө 33 Ч Ї мэ? Моль ма «вэ ЫГ .» «Бх гангийн онц сурлагатан 0, ярьсан ны Пүрэвсүрэн - нирхдог. Оюунтула ожил өрпөж байна. 22 төлчдөд уух 124, нэмнээ 213, элгэвч эмийн сан хуримтлуулан авуулсан. -» Үүрэвсүрэн Малчин сэн юм, Оюунтула-- Манай сург зуслан байгуулна. Тэнд очоод ү Пүрэвсүрэн мүүжил, х З. Пүрэвсүрэн БҮЧ». АЯНЫ | БАРИАНД Дупдговь аймгийн. ционерийн зарим бүлгэм сур- «УЛААН Тус аймгийн пионерийн байгууллага рагчид «Бидний дунд хоцрогдогсод байхгүй!» гэсэн хөдөлгөөн өрнүүлэпл ажиллаж байна. Цагаандэлгэр 1 бага сургуулийн пионерийн: бүлгэм сүүлийн жил дараалан 100. хувьтацн болжээ. Онц,сай пионер «су зийн жинг -17,3 хувьд хүрлээ. 11 сурагч 3 9 я 1 сурлагатан болов, Номтой нөхөрлө АД ЛАГЧ орпүүлж нийт сурагчдын 70 хувь ! 11 | їй. болж "ом сэлбэх ажилд сайн тусалж ЧУУЛГАН урагч «Номьп сайн цөхөрэ» тэмдэгтэй бо гт, Дэлгэрха! Эрдэнэдалай сумын сур ! О хувь нь соёлч иөхоөр лелийн хөдөлгөөнд хамрагдас гүлийн пионерүүд байгалийн бан дал ашиглах хөдөдгөөнийс өр хуримтлалд 1800 төгрөгийн ашиг орууллаа 1213ХН-ын Төв Хорооны 1У бүгд хурлын шийдвэ рийг хэрэгжүүлэхэд пнонерүүд идэвхтэй оролцо: шилбүүр, бяцхан ном хийж, захидал бичиж толии мт нлгээв. ттныг эрэл - їг олон хэлдэрээр зохиол "бай 10 жилийн сургуулинц захиргаа, дөрөв дэх жилдээ. Сурвансайхан аар тойроц алллаа. Пноне дээ тэмдэглэл хотлож, үзмэр эл, пнонерийн байгууллагын ахмад 4: сурвалжлах ас Мандалговь хотын ппонерийн бүлгэм, Баянжаргалан с умын рҮҮдД Ү мэдсэн зүйл : үзэсгэ: їїйгуулж, хичээлийн набинетаа тохикуу яахад туслав БАН А гч» сэдэвт ажлыг хоёр дахь илдээ зохиож лах ажид өрнүүллээ. 18 айм той болж эх орны газ охиосоц. байна. г зураг дээр бүлгийн а Эрдэпэдалай сумын дунд сургуулийн иионерийа бүлгэм «Д. Сүхбаатарын гэрээслэлд чип үн энч» бүл гэмийн аавглыг сэдэвт ажил лвуулж шалгс уллаа « г ажлыг сайншруулахад ар бүр үзүү: явуулл байтса нь үр дү » өгч бацыа Үзүүлээ ажилд пионерийн бүх идэвхтэн багш нар оролцдог. Аймгийн ХЗЭ-ийн хороо, Харилцаа холбооны га раас зарласан тэргүүний ажиллагаатай сурагчдын сайн дурын 0 уллага болзлыг «40 жил» сурагч гцуудаи хороо 4 1 биелүүлжээ "Тэд 26-40 төгрөгийн марк, дугтуй, борлуулж: тусал даа. Мөн со | хэвлэлийн ашиглалтад хлиалт тавьж байна. 5 Пионёрүүд, баг аравтыг шефлэн авч бүжиг заах бүрээ бөмбөр үлээж сургах, өөрийн сургууль, пионс рииц танхимыг тандоарлаж, жлыг үзүүлдэг, Ппоперт элсэж байгаа баатарчуу дад шєф ангийн сурагчид баяр хүргэх, дурсгалын үйл гардуулах аяйслыг зохиож, эх, эцгий їь орол цууллаа Тус аймгийн товийн 10 ишлийн сургуулийн 10 -:ду гаар ангийн сурагч МПБ-ын Тов Зоплолийн «Алтай мєдс А, Цэрэцчимэд пионерийн танхимд дүү гартаа зориулас « Интериационал» булан байгуулаа асчидлуулж байгаа нь ах дүү социалист орнууд, ид ер, сурагчдын амьдралтай тапилцахад үр дүнгээ өгч байна, Пионер баатарчууд бидний балр «Залгамжлагч» чуулгандаа Дундговь аймгийн шшолер сурагчдаа хийж бүтээсэн, сурч мэдсэн зүйлээс цухас дурдахад 8! ийм байца. Дундговь аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны ажилтан Т, НАМЖИЛ ги лгаруулах жилган тэдэнд салаа, дүлгийн УТСААР, ЯРИЛЦАВ. | тал ч нь, “нь, ч “өч өв нь “нь, ч “6 8 “8аы 6 “8Ь. “олг “ыг нь 6 1 8. “8 5570 Хэнтий аймгийн Цэнхэр, мандал сумын дунд су ргуулийн Т-гийн Пүрэнсүрэг, сурхуулийн 5-ын «Аж» ангийн онц сурлагатай 1, Оюунтулатай утсаар “Зи 2-ы8 «А» ангийн баатарчуудын сурлага, хүмүүжилд тусалдаг. Баатарчуудад бяцхан цом хийж өгөхөөр их с0- Залгамжлагч 111 чуулганаа. угтаж, төлчдөд туслах Манай сургууль Төв аймгийн Баян, 70, малчин ах эгч цартаа чухал бэлэг илгээсэнд чинь, танай сургуулийн бүх ппонерүүдэд балр хүргэс! гч пар танайханд хичээн баярлаж, байгааг би сайн мэдэж байна. Яагаад гэвэл бииїг өнгөрөх зун өөрийн сумын төвийн саа- лийн оригадад 353 литр сүү саасан. Надад баярын бичиг өгсөн. Элэ баярын бичгийг саальчдын баярласан сэтгэлийн илрэл гэж багш хэл- ль ирэх зуй Зүйл суманд хөдөлмөр Уу э сааж сурах зорилготой байна гээд баатарчуудаа онц сурлагатан болохыг ерөөхөд - Баярлалаа. Сайн саальчин болохыг хүсье! гэв. Үїйгэж манай хот, хөдөөний сурагч пиоперүүдийн: сурлага хү эдөлмөрийн дадлага олох хүсэл бадарч тэд утас, захидал радиогоор байнга харилцаж эх орноо таниц мэдэх хүсэл тэмүүлэл "ь» улам оргилж байдгийг эпэ хоёр ппоперийн яриа илтгэж байна. лага, хөдөлмөрийг «Улаан бүчэ алны жигүүрээр хэрхэн аллж байгааг багачууд та нартаа. танил-, цуулыл: Феесгэтстэфеоэ цийслалийн 20 дугаар Опворхангайн бээлий, Зуүйл сумын лаа, шүдэн, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Б. Оюунтула хльлылылылылылы ла! АРВАН ДӨРӨВТЭЙ АРАВДУГААР АНГИ ТӨГСӨНӨ В--ӨВ.-4.П - Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн 5-ын «В» ангийн сурагч На- ранцэцэг болоп бусад олон сурагчийн хүсэлтээр бид Балихонгор айм-| гийн Баацагаан сумын думд сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагч Ч. ! Сарангэрэлийн тухай сурвалжилсниаа энэ дугаартаа нийтлэв, .? 1 Бяцхан охин Сарангэрэлийг ой сайтай, авьласлаг хүүхэд гэл ну- тас усимхан нь шагшиц ярилцана. | 1969 оны цамар хичээл эхэлсний дараахан багш иар сургуульд орох мас нь болоогүй бяцхан охины оюун ухааны өсөлт хөгжилт, ун- ( ших, бичих, бодох чадварыг сайтар шалгаад сургуульд элсүүлэн шууд хоёрдугаар ангид оруулжээ. 6 пастай сурагч Сарангэрэл хоёрдугаар ангид сурч байхдаа гу- равдугаар ангийн хичээлийг хамт үзэж судалсан тул дараа жил нь 4" түгээр ангид шууд дэвшиж 8 насандаа бага сургууль төгссөн байна. Багад нь бичиг үсэг заасан хүн байхгүй. Би мэдэх хэдэн үл- - гэрээ ярьж өгснөөс хэтрээгүй, Дөрвөн настайд нь ээж нь амралтайр ирэхдээ нэг үсэглэд «Цагаан толгой» айчирч өгсөн юм. 3 Түүнийгээ үзэж сүүлдээ зургийг үгтэй нь тулгаж оролдсоор би- чиг сурах шиг болсон. Ой ухаан сайтай, Нэг юм дуулбал мартана гэж ер үгүй. Юм хийхдээ тун шалмаг, Хөдөлгөөн түргэнтэй, тун ажигч, малд дуртай, гяр гэж нана даа гэж Сарангэрэлийн эмэг эх 3. Нацаг, | гуай ярив. Буурал зэжийн инь өгүүлж байгаагаар Сарангэрэл охин бүр ба- сзасаа орчин тойрны амьдрал, үзэгдэд юмсын учрыг ихэд сонирхон ажигладаг, үргэлж асууж шалгаадаг байжээ, Ажилд үнэн сэтгэлээс ханддаг, биеэ даасан бүтээлч шинжтэй, дуу цөөтэй, биеэр жижигхэн хүүхэд юм. , Ч) Сарангэрэл охин сурч мэдэхийн төлөө оюун ухаан, авьяас чад- зараа бүрэн дайчлан мэдлэгийг ухамсартай эзэхишдэг байна. Тэр унш- сан зүйлээ ерөнхийлөн дүгнэх, нэгтгэн ойлгох чадварыг сайн эзэмш- жээ. Хичээл хариулахдаа уг зүйлийн агуулга, гол санааг өөр үгээр ойлгомжтой эцаш товч, утга төгөлдөр, дэс дараатай ярьдаг г: багш нар танилцуулан. / ї Сарангарал мэдлэгээ арвижуулахын тулд 4 дүгээр ашгид су байх үеэсээ тэшдэглэл хөтөлжээ. Сансрын инсэгчид, торийн далб ны тухай, тэмдэглэлт өдрүүд, манай аймаг... гэх зэрэг сэдвээр ол торлийн өгүүллийг сонин сэтгүүлээс цуглуулжээ, «Орос монгол тол дэвтэр нээж 1000 шахам орос үс бичсэнээ. өөрөө сайн мэдэж 0. Мандолин хогжмоор тоглодог, Захидлын марк, дугтуй, чихрийн цаа зэрэг цуглуулгатай юм. 40 гаруй хүүхэдтэй захидлаар хар Түүцийгээ «Дэс дугаар, хайг, захиа ирсэн, хариу бичсэн сар одор тайлбар» гэсэн асуултаар нэгэн дэвтэрт бүртгэа, байна. Энэ нь түү-- пиїй юманд хичээнгүй, иймбай ханддаг, нөхдөө гүй хүндэтгэдгийн ил рэл юм. Ї Ц Ангийнхан нь Сарангаэрэлд тун хайртай, мэдэхгүй ч ахгүй зүй лээ асууж зовлолгоо авч, харилцан ярилцдаг байна. Ч. ал 4 жил дараалан онцсайн суралцан. Тэр цомыг маш их ан ушидаг, Олон ном уршдагаас оюун ухаан нь тэлж, юмыг цох чадвар нь түргэн хөгжиж яваа хүүхэд юм. Номцоос гээ ямагт хичээлтэйгээ. холбоос ойлгоцоо. балжуулж батжу Ч. Сарангэрэл дөрвон дүүтэй, Энэ жил сургуульд орох д бадорж нь богино. өгүүллийг ушшаад гол санааг нь ойлгодог ээ, Сурагч Сарангэрэл дараачийн. ангиудыг «товчлолгүй» сууж сурааца 1 хад 10 дугаар ангийг 14 иасандаа төгсөнө, к он нь МПБ-ын Төв Зойлолийн хүрэл медальт онц сурлагатан анонер й Ч, Сарангэрэл: Баяихонгор: аймгийн. Баацагаан сумын дунд сургуу! лийн Зургадугаар аигид сурдаг. Түүний 10. насны нь ой энэ оныг тай» дугаар, сарын 24-нд болно. Энэ ойгоор нь хүүхд та пар 0 хүр, гэсэн захидал, бичийг Сарангэрэлтэй, НЫ Аа, 148543: 55-)) идэвхтэй сурвалжлагч Л, КАЛДАНДОРЖ, ЭБЭЕЭЭЭНЖ ЭсЭРЭГБЭР ЗЭР ЭЭ Э33Е9Е363ЭЁ ї ц рээ элээ эээээлэннэнээ эь эээ 282114 .! "АЛАЛАСЛАЛАЛАЛАЛЬ ЛА ЛАА лА ЛАЛЛЬАГ Лаг лА ла ла лАлагла ла льглалагла “аа та талага тала талалаталалалтнлаласа Энэ зургийг харсан ямар ч хүү- хэд Монголын Ипонерийн Єрдох тэж бахархан өгүүлнэ. Бахархах нь учиртай. Энэ ордон бол өсво- рийн Сүхбаатарчууд та нарын ор- дон. Энд нэг жилд 2000 шахам сурагчид төрөл бүрийн дугуйланд суралцаж инженер, зохион бүтээгч дуучин хөгжимчин шатарчин 0бо- лох ирзэдүйдээ бэлтгэдэг. Интер- Нэг. СУРГУУЛИЙН НИСЛЭГ Хаврын нар шараад тогтуун сай- хан өдөр болжээ. Хөх цэнхэр огтор- гуйд «ЭН-О4» гэсэн тапих тэмдэг бү- хий «онгоц» гарч ирэв. Далавчин дээрхи улаан таван хошуу нь тодоос тод харагдана. Ура! «ЭН-О4»-ын нислэг ам- жилттай боллоо! гэж хүүхдүүд ам амандаа шуугилдан хөлгийг зохион бүтээсэн нийслэлийн 11. дүгээр дунд сургуулийн долдугаар ангийн:сурагч Б. Энхбатад баяр хүргэж байлаа, Тал байгаас «ИТ--08» алгуурхан агаарт хөөрөв Гэтэл чанга яригчаар, 4 Нийслэлийн сургуулийн 7-гийн «В» ангийн Н. Түшээтгэрэлийн зохион бүтээсэн -ИТ-08» тийрэлтэт хөлгийн нис- лэг эхэлж байна. гэж ярих нь тодхон сонсогдож байв. Хөлгүүд дараа Да- раагаар газраас тасарч байлаа. Энэ бол монголын пионерийн ордны дэр- тэдэх «Нисэх загварын» | дугуйлагл- тийн хүүхдүүд зэлжит сургуулиа хийж байгаа ажээ. /Дугуйлангийн хүүхдүүдийн бүтээсэн онгоцны заг- вар нислэгийн хугацаанд гэмтэл Га- раагүй нь зохион бүтээгч хүүхдүүд загвар сайн хийж. байгаагийн жишээ юм. Онгоцны загвар шалгах талбан- гаас сонирхсон мэргэжилдээ баясаж буй багачуудын дуу бүхнээс тод сан- согдсоор: байлаа. Хоёр. ӨВӨЛ УРГАСАН цэцэг. Өвлийн "тасхийм хүйтэн өдөр хоёр хүүхэд явсаар зүйл, зүйлийн цэцэг онго булаалдан ургасан. саруу тасалгаанд оров. -- Энэ хэсэгт байгаа цэцгүүд нэг хоёр. наст ургамал шүү Дэд. Хавар, зуши цагт ихээр тарина. Гудамж ”тал- зургадугаар дунд байд цэцгийн мандал хийхэд зориул- даг-аюм. Харин тэр хэсэгт байгаа минылэсысы тг " т- 4н нийслэлийн 1.дүгээр дүнтэй суралцдаг. /й ланд хоёр дахь жилдээ хичээллэж анллиөлыегэүл сэр ухааны гимцастик», гэдэг юм, “дүгээр зэрэг аялаа, га 8 "вл, ла, аа. ть ла ла ль ЛА ль лал лЬ ла лА лЬ ла ла льлалалалаласлы/ БЭ арван жилийн 3-ын «Г» айгид онц ионер сурагчдын ордпы төгөлдөр хуурын дугуй- ямар ч дууг тоглож чаддаг болсон. Энэ маань Норирн спортий”торлаас шатрыг их | сОПИрхдог.” Пионерийн ордоы шатрын дугуйланд 3 дахь жилдээ хичээллэж гирлээ, Манай дугуйланг ЧИ Үй: шатрын олон сайчуул торсон түүхтэй, Би 1972 онд шатрын Энд амжилтаа улам ахиулий, Нийслэлийн ЇГ дунд сургуулийн 9-ийн «В» аигийн сурагч /вльльльльльлылылылыллылаллылыллалалалылылслалселыслсэлэлуллнлнлҮлҮӨҮ” цационал, тоглоомын зэрэг танхи- хион бүтээх ашьлас, похион бийгуу- хсаласыс ы 5 5 3 Сул Л лҮлллсаллсхүлҮллсулллллслслллҮллсллслллллслслллсллллллслслллж Үл - Г АВЬЯАС ХӨГМӨ0Х, ОРДОН | маас инопер сурагчдын дунд 0. лах чадиарыг хөгжүүл : ! ! ! 1 эс х ! ё ХАрТ, олон нийтийн ажилд жил. гачуудыг биеийн ТАМИР: 20:4113 ! дээ ЗөЛАА ЯцОО оролцдог. ажилд хамран оролцуулахын тулд ! юм. Энэ ордны 4000 гаруй ном- олон. төрлийн д гуйлан.. биеийн , той номын санд пнопер сурагчдын. тамирыг сенц байгуулах нь. ино-. / чихөр, шиг. амтлан. унших дуртай перийн байгууллага, монголын й номууд байгаа. 800 гаруй нөхөд- пионерийн ордны үйл ажиллагаа. / тэйгоо нэг танхимд, зэрэгцэн сууж, ны бүрэлдэхүүн хэсэг мөн гож / кино үзэж болно. Энэ шин. тейт- онцлон тэмдэглэсэн билээ 1 ! рмыг та нарын изрээр «Пионер» Ж Й тэж нэрлэдэг юм. т НАДМЫ аймгийн топд «Хүүх- Й Манай” Ппонерийн ордноос: хо- ЧУДаНННЭНЧЭ Ч22 044 091: доо орон путгийн иноперийн бай- бцуулж пионерийн ордны ажлыг Й гууллагатай холбоотой ажиллаж Ч.ОАЦЭниСЭррэНЧү зор Бол й ирлээ, Хөдөө орон иутагт зохиох , ї ХАН 1420854 МЙГ ХЭалрнн ажлын аргачилсан заан- халил Эргөнөн ХАС уХОаатарын ! г аймаг сумдад япуулахын 89- ) 228) ра пионерийн зуслангийн т0- ХИЛЛЛШАР МШНЕЛТИЛЛЫГ ын 980 , ХӨНЖЭГЭГЭН ХУЛОН олны мөд онд В. И. Лениний мэндэлсний 90 Й АЧ мас үч» ГЭДЭГ жилийн ойгоор БНМАУ-ын Ар- / 5 эл сэтгүүлээр дамжиж. хүр" дын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн / ЗӨН 26) мана ордны дэргэ- зарлигаар В. И. Лениний нэрэм- Й эх дуу, бүжгийн чуулга саяхан . Су Й хөдөө нутагт аялж 10000 гаруй Э23 2 хэнээ ГАСЕВА ВЄВРВ ҮЕИЙН: : хүнд урлагаар үйлчиллээ. таа АР АВ хар Хул Бэн, , МХЗЭ-ийн ХУТ их хурлын тай- В. И. Лепипий нэрэмжит 6 лан илтгэлд Сургууль дээр пионер монголын пиоперийн ордны сурагчдын уран сайхны (болон 20-/ захирал С. ЗУНДУЙ 6 4 ! олон наст ургамлыг тасалгаанд. 20- риулж жилийн аль ч улиралд тариал- на. гэжс нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуулийн 8-ын «Вэ» ангийн. сураг" Н. Баярааг ярь? слахэд өвлийнХхээ амралтаар пийслэл хотод өвөөгийндээ ирсэп Хөвсгол аймгийн 7Каргалант сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 4-ийн «А» амгийн сурагч 24... Баяр- магнайд найзынх иь яриа догь с8- нагдаж, ОРДНООС ХИЙСЭН СУРВАЛЖЛАГА чи чинь эпэ тухай сайш мэднэ вэ? гэхэд Баяраа, юун -- Мэдэягүй яахав, Би” «Цэцэг, жимс, нєтооны» дугуйланд: суралц- даг лом чинь гэснээ, -- Намайг дагаад “яваарай, Үүү- нэас:бүр сонин юм үзүүлнэ гэв, Баяр- магнай, Баяраагийн хойноос мөр да- ган явсаар бэс нэг шилэпц дээвэртэй тасалгаанд ирэв. -с Хараач! Улаан лооль, усан үзэм, үхрийн түд ургаж байна! гэж Баяраа хэлэв. 1 53:33:31: 3830369Н38 мьлальльлальлетестетен байна. Энэ хугацаанд шог хараад баг : ачаа, 101 11171514 “а11цатар Оюун төгсөгчид ДОт, АЛТАНЦЭЦЭГ жэллллллэээлллллэллт льлльллалль лал ла ла лалльль. ла ла. ль. ль ла ла, ла, ль та. ль та тала. тэнд цэцэг жимс ургадгийг узэхэд сониц байна. Ходөо очоод пионерийн ордонд үзсэн энэ зүйлээ нөхөддөө ярихад найзууд маань та нарын хийж бүтээсэнд ямар их баярлах бол гэж Баярмагнай өгүүлэв. Гурав. ХҮҮХДИЙН УХААНЫГ ТОГЛООМНООС НЬ ҮЗЭВ Хүүхдийн ухаан хичнээн их 48- хаалжтай сэргэлэн байдгийг тэдний хийсэн тоглоомноос.нь үзэж . болд- гийг иионерийн ордны «Оюун сэтгэ- хүйн тоглоомын» | дугуйлангийнхны бүтээлээс үзэж явлаа. Дугуйлангийн- хан хийсэн тоглоомоо пионерийн зус- ланд дурсгадаг ажээ. Хот, хөдөөгийн олон сургуулиас хөлөгт тоглоом, хӨ- дөлгоонт тоглоом Хийлгэх захиалга ирүүлдэг. Нийслэлийн таван районы 15 цэцэрлэгт энэ дугуйлангийнхан өөрсдийн хүчээр тоглоомын булан байгуулахаар ажиллаж байгаа юм. --- Өнгөрсөн онд Завхан аймгийн Цэцэрлэгийн (Хүрэмт) зусланд тог- лоомын булан байгуулж өглөө, Нийс- лэлийн 1 дүгээр. дунд сургуулийн 5-ын «Дэ ангийн Д. Энхзаяа 50 ду- гаар сургуулийн 4-ийн «В» үангийн В, Монхжаргал нарын пионер сураг- чид «Оюун сэтгэхүйн тоглоомын» дугуйланд амжилттай суралцаж бай- на гэяс багш Д. Дариймаа ярьж бай- "лаа. МПС ордны дэргэдэх дугуйлангуу- дын пионер сурагчдаас хийсэн заг- вар, тоглоом, ургуулсан жимс тэр бү- хэнд тэдний хөдөлмөр шингэж манай найдвартай ирээдүй болсон бахархах сэтгэл төрүүлж байна. Д. ДАВААНЯМ : ЭЄэЕ3Е3Е3::28Ё --. Нисэх загварын дугуйланд авьласлаг “хичээллэдгийн нэг нь 15 дугаар су ангийн сурагч С. Тэгшээ юм. 5 сургуулийн 6-гийн «В» ангийн сурагч Б. Сүхбаатар аймгийн: Халзан суманд ам- дүрсээр уран -- 17 дугаар цгорсоц зун 5 хошуу малын ) сургуульд суралцдаг. “танхимын гадаад 1Оутай сайхан бэ, өвлийн хүй- пионер сурагчдын авьяас чадлыг зүй ёсоор Нарангэрэл, Л, Дан "ярин обулда иионерийн ордны «Интер-- хэлний дугуйланд идэвхтэй сурал: Ольалагиилд” ФЛЬТРТФЛЬ тала” 1эьчфлагчө ыг -эгчэгтйы ЛУЛ-г гэ эв ун гэтэж жсФЛЬЛФЛФ ЗеТТ-----э- далаад пцонек ргуулийн 7-гийн «А» сийлбэр хийх сэдэв. олж ЭсгЭЭ тандан хоёр нийслэлийн 22, БЬ) бодисын ухаан задруулагч, монгол, үндэсний тоглоомыг задлахын төлоо шаргуу тэмцээн 20- Тальлылалаылылылльлы тылы лага ль алаг тьг тылы льглылть тагтыг” Лав чаг чаг ачэгтагча/чьЬ ШИШ 1 хааситаүдацт нийн згааатттаатайинианцинийнинииииининиининининииин : Хүүхдийн зохиолч Ч. Арьяасүрэн баатарчууд та нарт зо- » өвулж «Далбаат онгоц» гэдэг номоо хэвлэлд шилжүүлжээ. Энэ Ц1763 В. Ч. Лениний хүүхэд ахуй цагийн үйл явдлаар бичигдсэн юм. Ус номноос нэг шүлгийг нийтлэж байна. өт АЖИГЧ ХҮҮХЭД Шиншээ цэцэг хумхилаа Шиврээ бороо орно гэж Бмнн- хэлнэ. адны цэцэг дэлгэрлээ. Харанхуй үүл арилна гэн: . Вояодя хэлнэ. Аятан хундага хумхилаа Айхтар салхи болно гэж Возодя хэлнэ. Өглөө дөнгөж босоод эн гс Өнөөдөр нар хиртэнэ гэм Володл хэлнэ. Шигрээ бороо орохыг Ширүүн салхи болохыг Навч уцахыг Урьдаас мэддэг Володля Угийн ажигч хүүхэд шүү. Байгаль дэлхийг сонирхдог нь Багачууд та нарт дуурнан шүү. УРАЛДААНЫ ДҮН Мопголын Эмэгтэйчүүдийа хороо, Уяаацбаатар хотын Ардын боловсролын хэлтсээс, хамтрай чийслэнийн хүүхдийн цэцэрлэгийн хүүхдайн дунд «Миний сайхай зэнс», «Миний анд найзууд» сэсэн сэдэвт гар зургийн уралдаан зар- лан явуулсан ом. Энэ уралдаанд їслал хотын (66 -цэцэрлэгийн гүхдүүдийн зурсан 600 гаруй бү- өснээс нэгдүгээр байранд 8, » байранд -18, 3- дугаар 11 хүүхдийн зурсап зу- Эьсьльльльльльльльсжльльльльльльлььлальсльсьсжсжлласн шин 7) 5! | ДҮҮГ | 29143481. ТОРОИР - Шин... зөвлөлгөө Хүүхдүүд ээ, хуз үсгэхиШтэй байлгавал г болдог. Харин гүй бол эрдэмтэн айдаг. Түүний н суулга, гэдэсний ХАлслсалслсллсльлал ВЭ лэлсӨллслслэлєхллслэлалслхль сс Төв иймгийн Баяндал гэр вутын дунд. сургуу. лайн 8-ын «Б» ангийн су- расч С. Эиктуяа уран иу гаралтын гайхамшгаар бүх ард түшний урлагийн үз яэгийн шагиал хүртжээ, С. бОДООШИЙН ис 1 гэрэл гвурш , :аа -цэвэр хурууны цэвэрлэж: мэргэ- тооцоолсноор хүний хумс- авсарт 800--850 сая ор- дотор хижиг, раг шалгарч, Монголын Эмэгтэй чүүдийн хорооны шагналаар шаг- пуулав. Шагналт байранд 28 хүү- хэд орлоо. Баатарчуудын гар зур- гийн уралдаанд «ирсэн бүтээлээр пь «Ард» кино театрт гаргасан билээ. үзэсгэлэн Монголын эмэгтэйчүүдийн хороопы ажилтан Ц. БУЯНТОГТОХ холВсхльласасасасасасйсальсаснслнсасллсласлысасаласнсыльлысаснн шарлах, цагаан хорхой, мөн ндээлүүлдэг өвчнийг үүсгэгчид олоп зуун саяараа агуулагдаж байдаг байпа. Эдгээр иян нь сараас, хоол хүлсний зүйлээр, арьспы шалбарх зөргээр дам шин хүний би орж. өвчлүүл- ДЭГ. Иймээс хумсны завсрын хи- рийг гүргэлж, авах буюу саван- тай халуун усаар тогтмол (сой2 дож) угаая: байвал пян услах болно. Ер нь хумсыг 8--4 хо ноод авч.бай. Тэгэхдээ лав авч болохгүй Хумсыг зорпулсан хайчаар пь авах тохиромжтой Сэвийг хуурайданж: мөлийлгөх “хэрэгтэй юм шүү. Н.ДАВААЦЭРЭН »овсьсьсюсь ьсьсьсьсьььсьь. л Бин йн л л л 3 3:3-2.3.5:Э.нэ лэл ээл сессссесеессссссссссссч -- Ах аа, ах-аа?7 гэсээр миний дүү мөчир барь- їцший- дүү яав? гэсэнд -- Ах аа, би өНоодор тоглож яваад этэ мөчрийг чихсан гүйн ирлээл, кугалчихааа. Одао!уу зүйл бодсоп бололто одов, Хойноос нь хуспы дэргэд оч лэн. боож байхдаа: -- Удахгүй эдедид, арнад цэцэг хуг4Лса!мө хад ээл: минь, Циг год 4 йВрхан эдгээдэг. юм гон ярунг байн 2 2 - “Сонгино дай, 10 дугаар сургуулийн 7-гийн «НӨ ангийн сурагч Л, ДОЁДКҮҮ 2 Өө БААТАРЧУУЛ. БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУХАЭД 5ОРИУЛАВ 4. “алталальльлальльльльльлальлалальла ал лчсалаласлсьльль л ллсльлнслссллт нпїйгээ яах вэ? гэж хэлснээ нөг ТҮмДү2 самбай аваад гарч 1 ) дотор ороод цэг ӨӨ эвээр пь нийлүү- 07 раа эсгэчикээд бай- ЦЭЦЭРЛЭГЧ. ХӨЁР онгол боооод 21, 3 цгээ. усаниа. : Өнхөр босоод Ээждээ. тусалиа, Хобулаа өлбээд Цүлгао тордоно. оуим !ї» хамта, Модоо тарийя., . Усилсан зүлэг иш» Гойхон погоорч "Гариг мод ин Сийхан ургахад Цэцэрлэгч охин гээл Элис ин охөөрдоно. Ашилсаг хүү гээл Лап-ин магтана. Ж. НЯМДОРИС ни Энхээ хоёрдугаар апгид суралцдаг юм. Нэг удаа зургийн хичээл дээр «Толь гэсэн сэдэвт сураг зурах бол-. жээ, Хүүхдүүд хурга тэвэрсэн жаал, шилбүүр барьсан хургачин, ишиг уг-- шин: байгаа хүүхэд гээд л дор бүр: тээ зурцгаана. 3 Энхаэ унага зурахаар шийдэв. Хэ сэг сурж байснаа баллачихаад Да- хиад л зурж кэнэ. ! --Үсэглэлийн номд байдаг унаса члнь ямархуу билээ? гэн: хэсэгкэд бодлоо. Тэгсиээ туулаййх шиг дэлдэн чиктэй, дэрсэн хөлтэй, цүдгэр гэдэё- тэй иг л горөөс шиг дүрс зураад уурга барьсан жаал хүүд упуулчик- лаа, Багш, сурагчдын сурсан 8Шф- гийг дараалан үзэж байснаа: --Алав, манай Энхээгийн зурсач “гээд инээмсэглэн, ДЭВТрийг нь авч эв. -- Өихээ!| Чи чинь ямар урчихаа вэ? -» Унага -- Унрагатай төсөө алга даа ! -- Тэгвэл адуу -с Адуу ногоон байдаг юм уу? гэхэд: хүүхдүүд ипрхийн. ниээлдэж, Эпхээ толгойгоо маажи зогсоно. -»« Чи унага үзээгүй ом уу? -- Үзээгүй багшаа, -- Унагыг чинь хүн-унаж. эдөэл: дэггүй том. Төр чинь чиний өлгий- Үү амьтан Ж тэй дүүгээс ялгаагүй шүү дээ. Лав, ээж, ах... иараасаа асуу! байгаад, эцэ зургаа ахий сайн сураад ирээрэй! . гэв, 152 яавал гоё унага зурах вэ?.гэж бод- соор гэртээ ирэв. Зургадугаар ацгид сурдаг ахыгаа гуйж байгаад гайгүй сайхан упага зуруулчихав. Ахынхаа вурсныг дууриалгаад зурлаа. Арайл адилхан болохгүй байв, ь «Цэвээн».бстой .гоё зурсан. байна лээ. Багш цамайг муухай зурж гэх болов уу?» гэж ганцаараа ярьсиаа: -- Аа тийм, арга оллоо! гээд нө- мынхоо савнаас хортой цаас гаргав... Ахынх нь зурсан аранзал зээрд унас.. га ч тэр аяараа дэвтэрт нь буучик-.. лаа, Дараагийн зургийн хичээл орд- ход бага пь Энхээгийн зурсан зур- гийг үзэв. 5 А -- Энхээ! Чи энэ зургийг яаж зурсан аргаа нөхөддөө ярьчих гэв, -« Багш аа| Би зүгээр л харан- даагаар зурсан. , 2 -- Хамаг учир харандаандаа биш ээ, Яаж зурсан арга чинь энэ байна шүү дээ! гээд хортой цаасанд хариаг тэмдэглэсэн хэсгийг заав. Энхээ юуч хэлэхээ мөдөхгүй. түүр нь чавга шиг уляайжээ. -- Тийм оз! Ви ахынхаа зурспыг хордуулчихсат том гээд ичсэндээ уй- лав. илЛх амьтай х, МАГСАӨ, ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН ЭГДСЭН РЕДАКЦИ ы, ховлан АЛ 91806 Д. Сүхбаатарын чэрээнких ,Улсын “ хөвлөлийн.. комбииатад Ү 1 Ц : Индекс--14130 МАХН-ЫПГ ҮЯА. ХЭРГИЙН. ТӨЛӨӨ ХЭЭЭЭД БЭЛХЭ!! “БАЯГТУН! дийн | СОНИНДОО. овон ҮҮНИЙ” ЦЕОЛЕТАРИ” НАВГНУГДЭГҮҮЙ!/ 5 хнилтан БИД, 0ШИНДО0... инээн зарнөөа 1 ХАР 4 27 -- Їи «Иноперийн үпэй» сөп "оо долоон жил аахиалап. улнулц Лхагна байна. Сонишихоо хууласаас ВИ. МАУ-ын торийн тагпалт зохиолч ма: (1209) Л, Түдэв, Ч. Чимэд, Ч. Лхамстрэн й МХЗЭ-ийн. пэрэмиаут: шагналт Д. Унэ 10 тон, Содпомдорж, нарын асохиолыг аэм- Зөвлөлийн соннк, тархан ушилаг” (0м. «Улаапй гоёл биш», «Ходолмор-сол жар- гал», «Бүхпийг мэдэхийг хүслээ, «Хүүхэд байгалийн похор» булапд нийтэлж байгаа зүйл болоп мопгол хэл, орос хэл, тоолы пүүр гаргаж байгаа. нь пиопер, сурагч. бидний улслан шалгалтандаа. болтгохэд їа- рын авлага. болж, байна. «їїпоперийн: үнэн» сонин бол пионер сурагч бидний дотим Зөв- логч багш мипь билээ, | «Ицолерийн: үнэц», сонины анхны ! дугаар хэвлэгдэн гарсаар 29 жил боллоо. э хугацаанд масиы хувьд хэд хэдэн үеийн їнонер «Инонерийн үнэц» сахиалан уншиас улмаар үзэл суртлын. хувьд эрийн цээнд хүрч МАХ, МХЗЭ-ийн эглээнд шилжин алгамхжаалсан. байна. Ннонер сурагчдад сориулж сонин, гаргах болсон пь манай сиа аас өосворийл залуу үеийн хүмүү: кил «сурлагын төлөө тавьж байгаа х анхаарал халамжийн тод илрэл ЦПионер: багачуудын хэвлэл бол МАХН, МХЗЭ-ээс сурагч бага- удыг Маркс, Лепиний үйл хэргийн оо ухралтгүй тэмцдэг, улс нийг- мийнхээ амьдралд идэвхтэй оролц- гс болгон сургу , пионерийн бай- эх оронч үз- пипитїцэц8цэтээтт йтййнйннтиинннг» эр, хүмүүжү тетарийн ин д српацнонализмын үзэл, ард түмний ХЭ ӨтїцВї9ЙйтТ ИиЭ НИ НННН. байнга. унших, сургууль номдоо сай- голоор суралцах хэрэгтэй, Долхий ертөл цод хүн ардын дээд эцаргалыг хангах цоммунист иийгэм байгуулах. үлэм: шїїн сайхан. төлөпийг хүн торолх- тоннд марцсист-. ленипист:. түүхийн пииинлэх ухаан анх хэлж өгсөн, Түүх бол онгорсон үеийн үйл явдал хүмүү- сийп тухай ерийн өгүүлэл ярианы хуримт., биш, харин хүний нийг- мийн балар эртний үеэс одоог хүр- тэл нь. судлах їийпнлэх: ухаан мөн. Түүх бол хүний ошийгмийн. хөгж- лийн зүй тогтол, хуулийг изэдэг ухаан, Ийм болохоор пом хэвлэл, 60- пин сэтгүүлд түүхийн сэдвээр байн байп өгүүлэл гарч, түүх судлагчдад авлага болох зүйл арвин тнийтлэгд- дэг нь аргагүй билээ. Налайх хотын 10 жилийн дун сургуулийн 7-гийн «Д» айгийи сурагч А, БОЛЛ жлэлааазххазлазхххЭээээээээ. шил Нийгмийн хөгжлийн хууль, түүний зүй. тогтлыг орон бүхний пролетари нарын аугаа их удирдагч, суу билэгт хүмүүс К.Маркс,Ф.Элгельс нар авх түрүүн нээж түүнийг дэлхийн хөдөл- мөрчдийл их багш В.И, Лепин цааш нь хөгжүүлэв, Марксизм /Лепнинис- мын суут бүтээлчид хүний нийгмийн хөгжил нь юуны түрүүнд амьдралын: - хэрэгсэл . хоол, хувцас, “орон сууц Зэргээ: үйлдвэрлэх” арга: барил, үйлд- вэрлэлийн багаж хэрэгслийн боловс- ронгуй байдал, үйлдвэрлэлийн багаж хэрэгслийг хэархэөп хэрэглэж, хэн эзэгпэж байгаагаас шалтгаална гэяс заасан. байна, Урьдахь нийгмүүдэд үйлдвэрлэ- лийн багаж хэрэгсэл ядмаг байлаа. Бас түүнийг цөөн хэдэн этгээд эзэм- шин, зөвшиж, үй олоцп хөдөлмөрчид тэр цөөл тооны этгээдэд дарлагдан мөлжигдөж байв, Социалист иййгэмД үйлдвэ тийн багаж хэрэгсэл 00- ловсронгуй болж, уг хэрэгслийг ний- эм хотлоороо эзэмшиж эрх тэгш,эл- хангалуун, аз жаргалтай амьдрах элолцоо анх бий боллоо, Энэ бүгдийг марнсист ленинист гүүхийн шинжлэх ухаан заан тодор- хойлов. Хуучин өнгөрснийг мэдэхгүй- тээр одоо, ирээдүйг зов төсөөлөхөд эц. бэрхтэй. Дэлхий дахины түүхэн хөгжлийн бодит явц, олон улсын Ха- рилцаа, улс орныхоо дотор болж бай- гаа үйл ЯВДЛЫГ ойлгож омму- иламыг Уу мсар игаар рангуу. лан түүхэн ирээдүйн төлвийг зов сайн ? Ши тулд түүхийн шинжлэх пайрамдлын үзлээр хүмүүжүүлэхэд үлэмж тус болсон байна, «Ппонерийт сопин манай орны бяцхан иргэ- н суртахууны талаар зөв зар- » хүмүүжүүлж сургууль, цио- байтууллагын ажлын шилдэг идэвх санаачилгыг хог на, «Пионерийн үнэп» с орны алдартай х гм төр, улс ардын аж ахуй, соб: үтгэлтний бичсэн зүйл эр- гтэп багш нар, мэргэжлийн сэхээ сургууль пинонерийн Ї прүүлсэц захидал гшмагт нийтэлж, сурагчдыг мэдлэгт дуртай болгон, сургу моор олсон мэдлэгээ улам рүүлж, ажил сурлагыг зөв. хосолж сурахад нь тусалж байг « Ипоне- эмийн үнэн» сонин анх хэвлэгдэн га- рах үеэсээ үргэлжлэн тавьсаар бай. ММ: ШИШ 2 эг урна Маркс-Лениний үйл хэр- өв хэзээд бэлхэн бай! гэсэн урна их учир утгатай байна. ицинианийшин «ИГ энерийн үнэн» сонины анхны эрхлэгчийн нэг ахмад сэтгүүлч Гэндэнжамцын Дэлэг гуай «Мон- голын хувьсгалт хэвлэлийн нийт- лэл үүсч хөгжсөн нь» гэсэн єэЭдД- вээр түүхийн ухааны : докторын зэрэг саявтар амжилттай хамгаал- санд мапай сонины уйшигч пионер сурагчдын чин сэтгэлийн мэиндчил- гээг дэвшүүлье! Г. Дэлэг гуай МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын «Засгийн газ- рын төв хэвлэл «Үнэн» сопины нэгдүгээр орлогч эрхлэгчээр ажил- лаж байна, Бид өнөодрийн дугаар- таа манай соннны уншигчдад хан- дээ Г. Дэлэг гуайн бичсэн «Нэгэн ухааныг хичээнгүйлэн урнаны тухай» гэсэн өгүүллийг , : 2 т нийтлэв 2 мынхаа өдөр тутмын 990 - - 3 Зо оралтгүй байнга су рталчилдаг сонин ШиИПЛИНШЦИШОИНООЦОНОЦОЮОЦОШЦЦЭРСГ лээ өргөн ашиглаж байхыг пно- згачууд та нартаа зөвлөх байна. 5 багач аа| Маркс, Эн- гельс, Лениний үйл хэргийн төлөө | хэзээд бэлхэн байж Маркс, Лениний сургаал шинжлэх ухааны ммуниЗ- мын онолыг гүнзгий судалж комму- «їшонерийн үнэн» сонин хэвд дэн тарахаасаа эхэлж Лениний үйл ї лөө хэзээд бэлхэн бай! гэж урналж байсан нь суут Лениний туй- тын хөдөлмөрч, асар нх мэдлэгтэй. өөртөө шаардлагатай, нөхөддөө Ха- мжтай, үлэмжийн даруу, хөдөлмө- їй төлөө чин үнэнчээр зүт- лладаг гайхамшигт чанараас болох арвин нх сурахыг уриал- хэрэг билээ. ч өөрөө, түүннй үеийнхэн ком- мын баяр баясгалант, гэрэл гэ- | үеийг үзэж амжихгүй ээ, тэр цагийн нялх балчир үе, 154 нийгмийн учир утгыг д тэр нийгэмд амьдрах гэж өөрийн зохиолдоо бич- Улсын хэвлэлийн комбинатьї/ сонины үйлдвэрийн мастер Б. /. чингомбо 23 дахь жилдээ «Їїг рийн үнэн» сонинг хэвлэж байна. «Пионерийн үнэп» сонины 29 жи- лийн ойг угтаж манай сонинг нэг. машинаар гурван өнгөтэй хэвлэх аргыг санаачлан үйлдвэртээ нэвт- рүүллээ. Энэ бүхэнд чинь пиопер багачууд бид хязгааргүй их баяр- лаж байдгаа илэрхийлж сониныхоо ойн энэ өдөр мастер ах Дэчингомбо гуайдаа баяр талархлаа дэвшүүлье. сөөло» удалж, на тогыг тас- гирлэгшгүн рхэм аз жавшаан л ц Ї үй эрхэ 1 їнс ямунист нийгмийг гардан бай- , тэр нийгэмд аж төрөх алдар нд, өндөр үүрэг хариудлагаа пїо- б өмөөр гүн ухам с заасан зүйл үнэ- ц тэр үедээ бага бал- ан одоогийн зөвлөлтийн пр- мыг Өөрсдөө гардан пер багачууд та нар ц х Лениний зөн би- сарч бие ан тэр үед нялх. их үйлст одооноос үүд та нарт ком- тэх хэрэгтэй, Шинжлээ низмын бүрэн төгс ялалтын төлөө сурч хөдөлмөрлөн «Пионерийн үнэн» 3 сонины ам хэлд орохдоо тунхаг- муинвмын сургаалыг гүнг ласан тэр гайхамшигт уриаг. л- Монгол: Ардын Хувьсгалт Над ралд хэрэгжүүлэхийн төлөө хичээн бодлогыг сайтар мэдэж авахын тулд тэмиэцгээе| БОЁЦЫНЫ 2 3 | Өнгөрсөн 10. хилийн” дотор олонхи маапь дээд сургууль тог- сөж, спортын “мастер цол хүртэж олон -арван-пионер сурагчдад мэр- гэжлийн хичээл заадаг багш болц- гоолоо. Мэргэжлийг маань үе аал- гамжлах өвөөгийн .дионерүүддэс спортын 1, 11 зэрэгтэй тамирчид 80 ны. тэмцээнд оролцож спортын 1 раруй, мастер арваадыг төрүүлж, зэргийн тампрчин болж билээ. Бид- алт, мөнгө, хүрэл медальтай та- пий тэр үеийп урай гимнастикийн мирчид 22 боллоо. | хичээллэлт тэмцээний амжилтын Ингэж биеийн тамир спортын "тухай. «Пионерийн үнэн» “сонїид үвтэгш мэдлэг мэргэжилд пнопёер оргепөөр “нийтлэж, пионер бидний: сурагчдыг сурган хүмүүжүүлэхэд урам зоригийг бадрааж, тамирч- «її сонерийн үнэнэ солин хайрийл пи мэргэжлийг сонгон эзэмших сайн туслагч болдог учраас .бид пионерүүдийн адил. «Пионерийн ирээдүйн авьяасыг тодруулан зааж үрэн» солийг эрхэмлэй улиг өгсөн билэп, “байдаг гэж ахмад пионер, спортын Сэ ! гастер Я. Туяаг-Д.Х эз/ Ч. Тийм ч учир «Пиолерийп үнэн». Длтанзала, Д: ,Сүренжер арын сопипг “бид эрхэмлэн” хүндэтгэж”. дурсан ярилцаж байхад манай сур- тархай узиших хэвлөлээ гай, үз” Байгаагч С. Бодоош сургийг “АВСАН 0М, 207 200 | їд өнөөгөөс 10: жилийн өм- нө хэрэглэлийн гимнастикийн анх- хЭМахүсж М----------ХӨД0ЛМӨРИЙГ ХҮНДЭТГЭЖ, ХӨДӨЛМӨРЛӨЖ СУРЬЯ ХӨЛӨЛМӨР-ЗОЛ ЖАРГА гЭ89нд “Ч 4 алины Нийслэлийн 38 дугаар бага сур» гуулийн. 9-мн «Аз ангид онц сурлагатай. С. : Энхбаяр сурдаг, Тэр ангийнхаа сурлагаар ХоО-», цорч юаа суг. рагчдад, байнга” тусалж, хичээ. лээ яаж давтвал сайн. ойлгохыг? зойлодог боло. хоор түүнийг ай» гийн. хамт олон нь ихэд хүндлэ- по. С, Энхбаяртай уулзахад, -- Би хичээл дээр анхааралтай суул: багшийн заасан болгоныг сайн ойлгол: авдаг, Тэгээд гэртээ хариад үзсэн хичээлээ заавал уй. шиж ойлголтоо бататгадаг, Хэрвээ огөоөдрийн үзсэн хичээл маргааш орохгүй гээд хойш тавивал олж авсан ойлголт амархан мартагда- ПИОНЕРИЙН СЭДЭВТ АЖИЛ Танхимд улаан бүчний эзэд цог жавхлант ппонерүүд эгнэн жагс- чээ. “Бүлгийн дарга «Ном, дэвтрэ: хайрлан хамгаалтя!» сэдэвт пжлын мэдээллээ авсны дараа: Бидний дотнын хэвлэл «Пио- нерийн үнэн» сонинд «Цаас яаж хийдэг вэ?», «Цаас яаж пом бол- БХУХУУХУҮХХЭХ ХЭХЭХЭ шини илийн СЁ мэ “за, хад хүрнэ гэж оддог, Тэгэхээр) одрийн хичээлийг өдөрт нь баттай ташин ни дог вэ?» гэсэн материал нийтлэс- 21, сард 81 дэвтэр гарздах Одоо энэ та- тэй юм. нийг та пар уншсан. лаар хэн юу ойлгосноо ярилцэя гэ- лээ. Бидний хэрэглэдэг модоор бэлтгэдэг. Цаас хийх парийн бүтдэг. техиикийп маш ажиллагаагпаас эхлээд дамжлага П0М00 дэвтэр номын цаасыг голдуу нарс, гацуур нь хамгийн энгийн гар ажиллагаанаас ини ээний сайн ойлгопол мартагддаггүй том, Пи ангийнхаа сурлагаар хоцорч лпаа: сурагч 2аргалсайхан, Баяр, хүү, Оюунчимэг, Доржханд ирт үргэлж, тусалис хамтарч хичээл дантдаг, Тэдэнтэй. дантлага хийх» дов номноос. уншуулаад. утгыг ин яриулах, хуулан. бичлэг хийлгээд зөгөөгөөр нь. йасуулах,, хамтарч тоо бодох зэргээр ажилладаг, Үү- ний үр дүнд тэдний маань сурлага сайжирч 11 улирлын. шалгалтаар амжилттай сурлаа гэж ярилаа.Гур- папжил дараалай онц сурсан Өих- баяр пионерийн: бүлгийн зөвлөг лийн даргаар ажилладаг. Тэр сур- лага, сахилга бат, ажил байдлаараа хамт олиоо үлгэрлэн хошуучилдаг юм. Манай ангийнхан С. Энхбая- рыпхаа жишээгээр сурч, ажилла- хын төлөө мэрийцгээж байна. 88 дугаар бага сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Б. ОЮУНАА жишээ- Ингэж ажиллавал хичнээн их цаас мөнгө ашиггүй үрэгдүүлж эцэг эх, сургууль, улсдаа зардал чирэгдэл учруулах нь тодорхой байна. Т:г ээр аав ээж, ах-эгт са хөрөнгө мөнгө рынхаа өр ! шингэ 1 Эр номоо ханр гам- тай, цэвэр нямбай эзэмших нь сУ- рагч бидний үүрэг юм гэв. ХАЙРЛАЯ Цавуунаас эхлээд химийн төрөл бүрийн бодис, уусмал хэрэглэдэг болохыг бид «Пиоперийн үнэн» сониноос уншиж ойлголоо. “Одоо- гоор манай улс цаасыг гадаадаас өндөр үнээр авдаг їюм байна. Тэгэ хээр бид дэвтрийнхээ тал хуудсыг ч яавалгамтай ашиглах вэ? Элдэ юм эрээчиж иоороглоод урис хаяад байвал їоу болох иэ? гэдгийг гаан бодох хэрэгтэй юм гэж гурап ту! дугаар салааны дарга М. Цогтгэрэ- лийг- хэлэхэд Б. Бадамлянхуа: - Би энэ тухай бодлоо. Нэг сурагч өдөрт дэвтрийн тал хуудас үр ашиггүй хаялаа гэхэд дупдисаар 86 сурагчтай нэг ангийнхны нэг өдөрт хаясан цаас гурван дэвтэр болно. Тэгвэл ангиараа 7 хопогт Бидний сурах бичиг, ном маань -гүйлдвэрлэлээс . гадиа цо мыг гүйлдвэрлэхэд ажилласан хүч, худалдаа тээвэр гээд зөндөө зар- дал гардгийг сониноосоо уншиж мэдлээ, Тэгэхээр би ном, дэвтрийн хээ булан аахыг үрчийлгэж нуга лахгүй, бах асгах юм уу, элдэв юм “эрээчиж цоохорлохгүй цэвэр эзэмшинэ, Уишиж байгаа номын дсыг иугалахгүй цаас хав ша. Сурах бичиг цэвэр їшвэл дүү нарт хэрэг болно. Тэгвэл эцэг, эх ч баярлана. Улс, үйлдвэрт ч тус- тай. Манай бүлэгт Н. Ою Тэцэг, М. Болд, О. “Жаргалмаа, Ц. Оюун, П. Мөнхсайхан нарын олон сурагч дэвтэр номоо цэвэр эзэмшдэг. Бид х! номоо мииць ! маань инииниининанийиииии” . Є”Э”Т” ар э | 4 р 2 ёоЛЭ Хүүхдүүд ээ| Та иар бодлогын өгүүлбэрийг дандаа л баахан уйтгар- тай нэгэн хэвийн үгээр бүтсэн байдаг гэж санадаггүй биз? Гэтэл заримдаа шүлгээр бичсэн бодлого ч байдаг том, Би та нарт В.,И, Лебедевийн «Хэн алгебрыг бүтээсэн бэ?» гэдэг момины нэг шүлгэй бодлогыг толилуулжл, Харин та иар бодож олоорой! «Гаахай сармагчинг хоёр хупаагдаад Баяр хөгжөөн болцгооно. Найм цэгийн квадрат нь Наадан, тоглоно, модон, Дотор ! Арпаи хоёр нь ойн чөлөөнд Агаарын сайхшыг шагшилдана, Хэдэн сармагчин байсиыг Хэлж өгөөч, надад!» Л.БЯМБАЯСАН 9 їгээ адил ном дэвтрээ цэ- вэр иямбай эзэмшинэ гэж пионер Одгэрэл ярив. Бүлгийн ажил дээр пнонёрүүд дэвтэр, ном, үзэгний тухай оньсого таавар таалцаж, «Хэн илүү ав- хаалжтай вэ?» тоглоом тоглолоо, 2 Тоглоомд хэн хожигдсон нь тус- -3 гайлан бэлтгэсэн сугалаа сугалж х ном дэвтрээ хэрхэн гамтай эдэлж 5, хэрэглэх тухай өөрсдийн сацал х бодлоо ярив. л Мөн пиопер А. Оюунсүрэн “АЧ «Ном» гэдэг шүлэг уишив, --. : Вс! -- Манай бүлгийн инонерүүд Су дэвтэр, номоо хайрлац хамгаалж 2 ашиглахын ач холбогдлыг бүрэй .|! ойлголоо. "Тэгэхээр дэвтэр номын 2 ажиллагааг долоо хопог бүр бүлэг, 25 салаагаар шалгай дүгнэж, ажилла. па гэж, нийслэлийн 10 жилийн кэЭЁ 33 дугаар сургуулийн 5-ын «В» 37 бүлгийн дарга Н.Оюупцэцэг пэмж Бэ хэлэв. (8) х Пиопер сурагчид аа! Энэ бүл- эс гийн жишээгээр« Пионерийн үнэн» сошийнхооО (мөргөл мар» гал» лаид нийтлэгдсэн зүйлийг салаа бүлэг, багаараа хэлэлцэж манай сопинд ирүүлээрэй! Н, ЖИГЖИДСҮРЭН Я Ал ХХ ХЛХХХХХХЭТҮЭЭҮТ «НАРТ ЕРТӨНЦ БА ХҮҮХЭД» Энх тайвныг Хамгаа: с Монголын Хороо, Энх тайвныг Хамгаалах Че- хословакийн хорооноос зарласан «Нарт ертєнц ба хүүхэд» хэмээх с9- дэвт зургийн уралдаанд 1200 гаруй хүүхэд багачууд оролцож 1500 ор- чим бүтээл нөмисс саяхан шалгаруулав. Нийслө- лийн, 33 дугаар дуид сургуулийн су- рагч Г. Ганбаярын «Зургадугаар са- рагч Ш. Цогхүүгийл «Даян дэлхийд тайван гүүн байр эзэлж БИСЧСУ-д явж ам- энх ирүүлсиййг уралдааны хү ДҮ Фу мандтугай!» зураг тэр- 7. ... - 27----шаад--, аймгийн төвийн лийн сурагч Батбилэг нарын бү уралдааны днияломт байранд шалга- рав. Төв аймгийн Батсүмбэр сумын 8 жилийн дуйд: сургуулийн Б. Базар- Дэлгэрцэцэг, УРАЛДААНЫ ДҮН 8 жилийн. сургуу- ү, А. Элхтуяа, Д. Дэлгарцогт, Д. Баян-өлгий аймгийн 1 гээр 10 жилийн сургуулийн Р.Саня- ллии, Говь-алтай аймгийп төвийн 8 жилийн сургуулийн А. Оюунчимэг, Дархижав, Тайшир сумын Ц, Тү- мөнбаатар, нийслэлийн 5 дугаар сур- рах болзол халгай. Нийслэлийн 14 руулийн |, Ганхулг, Г. Оюунмэд, дүгээр сургуулийн Б. Бат-өлзий, 18 зургадугаар сургуулийн Н. Мөихцо- дугаар сургуулийн 8. Хосбаяр, цаг, Ц, Эрдэнгцог, А. Оюунгэрэл, 11 Ц, Нэргүй, Б. Мөнхсоёл, 52 дугаар дүгээр сургуулийн Д, Энхболд, С. сургуулийн Р, Төгөлдөр, 47 дугаар Содбаатар, Д. Батсайхан, Л, Гантө- сургуулийн Ц.Батмөнх, 39 дүгээр мөр, ЇЇ. Баатарсүрэн, 20 дугаар сур», сургуулийн Б. Бат-онир, 11 дүгээр гуулий! Д. Болдбийтар, Д,.Томүү- сургуулийн Д. Яруужин, 22 дугаар жип, 22 дупаар сургуулийн Б, Мөн- сургуу: ийн 6, Мөнхбурам,Дөрноговь. гөн цэцэг, С. Очирбат, 24 дүгээр сур- гуулийн Н. Соёлмаа, 25 дугаар сургуулийн рэп, Э. Бүрэн» Д. Даваг В. Гүндалай, гү, 28 дугаар сургуу- лийн Ч. Хүрэлбаатар, 88 дугаар сур- гуулийн Н. Шинэбаяр, 532 дугаар сургуулийн С. Мандах, Д. Солонго, Пионерийп ордны зургийн дугуйлан- гийн Д. Уртнасап, Налайхын 10 жи- лийн Х. Ганбат, Дөрнөд аймгийн Дашбалбар сумын 8 жилийн сургуу лийн Р. Ганчулуун нарын 40 гаруй бүтээлийг Трага хотиоо нээгдэх өлөн улсын хүүхдийн явуулах зургийн эсгэлэнд ар шалгаруулав. Уралдаанд ирсэн бусад бүтэвлийг Мөнгольиг үр- чуудын зургийн ү ткүүлж, улмаар оролцуулахаар шийдвэрлэн. элийп Хорооны хүүхдийн | эсгэлэнгийн фондод шил цаашид, үзасгэлэтд 1 Нийслэлийн 23 дугаар сургуу. лийн 8-ын «В» ангийн онц сурла. гатам Ц. Гарамжав сурлагаар хөц- рөпсдод байнга тусалас сургуу, лайн хэмжээний олон нийтийн ажилд идэвхтэй өрөлцдөг тэргүү- мий сурагч юм. «Найрамдал» сурагч шуудан хорооны гишүүн Ц. Гарамжав сУ- рагчид захиалсан хэвлэлээ хэрхэн ашиглаж байгааг хяцаж тэдэнд зө8- лөдөг, Зиргийг Л. ЦЭЕШХОРЛОО с-- кХ төл арвижсан Баян талдаа цэнгэлтэй Буман сүргүүд сайн байна уу? Раатар малчин сайн байна уу 1 (Дуунаас) й вэээуь аа лаа лж Ф өснхөчжимчалхлуэлл АТ АЙЛ БИД АНГИАРАА илгээлтийн эзэд тайн өвөлжөөний долоон гарт нэгэц ангийн халууц ам оүл малчишц : зьдралын Хоёр дахь хавраа эхэллээ э, багштайгаа хориц тавуулаа с! рагчийн ширээгээ суурь малын бэлчээрээр солипи, хийж бүтээх, су рч мэдэхийн их хүсэл тэмүүлэлд бага Хан насаа хөглөн явиа, Үүрийн ца- гаан гэгээтэй ЦУГ саалийн хувин барг, сан, цагаач хормогчтой арваад охил тугалын хашаа руу наргиан наадам солоц явцгаах үеэр нэгэц хүү дүү- : тарган хээр морь эм ээллэн Хустайн даваа. өөд Хатируулав, Сайхь хүү бол Цэрэндоржийн Бат- сайхан байлаа. Булган аймг йн Сай- хан сумын найман жилийн дунд сур- туулийн наймдугаар ангийг төгсгөөд, ангиараа, Сайхан сумынхаа «Их эх- лэлт» нэгдэлд малчин болсон хорин дөрвөн хүүхдийн нэг Батсайхан би- лээ. Батсайхан адуунд хэзээний амраг длийн хэлсэн тан тэгээд Ч зуныхг унаж морь ая эрч 102) 1001 ИЛГЭЭЛТИЙН 9891 ишик мийн 21656067 мал өвөлжилт, 1Ийр хамса- ааа. Гар тэл таана хү- мүүлийн сорс 3000 їмяр: 880-аад вт хужир шүү, билээ. Хустайн арыг Шилсэн адуу тайван тайпа, Даа га, шүдлэн далантайгаа. мэдэгдэх Гэсэн аюмо ШИГ ЭНД тэНДо ТоНгочЧиН "аадаж адуучны сэтгэлийг баярлуул твтхэтэлжэшлвэвэллэллтэшжллиивелилэлииигэлиигэллижилЭ АГТЫН МАНААНД СЭТГЭЛ СЭРГЭНЭ тизмжлэлвлшлллэшллэллжилилллиллишлигшэвлилглэь на. Батсайхан, Дамба хоёр Хустайн арханд нэгэн бор толгой дээр энэ тэрийг хөөрөлдөн эг хэсэг суун. Тэр хоёрын ярина өнгөрсөн жил с гасан бор үрээг ын наадамд уях тухай, хул цагаан гүүний саарал даага тууж явахад сайварлаад бай- на. Лав жороо морь болно гэхчилэн дотроосоо ундран тарч ирнэ. Адуу дүүрч идэ «ЗАЛУУЧУУД, ТУРШЛАГАТАЙ АХУЙН ТАЛААР ТАВАН РИЛТ БОЛСОН МА/ БИЕЛҮҮЛЖ, (МХЗЭ-ийн бансан, л сурч энэ їэдээгүй одийд ид сандарч жил арай гайгүй, гэхдээ юм бас их байна гэг / Энэ охнны “цэрийг “Гоцчигдор гийн Цоэрэндоагорг тэдэг, Балихонг «Ленинч» аймгыйн -Банигонь “сулин цөгдлийн хоёрдугаар. орийлдын хоп чин, МХЗЭ-ийн -1920 “тоот илгээл- тийн эн юм Цэрэнд «яаг мха їөөт їнэлэг, сэдвээр рамм гарвкаад байна, тинм төө ээлтийн эзэн Царэв- боловс» дө. лэр роход өнгөрсөн л өд тээр ангид ичнээ сура 5 бүх шал- төжаа сайн дүнтэй өгсөн боя энэ ямьц 29 Эн аравдугаар ангийн шалгала өвөхөөр ЯаЛЧНЗЭРНДНЭ 2) ёа, Ч дан хичээллэж байна, хат ягагүй агаг Ч шаарддаг Миний х одиин Я. ЛУҮТҮЖАВ ст тиитиийттттойттт йїййн лт л л Л 1 ХӨДӨӨ ганганаля!: Хөх тэнгэрт ш Хөндий хооло! эрэглээ наадсан Алсын алсад уулс цэнхэртэж Алагхан цэцгү хээлэн жигдэрсэн ТИЙШ Хөдөө Хүлгийн жолоог залцгааая! Мал сүрэг тархан бэлчиж м ! гэрүүд цайран ярайсан 5, лыг мал бүрхэж Уянгалаг дуу бэлчээрт эгшиглэсэн Хөдөө нутаг тийш х, 887)87881! Х залцгаая! нь хадсан үлгийн жолоог Атар уудам саруул т Арм хүлгийн туурай Айраг сааль сав бялхаж Ажил хөдөлмөр дүүрэн өрнөсөн Хөдөө нутаг тийш Хүлгийн жолоог аалцгаая! П, СҮХБААТАР (Дундговь аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн 6-гийн Ч» ангийн сурагч МАЛ МАЛЛАХ ОЛОН ЖИЛИЙН ХАШИР АХМАД НӨХДИЙНХӨӨ ХАМТ МАЛ АЖ ЖИЛИЙН ТӨЛӨВЛӨГӨӨНИЙН ГОЛ ЗО- ЫН ТООГ 25 САЯД ХҮРГЭХ ЗОРИЛТЫГ ї 4 МАЛЧДЫН ЯРУУ АЛДАРТ ХӨ- ДӨЛМӨРИЙН ХАЛААГ ЗАЛГАМЖЛАН АВЧ ҮРГЭЛЖЛҮҮЛЭХ ХҮ нх хурлын тайлан илтгэлээс) ----- чин хүнд адууныхаа тухай ирихаис илүү амттай лриа үгүй ажээ, Нар дээр хөөрсөн хойно. Дамбыг горийн зүг. лвахад Батсайхан «Гї- даадын уран зохиол» гэсэн ном ор- роосоо гаргажс уншин, Энэ ангийн- хан мал маллахын хажуугаар есдү- гээр ангийн хичээл үзэж байгаа бо- лохоор малд ном авч явахгүй хү! нэг “ч үгүй. Тогтуухан өдөр малын дэргэд пом уншина гэдэг бас л нэг жаргал байдаг ажээ, Хустайн эхнээс тэдний өвөлжөө ил болохоор үдэш долоон гэрээс до- лоон гал улалаана. Бас дуу хуурын ал шөнө дөл болтол хангинана. Бүр сургуульд байх үеэсээ ангийн тус- гайлан бэлтгэсэн концерттой байсан шинэ болохоор түүнээ шинэчлэх, дуу сурах, бас заримдаа бүжиг ч явуулах нь нэг бус. Энэ ап- гийнхны «Шидэт хүүхэн», «Муурын байшин», «Үл мэдэх наран хотод аялсан нь» зэрэг олон жүжиг тог- лож 1970 онд орон даяар болсон --Би байг: аав ээжийгээ дагая: тал малчид болох дуртай Тэгээд ч зуны амралт, з зав чөлөө- өөр їнд ас аав, э тусалдаг байв Өнгөрө ил би сурагчийн х өвөрлөсөн к зайсан хонин о00-гаад төл- маллав. Сар саврын шал- ин болсны төл-халзан ху ргыг хонь тө- хойш 245 дүүрэн ня ж байна. Эн: малчин бог шалгалт гэж Їэлг гийн шал- Тэдний түмэн зам жиллах сайхан шүү ээр байна гэж Чимид- дорж сэтгэл дүүрэн ярьж билээ. ТЭМЭЭ УНАВАЛ Тэрэл зургийг судалбарыг урлагийн улсын үзлэгт шалгарч иайман мөнгөн медаль авсиыг ол- ноор мэдэх билээ.Майн баяраар түү- нээ ойр хавийнхаа суурь, бригадаар тоглож үзүүлэх гээд сүүлийн өдрүү- дэд хөгжим дуу бүр ч их болжээ, Манаатай шөнө уулам дээрээс нөхдийнхөө дуулж хуурдахыг сон- сож явахад адуучин болсиы хамар сайхнаар сэтгэл зүрх нь баясан ба- дардаг ажээ. й Ц. САНЖЖАВ Унцгөрсөн жилний хавар дэлгэр сумын дунд сургуулийн долдугаар ацги төгсгөсөн Чимиддорж шиг олон хүүхэд малчил болж «Бад- Ф рал» нэгдлийнх баян “сүргийн эзэн болсон. Тэдтий дотор хопь- чин С. Даваасуүвэн адухчин Б. 1- ид иар илгээлтийн азина цихные Хаа хавартай амжилт бүтээлээр дүүрэн золгож байна. Г. ДАГВАДОРЖ по" ТЭНГЭРТ ОЙРТОНО. М. МЯНГАНБУУ (Баянхонгор) » МОЛОР - ч 4 » (7) 09987507 4 їЭ222555948 дхэдтӨсээ ЇОНЕРИЙН ҮНЭХ-109 ХҮҮХДИЙН ГАР, ГЭРЭЛ ЗҮРГИЙН./ УРАЛДААН ДХ. Сүхбаахарын нэрэмжит МИВБ-ын 50 жил, отгоор (бэхээр) зурсан байвал зохино. пөөс 1974 оны 3 дугаар сарын 10 хүртэл «Иноперийн үнэн» гэсэн хаягаар хүлээн зєнлийн ойгоор гаргана, Утга төгс, Гадаадын пионерийн зусланд 19 тагнана. ойгоор Улаанбаатар хотод үзэсгэлэн гаргана. “ПИОНЕРИЙН ҮНЭН» СОНИНЫ ГАЗАР 1:311175111171571: ХАЛЗАН ЗУСАГ (ӨГҮҮЛЛЭГ) Хаврын нэгэн сайхан өдөр Атга дэлэн чинь чинэрлээ. байлаг. Хонины хашаанд 29- Авахгүй юунд голоо вэ? жийнхээ уянгалуулан дуулахыг тойго, тойго, тойго її би сонсоод гайхав. Хашаан дээ- уянгалуулан дуулиа. Би үг бү- үүр өнгийж харвал Ээж рийг тогтоож авахаар нх л мэ- Хөр нас хайллаа рийв. Хөхөө шувуу ирлээ Халзап зусаг, өэж бид хоёЁ- Хөх ногоо ургалаа роор удаан аргадуулсангүй. Хөхүүлэхгүй юунд голов Дуунд уярав бололтой хургаа тойго, тойго, тойго хөхүүлж эхлэв. Мал дуунд гэж аялсаар халзан зусагны хургыг хөхүүлэх гэж оролдсоор байна. Ээж ээ! Надад зааж өгөөч гэхэд - Миний хүү нааш ир! гэв. Ээж зэ! Та халзан зусагт 7: өгч байгаа юм уу? “эж намайг асуухад -- Тийм ээ, хургаа голоод уярдгийг би ингэж мэдсэн юм. Үүнээс хойш тэр болгон хүй мэддэггүй нэгэн шинэ дуу сур- лаа гэж өөртөө олзуурхан баяр- лаж явлаа. Хөр цас хайллаа Хөхөө шувуу ирлээ Хөх ногоо ургалаа Хөхүүлэхгүй юундаа голов? тойго, тойго, тойго гэжс гадаа гэртгүй аялж явдаг болов. Энэ дууны үг нэг л ер бусын ид шидтэй їом шиг санагддаг байлаа. энэ дуугаа хин хоолойгоо засаа) “Ангир шувуу ирлээ Агь бут ургалаа. шамшиклошэш8. тэшы2гшгигэсэтг-эт-2- СЭТГЭН «БОДОХ “ДАСГАЛ | ЁЭ - сонины ЗО жилийн ойг угтаж хүүхдийн гар, гэрэл эу зарлаж байна. Гар, гэрэл зураг сонирхогч багачууд ай өрөлцөхдөө орчин тойрны сайн сайхан, жаргалант хүүхэд багачуудын амьдрал, найрамдал, нөхөрлөлийг тусгахаас гадиа аравт баг, сплай, бүлгийн ажлаа гэрэл зургийн сурвалжлагаар тодорхой харуулиа, Гэрэл зургийг 18х18 хэмжээгээр хоёр хувь буулгаж хальсны хамт ирүүлнэ. Гар зургийг зургийн дэвтрийн хэмжээнээс төмгүй хар цагаа! «Ипонерийн үнэн» сонин, «Залгамжлагч» сэтгүүлд « ЗӨ» гэсэн буланд нийтлэж байна. Дүнг «Ппонерийп үнэн» социрхолтой гар, гэрэл Зу дөөрхн байр эзлүүлнэ. Үүнд: Нэгдүгээр байр тус бүр нэг. 4 онд амрах эрхийн перийн үнэн» сопины диплом. Хоёрдугаар байр тус бүр хоёр, дотоо- дын пнонерийн зусланд 14 хоног амрах эрхийн бичиг, дугаар байр 3, соёлын бараа, «Пионерийн үнэн» сонины Ди Хэхэ ээ г«Инднерийн унэн» тийн уралдаан Энэ уралдаанд Уралдаанд орох гар, гэрэл зургийг 1973 оны 4 дүгээр еарын 4- МХЗЭ-ийн Төп Хороо, авна. Ирсэн зургийг Пионерийн үнэн- сопины 80 диплом, Гурав- ломоор Уралдаанд ирсэн бүтээлээр «Пионерийн үнэн» сонины 80 жилийн Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МпБ-ын Төв ЗӨВЛӨЛ, ЖЭВЖЭЕ. Ж Эс ЭЕ Ж Ж Ж Эс Ээ Ж Эс ЭЕ Ж “СУРВАЛЖЛАГЧ» МРТУ Хорооны хүүхдийн тэвт- лгийн ла «Итоперийн 11 1н йн им Мнан «Гатигай сур- пйлжлагч» дугуйланг хичээллүүлж, бийна, | «Гантай сурталтлагчдын» | дугуйлангийн багшаар хүүхдийн а6- хиолч М..Чимэд ажилладаг юм. Ду- гуйлангийн сурагч 11, Уранчит: и бүтээлээс толилуульт, 22 / ө-үт ИГ ч, ГЭ ЭЭЖ БУД ХОЁР Өрдөнө хүү хайнад хүрч хоолой "» соосон. тул ээж ив, -- Орондоо хэвт, Эм авчирч огьс гтэй. «Апгийнхай маань. сургуулийн шатрын уралдаанд орох гэж байгаа. Ханиад хүрч, сайн “өдөр оролдоо хэвт! гэж, тушаал авч байх мөн таа- рав ад» гэж бодоод хойЖЛӨО пөмрөв, Энэ муу ханиадыг ганц мөчийн ДоО- тор эдгээдэг эм байдаг болов уу? гэж бодоод орондоо эргэж хөрөвсөөр нам ргийг уитжээ. / “АШатрын тэмцээн. их. өрсөлдөөл- бичиг «Пио тэй. болжээ. “Сургуулийн шатрын аваргыг гурван жил дараалан хам- гаалсан 10 дугаар ангийн. бурагч З0- ригоотой Эрдэнэ хүү аваргын төлөө өрсөлдөж гарлаа. Их танхим дүүрэн хүүхдүүд тэр хоёрын тавилыг амьс- гал даран сопирхож: хэй нь- хожих. бол? гэж тэсгэлгүй хүлээнэ. Дөчип таймдахь түүдэл дээрээ Эрдэпэ хүү. өрсөлдөгчөө хожиж энэ оны сургуу- лийп шатрын аварга боллоо. Хүүх- дүүд Эрдэнийн зүг цэцгийн баглаа барин гүйлдлээ. : -- Миний хүү ханиадтай юмсан. Зүгээр үү? гэж ээжийгээ олпы дун-/ даас хэлэхийг Эрдэнэ сонсоод, -- Зүгээр ээ, зэж ээ! Хариц би сургуулийн. шатрыг аварга болчих- лоо шүү дээ. гэж. зэж рүүгээ ухас- “ хийспээ сэрчихжээ. Ээж нь хүүгийн- хээ толгойг зөөлөп илж байв. Эрдэгэ зүүдээ хэлэх гэсэн боловч нчээд, - Ээж ээ. Манай сургууль шат- рын аварга шалгаруулж байгаа ямар гоё байгаа бол? гэхэд ээж нь нээрээ "тийм дээ гэж бодсон бололтой” -- Бие эрүүл бол юуг ч бүтээж болно. Өчигдөр чи ээжийнхээ үгэнд оролгүй дай цамцтай гадаа гараад байсан шүү дээ. Түүнээс болж ха- УРАН ЧАДВАР Улсын өсвөрийн үе, ндэрчүүдийн 1913 оны спортын гимнастикийн гу- рав дахь удаагийн аварга шалгаруу- лах тэмцээн пионер сурагчдын ам- ралтын өдрүүдэд спортын төв ор- дөнд боллоо. Хүч тамир, уран чад- варын тэмцээнд «хот, хөдөөгийн 18 байгууллагаас 109 тамирчид оролцож 4 хэрэглэлийц нийлбэр дүнгээр 18-15 насны охидоос Г. Сарапцэцэг (46 дугаар сургууль), Я. Тула, Б. Байга- маа (38 дугаар сургууль), 6 хэрэглэ- лийн. нийлбэр дүйгээр хөвгүүдээс С. Батхулг (523 дугаар сургууль), Л.Бат- 4 ниад хүрчихлээ, Ээжийнх нь чн гэж хэлэх нь хэзээ ч мартагдахгүй сэтгэлд нь шингэжээ. 3 Нийслэлийн арван жилийн 38 дугаар дунд сургуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч «Гавш- гай сурвалжлагч» ВР, Н.УРАНЧИМЭГ жаргал (231 дүгээр сургууль), С.Бал- раа (28 дугаар сургууль) 16-18 нас- ны охидоос Р, Лхамсүрэн (5 дугаар сургууль), П. Өинхсайхан: (хүнсний үїїлдвэрийн ТЇМС) Х, Өнхтуйа (24 дү- гээр сургууль), хөвгүүдээс Ц, Мэш, дээхүү (53 дугаар сургууль), Ч,ЖКар- галсайхан (24 дүгээр сургууль), И. гэмлэг шалгарч Дархац, Сүхбаата Батчулуун (02 дугаар сургууль), су- Гопь-алтай, ХЭТ МОВГЭрЛ рагчид эхний 3 байранд шалгарлаа,.. сурагчид бэлтгэл сайтай оролцлоо Байгууллагын. дүнгээр. «Хоөдөл- ЗУРАГ ДЭЭР Р.ЛХ: МСҮРЭН мар», «Хоршоололо, «Замчинө ний Манай: сурвалжлагч “ПИОНЕРИНП ҮНЭН» СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ- Ц, ДАШДОНДОВ, (Хариуцлагатай. эрхлагч) Л, БИЯМБАЖАВ, Н, ДАРИЙМАА, 0, ЖАМСРАНЖЛЕ, Д, МӨНХӨӨ, Д, МЯГМАР, Ц, ПЯНДАГ, Д. СЛНДАГДОРЖ, ЖЦХОРЛОО, (Хариуцлагатай парийн бичгийн ма Д. Сүхбаатарын нэрэмшиг Улсын хэвлэлийн. комбинатад | 111111 А--51171 Индекс--14120 Хи Ш Ю (зонэрийн:/ Байгүултс/ын Тєв . ЦУХӨЖ,хагиги 5. Уу. д ч С. ШЛ ад ? 30 дахь жилдээ онь нь ч эь. Лав чвчы. МА (1269) ! 1 уьльлльлль лыг ль ль ыла ла. л нь 6 18.8. 5358-43-48 54-58-14:8-18-4443-4-4-45. 5ьллы нь чь ыг лаллы | ХАВАР, СУББОТНИК П Хавар, суббоуник, хоёр Хамтдаа манайд хүрээд ирлїг | Эс Хаа манайд хүрээд ирлээ Хөдолморийн талбарт амжилт гэл Лениний оороо оролцсон «Их санаачилга». биднийг й 1 баясгалаа Хавар, суббогийг хоёр ХЭллэээзээээээээээээээээээээээаажааалыьан Сансар манай ирт систем, өддын аймгийг бү- ХЭЯД ”Ь багтаасан хлагаар гүй пх орон зай їом Эйэ хязгааргүй орчлонгийн чэгэй өчүүхэн хэсгийг эзлэх “44 мариы аймгийн мэг гариг Дэлхий дээр амьдарч байга мапай үеийн хүн сансрыг Уудмыг эзэмших талаар її! амжнлтад хүрч байна. 1957 оны 10 дугаар са рын 4. Энэ бол сапсар судла- зын эрин үе эхэлсэн өдөр топий сэт Ї 12. Энэ бол түүхэнд алтан тийц ї үсгээр бичигдэж хүн төрөлх- 10, А, : мэя дагуулыг хоөргөжээ. Ї 1 “ НГУЕН ТХИ БИНЬ БНМАУ-ын Засгийн газрыг урилгаар манай өрөнд найрсаг айлчлал хийж байгаа ӨВҮЧФ-ын Төв Хорооны гишүүн, БНӨВУ-ын Гадаад явдлын Яамны шшкайд Нгусеп Тхи Бинь тэргүүтэй БНӨВУ-ын Хувьс- калт түр засгийн газрын төлөөлөгчид нийслэлийн 14 дүгээр дунд сургуульд зочлов. Ханой хотын Чуван- Анагийн нэрэмжит дунд сургуультай шефийн харил- БНМАУ-ын Засгийн газрын. урилгаар манай оронд найрсаг айлчлал хийж. байгаа БНӨВУ-ын Хувьсгалт түр засгийн газрын төлөөлөгчдийн тэргүүн, БНӨВУ- ын Гадаадгавдлын Яамны сайд Нгуен Тхни Винь инис- “лолнйй 14 хүлээр “еургуулийн шионер сурагчидтай айгаа НЬ, “”уулзаж УЛИАТЛИХҮҮГИЙН авсан гэрэл зураг, 1973 оны 4 дүгээр сарын 11 Хөөрч догдолсон багачууд їД үүрд тэж, тэмдэглэдэг. Энэ өдөр Шин үлдсэн оп сар, одор 00, хийгээ тоїїро нисч өсөн хийж байгаа төдийгүй ЭХУ анх удаа дэлхийп хий- Энэ өдөр хүн төролхтоний мэнд бууж ирсэн билээ, Ин- ний гаригийн хүл мөрөө гар олон зуун жилийн турш мөӨ- гэж роөдсоор ирсэн хүс 1961 оны 4 дүгээр сарын удаа биеллээ оллоо, Зоплол- рын. с иргэн зоригт р! нисэгч, хөгжүү | Мапай- гари- Гагарин сансрын хү» гийп хүмүүс сансрын шин ПИОНЕРҮҮДИЙН ЛТхагйа Цүуйнйг гч дэд лийн! Үйл 10 мөн, гаргахаар шамдлаа. С, БАЗАРСАД Сариаас сарвид аллж Сансарт амьдрах бидний хүслэн Төрсөп өлгийнхөө. алтан бүсийг тайлж иилгээ. судалгаагаа їхийнхээ. агаар мандал бүрхэвч, шїї цайрлага, шинж чанарыг. цөөс авчран судалгаа їїй їхийн түү- Түтмэн гэрлийн хурдын замд Зийэш цойллоо с, БОДООШ юуны тай метр замыг туулас шин» ойрол эжилг: эпий маш. парийн,оргон аг явуулж үр дүнгээ эх дэлхийдээ найдвар ж байна. Түү- ) 4. хүр ам сарпы хөрс- | хийж га, бүтцийг иа- 1 гар гариг уруу илгээн үнэ- | Өнөө үед сарыг хол ойрын тэй. мэдээ материалыг цуг- (7 -7 ) ийнаас болоод түүний га- дуулу дарга дээр автомат статияГ тайлсаар байгаа билээ. Бид- хоног ЧИрхэг лдЛӨГГ сууна. ЭХ ДЭЛ буулган ШУУЛ мапай ах дүүг анх рамдалт Зоплолт Ддлалыг хош «Луиоход- хэмээх рлыг татаж бай районд цаатай тус сургуулийн багш сурагчид хүндэт зочдоо ах, дүүгийн элэгсэг халуун сэтгэлээр угтлаа. Зочдыг тус сургууль дээр хүрэлцэн ирэхэд БНИМ АУ-ын Ардын боловсролын Яамны сайд Д. Ишцэрэн, сургуулийн захирал. Г, Нацагдорж: цар угтай авч уулзав. Нөхөр Д. Ишцэрэн БНМАУ-д ардын боловс ролыц шинэ систем бүрэлд, эг ТОГТСОН. ТУХай Танил цуулав, Дараа ив тус сургуулийн захирал Г. Мацаг- дорж сургуулийнхаа ажил байдал, сурагчдын сурла га хүмүүжлийг талаар зочдод ярьж хичээлийн байр, апги танхимаар орж үзэхийг урилаа Нгусп Тхи Бинь тэргүүтэй төлөөлөгчид тус сур гуулийн. физик, хими зэрэг зарим анги танхимаар орж, сурагчдын хичээллэж байгаа байдал хоаата рын танхим, пноперийнц танхим зэргийг "үзэж су- рагчдын урлан бүтэлсэн зүйлийг сонирхов, Зочдыг сург їйн хурлын тапхимд орж ирэхэд пиоперийц шугам жагсаал жигдэрч Нгуеп Тхи Бинийг тус гуулийн хүндэт пионер болгоп улаан бүч Нгуси Тхи Бинь инопнер сурагчдад ха дээ: Намайг хүндэт пиопер болгосонд чин сэтгэлээ- сээ баярлаж байна. Юуны өмпө Та бүхэнд би Өмлөд Вьетнамын пиопер сурагчдын халуун мэндчилгээг дэвшүүлэхийг хүсч байна. Би иутагтаа очоод монго- лын пиопср сурагчид плаж суралцаж хөдөлмөрлөж байдгийг өөрийн орны пиопер сурагчдад тапилцуул- на. Мапай пиопер сурагчид, сурч, боловсрох, дайсны эсрэг тэмцэх хоёр үүргийг гүйцэтгэж їлаг юм. Би хүндэт пиопер болспыхоо хувьд манай хоёр оривгард гүмэг, ппопер багачуудын найрамдал. нөхөрлөлийг жүүлэхийн тулд бүх хүч чадлаа дайчлан ажиллах үүрэг авч байна гэв. 1 сургуулийн пиопер сурагчид, хүндэт зочиддоо оонт гимнастик хийж үзүүлэв, Нгуен Тхи Бинь тус сургуулийн хүндэт зочдын дэвтэрт сэт- гэгдлээ бичиж. үлдээгээд, сурлага. хөдөлмөрийн их амжилт гаргахыг тус сургуулийн хамт олопд ерөөв, Нгусеи Тхи Билнь тэргүүтэй төлөөлөгчдийг тус сур- гуульд зочлоход БИМАУ-ын Гадаад явдлыг Яамны орлогч сайд Д. Эрдэмбилэг, хэлтсийн дарга П, Цэ- рэппоодол: болол албаны бусад хүмүүс дагалдан япав, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ бүуйл: олон ОМНӨ ЭХ (ДЭЛ ёл г цоох гаригаас эхэлж 0 ї суда Дэлхийг хиймэл” дагуулыг ! ! | хооргосноор сая Дд : амуу. үзэн зов гаргалс чадлаа, Ма- түүний найр : ! най” дэлхийн. цорын ганц да- РИЙШ тодорхойлж байна. Моп ! | 1 | уул нь сар юм автомат станцыг Ангараг,Су- судалгаа ма- И най- гасан юм. Одоо Зонлөлтийн оөрөө байгаагаараа: оццлог юм. лвагч аппарат эрдэмтдийн г тэр» Н, ТҮГЖСҮРЭН мл уг гаригийн нууцыг |, ын бүхол ололт амжилтыг улс ардын ахуйд шууд нэвтрүүлж 1 | 1 їмьдарч байгаа эпэ үе | 1 ї (МУИЄ-ийн багш) : | ПИОНЕРИЙН САИН ҮЙЛС ГАЛЫН ДУНД (Болсон лидал) ЗєлРГЛ 1973 оны 8 дугаар сарын 8-ны өдөр. Ойролцоо хашааны иэгэн гэг рээс боон гал улалзап байх нь Эр, дэнэхүүгийп нүдэнд амнаасаа гал соцруулан ирж япаа аймшигт амь! тан мэт сүртэй харагдсан ч сэтгэлд айдас торсөнгүй. Харип гэр дотор уйлалдаж байгаа хүүх ийг авар» хаар ухасхийн орлоо. Шшишипгийн дэргэдээс. хоёр. жаалыг “шүүр?! авч гараад түр амсхийх гэтэл ша таяс буй гэрээс бас пиэг күүхэд уйг лах нь сопсогдлоо, Зорнг шентрал- гүй эргэж ороход нь галын нөөлөг пүүрий нь долоож байсан ч орон доогуур шурган цахалиг бай тал хниыг татвас гаргаад: рүү “алхав. Энэ! бяцхан: баат: хүүг үр хүүхдээ авруулсан/ баатарын районы 8 дугаар їн ны харлах эцэг Х. Самбу, “Должии цар төдийгүй узсэн, дуулсан хэц талархаас байлаа. 3 “Нийслэлийн 50 дугаар лийн 8-ын «Ао ангийн сурагч Б барын Эрдэнэхүүгийн эрэлхэг үй үе тэнгийнх ць олоц мянган пер сурагчдын К1С бахар: ш.ЭХххххххххХххххххуххххэххххэххэҮҮух хэллслслалллс боолт Лальльлалальла ла льльльлалалль ла лалала ал х3.:5. “ДУНДГОВЬ” АЙМГИЙН ӨЛЗИЙТ СУМЫН 4 ЖИЛИЙН СУРГУУЛИЙН ПИОНЕР, СУРАГЧДААС ЗАЛГАМЖААГЧ 111 ЧУУЛГАН, 30-13 Х-ИХ НААДМЫГ УГТАЖ МАНАЙ ОРНЫ ПИОНЕР, СУРАГЧДАД, ХАНДАЖ ГАРГАСАН. УРИЛАГА ФАШИЛМЫГ ЭСЭРГҮҮЦЭХ Зо ЛЭГЭЭ-Эижнэчлэшшэшжииниажийтхимйалииихэн ӨДӨРТ - рийн Байгу ласын Төв Зөв- лөлийн Ү бүгд хурлын шийдвэрийг хэрэгжүүлэн биелүүлж инонер су- рагчдын «Залгамжлагч» ЇЇ чуулган, ДЗО-ны Х нх наадмыг сурлага, хө дөлмөрийн өндөр амжилтаар угтах нь пионер бидний арниун үүрэг мөн. Өсвөрийн Сүхбаахарчууд бид 4. Сүхбаатарын арцун гэрээслэл, їно- нерийн баясгалант тангараг, чин эр- Д.Сүхбаатарын: цыг эзэмшигч»-дийн тоог 2 дахин рын боныг хүртэл «Империйлиамын нэрэмжит Мон- цэмэгдүүлж, дунд ангийн сурагчдын эсрэг эй санааны ийгдэл, энх тай- голын || Иноне-./50-нас доошгүй хувийг соёлч мөхөр- лолийн хөдөлгөөнд хамруулиа. З, «Осворийн: сэргийлэгч» бүлэг ажиллуулж, хэв журмын зөрчилгүй хамт олон болио. 4. Сумынхаа” ХАА-н нэгдлийн Дэрт бригадын Лувсан ахлагчтай суурийг шефлэн авч үлгэр жишээ- 88: тохижуулна. » МАА-н ажлын танхим бай- туулж, малчдын залуу халаа бүл- гийг ажиллуулна. ванг найрамдал, нөхөрлөлийн төлөө» гэсэн. уриан. дор явуулахаар зэрлэснийг байртай хүлээн авч, империалиам, колопичлол, түрэмгий- лэгчдийн эсрэг тэмцэж байгаа ард түмнүүд, түүний өсвөр үсийнхэнд зүйл бүрээр тусламж үзүүлэхэд бид бэлхэн байгаагаа илэрхийлж байна. Өсвөрийн Сүхбаатарчууд аа! Пионер бүр байгаа бололцоогоо ашиглаж, «Залгамжлагч» Ш чуул- шийд- Францип цоммунистуудын «1Оманите» соницыг олон түмний дунд гарамгай сурталчлагч өсяө- рийн коммунист Даниель Фери 1962 онд Алжирт явуулж байсан дайныг хилэгнэн дургүйцэж фа- шизтмын эсрэг олон түмний жаг- саалд гарамгай оролцсон учир дайсны гарт хөнөөгджээ. Энэ хүү- гийн чин зориг, шударга тэмцэл, ган, ДЗО-ны Хо их. наадмыг угтан л халгдал сурлагд хөдөл өрийн их амжилт, мэлзэлдээ үнэнч байж, эх оронч ин- 6 Пионер бүр алдагд териационалч үзлээр хүмүүжин орон ашиглан нийгмийн тустай хөдөлмөрт бүтээлийнхээ дээжээр бэлэг барьц- бүрийн өсвөр үеийнхэнтэй эв санаа оролцож хөрөнгө хуримтлуулан гаал! нэгтэй байгаагаа илэрхийлэн манай Бьетиамын шионерын ордон, үндэс- Пионер сурагч орны аз жаргалант өсвөрийн бүх ний баатар Нгуен Ван Тройн изрэм- Нэгдүгээр бүлгэмийн ыг төлөөлж, зөвлөлийн пионер сурагчдад Хандаж уриалж окит хүүхдийн эмнэлэг барих олон дарга Ш, ОЮУН доорхи “ҮҮРГийг авч байна. улсын фондод хувь нэмрээ оруулиа. Сурагчдын зөвлөлийн дарга 1. «Залгамжлагч» 111 чуулган, т. Бид сурлага хөдөлмөртөө ам- Ш, МӨНХБАТ ДЗО-ны Х их наадмыг угтаж 100 хувьтан пионерийн бүлгэм болж онц пионерийн бүлгэм болио, сайн сурлагатны эзлэх жинг 40 ДЗО-ны Х их наадмыг БНАГУ-ын 5--ын хувьд хүргэнэ. нийслэл Берлин хотод 19783 оны 7 2. «Номын сайн нөхөр», «5 он- р сарын 28-иаас 8 дугаар са- жилт гаргаж, аймгийн. тэргүүний Бүлгийн дарга г.Өөлзинцэцэг «А» ангийн сурагч онц сурлагатан Б.НАРАНТУЯА хорь гаруй сурвалжлага, сана т сэтгэгдэл. Эхээр шаардуулалгүй өөрөө л хийж зан- їи шїїх хэрэгтэй гэж, Мягмарт зөвлөл: бай- төвийн 8 жилий дунд на, Энэ мэт сонирхолтой бичлэг. олпыг 8-ын «Бэ -а! сурагч Б. уншигч багачууддаа танилцуулж болох гай. социны ы 11 дү- байна эт цагаа г ! ? рїї» гэл «Эрхийг сурахаар бэрхийг сур!» ма» Ї овлосоц юм. Энэ бич. най солины гї зилд идэвхтэй орс : Халуун усанд орох гээд дугаар | сонирхолтой бичлэг нийтлүүлсэн су- їг суухдаа ч орос үг цээжилж су рагч Б. Сувд, Н. Ба 1рсайхан, идэвхтэн үдлэх, дүрэм тогтоох эргээр сурвалиглагч С. Бааарсад, Б. Магсар, 1 энгөрүүлбэл чи 1. Р. Чүлтэ їсүрэн, Хэнтий аймгийн тө- санаа угааж вийц 10 жилийн сургуулийн б-гийнц «А» үйлийг ангийн сурагч Н. Оюунчимэг, Баянхон- гор їгийн Галуут сумын 8 сурва загч.С зийн хичээлийн: эрхлэгч Д. Да МАНАЙ СОНИНЫ БАГА. ХУРАЛ рсад «Х хичээлдээ зс ирэв гэ- цэрэв, Ч, Нямжав иарын олон идэвхтац рвалас сурах бичиг, хи- бичигч партаа сонины зөвлөл талархаж тээлийц хэрэг: ааж авчраагүй, хи-. байна. 3 ЗЭ цэрыин ДАН ХН ЧЭМШД даа шсЭр, Дунд дүнгийн цаана дутагдал байдаг! «СУР СУР, СУРСАН ДЭЭРЭЭ 3 40 ЛЖАНт ХЭД ӨМЧЛӨЛ ЭГ " Онц, сайн сурахад саад болж байгаа УР!» шаРЭЭндарсцЙГЛ . шлОлжа зо дутагдлаа илрүүлж сайн сурлага, хүмүү- є В.И. ЛЕНИН. м ЧЭ НЭЭХ ГЭ түү5 нь ыы, Ь ЛН Ой, Ч" Б жилтай сурагч болоход чинь манай. со» ёс Т маВр: ын аг Элрхү їу УрАВАН иины « Би ямар хүн бэ?» тэсэн дараа- ЁР БЭ 35 оны Сасалмдутал- ЭЛИБЛЫЛ 5 Үс” чийц бага хурал тусална. Энэ бага х Хүүхдүүд зэ Эг2:0НЫ /НАММДУГааВ- 1 "ХЭэБЕнрилЭЭсэн ч9- лыг бид МАХН-ын Төв Хорооны 1 бүгд Яагаад онц сурахгүй байна вэ?» Б5 1! яагаад даалгавар хийсэнгүй хурал, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ҮП ургадугаар ангийн сурагчийн 34- вэ? бүгд хурлын шийдвэрийг пиопер сурагч- ар бид сониныхоо бага хурлыг нээ -- Мартчихсай, » дыц амьдралд хэрэгжүүлэхийн тхад лзэ. Энэ захидалд зургадугаар -- Даалгавр 1 р | тэмдэглэж авдаг уу уулах гэж байна. «Би ямар хүн бэ?» їд оицо Су- -- Үгүй. Зүгээр л цээжилдэг... : : сонины бага хурал бол «Эрхийг сура- зшгийн учрыг и хуваарь бий юү? мо үринанй 4 2 хаар бэрхийг сур!» бага рлын. утга энултаас үзвэл сурагч банааг улам гүнзгийрүүлэй үргэлж- тдээ базаахгүй байх нь аргагүй. ҮҮЛЖ: байгаа юм, Ппонер, баатарчууд, гаа ( ! багш сурган хүмүүжүүлэгч, пиолерийп Хүйн аймгийн. төвийн 10 иашлийн сур... УЛИРДагч нар манай сонины. дараагийн гүүулийн 4: Б» їйн иионер,-Н дугаараас явуулах бага хуралд дэн тэй Баяр Ахан «М й. бодоход пионер оролцоно гэдэгт бид найдаж: байна, хүн тэрийн даалгаврал багш, эцэг, Утга зохиолын ажилтан боллоо БАЛТОН. НУУРЫН ХӨВӨӨЛД эзих тайванд Дуртай ариун сэтгэл дэлхийн өсвөр үеийнхэнд зориг баатарлагийн дууриал болсон юм. 227-222/7773 эдэ ЗЭВҮЭЭРЭГ сийн Эрүүлийг хамгаалах уллага 1948 оны 4 дүгээр са- рын 7-нд байгуулагдав, Энэ байгуул- лага нь 186 орныг өөрийнхээ эгнээнд нэгтгэж байна. :к БНМАУ 1982 оны 4 дүгээр сарын 18-нд ДЭХБ-д элсэн орж билээ, 1973 оны 4 дүгээр сарын 7-нд ДЭХБ-ын 35 жилийн ой боллоо, 4 ЗХУ-ын порт яруу) найрагч Демьян: Бедный (Ё,А, Придпоров) 1883 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд төрсөн билээ. Демьян:-. Бедныйгийн.. Октлбрийн хувьсгалын өмнө бичиа: байсан хо- шин шог шүлгийг нь «Шог бомбог» гэж хүмүүс нэрлэдэг байжээ, Демьян Бедный ард түмэнтэй ямагт хамт байж социалист урлагийг бий болго- хын төлөө идэвхтэй тэмцэж байв, «Правда» сонины хуудаснаас яруу найрагчийн хувьсгалт дуу хоолой нэг биш удаа цууриатаж намын үнэн | үгийг олон. түмэнд хүргэж байлаа, | Түүний «Үдэлтө, Барон, «Вранге- | лийй тунхаг» «Моммунистуудын марь | сольез», «Төв гудам шагай | лал В, И. Лениний тухай утга улигын | шүлгүүд нь олны талархлыг хүлээ-. жээ икийн нийгмийн нэрт зүтгэл. |. игчин. дуучин Поль Робсон 1898 онд төржээ, 7 Гимиаз болон дээд сургууль төгс- сөн хууль цаазны боловсролтой. Гэвч драмын жүжигчин, дараа нь дуучин болсон юм, Нэрт зохиолч Шекспи- рийн эмэгнэлт жүжиг Отеллогийн рольд төгл( сан ажээ. Мөн негр. сонгодог хөгжим, зөвлөг мийн зохиолчдын дуулдаг юм. Робсон өөр жигчин, дуучны авьяасыг эрх зих тайван, улс түмний нөхө төлөө зориулжээ. Тийм ч учраас 1950 онд олон ул- сын энх тайвны шагнад, 1952 онд «Улс түмний хоорондын Энх тайвныг бэхжүүлэхийн төлөө» шагнал хүрг- жээ, Поль Робсон ЗХУ-д олон удаа чилж байсан юм. Ч, ЦЭРЭН. С. ДАМБА жү- чөлөө хэхэхэхэ ххххххххэхэЭхэээээээээ зээээхээхээээээээээЭхээээээээээээээээсэээээээээЦэээС. , Унгар-Мопголын ард түмэн эртний түүхийн хол-5 боотой. БНУАУ, БИМАУ- хоёр 1950 оны хоёрду- 1! «1 ї Үр ( болол МРТ гаар сард дипломат харилцаа тогтоосноос хойш 4! 2 ) . гүү Хүүхдүүд ээ! Та иар дэлхийн, гаарын зураг дээр. худалдаа, соёлын өргөн харилцаатай болсон, Г) « р пай тий, тэнгис. далийгалр бишгүй л алддаг. шүү . д 0! тээ, Тэгэхээр та иар 93030 хавтгай дорволийн нил -- Бид өнгөрсөн жил БИУАУ-ын Балтон зуурын 5 ї р дэпсгар: Мутагтай, 10347 манган. хүн амтай пцонорийнг зусланд амарсан, Энд олон орцыг хүүх дор яеданн : ! ор цийс їр улс свроп тийд байдгийг. сайн санайг авгай, дүүд амардар, Бц тэдэнтэй” тэр дундаа унгар УУ ) ! 9 р р! /ца- бол социалист, их-гэр бүлийн лаган тэгш гон дүүдтэй ойр дотно танилцсан. 1: цїдонд Ц ери ) їн ииүүн БНУАУ-юм, Пийслэл нь 2-сал-хүнтай Бу 4 Й ! : | Ц.1 ахлагчтай л ешт хот. Уул тал хосолсон энэ орны тухай боддог Салхац унгарын ард түмэц, Цациамын дарлалаас ярьж лцонер « «Да иг хари! баг, 41 од цэйхар Дунай, Нарпатын сүрлэг, уулс, тунгалаг: чөлөөлөгдсөний 28 налийн ой мүдсэ ээ Ка. Өс .: зүгээ) ургуулш 411 уст үлэсгэлант Балтон нуур ондиий нүдэнд үзэгдэн одроор нь би унгарын олцман найа чартаа 0 мӨэНЬ килз «Д» апгийн Д.Батор| сугэлд ургадаг. гомс аахидал явуулсан, Унгар майл харын 9 нєрийн үнэн» сони- ахлагчтай «Цанахүүт блг : байр бол бидний баяр юм гэж өнгөрсөн Жил 5 Иш анхны эрхдэгчийн нэг «Анхаалж самаагай ) МЛ аЛЫ ЦЭЛ АЛ ТЧүЖыл У-ын иноцерийн зусланд амарсан 5 түүхийн ухааны доктор Г: сорьж «Цанахүү би! » ныг ШОН ӨЛ Ал ИЛ ОРЛНИЛОНУЙ ҮҮ дүгээр. сургуулийн наймдугаар ангийн сурагч Ч Дэлэг, Монголын -саэт- АСК-ын тэмцээнд. түрүү 8 )0 : готоп. өгүүлэр, : ! 5 Зөргнүй нил ЧД, МАНАН СУРВАЛЖЛАГЧ | ......«««.«хччхэхххххэхээхэлхлууэууүлҮүууууулулүллэллээлэлэлэл/ мэоссссссЭЭ5э (12111! х оч үрийн хөөрдөг инсдэг Т Їн Саяхан. хуралдсан. МХЗЭ-ийн "Гов. Хорооны 11 бүгд хурал дээр МА ХИ-ын Төв Хорооны лс төрийн Товчооны гишүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч дарга Д.Майдар, залуучууд өсвөс рийн үенйнхний толитехиикийн мэд- лэгийг дээшлүүлж, тэдэнд орчин үсгїйн аїшижлэх ухаан техникийн ололт амжилтыг сурган хүмүүжүү- лэх зорилгоор хот суурин, аймаг хо- дөө орон нутагт залуу техїйкчдийн салбар станцыг байгуулан ажиллу лах талаар тодорхой заалт өгч, ирээ- дүйн мэдлэг чадвартай инженер зо- хцон бүтээгчдийг бэлтгэн гаргах аж- лыг одоопоос эхлэн зохион явуулах нь зүйтэй гэсэн билээ, Ж: Өсвөрийн техпикчдийг техпикийн дугуйланд суралцуулан, тэдний бү- тээлч ажиллагааг хөгжүүлэх зорил- гоор залуу синкчдийн төв станц 1970 онд байгуулагдан ажилл гаруй техиикийн ду жилдээ 10 лангаар-200 гаруй өсвөрийн үеийнх- г суралцуу техник сопирхог- чийн мэргэжил олгож: байна. Одоо өсвөрийн техийкчид радио техникийн дугуйлангаар, янз бүрийн хүчин чадалтай өсгөгч цахилгаан хөгжим, цахилгаан техиикийн дугуй- лангаар усан, салхин цахилгаан станц, нисэх хөөрөх загвараар төрөл аппаратаас «Хайрт хүүхдүүд ээ! Атомын шинжлэх ухаан тєх!ї ийн аугаа их хуны най үед ицопер сурагчдын өмнө хүн төрөлхтөний хуримт/ Їг эзэмшиж цаг имагт сурч боловсрон хичээлийг үйлдвэрлэлийн ходолмортэй салшгүй холбох харагтай гэсэн Ле палтгүй биелүүлэх иэц чухал зорилт тулгарч байна» - эрчим хүчин, сансрын инслог, галын эрин үе болсон. маг лсии мэд- її гэрээсийг гуй- МИПБ-ын 40 жилийн ойн хурал дээр 10. ЦЭДЭНБАЛЫН «элсэн. үгїээс, ЗАЛУУ ТЕХНИКЧДИЙН ОРДНЫ 0ДОО БА ИРЭЭДҮЙ тт-гг------тг--тгг-с1-П----!“!Пү!1Пү|2Пү12с11П-?П|!П-!Г!с111---------Пф гадиа радио удирдлагатай загвар зохион бүтээж, машин механиамын техийкийп дугуйлангийнхан урал- дааны авто тэргэнцэр, салхины хү- чээр хөдлөх хөдөлгүүрт тэргэнцэр зэргийг зохион бүтээж байгаа нь багагүй ахиц юм. Залуу техпикчид олоп улсын дэв- жээп дээр орчин. үеийн шин? ухаац-техцикийн мэдлэг, техникийн бүтээл, техникийн спортын чиглэ- лээр багагүй амжилт олж байна. 1970 онд ЗХУ-ын Харьков хотноо болсоц инсэх загварын тэмцээнд өсвөрийн техиикч Аварзад хугацаат нислэгээр хоёрдугаар байр лж згөпгөн. медаль, "өсвөрийн техпикч Гайбат, Эрдэнэ-чулуун нар хурд, агаарын тулалдаанд 4-5 | дугаар байр » байсан бол 1972 онд 10гос. ав улсад болсон өсвөрийн тех-” инкчдийн зохион бүтээх авьяас шал- гаруулах тэмцээнд өсвөрийн тех- никч Баяраа, Төмөрхүү, | Цогбалр, Цогтоо нар алт цэг, мөнгө хоёр, хүрэл хоёр бүгд 5 медаль эх орон- доо авчирчээ. Одоо өсвөрийн техиикчдийн никийц мэдлэг, техникийн бүтээ- лийн тэмцээн жил бүр явагддаг уламжлал тогтлоо. Энд манай өсвө- рийн үеийнхэн шилдэг бүтЗ2элээрээ оролцож байх болно. тех- Манай нам, засгаас залуучууд, өсвөрийн үеийнхэнд удаа дараа ан- хаарал халамж тавьж байгаагийн бас нэг тод илрэл бол 1973 оны хоёр- дугаар сарын 25-нд залуу техникч- дийн ордны барилгын суурийг МА ХН-ын Төв Хорооны .У? төрийн Товчооны гишүүн, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч ДИИ тТОПт станцыг - 4 » дарга. Д.Майдар, ЗСБНХУ-ын Сайд париын Зөвлөлийн өрлөгч дарга Ч. Г. Нопинов, МХЗЭ-ийн Төв... Хорооны нэгдүгээр, парийн. бичгийн. дарга. Ч. Пүрэвиан пар болон аалуу техиинче анх санаачилж байгуулсан. А. И. Цэдэнбала-. Фила- това парын хүндтэй хүмүүс баяр ёс- лолын ,байдалтай тавьсан явдал юм. Залуу техийнчдийн ордон иь. аа- луучууд, өсвөрийн үеийнхэнд поли- техникийн мэдлэг олгох тов уурхай нь болио. Энд техинкийн төрөл бү- рийн 20 гаруй лаборатори, кабинет, цохион бүтээх товчоо ажиллам ӨсС- вөрийн үеийнхний сэтгэн бодох, 20- хион бүтээх үйл ажиллагааг хөгжүү- лэхэд чиглэх юм. . Залуу техиикчдийн ордонд жил- дээ 2000 орчим залуу техникчид төрөл бүрийн техпикийн мэргэжилд суралцаж сонирхогчийн мэргэжлээр, үнэмлэх авпа. Мөн энд шинийг сэдэн санаачлагч залуучууд, өсвөрийн үеийнхний техникийн бүтээлийн үзэс- гэлэн үзмэр гаргаж нийт хөдөлмө-чЧ дөд техинкийн ба техник спортын чиглэлээр олон хэлбэрийн ажил явуулах юм. Манай залуу өсвөрийн техпикчид 1974 онд техникийн ийм соёлч төв- тэй болно. Залуу техникчдийн төв станцын захирал Б.ЛХАГВАЖАВ тэээ---ээээээээээээээзэссэсэээээ хэлсээссэссэссэсЫэсхссссЮэсюэсжхсэсэссэсэссэссэсэхэсэлсҮэлссЫЭлслсээхэххЭхээЭххЭхэЭЭхээээээээсээээу | ПУУЖИЙ ХИЙЖ СУРЦГААЯ ТЕХНИКИЙН АВЬЯАСАА ХӨГЖҮҮЛЬЕ | 6 Өнөөдөр хүн аварга хүчит хөл- нээсээ чөлөөтэй сугардаг байна, Р 3 сой ! төөр сансрын уудамд аялж, өөр га- | Чиглүүлэгчийг нарийн төмөр утсаар 8 Бид бүхэн шинжлэх ухаан-тех- авьяас ньатодОрдан Үйл ажил, ( рнгт автомат станц илгээн судалгаа мм орчим диаметртэй цагираг гарган пикийн асар их хөгжил дэвшлийн | гаа буюу байнгын дасгалын явцад шинжилгээний ажил явуулж: байгаа | хоёр үзүүрийг тэгш өнцгөөр ну эрин үед амьдарч байна. Өнөө- бий болно. Хүүхдүүд та бүхций БУ -итэсэх байж ухай бидний -ихо биед утсаар ороож цаву гийц хүн дуунаас хурдан онго- техицикийн бүтээлийн үндэс пь ав- мэдлэгийг улам баяжуулсаар байна. 2 Ү 5 саг ыг 0 С зартай томашиц, писэх опгоц пуужин? хө” 5 Ч “АТ та бүх эхлэнэ. Чиглүүлэгчийг пуужингийн цоор зорчиж, 100 тонн даацта . /- Б-г оцорин СОИЙК” хошуд " ба дӨДӨЛГүүрийн “дээд талд авто машинаар ачаа тээвэрлэц, лөг опгоцны Зэрэг төрөл бүрийн | сансрын техникийг сонирхож: судла- хөдөг дээд талд ХэмгэсН ОЕЧӨэ 1 ОДНЫй : КУЛоГоүс Ч их биед нэг шулууны дагуу?байр- болдоос хатуу, хөвөнгөөс зөөлөн загвар хийх ажил ом “Үү їээс гад д юуны өмнө энгийн жин- тийн “загварыг хийх ажлаас э. луулна, Пуужинг хийсний дараа цэ- татериал хуванцрыг ахуй. амьд- на ШОН хөлгөВЧИЛОН АОаНА . рэгтэн. вэрлээ: өөрсдийн сопирхсон өнгөөр ралдаа ашиглаж байна. Техинк шЭвЭКОЛЬ, радно Е! дах 27 5Л з 3 гингийн заг будаж “чимэглэж: болно. їашни механизм нэвтрээгүн улс цикинН бүтээл, хичээлийн төр! -. Ч ардын аж ахуйн салбар гэж үгүй бүрийн үзүүлэн таинулах зүйлс, Ч апги тайхим тохижуулах ажил , коммунизмыг 6 болио. Та нарын техиикийн с эрхэм хувь та-.. авьяасаа хогжсүүлэхэд: чинь Пио- д сурагчид орчин. нерийни ордон, Залуу техинкчдийн 4 лэгийн эх булаг станц, сургуулийн дэргэдэх техин: « Г судлах нь юу нийн дугуйлан тусалиа, / болж байна УОЛЛ Зөвлөлтийн хүүхдийн «Юный ” ы97 ТЕХНИКИЙН АВЬЯАС ГЭЖ тєхцик», «Моделист копетруктор» Ч р ЮУГ ХЭЛЭХ ВЭ? Техинкийн зэрэг техникийн сэтгүүлийг ДуУ- » авьяас гэдэг нь хүн ямар ч техии-. гаар алгасалгүй. уншиж, ашиглаж ийн бүтэц, ажиллагааг авхаалж- сурах нь чухал. Бас дархан, му- тай түргэн ойлгож Чаддаг байхыг жааин 3с хөдөлмөрийн болой. хэлнэ. Өөрөөр хэлбэл, техникийн | ерөнхий “эрдмийн” математик, Ффи- ерөнхий ба нийтлэг талыг олж зик, шугам зураг зэрэг техникиип харж ялган ойлгодог байх хэрэг- бүтээл гаргахад зайлшгүй хэрэг- тэй. “Жишээ нь: Марксын хэлснээр цээт хичээлд шамдан суралцаж шинжлэх ухааны хууль, зүй тогт- лыг судлах нь зүйтэй. Төрөл бүрийн уралдаан, тэм- цээн, үзэсгэлэнд урьдаас сайтар бэлтгэй идэвхтэй оролцдог байх ямар ч машин хөдөлгүүр, дамжуу- тагч гүйц: этгэгч гурван механнз- маас бүтнэ. Гагцхүү гүйцэтгэх үү- рэг, хинцээрээ ялгаатай байна. ТЕХНИКИЙН АВЬЯАСАА “ӨГЖҮҮЛЭХ к ехпикийн Хэрэгтэй. Мөн нэрт эрдэмтэд, 30- хөгжүүлэх. НЬеҮЛЭхии ст бүтээгчид. өөрийн орны ши- - йг санаачлагчдын намтар, бү- шинийн. МЬЧЛОР Хос шасэии үйл ажиллагаандаа нь ашигтай. тусгаж ажиллах Хүүхдүүд ээ! Та нар шинийг са- наачлагч тэргүүний ажилчин, ИН- жепер зохион бүтээгчид болохын юэ? тулд одооноос техиикийн уран бү- Х 5 тээлд идэвхтэй оролцон техникийн Ё авьяас, чадвараа хөгжүүлцгээ- 3, ӨЛЗНИХУТАГ: ган хоолой -- Манай- дугуйлангийнхан Залуурыг 8 117) уран гартай ухаалаг хүүхдүүд шүү С их биед бэхлэнэ, (юураг2 ! техникчдийн станцын цаас м! ий олно у загварын дугуйлангийн хошуу! ! гур багш Д. Бэхбат ярих Ё,-12 конус хэлбэрт С ЗУРАГ ДЭЭР: (Зүүн гараас) хуйлан изасны дарг Нийслэлийн 28 дугаар дунд сур- эгТ 1 ) ир их бие Ватам цаасан хоолойн ир даж бэхлэнэ, Уул хошуу , хурлава 9-ийн «А» ангийн сурагч » Бямбажав, С. Бямбадорж нар радио удирдлагатай ны. загвар зохион нь, . “Гэрэл зургийсад Я, ВЯДРО иог ч шини 17) , 2 ЗСБНХ Улсын сансрын Хөлгийн ерөнхий зохион бүтээгч Сергей Павлович Королёвийн | тухай хүүхэд та нар сайн мэднэ. «Гал эзэг- юэгч гэдэг Хоёр ангит кнно манай кино теат- Ї рын дэлгэцнээ гарч байна. Энэ кипонд зөвлөл- 1 “аана-1Ы жэл бүтээгч Сергей Павлоннч | Єёвын бүтээлч үйл амьдралыг харуулсан 1 - Энэ гавьяат зохион бүтээгчийн тухай Г. Ї Чернєнкагийн бнчсэн дурдатгал өгүүллэгийг ! | Н. Хатантемерийн орчуулгаар хэвлэж байна. Цагаан шувуухай й нэрийг цөөхөн хүн мэдэх ад хүмүүст бол нэр үл мэдэх ян- ерөнхий зохион бүтээгч юм. Тэр 3 п сансрын нисэгчид, инженер “САНСРЫН ХӨЛӨГ ЗОХИОН ! . боловч лут их мэдлэгтэй хүн гэж шагшин ирил цах боловч моноохон нэрийг ив огт үл дурсаг на. Тэгэх ч ёстой байсан гэдгийг бид зүй ёсоор, ойлгож байн, Харин хошим инь Сергей Иавлонич Моролби гэсэн сайхан орос нэр бүхэнд ил эрхий болис алдаршсан билээ, Хэрэн та. иар 2Китомирт очих, аавшаан то« хийолдвол Лепапепийн гудамжинд очоорой, Тэр бол ишрийн гудамжны цэгэн адил явган хүл замын дагуу сг, улиас эгнүүлэн тарьсан гу» дамж л даа. Тэнд байдаг тапдугаар байшийлг гаднаас нь харахад бусад байшингаас ялгагдах юм огт үгүй, Гэвч эпа. байшин бол онцгой түүхтэй юм, Хоёр цойхим. хоорондох хананд уацтиг чулуун самбар бүхий жижиг тавиур бий, Уул таппурт хүмүүс ямагт цэцгийн баглаа ор- гөнө, Мария Нинолаевна, Павел Яновлевич Но- ролбп хоёрын суудаг энэ байшинд 1900 оны 12. дугаар сарын 30-ид - Серїэца хэмээх нэгэн хүү. төржээ, Сергейн эцэг нь гимиазад, багш байв. Удалгүй гэр бүлээрээ Ниевт нүүж ирлээ. Эх Мария Николаевпа охидын дээд курст орж суралцан, бяцхан Сербжа унранны алс бөглүү хотхон Нежинд өвөэ, эмээ Хоёрынхоо асрам- жинд үлджээ. Нежины ахмад настан хасгуудын нэг өвөг эцэг нь нэг өдөр бяцхан ач хүүгээ дагуулаад хотоос гадагш гарчээ. Хотынхон ч цөм хорьду- гаар зууны гайхамшгийг нүдээрээ үзэхээр яа- рап тэмүүлнэ,. Энэ өдөр Нежинд аэзропланы анхны нислэг болох ёстой байв, Тэрхүү урьд хожид үзэгдээгүй хачин юмыг үзэхээр хотол олноороо хуран цугларлаа. Нежинд онгоц ЖО- лоодохоор ирсэн нисэгч бол нэрт тамирчин Сер- гей Уточкин байв. Тэр үед нисэгчид циркийн жүжигчид шиг хотоор явж өөрсдийн осолтой урлагийг олонд мөнгөөр сонирхуулдаг байсан юм. Нисэх онгоц б: тал газар хайрцаг » нисэх түр буудлын тэгш лбэртэй том цагаан шувуу миний (Зохион бичлэг) ХАЙРТ вэр, соёлжилтод анхаарч, хүүхд сайхан үйлдвэрийн дүгзэр тасагт ажилладаг болохыг би ямагт Түс тасгийнхан ахлагч дэг. Аав Г туайн |санаачил- «Сониглист хөдөл- з үүрэг амлалт аваад дээ түшиг 122н байна. Ээж өдөр бодож байнга зхса норм төлөвлө- Ариун нанд! нас дээш бие- сайхан тусь Г ажил-. Л Н. 1 уулна би! дэг алдарт нь залгамжлах Яв ч ла л ь 1ь. "нь тэ ль л ль буг. 18 ь 5ь 6 1ь. 5ь 15558. 7518-5877. | -. э 1 ) 4 Ун 1 хот, ами ААВ маань бидний арпуп Айлын сайн сургаж тэд технинээ бүрэп эзэмшсэн ажилчин соп. Ээж шигээ сайн хүн эрмэлз- нь өвчний у? н учир би Ї р м хүндэт- тйл төлөө бригад» 00- гэж эцгийнхээ оронд бол- ЭХ- бояохсон тэж даг. магтья арнулж, жар- Ажилчин тэ- нэр хүндийг нь инний Тэм- би- Н нийгэМмЛэ- шалгарсан 52 тамир- тай болж өнгөрлөө. 21373 ЭЭЖ цэ- үүрэг! Эцэг, эхийнхээ хой- га чийг залгах “алхан сургаалаа хөдөлмөрч хэмнэлгүй хэлдэг. эс дутахгүй яваасай! С ачит Эхийн хүслийг жлан авахад їчээнгүй, ням- . эрдэм мэдлэгтрї хүй х зайлшгүй хэрэгтэй тул би Н хичээн суралцаж байна. : ээждээ 23 У цагаас минь Уургаа хөхүүлэг бүүв Унаган багаас минь Уянгат дуугаараа хөгжөөсөн Алдарт эхийн ач нь Алятнаас илүү үнэтэн Амрт эхийнхээ аядрыг Алтан дэнхийд Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч ЦЭРЭН- НАДМИД овогтой АРСЛАНБААТАР инеэгч чин оролцсоны гадна, 1-11-325 БНПАУ-ын дэд мастер З. Хойницкий, 1. дүгээр зэргийн тамирчип 15 нас- тай И.Свецик нар урил- гаар оролцов. 27875 Ер6олэ : Охидын дотроос БНП БУБєлс АУ-ын өсвөрийн |шатар- чин И. Свецик 10 хож- лоор тэргүүн байр, Баян- олгийн 98. Бигаап 9, Бул- ганы С.Тунгалаг, 7,5 хожлоор хоёр гуравду- ҮЕИЙН ТААВАР 1. Саясрын уудамд хүн инсэхэд хэрэглэгдэх тийрэл- тэт хөдөлгүүрнїг үндэслэгч оросын эрдэмтний нэр. 2. Сансрын анхны эмэгтэй 3. Манай нисэх онгоцны төв буудал байрласан газ- 4. Зөвлөлтийн сансрын 3 дугаар нисэгч « 5. Сансрын хөлөг хөөргө- дөг огторгуйн инсэгчдийн хөлгийн нэр. РҮЭД Фил Т. Саранд зөөлөн буулга- сан Зөвлөлтийн автомат стан- цын иэр, 45 8. Сансрын анхны нисэгч. 9. Хүн сансарт ниссэн он, сар, өдөр БҮТЭЭГЧ мэг аэроплан харагдана, Бүх юм бэлэн болжээ, Мехининчид эрэг зураг, утас иэг 11:28 хуур шилгай үзэж байтал зїнсэгч ч ирлээ, Тэр їїнсэгч пальто, саравчтай малгай өмсчээ, "Гүүг ний араас гэрэл зургийн сурвалжлагч салахгүй дагана, Инсэгч: сурмаг гэгч иь. авирч задгай суудалд суун залуураа хөдөлгөхөд мото асаж гороплай тал газраар дэгдэн гүйж байснаа дээш хөөрөв. Баярлаж, хөөрсөн Хим хаш- гиралдан алга ташиа, Сергей тэрхүү га! Ч сопин. цагаан. шувуухайг нүд салгалгүй даган ширтэнэ, Хэдийгээр тэр шувуухай газраас 76- дийлон өндөрт хөөрөхгүй ч гэсэн үнэхээр гай» хамшиг байлаа... Анхны “сэтгэгдэл. санаанд үүрд үлддэг, Анх эхэлж харсан энэ нислэг лийн эхлэл болсон юм биш байгаа? жолоодсоп тэр хүн Сергейн сэтгэлд гүнзгий ул мор үлдээсэн юм биш биз? Гэвч үгүй гэж хэлж, болох юм. Энэ бол зөвхөн өчүүхэн тохиолдлын төдий зүйл юм. Харин энэ явдлаас хойш арвай жил өлгөрч Сергей хүү өөр цаг үед өөр хотод жинхэнэ ннсэх онгоцтой учирч чухам тэр үеэс эхлээд бүр хэзээ ч салж: чадахааргүйгээр зүрх сэтгэлээ өгчээ. хоногшин Хүслэн төрсөн өдөр Я Эх нь хувьсгал болохоос өмнөхөн Сергейтэй цуг Одесст иржээ, Намрын дунд сар боловч өмнөдийн зун ид дундаа байсан цаг. Нам гүм Нежиныг бодвол Одесс чимээ шуугиан ихтэй, саруулхан хот ажээ. Тэдний суудаг Платоно- вын далангийн байрны тагт дээрээс тэнгис тод- хон үзэгдэнэ. Энэ тэнгис заримдаа маргад эр- дэнэсийн өнгөөр намуухан мяралзан долгилох бөгөөд заримдаа баргар царайлан хүчит давал- гаа эргээ мөргөн оволзон хөөсрөнө. : Сергей төрсөн эх болон туршлагатай инже- нер--цахилгааны мэргэжилтэн хойт эцэг Гри- торий Михайлович Баланинтай хамт аж төрдөг байлаа. Эцэг нь харахад ширүүн зантай боловч Сергейд их хайртай. Цагийн байдал пэн түгшүүртэй байв. Хотод, дөнгөж Зөвлөлт засаг тогтмогц | Германууд ороод ирэх нь тэр. Дараа нь Англи, франц, цагаан гвардынхан, Деникины цэргүүд эзэлж дараалан эзэгнэх болов. Гимназийн хичээл ор тэрийп төдий учир Сергей бүслэгдсэн Одессийн гудамжаар дэмий сэлгүүцэх буюу гэртээ суух нь их болжээ. 1920 он эрх чөлөөг авчирч Одесст дахин Зөвлөлт засаг тогтож тэгэхдээ энэ засаг бүр үүрд манджээ. . 28 (Үргэлжлэл бий) Лальсаль” алаласальлальльльльльслальлальльльлальлалальлалальлальлалалалалалалалалалалальлала ӨЛ САНСАР | 00 сансрын 51:312:12512:1:518: 212:111511:1::1:155 8 121:15:1:124:151 12) ИШ ТИ ЛИ ГД | нийг фг-651у793 гаар байрын оноог ав- лаа Хөвгүүдэзс нэгдүгээр зэргийн. шатарчин. «Хүч» пийгэмлэгийн.. Н. Түмэн- байр 9 хожлоор, эгдү- гээр. зэргийн. шатарчин «Хоршоолол» . нийгамлэ- гийн... Л. Бэгэжав,.. БИП АУ-ын дэд мастер 9. Хой- пицкий иар наг, хоёр, Гуг павндугаар байранд орлоо, Нийгэмлэгийн. дүнгээр Булган. нийгэмлэг -11 оноогоор түрүүлж, «Хүч», «Замчин» пийгэмДэГ Да ?аах байруудыг эзлай. рүү: Б. МАГСАР Д, Сүхбаатарын нэрэвжит Улсан хэвлэлийн “Индекс “.ЭлагагагалалалалалагалслсалсалсаллалсллсллслсааллллллэлсэлллэлЭд хллссалсалсалалсльльлсалыл- 10, Сансрын уудамд анх удаа хөлгаөсөө гарсан ЧМ- сэгч : 11. Сансрын уудмыг су- далж байсан Зөвлөлтийн цувраа дагуулын нэр. 13, Сугар гариг руу ММ сэгсэн. Зовлолтийн автомат станц, 13, Зоплолтийн инсэгч эмч, 14, Зовлолтийн хөлгийн нэр Зохиосон Б. ДАШЗЭГВЭ сансрын сансрын хүүхдийн хэвлэлийн нэгдсэн Р! комбинатад хэвлэв | 111134 5 110: дахь Т77! 4” ШИГ М10:(1470) 10711: он 4 дүгаэр сйрин 10), 5 Үнэ 10 тон... “5.11 ШИНИЙ НЭРИЙГ | булшшиаа вАЙНА ! МОНГОЛ” ТҮМЭН АНХ , оршиг сохбэК Ми, 0 ЯМ БУХ ба) Їл ОГТ! Ч ҮХШүү9 БН Аплгуу ДОХ ЯУ00:) , ах рид сонс Эндлхгүй аайлг эрШшиг дуундаа ! Лих тогтдо!1 Ардын шаргалын пиг! (010001-1Ы- ӨУүагүй . сэтгэддэр тусла 1111, Уишиний” шаг онол түлэн шидийг хүндэх Онгийрийн хїайдал, илїї или ! тириачид” төрлийг дам балбон тухай нийрсаг 0600 н хүн торолхтоний түүхэнд /ры! хожид бихдан оргоо( 5 ! 0?г сонсон. дагаагүй. цоо. шинэ | Суут, Лий | / сонин мойл Онглйрийн хувьсгал ил ялгуусан сургаал "аав хайш гучин хоёр хоногийн (араа ируу тод байпа, монголын малчин түмэн сонсчай, | Сүхбаатар, яапииы 4 Оройын ажилчин, тариачид хорон таэргүүлсэг орон ц “0їНий түр дасгийн.. гайрыг түлхэн өлмий бит байна! у 1їїагаж, пасгийн бүх архийг ажилчиц, ни 1 тариачин, хуавсгалг царгийн адалөл( | 5 Өүл л шилжүүлэх их ї ЙГ Чу 1йирдан 1 Зинтэр ХОНИН 7 й .? . тэхийн оаигтулсан «Өнох 1) ши | шуудрац яоцАНЫ Ї ! / итгэл: болсон 241 152721: хо галтуулагч намын (ордсын зоммуйисг | Нэгоц санаат цамын), тэргүүлагч нь Лопин: хамал, | нү» гасэн үесийг тар: үед бичиг мэд хүчирхэг түшиг дог өдрийн од шиг цоохон хүн «Мон | Зоплолт түмпийг ! голын сонин, бин» хамаах. сонины | Зүрхэн халуун | 1917: оны 19 дугаар сарын. 9лий од» | цадиг хүндэт ( рийн дугаараас уїшиж, улмаар, өнө эгшиг дууидаа 4 мэдэ ам ам дамжин мяригйсаар:./. хо СЗоплопц, жаргал й ромхон: ауур монгол ицугаг. далар түг хамт эдэлсиээ. | үүрд шингээс/ | Суут Лопипий Ё ялгуусан сургаал яруу тод байца. Сүхбаатар эцацисцы : тэргүүлсэн ороц 4 ХҮНДЭТ ЛЕЮНИН БАГШ ХҮҮХЭД БИДНИЙ БЛГШ-. ДАА ХҮН БҮХНИЙ БАГШ ЭТ ЛЕНИН БАГШ. ДЛА го! тархжээ йнхүү их Онтлбрийн цуурайгай хамт 1111, Лониний: мөнхийн. гаавла монгол” орон дапар түг, єхуишьсгалч ХҮНД үзэл санаа. "нь манай ард. түмнийг тамцэл! аотижуулжад, т - УУНААС , ЦДУХЦАЛС) Л, МЯГМАРСҮРЭН | ? (Улсын архивын. ажилтай) олмий бат бийца! Ї тш о өа оо ат ЭХОоОоСсосЛцЭЭлгнлцэлилиллЛЭЭггТ2222-22------ ! 2 инээнэ нэн | ч ! ї 7 , , , , , , , « , , , , , т « , , (4 , , « , , « , , 2 , , , , , , (/ ? . 2 ? т т , . , т , , , , ” ГА , , , Г 4 , , « , , т , ? , , , , ? ? , Ч , , , , « «Залгамжл (»-1411 чуулганыг ло хион байг цтлах комиссын дарга Д. ДАШДОЛДОН ї , ЧУУЛГАН | МАХН, МХЗЭ-ийн ХУ! их хурлуу дын түүхэн шийдвэр, ерөнхий бог ШИНИ ШИН! ловсролын сургуулийн . систетийг ” 92 цаашид хөгжүүлэх, сургалтын чий. ТЭ8 рыг сайжруулах арга мжээний ту» хай МАХН-ын Топ Хороо, БИМЛУ, ын Сайд нарын Завлолоос гаргасан. шийдвэрийг: биелүүлэхэд Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МПБ-аас похиох хүмүүжлийн аж- дын агуулга хэлбэрийг улам болонсронгуй: болгон сургай хү мүүжүүлэх зүйн парийн үйдэслэлтэйгээр ппуулан, сургалт, хү мүүжлийн ажлын иэгдлийг бататгах чухал цорилт 1 гарч бай иа, Энэ зорилтыг хэрэгжүүлэхэд пионерийн байгууллагад гарч байгаа тэргүүний туршлагыг дэлгэрүүлж, инонсер», сурагчдын тал бүрийн ипьяас чаднарыг хогжүүлэх, олон нийтийн ажилд инонер бүрийн их оролцолгоог өрнүүлэх, зорилгоор Шонго» лын инонерийн «Залгамжлагч» 11 чуулгашаг 1978 оны 0 Ду. гаар сарын 3,4-ний өдрүүдэд Улаанбайтар хотод япуулах гэж байна Үүнтэй колбогдуулии МХЗЭ-ийн Топ Хорооны топчоо, Лр дын Боловсролын Яамны коллегийн хаттарсан хурлаар тодор" хой заалт бүхий тогтоол гарган. «Залгамжлигч» 11 чуулгацыг зохион явуулик иомисс байгуулсан юм, «Залгимжлагч» ши чуулганаар өсвөрийн Сүхбаатарчуудын сурлага, ходолморийн «Улаан бүч» аяныг дүгнэж МИПНБ-ын б0 жилийн ойг угтаж ад» хиох «Залгамж үе» ййны удирдамжийг битлиий, «Залгатжлагч» 11 чуулганы хотолбор ёсоор иноиер сурагч” дын сурлага, хүмүүжил, хөдолтортэй холбогдсон гол гол асуул- лыг «Эрдмийн далай», «Пионерийн ажлын арга зүй», «Улан бүчтэний сайн үйлсь, «Найрамдал, иохорлол» гэсэн дорвон сал бар хуралдаанаар хэлэлцэх юм, Эдгээр хуралдааныг тїиаїї ах! «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» Ш ЧУУЛГАН. мид сурган хүтүүжүүлэгчид эрдэмтэд, их. дээд сургуулийн үл, ходолмор апьптас чадвараараа шалгарсан пионер сурагчид, багш, сурган хүтүүжүүлэгчид эвлэл, пиоперийн ажилтан 700 шихам толоологчид оролцоно, ПЦалгамжлагч 111 чуулганы үеэр хот, ходоогийн. пионер су- рагчдын урлагийн олимпиад явж, хүүхдийн уран бүтээ- лийн үзэсгэлэн байгуулахаас гадиа олон улсын хүүхдийн хөйн- гон. атлетицийн «Найрамдал» дорвон торолтийн ХУЦ шигшээ лэмцэдид оролцох иионерүүдийг шалгаруулах спартакиад бол- ио,Удахгүй аймаг, хотын инонерийг ээлжит чуулганаар «Улаан бүч» апцы жигүүр тус бүрийн дагуу оорийн аймаг, хотын иио- исрийй байгууллагаас зохиосон ажлын явц, үр дүнг нэгтгэн дүгт иэж цаашид пионер сурагчдын сурлага хүмүүжлийг дээшлүү- лэхэд пионерийн анхан шатны байгууллагаас зохиох ажлын таг лаар тодорхой зорилт дэншүүлэх гэж байиа, Е Үлдсэн. хугацаанд Монголын пионерийн «Залгаашслагч», Ш чуулгашиаг угтаж инонер сурагч нэг бүрийн сурлага, ходолмо- рийн идэпхийг өриүүлэхэд ерөнхий болоцсролын сургууль, ХЗЭ ишонерийн байгууллага. бүхэн онцгой анхаарч бүхий л ажлаа оспорийн Сүхбийтлрчуудын «Залгамжлагч» Ш чуулгандаа чиг- лүүлэх иь зүйтэй, Дундгонь аймгийн Өлгийт сумын 8 жилийн сургуулийн иио- иер сурагчдаас «Ойлгатжлагч» 1Г чуулган, ДЗОнны Х их наад- шиг” угтаж манай орим. пионер сурагчдад. хандаж гаргасан уриалгаг бүлэг, салайгайрай. хэлэлцэж үр дүнтэй ажил зохиох инь чухал байна, Түүнчилэн їионерийн анхан шатны байгууллагын ажлын ча- иар хүмүүжүүлэх үр цолоо далайцыг сайжруулах, чуулган угт- сйи шилын ийц, амжилт туршлагыг хэйлэл, радиогоор: оргон сурталчилж зионерийн чуулганыг үзэл суртал зохион байгуу" лалтын өндөр, хэмжээнд явуулахад, аймаг, хотын шионерийн поплол, ардын болопсролын хэлтсүүд тодорхой толопвлогоо гар- гайг ажиллах харагтай, Оспорийн Сүхбайтарчуудын: «Залгамж лагчо 1 чуулганаа. сурлага. ходолморийн. гллаласан.. амжил- тайр угтах иь иионор сурагч нэг бүрийн арнуй үүрэг мөн, халалалллллллслхлллллллаалслслальлллыллльлальлалылылалылылальльльлалалалалалалалальлаааа- бн, нь тв яв л лага ла 6 6. 8 8 1 8 8666. “гн. рг Ял лаг 16 6 6 6 16 18:66 861676. 66-76 1626-76-76 7678 нь лг вль. л 8-1 | льл6гль 6 8 лр 15 нь р, Эв 16 тв, нь эь ль тв, ль, нь 1 1 1, 1 16-16 нь 1618 1, 18 1816 118 111616 льльльльльльлалальлальлальлалалылальльгльлнль МХЗЭ-ийн. То ти нарш ? Л Шй к 77110) БОДО ын НЛХЛНН багш иар удирдах болно. Өсвөрийн Сүхбаатарчуудын «Зал- / ї - МҮНЭ ЭХЭЛ ГЛЦиНӨРЧИӨ гамжлагчө 11 чуулганд танай орны онцог булан бүрээс сурлаг й . БУЛАГ БА УРЬЛЦЭХүҮНИЙ ГУРВАН ХЭСЭГ» ЖЭ, " В.И. Лепин «Марксиамын курс тан эх булаг ба бүрэлдэхүүний гур- ван хэсэг» гэдэг зохиолоо. Карл Марксын нас барсны 30 жилийн ойл зоглиулан 1913 онд бичсэний 60 жи- либн өй болж байна. В.И. Лепин Карл Марксын бү- тээлийг тарийвчлан судалж, Марк- сязмыг бүтээлчээр хөгжүүлсэн би- лээ... Мэтксизмын турван эх булаг нь Германы сонголог Философи. Анг- лийн улс төө элийн засгийн ухаан. Фраппын утойличсоцталтам, бүрэллэ- хуүний гурван хэсэг нь Марксист ӨФнлософи, улс тор ээлийн засгийн ухаан, шинжлэх ухааны коммуниэ- мын уҮнлэс юм. 1 «ДӨРӨРЛҮГЭЭР САРЫН |, СЭДВҮҮД» В, ИН. Лепип «Дөрөвдүгээр Сса- тын сэдвүүд» гэдэг-зохиолоо 1917 овы 4 дүгээр сарын З-наас 6 дугаар свсын З-ныг дуусталх хугацаанд бич- сэн. Лопин эдгээр сэдэвтээ хөронгөт- ний ардчилсан хувьсгалаас социалист хувьсгалд, шилжих. онолын тэй тодорхой төлөвлөгөөг пролетари: нарт гарган. өгч, үндэг- | ипроло- тарийн ликтатуүын улс төрийн З) нам Од дэг хэлбэр болох зовлолүүлийн бүгд майрамдах аасаг тогтоох лолуйг дай» шүүлэп, таньжээ, ВМ. Лопии 1017 оны 4 дүгээр сарын Ага, болышепикуул ба. ижил: чин, цэргийн... депутатуудын аойла- лүүдийн бүх оросын зоплолгоондД оролцогсдын цуглаан дээр «Одоогийн хувьсгалд пролетари зорилтуудын тухай» гэсан дээ алдарт «Дөрөвдүгээр сэлвүүдэ-ээ ярьж тухайн үсийн тул- гамдсан асуудлуулал шинжлэх ухаа- пы гүйдэстэй.. үйзн зов хариу огч марксизмыг бүтээлчээр хөгжүүлсэн тавих Шинн парын сарын ЛЕНИН ХҮҮХДЭД ХАЙРТАЙ ХҮН АМЖ Владимир өнчин хүүхдүүдэд хичнээн их анхаарал халааж тавьж бай- сан тухай 8. Домарёва дурсахдаа: «1922 оны эхээр миний эх нас барж, єсөн настай өпчин намайг хүүхэд асрах газар авчирсан юм. Энэ бол хүпд үс бай- лаа, Бид нэг хөнжил дээгүүрээ нөмөр- сөп болж, нөгөөг Дэвсэц шалан дээр унт- даг байв. Бидний дотор байсан арай эгч- зїэд охид тэр үед Лепип Горгад амьдарч байсныг мэдэж байв. Тэд, бүгдийг то- лоөлж Ленинд захилал бичихээр шийд- эвээ. Захидлаа ч явууллаа. Гэсэн ч тэр Үед Ленин өвчтэй байсан болохоор бид- ний хүсэлтэд тнйм хурдан хариу арга хэмжээ авна гэж огт санасангүй. Гэтэл тавхан хоногийн дараа бидэнд ор дэвсгэр, бас бус зүйл авчирлаа, «Хүүхдийн хичээлд, бас х? хийж байгаа зүйлд ВЁладимнр Ильич маш анхазралтай ханддаг ан ї0мө.гэй Надехлда Константянопна КЕрупская хэл- сэн байдаг. «Хайрт танд Зрүүл энхийг хүсье! Би таны ажлын төлөө өсч байна» гэж На- таша Вознесенская Легпинд бичжээ. Хүүхдийн энэ олон захидал Владимир Ильнчийг ямагт баярлуулж байлаа, Нэг удаа Владнмнр Ильнич, Клара Цеткнид: --Би ойрын өдрүүдэд хамтийн влс бог- лүү тосгоцоос ч захидал авч байгааг та бод л доо, Хүүхэд асрах газрын 100 орчим хүү- хэд надад бичихдээ: «Бид их сайн болцгоосноо хайрт овог зав Лепип танд хэлэхийг хүсч байна. Сайп сурцгаадаг. Бас олоп сайхац ом хийж, сайн улшиж бичиж чаддаг боллоо. Бид өглөө бүр гар тгүүрээ, хоол ЭЭ билээ. | С. ДАМБА | хээ омпо гараа угаадаг,Вагш маань бид- нийг бохир байвал их дург Дд багшийнхаа дургүйт хүргэхгүйг хїїчээж байна...» гэсэн байна, -- Эрхэм Кларп, бид бүхий л салбар- таа амжилт олж бай биз дээ,Бид со боллоо. Завлолт Оросыг ши гуулахад манайд хүүх цол байгааг харал / бид ялалт бядптий талд ирэхгүй гэ хын хэрэг байна уу лэл гэ жилтэй иннэзхэд түүний ипээдэпд ялал даа итгэсэн их итгэл, сэтгэлийн нандин сайхан чанар нь толорч байлаа, Ингэж: л дэлхийп. пролетарийп ИХ удирдагч В.И, Ленин хүүхэд багачуудыг өөрийн орны ирээдүй гэж тэдэнд гүн ИХ итгэл найдвар, хайр халамж тавьж бай- жээ. Орчуулсан Н, ЖИГЖИДСҮРЭН ааг та харж байгаа лч болопсоп байдалд хүрч | сасалалалалалалалалылальлалалалалалалалалалалалслсаслслслсллслллллллллҮлэлггггггггг Хуухдүүд эз! Та нар үүний өмнө «Эрхийг сурахаар бэрхийг сур!» тэсэн манай сонины бага хуралд идэвхтэй оролцож өөрсдийн санал бодлоо солилцсон билээ. Бид энэ дугаараасаа эхлэн «Би ямар хүн бэ?» гэсэн сонины бага хурал нзэж байна. Манай сонины бага хурлын зорилго нь хүүхэд та нарыг оорс- дийн сурлага хүмүүжил, зан чанартаа байгаа сайн. муу талыг. сог нор соргогоор олж юуны урьд өөрөө өөртөө үнэн зов дүгнэлт хийж Оутагдлаа засч, ололтоо бататгаж чаддаг, нөхдийнхөө дутагдли зоригтой илрүүлж засахад нь чин сэтгэлээсээ тусалдаг зан чанар- тай болгон хүмүүжүүлэхэд чиглэнэ. олон тийтийн ажилд оролцдог: ба! лүүлдэг, ном хэвлэлтэй хэ, материал ируүулж сониныхоо 0 Засалалалалалалалалалалаллдлалллслслалслаллсалсллысыл жэл ф ЧИ ӨӨРИЙГӨӨ МЭДЭХ ҮҮ? Би--энэ үг биеийн төлөөний үг. Нэгдүгээр биеийг зааж ганц тоонд байна гэж пионер бүхэн мэднэ. Ха- рин «Би ямар хүйн бэ?» гэдгийг “бүр ч тодорхой мэдэж байх ёстой! Хэр- вээ энз асуултад тодорхой хариу олохгүй байгаа бол чи өөрийгөө ямар пионер болохоо мэдэхгүй байгаа иь тэр. Нийслэлийн 22 дугаар дунд сург гуулийн 8-ын «Б» ангийн (багш нь Пагма) пионерийн 12 дугаар бүл: гийн нэгэн сэдэвт ажил сонирхолтой боллоо. Бүлгийн дарга Мягмарсүрэн нөхөддөө хандаж: ! -- Пионер бүхэн Өөрийнхөө 1У- хай үнэн зов ойлголттой байж, Зов дадал заншлыг бататгаж бурууг нь засч байх шаарллагатай. Зөвхөй оор- төв Ч биш нөхөдДлӨӨ шүүмжлэлтэй хандаж төхдийгөө хүмүүжүүлэх И! бидний үүрэг. Бид өнөөдрийн бүл: гийн ажлаа. «Би ямар инонер.вэ?» гэсэн сэдвээр хийхээр тохиролцсон, Бух пионер, өөрийнхөө тухай ярн- на. Бие биеийнхээ тухай ярьж Ч тулталлитллтлувир) Моной со Хүүхэд та нар өөрсдийн болон сэн нөхөрлөдөг, ахмад хүмуүс, багш на- рын үгэнд хир зэрэг орж хүндэтгэдэг. аа ангийнхаа нөхдөд хэрхэн тусалдаг 2089: й ага хуралд шдэвх тэй оролцоорой! нөхдийнхөд хичээл хүмүүжил. дал, гэрийн даалгавраа яаж бие- в ззж, ах дүү, анд найз зэрэг сэдвээр олон сайхан мэдээ ф-----эуС - болно. Хан ярих вэ? Ганболд эхлээд ярилаа. -- Би сурагчдын болон рийн дүрмээ биелүүлдэг. 111113) 11552 Нөхөддөө хир чадлаараа туслахыг хичээдэг, Далайг эмнэлэгт байхад хичоэлоэ ярик огсон, Би олнгорсон улирлаар нины бага хуралууиулллллултиллан ДЭЛХИЙП ЗАЛУУЧУУД 0ЮУТНЫ ИХ ПАЛДМЫН ХӨДӨЛГӨӨН Хүүхдүүд өд! Та цар Дэлхийн Ардийл- сайп Шалуучуулын: Холбоо. (ДАОЙХ). гэ имар, байгууллага. байдгийг. мадїїв. шүү дээ. 1940) оны арпан игдугаар сард Аигли улсын нийслэл Лондон хотїїоо тайш лїї- Чийн 09 орны П0 сад залуучуудыг то» лоолсоц. 487. толоологч, 14 оролцсон олоп улсын айлуучуулын аих- дугаар, бага. хурал болис ДАОХ-г 1048 оны приапн: нэгдүгээр, сарын 10:1д: Үүс» 1) ижиглагч гай байгуулсан. юм. Лондопгийн тэр бага хурлаас хоёр їл тутам, дэлхий. дахины. уулаалт зохиол байхаар шийдвэрлэсэн 11» яйландад Дэл-, хийн айлуучууд, оюутий их наадам бол- СО 10М, ДООЛлы. анхдугаар. их !йадам 1047 онд, Чехословак улсын нийслэл Прага хотод болсиоос хойш жил өнгөрч их наадмаас их иаадам хүртэл энх тайван, ардчилал, социалиамын толоо аалуу там- цэгчдийн “эгпээнд: дэлхийн. дэвшилт 48- луучуудын... олон. шинэ отряд цэгдэ! цийлсээр: ирлээ. . Прагийн апхдугаар их наадамд Дэл- хийн 7 орпы арваад мянган залуучууд оролцож байсан бол энэ 1973 опы дол- дугаар сарын 28:1аас наймдугаар сарын 5 хүртэл Бүгд Найрамдах Ардчилсан: Герман Улсын нийслэл Берлин хотиоо болох ДЗО-ны Х их паадамд урьдчил- сан байдлаар 130-аад орны 20 гаруй мянган: хөвгүүд, охид оролцох гэл бай- на, ДЗО-иытих наадмын ходөлгооний 26 энилийн түүх бол дэлхийн нийт дэвшилт ардчилсан. хөдөлгөөний бүх тэмцлийн чухал үс шатыг тусгал ирсэн юм. Верлиц хотїсо. болох. ДЗО:ны Хоих наадам Ир «симпериали: мын эсрэг эв цэг» дэл, энх тайпац, найрамдлын төлөө» га- сэн урианы дор явагдах бөгөөд «Залуу- чууд империалилмыг-илчилж байна» гЭ- ШГАРЧЛТ цампапит гурван үндсэн мын үесэр ? мцлийг харуулсан ороп бүрийн узас ажил. мэргэнлийн. сэдэ лт, олоц талын болог хоёр ! үндэсний Д Оюутны өлгөрсөн д Монголын аа лоологчид оролцо єгсгтэлтттттэлгитллжиа сонины Манай бага хурап онц гарч чадаагүй. Үнэнээ хэлэхэд «Бодисын зүйп» хичээл дээр таван элттай байсан, Дахин асуугда гэжс бодоод сүүлийн хичг лийг уйшаагүй үедээ асуугдсан. Одоо ямар ч үед хичээлээ тогтмол уншиж байхаар шийдсэн. П. Эихтула: с -- Би дунд сурч байна, Гэхдээ бүх элийнхээ 88,4 хувьд сайп, онц суралцахсан гэж хичээж бай- ца, Харий миний. ололт дутагдлыг лохөд мипь ярын хэлж өгвөл баяр- ЇР гяад Мөнхжаргал: зөвлөхдөө: -- Малай Энхтуяа хичээлээ их давтдаг. Харин нөхдөөсөө мэдэхгүй зүйлээ асуудаггүй юм. Энэ ив сайн нь саад болдог байх. Бас ээ бидэнд-ярьж өгч байвал сайн байна, Цогоо: -- Би өөрийгөө сахилга баттай пиопер гэж ойлгодог. Чөлөөт цагтаа пом унших дуртай. Туяатай хамт нэг дүгээр помын санд. ном уншдаг, Сүүлийн 5 жилд 850 гаруй пом уцшсан гэхэд Хүрэлбаатар: -- Олон пиопер өөрийнхээ, нөх- дийнхоо тухай ярилаа. Мапай бүлгийн өнөөдрийн ажил их үр дүнтэй боллоо, Би өөрийн тухай болой похдийнхоо. тухай улам сайн мэддог болоп, Би хааяд хичээл тасал- даг. байсан, Цогоото! Зүерхдэг болс» ноос хойш хичээл таслаагүй, Одоо ер иь таслахгүй, Оноодор, буруу гэж ойлгосон бүхнаэ пйсч, поп-гай ойлго- сой бүхийд... битатганд, Р, ЧУЛУУЦИ (ИДС-ийц оюутан) Ш 1 М ай лага «Одалуучууд империллиймиг ил байна» гасэн Мампайит ашилд идэ) оролцон байна. ДЭО-ш Х их паадамд бэлтгэх Ч. Шүрэтжав тэргүүтэй монго лыц үндэсний хороо 1072 онд бай лагдан, үйл шкиллагаагай майай орны эвлэлийн гишүүд, шанд2Э? /Д,, ” “рагчдаас МАХН, МХЗЭ: хурлуудын түүхэн шийд! жсүүлэхтэй иягт холдохоли иа, ї Сурлага, хөдолмор дээрээ гаргаж Их ЦЭНЦЭ ооЛ Ц . Хү үүд шамдаарай, Мж) шини «АЖИЛЧНЫ 83. Эиг 72 БҮЛЭГ ! Нийслэлийн 28 дугаар дунд сур-. "руулийн” 28. Бямбажав багштай. Т7-гийн «ї» ангийн хэсэг пионер су- рагчид Монголын пионерийн валгамж- лагч Ш| чуулганаа угтан өөрийн сур». туулийн шеф Улааибаатар хотын. Мод боловсруулах комбинат дээ). «Ажилчны залуу халаа» бүлэг бай- гуулай сурч, ходолморлөж байна. Тэдний цэг Г. Намэхбаатартай ууль. захад: - Е ад Би «Ажилчны валуу халаа» бүлэгт орж суралцсанаас хойш тар їг хэрэгцээний: шүүгээ, ширээ, ргуульдаа. зориулан сандал, онцог- хэмжигч баганс хийсэн гэлс урамтай огүүлж, байна. Байгаль” хамгаалах сарын үеэр хүүхдүүд шувууны үүр. хийж байна... 3 Тэрэл зургийг Д. БАЯРАА. Дуулсныг хураавал эрдэм 5 ТЕЛЁВИЗ 5, ЯАЖ ҮЗЭХ ВЭ? Хүүхдүүд ээ! Та нар чөлөө цагтаа. телевиз харж түүнээс их зүйлийг сурч: мэдлэгээ баяжуулдаг шүү дээ. Телевизийг үзэхдээ 1--5 метрийг хол зайд сууж харах ”в- хамгийн 10- хиромжтой, Хэрэв телевизийн дэлгэ» цэнд дгидүү ойрхон суух буюу дэлгэа цийг их гэрэлтэй цагаан гаргах, ШӨ-. нийн цагт тасалгааны гэрлийг унт рааж үзэх нь цүдийг их чилээлс Ха». раанд муугаар: цолеолдгоос гадид дэлгэц хэдий чинээ их гэрэлтэй байна, дүрс гаргагч хоолой (кинескоп) тодий. чинээ амархан мууддагийг анхаарах хэрэгтэй їююм шүү, Телевизийг одорт 8--4 цагаас илүү үзэхгүй байхыг х чээгээрэй, Ж 2. "Телевизээр оролдох, арыш . гийг онгойлгох, ажиллаж байгал. нь арын тагны шүүрээр ша! юмаар хатгах зэргийг хориглоно. 15-аас 18 мянган вольтын өнд дад байдаг учир аюултайг 4 аїїгаарай! Миконор Д, « «ҮЕРХЭЛ БОЛ “АМЬД ЯВАХ, ДАВШИХЫН ХҮЧИТ ЗЭВСЭГ лэхххххээээээээээл. Їннн- 9 шайнд тах тээ яны болсон шд за ван Харицан бн: бие ? лсоН юм. дээ туса: ерхэл нөхөрлө. 1 , л б їй Тэр жил, тэдний ЗҮҮ дөрөвдүгээ р ан- болдог юм ай, үс яваа н хор хүү, 7, гид дэвшин суралцаж билээ. Хичээ- -- Би бүгдийг мэднэ. Надад тус- хэс эрин зусшсэннй их л ууртайгаар,цүн- лалцаа хэрэггүй гэж гэнэ. ояррочэнгч гон 2 -- Хэрэв чнбүгдийг мэдчихсэн ч д хэдэн «юм» нэ- бол яагаад суралцаж байгаа юм бэ? ор арвэн соус эртэан хэнтэй нь ч Чамд мэдээгүй зүйл тоймгүй их бай- амт суухгү Ч - на. Их су а: эрэгтэй. Хичээт Эзж нь хүүгийнхээ өөдөөс эрсхэн СувьаэаанүЭ ял: сүзч -- Хэ нөхөддөө өө- Хэ тэд Юу -а | эр ямагт ту- Талийаа Эхэ «юм» гэж хэнийг хайрлан,хүндэтгэж БЭсвран си үний, Эхайсиртын асуув. Хүү ээж, Тэгвэл, хүнлэг сайхан сэтгэлтэй хү иртаг фэжийгээ хэзээ Ч гээрээ ээж нь бахархал гомдоохгүйг хичээдэг учир гэмшин- - Н : нэн боло гүйгээр 4 ЭР 27 суралцахын хажуугаар, Нийслэлийн 2 дугаар сургуулийн 6-гийн «В» ангийн сурагч Н.ДАГВА- ЖАМЦ Манай ангид Зоригт гэж хүү су- ралцдаг юм. Бид хоёр дотно сайхан үерхэнэ. Зоригт их тусч хүүхэд- Хаа л явна нөхөддөө тус хүргэхийг үргэлж эрмэлзэнэ. тэй. Тэдний дэргэд бид цэвэр үзэмж- увцасласан, аль болох эелдэг-ха- Зоригт нэг биш н явдаг юм. Ф Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын ангийн дунд сургуулийн 5-ын «А» сурагч Д. ПҮРЭВБААТАР 214512: 28559 23 Пнонер сурагчдын сайн үерхэл нь гүн бат мэдлэгтэй онц сурахын нэг үндэс болдог аж. 2 -::1-7:-:59 Нийслэлийн 28 дугаар сургуу: дийн Т-гинн «Д» ангийн онц сур- лагатан Л. Наранцэцэг улаан бүч аяны гараанд 60 гаруй ном ун- шиж, уюшсан номынхоо утга уч рыг нөхөддөө тайлбарлан ярьдаг. Пионер Наранцэцэг номын санд ахлах ангийн онц сурлагатан Г. Алтанцэцэгтэй танилцаж байхад авсан гэрэл зурак. чиний зэж ргаапш нь Д.МӨНХТУУЛ-Нийслэлийн 5 дугаар сургуулийн 8-ын «Гэ» анги. гэнэ. 8-ын «Дэ» ангид м. Бид хоёр багаасаа дот- ерхсэн бие биенээсээ нуух юм гэж Хөвгүүдийн тухай бид хоёр их Хөвгүүдийг ямагт хүндэт- Харин Ичинхорлоо маань дүүлж 2 Охидын эмч П. ЦЭНДСҮРЭН лоо ийн дуу цөөнтэй намуухан л занд нь дуртай. Миний хувьд бол хөвгүүдийн эрэм- гий зоригтой, бодсоноо нуулгүй хэл- дэг нь таалагддаг юм. 9» Тов аймгайн Мөнгөнморьт сумын 8 жилийн сургуулийн 8-ын «АХА» ангийн сурагч ОЮУНТУЯА -- Манай ангийн охид, хөвгүүд сайхан үерхдэг юм. Батсуурь гэдэг хүү надтай хамт нэг ширээнд сууна. Батсуурь маань нх сайхан сатгалтай хүүхэд, Хичээл давтаж байхдаа Бат- суурь налад аль болохоор туслахыг хичээн байдагт би туйлаасаа баярлаж, 8 явдаг юм. Батсуурь ном нх уншина. Уншсан аахиалынхоа тухай дандаа яриж өгнө, Ярьсан зохиолыг аарим- гаж 41 дүгсэр сургуу ангийн сурагч Д. Баттөр ярилаа -- Бич бас сургуулийн болох зорилтыг чинь бид хүлээн двч танайхны адил цаначил болио гэж 30 дугаар сургуулийн Баян «Б» ангийн байна. | ! 1 гүй хамт озон чинь өөрийн «УРТ сурагч Ц. Туяа хариу өгүүлж «Охидыг хайрлах хэрэг” УРАГШПГ МӨН.» М. Ю. Лермонтой хэЭэээхэээхэЭээээээээз БЬь2-2.2, 222297 «САЙНАА ГҮИЦЭЖ АВ. МУУГАА ТАТАЖ ЯВ» Монгол ардын зүйр уг ЦЭЭР, нээ ашигтай өнгөрүүлэхийн төлөө сзүргэлж чармайж явдаг юм билз,” Охидын нямбай, хичээнгүй зан надад сайхан санагддаг. Ф / Нийслэлийн 11 дүгээр сургуулийн 5-ын «А» ангийн сурагч М.БАТ- | СҮМБЭР . -- Би охидыг үргэлж хүндэтгэх юмсан гэж боддог, Тэдний тусч са!- хан сэтгэл хөвгүүд биднийг өөд татаяс явдаг юм шүү дэЭ. Охидоос бид их зүйл сурч байна: Гэвч зарим охин олны дунд бохь зажлах, чанга хөхрөх зэрэг үлгэргүй. байдал гаргадаг. Хөвгүүд ухаалаг, даруу зантай охидыг л их хүндэтгэдэг юм. даа уншчихсан боловч сонсохдоо био дуртай байдаг. Харин ох: дыг дээрэлхэж байдаг зарим эрэгт. хүүхдэд бид дургүй ээ. » Нийслэлийн 10 жилийн 5 дугаар сургуу лийн 6-гийн «Б» ангийн сурагч Б.ОЮУН -- Миний нэг найз охин ЗСБНХ У-д байдаг юм. Түүний нэрийг Гузяль гэнэ. Кизель хотод 8 дугаар ангид суралцдаг, Бид хоёр гурван-жилийн өмнөөс захидлаар харилцаж, үерхэл маань эхэлсэн, Хэн хэн нь бодсон саг- санаа. захидалдаа бичиж зарим юман дээр бие-биенээсээ зөвлөлгөө авдаг. Гузяль саяхны нэг захиандаа хөв. гүүдийн тухай өөрийнхээ сэтгагддилг бїїчихдээ: -- Хөвгүүдийг бйд хичнээн хүмь дэтгай чадвад, тэд ! Хамгааадаг юм! саж аячдада, Чмг Хї6: гүүдийн хэр занд БуцрА ээ ёл Яи гэ тээш -тс-- ГЭЭ АВ ХЛЛҮЭЛЛсЭДБЭНЖЭХ Ч й Ч мӨнЭН Тор сургууль ийсох хүчний апгитай. хүмүүсийн модлог чадрар. хэрэгтэй байв, Дайпы олох Ч 1 ї ТПГОТГОГ ПИ ї, ӨЮутцуу 1 ИГ ДОН" ХАД ОЛСОН Їлр, бувйД дараа. боргой” Панлопичийн удирдлагын дор агаа. ОО ЇШ 1 АДИЛ амьдарч. хишаэлийн. рын дээд дайхаргыг шишилэн судлахад: вориулсан агаа| апшин дээпарлаэх, сопИп түгэх пуулинг бүтдэлаа, Дэлхийд пих удаа. сансрын уу. ЯЕХ шилээ ФШНиТушлО ШЕЕШҮЛҮЄШНЭ ЮЖЛПЫГГҮТЛЙО Ё.2---4 -..П--Ї --------о2 хас хо « Төгсгөл. Түрүүч нь 5 14-т Өчигдрийн гимназийн сурагч, барилгын сур- гуулийн сурагч болж, тэр сургууль Марийг гимназ байсан урт саарал байшиид хичээлээ эхлэв. Сергей тэнгист их дуртай, усанд сэлэх- дээ Одессын багачуудаас ер дутахааргүй төгс сайн сэлнэ. Талхны боомт хэмээл эртпээс нэр- лэгдэж ирсэн тэр газар тэнгисийн цэргийн агаа- рын отряд байрлах болов. Тэд усны гидропла- наараа (усны нисэх онгоц) долгионыг зүсэц алс тэртээ тэнгэрийн хаяаруу цагаан хөөстатуулай н одно. Сергей тэр отрядад орж иисэгч,. мо» дунд мотор эвлүүлэх, цэвэрлэх, ногоон өн гөт гидропланыг усанд тавих ажилд дуртайяа тус- лалцана. Нисэгчид түүнийг нислэгтээ авч явах ч удаа-тохиолдоно. Сергейн энэ сонирхлыг гэ- рийнхэн нь төдий л таашаасангүй, хичээл сур- туульд нь саад болох вий гэж эмээх ажээ, Гэвч энэ нь зөвхөн сониучхан зан төдий сүйл биш байв. Украин Нрымийн агаарын “цэргийн инсэх хүчний нийгэмлэг гэж юу гэсэн үг болохыг элїН одоогийн Одессын уугуул нутгийн х байх аа. Энэ үг Одесст 192 ныг ӨВ- чээр бий бо н юм. Одес : маш «Хөдөлмөрчид өө, өөрсдийг агаа- өргөн олныг гудамжаар дүүрчээ. ргэлдэн, у х хуудас хүчний ту» лекц флотыг байгу, дээгүүр Онгоц тарааж, талбайд-нисэх їпих болов. үн- Одессын саятан агсан Анатр Сергейг баяр- тай хүлээн авч уулзав. Тус нийгэмлэгт нисэх хүчинд дур сонирхолтой хүн ус агаар шиг хэ- рэгтэй байлаа. Одоо Сергейд хамтран ажиллах нэг санаатан бий болж, нисэх хүчний ертөнцийг гартаа авна гэж бодохоос арван долоохон нас-, Тай Сеаргейн зүрх баяр хоөрөөр бялхжээ. Тэо- хүү лекц уишиж, моторгүй нисэх онгоцны ДУ- ланг удирдах болов. Үдэш орой, зарим. үед бүр шонсөр нисэх онгоцны төсөл зураг зохио- хоор удтал суух бөгөөл бодол иь цаасан дээр яг дүрс болон бууна. Сергей гэрийнхэндээ 00- лон найз нөхөддөө би саавал нисэхийн инж: нєр болж онгоц зохион бүтээж ниснэ гэж байн- га ярьла. ОЮУТАН, ИНЖЕНЕР, НИСЭГЧ -2Р24 оны зун писэх хүчний академийн дар- гин өрөөнд нэгэн иамхан эмэгтэй орж ирсэн и)» Сергейн эх Мария Николаевиа байв, Ишиепер- нисэгч тэгэхдээ бүр цэргийн инжелер-писэгч болох тэсэн хүүгийн мөрөөдөл эхийн сэтгэлд йийцсэнгүй, Гэвч Сергей оорийн хүслийг үлэмж шаргуу, ягштал сэнхрүүлсэн учир эх иь ярга буюу хүүгийнхээ төлөө хөөцөллөж Моск- иад өөрийн биеэр хүрч ирсэн инь энэ ажээ, Аиа- архвх зөвхөн цэргийн хүнийг авдаг гэсэн тул ария Миколвевиа хүүгийнхээ сэтгэлд үл ний: цэх мэдээтэй буцаж ирэв. Гэвч анадемаас дуу. лах лг хүлээлгүйгээр гэрийнхнийхээ зовлосноор Ийевийн политехнинийн институтэд орж су. “ДМмг 2 шоепр гморон рүүл шидэж байгаа тийм хэ “ рээс узил хиа байлаа, Гэтэл цаг одор,,, оно олор єр бусын опцлог түүхтэй одор байсан том, Тор тэг одор, «Триполийн: үхэлэ. годог иргэйий зайны сёдойт ииПОНД тоРлӨХ хүн Эрис бийгаа сураг соцсноо, Шино зурагт оролцох хүн цор» ГИЙН хупцас өмсөөд Ддапшинж байгаа, ухан бай гааг байдлаар тоглох ботой байн. Өнө бол тийм Ч хэцүү зүйл биш, Гэтол ши пайруулагчийн сохцомжоор -дапрамчдийн.. ахлагч, олалогдого» гийн зураг авах шаардлага. гарч поригтой. хүн харагтай. байв, Сергей тоглохыг зопшоорч пу- раг авах одор Дпепр морпий. өндөр өрөг дээр урагдал салбарсан цагаан. цамцтай гарч зог- соход кино аппарат шигдхэн. шарр хийн дуу- гарна. Сергейг түлхтэл тэр доош унав... Тэр кино: эх орцы өнцөг булан бүрийн дэл- тэцпээ. гарч эхлэв, Тэр үед өндөр хясаан дэг инсэгг унаж тоглож байсан тэр хүнийг (ирээдүйд сапсрын пуушцин, гариг хоорондын холгийг, зохион бүтээгч. болио. гэж хэп бодох билээ? - МУГ 1 ЦОЛТ Ш 1эг241ї1 ТҮ Сергей нийтэд: алдаршсан. Моёквагийн тех- пикийг дээд: сургуульд шилжлээ,. Энэ.сур: гуульд «Оросын нисэх хүчний эцэг» Н, Ё, 15у- ковский аэродипамикийн тухай “лекц уншиж, С. А. Чаплыгин багшилж, А.Н, Туполев су- ралцаж, байлаа, Гурван жилийн дараа Сергей Королёв ицжепер боллоо, АНХНЫ ЖИТҮҮР 1929 оны намар МЦоктебельд моторгүй нисэх онгоцны бүх.холбоотын 6 дахь удаагийн чуулга уулзалт боллоо, Ирымийн өгөөмөр сайхан нарац дор Узун Сырт уулын хажуу дээр олон арван моторгүй инсэх онгоц эгиэн жагсчээ. Тэдний инженер Сергей Норолбвын » хэмээх улаан далавчит онгоц гойд ан харагдана. Чуулга уулзалт дээр зохион эгчид өөрсдийн хийсэн моторгүй онгоцоо жолоодон хөхрөн уннартах тал хөндийн дээгүүр удтал ниснэ, Магадгүй, яггүүнийг хараад Сергей Павловичид жирийн л инсэх төдий биш, элдэв “уран хөдөлгөөн хийж чадах онгоц бүтээхсэн гэ- сэн зоримог хүсэл төрсөн ч байж болох юм. Ни- сэх хүчинд дээд зэргийн нисэх чадвар гэдэг бол шинэ зүйл биш байлаа, Харин моторгүй онго- цоор агаарт «Үхлийн гогцоо» татаж болох уу? Гэтэл үүнийг тухайн үедэхэн ч туршиж үзээгүй байв. Сергей Павлович өөрийн хийсэн 2 дахь мотор- гүй онгоцоо «Улаан од» гэж нэрлэв, 1980 оны намар уран хөдөлгөөн хийж чадах цорын ганц онгоцоо Крымд авчирч өөрөө туршиж: үзнэ гэнс бодож байтал гэнэт хижиг өвчин тусаж хамаг төлөвлөгөөгий нь нураажээ. Сергей Павловнч эмнэлэгт удтал хэвтэж эмч- лүүлсэн учир хийсэн онгоцоор нь нисэгч Степан- чеико дэлхийд анх удаа аймшиггүйгээр туршиг гайхамшигт нислэг хийснийг үзэх завшаан олд- сонгүй. Тэр цагаас хойш моторгүй онгоцны ни- сэх чадвар гайхамшиг болон хувирч, Степанчен- ко төдхөн бас нэг удаагийн нислэгээр өдий т9- дий аймшигт туршилт хийх нь тэр. САНСРЫН УУДАМ өөд Дайпы үед алдарт туршин! нисэгч Марк Галлайд яагаад-ч том онгоцны “буудалд ирэх хэрэг тохиолд- лоо, Түүний анхаарал нүдэнд дасаагүй ер бусын хурдан нисэж яваа бөмбөгдөгч онгоц руу Чийлэгр, Гэр..олгоциы, сүүлнээс .улаан дөл дүрэлзэж байгаа харагдахад Галлай дэргэдэх хүмүүс рүү сэтгэл түг- шин харвал тэд огт ажиггүй гагцхүү онгоцонд ха- маг анхаарлаа чиглүүлжээ, Жирийн опгоцонд ї- жигхэн: тийрэлтэт. ходөлгүүр-хурдасгуур бэхэлл: зуршсан туршилтын цэг нь энэ ажээ, Одоохондоо хурдасгуур гэх нь Ч вов бөгөөд учир нь богинохоп цаанд онгоцны хурдыг огцом нэмэгдүүлдэг байв. Дайны цөхцолд энэ нь ч хангалттай том, «Хэн гпүүнийг хийсэн том бө?» гэн Галлай ихэд сонирх хон асуухад хүмүүс дунд зэргийн нуруутай чий- рэг бадриун хүн. рүү саасан нь Сергей Паплопич Норолёп байлаа, : Сергей. Папловичийн: хувьд дайп, ажиллахад нь саад боллс байсан юм, Хурдасгуурыг байнга оороо туршдаг байв, "өгөөд: нэг удаа туршилт хийн явтал хөдөлгүүр дэлбэрч Королба шархдан, гэмтсэн опгоцоо арай гээс гааарт буулгашээ, Гэлээ ч гэсэй ӨНӨ явдлын дараа Сергей Павлопич дахийг аюулт туршилтаа үр» голшлүүллээ, Хүчит пуулши бүтээн сансарт аллиа гэдэг бол гагцхүү шийлчий,. шикенер, рдэмтдийн.. хамтын ашиллагаа, оюун ухааны нэгдмэл их хүчээр шийд- юорлэх ёстой зүйл юм, Нас янз бүрийн мөргонслийн ” хаасаа өмнөхөн эхтэйгээ сүүлчийн удаа уулзлаа. дамд, дорно хөлт порчигч, цохой. хооргосан билээ, "Түүхт цаг мөч улам оїїртсоор л, Дэлхийн апхиыа хиймэл дагуул тойрог лпмд хөөр» гс тухай мэдээ ертөнц лахишилг бишрүүлислэл мППЕТН хүчин хэмээх дайшгүй саадыг давлай,г, Дэлхийн хиймэл. дагуулуудын «мэндэлсэн» угсрах цехэд удалгүй. сансрын холгүүд. бий болж, өглөө бүр Сергей Пайлойич хамгийн өчүү хэн жижиг зүйлийг ч гэсэн орхилгүй пэгбүрчлан шалган, маш товч, тодорхой, туйлын ойлгомжс той үүрэг даалгавар огдог байв, Хөндлөнгийн хүн харвал эндхийн хүмүүс хийх зүйлээ боги- но хугацаанд дуусгахаар амрах цайгэхээ март» сан зогсоо. зайгүй ажилласан мэт харагдаж болох том, Гэвч огт тийм биш ээ, Энэ бүхэн гагц- хүү ерөнхий, зохион” бүтээгчийн шавхагдашгүй авьдас билэгт захирагдаж байгаа. ом, «Эа їө- ход минь, та иар, чинь юунд үймж бушиглаад байнав, алив үзье» гэх юм уу эсвэл «Учир тойм- гүЛ олоп шидийн алиныг иь сонгож авьяа даа байз гэлс бодолд ороод байна уу?» хэ- мээн Сергей Павлович хөлнө. “-Ийгээд жинхэнэ. ажил хэрэгч яриа эхэлж, хамгийн, үнэл зөв эцсийн шийдвэр гаргадат- байв. : ...Сергей Павлович хүндээр өвчилж, цас бара- Хүү минь «Чи их ядарчээ» гээд ээж нь хүү- тийнхээ бууралтаж байгаа толгойг илэн хэлэхэд «Тийм ээ, залуу цагийн хүч тэнхээ байхгүй болж байца. Гэвч бодож яваа юмаа туйлд нь хүргэх санаатай, Тэгээд сурсан жаал зугаа юмаа. залуучууддаа эзэмшүүлэх бодолтой байгаа. Ми- ний хувьд одоо ополын асуудлаар л жаахан оролдмоор байна. Бид сансрын аппаратыг Саран дээр зөөлөн буулгаж сурах. отой.Заавалсурвс на!» гэн, хариулав. .,х-л., : 1966 оны 11 дүгээр сарын 14-нд Сергей Павлович таалал төгссөн. боловч 20 хоногийн дараа түүний мөрөөдөл биелн, манай дэлхийг өнө эртний дагуул сарны гадарга дээр Шуурган тэцгисийц районд «Луца-9» автомат станц зөө- лөц, бууж, эх дэлхий. рүү сарны жуулсац юм. Анх удаа. хүн төрөлхтөн сарны уйтгарт төрх байдлыг зөгпөлт зураачдын дүр-/ сэлспээр биш, жинхэнэ. бодит байдлаар үзлээ. Ингээд яг хоёр сарын. дараа сансрын стапц «Луна-10» сарны анхны дагуул боллоо, Дараа ! ( 7 нь гариг хооропдыгн хязгааргүй уудамд бид бүх- ний.сайн мэдэх гайхамшигт ялалтуудыг удаа да- раа хийсэн билээ, Саперыг: уудмыг эзэмших шаргуу тулалдаай. зогсолтгүй үржэлжилсээр айна, аша сониноос ёс орчуулсан Ц. ХАТАНТӨМӨР -М зургийг дам- 1 ат- ! ї | | | ах) Берн Шитжихслай Эонснаанлын хєллвээивинд ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦ “Д, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн. комбинатад хэвлэв, А--51744 Үїндөкс--14120 ОСГОХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨГ 242 МЯНГАН МАЛААР, АЖ ҮЙЛДВЭРИЙН АЖИЛЧИН АХ ЭГЧ НАР МААНЬ БҮТЭЭГДЭХҮҮН ГАРГАХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨГ 37 САЯ ТӨГРӨГӨӨР ДАВУУЛАН БИЕЛҮҮЛЭХ ҮҮРЭГ СО- ЦИАЛИСТ УРАЛДААНД АВЦГААВ. ПИОНЕР СУРАГЧИД-БИД Ч АЖИЛЧИН, МАЛ- ЧИН АХ ЭГЧ НАРЫНХАА НЭГ АДИЛ СУРЛАГА, ХӨДӨЛМӨРИЙН АМЖИЛТ ГАРГАЖ БҮХ АРД ТҮМНИЙХЭЭ СОЦИАЛИСТ УРАЛДААНД ХУВЬ МАЛЧИН АХ ЭГЧ НАР МААНЬ 1973 ОНД МАЛ НЭМРЭЭ ОРУУЛЦГААЯ! 00 дахь 30 дахь жилдээ. 9 Эм 16 (1271) 2 хХххах Ч цэл рүрссЄЁ МАХН.ЫН 108 ХОРООНЫ . | ? : ё , 564 , , : , : , ү БҮГД ХУРАЛ 2 , : , : й , : 1973 оны дөрөвдүгээр жалыг ! : : ї гын ажлыг цаашид сайж ний. тухай» гаргасан тог- : тав 16-нд МАХИ-ын.| руулах: арга. хэмжээний тоолд: Р : Ч бур Хорооны зэлжит У тухай», МАХН-ын Төв Хо- Нэг: 2 : , үгд МАХН л болол, роопы Улс төрийн Товчоо- -- Нэгдэл, сангийн аж 4 , 1-ын Төв Хорооны ны єиншүүн, БНМАУ-ын ахуйн төвийг орон бууд) : , мэсдүгээ 10. Ц 81-74 бичгийн Сайд нарын Зонлөлийцн | бУРГУУЛЬ, сурагчдын до- : ! хурсэн , өнбал бүгд нэгдүгээр орлогч дарга туур байр, хүүхдийн нэ : , рлыг и ЭХ Тэ хэлэхдээ: нөхөр Д. Майдарын илтгэ-. "ОРлэг, эмнэлэг, худалдаа, , , «Манай хүмүүсийг хд- лийг хэлэлцэн. Хэлэлцсэн | “01000, ахуйн үйлчилгээ- , Й дөлмөрийн социалист са- асуудалтай Эх лбогдуу: ЛАМ ций барилга байгуулал: Й , хилга баттай, ёс суртахуу.. МАХН-ын Төв Хорооны бүхай НоХарох лу ран боэь : 5. Мм эрхэм сайп аан чанар. Улс торийй Товчооны гп- (10! барьж байгуулахын , тай болгон хүмүүжүүлэхэд шүүн, Нам Топ Хороо- лэл оанг 2 : : ЧУАМДОН нийгмийн. гол Ён иарийн 0 ийн. дарга Бүгд хурал зохион бай- 5 : ХҮВ олсон ходолморийн Жагаарал, БНМАУ-ын гуулалтын асуудал халал- ” 5 Хан, мийн асар их үүрэг- ёцж нарын Зоплолийн ор- цэж, МАХН-ын Топ Хо- : ? 3» ам, ард түмний | догч дарга С. Лупсангом.- | рбоны Улс төрийн Товчоо- й Й увьсгалт, дайчин, ходол бо, МХЗЭ-ийн Топ Хороо- ны орлогч гишүүн, Нажын 9 Й морч уламжлалыг өргөй ны нэгдүгээр иатийн бич... Төв Хорооны иарийн бич 7 : ашиглан ходолморчдийн гийн. дарга Ч, Пүрэнжал, гийн. дарга С, Жалаи-аа- : : Хуур цаддолилч хумүүлс БИМАУ-ын Барилга, Ба- жапыг МАХН-ын Топ Хо- 4 Й ийг хүчтэй болгох ёстой» рилгын материалын үйлд- рооны Улс торийн Тойчоо- 5 , Юн, онцлон. тэмдэглэсэн парийн. Яамны сайд 0. ны гишүүнээр: МАХН-ын ? , чайна, 3 : Тлейхан, БИМАУ-ын Ар Топ Хорооны гишүүн ё 2 Бүгд хурал «БИМЛУ- дын Болонсролын: Яамны “Улааибаатар хотын налан ? Й ын “Ардын Их Хурлын сайд. Д. Ишцэрг ийрын хорооны иэгдүгэар иарийн : ? зэлжит соцгуулийг бэлт- зэрэг хүмүүс уг хэлэйп, бичгийн дарга Б, Алтацгэ 2 2 гэж, хийхэд. намын бай. МЛАХИ-ын Топ Хопооны ролийг МАХН-ын Төв Хо 4 3 гууллагын гүйцэтгэх 80- Ү бүгд. хурлаас «Ходоо-. рооны Улс төрийн Топчоо. : : рилтын тухай» ” тогтоол гийн барилгын зовслыг.. ны орлогч гишүүнээр тус 7 : гаргаж, «Ходоогийн барил- сайжруулах арга хэмжээ тус сонгойп, : 2 1) ЖээххахахахахаасаХххХХаххэххэЭЭЭЭЭэхэээЭээххэээээээээЭээээээээ ча ааж.ажчааааааа! 1 - 1 ИДНАЙ. ХҮНЛЭГ З04НИН..8 : 11) 7 бул | ( МАХИ-ын Топ Хороо р ! (1 Ходолморчдийн.. Иамын Тө Х ! нарий! бичгийн дарга, БИЛБУ-: г гал! 4 рийн сайд Суан Тхюу зай ї (юм БИМЛУ-ын Ардын Их Ху манай оронд очи ВХИ-ын Төв Хорооны 4 рийн бичгийн. дарга, БИАП! ын засгийн газрын сайд нөх Суан Тхюнг Монгол, Вьетпамы ард түмний. ах дүүгийн ой са цааны дайчин цэгдлийг бэхисүү лэх үйлс: оруулсай их хувь цэлт рий нь үнэл Ходолморий гавьяаны улаа тугийн одонгоор шагиав, Зураг дээр: Бьетиамыц Хо долморчдийн Намын Төв Хороо им нарийн бичгийн Дарга, БНА ВУ-ын засгийц- газрыг төрийг сайд Суан Тхюнг:. Буянт ухаа гийн инсах онгоцны буудал дээр гийслэлийн: ходолморчид, пио ЇХХН-ын Тов Хорооны У бүгд, хурал Улаанбаатар хотын намын хорооцы нэг, ДҮ" гээр нарийн. бичгийн дарга, Баточирын Алтангэрэлийг МАХН-ын Топ Хорооны Улс төрийн Товчооны орлогч гишүүнээр яртгод тан байгаа нь, Зилусульльттьллуличуьлулылиьль тылы чучиль лын льнлылыг пер сурагчдын төлөөлөгчид уг- 1979 оны 4 дүгээр сарын 25. 2 үхлэжэ өлжиэжстай мэ , БНМАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ҮЛ ЧУУЛГАН Хүүхдүүд ээ! Энэ дөрөвдүгээр сарын 18-19- ний өдрүүдэд. БНМАУ-ын Ардын Их Хурикч долоо дахь удаагийн сопгуулийн УГ чухчэ чуулсныг та иар мэдэж: байгав. Ээлшит чуулганаар доорхи чухал асуудлаа хэлэлцэв. Үүнд: 1, Хөдөлморчдийн эрэлт хүсэлтийг хүлээ! авч шийдвэрлэж байгаа байдлын тухай илтгэл. Илтгэгч иь БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлтїїч нэгдүгээр орлогч дарга, депутат Т. Рагчаа. . БНМАУ-ын гэр бүлийн хуулийн төслий4 хай илтгэл. Илтгэгч пь Ардын Их Хурлын хууч лийн төсөл боловсруулах ба үндэстний асуудлын байнгын комиссын дарга, депутат Г. Чимэд- 3, Шинээр сонгогдсон. депутатын бүрэн э хийг шалгасан тухай БНМАУ-ын Ардын Хурлын Мандатын комиссын илтгэл, Илтгэгч нө Мандатын комиссын дарга, депутат Б. Цэрэн, 4. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүү" лэгчдийн Зарлигийг батлуулах тухай илтгэл. Илтгэгч иь БИМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэр- гүүлэгчдийн. нарийн... бичгийн дарга, депутат Ц. Готов эдгээр болио, БНМАУ-ын Сайд харын Зөвлөл нэгдүгээр, орлогч дарга, депутат Т. Рагчаа чуулганд тав” сан илтгэлдээ «Социалист байгуулалтын хөгжил инь ард ир- гэдийн эрхийг хамгаалах, түүнийгээ эдлэх жин- хэнэ бодит баталгааг хангаж байдаг нь БНМАУ» ын үйлсэн хууль, хөдөлмөр, эрүү, иргэний хуу- лиуд тэрчилэн эрүү, иргэний байцаан шийтгэх хууль, газар эдэлбэр, ан агнуурын тухай сэрэг хууль төгтөомжил илэрлээ бүрэн. дүүрэн олсон байдаг юм. “Эх орны ирээдүй болсон залуу үеийн төлөө санаа тавих тэдэнд үвтэгш хүмүүжил олгох, эр» хээ эдэлж үүргээ биелүүлэхэд иь нийгэм торийн зүгээс нөлөөлж туслах, социалист эх орон, иро- гєтарийн ийтериацаопалч хүмүүжил олгох асуу» лал манай нам, засгийн анхаарлын товд байсаар ирсэн, байх ч болио» гэй! оицлон тэмдэглг ай. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ёр даа амжилг гаргах ёстой. Эцэ хугацаанд «Соёлч БИДНИЙ ТАВАН ЖИЛ нохорлолийн апгн». болио. Энэ маань сурлаган- ! даа ангиараа 100 хувь. сурна, бас сахилга бат, ариун цэвэр, хөдөлмөрч: хичээлгүй, соёлч байд- 1979. ол. Тавдугаар таван жилий. төлөвлӨ-лаараа тэргүүн байна-гэсэц үг. Ангийц хамт ол- гооний 5! дахь жил. Бүх ард түмпий. ондор бү- гэнэ зорилтын дотор: миний үүрэг бас бий. гтээлийн он. Бидний аав, ээн, ах, эгч нар маань --ЇБи сайнаас опйц. сурч байсан Өндөр бүтээ- социалист уралдаанд үүрэг агч түүлээ бислүүлэ- . лшїш энэ онд онц сурпа. 1975 оц гэхэд би есдү- хийн төлөө цаг мөч бүхэнтэй уралдан ажиллаж гээр ангид онц дүйтэй суралцаяа: «Залгамж үе» “байна. аяны-араан жигүүрээр амжилттай аялид, Мэдлэг Г.Бүх ард түминй социалист Уралдаанд бидний... хүмүүлсийн холбогдолтой 200 гаруй нөм уч- хувь нэмэр ч бий. Сурагч. хүний гол хөдөлмөр. Зоиил. Ээчүгчэт “Төгэхээр бид зоуны урьд сурлага Үїнөитеүнүйн" ордгийг эгүлачгїйг” дугунлагд сурал хоёр хүүншгт тоглоно. Пионер сурагчдий ур агийн үзлэгт амжилттай оролцоно. лийнхаа гурвын «Б» анги, 14 дүгээр цэдэр гийц шиоцер, баатарчууд дүү нартаа дуу бүжи сааш, хичээл хүмүүнслийн ажилд нь»ту ХАА-д туслах, хот орноо тохижуулах со хуримтлалын зарэт ажилд идэвхтэй оролцо! гэж үүрэг авсан. Энэ маань таван жилийн төлө! логөо, түүний шийдвэрлэх жил-1978 опд бую) "МПБ-ын: 50 жилийн ой угтаж яровер, “ни шаг хийх ажил юм. С18Х, - 0 Нийслэлийн 10 жилийн АД) лийн “гийн «Ве! ангийн сурагч 8: 29Л шинилтитиийншйгацийцйнн айлийн Хайрт пнонер сурагчид аа!” л. (Хбаатарын изрэмжит Монголын мн Залгамжлагч ЇЇ чуулган болох Сутацаа ойртож байна, Энэ чуулган нь Мигэлын Пионерийн Байгууллагын түүхт 50 жоалейн ойн угтал, Дэлхийн залуучууд оюутны 10 дугаар нх наадмын босгон лээр Фолж байгаа тул та ийралс их аввлас чөд- юар шаардах нь зайлшгүй билээ! Иймээс сурлага хүмүүлил, биеийн тамир луу, хөг- жомд авьяас. чадлаа. сориц. шалгарахын тулд тамдан суралцаж, бэлтгэж байгаа би лээ, Хайрт амонер багачууд минь өөрс тэнөөтөөтөөөтүхүр “хүүлтхааү бэлтгэнс байгаа дуугаа цог золбоотой,балр балсгалантай, үг хэллэг Монголын мнонер сурагч. үр,хурц тод, хөгжимдохдоо чихэнд чимэгтэй сын урлагийн үзлэгийг ММ0- тогдолтын үед Өчко зоволгүй чөлөөтэй терийн азусламгуудад 88УУЛ” байх хэрэгтэй! Хөгжмоор тоглож буй су- даг байсныг ӨӨРчилж ЭМЭ рарынд, хөгжмөө эзэМШНХ 1 снмг-ар- жилээс улсын үзлэг болгосон. Р ИЛ, ог ээ? оо сайхиыг 2) иггєево ний эт йн, чайхїыг. озамшит чадсанаар амжилтад хүрнэ, Орон цутагт байгаа мэргэжлийн бо- лай. уриц сайханчдайс. байнга. туслалцаа анч байгаарай! Тэд таварт туслах спналэр- малаэл дүүрэг байгаа юм, Хїчиээн уйгагүй, птдаэнх өрөлдлоготой. болтгаслний лүнд аан, зэж, их эгч, дүү анд өлөн нийл партий тїа- шаглаж аймаг хөтөөсөө. шалгаран улсмнхйй иийслэлд уригдаж ирээд гааар б ра, шил» гарай ирсэн, үеийн өлөн ноходтой... уулан, ардам сурлага. ирээдүйнхээ чиг айтийлане чурилцаж, үзүүлэн харуулах ган зүйл бүг хэндээ. өндөр амжилтад хүрч, үйлч олон доо гайхагдан алт, монго, хүрэл телалиар энгэрээ. мплааж, өөрсдийнхөө. хот, иймаг сум болоод-сургууль иийсгрийнхээ бүлгийн алдар мөрийг дуурсгана, Ерөнхий эрдмийн хїїчээлдөэ. сурлагын. чанарыг дээшлүүлэн, 5 опцын эзэн. болохыг нийт инопер суриг чиддаа хүсье! , ийн ити 11111117 "УРАН -АВЬЯЛСАА УНДРУУЛЬЯ! 27 юм. Урлагийн үзлэгт эзэлсэн хүүхлэд өлгөж байх алт. мөнгө, хүрэл медаль їшч- цээр буй. болгов. уг 1111111111111::10111 зугаалах илтан аииини байр ХЭМ болгож хөгжмийн ая хогийг тохируу: лан суудлаасаа хүртэл эрэмбэ дараатай. бэлтгэх хэрэгтэй. 10мыг бага гэлгүй эхлээд дуусах ёслолыг урлагийн царийн гоо “ЭДТЕИАТИКИЙН ОЛИНШИАД 1964 оноос эхлэн ерөлхий бо- зовсролын сургуулнудын сурагч- дын дунд улсын матсматикиййн олимпиадыг уламжлал болгон явуулж, олон улсын математнкийн олимпиадад манай сурагчид орол- цож ирлээ. Нийслэл, Налайхын ерөнхий бо- зовсролын сургуулнуд математн- кийн олнмпнадад бэлтгэх ажлыг хичээлээс: гадуур математикийн дугуйлан ажиллуулах, сурагчдыг гэр орноор нь бие даалгах, зөвлөл- гөө өгөх журмаар хэсэгчлэн ажил- лах, математикийн сонгон сурал- тах хичээлд сурагчдыг өргөн хам- Ё математнкаар маргаан тэм- н явуулах зэргээр анги дэвших ургуу? төгсгөх шалгалтад лтгэх ажилтай хослон зохиосон манна. Нийслэлийн хэмжээгээр мате- матинийн олимпиадын гурвын да- заанд 41 сургуулийн 7-10 дугаар ангийн 215 сурагч шалгаран орол- цож 568,7 оноо авахаас 612,5 эноо авлаа. “Арван жилийн сургуулиудаас лабоваторн нэгдүгээр сургууль 12.9 оноогоор түрүүлж, 52 дугаар сургууль, Налайхын 10 жилийн сургууль тус бүр 7,5 ба 7,3 оноо- гоор хоёр гуравдугаар байранд орлоо. Найман жилийн сургуулиудаас 18 дугаар сургууль 15 оноогоор түрүүлж, 8 жилийн сур- гууль, 48 дугаар сургууль 13 ба 10,7 оноогоор удаах байрыг эзэл- лээ. Олимпиадын гурвын даваанд 10 дугаар ангиас 64 сурагч шал- гаран оролцож хоёр өдрийн турш оюун ухаанаа сорилцсоноос 12 су- рагч дөрвийн даваанд орохоор шалгарав. ховллалальлалыльльльлылалальльльльльлальльльльлалальльлальлаг Улаанбаатар хотын" 1978 оны математикийн аваргаар нэгдүгээр сургуулийн 10-ып «Вэ ангийн су- рагч Л. Энхтайван, Налайхын 10 жилийн сургуулийн 9-ийн «А» ан- гийн сурагч Ж, Болд, 18 дугаар сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч П..Алтанцог, Налайхын 8 жилийн сургуулийн 7 дугаар: ангийн су- рагч Т. Энхтуяа пар тодорлоо. Гурвын даваанд оролцсон су- рагчдын олонхи нь геометрийн цэ- гийн байрыг ашиглан батлах бод: лого, геометрийн дүрэм тодорхой- лолтыг ашиглайп цэгийн геомет- рийн байрыг олох бодлого дээр алдсан байна. Есдүгээр ангийн су- рагчид иррацнональ язгууртай бү- хэл коэффициенттэй тэгшитгэл 30- хнох бодлого, олон зэрэгт тригопо- метрийн тэнцэтгэлийг батлах, олон гишүүнтийн хуваагдах чанарын бодлого дээр алдсан байна. 8 ду- гаар ангийн сурагчид абсолот хэм- жигдэхүүн бүхий функцийн гра- фикийг байгуулах бодлого, алгеб- рийн зэрэгт илэрхийллийн батал- гаат бодлого, тооны цифрийг олох бодлого дээр алджээ. 7 дугаар ан- гийн сурагчнд геометрийн батал- гаат бодлого, олон зэрэгтэй алге0- рийн илэрхийллийн тооны утгыг олох бодлогыг бодоход ихэвчлэп алдсан байна. Сурагчид олон бодлого бодоход голлох биш тухайн бодлогыг яаж бодох, бодлогын нөхцөлийг өөрч- лөхөд бодолт нь яая өөрчлөгдөх бодолтынх нь байдлаар бодлогыг төрөлжүүлж, бодоход хэрэглэх ерөнхий арга зүйг олж аваад зөв сэтгэн хялбар олон арга хэрэглэ-" хэд голлоп анхаарвал амжилт ол- но. Улаанбаатар хотын сурганы кабинетийн тоо физикийн мэргэжилтэн Л. ЖАМЦ лальсьсьльлальлальльльльлалаласлалалжлтнсЕсЕсГ Нийслэлийн 18 дугаар сургуулийн 8-ын «А» ангийн овц сурла- газан П. Алтанцог тооны олнипнадад өрөлцөж, гурвын даваанд иайман жилийн сургуулийн сурагчид га болж ирэхэд нь дотроос шалгаран хотын анар” угтаж байна, ангийнхай нь халуун м МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл зураг, Монголын Пионерийн Байгууллагын Топ Зоплолийн тэргүүлэгч гишүүн, БИМЛУ- ын Ардын жүжигчин Д, ДАМДИНСҮРЭН 7 ини Ши ШИД Л 90 НАСНЫ НЬ ОЙД Хүүхэд багачууд та нарын хам- гийн сайн танил дотнын хүний нэг Семен Михайловнч Будённый 18983 оны дөрөвдүгээр сарын 25-нд одоогийн Ростов мужийн Пролета- рийн районд ядуу тариачны гэр бүлд төржээ. Хүүхэд ахуй цагтаа зарцын амьдралыг биеэр үзсэн Будённый 1903 онд алс Дорнод дахь. казахын 48 дугаар хорооны цэрэг болсноор цэргийн үйл амьдрал нь эхэлсэн бай на. Будённый хувьсгалт үйл ажилла- гаагаа 1917 оны хоёр дугаар сарын хувьсгалаар эхэлсэн бөгөөд тэр үед. цэргийн хувьсгалт хорооны дарга байлаа. Будённый 1919 онд коммунист намын гишүүн болж цэргийн авьяас- лаг жанжин, намын үнэнч гишүүн болохоо удаа дараагийн тулалдаанд нотлон харуулжээ. Зөвлөлтийн мо- С.М.БУДЁННЫЙ . рин цэргийн амьдрал, хөгжил нь Бу- ииш иишииишииийииишишишиишиинииншишииниг 455 Бан УЛАА! П ! дёиный нэртэй холбоотой. / Иргэний дайны үед нэгдүгээр морьт армийн ялалт түүний нэрийг Р ихэд алдаршуулжээ. Д ЗСБНХУ-д адууны аж ахуйг хөг- . жүүлэхэд Будёиный үлэмж ажил эь 1 хийж хэд хэдэн шинэ үүлдрийг бий болгосон байна. у 1930-аад оны үед Будённый Моск- ”7 вагийн цэргийн тойргийн командлагч, НЬ. Батлан хамгаалах ардын комиссарын орлогчоор томилогдож байсны дээр ! эх ориы их дайны жилүүдэд баруун Өмнөд чиглэл ба. Умард Кавказын 1 цэргийн ерөнхий командлагч, зөвлөл- « тийн зэвсэгт хүчний морин цэргийн ! командлагч зэрэг үүргийг гүйцэтгэж чихээ. Зөвлөлт эх ны өмнө С.М. “Будённыйн байгуулсан гавьяаг ь. үнэлж ЗХУ-ын баатар цолоор гурван уда Лепиний. одонгоор удаа, Байлдааны гавьяаны Улаан тугийн одонгоор б удаа: бусад олон одон ме- даль, БНМАУ-ын одон медалиудаар шэшүрцэжэоЭ ЗЭ С. М. Будённый Монгол тийн ард түмний ах дүүгийн найрамд-| лыг зузаатган хөгжүүлэх, монголын армийг байгуулж бэхжүүлэхэд үнэ- тэй хувь нэмэр оруулсан хүн. Багачууд та нарын хайртай хүн Буденный Зөвлөлт-Монголын най» рамдлын нийгэмлэгийн төв сахир- гааны даргаар олон жилийн турш ажиллаж байна. 5 Монголын пионер сурагчид манай. : ард түмний дотнын сайн нөхөр, нэрт жанжин С.М.Будёнпый гуайнхаа 90 Баг... насны ойг нь тохиолдуулж эрүүл энх 1 урт удаан насалж ихийг бүтээхийн сайхан ервөлийг дэвшү лж байна. . . БНСЧСУ-ын өсвөрийн пионерүү- | дийн нэгдсэн байгууллага 1949 оны 4 дүгээр сарын 24-нд байгуулагдсан. Чехословакийн пиоперийн байгуул- лага б--15 насны сурагчдыг хамар- даг. 6--8 насны сурагчдыг (Оччууд) гэж иэрлэнэ. Чехословакийн Пио- нерүүд улаан. бүч, төрийн далбаа ба дэлгэсэн гурван дөл бүхий тэм- дэгтэй байдаг, Аливаа ажилд тпио- їерүүд: пиоперийн дүрэм, тангар гийг удирдлага болгодог. «Өсвөрийн пионерүүд ин»: «Социалист эх ориоо хайрлан хамгаалах ба бүтээ! босгол- төд хэзээд бэлхэй байгтуц» гэсэн дууллагатай. Тус шинайерийн байгууллага, со- циалист ба бусад орим, тшонерийн бо- лон хүүхдийн дэншилт, ардчилсан байгууллагатай нягт холбоотой ажил- | дадаг бөгөөд СИМЕА-гийц (Дэлхийн Ардчилсан Залуучуудын Холбооны дэргэдэх хүүхэд багачуудын олон ул- сын хороо) гишүүн лчдм. д Чехослопанийн социалист аалуу- чуудын авлал, їнонерийн байгуулла- 1 таас пиопер сурагчдын дунд аохиох ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫНХ НЬ ТӨРСӨН ӨДӨРТ БНСЧСУ-ЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА | хүмүүжлийн ажлаа «Пиоперийн дөл» (8--11 насны ппонерүүдэд), «Пионе- й рийп зам» (11--15 насны ппонерүү- ы дэд зориулсан) гэсэн тусгай програм- мын дагуу явуулдаг. Чехословакийн “2 пионерийн байгууллага МПБ-ын ахан р дүүгийн найрамдалт харилцаа улам шин бүр батжин манай хоёр орны пионе- / рийн төлөөлөгчид харилцан айлчил- А даг уламжлалтай боллоо. 1960 онд - МПБ-ын төлөөлөгчид Чехословакийн пионерийн байгууллагын ажлын тэр- гүүн туршлагыг судалсар билээ. Мөн сүүлийн жилүүдэд «Хүүхдийн ер- төнц урай зургийн уралдаанд тэр- Ь, гүүн байр эзэлсэн пионер сурагчид | Чехословакт олоц улсын хүүхдийн зургийп уралдаанд санг орол- цож байна. 1 Удахгүй 7 дугаар сард алтан Ир, га хотод болох олон улсын хү 3 хөнгөц атлетикийн «Найрамдал» дөр- вөц төрөлтийц (17 дугаар Д монголын тамирчин ацонерүүд- цоно. п, Зэст? 5 Ц.Элднэнх эдийн дн эдэн тЖееч энэ жил мАНАН ОГгПЫ ЕРӨНХИЙ БоловсРоЛЫыН СУРГУУЛИУДААС дотоод, ГАДААДЫН ТЕХНИК МЭРГЭХ”- ЧНМ ОХНД ХӨВЬХ 8000 ОР- 3 ХөВвгҮҮ УРАЛ- ЦАНА. ЗЭйЭЭ эь ч ӨӨ АЖИЛЧИН БОЛНО “010001 МЭРГЭЖИЛ Урин хавартай зэрэгцэн, сур- тууль төгсөгчдийн мартагдашгүй баяр ирдэг болохоор ерөнхий бо- ловсролын найм, аравдугаар апги төгсгөх Мянга мянган сурагчид хүсэж социрхсон мэргэжлийнхээ тухай сэтгэл догдлол ярьцгааж: байна. Тэдний нэг Улаанбаатар хо- тын ажилчны районы 10 жилийн 52 дуг: 9 улый 5 энгийнх ЭН. “от Эргэж”, лээрээ та-нартай-танилцаж байна. Энэ сангийнхан 100 хувь.су- ралцдаг. төдийгүй “сахилга бат, арнун цэврээрээ тэргүүний сурас- чид юм. Ангийн 40” сурагчаас 315 нь “мэргэжилтэй ажилчдыг оэлтгэх Уурхай болсон техник мэр- тэжлийн сургуульд суралцаж, эр салааны дарга О. На- ярихдаа: їанай салаапыхны нхэнх нь ТМС-д суралцахаар саналаа өг- сөн. Би хичээлдээ сайн дүнтэй су- аг. Холбоочин болж, хүн ар төлөө үйлчлэхийг хүсдэг. лгалтаа амжилттай өӨгГ- к сонирхсон ТМС-д холбоочны сайхан лцана. Ямар гоё Бидний ярианд сурагч мэд оролцож, ний эзэмших мэргэжил үүнзэс ч сайхан шүү гэлээ. - Ямар мэрїэжил вэ? Токарьчин- Яагаад? Суурь машины нүсэр хү- чээр хатан төмрийг уяраан дарх- дах юутай сайхан! чинь дэмжиж барах Ажилчны эгнээнд орж, ажил дөлмөрөөр алдраа дуурсгах Э тэй гэж аав маань сургамж: ва- хисан. Авирмэд ээ! Чи -- Зүйтэй, сайн токарьчин болж, хүссэн хүсэл чинь сэтгэлчлэн бүтнэ. Энэ ангийнхан «Мэргэжил бү- хэн сайхан!» гэсэн сэдэвт ажил ! зохиож, үйлдвэрийн ахмад ажил- | чид, Т.МС-ийн багш мастеруу, Я | 1 мэргэж уулзалт хийсэн пь тэ Г лзэ сонгох Явдалд Ч ач хол- | богдолтой болжээ. Бүлгийн дарга С. Туул ярихдаа: Зарим хүмүүс хичээл сур- лагаар тааруухан сурагч 4 1 мС-д ордог юм шиг ярилцдаг. Тэр ёстой худлаа. Хүний дурлаж, сонгосон мэргэжил бүхэн и. Тэгснээ рээ ч хүн ажлын амжилт гаргана, Манай ангийн Б, Зоригтбаатар, Б. Нэргүй, О. Нацагсүрэл, П. Тов то» нарын олон тэргүүний С раг- чид геологи, Хөнгөн, хүйсний двэрийн ТМС-д орцгооно. Бид гїврынхаа шалгалтад давтлагын хэсэгчилсэн групи байгуулаи ца- гийн нарийн хуваарьтайгаар дэлт гэж байгаа. Мөдхөн МХЗЭ-ийн ги- шүүнд олсэнэ, гал улаан бат илэр хийлэх Тэгээд 8 дугаар пигна амжилттай төгсөөд ажил хөдөлмөр, эрдэм номын олон за явцгаана. Сүргийн бэлчээр, ашин “сургуу їипи гайхим гийг урьж байна гэлээ Я “сийм ээ! Сонгосон мэргэжлийн: | 4)-ын гараа руу орь залуу | ү гардана м289 б илт. хүснэм, Б. МАГСАР та нарт амт ЗАЛУУ. НЭХМЭЛЧИН Зуны өдөр шиг саруулхан тан- химд зургийн шугам зйнг жигдэр» сэн маш лийн жиг, 1 Үйлдвэрийн техипк мэргэжлийн | 1 | шї- сургууль сайн дүнтэй төгсөж, 1006- пы үйлдвэрийн: нэгдлийн ноосон нэхмэлийн. нарийн зэрэх тасагт эрэх машин баригчаар томилог- дон ирж ажиллаад хоёр жил болж байна. Оюуны ажилласан хугацаа бо- їипохон ч, хийсэн бүтээлтэй учир 8 удаа авч, тасгийнхаа 1972 оны аварга болжээ. Залуу ажилчин 197 2 онд хагас жилийн ажил нлүү хийж, өнөө жилийн бүх ард түмний социалист уралдаанд сар бүр 888 -.4С..утас илүү-ээрч.З.жилийн-төлөв- сэлөгөөг 2 сар 14 хопогийг өмнө биелүүлэх үүрэг авав. Оюун нэх- мэлчин Б. Гүнжиламын туршла- отаас байнга суралцдаг юм. Д. “Оюун нас чатуусан Ч. Оюунчимэ- тийг дагалдуулан мэргэжил эзэм- шүүлэх үүргээ сайн биелүүлж бай- -а. | -- Өөрийн сурсныг бусдад хэлж зааж өгөхөд Мэдлэг мэргЭ- жилдээ улам дадлагаждаг. Тэгээд | ч миний мэргэжил сайхан. Мэргэ- "жилтэй ажилчин байхын тулд өдөр | бүр пхийг сурах шаардлагатай гэл | Д. Оюун ярьж байг шБУРАГ ДЭЭР. Залуу нэхмэлч Д. Оюун, үйлдвэрийн ТМС-ийн сурагч “Сайханлхамын дадлагын ажклд багшлан тусалж байна. с. БОДООШ | ! ! гэл тэмүүлэлд ХОТЛОР- || | | Нийслэлийн 24 дүг: суртуу- лийн 8-ын «В» ангийн сурагч н. Борхүү хүнсний ТМС-д суралцаж, мэргэжил эзэмшихээр шийджээ. хэлээ эЭЭээээээ- Эвлэлийн чин болсондоо би хя тай явдаг. Хөдөө нутаг шүү! Одоо ходоо нутагт урь орж талын зэрэглээ малчдын цагаан жаандга б рэн бойж шийдвэрийг биелү би өөрийн бүх хүч их амжилт гаргахыг гэж. илгээлтийн Эзэн, гадын хоньчин иа. Залуу ма мүүжиж байсан Дарви. сумын 8 лийн анд найз партаа хидалдаа, ж..эххэээзээзэЗ- Ховд хллальлыльльльлалыслылАлалалылылы ХЭЭ жь... үйлдвэрийн захиргааны шагиалыг . хэхххэхэээээээф илгээлтээр мал- згааргүй баяр- сайхан хаврын татаж гэрүүд хавар- уугаад байна. Төлөө бү- лэлийнхээ толоо ориулис улам бодож байна Хопд айм- гийн Дарви сумын нэгдүгээр бри- Цэцгээ. ярьж бай- лчин. Цэцгээ. сурч хүг аймгийн ургамлыг шилийн сургууг хүч сайн бичсэн аа» лагыг сонсож дуулс “БҮХЭН САЙХАН | шини скРОПХИП БОЛОВСРОЛЫН АХУЙД ГАРЧ АЖИЛЛЛИЛА ШИИННИННГЭ Энэ-онд Москвад цэггдгэд Олон ул лаид «Хүпнй гараар могой баригч» сургаар оролцож медаль хүртсэн залуу ЗУ- раач Дуламжапын Пушкин МХЗЭ-ийн илгээлтийн эздийн тухай хулдаасан барын. цуррал зураг хийж байна. «Сүргийн дэргэд» хулдаасан бар. ї БИД Төв аймгийн Жаргалант сумын 10 жилийн сургуулийн пионерийн бүлгүүд «Мал маллах сайхан» сэдэвт ажил саяхан хийцгээв. Эдний дотроос долдугаар ангиу- дын «Хөдөө нутаг сайхан» сэдэвт ажил илүү сайхан боллоо. Энэ аж- лаар хөдөө аж ахуйд гарч ажилла- хаар саналаа илэрхийлсэн сурагчдыг сургуулийн захиргаа, эвлэлийн хороо хүлээн авч уулзав. Хөдөө аж ахуйд ажиллахаар саналаа өгсөн 7-гийн «А» ангийн сурагч Энхтөгс, Рэнцэн, Долгор, Самбуу, Энхбаяр, Батням, Баасандорж, Эрдэнэбат 7-гийн «Б» ангийн сурагч Даваадорж, Дамдин- сүрэн, Алтансан, 2Каргалсайхан, На- раптуяа, Со. Оюунцэцэг, 7-гийн «В» апгийн сурагч Алтанцэцэг, Алимаа, Л. Жаргалсайхан, Ц. 2Жаргалсайхан Гантулга, Энхтайван, Гансүх, Ган- бат нар үг хэлж бид. малчин болпо гэж саналаа өглөө, Ф НӨХӨДДӨӨ БИЧСЭН ЗАХИДАЛ 6 -- Найз нар аа| Залуу малчин мэдлэг, өргөй туршлага маш хэ- рэгтэй юм, Би сургуульд байхдаа «Малчиы залуу халаа бүлэг»-ийн дугуйлаид суралцаж байсан маань одоо хэрэг болис байпа. Ахмад мал- чид, ходолморийн боатар, улсын аварга толчид, ходоо аж ахуйн мэргэшилтїэйр:... хичээл: ааалгаас туршлага. сорилтын ажлыг мал аж ахуйн. суурь дээр хийж байсан маань эихэна. мал маллаад ирдэг хавч их тустай юм. Манай сумын ходолморийн баа- тар, хоньчин. Цогтгэрэл гушїїц опо ацгилдаг, малд тарга апахууллаг. пэрэг турш хэлж. бирамгүй. тус хэээээььзээээээээээлэээлээВэлээЭээлэээээн БЭЭ Б АИГИ ТӨГСОГЧДӨӨС 7000 ГАРУЙ ОХИД ХӨВГҮҮД МАЛ АЖ Е . 8,2 Е Ё 11117777 17) (0 171 ! хүнд мал аж ахуйн талаар өлдөр , ? ац маань ОЛОО! болис байна, 11 1111 СУРГУУЛИЙН 7,8 ДУГААР тэлчэВ Эй сын, улс торийн шог зургийн Ц үзэсгэ- | МАЛЧИН. БОЛНО. БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар Төмөрдоржийн хүү 7-гийн «Бэ ан- гийн сурагч Даваадорж ийнхүү яри- лаа: ? -- Би бүр багаасаа малчин боло- хыг хүсдэг байсан юм, Энэ хүслээ биелүүлэх сайхан завшаан тохиолд- сонд хязгааргүй их баяртай байна. Би сургуулна амжилттай төгсгөөд төрсөн нутагтаа саальчин болно. Саальчин болоод ч зогсохгүй үхэр сүргийн дэргэдээс мэдлэг боловсрол эзэмшиж, өөрийн сурсан мэдсэн зүй- лээ суурь бригадынхаа “хамт олонд түгээнэ гэж боддог. Би саальчин 6б0- лох гэж байгаагаа аав ээждээ хэлэхэд тэд маань миний саналыг дуртай дэмжлээ гэнс урамтай өгүүлэв... -0 Төв “Жаргалант сумын 10 жилийн сургуулийн сурагч- дын зөвлөлийн гишүүн " Д.НЯМДУЛАМ ХХхажЭЭЭЭхххэххэхээ-э“”“т . 5 гүү “эш ы 4 хэ АУХ бЇЇЛГЭЭЛТИЙН "Га нараасааа сурлагын их амжилт 7 хүсье! Би 1973 онд малынхаа бүх толийг 100 хувь бойжуулиа, " Мана суурийн. малчид, социаг лист уралдаанд авсан. үүргээ. Оно» лүүлэхийн толоо шамдацгаал, байг. гэцэЭ, мээн 13533 ЭН) КИНО ЯАЖ БҮТСЭН БЭ? С. Дашдоороб Би бага гргуульд байхдаа буюу, 1943- 5 ОНЫ үед анх удаа цэгэн кино үзсэн нь «Голп- гор баатар» гэдэг уран сайхцы кино байлаа. Анх удаа кино гэд- гийг үзэж байгааг хэлэх үү, ц8- гаан даавуун дээр, яахаараа хү- ний хөдөлж, ярьж хөөрч, гүйж харайж, байлдаж, ялж байгааг үзүүлж болдог байна Бэ? гэж гайхан биширсэн нь тоймгүй. Тэр үес уг киног зохион бичиж, найруулал тавьсан хүнтэй суу- дал зэрэгцэн ярихаар барахгүй, дотно ойр танилцан нөхөрлөнө юүн бодох нь бүү хэл зүү: тсэн ч үгүй явжээ. Харин «Голгор баатрын баатарлаг яв- дал сэтгэл зүрхэнд үлдсэн юм. Хожим, би Багшийн сургууль төгсөн Зүүнхараагийн сангийн аж ахуй, Спирт заводын дэргэ- цэх бага сургуульд багшаар то - мнлогдоп очлоо. Тэнд Т.Нацаг- дорж гэдэг буурал санчигтай бо- мэдлэг бүхий сэхээтэй дал нлэрхий нэгэн заводын ерөнхий гич -инженерээр ажил- » Би тэгэхэд уран 30- л буюу туурвин бү- эл бодол дүүрэн ч хоёр нэгийн зэрэг н хэвлэл с0- байлаа. Тэ- 3 гуайг 3о- хиоляч хүн гэдэг ярнаг олон соп- й лцсаар барах- үй утга сохиолын бүлгэм бай- уулан ажиллаж эхэллээ. Ма най Т. Нацагдорж их Нацаг- доржтой дотно үерхэж явснаар арахгүй, өөрөө нилээд олон 30- эл бичиж хэвлүүлсэн хүн бай- : Тэр ч байтугай би түүний «А. С. Иушкин», «Мартизан» ВЭ : шүлгий нь чээжилж «Идэр жий- 8 З чин» дуут нь мэддэг байжээ. тш ярьсаар бай шийн 20- вшилтэ: ” татаж: байн ын хорооны Москва хотиоо ачилгаяр саяхаи «Дэ: єн зохиолчид ба өсвөр үеийнх ний хүмүүжил» гэсэн дор олон улсын хүүхдийн цыН т боллоо. Энх тайван, иайрам- энэрэнгүй Фсны үзэл санааны ? : дор болсон энэ уулзалтад дэл- хийн гуч гаруй орны жар гаруй 20- хиолч, сурган хүмүүжүүлэгчид орол- цов. Олон улсын хүүхдийн зохиолчдын уулзалтад төлөөлөгчөөр оролцох сай- хан завшаан, БНМАУ-ын төрийн шагналт, хүүхдийн зохиолч Л. Түдэв, зохиолч Ө. Бавсанжав бидний гурван хүнд оногдсон юм. | юм, Нөгөөтэйгүүр Нацаг-” Монголын аохиолчдын Ү их хурлын өмнө хүүх- дийн. зохиолчдын бүтаэй, лаэс | гадий. Зохиолчдын дурдатгал, сотгагдол хүүх: дийн уран. аохиолын тойм өгүүлэл нийтлэж, байхаар энэ буланг цээж.) Уайна. Тагнарын сонирхон үлдэг «Гурван. майаь. киноны зохиогч С, Дашдоорон, М. Цэдэндорж. артай. уул: зуулт бана. ж дорж гуай маань миний анх үй "соц «Гонгор баатар» буюу «Анхдугаар хїчээл» шиг би чиж, найруулсан. хүн байлаа. Үгийн далимд хэлэхэд. Т, Ийа- цагдорж маань монголын анх уран сайхим. болоп баримтат кйшог хийсэн, «Сүхбаатар»: Ми» цог найруулалцсан, мапай цино. урлагийн анхим зүтгэлтний цэг тор, монго» лыл айихны пионер, ацхиы пно- ерийн. бүлгийн дарга ч лпедп хүц билээ, 1957 оны халар, бид аацай л янзаараа уулаа, шинэ зохиол элээ тэрийг хүүрнэл ярилцан суутал, Нацагдорж маань, ний анхны бяцхан хүүхдийн туун «Сэргэлэц багачууд»-ыг оли: уншсанаа өгүүлж, түүгээр хоёулаа пийлж хүүхдийн кипо зохиол бичвэл яана? гэв. Би эл үгэнд нь машид урамшин даруй зөвшөөрч, киноны хуучип турш- лага бүхий нөхрийг түшиглэн, нэгэн зүйл хийхээр боллг тогтов. Г Гэлээ ч үг зохиол дангаараа со- нирхолтой кино болохгүй мэт санагдсан тул, М, Цэвэндор- ясийн нэгэн өгүүллэгийг гурвуул ярилцан «Эрдэнэ хайрханы эзэн нь хэц бэ?» гэдэг киноны зохнол бичсэн юм. Ийихүү бид- ний зохиол бүтсэп түүхтэй. Уг зохиолоор, найруулагч Р. Дорж: палам кино хийж, «Гурван цайз» цэртэйгээр 1959 опы эхээр дэлгэцнээ гарсан билээ. Бид уг зохиолдоо орчин ахуй гаа танин мэдэхээс эхлэн, эх ор- ныхоо баялгийг нээн эзэмших их хэргийг үүдэн гэрэлт зам өм- 5 нөнь туяарсан манай хүүхэд ба- гачуудып сэргэлэн зап ааш, эр- ми- гоулсалслул полчдын уулза? хорооны лын зөвлөлийн дарга, Леипний шаг- иалт, ЗХУ-ын социалист ходолморийн баатар зохиолч С. Михалгов, Лепи- ний шагиалт хүүхдийн нэрт зохиолч Л. Барто иар илтгэл тавїй. Моц «Детсиая литература» сэтгүүлийн эрхлэгч С, Алексеер, «Хүүхэд пом хоёр», хүүхдийн зохиол судлаач И. Мотишов: «Утга зохиол-шүүмжлэгч» уншигч», «Юниость» сэтгүүлийн эрх» лэгч, Зөвлөлтийн алдарт зохиолч 1. Полевой «Залуу үеиїїихэнтой сохиол- дэм: ажилд томүүлсэн.. сотгол, "санаа, цог золбоог гаргахыг хи чэасэн. билээ, Ус зиио тухайн үедээ. үйогч хүүхэд багачуудын “сопирхол татай, сурч хүмүүних, "маргажил їюүгар сонгон аваж 00: ТЛоод амьдралынх її» йймд ямар Лаг хэмшцэлглар цөлөөлөн чадсан Эүухул зохиолч бидний сан бог цолс хийсэн зүйлийн рэМи0 ч “болов ач үр ин лэр ганг балрлах їїнлээ, М, Цэдэндорж - «Гурван на» ши лан "бүтээсэн тухайг. Налайхын (10 эцилийн сургуулийн 7-гийн «Дэ ашигийн сурагч АЛ. Молд асууцоо, Фир тухай 0, Дашдоорон тодор: хой ярилаа, Опцлой хөлөхэд ах» мад бохиолч Томорийн Мацаг дорж гуайтай. уран бүтээл дээ» үрээ хамтрай. ажиллах сайхан вайшаан олдсонд. бид байртай байдаг билээ, : 1 Манай Т, Иацагдоржс гудїїгон- Хүүхэд, багцчууд, |алуу үеийг коммунист 80 суртахуу- наар хүмүүжүүлэхэд кино их үүрэгтэй билээ, Хүмүүжил гэ- дэг бол хүний ирээдүйн хувь тавиланг шийдэх агуу их хэ- рэг юм,. Ирээдүй болсон залуу үеийг тэргүүний үзэл суртал- тай, гоо зүйн өндөр, мэдлэгтэй болгоц хүмүүжүүлэх талаар ма- най нам засгаас цаг ямагт онц- гой анхаарал тавьж, чухал арга хэмжээ авч ирсэн том, Хүүхдэд, кинопы хүмүүжүүлэх цөлөө нь театр, дүрслэх урлаг, утга . 20- хиолтой адил чухал байдаг, Ки- но бол ямар ч пасны хүүхэдтэй ярих онцлог хэллэгтэй, өнгө, гэрэл, айзам, хөдөлгөөнийг хос- луулсан, сонирхлыг татахуйц дүрслэн харуулах бодит тусгал- тай байдгаараа хүүхдийн зүрх сэтгэлд шууд нөлөөлж, ертөн- цийг танин мэдэх хамгийн цэл- гэр цоих нь болдог. Хүүхдийн кицопы асуудлын тухай олон ул- сын инцо судлагчид, найруулаг- чид, сурган хүмүүжүүлэгч нар хурал зөвлөлгөөнөөр хэлэлцэж, тэр талаар судлал шинжлэл ихээхэн бичиж тодорхой үр дүн: тэй арга хэмжээ авсаар байна. Хүүхдийн киноны төрөл хэл- бэр нь улигын, уран зөгнөлийн, үлгэрийн адал явдлын, түүх -хувьсгалын зэрэг олон янз ,бн- лээ. їїїлшээ нь: Д. Содномдоржийц бичсэн «Улаап дарцаг» гэдэг кинонд дайсны эсрэг тэмцэж буй Бат хүүгийн шударга үйл явдлыг үзүүлсэн нь багачуудын сониркх- лыг татаж, Бат болон түүний йөхөд шиг эрэлхэг зоригтой б0-" лох хүсэл эрмэлзлэлийг төрүүл- дэг. Монгол цино үйлдвэрийн хамт , олиоос сүүлийн жилүүдэд хүүх- ДЛЭД зориулж «Гурван найз», чийц ярилцах үг» гэсэн илтгэл тавь- хүүхэд багачуудын дотно танил С, Михалков, А. Барто иарт монгол бяцхац уншигчдынх нр захидлыг дамжуулахад, тэд захиа ил- сай юм. Манай 55) гээсэн багачуудад баярласнаа илэр- хийлээд Монголын хүүхдүүдэд ялдамд уламжлал! «Дэлхийн зохиолчид Д. Сүхбаатарын мэрэмжит, А--01736 10! ас жаргал, сурлагын амжилт, сай сай- хан бүхний ерөөл дэвшүүлснийг эцэ 04 осзор үеийнхний хүмүүжил» сэдвээр хий- дөр боловсролтой, эелдэг аан» тай” хүүхдэд туйлаасаа. хайртай хүн байсан лом. 0... Дашдооров бид хоёр «Гурван пайа» нипог "Нацагдорж гуаїгай. хамтран хийн байхдаа... тэр хүнээс асар, их зүйл сурч. ийсац мааь бид. ПиИй уран бүтээлд их тус болсон ший "Л, Нацагдорж гуайг уран бүг тоолД ийгт їимбай хандан, йг луу зохиолчдын бүтээлд их ви хаарал ташин... үргэли зоплонс тэдний шүлэг вохцолыг сонсох- 00 цагийг үл хайрлана, Т, Ницигдорж гуйїї. хүүхэд бага» чуудад зориулж, олон сайхан шүлэг, өгүүллэг бичсэн хүн би. лээ, Эїл дашрамд хэлэхэд ми» ний хувьд. хүүхэд: та ийртай олон улсын хүүхдийн нөхөрлөг лийг харуулсан «Дэлхийг тойр- сой али» зохиолоо... бичиж бай. гай ба «Годоц хээрийн домог» пайраглалаа... бичин. Дуусаад байга, Пиопер сурагч та нарт сурлага ходолморийн өндөр ам- илт хүсэж, байна, «Толбот хивс», «Ховдогийн гай», «Улаан дарцаг» зэрэг ин- чо туурвисан иь цаашид хүүх- дийн киног бүтээх туршлагатай болж буйг харуулав. Үүнээс гад- ча залуу үеийг хүмүүжүүлэхэд социалист орпуудын хүүхдийн. чицог эх хэлэнд хөрвүүлэн үзүү. Яэх /явдал чухал байгааг ан- хаарч байна. Орчин үед хүүхдийн кинопы сэдэв, төрлийг олшруулж биеэ даасан урац сайхны өвөрмоц бү- тээл болгоц-хогжүүлэх гол 30- рилго бидний өмнө тавигдаж: байна. 1973 оны кино үйлдвэ- рийн уран бүтээлд «Яарвал “даариа», «Бүгдээрээ бидний хүүхдүүд» хэмээх хүүхдийн хү- мүүжлийн нарийп асуудлыг хөндсөн баримтат кино, зохиолч М. 2Жавганы «Анхны цас» Хэ9- мээх 10 дугаар ангийг төгсгөөд их сургуульд орис ,намрын (1а- риа хураалтад ажиллаж байгаа залуучуудын тухай кипо оржээ. Мапай хүүхэд залуучуудын сэт- гэл, зүрх бодол санааг үцэн зөв илчилсэп өпөө үеийн багачуу-. дып хүмүүжилд үлгэр дуурнал болохуйц сайн бүтээл туурвих шаардлага - ура бүтээлчдийн өмнө өдрөөс өдөрт өцдөрииок байна. р «Монгол кино» үйлдвэрийн уран сайхны удирдагч Х. ДАМДИН сэн олоц улсын хүүхэд залуучуудын зохиолчдын уулзалтад оролцогчдоос авьяас чадвар урам зоригоо манай гаригийн залуу иргэдэд зориулж бай- даг утга сохиолын зүтгэлтэн нарг хандаж гаргасан «Хүүхэд залууст уран чадлаа 30- риулж байдаг шударга журмын уран авьяастан бүхэнд хандаж, бага бал» тай богоод эцэрэцгүй, шударга, энх тайванч, ах дүүсэг үзэлд чин үнэн- чээр хүмүүжүүлэх тэмцэлд хүчээ уг уулзалтын утга санааг бүрнээ илэрхийлж байна... - 5 Хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. нэгтгэхийг уриалж байна» гэсэц ис жЖ, ДАШДОНДОГ ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ Индеко-- 14120 2 уриалах бичигт: чир хүмүүсийг үнэнч, ариун журам» - хэээээээээээээээээ , , Гэ, 7 агаарт иамилзан тэл/ , 2 зан ц.Хэн үнэний хүч чадлыг эс ” зориггүй, х ,( 9 зайлж тонил! Бидний ялалтад шүтэгчид биднийг дага! гэж Урин Луу 5 даж байна, Бидний зорил ” нийг гашуун зоплон хүл : чолоот хүмүүсийн балрын одор мандтугай! ............ түүний: толоо зогсох 9 їйдаг бол тор биднээс т биеэ итгэхгүй. зүлрэ. їг үл үлг чид бидэнтэй цуг бүү лпаг, тэд байна. Нохдөө жагсаалдаа бригоо!. Эрх Майн иэгэц мандтугай!- тугаараа. зйнгатал, туг нь иар мэт туларан, оргон богоод улаанаар Млрал урагшлан иамирлан... М ГОРЬКИЙН «Эх» зохиолоос Олон хүн илгтраи боогиорч, Панел ШАЛГААТАН208 ї С- 167 4597 | / 511 ЭХТГОУ БӨ! | ВТ ! го Ч (7111 1У7Л (90/71 | ТА ! 74, 7/ Сурагч пиоцперүүд өс... Сургилтын шил, СИС16мЭЭ) хичааллэ сэн анхны хичээдийн эїилийн оцсийн. шалгалтад бэлтгэх хам гийн хариуцлагатай цаг боллоо 111 алгалтад болтгох ажил харц дээрээ хичээлийн экилийн эхнээс охэлдгийг Хүүхдүүд таар сайн мэдгїэ п шалгалтад орохгүй зарим хичээлд хайхрамж муутан яа байдаг, Ингэн болохгүй шүү Энэ хичээ үдийн дүн иаиглийн дүнд тунгих цолоолдог ї0м ШАЛГАЛТАД ВЭЛТГЭХЭД ЮУ АНХААРАХ ВЭ? їОдүны өмнө шалгалт бол тэр тодорхой хугацаанд зовхол юү мэдсэнийг л шалган дүгїэдэг тодий Оус, сурагч зомыг хор хэн эрэгцүүлэн бодол, ажиглаж чаддаг болис нэ? Дүрэм тодор Хойлолтын онолын үндэслэл, ерөнхий мэдлэгээ. практик ралд хэрхэн х рэгл "ддаг болис нэ? Мэдлэг чадвараа хї гийрүүлэн ис, байна вэ? гохчилэн. биеэ, даац : шалгац дүгнэдДэ ПИОНИРУУДИЙН С ЙН ҮЙЛС ЭРЭЛХЭГ. ПИОНЕР Нийвлэлийн “4 дүгдлр: сургуулшис ииди- рийн тацхимдас гартад: Манай үрэл о/ сэ). Улциигг тэл чигээрээ орж, ши ирилг сонсон аргал ил” хэдэн хүүхэд, Шатац дээр хорроллын Ч эдэнтдй. ууллайс ярилцаал Ёёчиц «Лү» ангийн | сурч Ч, Мүрмийлэ Гонгор гуайг гэрийн. тооноор 1, гад Утил басран! гарч байхад ць-ойр пэргэлдаэ. күмүүст модог» дээ, дөрөө. хувицгаар, ус цацшин л ултрийсан бийна, Ч, Иүрэвжатин ийм ах оршиг, хүнлэг и, иионер: хүнс эрэлхэг илэрхийлэл юм, "7 үйлс зоригийг. боди 4 | 110 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ. (48 144: ү 681 09. 11111113 ЗҮЛЭГ АА! МАХИ, соци тын Үйл ХОРГИЙН пЛИГТУ!! ИНТИРИЛЦИОНЛАЛЧ сойлтон ПпО0/1 ХҮМҮУЖИГТҮЙ! МАХИ-ын Топ Хор мин гибан уриа мБпҮЛА212-112 нв. нэ. “Нрэнут” Мошиын адгүүллөгчл | Тэө 272 “ме 17 (1272) Марис ардмийн таарэг хамгаа» лахдаа. «Демокритын: иатурфило софи, Эпинурын цатурфилософийн илгпа». гасан содвийг сонгон ай» чээ Эрх чолоониг тол лан түмэн Ни үлэгч, бурхдыг эсэргүүцөгч, тэм» бахархаж хү! ардын анд цохрийн бэлэ! дэг б золсон ШИ Иромелейг зохиолынхоо. оршилд шгэл, Марис Ирометейг шиг хар» гислал, дарлал араг оюуцн ухаанд харшлалг байгаа бүхиий цайзын ард түмэнтэй хамт довтло хн тулд ард түманд хандсан юм, үучин, -үеэ онгорүүли байгаа зүйлийг омгоологчид, харгисуудыг эсрэ Марис тэнгэр бурхдын элч, грек бурхдын эзан, Олимпын эх ба- ригчдынг зарц: Герместой. зүйрлэ- ШАЛГАЛТАД ЯАЖ цээй учрыг нь ойлгойс ч бас болно. 1» бодох үйл ажиллагаа, гай! дүгиэх, задлан шинжс эрэг оюуцы үйл ажиллагаатай хол- боотой юм. Дүрэм теорол їорхойлолтоос жишээ гаргадаглшиг шээнэлс дүрэм, теорем тодорхойлолт гарган чаддаг болохуйцаар илтгах ёстойн Уйїгагүй хөдолморөор-иймгамжилтад хүриэ, Зарим сурагч шалгилт болохын өмпөх 2-3 хоногт л бүх зүйлийг давтаад мэд: чихиэ гэмс боддог, Ийм мэдлэг өпгөц, хийсвэр байдаг. Мэдлэг МАНАЙ ОРЧ ЯРУУ АЛДАРТ, ОЛЛУУЧУУД, 1ЙСТ- БҮТЭЭН. ВЛИГУУЛАЛ- толоо. хэзөэд ВэЛХэн ЭХ ОРОНДОО ХАЛУУ ХАРД ТУУШТАЙ: 1211 АРИУН ЇС СУРТАХУУНТЛИ, ИХ МЭДЛЭ ХӨДӨЛМӨРЧ ших хүний оюуны үйлийн онцлог тодорхой хугацааны сарсарлагаатайгаар хэдэн удав давтан сэр» гээнс байхыг шаарддаг, Ингэж олж авсан мэдлэг мартагдахгүй гээр барахгүй дараа. шинэ мэдлэг эзэмцши авах баттай ул суурь болис огдог, Мөн хими, физицийн хичээлээр лабориторийн ажлын багаж хэрэглэлийг угсарч ажиллуулж толь бичир тайлиц, гаарын зураг, шугам, гортиг гэх зэ- ургалтын баганс хэрэглэлийг ашиглаж чаддаг байх ёстой, 17 ” СУРТАЛ, ЦӨНӨр Г, ӨНДӨР ХИЧЭЭНГҮЙ. ИРГЭД нис Майн ногиий байрт зориуг 1 0701: ГУНИЙ 110ХГТАРИ ШИР Н9ГДЭГТҮЙ!! НАХЇЛТ ҮЙЛ ХҮгНЙ! НИ! :10А00 197774 794191. БАЯГТУЛ! ТА4О76сФ(1ААААЯЛЧ: 1 1973 оны тавдугаар, сарын 1 1 1 МЯГМАР Үнэ 10 мон, КМ, МАРЦКСЫН “МЭНДЭЛСНИЙ 159 жилийн онд. ГҮН УХААНЫ ДОКТОР исоо, Үүний чацуу залуу гегель чүүдийн олонхи иь либерал байр суурийг дээр байсан богоод өөрөөр хэлбэл хоропготоц, баячуудтай улс торийн талаар иэг сорилго тавиж байсан. бол Маркс Филооо фийн хичээл, улс төрийн анхны хаа туршлагын ачаар ардчилсан байр суурь баримтлах болов... “Марисын эрдмийн зэрэг горил« сон. сохиолд, шүүмж хийсэл. про» фессор түүнийг өндөр үйэлж, энд иь «ухаац, хурц сэтгэлгээ, их мэдг лэгтэйг». харуулж, байна тэсэн бо? гоод 1841 опы дөрөвдүгээр сарын 1б:1д Маркст шууд гүн ухааны докторын зэрэг огчэө, «К, Марксын намтар» номноос -Г, АКИМ орчуулав ! БЭЛТ ГЭХ ВЭ? Шалгалтад бэлтгэхдээ С биш, учрыг и» илж, бстой, Цөэнлэлтээр дамисуулан ээшилнэ гэдэг бол хүний зөвхөн оїї дурдатгалд тулгуурлаж байгаа том, 1Омпы учрыг олно гэдэг томыг харьцуулж, адилтгаж үзэх, цэгтс иь уг материалыг хүн чаддаг. байхаас гадиа | | | Ш, ШАГДАР (Сурган хүмүүжүүлэх ухааны хүрээлэн) Хүүхдүүд ээ, Тавдугаар сард олон тэмдэглэлт үйл явдал болох гэж бай- ий, 5- їарл Марксын шэндэлсиий 155 жилийн ой, -- Зоплолтийн хэйдэлийн өдөр 7 -- Радиогийн өдөр 0-- Монголын пнонерийн байгуул- лид байгуулагдсан өдөр 0-- Гитлерийн: фашиатыг плалтын баярын одор -- Чөкийн ард. түмний. үндасгий. болр, плеон 15---Зовлолтийн яруу яайрагч И.Н. Утиины торсний 70 жилийн ос 16--Ф, Энгельсийн «Люданг Фейербах ба германы сонгодог фило- софийн төгсгөл зохиол» хэвлэгдсэшцээсС хойш 85 жил болов, 17-- Фрапцын нэрт зохиолч дарж Парбиосын төрсний 100 жилийн о) 19-- Зовлолтийн пионерийн бай. гууллагын торсон өдөр 22-- Германы хөгжмийн зохиолч Рихард БВагиерийн төр 160 жил, 24-- Францын аугаа. их лын удирдагч Жан торсний 230 жилийш ой, 25- БНМАУ-ын агаарын нисэх хүчнийг байгуулсан өдөр -- Африкийн эрх чөлөөний өдөр 80-- болмшаанн, Сирэү2-1: 332 гэлтэц хувьсгалч Н.Э, чий 100 экилийш ой, Млына: сонгодог.) ! Сумын клуб үзэгчдээр хүүрч, алга ташилт зогсоо зайгүй нижигнэж дахин тоглуулахыг урив. Ухаан бодлыг уяруулсан Унаган төрөлх нутаг минь гэж дуулан гитар хөгжим чадварлаг дарж байгаа охины нэрийг Дэшдолгор гэ дэг. Дэшдолгор охин сайхан дуулж хөгжимдөх юмаа гэж концергноос тарж яваа хүмүүс ярилцана. 1972 онд сурлага хөдөлмөр, авь- зас чадвараараа шалгарч. Чехосло- ээх улсын «Сечи» хэмээх олон ул- 1 амарч урлз- сан “эмчид Дд говь аймг, : жилийн ду нд сур Д- “аСЭ 4: анги Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн дунд "АВХААЛЖТАЙ ОХИН Дашдолгор зургаан жил дараалан онц сурч таван онцын эзэн, ангийн дарга, сургуулийн сурагчдын асөвлө- лийн орлогч дарга, бүлгэмийн аоп- лолийн гишүүн болсон, Сургуулийн «Далай долгио» радио станцын цэрт- рүүлгийг удирдан явуулдаг юм бтийн «А» анг 100 хувь сур лагатай, хамт блиоороо. соёлч, цөхөр, сургуулийн шнаверийн бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүн Т-гийн «А» ангийн су- рагч 7Б. Богхүүхэн, 5-ын «А» ангийн пионерийн бүлгийн гн шүүн, Р. Эрдэнэчулуун нар улирал дараалан онцсайн суралца- хын зэрэгцээ, ажиллаж байна. «Улаан бүч» аяны шүүлэгт нөхдөө үлгэрлэн ЗУРАГ ДЭЭР: Ж. Борхүүхэн, Р. Эрдэнэчулуун нар пно- нєрийн ханын соннн гаргах талаар зөвлөж байгаа нь: Д. НАЯНТАЙН авсан гэрэл зураг МАНАЙ ШУУДАНГААР дУНДГОВНОС хүүхди ийн !совирхсо хариуФтехөд голажил н ба клубийн зөвлөл мэргэ багш бүхий арван таван д тэй юм. Асуулт хүлээн авах ба хариултыг тавих тусгай «самбар- тай. Нийтийн анхаарал татсан 283- -рим асуултын хариуг самбарт би- чиж, бусдыг нь аман хариултаар долоо хоногийн Бямба гариг бүрт өгнө. Клуб ажилласан 2 жилийн тацаандаа 150 орчим асуулт лээн авч хариуллаа. Ч. БААСАНХҮҮ ӨВӨРХАНГАЙГААС Өвөрхангай аймгийн пианер су- рагчид «Би «Улаан бүч» ганд ингаж бэлтгэж байна» гэсэн Дэв- тэрт тэмдэглэж, олон төрлийн цуг- дуулга альбом хийж, авсан үүр- гээ яаж биелүүлж байгаадаа дүг- нэлт хийж ажилласан нь үр дү!н- тэй боллоо. Анги бүлэгт «Сурла- гаар хоцрогсдод туслах хэсэг» байгуулан ажиллав. Тус аймагт 19-431 улирал дараалан онц ралцаж жил тутам нэїээс хоёр сурагчийг дундаас сайн сургасан сумдын 8 жилийн сургуулийн тавдугаар ангийн су- рагч Д. Нямсүрэн, 8 дугаар ан гийн сурагч Ц. Жаргалтөгс 14- рын зэрэг олон арван пнонер су рагч бий. Таван онцын болзлыг 181, ио- мын сайн нөхөр, Д. Нацагдорж тэмдгийн болзлыг 19360 сурагч эзэмшлээ, Аймгийн хэмжээнд муугүй суралцсан бүлэг 18, салаа 127, баг 23, аравт 130, дундгүй сурсан салаа 26, аравт 31. болж 960 гаруй сурагч 1972-1973, оны хичээлийн жилд сурлагадаа чанарын ахиц гаргав. С. ШААМАН, (Аймгийн нєрийн зөвлөлийн дарга) лиг лолийн гишүүн, Ангийн дарга зүээл долгорын хувь нэмэр их юм гаж сургуулийн захирал, Ардын болоно ролын тэргүүний ажилтан Гончигсү- рэн баяртай ярьж байна, --Энэ охин дунд сурдаг Ц. Лха- мыг сайн сурлагатан болгох зорилт тавин уйгагүй ажиллаж байна. Пио- "ер Дашдолгор 1072 онд У-эхы он ноёг түүж «Бидний хупнь нэмэ сэн социалист хуримтлалд -506 ” өв рог 74 мөнгө оруулж аймгийн япар- га болсон юм. Олон улсын пионерийн зуслангаас апч ирсэн. бэлэг дурсгалын зүйлаээ- рээ сургуулийнхаа «Интериацнонал»- танхимд булан ээн сурталчилж, сум пэгдлийн алт зохио, -- Сурагч хүнд зав чөлөө бага байдаг боловч цагийг үр ашигтай онгөрүүлбэл иилээд том сурч, авьяас билгээ хөгжүүлж болдог їюм гэж Даш- долгор ярьж байна. Эпэ охин МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Ардын боловсролын Яамны хамтар- сан үзлэгт сурлага, хүмүүжил, авь- яас чадвараараа шалгарч Монголын пнонерийн байгууллагын Төв Зөвлө- лийн алтан медалиар шагнагдав. Пионер Ш. Дашдолгор Залгамж- лагч Ш чуулганаа ингэж угтлаа. Б. ЦЭРЭНДОРЖ сууна Б ”Тесфво-буоо сес26 гацаж 2Вүугээх,тээ6, 7 ДЭРВЭН ХҮҮ-ОнЦЧУУД ү дөрвөн хүүгийн хэнтэй нь ч б хөдөлмөрийн Ялттай оролцлоо. ч хүний гол хө- сурна гэдэг оролдлогоос л Бид уйгагүй оролдлого, їчээлд туслахын ач тусыг лагаанаас ойлгосон. Дүү тавдугаар ангид, дөрөвдүгээр ангид, гуравдугаар ак- бага дүү Мэ в нь хоёрдугаар дараалан онцсайн сурал- гид, Эд онц суралцахын зэрэгцээ олон ний- тийн ажил ялангуяа тпнонерийн ажилд идэвх оролцдог. тэн “Уртнасан хоёр бүлгийн дар- "гаар --8 жил ажиллаж байна. -Тэд ХУЛ бүч» аяпы хугацаанд бүлгийн- хэз ажлыг тогтмолжуулж пионер сурагч- дын сонирхлыг татсан үр дүнтэй ажил зохиов, Бас бүлгүүдээ 100 хувь сур- гахыц тулд салаадыг сурлагын урал- даантай ажиллуулж: байна. Хөвсгөл аймгийн Жаргалант сумын «Улаан туг» нэгдлийн гуравдугаар орн- гадын хоньчин (С. Чойжилжавын энэ дөрвөн хүүг үеийн нөхдөөс нь эхлэн нутаг усныхан нь «Аваргын дөрвөн хүү» хэмээц өхөөрдөн нэрлэдэг юм. «Авар- гын» гэсний учир нь хоньчин С, Чой- жилжав сүүлийн 3 жилд 354--404 тол- лох хониноос 314-430 хурга бойжуулж опгорсон онд аймгийн аварга төлчин болсных билзэ Хөвсгөл аймгийн Жаргалант сумын Я жилийн сургуулийн багш м, чонжоо 2000 орчим хүйтэй уул- МП-ИЙН БАЙ ОДҮРЭНД ОРОО 1967 опд МПБ- лийн анхдугаар б 2СРЯНЯННДИМЭНГ0 0 галтын шинэ системтэй у. ан МПБ-ын Төв Зөвлөх” Ж. 1 хурлаас зарим нэмэлт ? оруулан батласан юм. Шинэ дү- рэмд орсон өөрчлөлтийг тодруул- 8. бал, пнонерийн байгууллагын үйл” нь - Нийгэм, улс төрийн чиглэл- тэй байх. -- Няонерийн байгууллагад су- рагчдыг сайн дураар нь элсүүлж, үйл Анхил 6 ----7- ндэвхтэй орол- »ь ! ! цуу. хамт ол ёэс-ү21- ОНЧ р хүмүүжүүлэх. -- Пионерүүдийн биеэ даасан ндэвх санаачилгыг сурган хүмүү- жүүлэх зүйн талаас байнга Удир- дан чиглүүлэх. -- Пионерийн ажлыг тэдний Ё насны ба сэтгэхүйн онцлогт тохи- 1 руулж сонирхолтой, бадрангуй эр- | мэлзэлтэй хийх. , | - Пионерийн ажлыг эрэмбэ | дэс дараалалтай, тасралтгүй явуу- лах үндсэн зарчмыг баримтлах Ё8.- 1 боллоо. Хуучин дүрэмд бүхий л зүйлийг т 9 бүлэгт багтааж байсан бол шн- нэ дүрэмд эдгээрийг цомхотгон, Пнонерийн дуудлага, тангараг, чин эрмэлзлэл, пионерийн бам.уулла- гын зохион байгуулалт, Д. Сүхбаа- ї тарын нэрэмжит МПБ-ын удирдах дээд байгууллага, Пионерийн бай- тууллагын онцлог ба хүндэтгэл ёс- дол гэсэн дөрвөн бүлэгтэй болгов. н инонер, “баатарчуудын чин эрмэлзлийг ойлгоход улам хялбархан, товч тодорхой болгож пионерийн бүлгэмээс Фбаатарчуу- дын дунд зохиох ажлыг чанар- жуулахын тулд бүлгэмийн зөвлө- лийн дэргэд «Баатарчуудтай ажил- лах зөвлөлийг» байгуулахаар дү- рэмд заалаа. Шинэ дүрэмд баа- тарчуудын багийг «Оч», «дөл» гэж хоёр багт хуваан пнонерт баа- тарчуудыг 10 наснаас нь эхлэн элсүүлэх боллоо. Пнонерийн онц- логт орсон өөрчлөлт гэвэл пиноне- рийн улаан бүч 100ХЗ0 см хэм- жээтэй байж улаан бүчийг заавал торгомсог » матерналаар хийсэн байхаар тогта:сээ: МПБ-ын шинэ дүрэмд заасны дагуу пионер бүр бат илэрхийлэх- тэй, баатарчууд бүр баатарчуудын үнэмлэхтэй байна.МПБ-ын дүрэмд эдгээр өөрчлөлт орлоо. Шинэ дү- рэмд заасан о бүлгэмийн зөвлөлийн дэргэд ажиллах зөвлөл сургууль бүрт бай- гуулж байна.Монголын Валгамжлагч Ш чуулганыг угтаж пнонерийн бүлэг, салаанд иноле- рийн дүрэм судлуулах ажлыг Эрс гон зохиох САЙЖРУУЛЬЯ Ямарваа юмыг тархи оюун санан хадгалах, ундаа хэлээ хэрэг боло. ход сэргээн санах ажиллага Ц : х лагааг ой. гэдэг, Ой бол хүний нэг гайхам. хгнгт сонин чадвар том... Иймээс ч Б. ИН. Лопнин «Х торолхтоний боловсруулсан єүчийхээн, он Ухаанаа баняжуулбал бйл комму- сэм) болж чадна» С34 бичсэн Оц- ЭЭ. ь ! ОЛ тогтоолт муутай бол мэдрэ- хүй, анхаарал, төсөл, дүрслэн бодох, сэтгэхүй, зохиой бодохуй, Уран сэтгэмж зэрэс өрийн эжил бидэнд байхгүйд хү Ой муутай -:55) с ЗВВАЖЭ сурч бас чадахгүй! “Хичээл номоо яажссайн тогтоох вэ? Зарим хүүхдүүд чихэр, ботон ЛОНХ идвэл тус болнд гэж ярилцдаг гэнэ. Гэвч тийм биш, харил оор арга барил, сайн тогтоод гэсэн хү- сэл чармайлт л хэрэгтэй, Зарим санамж өгьс, -- Тогтоох зүйлээ нэг удаа ч гэсэн практик амьдралд хэрэглэж үзэх нь чухал. Томьёогоор тоо бо- дох, орос үгийг хувирган өгүүл- бэр зохиох, тогтоох гэсэн зүйлээ нөхөддөө ярьж өгөх зэргээр ажил- яа. бас олон хоёр ншиж би- Ёс төдий унших, нд раа сөхөж үз- лаагүй юм шиг Товчоор хэлбэл удаал- шөнө үзэж давтсанаа эл сайн тогтооно. р төрлийн ой нлүү » Тэгээд аль ойгоо түшиглэнэ, Харин тийн ойгоо сайжруу- дасгал хий. Тоо ьёо сайн тогтоодог атал өгүүлбэ й юугаар сайн ав. /Сонсоод ОЙ ТОГТООЛТОО ХЭДЭЛМЭР-ЗОЛ йл ГД! ЗУ Ти” 1Ш сайн тогтоодог хүнийг сонсголын Ой илүүтэй, өөрөө уншаад сайн ТОГТООДОГ бол харааны ой илүүтай Оїчээд юм уу зураад, эсхүл пмиис даа давтан. хөлөх, бусдад прюк өгөхөд илүү сайн тогтоодог. бол фех133 ой сайнтай. хүн 1117 -- Багшийн прьспыг сонсо бас номоо өөрөө Р НШаАН Х тогтоохдоо. барагтай хүүхэд тад- ралдан: байнд, Ийм хүүхэд одоо цом, сурах бичгээс хуулан бичих Хүспэгт татан хураангуйлан товч, ЛОХ, томїбог хэд дахиц бичих ёс- той, Бас тогтоох зүйлээ” амандаа давтай хэлэх, бусдад ярык Ц лэх, бу эж тайл- барлавал зохио. -- Тогтоох зүйлийнхээ утга, дэс дарааг эмхлэн цэгцлэж ойїлго- хыг онц хичээ, Аль нь гол, үндсэн зүйл, туслах буюу салбар зүйл нь юу болохыг мэдэж авагтун, Ном, сурах бичгийн гарчгийн түүвэр бичих ч үүнд тус болио, -- «Утгы нь ойлговол боллоо. Цээжлэн тогтоогоод яахав» гэж бодвол бас буруу юм. Утгы ойлгох ч ёстой. бас цээжлэх ч ёс- той, Юм цэ клэхэД ОЙ ухаан сайжрахаас биш, муудахгүй нь мэдээж, оюун сандраан балмаг- юм мартуулахад хүргэдэг Хүчиндээ итгэн, зоригтой хариулах нь зүйтэй. Бас пэг нөх- рийгөө самбарын өмнө харнулж байхад «Багш аа! Би хэлье. Би одоо хариулья» гэх зэргээр урал- дан хашгирч болохгүй. -- Хурал цуглаан дээр хэлэх ярих юмаа цаас, тэмдэглэл харал- гүй цээжээр хэлдэг байх хэрэгтэй. Эсгүүл гарчиг, товч төлөвлөгөө бичээд дэлгэрүүлэн ярьдаг хэвшил зуршилтай болбол зохино. Энэ мэтээр унших, бичих, дав- тан үзэх ажлаас залхууралгүй идэвхтэй оролдвол ой тогтоолт чинь сайн байна. МУИС-ийн багш доцент Б.БОР ЖАРГАЛ Барилгын материалд байгальд орших янз бүрийн чулуу, мод, элс, шавар багтдаг. Барилгын матс- ригл нь барилга угсралтын ажлын тол түүхий эд юм. Барилгын ма- тєриал буюу түү эдийг дотор нь модон материал, байгалийн л, керамик (шавар) органик биш холбогч бетон, шавардлага ба “зохиомол чулуун материал, дулаан тусг ма- тєриал, төмөр, төмөрлөг материал, будагч материал, шилэн материал гаж ангилж болно. Дэлхийн бомберцгий гадаргуу 50--60 нм зузаан Чу давхаргаас Г. Уг янз бүрийн хо дүрс бүрийн минералаас тогтоно. Ба- тийн өргөн хэрэглэдэг рилгад 5 нь боржин, гантиг, шохойн чулуу, гөлтгөнө, цэрд. хүрмэн чулуу юм. Эдгээр чулуулгийг янз бүрийн ми- «НАЙРАМДАЛ» ЗУРГИЙН МЗНН-ийн Төв Зөвдөл, МХ зэ ийн Төв Хороо, БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яам, Мон голын Урчуудын Эвдэлнйн Х0: рооцоо» чарласан «Найрамдал» зургийн уралдааныг шалга уулж душ «аргалаа. Е РУУ 3 Төв нералтай хольж боловсруулах 834- маар буюу дангаар нь барилгын материал болгон хэрэглэдэг, Шавар, элс, хайрга зэргийг бу- тархай чулуулаг гэнэ. Хоёр мм-ээс том ширхэгтэйг хайрга буюу дайр- га, 01--2 мм ширхэгтэйг элс, нь Тайийн аайпсан түйлийг сурагч бүхэн тогтдохиыг чарнайна, Гарийн Даалгапраий. өөрөө” хийхийг мөрийг Дэг сурагч. нь. апалгаслн вүйллэ сийн төгчгөлхөөр, барихгүй тогтоо» соп мэдлэгээ ашиглаж сурна, Нага ч тосдїг мэдлагаа. ашиглаж сурсйн сурагч л цинидаа улам амжилттай сурдаг, Том болоод, шил хийхдээ ч бархшлалас. халшрихгүй, өөртөө илгалтой. ходолторлон./ бүтээл их тардаг зм, Ойрим сургуулиар өрөг хөд гарийн дайлгайрай сурагч хүй зййпал өөрөйг хийх отой.байлгийн учрыг сайн ойлгоогүй сурагч мөр сар дайралдаж байнл,Хөрөн гэрийн дайлгаараа. өдрөө” хийхгүй байнал бие» дааж цом ашиглан юмны учир улзгыг тайлж чаддаггүй, имигт бус- дыг царайчийсан, ын тэгээд Ду. тагдлаа нуух гээд “пап, ээж, багш царай хуурч мэхэлдэг өөдгүй хүй болдог, Сурагч та иар их эрдэм- тий, сурсан эрдмээ хэрэглэж чид- даг бас тагээд. үнэнч шударга хү- мүүжлээрээ оөцөг, эх, багш, хамт ТӨРИЙН ДААЛГАВАР олныхоо хайрыг булаасансайн хүн больё гэвэл юуны өмнө гэрийн даалгавраа өөрөө хийж байх хэрэг- тэй. Заримдаа хийх гээд чадахгүй байвал аав, ээж, ах, “багш нараасаа учрыг асуун тэдний дэмжлэгийг авч байх хэрэгтэй. Тэгэхдээ аль болохоор бусдын дэмжлэг авалгүйгээр хийхийг хи- чээвэл зохино. Үүний тул өөрий- гөө захирч чадвал хичээл дээр ан- хааралтай сууж чадна, гэртээ даалгавраа өөрөө тэвчээртэй орол- дон хийж чадна. Сурагчид аа! 30- риг тэвчээртэй сурагч хүнд чадах- гүй зүйл гэж байхгүй. Ялангуяа хоорондоо эвтэй биендээ тусархаг бол та нарын сурлага хөдөлмөрт бүр нх амжилт гарна. Сурган хүмүүжүүлэх ухааны дэд эрдэмтэн Ц, НЯНДАГ Тэгэхлээр керамик материалд ер- , дийн шавар тоосго, дээврийн ша- вар ваар, бохир усны вааран хоо- лой, хана шалны алаг чулуу, шаа- зап угаагуур зэрэг ордог юм. Усаар зуурахад нэг төрлийн уян налархай зуурмаг үүсгэж, аажим- даа хатуурч чулуу шиг байдалтай болох нунтагласан материалыг холбогч материал гэдэг. Холбогч материалд шохой, альбастр, це- БАРИЛГЫН МАТЕРИАЛ ТҮҮХИЙ ЭД ГЭЖ ЮҮ ВЭ? 0,01--0,1 .мм ширхэгтэйг тоос, 0.01 мм-зэс жижиг ширхэгтэйг шавар гэж нэрлэдэг. . Шавриыг р нэг нэмэлттэй (элс, үрт пүүрс, гэх мэт) буюу дангаар пь зуурч хэвлэн хатааж, аажмаар шатааж гаргасан матс: риалыг керамик материал гэнэ. гймгийн Угтаал сумын 8 ШИ лийн сургуулийн 8-ын «Бэ» 8! гийн сурагч 8. Лхагиасүрэй Өвөрхангай аймгийн Бүрд су мын 8 жилийн сургуулийн 0 ду гаар ангийн сурагч А. Цэвэл: маа ийрын бүтээлийг шалга руулж 1973 ойд ЗХУ-ын пиоиб: миний мент орно, Холбогч материалыг элс, хайрга, дайргатай хольж бетон 80- усаар зуурч, зуурмаг, хиомол чулууц материал болгой барилгад хэрэглэнэ. Бетон гэдэг нь холбогч бодис (цемент), ус, элс хайрга, зохих пайрлагаар сопгол авч зуурч бэхжүүлсэн дуураймал УРАЛДААНЫ ДҮН 1 рийн зусланд. амрах эрхийн 1 үнэмлэх, нэгдүгээр зэргийн дип ломоор, 1 байранд: Улаанбаа- гар хотын цэгдүгээр "Ч гулийн 7-тийн. «А» ангийн Д, Чулуун бат, Төв аймгийн зовийн 10 эки лийн вүргуулийл Влын «БВ» ан. гийн Д, умхүү, їарын 20 эгч, нөхөд, МАНАЙ. СОНИНЫ БАГА. ХУРАЛ БОЛДЫН БОДОЛ Болдин өмнө «Пионерийн үнэн» сонины салхины йэгэй дугаар дэлгээс: тэй байна, Төр байнга уншиж хичээл хүмүүжлийнхээ ажилд тус нэмэр бол- годог сопниндоо пээгдсэн «Би ямар хүн бэ?» сопипы бага хурлын материа- лыг хэдэнтээ уншсанаа энэ удаа их л бодлогошрон сууна. Анги, сургуулийн ханын сонинд иог бус удаа магтагдаж зурагтайгаа гар- сай нь цэгд нэгэнгүй тодхон санагда- на, Гэтэл тар өнөөдөр өөрийнхөө сай- шаал, амжилтыг биш доголдол дутаг- далтай талаа олж харахыг хичээн ийн хүү бодолхийлон суугаа нь энээ. ажилд тасалдахгүй оролцдог мөртөө | өдий болтол цэгч удаа нөхдийнхөө өмнө санаа бодлоо хэлж үзээгүй, Бас бүлгийн ажлын сэ- дэвтэй холбогдуулж дуу дуулж, шүлэг уцшиж ч болдог. Надад тийм,4. юм алга, Нэг үгээр хэлэхэд, ямар ч үү рэггүй, зүгээр л бүлгийн пиопер дунд Би бүлгийн тоо бөглөж оролцдог байж шүү дээ. Над шиг бүлгийн ажилд тодорхой үүрэггүй оролцдог хүүхэд манан бү- лэгт л лав байхгүй гэж бодохоос пөх- дөөсөө нчиж зовох болов. Болд үүнээс урьд энэ тухайгаа бодолгүй явсандаа харамслаа. Тэгээд ч тэр дараа дара8- тийн бүлгийн ажилд заавал ямар нэг үүрэгтэй оролцол: байхаар хатуу шийдлээ, Болд санасандаа хүрдгийг таван жил хамт суралцсан анд нөх? нь юу ацдах вэ чулуун материалыг хэлнэ. Холбогч бодис, ус, элс, хайрга зохих харьцаагаар сонгон авсан хольцыг барилгын зуурмаг гэдэг. Холбогч бодисоор бэлтгэсэн дуу-. риамал чулуун эдлэл нь шатаалт шаардахгүй. Хиймэл чулуун ма-. териалд шохой. элсэн, шохой- шаарган шохой, үнсэн тоосго мөн хоөст царууд бетон, гөлтгөнөн хав- танцар зэрэг материалууд ордог. Бидний сайн мэдэх шил нь элс, цэрд, содын хольцыг царцаах За- маар гаргасан тунгалаг хатуу б0- дис шүү дээ. Барилгын хэрэгцээнд хэрэглэдэг шилэпд цонхны шил, шилэн гулдмай, өнгөлгоөний ши- лэн хавтанцар орио: Дээр дурдсан барилгын яцз бү- рийн материал иь барилгын дав- зар, хэрэглэх байдал зэргээс ха- маарч япз бүрийн зорпул байдаг. Иймд уг материалын фи- зик химийн ши чанарыг судаас- ны үндсэн дээр барилгад хэрэглэ- эг, 253) ББМҮЯ-ны иижеи техиолог ЇГ ДАВАА Ой! хдийн бүтээл. шалгарч хоёр-. Бин зэргийн дидлом үнэ бү хий зүйлээр, шаслалиЙн Аү гээ, сургуулийн 8- ший, анзоригт, “Дорнод аймгийн. Дашбалбар сумын 8 ацгцйнц 2К. Баяр шилийн 1 дүгаэ!| сайхан царын 80 хүүхдийн бүс тээлийг гуравдугаар зэргийн дипломоор шагнахаар уралдаа | ОО. 1528 “УРАЛ ХАНЫ КОМНСС 3 Уралдааны 1 байранд: х-----ш-тттт Бэл ннииииииний Бэгсэгьө эшшииииилний " СУРАГЧИЙН ҮГЭЭР Т МАЛЧИН. БОЛНО Хөх унцар татаж (Оньсгон өгүүллэг) ! Хөдөө тал гоёхон байна. Зааны ам ангасхийхэд 38:буу Шинж Салхины үзүүр уясан тив гллс. хийв, Дондогиийг гадаа таатай ажээ. Дойдог Хүү. Сайхан хавар ирсэн байна ! гарахад оэж нь дөрвөн булгийг йзг | пөх а БА. РЧУУЛ БА ЦЭЦЭРЛЭГИ : 1 шиш гШГ дуугаар нүхэнд цутгаж байна. Муурын зүг ш йн лгээлтийн эзэд баясал байна. гэос нам нам явдалтай ийэчин Ша| | БААТАРЧУУД БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУХЛЭА ЗОРИУЛАВ | (115 К4:1:1942А72,9:557/4-101:451 /А7:1:7 Шинэхэн малчин болохоор дээлтэй. ун ун дуутай унгасан ца: БАЙ гАЛль Х 5 Бидний сэтгэл догдлож байна. гаа! швгыг дуу сонсдоно. Хүү 4 2Ч » хүзүүгүй .тэмээ хүрээ ордгоо| ХАМГААЛАХ САРД... 1 Нийсаалын 1 дүгээр дунд сур- явж, хөндийн хөх ТокМЫг ЛЭН ЭВЬагй | туулийн 8-ын «Б» ангийн сурагч яаД бүрэг, СЭЛТ лс. бутны хэиЖ Я 1| араас бултгас дэрсний цаанаас дэлд цэлмэг тэнгэртэй өнгө бул! 5 Б. АТАРСАЙХАНД || гос босог ЯУЭ. Холгүй газар тана. Хєх уянар татсан хөдөө хээрийн 1| малгар хөхийн толгойд мань эрдэг уудмаар сая цухуй ногооны үвар | нэ явж байхыг хүү үзээд сонирхол: байтал эрхийн чинээ биетой эр 1| хонгор дуут хүнгэцэж гарчээ. Гэ 1 тэл сухай ташуурыг барьж болдог Е 1 гүй мушгиран ИН байхыг Дондог ТЭй улсын хэргийг товчилдог хан || үзээд айхдаа араайхад барзайд сайхан хошуутай цангаг євгаг 1| гийн дээгүүр харайж, орхив. Цааш лай цагаан газар явдалтайгаа. гар- | явсаар ойн чөлөөнд гарч ирлээ, ган тэмдэглэд хиїрк, эхлэв. | Тэнд будантын. буурал аарага Хүүхдүүд зэ! Энэ бяцхан өгүүл" | бухаж дэгдэж байхад гүдэцтийн лэг арван гурван оньсогсос хүрэгч гүүнээс мөнгөн унага уна- Та нар оньсогыг таагаад Дондог ТАХ ни байн! хүүгийн ойд юу үзсэнийг уншаа- л ай агаад со- ямхон. Уул тал шогоороп мад сүрэг тавтай ндээшилж залуу малчдын сэт- гэд баяраар гийж нх зохиолч Д.Н цагдоржийн хэлснээр «Энх улир ханхлахад хүний сэтгэл тэшэгэр, кнй соёо ногоороход морь мад хөма- тар» ажээ. Их хотын цэцэрлэг саруул сай- хал гудамжны хоёр талаар зүйл зүй. лийн мод найган ганхаж, шимт хөрс- Боргилон байгаа булаг, хоржиг- вон урсах гол, горхи бидний сэтгэ- лийг сэргээа: баяр балсгалан тэ рүүлдэг. Багачууд бид булгийн х 3 ” ноёс ногоо цухуйж хүүхэд Сбагачуу- усыг цэвэр тупгалаг байлгахыг эр- Хяврын сайхан улнраад түжэв Өо- цухуйж хүү ӨрНУулү “иисЭВН2 Дээшээ харвал чингэлтийн дээ- Р. нгартай бол адаг иь булш гүүр чимээгүй цүүдэл нүүж хая ШД. ДАВААНЯМ ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛ ! 12211222) ЗАХИАЛЦГ, адис шихслэн шхлх ногоо соёолно. Бай- шах хөөр баяр нэмнэ. Нялх ногоо ОИД- талийн түжэв тайханшгайн (дуядаас ний сэргэлэн оюуныг хөгжөөнө. | гартай гэж ардын. үг бий. Ой хээр, говийн амьтад цөм л булгийг усаар ундаална. Сэрүүн тунгалаг бул» гийн ус алжайсан аянчин жуулчин, овс хадлан хадаж яваа, морь малаа эрсэн хэнд Ч гэсэн амны цангаа гаргах ундаа билээ. Юроол нь хог новшоор дүүрсэн, бу ингартайг ус: наас хүн хичицээн гавч ууж чаг дахгүй шүү дээ: цар орчин тойрондоо хаа лаг байгааг, гол мөрний эх болж байгаа эсэхийг илрүүлнэ: олцгоо тэм Ё үүхдүүд т« иар зуй амарч байгаа газартаа ян бүрийн цасны хүүхдийн бүлэгт ори: идэвх- тэй амардаг. Ингэхлээр бүлгээрээ явж булгцїн орчим субботнин хий. Чулуу, модоор. хүрээлээд хаягийн самбар босго. Булгийн урт, ямар, голын эх болдог, ардын аж ах ШЧ ямар ач холбогдолтойг бич. Бага- чууд та нарын хөдөлмөрийг хүн- дэтгэж: булагт хүй хайш яйш хай- дахаа болино. Булаг дээр жижүүр хийх хэрэггүй, харим байнга эргэ тойрч байх її. 1 Манай оронд тархаж дэлгэрсэн ца. | | : : | сойр, хөтүү, ногтруу, хөхилаг зэрэг агнуурын шувууд байдаг. Эдгээрээс гтализ дархан цаазтай, дэлхийд ховорд- соп хув. хотон, хойлог, гургуул зэрэг шувуу байша. Шувуу бол бидний нөхөр, сайн тус, дагч мен. Иймзэс шувууг хайрлан хамгаалах, цэцэрлэг, тариалан, ногоо ны газарт амьдрах, нөхцөлийг нь бүрдүүлж өгөх хэрэгтэй. элхий. дээр 20000 төрлийн авлз байна. Нэг аалз хоногт 500 | шахам шавьжийг тероцдоо оруулан барьж авиа, Аалзны шүлс агаар Сэргэлэн б аа, сэрүүн! үзмэгцээ царцалс мяндас болио. улгийн усыг ариун тунгалаг байл» асна 500 ЗТЫ ХирУ гав ЛТӨр : /ВЬ НЭХ бага” ахдаа му Ч а. / ХЕВЧЫР ҮЭ ЭЦЭГигЧыР утас болд нийлэг утасиаас ч бөх | т 1242 хүүхдийн хэвлэлийн сүүлийц, хагас жилийн: захиалга ї Ули: хатан учир түүгээр торгомсог олж байна. Энэ хэвлэлээс дуртайгаа совгон захиалцгаая. Ж. ХОРЛОО Эдлэл хийхийг зорьж байна. Аалз булчингүй атлаа усан дээгүүр маш | | “-арг-ар, арг дан явах учир эрдэмтдийн а!- | ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН нэгдсэн РЕДАКЦИ . ха | ЭЛСОХЭЕЭ 1! лыг их татаж байгаа том. Сар- ийн бэртэй бүтээсэн нь учиртай Д. Сүхбаатарын нэрээгкит “Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. дыг зөригдох ту-аЁ агиуутан хуульд сумын дунд сҮ"”уул! агш : р явагчийг хүртэл аалзны хэл- ! тедөрхой завлт бга Г, БАТСҮХ 5 ! Л. соРонзонБолд |. А--51788 - шэн тБҮҮС, Орчин үед шувууны авгинт дотор нь шяжгагүй буюу хлжгат шувуу їЗж ! Сургуулийн сурагчид шувуу, ТҮҮ хоёр зүйлт хувавлаг. | Манай оронд ний үүр, өндгийг хамгаалах болой 370 гаруй зүйггйн | шувуу байдаг. хавар, намар, өвлийн цагт шувуу 13- Уцувууны шах. өвдөг, өд сөхийг авч жээх, тэдгээрт тохиромжтой үүрийг хэрэгдэдсээс садха шиуувуу нь байга. ергөн хэмжээгээр хийж тавах нь 8 ахуйн ашиг тустай ажил мон. Шувуу ой модны авхдигч. х0ёРү. Пворср сурагч бүхэн байгаль хам- дагч хортон мэрэгч аяьтдаг устга241- үвалагч. Та бидний дотнын туслагч Одоо манай улсад жилд 200 ялита Гэ болсон. шувууг хайрлан. хамгаала: р» шуяуу эгиижЖ шишигдиал байна.92- өсгөн тржүүлцгээе. тээр агнуурын болоод бусад хов”р 3 шуевуут өсөж үржих үед мь штрих я82- Дорвоговь | аймгинЫ Аатанширээт 2 --т-т-тэ--э-ы-----лоаосоаолаоа оак ол ла ла ааа о ко ло кс-А, 50 дахь жилдээ СэйсээоаолоЛэвтэх-цнс 2648 (12178) ШИЛ / -- Монголын пионерийн бай- гсууллага 1925 оны 5 дугаар сарын 8-нд байгуулагдсанаас хойш 48 жил өнгөрлөө. 1 -- Монголын пнонерийн бай- | гууллага анх 51 пнонер 2 бҮү- . лэгтэй байгуулагдаж байсан бол одор аймаг, 3 521 бүлгэм, 5000 гаруй бүлэг, 14000 салаз, 7000 гаруй баг. 10100 аравтад 250 гаруй мян- Ш Ёс гиояер баатарчуудыг эг- ыЖ нээндэЭ нэгтгэж байна. - Монголын пионерийн | байгууллага 1965 онд 40 жн- внийнхзэ ойгоор Сүхбаатарын одонгоор шагнагдаж Д. Сүхбаа- тарын нэрэмжит болсон. -- 19170 онд Будапешт кот- хотын 25 зөвлөл, ” нөо болсон СИМЕА-гийн гурав- дугаар чуулганаар Д. Сүкбаа- тарын нэрэмжит МПБ-ыг 25 орны 50 сая.шахам хүүхэд 04- тачууд 500 мянган пионерийн ажилтныг камарсан тус бай- “тууллагын тэргүүлэгч гишүү- “изэр сонгосон. “7-- онголын пионер сурагч- ї дын «2алгашилагч» анхдугаар чуулгайыг 1903 онд «Залгамж- дагч» хоёрдугаар чуулгацыг 1967 онд зохион явуулжээ, 1973 оны 5 дугаар сарын 9. Лхагва ТЭМДЭГЛЭЛИЙН ЧИНЬ ДЭВТЭРТ -- 1968 оноос эхлэн аймаг, котын ппонер сурагчдын чуул- ганыг жил бүр хийдэг болсон. -- 1967 оноос зхлэн жил бүр болдог олон улсын хүүх- дийн хөнгөн атлетикийн-«Най- рамдал»-. дөрвөн хөрөлт..тэм- цээнд манай тамирчин пионер сурагчид амжилттай оролцдос боллоо. 1972 онд манай. оронд болсон олон улсын хүүхдийн хөлгөн атлетикийн «Найрам- дал» дөрвөн төрөлт -тэмцээид манай тамирчин сурагчдын баг тэргүүн байр эзэлж: СИМЕА- гийн нэрэмжит цом хүртлээ. - Монголын пиоперийн байгууллагын Төв. Зөвлөлийц бүгд хурлыг 1967, 1968, 1970, 1971, 1972 онуудад хийж ма- най пионер. сурагчдын ажил үйлстэй холбогдолтой чухал асуудлууд хэлэлцэж тодорхой шийдвэр гаргасан. 21-- МПБ-ын Төв Зөвлөлийн 19617, 1972 оны бүгд хурлуу- даар Монголын пионерийн бай- гууллагын. дүрэмд өөрчлөлт оруулсан юм. Үнэ 10 мо, РАГЧИД ЖАГСАЖ, ЭЦЭГ ЁСНЫ ЖАА ТАВЬЖ БАЙДАГ ЭНХРИЙ ХАЙ БАЯР ТАЛАРХЛААИЛЭРХИЙЛЭН Н УДИРДАГЧДА. ЭЦГИЙ ЛААА халдыод. : АХН-ДАА ЗАСГИЙН Н БАГЛАА ӨРГӨН БАРИ- ХҮҮХДИЙН ЇТИХЗЭ-ийн Төв Хорооны товчоо, БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яам Эрүүлийг Хамгаалах Яамны колле- гийн өргөтгөсөн хурлаас хүүхдийн | төлөө фонд байгуулах санаачилгыг дэмжих тухай МАХН-ын-Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн тогтоолыг хэрэгжүүлэх асуудлыг хэлэлцэж шийдвэр гаргав. Тус хур- лаас хүүхдийн төлөө фондыг эрхлэх комиссыг 13 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулж, комиссын даргад А.И.Фи- латова-Цэдэнбалыг батлав. Түүнчилэн хүүхдийн төлөө фондыг эрхлэх комис- сын дүрмийг санал нэгтэй батлав. Тус хурал дээр ЇҮХЗЭ-ийн Төв Хо- роо 50 мянган төгрөг, МҮЭ-ийн Төв Зөвлөл 50 мянган төгрөг, Тйонголын Эмэгтэйчүүдийн Хороо 100 шмянган төгрөг, соцналист хөдөлмөрийн Улаан ТӨЛӨӨ баатар төмөр зам 60 мянган төгрөг, Монголын улаан загалмайн гийгэм" лэг 40 мянган төгрөгийг хүүхдийн фондод зориулан шилжүүлсэн юи.. Хүүхдүүдээ! Энэ 5 дугаар сарын 97-нд хүүхдийн фондод хурнитлай оруулах бүх нийтийн субботникийн өдөр болох гэж байна.-Энэ-өдөр-5- дугаар ангийн пнонер сурагчид” гууль гудамж талбайн мод, бут,: гийг цэвэрлэж арчлан усална. дугаар ангийн сурагчид хаягдал мөр, өнгөт металл, яс,шил зэрэг дал цуглуулж | өнгї лалд оруулна. 3: Сургуулиуд шеф цэцэрлэг. я тохижуулахад туслах болно. Энэ бүх ажилд пионер” сурагчид идэвхтэй оролцоорой! - нь хур -- ЭРДЭМТДИЙ Н СИМПОЗИУМ БНМАУ-ын Шинжлэх Ухааны Академи, “Төв Азийн иргэншлийг судлах үндэсний комисс, ЮНЕСКО-гийн оролч цоотойгоор «Төв Азийн иргэншилд нүүдэлчин ардын гүй- Энэтхэг, Иран, орны эрдэмтэй 2, Еэ 2 « 221 х (2 є 23а | 2) “ С1УИЛТАТОМ 1Лап-Вафют 197. Ардын Боловсролын Яамны сайд, Увс аймгийн Барууитурууии сангийн аж ахуйн 10 жилийн сургуулийн иид- нєрийн 18 дугаар бүлгэмийн хүндэт пионер Д. Ишцэрэн бүлгэмийнхээ нийт пионер сурагчдад захидал ил- гээснийг үхүлээн авах багш сура! чдынН хамтарсан цуглааиц саяхан тус сур гууль дээр боллоо, Цуглаанаыг сургуулийн хич ээлийн эрхлэгч П, Пүрэвжав иээж, захирал Т. Цэвгээ хүндэт пнопер сайдын 88- хидлыг уншиж, бүлгэмд дурсгасан В.И. Леииний тухай альбомиг бүлгэ- мийн зөвлөлийн даргад гардуулан. Хүндэт инонер сайд, захидалдаа ХҮНДЭТ ПИОНЕРЭ26 ИРСОН ЗАХИДАЛ бүлгэмийнхээ пиопер сурагчдын сур- лага хөдолморийн амжилтад талар- хаад, цаашид сурлагын чанарыг улам дээшлүүлж сургуулийнхаа матсриал- лаг баазыг бэхжгүүлэх талаар социа- лист уралдаан ориүүлой шжиллахыг зорлосон байна, Цуглаац дээр хүндэт. пиоперийнц» хаа захидлиг хэрэгжүүлэх талаар су- рагч Цэлдхүү Дамиран, Томор-очир, Самбуу, багш, Дорлиг, Цэвгээ иар үг хэлж үүрэг амлалт авцгаар, Увс аймгийн Барууцтурууша САА-н 10 жилийн. сургуулийн багш Л, ГОМПОЖЛАНВ ЗУРАГ ДЭЭР, 1 (3ХхУ) цэтгэсэн роль» сэдвээр хийсэн симпозиум (чуулга уулзалт) энэ оны 5 дугаар сарын 7-9-ид Улаанбаатар хотод болж өн» гөрлөө. Энэ снмпогнуяд БНМАУ-ын эрдэмтдээс гадна ЗХУ, БНБАУ, БНУАУ, БНПАУ, БНАГУ, БНСРУ, Турк, Франц, “Финлянд, Англи, АНУ, ХБНГУ, Швейцари, Дани, Итали болон Төв Азийн иргэншлийг судлах цомяссын гишүүд Афганистан, - Пакистан зэрэг хорь гаруй | оролцлоо. 2 2 , пмГ222772 эмн чөлчит » үүхайн ухааны докхор М. Л, Златкиф Гүүхийц ухааны дэд эрдэмтэн С, Бадамхахаа (БНМАУ), нар хурлын заваардагаар гуулзаж, байгаа, » Эплэ хичээлийн жилийн эхний хагаст Өмпөготь аймгийн 59 багш даасац апги заадаг хичээлдээ су- рагчдыг 100 хувь сургаж, иноине- рийп 13 бүлэг, 66 салаа, баатар- чуудын 31 баг аравт муу, дундгүй суралцлаа, «У. лаайпй бү ч» аяны хуг ацаанд Цогтцэций сумын ду ид сургуулийн “Долгпо» радио станц, товийп 10 жилийп сургуулийн кипо тсатр, «Говийн өглөө», «Улига» урла. гийп чуулга байгуулагдан ажил- лаж байна. Ханхонгор сумын улсын таргүү- ний сургуулийн захиргаа пиопс- рийп бүлгэм сум иэгдэлтэйгээ хамтран «Малчдын залуу халаа» ДУНДГӨВЬ Дундговь аймгийн ротчид эвз хичээлийн лилд 96 хувийн сурлагын амжилт үзүүл- єввий дотор Луус, Баянжаргалан, Идгаандэлгэр, Өлзийт сумып сур- гуулийн пионерийл бүлгэм 100 хувьтан болж.сурлагатаа чанарын вөрчлөлт гаргав, пнопер су- Ттопер «урагчдын дуйд ном сурталчлах “ажил өрпөспөөр Д. Нацагдорж, номын сайн пөхөр тэмдэгтэн 116, таван онцыг эзэм- шивч 115 шинзэр төрлөө, Аяны ”угапаанд Хулд сумын ЛЭН Т” Увс аймгийн Өндөрхангай су- мын 8 жидийн сургуулийн пиопер сурагчид «Улаан бүч» аяны 6 жи гүүрээр амжилттай аялж байна. Тэд, гуравдугаар улирлын шалгал- ЗОЗАЛГАМЖЛАГЧ» ӨМНӨГОВЬ | ї бүлэг ажиллуулж байгаа !їн. по пер сурагчдыг мал ай ахуйн арга ажиллагаанд сургахад үр. дүнгээ өгч байна. Ханбогд сумын їнонерүүд «Ал- Дагдал халгдлыг алт мөнгө. бол- той» гоёсон цуваагаар 103) төгрөг» пиг ашигтай. ажил хийн, Аймгийн төвийн 4 эжилийн сургуулийн бүл- үзмийн аоплол, їнонерийн.. танхи. маа түшиглэн үндэсний Ой хөлөгт тоглоомын булан байгуулж, ажил- луулж байхад Манлай, Цогтцэций, Балидалай. аарэг сумын сургууль, энонерийн бүлгэм хөл ойрын той. роп айлал зохиож аплагчдын ол» сон олдиороор үлэсголан байгуул цайппетаа. тохижуулж байна, "Топийн 10 жилийн сургуулийн С. Марангэрэл, Ханбогд сумын дунд сургуулийн М, Долгорсүрэн, Булган сумын дунд сургуулийн 0), Долгор парыг олон ариан. пипопер онц сайн дүнтэй. сурилцалс, хамт олиоо. хошуучилж, байн, Аймгийн хэмжээнд бүч» алны хугацаанд 0 онцыг эзэмшигч 82, Д.Ишцагдорж, лом- дэгтэн, номын сайн похор үнэмлэх- топ 237 шилээр торж, сурагчдын толоо ба соёлч похорлол 14 цжил- лаж түүйд 400 шахам їнонсер сурагчид хамрагдаж байна. С, ЛУНА «Улаан бага сургуулийн ХАА) тоног то» хооромжийн. дугуйлан, Долгор цогт сумын дунд сургуулийн «Талын цуурай» ишишө театр, Өлзийт сумын сурагч шуудан лай сумып дунд дунд сургуулийн хороо, Эрдэнэда- сургуулийн Ос- Н ЧУУЛГАНЫ ӨМНӨ н-т-а-----ш---8-3) ХОВД Ховд аймгийн төвийн 10 иг лийн б-ын «Л» бүлгийн пиоперүуүд «Улан бүч» иттїїн хугацаанд «Соёлч цохорлолийн ашиг». болог хоор апсай үүргээ амшилттай биелүүлж байна, Тус: сургуулийн багш сурагчид оно апгийнхита... нө хөрсөг хамтач шниллагааг шагшин ярилцах дуртай, Үнэхээр ч соёлч болопсон. байдал, дог журам, саг хилга. бат хамтач пэгдлээрээ... 9Де нийг ангийнхан... сургууль. дээрээ. гайхуулдаг ажээ, Бүлгийн. ажлыг сонирхолтой, хүүхэд болгонд хүрт тээмжтэй, үр дүн сайтай. ипуула- хын тулд урьдаас сайн... болтгодог иь амжилтын эх. сурвалж, .|/ болж байна, Тус бүдэг. энэ. хичээлийн шилд 29 удаа бүлгийн ажил лпуулсны 21:1» бүлгомийн он лодоос онц сайн гасон. үндлалт аг чаэ, Иймэас ч одний.. ангийнхийг «Иолоо. ихтэй. похорлолийнхот» гэн зүй їсоор пэрлэдэг, Хөнд, твпийн 10 жилийн сур- гуулийт мЭЭЭН улирдагч 1, СОДНОМДОРЖЖ ” ГОВЬ-АЛТАЙ Гонь-алтай. аймгийн... Байн-уул сумын 0 шилийн сургуулийн ах» лах апгийн. сурагчид 8. дугаар улирлын амралтайрай с лийн өвлийн. түлш. болтгаход тусал 120 топи шанаг түүйс татаж авч, "Тэд бас. малын... тол. бойжуулах, адуу, үхэр, тэмаалний хялгас, хоо төр, нодс пийх шилд сайн өрөлц» сон байна. «Лепппий Зам» погдлийн «Хам. тын хүч» бригадын дарга 1. Ядамсүрэн: Ү15: шижэ Мапай сумын 8 жилийн” сур- гуулийн хамт олоп тус бригадыг пинфлон- айч ажилладаг, Саяхан пэг бүтэн сайнд Х,, Дагвын суу- рийн 120 үхэр, Д. Дашдоржийн 09 адууг долдугаар ангийн 40 су» эагч 0 цагийн. дотор. хоопорлор, Энд нь цэг үхэр, адууаас. авах хоопрйпи толовлогоог 140 хувиар давууллаа, Энэ ажилд сурагч Ши. тар, Хопьхүү, Дапаашап, Хуйвхох, Данаадорж:. Долаод, Цэлдэхүү, Зупндуїг пар” идэвхтой. оролцсонд пэгдэлч бид талархал ба) на. гэл бахдап өгүүлэн. порийп сэргийлэгчдийн бүлэг, Элчин: зоплол, Дэлгэрхангай су» 2мын Дунд сургуулийн «Улаар бүч» уран сайхиы чуулга зэрэг сурагчдын сайп. дурын байгуул хага сайн ашиллавр, Тус аймгийн їшонер сурагчид малын 006 цоолуур, сүү сааль ашиглах ожилд, идэнхтай. аролцсошл гадна 29 хашаа барьж ,паспарлан, 130 тонн өвс хадлай. болтгом, 1000 гаруй эмпэг сургай, Сурлага ходолморийн. «Улаан бүч» аяны удирдамжийг эрэг: шүүлэхэд аймгийн. хэмжээнд "д- врийп 10 жилийп сургуулийн пиа- пер сурагчид хошуучилдлаа. Дундговь. аймгийн. ХЗЭ-ийн ї хорооши ажилтан Т, НАМЖИЛ таар бүлгэмаэрээ 100 хувийн сур» лагын амжилт үзүүлсїий дДогор оцц, сайны эзлэх хувийн. шин ї» 50 шахам хупрьд хүрч олоп. приапй онц сурлагатай торүүлсэн. дүнтэй «Залгамжлагч» байна. чуулгайад. угтанс багш Ш, ТУВААН Өнгийн цэцэг дэлгэрэн найгах адил хүүхдийн бясил, залуусын цэнгэлээр иэцэглэгт хүрээлэн «ялхан үүрч майн цэгний баяршн өдөр хүүхэд айг зуусын цэцэглэлт хүрээлэиг ийн зуны ажиллагаа иэзэгдлээ, (Цэцэглэгт Хү: рээлэйгийн зуны аж иллагааг Иайрам, « дал парнийн дарга Р, Занабаэар їїдэн уг хэллээ, Нээлтийн. цуглаанд МХЭ 9-ийн Тов.. Хороойж хоёрдугаар йг рийп. бичгийн дарга С, Падамхиатан, МХЗЭ-ийн Тов Хорооны парийн бич» гийл дарга Д. Дашдопдон, Хотын ид» мын хорооны. иприйн бичгийн дарга С, Пүрэв пар оролцон, Хүй төоролхтоций.. ирээдүй. болсол хүүхэд багачууд хаприн баярт од одор цэцэглэлт. хүрээлэнгийн дун» дах алсыг харагч, Хоорох пуужин зэрэг торол бүрийн тоглоом, ддар хог жип паадаж хоор бияр. болж пугаал», лаа. Энэ үед цэцэглэгт хүрээлэнгийн тов цэнгэлдах хүрээлэнд. Зиопер су- рагчдин гим цастшиийн үзүүлэх лаг» лог, занирийн багачуудын үндэсний бохийн барилдаан болой, : Цэцагдагт:./ хүрээлэнд. бид Шай» рамдлын гэйс їарлэдаг. билоо, Онд 3ХУ болон ах дүү орша найрамдалт залуус, хүүхэд багачууд... балсан цай» гэн! үерхэн: иайлан 0011ий, ! | | ї | | | | | | ! |- ! ! Ё рт ! ! ! Ї | | 1 ! | ! БАЯН-ӨЛ ГИЙ. Баян-өлгий , гаймгийн пионер сурагчид «Улаан бүч», аяны нио- иерүүдийнг сайн үйлс: ажигүүрээр имжилттай. анлж, малын наөс моо-, луур авах, «үү сааль . ашиглах, овогтэжаэл бэлтүэх.. омцэг сургах ашилд сайн оролцсоны уадиа їг иэар-8. хашаа, 25 пүнэ барыг, 19) хашаа, 37 пүйа засварлан малч- дид хүлээлгэн, өгчээ, Алтай. сумын 9. илийн сур, гуулийс.. МХЭӨОлиШи.. ИлГгЭэЛТЭЭр 14 хүүхэд, мал ан ахуйд, гарч ажиллан байгаагийн. дотроос цихиыгэцилдаа. суурийн. ахлагчаар шинллаж б10 ах малаас б10 тол бойжуулсан. М, 2Цагсалаг, 700 тоог борлоцг па ч хорогдолгүй онд мэнд оруулж байгаа. Шиайлах, сирлаг үнээ. бүрэлс 200 литр сүү чїасанг Г, Цэнээ, Ш, Доман нарын (ихпл тараандаа. амшилттай. лпаа илгаалтийн элад, олон, ( Ашгийн нийт зианер сурагчид ши сургуулиа гаохишуулах, хөдөө иж ахуйн анги кабицот байгуула. хид.. бай... ИДЭНХИ.. СППОЙЧИЛ їгатай оролцлоог Тэд 10 үйруй манган гүүлэн. материйл, цом. сурах би Ши гэлбан цйсч.. 80 мод, 1400 тируїг цацаг ларынг ургуулан, Л, ХОЙМАЛДА Гопь-галтайн Баян тунан дунд сургуулийн багш |! Г, ДАВААСҮРЭЙ ДОРНОГОВЬ. : : ко эүййөве Дорпоговь , аймгийн..Холсуол сумын 8/ жилийн сургуулийн иинө» мер сурагчид «Улаай мэн алпы хугацаалд гаргахын зррэгцээ., "1347 "Ном ун- ““їинж 547" "ЧолЖу сурлагадаа”” "амжилт йОМД тэмдэглэл Хо. єД. Нацагдоржэг тэмдгийн болллыг Баярсайхан, | 32041 нарын 9 сурагч, авай: овцын болалыг “дорпдн / (бур рагч биелүүл- » 34:44: ! удав ын 1: үзэл ! МАХИ-ын Топ Хорооны дөрөвх “дүгээр: бүгд хурлын... шийдвэрийг амьдралд: хэрэгжгүүлэхэд Ив мал» чин гаав, ээж, ах, сэгч нарынхаа малын тол хүлээн авах ашилд тусалсны . гадна... гуравдугаар 398 сурагч 485 малаас цам, 112788 улирлын амралтаар 2879 тол хүлээн авч, 525 ие-цоос хоопор аг бэлтгэн. Пиоперийн: бүлэг, зашонер бүр МАХН, МХЗЭ, МПБ-ын түүхэн замиалаас. суралцан, торолх сум, сургуулийнхаа. түүхийг суллан. Нүлгэмийн зовлол инонер сурагча дын дунд марн, дугтуй борлуу» лах, ис, эвэр. туурай,.. цайр, 226» төмөр цуглуулах ажил зохиож 1095 иг-яс цуглуулж, 974 төрөх гийн марк дугтуй борлмулшол. Дорноговь. аймгийн. Хопсгол сумын 0 жилийн сургуулийн багш Л, ЛХАГВАДОРЖ | Ё... аг. зын бүрзлдүүний гтөрөгч тогтмол эзэлдэг шүү дээ! 4 ї ЯМ ХӨДӨӨ ТАЛ нь МАЛААР ДҮҮРЭН 18 :111:4:1:5 ӨМ Рвйн ХҮНИЙ ХЭРЭГЦЭЭ ЦӨМ БАГТСАН НОГООН УРГАМАЛ АШИГТАЙ Хүүхдүүд зэ| Биднийг хүрээлэн чфайгаа байгаль орчлы иогоон ургам- ыг хүний амьдралын эх булаг хүчил терөгчийг үйлдвэрлэгч «лабораторн» тэдэг. Томоохоп хот суурины орчмын гаар нь үйлдвэрийн | хаягдал, хог, звороо, Утаа, тоос, Хүмүүсийн амьс- тазаар ялгарсан гтүүрс хүчлийн хий- тээр бохирлогдож байдаг бөгөөд эр- эдэмтдийн судалгаагаар сүүлийн ар- «вөал жилд агаарын бохирдол хоёр да- зип ихэссэн байна. Гэтэд агаар манд- 21 хувийг хүчил Мапай зх орны погоон ургамлын “яотроос.эх орны нутаг дэвсгэрийн 10 шувь буюу 15 сая «га» талбайг ой -сттшадэсзлнзо2 Зуны халуунд ой дотор Ааотнр гсчийглэг сэрүүн, сэнгэнэсэн агаараар єчоэж дүүрэн амьсгалах бололцоотой “айдаг. Бороо орсны -ийд явахад мөн ч гоёхон байдаг шүү «дээ! Энэ нь «Озон» тэгч хүчил төрөг- счийп хэт исэл, бугтоу цэвэр хүчилтө- эрөгч үйлдвэрлэгдэж байгаа хэрэг юм. дараа парсан учраас хөдөлмөрчдийн амралт, шын газар, пнионерта нарын “зориуд нарсан ойд бай- а зэрэг байгалийн рчноо | хамгаалж. нуур. с мөрөн, горхи булгийн кзэнд нь байлгах тариг- айн ургацыг нэмэгдүү-л ач холбогдолтой. Хүүхэд ОЭЖ амралтынхаа өдөр ойр орчмын- ой моддор аялж явахдаа бай- Їталь орчноо хамгаалахад хувь нэмрээ Фруулдаг чь манай орны пионер су- “рагчдын зан суртахууны өндөр чанар, ЭХ оронч үглийн пэгэн илрэл юм. Ой модны аж үйлдвэрийн яамны | хэлтсийн дарга Ж. ДОРЖГОТОВ - | ст итийгш Нийслэлийн 30 дугаар сургуулийн нэгийн «А» ангийн сурагч байгаль хам гаалах хэсгийн ахлагч «Оюун түлхүүр» сэтгүү- лийн нэрэмжит баатарчуу- дын шатрын аварга М. Танболд модны ур ашиг тарьсан иэ"гээ услаж со. 11111111 1114и6цшийиинни . МОДНООС ЮУ АВЧ БОЛОХ ВЭ? | Ой, мод түүнээс. гарах төрөл бү рийн бүтээгдэхүүн нь улс ардын өм ахуйд чухал ач холбогдолтой, Модыг япа бүрийн аргаар руулас өргөн хэрэгцээний... бүтээгдэе хүүн гарган. айч болдог байна. Ма» найд одоогоор зөвхөгг түлш үйлдвэр, барилгын хэрэгцээнд ашиглаж байна, Молноос. давирхай, тос шилмүүс» ний гурил, хуванцар, цаас, сципидар, канифол, будаг, спирт, глицерин, лрож, тпүүрс, илбииа, ”- фанер, мебель гэх мэтийн олон арпан зү!- лийг гарган авдаг, йолойс- 3Кодоопы шилмүүсиїээс: гарган ай- лог пэг тойи тос иь дэлхийн бах дээр 2000 алтан рубль хүрдэг байна. Дэл- хийд жилдээ 9 сая гаруй тонн с, сопип хэвлэлд зарцуулагдаж байна. Модны лэг топп үртэслээс 100 га- руй нг глицерин, 50 кг дрож, 160 эретглл ЛЯИДАЖ БОЛДОГГҮЙ “”ЭДАСАН-ВАЯН/НУТАГ ВЭО:» госансж үлд хайсан хо “ “ЯМАР ИХ ХУВЬ ЗАЯЛГААР 777” маруларыг сс төлнАВ Өү) зэ Э8 шэтагг" БИД НАР ЭЗЭН БОЛЖ ТӨРӨВ, 8444:д8 .? литр этилийн спирт гаргай айдаг бай» па Үг шоо метр модноос торгомсог.” эд, 200: иг. целлолол би цас хоёр ширхэг лугуйн бүрлэс, 1110) хос гамин, 9000 м илбина, 1000) хос торгон оймс, (эмэгтэй), 170 иг їохиос мол ноос, 00 литр, спирт, 207) иг тэг жэрлийн лротийг авч болио, Үүндав: гадиа ОїЇ мод нь хорс. Ус хамгаалах, хүний рүүл мэндийг сайжруулах, байгалийн. гоо сайхныг бүрдүүлэх зэрэг олон талын ач хол- богдолтой. юм, Иймд өөрийл. оршл асар их үнэт байлаг болсон оїї модоо хайрлан хамгаалж зүй бохистой ашиг- лах япдал хүүхэд та бүгдийн ариун үүрэг байх ёстой, Ой модны аж үйлдвэрийн Яамшл мэргэжилтэй Ц. ДАМДИНСҮРЭН лм эдийн Өийнбийлбийнблбийн9Ч Хүүхдүүд ээ! Өнгөрсөн онд чуулсан БНМАУ-ын Ардын их Хурлын долоо дахь удаагийн сонгуулийн зургадугаар чуулганаар жил бүрийн дөрөвдүгээр сарын 15-наас тавдугаар сарын 15 хүр- тэл, мөн есдүгээр сарын 15-наас аравдугаар сарын 15 хүртэл бай- галь хамгаалах ажил орон далар явуулж байхаар шийдвэрлэсэн билээ. Байгаль хамгаалах сарын ажилд зориулж, Ой, модны аж үйлд- зэрийн яамны мэргэжилтнүүд энэ нүүрийг бэлтгэн гаргав. 2257:559:757У5777:7:77:77:17711:1:1-1.4144 ШУВУУНЫ ҮҮРИЙГ ЯАЖ ХИЙХ ВЭ? Улс ардын аж ахуйд үлэмжийн ач тус хүргэдэг шувуудыг үрж- лийц үед нь хамгаалах ажлыг сайп сэйгээ нь туслахын хирээр улам”вөсч үржин ашиг тус пь ч төдийчипээн ихсэнэ. Үржлийн хзалүӨд/анганхай дэгдээхэйгээ 19- тулд хортөн шавьжийг барьж устгах хэмжээ пь ч цэмэг- нь: тоншуул “таван минут. тутам иэг удаа, хөх бух хо- цөгт 350-390 удаа, хараацай, 500 удаа апгаахайдаа хоол зөөнө. 1Шу- бойжуулахын хэдэн “байж байна. Ахууп гэдэг шувуу 28 хопог, Өнд- гоо” дарж: биеийн жингийн гурав- хийж өндөг, ангаахай, дэгдээ бүрэн /бойшуулахад яжээхийП дэпэ. Жишээ вуу,ондгөө тулд үүрзэсээ олоп хоцогоор хоол упднаас ч дарж холдохгүй үргэлшлэн гардаг ававтжааат” ны хоёр хувийг алдаж их ядарсан байдаг зэрэг олон жишээг эрдэм- тэд тодорхойлжээ. Хүүхэд та нар хаапа ч амарч, чөлөө цагаа өнгө- рүүллээ тэсэп жигүүртэн: шувуу- дын өндөг-апгаахайгаа-бойжуулаг- хад нь тусалж хиймэл үүр хийх тэжээл, өгөх ажил сайн зохиох нь чухал, Ингэснээр эх орныхоо: бай- галийг хамгаалах, түүний .баял- гийг өсгөн арвижуулах-ажилд үнэ- тэй хувь нэмэр оруулж, чадна. Одоо шувууд өндөглөх цаг дөх- лоо. Хүүхдүүд та парт хиймэл үүр хэрхэп хийж яаж байрлуулах та- лаар зөвлөс. Үүр хийхдээ. хуурай банзаар хийнэ. Фанер буюу пойтоп банзаар хийж болохгүй. Хийсэй үүр чиль завсар байвал чигжиж, гаднаас нь шавраар буюу погооп, бүдэг хүрэн өнгийн тосоп будгаар будаж, бол- ио, Үүрийн хэмжээ нь шувуу бүрт өөр өөр байпа, Үүнд: Гал сүүлт, топшголжип, бага алаг, топшуу- лын үүрийн. дотрох зай нь 10х10х925 см, орох пүх нь 8,0 см диаметртэй байна, "Тодолд 15х15х93 см хэмжээтэй орох пүх- ний диаметр б см, үхэр хараацайд 40х15х18 см, орох пүхний. дийг мето л ем байна, Алтан хараацай, үнд байшин, амбарын ДЭээцсийл дор бараа дусаал орох- 01) Уу 100 литр | 1452171223 мӨРӨЭРРРР ОРЫГ, БЯЦХАН ЗӨВЛӨЛГӨӨ 7) ШИ 7 МЛ АЧЛАЛ ТШ ХӨЛ (ДОРО ЧИНЬ ЭМИЙН | УРГАМАЛ Уулын арый.. модонд ургадаг анисыг та пар сайп мэдлээ, Харин монх ногоон навч їїь.Эмийн урга- “мал: гэдгийг мэдэх үү? Хол дор чинь хоглорон байгаа энэ. ногоон. Мавчис. чухал хүчил. сахар, тлюкоз, зэргийг биедэ? агуулиа. ! Ашисны навчны хандыг бөөр, үе мөчний өвчил зэрэг олоп. өвчинд | эн Анис цэцэглэтэл иавч нь эмчил гээний чанараа алдахгүй. Хүүхдүүд ээ, та иар “Одоо! аписны павчийг түүсэн болно шүү" гүй газар үүрдэ | дээр нь засахад тохиромжтой тавиуруудыг «хөдөл- гөөлгүй хадаж өгнө. "гүүрийг ойн зах, хотын цэцэрлэ- гийп модонд байрлуулж болио. Гэхдээ-. муур орохгүйгээр газар байрлуулахыг анхаарах хэрэгтэй. Үүр байрлуулах өдрийн хэмжээ нь тодолд 4-8 м, ялаа памнаахай, гал сүүлт, бэдэрт тоншоохой, зо- лойдой Зэрэг шувуунд 8-6 м, хөх бухад 2-2,5 м-т байна. «“Үүрийг гэдэргээ налуу буюу хөдөлгөөнтэй .» байрлуулбал шувуу суухгүй. Ураг- “шаа ялимгүй налуу буюу эгц босоо байрлуулах нь тохиромжтой. ГҮү- рийг тогтоохдоо хадаасаар хадаас болохгүй, ялангуяа хус модонд ха- даас:хадвал нүхээр нь шүүс нь үр- гэлжлэн гоожиж “Модонд муу (!6ё- лөөлнө. “Эпэ учраас модны тайрд- саар ивэлт, хийж гүүрийг төмөр -ут- спар хөдөлгөөнгүй. улж бөхлөлө. Эспадгүүрийн ард хөндлөн мод х данс түүгааргхайр гишүүний завсаэ оруулан тогтоол болно. Үүрийнхгэ йроолд зөөлөн өвс, мвтөслий хол мог дэвсэн өгвөл зүгээр, Таннсан хүртээ ямар шувуу үү” рээ засан өндгөлснийг ажинглах- даа үүр өндгөнд нь гар хүрэх. ба- рих зэргээр шувууг үргээж болох- гүй, холоос ажиглах юм шүү, “Ц. ЦҮРЭВДӨРЖ ШЕНЕНИКЕГтШМАШмМ 27:23 Бэл ш ... » ма Ч . » УуЛалаааалаллл ххахалххххч х збскийн зохиолч) ЧИ ӨНЧРӨӨГҮЙ. 1Каалхан дүү мипь ээ Чи өнчрөөгүй ээ. Хонгорхон дүү минь ээ, айх : хэрэггүй ээ Халамжит ээл шиг эх орон чинь Халуун элгэндээ чамайг авиам Хайрт эцэг шиг зоригт түмэн чинь Ханхар чээжээрээ чамайг халхалцам Уршигт туландаанд эцэг чинь эрсдэж, Уйтгар зовлонд эх чинь автах Хүйтэц шороонд молпх нойрссогыг Хотол даяараа цом мэлиэ, Хүү минь битгий уйл Хүн ард чинь чамайг мартаагүй! Эвий, дүү минь ээ, Өнчрөөгүй шүү, чи Узбок гэр чиний я гэр шүү! Их бууны пүргээл, чамд Энд шөнө огт сонсогдохгүй Энхрийлэх хайрын дулаай элчинд, Ус гашуугаа чи мартана. Эгчийпдээ чи гэртээ байгаа шиг бай Эгч нь дүүдээ хайртай шүү дээ. Хөдөлмөрлөж олсоц аяга хоолод Хэзээд ч чамтай хувааж, идөэ Хамгаас тохитой өрөөпдөө би Хөнжил дэвсгэр засч өгнө Орны чинь толгойп тушаа суунам, бї Инээж баясан зүүдэлсээр пойрс доо Анхлан мипгээхэд ЧИНЬ Зүрх минь бүлээцэж Ялдамхан цэцэг шиг Хавар бодогдоно Ялалт мөдхөп болго Хүсэл мөрөөдөл биелж Хотол түмэн маань фашистыг ниргээд Харанхуй хүчирхийллийг арчин хаяк 1 Хосгүй өдөр нрэхдээ л ирнэ. Орой дээр чинь наран мандана. Үгүй зэ, чи өнчрөөгүй байна. Орос хэлнээс орчуулсан Г. АКИМ Миний аав багш, эзэн бичээ- чийн мэргэжилтэй. Би аав, эзэнс хоёрын камгийн том охин нь уч- раас аав, ээждээ хамгийн ик тус- лах ёстой /Миний аав, ээж гурван өхин, хоёр хүүг өсгөж: хүмүүнсүү- лэхийн төлөө бүх сайн сайхан бүк- нээ зориуядаг юм. Онц сайн сур- гах, ахмад хүмүүсийг хүндэтгэдэг, ямар ч үед нөхөддөө нөхөрсөг тусч, шаардлагыг заавал биелүүл- дэг байх, худал хэлэх, хууран мэк- ХЭН ЦОНХ ХАГАЛАВ? Дурангийн тохируулгыг -эргүүл- тэл нэг барилга тодорч ирэв. Энэ барилга гучин хоёр цонхтой байс- наас бүтэн"шилтэй-үлдсэн нь хоёр- хон байх юм. Эзэнгүй юм болов уу гэхэд хүмүүс орнс гараад бай- лаа. Хагарсан цонхны учрыг оло- хоор харилцуураа залгаж байтал байшингийн цаанаас хоёр хүүхэд НЭРЭМЖИТ “УЛАМЖЛАЛТ гүүд оролцсол їюм, “ у лэхИйг цээрлэх хэрэгтой гэм сур» гамжлан захидаг. Би аав, ээжийнхээ энэ сайхан энэрэл хайрыг хариулахдаа захилс хэлсэн бүх зүйлий нь биелүүл “байдаг учраас арван цэгэн улирал дараалан онц сурч байца, Би аав ээжээсээ хүнийг хүй. дэлдэг сайхан зац чанар, хоорон- дын нөхөрсөг өвтэй байдал, өөрийнхөө мэргэжлийг бидэнд ойл» гуулакаар гэр орондоо янз бүрийн. чулуулаг, ан амьтан, түүхийп ба маркийн цуглуулга зэргийг, цэгц- лэн тавьж, ханандаа газар зүйн ба улс төрийн зураг байрлуулан тавь- даг өгөөмөр сайхан сэтгэлийг иь өөртөө шингээж мэдлэгээ бая- жуулж сайн хүн болно. 22 Завхан аймгийн Отгоп сумын 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч ДАШНЯМЫН НАРМАНДАХ гарч ирээд. бүтэц байсан хоёр “цонхыг чулуугаар хагалж орхив. : Цагаан халаадтай хүмүүс, -- Хэн цонх хагалав? гэж бу- жигналдах хооронд хоёр-хүү зуг- тан ойролцоо байгаа сургуулийн хаалгаар орлоо. -с Манай халууп ус сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд бүтэн цонхтой байсангүй хичиээн олон шил хийв дээ. Гудамжаар явсан хүүхдүүд хагалчихаад байх |юм. Зарим хүүхдийг сургуулийнх нь захиргаанд мэдэгдээд. байгаа. гэж Угаалга комбинатын харьяа 5 Ду гаар. иопторын эрхлэгчийг ор» лож байгаа Д. Бат-очир хэлис би» лээ, 5 дугаар копторын хажуухац талд нийслэлийн 149 дугаар дунд сургууль байдаг. ом, Хүүхдүүд (ихэвчлэн. бага. алгиудын) хичээлд ирж “дчихдоо. энэ. албан... газрын цоинхиг хагалж байна, Цопх ха. галж байгаа хүүхдийг дор бүрд нь олж, дутагдлыг засах талаар сур» гуулийлн дэргэдэх сурагчдын сайн дурын байгууллагын. идэвхтэпүүд арга хэмжээ авч сопиныхоо гаад хариу бичээрэй! 12--16 иасны охидыг 4 цм-ийн зайн. уралдаанд 1, 1.11. байрыг Топ аймгийн. топийн 10 эжилийн Уунд сургуулийн Д, Цопээндулам, Ё Оюуптунгалаг,. нийслэлийн 8 жилийн 27 дугаар сургуулийн 22 Хишигжаргал, 160--10 насны 5 цм-ын зайн уралдаанд 1,1, 11Г-бай» АЛГАМЖЛАГЧ», УУ үүлтан ! РАЛДААИ Монголын ииоперийн байгуул» лагын 48 экилийн ой, «Оллгамж», лагч» ЗГ чуулгашаг угтанс МХПО- ийл Төв: Хороо, МП-ан Төв Оо» лолийн хэвлэл «Оллгамжилагч» сэт» гүүлшїг цэрэмжит дугуйн уламж- лалт уралдаан туран дахь улаагай Улаанбаатар хотод сайхан боллоо, Осрор үеийнхний. хүч. чадал, сориг, тоспорийг шалгасан. эд уралдаанд нийслэлийн 07-10 энил, "Төв аймаг, Налайх. хотын дунд сургуулийн 100 шахам охид, хон члаллалч аыаЦїагаслааууаавааа тлуллсл рыг Топ аймгийн лиг сургуулийн Алтанцэцэг, Налайхын 10 энилийн рийн. амшилтын нийлбэр: дүнгээр сургуулийн Ц, Лхагадулам, 10-00, 10 эцилийн сургуулиуд дорхи” 11 цааны хопгүүдийн Л эм ааг байрыг. өвлөн, Шайман: экилийн бийрыг Төв сургуулиудаас Т.байрлид: нийслэ. 10 шилийн сург лийн 47 дугаар сургууль, 1. бай- ший СО, Түмэндэмбэрэл їшїїслэ.. рапд нийслэлийн лийн гуулийн топийн 10:энн: зүйлээр шагилгдай, 1 ЭС Пүрпээ, 1. 1 ї ) уралдаанд лїїмгийн топийн 14 дугаар сур, гууль, 1Ш./ байранд нийслэлийн 27 Чийслэн дугаар, бургууль. тув тус шалгар» сургууг лаа, 10 эвилийн” сургуулиудаас 1 10-11): ипс- байрыг Тор аймгийн... төвийн 10 0 иманн,. зайн экил, 11 байрыг нийслэлийг 12 Лу- уралдаад, 1. байрыг Топ аймгийн. гаар сургууль, Ш байрыг Малай» толийн 10 экилийн сургуулийн Д. хий 10 энилийн сургууль өалай, Оч, 11 байрыг тийслэлийн 10: иг лийн 2 дугаар су ган, ИГ байрыг вийн 10 эжилийн Эрдэнээ пар тус тус далан гамжлагч» сотгүүлийн 1, 2, 9 дуг уралдаанд амиа, гаар зэргийн диплом, үйг Ц, Түмөнбийр, лийн Чилийн 09 Дүгээр лийн, Халихлриай пи «йллгамжлагч » “сэтгүүлийн туулийн Г, Булг шилийн йпйх цомоор, ОЛОН Топ аймгийн. тог 8. шилийн 417 дугаар сургууль, | сургуулийн ЭН... Тов-аймгийн. товийн. 10 жилийн Хүүкод та парын цомын санд шинэ цом очиж байна. «Түүдгийнь дэргэд» Та бидний сайн тапил нэрт зохиолч Д, Сэн- гээгийн шүлэг иайраглалыг Ардын” байна. Боловсролын “Яамнаас номд «Цолмон», «Өвгөн партизаны таа», «Баярын шөнө» зэрэг пио- иер сурагчдын амтархан уншдаг зохиол орсон том, «Сүүдэр хүү» «Бордоотой «Иариы охид» цом бичин бяцхан упшигчиддаа бэлэглэж Падмид сурагч Ганаа болоц пайс ПӨХДОД Нь ТОХИОЛДСОН яриа» «Таг- ХҮҮХДИЙН Охид, хопгүүдийн зай тус бү» 2 дугаар сур». «дЗал« сургуулиудыг шагїїйп, йн ” бүхий. байр өзолсон ийонер. сурагчдиг Чалгамжлагч:. Ш чуулгай... угтаж «Залгамтлагч» сэтгүүлийн цэрэм- жит дугуйн аялалд оролцуулж . байна, ї «Оалгамжлагч» сэтгүүлийн уламжлалт энд тэмцээнд аМэКиЛт- тай оролцсон Охид, хөвгүүдийн . дотроос Тов аймгийг төвийн 10 жилийн сургуулийн 2К. Пүрвээ, | Д. Оч нар ирээдүйн сайн тамирчин болохоо харууллаа. Мөн 8, 10 ми- лийн сургуулиудаас Төв аймгийн төвийн 10 жил, нийслэлийн 12 ду- гаар сургууль, 8 жилийн 47 Дду- гаар сургууль, 22-дугаар сургуу- лиуд бусад сургуулиудаас илүү сайп бэлтгэж оролцсоглыг тэмдэг- лүүштэй, Өлгөрсөл” опм уламшлалс энэ уралдаанд амжилттай оролцолс байсан нийслэлийн 18 дугаар сур- | гууль пэг ч тамирчиаа оролцуу- | лаагүй зэрэг дутагдлыг хойшид | анхаарах хэрэгтэй. ! Улсын шүүгч Г. БАДАМДОРЖ той үйл явдлыг харуулан бичсэйг энэ номоо уншигч багачууддаа барилаа. : «Улаан тэмдөг» «Пионерийн үнэн» сонины хуудаснаас Ш. Шэг, жинбатын «Хар бух», «Толбот Хэм лиун» туужийг та пар уншсан шүү, дээ. Сургуулийн дунд насны хєцха хүүхдийн жүжгүүд бичиж, сУлаац тэмдэг» нэртэйгээр зохиолч Ш, Шажинбат ах тань бэлэг болгой . Алиса гайхалтай оронд сУлирч мартагдахгүй мөнхөд амьдрах ном. эмхэтгэн хүүхдүүд төрөлх хэлээрээ уншиц- гаадаг юм, Ийм номын нэгэнд Лыьюнс Кэрроллын «Алиса гайхал- зохиолч тай оронд» хэмээх англи үлгэр бороо», орно гэж зөвлөлтийн хүүхдийн пэрт зохиолч Сергей Михалцов билээ, С, бахдан бичсэн байдаг, Энэ цом Дү соширхол- дэж гарав. хэвлэлийн нэгдсэн РЕДАКЦИ Индекс--14120 дэд зориулсан хүүхэлдэйг асүжибд байдаг. Ийм номыг орон бүхний. Алтанхуягийн орчуулгаар хэвлэг- зөвчмүнгэнллээжээгүилэжтлллшиэжжэллусшэхсуллгүул тн гэн. Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэш. А--651794 ОронлБухний пролол ЫН уйл ЭЛ НАР ШЭДЭГТИН/ РГИЙН ТӨХӨӨ ХЭЗЭЭД ВӨЛХӨН ВАЙГЛУЛ / Ц Х..БӨХЭТЭАЙГТУН | 9 дугаар сарын 20, Улсын ба ан үн. дэпших| шалгалт, эхлэх уламж лалт өдөр, Бэлтгэлээ хангасан та мирчин шүглийн дохиог тэсэлс "дан хүлээхийн адил сурагч бүхэн шал- тгалтын хонхон дууг тэсгэлгүй хү лээж байгаа нь мэдээж, Энээжил 1--4 дүгээр ангийн хи» чээл 5 дугаар сарын. 19-нд дуусч, дөрөвдүгээр пнгийн шалгалт 21, 24:ний өдрүүдэд болно, 9--10 лу. гаар амгийн хичээл 20ид дуусч, шалгалт мөн сарын 27-ноос 8 ду- гаар сарын 24-нд дуусна, Дөрөв, тавдугаар ангийн сурагчид хэл би- чиг мятсматнк | бичгээр, сурга- дугаар ангийн сурагчид хэлбичиг бичгээр, долдугаар, амгийн сураг чид хэлбичиг майр, математик бичгээр, наймдугаар ймгийн сураг чид хэлбичиг, математик бичгээр, геометр орос хэл амаар, есдүгээр өнгийн сурагчид уран зохиол амаар, алгебр бичгээр, аравдугаар )-цйн Төх Хотоо 1 үхслэлАрын Үйэнжит Л онГоАОН Їїнонеуийн Ай ууллэгын Төл Удэхемнйн сор 30 дахь жилдээ, й ! ЛТхагна манцаэта) | БЕТ” ДҮЛГЭУлЭад 5 Е 1970) оны тавдугаар сарын 10. - Үйл 10 мө, Хайрт хүүхдүүд ээ! Варилга- чийг гөдог оно сайхан алдар ий» рийг ходолмор бидэнд авчирч огсон з0м, Хэн барилгын ажилд гаа зов похистой.. хуваарилах шал галтанд амжилттай болтгох шайрд- лага тулсарч байна, Хаврын зийл- алдаапыхиа. учрыг олоход анхаарпийл дохино. Үүний тулд хамтарч давтах их голлон үнэг сөтголдэс09 лурлаш, түү» 1 өнгийн сурагчид хэл Өичиг, уран галтанд бэлтгэх анхны. шт нь Дог чухал, Эхлээд суршгч бүр гол лийг хийж сурвал, тэр барилга зохиол, магоматик бичгээр, орос рөвдүгөэр улирлын ба шилийн асуудлаа тус бүрдээ. уншийс тун- чиг байлс чаддаг билээ,0КМишээл хэл, физик, химп, түүх-нийгэм сул- урьдчилсан. дүн бүх хичээл- гайн бодоод дараа иь нийлж прил- бол манай бригадад,Д, Дапаа- П зү Ч П лал амаар хус уус шалгалт өгнө. цах нь ашигтай, Сурагч бүр хичээл дээ амааглттай үнэлэлт авах лидил плм, М, Дапаахүү, Энхбат иа» Дантах өвөрмөц аргатай байх нь эл! пэрэг олс 1 Г МгБ д мэдээж. болонч. юглоо...ортло бууд Нэн ӨрХЭн Ё-7 НӨрир | босч, хаврын цонгого агаараар эвэН болохын толоо шУйЧЭННЫ өрлөгчин, мужааны чиглэлүүдээр мэргэ- тилд суралцаж, байна. Ах иь тэдгээр залуусыг хараад, эд ба- рилгачид ч болцгооно, эрдом- тай ч болно. гэж бахархан бод» дог, Төд ажиллахынхаа зэрэг- цээгээр мэдлэг мэргэжлээ байн- цоэж дүүрэн амьсгалж, чилсэн би- сэ тавируулан. гимиастик хийгээд хичээлээ. үйвэл шөнө нь хэдэн ца- гаар уншаад учры иь олж чадаа- гүй! зүйлийг б--10 минутанд ойл- гол чидахуйцаар оюун у | чинь сэргэсэн. байдаг. зюм шүү. Олон хуудас зүйлийг бага багаар таслан уншин, дөр дөр нь хунгийн бодоо. “| га дээшлүүлж, байдаг сайхан пий ажил хийх, цэвэр агаарт цооп ЛЭ ЭЛЦИ0 залуус ЭД ? зишутаар: зугаалах, хогжим сон- Манай бригадынхан, ардын тоглох иь ашигтай, зыг. зорьсон. хүний их аамд уу! цааиа уул, усны цаана ус бий, Эрдэм мэдлэгийн алины их замд шалгалтын цаана шалгалт, хичээлийн цаана хичээд бий, Хан- рын шалгалт огсиоор та иарын ал- ны зам дуусахгүй, ялангула төгсөх ангийн сурагчдын өмнө дараагийн шатим сургуульд дэвшин орох эл- сэлтийн шалгалт угтан тосож бай- гаа, Шинжлэх гилд хүрэх хувьсгалын 52 жилийн ой,ДЗО- юм. Дараа нь шалгалтын хуваарийн дагуу шалгалтын өмнөх 2--3 хо- чогт хүч бололцоогоо зоп хур а лтгэх нь чухал, Шалгал- Е эцо хопогт Улсын ба анги дэвших шалгалт бол та нарын нэг хичээлийн - лийн турш үзэж сурсац ї дүгизэд зогсохгүй, хүмү хилга батаар хир байгааг чинь ид- гэн адил дүгнэнэ. Сурагч хүй су- ухааны гэрэлт ор- эрдэм мэдлэгийн их рах хөдөлмөртөө ямар амжилт гар ийг бүгдийг апиндаа алжаалгүй явахыг хүүх- гаснаа үнэлүүлэх нь та нарын үү- ц !! гүй учраас өө ДҮҮД та нартаа бэлэгдэн ерөөе. рэг төдийгүй нэр төрийн чинь хэ- рийн мэдэхгүй хоцорсон зүйлээ АБЯ-ны ажилтан рэг. Иймээс сурагч бүхэн чөлөө ца- ойлгож авах, олон давтан гаргадаг Л. БЯМБАЖАВ Сурлаг Улаан олон пиоперийн сурлагаа ахиулаг ажил, тьдралд их туршлага тү- Үүс (085) үрээр амжилт хад инь нэмэр болчээ. гээлс байна а! 3 алгамжлагч 11 чуул Найрамдал нөхөрлөл. М, 11чин- столцохоор шалгарсан нэг Пионерийн ажил, амьдрал, 4 орлоо өөрийц орны болон ах дүү г тӨгт тэй танил: тыл, Энэ. Ичинхорлоо. ппоперийн: дүрмийг. соцпалист 8:улсын 20 гаруй пно зл шийслэлийн 30 дугаар сургуу баатарчуудад тапилцуулжг, бүлэг цертой идлаар харилцаж сур- шин 7-гийн «Вэ» ангийн сурагч “2Ү!Л бүрийг тайлбарлан Шшалгал? ара ходолморийн туршлагаа 00- : ! с М. Ичинхорлоо билээ авч ппоперт элсэх бэлтгэлээ хай. лилцдог юм. ны Х их -наадмыг угтаж 1 сая 3 7 / гахад иь тусалш, пионерийн онц Тэр «Залгамжлагч» Ш чуулга- гаруй төгрөгийн барилга угс- Шацнхорноо/ 2015 ОНД логийг тайлбарласан бяцхан ном, наа угтааснийс хотод ЗХУ-ын ралт хийхээр үүрэг аваад ажил | гуулийнхаа. йО16- биет үзүүлэл хийсээр пиоперийн тусламжаар байгуулагдсан гүйлд- лаж байна. Энэ үүргээ ирэх Ү! | зовлолийн. дар ! сэр, соёл, орон сууций хороол- с сард биелүүлж 20 гаруй мян- ган төгрөгийн хэмнэлт гаргах, урьдчилсан тооцоо гарлаа. Я4- гаад гэвэл, 1 дүгээр: улирлын төлөвлөгөөг 180 хувь, 1Ү. С8- рын үүргээ 200 хувь биелүү- Тэр товийн радио тэнд пэвтрүүлгээр, -- Сайн ба гэлс орон даяар цуурнат уухан дуугаа раа хүүхэд та партаа шинэ ОД- рийн мэндийг хүргэдэг пионер ом, лын тухай судалж пполерийн бү- лэг салаадын ажил дээр суртал- чилдаг сайхан туршлагыг эзэмшиж байна. Од Сар, Дөл, М. ЧУУЛГ/ Ичинхорлоо адыг дулдг Онц су, цинх 1хорлоо ярьа Дд лгож, оорийн майз ШМарац хүүг онц сурлагатай болгожээ. сайн йчэвтрүүлэгч бо ашигтай эржийн тэмдэгт байна. хэдэн "урлагатай хамт 8) чийн. сурлагад бие дуидгүй бүлэг болго Миний сайхан эх орон, М.Ичин хорлоо 18 аймаг, Монгол-Зөвлол- гийн залуучуудын их наадмуудын гухай газрын зураг дээр аялал зо- хпож, оорийн орны ан амьтаг, ур- гамлын опцлогуудаар хатаамал пи тусал, Эрдмийн далай. М, Ичинхорлоо хоёр, турардугаар ангийн бүх ба лэв. 7 онц сурдаг арга туршлагаа аага гарчуудад дүрэм БИСХАВЫН СҮрж Ах нь одоогоор З0 хүнтэй, ! ийн пиоперийн бүлэг, салааны бомбөрийн учрыг тайлбарлан 14- 3 9 йн пиоперийн бүл бөүли З-ин «Г» адгийн 86 сураг. | бАРИЛГЫН нэгдсэн бригадыг удирдан ажиллаж контор 00- лоод ороп сууцны 4--5 давхар барилгыг хослон угсарч байна. Энэ сайхап нэр төр бүхий арпуй үйлст маань хүч нэм9- хээр, хайрт хүүхдүүд та... нар МХЗӨЭ-ийнхээ илгээлтийг өвөр- лөп ирнэ гэдэгт бат итгэж, та Улаан бүчтэний сайн үйлс. Ино Й /гЛ га хийл, 8 , лиоперийт бүтээдгийн цуг/ 1 хийл, анги, лиоперийпй галхимдаа. үзмэр болгон тавьжээ бүхнийгээ хүлээн авахад 08- рилгачид бид бэлхэн байла, 17! Мөн өөрийн “сургуулийн түүхийг БНМАУ-ын хөдөлмөрийн харуулсан бяцхан цом бэлтгэж, бАЯТАВТбарилгач : ) тийслэлийн 20, аймгуудын 9 сур- аатар барн нН га хшж, тэдиий гуульд тапилцуулан сурталчилж, Ц. НАМСРАЙ 2 лаг дайчин туршлага. солилцсон байна, Яан тэмдэгл С.БОДООШ пионерийн Дд хэрэглэсэн нь “сарын дундуур Зовлолтийн энэ сургуу цэрэн арьяасла. х їЇйн сурагчдын “төлөөлөгид манай, Эх элцсоиы хигль/) ЗЭ-ийй гишүүц ордид: уочлол ирж эх орон, ард түмнийг юм, Эдгээр сурагчдын тоглолтын прог- “Хээ! длоц сайхан дуугиар” ал барин РЭММД төгөлдөр ТЭЧЬЭдэН монгол: шид цоходтойгда. Дотно тапилцсанц хэд? ЫГ Зүй юм, нд зэл, Зовдолт нохдийнхдог.. ЧИГ. ( їр, анд сатгалийн урилгыг хүлээн авч манай сур» Жл гуулийн анх. толоолигчид коммушниа: мэн оршат: порилоо, Сурагчдын төлоо- лоїчдийг. ХЇВДС-ийн захирал, БИМАХУ- сэугэлд Дөү!0 бодиглцийгасэн 2! сийхан! дуугаа: Москиа, Хол ий. АЛД зөхӨдтэЛгээ Тог нийлүүлэн дуулахаар, манай хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн сурагудын то: ладлогчид аян замдаа... мордлоо, уэдцил бо АИ-дуу пэгїсанд нөхөд 1» Масид хотын “Эийндрснийн.. нэрэмжит, ионсервйлорын айлогчид, Бонго най: дайггдэх, дуу, хигдиЛ Л СН Лий! ( гавиаат зүжигчий Г, Хайдав, Г. ШЕНДДЙН Т) дуугаа. оргол 1 сурцгаадаг юм. Хоёр сургуулийн ба. ОорнлэХ эү! ТИ ЛН ШИЛҮЛГ рамд: ) ! хорол, мин парг удирдан. явааг Д ФЭрр7 ийрамдалж, шинийг. 1рдив...Л0 (2 гаад сургагч бид ч 5 ЛА Т011399 ИЄ 18! МИРЭр ТҮҮН ЭрДЭТЭТТР ҮҮНЧСүрэлт ЛҮҮ , Ч. уда маш? Эолгол» Зөвлөлт ялхан дуус Иайриидаыг дуулна , глаан иарим доор хун зийг ша гэж гимбл: ноходдоо. ая” барих юм. 1 Манай өспөрийн авлуластицуудын голоологчид цоммуцаамын -аронд зочлон /ЙЙН дуу, зайра Ж н үалт тарэгиий АРВАН НЭГДҮГЭЭР ЧУУЛГАН Улаанбаатар хотын ппопер сурагчдын арван ногдү- 3 сээр чуулган саяхай боллоо. : « сурагч» алтан М0- Улаанбаатар хотын яиоперийн зовлол «Улаан бүч» ээнү2А ээр хойлгэр хрмж. 5, аянш хугацаанд хотын сургуулиудын дунд тэргүүний агт хамт олон, болох, муу, лдмндгүй суралцах, 5 он» цын эзэн, Д. Нацагдарнсийн: дүрт тэмдэгтэй, їтомын сайн. йөхөр, соёлч төхөрлөл, спорт ходолморийн тө» їх болзол биелүүлэх, улс, хот, районы тэр- 1 “З9-айн үл болох хөдөлгөөнийг энэ. хїчдэлийн жилд: 1 өёл їїл, 23 апси спорт хо- тмөрайн, пөхөрлолийл цол мандат авч, 346 сурагч ан рэс тэмдэг Г сурагч б онцын эзэн, 1015, сурагч помын сайн нөхрийн: болзол: биелүүлж, 159 баг аравт 100 хувь сурч, 81 бүлэг, 230 салаа, ХЗЭ-ийн 35 үүр 100 хувь сурлаа. , ми... млхи, МхЗЭ- | дугаар их хурлаас өсвөр сийнхнийг өндөр олоперолтой, цэвэр ариун ёс еур- тилуунтай, комтунист жхүлтүүжил, тай иргэд болгох талаар тайзсан зорилтыг хэрэгтгүүлэлэд ерөнхий болопсроший: сургуулийн суригч- лын. биеэ даасан санаачилга, улс төрийн идэнхийг. өндөрлгүүлэхийн МиЛЫН онцлон. төтдөглөэд, «Тор- гүүний сурагч» алтай медалийг ширээ бий болгон сурлага сахилга батлар ЗҮХЗЭ-ийн «Тэргүүний сурагч», заргууний. МХЗЭ-ийн, гишүүд бог бЛТАН тедалиар онц, сийндүнтэй лон олоц. нийтийн байгууллагыл ханыг ухатсартай сахилга бат ажилд, идэвхтэй оролцож үр 0үг “Ө!» Мам, эх оро, ард түмнийхээ тээлтэй. ажилласан, 8--10 дугаар ТӨЛӨӨ Хүч чадлыг зориулдаг, МїХ аигийн. сурагчдыг шагпаж байхаар ЗЭ, ТИонголын: лиоперийн байгуул- | тогтдожэрэ, лапин ажилд хатгийн, идэвхтэй бү- тээлч оролцдог, МХЗЭ,, сургууль, "МХЗЭ-ийн Тов Хорооны бүгд багш: иараас өгсөн үүрэг даалгав- хурлаас ерөнхий боловсролын рыг сайн биелүүлж МХЗЭ-ийн ги- сургуулийн дэргэдэх ХЗЭ-ийн бай- шүүний манлайллыг өндөр өргөж, гууллагын ажлыг сайжруулахын яваа 8,9,10 дугаар ангийн сурагч- тулд юуны өмнө эвлэлийн ажилд дыг шагнаж байх юм. . Ммї15: мн Төв Зөвлөлийн У. бүгд: хурлын. шийдвэр, «Залгамж үе» алины удирдамжийг биелүүлэхээр нийс- лэлийг хэмжээгээр 54 бүлгэм: 893. бүлэг, 1700:са» лаа, 1519 баатарчуудын | баг, аравт, 9090: пиопер 16770 баатарчууд тодорхой үүрэг амлалт аваад ажиллан байна. . Чуулган дээр. нийслэлийн б2 ду. гаар сургуулийн бүлгэмийн. зовлолийг дарга. сурагч Р. Бурмаа, Налайхын 8 жилийн: сургуулийн пионе рийп ахлах удирдагч Г.Батсүх, ажилчны райопы ХЭ Э-ийн хороопы пэгдүгээр парийп бичгийн дарга Да риймаа тар үй хэлж, монголын тиопер сурагчдын «Залгамжлагч» гуравдугаар чуулгай угтаж «Улаан бүч» аяны удирдамжийн дагуу зохиосон ажлаа тапил- цу 2 23 ГЭ Дараа нь нийслэлийн 30 дугаар сургуулийн 30 дутаар бүлгэмийн хамт олон тус Чуулганд баярыг инлэрхийлэлт өгч «Соёлч бүлэг» болох үүрэг авлаа. "Чуулган дээр Монголын пиопер сурагчдын «Зал тамжлагч» гуравдугаар чуулган угтсан сурлага хө дөлмөрийн «Улаан бүч» аяцд онцгой амжилт гарга- сан пионер сурагчдыг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн тогтоо- лоор-адт, мөнгө, хүрэл медаль, Диплом,гадаададам- рах эрхийн үнэмлэхээр шагнав. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ЗӨВЛӨЛТИЙН ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ УЛАМЖЛАЛТ БАЯР 1922 оны тавдугаар сард хуралд- сан Бүх Оросын комсомолын П бага хурал 1922 оны тавдугаар сарын 19-нд зөвлөлтийн сургуулиудын дэр- гэд пионерийн отряд байгуулах шийд- вэр гаргаж, мөн онд хуралдсан ком- сомолын У их хурал пионерийн нийт отрядыг хүүхдийн коммунист бай- гууллага болгон нэгтгэхээр тогтоосон юм. Түүнээс хойш жил бүрийн тавду- гаар сарын 19-нийг зөвлөлтийн өсвөр үеийнхний уламжлалт баяр-В. И. Ле- пиний нэрэмжит Бүх Холбоотын Пио- нерийн байгууллагын төрсөн өдөр гэ/х Зөвлөлт орон даяар тэмдэглэн өнгө- рүүлдэг болов. Лениний комсомолын шийдвэрээр 1924 оны нэгдүгээр сарын 21-нд Бүх Холбоотын пионерийн байгуул- лагыг В. И. Лениний нэрэмжит бол- госон билээ. В. ПИ. Лениний нэрэмжит Бүх Хол- боотын Пионерийн байгууллага эг- нээндээ 25 сая гаруй хөвгүүд, охи- дыг нэгтгэж, зөвлөлтийн ерөнхий бо- ловсролын бүх сургуулиудад пионе- рийн отряд, дружин октябрь (баатар- чууд) багууд ажиллаж байна. Зөвлөл- тийн пионерүүд ард түмнийхээ бүтээн байгуулах их хөдөлмөрт идэвхтэй оролцож 1971-1979 онд 44,123 тонн хаягдал цаас, дэвтэр, ном зэр- гийг цуглуулсан нь нэг миллиард нэг Г7 зуун гурван сая, далан таван мянган 6 “ширхэг нимгэн дэвтэр үйлдвэрлэх түүхий эд болжээ. 4 н . пионерүүдийн цуглуулсай,. төмрөөр «Владивостокийн пионер» гэ дэг тэнгисийн хөлөг онгоц үйлдвэр. | лэж, улмаар «Москвагийн пиопёр», | «Ленинградын пионер», «Вмборгийн | пионер», «Одессын пионер» гэх зэрэг | хөлөг онгоц үйлдвэрлэж байн : Зөвлөлтийн олон.сая пионер аш раг- чид «Чукотна» гэдэг урианы дор. хаягдал төмөр, цаас болон бусад зүйл : цуглуулан, зуныхаа амралтаар хамт- 6 рал, сангийн аж ахуйд ажиллаж, ол». сон мөнгөө Чукоткад байгуулж байгаа. гионерийн ордонд зориулан хоёр сая. шахам: рубль шилжүүлээд байгаа | ажээ. ЗХУКН, Зөвлөлт засгийнга- зар, зөвлөлтийн ард түмэн өсвөр үеийнхнийхээ төлөө үлэмжийн анхаа- рал, халамж тавьж байдаг юм, 1925 онд пионерүүдэд зориулан. «Артек» зусланг-анх байгуулахад 80.6 пионер амарч байсан бол. одоо жилийн. дөрвөн улиралд тэнд 25 мянган пио- нер сурагчид амарч байна. Үүнээс гадна үйлдвэрчин, сургууль, фабрик, завод, хамтрал, сангийн аж ахуй, биеийн тамир спортын байгууллагын харьяа пионерийн бүх зусланд жил тутам 8 сая шахам хүүхэд амардаг болжээ. 4 1972 оны дөрөвдүгээр сарын ї5- ны өдөр Зөвлөлт орон даяар болсон бүх нийтийн субботниикаар олсон х9- рөнго, мөнгөөр, Байгаль нуурын х?- вөөнд Бүх Холбоотын пионерийн зус-. лан байгуулахаар Зөвлөлт засгийн га- зар шийдвэрлэсэн байна. Ё С. ЧУЛУУНЦЭРЭН. ША. СЭ Р б Р ТТ11-1-1-1-1-: чэн Ц СУРЛАГА. ХҮМҮҮЖЛИЙН УРАЛДААН Нийслэлийн 8 жилийн 18 дугаар дагч Д. Эрдэвэбаатартай уулзвал, -- Бүх ард түмний социалист уралдаан өрнөсөн нэ жил манай сургууль, 8 жилийп 82 дугаар сур- туультай сурлага, хүмүүжлийн 0 циалист уралдаантай ажиллаж бай- на гээд хоёр сургуулийихаа социа- лист уралдаанд ёвсан үүргийг өмнө минь тавилаа. Энэ үүргүүд нь: «Бух нийтийг хамран сургах», «Сурвгчдын сурлагын чанарыг доэшлүүлэх», «Су- фагчдын дунд зохиох “күмүүжлийн ажил» гэхчилэн олон хэсгээс бүрл- эв. 18 дугаар сургуулийн үүрэгт бүл, гэмийн нийт сурагчдвм онц сайны хувийн жинг 35--45 хувьд хүргэх, нэт, гурав, наймдугаар нигийн су! рагчдыг 90--100 хувь сургах, сур, гуулиараа хэв журмын зөрчилгүй хамт олон болох зэрэг одон сайхан зүйлс тусчээ, 32 дугаар сургуулийн үүрэгт фи” сургуулийн пионерийн ахлах удир- зик, хими, биологийн кабинетяа өөрч- лөн байгуулах, мал аяг ахуйн: каби- иет шинээр байгуулах таван: онцын эзэн 10, Мацагдорис тэмдэгтэй най. мыг шинээр төрүүлэх, нийт анги су- рагчдын гучаас дээш хувийг соёлч нө- хөрлөлийн хөдөлгөөлд хамрах зоөрэг зүйлс орсон байна, Д, Эрдэлэбаа- тар ( 8- Манай бүх айпи: 32 дугаар сур» гуулийн бүх ангитай халз уралдаан- тай, Тухайлбал: Манай сургуулийн 4-ийн «В» апги 32 дугаар сургуу: лийн..4-ийн. «д» ашитай. уралдах жишээтэй юм гээд өөрийн сургуулийн анги. тус бүрийн авсан: үүрлийг үзүү ли. 4-ийнг «В» ангийн уралдаанд: хиййс байгааг ашайас таййлцуулш ангийн! ларга: Маранцацаг: -- Манай ангийнхан уриалаанд үүрэг авсиааааа. хайш жинэрлдайих сийжирлаа. Саранцацаг, Онирштиа, Д, Оюунништг нар: «Намын сайн нөхөр» тэмдгийн: болвол биелүүлдээ. Оюу -«В» апгийн баатарчуудын заавал су- дарь. бид хоёр сургуулийнхаа. нэгийн БӨМБӨРЧИН, БҮРЭЭЧИН 5Ч рах дууг зааж байгаа «юм. Туяа, Батбаатар хоёр 32 дугаар сургуулийн 9-ийн «Вэ» апгитай өрсөлдөх урлагийн үзлэгт бэлдэн, олон шүлэг цээшилж байпа. Оюунцэцэг ардын аман з0- хиолын цуглуулгатай болсоп гэж ярив, Хүүхдүүд ээ! Энэ хоёр сургуулийн- хан шиг сурлага, хүмүүжлээр урал- дацгаагаарай! , С.БАЗАРСАД СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР 3 ё Ал дуу өргөсөн баярын ХАВАР 11. 9Е звагсаалд Хаврып шалгалт ойрлөход| Хамтарч бүгдээрээ шамдапа, Онц, дүн. авахаар ! Олон хүүхэд марийна. Улиг шалгайт болоход: Улам бүргдөгдлэй! (Онц дүнг авсан ган Олон хүүхэд баярлана, ЦПийалаганйг. 10) Аялал сохносон хээрийн шаялсаал даа Сэдэйт ажлын шургааг Д 6 дү- гаар сургуулийн 5-ын «ЁГ» ай- гийн сурагч Ц.ГАНЗОРИГ Бонбөрчид, бүрээчин манлайлж амжилттай. төгсгөөд: МХ2О-ийн охин. Баярсайн Дундговь | аймг Баянтасаргалан. сумын «Ардин хоньчин болой. лээр жшгүүрлэн: уйгагүй п сү? Тт сан баячир ахуй цаг нэг мэдэхэд он-/ц, талаар онгорсөнгүй. ээ. гөрч, ажил амьдралын ергөн зам тэд- нийг угтан золгодог ть санамсаргүй хэрэг биш билээ. анхимхаа жи хониноос 361 ишиг бойжуулж, т хялгас, хоцины вэрлэлийн Тэгээд ч хүү нь эцгийнхээ, охии нь? эхийнхээ ажил мэргэжлийг сонгоц -авах нь аль олонтой байдгийг тэр гэхэв. Харин Баярсайн охины хувьд ямааны даалгапраа: бүрэн туд даруй угааж иодын 3 түрхэх бтюу антибиотик, цагаан стреттоцид хийж Цэг юмаар боох хэрэгтэй. Өглөө бүр хоол цайны өмнө тоглос он л Гас: ажил хийсиий дараа зай: раа угаах ёстой. Нүүрийт өрт 2--3 удаа угаавал зохино Гар нүүр угаахдаа, саван хэрэгл ЭХ дийн бусад тос, түүхий сүүний цөцгийн аль нэгийг түрхэж, бай. Өвөл хаврын улиралд бээ- лий хийж яв. Өглөө босоод гараа тохой- доосоо урагш, нүүр чих, хүвүү- бээ. угаахаа мартуузай! ИН, ДАВАЛЦЭРЭН 1971 оны хавар долдугаар, анги ил гээлт опорлосон ариан. тапхан истай ийн кар» гал» зэгдэлд ирж Энгор ус бригадын Илгээлтийн цаана итгэл, итгэлийн » цаана. эрмэллэл. байдаг, Заярсайн “ҮАавын хүү, ээжий "ам, өэйлэлийнхаэ илтгэл найдварыг ЖэтОХИй Үү йн охин арлый «биолүүлэхийн толоо гэсэн чин ормэла» сургуулийн алтан боссыг алхан: бай- ажилласан 1. Баярсайн мал: дөор ажилласан Л-1972 онд 063 толлох хурга, 48 ямаанаас б2 поолуур "оос бэлтгэх үйлдД- бие- лөлгөогөөр ажилла малдаа тарга , Жилбэг сайтай... төллөсөн: малий їоос тоолуур нь. арвин, төл иь чорицул эрүүл чийрэг, тоспор хат, жил, өсөлт сайтай... байдаг,.. Ман төлийн. болтголот сайн. хийсэн, Өнө шил 014 хонь, пмаа толлүүлж гараан төл» Эрүүл энх бойтог байна. гэйс 1. їлпрсайн хайлаэний. хашир малчин шиг хэвлүүлэн өгүүлэн, ил маллаглайи ашид. бурх шпл” тохиолддог. уу? гэхэд, магцаэгета аш л бэрхтэлт төяиолдолгүй яахав, ЯИлан- тула опол, хайр, «Хүйд, ялагдаж, түлд, бэрхїйрлт тохтолддог» л гоэцс МАУ-нг ходолморийн байтар, төмөө» чин Хүрээт гуайн хөлсон үг үйл шүү гонс пухацтайхай хөлөх її» говийн хүг ЭРДЭНЭТИЙН | ОВООНД ОЧНО. 07 ї йн Тїйэуунтутуун ахуйн 10: жилийн 10:иИ «А» ангийн мын уриа, эвлэ. ээр монгол, зойлол пи хүчээр барын лах, Булган мэ бийгуулэ 4 ШИ ОН ООт1 молибидепний... үйлдвэрт очилс мүүс байгалийн борхшөллийг.. дапай! туулах аоригтойг даган. сануулах АннЛЛт ҮНЭН үүч!! 897! лилт апчээ, Тус сургуулийн са Пйлрсайн баа манай... илгээлтийн. 9 Хїргаа, ХЭ-ийн хороо, пноне» Өл0!! мяпга. мИПган охид хөвгүүдийн иог адил сүргийн даргад мэдлэг бог лопсролоо. доошлүүлахэд их анхаарч байна. Тор «Залуучуудын үнэл», «Оплуу үс» сотгүүл, аймгийнхаа «Улаан туг» сонин зэрэг тай. орон путгийн хөплол ашигладаг, Ирэх жил очпоогаор, паймдугаар... апгид суриа тэн ярьсан (юм, рийн бүлгэм арав лахь ханраа үдэх гучин сурагчийнхаа. орги- луун хүсэл, бат итгэл. найдвар шингэсэн үүрэг амлалтыг нь «Эх оронч сайаачилга» хэмээн үнэл, дэмжиж байна, “Варууитуруушы сангийн аж ахуйн 10 жилийн сур- Р Өэточ де лүүлжээ, Эднийх оөопгөрөх зуй арай иИйнхү илгээлтийн эзэн аад Э эцэгэхнь хоёул малчин. Баярсайн гаруй удаа нүүдэллэж: малдаа 20 БЛЧИБАЙНЛ амьдралын зам Өлзий туулийн багш Ч 3 Үдэ КэВ бүлд өссөн болохоор даас дээш тарга хүч авахуулжээ. тэй. байна, Л, ГОМБОЖАВ. к малчин болох хүсэлтэй байжээ. -- Би зав ээжийнхээ заавар зов- Н. ЖИГЖИДСҮРЭН : хийнийхийнхийнийбнийийиж иж »мЄ 6262 2-222222722 » ! лгЭЭЛТИиЙНХЭин Ф Хүний ёс суртахуун, оюун ухааны ї ? 4 элЫх мэмнӨ энд ялагдашгүй чанарыг илэрхийлсэн | їг . к: 3 орчин үеийн пуужинт хөлгөөр санс- 47 рын уудамд цойлон дүүлэгч Гагарин : Ф ашул осолт замыг гэтлэн, хүний мө- : г К рийг Гималайн 7Комлунгмаагийн мө- 5 : сөн оргилд гаргасан Дэнзэн, дэлхийг т, далбаат хөлөг онгоцоор анх түрүүнд » Ч тойрон аялсан: Маглен хүн төрөлхтө- 1 й ний хатан зоригийн баатарлаг түү- Ч 1 хийг бичиж, хөшөө дурсгалаа бидний сэтгэл: зүрхэнд мөнхөд үлдээсэн би- г 1 лээ. 5 4 Хатан зориг гэдэг энэ үгийн цаана Я Ф саруул ухаанаар жолоогоо залж, агуу , Ф үйлсээр зорилгоо. бүтээж, бэрхшээл ї 7 саадыг даван туулсан ариун үйлс гэ- 9 рэлтэн харагддаг юм. Ё 3 У Зоригтой хүн баатар ч болж, эр- ТУУЛЖ, удирдан замчилж байдаг га- 2 дэмтэн ч болж, эх орон ард түмэндээ РЭЯТ од мөн. Харин түүнд хүрэхийн 32 мөнхийн гавьяаг байгуулж чадна, ТУЛД, багагүй бэрхшээл. тохнолдож, Ф «Зориг бүгдийг ялна!» гэж манай их НХЭЭХЭн хүч хөдөлмөрийг зарцуулах | жанжин Д. Сүхбаатар хэлсэн билээ. ХЭРЭГтэй болно. Санааны зоргоор, үл- Хүний сэтгэлийн аугаа эрчим чадал "ЭРТ гардаг ид шидийн хүчаэргаяндаа « ь нь болсон зоригийн тухай энд товч- ӨҮТДЭг тийм зүйл хорвоод алга Эрх “С Ү хон өгүүлье! Зориг гэдэг бол хүн өө- ЧӨЛӨӨ, аз жаргал цөмл ардын. зориг, Төв аймтийн Дэлгэрхаан сумын «Залуучуудын хөгжил» нэгдэлд Ф рийн өмнө тавьсан зорилгондоо: хү- 22УУ гайхамшгийг илтгэсэн тэмцэл й ЇЇХЗЭ-ийн илгээлтээр гарсан залуу малчдын ажил үйлс өөдрөг бай- Ф рэхийн тулд тэмцэн хөдөлмөрлөж, ЯлЛалтаар олдсон юм. Хүний оюун | 2 на. 100 хээлтэгч тутмаас 100--103 төл бойжуулан соцналист урал- С ялж, дийлж, бүтээж байгуулж явахын УХаан, хөдөлмөрч гараар бүтсэн ор- -о дааныг хошуучилж явна. 5 Ф нэр юм. Хүн өөртөө эр зоригийн ча- зөн өл маанЦаи барилга бай- мэн ” 4 Ч Ч “ 7 8 садгала» 7 даван. к 4 МИ 7 гээн эг ханах, (ар тавхдуд, Балгонор, Г.Млгиар нар хань 2 оргилуун хүсэл тэмүүлэлтэй байх нь Сан зоригт хүмүүсийн гавьяа... хэвлэлзэ уншиж байна. ф. | чухал. Зөвлөлтийн пэрт сурган хү- "Иймд хатан зоригийн эрдэнэт ча« 006 4 П. ЖАНЧИВЫН авсан гэрэл зураг. . мүүжүүлэгч Макаренко үүнийг хүний НЯР НЬ болсон марийлт чармайлт, -е Ф маргаашийн «Зол жаргал» нь гэж БогЧЭИгОЭ сахилга. бат, хөдөл» 2 87 А 03717 7 ТҮ Д/ с нэрлэсэн байдаг. Чухам: х бүхэн, МЭрч, цана өөрийгөө 480 ЭРҮҮЛ БИЕД САРУУЛ. УХААН Ф : ОрГВашийрыан он Хэнд шэВсЫ чимэглэн хүмүүжих хэрэгтэй. Хичээл 06 2 7 зорилгын төлөө хүсэн мөрөөдөж тэ- СбУрлага, ажил хөдөлмөр, спорт бие- ҮҮРЭЭ АРЧИЛЖ СУРЦГААЯ мүүлэн давшиж явах хэрэгтэй. «80- ийп тамир, урлаг уран сайхан, ахма- ЗГ ГАР Н Ф| рилгоо мэдэхгүй хүн, их далайд ЛЕН сургаал, үлгэр дуурнал амьдра- Шс. яс 4 3 ши лэ СчВанан гаа лд, Ффо шуурга уруудан туугдсан далбаат ЛЫН шалгалт бүхэн та бүгдийн зориг Хүний нь ша Хар мэх Холог онгоцтой адил» гэж оросын их Х8туужлын сургууль нь болж байгаа: тэн гарыг угааж ивн хэрэглэн: одож Ф эрдэмтэн, зохион бүтээгч Циолков- “ЮМ- 5 2 даж явах чухал юм Нүүр холцруутах, гар” сайр- Фский хэлжээ, Өндөр зорилго биднийг 2 7 УБД сургуулийн багш Ч Шарсэнй болон р гү! .рсоалроэан эдүй (йл хэрэ Чодаг 0 С.БАЯСГАЛАН эдэсний болон буса тахаас урьдчилан сэргийлэхийн ф»| ирээдүйн их үйл хэрэгт хөтлөн да- 7 3 ӨВЧ тулд орой бүр унтахын . өмнө Ф . 3 4 барх: гар нүүрээ угаасны дараа гли- өссот Өөө ї . Бян орж танц дерин, вазелин, арьсны тэжээ- Ф өдөөөөөӨөөӨӨ Ч буглаа рэгт өвчи Ф : ) х.лниий Ф Ф Ф Ф Ф Ф Ф з ӨВ Манай сонины 14-дүгээрт нийт- лэгдсэн Б,. Дашгэвэгийн зохиосон «Сансар» үгийн тааврыг Сүхбаа: тар аймгийн Эрдэнэ-цагаа! сумын 58-жидийн сургуулийн 2-44н «А» ан ти сурагч А. Хурцбилэгт, Өвөрхан- гай аймгийн Богд сумын 6 жи” лийн сургуулийн 244и «В» өиги сурагч Г. Нацагдорж, Баянхонгор ТААЖЭЭ аймгийн Баацагаан сумын 8 “єг лийн дунд сургууль 4-ийн «А» ай. ги Ш, Ганболд, Өмполовь аймгийн рБулган сумын Дунд сургуулийн 92-ын «А» анги,Тунгалаг иарын хот хөдөөгийн сургуулиудаас олон пин нвр сурагчид 808 ааш хариу ирүүлжээ, Ф Ф Ф сААА 5) : : : ! ? : Ч ҮҮНИЙГ МЭДЭХЭД АШИГТАЙ Г 1 Манай ороп таван хошуу мал өсгөн Хурга, ишигт 2--3 литр ус уух Д үржүүлдэг. Эдгээр малын талаар байвал бие махбодын хэвийн ажиллах хүүхдүүд та иар их зүйл мэддэг ТШ гаа нь сайн байна. 54 Зарим нэг онцлог сонин зүйлээс »- 5 - огүүльо, : БЖ 551) зааг ийг ир нэ ЕЭ Таван хошуу малын хээлтэй явах хугацаа: Тэмээ 86,5-438.5 градус, Ингэ 400) хопог буюу 19 сар, Адуу 87,5-438,5 Гүү 888 хопог буюу 11 сар Үхэр 37,5-- Үнээ 205. хопог буюу 9 сар» Эм хонь 150 хоног буюу 9 сар Эм ямаа 152 хоног буюу 5 сар Иог малд иог хоногт шаардагдах ус: Тэмарнд 50--120 лийр, Адуунд 40--99 литр, Саалийн үнээнд 78--116 литр, Махны үхэрт 80--00 литр, ” Хонь, ямаанд 8--10 литр, -» | «Маргааш өглөө нь Х.АМалын эмч Мапайд ирэв, Маш пямбайлап Магадлал үзээд «Алагч үнээний Араа шүд ль Аль хэдий пь Алга болжээ» гэв, Тэгээд хөөрхий ЧТэлгээлээ. жажлах Тэлхээ нь хүрэхгүй Саам сүү нь Саарсай ажээ. ХАлагч үнээний Араа шүдийг Аргалах тухай Агваан хүү Эрэгцүүлэн байж Элдвийг бодов, Эцэс сүүлд нь Энэ үнээнд Гап араа хийх Ганц арга олоод бодлоо пөхөр Сай 1 хүүг зэх д биш Шүд хийх х 11їуудхан хэлье. ТО. ээ чаараа Болгож л тавина: ”хаалаг харцтай алгахан зантай Сайн өвгөп гэж Самданг магтахад Тэгээд хоё Тийшээ 0 Араа хийх Арга сэдсэнээ х чинд хэлэхээр н явцгаав.., мдин Өвгөний Далайсан лаптуу Галд улайссан Гая төмрийг Эргүүлзв тойруулак Эвхчин нугачин Олон талаас нь Оч гартал балбана. Өөрс, өө ирсэн Учир явдлїйг Өвгөн дарханд Уудлан ярих гэж Хойг лон 5 рдаа А--51746 зохиолч Дэмбээгийн пптишиниййнийн ҮҮ Орон: гаран Хоёр жаал Үүдэйд зогсоно. дамлан овгоний Амрахыг хүлээж Дарханы гаарыг Ажиглай солирхоно, ПААЛАН лаптуугаа “азар тавиад Дамдин овгой Гадаа гарав, Хэнхдэг цээжиийХэЭэ " Хөлөрсөн хөлсийг Хэрхпэгэй алчуураар Хэдэлтээ арчаад Хүүхдүүдийн яриаг Хүлцэн. чагнаад Хүссэн хүслий нь Хүлээн аваад, Эцэс сүүлд иь Ингэж хэлэв. Та нарын бодлыг Таашааж байна. Ухаан зарсанд чипь Урамшиж байна. Араа хийх ч Амархан байна. Цул гангаар Цутгаад хийе л Цун пунгаар нь Цохиод хийе л. Харин та нар . Хариулна шүү! Ахад чинь нэг Асуулт байна. Алагч үпээпий Амыг апгайлгаж Араа суулгах ч Амар биш ээ!? Тэгэхээр ер нь Тэр тухайд Ухаанаа зарсан уу? Урьдчилан бодсон уу?» Яаж суулгахаа Ярилцав уу? хөөс. Гар хуруу хазаж Гай төвөг болохгүй Амы пь ангайлгаад байх Арга ухаан олчихвол Араа шүд хийхэд Ах чипь туслая гэж Алдарт дархан өвгөн Ам алдаж орхив. Хоёр хүү бүүр Хөл алдан баярлав. ял сийлпэ гэж Миний аав 1987 опоос эхлэн улс даа хөдөлмөрлөсөн, Одоо авто тээб- рийп 15 дугаар баазад дарханы ажил- Толовлогоот 3 шилд 6 ши- жилд 10: жи» тай юм ийн, гуравдугаар 9 ”шийн, дөрөвдүгээр таван жилийн л9- ловлогоог 100. гаруй хуваарь бис- гис о9 шинэ салаачилга гаргаж 22 шга гаруй тогрог улсдаа оруулсан эгэрт өОлоцН. одоц. медаль ини тат ини ин ини ини Д, Сүхбаатарин инэрэмшит Улсын хэвлэлийн комбиийтад хэндэй, хүүхэд та парын дотно. та « ҮЛЧ Уралдаж тод холо, Өдөр хоцор Өпгөрсөөр байн, Араа хийхэд Айагч үпээг Амаа апгайгаад Амгалан: байлгах Арга хайсаар Арав хопон, Элдпнийг бодсоор Эрж сурсаар . Эцэст нь бүүр Эцолс ядрав, н.Өвгөн аавы нь с Өвчтэй байхад Хашир эмч пар Хагалгаа хийхдээ Ултуулах эм Урьдчилан өгснийг Эдгэрч гараад Эмгэндээ ярьсны ль Агваап тэгэхэд Хихааран, сонссоноо “ Сая л ашгүй Санасан ажээ. Хлагч үнээнд у орхих Санаа бодлоо Самданд хэлэв. Сайц байна гэж, ЗИЧЫР Сайшагт” дэмяси! 2 Хүний эмчид Хүүриэл тоочиж /:- :,. Унтуулах-эм “6 Х-25ХН, Учирлан гуйв. Малып эмчийн Магадлагааг гаргав. Мань хдёр эмч” Маш сайп зөвлөөд Туп хэмжээг нь Тул сайн тааруулав, “..Унтуулах эмээ Устай холиод Удаж төдөлгүй Уулгаж орхив. Алагч үнээ Амаа апгайгаад Хуржигиатал бүүр ,» Хурхирч эхлэв. Одоо тэнд Олиоороо цуглав, . Оргилсоп “ажил Оволзож гарав. Хүн, малын эмч гллалзац яваа. нь мипий аав идэвх зүтгэлтэй. ходолморлодгийн” илрэл юм. Миний харилцаа. холбоонд залгагчийн ил олоп жил хий албан ба эцгийн чухал харилцааг зал- гуулж, байдаг 1ом. Миний ах пог аравдугаар апгиа сайнаас онц дүнтэй тогсойс одоо армид алба хаалг байна, Мипий өгч тавдугаар цигид, би гурай- дугаар апгид тус тус онц дүйтэйгээ| ї суралцан байнд, Осгойгс хүмүүЖүү/ гийн «Балын амт» «Ном», «Хаданд хальтардаггүй байтар», «Ажил- саг охин» йэрэг номоор болсон пгмар, Монголын аохиолчдын У их хур» лын өмнө. «Алагч үйээнд араа хийсэн нь». найраглал бичеэнийг өнөөдрийн дугаарт хэсэглэн нийтлэн, үнттїттиїїт шини ЫЛ Хүүхэд багачуул Хаа холоос Ханд эмгэн Харж үзэхээр Харайлгаж ирэв, Алагч үнээнд Араа хийх Ашил төрлөө Амююуулах гэм Цамдип оргон АрВлн гарав, Бахь хуурайгаар Бахим цүүцээр Ухал: тонхсоор Урлаж оөолсоор айгүй бох Ган арааг Төрөлхийн юм шиг Төдхоп хийчихэв. Удсан ч үгүй Унтсап иойриоос Алагч үнээ Арайхийж сэрээд Баярласан мэтээр Байн” байн Урт гэгчээр Уяпгалуулан мөөрсиөвө Хээв нэг Хивж зогссоноо Гэрийнхээ зүг Гэлдрээд явчив. ю . ». Гап араа хийгээд Ганц хонопгуут л Бригад сууриар Баахан яригдав. Амьтан хүмүүс Алагч үнээний Сүү саамыг Сураглан асууна. Эмтэц өглөөд... Эртлэн босно. Алагч үнээгээ г- Ажиглан үзнэ. Гэтэл нэг өглөө Гэпэт Ханд эмгап Хувингаа барьсаар Хурдлан алхсаар” «Алагч үнээ маань Арвин сүү саалгалаа. Найман литрээс Наашгүй шүү хөө. Хиймэл шүд Хэрэгтэй гэж Хэн тэгэхэд Хэляс мэдлээ. Алив мипий, 5 “ Ач хүү яваад Сайп пөхөр Сахдангаа Дархан өвгөп амдин гуайг... Алагч үцээнд Араа хийхэд Ухаай сийлсан. Улс бүрийг Уриад ир! Залаад ир! Цөмий нь одоо Цуглуулаад ир. 1 Баярлаж гялайснаа 3 Багачууд та партаа Дамжуулж хэлээд: ... Дайлж цайлья» гэж Ханд эмгэй Хамаг олопд Хандаж хэлэв... . 5 1973 он, байгаа аав, ээждээ баярлаж, ийм сай- хай аав, ээжтэйдээ хэзээд бахархаж явдаг юм даа. Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр хотын бага сургуулийн 3-ын «Г» ангийн сурагч Д. ЦОГТСАЙХАН ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГД ЗЭН РЕДАКЦИ “ИНДЕКС--14130 рэн х МХЗЭ-үнн Го, Хөрсо.. ҮХБААТАРЫН нэээжжит /ЛДонголын ЇїнонернинБайгууллэгын Тод Змхөлийн сонин 30 дахь жилдээ, - 36:20 (1275) 1973 оны тавдугаар сарын 28, Биг Лхагиа Үнэ 10 мө, Депутатад: пор, дөвшигдсон. хүн үргэлж, хайртай. байж, зэжийн ачла эрдмийн. ухаан хоёрыг чадамгай хослуулж чаддаг хүн ТХОМСОМОЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧИД БХЛКЗЭ-ийн Төв Хороо, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хамтын ажилл төлөвлөгөө ёсоор БХЛКЗЭ-ийн Төв Хороопы хэлгсийн дарга В, ГЭ) мельпикоп тэргүүтэй БХЛНЗЭ-ийн төлөөлөгчид манай байна, Төлөөлөгчдийг МХЗЭ-ийн Төв Хо) Ё ИННЭ бИЭТЙЙТ дарга Ч, Пүрэвжав хүлээн авч уулзан УЛСЫН. БАГАН ДЭВШИХ ШАЛГАЛТ 9Х9/Л99 УАЛГАМЖЛАГЧШ.. ЧУУЛГАНЫ БАЙГАА. ШАЛГАЛТДАА.. СУРЛАГЫН. БАХДАМ МРЖИЛТ.. ГАРГАДГААЯ! өоссосоооос сосооос сургуульд ирээд ажиллаж бай- на. Би ардын болонсролын сис- темд ажилласан 17 жилийнхээ хугацаанд 4-р ангийн 2, 7-р ан- гийг 2, 8-р ангийг 1, 10-р ан- гийг 1 удаа, тус, тус төгсгөн гаргалаа. Миний энэ өчүүхэн зүтгэл, хөдөлмөрийг нам засаг мипь өндрөөр үнэлж байгаа яв» дал, миний цаашдаа сурч, хө- дөлмөрлөхөд их хүч чадлыг өгч байна гэж Цэрэннадимнд багш ярилаа. Цэрэннадмид багш бол өсвөр үеийнхнийг эрдэм номд сурга- хаас гадна байнга өөрөө сурч мэдлэг мэргэжлээ дээшлүүлж байдаг ажээ. Үүний үр дүнд хичээлээ амьд сонирхолтой бол- гож, сурагчдын сурах идэвхийг өрнүүлж чаддаг байна. Булган аймгийн Хишиг-өөндөр сумын багш Рэнцэндоржийн тайлбарт дасгалын аргыг хэрэглэх, хотын 1-р дунд сургуулийн багш Ичин- хандынй хичээл дээр сурагчдын идэвхийг хэрхэн хөгжүүлэх з8- рэг туршлагыг өөрийнхөө үйл ажиллагаанд чадамгай эзэмшиж яваа ажээ. Сургуулийнхаа сургаятын материаллаг баазыг бэхжүүлэ- хийн төлөө хэл бичгийн) на- бинетэд 500 гаруй тайлбарт самбар, утга зохиолынхоо ан- гид 200 гаруй бяцхан ном, зүйр цэцэн үгийн түүвэр зэргийг өөрийнхөө гараар бүтээж: өгсөн байна. Багш Цэрэн гэгээрлийн тэргүүний юм. одын өдөрт тЭВХЫГ с5-22 ! Би хөдөө аяс ахуйн үйлдвэрлэлд үйлчлэх зснадри багш, нис 4 онгоцны дарга, эгчээр ажиллаж байна. За- дуу нисг: 1ийг сургаж бэлтгэх аж- байсан, Биднийг эрдэм номтой . ё сайн хүмүүс болгож, эх орон, - 1973 М! 24 ард түмэндээ анхныхаа шавь . нарыг бэлтгэн гаргахын төлөө Хичээл орохоос өмнө Лхагва бүхий л цаг бололцоогоо 10- хүү баяр хөөр болчихсон сур- рнулдаг байж билээ, Багшийн гууль дээрээ гүйж ирэхэд, тэр их мэрийлт, нөр их хөдөл- Амаржаргал, Гайцэцэг нар ч мөр нь талаар өнгөрөөгүй юм. хэдийнээ прчихсэн, ангийнхныг Одоо манай апгийнхан цөм л гаа- тэсч ядан хүлээцгээж бай- хүний зэрэгтэй явна. Энэ бүхэн лаз. Хэн хэнээсээ урьтах гэсэн бол хайрт багшийн минь ач гавь- мэт нэг, нэг сонин цүнхнээс гар- яа даа гэж Алтантуяагийн сэт- гацгааж: гэл догдлон ярихыг бид сотссон 6 - Хараач, хүүхдүүд ээ! хо. ..л Багшийн нэр байна гэж Ардын Бидний хайр хүндэтгэлийг Их Хурлын депутатад нэр нь татсан энэ багштай өөртэй яь дэвшигдсэн хүмүүсийн нэгийг уулзахад: заацгааж байлаа. - Та Алтантуяатай минь Энэ хүн бол нийслэлийн 28-р уулзаа юу! Миний анхны шавь дунд сургуулийн 4-ийн «Гэ» ан- нарын нэг дээ. Одоо тэр үеэс гийп багш Лосолын Цэрэпнад- хойш олон ч жил өнгөрч, олон ч 25 ХАЙРТ БАГШДАА | БАЯР ХҮРГЭЕ! мнд юм. Цэрэцнадмид багшийн шавьтай болжээ гээд ялдамхай | 3 анхиы шавь, Улсын дуурь бүж- нниэөмсэглэх Цөэрэнадмид ба ї т театрын бүжигчин Д. Ал- шийг өөрийнхөө тухай товчхон тантуяа ярихдаа: ярьж өгөхийг бид хүссэн юм. -- 1953 онд залуухан багш - Би 1952 онд багшийн нрж бидэнд анхны хнчээл зааж ийг төгсч, ардын олон байснаас хойш 21 жил өнгөрчээ. дийг эрдэм номд сургах Тэгэхэд би годгор гэзэгтэй жаа- хүндтэй ажлаа пнийслэлийп 16-р хан охин 16-р сургуулийн бос- сургуулнас эхэлсэн Хүн дээ. гоор алхан ороход, Цэрэннад- Дараа нь 1964 онд багшийн мид багш минь инээмсэглэн уг“ дээд сургуулийн хэл, утга 80- ! тазн билээ. Багш маань бидэнд хиолын ангийг төгсгөж, 28-р жас. тол: тэ: ошшшлп: шгшшшш оптошотш Ошгоглль ёсклшдтт шхтодй:2. тлгогилуж: Ожхшшлс тос ошошшлшцы ХАА-Н НЭГДЛИЙН ХОЛ- | БНМАУ-ын агаарын нисэх хүчний БООНЫ ТУ ИХ ХУРЛЫН өмнө | МХЗЭ-ийн илгээлтээр ХАА-н үйлдвэрлэлд гарсан малчин залуу- чууд ХАА-н нэвдлийн холбооны 1У их хур эрхлэн байгаа эл дээр өи- умыи ал» иэгдлийн хоньчин МХЗЭ-ийн | ил- гээлтийд эзэн Д. Пунцагдорж 800 хонь байнгын тэжээлээр маллаж зих сүрэгтэн болжээ, АХМАД НИСГЭГЧИЙН ХА гцишииииИНииННИийиНИН МАХН-ын удирдлага санаачил- гаар 1925 онд БИМАУ-ын агаарын нисэх хүчиийг байгуулсан өдрийг жил бүрийн тавдугаар сарын 25:нДд орон даяар тэмдэглэж ирэв, Өнгөрсөн хугацаанд манай нисэх хүчин улс ориоо батлан хамгаалах хийгээд энх цагийн бүтээн байгуулал- тад үлэлж баршгүй үүрэг гүйцэтгэж нисэх хүчний хөгжилтөд асар их дэв- шилт өөрчлөлт гарсан нь ахмад нис- гэгч миний бахархлыг төрүүлж бан даг юм, дыг 1945 оноос Тэн хийсэн. | Бүх ард түмний социалист урал- даанд онгоцны дарга гурав, нисгэгч хоёрыг сургаж бэлтгэх, өөрөө 1973 оны төлөвлөгөөгөө 110:аас дээш ху: виар биелүүлэх үүрэг авсан. Гэхдээ ажлын ололт тоонд биш чанарт бай: даг. Чанарт хүрэхэд асар их хөдөл- мөр хэрэгтэй, «Хүүхдийг аз жаргалд бус хөдөлмөрт сургах хэрэгтэй. Тэр хөдөлмөр хүүхдэд аз жаргал авч ир- нэ» гэж оросын нэрт сурган хүмүү: жүүлэгч Ушинскийн сургасныг хүүх- дүүд та нар андахгүй мэднэ, Иймд хүүхдүүд тагбүхэн эх орон, нам, ард түмэндээ үнэнч шударга байж, хөг. дөлмөрийг нэр төр алдар гавьяаны хэ- рэг болговол эцэг эх ах эгч нарынхаа дутуу бүхнийг гүйцээж, тэднии хү: рээгүй өндөрт хүрнэ! Эх орныхоо саруул ирээдүйг цогц: лоц байгуулах хувьтай. төрсөн мянга мяпган, улаан. бүчтэн дүү нартаа удахгүй болох монголын пионер су- рагчдын «Залгамжлагч» ЇШ чуулга- наа сурлага хөдөлмөрийн оргилуун амжилтаар угтахыг инсгэгч ах. нар чинь ерөөж байна. --д,. Ахмад нисгэгч дэд хурандаа. 2 Г, АЮУШ ?» 222222 Хүүхдүүд ээ! Та иаргманай сонины өмнөх дугаараас хүүх- дийн төлөө фонд байгуулагдаж түүнд улс, олон нийтийн бай- гууллагаас олон мянган төгрөг шилжүүлсэн тухай уншиж мэд- сэн билээ. Тэгвэл, энэ 5 дугаар сарын 27-нд хүүхдийн фондод хуримтлал оруулах бүх нийтийн субботиикийн өдөр болох гэж байна. Энэ өдөр У--Х ангийн яинопер сурагчид сургууль, гу- дамж, талбайн мод, бут зүлгийг цэвэрлэж арчлан услаж, хаяг- дал төмөр, яс, өнгөт металл, шил цуглуулна. Хүүхдүүд та нар хүүхдийн фондын хуримт- лалын ажилд идэвхтэй оролцож их зүйл бүтээгээрэй! рооны нэгдүгээр нарийн бичгийн 4 ӨМНӨ. БОЛЖ :000260000:0009Ф200600609 «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» ШЧУУЛГАНЫ ӨМНӨ өөнлөлгэсөлөнээлмнмиийжиэйэмийгнэнэм- лай 2 АГ-ДУЭ ай гн л ЧАЛЛИН цахад: -- Би салаан даргаар гурван жил, бүлгийн дар- таар дөрөвдэх жилдээ ажиллаж байна. Манай бү- лэг «Улаан бүч» дяпныхаа зургаан жигүүрээр ам- жилттай аллжг байгаа. Бид цигийн булангаа салаа са- лаагаараа хариуцан ажил- луулж, пионерийн ажлаа нарийн төлөвлөгөөтэй 40- хиодог. Саяхап биесийн та- мир, спорт сурталчлах 7 хоногийн ажил зохиолоо. Манай бүлэг урлагийн үзлэгт шинэ дуу гурав, шүлэг хоёр, бүлшг гурвыг сурч амжилттай оролцсон. Манай пионерүүд Баасан- жав багштай 2-ын «Б» ангийг дааж аваад баатар- чуудын ажил сурлагад нь тусалдаг. Аймгийн номын сантай хамтрап «Залуу но- мып санч» гэдэг дугуйлан шүдэнзний нүүр зэрэг цуг- луулгатай боллоо. Ангиа цэцэгжүүлэх ажил зохиож ангидаа 15 цэцэг тарив. Бүлэг, салаадын танил- цуулгатай болов. 2, 6 дахь одрүүдэд ажлаа явуулж байна. Алтапцэцэг нөхөд- доо биеэр үлгэрлахийг чармайж ажилладаг. Тэр энэ хичээлийн илд 197 ном уншиж тэмдэглэл хөт- лөөд байна. Алтанцэцэг бас хөнгөн атлетик, одон, сагсан бом- бөг зэрэг спорт сонирхдог. Пионерийн бүлгийн дар- га “Алтанцэцэгийн эшцгэр дээр МПБ-ын Төв Зөвлэ- лийн мөнгөн медаль гялал- зана. Тэр одоо аймгийн- хаа 50 жилийн ой, Зал- гамжлагч гуравдугаар чуулгандаа сурлага, х9- дөлмөрийн бэлэг барихаар шамдаж байна Сурагч Б. Алтанцэцэг Хэнтий аймгийн төвийн 8 «17, жилийн сургуулийн 6-гийн Ч «В» ангид суралцдаг. Ал- Хэнтий аймгийн тө- вийн 8 жилийн сур- гуулийн 8 дугаар ан- гийн сурагч арван хоёр сурагчийн бү- рэлдэхүүнтэй ажиллуул- даг. Гадаадын 10 пионер- тэй захидлаар харилцаж танцэцэгтэй уулзаж ярил- байна. Марк, ил захидал, З. АЛТАНЦЭЦЭГ 3 77222 ҮГЄНЕГҮ? БОТГЛЛГҮГУЛҮЛЧИЖИи ЛЕ 5 2 улс 25 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит, нийслэлийн 2 дугаар 2 Ч 5 ы 223-5-- Жэй: Я пионерүүд улсын шалгалтад хамтран В / л / й” сурхуллаг цусан БАЯЛАГ. ЦУГЛУУЛГАТАЙ, ПИОН данх архиар сайн нан 5 сррлрөр | » тийн ангийн онц сурлагатан Г. Канболд Сурах үүргээ нэр төр- орон МАХН, МХЗЭ-ийн сан энэ бүх ажлын тооцоот ДА, шиллгий авах хэл бичгийн Давтлагыг удир- тэй биелүүлж, сурлага хө- түүхэн замнал, зрэлхэг нарийн хөтөлсөн нь -ш бай эл зураг. ? дөлмөрийн «Улаан бүч» баатруудын мөнхийн гавь- өөрийнх нь ажлын үр дүнг даж ийэ 220503: Я аяны жигүүр бүрээр ам- Яа, нэгдэл сургуулийнхаа тодсрхой харуулна. 4 жилттай аялж буй энэ су- түүхэн хөгжлийг харуул- «Гадаад дотоодын иино- Ё рагчийг С. Түнжээ гэдэг. сан байна. нерийн туршлага» аль- С. Түнжээ 40 шахам нэр төрлийн цуглуулгын аль- бомтой болж түүнээ байн- га арвижуулж төрөл- жүүлж байдаг. Түүний хийсэн МАХН, МХЗЭ-ийн түүхэн замнал, БНМА Ялангуяа гадаад дотоо- дын пионерийн туршлага, баатарчууд пионерүүд, хувь нэмрийн дэвтэр зэрэг альбом нь үнэхээр пнонер сурагчдад хэрэгтэй, хэв- шүүлүүштэй зүйл болжээ. бомд Улаанбаатар хотын 17 дугаар дунд сургуу- лийн Д. Адилцэцэгийн туршлага, ЗХУ, Польшийн пионерийн байгууллагын туршлагыг иэгтгэн авч ө9- рийн ажилдаа оргон хэрэг- У-ын баатар эрэлхэг эмэг- тэй Т. Бор, ЗХУ-ын баа- тар В. А. Судец нарын байгуулсан гавьяа, өөрийн сумын «Шинэ зам» нэгдД- лийн түүх, төрөлх сургуу- лийн 50 жилийн түүх 33- «Хувь нэмрийн дэвтэр» альбомдоо сумын хадлан тэжээл бэлтгэх өвөлжөө хаваржаа засах, сургуу- лийн засвар, нийгмийн тус- тай хөдөлмөрөөр хийсэн зүйл, зуны амралтаар хонь лэдэг байна. Мөн «Шинжлэх ухаан ба сансар судлал» альболд орчин үеийн шинжлэх ухаан, техникийн ололт амжилт сансар судлалын талаар олж байгаа ЗХУ-ын гэж чолөөт цагаа зөв ашиг- лаж «Улаан бүч» аяны. жигүүр бүрзэр амжилттай. аялж байгаа сурагч С.Түн-" ээ нь Увс аймгийн Өвөр-, хангай сумын 8 жилийн | сургуулийн 8-ын «А» ан-, гид сурдаг. ! -- Би анх сургуульд, орсон цагаасаа төрөл бү-! рийн цуглуулга хийж хо-, жим түүнийгээ төрөлжүү-| лэн баяжуулж үүний өмнө, явагдсан пионер сурагч-: дын тайлан «Улаан бүч», аянд амжилттай оролцож! МПБ-ын Төв Зөвлөл, МХ ЗЭ-ийн Төв Хорооны диш-, ломоор тус тус шагнагд-, сан. Ї Удахгүй болох өврийн! н жилийн , сургуулийнхаа 50 цож 8 жилийн хугацаанд | . цуглуулсан бүх зүйлээ Е-5, Түнжээ ярьж байна. : Увс аймгийн Өнидөр- хангай сумын 8 жн-, дийн сургуулийн багш О.ТҮМЭНДЭМБЭРЭЛ МИНИЙ НАНЗ 9ДЭН ШИГ ҮЕРХЫН Миний найзын їпзрийг Д. Хуягт гэнэ. Тэр зелдэг даруу зантай хэнд ч гэсэн . гэхийн төлөө үр- шаш цэц явдаг Ююм.. Хуягтыг ангийнхан нь их хүндэтгэнэ. Сурлагаар хо- цорч яваа нөхөддөө Хуягт ШАриайнгы ц шуд - минь шулуун шудар шлэгс рэг альбомд өөрийн эх хариулсан, ноос хайчил- амжилтыг харуулжээ. Ин- Ї ! Африкийн эрх чөлөөний өдөрт. | ! БОЛЖ” т, 7 | АФРИКИЙН НИОНЕРИИНБАЙГУУ,. Африкийн эрх чөлөөний өдрийг тохиолдуулан хүүхдүүд та нартаа Африк тивийн зарим улсын пионе- рийн байгууллагын тухай товч танил- Цуулья: - «Арабын Бүгд Найрамдах Еги- тет Улсын пионерийн бай: 1970 оны долдугаар сарын 11-нд «Хувьсгалын пионерүүд» нэртэй үүсчээ. Египетийн социалист залуу- чуудын байгууллагын удирдлагаар «Эрх чөлөө, социализм, нэгдэл» гэ- сэн уриан дор ажиллаж байна. Пио- нерийн байгууллага нь бүлгэм, гээс. бүрддэг. Бүлэг бүр Гамаль А0б- дель Насер, зоригтон, чөлөөлөлт гах зэрэг үндэсний баатрууд буюу өөр ямар нэг тодорхой нэртэй байдаг. Пионерт 8--14 настай ох. оцгийнх нь зовшөөрлөөр элсүүл- нэ, Пионерийн ажлыг сурагчдын ам- алтын үеэр зусланд явуулдаг. Ё -- Үвиней (БИСАУ) хөдөлгөөний отрядыг удирдаж яваад проту -Бийн пноне- рүүд нь «Намып пионерүүд» гэсэн дайчин байгууллагад нэгдсэн байдаг, Пиоперүүд «Сурлага, ажил, тэмцэл» гэсэн урнатай, Тэд шар өнгийн бүч эркэ сайхан, ий дотроос холбооны мэргэж шини хи ЗИСТ тохир саналаа огч байна гэж Улаанбаатар хотын 24 дүгээр сургуулийн 8:ын «В» ангийн су рагч Г. Оюунцэцэг ярьж байна, өс. / даад ба манай орны хэл судлагч олон «0900 ХЭЛ 501 ХАМГИЙН БАЯН, ХҮЧИРХЭГ ХЭЛНИЙ НЭЇ» о«, энгєльс Таала знөмэмнилэишининншинэмннниниминшинмнмнийөмөнннанн ХИЙН 000 ХЭЛ БАЯЛАГ ХЭЛ Орос хэл Элгольсийн : дэлхийн бая- ааг хэлний нэг тул ч хэлвээс ямар ч зүйлийг тольд 53 мянг 7 5 ! 1 орчуулахад үг Хүрэнцээгэй профессор Д.ОН. Өү гэж үзлэг. нь? хиа нгүй хө Уаасай тольд 9 г, ї о8 3 ын лтөл | хариу лахад бэрх-. долоон боть тольд Х: Г саг Орос хэл с хэ онирхог" сайн мэдэх 0, 1 Сонин ммнс зохиосон. орос. хэлний : БУЙ мянган ү ” Орос хэлний 1 “ үс оржээ, багтаасан. тайм цэ. ЗЭ Хэрх толНудад гол төлөв байхгүй бөгөөд байхын ч Ун С олонтаа (4 юм. Хэл хувирч, | мэдээл оүх ҮС орсон нь мэнХЭЭ санах, 36 эдээж, Гэтэл тийм үг- сээс гадна. хэлэнд путгийн заагууны Үгс, |мэргэлс лийн үс зэрэг. олон зүйл байдаг, Нутгийн аялгууны тийг ийлээд Оруулсан ладимир Далийн зохио- инслилиллислсчсл--и-ннилилилиилиилилиисилло... төвд энзхүү Хувирал үг- сийн санд пэм их байдаг, Гэхдээ хэлний үгсийн сан- гийн үйлдсэн. нэгж үгийн ихэнх вь тольд тусгагддаг. Хээ боловсрол манай сийн соёлт иргэн 4 бүр, нэн ялангуяа хүүхэд багачуу эрхэмлэн эзэмшвэл зохих Зүйлийн. Ёс шиг Өрос хэлийг сурна гэдэг төрөлх хэлээ улам сайн мэдэж байхыг зүй ёсоор шаардана, Гадаад хэлийг сурах мь хэлнээс нхээхэн ялгаатай ч гэсэц өөр хоороц- део салшгүй холбоотой, төрөлх хэлц л Йг улам баяжуу- аан яруу ход, ухга төгөлдөр, уян хата болгоно. Га- 1 : эрдэмтдийн үзэж байгаагаар тодорхой хугацаанд шамдуу түргэн, хогсмол хичээн оролдож, их уншиж, их цээжлэж баймааж тэр хэлийг амжилттай эзэмшиж чаддаг ажээ. ШИНЭ үг тогтоох Шинэ үгийг дангаар нь тогтоох ашиг багатай, Аль болохоор өгүүлбэрт оруулж цийлэмж үгээр тогтоо. Жишээ нь: опи- ргтьсн гэдгийг «тулгуур- лах» гэж тогтоосноос опн- ратьсл на помошь--тус- ламжинд тулгуурлах гэ- вэл энэ үйл үг өгүүлбэрт орж ардаа тусагдахуун гишүүн авбал «на» гэсэн угтвартай авахыг мэдэж авна. Шинэ үгийг хувнлгаж нь ярианд хэрэглэхэд чинь тус болно. труд гэдэг үгийг үгсийн бусад аймагт оруулж хувнр- «борлуулж» чаддаг байх "уухайлбал: гана. Чингэвээс уг үг улам банжнн та нарын ой ухаанд бат тогтож, мартагдавч нэг нь заавал үлдэнэ. Труднтьсл --трудно --трудность--трудный --тру- дяшиесл--труженнк гэх мэт, Үүнийгээ өгүүлбэрт оруулаад дүн шинжилгээ хийж үз, Тэгвэл бүгдээрээ өөр өөр өгүүлбэр үүсгэнэ. толь БИЧИГТЭЙ АЖИЛЛАХ эдэхгүй буюу мартсан үгээ толь бичгээс өөрөө олж харах нь хүнээр хэлүүлснээс хавьгүй дээр шүү. «Зуу сонссоноос нэг удаа үз» гэсэн орос ардын зүйр үг ч бий. Магадгүй зарим энгийн атлаа хувирчинхсан үг толь бичгээс олдохгүй байж болно. Жишээ нь: ото, сна (4От», «Сон» ), Шёл, шла («Идтн») гэх мэт. Тэгвэл, дүрэм мэдэх асуудал гарч ирнэ. Уг үгээ. толиноос эрж байхдаа амандаа олон дахнн хэлж, дотроо дүрслэн бодож зураглаж байхад хүртэл их хэрэг болно. ЧАНГА УНШИЖ, ХУУЛЖ БИЧИХ мар нэгэн сэдвийг олон дахин чанга уншиж, уншихдаа дотроо өгүүлбэрийн нь доторхи үг- сийн байрлалыг ажиглаж дараа Нь ойлгож ор- чуул. Тэгэхдээ орос үгийн дээр нь орчуулгыг шууд бичилгүй, үгзэ дугаарлаж түүнийхээ дагуу зайдуу газар бичиж бай. Дараа нь сайтар нүдлээд цээжээр 2--3 орос үгээр нийлүүлж дуудаад үсэгч ази харахгүйгээр оросоор бич. Оросоор ярихдаа нэг үгийг,вгүүлбэрийг сунжруулан үсэгчлэн дууддаггүнх анхаар. Үзэл: енгєрснєө зргзн харж баяр савтдан, ныхаа амралтын үеэр өдөр бүр ядахдаа зо чуг- 1 цаг 30 минут заавал орос хэлзэр уншиж, шин чагнаж, нүдлэж бай. Өдөр бүр гурав турважиа дов хоёр өгүүлбэр шинзэр тогтоогоод өдөрт нэн “УТ, сайтар анхаарч хуулж бичээд байлаа Т5ХРД ан РЛН 353 үгтэй 60, нэг жилд 2190 үгтэй 730 огүүлбэр, буныу 865 хуудас зүйл бичиж тогтооно, Гэтэл, тур 000 аравдугаар ангид суралцах ХусВдаАцд эн Чиг гаруй орос үг үзэж байгаа Шүү 277) (Урхєгч үг баа монгол хэлний үгийн санд Орсон 5 ” АРЬ СӨүГЬс байдгийг сана, Хэд гэдэг хүний хардлралд Р 7 лүүр тул заавал ярьж сэтгэж ходолмор халрай! байж сая хүний ой тойд тогтдогийг бүү мар Намын дээд сургуулийн багш Ц, ЧОГДОН явн--... 24 сон толь бичигт 200 мян- га гаруй үг орлоо. Эдүгээ ПЦХУ-д путгийн олон гаргасаар байна. гэжлийн үг хэллэгийг хэ. рэггүйд тооцонс богоод уран оохнолд ийг лээд элбэг Ялангуяа орчуулагч дллгуу, ажил мэргэтлийн үг хэлдагийг мэдэх шаард- лагатай юм. аплгууны ботоь толь аөхион Нутгийн... йллгуу,, мар- болохгүй дайралдана. уран. сайхны иар. путгийн Хэл бичгийн ухааны дэд эрдэмтэн Д. ДАШДАВАА Русско-тмонгольсцоёс /ра- асол ггическое: сочетанис) Бол труда ис пынешь и рыбу из пруда-Гар хөдөл- боллм хөдөлнө. , режёпая копейна рубль бережёт-Дуслыг ху- раапал далай, дуулсныг хураапал эрдэм. за гуж, ие го- пори, что не: гэвэл нниги-Ном гэ- хӨД МИйНГаН үх| авар доргино. Чин, душа й душу-Эн найртай байх. Слово не воробей выле- тит не поймаешь-Ам: вал барын бо. . агт алдвал барьж болдог. Орос. хэлний. шалгалтад . лу » 4 бэлтгэхэд юу Энэ хичээлийн жилд 8,10 дугаар ангид орос хэлний хичээлээр шалгалт авна. на нь зөвхөн тухайн ангийн программт мате- риалыг шалгуулца гэсэн хэрэг биш, урьд жилүүдэд үзэж өнгөрсөн зүйлийг нэгэн адил эргэн давтаж байж сая өгсөн асуул- танд бүрэн хариулах боломжтой болно. Шалгалтын билет бүр хоёр асуулттай. Нэгдүгээр асуултад тухайн шатны сургуу: лийн программын хүрээнд сурагчдын үгийн нөөц, ярианы дадлага чадвар, үзэж өнгөрсөц хэлний зүйн материалыг хир зэ- рэг ашигладгийг харуулах зорилготой 30: хиож ярих материал орсон юм. Энд су- рагчдын өөрийн ажил сурлага, гэр орон, сургууль, ангийн хамт олны амьдрал үйлс, манай орны болоп зөвлөлтийн хүхгүүсийн тухай зэрэг сэдвийг хамарч байна. Үүнээс Бэсээсээсээсээтээсээсээстээсээжээсээсээьежээсээлээшээсээсээ-пээсЭЭ6.. «Орос хэлэнд испани хэлний яруу сайхан, франц хэлний эрэлхэг италн хэлний эелдэг зөөлөн чанараас гадна дүрслэн үзүүлэхдээ грек, латин хэлний товч Хураангуй бая- хэлний амьд тод, герман лаг чанар цөм бүрдсэн» «Находил в русском язынес великолепние испанского, живость французского, крепость немецкого, нтальянского, н кроме того богатствао н сильную в н206- раженинх краткость греческого и латинского языка». м. в, ломоносов ЭшсэстэлтээтшэлэжсшээхшээшгэтээтэжүтгэштэсшэжэээшээсшээспээжлэеслвєєшэөєлӨӨчЛээ гадна захидал цахилгаан бичих, орос дуу дуулах, оньсого таалгах, зүйр, цэцэн үг хэ- лүүлэх зэрэг практик асуулт бий. Билестэд ярих зүйлийн хэмжээг 8 Ду- гаар ангид 60 үг, 10 дугаар ангид 80-аас доошгүй үгтэй байхаар тогтоож өгсөн бол- но. Шалгалтад бэлтгэх үедээ энэ хэмжээнд хэлний зүйн талаар зөв, үг өгүүлбэрийн сонголт сайтайгаар хийх нь чухал. Урьд жилүүдийн шалгалтын явцаас үзвэл, энэ хэмжээнд хүргэж ярьдаггүй, эсвэл үгийн төгсгөл тодорхойгүй, дөнгөж эхийг нь гаргаад орхих, хэлний зүйн дүрмийн хол- анхаарах бэ? богдолтой жишээ өгүүлбэр нь хэт богино 4--5 дугаар апгийц сурагчид шиг 8-4 үгээс бүтсэн байх зэрэг дутагдал харагдаж: байлаа. Шалгалтын билетэд сурагчдын унших чадвар, орчуулгын дадлага, биеэ дааж ном толь бичиг ашиглах чадварыг илрүүлэх чиглэлээр орсон асуулт бас бий. Үүнд «Пиопнерская правда», «Новостн монго- лин» сонины сүүлийн дугаараас богино хэмжээний зүйлийг уншиж, толь бичгийп тусламжтайгаар орчуулах, эсвэл хэд хэдэн өгүүлбэрийг монголоос орчуулах зэрэг болно. Иймд хоёр хэлнээс жижиг зүйлийг орчуулах, сонин... унших (чангаар уншин зөв дуудлагын дасгал хийх, хэллэгээ зүгш- рүүлэх) зэрэг дасгалыг нэгэн адил хийж байх нь зүйтэй. Аль ч ангийн шал- галтанд бэлтгэхэд урьд ангиудад үзэж 2 хэлний зүйн Ш-2- онтөрсөн , яриа, бич” мате: гийн сэдвийг эргэж - судлах системчлэх (вдал чухал. Учир нь нгөрснөөс таслан ав- сан салангн | мате- рнал ойлгомж (муу- тай, мар- тагддаг. Нөгөө талаар 10 дугаар ангиа төг- сөөд нх, дээд сур- гуульд орохоор бэлтгэж буй хүүхдүүд ойр зуурын зүйлийг найруулан бичих, зохион . бичих дасгал дадлагын ажлыг нилээд хий- вэл ашигтай. Мөн дунд сургуульд загвар өгүүлбэрийн маягаар янз бүрийн сэдвийг үзэх явцад танилцсан хэлний нийтлэг хууль дүрмийг сайн эмхэлж, системчилж авах хэ) Мартсан зүйлээ эргэж сэлбэж авахад биеэ дааж ном, лавлах материал, толь 0”- чиг зэргийг ашиглах чадвар юунаас ч илүү . хэрэгцээ болдгийг их анхаараарай. 1 Зоплолтийн ард түмний эх хэлийг сурах хөдөлгөөн нийс- лэлийн сургуулиудын сурагч дунд ангийн. сурагч иионерийн идэвхтэй орлож байна, эноц байна. СУРАГ ДЭЭР: Нэгдүгээр сургуулийн 4-ийн «Б», «Г» Д. Эрдэнэбаяр, А, Цэлмэг иар чөлөөт цагаараа зөвлөл- тийн хүүхдийн шишийн “ЯТҮЦ шииииший цицишиншин! О. Цолмон, З 4 ганг ухааны 3 жилхмүүд боллсов кар- ЕВГТЛ сэтгүүл уч- ж ү 5 11111111111111111121111:111111:111::4410 3457 1 1.27 22:7 х ГМ ХЭЭээнэ Өвөрхангай аймгийн. Хархорины 8 жилийн сургуулийн гийн сурагч 3, Минжмаа сурлага, хө- дхөлмөрийн сан болсон пионер сурагчдын тэшүүрийн улсын аварга шалгаруулах, тэмцээнд амжилттай оролцон хүрэл медаль ав- . Минжмаа ТИ чуулганаа сурлага, спортын өндөр амжилтаар угтлаа. чээ. “хийн Ал лийн бул Өилийлйийллбиийнн ььлэй Бэ ьилннилн днднлилилнлый ». то... .Ы.рЫ.рррүсэ А--51847. ,-- Заан «Ах» ан «Улаан бүч» аямаар ав- үүргээ сайн биелүүлж 1973 онд мжлагч» одоо «За? Гэрэл зургийг Б. ЯНСАНЖАВ УЗАЛГАМЖЛАГЧ, СЭТГҮҮЛИЙН НЭРЭМЖИТ ДУГУЙН АЯЛАЛ Хичээл аль хэдийн тарсан СПОРТ, ХӨДӨЛМӨРИЙН АЯН жапжин Сүхбаатарын цэрэмжит нийслэлийн П сургуулийн ппопер сурагчид Залгамжлагч Ї1| чуулга- наа угтаж, МТПБ-ын Төв Зөвлөлийн хэвлэл «Залгамжлагч» сэтгүүлийн дугуйн тойроц аллдын пиолер су рагчдыг үдэж гаргахаар хуран цуг- зарчээ. -- Төв аймгийн Оч гэдэг чинь тэр шүү дээ? Би сайн таших юм. Эпэ жаал чинь өвөлд цанын, зунд цугуйн аварга болоод...гэн: махлаг хөвгүүпийг хэлэхэд АХУНД ангийп болов уу гэмээр бяцхан хүү, -- Ха яасан мундаг оаалв Э? Яавал түүн шиг болох бол? гэж С мэт том хөвгүүний өөдөөс ийн хартал, -- Аян замдаа сайн яваарай! гэ- сэп жагсагчдын ерөөл сонсдон үдэгч олцы дундуур давч зайгаар дугуйчдын цуваа ая хаз замд орлоо. те 2 тэрэ” УВЭЛЫж Төв аймгийн Ал- 8 жилийн сургууль улийп Ё маягийн 2 давхар байри 3 эгнээ тарьсан мод:ь алж байсан пио- «Зал- нер сур д гамжлагч» 11 аа угтаж элэ хаврын 4 ы субботинкаар 89 мод тарьж, хуучин шинэ модыг арчлан ур! нх үүргийг дотуур ба үүхдүүд хариуцаж, авсан аан бүч» аля- эерүүд « ид тодорхой үүрэг авч ам нь юм бүх ажээ им гараа жилттай сайн аялсан нээс тодорхой байна гэж аяллын хүүхдүүд хоорондоо лрилцаж тэм» дэглэлиЙн дэв1рээ гаргаж ларавч» ялан бичиж байв. Алтайбулаг сумын дунд сургуу лийн бүлгэмийн зовлолийн. дарга Алтанцэцэгтэй уулзахад энэ охин! 8 шил онц суралцаж сургуулийн- хаа бүлгэмийн зөвлөлийн. дарг гаар 2 жил, социалист уралдааны комиссын даргаар ацнхим.. жилдээ ажиллаж байгаа гэлэ, Тус сургуулиас цодий 12 хүү: хэд МХЗЭ-ийн илгээлтээр хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл дээр гарсан, Тэд бүгдээрээ сайн ажиллахын аль чь л льльльльлылыльлэль лааг алылаглылалыглыгглыгльылыльлалыглыгыгэлэгэглэлэлэгэгэгь ззы лит эннитилнилртилжэлиэчлллччилийцилчлээлээээгээээээээтилчилөтээ-гээээүлэтүлэтүүээтээлсэгтүэнчэдэнэн Ин ини ” ЛМТЛХЧ йн. ИнНр 1 эх ашопор сурагчид, өнд он гараййр, 12 ! л гургууль энонер” сурагч” ашопер сурагч с ОрТы ү , ! 1 ч х.0Ч, | улс зэрэг ! : т Ди дунд. Онс ийн тамир, Үиортын биелүүл, Манай ТУУЛ бур ДОрЧ АЙЛШ ШОЛ8Р. сайн тамирчид ажлыг сайн зохиол байгуулас. байна, Ардын угтаж, 1971 онд сургуулиараа Сийн гишүүн нь багш, сурагчдын спортын ийрхлыг дээшлүүлкоэ, Тус сургууль шилдэг тамирчид олиыг төрүүлж, аїг магтаа. биоиїц тамир... спортоор: торт | ЛУХ Сонгон суралцах сөццийн хиг гүүн байранд”. Өрсөлдөгчийн. шогон | “Өөлөлтөд чанарын, өйрчлолт гар. папирга. шалгаруулах томцоонд, тос. Хн ан ирс ОНД болсон. МЇНС- | тӨж, хичээлийн үр дүнг смїжруу: лом, хүрэл. модилиар шагнагдсан. ын спартакпадын ажлын дүнгээр, -Ц ЛИх хичээллэгчдийн тдөг Мэтэг.| їинү ММ л лүгээ оор, Товьаатай. ни эмдэгиїїнг авар: дүүлж, спортын уулаалт тэмцээ» мартагдашгүй. үйл явдлын лэг юм, га шалгаруулах. тимнастин,. ширээ" чийг олшруулан. түүний хүмүү: їагш Пүрэншай болон найа нөхдийн хоо дэмжлэгээр бид амжилтад хүрч, ний тогииспий тэмцээнд 11 байр, шаг тарт-11, чөлөөт боход 1У байр өлөл- сэн. байна, Сургуулийн захирал Цараондоржтой уулаалс ярилциал ажиллаж лэж байна. Спортын материаллаг Ойд” смыг бэхжүүлэхэ)/ мянган тогрогний. материаллаг. баа» тай боллоо, Сүүлийн СУРГУУЛИЛРЛА ТАМИРЧИН болын спортоор. Алтанхүү, дариї- Дапаа ЛМЇТМЖАУ-д болсон олон ) ! улсын хүүхдийн хөнгөц. атлетицийн «На рамдал» дөрлон төрөлт уралдааайс «Оспорийн үснїїцхний. спортын амжилтыг. ахиулах гол. иим бол бүх шатны сургуулийн дөргөс ї-ин «ЇБ» апгийн сурагч Д тайхүүтэй ууланалг - с 1970: оноов охлоц волейболын спортоор хичээллэж, байна, Энэ. ху- гацаанд улсын чанартай тамцоэнд С) удаа аймаг, хотын болон бусад. тэм, цээнд олон удаа оролцлоо. 1070: опы улсын идэрчүүдийн 1! ми Оаїїгууллагй. болсон Онюийн тамир, ИДОНХ СО хуньсгалын 00 жилийн ажигад өорөлцох жгүүлэх үр нолоог. дээшлүүлэх, її зүйтэй” гаж үлэж, байий», МТС-ийн Төв боплолийн 11 бүгд хурлын илтгэлэас ин тиииллиллилнэ улсын 11 аарагтай боллоо гэж яриж байлаа, Тус. сургууль» Дээр аохиож байгаа. биеийн тамир, спортын ажг лын бас. цэгэц онцлог бол уралдаан, тэмцээний” тоог олшруулан, хавар, намрын спартанийд:.. Явуулах зэрэг, биеийн тамир, спортын ажлыг сурагч иноперүүдэд сонирхолтой, олон тө- эод хэлбэрээр зохиодогт отшино. Л, ЦОГТОО Ч Манай сургууль спортын 4 секц 160 гаруй хүүхэд хичээл: монго медаль апсан, р иь» сургуульд сүүлийн үед хопгол атлетикийн спор» тоор сайн тамирчин сурагчид... олон гарч байна, Энд сурагч Гүндэг, Дан 1 уангаа. нарыг пэрлэж болно, Золсй» ЯРИЛМУР ТунӨМбдгиӨ тээр 9-1 ю анхаарч, 10: гаруй Ээ жилд бОлад «Эалгамжлагч»..Ш чуулганы тө- лоологч инопер сурагчдад давхард- сап тоогоор 1500 гаруй ппопер сурагч, малчидтай. уулзалт 30- хиолоо, Уулзалтын үед МХЗӨЭ- ийн Төв Хорооны 1 бүгд хурлын » ба МБТСЭ-ийн Тов Зовлөлийн її! бүгд хурлын шийдвэрийг биел лэх, МПБ-ын 48 жилийн ой, гамжлагч..Ш чуулганаа. угтсан їпопер сурагчдын сурлага ХөДөл- морийн. амжилтыг сурталчлахад хүүхдийн хэвлэлүүдийн гүйцэтгэж хамт УШ апгид эчнээгээр сурал- цаж сайн төгсөх гэж байна, Ил- гээлтийн эзэн. хоньчин. Батсүх су: мип ашиг шимийн. аварга. болж цэгдлийн зардлаар ЗХУ-д жуулч лаад ирсэп байна. Дугуйн аяллынхай Алтанбулаг сумын төвөөс 320 км газар алс- лагдсан. «Элсний гозгор» хэмээх уулыг чиглэж, шуурган дундуур 8) цаг гаруй явсаар хүрч очив. Ил- гээлтийн эзэн. хүүхдүүд зөнд хашаа барьж байлаа, лг ээлтийн Эзэд Ч Миний аав ээж миний хоёр ах, нэг эгч намайг өсгөж: бойжуулсан юм. Манай аав барилгын ажил хийдэг. Хайрт ээж минь амьд ахуй цагтаа чамайг сургууль соёлын “замд оруулж миний хүүгийн ямар аяллын ппопер сурагчдын ирсэнд хүч нь цэмэгдэж, ХЗЭ-ийн үүрийн царийп. бичгийц дарга Хэнчлахан хөдөлмөрийн хуваарийг шилээр зохиой байгууллаа. Элсний гозгорын өвөрт нүд чих гүй шороол шуурга тавьж байлаа ч хүний хөдолмор зориг самоаа байгаа үүргийг таниулж, монголын тамирчид дэлхийн олимпиадад анх удаа оролцсой тухай баримтат ки- по үзүүллээ, Аяллын биднийг Төв аймгийн. Ардын боловсролын хэл- тэс, биеийн тамирын зөвлөл, Т0- вийц..10 жил, Алтанбулаг сумын 8 жилийн... сургуулийн захиргаа, амьдарч ажиллаж явах нь өөрийн чинь мэрийлтээс болио гэж. хэлж байж билээ. Тэрэжил намайг ар- дын сургуулийн алтан босго алхаж «А» үсэг холбож “сявсан. үеийн маань намрын нэг өдөр ээж минь нас нөгцсон юм. Одоо: би тавдугаар ангийн сурагч болсой маань ээжий минь ач гэж бодоход ээж минь ха- рагдах шиг болдог. Эцэг эхийнхээ сайхан хайр энэр- лийг нь нуур гэж бодвол хөвөн наадагч нугасны дэгдээхэй нь бид шүү дээ. Нуур хөлдвөл нугас з0п- дог шиг энэ энэрэл хайрыг хүйт оргиулбал оөроө зовно шүү дээ. Эцэг эхийн энэрэл хайр асар арвин тул түүнийг хариулах тийм ч амар биш ээ, Би аав ээжийнхээ хайр энэрлийн хариуд тэднийгээ хайр- лан хүндэлж ажилд нь тусалж, хи- чээл сургуульдаа амжилттай сайн сурдаг. Биднийг үргэлж хайрлаж хамгаалж явдаг хүн бол багш эцэг эх маань билээ. Хүн иймээс эцэг эхээ хайрт аав ээж минь гэж нэр- лэдэг. Үр хүүхэддээ эцэг эхээс илүү элбэрэл хайртай, сайн сайхан хамт олоц халуунаар угтан ажилд гүнээ тусалж, ийм аялал дахин 80- хиохыг хүсэж байв. шуургыг ялж, чулуу хураах, зуур маг бэлтгэх, ус шороо зоох ажил өрнөж асар уд алгүй 200 бод баг- тах малып хашааны хана. өрөгдөж БНАУНЫ ӨЛ АРЖАА хүн гэж үгүй ээ! өхэллэв, Оройп Т ша БОЛОХОД ар 3 Нийслэлийн 8 жилийн 89 дү- шаа. барих ажил дуусаж, ї Манай тусгай сурвалжлагч . ЇЇ гээр дунд сургуулийн 5-ын гаргавал 180 190 шоо метр газар л «Б» ангийн сурагч 5 : " С. БОДООШ у ухаж хапа өржээ Шуурганы хүч памжив. Илгээлтийн эзэд, пиопер сурагчид хэсэг зуур амрах зуураа уулын оргил булаалдах спортын тэмцээн явуулж аллалд оролцогч Эрдэцээ түрүүлж, илгэ элтийн эзэн Содиомцэрэн удаалац ирлээ, МАХН-ын Төв Хорооны У бүгд хурлын шийдвэрийг биелүүлж хо- доо аж ахуйн. барилгажилтыг ид орнож байгаа үед «Залгамжлагч» сртгүүлийн нэрэмжит ду гуйн алл лыихан МХЗЭ-ийн. илгээлтийн эзэдтэй” хүл хавсран, Алтанбулаг сумын ходолморчдөд 1500 тогрог гийн хашаа барилцан хувь пэмроэ оруулсандаа сотгэл хапгалуун ШИ лаа, Аяллынхайн буцах замдаа малч ни3 суурь, сумин тор, Төв айм гийн төвийн 10 экил, Тов аймгийн нонсүрүийн »( - т | “ТТТ7 7 Тї Її | ТШ ШҮД! Ш 1: ХҮҮХДИЙН хэвлэлийн ( СОН РЕДАК ИНДЕКСО--14126 --. тч Д, Сүхбийтерин нэрэмшит Ул сиш хэвлэлийн номбинатад хэвлэн, рэгт... -о Хүүхдийг хамгаалах олон улсын өдри » Даян дэлхийд эпх амгалапаар аз мөрлөхийн. төлөө манай хүүхдүүд шиг Ци ӨНДӨР УРГУУЛААРАЙ ДҮҮ НАР МННЫ Нийслэлээ цэцэрлэгжүүлэн, зү зэв мөд хамгаалах сайхан үүсгэл Зегнаачилга пионер, сурагчдын дунд с ШИШ ШИШ нарынхаа тарьж, хү тэж бяцхан дүү Ё таалж ургуулна тар нь амлалаа. Мод ургана. Хүүхэд өснө. Зэ рэг л өндөр болцгооно доо. ити Нийслэлийн 52 дугаар яунд сур- уулийн 10-ын «Б» ангийн онц сурлагатан Д. Оюунчимэг өөрийн- хөө суулгасан модыг энэ жил Сур- орох бяцхан дүү нартаа өгч байгаа нь. Зургийг С, БОДООШ гуульд хүлзэлган - орчлонгийн хүүхдүүдтэй. гар “барилцан эв санааны нэгдлээ бэхжүүлэхэд улам их амжилт олохыг 1 Нийслэлийн 25 дугаар цэцэрлэгийн зурсан «Хүүхэд бид Энх тайвны төлөө» зураг. УРрАГЧИЛН МЭГЭЭР У2 2 эл Зэуиэдб р ээ йг тохиолдуулан ард түмний прээ- баяр хүргэж мэндчилье, болсон х, та партаа ха. ян, алан 3 “шаргалтай сайхан амьдарч сурч хөдөл- раасаа ерөөс! Т настай Б. Түвинн- мСє- ЛЕНИН БАГШ Дэлхий дахиныг гийгүүлсэн Дэлгэр ухааптай Леипп багш Олон ардаа їаргуулсан Орчлонд хосгүй Лепип баяш Эрдэм пом сураарай гэж Эрхэмлэн захисан Лепип багш Эвтэй сайп яваарай гэж Энхрийлэп хэлсэн. Лепин багт ЛКХЭЭ- эл Төв Хотоо, 1 бүувэлтдрын нэ ддлөл /Момохын Їїеонанийн МА уулллгын Төв, ЭЗоцненйн сонинд 10 дахь жилдээ - Моз1 (1270) ОрОН БУХНИЙ ПРОЛӨТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН ЛМЛАН УИЛ УэРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭХ, Е 77 БҮХНИЙГ. ХҮҮХДИЙН. ТӨЛӨӨ. Манай орны жаргалант. ирэл- Хуй болсон хүүхэд та нарын сайн- сайхиы толоо бас нэгэн чухал үйл нидал болсон нь «Хүүхдийн төлөө фонд» байгуулсан лядал юм, «Хүүхдийн төлөө фонд»-ын комисс байгуулагдсан сар каруй- хан хугацаанд:2 сал гаруй төгрөг хуримтлаад байна. Энэ бол хүүхэд багачуудын сайн сайхны толоо бүх ард түмний анхаарал халамж хичиээн их байгааг тод харуулж байгаа юм. Өсвөрийн үе та нарын энэ баяр, бүх ард түмний баяр болж байгааг илэрхийлсэн коммупист субботникн 5 дугаар еарын 27-ид өроп даяар болж хөдөлмөрийн чадвартай бүх хүмүүе оролцож энэ өдрийп аж- лын хөлсөө хүүхлийн Фондод шил- жүүлэн өглөө. 19783 онд «Хууүх- дийн төлөө Фонд»-ын Төв Комисе- эрхлэн, Өмнөговь Дундговь, Төв, Хэнтий зэрэг аймгийн 5 нэгдэлд хуүХдийн цэцэрлэгийн , барилга базьж өгнө. Эдгээр барилгын зураг төслийг «Хүүхдийн төлөө Фонд»-ын төв кд- мисеопе уна төлборгүй Өгч байгаа бөгөөд барилгын материалын зардлыг Фондоос тавгаж оюутан залуучуудын хүчээр барина, МЇн- нээр барих дээрх барилгууд ”ь орчин үеийн топог төхөөрөмжөөр өвч топоглогдож, гоо зүйи нөхцө- лийг хангасан байх юм. Энэ барил- гуудыг хангай говийн аль ч тнөх- цөлд тохируулан хямд төсөр зураг төслөөр барих юм. Хүүхдүүд ээ! Дүү нарын чинь - төлөө нам засаг ингэж их анхаарч байна. Та нар зав чолоо л тарвал шеф цэцэрлэгтээ очиж тусалдаг сайхан зайшилтай. Пионер, баз- тарчууд бүхэн «Хүүхдийн төлөө фондод» хувь пэмрээ оруулж бай- на, 2 Багачууд аа! Олон улсын хүүх- дийн баярыг тохиолдуулан «Пио- нерийн үнэн» сониноор дамжуул: та мартаа эрүүл энх, аз жЖар- гал, сайн сайхпыг хүсэн ерөөе! - «Хүүхдийн төлөө фонд»-ын төл. с мамнесын дарга А. И. НЭДЭНБАЛ-ФИЛАТОВА ХҮСЛИЙН ЖИГҮҮР ХӨДӨӨД Э2-У-Н Зуны сайхан цагийн Эхний өдөр ирлээ. Зургаап сарын нэглий Баярын өдөр боллоо Багачууд хүүхэд 1Нагсаж явна. нарлаг лв0 Заг ї Увс аймгийн Тариалап сум сургуульд цөөнгүй Нөмы Тус рагч С. Алтиа знав, 1Н. Бундап нарыт 17 їе уриалга, эвлэлийн илгээлтээр ї гийн энНО- сурагчид н 987 долдуга2 121635! Зав я гарвал хөдөө путгийн сонин сайх- пыр магтан ярилцаж өөрсдийн малчин | болох сапирхал хүсэлтоэ солилцдог ээ үүхдүүд улсып шалгалтаа онц сайн дүнтой өгч унагап путагтаа үхэрчил, хоньчин, -8дуучин, саальчин “болохоор сэтгэл яаран хүлээл: байна. Хүлэзсэн. мөчтэйгээ хурдан золго х Баяр хөөртэй Алхаж явна. Дд. БОЛДБААТАР. (Нийслэлийн 48 дугаар сургуулийн 2-ын «А» ангийн сурагч) ОНЦ ДҮН УРАМ СЭРГЭЭДЭГ йн 38 дугаар д сын шалгалть Ман ван бүлэг х. галтаа 0 лэг 92 / узуулсний 61,5 хувьтай / «Вэ», «Д» бүлгүүд 100 хувийн ша 14. униартах гээ хари ажилла хөдөө иутагтаа очиж 6 б, атар малчны туршлагг ТИ гаар сургуулийн 4-ийн жилт-узүүл шинэ. системд жилд анх байгаа с)) гуй дүн шуу 2 лэгч Д: Яигжидсүрэн ярилаа. (: шал чаиллилана Ч эрх тчээлийн Хаврынхаа улс голтыг онц дүнгээр байгаа Я4-ийн «А» ангийн Г аа, 4-ийн «В» ангийн Б. Баяраа, 4-ийн «Дэ» ангийн Н. Туашинбаатар, Д. -Энх- твсши Ленетий шагиалт, зураач Ренато Гуттузо- зурсан «Улс түйиий найрамд зрвсэр зур, ФФлой Шилийн ҮҮХДүүд та нартаа хүсье. зэ биелүүлж зорилгодоо хүрэхийг Б.НАМСРАЙ Хэлбичгийн улсын шалгалтыг 100 хувь өгсөн нийслэлийн 88 ду- «Д» ангийнхан шалгалт яаж өгснөө ярилцаж туяа нарын олон сурагчид сургуульд байгаа нь бахдалтай. Тэдний нэг, 4-ийн «Д» ангийн онц сурлагатан Г. Ганбаяр: -- ЖУ. Цэрэндалай бид хаёр хэлбичгийн шалгалтад бэлтгэж энэ хичээлийн шашлд бичсэн бүх цээж бичгээсээ длдсан үгээ түүж бичээд дүрэмтэй нь холбол сайн нүдэл- сэн. Энэ-маань онц дүн үзүүлэхэд тус боллоо. Улсын анхны шалгал- таа амжилттай өгсөндвө улам Ч урамтай дараагийн тооны шалгалт- даа бэлтгэж байна 288: є Ян Э" --- Зуйтэй, Ганбаяр.аа!, Дарсагайн, 10 шалгалтаа. бүгдээрээ сайнаас дунтэй өгөөрэй, “сгут Зу гулслэаХ Н: СОПНИАЛИСТ ЗАРИМ ЗСБНХУ Бүх Холбоотын пионерийн бай- гууллага 1922 оны 5 дугаар сарын 19-нд байгуулагджээ. Бүх Хол- боотын пиачерийн байгууллагыг 1924 оны нэгдүгээр сарын 28-нд 8. И. Лениний нэрэмжит болгосон ом. В, И. Лениний нэрэмжит бүх холбоотын пионерийн байгууллага эгнээндээ 35 сая охид, хөвгүүдийг нэгтгэдэг. БХЛНЗЭ-ийн Төв Хо- роо, В. И. Лепиний пзрэмжит Бүх . Холбаоотын пионерийн байгуулла- гаас эрхлэн «Пионерская правда», ТПтпонер», «Костёр», «Мурзилка» зэрэг 60 гаруй сонин, сэтгүүлийг олон сая хувиар хэвлэз гаргаж байна. 1926 оны долдугаар сарын нэгэнд В. И. Лепиний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн зуслан «Ар- тєк» нээгдэв. Одоо «Артек» зусланд жилд ЗХУ 00- дов социалист орнуудаас 25 мянган пионер сурагчид амарч ахандүүсийн интернационалч найрамдлаа бэхжүүлж бэйлаг юм. БНМАУ д. Сүхбаатарын нэрэмжит Мон- голын пионерийн байгууллага 1925 оны 5 дугаар сарын 8-нд бай- гуулагдсан юм. Монголын пионе- рийн байгууллага 1965 очд 40 жи- слийнхээ ойгоор Д. Сүхбаатарын одонгоор шагнагдаж: Д, Сүхбаата- ” рын нэрэмжит балсан. Одоо 250 үзруй мянган пионер баатарчуудыг эгнээндээ нэгтгэж байна. Монто- лын пионер сурагчдын «Залгамж- лагч» анхдугаар чуулганыг 1963 онд, хаёрдугаар чуулганыг 1967 онд зохион явуулсан. Одоо «Зал- гамсслагч гуравдугаар чуулганаа хийх гэж байна. Пионерийн төв хэвлэл нь «Пионерийн үнэнэ с0- нин, «Залгамжлагчэ» сэтгүүл, Г 4... ..їэ 4 11:51:51 лэ Үгийг. Лев ОШАНИН АЯЫГ А. ОСТРОВСКИЙ Социалист зарим орны пїонерийн байгууллагын. танилцуулгад зориул- сан энэ нүүрийг Олон улсын хүүхдийг хамгаалах өдрийг тохиолдуулан багш нарыг бэлтгэх сургуулийн 2-ын 2 дуг гаар ангийн сурагчид «Саёлч нөхөр» ОРНЫ 1ШОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА БНБАУ Болгарын ард түмний. үнэнч хүү Т.Дмитровын нэрэмжит пионерийн байгууллага 1944 оны 9 дүтээр са- рын 9-ний өдрөөр (Сентемврийче» гэш нэрлэгджээ. Энэ байгууллага эгнээндээ: Дмитровчууд 850 мянга, Чавдарчууд (баатарчууд) 800 мянгыг нэгтгэж байна. Нионерийн төв хэвлэл нь «Септемврийче» с0- чин. БНАВУ Вьетнамд 1941 оны 5 дугаар с2- рын 18-нд пионерийн холбоо, эх орноо хамгаалах хүүхдийн нэгдэл гэдэг хүүхдийн хоёр байгууллага байгуулагдсан. Вьетнамын пнонеё- рүүд «Чун-тху-намрын дунд сар» заярын өмнө нөхөр Хо Ши-Миний тэрэмжит даалгаврыг хүлээн авч мжилттай биелүүлдэг заншилтай. БНАТУ Ардчилсан Германы Эрнст Тель- мцапы. пэрэмжит пионерийн бай- гууллага 1948 оны 12 дугаар с2- рын 13-нд байгуулагднээ. Одоо Германы пионерийн байгууллагын эгнээнд 1,5 сая хүүхэд нэгдэж бай- на. Пионерийн төв хэвлэл НЬ «Троммел» сонин. БНКУ 1961 оны 4 дүгээр сарын 4-нд Кубад бослого гаргагч пионерүү дийн холбоог байгуулж түүнд 7-13 насны охид, хөвгүүдийг нагтганзаэ. Хожим бослого раргагч пионерүү- дийн холбоог «Пионерүүдийн хол- бао» гэж нэрлэх болжээ. Одоо Ну- бын пионерийн холбоонд 100 мян- ган пионер, 70 мянга гаруй нанди- дат (баатарчууд) нэгддэг. ШПиюне рийн төв хэвлэл ч 2ТГмонер» сэЭт- гүүл. 2225-2200 НАРАН ҮҮРЛ МАНДАЖ БАЙГ Цэвэрхэн цаас “Яаралгуй 7Наал хүү аваад БЭЭ ЕРЇННЭЭН Цэлмэг тэнгэрийг нартай нь зурлаа. Тэнгэрийн нарны зургийн дор- п Тэр жаал хүү ингэж бичлээ: 2з-брр-хэн. цаас зааг аг аайцэєгнэ тонггрийгнартайнь Үүрд мөнх амьдарч байг, зэжий. тоглчЭлТГҮТТ 83 ЦЭЭНЭ Үүрд мөнх байж байг, би. Эрхэм найз аа, Энхрий найз аа 4 гур-аад тэнгэ-ршїк нар-на. зур-г-ашй фор Энх тайвныг хүмүүс хүсэж байна Эх дэлхийн хүүхэд хөгшидгүй Энэ үгийг цөм давтаж байна. т Дахилт тор асаал түү ийггэж: бийсглаэ. үцрд монд,. мангдаж,/ байг Дуулав уу, цэрэг ээ, Мэдэв үү, цэрэг ээ, Тэсрэх аюулаас хүн айж байна. Үй олны нүд тэнгэр ширтээд Үнэн голоосоо ингэж хэлж байна: Үхлийн эсрэг, Тэйни эсрэг, Ё ур хүүхдээ хамгаалан тамш» Алтан нартай амьдран жаргах Аа ааяа хунд чявтай бий! МээєрүнН ну юаг-ран үрд. мөнах цэлг-маг даїїс тэн гар 1111) 17159 Лахилт би! чууд днд, 4 : дайж, | байг бил! ) ч“ лөл»-ийн хамт олом бэлтгэн гаргав. Хүүхдүүд та нар эна нүүрт ний- анги, сургуулийнхаа интернационалч: булан танхитаа баяжуулахад ашиг». зүйлийг уншиж танилцаад! ос БНПАУ 1956 оны 8 дугаар сарын 22-нд Польшийн хүүхдийн «Харцерүүдийн холбоо» байгуу- лагдсан. 8-11 насны хүүхэд бага- церчүүд» гэж нэрлэдэг. «Харце рүүдийн холбоо» 1 сая гишүүнтэй. Пионерийн төв хэвлэл. нь малодых» сонин, «Молодой ини», «Огонён» сэтгүүлүүд юм. БНСРУ 1949 оны дөрөвдүгээр са 80-нд Румыны . пионерийн япвв бүлэг зохион байгуулагдсан юм. Одоо Румыны пионерийн байгуул. лага 9-14 насны 1 сая 200 мянган охид, хөвгүүдийг нэгтгэж байна, Пионеринц төв хэвлэл нь «Кутеза- тори» сэтгүүл. «Нионерская нскра» санин. 5 БНАСАУ Солонгосын хэдөлмөрийн намын даалгавраар Солонгосын ардчилсан залуучуудын холбоо 1946 оны 6 дугаар сарын 6-нд пионерийн «Со- нёндон» гэдэг байгууллагыг бай- туулжээ. энэ байгууллага өсөв бэхжсээр одоо эгнээндээ 1,5 сая хүүхдийг нэгтгэж байна. Пионк- ринн төв хэвлэл нь «Сонён Сик мун» сонин, «Сонёндан» сэтгүүл. онУАУ ес нгарын пионерийн холоов 1946 оны 6 дугаар сарын 1-нд байгуу- лагдсан 8-416 насны хүүхдниг элсүүлдэг, 8--11 насны хүүхдийг «Кишдобош-бяцхан бөмбөрчидэгэж нэрлэдэг. Пионерийн төв хэвлэл нь «Детсний журнал», «Онхтябрёнон» сэтгүүлүүд юэ 1943 оны 13 дугаар сард залуу чууд, понерүүдийн хэсэг, бүлгийн анхдугаар их хурал хүралдаж фЕ шистын эсрэг Югославын салуу- чуудын холбоо ба пионерийн хоё боог зохион байгуулжээ. | Пнонс риЙШ бүлгүүд 17-14 цасны хүүхдийг ппиоперт элсүүлнэ, Кил бүрийн Е дүгээр сарын 29ид улсынхаа ЧӨ лвөлөгдсөн өдөр. огрлд, бүлгийн цуглаанаар цэгдүгээр ангийн у-| улсын тэнхимийн эрхлэгч доцент олимттадын 4-нйн даваа: цогсдод баяр хүргэж үг л лээ. Улаанбаатар хотын 1.2 дугаар сургуу- дчйн Л. Энхтайван,П.Сүхбат нар бие- ийн гадаргуу олох бодлого хамтрай бодож байна. 2» Дашрамд олимпиадыг Санжмятав багштай уулзвал: їх олимпилд ОЮУН УХАЛНЫ СОРИЛТ "Тавдугаар сарын саяхны нэг- өдөр хот, хөдөөгөөс шалгарч ир” сэн. 23 хүүхэд багшийн сургуу лийн танхимд байраа эзэлсэг бай» лаа. МУИС-ийн алгедр-геометрийн Санжмятав, улсын математисийн орол- тэмцээний ажиллагааг мээр. Хүү: | хэд бүхэл дугтуйтай бодлогоо үз” Ё зохион байгуулах хорооны орлогч. дарга -- Математинийн олимпиад иь тооны гоц авьяастай хүүхдүүдийг шалгаруулах,математин: сонирхогч дын хүрээг өргөжүүлэх адрилго- той юм. ЭКишээлбэл 1Х олимпиа- дад нийт 29 хүүхэд улсын хэм- жээнд шалгарч, одоо аваргын тө- лоо оюун ухаанаа сорьцгоож бай. па. Чухам хэц нь хэдэн оноо аиа- хит одоогоор би хэлж мэдэхгүй байна. хэмээн Санжомятай | баг шийн инээмсэглэн ярьж байснаас. хойш б хоног өпгөрч,дүн гарлаа. Улаанбаатар хотоос.гадиа. Увс Ховд, Хэнхий, Балц-өлгий, Төв зэрэг 132 аймгийн тоочид оролцсо- ноос, нийслэлийн 1 дунд сургуу- лийн сурагч Л. Энхтайван, Ш сур- гуулийн. П. Сүхбат, 1 сургуу- лийц 11, 7Капхлант нар өөрсдийн авьяас, оюун билгээрээ. шалгарч тэрсүүний 3 байрыг эзэллээ. 1973 опы улсын тооны аварга Л. Энхтайван нөхөддөө. ярихдаа: -- Өнөөдөр надад тохиолдож байгаа энэ их баяр, хөөрөө та нөхөдтэйгээ хуваалцаж байгаадаа би урамтай байна. Яагаад гэвэл та нарын маань хэн нь ч гэсэн ийм амжилтанд хүрч болох бүрэн 00- лолцоотой юм. Гагцхүү өнгөрөн одох мөч бүрийг нэг боловч тоо- ны хариугаар үдэас байх нь үр дүнд хүрэхийн эхлэл байдаг. Түү- нээс гадна цаг ямагт хамт олны- хоо дунд байж, тэдэндээ тоогоор туслах, тэднээрээ туслуулах зэрэг байнгын ажиллагаа нь математикт дур сонирхолтой болж, түүнийг сурч мэдэхэд үндсэн нөхцөл. нь болдог юм байна гэлзэ. : Долдугаар сарын дундуур Мосц ва хотод болох олон улсын матё- матикийн 15 дугаар олимпиадад манай тэргүүний тоочин хүүхдүүд оролцох юм. Тэд удахгүй болох их тэмцээнд оюун ухаанаа дайч- лан бэлтгэж байна. Б. БАТМӨНХ малчин Болно. АДУУ Н Үе топгийн дөрвөн хүү. онэ жил долдугаар, ангий. төгсгөөд, ХАА-д гарч ашиллахаар сапалаа. өгчээ. түү СҮРГИЙН ЭЗЭД, хицгал дээр ойчилгүй логтох мөн. бахтай шүү! Би зуныхаа амрал- тайр даага сургадаг, Сур элдэж, гээрэа. цогт зангидаж, чадиа гон Г..Эрдамбилэгийн өгүүлсэнд е- 1 долдугаар ангий төгс» сон, памын уриалга, овлөлийн илгээлтээр хөдөө ан ахуйд гарч ажиллах гэнс байгаадаа баяртай байна. Өглөө эрт босоод, хөхүүр- тэй хүйтэп айрагпаас хэдэн аяга ” өалгилчихаад урт уурга сунал- зуулан мордож адуун дээрээ очиход дөнгөж нар гарч байх мөн сайхан даа Энэ хүсэл минь бие- лэх нь холгүй боллоо. Одоо сургуулиа амжилттай төгсгөх л үлдлээ гэж Дорноговь аймгийн Сүмбэр сумын. 8 жилийн сур- гуулийн 7-гийн «А» ангийн су- рагч Цэдэвийн Дүгэржав сэт- гэл хөөрөп ярьж байна. Түүний нэг ангийн найз Галсангийн Эр- дэмбилэг, Очирын | Батсуурь. Лагшидданзангийн Батпүрэв нар мөн найзынхаа адил адуу- чин болох ажээ. -- Би тавдугаар, ангиас эх- лэн адуучин болно гэж боддог болсон. Морь уургалах, эмнэг О, Патсууры рїй дөрвөн даага сургасан. Уур- ес Би өнгөрсөн зун амралтаа- лжиж сурсан. Ма- 300-гаад адуу гиш хуйп инайх нийгмийн хариулдаг том. Бас гүү барина. Тэр бүхэнд би амралтаараа ту- салдаг, Тэгээд л ер нь адуучин хүн сайхац санагдаад байдаг болсон юм гэл: ярилаа. Нөхдийнхөө яриаг чаглиаж, дуугүй суусан Л. Батпүрэв эцэст нь ам нээж, морь уургалж, үзсэнээ, морь уургалахад хойд бүүрэг нь навтгар, урд бүүрэг нь арай өндөр эмээл аятайхан байдгийг ярьж байна. Эд нар удахгүй МХЗЭ-ийн илгээлт өвөр- лөж, хөдөө талдаа хүлгийн жо- лоо зална. Санасан хүсэл нь биелж, сайн малчин болно доо- Дорноговь аймтийн Сүмбэр сум-САА-н 8 жилийн сургуу” лийн багш Ж. ДАНСРАНЖАВ «зАЛГАМЖЛАГЧ» ЧУУЛГАНЫ ӨМНӨ БУУХИА ДЭВТЭР - Монгол пионер сурагчдын «Залагамжлагч» ЦЇ чуулган угтаж пионер сурагчдын дунд зохиож байгаа ажлын туршлага судлах. харилцан солилцуулахаар Архан- тан аймгийн пионерийн зөвлөл, Ардын боловсролын хэлтсээс айм- Шш Т: а сургу чудын хооронд тэргүүн туршлагын буукна дэвтэр аял в. сүү буухнаг гурван чиглэЭ- лээр нийт сургуулийг хамран явуулшзэ. Буухиаг сургууль бүр нийт пионер сурагчдын" цуглаа- наар хүлээн авч, өөрийн сургууль, пионерийн байгууллагаас зохиож байгаа ажил, буухиа ая: куга- цаанд зохиосон нэрэмжит ажлын- хаа дүн: «Туршлагын буухна» дэвВ- тэрт бичиж дараагийнхаа сур- гуульд хүлээлгэн өгчээ- Ингээд буухна дэвтрийг сургуу- лиас сургуульд хүлээлгэн өгөхдөө сургуу сурталчлах бүрэлдэхүүн- й гршлагаа хари: тоглолт тэмцээн, ) цаж. Уу 2 биеийн тамирын зохиосон байна. Энэ буухиа аяллын дүнд Цэцэр- їйн 8 жялийн сургуу- їн бүлгэмийн уралдааныг олон хэл арга, Хайрхан су- уулийн пионе- төлөө бүлгэм үхдийн зөв өнгөрүүлэх талаар 20- цагийг хиодо: «Минутын үнэ цэнэ» сэдэвт 10 Л. Эрдэнэмандал сумын ййн сурт уулийн«Урлагт ухуул: Га» зэрэг олон туршлага харилцан Солилцжээ. Аймгийн диоверийн зөвлөл буухиа дэвтэрт бичсэн турш- лагаар суркту ль пионерийн зжлын туршлагын эмхэтгэл гаргаад байна. Т, ДУГЭР 5 Их наадмыг угтаж монголын охид хөвгүүд 400 худаг, 2800 ха- шаа саравч барих гэж байна. “.БНАГУ-ын ойн аж ахуйн ажилчин залуучууд Х их иаадамд зориулж цэцгийн 1000 эрх бэлт- гэж байна. ж Дейпциг мужийн охид хөвгүүд лагийн 1511 хамтлаг байгуулал ажиллаж байна. ДЗО-ны Х их наадмыг угтаж-ур- ХАА-н НЭГДЛИЙН ХОЛБООНЫ ТУ ИХ ХУРЛЫН ӨМНӨ ЇЛТЭЭЛТИЙН 93ЭН МОСКВАГ 20РИВ Бор толгойц цавгуур орж явсан хо- нины маань түрүүч бүр ойрхон дууга- рах машинаас үргэн толгой өөдөө хуйлран давхилаа. Би хонпныхоо тү- рүүчийг тогтоох санаатай дуу өгөн дөхтөл, «Газ--69» машин эгц урдаас минь тосон гарч ирлээ, Манай сумын намын үүрийн дарга 7Камбалдорж гуай. машинаасаа бууж, гары минь чанга атгаад: -- За охин минь! Хопиныхоо бэл- чээрээс Москва хот уруу явна даа гэж баясан хэлж байсан тэр өдөр 5 сарын. 10 байлаа... Сэтгэл зүрхэндээ хөөр баясал дүү- рэн ярьж байгаа энэ оныг БЁндонхүү- тийн Бадамсүрэн гэдэг. 1971 онд т дугаар анги теөгсгөж, МХЗЭ-ийн ил- гээлтээр малчин болохоор хөдөө нут- гийн зүг хөлгийн жолоо. залснаас хойш 8 шил өнгөрч, охин ч санасан- даа хүрчээ. Өмнөговь аймгийн Булган сумын -еєЖуяа»-цэгдлийн Ї| бригадын хоньчин Бадамсүрэнг, нутгийнхан нь ярихдаа -- Хүний бага нь адтай гэдэг ч ор- той юм. Энэ ЇЁндонхүүгийн охин сая- -.. Өөртөө тохиолдсон баяр хөөрөө сурагч хац л илгээлтээр ирж байснаа одоо, 1911 оны тарга хүчний аварга, 1972. оны ноосны аварга 1973 онь төлийн аварга гээд л бүх аваргуудын азэн нь болчихдог байна шүү. За. тэгээд ер нь манай суманд юуны л аварга байна тэр бүхэнд хүрч чадах хүн чинь Бг- дамсүрэн дээ гэж магтацгаадаг том. Энгэр дээр нь МХЗЭ-ийн Төв Хо- рооны «Тэргүүний малчин залуу» алтан медаль гялалзаж яваа энэ,38- дуу хоньчин: Би өврийнхөө мал маллагааны арга ажиллагаанд БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, хоньчин Д, Аюурзана гуайн туршлагыг хэрэглэж, түүнээс ихээхэн | зүйлийг сурч мэдэн: явна. Нэгдлийн, хамт олны сэтгэл харамгүй тусламж: “ дэмжлэгийн үр дүнд 9 төрлөөр 3 жил дараалан сумын аварга боллоо. Миний энэ өчүүхэн зүтгэл хөдөлмөрийг нах засаг минь өндрөөр үнэлж коммуниз- мын эх оронд зочлуулж байгаа яв- “далд би хязгааргүй их баяртай байна. та бүхэт | сээз хуваалцаж байгаагийн хувьд МХЗЭ-ийн илгээлтээр хөдөө ну. тагт минь хүрэлцэн ирэхийг урьж бай на гэж хэллээ. | МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Ф юш єтопгүллп тиєипонхпа хилспэжэ ”"МПБ-ын «Залгамаслагч» Ї чуул- ган угтаж Дундговь аймгийн «Пио- нерийн зөвлөл» гурван үеийнхний уулзалт зохиолоо. Зураг дээр: аймгийн орон мнут- гийг судлах музейн эрхлэгч ахмад "лионер Д. Авирмэд гуай пцоне рүүдэд: дурдатгалаа ярьж байна. Гэрэл зургийг Ж. МАНЛА 1 Т НАМЖИЛ ХЭВ,ЛРАРШН Норлоотийн лохиолч Бинхлхииниилжилиилииээмилиөлижжэлий » їиа Өеляопр трамвайд орж зэлхлаа рын єуудал дээр эг рубяь хэвтэж байхыг харж. Пить- ма түүнийг аваад, хоолны том цүнх Фалрьсан авгайгаайс, “в- Эгч ээ, та үүнийг хаяагүй Шинэ? гөж асууж гэнэ, Авгай цүй яоо өнгичгтк үзвэл, болрлап тээн євглөж, -- Тим байна. Хүү мань чамл вх баярлалаа. Чи бстой үнэлч хүү байна гэж Витькагийн толгойг энх- рэйлэн или сайшаэжээ, Энэ бүх- мийг Битька бидэнд ярьсан юм. -- Бас нэг өвгөн мипий гарыг Яүгаж «Залуу минь, та их сайн том хийлээ»! гэсэн. би бүр золохдоо «Зүгээр зүгээр» гэлээ, Тэгсэн чинь зИх сайн байна!» гэж овгол” дахин хэллээ. Би бас л «За зүгээр дээ!» тэлээ, Хүүхдүүд ээ, энэ зу зипд бичдэг том бол ма бадиээс асуулаа. -- 1О0у боллоо гэж бичих юм 697 гэж биднийг гайхахад, -- Гайхах дом юу байгаалом бэ? Зүгээр л «Хүн бүхэн ийм. байх хэрэгтэй» гэж тарчиглаад бичих- зүй юу? Бас зургий мппь тавьсан ч болох пүү дээ! Эсвэл Эвгүй ч том Уу? Даруу биш хэрэг том болов уу? тэвш БВитьна хэлэв. -- Битгий зов| Сонинд бичих- . Энэнээс чинь чухал том зөн- у Эюо бяй! гэж бид БВитьнагаа тайвш- Буулав. Витьца нэг л дурахжхё- УЛЬРИХ ФЕЛЬКЕР (Герман) эээ эшгэжэээгээх-эвэшэвээжтэтгээшэээээээтэээрэ. СААРШГҮЙ. ХҮЧ АВ даа, бид хүчтэй Аварга том модыг Өрвөнгоор нь булгалах чадалтай Чадлаан бид гэсэп Ч Нэнэрлэг ургуулахад зориулнат. Өдөө бид хүсвэзс Одон зигчдийг ч тэнгэрэзс Алиы шиг унагаах чадалтай Гэхдээ бид сансарт Хөлөг дагуул хвөрөгивм. Хүж дэлхийг биднүүс Хангаае сайхан болгох гэж САЙН ҮЙЛ. таар биднийг хараад гадагш гараа, Дараачийн хячлал дээр гар хуруу- гаараа ширээгээ. оролдоод, тоглтор муутайхан суун байснаа, нэр сам- байг ашиглан, -- Сургууль рүү утасддаг бо. лов уу? Үүүй болов уу? Ми ту гон болож байна? гэж падаас асуун, -- Хэн тэрэ? гэж! мипи! авуу- хал, -- Иагаар, нөгөө трампайд дай- ралдааг эгч, захирал руу утас- даад л, тапай” сурагч Пинтор 116- ляопв ачтай тустай том хийлээ... 10 ход иь захирал бүх сурагчийг цуг» луулаад, памайг дуудаж, гаргаад балр, хүргэвэл мон догь оо,,, 21188. хан даруу биш явдал болох їом уу, имар вэгдээ? гэнс ярир, - -- Зүгээр, чи битгий пов, Тэр эгч утасдахгүй байлгүй, Чи хүнээс гойд юу хийсэн юм бэ? гэлс амайг хэлэхэл, -- “эр юу гэсэн үг вэ? Би чамд хэлээ. биз дээ, өчигдөр трампайд орсон. чипь, пэг рубль,.. тээд л тү- рүүн ярьдгийгаа давтах гэхлээр ив. -- За за, би мэдэж байна, Яа- лаач тэр хүп утасдахгүй, їОү бол- лоо гэж утасдах юм бэ?! Чи сур- гуулийнхаа дугаарыг ч хэлээгүй ом байпа. нгүү дээ гэж бит хэлэв Впттька, ЕЛИН ПЕРИН (Болгарын сонгодог зохиолч) (1877--1949 өн) Гурван аяпчии өглөө булгийн дэргэд уулзаад, «НАДААС ҮЛГЭР АВАГТУН» гэсэн бичээс байхыг үзжээ. Аяпчид бичээсийн утгыг тайлах гэж марталдав. -- Эпдээс упндарсал булаг уудам цэлгэр хопдийгоор урсаж, өөр бу- сад торхитой нийлэн нийлсээр их уст мөрөн болпо. балт халшнье ОО ОННОХОНОНО СОН "тийн дарга. Слапиад, »- Торрэн тийм л дээ). таш халаглан дуу алдав, Маргааш нь Зитына. бидопд, тогоо трампайгаав- Эн мөнгө олсноо. ход. ДаХхИл. Лриад, лрих болгондоо. л, , "Га. минь, опа тухай бууг! зол” энгүй, даруу биш їом. болно түү... гон төгсгодог. байн, Бид тар, ипдлын талаар шуугийн.. Догь дээжийг ердөө гч хүсэлгүй хир нь Интьна: майпь. сануулаад салдаг гүй. боллоо, Тор, мана хапын с0 инны эрхлагчлас. гуй, миний! туг хий. тийтэлг тун болохгүй. туу гпэд, давс салаан дариайа ?їэ.. Үй» лаар хурал цуглаан. хийц хэрлэг» гүй шүү гол хүсэл, Түүгдэр” Ч барахгүй мапай сургуулийн... йг рагч: Нора гуаїїд, би дахийг тийм" гапьла. байгуулахад бэлхоп байна, тиймоас. таг мөнгө. тогрог,.. бичиг баримтай, ер юугаа. л бол юугаа, хал гаогдүүлсэн. Ч сапаа “зополт гүй гэж лрькээ, "їагспөа бүр запсарлагаандар яй- -- Слапка аа, чи миний. ард- лыг. аав, ээждээ хэлэп.. зой! Тогох (ом. бол цаадуул чинь эх эцгийн хурал дээр памайг магтаж, гарах вий! иг тийм юманд лургүй шүү. гэл. -« 1Оуй лвдал билэ? Слапвна асуухад, гэж -- Яагаав дээ? Намайг трам- вайд ортол... гээд ярьиг Эхлэх Ел- тэл, -- Мяпга түм вонссоп лдөо. Яриад байх том юу байгаа том бэ? гол! Сляавна яриаг пь таслав, сэвэл гар хумхилгүй ажиллах хэ. рогтэй гол! энэ бичээс. бїїдонд сур- її монго. олоод Эзэнд нь. ӨгсӨр | хэл, 2 най хүүхдүүдийн хэй нь ч. гасан Ос “өгнө, Гайхуулаад байх юм... ер цэг их шуугиан дэгдээгаррэй, “Гог алга| тэж Слапцыг,тайруухан хаг яэхэд, гэн Битьна. гомдолтой. хэлэв, Элэ лпдлын. дараа. Зитына. хичээл дуу- сай дуустал чимээгүй суул. Хонх дуугарахад, " баргар парайлан босоод, 24 Манай, ангийнхан. ч сайн шмиг үнэлэх болоогүй байна лаа? Юү ч гэхоп дээ!... гэж. хэлж бие лоэ. : өөр утгатай. Бул боловч түүнээс ундлана. »- 1Оу, зөү байгаа том бэ хон? үү доо! гэж Витьнаг дахин хэлд. -» Өгпөл огоо л бий дээ! Ма- -- Чиний мэддэг чинь дэнджаэ| шуухтиай Г. АМАР орчуулав. - Ё -Миний бодоход энэ бїмаэє дээр ирсэн хэл - Ипкэх- лээр эпэ пь ойр дотныхоо. улсын лоо харамгүй зүтгэхийн жишээ то болж байна гэв. » Харин гуравдахь аяпчил нь: -- Бид цэвэр тунгалаг устай бол . лгаас уудаг. Булингартай уе бу ЛШ-ашШ ӨГЧМУЛЛЭН ха Е23 2 эн гаш байна гэж нэгийгээ хэлэхэд нө- гөө пог аягчин нь татгалзан: ба муухай байдаг болохоор түүнийг араатан амьтан ч амсдаггүй.Хэрэв йрлуулж хүндлүүлж явья гэвэл э булгийц ус шиг цэвэр арпун сэтгэлтэй байх хэрэгтэй гэсэн үр” йта гэж тайлжээ. 1 Би, дав, зэжийпхээ. Энэ- эл хайрын хариуд ажилд тв үргэляс туслаж байдаг. |. Я Зуны амралтаар ходөө Ёа- паад аавыгаа үхэр хариу- тахад, ээжийнхээ үнээ ёаа- - сад тусалдаг. Заводад суу ёлуятт 0 Е тушаах, тугал хариулах, Алиа аш От 8. Спортип Фрдопд | дайн хүнд аэлөтмкий! этїнээп болпо тэсэн зарла- ыг үзтэл хөтөлбөрт нь! ТНүд угаах | Өр дэр хураах гууль, пиоперийн байгуул« 1 тэр орпоо цэвэрлэх ажлыг бит хийдэг. Хичээл сурлага- даа опц сайп дүнтэй сурал» лагып өгсөн үүргийг сайн биелүүлэх минь эх орпихоо хөрсилл хувь нэмэр:болно ” 1.“Сурагч /”Лёпя.|/ Гусев | даж байна. гэж би боддог, : яичзэл лээр усанд 8элэх 23 Одоо хичээлдээ ямагт Архангай. аймгийн Дэ 23 Ч 7 шэлн сургууль их л хийжээ. Гэрч | опц. суралцан, ирээдүйд ра Эн Эн НН “4 ( иш: ҮьшШ тэ сопгосоп мэогэжиИлЛлээЭ эзэн ургуулн: Ч Хувиптай хог өргөх гэ | үлсэп” байл гэнээ. янгийн сурагч с зав олЛ- Зун гэл уруу ява? ї ? болж п.. ажиллана, “заадүү ХҮЛЭЭВЧ боловсорч өгсөн «Гуравдугаар апгийн суг 75ҮМ11| Хлгапс 5 М сонгүй, хичээл давтсаар |28. тоопоороо л бай-. | гч Битл Гаприлов лэгдүс үл Гэрийг, “тгапар, сур М.ЖАН 1ИВДОРЧЖ байгаад өнгөрчээ, таял байж, Тэгэхлээр. нь 1 р ангид сурдаг дүү 1Ора- 222 | туслах дуртай. Саяхан «Ппонерийн үнэн» сонн- ны зовлол: Ц. Дашдондов, . ч (Хариуцлагатай. эрхлэгч) Л, Бямбажав, Н. Дарий- маа, Ө, Жамсранжав, Д. 2797 Мөнхөө, Д. Мягмар М. - 7 : оулу Насиа, ДХ. Сандагдарж, ууд йн 12 СЭРЖ » Хорлоо (Хариуцлагатай... ЭБЛ ар үн, 10 4удаг” ? “ П їнээ-11 чихсэн лӨмслийй, али! ЗОН Час ко 3 : Сурагч Яша. Яввин. Яшагхүү бийр, будаг шї эр. хүү луүдээ мөхөөлдөс Хийцээ ҮДЧИЛСЭЛ п “марийнг бүйгийн лө Өм 22Соо7 Ф.ЛЬОРЛ ХА улаан Ч 418) 7177) буйн Г, охор 189 0 дилши ГЭНЭ. 1 Цэгэсдтгүүлөд -ЦУУЧ Л Ёс боль зорь нээ, Хичнээн А--51727 Гарчдэ. у ф гэд орий 80 ужийниайн» Ха: Сүхбаатарын нэрэмтит Улсын хэвлэлийн көмбийаүад хэвлэв, Индекс-- 14120 1 Огоп БУХНИЙ ПРОЛСТАРИ НАР нэгдэгтин! ШИН УЛЛ ЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД, ЗЭЛЭН 1),57) 1) Їй Хото0, М1и041 нээн онголын ийн Ай уудлэгын Төв бурлвлийн тон) Ням : Бүгээ 7-Р 22.44 Уцэ 10 мо, шин ШИН НАСНЫ | БУХ“ ХҮҮХДИЙГ ПЙИЙТЭЭР НЬ ОААВАЛ БОЛОВСРОЛТОЙ БОЛГОХ АЖИЛД 1970 ОНООС 100, ОДОО МАНАЙ ОРНЫ ДӨРВӨН. ХУН ТУТМААС О9 мм: шан БИ бал бүх Нөхөр Ю. Цэдэн нийтийн өргөн субботпикт туээ жикт: "БҮХ НИЙТИЙН ӨРГӨН. СУББОТНИК : Бүлгийн удирдагч аа, хүүхдийн лахгүй 1 Бид зүлэг, модоо дандаа фонд байгуулахыг авх хэн санаачил- усалж | їна» гэж амласан. Нөхөр «ап сом бэ? гэж пионер Тунгалаг Ю. Цэдэнбал гуай цэцэрлэгийн сэг- гэгдлийп дэвтэрт «Машай оспорийн үе хүүхдүүдэд аз жаргал йн сай- хан бүхнийг хүсэн ерөөе!» тэж бич- жээ. : -- Удирдагч аа, манай нийслэлийн сурагчид хир ажил хийсэн бол? -- Тунгалаг аа, бүх нийтийн өр- гөн субботпикт нийслэлийн 13087 ипонер сурагч гарсан, Тэд 10448 мод. усалас 905 хавтгай дорколжип метр зүлэг, цэвэрлэж 12 хавтгай дорвол- жин км зүлэг усалсан. Пионер сураг чид яс 10,5 тоцн, ззс гууль 4 топп, төмөр 12,2 тонн, жимспий чанамлын шил 7760 ширхэг цуглуулж тушаан, 949 модны нүх ухаж, 134:шоометр шо- роо татал: буулгажээ. Ингээд 1 лийн ппонер сурагчид энэ с наар 15948 төгрөгийн ажил хийлээ. -- Удирдагч аа, манай ааш үзэж, ах цөм л субботиикт явсаан. Хотын бүх хүн зондооих ажил хийсэн байх даа? -- Тэгэлгүй хотын хэмжээг: гийн швил хииж фондын» хуримтлалд ломжтой болжээ. Зөвлөлтийн мэргэ- жилтэн,ах, эгч, нар чпнь бїс нийс- лэлийнхиий бүх нийтийн субботникт идэвхтэй оролцсон. Бүх оров Д болсон энэ субботинкт нэгдэлч 2 чид, хөдөөгийн сургуулийн инопер сурагчид оролцож хувь нэмрээ ору сан даа. Энэ отинкийн үеэр-аран дугаар анги төгссөн 780 гаруй сурагч 620 шахам мод суулгаж элэ жиа сур- гуульд орж байгаа бяцхан лүү нартаа хүлээлгэж өглөө гэв. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Улаанбаатарын төмөр замын ах эгч, нар чинь санаачилсан. Жил бү- рийн тавдугаар сарын нэг Ням гари тийг бүх нийтийн өргөн субботинкийн 2 Фолгосон. яахав. Улаанбаатар 400 мянган тогро- «Хүүхдийн төлөд оруулах б90 -- Нам засгийн удирдагч нар 39 жүгзэр нэцэрлэг дээр субботник хин- єэв, тийм ээ? 3 - Тийм, тийм, Нам засгийн удир дагчид, сайд, дарга нар цэцэрлэгийй хашаанд мод суулгаж, хүүхдийн тог- оомын талбай засч тохижуулсан. Иэцэрлэгийн хүүхдүүд «Зүлгэи дэЭ- гүүр явахгүй зэ! Модны мөчир хуга- тээн П -- Дуцдгүй, 100 хувийн сурла гын амжилт үзүүлсэн бүлгийн тоо 259 - Ду й 100 хувийн сурлагын амжилт үлсэн баг 341 байна, - 45 опЦыг ЭЗЭМШИГЧ» ТЭМДЭГТЭН болон өсчээ, 730 соёлч пиопер сурагчид хамрагдаж ца. -- Монголын японерийн байтуул- 69 баатар- үүлнээр эясч, ТОО 755 142755-д зуул нийт ппон 20758012 20232201 Төв Зөвлөлийп алтап меда- 2 72 01203987) б хэд эптэрээ зїяла: Увс ын бага сур- 5 ар Сү 1 23 эптэрээ ЭЛ аав. Ч гууль, | төвийн. бага Монгол: медалпар 197 сураг сург 2 ЧУ-ЖАНХОН” ЧИД Шагпагджээ. гор ял-ол --0146 ипопер, сурагчид хүрэл ын Блт бри- медаль авсан байна. вхан аймгийн --.1| чуулганаас сургу) гий гадын бага сургуул Ургама» сум Улаа!баа сургу) хойш 9 удаа 80 хүүхэд сүүг: тэмдРий! Г2Л2 ( ши... АР сонгогчдод байхы? ерөөл шүүльс! Хайрт пиопер багачууд минь! бүхэнд юу юунаас хэмлэн хүсэж юм бол арпуй журамтай, шударга 09- гөөд, хүнлэг цөхөрсөг эвлэг, эпх тай» Ч, интериациолалч, хичээлгүй Хө- мөрч байх явдал (юм. Үр хүүхэд минь сурлагаар муу, зан ааш ширүүн, ажил хөдөлмөрт бү- тэлгүй, байвал тэр бүгдийг мэдэх тоо- лоц эх хүний. биеийн нэган эс үхэх мэт санагддаг. Хүмүүжилтэй хүүхдээ хя- рах тусам эх эцэг, ах эгч парып чинь нас уртасч нам, засаг, эх орондоо пэг-ч бол сайн хүн төрүүлж өглөө гэж бодоход эрхэлсэн ажил. хөдөлмөр маань бүт тэй байдаг билээ, Пиопер багачууд минь тугаа пами- руулап бүрээ бомбороо игипуулт, дуугаа дуулан цуурайтуул! Тэр дуунд чипь урап бүтээлч хүний сэтгэл уя- рап баясч ямар цэрэн ая айаам, бадаг шүлэг, мөр, зохиол бүтэх болио. Монголын Эмэгтэйчүүдийн хороо- им дарга, Дэлхийн Энх тайвны зөл- лдлийн алтай медальт зохиолч СОНОМЫН УДВАЛ дө! чнгол Ардын Хувьсгалт Намын хандаж гаргасан уриалганаас дый Пионер дээшлү сахих, шишээтэй явах, пионер бус багачууг дын дунд өөрсдийн НЭГ «ШАТНЫ СУРГУУЛЬД СУРЧ БАЙНА», Топ. Хорооноос шонерийц товчоо бай- э товчооны анхны дар- шинэ үенбни уран зохио» ч ууган зохиолч Д. Нас он юм. 3 эрс 1С- ОЧ и эрэг аж ог байв? її пионер 0 їш анхны 728 ххүмүүжил 779 эх, “сахилга .батБ олоп ийтийн дунд Сар уе Хф- Ц.байлаа. ролоо айн эр үүрэг зорилгьж ирээдүйн хөгдиїлтэйгээ холбов, төєвє» цуулах, хүмүүст бичиг үсэг саөд 8» лыг их хийдэг байв: Улс орпы мандал рийн байгууллагын хөгжилтэй уз Дан ппопер багачуудын үүрэг 89- рилго нэмэгдэж та нар улс эх өрөн» доо олон сайхан тустай ажлыг хийж хувь пэмрээ байнга оруулж: байдагт ахмад пиопер бид баярлан бахархаж ЯВДАГ, 4 Шинжлэх Ухааны. Академийн хэл зохиолын хүрээлэнгийн эр- дэм шинжилгээний ахлах ашилтай..Д. Нацагдоржийн Нэ- рэмит энагцалт, ахмад їнонер Б, содноМ бадрал нан. ЭГДМИЙН ДАЛАНД Аяны хугацаанд аймгийн хэм- ээнд 1972 анги бүлгийн дэр» гэд «Онцчуудын хэсэг» байгуу- лан. ажиллаа. Хичээлийн сэд- зээр АСТ явуулав, Энэ жигүү- рээр манлайлагчдын зөвлөлгөө. пийг аймгийн 383 сургуульд хий- сэн, Баян-өндорийн 8. жилийн сургуулийн пионерийн 11. ду. гээр бүлгэмийн дэргэдэх сурагч: дын сурлагад хуслах хэсэг эпэ хичээлийн жилд 21 сурагчийг муугаас дунд сурлагатан болго- лдоо, Бат-олзий сумын 8 жилийн сургуулийн ппоперийпн 20 дугаар бүлгэм «Тоо бодвол тол- гой сэргэцэ» сэдэвт буухиа уралдааныг 14 хо- иогийн хугацаатай явуулж аварга тоочин айги бүлэг сурагчдыг шалгаруулав. Тус аймагт «Д.. Нацагдорж» хтэмдэгтэц 61, «Номын сайц нөхөр» үнэмлэхтэй Т5, «Таван онцын эзэн» 811 су- гч шинээр төрлөө гэж тус чуулганд шалгаран оосэг “Өвөрхангай аймгийн төвийн 10 лж лийн сургуулийн сурагч Д. Цэцэгмаа ярьж бай- на. 3 НАНГАМДАЛ НӨХӨРЛӨЛ, ЭНХ ТАЙВАН -- Манай сургууль интериа- ционал танхим, бөмбөрцөг клуб ажиллуулж найрамдлын сэдэвт дуу шүлэг сурах, «ЗСБНХУ-ын 50 жил», «Вьетнам ялна!», «Коммунизмын орноор аялсан нь», «Зөвлөлт орныг хэн сайн мэдэх вэ?» зэрэг сэдэвт ажил зохиолоо. Мөн соцналнст ор- нууд ялангуяа зөвлөлтийн сур- гууль, пионерийн байгууллага, пнонерүүдтэй захидлаар харилцаж туршлага солилцож бай- на. Манай сургуулийн-Н. Алтанцэцэг орос хэл- ний анхдугаар олимпнадад амжилттай оролцож улавд нэттүгэар байр эзэлсэн. Сургуулийн орос халний хайннєтлас «Орос хэлээр ярьж дуулж, тэмийн зөвлөлийн дарга онц сурлагатан Н. Оюун- Ё, “цэцэгийн хувь нэмэр их Монголын пнонерийн «Залгамжлагч» чуул- юм. аипипигишийийнитийшишиитшиииилийийнтиниииг шини - Зүг 7 - т АВХААЛЖ АВЬЯАСААР ШАЛГАРСАН БАГАЧУУД Намжилын Ганзориг летикийн «Найрамдал» дүүрэн бэлэгтэй ирцгээсэн. «Тамирчин хүү» шүүгэ- дөрвөн төрөлт тэмцээний -- Би Хөвсгөл аймгийн сэн ярна нутаг усныхаа алтан медаль хүртэж Хатгал хотын 10 жилийн дунд дэлгэрчээ. Ганзориг «Залгамжлагч» ШЇ. чуул- 8-ын «Б» ангид суралц- сургуульд орохоосоо өмно тандаа оролцохоор ша. даг. Урлагийн үзлэгт шал- татсан хэцэн райх. үеийн уралдахдаа түрүү хөөр болон явдаг Ганзорит сургуульд орж тэр үеэс биеийн тамирын дээгүүр 3 нөхөдтэй баяр гарч спортын яваа энэ хүү суралцдаг юм. дугуйланд явж удаа Ла- Пионер, сурагчид «Зал- рийг . Равдансамбуугийн раа сургуулийнхаа аварга гамжлагч» Ш чуулгандаа Цэдэнсодном гэдэг їом. тамирчин болж хөнгөн ат- урлагийн бүтээлээр бас Д. ДАВААНЯМ ягзо ос» эь эь ч9ь. Улаанбаатар хотын 183 Ддх- гаар «ургүулийн 7-гийн «“В» ангийн сурагч Д. Хадхүү «Ми- ний төрсөи нутаг, монголын сайхан орон» жигүүрээр 18 аймгийн товч түүхийг судалж, тус бүрийн газрын зураг дээр хүн ам, тал аж ахуй, ашигт малтмалыг тэмдэглэж, бяцхан ном кийжээ. Таван онцын эзэй, МПБ-ын төнгөн тедальт ино- нер Д. Хадхүү «Д,. Сүхбаата рыг хэн сайн мэдэх вэ?» гэсэн сэдэвт уралдааны асуулт бү- хэнд тодорхой хариултыг зур- гийн хамт бэлтггсэн йионер Д. Хадлхүү Д. Сүхбаатарын Мосс ра оосон түүхт гамын тухай өд- рийнхгэ зохиосон зургийг ид- хөддөө тайлбарлаж байна, өндөр ам- жилт гаргах зориг дүүрэн Өмнөговь аа. аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн 8 дугаар ангид счиь чинь. чинэ. Л» иь чь ЗНЬэ. шүлэг уншиж сурцгаал|» гасн 14. хоногийн ажил зохиол, копцерт болтгол, тоглон гэж ирьнц байгаа. охишыг Эйхтуна гадог, 1. Эйхтула. Төв: аймгийн 7 ргалант сумын Дунд сургуулиас. «Палгамжлйгч» 1. чуулганд шалгаран. оролцож байгаа. юм, ИНОНЕРИЙН | АЖИЛ АМЬДРАЛ «Халгамтшлигч».-Ш. чуулганд шалгарапй. оролцож, байгаа сэр- гэлэн бор хүүг Даваажай: гэнэ, Занхан аймг ийн Цагаанчулуут сумын 8 жилийн сургуулийн 5амн «Б» бүлгийн дарга Б.“Да- апажай: Бүлгийн ажлаа анги. даасан ч багш, салааны дарга нартайгаа хамтарч толоплодөг, Хоёр до- лоо хопогт изг удаа салааны дарга нарыг-цуг- луулж ажлаа зөвлөл салаадыг байр эзлүүлэн дүгцэдэг. Салаадын дотроос Б. Ганбат даргатай хоёр- дугаар салаа сурлагаар хоцрогсодтой цэг бүрч- лэн сайп ажилладаг. Тэгээд ч салаагаараа 100 хувь сурсан, Хамгийн гол нь эдний салаа өөрб- дийн санаачлагаар их зүйл хийдэг. УЛААН БҮЧТЭНИЙ САЙН ҮИЛС -н 19 -- Манай сургуулийн пио- нерийн бүлгэмээс Монголын пионерийн «Залгамжлагч» Ш чуулган угтаж «Номчид» цуваа - гаргаж 516 ширхэг 1184 төг- рөгийн ном цуглуулж, алдагдал хаягдлаас 1088 төгрөгийн ашиг дүү Вьетнамын пионер сурагч- дад 710 төгрөгийн тусламж: үзүүлсэн. Энэ цуваанд 7К. Охиндой багштай 7- тийн «А» ангийнхан болон 4-ийн«Б» ангийн Сарантуяа нарын олон сурагч идэвхтэй .оролц- сон гэж: Увс аймгийн Тариалан сумын дунд сургуулийн сурагч «Залгамжлагч» ЇШ чуулга- ны төлөөлөгч пионер Ивээл ярилаа. ганыг угтаж 22 дугаар бүлгийн нийслэлийн сургуулийн 6 200 гаруй баа- тарчууд» ппонерт элсэж, 1000 таруй сурагчид «Пионерийн үнэн» сонниг бүтэн жилээр захиалсан зэрэг тодорхой олон төр- лийн ажил зохиоход бүл- гарч алтан медаль хүртэж байсан. «Залгамжлагч» ЇШ чуулганд оролцож бай- гаагийнхаа хувьд урлагийн амжилтаа улам ахиулна гэж ярьж буй хүүгийн нэ- лана 3 5 ? Ю 5 22 2 5 ? ? 2? ? 2 24 2 2 5 2? 522 2? Ф 52 2? ? Ф ? 23 22 2 ? ? 2 2 2? 2 2? о ? ? 2 Ф 22 » х хуримтлалд орууллаа. Мөн ах. 0 Үү с 1 п ... : 14 шооо000000000О0000о000оФО0009Ф00 Ховд аймгийн Манхан сумын 8 жилийн сургуу- лийн 7-гийн «А», «Б» ангийн хэсэг сурагч энэ жил долдугаар ангиа амжилттай төгсгөөд малчин болохоор баяр хөөртэй хөлгийн жолоог хөдөө тийш залж байна. ШИРЭЭНЭЭС-БЭЛЧЭЭРТ Би дөрвөн настайгаасаа морь унаж сурсан, адуу- чип болохыг их.хүсдэг байсан. Энэ хүсэл минь биелис энэ жилд 7 дугаар ангиаамжилттай төгсгөөд МХЗЭ- ийн илгээлтээр мал аж ахуйд гарчажиллах болсон- доо баяртай байна. Б, Хонь маллах маш сайхан. Аав, ээж маань сумын тэргүүний малчдын тоонд ордог. Үе тэнгийн олон нө- хөд минь сүргийнхээ дэргэд боловсролоо дээшлүүлж, социалист уралдаанаар житүүрлэн ажиллаж байгаа нь миний урам зоригийг бадрааж байна, Би бүр багаасаа ишиг, хурга хариУлдаг байсан гэтэл одоо миний хариулж байсан ишиг маань ямаа, сэрхүүд болж би ямаачин болох гэж байна. Ямаагаа отроор хариулж таргалуулан нэгдлийнхээ тэргүүний ямаачин-Б. Намсрай гуайн үлгэр дуурналлаар ажил- Долдугаар ангиа төгсч хөдөө гарч үхэрчин болох гэж: байгаадаа баяртай байна. Үхэрчин болохоор са- палаа илэрхийлсэн би, үхэрчин аавынхаа шилбүү- рийг барьж нэгдлийнхээүхэр сүргийг өсгөхөд хувь иамрээ оруулца. Би эвлэлийн илгээлтээр хөдөө гарч саальчин бог лохоор сапалаа илэрхийлснээ аав, ээждээ хэлэхэд мЯ- тий саналыг сайшаан дэмжсэн, Би нөхдийнхөө адил сүргийн дэргэд болопсролоо дээшлүүлж, хариуцсан мал сүргээ онд таргац тавтай бойшуулж, илгээлтийн айцалана. оч, дөл Архангай аймгийн Булгац су- мын бага сургуулийн дДорпийн 28Л» ангийн бүлгийн дарга Л, Мөнхөлзий: -- Манай бүлгийн иноиерүүд нэгийн «Бэ» ангийн «Оч» блгийн байтарчууд дүү иармихла сур- лага, хүмүүжлийн ажилд иь ту- салдаг, Юуны урьд билтиртчуу- дыг сурагчдын дүрэмтэй танил» цуулах, айгидаа ариун цэвэрч ажиллагаа, хэр: шүүлж, шалыг хиргүй цонхыг тунгалаг, ши», сандал, гар хуруу, хувцсаа дусал бэхгүй байл гахад сургадаг. Мөн тэдэндээ яавал онц сурдаг, ппонерийн гишүүн гэж ямар хүнийг хэлдэг, пио- перийн тангараг, дүрэм зэргийг тайнулж хичээл сурлагад тусалсан. Нэгийн «В» ангийнхан 100 хувь сурлаа гэж ярьж байна. МИНИЙ ТӨРСӨН НУТАГ МОНГОЛЫН СЛИХАН ОРОН -- Монголын . пибисерийн «Залгамжлагч» Ш чуулганд шалгаран оролцож байгаа. Баян хонгор аймгийн Галуут сумын дунд сургуулийн долдугаар ац- гийн сурагч Ч, Нарантуяа: 9 -- Манай аймгийн Баянлиг сумын дунд сургуулийн пионе- рийн бүлгэмийн | зөвлөл орон нутгаа судлах тойрон аялал 4 удаа зохиож, Цагаан агуй, Хар- зайн гол, Манчхай толгой зэрэр онцлог газрууд- тай танилцан нутгийн хүмүүсээс холбогдох дом- гийг тэмдэглэж авсан. Сурагчид зуны амралтаау эмийн-ургамал түүж, амарсан газрынхаа бай галийн сонин хачин ургамал, амьтдын хатаамал хийж ирдэг. Үүгээрээ бид анги танхимынхаа үз- мэрийг баяжуулдаг. Хичээлийн үед долоо хоно- гийн нэг өдрийг эх орноо судлах сурталчлах өдөр болгон ажиллаж байна. гэв. 2 “МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 23 є СУРАГЧИЙН оО0000000000000000000000! Ї АДУУЧИН БОЛНО Сурагч Г. ЦЭВЭЭНЖАВ. ХОНЬЧИН БОЛНО Сурагч Н. ТЭРБИШ ЯМААЧИН БОЛНО 000000000000000000000000(оФо0006 “Сурагч Л. ГОТОВДОРЖ ҮХЭРЧИН БОЛНО 2 Сурагч П. ДАВААЖАВ СААЛЬЧИН БОЛНО 9099900999090909О09009000000Ф оруулж төлийг бүрэн эзний цэр төрийг хадгалж Сурагч Ё, ХӨГЖИМ 0000000000000Ф0О0ФФоОФоОоО0оОО0О0ФФООО99 . -3 т ““АНД НӨХДӨӨСӨӨ БИД СУРДАГ МОСКВА. ЯВААД ИРЛЭЭ | Ц2111 10133 ЛРИЛДЬЕЁВИЧ ТИМИРЯЗЕРВИЙН - ОХУ-ын нийслэл, Москва хотын цайрамдлын их ордны концертын танхим үзэгчдээр дүүрч, сул с “далгүй болсоп байв. Тайзны хошиг аажим нэогд монгол үндэсний хөгжмийн хослол ал чихїїээ чимэг” тэй уянгалаж эхэллээ, Энэ бол манай авьяаслаг хүүхдүүдийн коммупина мын оронд очиж тоглосон гурай дахь удаагийн төг лолтын эхний пэг хэсэг юм. Бид зийтдээ таван. удаа тоглож, асонлол- тийн урлагийн томоохон мастеруудаас их сайн гэдэг үгэлгээг авсан. Анхиыхаа копцертыг Прокофьетин- цэрэмжит хөгжмийн дунд сургууль дээр тоглож, энд оролцсон номерууд Прокофьепын хүрэл медалийг хүртсэн явдал миний болоод хүүхдүүдийл маань урам зоригийг улам их бадрааж, огсон юм, Зорлол: тийп соёлт мохдийн талархал, анхаарал халамжийг, сурагчид маань өөрсдийнхөө чадварлаг тоглолт, уран авьяасаараа хариулж чадсан явдал хамгийн гол бах- дууштай хэрэг байлаа. Москва хотын Чайковскийн нэрэмжит консервато- рийн дэргэдэх хөгжмийн дунд сургуулийн танхимд манай ХБДС-ийн сурагч Б. Батсайхан, Ч. Эрдэнэцэ- цэг нар ятга, төгөлдөр хуураар хослон тоглож байгаа нь. Анд нөхөдтэйгээ туршлага солилцоход зочлолтын утга санаа оршиж байсап учир олон сайхан юмсыг үзэж, чадлынхаа хирээр сурч ирэхийг хүүхэд бүр мэ- рийж явсан юм. Ер нь, группийн сурагчдын гаргасан амжилт, монголын өсвөр үеийнхний гоозүйн хүмүүжил авь- яас чадварын өсөлтийг сурталчлан харуулсан тодор- хой тайлан боллоо гэж бид үзэж байна. сон. ван нарын ятга, хуучир, ёочин, лимбээр цоморлог аяс хосолсон тоглолт | үзэгчдийн дур, сопирхолыг ихээхэн татсан юм. Эднээсээ дутуугүй тоглосон Р. Ганбат, Г. Нямсүрэн, Эрдэнэцэцэг, Тунгалаг, Дашцэ рэн нарын зэрэг олон сайн хүүхдүүдийг дурдаж 00- лох юм. 2 гжигчин Г. ХАЙДАГ 1. МАИЛОАГ. ПИОНПЕРҮҮД Анмянекийн районы Шликоллин 8 алийн сургуулийн. пионерийн ахлах удирдагч Зита Минуте бүл- гүүдийн рапортыг хүлээ! авлаа, Субботипкийн ажил сайн болж өн» горлоо, Ахлах апгийцхан. | Илино- лийн цэрэмжит сангийн... аж ахуй дээр ажиллаж 50 топ! төмс суул- ад бэлтгэн хураажээ, Зургаду- гаар ангийн бүлэг биеийн тамирын талбайг тойруулан. 50 залуу мод суулгаж тарьсан байпа. Бага ан- гийнхан 2 тонн хаягдал төмөр цуг- лж, олсон мөпгөө «ЗСБНХУ-ын хдүүд Вьетнамын хүүхдүүдэд» гэдэг хамтлагийн фондод оруулсан- даа бусдаасаа илүү их баяр хөөр- тэй байцгаалаа. (Зөвлөлт, Литва т. яссион) ! МЭНДЭЛСНИЙ 130 ӨСВӨРИЙН ТИМИРЯЗЕВЧҮҮД ГЭЖ ХЭН БЭ? Хүүхдүүд ээ?! Орчий үсийн, ургамал судлалын шилэх. ухаацыг үндэс» лэгч, зөвлөлтийн нэрт эрдэмтэй К. А, Тимиря- зеп ногоон ургамлын амьд» рал судлах асуудалд хагас зууц жилийн хуч ХоДолЛ- мөрөө зарцуулжээ. Суут эрдэмтэн мятариг гүй ажилсныхаа үр Дүнд ургамлын хлорофилл, ур” гамлын амьдрал дахь гэр- лийн нөлөө, ургамал хэр- хэн амьсгалдаг, ургамал дахь амьд бодисын бүрдэл зэрэг олон чухал асуул- лыг шийдвэрлэжээ, Энэ хүн өөрийнхөө бич- сэн «Нар, амьдрал ба хлорофилл» гэдэг суут ЗО” хиолдоо: Зөвхөн газар биднийг тэжээдэггүй юм. Харин түүн дээр ургадаг ногоо бидний гол тэжээгч НЬ байдаг. Тиймээс ногоочин бүр, ногоондоо юу шаард- лагатайг мэддэг байвал зохино. “Үүнийг шаргуу хөдөлмөр, гярхай ажиг- лалтаар мэдэж, болно гэж: “сургажээ. " оиДд 4 Энэ сургамжийг даган мордож, хэрэ лэгчиД , иь хэн бэ? Залуу Тимиря- аепрчүүд, ирээдүйн "Гими- рипепчүүд юмаа, Залуу Тимирласпчүүд | гэж бай- галь хамгаалах жил бү рийн уламжлалт ажилдаа сайн оролцдог пиопер, су- малая имирязевка рагчдыг тэгж иэрлэдэг ажээ, Цас, мөс хайлж хав- рын урь оруут, шувууны үүр солих, туршлагын талбай цэвэрлэх, ургам- слын үр суулгах, гэрийн амьтдыг тэжээх гээд л ба- гагүй ажил тэдний өмнө тулгардаг. "Тэр бүгдийг ирээдүйн Тимирязевчүүд онц сайн хийдгээрээ,аугаа их эрдэмтний үйл хэргийг нэр төртэй залгамжлаг- чид болохоо харуулж бай- на, Б. БАТМӨНХ ЧҮҮҮҮҮҮРЭҮҮҮҮРЭУҮРЭРЧУЛРҮУЛРҮРЭҮҮУЛЗЗХЛХНБРХРНРУЛУЛУНХ ӨЕНЄНӨВ ХЭВЭЭР Сул ба сайн сурлагатай хоёр їл хүүхдийн: хооронд найз нөхөрлөл ХЭНТЭЙ байж болох уу? гэсэн асуулт бүхий нэгэн" захидлыг бид хүлээж авсан НӨХӨРЛӨХ юм. Уг захиаг бичсэн сурагч ингэж асуух бүрэп үндэстэй байна. Учир нь ангид нь Чухамхүү ийм замаар гу? 20) нөхөрлөсөн Удалгүй сайн хоёр охин байсан. сурлагатай хүүхэд ТВОММЕБ , БНМАУ-ын гавьяат ж СЭ ЄСЕПТЕМНВРИЙЧЕ най болгар нутагт ертөнцөд ї сарнай цэцэг ургадаг. Ба- бид анхилуун үнэрт сарнай цэцгээ хамг хүндтэй зочиндоо барьдаг заншилтай. Зуны амралт зэ: Зөвлөлт болон ах дүү СО -»Аа, би тэгвэл манай. ардын «Айога» гэдэг үлгэр мэднэ. Тэр үлгэрээ ярина гэж сурагч Гергапа дуугарав. -- Би «Маша ба хун» гэдэг үл- гэр ярина гэж сурагч Ива инээх- сэглэн хэлэв. Тэгээд номоо Дэл- гэж «Эрт урьд цагт эх, эцэг нь охин хүү хоёртойгоо аж төрөл суу- жээ. Охиныг Маша, хүүгий. нь Ваня гэдэг байж. Ээж нь нэг удаа хүүгээ хот ороод ир гэжэээ гээдл Ива уншиж гарчээ. Баатарчуудтүү пий уншсан үлгэрийг чих тавин сонсчээ. Ингэж тэд баатарчуудын ажилдаа бэлтгэжээ. Болгар хэлнээс орчуулсан нь сурлагаар бусдаас хоцорч эхлэ- сэп байна. Гэвч ингэж сурлагаар хоцорсон явдлыг найз пөхөрлөл- тэй холбож үзэх үндэсгүй юм. Алн- ваа нөхөрлөл нь хүний эрхэм дээд чанарыг агуулсан байдаг. Найз мөхдийн аль алинд нь хувийн зан чанарын сайн сайхан. шинж бүх- нийг хөглгүүлэхэд тус дөхөм үзүү- лэх бстой. Гэхдээ энэ нь үргэлжид чиг шулуун, маргаан, зөрөлдөөн- гүй байх нь үгүй. Дээр дурдсан хоёр охины хувьд нөхөрлөл нь бие биен- дээ хэрхэн нөлөөлсөн болохыг өөрсдөө шийдэх бүрэн боломжтой юм. Хүн бүхэн ижилгүй, нөхөрлөл бүхэн адилгүй шүү дээ. Иймээс нөхөрлөлийн мөн чанар, нэг нь нөгөөгөөсөө Онцгой ялгаа- тай байдаг. Эцэст нь хэлэхэд мэд- лэг чадварыг ганц дүнгээр цэгнэн: болохгүй. Сургууль хичээл дээр өнгөрөөж буй үдийн хугасын байд- лаар пь аливаа хүнийг бүрэн дүү- рэн цэгнэх боломжгүй... шүү дээ. Бид уг захидлыг бичсэн сурагчид зорилго нэгт хоёр нөхөддөө хамт олноороо хэрхэн туславал дээр вэ? гэдгийг бодож үзэхийг зөвлөх бай- на. Герман хэлнээс орчуулсан Д. АЛТАНХУЯГ циалист ориоос пионер багачууд манай оронд зочлон ирэх цаг удах- гүй боллоо. Сариай цэцгийн сай- хан баглааг сайн нөхөддөө барих- сан! гэж болгарын пионерүүд бид сэтгэл догдлон хүлээж байца. Цуглааны өмнө Энина тосгоны баатарчууд (88вдар чууд) цуглаай хийж орос ардын үлгэрээс ярилцахаар шийджээ. -- Би Украин ардын «Паи Юо- таран» гэдэг үлгэр ярина даа гэж сурагч Христо хэлэв, Л. ЭРДЭНЭБУЛГАН МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны хүү, Т. Баяраа, Х, Болдбаатар ү : нар БНБАУ-д зохиох олон ул- харьла залуу техникчдийн : 2 сын хүүхдийц техник спортын станцын авиа загварын уламжлалт тэмцээнд оролцо- дугуйлангийн сурагч Ш, Томор- хоор явлаа, 8 (22) 110119: 90901 її. Хорлоо: 1940-00д4 сайн зохиолтой болж бай» ДИЙЦ оюун. ухаан билэг «Орсолдоон». тсүлшг гээд өнд «Залгамжлагч» | сэт- ца. Л, Түдэвийн «Хорвоо- цвьласыг цэцэглүүлэн 0- цэрлэхээр таг пар мэдэж гүүлийн эрхлэгчээр .!ї8- той тапилцсан түүхэ, 4. лоодох, ши! ухааны байгаа. байх, , Хопд-айм- майг ажиллаж байх үед Дашдондогийн | «Ар тай- уран сэтгамжит аохиол би- гийг товийц 10 /цилийн хүүхдийн зохиол бичиг- гын хүү», Д. Содпомдор- чих Чэ) эгтэй шүү дээ. сургуулийн сурагчдаас чид цөөхөн, донгбж эхлэл- жийн найраглалууд ээг Миний: бодоход Эїэ торол «Багш» туушаар ушшич- гт. байдалтай. байв. Би олон зохиолыг үүнд Ха- зүйл одоогийн. хүүхдийн Дыи бага. хурал. хийж су» “үед өөрийнхөө бичсээ мааруулац хэлэх байна. зохиолд их дутагдаж байх рагч Хаш-эрдэнэ, Ганхүү, шүлгүүдийг уг сэтгүүл? “П Хорлоо: --Энэ са! шир, байна. Рэнцэн, Бямбаа иар илт- хэвлүүлчихээд . ХҮҮХДҮҮД хай амжилтад мана Д. Даржаа: Бас хошин гэл хийж “Хүрлээ баг- заань милин шүлгийг Ж . хэрхэн ойлгож байгаа бол гэж сэтгэл зовдог бай 5 ГЭРЭСЭСТЭЙ гэгч БНЧСЧОУОТОЧРОЭС ЗООХС цог 27772375 ОВМӨХЧӨВЧӨВЧӨХЧӨВН хүүхдийп зохиолсих хөг- : МЗЭ-ийн У их хурлршөмно хүүхдийн уран зохиолын ,тухай "БНМАУ-ын Шинжлэх ухааны Академийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн захирал, Шинжлэх: ухааны Академийн сурвалжлагч гишүүлнэрдэмтэн зохиолч П, Хор-: лоо, Монголын зохиолчдын хорооны хүүхдийн 30 хиолын. секцийн эрхлэгч, » НЫ ахмад зохиолч Д. Даржаа нарын ярилцлагыг НИЙТ-лэВ. жиж биеэ даасал зохиолчтой төрөл зүйл Д. Даржаа: --Тийм ээ. Та бид анх зохиол орол- дөж зхлэхдээ Хүүхдэд 80- рпүлсан зохиол бичих гэж я 5 РНулРАН усан Боурайн 5 хнолчид, сурган хүмүү- шог зохиол чухал даа. Он- шийн тэмцэл нь ардын их холны оагонЫ. үрээ жүүлэгчид эцэг эх, ОИД цолис хэлэхэд хүүхдийн - багшийн. хувьсгалт дай- Чаны «3 аргунэ 2 бүхэн бахдаж байдаг юм. кино, жүжиг, дууны 14- чин тэмцэл. мөний учрыг Мөнгө хоёр», «Туул Энэ” баяр бахдалын цааца лаар мапай зохиолчид бодитой байдлаар алтай- зэрэг зохиолы тань бяц- манай цийгмийп хөгжлийн улам их апхаарах нь зүй- хай гаргажээ ЁЛ! дүгнэс- “хан уншицчнд | маань хурдан явдаас урган гар- тэй юм! НИЙГ сопсоод сэтгэл ДҮҮ” заяртай хүлээж бай сай. өндөр " шаардлага П, Хорлоо: Би хүүх- рэп баяртай байца. “Ви айн-саваж ба! хүүхдийн зохиолын өмнө дийп зохиолч эж цэрлэг» туй саяхай Зөвлөлтийн н хүүхдийн утга зохно. байгаа юм, Энэ їоу вэ гэ- дэж байдагтаа их баяр- «Детсцая литература» гз- лыг хөгжүүлэх үйлсэд Д. вэл.юуны түрүүн ертөн- лаж явдаг.. Энэ идоэт дэг хэвлэлийн газраае Нацагдорж, Д. Цэвэгмэд, цийг өөрчлөн бүтээх 8а- алдраа хоосоп сонсохгүйн хэвлэсэн «Мальчик 18 Б. Бааст, Я. Түдэв, Д. луу «иргэдийн их мөрөөд- тулд өөртөө байгаа чад- Гоби» гэдэг номоо Хүч Содпомдорж Барын зэрэг лийг гийгүүлэн хөгжүүлж, | лаа дайчлах пь зохиолч лээж: авлаа. Эцэ номд ми- зохиолчид вх Хувь нэмэр хүүхдийг хүнлэг арнун миний хариуцлага юм.Энэ ний бичсэн «Нариы оруулсан юм! Манай “нам сэтгэлтэй, хөдөлмөр бү- хариуцлагаа зохиолчдын ланд», “«Говийп хүү?, засгаас хүүхдндны сохио- тээлийг дээд зэргээр ү!9- дөрөвдүгээр их /рлаас ар унага» ГЭДЭГ ИН- ныг хөгжүүлэх талаар лэн үздэг. болгох хойш хэрхэй бие лээд тууж өгүүллэгийг тал бүрийн Ддэхжнэг туе» сайхап, чадал хү гэдэг тайлангаа хү Зөвлөлтийн орчуулагч М. залцаа үзүүнж байдуийн хиольт буй болгох хөрэг- та. нартаа хэлэх нь мипий Гольмап, В. Вертмап, А. эрэгцээ- үүрэг юм, Дамба-рипчин: нар ор. үрэзр хүүхдэйн ужа 50- тэй юм. Үүгпий хнол хєгжиж (ЗохиолЕН тээр шинжлэх у? ТЄХ- «Багш» туужийн 1, П » чуулж, цэрт зураач Л.” нинийп өрпүүн хөгжлийн дэвтэр, «Нарны туяапд» Гольдберг үзэмжтэй сай- »х гайхамшиг обөд хүүхХ- туул, «Алтап үст хий», хап зураг чимэглэл хинж Ус, аяыг Т, ЄВРЖНТУЯА (Төв аймгийн /Бөзерчбэрийн 8 нн- лийн дунд сургуулийн 5-ын «Вэ ан- гин»сурагч) ХӨДӨӨ ЯВЬЯ, ААВАА Хөдөө хөдөө хөдөө Мал сүрэг налайгаад Хөдөө твья, зав аа Маш тэнэгэр нутгаа 4 Е Түмэн сүрэг өсгөсөн 1 ОбУРАГЧИЙН МЗГЭЭР | 2,2 аїхан цэцэрлэгийг ургуулсан Эрдэм номоо сураарай гэж Ардын хувьсгалт намынхаа. Саруул танхимыг инээсэн Үйл хэргийн төлөө Эпд та иар тоглоорой гэж С: хэвлүүлсэн! 1омын Орж шилд монголч. Эрдэмтэн 1, Матиесера.«Эна. помия хуудасцаас. амьд түүхийг харж, болио» гэж өлдроор үлэлэн. бичсэнд би их баяртай. байиа. Д.” Даржаа: Миний хувьд бяцхан ,ушиигч їар- ”таа. МЗЭ-ийн: 1У. их хур» лаас, хойшхи. хугацаанд «Аливаа хорин үндсийг таслагч, Ачит билгүүй баатрын. шинэ. туульс. орк, шивой», «Хүслээр төр” сон хүн» зэрэг Ном хөвч лүүлспий дээр хот, Хөдөө» гийн уншигчдын хүсэл- тийг харгалзан «Алмасан хууртай хүүхэл» гэдэг үлгэр пайраглалаа дахил пом болгой хэвлүүлээд “байна. Бяцхан улшигудыг шилдэг зохиолоор хангах, тэдэнд коммунист хүмүү- жил, зай суртахууны дээд чапарыг эзэмшүүлэн, үй тэгш иргэп болгох үйлсэд шинэ. шицэ. бүтээл гаргах явдал мапай зохиолчдын өмпдө тулгарч байца, Ийм ч учраас Моцголын. 80- хполчдын Эвлэлийн Энэ зургадугаар сард хурал- дах гэж байгаа”Усих ху» рал иь зохиолчдын уран чадварыг дээшлүүлж, шилдэг” сайн. зохиол ггар- гах пэп тэргүүний сорил» тыг хэлэлцэх гэйс байна. -Мацай их хурлаас гарах шийдвэр өндөр үзэл сур» талтай, дээд. зэргийн ур- лагтай сайн зохиол гаруа- хад хөгжлийн бас нэг Ши- пэ алхам болио. ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН! Аранзаа улаан бүчгэпүүд ээд бэлхэн! байна. Хөдөэ мухаг, х нийхаээ Тэргүүний малчин больё. Эх орны ирээдүй гэл сВругэс: Хөл: 21453 эрүүгэн Хөдөө хөдөө ходоо Элгэпдээ чанга тэвэрсэн. Нийслэлийн 1 дүгээр дунд сурууу- -очар ТЭнгэЭ 24112 Хөдөө лвья, аав аа Эвлэл ахынхаа залгамжлагчид гэ лийн Зэн «А» ангийн сурагч эмэг. 3 Өөдөө нутвт уул Энхрийлж бидпийг өсгөсөн тэй И, ТӨГСИЖАРРАЛ Нэг жаал усанд орохоор ” голын эрэг дээр хувцсаа тайлжээ. Харин Хө. дев хөг двө. хө-дӨӨ | Хө-дөө явь-Яа 48833 уснаас гарч ирээд хувцсаа өмсөх гэтэл цамц, гутал нь олдсонгүй. Цам гутлыг нь олж огио үү? Ж, ТУНГАЛАГ ХҮҮХДИЙН хэвлалийн НЭГДСЭН. РЕДАКЦИ Сүхбаатарын: парамжит Улсыг хэвлолийн комбипатад хэвлэв. х---- 88306 БЭ Эй хэжэ Нүсийрггэл ни иг ив 2 2а-- с--- - А--51714 Индецс--14120 . Ё Л! мтТ 1 48 1 7 , Зэ Үрс 422 / , 213 дэ: Нє ) ы Ү ) гн, ГМ Ын Ї гМ16л 0 ЗЭ х уу: Ү х 4 Ч А 1-8 117 - т ) “42 30777 5 ЭКС Л болц у х 4 х?! :/ по 5 / 1 ї “Ал. АС ава» 4 тонь | үтээжээн | рөэжидтэ | үчлэрөнчд 0 ринтэлнү (6-2. Хлч8 | Бу дан) 1 Х.хайчьый 1 Жлр-лыэх : Монголын тионеруудийн «Залгамжлагчь 111 чуулганы нээлтийн. ажиллагаа. Сүхбаата рын талбайд байр таахлантай эхэлт, нам, ласгийн 10ирдат- чид бунхант индэр дэр, гарч ирэхэд пионерүүд амьд цэцгийн баглоа барилаа, Гэрэл пургийг аас рмиан 5 С. пОДООШ нээж лийг энгэж хэ үнэл »2: “5 МОНГОЛЫН, ИОПЕРИЙН цЗАЛГАМЖЛАГЛ» 211 4 Мана 3 9 217: бодсон. Мо баатарчууд аа! чуулгай. чуулж би тн рийн байгууллагый. ажлин пгуулга, ярга. хэлбэрийг болгон сайтруулах талаар аас дэвшүүлсэй айллтиг хэрэгжүүлэ- хэд чухал алхам болиг байна, Оспорийц үеийнхнийг ёсоор хүмүүлүүлэхэд МАЖ! ЛАН шинэ. МАХИ, Мопголын пионер сурагчдын. «бал» гамжлагч» 111 чуулганы төлөөлөгчид, өсвөрийн бүх ппопер сурагчдад МХ ЗЭ-ийн Тов Хороо сурлага ходөлмо, рийн цогтой халуун баяр хүргэй байиа. Манай бүх ард түмэн, залуу үвийн- хэн, МАХИ. МХЗЭ-ийн ХУГ их хур: луудын түүхэн шийдвэрийг амжилт- тай хэрэгжүүлж улс ардийн аж ахуй! соёлын салбарт бүх ард түмний со: миалист уралдаай эрчимтэй ори/ байгаа үед малай осворийн. пионер сурагчдлмий. цог мгавхлайгийн балт программ, » ОЛОН 7) ӨЛ9) 7 рлаг тогтуун байла хоёр жилийн урт а БҮХИЙ Зурталугаа 25 тэрт бүртийх ч үүлгүй, иа «Улаан бүч» аянмхаа сурлага, хөдөлмөр, авьяас "адуараараа шалгарсан хот, хөдөөгийн 000 таруй улаан. бүчтэл энэ өглөө ургах иартай уралдан бу! шугам жагсаалдаа жигдэрсэн иь таван онигийн ирцэг адил үзэмж 74їг уаа тос, Өглөөний 10 цаг боллоо. Д. Сүхбаатар, Х, Чой балсан иарин бунхант индэр дээр мапай нам, засгийн Удирдагч иөхөр И, 7Кагварал, д Жалангаажан, 11. Лувсанравдан,Л. Майдар, Д. Молонжямн, 8,Ллтай- тэрэл, Т, Рагчаа иар болон. МАХ эн Той Хоүкуу ийм иарийн бичгийн дарга Д. Чимиддорж, 111МЛУ: ын Сайд иарин Зөвлөлийн орлогч ларга 8, Дугэр сүрэн, С, Лувсангомбо, Д. Иэвэгмид, МХ29-ийн Төв Хорооны яэгдүгээр иарийн билгийн дарга Ч,Нүуг рэвжав иарын зэрэг удирдах нөхдийг г24рч ирэхэд иугларагсад алга ташиж баяр хүргэлээ, Энэ үсэр мөнгөн бүрээний шийгэй дуу бүхний анхаарлыг татав, Улаанбаатар хлтмн їйонерийн зөвлөлийн дарга Ий, МИүдэнхүү, МИйлин Тов 209 лөлиййи дарга 11, Доржилгамд рапорт өгч манай цог золбоот Өсвөр үсийнхийй ТӨЛӨӨЛӨГЧИД МОНГО: лын пионерийн «2алгамжлагч» 11) туулга нээл: тэд зориулсан хүйдэтгэлийнй шугам жагсаал жиг дэрсиийг илтгэлээ, МПа Төр Зөвлөлийн дарга Ш, Диржиагай «Залгамжлагч»ь 11) чуулганд амиллагаат Мэн уг хэлэв, Улээвэр хөтушид пиоперийн дуу сүр жавх, 10 дахЬ, милдээ 14:24 (1270) их хурлуулын лэй яхмад үвийнхийй хутжгалт да чий, хөлөлмөрч үеийн байтарлаг үйлсийн үлгэр луу» риаллаас їйамлан суралцуулах, пио- ерийн лүрэм, чин эрмэлалийг їг БАГАЧУУДЫН: Орот вутний пролотлри: “Ар Н9ГдЭГТУН/ йн 0111 1097401701467 348844 104580! ВАЙГ ГУН ! ошашшииг Шшилаг йг Лл20.М10222 НАД Лхагий, Уил 10 тө, ! 1970) онд зургадугаар сарын 10), пер сурагч бүрийн өдөр тутмын үйл пмулралд| хэрэгжүүлэн... хэвшүүлэх, тЭДИЙй сурлага. хүмүүжлийг нил лүүлэж ажлынхаа ирга берилиг улам болонсронгуй. болгож, пнонер сурагч лэ: бие -диасан-.бүтэалл. 12777111: лүүлэїї өлбэг. баян Оюун... ухалитай, цэвэр ариул ”с суртахуунтай, эрүүл чийрэг иргэд, болон хүмүүжиж үйлс, лэ9 гилаласаїї ямжилт олох МХ?У9- ийп- Тов Хороо та бүхїїллс. урийлт байна, : Манай цог шархлант ирээдүй, 0 норийн хэ4г21442251 яруу алдар бадартугай! 2 МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛТ г ЗАЛУУЧУУДЫН ЭЙЛЭЛИЙН ТтОй ХОРОО 10973 оим зургадугаар сарин 4, Улаанбаатар хот, ЧУУЛГАНА... улам дВДАЛ Л иоммунист МХЭд:гийл. ХУ! шийдвэрийг Эдүйй уламжлал, орчи! 71717 вйї| МЯНДЛАЙ, 3 «далгамшлагч»: 111 чуулгайд. ажиллагаанд, мдэлт лээр БИМЖУлан..|/ Лрдий, Их Хурлын ларга, Сайд нарий, Зөвлөлийн орлогч дарга, профеосор Л. ЦЭ- 22Е17Н77132 24778105 2122 Дараа її их жанжин Д.Сүхбаатарайр бгоглосон улаан бү"тэнүүд энхрий хайрт МАХИ дээ лангарат өргөлөө, Үлээвэр хөгжимд иїлог марш өгшиглэл, унхаит индрийн” зүүн жигүүрэж: овдо бургэлэн. иарайд иь цогилох ирээдүй Ив тэрэлтсэн өсвөрийн Сүу”аатарчуудлый жагсаал эхэллээ, 7 аргалтай бүрт баясгалантай ШОН багачуул мая!, жагсаалиихла эхэнд их жанжин Сүхбаатарын ПР7Т Төрөл бүрий) руулж уурхай! тариа! түрүү лөө, Эд им 199/990: 9х. 0р) хү засгийн УДИрдагчг лм том Уорог, иамин дайчин туслагч, бэлтгэл туг чин. МХЛЭ-ийн тэмдэг, алдар гавьяаны. Ш, 1ав411 одон. «МАХИ-н чИл хэргийц.. лолдо хэзээд бол, хэ)!» (эсэн 109)! барин, гү солбоот пиїїсрүт: лийн сүр жавхлант жагсаал бунхайт индрийн өм, пүүр өнгөрөхдөө улаан, цэнхэр туг. дариаг. барьж, амьд иэнгээр даллан өлжрий /хлйрт їам, засагтаа гүй их баяр талархлаа... Илб(ртийлт, иөгдө. ийлгий луугаар уриа цуурайтуулж байлаа. )Магсаал дун. ляас хээг хүүхэд гарч ням йасгийн ултрлагчдлд цэнгийн багдаа барилаа, 7 ижил Сү 2712 Ам 211 Өсвөрийн Сүхбайтарчууд энхрий МАХ! твигараг өргөлөө, 198ШИЙН ЯЛДАГ1/ йМиЛЧИн, Жт) йИ. 919 үү. тнагсаал ну, манай өсвөрийн !4рчууд, Э!хрий хаїїрт “И22) ( Ци -/ ПИОПГРИЙН «ДдАЛГАМЖЛАГ Ч» 11 ЧУУЛГЛИД ОРОЛПОГЧЛОО6 МОНГОЛ АРЛЫН ХУПЬСГАЛТ ИЛМЛАЛА ШИН ТАЛГАРАГ Огнорийн Сүхбайтарчуул бий, Маривийт/Тжийнййтийн.. тугийн л0р МАХ!!ин үйл: яоргийн 1909 тууний лт өх 0рон, ард їг тмтидт халуун яаїїртий, чин үн байн үлгэр яар сурч хүтүүг ППҮҮЯТЛ Тапгираглап "Тайгараглан "Гангараглай Өспөрийн бүжхїбийтйрчууд, бил, Манайї эх орим өрж Чдлдө, тус гаар т0гтїйл, ард түтний. йг ий, үйл, єоїййлийтан. илїлтмн атьдрал тэмилэт нориулш, аллар гапьїїйгай. мандуулсйиг Мон өнг лолтийн 8хтайд. сийн ний. хуньс, гїлч лАйчин ХоЛ0Лторч,. уламглїг лай ийг. Имагт Суралийм, сєопийг лизт комтунийтииц ариун үйлсийн 19199: 10110й.. Томилгчил--. 010300 ПЛТ г “| нигираглан “Гаигириглай “Гийгардглан Өстөрийй. Сүхбийтарчуул бид, Атил ходолтморч, хйттан, лируу пан Чпийрыр өзөмий Аригч үймч, 9д шин ахуйч байллит. өрхэмлэж Анна чалийр омун билгэ л 8 ї! хӨглсүүлнт мжилж- бүтээлийн зэргүүл... Үр, 90 лтахий. "Гапгариглал ЛТайгараглал "Тапгараглал Өсвөрийн Сүхбийтирчууд бил, Ильич /Лепип,Д,Сүхбийтир ийршн гэрээслэлтэр 9йтиаж,өнхийн түшиг этийн вээд..|/ Зоплолт түтэнтэй бийг туулсан бат иййрятдлаа бахшүүлм социалист. хамтый.. Нөхөрлөлийн орон, хөдөлмөрчдийн эн. свийн лэл, иролетирийй ийтєрийпио. талиямын үзэлд чии үнэнч байхаа "Галгараглан , "Гангараглал "Тангираглал 8979 «өм б лугар сарий 9, , Улуаинбаатар хот, хайрт (9919! билээ, амжил мэргэнйл сайхиир илтїэн ул» 4 хувцас. өмсч, тшиїлбүүр, хун, 04р1са!! охид хөвгүүд жагсан ошөр Ши ХИлан/ урлалга,.. МХЗЭ-ийн ил» !4709 үйлдвэр, ХАА-д їарч амиллаж эрмэлзэл Хүүрэн манай хойч үеэ! 4агсаллын. дярда. олдоц! бууц! їїнонер сурагчдын уран хОлөлгрөнд гїмнастии 7 2112 1а|лАН” талбайд болсон пионерүуүт, Сүхбийг МАХИлан.. үйл хэрэгч хїн ийн яруу тод илэрхийлэл боллоо. гургалшлагч їг. ЖЇЙГЙДСҮРЭН 222222 лайтай эгшиглэм «лаш төдөлгүй номил цэнхэр ог. Манай, өнөөлрийн Иидтср” баганууд маань миф: | ГЖ 2 ”Э у Н-1-5 2 11312111111:4111211117114111А7 3 1АДАААДДАДАЛ ТАА ААД 2422 Т мэ. 4 гЗАЛГАМЖЛАГЧ» Ш.ЧУУЛГАНЫ НЭЭЛТ ХЭЭР БИМЛАУ-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ОРЛОГЧ ДАРГА ПРОФЕССОР ДАРГА, САЙД НАРЫН ЗӨВЛӨЛИЙН Д.ЦЭВЭГМИД Осторийн үеийг коммупист айн сур, хахуунхай болгоно хүмүүжүүлэхэд 410 гаруй мянган птоперийг эгнээндээ. нэгт- гэсэн Д хус пэрдмжиү. монго лын пнонерийн байгууллага чухал үүрэг гүйцэтгэж ирсэн, гүйцэтгэсээр ч. байгааг «Залгамжлагч», 11| чуулган. чуулж буй баярын энэ өдөр сэхгэл дүүрэн тэмдэг- лэж банта. МАХН-ын Төв Хорооны пОХӨЛ на- рийн бичгийн дарга, БИМАУ-ын Сайд парын Зөвлөлийн дарга Ю.Цэдэнбал сал. Хан хуралдсаа... МАХН-ын Топ Хорооны бүгд хурлыг нээж хэлсэн үгэндээ: «Манай хүмүүсийг хөдөлмөрийн С0- циалист сахилга бахтай, ёс суртахууны эрхэм сайн зан чанартай болгон хүмүү эжүүлэхэд социалист нийгмийн гол үүр болсон хөдөлмөрийн хамт олон асар их шигшээ лиэээиэлсиаггэ эш Ми БАЯСГАЛАНТ ТАНГАРАГТ, Їл -010-1-25-1-00 м жаргалант ирээдүй спо-- рийп Сүхбаатарчуудын балр Монго- лын амонер сурагчдын «Залгамж: лагч» ИГ чуулганы нэгдсэн хуралдаан Монголын, пионер сурагчдын ордонд боллоо. Хурлын тэргүүлэгчдийн бай- рапд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёрду- гаар шарийн бичгийн дарга С.Бадам- хатан, нарийн бичгийн дарга Д.Даш- довдон БНМАУ-ын Ардын Бололсро лын Яамны орлогч сайд С.Гаднижид: Монголын пионерийн байгууллагын, Төв зөвлөлийн тэргүүлэгчид гарч нрэ- хэд хөгжимд «Наран үүрд мандаг» дуу сүр жавхлан төгс эгшиглэж, чуул: гапы төлөөлөгчид суудлаасаа осол алга нижигнүүлэн ташиж угтлаа, Нэгдсэн хуралдааныг нээж Дархан хо- тын найман жилийн гуравдугаар дунд Сургуулийн бүлгэмийн зөвлөлийн дар- га онц сурлагатан Б.Эрдэнэчимэг үг хэлзв, " Нэгдсэн хуралдаанд МХЗЭ-ийп Төп Хорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга (С. Бадамхатан дэлгэрэнгүй үг хэлэхдээ: : -- Өсвөрийн пионерууд та пар МА 3 ХН-ын үйл хэрэгт хэзээд үпэнч байж, энхрий хайрт соцналист эх ориыхоо иргэний эрхэм хүндэт үүргийг нэр төртэй бяелүүлэн, социализмын. бүрэн ялалтын төлөө мятаршгүй тэмцэх тангарагтаа ямагт үнэнч явж ирспийг бахархан тэмдэглэж байна.Өнөөдрийн пионер, сурагчид та нар нам, ард түм- нийхээ үйл хэрэгт чин үнэнч халуун эхоронч, интернационалч үзэл хү- мүүжилтэй, социалист монгол улсын- хаа ирзэдүйг сүндэрлүүлэн байгуулах шинэ ивгэд болохоор сурч хүмүүжинс байна. Хайвт хүүхдүүдээ та нар орчин тойрноосоо сайн-сайхныг тусган авч, орчин тойрондоо сайп сайхныг дэлгэ- рууаз: байгаарай тэж энхрий хайрт ачит нам, засаг чинь ямагт сурган | | | | | ф7ш-ш-шс-- тишиэн зиэжиэа0 (0 үрэгтай» гсэн ив сургууль, Пнонерийн байгууллагад мхаэ, | ӨДИл ха маарагдаж байгааг. багш,су хүмүү: мсүүлэгч, эвлэл,пшонерийн ажилтан, ино нөр, сурагч бүхэн онцгой анх ч хөдөл- мөр, сурлага, хүмүүжилдээ төрдлөг бол Хон ажиллах хэрэгтэй, Эрдэм ном сурах аймд тохиолдож 00 лох аливаа борхшээлийг давж сурах хэ» рэгтэй. Тэсвэр зориг хатуужил бол бэрхшээлийг ялах. хүчирхэг пэпсэг юм. Иймд зориг хатуужлыг өөрөө | өөртөө бойїгкуулж энэ нандин чанарыг биедээ шингээхийг эрхэмлэгтүн! Пинопер бүхэн балсгалант тангараг чин эрмэлзэлдээ хэзээд үнэпч байж, сурагч дын болон пиоперийн дүрмээ. одор тут- мын үйл амьдралдаа хэвшил болгож, сїї ЧИН Ү ч..СОЦИАЛИЗМ, КОММУНИЗМЫГ БАЙГ МЭДЛЭГ, НАРИЙН ВАР ХЭРЭГТЭЙН ХАТУУ САХИЛГА ээ-ш-иш---ишиииш------ни- байдгийг үргэлж санаж явах хэрэгтэй гэж онцлон дурдав, БНМАУ-ын Ардын Боловсролын Яамны орлогч сайд С. Гадипжид хэлсэн үгэндээ: -- Мопголын Пионерийн Байгуул- лагын Төв Зөвлөлөсвс боловсруулан гаргаж байгаа «Залгамж үе» аяны удирдамж нь сургалтын» шинэ систе- мээр манай Орны сургууль, бо- ловсролын “байгууллагын өмнө дэв- “шигдэж байгаа ээлжит зорилтыг бие- лүүлэхэд бүрэн нийцсэн пиопер су- рагчдын сурч хүмүүжих үйл ажил- лагаатай пягт уялдаж | боловсорсон чухал баримт бичиг болжэо гэж тэм- дэглэв. «Залгамжлгч» ПЇ чуулганы нэгдсэн хуралдаанд МПБ-ын Төв Зөвлөлийн тайлан “илтгэлийг МПБ- ын Төв Зөвлөлийн дарга Ш, Дорж пагам тавив. " . Ш. Доржпагам илтгэлдээ: -- Монголын пионерийн байгуулла- гын «Залгамжлагч» ЇЇ чуулганаас хойш 6 жил өнгөрлөө. Энэ хугацаанд Аугаагих октябрийн/ социалист хувьс- гал, МАХН. “Ардын хувьсгал, МХЗЭ, ЗСБНХУ байгуулагдсаны яруу алдарт хагас зуун жил, В.И. Лениний мэн- дэлсний 100 жилийп оїї, МАХН, МХЗ МЭРГЭЖИЛ, ОЛОН “ТАЛЫН АВЬЯАС ЧАД- ДЭЭР ГҮН БАТ ИТГЭЛ, БАТ, ХАРИУЦЛАГА ЧУХАЛ, (МЗХЭ-ийн ХУГ-их хурлаас ппонер сурагчдад Ч хандаж гаргасанурналгаас) ПИОПЕР СУРЛГЧДАД ХАНДАЖ . ХЭЛСЭН хилга. (атын пипр иэгдн доголдол, илат тула гомт г хоп журмын порчил гар- гахын эсрог їнонер ёсны дайчин томцэл өрпүүлэгтүй! иїїгальд| хүйтэн цэндэг хандах элдэн Тдагдэлтэй эвлэршгүй. томцэл лпуулж айгаль хатгаалах ажилд идэпхтэй орол цогтун! Дэпшилт хүн төрөлхтөний агуу их багш ПИ, Леппи, Монголын ард түтинй чин зоригт суут хүү Д.Сүхбалтар парып үндэслэн байгуулсан. Монгол: Зоплол- тийн ард түмний ах дүүгийн тонхийн найрамдлыг їг ий цөцгий мэт хайрл: хамгаалж, манай хоёр ард түмэн болон социалист хамтын нохорлолийн орнуу: дын интериационалч: пайрамдлын оар- чимд хээрэ ч чин үнэлчээр сурч хүмүү: жигтүн! Н9ЭН"Ч УУЛАХАД ЭРДЭМ ӨНДӨР УХАМСАР, --» Э-ийн ХУ их хурлууд, их жолоодогч Д.Сүхбаатарын мэндэлсний 80. ЇКи- лийн ой зэрэг улс төрийп томоохон түүхт үйл явдлыг манай өспвөрийн Сүхбаатарчууд сурлага хөдөлмөрийн өрнүүн амжилтаар угтав. Тайлалгийн хугацаанд 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүлсэн пионерийн бүлэг 935, салаа 8954, баатарчуудын баг 4584 байгаагийн олбихи нь дунд- гүй хамт олон болж чадсан байна. Хө- л дөо аж ахуйн пэгдэлд 275500 гаруй хөдөлмөр өдрийн ажил хийж, 20 мян- га гаруй-эмнэг хангал сургаж, 3500 гаруй га газраас хүнсний погоо ху- рааж, 21400 тони хадлан бэлтгэж, эмийн ургамал 16000 нг, сонгино 4242 кг-ыг түүж улсдаа тушаах зэр гээр нийгмийн тустай” хөдөлмөрт идэвхтэй оролцсоныг тэмдэглэв. Ахмад пиопер БНМАУ-ын ардын жүжигчин Д. Дамдинсүрэн, Улаан- баатар хот дахь зөвлөлтийн гуравду- гаар дунд сургуулийн пиоперийн ах- лах удирдагч Г.Д.Наумец, Улаанбаа- тар хотын пионерийн зөвлөлийн дар- га П. Нүдэнхүү, Архангай аймгийн пиоперийн зөвлөлийн дарга О. Ажиг- цэрэн, Дархан хот дахь зөвлөлтийн сургуулийн сурагч М. Трофимова на- ХҮҮХДИЙН БОАӨЛ, СЭЛЖ хантайгаа хамтарч хичээ- Орос жижигхэн ҮГНЭЭС «Өспорийн Сүхбиатарчууд» гэсэн гапьпатай сайхан. нэрийг ятагт өндөрт өр гон ипм «Алдарт иамшмихаа уриалга, йх эвлэлийнхээ илгээлтээр жилтип, талчин болт ахтад үеийнхээ халааг аж» лын сайнаар. залгамжилж, аж үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн тэргүүн сайчууд болц- гоопо» гээж нам, пйасаг, ЙХЛЭ-дээ. өргө- сон илэрхийлэлтээ ажил амьдралдаа хэ- рэгжүүлэгтүн/ ф Пролетарийн эт санааны ймэтдэл, энк тайниы бэлэг тэмдэг болсон улаан тугаа өндөрт оргож, пам, эплэл, пионерийн бат холбоог илэрхийлсэн аранзал бүч зүүж лпаадаа бахархаж, чанартай сурлага, ив- рийн чанд сахилга бат шударга ёйёйг эрхэмлэн сахиж явцгаагтуй! ф.тэниилин | шинилин шилжинэ шиншинээ | рын зэрэг хүмүүс үг хэлэв, «Улаан бүч» алпы болзлыг амжилт- тай биелүүлсэн нийслэлийн 41 дүгээр дунд сургуулийн. зургадугаар бүлэг, Сүхбаатар аймгийн товийн иаймай жилийн хоёрдугаар дунд сургуулний арвай нэгдүгээр бүлэг, Увс аймгийн Цагаап хайрхан сумын дунд сургуу- лийн нэгдүгээр бүлэг, Дархац хотын арван жилийн нэгдүгээр дунд сургуу- лийн нэгдүгээр бүлэг, Дорноговь айм- гийн төвийн арван жилийн дунд сур- гуулийн .тавдугаар бүлгийг шалга- руулж Монголын Пионерийн байгуул- лагын Төв Зөвлөлийн тэргүүлэгчдийн шийдвэрээр дурсгалын тууз гардуу- лав. Өвөрхангай аймгийн Гучин ус су- мын найман жилийн дунд сургуулийн пионерийп ахлах удирдагч Н.Даваа- самбуу нарын арав гаруй пиоперийн ахлах удирдагчийг «Пионерийн тэр- гүүний ажилтан» тэмдгээр шагнав, Нэгдсэн хуралдаанаар Д. Сүхбаата- рын, нэрэмжит Монголын пионерийн байгууллагын 50 жилийн ой. угтсан «Залгамж үе» аяны удирдамжийг са- пал” нэгтэй баталсан юм. |“ Ё| Монголын пионерийн «Залгамж- лагч» Ш чуулганы нэгдсэн хуралдаа- ныг хааж МХЗЭ-ийн Төв. Хорооны на- рийн бичгийн дарга Д.Дашдондон, -- «Залгамжлагч» Ш| чуулганыхаа шийдвэрийг биелүүлэхэд үр бүтээлтэй ажиллаж. сурлага, хөдөлмөртөө шинэ. шинэ амжилт олохыг манай орны нийт пионер сурагчид, ХЗЭ, пиоперийн ажилтан, сурган. хүмүүжүүлэгч иарт хүсэн ерөөв. «Ургах нарны сацрагийг атган авч тугаа цацаглаад, улаан галын дөлийг таслан авч хүзүүндээ . зангидсан» пионер сурагчид «Залгамжлагч» Ш чуулгапыхаа шийдвэрийг биелүүлїэх зорпт тэмүүлэл дүүрэн байна. Манай тусгай сурволжлагч ”- Д. ДАВААНЯМ 9 етэєттлэ тлвшлна аниллкнн ЭГДЭАЛ- м-2лэлаы | | | | үлгэр, 2 "3 2401 22372 ? 15:22 49 12 24 Их жанжин 10 сухбаа- тарын уугуул иутгийп олон зууп найз нөхдөө тд- лөвлөп монголын ПиОнё- рийн «Залгамжлагч» Ш чуулганд оролцсондоо хязгааргүй баяртай байна, Би Сүхбаатар аймгийн Сүхбаатар сумын 8 жи- лийп сургуулийн зурга- дугаар апгид онцсайч суралцаж байна, Би аигийихаа"оиц сур: агатан. Ш, Цолмон мөн їЇш араасаа мэдээгүй зүйлээ 2суудаг, аёигийн» лээ давтах дуртай, Бид «Улаан бүч» аяны 6 жи- -гүүрээр аялах хугацаан- даа «Пионерийн танхим» буланг шинэчилж тохи- жуулсан. Сурлага хү- мүүжил мэдлэгээ дээш- лүүлэхтэй холбогдсон” тэмдэглэл хөтлөж ажил: ласан юм, Би бүлгэмийн зөвло- лийн гишүүн, “бүлгийн даргаар ажиллаж саяхан аймгийнхаа пионерийн залгамжлагч УГ чуулга- даар МПБ-ын Төв Зөв. “«лөлийн” алтан-медалиар шагнагдлаа, Мөн анх удаа нийслэл хотынхоо хөгжил цэцэглэлтэй танилцав, «Залгамжлагч». Ш чуулганы төлөөлөгч М, ОЮУНСҮРЭН лийп жилд манай анги гур улирал дараалан 100 сурлаа, Гурпан Х Дййд сайн, нэг паас онц бур! ААВ БИД ХОЁР Би «Улаац бүч» аяны хугацаанд 800 гаруй пно- пер, баатарчуудад пионе- рийн дүрэм, | тангараг, Дуудлага, онцлог танил- цуулав. МПБ-ын тухай арав гаруй ном уншиж тэм- дэглэл хөтөлсөн. Пионе- рийн ажлын тухай эцэг, эхчүүдэд арваад удаа яриа хийлээ. Би Москва хотын нэгд гээр сургуулийн СашатА захидлаар харилцдаг. «Пид нерийн үнэн» сонингоо жил дараалан Би оороо МРТУ хорооноос зарласан «Д, Сүхбаатарын мөнхийн гайрлаг хэц сайн мэ- дэх вэ?» асуулт хариултын углдаалд хойрдузлар байр эздлсэц амшилтаарал «дал- тамшлагчо 1ШД| чуулгандаа шалгарай. оролцо байна, ХЭЗЭЭ Ч МАРТАХГҮЙ өгүүллэг орчуулж, уншдаг. «Пионерская правда» со- нин захиалан унцгья гэж бодож байгаа. Аймгийнхаа 50 жилийц ОЙ угтаж «Төв аймаг 50 жил» альбом хийв. Аав маань «Хөгжил» нэгдлийн Наранбэлэг бригадын дарга: Чойжилсүрэн- Саяхан Ховд аймагт мал маллагаа- ёудлаад холбооны их хуралд ирнэ, Энэ жил аав бид хоёр их «од- өн-. яваа Төв аймгийн Өндөршн- рээт сумын дунд сургуу- лийн 5-ын «А» апгийн сурагч, бүлгийн дарга Ч, ЭРДЭНЭЧИМЭГ Энд би эх орпыхоо вүг бү. рээс сурлагд хөдөлмөр, авьяа- саарад шалгарсан үе төнгийн нөхөдтэйгээ нүүр учран сур- гууль пиоперийн ажил, нийс- лэл хотынхоо хогжилттай та» цилцан, байгаадаа балртай айна, «Бид залгамж үе» алны гараанд «Соёлч шохорлол»- ийч анги болохоор үүрэг ав- сан, Үүнийгээ амжилттай биелүүлсэн, дүнгээр МПБ-ын 50 жилийн олгоо угтана Өвөрхангай аймгийн | то- вийн 10 жилийн | сургуу лийн долдугаар ангийн су- рагч Ц. УРАНЧИМЭГ ХУРАЛДААН х) . , ЭРДЭМД ХоЭсоЖО ОРОЙГҮЙ Сурлагч, ходолморийн «Улаан бүч» аяны мийн далайд» салбар” хуралдаанд СХУ Х-гийн. орлогч дэд эрдэмтэн сүрэн хэлний тэнхимийн эрх- лэгч хэлбичгийн ухааны доктор Ч. Лувсайжар, МПБ-ын Төв Золлолийн тэргүүлэгч, хүүхдийн хэвлэлийн нэгдсэн редак- цийн хариуцлагатай эрх- лэгч Ц. Дашдондов нөр оролцов. «Залгамжлагч» Шчуул- ган угтаж «Улаан бүч» аяны «Эрдмийн далайд» жигүүрээр зохиосон аж- лын дүнгийн тухай МПБ- ын Төв Зовлолийн тэр- гүүлэгч, СХУ-ны дэд эр- дэмтэй Б. Бор тавьсан илтгэлдээ: -- Аяны хугацаанд су- рагчдын сурлагын чанар ахисныг дэлгэрэнгүй дур- даад 1975 онд болох М Б-ын 50 жилийн ойг уг- тан «Эрдмийн далайд» энэ жигүүрээр улам их амжнлт олно гэдэгт ит- гэж байна гэлээ. Б. Дапаа- Тус хуралдаан дээр нийслэлийн 28 дугаар сургуулийн пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дар- га Алтанзагас, Сүхбаатар аймгийн төвийн хоёрду- газр 8 жилийн сургуу- лийн улсын тэргүүний бүлгийн дарга, таван он- цын эзэн Чулууннамжил, Баян-өлгий аймгийн ар- дын боловсролын ХэЭлтТ- сийн дарга ардын гэгээр- лийн тэргүүний ажилтан Ависхаан, Улсын их сур- гуулийн тадаад хэлний тэнхимийн эрхлэгч, хэл- бичгийн ухааны доктор Ч. Лувсанжав, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн тэргүү- лэтч, хүүхдийн хэвлэлийн пэгдсэн редакцийн ха- трнуцлагатай эрхлэгч Ц. Дашдондов нарын олон хүн үг хэлэв. Хуралдааны төгсгөлд доктор Ч. Лувсанжав, эр- дэм мэдлэгтэй хүн боло- хын тулд багаасаа ном- той нөхөрлөж цагийг сайч ашиглан өөрөө өөрийгөө хүмүүжүүлэхийн чухлыг «Орл- жигүүрийн захирал МУИС-ийн гадаад ! «Улаан. бүчтэний сайн їл » салбар хуралдаанд Аян орлогч сайд Д. Гал сан, МХЗЭ-ийн Төв Хороо пм сургууль. оюутан. оллуу чуудын халтсийн архлэгч: Д Мблхоо, МП-ын Төв: Зорлө- лийн тэргүүлэгч үншүүн. С. Лу псапшарай: мар” оролцов, «Хол жаргалт улаан бүч- тани сайн. үйлс». илтгэлийг МПЗ-ын Төв Эорлөлийн тэр» түүлэгч. гишүүн, дэд эрдэм” хоп ц, Мяндаг хийн. Илтгэлд: «Улаан бүчгэний | сайн үйлс» эйшгүүрээр аллсан шд» церүүд 090 гаруй млппган мод, 10 мянган цэцэг тарын, ма» лын хашаа 345-ыг барыг 240 мяпгай: тол бойжуулан, Ал» дагдал хаягдал цуглуулж борлуулан бүх нийтийг сур- гах фондод 300 мянган төг- рог, эвлэл, пиоперийц хуримт САЛБАР УЛААН лалд 140 орууллаа, «Улиг бүч» алцы цаанд 700 сойлч.. похөрлөлд хорь гаруй. мянган. АШонор сурагч. хамрагдлаа. Дүрэлїїг сац гал, ополлсоп үерийн ус- наас. похроо. ппарсацн ицонер оло! гэс илтгэгч тэмдэглээд сайн үйл бүтээхийн тулд пионер баатарчууд бүхэн сл- наачлан. ажиллал! гэж... бүх пионер сурагчдыг уриалан. Дараа нь Паянконгор: айм- гийн. Балцголоо. сумын Вжи- лийн сургуулийн. долдугаар минган... төгрөг хуга» САЙН ацгийн инопор, Блидь, сурга галь оршаг дугаар сургуулийн есдүгээр мин сургуулийн зургадугаар ангийн пионер Х, Дундгоп, пймгийн хорооны инилтай Т, Намтил, сургуул! ( | үйлс» иигүүрээр хэрхэн ажилласиїйа. ярилаа, ХУРАЛДАА! чтиннинниеээтирлтэлтулээтлэн елгэгтины АБбЯапа. орлогч сайд А. Галсан хог, ходоогийн пиО» ер сурагчдад хандаж, пи» ер хүн шинийг санаачлагч бусдад үлгэрлэгч байх ёстой. Пиопер: дутагдалтай. эплэр- дэггүй, Ялаигула. улсын Эд хоронго. үл хайрлагч, . бай» бохирдуулагч, сойлч болопсон биш явдлын дэргэдүүр пиолер хүй онго» рох ЇСгү ээ, Ариун цэвэрч, эмх цэгцтэй, илмбай ашиллаг гаа та илриг сахилга баттай байхад сургайл, Ухаалаг, хү: мүүжилтэй хүн болоход чинь БҮЧТЭНИЙ ҮЙЛС ! сурагч |”, Монкгшоуш, иїїмгийн Сайхан су- Дагпиадори, ХЭЭийн эд аймгийн Усїй. сумын ном, хэвлэл тусалил гэж | сурагч иноцср хэллээ өхөр Д.Мөнхөө: пид / нер сурагчдыг «Залгамж үе» ! 2 ажшэ2 | 8ЯИМ Зургаан жигүүрээр улам Х. Цогаолмаа, Топ аймгийн сайн аялт МЦГП-ын 00 Жи» эс иар «Уллан. бүчтэний лийп ойг гялалд сан өндөр ам» тилтаар гтахимг «уриаллаа, млил СУРВЛЛКЛАГЧ оо000ФО000000О00000ФО00000000000000000000000000000000 /О000000000000000О0000000О00000000О0000000ФОФ0000ФО9Ф Монголын инопер сурагч- дын ордны ёслолын танхимд «Залгамжлагч» 11 чуулга угтсац «Улаан бүч эаляны «Найрамдал, нөхорлол« энх тайван» жигүүрийн салбар хуралдаан болж, МХЗЭ-ийн "Төв Хорооны нарийн бич- гийн дарга Д. Дашдовдой, Мопголын Пионерийн бай- гууллагын Төв Зөвлөлийн орлогч дарга,Монголын пно- нер, сурагчдын ордны захн- рад С. Зундуй нар оролцож: Мопголыц Пионерийн |бай- гууллагын Төв Зөвлөлийп тэргүүлэгч, СХУХ-гийн ор- логч захирал 21К. Цэвээнсү- рэн «Найрамдал нөхөрлө- лийн үзэл санаагаар освө- рийн үеийг хүмүүнгүүлэх нь пионерийн ажлын салшгүй хэсэг мөн» гэсэн /илтгэл тавилаа, Илтгэлд: -- Пролетарийн интер- нацнонализмд үнэпч манай өсвөрийн үеийнхний” гадаад харилцаа улам “өсч одоо үед орон бүхний хөдөлмөр- чид, тэдний үр хүүхэдтэй эв санааны нэгдэлтэй байх үзлээр хүмүүжүүлэх явдал манай сургууль, эвлэл, пиО- нерийп байгууллагын чухал НАЙРАМДАЛ, НӨХӨРЛӨЛ, ЭНХ ТАЙВАН порилт мон, Энэ сорилтыг хөрэгжүүлэхэд, МПБ-ыне ал гамжлагч». ЇШ чуулган уг- тал зохион явуулсан «Улаан бүч» аяны иайрамдал нө хөрлөл, жигүүрээр сургууль пионерийн инйт байгууллага аялсан явдал чухал ач хол- богдолтой болсон юм, Сэ- лэнгэ, Улаанбаатар Булган, Дундговь, Дархап хотын пионерийн зөвлөл, пионер сурагчид бусдаасаа илүү чармайлттай ажиллаж олон сонирхолтой ажил зохиос ныг сайшааж: тэмдэглээд Монголын пионерийн бай- гууллагын хагас зуун ши- лийн ой угтсан «Залгамж үе» аяны удирдамжийг хэ- рэгжүүлж МПБ-ын 50 жи- лийн ойг сурлага, хүмүү- экид, хөдөлмөрийн амжил- тайр угтахыг пионерийн байгууллагын ажилтан,багш сургац хүмүүлгүүлэгчнд өс- вөрийд Сүхбаатарчуудад урналар. Тус хуралдаан дээр нийслэлийн 17 дугаар сур- тууль, Сэлэнгэ, Дундговь. Дорнод аймаг, Дархан хо- тын төлөөлөгчид үг хэллээ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ПИОНЕРИЙН Ф” АЖИЛ АМЬДРАЛ ! «Пионерийн ажил, амьдрал» сэдэвт салбар ху ралдаанд Монголын пионерийн байгуулдагын Төв Зөвлөлийн дарга Ш, Доржпагам, СХУХ-гийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, Монголын ёбионерийн "Төв Зовлөлийн тэргүүлэгч гишүүн Ч. Лувсандэндэв на- рын зэрэг хүмүүс оролцлоо. СХУХ-гийн эрдэм шинжилгээний: ажилтан Ч.Лув- сандэндэв «Пионерийн ажлын арга барил» гэсэн илтгэл тавилаа. 4 -- Улаан бүчтэн пионер сурагчдын тоо жилээс зкилд өсөн нэмэгдэж тэдний мэдлэг, сонирхлын Хү- рзэ улам бүр өргөжин тэлж байгаатай холбогдож: тэдний дунд зохиож: буй пионерийн ажлын төрөл хэлбэр, утгаагуулга мөнтөдий чинээ чанаржиж ир- жээ. Булган, Дундговь, Сэлэнгэ, Өмнөговь зэрэг олон аймгуудад «Зөвлөлтийн пионерийн байгуул- лагыг хэнсайн мэдэх вэ?» гэдэгасуулт, хариултын уралдаап зарлаж, ЗХУ-ын пионер сурагчидтай харь цаа тогтоох, тэдний пионерийн ажлыг судлах, турш- лагаас нь суралцах ажил хийлгасэн нь сайн үр дүн- тэй болжээ: «Уран гартан». «Өсвөрийн сэргийлэгчид» «За- луу хилчид», «Найз нөхөд» зэрэг төрөл бүрий сайн дурын байгууллага олноор төрөн гарч, 1738-д хүрээд байна. Пионерийн | ажлыг сургуулийн тан- химын хүрээнээс гаргаж, аливаа нэгэн үйлдвэр с0ё- лын байгууллагад түшиглэн аялал экскурсийн ажс- лыг байнга зохион байгуулж байх нь зүйтэйг илт- гэлд онцлон заав. Дорноговь, Хэнтий, Архангай, Хөвсгөл зэрэгайм гаас «Залгамжлагч» Ш чуулгандаа шалгарч ирсэн төлөөлөгчдөөс чуулганы ажиллагаанд баяр хүргэж үг хэллээ. Нийслэлийн 41 дүгээр дунд сургуулийн Рэнцэн- дорж багшийн удирдсан 6-гийн «Е» бүлэг. хурал- даанд оролцогчдод зориулж үзүүлэх пионерийн ажил хийсэн нь их сонирхолтой болов... Б.БАТМӨНХ Монголын пионерийн “«Залгамжлагч»-4! чуул- ганд оролцсон зөвлөлтийн сурагчдын төлөөлөгчид монгол нөхдийн хамт САЛБАР пионерүүдэд зөвлөв. Үүдэн тал? тээ л ЛЭГ асаахаас АВАРГУУД ТОДОРЛОО Монголын пиоперийн «Залгамжлагч» Ш чуул- ганаар явагдсан хөнгөн ат- ЗООРЬ ХЭВ 15 УАк 42 иг с) 1 сэ л ХЕ ЗХУ гу летикийн «Найрамдал» дөрвөн төрөлтийн «шиг- шээ» тэмцээн зургадугаар сарын 3--4-ний өдрүүдэд төв цэнгэлдэх хүрээлэнд явагдаж Хот хөдөөгийн ерөнхий боловсролын 8-- 10 жилийн сургуулиудаас шалгарсан жар гаруй охид, хөвгүүд оролцож хурд хү- чээ сорив. Ж Охид, хөвгүүдийн 60 метрийн гүйлт, Охидоос Наранцэцэг (Улаалбаа- тар) 8,4 сек, Энхтуяа (Улаанбаатар) 8,5 сек. Буянтогтох (Сэлэнгэ) 8,6 сек. Хөвгүүдээс: Гүррагчаа Завхан) 7,3 сек. Ганзориг (Өмнөговь) 1,4 сек Баярсайхан (Улаанбаа- тар) 7, 5 сек, Төмөрбаатар (Архангай) 7,5 сек. Уртын харайлтад. Охндоос: Энхтуяа(Улаан- баатар) 4 м. 65 см. Наранцэцэг (Сэлэнгэ) 4 м. 40 см. Полина (Улаанбаатар) 4 м, 85 см. : Хоөвгүүдээс: Ганзориг (Өмнөговь) б м. 10 см. Баярсайхан (Булган) 5 м. 92 см. 7 Гүррагчаа (Завхан) 5 м. 69. см. нар орлоо, Өндрийн харайлтад Охидоос: Буянтогтох (Сэлэнгэ) 137 см Энхтуяа (Улавибаатар) 187 см Мягмарсүрэн 181 см, Хөвгүүдээс: Гүррагчаа (Булган) (Завхан) 170 см 5 Баярсайхан (Булган) 160 см Гапзориг (Өмнөговь) 160 см . Бөмбог шидэх тэмцээнд охидоос: Энхтуяа (Улаанбаатар) 52 м 74 см Нямсүрэн (Дорнод) 45 “м, 88 см. - Нямсүрэн (Булгал 45м 45 юм. Хөвгүүдээс: Баярсайхан (Улаанбаатар) 68 м 52 см Өлзийсайхан (Улаанбаа- тар) 88 м 44 см. Дорж (Төв) 68 м02 см нар эхпий тэргүүн гурван байрыг эзэлсэн байна. Монголын. пионерийн «Залгамжлагч» Ш чуул- ганаар явагдсан хонгой ат: летикийн «Найрамдал» дөрвөп төрөлтийн |тэм- цээнд Булган, Завхан, Улаанбаатар хотын ажилч- ны район зэрэг газрууд тэргүүн байранд оржээ.” «Найрамдал» дорвон То: релтийа шигшээ тэмцээнд оролцсон пионер сурагч- дын саортын ур чадал та- мирчдаїн бэлтгэл урд тэм" цээнэх4 илүү сайн болсон байна ГА, ЦЭРЭНДОРЖ ы7 823 233. 22 2485 ЯЙ! СИТЭЛЛЭЭЛЛ”ЛЛЛЛЛЛДЛДЛЛАХЛГЛ 1. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ. МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН | БАЙГУУЛЛАГЫН 50 ЖИЛИЙН ОЙГ УГТбАН. Ө0ВӨРИЙН. бүХБААТАРЧУУДЫН «УАЛГАМЖ, ҮЕ», АЯНЫ УДИРДАМЖ (! , Ь урь АЛИМ 1117 , “ХАЛ АмЖ У Ч РИЙП 11117 "| догилҮ ! Ү УЛЛАГЫН 12997, хїгын ХУУ рлууэнмс - Нэр ТОР й / Ч МАХ үгулийл. ХУХНХ ХЛРСОр ши Бухраатарын үлрамийт: мон (3 юү, ММ АГЧДЫГ.. УР! голын їцойорийн-. ба ! 1 ! онолср бу ӨКҮҮЛ ухэд 10011” түүх, УЛИШИЛАй Жин 17 р УрЛү рУЧ уур ууахны. бүх байгуул лал, Чин эрмэллэл, дүрэм, тангарь 277 41) 11 ШИ 77 Мир аих/ : хн Д 77 : хийн л цонор нэг бүрн " МӨС гийг сайтар. судалнс ионер бүр дИ1, 22777) 277 Им -15 аАЛЛАНйС ориүүлчь ) УУЛЫН маплайллаа. өндөршүүлиэ, 8, 947 07 6 үлаэлсс уулсат, МӨНГӨЛЖ Л 227 баатарын ХЭ ууллагын 50 ном 3. Суричдын дүрэм, сургуу- Ї Он 777 с3 Үр 2777 уналернйн Э Аса хүмүүжли!! зийн дотоод дэг. урмыг пиопор 277 2 Ц 7) 2777 лийн ОйГ СУ ар угтахад ЧїГЛ2 бүр чанд сахий биелүүлдэг болго- 9, 2277704217/5::4277 Ч олдор ам ход пионерийн байгууллагын ашил Унд, Л, 00, Хийд л, и27777) Лїгуу ”э суга” чиглана, Ц ШТ 277 (77 хус үолер сурагч алины ху 0 ү 17 277 0), 2174 вҮэ цсал бэкигүүрээт 3, Иноперийн: бүх шатны бай- цаанд лор дурд 21 гууллага. аллаа” сайзруулж, улс аймаг. хотын. тэргүүний... бүлгэм, бүлэг, салаа болохын толоо амил« лапа 4, ЗХУ, ах дүү социалист орны пионерийн. байгууллагын. ажлын туршлагаас байнга... суралцаж, ажилдаа пэлтрүүлнїэ. 52 аялна 5, Монголын пионёрийн,байгуул- лагын болон “ворийн “бүлгэм, бүл- тийн ахмад пнолерүүдийг, оржссур» палшлан” тодруулж, бүлэг бүлгэ, мийнхээ “түүхийг балшуулап бич- 111) САЙН САЙХАН УИЛС 1, Пионер бүр төрөлх эх оршихоо 5 гүүх, монголын ард түмэн коммупистуу- дын. хувьсгалч дайчин ходолмор" улглууслалыг судалж, эв найрамдал, эх оронч үзэл, эрэл- хэг зориг тэвчээр хатуужил, тусч чанарыг эрхэм болтоло. 2, МАХН, МХЗЭ-ийн түүх баатарлаг аа илгэн байл та суралцаж, МХЗЭ-д элсэх бэлтгэл хийнэ. 2 Ун З, Пиопер бүр баатарчуудын дунд бүлгээс зохиох ажилд идэвхтэй оролцож тэдний сурах, тоглоход туслал, тэдний төлөө санаа тавина. - 2 ын Тїцонер бүр урлаг, утга зохиол, ард түмний бүтээл- тэй байнга танилцаж эх путгийнхаа соёлын үнэт өвийг сайн мэдэж хайрлан хамгаалиа. 5. Пионерүүд дуу, хогжим утга зохиол, уран зургийн төрлийг мэдэж: ойлгодог болохыг эрмэлзэнэ. ГҮ 110111114:::1:2:5:1 6. Пионерүүд урлаг Уран сайхан, уран бүтээх авь/2- саа хөгжүүлнэ. 7. Пионер бүр ургамал, амьтан байгалийн ач тусыг мэдэж түүнийг өсгөп үржүүлэх хайрлан хамгаалахыг эрхэмлэнэ. 8. Пионер бүр орон бүрийн хүүхэд, залуучуудын бай- гууллага хилийн цаадах үе чацуутныхаа амьдрал тэм- лийг улам их мэдэхийг эрмэлзэнэ, 9, Пиопер бүр олоп улсын байдлыг анхааралтай 257:0 лана. 10, Нийгмийн дэвшил, Эрх чөлөө тусгаар тогтнолынХоО төлөө тэмцэгч орнуудын хүүхдэд туслах, тэдэнтэй эв 643- ваагаа нэгтгэх хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцдог үзлээр Ху- ( мүүжилэ, : к эрлэгч ийг ҮЛГЭРЛЭС гаа монго- ПИОНЕР шог, х оаламыг төв баУулд арыг эзэмшин 1. Пиопер: тахууны ї ёс ёУР р орон, сХ "дэвхтэй оролц Пион, 2: ол, ХБ 2, Пион т нийтийн газа уу 28 туу. . Пио ХБ 23 гудамж, 9ЛОР эелдэг Да чигчдөд хат) нөр бүр өг, ЫН її БЭШЭ бүр сахилга багЛүдЭТГ9 л, хэв лсурам зөр тулгаж, 4 лөөний гү Х шатны порюртын тоглоомд нохдийн Хэлж шормыг биелүү, лтэй хандаж, лнэ, ах дүу НАР шшүмшлэ. 5 рэг: 1о, ла. тэшүүрэ їна. аардлага. ариуцлага! Ч Ё жүүлэн рээр га тавьдаг ба! атуу Ш : эгтээ хар урагчдь 1 арнун БүгЭгГ 5 4. Өөрөө өвдөд давтахгүй Ж инИт ба сонгуульт ҮҮР | зарч- ол слүулнэ, ДЫИ ба сургуулийн ариуц цөвэрч соёлц байдлыг ан а : эсэ! Ё цэврий с салуу цопер бүр өөрт да пелүүлж: бүрий лог миний толоо» Г ныг шадрлуй цэврийн шанмслн рийн дүрмийг 1 823:523 ДЛКиНЭ Би бүлгийнхээ төлөө. ” Энйтийн ажилд у Эзэмших, арцаур ЭХ, ариун цэ “Ширхэгчлэц їДЭВХТЭй Ул цэврий вэр эр 4, “Ардын 5 тэй оролцон, їйн эргүүл, Үүл ахуйц анх лэгч» бүлгий рми, хилчдийн, О. ЛД гарах зэргээ Их- 0: т їл Хөдөлгөөний залуу халаа» от 5 р олон Ряд, адслорийнг сэргий- | Т цэрэг эх оронч үзлээр хүмүүжүүлнэ” ӨРПүүлж, АЯНЫГ ДҮГНЭХ ивухд “оёонь 1, Пиоперийп салаа, аяныхаа явцыг улирал бүрийн эцэст дүглэнэ, Ули- лал бүр амжилт бүтээлээ ахиулж, нийт пиолерүүдээ аяны ажиллагаанд 24: идэвхтэй оролцуулсан тэргүүний салаадыг хичээлийн жилийн эцэст шалга- ойл дипломоор шагнан урамшуулна. руулж аймаг, хотын пионерийн зөвлөлийн «Тэргүүний салаа» дарцгаар шаг- Ажлын бүх үзүүлэлтээрээ шалгарсан улсын төргүүний 10 бүлгийн зөв- иапа, лөлийн дарга, гишүүд, 20 бүлгэмийн зөвлөлийп даргыг ЗХУ, бусад соц!а- 2. Бүлгэм, бүлгийн аяны явцыг хичээлийн жилийн эцэст дүглэлэ, Нийт лист орпы пиоперийл "зусланд, явуулж амруулиа. й ВУЛЛУУЦАЭ салаа иь «Тэргүүний салаа» болсоп бүлэгт «Улсын тэргүүлий бүлэг» цолол- Онцгой амжилт гаргасан ппоперийг ЗХУ, бусад социалист орпы пиоие- топо. Бүх бүлгийпхээ 80-аас дээш хувийг «Улсын тэргүүний бүлэг» болго- рийл зусланд амраах эрхийн үнэмлэхээр шагнах ба МПБ-ын 50 жилийн ойн соц бүлгэмд «Улсын тэргүүний бүлгэм» цол олгож Д, Сүхбаатарын їэрэм- їгдсэй балр ёслолд төлөолөгчөөр оролцуулиа, лит МПВБ-ын Төв Зовлөлийн хүндэт туузаар шагиана, МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ СУРГУУЛЬ-ОЮУТАН ЗАЛУУЧУУДЫН 3, Аяны бүх житүүрээр аялж, тэргүүний амжилт гаргасан. ппоперүүдийг хэлтэс, : ДХ. Сүхбаатарын нэрэмжит МПВчии алт, монго, хүрэл медаль, 50 жилийн Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ЫН ТӨВЗӨВЛӨЛ 7 2 22ГГИШЕТЕЛЕЕЛЛЖВЭЛРЭЛГЖЭЭҮ2 нпшгүттултугЛ ссБтҮ: 45. - « мм хлс- 1 2... Д, Сухбаатарын нэрэмжит, Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэр,. ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН Ж--51087 , Ипденс-- 14120 , ї 1 НЭГДСЭН РЕДАКЦИ., ульльльыль ла ль лаг льла.ль ль ла ль ла льлальльльлалг ЇДЭНЭЧИМЭГ го / бүлгэмийн бас ийте| 1973:41:24- ! «Ариац найман нас хүрч, ВИМАУ-ын иргэнийхээ. " эрхэм хүндхэй эрх үүргээ “эдлэх болж байгаа охид, хөвгүүд та бүхэнд торийн дээд эрх барих байгуулла. сыг чонгох бүх ард түмний сдигуульд ёних удаагаа . оролцож байгаа баярт энэ үйл япдлыг тохиолдуулан . МХЗЭ-ийн Төв Хороо халууп байр хүргэж, ажил " тэргээцлээ. зоп сонгон авч, эх оримхоо хөгжил ман» дал, социалист бүтээн байгуулалтад хоөшуучилан ман» майлж, алдар цуугаа дуудуулсан эрхэм хүндэт ир» , сөд болцгоохыг урналж байна» МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос манай орны залуу сонгогчдод хандаж гаргасан уриалгаас САА “2ВЛА Нийслэлийн 60 дугаар сургуулийн 10- ын «А» ангийн онц сурлагатан Ц, 4Монх-. «бат, Ц. Оюун, Я. Нармандах, Д. Ганбат, /20-ын «В» ангийн Ж, Энхтула нар МХЗ Э-ийн Төв Хорооноос манай орны залуу, 5 - сонгогчдод хандаж гаргасан уриалгыг 1979 оны ! дахин дахин уншихад баярлах зүйл блон- в 8 “той байгааг сэтгэл бахдам лрилцаж байв, дугааР “| Энэхүүхдүүд улсын шалгалтаа ангиараа ОвЁОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! Уу532-7-09 | д МАХН-ЫН ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУН ” сарын 19, || 4400 хувь өгч аравдугаар ангиа сайнаас : Мо онц төгсгөж, улмаар Ардын Их Хурлын " ( Мягмар “сонгуульд анх удаа. оролцохдоо МХЗЭ- цйн илгээлтээр үйлдвэрийн ажилчин. болж, шинийг санаачлан, орон даяар ал- | даршсан Б. Гүнжиламын .төлөө саналаа. » : с ху. өх бо. д баяр болж бай. 30 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ ф 2624(1279) Ф ҮНЭ 10 но. Ж өгРС ВОДООШИНН авсан хэрэл зураг. 225) О/БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг "2 ЧЕХОСЛОВАКИЙН ХҮНДЭТ ЗОЧИДДОО ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДЫН ЦОГТОЙ. ХАЛУУН БАЯР ХҮРГЭЕ! ьльлы МОНГОЛЫН ХУВЬСГАЛЧДЫН ӨДӨРТ. 57 2,,9:2245 бсс/бйй» Б4-1.1:1:::1:3 ааиагй| Е : 14 й Ё Э1 . : ) й П Монгол Ардын Хувьсгалт Нө- тарга пөхөр Густав Гусак тэр- ( С ХШЖГыН Хосын Бүгд Найрам- гүүтэй--БНСЧСУ-ын гам, зас- 7 дах. Монгол Ард7Улсын Засгийн гийн төлөөлөгчид манай оронд -- 1920 оны зургадугаар сарын 25. газрын урилгаар Чехословг- , Ний хүрээн оёр бүлгэмийн 1 кийн Коммунист Намын Төв Хо- албан ёсны найрсаг айлчлал Тнйслэл хүрээн дэхь БУУД ХЭЭ шиягн . “хамтарсан хурал болж хоёр бүлгэмийг нэгтгэж, түүнийг «Монгол Ардын Хувьсгалт Нам» гэж нэрлэ- хээр тогтов. : -- 1921 оны гуравдугаар сарын 1-4 5294 рооны ерөнхий нарийн бичгийн хийж байна. МАХН-ын анхдугаар их хурал «Дээд шивээнд»ху- , ралдаж улс үндэстнээ чөлөөлөх, засаг төрийн эрхий, хөдөлмөрчин ардын гарт шилжүүлэх, улмаар.Ннийг-| мийн амьдралыг өөрчлөн зохиох зорилт бүхий памын анхиы программыг батлав. : - 1924 опы паймдугаар сарын 4--81. МАХН-ын 18 их хурал хуралдаж БНМАУ-ыг/ капиталист биш хөгжлийн зажаар хөгжүүлэх зорилт тыг дэвшүүлэв. -- 1924 оны арван нэгдүгээр сарын 8. БНМАУ--ын анхдугаар их хурал нээгдэж, БНМ АУ-ын анхдугаар үндсэн хуулийг баталжээ. 1 -- 1924 оны 11 дүгээр сарын 26. хЭлхлалллллллллллсллллсалыльлльлфальлалсалалтлалелтөлөЄТОВ БНМАУ-ыг байгуулсан тухай тунхаглан зарлажээ, -- 1925 оны есдүтээр сарын 28. МАХН-ын 1У их хурал нээгдэж: намын хоёр дахь намын жанжин шугамыг хэрэгжүүлэх үндсэн зорил» тыг тодорхойлов. -- 1940 оны гуравдугаар сарын 20 социализмын үндэс суурийг тавих гол зорилтыг тоО- дорхойлсон намын гурав дахь программыг батлав, - 1966 оны зургадугаар сарын 11. БНМАУ-д социализмын бүрэн ялалтыг хангах, намын үйл ажиллагааны зорилго гол чиглэлийг тог, дорхойлсон намын дөрөвдэхь программыг МАХН- ын ХҮ их хурлаас батлав. Чехословакийн Коммунист Чехословакийн Коммунист Намын Төв Хорооны ерөнхий Намын Төв Хорооны тэргүү- 253 3 лэгч гишүүн, БНСЧСУ-ын зас- нарийн бичгийн дарга нөхөр гийн газрын дарга нөхөр ЛЮ- ГУСТАВ ГУСАК БОМИР ШТРОУГАЛ уалалалаллалалальлалальлалыллтальыль Альльллылнлысн лвьль, лага. сс "ь,ль ла. Ль-ль ла лаьЛА. Ла Ла. ТАЛА ЛЬ льль ЛЬ лЬЛАЛА ЛА Л ЛЬТАЛАЛАЛАЛАЛАСАЛАСЛАЛЫ АСЬЛЬ ТАЛЬСЛЬСЛАЛЬЬтЬлЬЛьЛЬ АлЬллылалылыльльль лӨлтльлеалсттлслллслллллтт--тстсссэлы 5 олон сайхан зүйл хийсний багагүй рамдлын сэдэвтэй ажлыг олон хэл- ЗХУ, Унгар, Румын, Чехосло ШИНЭ ХОТЫН хувий нь Эрдэнэчимэгийн бүтээл бэрээр зохиодог юм. зэрэг орны мэргэжилтнүүд ажилла! р эзлэдэг юм. Ажилсаг, хамт. олонч, -- Бидний амьдарч, сурч байгаа бас л найрамдлын дуу хадан: байн: П И (0) Н Е Р төлөв даруу зай иь нийт пионер су- хотын нэрийг найрамдлын Дархан Бид энэ бүхнийг бахархан .сонсо: рагчдад үлгэр дууриал бөлдог учир, гэж пэрлэдэг учраас бид ч гэсэн най- байдаг юм гэж энэ охин ярьж байн: хүүхэд: бүхэй Эрдэнгчимэгийгхүн- рамдлын дархчууд байх ёстой. Пио- Бяцхан ухуулагч маань 8 дугаар 8! лийн: 1 дунд сургуулийн пионерийн “сэлж хайрлаж, байдаг, Эрд: ер бүхэн, сурагч бүр хүж дэлхийн гиа онц дүнтэй төгсгөж, сурлага, х ї 2 Эр: чтернаццонал їлубийн г ардын пайрамдал, энх тайвны дөлмөрөөр бусдыгаа-үлгэрлэж явн говдалтийн мэргэ 109 бат зогсож сурахын тулд,,Саяхан болсон «Залгамжлагч» 4 барштай хо оэрїдийнхөө амьдарч буй хотын түү- Чуулганд төлөөлөгчөөр-оролцеон ян- фонал клубийн Г 411111102441515224 хийг судал, барилга бүтээй бос-далдаа Эрдэнэчимэг: мааны хичиэс “Монгол, 34 лїийн“ииддер Сурлїнїу,, аралисл орнууд ял нгол цг сөлшон яайилцах, явдал, маш чухал их баяр, хөөртэй байгаа 58) 0) ОХИН НЭЭ ҮЛУбИЙГ”" 10 157улл, лолтийн ард түмний. нөхөрлөл ЇЇЙ ай! Б. БА программыг баталж, хувьсгалын ардчилсан шатанд- МАХН-ын Х их хурал нээгдэж, энэ хурлаар 4 2 2ЬГ « 4 3. Хөдөө аж ахуйн нэгдлийн хол- бооны ЇУ их хурал саяхан болж өнгөрлөө. Нх хуралд МХЗЭ-ийн илгээлтээр хөдөө аж ахуйд гарч, нх хурлын завсарлагаагаар Ар- хангай аймгийн Их тамир сумын «Гэрэлт зам» нэгдлийн дарга, хөдөлмөрийн баатар Р.Минжүүр туайн туршлагаас сонсож байна. ф Баянхонгор аймгийн Заг су- шын «Давшнлт» нэгдлийн хонь- чин Д. Цэвэлмаа, Говь-алтай айм- тийн Тонхил сумын тэргүүний хоньчин Н. Амархүү 100 эхээс 100 төл бойжуулсан аргаа ярнил- цан хаягаа солилцож байна, ф Мал өсгөх улсын төлөвлө- төөг давуулж биелүүлсэн Говь- алтай аймгийн малчин хөдөлмөрч- дийн баатарлаг хөдөлмөрт, ӨӨ- рийнхөө хувь нэмрийг оруулсан "МХЗЭ-ийн илгээлтийн эздийн нэг нь «Шарга сумын «Говийн. хөг- жил» нэгдлийн тэмээчин Н. Мэд- хүү юм. С. БОДООШ Манай сургуулийн пнонерийн бүл- тэмийн зөвлөл, баатарчуудын сурла- та йн ажилд биечлэн тус- лахад багагүй ажлыг Сэдэвчлэн 80- хиов. Сурлагаар хоцорч яваа бага ангийн сурагчдыг шефлэн авч,. чу- хам ямар хичээл өөрт нь хүнд бай- таад нарийн судалгаа хийж. тусла- вал ашигтай байдаг. Тооны хичээлээр хоцорч явсан 2-ын «А» ангийн Ган- УРАЛДААНД ХЭН ШАЛГАРАВ Ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн шпиопер сурагчдын дунд Д. Сүхбаатарын мэндэлсний 80 жи- лийн ойд зориулан зарласан «Д.Сүхбаатарын мөнхийй тавьяаг хэн сайн мэдэх вэ?» асуулт, хариултын урал- даанд 1715 хүүхэд оролцож, хариултаа ирүүллээ. Уралдааныг шалгаруулах компсс хариулт нэг бү- рийг үзсэний үндсэн дээр Нийслэлийн 18 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «В» ангийн сурагч Дашдоржийн Хадхүү. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 10 жилийн лунд сургуулийн 6-гийн «Д» ангийн сурагч Пүрэвийпт Алтантүлхүүр. Нийслэлийн 10 жилийн 12 дугаар сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч Дүгэрсүрэнгийн Ганболд нар шалгарч, улахгүй ЗХУ-ын олон улсын лионерийн зусланд явж амрах гэж байна. Архантай аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуу- лийн 5-ын «А» ангийн сурагч Б, Алтанчимэг. Говь-алтай аймгийт төвийн” 8 жилийн дупд сургуу: лийн 7-гийн «Б» ангийн сурагч Б. Үржинханд парын арван хүүхдийг хоёрлугаар байр эзлүүлэн Монголын пиопер сурагчлын «Залгамжлагч» ТЇГ чуулганд орол- пуулав. Увс аймгийн төвийн 10 жилийн лунд сургуулийн 7-гийн «Р» ангийн сурагч Ч. Дамдинсүрэн, "Төв айм- гийн 7Каргалантын САА-н 10 жилийн. дУпд:СУргууУ- лийн 8-ын «А» ангийн сурагч П.Цэцгээ нарын гунин хүүхлийг гуравдугаар байр эзлүүлэв. Уралцаа!л хамт олноороо идэвхтэй оролисон Өмнөговь аймгийн төг вийн 10 жилийн дунд сургуулийн 9 ийн «Но» ангийн хамт олон, Нийслэлийн 42 дугаар бага. сургуулийн 1-ийн «А» ангийн Од багийн баатарчуулыг тусгай шагналаар шагнав Манай уралдаанд идэвхтэй оролцсон бүх пионер сурагчил, бааятарчуулдал баяр хүргэж зупыхаа амрал: таар тавтай сайхан амрахыг Хүсэн ёгеөе, 2, 4 ганд ШАНЧИВ (МРТУ-ын Хорооны редантор) СУРЛЛГТЛ ХӨДӨЛМӨРТӨОӨ АМЖИЛТ ГЛРГЛИЛ ю- а«Залгамшлагч» 11 чуулган, дад би сурлагаар шалгаран өролцоп, “ Нөгдүгээр ангиасаа... онц сайн сурал» цам ирлээ, Өөрөө онц сураад ч лог» | сохгүй сурлагаар хоцорч япаа зарим | ноходдоо. би үргэлж тусалдаг, үл» гийн даргыг тапан жил хийгээд одоо | эвлэлийн хэсгийн. ахлагчаар ажил» . лаж байна, «далгамшлагч» ЇЇ чуул» ганыхаа. шийдвэрийг оорийн ажилдаа хэрэгжүүлэн ажиллахаа илэрхийлье, Хопсгол аймгийн 2Каргалант су- мын 8 жилийн сургуулийн Т-тийн «А» ангийн сурагч Допчипгийн ЦЭЦЭГМАА ЦЭВЭРЧ , НЯМБАЙ БАЙЯ ) Г: Манай сургуулийн пионерийн бул- гэмээс, иийт сурагчдын ДУЙН Эн 4 чилгүй хамг олон хаана байна вэ7», «Хэний хичээлийн хэрэглэл бүрэн, цэвэр нямбай вэ?»,«Багшийн бахар- хал хэн бэ?» зэрэг сэдэвт ажлыг ДО" лоо хопог бүр зохнож, анги, сур- гуульдаа тэргүүний пионер, сурагч, дыг шалгаруулж ирлээ. Ингэж ажил» лах нь нийт сурагчдын сурах идэв- хийг өрнүүлж, тэдний биеэ дайчла-. хад нь ихээхэн тус нэмэр болдог юм. Ховд “аймгийн Үенч сумын 8 жилийн сургуулийн пионерийн бүлгэмийн зөвлөлийн дарга. Х., ЦОГЗОЛМАА МИНИЙ ТӨРСӨН НУТАГ, 17(0:3400)15313 САЙХАН ОРОН «Эх,ориоо хэн сайн мэднэ, тэр илүү бүтээнэ» гэдэг пионерийн єэ- дэвт ажлыг бүлгүүд дээр хийж аймаг болдод пионер ах,, эгч нар нь биеч- лэн тусалсны үр дүнд одоо энэ хүү- хэд бүх хичээлдээ сайн дүнтэй сурч байна. Сэлэнгэ аймгийн Орхоны 8 жи- лийн сургуулийн 7-гийн «А» ан- “бүлгэ- тийн онц сурлагатан сумын амжилт,бүтээлийг сурталчлах, хөдөлмөрийн сайчуудтай уулзах ажил зохиов. Тус бүлгийн пионерүүд «Манай улс», «Манай аймаг», «Манай сум» зэрэг суртал ухуулгын олон альбом өөрсдөө хийсэн. Дорнод аймгийн төвийн нэгдү- “Дэлхийн мийн зөвлөлийн дарга ДАЗО-НЫ ИХ НААДАМ Их наадам нь (фестн- вул-баярын) гэсэн латин үгнээс үүсэлтэй фестиваль гэдэг үгээр дэлхий дахи- наа түгэж 26 жилийн турш дэлхийн өнцөг булан бүрийн олон үндэстний хэ- лээр шинэ утга санаагаар яригдаж байна. Их наадам бол дэлхийн дэвшилт залуу үеийнхний баяр, уран авьяас, биеийн тамир, спортын их амжил- тын үзлэг юм. Их наадмын төрсөн өдөр нь 1947 оны долдугаар сарын 35. төр- сөн газар пь БНСЧСУ-ын нийслэл Прага хот. Энэ хотод анх дэлхийн залуу үеийнхний нөхөрлөлийн түүдэг гал поцсон билээ. ДЗО-ны их наадмыг а0- хпоп байгуулагчид н» Ардчилсан. 8а- луучуудын Холбоо(ДАВХ) Олон Улсын Оюутпы Хол- боо: (ОУОХ) юм: ТАВАН” ДЭЛБЭЭТ ЦЭЦГИЙН УЧИР Дундаа. дэлхийн бөм» борцгийн. дүрстэй таван өнгийн, /дэлбээт ер:бусын цэцгийн зургийг бараг хүн | бүхон мэдлэ. Энэ бол олон уул- их Уулсын залуулуудын залтын. билэг төмдөг, птаалмын өомблем болно. Элэг цэцгийн хөх, улаан гээр 8 жилийн 6-гийн «А» ан гийн сурагч, бүлгэмийн зөвлө. лийн дарга Д. ГАНДУЛАМ ИХ НААЛМЫН ТУХАЙ ягаан, ногоон, шар өнгө- тэй таван дэлбээ нь манай ертөнцийн таван тивийг дүрслэн харуулж байгаа юм. Цэцгийн дунд дэлхийн бөмбөрцгийн зураг, нх наадмыг явуулах он, хо- тын нэр их наадмын ээл- жит уриа, бичээстэй бай- даг. Ч. СУВД Их наадмын эмблем болсон цэцэг (хамба ша- рилж) өөрийн түүхтэй юм. Тэр нь Москва хотноо болсон ДЗО-ны УГ нх паадмын үеэр бий болж, түүнээс хойш зөвхөн он, хотын нэр нь өөрчлөгдө! дэлхийн дэвшилт залуу- сын баяр ёбслол-их наад- мын үзэл санаа зорилгыг илэрхийлсэар байна. НАЙРАМДЛЫН ДУУГАА ДУУЛЖ БАЙНА ЗАЛУУЧУУД... Дэлхийн Ардчилсан за- луучуудын сүлд дууг та нар сайп “мэднэ. Байнга дуулцгаадаг шүү дээ. Эпэгдууны үгийг ЗСВИ ХУ-ын “яруу найрагч Лей Ошайин бичиж, хөгшмийг зовлолтийн нарт комполи» тор Анатолий Новикой Зо» хиасон. билээ, ӨЭпэ дуу 1947 онд Ирл» га. хотноо. болсон. ДЗО-ны апхдугаар их... наадмын үеэр анхлан юм. Тэр цагаас хойш АРд- чилсан Залуучуудын энэ сүлд дуу ДЗО-ны бүх их наадмын нээлт хаалт бо- лон их наадам, чуулга уулзалтад оролцогч бүх олны . төрөлх хэдээр эв нэгдэл, энх тайван, най- рамдад, нөхөрлөлийн Тө- лөө, имперпализмын эсрэг тэмцэлдээ залуу үенйнх- нийг нэгдэн илгтрахыг уриалан тив дэлхийд уян- галап цууриатсаар байна. “Одоо “мавай “ертөнцийн | нийт залуу үе БНАГУ- ын тийслэл Берлин хотноо болох ДЗОлны Х их наас дамд эрчимтэй бэлтгэж байна. Эпэ их наадам «Импе- риалпамын эсрэг, ав цэг- дэл, энх тайван, нөхөрлө. лийн төлөө» гэсэн урна- ны дор явагдана. С. “ЧУЛУУНЦЭРЭЙ дуулагдсан ПНОНЕР СУРАГЧИД, АМ бОЦНАЛНОТ ХУУЛЬ. ЁСЫГ ҮЛГЭР 0 Ш001099-01ХИН УНЛҮҮЛЬН Эхээс: шинэ. хүн төрж мэндлэхэлс эхлэн иргэй гэж мэрлэнэ.. Манай ор» нм иргэн пнйгэмдээ, хөдөлмөрлөх хууль дүрмийг биелүүлэх, эх орон, социалист өмчийг хайрлан. хамгаалах зэрэг олон төрлийн үүрэгтэй, Энэ үүргүүд: нь манай улсын үндсэн хууль, эрүүгийн, иргэний, хөдөл- мөрийн, ян агнуурын, газар эдэлбэг рийн, гэр бүлийн, сургууль амьдра» | мын холбоог бэхжүүлэх, ардын бог " холсролын системийг хөгжүүлэх ту. хай зөээг төрөл бүрийн хууль тог» Гнилдн ИРГЭДИЙН үндсэн ҮҮРЭГ БИМАУ-ын иргэн бүр: а) Үнэйч шударга ходолмор бол социалист улсын эд баялаг,, хүчин чадлыг зузаатгах, ходолморчий олон түмний чинээлэг аж байдлыг дээш. лүүлэх эх сурвалж мон годгийг ямагт , санаж бүх хүчин чадал, эрдэм мэд: лэгээ социализм байгуулах үйлсэд бүрнээ зориулах, г Ү! жэл е) Оспорийн 0) БНМАУ-ын үндсэн хуулийг ийг рийн чанд сахиц, хууль дүрмийг ёсч- -олоп биелүүлж, хөдөлмөрийн сахил- социйлист омчийг номмунист Ёсоор эх өрөн, ард түмэндээ хлагааргүй гыг хатуу сахиж, хамтын аж байд. үзэгч, коммуниамын үйэл ба иррло- ээрээ, НЭдрэлс өижөн элсэхэ, лыц социалист хэв журмыг дагаж, тарийн иптериацноналиамын аарчим, бий Ё.төньл нь -д 9 Л нийгмийн ёо дэглэмд харш алинаа социалист ох орондоо хлагааргүй .- Пионер нь эрдэм. номдоо шам- үзэгдэлтэй идэвхтэй тэмцэх, үнэнч, ходолморчин бүхнийг арьс, үйг дан суралцана, 2 3 Дэс ялгапарлахгүйгээр хүндэтгэгч хү- -- Пионер ив ахмад үеийнхээ эх в) Хувийн ба нийгмийд эрх аш- мүүс болгон хүмү 1 Вон м гийг зөв зохицуулах, улс пийгмийн үүс болгон хүмүүжүүлэх, “от ХОНИН үд өв уламжлалаас эрх ашгийг хувийнхаасаа илүүд үзэж эк) Ардын ардчилсан байгууллыг -- Иионеро нь ажилч хичээнгүй, байх, бэхжүүлэх үйлсэд идэвхтэй оролцож, шударга чин үнэнч байна, м Ё ” улсшц иууцыг чанд хадгалах, дайс- -- Үйонер ив соргэлац, цовоо, нө» г) Социалист халгууллал “ХАЛДАШГ аас ямагт сэрэмжилж байх, хорсог даруу айитай байна, гүй арнун, дархан үндэс болсон пийг -- Пнонор ив социалист омч, бай» мийн социалист өмчийг нүдний цоц- з) Социалист эх ориоо социалиа- галийн байлгийг. хайрлан хамгаалж, тий мэт хайрлаж, түүнийг бүхий л мып дайснаас ариуиаар хамгаалах, нийгмийн хэй журмыг магт сїхиж аргаар батлуулан арвижуулах, й : хэрэгжүүлиэ, БИМАУ-ын Ардын цорэгт албан -- Пионер иь багш, ахмадыг хүн» д) Улс түмний иптериационалист хаах ллпдал бүгд, Найрамдах дэтгэж, байтарчууд, дүү нараа асарч найрамдлыг бүхий л аргаар бэхжүү- Монгол Ард Улсын ард иргэдийн тусал. ч лэх явдлыг туйлын чухалд үзэж, хаа. хүндэт үүрэг мол, -- Ппонер иь ЗХУ, социалист бо- байгаа газраа өдөр тутмын үйл ажил- лон бусад орон бүхний ходолморчдийн 5 и) Иргэний үүргээ парийн хүүхэд багачуудтай найрамдлаа бэх- загаагаараа хөдөлмөрчдийн найрам- чанд биелүүлэхийн хамт иог адил жүүлиэ, дал. эв санааны барилдлагаа, Зөв |. БЗРВОрЛр цах сэмласэл -- Инонер иь төрөлх эх орноо хөг» лөлт Холбоот Улс тэргүүтэй социа- шхэд барга тадсай иргодээс. шаар» шүүлэх үйлсэд сурч мэдсэн бүхнээ лист лагерийн орнуудын ард түмний Л"Х Үүр?! той болио, зориулиа. нэгдэл нягтралыг бэхжүүлэхэд тус нэмэр үзүүлэх, энэ ариун найрамдал, нэгдэлд хор хохирол учруулж, болох БӨ” Оо! 01101601 01:01 Нийгмийн хэв журамд нийт иргэдээс заавал Да гаж биелүүлж байх ёстой горим журмууд хамаарий, Нийгмийн хэв журмыг сахин биелүүлэх явдал нь иргэн хүн иргэнийхээ үүргийг биелүүлэх ипдалтай холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл, иргэн хүн иргэнийхээ үүргийг зохих ёсоор биелүүлж явбал нийгмийн хэн журмыг сахин биелүүлж байна. гэж ойлгож боло Тэгвэл: сурвич аионер хүн дүрмээ. /ї цай биелүүл байнал нийгмийн хэв журмыг. сахиу бийгаа. хэр шүү лээ Дүрэмд зааснаар, инонер сурагч бүхэн. онц сайн сурилцахиас галд бигшийн даалгав! биелүүлж сг хилиа батыг чанд сихиж, сургуулийн. ширээ сплал зэрэг өд аж яхуйн зүйлийг хоїїрлац хамгаалн, ПхМй" тоомжид тусгалаа. олсон. байдаг, Сурагч зшнонерүүд нас огцлогоо шалтгаалан. шууд буюу эцаг ох өөр дийн эрх ашгийг хамгаалсан байгуул: лагуудаараа. дамжин иргэний эрхээ эдэлж, үүргээ биелүүлэн сурч хөдөл" морлож, социллист хууль бсыг улам бэхтүүлж байдаг, Эцэг эх, сургууль банш нараас. өгсөн. үүрэг дайлгаййр, үнэт сургамж "нь хүүхэд багачуудаас хууль тогтоомж судалж түүнийг гуй: палтгүй. биелүүлэх үйл санааг тус: гасан ааавал биелүүлэх пүйлийн иг -ь жэлэээллээлээсэээээлээлсэээээээсээлэээээээээлссэлээлсээээ. МХЗЭ-ийн "Гон Хорооны тон чоо: 1973 онд МХОЭ-ийн гишүүн бүрээс Лепипч шүүлэг айах тухай хэлэлцэж тогтоол гарган хүн бүр социалист хууль б! эчээр: сахин биелүүльа!» уулгын дор уг шүүлгийг аиах удирдамж баталсан билэр . ЗсэлэээээчэлэээлэлэлэээлээээээЭлЭэЭлэээээлээээээээээээээээээээлэлээ элдэн үлэгдэлтэй шийдвэртэй тэмцох, айлуу үсийг ходол- мөрт дуртай, сахилгагай, зохион бай» гуулалттай, хамт олопч нийгмийн өрх ашгийг хүйндэтгогч, (Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Ундсэн хуулиас) ЧЕОНӨН, ӨНДНӨНӨ юм, урагт бүхэн иргэ хүший хунд соцнйлиог хууль иг бйолүүлахийн ТУЛД юуны урьд сурагчдын дурэм, үнблершинг дүрэм, тангараг, Ппптїар чуудын дүрэм, сургуулийн дотоод урмыг шил бийлүүлэх ёотол, Сурагчдын ташиарлг лүрмүүл їн төрийн хууль зүйн агуулга ларчмыг тусгасан. даїїдаг, ЛТэгахпар хүүхэд лт ир, сурагч, чиолрийн дүрэм тангаг ( ЭМ, Оайгарчуудын. дүрэм, сургуу лийг ДдотөрДд”ЛМурмиг | Ззадийчинаа сийн. сажиг билүүлбэл,. төрийн хууль зүйг төдийчийэн лЦцин ийн. гэв үг юм, Хууль, иг сургууль, хот суурыиг гийн гудамж, талбай, орон сууц, гар пхуйц аль Ч БНА) хангай. биелүү- лах нь сурагчийн бас иргэний. хувьд таг нарт оногдсон. үүрдэг юм, Энэ эр хэм хүндтэй үүргээ биелүүлэхэд ишиг цор сурагчид өөртөө болоод нөхөддөө Өндөр шлардлага тапын, Улсын прокурорын ажилтан Д.ДУЛМАА сїїн бие» "ус. сонины энэ нүүрийг нийт инонер сурагчдын эр хууль зүйн мэдлэг болон ахлах аигийн сура ийн тїшүүдийн Леппич шүүллэгтээ, амжилттай бэлтгэхэд зориулан ПИ МЛАУ-ын ирокурор, Улаанбаатар хотын. шүүхийн хуулийн тмэргэ- шилтнүүд бэлтгэн, «Залуу үл, жалллсллсллслллллллллЛ (1721 7011 | ПИОНЕРИЙН ЧИН 0РМЭЛЗ9Л -- Иионер нь МАХН, социалист ходолмор ба голын. Инонерийн байгууллагын | (Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Мом- дүрмээс) ӨРОНОЧРНУОЛЭНЭНЭ УЕУЛРНОНӨ дыг хүндотгах, дүү цараа асрай туслах, сургууль бо- лон хот орчим таримал мод”пүлгийг хамгаалж, алин тог үйлчилгээнд: дэс дарааллын экурмыг баримтал байх үүрэгтэй, Хэриоо сурагч хүн. дүрмийн. йль.. пэг ааалтыг зорчвол үүргээ хосордүүлт тийгмийн хав урмыг зорчипо, 1 ишээ: їг Эарим иог хүүхэд нийтийн үйл- чилгаоний аптобус порчихдоо дос дугаарыг баримт- лахгүй дайрч орох тор ч байтугай. урьд талын хаал- гаар орох, монго төлөхгүй байх зоргаар похисгүй ли» дал гаргадаг, Мон хичээлдээ. очих, гортоэ. ирэх: замдаа хоорондоо. поцолдон. био. биеэ. чулуугаар, шидэх, 10: долдох, гудамж талбайд: боо поп: айч пивахгүй чан» гппр хашгирч нагарах йарог үлгаргүй. байдал. үйагде дэг, нь цам нийгмийн хав эцурмыг хүндэтгэн сЛхиХ» гүй порчиж байгаа. яиндал ї0м гэдгийг хүүход та ийр мартан болохгүй, Шийгмийн хоп нурам порнсоп пли пап үйл шииллигййг төрийн хууль, тогтаал, сурагчийн дүрмаар: хориглон байдаг. ди учраас пиопер буг үїгч: бүр зийгмийн хэр урмыг хатуу сахин, учраа мэдсэн спхилгй баттай био Оиел хайрлан хүндэтгода, зарчил гаргасан хүнтэй. хатуу ламцасгчид байх йїстай, Өө бүхэн бол лаг ийрын зорилго, їїйолүүлбэл похих үүрэг юм. Хуулич Д, АЛТАНГЭРЭЛ "бпрагт ндопхтэй. пүтгэгч МХЗЭ-ИЙН ГИШҮҮНИЙ ҮҮРЭГ її) Монголийн Хуниталт, Өалууг Чуулин їнлэлийн лайчин чилийр, цохийн байгуулалтыг. божятүүлэ хийн төлөө тэм, тїлэлийнН хүү чаллн төл нөхцөл болсон. тилэг ЫД шин Ш 0) Монгол Ардын Хуйгалт 1!лг мин дайчин туслагч, бэлтгэл 701! ний хувьд амын бодлого ший рийг хорэгтшүүлэт биелүүлэх үйл її и) Монголын Хувьсгалт лууг чуулын.. Өллалийн: байгууллаги!! шийдлрт хайнга, їїс төдий ханд ипдлын псрог рс төмцол хийг, улс ориы ан ахуй, сойлын ал: ралд идэнхтэй. өрөлцон, ү) Эрдэм, мэдлэг, соёл, шиг лэх ухаан, техиинийг шаргуу ол шиж мэдлэг болонсролоо өх оршиг хоо социллист байгуулалтын үйлст пориулий, ЛА) Улс торийн ухамсраа. Долшс лүүлэхийн төлөө. цуцалтгүй. ажил» лац, марисинст ла цист, шинжлээг ухааны үндсийг өзомшиж, Монгол Ардын Хувьсгалт Намын бодлогиг оргон олон уалуучуудад таниулии, е) Улс нийгмийн өмчийг хайр» лан бүхий л аргаар. иэмагдүүлиг ходолмор, сурлага, ахуй байдлал. раа үлгэр лашлоэч байл үйлдвэл, лэлийн баг ажлынхаа. мэргэн, арга барилыг тасралтгүй дээ! лүүлэн шинэ бүтоэл опопчтай./ саг иаачлага. гаргах, социалист урал» даан өрнүүлэхэд ямагт хошуучлагч байна, 4) Илм, улс, хувьсгалт палуучуу” дын этлолийн байгууллага, хамт олноос. өгсөн. үүрэг, даалгайрыг цаг хугацаанд. инь бүрэн: дүүрлїї биелүүлэх хариуцлагыг өөрийн биеэр хүлээнэ, ж) Мамч, зарчимч шүүмжлэл, оорийн шүүмжлэл, ялацгула. 0» роос гарах шүүмжлэлийг орциүү, лэх замаар ажлын дутагдлыг ил» рүүлж, тайвшрах, санаа амрах, нүд хууран биеэ тоохын өсрэг там- цож, ажлын дутагдлын талаар хэ» нийг ч тосон хувьсгалт палуучуу” дын эвлэлийн удирдах байгууллаг га, Монголын Хуписгалт Залуучуу дын Эвлэлийп Топ Хороо хүртэл мэдээлж байна. 8) Улсын хууль. дүрэм, нийг» мийп сс журмыг үлгэр шишаэач сл» хиж, үнэнч шударга, даруу төлөн байж, ходолмороос зайлсхийх бага хийж их авахыг оролдох, уулс сог» туурах, танхай балмад хэрэг үйл» дэх, шашины. мухар сүсэгт ашигт дах, эмагтойчүүд ба ахмад хүмүүс- той зүй бусаар харицах пидалтай энлэршгүй. томцана. и) Бүх талын боловсролыг эзээх шиж коммунист хүмүүжлийг бие: дээ. төлөвшүүлэхийн тулд цуцалт гүй сурч ходолморлой, тэмцэл багачууд хүүхдүүдийг ол тэгш хүл мүүжилтай болгон хүмүүжүүлэхэд оюун ухаан, хүч чадал, авьяасаа 4 дайчилина. 4) Улс торийн талаар сонор сорг гог байж, нам, улс, эвлэлийн нуу" цыг хамгаалах, цэргийн эрдэм сул далж, өх оримхоо толоо оорийн бүх хүчийг, хэрэ шаардагдвал амь биеэгч зориулахад бэлхэн бай» иа, (Монголын Хувьсгалт Залуу чуудын. Эвлэлийн дүрмээс) | 38) «.Мар дээр хоорсол бай: лааг Сүх хүүг таван. хох , ямаагаа. бэл рүү туун ян, тал Сербуцйагийн: "нь байг шингийн үүдэнд хэдэн хүл зогсон. чанга. хашгирллдах нь сонсогдлоо, Сүх гүй сээр хүрч очин, Тэгтэл 4їлг пол гуайг гариц нь ард ин хүлзэд бүдүүн гүаээтэй, 00» гипохон хөлтэй, гахай шиг таргалсан хулг (цагдаа) гормол. суран. ташуураар их-л амьсгаадан ороолголс байлаа. Сербэка уйлж байн. Сүх, Сор аагийлхаа. ну янмсыг гаринхаа. араар арчаад, Сербиа! Бүү уйл, чи гүйж очоод ташуурын. пь булаагаад айчих тэгэхлээр энэ муу хулйг ороолгож ча- дахгүй боло Ямар хөө гоөд гүйцэх юм биш дээ, Хурдан гүйлс чадахгүй юм чиль...,гээд шипэгцэн өгүүл лээ, Тэгэхэд Сербина нь айн байна гээд толгой сэгсрэв, Чулуунд торж, гормол суран ташуураа га- зар алдчихав, Сүх, ухас хийн. суран ташуурыг нь шүүрч аваад хэдэй хүүх Дийч хамт хашаа дапат су. гатлаа, Цагдаа. мопол ха» їаа. даван хойноос нь хоо лоо. Тэр, үе үс амьсгаадац холсоо арчин гүйж явлаа. Тэгснээ, -- Муу цагаац дээл- тийн павсгар тархи чамайг даа, барьж | апбал, ганц сайп ороолгох”бий, чи. хо тэр ташуур огох үү, үгүй юу! гэж үгэлсээр хоцор” лоо. Нар жаргаж харуй бү. рий болж байлаа, Энэ агч!- наа зүүн Хүрээлий баруун хойд талд орших шорой- гийп гадуурах ондор мо- доц хашааг даган гурван хүүхэд хойно хойноосоо иэг йзгийнхээ барааг ал- далгүй цувран явж байв. Явсаар байшилтай зэрэг- цүүлж барьсан хашааны буланд хүрч ирлээ. -- За Сүх э9| Болгоомж той, их сэмээрхэй яваа- рай| Тэгээд шүүс пь үүгээр дэгээдэж мултлаад ороо- рой! Би манаач ойртолс ирвэл та нарт, энэ хашааг гурван удаа цохиж дохио огпо гэж? Аранжипг огүү: лэхэд Сүх толгой дохив, Тэр хоёр хашааны завс раар чүү ай багтаж орлоо. Тэгээд өндөр шавар бай. ш, згийн зүг мөлхөв. -- Сербуца! Чи айгаагүй биз? -- Үгүй ээ! Сүхээ гээд ж эГЛэВ. гийп- угтлон түрүүнд 1 а. Өндөг оройтой шавар байшин” гийн дэргэд хүрч очтоо. Байшингийн дотор хүмүүс дүнгэр дангар ярилцаж, хүний болох дуун сонсог- доно. Хуяг, түүнийг толгой, түрүүгүй хөлсөө арЦын ороолгосоор байв, Сүх, яая даа гэж бодон байснаа, -- Хос! Цагдаа ахаа! Тэр бараан үүл хараа! Во- роо орох нээ| гэлээ, Сүх хүүг гэнэт чангаар өгүүлэ- ХЭД цагдаа ороолгохоо бо- лиод тэцгэрийн хормой руу олийн харахад тэнгэрийн хаяа бүүдийн бүрэхээд бог ї! явсн тиЙМ ЭН роопа” үүлс хуйлран омно Чийгтй эхүүн муухай зүг Ц пүүсээр байлаа. үййлр | ханхалсан. бицхан Энэ муу буруу помт: өрөөнд цан... хүн хэвтэн шиг нүдэхэд бороо. мар байлаа, Сүх, Сербуа хор хамаа байна, орпол ориг л гүйн өчил цээжний иь тэр байг гээд тэрхүү. цагдааг рэн өндийлгэтэл, Серїбуйа» хөлсөө. арчин их амигай- гийн аан Ипйпел| байлаа, Дан хөмсөг лэхэд, -»ҮТаны. хувцас порпол мөддөө хатахгүй дээ... | аацгидан өгүү "гор бүрэнхийд хоёр хүүх: дийг таниад түүний чүүр, їїла ер бусин баяр гэрэл» тэс байн, - Аа! Тийм үү, чи. ер Папа. гэ Т байнаа, эндээс бушуу холд! гээд ихэд уурсан хашгиран өгүүлээд дахин гэтэл иь, --0900| Бас хүн өөрийгөө бана уу? - Аа! Муу цагаан дээл тиїйг зальтай хай чи юу гэпээ! мэдээрэй! Үгүй ер! Миний хоёр хүүхэд пан орж. ирээ ба? гээд Иайелыг дуулдах тө ДИЙ өгүүлэхэд, ороолгох « Иййел: ахаа. Таныг ЦАГДАаНУУД тууглад ппахад бид араас тань дагаад хаа- ил оруулсиыг харсан юм. 11101 омоорох спиал Аа| Тийм байхаа! Даан ч тун амархан олоод ирсэн юм, Миний хоёр хүүхэд их зоригтой, ухаан- тархи хур Сайхан гээд хий л бу Ч, ЛУВСЛНИЖЛВ «Дамдины дага хүү» цув рал тууж болон «Холбоо- чин Маслакой» зэрэг 0- моорхүүхэд та иартаа бэлэг барьсан залуу зохиолч Ч. Лупвсанжав Монголын 80» хиолчдын У хурал угтаж Д. Сүхбаатарын бага ийс- ны тухай «Хох даалимбан дээл» тууж бичсэнээс тон- голын. хувьсгалчдын оД- рийг тохиолдуулан хэсэг- лэн авч нийтлэн Ф СҮХ. СЕРЕКА. ХОЁР чагиан. байснаа гийн сүүдэр даган явсаар хашаанд дөхөж очлоо. Да- хиад л хашаа. цохин, Тэг- тэл урдаас хүн ирж. яваа бололтой хүний хөлийн чи Ї мээ. итсогдЛОо, да миний хоёр хүү орж Ирсэн гаараараа../ Ха- шаа йн! "Та хоёриг гартал би хамгаалж байя гэж Цаг вел өгүүлэн, Сүх за. гэж өгүүлээд. түрүүлэн. мө» лөхлөө, "Тийнхүү молох- соор. хашааны. завсрын дэргэд ирээд, За| Сербиа | чи эхэлж, гар| гэлээ, С6- рбиааг гарч ядан байтал, Зогс! Заотс| хэц бэ?. Зогсох, гүй бол чинь буудлаа шүү! гээ .манаач их л сандарсан байдалтай өгүүлэн, бууны- хаа замгийг тачигпууллаа. Тэгтэл энд тэндгүй манаа- 1 нууд хашгиралдав, | Сүх 4 химдап хөлсөө арчлаа, тай. сайн. хүүхдүүд байна -- Гэмгүй хүнийг 20: даа. Муу ах нь эндээс л доод...Павел гуай сайн х! амар мэнд гардаг юм бол- юм чинь дээ..Аавдаа хэлэ доо, дахиад эдний гарт дээ... орох дээ гэснээ, -- Аа| Тиймүү! Хэлэл- | Миний дээ чи| гээд тэр цагдаа бушуухан энэ муу Сүхийг барьж аван ороол тай с сар гарахаас гохоор хашавн дотуур баа- өмнө энд зугатья гэж хан хөөлөө, Дөхөн Очоод Павел өг эв. Сүх, Серё- нхуйд тэмт гинан байж тий нь тайл- жа хоёр х чин их л М арай чүү хү? лаа, гөрмөл суран хАШУУрААр аа далайн цохих гэтэл Сүх хүү булт үсрэн хажуу тий- шээ зугатав. Хашааны урьд- хан талд мөрөндөө буу үүрсэн цагдаа нааш цаа- шаа алхална, Тэгснээ Ха- шааны зүүгээр тойрч бараа -- Их сайн байна. 8а! Хоёр хүүхэд минь, миний араас бараа алдахгүй Да- 1 гэж 2 гдэхгүй боллоо, Сүх гаад явдаг юм шүү! гэж шөВДүдгйнн урт нарийн Павел өгүүлэв, Павел тү төмрөө цүүний завсраар рүүлэн гараад байшин- гийн сүүдэрт орлоо. Тэгтэл хашааны шургааг модыг чулуугаар гурван удаа цо- хилоо, Нэг хэсэг чимээ оруулан хамаг хүчээрээ таттал цүү нь сугарав, Тэ- гээд хаалгыг аяархан. Он- гойлгож, хоёулаа орлоо. ээжийнхээ. ажилч хичээнгүй ван... байдалд дуртай, Миний аав ээж. эхэлсэн ажлаа. чанартай. иямбай. хийж, Дуусга- даг, Зав л гарвал. ном, сопи! уншина, бас. ёхмад хүмүүсийг хүндэтгэж: айлып.. хүүхдийг Ө0- рийн үр хүүхэд, шигээ хайрлан өхөөрдөж. сургалтилдаг, Энэ ив бидцийг сайп сайхан хүн бо» Л00сой. гэсэнддо тэр шүү дээ тэ” Би аав, сайп сайхап Фгээсиэөєтээстээслээ гэж бодохоос аав ээжийгээ хайр- лах сэтгэл төрдөг. жийнхээ энэ. сайн сайхан чана- рыг дууриан эзэмшинэ, Бас дүү парыгаа хайрт ча! ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН 4 173: 2 Срхбинарын 1 А-б 1718-: хашааны завсраар гарах | гээд их л мунгинжээ, Ха- шааны завсраар чүү ай нэг юм гараад Серёжа- гийнхаа хойноос хар хур- даараа гүйх гэтэл дээл нь 23 нэг юманд .тээглэн үчиндээ. ухасхийтэл мөр- “НИЙ нь хавицаа урагдлаа. байшин- « цаа мэнд гарсан минь үй үлылгай гэж: Сүх бол» лоо, хөрч улаад босон гүйтэл дээл гэж харамсса. 28 -ах маань амьд бол дээл яах бэ! йг хүчиндээ бү? єл хашаа Давай зүүн хойшоо гүйж, яваа харагд, лаа. 4 дараалан хэдэн Манаа тудаг нг бөгс! богс| Хон уудлаа шүү! хэмээж бїрыг Л. ТЭНДГҮЙ СОНСОГДОЖ “бүхой Миний | хү гүйгээд байгаарай! Одоо н хурдаа гаргадаг. зом шүү дээ! гэж, Павел явах зуураа өгүүлэв, гурав гүйсээр бяцхан довын ард буй хотгорт хүрч иржээ, Тэгээд түр амсхийж суу- лаа. | -- Павел ахай) "Таныг гэм хийгээгүй Бнөтд рам анууд юунд зодож, хөхайМАл 220:3-2-) юм бэ? гэн, уг21 гэнэт асуув. Пя вел тамхиа татан цэг хэсэт дуугүй сууж байсиаа, ЧЧхлүх: й хоёр хүүнд, том олоод учрыг 0) гонО . Үяэн үйл хэргийн төлөө зүтгэсэн хүний зүйлс бүтдэт юм, тэгээд баө үеийн үед дурсагдаж бай- хэх хорьж байгаа юм. Хүү хэдтанар удахгүй үзнэ бий. Лениний мандуулсан Октябрийн улаан туг мөд” хөн монгол оронд намирах болно. Ленин, | Ленин их ачтай сайн | хүндээ, ард түмэн, хүүхэд та нарын төлөө амьдралаа зориул- сан хүн шүү| гээд сэттэл нь ер бусын хөдлөн туй- лын баяртай өгүүлж суу- лаа. Тэгэхэд амьдралын нь зовлон, жаргалыг инят- гэсэн гүн үрчлээт түүрэнд нь тэрхэн агшнаа ямар нэг цог баярын гэрэл тодроно. Жэтснзэ өвгөн. большевик Павел, монгол, орос хүүк-. дийг хоёр гартаа хөтдөн дов даван хэдэн бор гэрийн зүс явж байлаа. “ Ленин, Лепин гээд Сүх, амандаа давтан өгүүлснээ, -е Павел ахаа! ЛӨВЖ их сайн хүн, тийм ээд!. лээ. 2- Тиймээ! Миний хүү. Ленин тун их ачтай сайн хүн гэж Павел өгүүлэв. Арван тавны тэргэл сар захгүй их тэнгэрийн уу- дамд Октябрийн хувьсга- лын гэрлийг цацраан гий- - гүүлж буй мэт тодоос тод мэлтийн тоиүхан “бай- лаа... шоо дөрвөлжин хэрэг- тэй байгааг олоорой. М. СЭРДАМБА Би аав ээ- «4Д» аав ээжийнхээ тараар хүмүү- жихэд нь тусалиа, зариж зррэвуар Үлчиж дорж овогтой 2? САМПИЛЫН ЖАЛАН-ААЖАВ МАХН-ын Төв Хорооны Улс тө- рийн Товчооны гишүүц, МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга нөхөр Сампнлын 7Калац-аажевын 50 насны нь ой саяхан боллоо, Энэ ой- гоор нь С. Жалан-аажар гуайд гар- дуулсан МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын тэр- гүүлэгчид, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн баярын бичигт: «..Нам засгийпхаа эрхэм хүйд тэй үүрэг даалгавар, итгэл мнайдиа- рыг ямагт үнэнчээр биеслүүлж,:эх орондоо социалинам байгуулах,-З08- лөлт Холбоот Улс болон социалист бусад оронтой манай” ард түмийй глсан ах дүүгийн найрамдлыг үлэх үйл хэрэгт Таны байгуул сан гавьна зүтгэлийг нам засаг өнд- роөр үнэлдэг юм...» тэжээ, Хүндэт ах Тандаа. өрүүл энх урт насалж нам, ард түмний үйл хэргини төлөө үр бүтээлт үйл ажиллагаац/ -4 улам нх амжилт олохыг хүсэн сроож өсвөрийн Сүхбаатарчууд-бид, чин сэтгэлийн мэндчилгээ дэвшүүлье. МӨНХ ДУУРСАХ НАЙРАМДАЛ Саяхан хүүхэд залуучуудын «Най- рамдал цэцэрлэгт» хүрээлэид ерөн- хий боловсролын сургуулийц аравду гаар ацги төгссөн монгол, | Зөвлө/ тийн сурагчдын уулзалт үдэшлэг бол соц билээ, Эдэ уулзалт үдэшлэгт МХЗЭ-ийй Төв Хорооны нэгдүгээр нарийц бич гийц дарга Ч. Пүрэвжав, АБЯ-ны сайд Д. Ишцэрэн, Хүүхдийн фоц- дын Төв Комиссын дарга А. И, Цэ- дэнбал-Филатова, 3СБНХУ-аас. тус улсад суугаа Элчин сайдын Яам, Зов- лөлтийц сургуулийн багш ажилтцууд оролцож, залуу үеийнхэнд хандаж сургамжийц сайхан үг хэлсэн билээ, Аравдугаар анги төгсгөж амьдра- лыц шинэ үе шатанд | орж байгаа охид хөшгүүд имганиффдрсдийн бэлд- сэц коццерт сонирхуулж, хоссөоц тоглоом тоглоа“Сониркуулас. Тэд бас цам Эрлэл, ардын. багш цар, хайрт/”9х, өцөэг. Шартаа хєлда! уул дбтно үе хэллээ. Мошгол,/о лолтийй сурагчид шөд өдөр Зайсал толүой дахь зовлолтийн дайчдын хо. шөӨтр тэцэт”-Өргөв. МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧ ШИШ “үшишшишишйицишиишшишиншишишши2 Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Тов Хороо, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Ул: сын засгийн газрын урилгаар Вьетнамын Ходолморчдийн Намын Төв Хорооны Улс торийн Товчооны гишүүн, Бүгд Найрам- гаүлдиххХхАООСООсОЛГЛЭЭ ОРОН БҮХНИЙ ПРОАЕ, НЭР, 1 МАХНГИН ҮЙЛ. ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ. ХЭЗЭЭД, БЭАТэН БАВГТУУР |, 23 О00000000000000000000090 30 ДАХЬ ЖИЛДЭЭ 10973 оны 6 дугаар сарын 27, ЛХАГВА ХМ25 (1280) ҮНЭ 10 мө. дах Ардчилсан Вье газрын ерөнхий сайд н тнам Улсын Засгийн өхөр Фам Ван Донг тэргүүтэй БНАВУ-ын нам, засгийн төлөө- лөгчид манай хийлээ. оронд найрсаг айлчлал ЭСХ22 Т-а2кшал Нөхөр Фам Ван Донг тэргүүтэй БНАВУ-ын изм, засгийн төлөөлөгчид, болон нөхөр Ю.Цэдэнбал нарт Буянх ухаагийн нисэх онгоцны буудал дээр нийслэлийн пнонерүүд амьд цэцгийн баглаа барилаа. Ж. НАЙДАНГИЙН авсаш гэрэл зурас, Вьетнамын хүндэт зочин, Вьетнамын Хөдөлмөрчдийн Намын Төв Хорооны “Улс төрийн Товчооны гишүүн, БНАВУ- сын Засгийн газрын ерөнхий сайд, Фаш Ван Донг манай өсвөр үеийнхний төлөө- її! уулзаж байгаа нь Тэрэл зургийг Л, САНЖИЛЯТАВ Жо Манай орны. өоспорийн үеийнхний чуулга уулзаат Монголын пионерийн «Зал- гамжлагчх, Ш чуулган сал хан болж «Залгамж үе» аяны удирдамжийг оатлан гаргалаа. Энэ удирдамж вьдД. Сүхбаатарын нэрэмжит Монголын пионерийн бай- гууллагын хагас зуун жи- лийн ойг угтаж їицонерийн бүх шатны байгуулл: эсвөрийн Сүхбаатарчуу- дэас хийх ажлын хөтөлбөр юм. МХЗЭ-ийн ХУГ-их хур- лаас ерөнхий боловсролын сургуулийн дэргэдэх ХЗЭ, пионерийн - байгууллагын ажлыг улам сайжруулах талаар гарсан шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд чухал ал- хам болсон МХЗЭ-ийн Төв Хорооны 11, МПБ-ын Төв Зөвлөлийн У бүгд хурлаас дэвшүүлсэн зорилтыг шийдвэрлэхэд аяны. үнд- сэн зорилго чиглэнэ. Энэ аянд 6 жигүүрээр аялах юм. Пионерийн байгуулла- гын нэр төр-жигүүр нь пионерийн анхан шатны байгууллагын дотоод аж- лыг сайжруулахад чиглэ- нэ.Энэ жигүүрээр аялахдаа пионерийн бүлгэм бүр ши- нэ зааврын дагуу пноне- рийн танхимыг тохижуулж, бүлэг, салаа, баг, аравтын ажлыг шнонер баатарчуу- дын ндэвх, санаачилгыг ернүүлж, сонирхлыг тата- хуйц хэлбэрээр тодорхой агуулгатай тогтмол явуу- лах хэрэгтэй. Өвөрхангай, Увс, Дунд- говь аймгийн инонерийн зөвлөлөөс пионерийн аж- лын туршлага, дээд бай- гууллагын шийдвэрийг эм- хэтгэн пионерийн идэвхтэ- нүүдэд тарын авлага бол- гон гаргадаг, Баянхонгор, Завхан, Хэнтий аймгийн пионерийн зөвлөлийн бүл- тэмүүдийн ажлыг тодор- хоЁ-үзүүлэлтээр дүгнэн улирал тутам цуваагаар байр эзлүүлдэг зэрэг «Улаан бүч» аяны хуга- цаанд пионерийн байгуул- лагын ажилд хурнмтлуул- сан туршлагыг улам бататгаж, В. И. Лениний нэрэмжит Бүх Холбоотын пионерийн байгууллагын болон ах дүү социалист ор- ны шнонерийн байгуулла- Манай орны инонерийн зуслангуу иод: олон. мянган. иионер ЗУРАГ ДЭЭР: Сэлбийн шионерий!г ай шид гын ажлын. туршлагыг байнга. судалж, бүтээлчээр цэвтрүүлэх хэрэгтэй, Эрдмийн: далайдайн- гүүрт, иионерийн байгуул: лагаас сурагч бүрийг сурах ходолмортоо. хариуцлага- тай хандаж онц да сайн суралцан. эрдэм сурах ор- гилсоцн. хүсэлтэй болгон хүмүүжүүлэхэд чиглүүлэн зохиох ажлын агуулгыг тусгасан йна. Энэ жигүүрээр анлах- даа їионерийн байгуулла- гууд пионер бүрийг. пом, хүүхэд залуучуудын хэв- лэлтэй цаг ямагт пөхөрлө- дог болгон хүмүүжүү/ 1 гол анхаарлаа тавьж төрөл МПАМЖ ҮЕ АЯНЫ ГАРААНД хє бүрийн хичээлийн олим- пнад үзлэгийг бүлэг, ХЗЭ- ийн үүр, бүлгэмийнхээ хэмжээгээр: явуулж, зуун ху.отан салаа бүлэг, үүр боло хөдөлгөөнийг Өөр- нүүлбэл зохино. Техникийн мэдлэг эзэм- шүүлэх дугуйлан клубийг ажиллуулан, сурагчдын сэтгэн бодох зохион бү- т-эх авьяасыг хөгжүүлэх, тэднийг ухуулга суртал нэвтрүүлгийн ажилд орол- цуулан хуримтлуулсан мэдлэгтээ тулгуурлан цэгцтэй дүгнэлт хийж ярьж чаддаг, хүмүүсийн дунд олон түмний ажил явуулах. анхны дадлага эзэмшүүлэх зэрэг ажил зохиох нь зүйтэй. Хөдөлмөр бол алдар гавьяаны хэрэг-жиигүүрээр аялахдаа МПБ-ын яруу алдарт 50 жилийн ойг угтаж бүлгэм бүр сургуу- лийнхаа орчныг тохижуу- лан тодорхой зүйл бүтээх хэрэгтэй. Пионер сурагч- дыг нийгмийн тустай хө- дөлмөрт сайн зохион бай- туулалттай оролцуулан сургуулийн хөдөлмөрийн чуулганыг тогтмол хийж, хөдөлмөрийн өсвөрийн аваргууд хэлбэрийг улам батжуу- БҮРЧ шалгаруулдаг амарч байгаа лах, апгї танхим, тТохӨо- ромийг ааспйргүй... опэм« шин хичээлийн. хөрглэ» лийг цэлар гамтай ашигла. даг салаа, бүлэг шалгаруу лах хөдөлгоон.. орнүүлж гэрчилгээ олгох зорог ажил зохионо, Мон нийт. сургуулиуд гомт хэрэг хов. журмын зорчилгүй хамт олон болох ходолгоонийг эрчимтэй орнүүлжс «Сүрэг хамгаа, лах» нөхөрлөлийг сум нэг» дэл, сангийн аж ахуйг тү- шиглэсэн сургуулиуд бай- гуулан ажиллах иь зүйтэй. Сайн сайхан үйлс. ши- гүүрээр аялахдаа Энхрий хайрт эх орон- БНМАУ-ынхааг эдийн 48- саг соёл шинжлэх ухааны бүхий л ололттой тапил- цаж, ардын хувьсгал, монгол-зөвлөлтийн ард түмний пайрамдлын түүхт газраар аялал зохиох, В.И. Ленин, Д. Сүхбаата- рын хөшөө дурсгалын өм- нө харуул зогсоох,пнонерт элсүүлэх гс рэг ажлыг са- наачлан хийх юм. Энэ жи- гүүрт байгалийг хамгаалах ажил онцгой байр эзлэнэ. Мөн сурагчдын сайн дурын байгуллагын хөдөлгөөнийг өрнүүлж, -Д. Сүхбаатар, В.И. Лениний танхим,дай- чин алдрын ннтернацнонал танхимыг байгуулж уг тан- химыг тойруулан зохиох ажлыг сайжруулах нь чу- хал. Г Эрүүл бие саруул ухаан, пионер бол бүх хүүхдийг үлгэрлэгч- жигүүрээр ёс суртахууны шилдэг сайн чанарыг пнонер бүрт тө- лөвшүүлэн, бие бялдар гоо сайхны хүмүүжлийг олгоход анхаарвал зохино. Ариун цэврийг сахих, бн- еийн тамир спортоор хн- чээллэх талаар сурагч бү- рээр тодорхой үүрэг ава- хуулж биелэлтэд хяналт тавьж байнга тусалж: ажил лана. «Залгамж үе» аянаар амжилттай аялж, МПБ-ын хагас зуун жилийн ойг сурлага хүмүүжлийн их амжилтаар угтах нь пио- пнерийн бүх шатны байгуул лага пионер нэг бүрийн эрхэм үүрэг мөн, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны сургууль-оюутан залуу- чуудын хэлтсийн эрхлэгч Д. мөнхөө амардаг, пионерүүд, найз нохдоо амрахаар ирэхэд иь цэцгийн баглаа. барык угчдаг. : . БҮХНИЙ ХАЙРЫГ ТАТНА Хүүхдүүд ээ! Та иар БИН МАУ-ын гапьпат багш Б, Цэвэгжав гуайг сайн таних байх, “Тэр хүндтэй хүний зургийг та иар сониц дээрээ- сээ харж байна. Ах- мад хувьсгалчдын өдрөөр Б. Цэвэгжав гуайтай уулзахад хүүхэд та иарт ингэж сур- гамжилсан юм, -- Хүүхдүүд минь номих унш, Номноос хүмүүжил олж авна, Номд үнэн голоо- соо шимтэй! нөхөрлөхгүй- гээр эрхэм хүмүү ДОМ мэдлэг. эзэмшил гүй, ЭЗэгэхдээ. дайралдсан нотыг шүүрэн авч олон хуу дас ном ийрай. уншийиалр хэрэг бүтэхгүй, Гагцхүү ул- ших номоо. шилж. сонгїл , айаад уншсан зүйлээ ой тойн доо ортол бүтээлч уншлага хийх хамгайс чухал, Ингэл: улшиал хүн төрөлхтөний оюун ухааны шайхагдайшгүй үнэт байлгайс хүүхэд та ий» рын сэргэлэн цойоо оюун ухаанд эрдэм мэдлэгийн их Далай дусал дуслаар үүс!э, "Та бидний сайн тэдэх суу билэгт их хүмүүс цом л оно мөнхөд дуурсагдах гавьяат үйлсийнхээ. анхиы алхмыг номоос эхэлсэн шүү дээ, Хүүхэд та иартаа ахин дахин захихад номтой сайн нөхөрлө, Тогтмол тэвчээртэй уншиж сур, Тэгвэл тА иа| «Залгамж үе» аяныхаа жигүүрээр амжилттай аялж: эцэг эх, ах эгч, багш иар Хүүхдүүд ээ! БНМАУ-ын гавьяат багш Цэвэгжав гуййн хаа үнэт захнас сургаалыг байнга санаж номтой улам сайц нөхөрлөөрэй, Эооншолүуггүшшшиымигєлштлсиээээчгилиилниллииинилын БИД ИЛГЭЭЛТЭЭР ЯВЛАА Хөвсгөл аймгийн Улаан-уул сумын 8 жилийн сургуулийн 7,8 дугаар ангийн 20-нод сурагч хаврын шалгалтаа амжилттай өгөөд хүссэн мэргэжлээ сон- гон авч хөдөө ицутгийг зорилоо, Энхрий хайрт иа- мынхаа урналга, эвлэлийнхээ илгээлтээр алдар цуу- тай малчны эгнээнд орсон та нартаа ажлын ам- жилт, аз жаргалыг сониныхоо мянга мянган уншигч- дын өмнөөс хүсэн ерөөе! Тэдний нэг долоо дугаар ЗЭ-ийн гишүүн Тагамжав: ангийн сурагч МХ -- Би саальчип болио. Тэргүүний саальчин болох хүсэлтэй гэж ярьж байхад найм дугаар ангийн сурагч 1Б. Ганбаатар: -- Би адуучин болно. Адуучин хүй мөн ч сайхан- даа гэж сэтгэл хангалуун ярилаа. Ингэж тус сургуулийн сурагчид хөдөө гарч адуу- чин, саальчин болж ахмад малчид ах эгч нартайгаа мөр зэрэгцэн ажиллаж, эх орныхоо хөгжилд хувь нэм- рээ оруулахаар санаа зоригоо хөвчлөн байгаа нь бахдалтай. « Саяхан илгээлтийн шинэ эзэд маань сум пэгдлийн- хээ нэгдүгээр бригадын адуун суурь дээр очиж нэг өдөр адуу хөөвөрлөв. Тэд анхныхаа энэ ажлаар адуу бүрээс авах хөөврийг давуулж нийтдээ 64 кг хөөвөр авчээ. Энэ ажилд, ХЗЭ-ийн гишүүн Тагамжав, Ган- баатар, Уранчимэг, Давааший, Цолмон тар, үр бү- тээлтэй ажиллав. Ийнхүү эхний гарааны ажил амжилттай болсонд ил- гээлтийн шинэ эзэд маань байна. Гэрэл зургийг С, улам ч урам зориг тогс Н. РИНЧИНБАЗАР Одоош ГГУЛ”РЭТЛЛ ДЭГ" инипиппийн нийн Цэц ГЭ ЦЭ туха ДХУн онд ДОХ ны. лөр гэд лон хясын хүүход! баг гачуудын аюгдэл! оөгтра» чыг, бэхэхүүлж тэдгээрийн үйл анаиллагааг судирдан чиглүүлж байхаар олол улсын хүүхдийн байгуул- лага (СНМКА-г) байгуу сан юм. СИМЕБА нь бай- 3 туулагдсанаасаа хойших 3) хугацаанд ажил төрлийн 3 чухал асуудлаар 1962 онд 3 Баршавт Гассамблей 1966 3 онд Софид П ассамблей, 1970 онд Будапештэд 11 ассамблейг хуралдууллаа. «Симев»-аийн Одоогоос ариан. найман элий гөмнө 1005 оны) дүгээргсард Толийн по үрийн байгууллага. Харцо үрийг ««Шинат Млодыхо со пцпы газар айх. удаагаа олопо улсын хүүхдийн «Найрамдал» дорпоц то» ролтийн тэмцээнийг эхлэн лвуулсан, билээ. Польшийн. ипонерийн байгууллагаас үүсэн хог- жих үйдэс суурийг нь тавьсан «Хөнгөн атлети- кийн Найрамдал дорпон НАЙРАМДЛЫН үшуулах, «їчилэ» тамцол болгосноор улс үндастний оспөр үснїїйхний сйнйй бог дол хүсэл өрмөлөлийг пагт гэсэн томоохон уламшлалт тамцоэн болсон байна, Май рамдал: дорвон. төрөлтийн тэмцээнд оролцогч улс үн. достпий їцонор сурагчдын тоо экил ирэх тутам өсөн нэмэгдэж байна. 1072 онд мапай ипагдсан. дорпоц.. торол тийн эчиээ томцээндП10 орны 3 сал 900 миига га» руй охид хопгүүдоэс хурд оронд НАРАН ДОР рагчид иг олон улсын эїї9 тэмцэлд 0 удаа өрөл» цөхдөө. иийДэЭ. ПлТ, МОН гө, хүрэл медаль. 7ЇЇчиг 17 дугаар тэмцоэи! өнө лө дугаар сарийн эхээр Ю11С11 СУ Пришон: хотоо 00 лох гээс байна. Ой. лам» їлпиД манай” орим ион сурагчдыг төлөөлж сурагч Гүррагчил, Гинориг, Пйллрсийхан,Цогоо, ид цэрэн, Ж, Өнжхтуйд, ям» сүрэн, Пуйггогтох, Мягмар шийд 1, Өихтула, 4. Уртийсан. пар оролцохоо шалгараад байна, аиспыГ гадиїй номандиын Дү! гээр. зургаагаас. иИогдүгээр Прошоц-. хотод... болох байранд орох хүртэл ам- | Тэмцээнд, Чехослолан бол- жилтаа. ахиуллаа,. Манай тар, ЗХУ, Румын улсалс оронд явагдсан. 10 дугаар тэмцээний. тухай уг том цээнийг, аних санаачлагч, Польшийн «Шапиат Мло- дых» сонины ерөнхий орх лэгч иг Майна-хэлэхдээ «Тэмцээний бүх л үйл ажиллагааны хотолбор зов. сайн болжээ, бид энэ тэм- цээлээс үүрд дурсагдах ид нилээд сайн баг ирнэ, Ма төрөлтийн» тэмцээнийг Дэлхийн Ардчилсан залуу чуудын холбооны дэргэ- дэх хүүхдийн байгууллага (СИМЕА)-гаас олон. орны пионер сурагчдын . дунд СИМБА нь дэлхий олон хэл дээр ярьж энх тайван, эв нэгдлийг эрхэм- лэдэг олон үндэстний нам- рамдалт, ардчилсан бай- гууллага юм.Энэ байгуул- лагад багтдаг хүүхэд бага чууд улаан, хөх, цэнхэр, тогоон, цагаан шар зэрэг олон өнгийн бүч зүүдэг. Тэдгээрийн үйл ажиллагаа хүсэл эрмэлзлийг СИМЕА нэгтгэж тив дэлхийн хүүх дийн тэгш, эрх, энх тайв- ны төлөө өөрийн үйл ажил дагаагаа явуулж байдаг. СИМБЕА-нь улс төрийн бай гууллага учраас Испани, Португалн, Грек дэх фа шист дэглэмийн эсрэг, Өм: нөд Родезн, өмнөд Африк дахь арьсны үзэлтнүүдийн: эсрэг шийдвэртэй тэмцэл, ойрхн дорнод, Лаос, Кам бол оцихь нмперналист тү: рэмгийлзгчдийн үйл ажил- лагааг. жигшин илчилж байлаа. СИМЕА бол сайн дурын байгууллага тул со- цналнст орнуудын апионе- рүүдийн: амьдрал, үйл! апхаалж сон юм. Ирэх /цолдугавр сард БНАГУ-ын нийслэл Чїерлин: хотпоо болох Дэл- хийн залуучуудсоюутны Х их наадам нь їшийгэм улс төрийн ач холбогдлоор оран бүрийн залуусын хүрээнээс хальж, энх тайвныг эрхэмлэгч хүчний эв нэгдлийг харуулсан томоохон ар- ажиллагааг сурталчилж, Азн, АФрик ойрхи дорнод: га гхэмжээ болох їом. Их наадмын Латин Эмерикад байгуу- хөтөлбөрт урьдчилсан байдлаар 11Н00-гаад: зүйлс оржээ. Хэрэв цэг лагдсан хүүхдийн ардчил- сан байгууллагад тусалж байдаг. хүн энэ бүхнийг цөмий нь үвье гэвэл, даруй гурвал «сарын хугацаа шаар- дагдана. ДЗО-ны Х их ашадмын чухал арга Орон бүрийн хүүхдүүд бие биесийнхээ тухай 3 у сайн мэддэг болж . улам хэмжээний нэг бол хүүхдийн хөтөл- бат бэх үерхэн нөхөрлө- бөр юм. 1957 онд Москва хотноо болсон УГ их наадамд анх удаагаа хүүхдийн байгууллагын төлөөлөгчдийн уулзалт дөг болгохын тулд СИМЕА янз бүрийн орнуудад олон улсын пионерийн лагерь, Навалькады (урлагийн наа болж, ажлынхаа. туршлагыг харил- Ирамдал, цан солилцож ,цаашдынхаа хамтын нөхөрлөл 1 нэгдлийн фес улзалт, бага ажиллагааг бэхжгүүлэх асуудал хэ- эн билээ. Тэр цагаас хойш ийм тисол, ҮТРҮТҮд уулзалт, хийх, туршлага солилцох явдал уламжлал боллоо. “Зурга)/ гаар их наадмаас олон улсын чаиар- тай хүүхдийн байгууллага бий бол- гох саналыг дэвшүүлсэн 1958 онд. ДАЗХ-ны д Х рийн үеийнхнийг 0 хороо. (СИМЕА)-г. байгуулсан Энэ бай зга үүссэн цагаа лэн олоп улсын өсвөрийн үеийнхний хөдөлгөөний ицэгдэл нягтралыг. бэх- жү үйлсэд чухал. хувь-їэмэр оруулсаар байна, Х их наадмын хүүх- дийн хөтөлбөр бол маш өвөрмөц юм..Олон улсын хүүхдийн байгуул- тагын төлөөлөгчид нь өсвөр үеийнх эдэвт олон улсын уралд даанд 200000 гаруй оролцсон, Мөн хөнгө летикийн «найрамдал» дөрвөн төрөлтийн тэмцээ- лж бай- нийг жил бүр яву на ү Э ЭЭ ний ажил амьдралтай холбогдсон Л. ЗЭСТБАЛЖИР амин чухал асуудлыг хэлэлцэж, цаа- шид хамтрай. ажиллах талаар зөв- зол лөлдөнө. «Хүүхдийн ирээдүй, 0 жаргалын төлөө» гэсэн сэдэвтэй: 08- Зи ийн! шалгарсан 10 орны гаруй пиопер ирж Монголып пионер | чуулгад 40 х гаруй орны самбаагаараа. “хорлолийг үлдээнэ 120 итгэж байна» гэж билэр, оролц- Олон улсын хүүхдийн «Найрамдал» дөрвөн тө- су- рөлт тэмцээний. шигшэ9э « гэдэгт най баг ч эпэ жил урьл жилүүдийн цэг адил эхний 6.байраид орно байх гэж тайдаж байна. ТА, ЦЭРЭНДОРЖ ИХ НААДМЫН ХҮҮХДИЙН ХӨТӨЛБӨР га хурал болно. Үүнд: Хүүхдийн байгууллагын төлӨ0- лөгчдөөс гадна зохиолчид, эрдэмтэд, сэтгүүлчид, багш нар болон бусад олон нийтийп байгууллагын зүтгэл- тэн оролцох юм. В. Пикийн нэрэм- эжит олон улсын пионерийн оугсланд. их наадмын бага чуулга болиа: Энэ өпнөрийн үеийнхний төлөөлөгчид оролцоно. Берлин хотын хүүхдийн төв їцэнгэл- дэх хүрээлэнд 9, Тельманы нэрэм- жит ппоперийн ордон-зусланд. 7000 герман-пионерүүд амардаг. Тэд хн- лийн чанадаас ирсэн үе тэлгийп н8- хөдтайгээ наадмын нээлтийн: өдөр баярын парад жагсаал, буейц: арга хэмжээнд оролцохоос гадна «Ниран үүрд мандаг» гасэн сэдэвт олон сан хүүхдийн баярыг зохиол явуул- на, Хүүхэд багачуудын энэ баярт, их наадмын хүндэт төлөөлөгчид урнг- дал оролцож, интернационгл клубт концерт сонирхоно. Бас СИМЕА-гийн 15 жилийн ой болно, Энэ ойг тохнол- дуулан орон бүрийн пионер сурагч- даас баяр хүргэсэн цахилгаан утас, ил захидал олпоор ирүүлэх нь дам- жиггүй. Залуусын их наадам нь хүүхдийн ардчилсан байгууллагаас өсвөрийн үеийнхнийг сурган хүмүүжүүлэх үйлсдээ олж буй ололт амжилтын жинхэнэ. үзлэг болох учир орон. бү- рийн пцонерүүд, тэдний төлөө анха4а- 2) тн БЭШЭ | | 17 рал халамж тавьдаг байгууллага бү? хэн их наадамд шаргуу бэлтгэй, байна, Жишээлбэл: Францын пионё- рүүд хурал цуглаан зохион байгуулж, их наадамд оролцож байсан хүмүүс, тэй уулзалт хийж, тэднээс санал зөв- лөлгөө авч байна. Одоо Францад «Эх тулаг минь амгалан энхийн цэцэрлэг їэййг» гасан мрпан дор энэ долдугаар “сард: болох. гэж «байгаа. уламжлалт зург: р» “««Найрамдал-каваль- над»-д бэлтгэхгажилгид өрнөж байна, Найрамдлын канилькадад ЗХУ, Болгар, Унгар, ХБНГУ, Итали зэрэг “орны пионер сурагчдын төлөөлөгчид оролцоно, БНАГУ-ын Э. Тельманы нэрэмжит пионерийн байгууллага их наадмыг «Урлаг хөдөлмөрийн өн» їдөр амжилтаар угтацгаая» гэсэн уриан дор шамдан байна. 9ХУ-ын тпонерүүд СИМЕА-гийн 15 жилийн ой, ДЗО-ны Х их наадемд амжилт» тай бэлтгэж байна. Тухайлбал, их наадам болж байсан.гаавраар аялал зохиох, наадамд Оролцож явсан хү- мүүстэй уулзалт хийх «Их наадамд» гэсэн гэрэл “зургийн үзэсгэлэн гар- гах, киноны 7 хоногууд явуулах, нх наадмыг сургагчилсан бичмэл сэ1-: гүүл гаргах «Манай хань чөхөд» гэсэн лекторын групп ажиллуулах зэргээр ардчилсан залуучуудын Х9- дөлгөөнтэй пионер:сурагчдыг танил- цуулж, байна. - Д, тогтох ДЗО-НЫ “ИХ НААДМУУД--0-0) Анхдугаар их наадам 1947: онд Прага (Чехословак) Хоёрдугаар их наадам 1949 онд Будапешт (Ун- тар) Гуравдугаар их наадам 1951-онд Берлин (БНАГУ)-. Дөрөвдүгээр их наадам 1958 онд Бухарест (Ру- мын, Тавдугаар их наадам 1955 онд Варшав (Польш) Зургадугаар их наадам 1957 онд Москва (ЗСБНХУ) Долдугаар их наадам 1959 онд/Вена:(Австрн) Наймдугаар их наадам 1982 онд Хелвсинк ((финиланд) Есдүгээр их наадам 4968:0нд Софи (Болгар). Аравдугаар их наадаж 2978 онд .Берлиц (БН: ) С.ЧУЛУУНЦЭРЭН Зохиолч Жан, ШАГЛАР ., Манай айлын жаал хүү цамайг ах гэдэг юм, Тэр хүү одоо нийслэлийн зургадугаар дунд сур» суульд суралцдаг. Нэгэц одор Цогтбаатар ма- найд азхилж уухилсаар орж ирээд жаахан түг- дэрсцээ -- АХ ав, та хөдөо яваа юу? гэж асуун, -- Тиймээ хөдөө яваад ирлээ, -- Таныг Эрдэнэтийн уурхайд ажлаар явсай сэж танай хүү хэлсэн, үнэн үү? -- Хизэн. -- Ах ад, тэгвэд та тэр тухайгаа ярьж огооч, Манай сургуулийн том ангийн хүүхдүүд илгээл- тээр тийшээ явж ажиллана. Баатар болно гэж яриад байх юм .Бн сургуулиа. тогсоод том ал- гийнхныхаа хойноос очиж уурхайчин болох гэсэн юм. -- Цогтбаатар аа, Чи Чилц улсыг мэдэх үү? -- Мэдчэ, Яагаав өмнөд америкт байдаг уу? ос-- Тийм, тийм, тэр улсын чинь хамгийн их бая- яаг нь зэс молцбден шүү дээ. Түүгээрээ дэлхийд нэрд тарсан Фм. Зөвлөлтөд аварга их нөөцтэй орд олОн бий. Манай Эрдэнэтийн овооны орд чинь үүнтэй эп зэрэгцэнэ гэж мэргэцилтнүүд үзэж байна. -т- Ах ад| Яагаад сЭрдэнэтийн овоо» .гэсэн 7 хдийн зохиолч Чойлэн всандэндэв, «Даадий Дүүдий хоёр», «Дүүдийцц хөгтэй явдал» үдэшлэг», «Өд даге, «Чинш шин» зэрэг Н уншигчдад зор сэн байна. Ё Ч Энэ удаа зёхнолчийн «Шин дэт. үрэлхэнүүд» хэмээх үх. гэр туужийн кэсгээс толш Хүү бяцкан нулац хэвлүүл Ё. цагт Эдүгээ ма- най эрин үед, даян дэлхийд алдар- болсонгүй. Эцэс сүүлд нь эрдэмтэй,. тэдийшї.хүсэлтийг мэргэд, цуглаж ярилцаад «Дуучмаа, маа багш ийцхүү тай, даяар олонд цуутай дуу. хоглс- Хөгжимхүү ом оо? "о-- Ордөцдй.. ОПвИЛАГТайг иь манан өвөг Дээдэс мэдчихээд «Ордонат» госон байлгүй дээ, -» АХАЙ ТЭГцОЛ «ОпОО9» ГЭЖ ИЙГИДЙД ТОГСОН ЮМ бэ? -- Цанд ноёд Шарын шашны лам хуваргууд тай хуйшалдаж зор их эрдэнэ. Оаилгинг ард тү мэнд өгөхгүй гэлс хорон. сапаа опорлон лус сай дагтай. тож цуурхал догдоэн эжилдээ гуриан ч удаа тахиж байсан опїна. ОУлах ин учрыг нь эр өгье, Эрдэнэтийн онооны баялгийг одоогоос. 100-400-гаад экилий омно гадаадын булаан озлогчид ухалс ашигла байсан. баримт байн, Ийм байлаг. Олїї гаар Тор цутгийн ардууд ч. сайн мэддөг байжээ, 19641 19009 ойгоос охлон манай геологчид Чехослойни-, нийн геологчидтой хамтран хийсэн эрэл хайгуу лыиц үр дүнд уг «Овооны» үндсэн баялгийг нөоц тодруулжоэ, 1967 онд Зоплолтийн мөргөжилтэн Лугопсций, Чехословакийн мэргэжилтэн Соукуй пар орд газрыг ашиглах. тухай техиик эдийн сассийн. анхны дүнг гаргасан ом байна. гэхэд Цогтбаатар нүдээ гялалзуулан -- Зовлолтийн тусламжаар барих юм уу? -- Тэгэлгүй яахав, 1970--1971 онд эрдэнэ- сийг ашиглах арга ухаацыг иь зөвлөлтийн мэр- гэжилтэн 8. П, Дмитриеп мапай мэргэжилтэн Г, Сандуйжав, Л, Мягмар иар хамтарч боловс- руулсан нь ач холбогдолтой болсон байца. 1971 онд мапай улсын хүсэлтээр ЗХУ-ын маш том хайгуулын ацги ирж, манай хайгуул- чидтай хамтран ажиллаж, нөөц баялгийг улам царийсгай судлаад одоо зөвхөн ашиглахад бэлэн болоод байна гэхэд Цогтбаатар гилжийн, том чихээ дэлдийлгэн -- Манай хороолол шиг том том байшинтай юу? -- Чи яасац их яаруу хүүхэд вэ? Тийм амар- Хан юм гэж хаана байсан юм бэ? Хот, уурхай чинь хөдөлмөрөөр босно шүү дээ. Цогт оо! Тэр газар чиний бодож байгаа шиг хоёр багшид ямар наг -- Алжаалгүй хороололтой. болио. Чиний сургууль шиг дөрөв тапан давхар байртай сургуультай болно, Одоо бол оор хэрэг. Одоо Эрдэнэтийн овоо гэдэг тэр уулын дэргэд геологичдийн жижигхон.тосгоц байна, Монгол Зөвлөлтийн барилгачид очоод нэг, бяцхан тосгон барьж байна. Энэ бол ишихэнэ. «Эрдэнэт» хотоо барих барилгачдын байрлах тосгон. «Эрдэнэт» хот болон хүдрийг боловсруу- лах орчин үеийн лут том комОииатыг барихаар монгол, зөвлөлтийн барилгачид очих юм. Тэр. баригдаж, буй тосгонд энэ барилгачид суух ї0м гэнэ. . : «єо ооёД Яасан олон хүн бэ? Б Л -- Аргагүй шүү дээ, олон байлгүй яахав. «Эрдэнэт »хот 10 гаруй мянган хүнтэй болно. Одоо Дархан хотын ойролцоох Салхитын зөрлө- гөөс төмөр зам тавьж байна. Бас Дархалаас Эрдэнэтийц, овоо хүртэл засмал замтай болио, Сэлэнгэ мөрний усыг хоолойгоор татаж ирэх ом, Хотын дэргэд эргэн тойрон мод цэцэрлэгтэй том... нуур байгуулна. Тэнд та нар завиар зугаалиа. 0 Үрэлхэн «До»: ! --- Энэ ажлыг би эхлэхгүй-Хэц эХ- “лэх вэ? Ид шидийг олж төрсний хө-- рэг юу билээ гэж Шїндэт До үрэлхэй . аргагүй хэлэв. : хлэхийг асуух хэрэггүй ахад бэлхэн байна гэм! уе схэн өгүүлэв. | .- шийдмэгхэн түмэн үйэнтэй бас учиртай фа, үгдээрээ нэгдвэл га ээ явснаас гарцаагүй да! санаж байна гэж: Ми үрэлх їйн. хэлснийг / мэт! одоход ийм байна үлгэрийн ж аялцгаая! гэж т4Ямнмгеооси ана. байсац зүг хандац ог Їх баярлалаа! брьж ая Ийглийн газрыг сара мийн ордонг эзлэнхэн төрсөн Соль, “Түлхүүр шидэт долоон | Үрэлхэцүү- дийнхээ хамт аяс төрөн амьдран суу- даг байжээ. Их үрэлхэнг До, удаахь хоёрыг Ре Ми, дунд гурвыг Фяа, соль лл, от- гон нэгийг ив Си гэдэг юмсанж, Ши» дэт . долоон үрэлхэнүүдээ эрдэм номтон. болгох гэж Соль түлхүүр Дуучмаа, Хөгжимхүү гэгч хоёр баг- арга чарга байж магадгүй» гэж хоёр багшийг урьжээ. Дуучмаа, Хогжимхүү хоёр багш уригдан ирж, -- Соль түлхүүрийн чихийг эмч- лэхэд юу тус болох бол? гэсэн асуул- танд -- Сонсгол муудсан чихэнд тус болох юм бараг байхгүй. Гэвч нэг арга байж болох байна. Гэхдээ тэр арга Соль түлхүүрийн шидэт долоон дууны хосгүйг сонс лах эрд- мийн чадварыг олж ирвэл, эрхэм хүн- дэт соль түлхүүр чинь эдгэрэх бай- на гэхэд Хөгжимхүү багш залгуулж эгшиглэх хөгжмийн эрдмийг сурч чад- вал, эрхэм таны чих эрүүлжиж 0бо- лох байна гэв. Энэ үгийг дохио 3а!- гаар ойлгосоц Соль түлхүүр ийнхүү зарлиг. болгов. : -- Шидэт үрэлхэнүүд минь сонсоц- Сарын. газрыг хоного Хоногийн газрыг өдрөөр, Өдрийн газрыг цагаар Цагийн газрыг мөчөөр шигт орноороо, өлзийтэй сайхац ал-” лахыг үрэлхэнүүд та нараасаа хүсь Тэрслэх дайснаас шантралгүй Тэмцэх аюулаас халшралгүй Туулах зовлонгоос цөхрөлгүй Тулгарах саадаас няцалгүй - Санаснаа саадгүй биелүүлж Бодсоноо баттай гүйцэтгэн: Сонсохгүйн зовлонгоос гэтэлгэх Мэдэхгүйн тамшгаас ангижруулах шийг үлгэрийн орноос салан авчир- үрэлхэнүүдтэй холбоотой учир тэр гоогтун! чээ. арга бүтэх эсэхийг мэдэхгүй байна Мипий дуулж сонсоогүй сайхай Гэтэл Соль түлхүүрийн сонсгол гэхэд хуран цугласан олош: дуу, хөгжмийг эрэн хайж олж чадвал пь гэнэт муудаж чих нь юм дуулах- -- Эрхэм хүйдот багш та бүхэн сонсгол минь лав эдгэрэх ны! Иймээс гүй болис гэнэ, соль түлхүүрийг тусын тулд, соёр- хэн чинь эхэлж “хорвоод хосгүй дуу Газрин кол, усны уртаас эмч, хон хайрла гэж хичээнгүйлэн гуйв. | хөгжмийн эрдмийг эзэмших гэж бай- домч, цуглуулан эмпэж үзэвч тус Дуучмаа, Хогжимхүү хоёр багш на гэж асуухад Баярт ерөөлийг дэвшүүлье? гэжээ. шиш: ЇїШйнжээш Үл-Шш) БТ) ШоШЕПдп2 (СШ-ПИ:) ПЕСРШиЛТ) ШОШД3 ТОПЕА» Би.) БїАНАО 0 ШИН ЕВНЖН Талпы Яо НЫ СУРАГЧИЙН МЭЗГЭЭР 7-3 Р2 1 МИНИЙ НУТАГ Өнө эртний цуутай . Өргөн Сэлэнгэ мөрөн Өр зүрхэнд уяатай | Өндөр Алтайн нуруу -- Бэрхшээлгүйгээр бэрхийг туулас товчлон довтолгож үлгэрийн гайхам- | Эрдэм чадлыг эзэмшиж Эсэн мэнд учрахын Хүглэгэр том биеий нь Хүчит трактор л гэмээр Үс хялгас нь тачирхан Үзтэл нүд иь догшин Тэмцлийн талбараар хэссэн юм. Ахмад заан чилээгээн гаргаж Ач үрдээ халаагаа өгчээ Идэр заанууд янкыг эсэргүүцэж | Их Тьсонг уулнаа сум тээж явсан» Дөрвоц хөл газарт тулах нь 3 5 гэв. өрвөн муйдаг багана л гэмээр. 4 2 Э Дөр Члр Р Одон зүүсэн энэ зааныг Очсон бүхэн хүндлэн ширтэнэ, Эрэлхэг зоригтны путагт . Эгийн заан байлдагч болдог байна! Вьетиам хэлнээс орчуулсан С. ДАШЦЭВЭЛ Энэ сайхан орондоо. Эзэн болж төрсөндөө Эрдэм хөдөлмөрийн дээжээ - Эн тэргүүнд зорнулья » Баян-өлгий ЭХШ Булган сумын дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийн Т, АУМАК Чихээ далбаж дэвүүр хийнэ. Шүдий нь хараад ига" гэлцэнэ, Аварга зааныг Аав заагаад: -- Энэ заан эрхэм түүхтэй Насаараа амрах иандин эрктай, Эрт цагт Францтай тулалдахад Эгэл биеэн хайрлаагүй їюм, сурагч Давтайгаа Ойн явь. Амьтим хүрээлэнд зугаалдаа. Дэргэд нь зогсоод ажсигламаар Хүглэгэр ваа, сум тээж Дэлбэгэр заан л сонихон байв, Хөвчийн ширэнгдэр туулсан юм, 5 бааны соёо Тэнхээт зааш эцэхийг мөдөхгүй ЭРХЛЭГЧ Ц. дАШДдОНДОВ Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, А-01020 Индекс--14120 4 9900900000909000060800000090000000000000000800060009000 Манай горны залуучууд, 0с80р и|дэ0үй-тшонер сурагчид” аа! ! 3 9| дэм: модлог, соёлч байдал, 00 бол0фо0н. хүмүү- жил, ходолмор орхомдэгтүн! МАХИ-ын үйлээ нийн. толоо. хэадад Өузгөн байттун! “МАХИ-ын "өв Хорооноос Ардын хувьсгалын 12 экилийн ойд зориулан гаргасан урианаас э990Ф00000000000000000О000000000000000000000Ф00000000000000) УУУУУУУУУУУУУУУУУУУТУУУУУ: ?2 Монгол Ардын Хувьсгалт Намын Төв Хорооны ї| бүгд хурлын тухай. СОНСГОЛ. МЭДЭЭ 21973 ОНЫ ЗУРГАДУГААР | ТОСЛНИН ТУХАН.- МАХН-ЫН | СОНСОЖ ХЭЛЭЛЦЭЭД. НМА “БҮГД ХУРАЛ «БИМЛУ-ЫН САРЫН ЗОЛЧД МАХН-ын ТӨВ | ТӨВ ХОРООНЫ УЛС ТӨРИЙН У-ЫН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН | АРДЫН-ИХ ХУРЛЫН.ИНЛИМ хогооны ээлжит Үү! БҮГД | ТОВЧООНЫ ГИШҮҮН, НАМЫН | НАЙМ ДАХЬ УДАЛГИЙН СОН- ЛАХЬ удллгийн Ой ХУРАЛ БОЛОВ. ТӨВ ХОРООНЫ НАРИЙН БИЧ. | ГУУЛИЙН АНХДУГААР ЧУУЛ-| ОруулАх АГУУДЛЫГ, ХӨЛЭЛС, БҮГД ХУРАЛ «БНМАУ-ын | ГИЙН ДАРГА НӨХӨР С.ЖА- | ГАНД ОРУУЛАН ХЭЛЭЛЦҮҮ- | цэж САНАЛ НЭГТЭЛ ТОГТООЛ хөдөлмөгинн |) ХУУЛНЫН | ЛАНААЖАВЫН илтгэлНиг | лэхээР ТОГТООЛ ГАРГАВ, ГАРГАВ, х-ёш-шуултолТШ 5 иуэршүужлүшїтүлсци или Цас Хэсэш оймс ПРГЖЭ Е2Б 5 13 85 БНМАУ-ЫН АРДЫН НХ ХУРЛЫН. ТЭРГҮҮЛЭГЧИД -4 БНМАУ-ын Ардын Их БНМАУ-ын: Ардын Их БНМАУ-ын Ардын Их БНМАУ-ын Ардын Их БИМАУ-ын Ардын, Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчдий! Хурлын Тэргүүлэгчдийн Хурлын тэргүүлэгч гишүүн Хурлын тэргүүлэгч гишүүн нэгдүгээр орлогч дарга 2 орлогч дарга - нарийн. бичгийн дарга С. ЛУБСАН Ц. ДҮГЭРСҮРЭН ц, Готов Н.ЛУВСАПРАВДАН .» з8 02 ВАТАА Б.-2 »? БНМАУ-ын Ардын Их БНМАУ-ын Ардын Их БНМАУ-ын Ардын Их БИМАУ-ын Ардын Их БНМАУ-ын Ардыл Их Хурлын тэргүүлэгч гишүүн Хурлын тэргүүлэгч гишүүн Хурлын тэргүүлэгч гишүүй Хурлын тэргүүлэгч гишүүн Хурлын тэргүүлэгч гишүүн Д. ЕНДОНДҮЙЧИР Г, ОЧИРБАТ Ч, ПҮРЭВЖЛАВ С, УДВАЛ Л, ЯДАМСҮРЭН “БНМА У гар "АРДЫН их 3 У РЛЫН: ЧУУЛГАН 1973 оны долдугаар оруулав. Үүнд: Бүгд Най- батлав, Энэ чуулганаар: гэл, (Илтгэгч нь МҮЭ-ийн -- БИМАУ-ын | Сайд са 2, 3-ны өдрүүдэд рамдах Монгол Ард Ул- -- БНМАУ-ын Ардын Тов Зөвдөлийн дарга До. нарын. Зовлолийг байгуу- БНМАУ-ын Ардын Их сын Ардын Их Хурлын Их Хурлын мандатын ко», путат цөхөр Г, Очирбат) лах, : 7 Хурлын иайм дахь удаа- даргаар 145 дугаар тойр- миссиг солгох, -- БНМАУ-ын Ардын --| БИМАУ-ын |. Дээд гийн сонгуулийн анхду- гийн депутат БЭ -- ВИМАУ-ын Ходол Их Хурлын мандатын 0» шүүхийг сонгох, | гаар чуулган Улаацбаатар чүлтэм, Ардын Их Хур, мөрийн. шинэ. хуулийн миссын илтгэл, ко 5 Я хотиоо засгийн газрын лын орлогч дарга ирт 89 төслийн тухай илтгал (Илс- -- БИМАУ-ын Ардын 3 БИМЛУ-ын Прону- ордны Ардын Их Хурлын дугаа ар тойргийн депутат гэгч нь МАХИ-ын Топ Хо- Их: Хурлын байнгын, цог. РОРЫГ уИАХЫ лс танхимд чуулж дууслаа. ирэндэв, 96 дугаар роопы Улс төрийн Товчоо: миссуудыг байгуулах туг ИКСхурлы гр Эр Нэгдүгээр тойргийн Депу- Бурхн депутат 2К, Лхаг ны гишүүн, Намын .. Тон хай, Чү0 мэ ЫН эруадс 00 тат, БНМАУ-ын хөдолмо- васүрэн, гуравдугаар тойр Хорооны царийн.. бичгийн -| БИМАУ-ын Ардын ААД БоВЫг СИРТаг: Ю рийн баатар, уурхайчин тийн депутат Б, Гүшии- дарга, депутат охор, Их Хурлын байнгын цо. БИМАУЛН ЛЭЭ ИХ Ж. Отгонцагаан, БНМАУ- лам, 108 дугаар тойргийн 1 алангаажан, миссуудыг сонгох, 2205-1151 ЦӨЛ ын ЭЧр ын Ардын Их Хурлын депутат Р, Сембай: пиарыг -2- БИМАУ-ын Ходол -- БИМАУ-ын Ардын Хурдуцт тдэрхүүдэдын дарга, орлогч дарга нарыг сонгох санал гаргасныг дє» морийг шинэ хуулийн тос Их Хурлын тэргүүлү 9 эзтээн-ииит-тэгтэлөтэусүйлитүлллж 9 СОНГОХ ЄЁПЄЛЫГ - ЧУулГанд путатууд санал нэгтэй лийн тухай хапсралт- ийг СОНГОХ, Эр" Хргэлжлэл нь 1 нүүрт, БНМАУ-ын Сайд нарын: Зөвлөлийн дарга, БИМЛУ-ын Сайд иарып орлогч ПИМЛАУ-ын Сайд нарын УЛ хагдүгар, СТАЕры царга. богоод Сайд, цар Зөвлөлийн, дарга билдинг Шилилэх ухан, | Зөохинкийн улсын хорооны дарга пИНМАУ-ын Сайд нармин Цонлолийн. цэгдүгдэр орлогч дарга ”” ЗИМАУ-ын Сайд нарын боплолийй орлогч дарга дарга нар БНМАУ-ын Сайд парын огч дарга Зовлөлий! “дийн цол 1 за! Харилцаа туслах Зовлолийн асуудал эрхэлсэн комиссын Д. ГОМБОЖАВ 10, цэдэнвлАЛ БНМАУ-ын Сайд нарын Зовлолийн орлогч дарга богоод Сайд арын Зрилолийн Барилга. архитектурын дарга С. ЛУВСЛИГОМБО Д. МАЙДАР БИМЛУ-ын Сайд иарын Зоплолийп орлогч дарга богоод Сайд ипрын Зовлолийп Улсын дээд, тусгай маргэжлийн дуйд болопсролып хорооны дарга Д. ЦЭВЭГМИД НОГГЬЕЧЧЧчРЧГ- ыг эхээ 21122/1-22222 (Тогсгол. Түрүүч нь 1 нүүрт). БЭ нан ниилииын парийн бичгийн дарга дсє- путат похор Ц, Готов) зэ- рэг асуудлыг хэлэлцэв, хн -ын Ардын Их НГгү сонгууль болж БНМАУ-ын Сайд иарын Зовлолийн эрхийн хугацаа дууссайл тул бүрэн эрхээ Ардын Их Хуралд шил» жүүлэх тухай БНМАУ-ын Сайд арын Зөвлөлийн лолийп гадаад дотоод бод- лого, үйл ажиллагааг сай- шааж үг хэлэхэд депута тууд байн байн алга та- шиж халуупаар дэмипк байлаа, . Манай гэгээрэл, оропд ардын эрүүлийг хам- гаалах явдал, шинжлэх ухаан, сойл урлаг ихэд хогжиж ходолморчдийн аж амьдрал, соёлын хэмжээ Т, РАГЧАЛ лийг бүрдүүлж, ходолмор хамгааллыг сайжруулах талаар үйлдвэр, албан га- сар, байгууллагын эрх, үүргийг нэмэгдүүл, шкилчин, алба хаагчдыг ходолморийн. эрүүл ахуйн ба аюулгүйн нохцолоор хангах хууль зүй, дийн засгийн. баталгааг улам хүчтэй болгон заасан бай- иа. -- “Төслийг болопсруу- лахдаа манай залуу үеийг нийгмийн. тустай ходол- морт оргопоор оролцуулах цохцолийг. цаашид улам сайжруулахад их алхаар» сан юм. Тосолд зааснаар, залуучуудыг 16 иасиаас иь ажилд апах есронхи! журмыг тогтоож, онцгой тохиолдолд 15 иас хүрсэл! хүмүүсийг ажилд авахыг зопшоорсон: байна. Үйлд- вэр албан газар байгуул- лага. нь. БНМАУ-ын Сайд парын Зоплолоос МҮЭ-ийн Төв Зоплолтоэй зөвшоо- ролцоп тогтоож өгсний дагуу иасанд хүрээгүй 30- хих тооны . хүмүүсийг ажилд авч, ажиллах 20- хистой пөхцолоор хангах үүрэгтэй байх нь зүйтэй БНМАУ-ЫН АРДЫН дарга депутат похор Ю, Цэдэпбалып оргосон бич- гийг Ардын Хурлын дарга Н. Лувсанчүлтэм чуулгад уншиж танил- Дэс: Уул бичигт БНМ АУ-ын Ардын Их Хурлын дарга танаа БНМЛУ-ын Ардын Их Хурлын найм дахь удаагийп сопгууль явагдаж, анхдугаар чуул- гай болж байгаатай хол- богдуулан БНМАУ-ын Сайд шарын 4онвлол оо- рийн үүрэгт ажлаад дуус- санд тооцож, улмаар БИ МАУ-ын Ардын Их Ху- ралд бүрэн тэрхээлшишнгүү- дэн агч байна, Энэ тухай БНМАУ-ын Ардин Их Ху- рипд” ламшийн өгөхийг аяии -хүанс, ) “ЗНМАУ-иын Сайд итали Завлолийн гадарга: Ю. "Цэ- донбал гэнэ, БИМЛУ-ын Сайд ий. ун. ЗШөнлөлИйнН гархийн хугацаа дух бууран гаржээ. дуун їйх:.|/ ЭХиралд /шил» ябуулшг “байгаатай! холбог- думаан” дораццүгээр аайр кийн дийуиа «. Шшиййр, 296 дмгаар ашїїргийн шєс- яулл М.Дугарнаа, 102 ГЖ зойргийн дейутат 2 яар Б91М АУчан Сайд: чарин Зон ИХ ХУРЛЫН ЧУУЛГАН МАХН-ын "Топ Хороошл Улс торийн. Торчоошл ги- шүүн, Намып Тов Хороо- ны нарийн бичгийп дарга депутат похор С., 2Калан- аажай тавьсан илтгэлдээ: Манай орпы бүх ололт амшилт бол марисиам- лепипизмийп сургаалыг үйл ажиллагаалдаа гуй- палтгүй удирдлага болго- сон МАХН-ын зов мэргэн бодлого, манай яруу ал- дарт ажилчин аиги, мал- чин, зходолмарийн сэхрэт- ний шургуу (бийтарлаг хо- долмор,мапай аугаа. их анд шөхар ХУ, гах уцүү, сациаг шит “бусад гүний тийтариїа- ШиИОНШИЧ уус /Д0ми0- тийнгүрчийэ гн, Шонгол- “Запполтийнг гард. түмний гай «бат шшїїрэ)шиг 1 “маг ЦИЙ “дүй гарх:.|/ счөлөө луус» гаар, латииол ийгээд Жог- ишл. цэцэглэлтийн "шїї ууган. (бйтипгйш. болсоор штэ л манай шим. айсаг. ард Фү. шин зүй өөр оондроор “үнэлэп баярлан бакархий байдаг билээ, хэлбэрэлтгүй дээшилэн байна. Нийгэм эдийн засгийн эдгээр түүхэй том оорч- лолтийп үр дүнд нийгмийн ангийн бүтцэд чанарын үндсэн оөрчлөлт гарч, БИМЛУ--бол ажилчид, хоршоолсойп ардууд (мал- чин, тариаланчин) хөдол- морч сэхээтпїээс бүрдсэн социалист улс боллоо гэж оццлон. тэмдэглэв, Илт- гэЛД цааш, иь хөдөлмо- їрийп шиний хуулийн тасвл нь. мзодолмарийп «болон хамтып тэрээ, ажлын бо- шаг агирилтши цай, цилин «олг зоцолмарийн сахилга (бит, жедиймор лкамглалл, залуучууд, тамаптайтүл- ШИйНг ходөлмар, гүйлдвэр- шапийн. сургалт, шилний, ший схпагцдын . апргнш- лийг дайшлүүлэх сүйлд- шарчпий. шилзлийн | эрх, уургийп түхий араг бүлаг, 222 шүйлэас бур- лэг бийид.... ааш. тамдцаг- лаад, Шинэ шийд төсиЛД төэдолтөрийн аптай тїэхцо. гэж үзсэнийг тэмдэглээд БНМАУ-ын хөдөлмөрийн шинэ хууль хүмүүжлийн үлэмж ач холбогдолтой юм. Хөдөлмөрт коммунист ёсоор хандах, ард олпы хо- долморөөр бүтсэн нийг- мийп өмч хөрөнгийг хайр- лан хамгаалж арвижуулан баяжуулах нь иргэдийн коммунист хүмүүжлийл хэмжээг харуулах гол шал гуурын нэг мөн. Ходол- згорийп тиипэ хуулийг да- тан мөрдөж, “түүний пипаардиарыг шмьдрилд ухэлбэрэлтгүй хэрэглгүүлэх нь социплиамнш | үеийн шинэ хүнийг жлүмүүлсүү- лэх, сөдөлмөрчдийн ком- гцупист хуүмүүлслийг даа лгүүлэх бололцоог улам їиэ- майдүүлиэ ггайсганцлан дмр- лац, 8. 2 загианд ТБЕПИЖУ- "ми Ардын | ший төрлийн ашилнн чшмиасуудыг Өийгуулж, бүрэлдэхүүт! чанапшаын 0) б, ДҮГЭРСҮРЭН дыг байгуулах тухай БЇЇ МАУ-ын Ардын Их Хур- лын тогтоолыг депутатууд санал иэгтэй баталлаа, ТИМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуулган бас зо хион байгуулалтын асуу- дал хэлэлцлээ. БНМАУ- ын Ардыг. Их Хурлын 196 дугаар тойргийн де- путат Д. Моломжамц БИ МАУ-ын Ардын Их Хур- - лын Тэргүүлэгчдийн иэг- дүгээр орлогч дарга, Ар- дын Их Хурлын Тэргүү- лэгчдийп орлогч дарга, парийн бичгийн дарга, тэр- гүүлэгч гишүүдийг сонгох санал гаргахад, депута- тууд хүндэтгэн угтаж, тэд- гээр хүмүүсийг нэгэн дуу- гаар сопгоп батлав. БНМАУ-ын Сайд иа- рын Зөвлөлийг байгуулах тухай Ардын Их Хурлып даалгавраар депутат ио- хөр Ю. Цэдэнбалыг оруулсан саналыг тус чуулган санал иэгтэй ба- таллаа. Юмжаагийн Цоэ- дэнбалыг БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн даргаар сопгоход депута- тууд, чуулганд оролцог- сод суудлаасаа босч алга нижигнүүлэн ташиж баяр 7. хүргэв. Мөн БНМАУ-ын Дээд шүүхийг сопгох ту? хай асуудал хэлэлцэж, БН МАУ-ын Дээд шүүхийн даргаар депутат Р. Гүн- сэнг сонгож, Дээд шүү» хийн орлогч дарга, гишүүд болон ардын төлөолөгч- дийг санал пэгтэй сонгон батлав. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат нөхөр Ж. Авхиаг БНМАУ-ын про- куророор баталлаа. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын найм дахь удаа- гийн сопгуулийн анхду- гаар чуулгай хэлэлцэх асуудлаа амжилттай дуус, саныг Ардын Их хурльш дарга төхөр Лувсан: рийг хараглгүүлэй бие- сгүүшэхийн төлөө бүхай иргэн "уг анхаарах хэрэгтэй г- Телөөр мал өснө Төрлөөр ам өснө Ам алдвал барьж »-- Ааш зангийн номхон Адуу малын тарган гь дээр т- Дахан дор хүү Даахин дор морь. байна. Мал маллах манай 48- МАЛ 5 СҮРЭГ-МАНАЙ БАЯЛАГ | НАС: Үүлдэр угсаа. хүйс,. эдэлгээ, арчилгаа маллагаа, цас уурын пох- цол зэргээс шалтгаалан малын наслах хугацаа ха- рилцан адилгүй, Дулд- жаар адуу 25-30, хэ- мээ 25-50, үхэр 20, хонь, ммаа 15 жил наола- на. ЇНЦҮД: Хоол боловсруу- лах чухал эрхтлий пэг юм. Малын насыг манай мэл- чид эрт дээр үеэс шүдээр нь тодорхойлж ирсэн бая- лаг туршлагатай билээ, Малын насыг шүдээр нь тодорхойлоход төрөл бү- рийн малын шүдний байр- шил, нэрий нь мэдэх чу- хал. Адуу 40 шүдтэй, Энэ нь 12 үүдэн ул! 4 соёо, 24 араанаас тогтох бөгөөд амны хөндийд дээд доод эрүүнд адил тоогоор хуваагдаж оршино. Тэмээ 86 шүдтэй. Үүнд: үүдэй М4ЫН шүд дороо 6, дээрээ 2 »(захдуу байрлана), соёо 4, араа дээр, доор 13 бүгд 24 на. Үхэр, хонь, ямаа 82 шүдтэй, үүдэн шүд до- роо 8, араа 24 байна. Иймд эдгээр 8 төрлийн малд дээд үүдэн шүд соёо байхгүй тэдгийг мартаж болохгүй. Бас тэмээнд дээрээ үүдэн шүдгүй гэж андуурах явдал гардгийг сон шүү. лын шүд нялхын ба байнгын гэж 2 хуваагддаг. Нялхын шүд нь (том араа- наас бусад) адуу, үхэр, хонь 4 нас, ямаанд (арай өмнө) тэмээнд 7 нас хүр- тэл байнгын шүдээр аа- 2 жим солигдоно. Энэ солигдох байдлаар: шүдлэн, хязаалан, лон, нас гүйцэх гэж нэр- лэдэг. Харин тэмээнд бол хоёр, дөрөв, зургаан хал- багаа хатгасан гэж нэрлэ- нэ. Учир нь, ямар ч төр- лийн малын үүдэн шүд го- лоосоо эхлэн хоёр хоёроо- роо солигддог. Шүдний соёо- МАЛ АЖ АХУЙН ТУХАЙ ЗҮЙР ЭДЭН ҮГ Агт алдвал барьж болдог болдоггүй нь дээр ЗҮС: Зүс ин арьсанд үсний ямар өлгийн будаг тогтсоноос үүсэн. бий бол. дог аж ахуйн чухал ач хол» богдолтой цэр томо юм, Малып зүс олон яна бай. хаас гадна нас, “улирлын байдлаар өорчлөгддөг. Та» ван Хошуу малын зүсийг тус тусад нь-авч үзвэл: АДУУ: Адууны зүс нь тол толопв хээр, хар, зээрд, цагаан, хүрэн, улаан, цань- дар, бор, хонгор, хул, ха- лиун, шарга, саарал, цоо- хор, алаг, буурал, ухаа байх боловч хээр зүс зон- хилдог, Иймд хээр аүсийг хооронд нь ялгахын тул хар, улаан, шар, бор зү» сийг хамтатган шар хээр, бор хээр гэх мэтээр нэрлэ- дэг. Мөн алаг зүсийг нэр» лэхдээ аль зүс нь голлож байгаагаар хээр алаг, хар алаг гэж нэрлэнэ, ҮХЭР: Үхрийг улаан, НАС эе ЭсЭүС ШүдэЕ хар, хөх, цагаац, хүрэн, халиун, ухаа, ягаан, алаг гэж зүслэнэ. Эдгээрийн дотроос улаан хүрэн зүс нь хамгийн их тохиолдоно. ТЭМЭЭ: Улаан, хүрэн, шар, бор, хар, хааяа ца- гаан зүстэй байна. ХОНЬ: Хонины зүс гол- дуу цагаан байдаг боловч цагаан хонь гэж цээрлэх нь ховор бөгөөд өөр өнгө зүс ороогүй бол хулдан, хялман гэж хэлдэг. Шар, хар, бор зүс толгойд нь тодрон гарсан байвал шар халзан, бор халзан, хар халзан, их биеэр нь улаан, хар өнгө тогтсон байвал улаан алаг, хар алаг зүс болно. ЯМАА: Хөх, хар, улаан цагаан, хар алаг, улаан алаг зүстэй байдаг. Үүний дотроос хөх, хар нь ямаа- ны гол зүс юм. Хөдөө аж ахуйн ухав- ны дэд эрдэмтэн Ж. ГОМБО О000000000 О9000000000000900000О00Ф0ОООООУУУОФОФФУУУУОУУУУУУУУУУУУУУУУУУУЖжЖ | Ц.Оноодрийн айлуу малчид цДМнН мал аас ахуйн таши У.ХААААХАХАХҮх фосхххэлххэхд х Манай орон. мал ахуйгаа эрт дээр үеэс бэл- чээрээр- маллаж ирсэп бил» лаг. туршлагатай. билээ, Байгалийн бэлчоэрийн оно ургамал малд тохирох байдлаараа. жилийн-дДор- тог улирал дагаж, харил- цайн адилгүй” байдаг, Зуны турш. иамрын эхэн. сард бүх төрлийн малд бэлчээ- рийн ногоо, бусад үед овс гол тэжээл болио, Ногоо хатаж өвс болохоороо т9- жсээлийн шимт чапараа их хэмжшээгаср алддаг «учир малыг байгалийл хадлан- гийн ногоогоор хангана. Эрдэмтдийн судалс- наар байгалийн хадлан бэлчээрийн »550 гаруй төрлийн тэжээлийн ургам- лын 47 хувийг мал-сайц иддэг. Бэлчээрийн тогоо- иддэг. Бэлчээрийн нд- гоонд туужууны өвс, бу- туул, -дарвалаг, согоовор, зараа өвс, голын хиаг зэ- рэг нугын үет ургамал баг- тана, Хээрийн бүсэнд вонхи- лох байрыг бутуул, хялга- иа, хиагийн төрлийн ур- гамлууд болоц согдовор, туужууны өвс, даагац сүүл, олопгийн төрлийн ургамал орна. Үет ургчмлыг” цэцэг- лэлтийн нь үед ямарч мал сайн иддэг, хялгана, бу- туул, дааган сүүл, туужуу- ны өвсийг адуу, бог мал сайн иднэ. Үхэр, тэмээ тө- дий л дуртай биш, гэрийн хушаангар, царгас, гийс Грпулж Мал аж ахуйн эрдэм шинжилгээний хүрээлти- | ї гийн маргажилтиүүд энэ мүүрийг болтгон гарган, сӨбсоОсобоосс үхэхэххххмхулхэхсхххээссоЛ9Эр ох Хэлбоххэуэс бүх осэЖҮЭ ссгүүүүч үүү Энхрий хайрт ийминхай уриа, энлолийн цлгаалтээр, мал аж ахуйд гарч ашиллаж байгаа өчигдрийн сурагч болон нийт їнонор: сурагч- мэдох хүрээг өргөтгөхөд 00» 1 сєнхоогөсоссссввсё МАЛЫН, ДУРГАЛ-. ӨВС. УРГАМАЛ | зараг “ургамлыг бүх тор« лийг мал сайн иднэ, Хээр, говь цөлийн бүг сонд тожоэлийн үнэт урга- малд царгас, хунчир, гийс, алхаг, чихор опсний тор- лийн. буурцагт ургамлууд багтана, Хариг хунчир, гай дэгээгийн торлийн ур гамлыг цэцэглэлтийн Ив Дараа мал тодий л сайн ид- дэггүй, Алхагийг цэцэглэх хүр- тэл үхэр бага зэрэг иддэг, тэмээ ямарч үед маш сайп иднэ. Хээрийн бүсийн бэл- чээрт шарилж, сүүт овс, багваахай цэцэг багтана. Шарилжийн төрлийн -ур- гамлыг хавар эрт, намар орой бог мал сайн, адуу, тэмээ зүгээр харш үхэр муу иддэг. Шорвог ургамлаас. баг- луур, тогторгоно, загийн төрлийн ургамал чухал ач холбогдолтой . бөгөөд но- гооц шүүслэг үед нь 19- мээ сайн иднэ, Намар орой өвлийн цагт тэдгээрийг адуу, хонь ямаа сайн ндД- дэг, Ширэг, забушилз-зэр- гийг адуу, бог мал сайн иддэг байхад: тэмээ муу идэх жишээтэй. Түүнчи- лэн шагшуургийг ногоон үед нь бод мал зүгээр ид- нэ, Тоонолжий цэцэгний зарим. торлийн ургамал бод, бог малд сайн тэжээл болдог. ХАА-н дээд сургуу- лийн физнологийн ТЭН- химийн ахлах лаборант Зоотехникч Л.ЦЭНДЖАВ ТҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮү Хэнтий аймгийн Өмнөдэл- гэр сумын«Өрнөлт» нэгдлийи саальчин МХЗЭ-ийн илгээл- тийн эзэн, МХЗЭ-ийн Тон Хорооны «Тэргүүний мал- чин залуу» алтан медальт Ч, Дариймаа ХАА-н ицэгд- лийн холбооны 1У/ нх хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон юм. «Л МАЛЛАХ ФАЙХШН» ЗӨВДӨЛГӨӨН Хүүхдүүд зэ! Тэргүү- лууш, хүүхэд батачуудын иий малчин залуучуудын | хүсэл этгэдийг татсан уламжлалт чуулга уул- | ажил бишээ, Иамши залт-«Мнл маллах сай-| уриц, Эвлэлийй илгээл- хан» ушлии Ш зөвлөлгөөн | тээр сүүлийн 2 жилд энэ доддугаар сарын 6-8 1 ерөнхий боловсролын иш өдрүүдэд Баянхонгор | дунд сургууль тогсгосон Булган, Дориоговь, Ховд | арвай хоёр шинга шахам аймагт Фусчилэн болох гэж | охид хөвгүүд шал малла- хаар хөдөө тутгийн зүг хөлгийн жолоо залсан Юм, Энэ шил "ч ,долОаи їйянга | лшихам гхонгүүд Өохид шиг шкуйд тирацд байнд, | мад «Мал маллах сайхи» 111 воплолгоонд ашил гүйл- соэрээ. шалгарсан... 500 шахам тэргүүний залуу малчий. оролцохоос тал хувь иь хойр гуравхан ши- лийн омпо. малчин болсон илгээлтийн эзэд байгаа. її» Саальчин Ч, Дариймаа өн- төрсөн жил 10 үнээнээс 14000 литр сүү саасан турш- лагаа бататгаж 1973 оны саалийн хугацаанд 20 үнээ төллүүлж, үнээ бүрээс 1430 литр «сүү саах үүрэг аван ажиллаж байна, Гэрэл зургийг С.БОДООШ бүрч бакдалтй, Энэ зөв- лолтоои її, шалчин палуу- чууд Ш зовлоллойноосоо гпрпасан гуриашга, шавысайн азарилтао хэрхэн бие- лүүлснийг дүгцэй ярил- цаж, МХЗЭ-ийн ХУ! их хурлаас дэвшүүлсэн «Мал аж ахуй бол залуучуудын гашшгай. үйлс мон» гэсан зорилтыг хэрхэн лах талаар хэлэлцэнэ, Т ДҮГгЭР . Оиолүү- шиний тэ эээ үү МАЛЫН ав Миний улсад эрт үсла ихлон Таййн | хошуу МИалиг өсгөн, ашиг ши» мийг амьдрал ахуйдаа ха» рэглэсэлр ирсэн. уламж» лалтай билээ. Малын ашиг шин харилцан адилгүй, "этэн сүрэг манай ул» сийн бүх малин 9 хувийг эалэх боловч мал аяг ахуйн таппарын бүтээгдэхүүний Т--14 хувь, бүх торлийн цооси зургаший. їлг Ху нийг огдог, Тэмээ! сүргээс: ШшингЛИХ гол ШИГ ШИМ! ноос, мих, сүү, арьс шир, лс болио... Тэмээний цас хүйсний байдалтай уллдаж ноосны. тарц 2,6--5,0 иг байдаг, Шилдэг буур 18-- 10 їг, ипго 6-0, иг ноос огно, |, Ингой тэмээ, ээс саалийн хугацаанд 5,0 хувийн тослог, 3,8 ху- вийн. уураг бүхий 320 литр сүү саадаг, ! Адуун сүрэг, бүх малыи 10,4 хувийг эзэлдэг. “Адуун сүргийн зонхилох ашиг шим пь мах, сүү, Коо» “вор, арьс шир, яс, туурай болно, Нэг адуунаас дуйдД- жаар 250-4800 грамм. хөөвөр ашигладаг. :Ма- най улсад. адууны хөов- рийг хоницы ноостой хольж, эсгий, эсгий гутал ж ЛШИГ лаар циниинцигиинни ПҮТТТТТТ111111111111111111111117111111111111111111111111111111 111 111 0 ЦШЦЦЦШЦШШЦШЦШЦЦЦЦЦЦЦЦЦИЦШЦИШИЦЦШЦШШШИЛ ПО ГГГГГГ/ТТГГТГЛ з үйлдвэрлэдэг. Гүүйээс : дунджаар 200--250 литр: сүү сааж айраг боловс- руулац ундаа болон эмчил- гээний чанартай ашигла- даг. : Үхрийн-гол ашиг шим гэвэл. мах, сүү, хөөвөр, арьс шир, эвэр туурай, яс юм. “Саалийн хугацаанд үнээ дунджаар 8--4 ху- вийн тослогтой. 400--500 литр сүү өгнө. Үхрээс 280- 8300 грамм хөөвөр ашиг- лана, Ямаан сүрэг бүх ма- лын 20 шахам хувийг эзэлдэг. Ямаа бусад малын адил ноос, мах, арьс, сүү өгдөг. Нэг ямаанаас дунд- жаар 200--2235 грамм ноолуур, 215--2385 грамм хялгас ашигладаг. 1971 онд «Говь гурван сайхан» шинэ үүлдрийн ямаан сү- рэг бий болгож, дунджаар 250--600 грамм и00- луур, 120--130 грамм хялгас, ашиглаж, эхэллээ, » ШИМ Хонин сүрэг бүх малын дотроос толгойн тоо, ашиг шимийн талаар тэргүүн байр зэзэлпэ. Хонин сүр- гийг өгч байгаа ашиг ши- мийн чиглэлээр нь мах-өөх мах-ноосны чиглэлийн ши- тэй рүүн, ширүүвтэр цоост, мах-нооспы чиглэлийн на- рийн, нарийвтар цоост, хурганы арьсны - чиглэ- лийц каракуль хонь гэж хэдэп хэсэгт хуваадаг, Хо- мшш сүргаас мах, цоос, сүү. арьс, яс зэрэг зүйлийг ашигладаг. Өгч байгаа ашиг шим хоннны үүлдэр, цас хүйсний ха- рилцан адилгүй байна. “Ширүүн, ширүүвтэр ноост хониноос дуцджаар 1.3-- 2,5 кг моос авч байхад ид- рийн царийвтар шоост хо- ишшноос 3--05,2 кг шоос авч ашиглах жишээгэй юм. Мад аж ахуйн эрдэм шинжилгээний. Хү- рээлэнгийн ажилтай эрдэмтэн шиг хшицииигшинишишишинии шиний шинээ ШиИнИиШИИННИН "111111111111111111111111 1111 11 НЫ 21121202 -2-5 цаасан дээр бал харандаагаар ху? рат зурва. Түүхээс өөр харандаа. ЕС байсан болохоор зурсан 208 мод, цэцэг навч, уул хад, голгорхи. 9 ї бүгд хар өнгөтэй байлаа Энэ хар. өягө бяцхан хүүд таалагдсангүй. ТИйш тийш харж, хэд эвшээлгэснээ тонххны дэргэд очиж алсыг харзв. 2 . Үүл харанхуйлан, аянга нижиг- Бэз дуугарч, төдөлгүй. авдар 60- үсээ шшаагилза. Удалгүй бороо зог- ! сон, наран гийхэд-Туул толоос-01)7 5 Сонгино уул хүртэл солонго таг: Ё Ү: тав байхыт хараад, тэр юугБЭ? | Үлгэр) | Ямар гоё Бэ? гэж асуулаа... ын, Ах, згч Нар вь вм амандаа со- Баас, улаан: өнгийг намуу (болон | Холовто, соловго гэв. 2-5 анш цэцгэнээс авдаг юм... 1--- солонго гэдэг чинь юугюм. |. Надад. өнэ будагнаасаа бэ? гэж бяцхан хүү дахин асуус- ӨГӨӨЧ. Бзд харандаа зөвхөн хар ав, цокхоо ОЕГОЙЛТОН тагтан дээ- өнгөөр. гарна. Миний зурсан тэн- рзэ гавзад, гис далай хөх өнгөтэй, ой мод, НУ- ! р га вогоов, туг дарцаг улаан байхыг -- Со-пов-гоо! Чи ийм олов ё8- хүснэ гэж хүү хэлэв. Ч 4 тийн будаг хавнаас авсач юм бэ? 0 юВгоЖ таж хашгирьь. . Ё ус-- Би: будагнуудаа яаж цөмийг ! 3 чамд өгөх вэ? Энэ дэлхий ертөпц дээр үй түмэн хүүхэд бий. тэд бас гоё сайхан зураг зурахыг хүсдэг. биш .үү? гээд Солонго, : Хөх нүдээрзэ-аннвалзсанд бал 1 . Бкцхан хүү ширээ түшиц том ! лшээ харлаа. Огт хийх гзомгүйдээ Тавягийн үснээ/ нь барьж аваад угзарч орхилоо. Тавв уурхаж Вана-д хатуухан харну өгө. тэсэн боловч өөрэвсөө том, хүчтэй | эрэгтэ, түүхдийг хараад зүрхэлсэнгүй. Харин Барбосьы єшшглөчихөв, Ба гаслаж, гомдсондоо Шү- дээ ярзагавууллаа. Таня-азэв, түүнд хүрч бо-- дохгүй..Барбос Устивьа галууны сүүлийг ха- 222: орхилоо. Галуу өдөө засч биеэ хурааж суу- таад Боська дэгдээхэйг нэт-сайн тонших гэсэн боловч ерөвдөөд болив. с Түүнээс Ба: й -- Устиныв тапуу-чи яагаад Боска-г тонш совгүй вэ? Тэр чамаас хүчгүй шүү-дээ. 25 Би, чам шиг тавзг-биш 4эж галуу Бар- бост хариуллаа. й - Надаас ч тавзг бий гээд зохой Таняг-хя- Зам харав. Үүнийг Таня совсоод,: 2 Бас надаас ч тэнэг байна гэж Баняр звав, 8. Баня тргэв харахад түүвий-ард 228 Ч байсан. Уу РУРУҮЛЭ ЖВЛОРЧОКИОХЛИНХОХИЙРНМНХӨККНИ ИР комбинатад ЗУ УД1Д, гүйд Г. Эр «Үнэхээр 9н бїгдээс,тэнэг: тэж үү», гэн бодов. ) 1 харандаа нь хөх болж, улаан Ио- гоон цүдээрээ аинвалзсанд: хара даацууд нь улаан, ногоон болдоо. Үүнд үлэмж баярласан бяцхан хүү Солонгыг дахин харахаар тагтан дээрээ гүйн гарсанд тэр нь аль хэ- |, дийнээ үзэгдэхгүй болжээ, | Ї "Тэгээд бяцхан хүү олоп, өнгийн будгаар том гэгчийн” хагас ОН -1 зураад, «Со-лон-гоо чамд их баярлалаа» ! хэмээн бичив, 2 ёо.) С.ЧУЛУУНЦЭРЭН ! БЭЭ гээсэн. ДҮРОГҮЙ 8 Нэгэн байшинд Банв хүү, Тавя охин. Бар- 2-0 “бос вохоё, Устинья галуу, Боска нэртэй.тахиа- ЗбАНЯ . 16. вэ дэгдээхэй тавуул амьдран байв, Нэгэн удаа ЇЕ сгэд гэрээсээ гарч хашаан доторхи сачдал дээр 3 Базд хүү, Тєвя охин, Барбос Бахой, Устинья, -УК тадуу, Боскагдэгджэхэ2 дараалан сууцгаав.. Ё 5 Вавя баруун тийшээ, бас зүүнгтийшээ, дээ! 3 гк Орчуулсан-Н, ЖИГЖИДСҮРЭЙ ҮЕ БХБЭВЭНҮЧЛХЛУЛРЛУВВУЛУ ЛАРА ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН “НЭГДСЭН РЕДАКЦИ шупасгт эээ ги Улсын хэвлэлийн Х баатарын нэрэмжит : Дан хэвлээр: Ал 53064 ИНДЕКС--14120 л 1.3.5.58:5.5:5555858.458:5:3.1.4.2 сэтгэлд таатай ажээ, Хөхөө донго- дож, булгийн ус хоржигнох сэрүүн», сайхан үзэсгэлэнт байгалийн дунд хүүхэд бүхний хүслийг татсан зус- ланд пионер сурагчид тавтай сай- хан амарч олон найз нөхөдтэй та- нилцаж баяр хөөр дүүрэн байна. Хөдөлмөр зусланд амарч байгаа манай орны мянга мянган пионе- рүүд бүтээлчээр хөдөлмөрлөн, ал- нутгаар, түмэп.. сүрэг, дураараа-тай тохитой амарч байгаа юм. Энэ болшик малчны сэтгэл тэнэгэр !сайхан дэлгэр цагаар, зуныхаа байна. Айл бүхэнд тараг цагаа даалгаврыг биелүүлэх чин хүслээр саваа |бялха өдөө”хэарийн УУД- хүүхэд бүхэн жигүүрлэн байна. маас сонсдох илгээлтийн-азан:Хүү- хэд багачуудын баясгалайт дуу ! Х. ЧОЙЖИЛ Зуны сайхан дэлгэр, цаггаал 1010) ОЛО)0) ! МАНАИ “2. /,СУРВАЛЖЛАГ-.. ЧИЙН авсан судал- бар зуглг, 830 дахь жилдээ 7) ЗЕВБТҮЕНЬ ЯЭВБТЭЭРЭГ 227772 ШвтЛЕЛЭРҮЫСРЛЛОЛЦшШГГГүЛХҮЛГҮүуЛСШҮСҮТ2 7 ДУГААР САРД --11-нд Монгол ардын хувьсгалын 532 жилийн ойн баяр. --18-нд - МАХН-ын И их нээгдсэний 50 жилийи ой. 18-нд -Зөвлөлтийн алдарт яруу найрагч В,В.Маяковскийн төрс- ний 80 жил, 26-нд -4Бүгд Найрамдах Нуба ул сад ардын хувьсгал эхэлсний 20 жилийн ой, 80-нд хурал -Оросын Социал демкарат намын их хурал нээгдсэнээс хойш 70 жил боллоо, С. ДАМБА 1973 оны долдугаар сарын 11. ПХАГИА жирэннн Үнэ 10 мо, 9ХЭЛСЭН НЬ. «Олноо өргөгдсөний. 11 дүгээр (1921) он зургаан сарын шинийн таван богоод аргын улирлын до» лоон. сарын аравиы өдөр хуучий эзэрхэг засгийг устгаж,,. ардын эрхтэй хэмжээт:цаават цасаг бай. гуулсан ба дотоодыг сайжруулах, түмэн иргэний эрх чолоог бататгах хийгээд аж ахуйг боловсруулах тус орны эдийн засгийг хөгжүүлэх бүхнээр эрдэм соёлыг хүртэж урагш хэвийх, дотоод гадаадын эзэрхэг түрэмгий ба харгис шуна» хай аюулыг эсэргүүцэх зэрэг үйл- сийг үүсгэн явуулсан өлзийт өдөр мөний тул бидний улс эдэ өдөр жил бүр. улсын их баяр түмнээр явуулваас.,.» зохино гэж Ардын Намын Төв Хороо, Ардын Засгийн Газраас анх шийдвэр гаргажээ. Анх удаа нийслэл хотноо хувьс- галын их ойг тэмдэглэсэн баярын өдөр эгэл жирийн иргэд, хөгшин залуугүй их талбайд хуран чуулж, баяр наадмын Юол үзвэрийг үзэн сонирхжээ. Айлын хашаа,байшин дээр туг, хиур намиран хийсч их ойн ёслол төгөлдрийг илтгэнэ. Инд- рийн талбайд - цэрэг, ард цөмөөр хуран чуулж, баярын индрийн ху- ралд оролцсоны дээр орой бүрэн- хий болмогц сүүдэр зураг (кино) үзэж,, урьд хожид зураг хөдлөхийг үзээгүй нэг нь гайхан шагшрал- даж, учрыг бие биенээс сэм сураг- лан асуулцаж байсан ажээ. Мөн цэрэг эрсийн цог шавхаа- лаг сургуулийг үзсэн бүхний сэт- гэл ихэд хөгжин, сэлэм эргэлдүү- лэн гялс хийлгэж: бургас цавчих газраас дарцаг шүүрэх мэтийн на- рийн түвэгтэй сургуулийг чадам- гай хийж буй залуусыг шагшин сайшааж байжээ. Мөн Ардын цэн- гэлдэх хүрээлэн, Ардын Намын Төв Хороо ба Залуучуудын Төв Хорооноос эрхлэж бүжиг цаадаж явуулсанд хүүхэд, залуучууд идэвхтэй оролцсон тухай түүхэн баримт бичигт тодорхой өгүүлсэн байна. Ардын хувьсгалын анхны ойг тэмдэглэн өнгөрүүлсэн тухай товч- хон өгүүлэхэд ийм ажээ. Д, МЯГМАРСҮРЭН ПИОНЕР СУРАГЧИД АМРАЛТААРАА ТОЙРОН. АЯЛАЛ Ардын хувьсгалын 52 жилийн ойг угтаж Налс хотын 10 жилийн сур глийн захиргаа, иноперийн бүлгэ мийн зовлол 15 пиопер сурагчийн бүрэлдэхүүнтэй тойрон аяллыг Төв аймгийн сум-иэгдлүүдийн тор, суурь, бригад малчдаар саяхан зохиойн. ї Тойрон аялагчид очсоц сум-цэгд- лүүдийцхээ үүсэн: хөгжсөн түүхтэй тацилцаж, хөдөлмөрийн аварга-сай- чуудтай уулзалт зохион үзэж сонс- сон зүйлээрээ зохион бичлэг хийж, зам зуураа зарим ургамал амьтдын цуглуулга хийсэн байца. Мөн тэд аялсан газар бүхэндээ “эх орпыхоо хогшил цэцэглэлт, Налайхын цүүрс- ний -их уурхай, өөрийн сургуулийн үүсэл хөгжлөөс малчид хөдөлмөрч- ДОД яриа таниулга. хийж урлагаар үйлчилжөэв, Аялагчдын урлагийн. шаймеруу- гт даас тавдугаар ангийн сурагч Алтай- цэцэгийн бүжсэн бүжиг, паймдугаар ангийн сурагч Цэцэгмаа, Оюун-эрдэ- нэ царын дуулсан. дуу, есдүгээр аЧ- гийн сурагч Батсайхан Бадрал, Бат- цэнгэл нарын хөгжмийн тоглолт үзэгч олцоос өндөр үнэлэлт авлаа. Ийнхүү тус. сургуулийн пшнонер сурагчдаас зуныхаа амралтаар той- рон аялал” зохиосоц нь үр дүнтэй болж малчин ах эгч царынхаа таларх- лыг зүй ёсоор татав. . Налайх хотыц 10 жилийн дунд сур- гуулийн багш Ш, НҮРЗЭД үлэ сллнтысж ЗУ3:5443:3-38Й3Й07Й4:0-415:8Й39Й2А0Й1Й0АКЙЛА54Д.ААЛЛАХАЛАЛАЛЛААААААААХЖ | углах тэх | амарч байна. Пионерийн зу 14 хонгор 6 ээлжээр амариа. Ивопер сурагч та. золд өролцолдоо өмсөх бсхолыл шалраагданэ. узаал бүч. хөвгүүд бараа өнгийн юбкаг: зохих хувцас шаардагдана. зэгт тоглоом» гэсэн халгүй ,Хүлгийг нь, 10х:10-тйн. зүйлийг авч явах хэ) БИЧИГ ХЭРЭГЛЭЛ, БУ! БУЯНХИШИГ Зуны хурц мар зузай төшижэ, саяхны шэг өдөр социалист ориуу дмно шхюэерийш (услаад амрах 4зсл аржии охид хөвгүүд өөр мо» рэнзоо, удирдагч багштайгаа ээ ярилцан Иизэй баясацгах на. Тэдний иж Улалабаатар хот хахь Оналөлтийн наймдугаар дунд сургуулийн Вын «Б» ангийн ой, сурзагатан сурагл Д, Буяихашиг- хэй уулгвал: Хэлхэл вх соогрхдос. Сургуулийн хаа жатежлтиклйл охиманААЭД п үгээр байр эсэлсох. Одоо ПИС ЗСУА явж ажрад гэж байтаалал нх баяртаа байна. -Г Онц сурдаг аргаасаа ярь ва уу1-Охд сурахад сурагч хүний. жа орссллхо л мэддэг Би хн чээл дээр баттиёл зхастыг үх ан хаяралтай сонсдог. Мэдэхгүй зүй хээ бага яар, нєхдөжөө асуум хаврыг эрт, Унших билжлэ: дэалгаврэл хийх нь авигтай юм. -- Орос хаа сурах талаар яхс ажжлдадаг вэ? -- Иэсдүгээр багш Омшаны ярьж өгдөс бай». Завлагтийн хүүх хүүдээй ярих, тоглох. тэдний яригг сиакол, ураэ эслиашын ном вх увс ших түүнийгээ яриллдх, оруууглх Сав ииллййланиниллааөөйнд 9 ашионЕРУУД ЗУНЫ 5 АМРАЛТААРАА. Н С. БОДООШИНИ тисэн гэрэл зураг. Сурагчдын зун амралт эхээж, пионерийн ауслан лд зов хүрж зүйлийг заааал бэлтгээрэй. УВЦА гэрт хүлдэтгэл, ёс. Элэ ёслолын хувцсанд цагаа өнгийн. Орюк, охид мөн байх ёстсйг та. иар алдахгүй мэднэ, Амарч байх хугадалид хурд шартай. өдөр хислдонс. Тиймэж: хаалт, цагаац мал хэрэгтэй. Бороо ч орно... Цув авахал. нэж: гадна исосод цамц болон жирийн үед өмсөх 2-1 зэлжийн дотуур хувцас хэржтэй. унь цагт нхэнхдээ цагаан юмуу тод очготай хувцэс өмсөх пь тохиромж СПОРТ ТОГЛООМ. Пионерийн тийл тамирыл уралдаал, уулзалт, орчин тойрноо суд- хах акхал өргөн зсхяодог. Эдгээр ажилд оролцоход үлд: костьюм (нимгэч өмд, цлмц), шатар даам хэрэгтэй. Үгүй бол шатар, даамны хүлгийг балтгай авч яваад шагай. шилийл шевер бөслоө, гээр даам хийж тоглож: болдог, Плк «Монголын хү. миг аваад двахад тун илүү: харьцаатай цаасан Н ЦЭНРИПН ХЭРЭГЛЭЛ: Оуслалд амрагч хэсесрүүд эрхун цэврийн бүх хэрэглэлийг өөрслөд анхаа тү бахтгиа авч явна. Үүнд Шүдний оо, ЗҮПЛС Ппойсрийл зусланд амрахад байгаль ажагдхн тэмдэглэл хөт20- Фуөөдсөсодооосоосооооооооосооооооосооооооогоовоос ЦЭНГЭЛТЭЙ ЗУСЛАНД САЙХАН АМАРЧ БАЙНА ЦРЭн хүж Цэнэс нөгөө дэлгэрсэн эумы дэлгэр цлгү малай орны болой ах дүү социалиєг орц нөвиерүүд хараа. цал бие биедээ айлчилж пионерийн аусланд зугаатай, сайхан амарч, их зүйлийг сурч мэдэн, үерхэл нехер дөлийнхөө хүрээг улам” тэлдэг уламжлалт сайхан зашнлтай балээ, Энэ жил манай Согиогөрийн нионе- ЭХУ болон р сурагчид тявт: рийн зусланд, арган дүү социалист орны олон. | сайхан амарч байна. энэ жилээс эхлэл Зусланд Өмрахдлх хувцас зайлшгүй цамц, то. її, нарны шил. артуузай. Үү- зуслангууд би. үеть, бэлтгэлийн нч явах улуу зэр. хоо гол баатруудаар гаынд тоёрон бүлэг, хадахгоойт 1 үн Явагданы рон бүжиг, муур, хулгана. болохоос уйхой. халгай эй, гар нүү МпБ-ын Төв Зөвлөлийн ажилтан. талаад хэлний болон. тэддэг зүйлээ! хэлт хулиаллүнллачжиоөхэрчллэсосхлосдэөсөоддооодосоосооосох агт наадамд, оролцахэ цаас, усан будаг, өнгийн цаас хэрэг болио. бас бэлтгэж хэрэгтэй. Иймаж: тишитт тоглоом сурах хэрэгтэй, Эцэс, ах, ах. агч наг г аваад нишхад Жлүүдэхгүй сг Манал рын «П» эт шүү, Инонерүүд та, бүхэн зусланд амрах хувийнхаа рийн сака. азчуурал коуны өмнө авах хэрэгтэй. Мөн балүгэлийг ХЭВШчинээ сайн аацганал үений сам, тос. хувцас угаах савал зэрэг ”ӨрсөдД0Ө үиднїчимээн сонирхолтой сайхан болж их хүл хурвжт- луулан гэр ором, суутуульдаа буцах болио. нь хэл суршаад тустай санагддаг, Би амгиймхад хүүхдийл длнгах, орос хаа сурахад тусал. : Саяхай МВнАй эх орны. илйєлэлд Монголын Зохиолчдын салаад У нх хурал болдоо. МАХЦ-ан Тай... Хо- тихьх дажылдын Эедмийн Ү эх х: ир лрын бичгийг МАХИы “На, Хөрөөний” шсигынг нарайн бичгийн дарга, | ПИМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга 10. 1 хэвбал уншиХ2д халуун дотцо угтаж (1777 Монгол Өрчм сациалист | болиг байдлыг Уран сайхлы, “гаар тусгай Иллүхийлэх, захаар мэдэгдэм амжилг, олдох гэнС баярын, л бичигт машай. ийн: УнгА бохиолыц товшилг ТО дархойлж ёссоа нь вахмалч аж. агч, 14 - тын уинь баашдын бүтээ, .. үллсэд шинэ хүчийг шєлжд,. Нххураад «Утга зохиол Флөд (6: Бтил зорилт» гэсэн тайлан илтгахийг монголий зохлолт дмч хөрмилй | дуга С. Удвал хийн. “Тайлашгийн |Хугацааид” «Хүүхдийн угэл зохмол тов чалармц хувид шил алхам хийлээ Хүүхдийц зохиол даг- нам бичдэг ЯЬластнЫ тоо 1Ү их зур даас вл гүүн. дахин, хүүхдэд зориулсан | том хэл) зохиол олширч цэцэрлэгийн (илсий хүүхдийн зохиол цээтгүй гарч, бай тамгийн дээр хүүхдийн уран зохио ээх Өоооосооо: Оюулцэцэг 0 жил дог сайлай заншилтай, Ийя ч Учир шаа жил Д, Мацагдорж тэм эгтэй. болжээ, Оюунцоцаг 0 04 Оюунцэцэг жрхон өшц сураад Хэгтэн. ҮСОВГүЙ бас цамирийа” тэргүү: ШАР йаэмшигч, тэргүүний утшингу Нллагаа өм Гэр, сүүлийн Идэвхтэй төдийгүй сайл дуузын рвси жил бүлгэмийн зөвдөлийн ДАШТ дөрвөй жил бүлт зэмүүнн екоогийн дараалан онц сууч байна. МОНГОЛЫН. ЗОХИОЛЧДЫН ЭВЛЭЛИЙН Уу, ИХ ХУРАЛ дарга хийм 10 гаруй, сонирол- хүмүү Ай ГА гЛЛвнаг ас. олон улсын Пионерийн Артей ту Хөхад бийы.” 0дэнцмас” бүлсг ЗаВД Ахвы, божотдэ улач х АНХНЫ ТАВ лиг (буй Хаан зазвар. б8"р хүүтэй явна. Юн. даргад шарт семи.... Оюутшрцэг маань Полилтий Монхан, шАЛАС түүнийг бүл. өЛмгийн Алтай сумшл дунд сур, Ч. НДлактэн, нийт шижир ГУульД сурдаг, гэ хүүдлгэдэг, Оюунц» . Баяьөний айжгийн Алтай су Мэг цаг Ямагт цомтой шөхөрлєм, шыл 8 жилийн сургуулайн шиэ. ушисанаа тєрийц ндэшцтэй, | єрийн ахлах удирдагч мїїхай, бодтарчуудал прьж өг, Г, ГАРМАА ХОЁР ДАХЬ УДААГАА Лупа охинд өлсын алд мордохын өмөөыт уулзаж ярилцал зэ, Үй ах дүүгийн найрамдалт ОХУ-Д хоёр дахь удаагад зочлох байгаадаа их балртэй байна гэж Тува охин баяртай хэлэв. цагаан, -8 Хоёр дахь удаагаа гэнсэТ -- Тийма,, 1. М. Ленппий штрэмжит Пүх Хожиилын писые- рийл байгуулаарын 60 жялили ойн баярт оролцох Д. Сүхбазтарын жэрэмжит монголын втоперийц байгууллагын төловлөгчдийа бүрэл, Ажхүүлд оролцо, аз нимпаай шабиср надад олдсон юм. -- Аа анажиа. -- Ба нэгдүгээр бүтгалад Дорж азтай замт ор сувай үхэр малаа на гэж, Галбадрах хүүг өгүүлэхэд: Пи бэс аавынхаа суурьт Зэс илэрхийдэц сумын рып таван тоглоомын үз: эхлээд хидөэ- үүрэг ажцгаав. тийн дэргэдэх пигаерийн бүдэг Залгамж загү Ш.Чуулгайы ммнокон улсын пионерийн тэргүүний (бүлгээр шалгарч бүлгийн дарга Оюунчимж амгийл бялш Нагаандамба га рынхаа хамт ЭХУ-ын Артект амрах болсон юм, Мн хэддүгээр салааны дарга. вэ? дугалр салааны дарга Хїтгээн, жил ойцсалн сурч байна? “-, Долоон, жи гэв. "уяатай ирцлнаж байхад түүний энгэрт паоверийн тэмдэг, 0 өм. цаг взэмшигү тэмдэг, Д. Нацагдоржийн дүр бүхий тэмдж. Д, Сүх балтарын нэрэмжит МЇЬ-ын медалиуд сялалхаж, байлаа. Манай ангийнхан 100 хувь сурдаг, Манайд таваа оёцын эзэн долоо. Д.Цацагдорж: тэмдэгтэй 11, номын сайд нөхөр” тэм ачилт чинь Ээнэ бол тус сүшын В жилийл сургуудийл дэлдугаар амгио үес євөд МХДО-ийн ялгзалт өвөрлө. сєч Д.Газбадрах, До Готчиг, Д. Б. сотов шиг шиг тооны хичээл, өгдөг гэж ярс Ь М. Түдмкамбуу, | С ТКамчжасүрэн нар мал маллах са халаа өсч буй нь ажээ. Манай сумын сургуулиас км Авд аж ахуйд. гарч ажиллахаар баглаа илэрхийлсэн ашьаы нь тай за карт сумши нам, захиргаа: ны байгууллага, кл: найдвар 1н гэж овлэлийн. нїн. үүрээс 16:11: Ч яарга гадна. талаас данднил 2: Түмбалрыг хэлэхэд хүүхдүүд өїл илд дажгүй! байдай. Он« жтгал | найдварыг 24111251 ын бах ашиг нь б 77 гийн аварга Д. УСамьян, аймсыйл |) аварга малчин С. Чайжилжай 12) малчны туршлага ын заманийг мэс ижгээрлэ. заэмшйна, ажиллахаар | ховхолнд, Тус сум, сурсуудианхан кодоо | нээ айл АА АНЧЭ аанан хана Нэг төхуулас , хэралгий, ийнхүү урам зораг, оргилуун сэ (өг) тхэнцЦө 0 Г- хитДНар ааа ал анха | рвэд л ин Бмцанх алан, Хөвсгөл: авахуулж, | орчим ба ямп судлал шүүмжлэгч сүүлийн жи- лүүдэд ахиц, олж буйг илтгэгч овцлон зурдсац юм. Их хуралд МАХИ-йг "ов, Хоргойы зарийл: бичгийн. дарга, Д.“Чимэддорж” дэлгэрэнгүй үг хэлэн, “Хүүхэд. валуучуудып! коммунист ухамсар бүрэлдэн тогтоход утга. 80» Зиол урлаг өддөр оо хариуцлагатайс ялхаарч хүүхдийд аохиолыг арчимтай хөгжүүлэхийг завь. Монголын 0» ХиолчДЫН влалтїй Үг лх хурал дэр. МхлОийн Төв Хорооны, (өгдүгээр тарийл бачгийм. дарга "Ч, Цүрэвн хэлэхдээ: МХЗЭ, “залуу зохиолчдын уран бүтээлээрээ тодрох, улс төрийн мэдлэг. боловсролоо дээшлүүдш, хүй. ардад шилдэг. вохиодоо. туурвин. бан үрицэд нь тал бүрийн тусламж, домжч зэс таүүлсээр ирсэн, цадшид ч. үзүүл сайр байх бодио гам оццасй тэмдэглэ» сай юм. Монголын хохиолчдыг овлэн, яийл У их хураа МАХИын "өв, роогд илэрхийлэлт птуулж Монго Лыц зохиолчдын зйлэтиїц удирдах байгууллагыг сотгох тухай хэлэлцэн. Монголын зохиолчдын бүгд, хурлс, АТ, шалган байцаах номтсыт 0 утга тєхилын фондын хороог й хүний бї- рэлдэхүүнтэй. батлав. ЛД. ДАПААИЛГ ГАЛЫГ! ГД 59111201 ! цац” Цонхны шилэнд! барс өнгөгүй. лакаар, /7уулдатгуй юм. Хашрсан монхны хүл амархан їтөвл түүнийн тосоор. тослоод хонуулах,” зэрэгийг машины уусмал эдахэд Буш Хувцсандаа. тов Оусаалаад. тийг дагуулан харвулсиаас дуус| гүүний) арилах зүйл ойр ээс дэмц тарга Зүч Онд тарсан тавтай. оруулсан байг| миө уул толбон 0) ма. Ажлын эмэ ашжилд зүтгэдайд үр байлаа. өвэлжсөн бууциаасаа эртлэн гврч | ална. уүйн бах мүны 12 иь түүний хийж хэд хэдэн уйва ар хавар, чилж галбыг. үгүй болгож Сүүн дэгсий 0 бий, Цав чөлөө цагаараа спортоор ззчлэллэдэг байсны 36, бэлүхэр тэгш Манхайн булаг Цул ХҮВ, уасий эсээ хүүгэд 10 босон чигээ” Баландыл зана а21 До ї Пийнр/Д/ Пуллаишяг БИСЧ | ЗУмылт, орь) Бйгуул “үвэийнээ тайзан баанжалалалаан аван ЇЕЙЄОВЁЭГ ТЭ ӨР ИЛҮҮЛЦ2Э СУ-шц олон уасын їшонсрийн оус| ойролцоох газар усны домог» гэсэн бичмэл ном хийсэн юм. . Пас тэлээ бүрир мэнд бойжуулахын | хоолны халбага үштыр- ланд үеийн пайз нартайгаа сайхай| "Монорийн танхмаа цэцэгжүүлж өгсөн гэж Дархан хотын 10 жи- тулд бүр зум, цамравс сайтар вэ-(0гм спирт хийсай бүлээн хо га та ариагал асаан хан утинтай үэгтийгай сайхай | анин Нснуөдр гаа тулаан хэ Дарвин 10 нв: Хаж ад тахд өгах хүрэлцэг хэм | Ай цгаавал Чаларсат үзүүлнэ, Ши Зовлөдт, Чехослоё4. дүүрэ л лаас бахархан арьсан юм. Опэ бүтээлт хамт алим ажлын баялаг жалий шимт тэжээл, 2 то! хуг| 109 00нотай болдог, кийп сургуулийн дарны сурагчтай туршлага... Дархал хотоос дэхин сонсдоло гэж нтгэж байха. жир, алнч 20, өзшнээ 20 14 Өэүлүсс захидлаар харилцаж байгаа. Ой» “11 х, чоплжил Р. ЧУЛУУН нугас. усныхаидаа рүйг балтгэсэн байна. Төлийн, Ороо тасамаа, тосон О00000000600о0осо0о0000000000)00000006704000000000000000000000002000000000060000000000000. малч сиямбай хайрлагдсан эм: алтай нймгийн Тайшир 4Сүхбазтарын там» хонин билээ. сумын 100 хочшиох юм, төрж «ксна нутагтаа мэд шал їкик тушаажээ. аахаар ир Ажмад хаячиддаа саадий “үрээр эдүгээ! ажиллагаатэл хүмүүсийн сраоп. нм жал толлох зууц эм хя, 3д, ны эхэм сараас хүйтэй сэрүүн ор- мэр төртэй бисл Л өвсний сай Ага БҮҮН 88” Бэр төрт оксү КОРПЕЛ ЧУКОВСКИП сахїавил Одна! АЛИА. ШОГ --Ээц ээ ! чадахгүй лас 3:36. 87 морь хамраа ухаж вид өрөвдмөөр юм ба? жиш ба? ташаа. ЗМорж чийгний хүрзаэр голсор ив тасалжэа. хэвсиээгэлээлжшэшижлиг---иши31 007- Маж байгаа чинь эмэ жэт ажилдагалгаареа бэлтгэлээ ийнхүү үлгэр иш ч|610нөр, чним нэрийг Дү эртэж: бэлтгжилж төлө Тэрханын Дариймаа гэдэг Гове хувь бойжуулжээ. Тэр, этэ хавар | ӨӨнд. арилдаггүй. НшэгЭ, 101 хурга. бойшуу (энэ. үнэрийг түргэн заран. Зо огалаач хэн. үйлдвэрлэлийн | даалгавраа йгвэл 1073 олы хавар давуулан биелүүлсэн байв. Хонш|хивин буюу тумпэий, баос: Дунд сургуудийд долдугаар асгй бүрэжсэ 1 кт 000 грамм ноос иш 140: үс хийж тїнсоод МХДО-ийн илгээлт орөрт нэгдэлдээ 100 гаруй килограмы Ятүй игүрсой | очд хугацаанд хонийбосоо 4401 ашшилшыеэ байж завлжлттр хой» НОО литр сүү саахаас 900 дитр7үү!М08 усанд тавих лабал таллаж, сөрєйш хїээл түтгэлийн сүү сааж, сааль сүүний толовло|/ӨМ. Мөн самажийг ха! хэргүүгий | алч гочгоө давуулан биелүүлжээ Одоо |"аахгүй. удаан байлгал чэ- гаг тоод аалуу магчиц” Дариймаа, таалтайр Тарслыхаа анх сүргээ отор мүүдал хїї тэвээ |040л/ах хурай. рүүлэн, сааль сүүгээрээ идээ л ртуцал мадлижээ. Тэр, хоно зуг! гал билтгэн нлгамтийн | “ЛУВСАНЖЛ | 160 шалам” дээр” Оуссан -- Өт ганцаараа уйдвэд бай-| 259770 хоёулаа хөгжилтай байхгүй юу. “Өино даивыгаа милх хүүхэд “яидгхгүй тэхэд єч хүү нь | амархан арилна. -- Та эмэг зэжийг жаахал бай- эж жашцуйлдаг байсан улаан хорхойг | Ав ав, яв ажаахай байхдаа будсаны бараа зуун Тууний үнэр удаан хугас тасалгаандаа. 2-0 тайштун,. Баканд. наалдсан буд- хатдахгүй арга. бол хопиш |89л түүнийг усан 0атор, Хэрдээ ханайх ород та: ҮҮРГЭЭ Гсалгаацд аасвар хийж байх будгийг. арилшгай! тийм р бадаг. Мймгэс болсон | будгийн ажил хийхийн вм- мо шал ба цонх зэргээ са- Цонхны, жаалын будаг хын омнөо црхтны шилээ цугаар, арчвал завинд, Улгдал будаа шилэн. зэр, яваа байсай уу. хүү байсан уу! дусаж хатдслгүй, ашархсч Орчуулсан Г. АКИМ | рилна, шүү Хорий цэгэй опы тэртээ үсд Хотол далар үймээлтэй жилд Жфёзал хүү холбоочцоор ажиллан Захиа бичиг аводог байв, Хачин хоорхон ааш зантай Хайр татсан хүүхэд байн, Шуудан бичиг хүргэнс огөхдоо” Шуурхай, шаламгай болохоор ин. «Хараацайг гэж нэрлэдэг байлаа, Эрс зоримог сэргэлэп. цоноо Эрэмгий шалмаг болохоор иь «Харцагахан» гэж цоллодог байлаа, Улиастай хотын ойролцоох Улаан цэргийн анги, нэгдэлтэй Мань «хараацай» холбоо барина, Хатзлбаатар экашкин хүртэл Хараацайг албанд томилоход «Харцагахан» цэрээ хадгалдаг байв, Ардын хувьсгалаас аїйск сандарсан Ард түмцээс урван дэрсэлсэн Хуурамч эсэргүү лам, поёд Хувьсгалч нарыг мөрдөл: гэнэ «Хараацай» хүүг барыж аваад Харгислаж тэд зовоож гэнэ Өвөр, түрийг нь цэгжиж гэпэ Өмд гутлыг нь тайчиж гэпэ, ЗХУ-ын социалист хөдөлмөрийн баатар, Номтовв, Зөвлөлт Буриадын лэгчдийн нэг, нэрт сандса учран, уулзаж уран зохиолч Цонто орчин цагийн утга зохиолыг үндэс- уран зохиолч Хоца Намсраевтай аалуу на» ном заалгаж лвсан тухайгаа дурсан бич- сан Оуртгалаас Б. Цэрэндашийн хөрвүүлснийг нийтлэв, 020 ДУРТГАЛ сс. 1. УЛААН ХЭЛТИЙГ УРДАА СЭМ ОРУУЛДАГГҮЙ э Би арав арай хүрээгүй явсан 523-байх, Зуны аагим халууц нэгэн өдөр Улаан хадны овооны найрт очсон минь тодхон санагдана. Ху- жирт нуурын арын дэнжнинд найр 52 болж, нутгийн өвгөд хэсэг бүлгээ- рээ цугларан энэ тэрийг хүүрцэн сууна. Баячууд хадлан хадаж өгөх хүнийг сурагласан байжээ, -- Хоттой хонь, авдартай алт- а.харамлахгүй бол хурц өр- хадуур байх л байх гэж өндөр р нуруутай, дүгрэг улаан ца- Н,-урт цэрвэлзсэн гартай, рзг нэгэн залуу их л бахдал- таар инээн хэсэг хүмүүсийн ө зогсож байлаа. Өвгөд хөгжил- тэйёэ инээлдэнэ. Цал буурал тол- гойтой -өндөр хар өвгөн зэрэгцэн : суусан намхан бүдүүл өвгөний чи- хэнд: (Энэ чинь. өнөөх |Шүвхээ ХоЦа шүү дээ. Улаан хэлтийг ур- а оруулах эр биш шүү. Хурц үг їзэс иь түвингшээж, манай хэ- и баячуул эмээж байдаг юм хэ- мээн хоёул амаа барин бүгшин инзэлДэж билээ. : НАСНЫ ЕРӨӨЛ Би Хорийн сургуульд сурч байх- 5 дад, сургуулиасаа хол, идэш ууш- байлаа, Нэгэн өглөө оройтож,хамт руугаа яаран явлаа, Гол гудмаас гарч, сургууль руугаа эргэхдээ ралдаж хамт явах учиртай боллоо. Хөца Намсраевич инэзэвхлэн: -- Чиний өмнөхөн энэ рүү хэ- сэг хүүхэд шуугилдан өнгөрлөө, Тэд хоорондоо ноцолдон цүнхээрээ нүдэлдэж, бие биеэ шороон дээр унагаж төрхгүйтэх юм. Өдөр бүр ингэж, явбал өмссөн хувцаснаас нь юу үлдэх юм бэ? Цокто чи, томоо- той-янзаар ганцаараа явж байх чинь| Ганцаараа хичээлээ давтаж, зохиосон шүлгээ засаж, орос үг цээжилж явахад юутай аштай бай- хөн саад хийх вэ? Оросоор аман дотроо ярви, явсан ч хэд ам зүг- хүн хөдөө хээр талд ч, харгуй вам- даа ч номоо үзэж явдаг юм гэж билээ. Одоо санахад, тэр үг нь ёс- той багш хүний цэцэн сургаал-нас- 27322 289 24942209 9 Цал Фуурал толгойтой өвгөнийг ХүҮХДүүд тойрон суужээ, вөо говийн шувууд ус уух гэж: нэг охин сонирхов, -- Ямар ч амьтанд ус хэрэгтэй шүү дээ! УУТТАЙ. ШУВУУ Холдоо хувин нисдэг юм уу? -- Боль доо, МНисэхээр нь цал- гиад асгачихиа, Харин амандаа бал- гаад ирдэг байлгүй юм уу, сав атгаад Та иар ногтруу шувууг мэдиэ 2 ны захын баруун үзүүрт байдаг р Хоца Намсраевич багштайгаа таа- р) хав дээ. Номоо дэлгэяг харсан ч ширэх шүү дээ, Эрдэм сурья гэсэн | Энэ шувуу говьд өлдөглодог ЮМ, Өндөг нь хагараад алгаахай,тэгээл дэгдээхэй болио, Ногтруу өртөө илүү газраас ч ха: маагүй ус тээп аваачиж дэгдөэхэй: тээ уидалдаг юм шүү гээд өвгөд бод- логоширов, --Ногтруу ус язи тээдэг 9? -- Залгичихиа шүү дээ гэж Хүүх- дүүд маргалдав, Өвгөн өнө бүхнийг сонсож байснаа, -- Иогтруу шувуу хоолойихоо тус газарт ус агуулдаг ууттай байдаг, Түүндээ ус тээж авчирдаг зом, Ногт- руу шувуу говьд байх дуртай ши гүүртэй ш өэ гэиц ХЭЛЖЭЭ, ҮҮ! Үү Л Л АЮУШ Очиг, мэдүүлэг тулгаж гоно, Оо соп гарсангүй. гопоо. Эрүү шүүлт тулган байн Элдэп харгисайр, додон энанчинч Энэ төрийг амлан. байж Эгаэгтай| зүйлийг асуун шалгаавч Харцагахац хүү хараацайхиааа Хариу сонсож чадаагүй юм, Эрхийн чинээ биетэй Эрэлхэг бяцхан хараацайс Хувьсгалын их үйл хэрэгт вь заяагаа зориулна гэл Дайспууд бас тэрхэн үедээ Дааш ч ер ухаарсангүй гэнэ, Гэтэл хариц хараацай маань рсүү нь аргагүй жаал байв, зу) шүү дээ. Дайны үед манай хүүхдүүд явдаг нөхдөөсөө хоцроод сургууль Яа 7209000009000900000900000000000000000000000000000000000000000О00С ! ) сүйрч жолооч ї Хөмхийгөө зуун айшиалхийлж Хөмсгөө атируулай. оширхож Улиастай “хотоо. ширтэн. байн, ( Улаигассан дайсииг үдаж иданг н-- Цадап уу? Та пар| Маханд минь -з Хайап уу? Та иар! Цусанд ми» Ургах ипрыг угтал болгож Ухааит Сүхбаатарын цэрэг болсон юм, Угтах ирээдүйн ялалт өөд Улайиихан бид зорьсон юм гэнс Гал цогтой иүдээ гилалзуулан Ган воригтой цээжээ дэвхийлгэн “-- Манайхан ялиа| гэж ондор дуугарч -- Мандтугай! гэж чангагхашгирай, Гайхаш нь тасарсан яргачид -- Галла! гэжс комаид өгөхөд "Арвап хоёр насных нь тоогоор Аюулт сум биенд нь тусахад Аймшиггүй соригт харцагаханы минБ- Амь иас эцэслэсэн том, 5 « -- Ой жил улиран онгөрөхөд Одоо тэр газарт хөшөө сүндэрлэнэ. Үргэлж онэ хөшөө тийш Үе тэнгийнхний пь цуваа очио, 2120, Ёоож гтэр хөнончий! дэргэд : өнк алдрын цэцэг багсариа, - л Өувилс Ч. ЛУВСАНДЭНДЭВ 7 ї 1197: Л БНАВУ-ЫН ЗОХИОЛЧ НГУЕН КОНГ ХОАН- БНАВУ-ын зохиолч Нгуеи Конг Хоан манай нарлаг эх оронд зочилж, Монголын зохиолчдын : эвлэлийн У нк хуралд оролцож - билээ, Бид энэ дугаартаа зохиолт (Нгуен Коиг Хоаны Монголын өсвөрийн Сүхбаатарчуудад хандаж хэлсэн сэтгэгдлийг нь нийтэлж байна. 2 3 262: т 373 П ф”- Хүүхдүүдээ ээ! Та цар дайлы жи- зүүдэд Вьетцамын пионер сурагчид хэрхэн сурч амьдарч байсныг мэднэ 1 сон ицээд хүргэхийг .алайс тэргэж ВЭ!” 9: ас: МЖГОР оо) Одоо умарт Вьетцамд энх тайван . болж, манай хүүхдүүд төрөлх хот, тацил сургуульдаа эргэн очин хичээ-. лээ хийж байна, Зупыихаа амралтаар | суртуулиа сэргээн босгох тохишуу- лах ажилд гар бие оролцон байна. Өвгөн зохиолч би тапай сайхан оронд. ирээд, монголын өсвөр үеийнхэн ямар их аз жаргалтай амьдарч бай- гааг нүдээр харж байна. Улаанбаа-, : тар хотод байгаа «Хүүхэд залуучуу» дын цэцэрлэгт хүрээлэнг» үзлээ. Уужим сайхан эпэ цэцгийн . хүрээ- лэнд хүүхдийн дур сонирхол татсан олон төрлийп тоглоомтой юм. Тэнд байгуулсан «Алсыг харзгч», «Дүү- жин даажин», клуб, биеийц тамирын хотод биш хөдөө тосгонд амьдарч сурч -байсан. Эпэ үед хотын иргэд өөрийп үйлдвэр, албан газрын хамт бас энд тэнд таран байрлаж, байсап учраас хүүхдүүд тэр бүр эцэг эхийн хамт байх аргагүй байлаа. Хүүхдүүд голдуу хөдөө тосгоны шинэ ах эгч, шинэ анд нөхдийн хамт амьдарч сурч байсан юм. Тэндэхийй анги танхим гэвэл ерийн сүрлэн дээвэртэй саравч байсан юм. Саравч нь маш энгийн. Хулсан багана дээр бэхэлсэн томхон сүрлэн дээвэр л гэсэн үг, Харин ша- лы нь гүн ухаж, хамгаалах байр мэт болгоод тэндээ жижиг ширээ зооно. Нэг апгнас нөгөөд хүрэхдээ ухсан Талбайнууд цөөрөм, үлгэрийн тан- сувгаар дамжиц явпа, Хүүхдүүд хи- ХНМ хаана д бол хаапа хүүхдүүд чээлд хэрэглэх пом дэвтрээс гадпа сүрлээр хийсэн зузаан малгай байнга өмсч явах нь яг л хурган, мөөг шиг харагддаг юм. Хэрвээ дайсны онгоц нь шүхрээр “үсэрвэл баривчлап авахад хэвээд бэлэн бай- даг юм. Хүүхдүүд дайсныг баривч- лахын тулд-Бос! Гараа өргө! Зэвсгээ тушаагтун! Алхаад марш| гэдэг үг- сийг. цээжилсэн байдаг байсан. Гэвч цээжилсэн үгс ць заримдаа танигда- хып аргагүй өөр дуудлагатай болчих- иВЭЛДЭЖН/ зуны цэцэг шиг аласлан. 8, . Эх орпыхоо цэцэг нахиа нь болсон. өсвөр үеийихнийг юунаас ч нлүү ан- | хаарч. халамжилдаг МАХН, Монго- лын засгийн газрын ач гавьяа асар их юм. Монголын пионер багачууд та бүх- нийг халуун сэтгэлээр тэврэн үнсч, ирээдүйц сайн сайхан иргэд болж,. эх орноо улам цэцэглүүлэц мандуула» хыг хүсэн ерөөс. Орчуулсан С.ДАШЦЭВЭЛ хайрлай хүндэтгэж, баярлуулж явахыг хичээдэг. Бид ах, эгч, дүү долуулаа. Ах эгч цар маань ажил чин болоод эх орондоо ихийг бү- тээн, аав зэжийнхээ ачийг ха- рнулж: байна. “МИНИЙ САЙХАН ААВ ЭЭЖ Миний аав барилгын мастор, ээж, иярвын ажилтай, Аавыг Түнг гор, оэжийг Шойну гэдэг, Лав ааш хоёр бидний. сурч, хүмүүли- хэд. айхайрч мэдохгүй, чадахгүй зүйлийг байнга ааа сургаж өиа- рэл хайр, сайн сайхан бүхнээ до: рпулис байдагт иь бид. «Миний сайхан аав дөш» гээс цэрлэдэр том, Тийм. ч унир, бид аав. өэцоэ Э000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000004 ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН ЦЭГДСЭН ! | Миний дүү цэгдүгээр ангид сур даг, Нэр нь Эрдэпэчулуу. Дүү минь нэгдүгээр ангиа, би зургаду- гаар апгиа амжилттай тогсголоо. Бид, ах, эгч, аав, ээс. шигээ бо- ЛООД ТЭДНИЙХээ ажилчин гэдэг хүндтэй алдар нэрийг залгамжлаг авч эх орон, ард. түмэндээ ихийг” бүтээнэ, Өмнөговь: аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн. бгийн« Б» ангийн сурагч Т, БАДАМХАНД РЕДАКЦИ Д, Сүхбайгарын цорэмшил Улсын хэвлэлийн цомбинатад хэвлав, А-- 02000 ИНДЕКО--14140 багачуудын рааж, гүн цэнхэр ардын хувьсгалын. яруу огон БҮХиЙН ПгоЛЕТАРИ “-во дАХЬ ЖИЛДЭЭ. 9. пАР цэгдэгтҮй! мМАХИ-ЫН ҮИЛ хэргийн тӨлӨо хэлээд пэЛХэ! плИГТУ!!! МХЗЭ-ийн ТӨВ ХоРоо ХА.СухБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБб-ын Төв Зөвлөлийн сомним хо2в(1203)Ф ИХ БАЯР талбайд 53 Их жанжны мэрэмжит алдарт йн баяр маадмын парад эхлэхэд бэлэц боллоо. Хүү хөөр цэнгэлийг бад- огторгуйд наран мандаж 1973 оны долдугаар сарын 11-ний өглөө болов. Нам, засгийн талбайд хурай цуг и, хүүхэд | багачууд, олон зуун ходолморчид алга ташин ура цуурайтуулж бай ава. - -эшш удирдагч Ю. Цэдэнбал, Н. Жагви- рал, С. Моломжамц, 5Б. Рагчаа бодон. МАХН-ын Төв Хороо- є - Бид ахмадын дайчин уламж- далыг баттай залгамжлагчид. »? С. Жалан-аажав, С. Лувсан, Д. Алтангэрэл, Т. с ны нарийн бичгийн дарга, БНМАУ- ын -Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч нар. | ром” т”Р 2” 2, 7 нийн. ОЛИМПИАДЫН БАРИАНД Улсын математикийн 8 дугаар олимпиадын дүнгийн хурал болж Жилээр аалн сурагч Цэрэндон- ДОГИЙН дулам хоёрдугаар байр эзэллээ. гэхэд танхимд цуг. аа| алга нижигнүүлэн ташиж баяр хүргэлээ. Сурагч Чанцалду- дам аймагтаа хоёрдугаар байр зэзлж хамт суралцагч нөхөд, хайрт багш нарынхаа итгэл найдва- рыг хүлээлээ. Энэ бол 1972 оны хавар билээ. Чанцалдулам тооны хичээлийг гойд сонирхон хичээлээс гадуур бие дааж олон зуу! бодлого бодож байсны нь үр дүн ингэж гарав. ДАВХАР БАЯР Сурагч Чанцалдулам долдугаар ангид сурч байхдаа МХЗЭ-д элссэй явдал түүний амьдралд тохиолдсон томоохон баярт үйл явдал билээ, Чанцалдулам сургууль тогсгох ул” сын шалгалтаа онцсайн дүнтэй өг- лоө. Энэ үед манай Чанцалдулам ямар сургуульд саналаа өгөх бол гэсэн яриа хамт олим иь дунд гарч байв, Гэтэл «Би иамыихаа зов рыг бунхант индэр дээр гарч 1 умзоны шууч геперал Д. Бямбаа ын Батлан хамгаалах армийн генерал Б. Доржид өгөв, Армийн дайчдын бөхчүүдийн үзүүр, дарга нар болон Ардын Их Хурлын "Тэргүүлэгч гишүүл, БИМАУ-ын сасгийц. газрын урилгаар оронд зочилж байгаа зочид, төлоологчдийн тэргүүн ий» ЭД Улаанбаатар: хотын цэргийн гар- єнарадыг командлагч Х9- БНМАУ- Яамны сайд рапорт жагсаалын мэндэлсний . дараа омнүүр явк Батлан хамгаалах Яамны сайд, ар- -- Өсвөр үеийн нйчин шонхор түрүү булаалд- ан Н. Түмэндэмбэрэл, 83. Ганболд «МАЛ МАЛЛАХ САНХАН» 771973 оны долдугаар сирин, 11)7777 манай гадаад орны гс ФооОЛХЛГПА Фоо Хн 10ю, » НААДАМ ! 4 Н 2 1 Я, мийн. генерал Б.Дорж 4. гарч үг хэлэв. 1 21аажины зэрэмжиг улсын ш зөвлөлгөөний ШИНДВЭРИЙГ ХЭРЭГЖУУЛЬЕ “ “АНХНЫ АЛХАМ. мэргэн шийдвэрийг баяртай хүлээ! аваад малчин болохоор шийдлээ!» гэсэн өргөдөл сургуулийн захир- гаанд хэдийн ирсэн байжээ. Ийн- хүү Чанцалдуламын хүслийг нь зөвлөлгаонөос дотроос ,) “аймгийц МХЗЭ-ийн Тов-Хорооныц 271 залуу хүртлээ. (Мал маллах Хоёр сайхац:Ш сургуулийн гахиргаа, багш нар нь дэмжсэн нь.түүний ХЗЭ-ийц ги- шүүн болсон, сургуулиа онц төгс- сөн баяр дээр баяр нэмсэн чухал үйл явдал болов, АНХНЫ АЛХАМ ХЗЭ-ийн гишүүн Чанцалдулам МХЗЭ-ийн илгээлтээр Төв айм- гийн Лүн сумын «Энхтуул» МЭГД- лийн Өгөөмөр бригадад очин 870 хонь, ямаа хариуцан авч маллан, Одор иь хонио хариулиа, Орой иь Тэргүүний малчин залуу» 4 гэр ориыхоо-ажилд тусалла. Зав- сар чөлөөгөөр пь хичээлээ давтаж тоо бодно. Бас тэргүүний малчдын туршлагаас уншиж судална. Зав чөлөө тун бага, Гэвч шургуу иям- гаруй. төрөн гарч, тап медалийг зөплөлгөоний материалаас) бай ходолмөрлөж цагийг үр бү- тээлтэй ашигласны үрээр 1973 онд хонины ООС, ямааны хялгас ноолуур бэлтгэх үйлдвэрлэлийн даалгавраа үзүүлэлт бүр дээр ив 110 хувь биелүүллээ. Үүндээ улам урамшиж. хонио. бэлчээрээр тар- галуулахаар бэлчээрээ хуваарь- тай ашиглах болов, Зүтгэлээс бүс тээл гардаг болохоор эдний хонь ч тарга хүч сайн авч эм хонь бүр Дунджаар 52--06 кс хүрчээ. гэр, ! тал» байд болсоц парад жагсаал сүр то- голдор болис өсвөрийн Сүхбаатар», “ чуудын. баяр талархлыг төрүүлэв, "Топ цэнгэлдэх хүрээлэнд их най» дам эхлэв. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн орлогч дарга С. Лувсан “Монгол Лр» дын. Хувьсгалын. 58 жилийн ойн баяр наадмыг цээж үг хэлсний да- раа өсвөрийн залуу тамирчдын урал хөдөлгөөнт гимпастик түмэц олцыг баясгаж байлаа. Ардын хувьсгалын 52 жилийн ойн баяр наадамд 512 хүчит “бөх барилдсанаас Дархан аварга Х. Баянмонх түрүүг улсын арслан Дагвасүрэн үзүүрлэв, Өсвө- рийн бөхчүүд 32 бөхийн дотроос Н. "Түмэндэмбэрэл түрүүлж 8. Ганболд үзүүрлэн улсын харцага, болзлыг хангав. руй морь уралдсанаас Оцтябрийн районы 232 дугаар Хо” рооны харьяат 17Кадамбын морь түрүүлж, эрхий мэргэц ,ар- заачид хүч чадлаа сорьж «Замчин» нийгэмлэгийн дээ улсын мэргэн харваачны болз- ц. хүндэтгэлийг Сүхбаатарчууд харваачдын тэмцээнд 523 жилийн ойг дол төгөлдөр тэмдэглэв. Дд шог ТҮЛЭЭ лаа. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл - Е : “лс зургууд, Ф” 2 477 їт7 « : бас-мал маллагааныхаа " талаар лУр төрөл бүрийн тэмдэглэл хөтөлдөг. байна. Энэ бүхэн саяхан МХЗЭ- ийн илгээлт өвөрлөсөн. охины хувьд багагүй. амжилт,-мал мал-., лагааны төгсгөлгүй их ажлынх нь ” анхны алхам билээ. Ё Ян: :2- Саяхай Булган аймагт бүс | чилэн болсон «Мал маллах сай. | хан» улсын Ш зөвлөлгөөнд манай аймгаас миний үе тэнгийн, илгээл- тийн эзэн залуу малчил олон оролц сон юм. Энэ нь «Мал аж ахуй бол МХЗЭ-ийп гишүүд, залуучуудын гавшгай үйлс мөн», гэж. МХЗЭ- ийн ХУГ их хурлаас гаргасан заал тыг илгээлтийн эзэд бид нэр тор- тэй биелүүлж байгаагийн тод ил- рэл боллоо. Бид бие биесийн ажил ахмад малчдын баялаг туршлагаас амжилттай сайн суралцаж чадиа гэж МХЗЭ-ийн тишүүн, илгээл- тийн эзэн Ц, Чанцалдулам ярїї- лаа, 9 Төв аймгийн Лүн сумын дууд, сургуулийн багш ЭНЭ Ч, ДОРЖГОЧО хүрэн тамирчин А. Цэвээ- лыг хангасан байна: Өсвөрийн залуу. Ганболд с- ДАВААНЯМ -- МАХН, ард түмэндээ баярла- яРсЭы ү индэр дээр зуй ёсоор , нэгдүгээр х шонхрынг Их цасны 400 га- нийслэлийн » өт УСООГҮ КАйЛНХА2 6 Л айл Хөгжим бүшгийн дунд сургуулийн монгол бүжгийн ангийн сурагчид ДЗО-ны Х их наадамд оролцохоор: болтгэш байгаа нь. ХӨ хөхөрсөн ЭЛЛЭЛ2 ГЭ8-00): 5) ё 12515017 үн бүэ 288 21172117: 5ШЭ221 УЛАМ Хо АМЖИЛТ (ГАРГАНА тийм! багш маань хэлсэн шүү дээ гэж бодоод бяцхан охин дэргэдээ байгаа ноөх- дөө тойруулан харав, Түүний нөхөд иь ч тэсэн цөм л баяр хоөртай мишээшш ха- рагдапца. Арга ч үгүй юм даа, Бид чиль эх орныхоо дөрвөн сүг, найман зовхи- соо0с «Залгамжлагч» ЇЇ чуулгандаа уригдан оролцож байгаа шүү дээ. Тэгэ- хээр баярлалгүй яах билээ гэж бодон: суугаа бяцхан охипыг Т. Түвшинжаргал гэнэ, Тэр Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын дуид сургуулийн 6-гийц «А» ан- гид сурдаг. «Залгамжлагч» ЇГ чуулганд сурлагаараа шалгарч аролцсоп юм. Цо- лпоо сэргэлэн энэ охин яриагаа ингэл: эх- лэв. -- Би нэгдүгээр аигнасаа эхлээд Л онц сурч байна, Энэ маань ангийн багш аид найз нарын минь хайр дэмжлэгийнх гэж боддог, Би голдуу ангийнхаа тэзр- гүүний сурагч, найз Сугаржавтайгаа хамтарч хичээлээ давтдаг юм. Ер нь аливаа тзоманд тэр бид хоёрын санаа их үнэнчээр явбал гэсэн үг. їЖ ЭК . 7 пж) эж Пионер хүц арцун тапгарагтаа ямагт баярлалс хан хэллээ дээ чин. явиа. Ингэж “Аа Манай орны пионерийн зуслачд зохиох олон талт ажлын нэг пь би- еийн тамир, спортын ажил мөн. Зусланд амрагч пионер сурагчдыг дунд спортын ажлыг аль болох нийтийг хамарсан өргөн хүрээтэй зохиох хэрэгтэй. 2 Аялал, Аялал бол зусланд 010- хиох биеийн тамирын ажлын хам- тийн энгийн, аятай хэлбэр мөн: Аялалд оролцохгүй амрагч пиопер тэж нэг ч байхгүй! Зусланд 80- хиох аяллыг тодорхой чиглэлтэй нийлдэг шүү гээд Түвшинжаргал инзэх- сэглэв. -- Би цагийн нарайн хупгарь дыг оруулна. Учир нь тэдний ху- вийн бэлтгэл сайн хангагдаж: ам- жилт нь ажисан байдаг, Зусланд хөнгөн атлетикийн аваргуудыг шалгаруулахдаа цаг, метр сэрэг хэмжигч багажийг заавал харэг- лэнэ. Тэмцээнд оролцож байгаа сурагчдын хувийн бэлтгэлийг сайн хангуулж, тоглолтын арга ажил- лагааг заана. (Спорт тоглоомын уралдааныг ихэвчлэн ахлах, дунд ангийн сурагчдын дунд зохиох то- хиромжтой. Энэ пасны сурагчид | ИОНЕРИЙН ЗУСЛАНЦ ЗОХИОХ БИЕИЙН Ч ТАМИР СПОРТЫН АЖИЛ зохиодог. 7КНишээ нь: Орчноо су- далж уул, усны нэрийг мэдэх, ур- тамал таних, зуны даалгавар Оне- лүүлэх, эмийн ургамал түүх зэрэг олон хэлбэрээр зохиодог. Аялагч- даар аяллын тэмдэглэл хөтлүүл- нэ. Аялалд явахдаа хувийн бэлт- гэлийг сайн хангуулна. Аяллын зорилгоос болж цаг хугацааг тог- тооно. Хоолыг аяллын хугацаанд ИДДЭГ- Аварга шалгаруулах нь Зуслацгийп ээлж: бүрт спортын аварга шалгаруулдаг. Зусланд хөнгөн атлетик, спорт тоглоомын аварга шалгаруулахад тохиромж” той. Зусланд уралдаан тэмцаэ0- иийг зохиохдоо сурагч-пиоперийн иас биеийн байдал бага дуид, ах- лах ангиар иь харилцайс зохиодог “юм. Зуслангийн аваргыг шалгаруу- лахдаа бүлгийн аварга шалгаруу” лахаас эхэлдэг, Зусланд зохиож байгаа. биеийн тамир инь сурагч- дын биеийг чийрэгжүүлэх, слор: тод дур сонирхолтой болгох ба иийтийг хамруулахад чиглэж ёс- той| Зуслангийд аваргыг шалга- руулахдаа бүлэг тус бүрийн эх, ний гурван байр өзэлсэн сурагч. ХЭй спорт тоглоомд илүү их сонирхол- той байдаг. Уулын оргил булаалдах нь. Уралдааныг Зусланд .зохиохдоо тэдний нас, биеийн онцлогийг сай- тар харгалзан уулын өндөр нам, чулуулаг бартаа саадыг онцгай ац- хаарах хэрэгтэй. Уулыш оргил бу- лаалдах уралдаан нь нэгэнт ӨнН- дөрлөг өөд уралдаж байгаа учир шулууп ба тойрог замд уралдаг хаас өөр байдаг. Оргил булаалдах уралдаан нь заавал тэр уулын өл- дөрлөгийг булаах: гэсэн ойлголт биш. Уульпг оргил булаалдах урал- дааны явах зам 800 метрээс хэт- рэхгүй байх хэрэгтэй. Хүүхдүүд уулын оройд гарах их сонирхолтой байдаг, Уулын оргилд гараад Ху- вийн ба багийн аваргын шагиалыг гардуулж, Д. Нацагдоржийг «Ми- ний. нутаг» шүлэг болог уул, усны тухай зохиолчдын шүлгийг уїг- шуулж, эх ориы тухай дуу дуулж, эх орон юунаас охлах вэ? гэсэн асуултыг пийтийг дуид тавьж, мат най оришы дархан цаазтай амьтад, уулыш тогтоцын тухай тайлбарла ярын уул, усны нарийн домог, яриаг тайлбарлал холж огох !ї зүйтэй. ба- римталас хичээлээ давтдаг. Өглөө хэд- хац минут ч болой хичлэлээ саргааж, ха- раад авахад тун сайтг ї ом шиг санагддаг. Би өөрөө тэгэж: заншсат, Чөлөө цагаа тэрийн ажилд туслах, бүлгэм дугуйланд сурах цэцэрлэгийц бяцхан дүү нартаа дуу бүжиг зааж өгөхөд аорпулдаг даа. Орос хэл их сонирхол: орос хэлиий Ду- гуйланд суралцдаг, Зөвлөлтийн хүүх- дДүүдтэй захидлаар харилцаж байна. "Тэдэндээ би захидлаа оросоор бичдэг. Сурлагаар хоцорсон цөхөддөо тусалдаг. Пионер хүн нөхөддөө тусч явах шиг сайхан том хаана байх билээ дээ. «Зал- амжлагч» ЇЇ чуулганд оролцсон маапь иадад улам ч их зүйл санагдуулав. Олон ч сайхан найз нартай боллоо. Эд нөх- довсоо дуулж мэдсэнээ эргэж очоод ан- гийн нохөддөө ярина. Чуулган надад сурч бүтээх хүслийг минь улам орси- лууллаа, «Залгамж үе» аянд улам их амжилт гаргаж МПБ-ын 50 яслийн ой- гоо угтана гэж Тувшинжаргал вхип баяр хөөртэй. өгүүлж билээ. Б. ДОРЖСҮРЭН Жагсаалын аваргыг лах нь: Жагсаалын аварга шалга- руулахдаа жагсаалын эгнзэ зэрэг- цээ, гар хаялт, хөл тавилт, жагсаа- лын хуваарилалт, команд гүйцэт- гэл зэргийг харгалзах ёстой. Мөн дуут жагсаалыг явуулж болно. Дуут жагсаалд, дуулах дуу нь марш, ардыг хувьсгалын дуу, ЦЭ- жЖ рэг, эх орны тухай. дуу байдаг. Пионерийн зусланд өглөөний гим- пастик, өглөө, оройн шугам «жаг- саалыг тогтмол зохиол байгуулж, сурагч пионерүүдийг жагсаалч ажиллагаанд сургаж, сурагчдыг хөдөлгөөлт тоглоомоор тоглуулж, хөгжөөнт уралдааныг зохионо. Зуслангийн аваргын тогтоосон амжилтыг тодорхой хаягтайгаар аваргын дэвтэрт тэмдэглэж авар- гын диплом баярын бичиг, дурсга- лын хуудас, ном , хэвлэл зэрэс дурсгалын зүйлээр шагнах хэрэг- тэй. Ж: байна. Монгол, Бьетиамын пионер : гуул хоёр чацуу настай Сэлбийн | иноперийн: зусланд олон птопер сурагчид сайхан амарч пайз бий. Д.ЭЛБВРУСЫН” авсан гэрэл зураг 2 7”752 ЭРмЛЕҮ20077:22327 222::00247-27:427 Шинжлэх ухаан техиипийн соини Нарны аймгийн нэгэн гариг б0- лох манай дэлхий нь цорын ганц дагуултай. Тэр нь сар юм. Хүн тө- рөлхтөн саяхан болтол сарны та- “лаар тун хомс мэдлэгтэй байлаа. Тэгвэл өнөө үеийн хүн сарыг суд- лах олон тооны хөлөг-аппарат хөө-. регсен төдийгүй саран дээр бууж, Ж- шууд шинжилгээ судалгаа хийж байна. Манай дэлхийн хүн саран дээр очиж мөр үлдээлээ Сарны үндсэн чулуулгийн зөв- лөлтийн автомат станц «Лупа-16» «Луна-20» тэрчилон АНУ-ын «Аполлон-11», «Аполлон-12» хөл- дэлхийн насыг 4,5 тэрбум жил ор- чим гэж үздэг, Энэ бол гариг, да- айгаа хам- гийн анхны баримт юм.. Зөвлөл: тийн эрдэмтэд дэлхий, сар болон нарны аймгийн бусад эрхсүүд Ч ойролцоо настай байж болох ом гэж, үзэн: байгаа ажээ, Одоо сар- нь. гадарга дээр зөвлөлтийн | эр- дэмтэт мэргэдийн оюун ухааны нэ- гэн гайхамшпт, орчин үеийн шинж. лэх ухаан, техникийн ! нэгэн тод жишээ-сарнаа явагч ат тїарат «Лунаход-2» маш өргөн Хү- рээтэй, шинжилгээний бүр нарийн ажлыг амжилттай гүйцэтгэж, сар- “ны талаар шинэ шинэ мэдээг эх дэлхийдээ илгээсээр байна. , / Н. ТҮРЖСҮРЭН Д. ШАГДАРСҮРЭН 1972 оны рооны товчоо, гэмлэгийн гишүүд нь Нийгэмдэгийн БУШУУХАН ИЕЧЛЭН ОРОЛЦООРОЙ сүүлчээр 1 Ардын Боловсролын гийн хамтарсан хурлаар 1973- -1974 оны хичээлийг жилд ерөнхий боловсролын 8, 10 жилийн дунд сур- гуулийн дэргэд байгуулах «Залуу эг», пионер сурагчдын «Байгаль хамгаалагч» эр- (// лийн дүрмийг баталсан билээ. БАЛ Залуу байгальчдын нийгэмлэгийн зорилго ив ино- Ё чер сурагчдын биологийн хичээлээр олж авсан мэдлэ- ! гийг улам өргөжүүлэн ургамал амьтан, байгальд дур- тєй болгол хүмүүжүүлж, тэднийг байгалийг хамгаа- зах, зохистой ашиглах үйлсэд биечлэй тэдэнд байгальтай зов харьцдаг дадал залшил төлөв- шүүлэн тогтооход чиглэнэ. Мон ой, апгийц хуулийн биелэлтэд хялалт тавихад ойн аж ахуйн байгууллагад тусалж байгаль хамгаалах суртал нэвтрүүлэгт пио- пер сурагчдыг өргөн оролцуулна. Залуу байгальчдын , пийгэмлэгт элсэхийг хүссэт пионер сурагчид хэч боловч чөлөөтэй элсэнэ. «Залуу байгальч» тэмдэг, үнэмлэхтэй байна. гишүүд пь байгаль хамгаалах аж- лыг доорхи үндсэн дөрвөн чиглэлээр явуулиа. - Ой, таримал-мод, шогоон зүлгийг хамгаалах ажил. Ой, таримал мод, бут, зүлгийг хамгаалж гал түймрээс сэргийлэх, сургуулийн туршлагын талбай, Б ХҮҮХДҮҮД ЭЭ! 1972 ОНЫ 0) ДУГААР САР БНМАУЛАН АРДЫН ИХ ХУРЛЫН ДАХ Уу ААГИЙН ЦОНГУУЛИЙН Н) РАДУГААР ТУУЛГАН ЧУУЛЖ,| «ОЙН БАЯЛАГ, АЙ АМЬТ ЫГ ХАМГЛАЛЖ, АШИГЛАХ АЖЛЫГ С Л, ) ЛЫГ СЛИОК- УУУЛАХ, ПОРИЛТЫН ТУХАЙ. ЧУХ/ "уу ДАЛ ХЭЛЭЛЦСЭН вИЛЭЭ. л Тунг ин ТУС ЧУУЛГАНААС. ОНЭ ПОРИЛТЫГ. БИ ЛҮҮЛЭХЭД ӨНЛОЛ, ПИОПГРИН ПАНГУУЛЛА гын ҮҮРЭГ ЗОРИЛТЫГ ТОДОРХОНЛОН ОЛАХ- гг 1 «МХПО, ПНОПЕРИШГ, ПАПГУУЛЛАРЫН ЭР ГҮҮЛ НОЁЛЫГ БИН БОЛГОЖ, ОЙ, ЛИ ХАМГААЛ ЛАХ, ӨСГӨЖ, ҮРЖҮҮЛЭХ,./ УЛЫГ БҮХ ПИН- ТМЙП ХЭРЭГ БОЛГОХ, ЗЛЛУУ ҮЕИЙГ БАЙГА ЛИЙГ ГО САЙХЮЫАГ/ ПАХАРХАН. ХАЯРЛАХ элсээнк 110 МХЗЭ-ийн Ургамал бол байгалийн тү ман аохилдлого бүрдсэн амьд био гэдгийг хүүхдүүд таг иар г урсамал судлалын хїтчээлаэр үлздас. Ингэхлээр, у байдаг үайхамшигт чанарын мас иь хүн амьтиы оФий! үүс- гэдэг или, байтерыг устгах чадалтай хорт бодис атуулий., Зарим бодисыг агаарт дэгдэмг хий байдлаар илгаруулиж, Зэрлэс сонгино, тадиФ, хөг мүүлийн йулимс асгаруулам дргдамхий бодисыг та шар сайн мэднэ. Тэдгээр бодисыг фитонцид гэх бөгөөд садов микробыг устгадгийг эрдэжг- тэд тодорхойлжээ. 4 Ой модонд явахад хэнд ч анхилам үнэр ханхалж сэргэ- лэн цовоо байдал төрүүлдэг. Тэр нь ой модны. ургамлаас ялгарч байгаа фитонцидийн нөлөө юм. Эхэ бодисын ачаар ай модонд өвчин үүсгэдэг би- чил биетэшж байдаггүй цэвоФ Төв Хог Яамны. колле- байг улдыш. ин оролцуулж Ний- энгэрийн Ї! ЭХ ОРНЫХОО 9 ШИ ШШШШШШ 00111: 222 т Ш 1 012 хиишиш үллээгР ОРУУЛАХ, сс РАЛЛЬЧДЫН пАЛЛГИЙГ Тїї» ЗҮҮГГЭЙ. ГОО, ОСМоОРИЙ! СүхБААТАРЧУУД АА!) АРДЮ.. 5 их хурлын чуулгАНЫХЛАА. ! л ХЭРЭГЭМЧҮЛЭХЭД, АМЬДРАЛД ДАЙЧИЛЦЕАЛАЯ! 14:12 7”” ХАМГААЛАХ. ПИОНЛР СУРЛАЛГЧ- ЛЫН САЙН ДУРЫН 11111:11421111014 Уү7 1) ШМОТГ ОРИЦ ҮГИЙН ШИНЖЛЭХ ухллї, тєхни- 111111141212114:0:11111211:4:11 М СУРҮЛЛЧЛИЛХ, ПАИ- ГЛЛь ХЛМГЛЛЛАХ. ПИЙГЭМЛЭТ БЛИГУУЛАХ т БҮХ ИГАТ.. (:11::14:12:5418 15:13 зип ИГУУЛАХ ТИЙДЛЭРИЙГ ХУЧ ЧАДААЖ ҮҮ 15 211111511101145Ш41Ц0 Ө007 хөд дөр ЧИНЬ ЭМИЙН УРТЛМАЛ МИЙН УРГАМАЛ 0 СУДЛАХ, АШИГЛАХ. АЯНД ГАРЦГААЯ лдээх хэрэггэй. Мот түт” мал гааар сайгүй. тохиолдо” иь Үү но, хугацалт мэдэж байх Ёстой, Өдгэор амийн түүхий Хайрын улиралд гол төлчр эдийн түүхэд циоер сураг- чид сацаачилж, ургамал суд лагч, эмч, эм. судиагч, ой! мэргэжилтэн, атропомич аг рэг маргэйажшлтэай,. биологийн багш нарынхаа. заавар зойг лалгоогоөр их ажил хийх хэрэгтэй. Эмийн ургамал түүх хуга. цаа, ухаж малтах, цоворлах, хатаах, хадралах зэрэг !Ь ур” гамал бүхэтд адилгүй. Тариа- гаж шийрийг 6,7 дугаар сард, цэцэгтэй. байхад нь түүдэг бол, бамбайн үндсийг цамар ургамал ухаж | авах жишээтэй Хүүхдүүд та нар орон гийнхаа өсөлт хөгжилтийг ажигла, зургийг нь зурас тэмдэглэл хөтлөх, чухам ямар цөхцөл бүрдсэн сазарт ургаас байтаат . шаш. пут- ажигч гярхай мэдэж авах шь эмшадгийл иахиа, холтос, ү!їдлслэг” зул. цагт цэцэг, павт ни, Ий- март үндэс, лот, сопгиполог цуглуулдаг учиртай. Гїлвчийг омио түүвэгг ихтэй, Хари ургамал хортой учир павчийг түүсний дараа шаардлагатайг март эж болох гүй. Х Ороп, цутгийл эмийл ур” гамлыг иш, үлдэс, павч ца- цэгтэй хатдарсны дараа байдлыг тэс хийлс сургууль, батиа, өрө эмийн ургамлыг путгийн музейд амиииу егне! хүүхэд баганзудьлг болог мам. “Менц арал шутаат уриамас, сайн мэддэг хүхгүүсээс аудыг шиш, үндэслэг, төмс, гипгүүдийг цацаг гарчхаас ашигт бодис ихэнх. эмийн гараа. угаах ив байгалийн өӨпгө нь. алдагдуулахгүй памбайшат хатаасл үнатай: млтериал зэ ногооны газар, цэцэрлэгийн талбайн хортоп шавьж. хогийн ургамлыг устгах, ховар ургамал эмийп ургамх- лыг хамгаалах, үр цуглуулах, анги танхимаа цацаг- жүүлж, сургууль, байр, гудамж, хашаагаа зүлэгжүү- лэн цэцэрлэгжүүлэх болон шувууны үүр өндгийг хамгаалах асуудал орно. -о-- Шувуу, загас, ан амьтдыг хамгаалах ажил. Хөдөө аж ахуйн хортон шавьж мэрэгчдийг устгадаг шувуу, ан амьтдыг хамгаалах, ашигтай шувуудыг үр- жүүлэх, тэдэнд хооллох тавцан, үүр засч өгөх, өвөл- жих шувуудын тожоэл бэлтгэх, хориотой хугацаанд нь ан амьтдыг агнах явдалтай тэмцэх, амьтдыг пу- тагшуулах ажил хамаарна. р - Усны нөөц, газрын хөрс, байгалийн б2 түүх дурсгалт газрыг хамгаалах ажил. Булаг, шагпд, урс- тал усыг цэвэр байлгах, хөрсний эвдрэлтэй тэ х, байгалийн үзэмжит, дархан цаазтай газар, түүх галт газрыг олж илрүүлэн хамгаалах явдал орж бай. на. -- Сүрэг хамгаалах ажил. Гар тэжээл, толийг угж .змнээ элгэвчЧ хийх, төл хүлээн авах, ядарч д9- райтсон малыг тэжээж арчлахад малчдад туслах, ма- лын хашаа хороо, төлийн пүнз, худаг барьж засвар- дах, дулаалж цэвэрлэхэд оролцох зэрэг асуудал ор- жэз- Хүүхдүүд ээ! Эх орныхоо байгалийг гоёмсог, түү- ний тансаг баянд нүд хужирлаж сэтгэл баясахгүй хэл байх билээ. Тэр дундаа хүүхэд та нар энз бүхэнд зөв- хэн сэтгэл баясаад зогсохгүй, түүнийг танин мэдэх хүслээр бялхам байдаг шүү дэЭ- Тэгвэл та нарын эр- мэлзэл сонирхолтой энэ нийгэмлэгийн зорилго, хам- рах ажлын чиглэл яв цав нийцэж байгаа нь бүр ч таа- тай байна. Иймд та бүхэн энэ намар хичээлд ирэнгээ «Залуу байгальчдын нийгэмлэгийн» гишүүнд элсэж уудам эх орныхоо үзэсгэлээт бгайгалийт өнөө ирэз- дүйнхээ төлвө улам баялаг, тоо сайхан болгоход биеч- лэн оролцоорой! А ? Н. ЖИГЖИДСҮРЭН Бид, төрөл бүрийн. ур гамал, бут єөөг, мод урга- сан байгалийн йэгэц |х8С- гийг ой гэж нэрлэдэг. ши навч шилмүүс, өт, хор- Ойг хүрээлэн байдаг хой шавьжаар хооллодог циацилациницицишиццинииишииигиииНиИшининии ОЙ, ТҮҮНИЙ ОРЧИН иарны гэрэл, агаар, үс, хөрс зэргийг гадзад орчин гэнэ. Энэ бүгд нь ойл ур- гах нөхцөлийг бүрдүүлж өгдөг. Үүнээс гадиа ойд өвслөг, модлог ургамлаар хооллон амьдрагч олон төрлийн ан амьтад, модим навч шилмүүс, дол, ХоЛТ- соор хооллогч олон зүй лийн хорхой шавьж, ёс лөг, эродлор ургамёл, мод төрөл бүрийн шувууд амь- дардаг, Эдгзар пь ургам- лып гадаад орчипд багтах боловч, ой иь эдгээр амь- тангүйгээр ургаж чадиа. Гэвч ямар ч ойд аливаа ап амьтан, шувуу, хорхой шавьж амьдран оор хоо 1 зохицолдож ойл цохцөолд цолаалис . Ой, мюд цэцагдлээ ногоорох үед моди шил 5 сайхан байдаг. Ургамлаар өвчии анагааж эдгээх чадлыг одоо үед ҮР- тэлжлэн |судалсаар байна. "Ургамлын баялгаас зөгийн ургамлыг шинээр илрүүлсаар байгаа юм. Манай эх оронд даад цэ цэгт ургамал 2050 гаруй зүйл байгаагийн бараг дөрөв ний нэг хувь нь эмийн урга- мал юм. Сүүлийн үед молгол алтан хундага, монгол догор ур зэрэг ургамлыг манай ар дэмтэн мэргэд шилзэр нээж, эх орны эмийн ургамлын пэр төрөл олширч хэрагцаа улам бүр пэмэгдах боллоо. Хүүхэд багачууд та нар говь, хаягайн аль ч үзэсгэлай төгс өнцөг булап бүрт зунпьг дэлгэр цагт зугаатай сайхан амарч байхдаа өнгө өнгийн цацаг павчсын гоё сайхныг бахархан баясаад зогсохгүй ач тусыг пь сайн мэддэг байх нь чухал. Пиопер сурагчид бол уР- гамлын баялгийг хайрлан хамгаалж зөв зохистой ашиг- лахад найдвартай туслагчид, ургамлын аймгийг | судлагч ирээдүйн шинжээчид билээ. Тарваган шийр, чихэр өвс, ганга, бамбай, хунчир, цар- ван, дэгд,багвайхай,таван с3- лаа, сод, арц, зээргэнэ. НоО- хойн хушуу, чацаргана мойл Ї гээд өдий төдий змийн урга- пининшиининиппииин цатипаинаашанацагшашиицшиншилишилииншшингийш. мүүс, павч, дол холтсоор хооллогч төрөл бүрий хорхой шаньж, цох үлээх хэмжсагэар тархсанаас ойп ургах чадварыг алдаг- дуулахад хүрдаг аюултай. Гэтэл бас эдгаэр хортой хорхой шавьжийг идаж устгадаг шоргоолж мат олон зүйлийн ашигтай шавьж, хох бух, лтуу, бал- зуухай, топшуул зэрэг шувууд ойд амьдатдаг нь ойн ургах похцолийг. бүрг эмийн ургамил таньдаг, урга- сурвалжлах пь чужал” | ашиа даг газрын пь илрүүлдэг бо- болио. ! лохад чинь туслана. Ширнер сурагчдын тайрач 9 2 Тарвагаш шийр хайр чуз аялал, хөдвлмөр | ампашгын: . дуут зигар, дрш зам, харгуй зуслан, пийиерийя, зусланд: Тэтзл бам- арчих ургадаг. эмийн ургамаш түүж, хатайг байг түүхийн тулд зөвхөн өйтн х нугад очвол хялбархан та2- ралдах жишээтэй байдаг. туулалалын өршөт . золиос Ээзшин /ргамлыг хайрлан гооё! Бони2Ы3с юуны өмнө с8- Ц ЦЭНДЭЭХҮҮ наж, түүхдээ өсөлтийг нь зөг- (МПУШС. ЖЕрвпалшс єудла- соохгүйн тулд зарим хэсгийг двис тэнхимийн багш! дүүлэх: єшдөгөлйж, ШИ мєэвс З бишшайг хүроэдас “байгаа байлаль, сй! мєц маань үг?- гэлас өншө үзасгэай байдагт шүү дэв. Хүүнд тас їпару ойд, зулаалахдаа. хас бух, шпуу,. тиг пуууд зошог цуувуудааг ү?- рэлслс цоноличүй хадан хул “хүнс өгч үүр заса. Ши”: зовлон зүрнйг асшнчааг сүїлтэлдүй! байг нь чи» гтакит алаг» сїнш биягцгаа 1 аргын нэг гэдгийг ямагт сацаж, байгаарай. 2 Д.ГАНБАТ Хүүхдүүд ээ! Та нар Зовлолтийн” иргэд. болох зохиолч Н. БогДановын бичсэн «Мльц: сэлгэхийг хүссэн. илгээлт зомсашкээ, Индианчуудын дээрэнгийн маши, чин хүсэл їом шүү ганс долоон Ойгон. шүтээн болох амьт даа зүрхээр иь холбосон учир тэр ажээ. Тэр маань (зургийн дор зурагдсан) цутаг сэлгэхийг. зовшоорно үү? гэсэн. хүсэлт їом шүү моноох шувууны саар холбожээ. Нутаг сэлгэхийг -аоп- ц. шөөрнө гэдэгт ца лоон опог, гэж амьтдын пүдийг холбожоэо. ныг толгойноос урагш гаргасан зу- чийн инээмсэглэл» гэдэг (1969 онд монгол хэл дээр гарсан) цомыг уз сан биз ээ, Тэр яцхан цомын нэг өгүүллэг нь «Тайлж уншаагүй. захи- Дэл» партаэйг лав санаж байгаа. байх за « «Бладимир Ильичийн найа нөхөд, торол төрөгсөд, тапил тал, ажилчин байсан бараг бүх сэн эж Тэгтэл ганц одоо болтол хэн ч тайл вгүй байна» гэж тэр. шүү дээ, Тэр нь ямар би... ЮУ, тээр зураг) Энэ хх бйчгийг “Бладимир Илрьич. Володя Ульяпов гэдэг мэртэй хүүхэд байх үедээ бичжээ. Энэ нь Болодягийн Симбирск: (одоогийн Маьяновкүээс Оренбург хотод: шил- чи суусан ангийнхаа найз Борис “армаковскийд үйсэн дээр бичиж ил- гээсэн «зурган захидал» юм. 1959 оны 6 дугаар сарын 5-нд «Пионерская правда» сонин, энэ зурган захидлын гэрэл зургийг ний- талж уншиж тайлахыг хүүхдүүдээс хүссэн байна. Уншигчлаас хэдэн арван захидал авсны дотор, дэлхийн бичиг үсгийн түүх судлагч, эрдэмтэн В. А. Истри- онулт ч ирсэн байна... Одоо түү: 1 уншилтыг зөв гэж үзэж байгаа ажээ. Эгтнээс нааш омгийн байгуулалт- тай байсан эскимос, алсут болон аме- рикийн индианчууд. африкийн негр зэрэг аймаг угсаатан зураг бичиг хэ- рэглэж бие биендээ санаа бодлоо илэрхийлж иржээ. Тухайлбал -ин- лпанчуул, гурван бух гөрөөс агнах “аж байтаагаа бусдад мэдэгдэх бол: « бол зэвсэгтэй хүнийг гурван үхсэн. бүх гөрөөсний хамт зурах жишээтэй ажээ. 1849 онд Америкийн ерөнхийлөг- чид, нэтэн сонирхолтой «захидал» игжээ. Тэр захидалд загас, хулгана, шувуу зэоэг долоон амьтан зурж. «амгийн өмнө талын шувуутай тэд- тээрийнхээ зүрх. нүдийг зураасаар -отүс түсзд нь ХОЛбоод, бас тэрхүү. ШУ- вууны толгойноос нэг зураас урагш гапгасан байжээ (9 дугаар зураг) Энэ бол умарт америнийп унаган үетт (ӨГҮҮЛЛЭГ) -- Миний хүү тэмээгээ эргээгээд ирж чадах чу? Тэр гүвээн дээгүүр далд ороод удаж байна гэ2: эЗЖиИЙГЭЭ ХЭЛЭХЭД Долоон настай бяцхан бор хүү. “- -- Чаднаа, ээжээ, Би хүрэн ингээ унаад явах уу? гэхэд ээж нь нар өөд харснаа, -- Миний хүү орой болчихоор айхгүй биз? Аав нь удахгүй л ирэх ёстойсон. Аавыг нь хү- язэхээр тэмээ маань учиргүй холдчих болов уу 8. 3 Амаржаргал-хүү юм бодсон янзтай хэсэг дуу: гүй зогссоноо, 5 с27 -- Аав надад гоё савхин гутал, чихэр ав- чирч өгнө гэсэн. Өдийд хоршоонд орж яваа байх. Би аавыгаа ирэхээр тэмээгээ эргээсэн гэж хэл: из: Одоохон яваад тэмээ эргээгээд ирье ээж ээ! гаж өгүүлэв, Долоон настай бяцхан бор хүү Хү: | рэн нигээ унаад гүвээ давж одсон тэмээнийхээ хойпоос тэшүүлж гарчээ. Өлгийтэй иялх үрээ тэвэрсэн эх бяцхан хүүгийнхээ хойноос харан зогсохдоо «Миний бор банди овоо болж байна шүү. Уул нь сэргэлэн юм» хэмээ бодно. Тэр хүү нэг гүвээ давав. Тэмээ пь харагдсангүй. Хоёр дахь гүвээн дээр гарлаа юу Ч үзэгдсэн- гүй, Гурав дахь гүвээн дээр гарахад наран жар- гаж тазар тэнгэрийн хаяа ззсийн улаан онгөор гийж байв, Амаржаргал явж буй зүгээ оорчилж тэмээгээ эрэхээр шийджээ, Тэр баруун тийш эргэв. Мөн л нэгэн гүвээ давлаа, Бүрий барайн дунд хэдэн торгор бараа харагдана, Туүнийг тэмээгээ лав шөн байх хэмээй баярласаар хүрч очвол хэсэг өвгөн саг сүглийж байлаа, Хүү одоо хаашаа явж байгаагаа: мэдэхээ больжээ. ҮЛ: шийн харанхуй хэдий нь номөрч энд тэидгүй сүглийж саглайсан торгор бараа харагдах болов, 7Каал хүү зөөлөн хамартай хүрэн ингэнийхээ бурантгийг дуртай зүг рүү залж гөрмөл суран ташуур гуянд ив буулгай жонжуулий: Хүрэн А--52820 5) раас бол дээш хүссэн гуйлт Зураг 2. ололт эїїл їлг0г Улштот, нутаг хайралтай. амс даа, индианчуудын долоо! опог, бүг- хэрэг/ рин үйсэн: байна. гүн тар турлан нуур халийр. дын долоон овгийг ди адил зүрх, гэж, бас тар гаараа » толгойтой зураа: сї( т хүнтэй даж, бидний дог эр харж байна Шу- тийн хариу (10) нь. (еронхийлөгчил) юм шүү. гэсэн санаа нь зүүн доод буланд сан дүрсээр илэрхийлж, тэмдэг тавьсан байна. байгаа хүнь санаа гаргаж рин үзсэн ажээ, ингэ намуун зөөлөн буйлж явдал нь удаашрав, Хүү ч нүдэндээ доголон. цулимстай явж байтал хашуухнаас нь нэгэн саарал амьтан дүүлэн дэг- дэн түнэр харанхуйн дунд шингэн алга болоход бүрч айдас төрж байдаг чадлаараа ээж, аавыгаа. дуудмаар санагдсан авч дуу эс гарчээ. Амаржаргал ийш тийш харахыг больж тэмээ: , нийхээ урд бөхөнд нүүрээ нааж хэсэг гэлдрэв. Ингэж явтал «Гал могой ташуур» хүзүүгээр иь ороогоод авах шиг болсноо тэнгэр нүргэлэн дуугарч алсад их чимээ гарч буй сонсдов. Бо- рооны үнэр үнэртэж нэгэн хоёр дусал хацар нүү- рэн дээр бууж байспаа ширүүн бороо хувингаар ус асгаж байгаа їюом шиг цутгажээ, Уиан, яваа тэмээ иь өөрийн эрхгүй бороо уруудан алхлаа, Хэдхэн Хоромд Амаржаргалын дац цамц гүзээ болтол норчихлоо, Хадар бороо мөндрөөр солигдлоо, Хүүгийн сэтгэлд «Осгоу, үхэх байх» гэдэг цэгэй бодол Д. Сүхбаатарил нэрэмжит, Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв, 1 иидианчуудын лт пахидлыг лай мөддог ба! соо, Тогаад идилйчуудын амьдралыг дуурийн, тар мат бичиг бїї тоглог дог байсан байна. Хүүхдүүд таг илр одоо Полодигийн пурган пйхийг.. ан "түүнд халуун тогоо, хайч, дэглий мэтийн зургаан зүйлийн дүрс зурсан байна, Эдгээрийг Полодл болон. най нөхдийнх нь нидиан болис. тоглохдоо элс байсан хоч цэр гэж В, Ист- "Гөрхүү, дургаан дүрс иь индианчууг төлөолсон амьт- тархиараа гдэж, цоорөмд орис байгаа. хар . зураасаар. холбосон байна. Энэ нь хүүхдүүдийн энэ. хүнээс. шалтгаална гэдгийг илэрхийлсэн хэрэг, Хүүхдүүд юу хүсч пэ?, Зургаан хүү- хэд (зургийн баруун гар доод буланд баавгай элдэж) ан авлалс тоглосты- хоо дараа хоол унд идье гэсэн хүсэлт байжээ. Тэр хар сахалт хүнийг цөөр- мөвс бушуухан гарч, гэртээ (байшин зурагджээ.) харь, бид ч хоол ундаа (зургийн ба- руун доод буланд хиам, домбо, таваг- тай будаа зурагджээ) идэж ууя гэсэн санааг зургаан хүүхдийн амаа ангай- Хэрвээ энэ хүсэлт маань биелэхгүй бол (зургийн баруун дээд өнцөгт зурсан) адил болно гэсэн ёгт э гэнс эрдэмтэн В.Ист- Г, ЛОВОР холгоЛЫН 0088РИЙН ТАМИРЧИД ПРЕШОВТ- Олон улсын өсвөрийн хөнгөн ат» летиичдийН | «Найрамдал». дорвол. торолтийн 17 дугаар тэмцээн. БИСЧ СУчан Ирсшон хотод энэ оны 7 ДУ- гайр сарын 8, Өчий өдрүүдэд болж ПСБИХУ, БНМЛУ, БИСЧСУ, БИ БЛУ, БИЛГУ, ПИНУЛУ, ВБИЙЛУ, БИНСР Улс болон франц, фийлян», дмыи тамирчид оролцож хүч тамн» раа сорив, “Тэмцээнд багийн дүй- тээр, Румын 2022 оноогоор иэгдүгээр, байр, Монгол 2760 оноогоор хоёр дугаар байр, Болгар 2750 оноогоор гуравдугаар, байр, ЗСБНХУ 2727 оноогоор доровдүгээр байр, Унгар 2642 оноогоор тавдугаар байр эзлэп, й МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ тус тус хүсэл: АГНИЯ БАРТО, АЛБКОЫГ ЯАДАГ ЮМ. БИЛ99! Хичээлээ ховорхон үздэг нь Хэцүү зовлон гэдгийг лана? Авдаг дүнгээ Алтан гурав гэл: магтдаг юм. “Хэлэх муу зэмлэлд тэр дасчихаад Хичээл дээр түрэ суудаг 24 байлаа. Гэтэл дэргэд нь суусан охни Гэнэт учир зүггүй инээв 52 -- Бичгийн ць хэвийг хараач! 25 Бүр чанга шоолж ннээв, |. : -- Хичээл дуусч байхад ирдэг Хэвтэж ханадаггүй амьтан гэж 520 ШИВНЭНЭ, Даваа гаригт тэр Гэрийн даалгавраа, , хураалгасангүй, Дараа Бямба гаригт Ч Хийхгүй 2-0) Хашгирна. Дэвтрээрээ нүүрээ хааж байгаад “Сайтар эвшээж авах гэтэл Дэргэдэх охин нь дахин инээв, .- Тэгтлээ инээх юу байна гэж мань эр бодов. Айхтар энэ охин. Ё Амар заяа үзүүлэхгүй нь ээ! - Гайгүй дээ, чамайг Ганц сайн чадьл даа Та 1 Огт санаанд нь оромгүй Онц дүн авья даа Ингээд л тэр бичгийнхээ хэвийг засна. асуултын хэвтэн: 9 Инээхийг нь харья л даа! Орчуулсан. Р. ГАНБАТ . Т 52) ШуугЭВЖ ЭРВСРБЕоХ хиа. зурсхийв. Энэ агшинд аавынх нь ярьж байсай нэгэн яриа санаанд орлоо, “ 2 Хүү тэмээгээ бороо мөндөр уруудууллж: хэв- “түүлээд тачирхан ургасан зөөлөн халуун устай ханхар том хэнхдгий нь ууцаараа налан гүргэр, -. урт хүзүүн дор нь орж суужээ, Тэмээ хаг луун бие хүүгийн пуруунаас теөнөнө. Бороо мөнг дөр ч төдийлөн цохихгүй байв, Харин хүрэн ин“ гэ хааяа нэг хэвтээгээрээ хавчин, зөөлөн ганга” нан буйлах нь «Ботгондоо очих юмсан!» гэх. шиг. Аадар бороо арилав, ХЭЛЛТ А32 2 “ Амаржаргал тэмээнийхээ хүзүүн дороос гарч босоод гэдийж тонгойж биеэ тэнийлгэв. Тэр хүч. «Эндээ ингээд хонох уу?» Явах уу? Яваад хаа хүрэх вэ?» гэхчилэн бодож хэсэг зогстол аавынх нь хэлж байсан нэгэн зүйл бас” санаанд нь ор» жээ. : 3 Хүү ингээ унаж бурантгийг сул тавиад, тү" нэр харанхуйн дунд зүг чиггүй алхуулав, Хүрэн ингэ ганганан. буйлж шалмаглан алхаж, байснаа. аяндаа жонжив. 2Конжсоноо тэшив. Шавар шал- бааг тэмээний хөлөөр үсчинэ. Амаржаргал тз- мээнийхээ бөхнөөс зууран унахгүйг хичээн яв, лаа. Тэгтэл нохой хуцах, ботго буйлах сонсдож айг лын бараа тодрон харагдав, Хүрэн ингэ ботгоо буйлахыг сонссон юм байх улам ч хурдан тэ- шиж зарим гавар тайраг тайраг таварч байв. Гэ- рийн гадаа ботгы нь үлдээсэн байхад ингэ унз- сап хүй хэзээ ч төөрөх ёсгүй гэдэг өнэ ажээ. Хүүгийнхээ хойноос сэтгэл совон өлгийтэй иялх үрээ тэврэн гэрт гадаа орж гаран уйлж хайлж бухимдан байсан эхийн сэтгэлд наран гийжээ, авд, со Б.СЭСМЭЭ сн Ч ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН - ! НЭГДСЭН РЕДАКЦИ | л онвыы (сээжэээ. | ИНДЄКС-14120 30 дахь исїлдээ му 29 (12084) ! ч БЦНАГУ ын. нийслэл Берлин хохиоо. энэ 7 Лу. гаар сарын 28-наас мойл дугаар сарын 5 ид «!Мио- ржализмын эсрэг эй ноглэл “энх тайван, найрамдал Мо- хөрлөлийн холоо» гэсэн уриан дор ДЭОыы Хих наадам болох гэж байна. Их наадмын үсэр 1500 ор- чим хуралд цуглаан, наадам тэмцээн зэрэг арга хэмжээ япагдахын дотор «Интер график», «Галлерел друж- бм» хэмээх олон улсын хүүхдийн гар зураг, урач зураг, гэрэл зураг марк,ил захидлын үзэсгэлэн (изэг- дэнэ, «Галлерел лЛружбОы» гэсэн дэлхийн өспсөр үеийнхний эв санааны “мэгдлийг харуулсан. хүүх- дийн гар зургийн үзэсгэлэн томоохон байр эзлэх юм. Олон улсын хүүхдийн анд нөхдийн клуб ажиллана, Энэ клубын ажлаар их наадмын төлөөлөгчид, хүү" хэд та нарын аз жаргалтай амьдрах, сурч хүмүүжих зэрэг асуудлаар саналаа солилцохын дээр дарлаг- дал боолчлолын дор гж төрж буй та нёрын үс тэн- гийнхэний эрхийг хамгаа- лах талаар хэлэлцэнэ. ДЗО-ны их наадмын тав- дахь өдөр, «Нарап үүрд ДЗО-нд Х их наадамд оролфӨХ төлөөлөгчдийг гэн цуглааны хэсэг 1ШАНАЙ СУРИЛЛШИЛАГНИЙН айсан төр»л зураг : : Таргах ёслолын ГАМГЫТГ ҮЙЛ. ХЭРГИЙН ТӨЛӨ 1073 оны долдугаар сарын 29) мандаж байг» изрийн дор олон улсын хүүхдийн бая- рын одор болох їом, Хайрт хүүхдүүд ээ! Ма- най уудам эх орим ойцог булан бүрээс ажил бүтээ- лээрээ шалгарсан ажилчин, малчин «сэхээтэн, Эрдэм- тэн инженер техийкчид МХЗЭ-ийн илгээлтийн эзэд,хүн, малын эмч АЗО- ны-Х их наадамд очихоор явж буйн дотор Ардын Их Хурлын депутат 7, МХЗЭ- ийн тэргүүний ажилтан 15, урлагийн төлөөлөгчид 72, оюутан 10, тамирчид 7 б9ї- на, Үүнээс гадиа. хогжим бүжгийн Лунд сургуулийн монгол бүжгийн ашгийн сурагчид оролцлоо. 5 уууууулууулмуулллмумм 2 2 2 : : : : 9 : харагдах хэ уулын энгэр эр, | Хувьсгалт чухал мэд донгож ар» ОРОН БҮХНИЙ ,ПРОАЕТАРИ: НАР НЭГДЭГТҮН!| | 1Э3ЭЭД хорооны т гурван роонд хичиээй их тус хүргэв дээ? Муу иогоон малгайт Дамдинсүрэн бүр галзуурах идэ| "Тариатын эрээн модонд Аж үйлдвэрийн Яамны сайд Сод: иом гуїйг, 1 емой өмчийн хамт буудсан гол үү? Гайгүй дээ. муу шаринхайн галзуурч л байг, "Га нар ардын засгийн сүр 77777221 272 2222222 2222 УУУ ХУУ ЛУУ ХХХЛЛААА ХАЛ АААХААААЛАДАЛАЛААААААЛ уллллллЛААЛЛЛАЛАллЛЛАлллллЛуүлуллллллуллуууллллллллллууууууууУмиллГ ЭЛХЭН БАЙГТУН! | | ухлүнА : 1 Үнэ-10 тон, хннжүнлианүсгүлллилэиөгүүүллэтгүүжиээллрн элчин » ИМЛУ-айс:/С Их илд, “йн хүндэт толоологчоор пБНШМЛУ-ын байтар, тапьлат, уурхайчин ЭС.Отгонцагайн, БИМЖЛУ- ин Ардын Их Хурлын Дог путїт, МХЗЭ-ийн нэрэмжит 1 илыюн сангийн хк ахуйн дарга Б. Батчулуун гуй! нар очин байгаад пионер сурагчид бид чий сэтгэлээсэр байртай. байна, 1973 оны 7 дугаар сарын 21:ид БИМАУ-аас -ДЗОны Х их иаадамд оролцох 190 хүний бүрэлдэхүүнтэй олч толоологчдийг үдэж мор, дуулах цуглааныг Улаан- баатар хотын ХЗЭ-ийн хо-| роошд нэгдүгээр иарийн бичгийн дарга Ц. Аюурза- на нээсний дараа ДЗО-ны Х | их наадамд бэлтгэх Монго: лын үндэсний хорооны дарга МХЗЭ-ийн Топ Хо- рооны нэгдүгээр иарийн бичгийн дарга, төлөологч| дийп тэргүүн Ч.Пүрэвжев үг хэлж «ДЗО-ны Х их наадамд оролцох гэл О0ай-ї гаа Монголын олон тол00:| лөгчил бид өихрий хайрт МАХН ардын засаг төр, х 39-ээс даалгасан эрхэм изр хүндтэй итгэл найдва- рыг биелүүлэхээ» |илэр- хийлэв, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ,3НКип үдийн нар зулай төөноно, Дээд цэцүүхийн эхэнд эг модиоос иэг морьтой хүн гарч ойролцоо эр бэлчих хонин сүргийг боогнүүлэц бал рүү алгуурхан дөхөв, Энэ бүхиийг харж зогссон ахимаг цасны даргаас огсоп мэдээг түвгэн хүргэх ёстой, Дашдэлэгийн хүү үүлнээс омнө хэд.Хэдэн дамжуулсан юм, Итгэлтэй хүү дээ, Энэ жил манай хувьсгалт хо- настай гэхэд ходолморийн й яллутт БЛТГТОЛЫ13| дуул /блбддоОд ооосооссоссссоссоооооссо Пїн хар багаасаа хайгуулын. шилиыг сонирхдог болсон зт, Одоогоос: 20 гаруй. шилийн омно манай. цутагт золлол- тийн хүмүүс ирж, уулын бөг лопс орой хүртэл ив ин бүг рийн ажил Дэн хүүхэд тодпийг сонирхдог. байлаа, хэлэхэд тадлий газар ухаж, чулуу хагалж ипапг харахад хүүхэд бидний адил тоглож явац шиг сапагддаг байсан юм. Тогэис өнгөрөөсөн үе минь хэзээч мартагдахгүй, Хойтон иамар нь би сур- гуульд орж, улмаар совлол- тийн тэр хүмүүс тоглол ив» дагаж хийн бидний хэ» Үнэнийг, Ий йайхий аймгийн Тол» мэн сутиын тутагт гаарын буг рїиг хийт лиспи орос хүмүүст сүү, цагаан идээ абож өгдөг бийсан,. Тэд, иамайг очих бүрд гааар хэмжүүлэх гурван холтой дурангаар харуулах зорэг ина бүрийн сонирхол- той зом үзүүлдэг байсан, Тэр үед би долоон иастай байсан Сургуульд орохдоо тэр үеийн, үзэж харж, зарим үед гур- ван хөлтэй дурангаар харж байсиаа улам тод санадаг болсон. Тэгээд дунд сургууль сан биш, эрдэнэсийн хайгуул хийж янсан учрыг ,ухаарч | хайгуулч болох хүсэлд торж ї улмаар геологи хайгуулын | мэргэжлийг сонгосон зюМ. | БНМАУ-ын торийн шаг” ! иалт геологийн инженер геологич юм. . Г, САНДУЙЖАВ ХЭСЭ200 4- цэргийн холбоочин гэж зүүдлэх хийлэв, очив .Доод хүүшийн тэндээс хэсэг харагдана. Тэд буу үүрч, зарим нь дэргэд ирээд, хоолойгоор сөөлнгөтөн дуугарав. -- гүй, ахаа юу хүн Балганыг «Энэ бид хоёр басамжлан хараад, хадаг, яндар салбагнаж, байв. "Гүгж жанжин нь тэр юмсанжээ, нэг таррвагачинтай тааралдав, Ах гуай ан ихтэй юу? Энэ хавьд Раднаа гэж айл бий юу? Чи таньдаг юм уу? "Гапихаар бара хуу, Тадий ахынхаа, зааж өгсөн нууц зр ялдамхан инээмсэглэж, -- За дүү минь чамайг -- Тэгсээн, Улааныхап үүгээр билээ гэхэд Тарвагачий тэр дээ гэв, Балган хүү гачин эрд гардуулав. үү минь чи, Балган хүүд үл мартагдах ажээ. тогсож мэргэжил соигохдоо олохоор” шийдсэн БНМАУ-ын төрийн шаг- налт геологийн инженер | жээ, Бараан морьтой пэг хүн бусдаас түрүүлж ч үзэгдээгүй гэж хүү хэлэв, ч юу л мэдээ аж дээ» гэж Аз харьжээ! Өглөөнөөс хойш мөндөл Л, МЯГМАР | ! фооооооооооссолоооо0оОооо0000ф000000фо000/”ОёФО0О000Ф0000 “Е/ОХ л 7 1(919:412:9) хүчнээс хайшаа зайлах билээ гэж суудлаасаа. босон морин- доо хүрэх зууртаа «Шарынхан: Балганыг маань хувьсгалт “р үгүй дээ» гээд инаээв- Балган хүү хонио туусаар Идэрийн голын тохойд хүрч морьтой хүмүүс айсуй бороохой шийдэм барь» хүүгийн -2 “Улааны цэргүүд зүүгээр онгөрөвгүү? гэм, баргил Ирсэн Чи ч дээ. Улаан шар хоёроо ялгахгүй нусгай юм шив дээ гээд цааш эргээд давхихад иь ЭНД Тэндээс ль Энэ бол шилийн зулгайч Балган хүү гүвээ давж . ч алсангүй! миний нагац ах байгаа юм гэж үгээ хэлэхэд тарвагачин ирнэ гэдгийг мэдэж байлаа. Ха- | рип сая үүгээр өнгөрсөн шарынхантай тааралдав уу? гэв. үзэгдэв үү? гэж. байна өр доогтойхон инээмсэглэж, -- Биднээс үхтэлээ айж орох газраа олж ядаж явал нь битүүмжлэгдсэн захидлыг тарв8- хувьсгалт цэргийн ангид их тус бол- лоо. Пионер хүн ийм байх учиртай том шүү гэж хэлсэн нь 1989 опд баруун дөрвөн аймагт гарсан хувьсгалын эсэр- гүү ходолгоонийг дарах хэрэгт оруулсан пионер Балган одоо сонцэнгэл хотод энх тунх хөдөлмөрлө, бай - бага ч гэсэн хувь нэмрээ энгэр дүүрэй одонтой, То- на. АВААНЯМ хоо ффооСФФоссоооөӨМ СюооФООооФОооооооооооооосоСООООООООс » Фосос .?» | ЗАЛГАЛЛЖ УЕ АЯНЫ ГАРААНД, Зорьсондоо хүрнэ гэдэг пионер хүннй эрхэм чанарын нэг ээ, Су- рагч Сумьяа «Залгамж үе» аяны Манай пионер сурагчид хаврын шалгалт өгч байх үедээ л зуны- хаа амралтыг аль хэдий нь толов- лөчихсөн байдаг шүү дээ. Одоо тэдний зарим нь хөдөө орон иу- тагт очиж малчин аав ээждээ ту- Бо) салж байхад, нөгөө хэсэг нь сур- гуулийнхаа хөдөлмөр зуслан, пио- нерийн зусланд тавтай сайхап амарч байна, Монголын пионерийн «Зал- гамаслагч» Ш чуулган угтаж МР ТУ Хорооноос зарласан «ЗСБНХ У-ыг хэн сайн мэдэх вэ?», «Жан- жин Сүхбаатарын мөнхийн гавь- яаг хэн сайн мэдэх вэ?» гэсэп асуулт хариултын уралдаанд ам- жилттай оролцож тэргүүн байр эзэлсэн олон хүүхэд «Артек»-ийн (уллояддь ТАМДАНСАГциАА. ХҮРНЭ. гаравид онц дүнтэй суралцана, Д. Нацагдорж тэмдгийн боллол хан гана, олоц шинэ дуу сурч дүү ийр- таа зааж өгнө гэж үүрэг авчээ, Энэ үүргээ бүрэн биелүүл чадиа гэдэгт Сумьяа итгэл Дүүрэн бай. на, Тэр «Залгамж үе» алины УдДир- дамж, МХЗЭ-ийн ХҮГ-их хурлаас пионер сурагчдад хандаж гаргасай уриалгыг судалж тэмдэглэл хийл авчээ, -- Манай аигийнхан соёлч ио- хорлолийн үүрэг авч ажиллаад цол. майдатаа авсан, Манай бүл- гийн пионерүүд пиоперийн бүлгэ- мээс зохиож байгаа ажилд идэвх- тэй оролцдог. Сурагч Борхүүхэн, пиоперийн зусланд, сурлага хо- дөлмөрөөрөө шалгарсан олон ар- ван хүүхэд ах дүү социалист ор- ны пионерийн зусланд амарч бай- па. Тэд модхөн хүрч ирээд явсан ХӨШӨЛ р ЗУСЛанл н-нн-элиттинн-иниииииииэниижишиигисгиижиииижсиагжиисаж- газрынхаа сопин . сайхай, ал ДҮҮ социалист орпы пионер сурагч- дын амьдралаас анд-нөхөддөө та- инлцуулна. Хүүхдүүд та пар саяхан хагас зуун жилийнхээ ойг тэмдэглэсэн Төв аймгийг сайн мэднэ шүү дээ. Тэгвэл тус аймгийн Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн пионер сурагч- дын хөдөлмөр зуслан байгуулагд саны 15 жилийн ой энэ долдугаар сард болио. Энэ ойг угтаж ходол мөр “зуслаиг байгуулагдсан ца- КУБАД АРДЫН ХУВЬСГАЛ ЭХЭЛСНИЙ 20 ЖИЛИЙН ойд ХОСЕ МАРТИ Ч Будаг бийрний ажилтанд Бурхан зурахыг хориглоно. Эх орноо хамгаалах Эрэлхэг тулалдаанд мордуулна, Жаахан хүү минь, хайртай үр минь 1Каазтай зурганд сайхан л байхсан Харанхуй талд дайсны цэрэгтэй Халз тулах нь илүү сайхан, Алтанхан үстэй хонгорхон үр минь Ариун үнэнч хүчтэй баатар Үндэсний далбаа дээр нь памирч Үнэний гэгээнд хараа оржээ, Миний хүү ааваа үнс дээ! Мөр зэрэгцэн тулалдаанд орьё Эцэг чинь хэрэв суманд өртвөл Эргэж сааталгүй урагшаа давш! Ж. ЛХАГВА орчуулав мууиуллуллллйлллллллллллулллллллулллллллллллллллллллллллл лу 2 2 22:40 20900700 2У7222 2 Ах дүүгийн найрамдалт БИКУ-ын янвиер сурагчдын төлөөлөгчид: манай оронд амрахаар хүрэлцэн ирлээ. МАНАИ СУРВАЛЖЛАГЧИЙН авсан гэрэл сураг Фооо09000000Ф009Ф "Түндэндаржаа. иарын.. лоргүүний пиопер олон бий, Би бүлгийн дар» гаар дорион энил ажиллаж байна. Сургуулийн урлагийн. дугуйланд суралцаж олон шинэ дуу сурлаа гэж сурагч Сумьла. ярья байна. "Түүнийг ноход нь дуучин Сумьяа бүлгийн дарга Сумьяа гэж їїлрлэ- дог, Удахгүй бас «Залгамж үс» аянд авсан үүргээ» биелүүлэхээр нь -Д., Мацагдорж тэмдэгтэй Сумэ- яа 5 онцын эзэп Сумьяа гэж бах- дан цэрлэх нь лавтай, Энэ охин Сүхбаатар аймгийн товийн 10 жи- лийн сургуулийн. 8 дугаар ангид дэвшин суралцана, Сүхбаатар аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийн су- рагч | Ц.ЖИГЖИДСҮРЭН гаас нь одоо хүртэл ажиллаж бай- гаа нийслэлийн 10 жилийн зурга- дугаар сургуулийн сурагчид их зүйлийг хийж байна. Саяхан ма- най сурвалжлах хэсгийнхэн энэ хөдөлмөр зуслан дээр очиж ажил байдалтай нь танилцсан юм. Хе- дөлмөр зуслан дээр ажиллаажс бай- гаа хүүхдүүдих сайн ажиллажсбай гаагийн «дотор Цэндээхүү багштай 9-ийн «Б» ангийнхан бусдыгаа хошуучилж явна. Тэдпий дотроос сурагч С. Тунгалаг, Н. Энхцэцэг, ү Отгонпүрэв, 9-ийн «Гэ» ан- гийн 3, Сайнжаргал нар -өдөр бүрийнхээ нормыг 140-160 ху: виар тогтмол биелүүлж байна, Хөдөлмөр зусланд ажиллаж байгаа хоёрдугаар ээлжийн хүүх- дүүд 4--10 га-гийн хогийн ургам- лыг цэвэрлэж, улсад тушаах 450 тонн хүнсний ногоог 500 тонн бу- юу 50 тонпоор илүү тушаах :-30- рилттой ажиллаж байна. Тэд бас 80 машин бордоо татжээ, Энд хүүхдүүд эрүүл агаарт тухтай сайхан амарч, шинэ Дуу сурч, концерт тоглож, ки- но үзэж, шатар даам тоглож, Чө- лөө цагаа зугаатай сайхан өнгө- рөож: байгаа нь юутай бахтай. Ц. БАТДУЛАМ 20000000000000000000000Ф000000000Ф00Ф000000Ф0000ФОо0000000000000Ф а17ь “Р Алс хол баруун хязгаарыг зорьсон аян замын уртад ааш зан, ажил үйлс сайтай, авхаалж сэргэлэн хөдөө нут- гийн олон хүүхэд багачуудтай танил- цаж билээ. Цэвэр агаар, эрүүл сал- хинд хүрэнтэн борлосон царайтай энэ хүүхдүүдийн хэнтэй нь ч уулзсан ярьж хөөрөх, асууж сонирхох юм их- тэн. Аж Богд хэмээх үзэсгэлэнтэй сай- хан уулыг чинглэп явах замд Говь- алтай аймгийн Цээл сум тааралдана. Тэнд Төмөрхүү гэдэг сэргэлэп бор хүү бий. Сургууль пь тарчихаад 44- мын унаа харж байснаа бидний ма- шинд дайгдсан юм. Тэнгэрт сэмжин үүл хдвөрч, сэвэл- зүүр салхи “сэнгэнэх нь. ил машийп дээр «хуучилшц» яваа бидэнд нэн таатай, Томорхүү оорийнхоө суудг 8 жилийн сургуулийн тухай бид: тапилцууллаа. -- Читнонер үү? -- Тиймэа! Би пионер, бүлгийн дарга. -- Сурлагаар хир вэ дээ? МПС-ын «Залгамжлагч» 1Ш чуулганд төлөөлөгчөөр оролцсоц Архангай аймгийн 8 жилийц сур- гуулийн 7-гийн «Бэ» бүлгийн дар- га М, Амгалан онц сурахын зэ- рэгцээ сургуулнас зохиосон ажилд ангийн хамт олныг сайн зохион байгуулж алдагдал, хаягдал ху- римтлал цуглуулахад сургууль дээр тэргүүн байранд шалгарчээ. Багш Цэмбэцэрэнгийн хамт тоо- ны хичээлд 40 гаруй үзүү. лэн хийсэн НЬ түүний тооны хи- чээлд онц сонирхолтойг илтгэнэ, Таван онцын эзэн М. Амгалан -ын алтан медаль хүртжээ. аг н, сэлэнгэ ШсурдАгчли УЗГЭЭр |: ААВЫН ХАЛААГ АВЛАА Алсын ирээдүйд итгэл дүүрэн Ардынхаа нэгдэлд хүчээ зориула- хаар Аавын халааг авч 5 Адуучин боллоо, би Аглаг: хөндийгээр давхихдаа уйдахгүй Аргамаг хөлгийн чадлаас сүрдэхгүй Аавын халааг авлаа. Адуучин, боллоо, би.» Ховд аймгийн төвийн 10 жи- лийн 6-гийн «Г» апгийн сурагч Ц, ЦАГААНХҮҮ --Таван жил дараалан онц сурч, 5 онцын эзэн болсон. Харин энэ жил л зургадугаар ангиа сайн төгсгөсөн дөөТ ! Р -- Юу юу сонирхдог вэ? --Ном унших, бөмбөг тоглох дур- тай. Энэ жил 67 ном уншсан. -- Зуныхаа амралтыг яаж өнгө- рөөе гэж бодож байна2 , --5--10 даага сургах, 500 грамм хаягдал ноос, -2 кг сонгино түүх, 20-нос доошгүй ном уйших даалгавартай, Үүнийгээ бүгдийг пь“ биелүүлнэ. ? -- Гэртээ олуулаа юу? : -- Ах, эвлэлийн илгээлтээр ирсэн, хоёр эгч маань «Алтайн хөгжил» цэгдэлд хоцьчин. Тус бүр 200 хонь- той. Тэдэндээ зуныхаа амралтаар туслана гэхчилэн ярьж явсан Төмөр- хүү гэцэт «Манайх тэр харагдаж байпа» гэж баяртай огүүлэд. Тал Дунд байгаа гэр Төмөрхүүгийнх ажээ... Аян замын бяцхан танил маанз емашинаас буухдаа . буцах замдаа буугаад мордохыг биднээс хүсэв. ) У, АМАРСАЙХАН -. Дундговь аймгийн Хулд сумын ба- га сургууль хөдөө аж ахуйн тоног то- ө мж удмыг, 1968-1969 оны хичэ. илээс эхлэн хичээ, лж байгаа билээ. Энэ Хугуйланг гийн зорилго. нь пионер: сурагчдыг ХАА-н тоног төхөөрөмж, мал малла- гааны арга барилтай танилцуулах, тэднээр малын ула, чагт, чөдөр, гэг рийн, оосор хошлон. хийлгэж сурга хад чиглэдэг байна, Дугуйланд хичээлийн шинэ жил бү рзэр ХАА-н ажилд хүсэл сонирхол- той сурагчдыг элсүүлэн. авч хичээл: лэдэг, Гэхдээ нэгэнт суралцаж эхэл, сэн хүүхдийг дөрөвдүгээр анги төгс төл нь суралцуулдаг, Дугуйланг до. лоо хоног бүр хичээллүүлж доорхи зүйлийг заадаг байна, Хийж сурах зүйл:--Энд тэмээний бурантаг,гэрийн өөсөрбүч, морь, тэ- мээ, ботго, тугал, унаганы погт зэр» гийг хавтгай, бооронхий сүлжээгээр томж сүлжих, буйл, чөдрийн чагт зэргийг модоор зорж хийх ажилла. АВЧ ХЭРЭГЛЭМЭЭР ТУРШЛАГА илгээлтийн эздэд “ОЛТ гааг сурагчдаа ШҮ? її 7 Цэн даар биечлэн хийлгэж сург ччээлээр мэдүүлэх зүйл! -Горийн мод, бүрээс дапхарга, БирУЛиН хэ» рэглэл, морь, тэмээн тэрэгний топог төхөөрөмжийг нэрлэх, гар барих даг раалал, хонь холбох, ботго, чугал, унага улх, морь чөдөрлөх, тэмээ хом" нөх, хомын тухай гэх зэрэг сэдпэлр/ хичээлээ явуулдаг байна. Түүнчилэн ҮивжлЖ Южигттэгэхжэ үтлєлхэшЛЛНЫЭ тхлжстэгтэЫ тгттэглтввтлт ЗАНГИДАЖ ЧАДАХ: УУ7” - мл маллагааны при їрил, эцэг Өйїн годийн айн апшинл, өєгий хийх, гүү барих ажиллагааны талаар сутин аж. мад тэргүүний малчид, " эцэг эхчүүг ДИЙГ урьж яриулдаг аш, 3 Лэлпр дурдсан пүйлсийг сурагчдаар хийлгэх, тэдэД. мэдүүлэхээс шалт» гийлис айпх хичээлээ. пилээД өвөрмөц байдлаар япуулдаг байна, Уүний йа- рим онцлогоос дурдиал, бат сурагч” Ойжуулалт, ойн сэргэн ургалтанд түсл "0 ажил нь модлог, бутлаг урганжыг Урна Бод, Үусн гү їїцсэн үед, нь зохих шаардлагын дагуу бэлтгэх 3 дал байдаг. Энэ ажилд пионер сурагчид зуныхаа “6 ралтаар зохион бай алттай оролцож топ орон пнут гийн ойн анги С гатай хамтран их зүйл хийж болио. “Иймд хүүхэ/ нарт зарим урга иг үр Хэ- зээлж ордог, хэрхэн түүж, хадгалах талаар ы 5 ШИЛМҮҮСТ модны БОРГОЦОЙ БЭЛТГЭХ шОЛг конь ЗЄДЭн “ХӨЛ зэрэг шилмүүст модны борго- заса "ЮУ У : аас 0 Буанэ, Уюу ургаа модны алинаас нь ч бэлтгэлс тг. Боргоцой бэлтгэх ажлыг манай нөхцөлд унасан модноос түүхээр зохиоц байгуулах иь илүү ашигтай. Хэрэв, ургаа модноос түүвэл модыг зориуд унагаах, буюу гишүү мөчрийг хугалж гэмтээ хэрхэвч болоХ гүй. Хар модны боргоцойг наймдугаар сарын сүүлийн хагасаас есдүгээр сарын сүүлч” хүртэл, нарсныхыг арван нэгдү гээр сарын дунд үеэс дараа жилийн гур- ван сар хүртэл, хушныхыг есдүгээр сард тус , тус Чүүнэ. 5 Хар мод, нарсны боргоцойг түүмэгцээ хатаапа. Харин дутуу боловсорсөп, өвчний согогто| . хэт их давнрхайтай боргоцойг ялгаж хаях хэрэгтэй. МОДНЫ ҮРИЙГ ЯАЖ ТҮҮЖ ХАДГАЛАХ. ВЭ? БОРГОЦОЙГ ХАДГАЛАХ. Бэлтгэсэн боргоцойг шилмүүс,мөчир,холтос зэрэгэлдэв хогноос ялгаж тус тай бэлтгэсэн пин буюу агуулахад 1:1,5 метр зузааи үеэр жигд дэлгэж хадгалах нь зүйтэй. Боргоцой хад- галж: байх хугацаанд байнга ажиглалт хийж хэрэв хал- сан байвал 30.см хүртэл нимгэн үе болгон тарааж эр- гүүлж тойруулах зэргээр салхи оруулах хэрэгтэй. Хушны үрийг 1,5 метр гүн ухсан нүхэнд хадгал- на. Нүхний ёроолд арван см зузаан хайрга мөн тэр хэмжээний үе элс асгана. 8 бутны үрийн боловсрох түүх хугацаа адилгүй бай- даг. Хайлаасны үр тавдугаар сарын эцэс зургаду- гаар сарын эхээр боловсрох учир үрийг газар унаа- гүй байхад нь цаг хожимдолгүй түүх шаардлагатай. Боловсорч гүйцсэн үрийн далавч нь шар өнгөтэй,үр нь тод хүрэн өнгөтэй байдаг. Шар хуайсны үрийг долдугаар сарын сүүлч найм- дугаар сарын эхээр үрийн буурцаг нь бор шарга өн- гөтэй болох үед нь түүнэ. Харин үр нь хүрэвтэр хөх өнгөтэй байна. Цуглуулсан үрээ берзент дээр дэлгэн хатаагаад үр буурцагнаас салмагц шүршүү- рзэр шүршиж цэвэр үрийг ялган авна. Чацарганыг өвлийн эхээр 11--12 сард түүнэ. Цуглуулсны дараа шууд боловсруулах шаардлагатай. Чацарганы жимснээс үрийг ялган авахдаа жимсийг нидэрч няцл таар авиа. 7Нимслэг хальсыг бүрэн. цэвэрлэхийн тулд усаар олон дахин зайлиа. Цэвэр- лэсэн үрийг паранд хатаана, Цэвэр үрээ битүү ши: лэн сав буюу металл саванд хийж агуулахад тавьж хадгална. 77 үрийг а! ахад хийхийн омпо агуулахын хана туургыг шохойдох, будах буюу шин- гэн шохой цацаж 2 ахад тэв хорхой. шавьж, мөөгөн өвчин гарахаас-урьдчилан сэргийлж ариут гал хийх хэрэгтэй 4 Ойи аж ахуйн мэргэжилтэн Ц, ПИЛДЭНДУЛАМ НАВЧИТ МОД,БУТНЫ ҮР ТҮҮХ. Навчит мод, ЗАЛУУ БАЙГАЛЬЧ 2 888808/1/1548/8 -- Найз аа! Багш иамайг «Эрээ халгай тариарай» гэсэн, Ёстой сонии цэцэг шүү хэмээн ярьж буй охиныг Т. Оюунчулуун гэдэг. Сурагч. Оюун- чулуун пионерийн ордны залуу бай». гальчдын дугуйланд хоёр дахь жил- дээ суралцаж байгаа билээ. Байгальч дДаар хийлгэх зүйлд хэрэглэгдэх эд материалыг урьдчилан зохих хэмжээ. гээр бэлтгэдэг, Болтгасэн материалаа сурагчдад хичээл: дээрээ. тараан 0гч ямар зүйлийг ял хийх тухай та инултт өөрийн хийсэн зүйлийг үлгэр болгон үзүүлж тэдиаээр дууриалган хиїїлгэх ажилдаа. ордог, Сурагчдын хийгэн зүйлийг тор даруйд нь дүгнэн ярилцаж дутагдалтай. зүйл Дээр ин бат занг аоплож, биечлэн. хийж үзүүлж өгдөг байил, Эцэ иь сурагч, дыг ХАЛ топог». төхөөрөмтийг чаг мартай. сийн хийг. сурах, цаашдаа хийл аүйлдээ. їйгт їймбай.. хандахад "лус болдог иь эргэллээГгүй, Ингэн Дугуйлангийр| хийсэн зүйлээ сургуу, лийн дөгөөД хэрэгцээнд зориулах юм уу эсвэл тусгай хяпалїтайгаар хулал- ЛАн борлуулдаг байна. Дугуйланаар” заах зүйлийг улиг лаар толойлойг, жилдээ 30 цагийг хичээл үздэг, Эдний туршлагыг ай бүлгэм бүр хэрэгжүүлж, Н.ЖИГЖИДСҮРЭН охин ярихдаа: --Намайг б дугаар ангид орохол «Ургамал судлал» гэдэг сонирхолтой хичээл орсон, Тэгэхэд л би амьд ур гамлын ач холбогдол, байгалийн гай- хамшиг, түмэн нууцыг таний мэдэ- хээр шийдсэн гэв, Сурагч Оюунчулууи 209 улирал дараалан олцсайн суралцаж байгаа төдийгүй, бүлэг салаапы даргын аж: лыг олон жилехийсэн туршлагатай идэвхтэн юм. Тэрээр оигорсон зуны хаа амралтаар Сөгиөгөрийц пиоис- рийн зусланд амарч, олоц торлийн ургамал амьтиы цуглуулгатай бол- жээ, Энэ тухай Оюунчимэг: -- Хүүхэд биднийг байгальтай ие- хөрлөхөд ном тусална. Би энэ хичэл- лийн жилд «Туршлагын талбайд та- рих ургамлууд», «Идэшиий цогоО». «Мопгол орны эмийн ургамал», 477 вор амьтад» зэрэг олон ном унийг" тэмдэглэл хөтөлсөн. Мөн ЗХУ-ыг «Юный натуралист» сэтгүүлийг 424- хиалан уншдаг. Сурагч бүр сургуу” лийихаа орчинд нэг, нэг мод хариу- цан таривал хичнээн олон мод ургах вэ? гэж Оюуйчулууй ярьж: байнга. Энэ байгальч охип Улаапбаашар ха- тын 4 дүгээр сургуулийн б-гийн «А» “суралцдаг юм шүү. ЯврЭ цувааны Ч МАГСАР Манай сонины «Далдыг харагч» булапгийп ндэвхтэн сурвалжлаг- чид, телевизийн .хүүхдийн нэвт- рүүлгийн редакцийн сурвалжлагч тай хамтарч инйслэлийн 12,19 дү- | гээр хорооллоор явлаа. Хамтын үс- лагийн явцад зөв боловснаор амарч буй мянга мянган сурагч пионер тааралдаж манай сурвалжлагчид тэдэнд баяр хүргэж байв. Сайны хажууд-чөлөөт цагаа буруу өнго- рүүлсэн дэг журамгүй хүүхэд мэр сэрхэн байсныг манай «Далдь- парагчийн» дуран авай зургийг ав- чээ. --012 дугаар хорооллын 3--5 дугаар байшингийн ор- чимд байшингийн орой дам- жих, тагтнаас дүйлэх, тоглоо- мын талбайн хэрэглэлийг бу- руу ашиглах зэрэг олон зохис- гүй байдал үзэгдсэний иаг ба- римт нь энээ! : » рамгүй байдлыг эцэс болгой! -- 19 дүгээр хороололд орон байрын гадна, дотно эл- дэв үг бичих зураг зурах зэ- рэг улсын сууцыг хайр гам- гүй эдэлсэн хүүхдүүд байна. ЗУРАГ. ДЭЭР: 21 дүгээр байшингийн орц бүхнийг элд- Орон байраа эвдэх дэг Жу- | вийн зураг үсгээр эрээчсэн байгаагийн нэг баримт бетон ханыг хадаасаар ухаж эвджээ. Улсын байрыг ингэж гам- гүй эдлэгчдийг байрнаас нь хөөх хүртэл арга хэмжээ авахыг далдыг харагчийн сур- валжлагч санал болгоод, ийм журамгүй хүүхдийн нэр хая- гийг тодруулсан мэдээ гэрэл зургийг байнга ирүүлж бат- уриалтс байна. «ДАЛДЫГ ХАРАГЧ» хыг нийслэлийн ппоперүүлэд | В, МАЯКОВСКИЙН мэндэлсний 80 ЖИЛИЙН ой БОЛЛОО тИМОФЕИ ГОНЧАРЕНКО Тэр нэгэц өдөр Кубань мужийн «Улаан туг» сонаны газарт их л хөл хөөрцөг бол: сон тухай ах маань иадад хуучилсан юм. Ссчины ажилтнууд-Маяковский ирлээ!, Маяковский ирлээ! гэлцэнэ. Маяновскийтэй ямар нэг аргаар уул- заж, цөөн боловч мөр бичүүлж сонийдоо оруулахыг эрхлэгч, ахад даалгажээ. Ах зочид буудалд ирэв. Гэтэл тэнд Маяковс- ний байсангүй. Сониныхоо газар руу уруу царайлан буцлаа. Допгож босго алхмагцаа, эрхлэгчийн өрөөний үүдэнд бүгд бөөгнөрч бие биесийн урдуур хойгуур шагайж бай- гааг хараад ихэд гайхжээ, Бичээч бүсгүй-Маяковский гэйс шивлиэ гуур бодлогошрон байснаа: - -- Шүлэг таалагдав уу Таалагдлаа! Дахиад хариулт танхим доргиулав. -- За тэгье! гэсэн Маян тийн хариулт олны шуугианыг намдаажоэ.-- Одоо түр завсарлаж дараа нь дахнад уншья. Энд но- : мын мухлаг бий, Шүлэгт дуртай хүмүүс мухлагт очно уу. Би одоо тийшээ явлаа. Гарын үсгээ юм уу ямар нэг зураг 3 Мухлагийн дэргэд олон дараалан зогслоо. Бас Маяк үсэг авахаар хоёрдїх том боллоо. Гэсэн ч тэр шүлгээ уншихаа зогсож хэсэг | лээ. Т Дэоё” тан - 2 -- Танд ямар нэг юм бичиж: өгөх ү Маяновский түшлэгтэй сандал дээр -- Бич бич. Ё сууж шүлэг уишиж харагдана. “Түүнийг Маяковский номын хавтсыг явахаар зэхэхэд эрхлэгч сониидоо шүлэг хүслээ, Маяковснкий дуртай зөвшөөрч өг- сон нь маргааш иь хэвлэгдэв, Эрхлэгчэас авсай даалгавраа сапаж ах Маяновснийтэй уулаахаар шийдээд ёс жур- миыг бодол ингэж асуув, -- Би тантай хамт явж болох уу? -- Аа яагаад болохгүй гэж7 Хамт явц- гаая. "Тапай онд Помын худалдаашл дэл- гүүр хаана байдгийг заажс огоорой, Зоримог, хол алхаагаар Маягонсиий намрын шалбааг туучиц алхайа, Номын дэлгүүрт ороод Владимир Бладимирорич худалдагчаас: мөр гүйлгэн би дуухан хэдэн -- Танд? -- Зураг зурж аль? -- Юү зурах вэ? -0Америн эмэттэй. Хэдхэн мөчийн Дараа хавт: талд бэсрэг нохой хөтөлсөн бүдү авгайн дүр тодорлоо. ”-- Ла танд цэцэг үү? гүйгээс асуун, Надад чадах уу? -- Өврийгөөт. | 1 7 лади» 1 ! х с007 ь! Г) чисн Даг. 2УЖЖамьяич лист хөдөлмөрийн бригадын ги -- Танайд Маянонсиийн ном 0 | Владимир Владимирояич дурамжхал 2 мын санд очиж Даг, 7 с: | 2-, Бий. АшуЯЛ “үг МЭДОАЫ, гойж үзэгиий үзүүрийг хэдэнтээ ! гуайн зохиол «Бэлэг» гэдэг шүүн. Нэг, хоёрдугаар зэргийн --4лон уу? ходолгоход ном х сиаа тэр бүс: сайхан шэртэй номыг унший. гашшгайчийн болзол хангасан. яижуур зуусан Мал йл ширүүл харц| Энэ номын (хэгэн кайрууллын Ажлын амжилтыг нь үнэлж -- Хичидэп л бол хичиаои, -- Алив тэгвэл та үзүүлээч, Хаа байна? аг хурдан хоосо гай тулгарлаа. Мух гожс, Маянонсций хөмсөг зайгидар, ЮМаалх | Эйвсарлага дуусах Лж: ах, Маяковсн: нарийн сурап бүс бүсэлсэн цүагэр гэдэстэй | Шүлгийн нь номыг өг ахимаг идспы худалдагч лапгуун дороос Надад бас адил лиз бүрийн хэвлэлийн олон ном гарга! ху- -Та юу хүсэх вэ? рааж эхэллэо, -- Өөрийгөө Владимир: Владимпрович ууртай хар Маянопский ” гээ цаар ширпо: гүйлгэн. хурдан ! -- /Га худалдаа хийж, чадахгүй байна! Ёэ. Таалаг 1 гэм тэс ном Хап ЦНӨн номыг лангуу! дор дарж бай. | ЯТ омСЭГд : Хаг ” 8, лаа даа ШИГНү ТҮ Ї 5 : -- Энэ чинь цөм ортиий ном,одэнд эрэлт Юй ЭЭ 7 , хүсэлт ирээгүй ї0м гэж худалдагч гомдол 29 П яадимио ї є, мөдүүлэв: таныг --Өртиий болох тусмаа л түүндээ үнэ 2 Кахэагаал н тэнэ. її» байгаа том, Бусад хотод эдгээрээс дээ! тэгийг ч олохгүй гэв, "Тэр номоо буцааж аваад - Маяновсций өөр хоёр дэлгүүрээр, орж рийгдо зурлаа. Дараа зурга удалдаагүй помыг нь тэмдэглэж авай, зын үегаэ зураад инзэмсэглээ Номын худалдааг хариуцдаг хүнийг оло» | ! Эйэ уулзалтын тухай яриа х ход нь ах туслав, Владимпр Владимиров!ч пайиаас огт гардаггүй 68 ї түүнд: с 07 хи уул | х ца Өпөөдөр теарт миний үдэшлэг болио Уоаэг СбаДд ТН хи Номын мухлаг гаргалс Малцопскийн бүх їїо ү Г уг эп Ч сү үлдээ энэ тух мыг тэнд аваач, Би худалдахад пь танд чадахаа болилоо. Учир нь ах маа туслана. Үдэшлэг арван хоёр цаг хүртэл үргэлж лэв, Эхлээд Маяцовский Америкт очсон тухайгаа ярьж дараа нь шүлэг ушилаа. Цугларагсад, яруу цайрагчийг пүд салгал: гүй їлитэнэ. ӨФеошөөсөөӨөӨөӨөӨВӨӨӨӨӨӨӨСӨӨӨЧ нас барсан юм, Тэгээд ч сөрийл са пэг ч үг нэмэлгүйгээр эпэ мөрүүдли дэглэлийн дэвтэртээ тэр хэвээр нь сан нь энээ. Орчуулсан Н. ЖИГЖИЛСҮРЭН “ЇЛИНИЙ САЙХАН ААВ ЭЭЖ » Би ДЗО0-ны Х их нагдамд монгол бүжгийн тоглолтоор оролцож байча. Намайг ДЗО-ны Х их наа- дамд оролцуулж буй нам, ард түмэндээ баярлалаа. Их наадмаас бид ихийг ДЗО-ны Х нх наздэмд оролцохоор бүжигчин ол- ныхоө хамт явж байгаа нь сурагч миний хувьд хяЗ- гааргч:я баяр боллоо. Энэ бол бидэнд бүжгийн мэргэ- жил ззэмпгүүлсэн багш на- рын ач юм. сурч ирнэ. Хөгжим бүжгийн дунд 4 Хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн 10-ын сургуулийн гуравду» гаар ангийн сурагч «Б» ангийн сурагч Г ЗОРИГТ Д. ЧУЛУУНЦЭЦЭГ, Саяхшин би аймгийнхаа ио- Аар, зэж хоёр минь Социог нам засгаас аав, зэжийг минь Ардын хувьсгалын 40, 50 жнь ажилчин, оло пийц ойн болон Ходолморийн сарыт хүлзэц хүндэт медалиар шагнасанд би 2220 их баяртай явдаг, нөхөддөө аваа- Хайрт үр иь болсон дүү бид ис» го жижиг хоёрт хувцас, хичээлийн бүх р гаргалал. хорэгдэл, амтат чихэр боов бүх туршлага зүйлээр аав, зэж эт Цай ажил нмагт хангаж байдаг, Бас Хїр үйл байлаа. чээлд минь сууж, эцэг, эхийн гео, Энэ номд хурал зөвлөлгөөнд очиж, хичээл тэгтэй бол шиний хайрт дантуулш, сургамж зовлолгоон өгч, хүнтэй адил сайн сайхан яваасай! гэхдээ хайр сотголийн | утаас бидпиийгээ ЧЭЭЖГЭ зом. Аав, ээжийнхээ энэ их хайр | халамжийн ачийг дүү бид хоёр | оиц сурлагаар хариулж, байгаа, ... Би өөрийгөө хурдхай том бо- “Р | | ї мэгтэй- Миний (8?- эа-исн гэдэг. Би Ховд 257) явдаг зөвлөл, доосой, зэж аавшихаа ачийг хїс риулж: асарч халамжлах ї0мсан най т2тад озд шалгагч, тэм боддог. Энэ бодол минь сёдолгчюор ажилладаг. “Эза: биелнэ маснь 1972 сты төлөвлөгөжо Ховд төвийн 10 жилийн со сарын омпо 100 хувь бие- дунд сургуулийн 6-гийн 4Г» зэндугар овогтой ЦАГААНХҮҮ нэ сазаачилга хоёрыг нэвтрүүлсэн юм. 00000000000Ф0909 Цоохор багачууд эрвээхэйг зовоохгүй, цэцгийг хугалахгүй... С. БОДООШИЙН авсан судалбар зураг эрвээхэй, алаг цэцэг атар талыг чимэглэж, хүүхэд О000Ф0000000000900000Ф0000ФОоФоОоФОООООООСО О9: | ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ Д. Сүхбаатарын нэрэмжнт Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв А-53846 ИНДЕКС--14120 е..Залуучууд оюутны Х их иппдам ть Зоплолх Холбоот Улс болон социалист бусад орны ард түмэн, залуучуудын ах дүүгийн найрамдал, бүх талын хамтын ажиллагааг цаашид улам бэхжүү» лэх, дэлхийн ардчилсан залуучуудын хөдөлгөөний эгнээг иягтруу- лах үйл хэрэгт болоц империализ мын эсрэг, энх тайван, ардчилал, эрх чөлөөний төлөө, үндэснийхээ тусгаар тогтол, нийгмийн дэв лийн толоо хүн төрөлхтөний чууд оюутны тэмцлийг аз жаргалтай ирээдүйн толоо залуу» хүчтэй болгох үйл хэрэгт гүйцэтгэх нь эргэлзээгүй юм...» чухал үүрэг элхийн Залуучууд Оюутны Х их наадамд Бүгд Найрамдах Хон Ард Улсын Сайд нарын Зовплолийн дарга 1Ю, ЦЭ- дДдэнБАЛЫН 1973 оны 7,дугаар сарын 28-ны өдөр. БНАГУ-ын- пийслэл. Берлий хотын гудамж талбай баяр ёслод тө- гелдөр байлаа, ДЗО-ны Х их наадамд 140 гаруй орны залуучуудын толоо- лагчид иржээ. Берлип хотын 55 мян- ган хүний суудалтай цэнгэлдэх хүрээ- лэнд урьдах. есдүгээр их наадмыг хийсэн орон-Болгарын ховгүүд охн- дын цуваа, жагсаалыг манлайлан тэд- ни йараас баатарлаг тулалдааны дол бадруулсан тугаа барьж БНАВУ, БНӨВУ-ын төлөөлөгчид цэнгэлдэх хүрээлэнгээр тойрон явахад цугласан олон ннжгэнэтэл- алга ташин баяр балсгалантайгаар угтав. Цэргийн дү- рэмт хувцас өмссөн Вьетнамын 38- луучуудын олонхийн энгэрт байлдааны гавьяаны одон гялалзаж байна. Ма- “вай залуучуудын төлөөлөгчид 70 га- руй орны төлөөлөгчдийн дараа-цэн- тэлдэх хүрээлэнд орж ирлээ БНМА У-ын алтан соёмбот төрийн далбааг БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар ял. Бэоэхээ Барьж: явав. Соцналнст орнууд н Азн, Африк, Латни Аюверикийн шинэ тутам хөгжиж бай- тас орны залуучуудыг алга нижиг- шүүлэн ташиж: угтлаа. : ЗСБНХУ-ын төрийн сүлд тэмдэг зүүсэн Лениний комсомол зөвлөлүү- Одийн орны залуучуудын төлөөлөгчнд цэнгэлдэх хүрээлэнд орж ирэв, Энх тайван, найрамдал хамтын ажилла- таз, нийгмийн дэвшлийн твлөө дэл- Берлии хотиоо ДЗО-ны Х залуучуудын төлөөлөгчдийн хэсэг , ЁЭ ТАСС, МОНИАМЭ-гийн иахилгааиаар авсан зураг их иаадамд оролцож явуулсан илгээлтээс |30-НЫ Х.ОИХ НААДАМ НЭЭГДЛ99 хий дахины аалуучуудын хөдөлгөоө- ний тэргүүн эгизэнд явж байгаа ком- сомолчдод алга ташин халуун баяр хүргэж байв, Уламжлал ёсоор их паадмыг явуулж байгаа орон БНАГ У-ын төлөөлөгчид индрийп өмнүүр, жагсаалын сүүлд япж өнгөрөп, Ёслолын үед Людвик Ван Бетхоне- мий зохиосон дууг 2000 хүн дуулж: байлаа. Урьдах есдүгээр наадмыг хийсэн Болгарын Димптропын ком- мунист залуучуудын эвлэлийн төлөө- логчид их наадмын уламжлалт тугийг Германы чөлөөт залуучуудын төлөө- логчдод гардуулав. Дэлхийн ардч сан залуучуудын холбооны срөнхий- логч Роберто Виецци наадмыг нээж үг хэлсний дараа БНАГУ-ын алдарт тамирчин олимпийн тулгууртай ха- райлтын аварга Вольфганг Нордвиг их наадмын галыг асаав, ГНСН-ын Төп Хорооны пэгдүгээр нарийн бич- гийн дарга, БНАГУ-ын Үндэсний их наадмын хорооны дарга Эрних Хонек- кер дэлхийн залуучуудын төлөөлөгч- дөд халдаж баяр хүргээд, олол улсын түгшүүртэй байдал намжааж энх тай- ван шоулгүй байдал тогтсон нөхцөлд лааз жаргалтай аж төрж болох учир манай үеийн залуучууд даян дэлхийн 2 шийдвэртэй їг бат энх тайвны төлөө тэмцэж байна гэж мэдэгдэв. Их бая- рын ёслолын хэсэг дуусаж тамирчид гарч ирэв, Тамирчдын ирограмм БНА. ГУ-ын спорт гимпастнкийн холбооны | 2500 бөмбөрч, бүрээчдийн парадаар эхлэв. Дэлхийн залуучуудын цэнгэл- дэх хурээлэнд болсон үзүүлэх тоглол- тод 4000 орчим тамирчид оролцжээ. Залуучуудын чуулга уулзалтад орол- цогчдод ЗХУКН-ын Төв Хорооны ерөнхнй нарийн бичгийн дарга Л. И. режневийн явуулсан баярын ил- тээлтийг залуучууд маш халуун дот- яоор угтав. буй Монголын ОРОН БҮХНИЙ ПРОХЕТАРИ НАР Нэг, 11 ҮЙЛ ХЭРГИЙН ТӨА0Ө./1233. МХЗЭ-ийн Тав Хөрыө, Д.Сүкбооторын: нэрхммат, Мангалын П(чөнөрийн Байгууллагын Төв ЗөөлөлчАЯ сонин, 80 дахь жилдээ. / 38:30 (1285) 11973 оны наймдугаар сарын 1, , “х Мал сүргийг онд мэнд, тарга хүч: тэй оруулах үндсэн нөхцөлийн .нэг бол хүрэлцэх хэмжээний тэжээл бэлтгэх явдал мөн. Энэ онд 7246 мянган тонн хадлан балтгэхээс хө- дөө аж ахуйн нэгдэл 439,7 мянга, сапгийн аж ахуй 176,5 мянган тон- ныг бэлтгэнэ. Түүнчилэн аюулаас хамгаалах тэжээлийн улсын фон- дод -152,5 мянган тонн өвс бэлт- тэх юм. Өвс ургамлын: хамгийн шим тэжээлтэй үе пь буурцагтай ургамлын бундуулалт, үет ургам- лын цэцэглэлтийн ид үе їесдүгээр сарын нэгнийг хүртэлх хугацав) байдаг. Иймд энэ хугацаанд ар- вин тэжээл бэлтгэж авахын тулд манай орны нэгдэлч малчид, хөдөө аж ахуйн нийт байгууллагууд шөм дан ажилладаг.билээ, Манай пионер сурагчид ч жиа бүр богино хугацаанд хүрэлцэх хэмжээний тэжээл бэлтгэж авахад нь эцэг эх, ах дүүс, шеф нэгдэл сангийн аж ахуйд тусалдаг. Ялангуяа төл малд сайн чана- рын тэжээл болох ургамын гарал- тай агь, тагиш, таана хөмүүл,гич, гийс, царгас, хошоонгор, аарц шар “22,ЭЭгллшй, Эййчижг зэв, Ээгэ, 5-нд тэмдэглэх гэж байна. 15-нд - баяр. 191д 19 Чашангийн 4 мМУХх Мопголын төмөр замчдын өдрийг Солонгосын ард түмний үндэсний --Энэтхэг улс тусгаар тогтножээ. сүүний ханд зэрэг сүү цагаан идээ- ний гаралтай тэжээл бэлтгэх ажилд хүүхэд бүр биечлэн оролцох хэрэг” тэй. Өвсийг тармах, бухалдажх, бу? хал чирэх, гар болон морин хадууч раар өвс хадах, өвсийг механикжн- сан аргаар бэлтгэх бүх арга ажих- лагаатай танияцаж, өвс бэлтгэлийн ажилд хэрэглэх бүх техникийг нєё" рийн судалж мэдэх нь манай їїно, нер сурагч бүрийц амралтын цагаа зөв зарцуулах нөг зохистой хөлбэр мөн. Төрөл бүрийн ургамлыг зөв» хөн түүй: хатаах, даршлах төдөй бус бае ургамвл нэг бүрийн ургах орчин, тэдгээрийн биологийн онц- логийг иарийн ажиж судлїй ургаж мал судлал, байгалийн хичээяд үзсэн зүйлзэ бататгах чухал юм. Хур бороо элбэгтэй, хадлан бэт чээрийн ургац урьд жилүүдээв сайн байёаа өнз бололцоог ашиг -лаж их хэмфээний хадлан бэлтгэх ажилд хүүхэд бүр гяр бие орол- цож хүч бололцоогоо дайчлах цөт болоод бїйна. ? Хөдөө Аж Ахуйн Яамны ажилтан Д. ЦЭРЭНДОЛГОР НАЙМДУГААР САРД БНМАУ-ын эрчим хүчний ажилч . дын өдөр 28-нд Румынийд ард,түмний үндэсний баярыг тэмдэглэнэ, агч 25-нд . МХЗЭ-ийн 52 жилийн ой, 29-нд 22 вэ т-Финляндын коммунист нам бай- гуулагдсанаас хойш 55 жил боллоо, Их наадам Берлийд болж Багачууд бид хүсэл дүүрэн Баяр хоороор угтаж байна. . г Өсөх бидний ирээдүйн төлөө” Онийн сайхан заргалыш төлөө Бүх иийтээрээ найрамдахын 217 32 (2 төлөө Их паадам болж байна... ашиг, “БИДНИЙ. Энэ дэлхийн оюутан залуусын Нарлаг -М - На рамдлыг Дундговь аймгийн Гурвансайхан сумын дунд сур- гуулийн 5 дугаар алгийн сурагч пионер Наранжавыг «Юм юмтай хүү» гэлцдэг юм. . Үнэхээр ч Наралжав юм. юманд өөрийн оюун би- лэг, авьяас чадвараа зориулж, ирээдүйнхээ замыг засч байна. Наранжав өнгөрсөн онд Баянжаргалан сумын бага сургуулийг онц төгсч Гурвансайханы дунд сур- гуульд шилжин улирал дараалан бүх хичээлдээ онц- сайн дүнтэй суралцаж байна. Онцсайн суралцахад ялангуяа ном зохиол их у ших, пионерийн хэвлэлээ тогтмол ашиглах нь их тус болдог гэж Наранжав үздэг байна. Наранжав амьд- ралын төлөө идэвхтэй тэмцсэн суут хүмүүсийн тухай иом унших дуртай, сөр ШИНА шаш ам НННы ны шаа ННВ ю пин «Пионерийн үйэн» сопин бол миний байнгын нөхөр. с: Би түүнээс бодлого таавар олиыг үзэж, дэс дараалан : тааж хариуг олохыг хичээдэг. Энэ нь миний Оюун ” бодлыг хөгжүүлэхэд их тус болдог гэж ярив. Сургууль дээрээ зохиосон копцерт хөтлөгчийн тэм- цээнд Нарайжав хоёрдугаар байр эзэлсэн байна. На ранжав хэдийгээр сургуулийн дууны аварга болж "ч даагуй ч гэсэн сургуулийн. сайн дуучны нэг гэж зүй ёсоор иэрлэгддэг. Тэр гармони, ациордсоц хогжмоор олон сайхан дуу тоглож чадна. Нарацжав «Өвөлжөө» «Амралт», «Хаддан» гэсэн сэдэвтэй зураг зурж хүүх- дийн зургийн уралдаанд аймагтаа явуулсан байпа. Сургуулийн шатрын сайчуудыг айлгадаг хүний нэг ин» -о48 дугаар сургуу- лийн 5-ын «Бь ангийн су- рагч таван онцын ззэн, Улаанбаатар хотын тооны олимпиадын аварга Г. Ор- хонтула ЗХУ-ын «Артек» пионерийн зусланд амарч й гуулийн 4-ийн «Г» ангийн сурагч Нийслэлийн ТХ сургуу ЗУхэү Зууч дылы ДАЛИ МАНЙСУРЗЕ ИЙМ НЭГ ХҮҮХЭД Манай ангийн нэг хүү байв. Хүнээр даалгавраа »-- гайагїцаагсцаацшийшишии в шим шин шиш шиш шин шиив шил шин Бив 77 Наранжав юм. Тэр бас гар бөмбөг, одон бөмбөг яггүй олон ориы | хүүхдүүдтэн ийнхээ даалгаврын хийлгэчихээд ингэж өнги- тоглолО. | иайз нөхөд болж байна. Хавстхэлнаарэа бодуулчи- рох муухай л байдаг даа. Салааны даргын хувьд салаагаа сахилга сурлагаар МАНАЙ хаад «Чи сайн бодсон Гүрж хэлнээс орчуул- тэргүүн байлгах, сурлагаар хоцорч яваа Сугарааа: СУРВАЛЖЛАГЧ байна» гэж хүүхдүүд ХЭ- сан Хогжим бүжгийн зоо, хэл бичгийн хичээлээр тусалдаг. Бас гэртээ. аяга » дэхэд «Би бодьё гэвэл ч дунд сургуулийн 3-ын -шаазан угааж, хоол хийх, хог цэвэрлэх, дүү Найдал энэ хирийн тоог дөнгөмөө» «А» ангийн дорис Нарапсүух иартаа дуу шүлэг заах гэх мотийи гээд хэнэг ч үгүй зогсож | г.Їїнно олон ажил түүнд бас бий. Парацжав элэ бүгдийг илү дарамт тож үздэггүй хариц ч эдгээр иь түүлийг оюут " ухаан, бие билдрын талаар тэгш хөгжүүлэх үндэс гс РЭ бат ойлгодог байна. 1 ? Илгэж авьяас билгээ їом юманд сорьсон аионер Ил Бсч 2 рагжав одоо Мопголиын пионерийц байгууллагит б0 6,2 . жилийн ойд сурлага, сахилга, урлаг, спортый өндөр 210 амжллт гаргахаар о1оут! билэг, папьяас чадлаа хопчлгє мо «Залгамж үс» аяпы гараанд гараад байна ч Л.БЯМБАЖЛН шиигэтэй или ХУУЛЬЗУЙ БА СУРАГЧИЛ, - Гудамжинд 5 настай хүү гүгж ивзаад шургаж унаад Хам. раас цус гоожиход хажуугаар !ї хзж байсан пионер хүү инармшай саа алчуур гаргаж арчиж, цусыг тогтоож өглөө, Энэ бол дүү нараа хайрлах сайхан жишээ, Ариун цэвэрч нямбай байх, вайсуудтайгаа эвтэй найрсаг, тог: эрдэм сур Улс Өвгөн Жаргалантын ам хэмээх уул, ус тэгш үзэсгэлэнтэй сайхав д Баянхонгор а байна. пио иер сурагчид тавтай сайхац амарч ЗУРАГ ДЭЭР: (Баруун гараас) Таван онцын ззан шионер Х. На- ранчимэг, МПС-ын. дах, С. Оюунбилэг, Б. дулам нар, ! Уг АМАРСАЙХАНЫ урлагийц үзлэгийн шагиалт пшенер Б, Энхман- Гантомор, таван онцын эзэн инонер Н, Бат- ХЭДЭЛМЭР ЗУСЛАНД САЯХАН хан шүү. Би ажилд туслана даа гэснээ тэмдэглэ- лийнхээ дэвтрийг нээж, -- Манайхаас хөдөлмөр амралтын зуслангийн эхний зэлжээр явсан 56 хүүхдүүд 23000 шахам төгрөгийн Нийслэлийн 14 дүгээр сургуулийл ү98 дугаар ангийн сурагч Баярсайхан, (Банзориг хоёр сургуулийнхаа шеф "Хэнтий аймгийн Баян-овоо сумын «Алтан тал» нэгдэлд очиж Ходөл- мөр амралтын зуслангийн (ЇЇ ээл- тинид явах болсондоо тун ч баярла- жээ, -- Би хөдөлмөр зусланд ноднин, очиж малын хашаа барилцсан гэж: 8-ын «Б» ангийн Баярсайханыг яри- хад8-ын«В» ангийн сурагч Ганзо- риг: , т- Тийм ээ хөдөлмөр зуслан сай- | нэгдэлд хадлайгийн ажил хийсэн байна шүү дээ! Бид одоо дөчүүлээ явах болж байна. Эх- пий эзлжийн дээсээ дутах- түй бүтээлтэй ажиллах юм шүү сэх өгүүлж байтал «Алтан талд» цэгдД- лийг зорин хөдлөх цаг нь болж Баяр- сайхан, Ганзориг хоёр маань машин өөдөө яарац лдэв. "О. САНЖААГОНЧИГ шиц улс эх орондоо болж хүмүүжих бүх бололццуххоор хангагдан, зэл. сурлага, ажил хөдөлмөр, хүмүүжил. зан байдлаа раа олон түмнээ ямагт баярлуулг: тэдний бахархал болж явдаг би- лээ. Ахмад хүмүүсийн өвлөж ирсэл сан заншил, ёс журчыг хүндэтгэл хүлээн авч биелүүлэх нь хүүтэд та нарын үүрэг юм шүү. «Хүн ахтай, дээл сахтай» гэ- сэн ардын мэргэн үг байдаг, Айлд зочноор очоод хоймор голлох суухгүй байх, ахмад хүний дээд талд гарч суухгүй байх, том хүний үг ярианд оролцохгүй, мэндалт: золгохдоо «Та амархан сайн бай- на уу?» гэж хүндэтгэн хэлж, зол- гохдоо ахмад хүний гарын доогуур зөрүүлж золгодог. Энэ бүгд ах- мад үеэ хүндэтгэж Сайгаа сай- хан уламжлал юм. Ах нь сур- гаж, дүү нь сонсдог, ахын сур- гаал алт гэж ардын цэцэн үг бай- даг нь юутай үнэн билээ. Бид ах- мад үеийг хүндэтгэхийн зэрэгцээ бацхан дүү нараа хайрлан хүндэт- гэх ёстой шүүдээ, | дох, гадуур дэмий сэлгүүцо! хэ- сэхгүй байх, нөхдийнхөө тоглоом, номыг өөрт иь хэлэхгүйгээр ур хэдэн авахгүй байх өвчи! б0вЛ0! тохиолдсон нөхөртөө туслаж, хайр лан хүндэтгэж байх нь пионер, су. регч та бүхний ариун үүрэг би”. зээ, «Та нар бол хайрт эх орондоо социализм-коммунизиын саруул сайхан барилгыг цогцлон босгох эрхэм хувь тавилантай хүмүүс юм» гэж Монголын шионерийн анхдугаар Залгамжлагч чуулгай дээр МАХН-ын Төв Хорооны нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга, БН МАУ-ын Сайд нарын Зөрлөлийн дарга Ю. Цэдэнбалаас хэлсэн ёсоор ард түмнийхээ ирээдүйн 82 заргалыг бүтээн байгуулагч 14 бүхэн нам, эх орондоо ихийг бү- тээж, эцэг ОЭх, анд нНөхдийнхӨ0 хайр энэрлийг булаасан Хөдөл- мөрч иргэд болох баяртай сайхан ирээдүй бүгдийг чинь угтан 10- сож байна, Н. СОСОРБАРАМ (Улсын прокурорын ажилтан) о---т х х . Р”Т-ПД-.ЛоГТТЛЭ” Л 1.1...4.....-.-:22-А4..) ш | Пї-2-шшш31- 0) гЧМ| Ї шайинийн хопоолоос. болж, 10-- ЗЭРЛЭГ СОНГИНЫ 16 хупиар буурдаг їжоо, Ганц . | 3 царцаа. өдөрт оорийлхоо.. биеийн 1 | ҮР ТҮҮЕ иаштой. тэнцэх. хомжооний. ургам» лыг идолс сүйтгэдэг, Харий. цар- Г : 1 цашим сүрэг. пүүдэллэх.. оамдаа. Хүйс"ий чухал ургамлын изг хоногт 00--40 мпиган топи... ИО- »42)1:4:8:1:511 болох УУЛЫН зэрлэг. сонгипын гоо ургамлын шүүслэг иш, ини» хэрэгцээ. үлэмж измэгдэж бай. чийг” идэн сүйтгэдэг. байна, р» | : гаа (боловч нөөц нь багасаж элбэг байсай зарим путагт бараг алга болж байгаа иь түүний їїооц баялгийг сэргээн арвижуулах, та- рих ажлыг өргөн зохиох шаардла- га гарч байна. нопер сурагч бүр сонгинын үрийг аль болох их хэм- жээгээр түүцгээе. Энэ ил байга- лийг хамгаалж түүний пөөц баял- гийг арвижуулах ажлын эг хэсэг болох учраас оорсдийн хувь пэм- рийг оруулах нь зүйтэй. Зэрлэг сонгиныг 1968-1970 онд туршив, Үрээр тарихад амархан ургаж гурав дахь экнлдээ ургац нь гүйцэж үрээ өг- дөг, Арчилгаа бага шаарддаг, Хол Зэрлэг сонгинын үр нь долоо: дугаар сарын сүүлчээс наймдугаар сард боловсорч гүйцдэг. Үр нь бо- амархан асгарч унадаг тул үрийг түүхдээ боловсорч гүйцэхээс арай ШАВЬЖИЙН ТУХАЙ Шавьж манай дэлхий дээр маш эрт 350 сая жилийн тэртээ үүс- чээ. Эрдэмтдийн судалгаагаар ма най дэлхий дээр амьдарч байгаа шавьж эзэлж байгаа юм. Одоогоор мэдэгдээд байгаа бүх хүний. амьдрал, хөдөө пжс. ахуйд асар их хор хөйөөл учруулдаг шалыг гэвэл: царцал, ялаа, хум- хпагийн. шумуул, бүүрэг, Олсайп, боос, модимы холтосч эпарт цох аэ- рэг 20 гаруй зүйлийн шарын бай» даг, Хортоп шашин амархан үр» элс олширдог өицлогтой. Хос, илаа” хагас эцилд 559, 8720 болж осдог. Тарпага, зурам, харх борог амьтанд байх бүүрэг тахал ой» чин тархах өх үүсвэр болио, Энэ тэмцэх, түүнийг устгахад оуны өмпө шапьж, шавьжийн өндөг ан- галдайгаар хооллох, шувуу, МЭлЛ- хий бах, гүрвэл, помоп гэрэлагэ- | 1,72231 2 Программт хичээлдэр эзэмшсэн сурагчдын мэдлэгийг дэлхийн бүх оройд шалгаж, дүгнэдэг журам- тай, Олонхи оронд таван баллын үрээр, тарьж мэтээр овчтой хүнээс орүүл хүн системийг хэрэглэнэ, Гэвч дүгнэх ургуулах талаар залуу байгальч- яын ӨМ рүүл хүнд бга нь орон. тус бүрт өөр дөр 168 ӨУайДЫ Ы овчин үүсгэгчийг дамжуулах рг ХУ, Уягар дын цакцын ургамлын ам шавьж олон. Хортон шавьжтай байдаг, 7Кишээ: нь: 0 7 ахуйн дугуйлангийн сурагчид Югослав зэрэг оронд өнциг Б-аар, мууг їгээр дүгнэдэг байхад ВИА ГУ, Чехословак зэрэг оронд үү? нээс урвуугаар тэмдэглэдэг, Румын, Голланд орны сургуу" дөхөөрөө чалараа алдахгүй зэрэг : нэ, шавьж: устгадаг шүрэн цох, Ш-лиудад 1-ээс 10 хүртэл дүй тавь таримал сонгийоос олон давуу тал- Юу аалз, шоргоолж: мэт шавьж үлэмж даг. Эдгээр оронд онцыг 10-аар, « тай болохыг туршлагын дүн ха- М9ДЭХ ВЭ? ач холбогдолтой билээ, онц мууг 1-зэр дүгнэдэг. АФга- руулсан билээ. Э пистанд сурагчдын мэдлэгийг пэгэц адил 10 баллаар дүгцэдэг. Францын бага сургуульд 1--10 хүртэл дүн тавих бөгөөд харин лицейд:20 баллаар дүгпэж дээрхийн ловсрохоороо хар өнгөтэй болино л нц сайныг 16--17-гаар, АунА ЖЭ ач С нэг сая төрлийн амьтны нихэ ОНД Боловсорч гүйцэхийн хамт үр пь р АМБТНЫ /НХЭНХҮ, Е вина, , Гэтэл Япон гү үр нь нь буюу 800 мянга гаруй зүйлийг дүнг 10-аар та Х улсад багш нар сурагчдаас хичээл Ясуутаад Дүн тавилгүй зөвхоп түрүүн, унахаас нь өм грий х амшуу. дэг гэнэ. Жи- БН эшэтэй Бүхэн Хай арад шавьжийн ердөө 1 хувь нь хүний нг дэ шЭВБОЛНТ хариулт : г 22 с идэж уух зүйл, эдэлж хэрэгл 1: З оорны ) с Г 3 хичээлээ цэгний цоорны хэсэгтэй тастан авч 20мс: байшин барилга старгагна сонсоод: «Чи өнөөдөр нь бахархан хүндэтгэнэ, хатаана. Ингэж түүхэд үрийн хаяг дал гарахгүй, хатаалтын үед үрийн боловсролт нь аяндаа гүйцэнэ.Гүй гоо, цэцэрлэг, ой мод, хөдөваж ахуйн амьтад, хүний эрүүл. өчигдрийнхөөс илүү сайн хариулж байна, зүйтэй» гэж хэлнэ. Харин ЖЭЛ, өнгөрсөн хичээлийн мэдцийг Су? Бэхэн гаа үрийн ТАднад Халын додхховтхөнбөл улруулнан дэх рагчдаас шалгахдаа багш урьдчи- нимгэн цагаан хальсүнь салах үед 99 хувь нь хор хөнөөлгүй буюу лан зохиосон сорыж асуух систе» үрийг цэвэрлэн авч чийг авахгүй газар хадгална. Үрийг сайн хатаах гүйгээр хадгалбал ялзарч ургах чадвараа алддагийг анхаараарай. Тарьсан ургамлын ургац сайн муу байх нь үрийн чанараас шалт таалдаг тул үрийг түүхдээ сайн ургасан том үртэй ишнээс түүхийг чухалчлаарай. Ц. ПҮРЭВДОРЖ Дуламсүрэнг, анд нөхөд, багш нар Т-гийн «Г» ангийнхан «манай хошой алтан мё» эр сард сургуу» ашигтай шавьж юм, Гэвч тэрхүү нэг хувь шавьжинд олон зүйл ха маарна. Дэлхийд жил бүр хөдөө аж ахуйн таримал ургамлын 20 хувь орчим нь гол төлөв хорлогч шавьжийн хөнөөлд өртөж ургац алдаж байна. Манай эрдэмтдийн судалгаанаас үзэхэд зарим сангийн аж. ахуйн үр тарианы жилийн ургац хортон Дуучин Шавьжийг хөгжлийн янз: бү- рийн үе шатанд нь устгах химийн бодисыг хэрэглэдэг. Тухайн шавь жийн бүтэц, амьдралын онцлогийг мэдэж чадвал тэмцэж устгах аргыг боловсруулж болно. С.ДҮНЧЭЭ (СХУХ-гийн эрдэм шинжил- гээний ажилтан) Манай шнонерүүд хичээлийн бус цагаартөрөл бүрийн дугуй- ланд явж сурсан мэдлэгээ зуны амралтаараа амьдрал дээр гардан хийж дадлага олдог. Тухайлбал байгаль їимсний ДУ гуйлангийн сурагчид залуу бай- гальчдын станцад дадлагаар ажил лаж байна. -- 33 дугаар сургуулийн 17- гийн «Вэ ангийн сурагч М. Оюун мийг, баримтална. Ингээд асуул» танд хариулсан байдлаар нь багш сурагчдыг (10-аас 100. хүртэл оноогоор дүгиэнэ. Хичээлийн жи лийн эцэст сурагчдын тодорхой» лолтыг бичихэд багш, оноогоор дүгнэсэн материалаа ашиглана. Куба, Чили зэрэг оронд шал- галт авах, дүн тавих явдлыг ХО- риглосон гэнэ. Харин үүний оронд сурагчдын зай” төлөв, сургалтын программ хархэн эзэмшсэнийг нэгд нэгэнгүй тэмдэглэсэн- ДэлГэ- рэнгүй тодорхойлолтын системийг хэрэглэнэ. АНУ-д сурагчдын мэд- лэгийг А. В. С. Д, Ё. гэсэн таван үсгээр дүгнэнэ. Энд сайныг А. В. С-гээр, мууг Д. Ё-гээр тэмдэглэ- нэ. АНУ-ын ихэнхи сургуульд адил насны хүүхдийг тэдний авь- яас билгий нь харгалзан дараах гурван бүлэгт хуваана. Үүнд: Онцгой авьяастай хүүхдийг «А» бүлэгт, хэн бүхэнд байдаг авьяас бүхий хүүхдийг-«В» бүлэгт, авь- яасгүй хүүхдийг «С» бүлэгт тус тус багтаана. Ингэж хүүхдийг сур- гуульд орсон өдрөөс нь туршиж 5 : тусгай бүлэгт гвааснаар «оюун чншэх, давжналнашын лаа ана ухааны ХОРНаВЫ храдиЛС ин ажиглалт хийж: байгаа нь. тодорхойлоход боломжтой гэж тэд үздэг. Өөрөөр хэлбэл, «Онц- -- Нийслэлийн 8 дугаар сур- гой авьяастай» хүүхдийн сурах гуулийн 5-ын «Д» ангийн янонер бололцоог хүүхэд ахуй цагаас нь Ж.-Баярсайхан зэрлэг сонгинын бүх талаар нь хангаж, «Авьяас- үр авах судалгаа хийж байна. гүй» хүүхдэд зөвхөн «практик» МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ пионер: Э дадлага олгох зорилготой гэж үз- дэг байна. «Новос премя» сэтгүүлээс: Н. БАЛЖИННЯМ орчуулав шьг үдэшлэгт уригдана. . Радно, тєлевизорьш бичлэг, сур- гуультай гээд ч явчихна. Эно охиц 1972 анд шийслэлийн пионер сурагчдын урлагийн үзлэгт нагдан сургууль хамт “олибо баяр- дуулж билээ. Нийслэлийн 10 жилийн 28 дугаар сургуулиар ороход, энэ сургуулийн тэргүүний ажил, сурлагатай, авьяас чадвартай багш сурагчдын зураг нүднээ тусдаг ажэд. Тэдний дунд МПБ-ын хошай алтай медальт пионер Д. Дуламсүрэн гэсэн тайлбар бүхий бицхан охины зураг инээвхийлэн байв. “Дуучин ахинтой уулзахаар пиане- рийп тацхимд, орлоо. Пионерийп ах- лагч удирдагч Б, Цэнд: гламсүрэптэй уулаах-инилээд түвэгтэй байж модиэ. Заваар муухай байдаг юм. Бүлгэмийн зөвлөлийн ги- шүүний хувьд танхимд ажилтай байх үе байдаг. Заримдаа баатарчуу» Дад Дуу заана, Эсвэл ахлах айгийнх- лийн урлагийн үзлэгээр 5 дугаар ан- гийн Дуламсүрэн : «Туждаа хамт явах юмсан» гэдэг дууг дуулж сур- гуулийн дууны аварга болчихоод гэртээ бөөн баяртай харьсиаа мартаа- гүй байгаа. 4 1971 онд Дуламсүрэн, нийслэ- лийн пионер сурагчдын дунд явагд- сан урлагийн үзлэгт тэргүүн байр эзлэн МПБ-ын алтан медалиар шаг- дахин таргүүн байр эзэлж хоёр алтап медальтай болспыг сонсоо биз дээ! Хичээлдээ ч сайн сурч байгаа гэж хааж билээ. Дуламсүрэй охин дуу- гаа л дуулсаар хошой алтан медаль. тай болжээ. Түүний хүсэл, хөдөлмөр хоёр амжилтад хүргэжээ. р, ЧУЛУУН » » « МХЗЭ-ийн. шагналт Алимаа охины Төрсөн ах Амгалан гэдэг Хүүхэд байдаг Гучаадхан хоноод Сургууль цуглахад Гуравдугаар ангид Дэвшин сурна. Хаврын шалгалтаа Олц өгчихөөд ї Хангай аутагтал Явсан. юм. Эмээ өвөөдөө Зачлов очоод Энэ зуныг Өлгөрсөсөн юм. Өчигдөрхөн тэр 0 Хөдөө нутгаас Өврийн гэртээ Эргэж ирлээ Дүсрэг нүүр нь Хүрэнтэй борлосонд Дүү нь танихгүй Хөглөх шахлаа. Цэцэрлэгийн Алнма Учрыг олохгүй Цэхлэв ширтэж Удаан бодлоо. Хамаг вүүр нь ї НАЙМАН «Хэр» болсонд 1 хүүхдийн зохиолч Хачирхан гайхаас Ингэж хэллэл, -- АХ аа! Та Хөдөө очоод Ариун цэврийг Сахиагүй байна, Гар нүүрээ. Угаалгүй явсаар Гайхал хирэйд Баригдсан байна. Арлуй цоврийнхаа Өрөөнд ороод Амгалан хүү Нүүрээ угаалаа Ахин зүлгэвч Ногоо халтар иь Арилж өгөхгүйд Дүү нь гайхлаа. -- Намайг бодвол Яйаахан байна Нарийн учрыг Ойлгохгүй байна. Нар салхинд Борлосон болохоос Наалдсан хир Бохирлосон биш Хөдөө нутгийн Сайхан агаар Хөвч хангайн Зөөлөн салхинд Хүний нүүр Ингэж борлон Хүрэй өнгөтэй «ХАЛ» Д, соДНОМДОРЖ Золдог юм, Оподо өмаэдээ. Очсоноос хойш Өдөр бүр Сайхан байлаа Янаг лпаын Ажил сурч Иггүй. хийн Чаддаг боллоо. Уулын бэлээр Ямаа. хариулж Усны эргээр 1шгаэ тоглуули Хадлангийн талбайд Бухал чирч Хамаг ажилд нь Нэмэр боллоо. Эмээ өвөө. Ээлжлэн магтаж | Алдарт малчин 9 Болно гэлээ. Нэгдлийн дарга Гэндэн гуай ч Ноэрээ сайн ( Хүү гэлээ, Амралтаа чухам Яаж өпгөрүүлснээ Ажил сурч 1Оу бүтээсноэ Амгалан хүү , Хуучлан ярихад Алимаа дүү нь Хөврөн баяслаа. МАЛЫН ЭРХТЭНД БАЙДАГ----ээүгс ДӨРВӨН. «Л» Аманд байдаг ясааж, Аарцагт байдаг сүүж 7 ай | Толгойнд байдаг чамархай Өөхөнд байдаг уйланхай Цусанд байдаг нож ! 2 ї 1 Дотор байдаг чадархай Уихайл: байдаг ухарха! Гүлээнд байдаг сэгж ї с 4Гүгээнд байдёг хужирхай Угалзалж: байдаг тууранхай Ц. ӨЛЗИЙХУТАГ й шашмштүшхотолсжтгүтлїшүиҮүлжанутуышуитттэилтииЫЭ К- 5“ Гүрээнд байдаг булчирхай зол. Я| 7) Өвчүүнд байдаг шоулхай ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ 17-44 «7А-52818 Д, Сүхбаатарын нэрэмжит улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв Индекс--14120 | “| БААТАРЧУУД 1 ! түүнд, Бургасиы мөчир Сүүлд нь Болд чихэр өвс- ( шиг хэлбэртэй. богоод 09» үрд толгой заалсаж, зов" сонгүй ажээ, Эргэж у!ч ДУ, раа ярихад гэрийнхэн иь, ү , БААТАРЧУУД БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХҮҮХДЭД ЗОРИУЛАВ. Болд хүү говь нутагт! ургадаггүй. өвсний үнд? Өнгөтийн бригадын төвийн. шүү даэ. Дэргэд зуссиц, садангийн. -» АаооДдоо Л би учры даа очиж амран, Тэр ай. үр оллоо, Е дын хүүхдүүд Чихэр 0йС Хамт яваад ааа огдог тэдэг гоё амттай. Ургамал баас. гойс Ах иь хэлд ровтор шар хальстай айз3 дөө ихийг түүлг сургуул! Хальсы нь айаад зажИЛа. Цар анадчихдар бэлтгэнэ, хад чихэр шиг гоё амттай йрганд 3! Д, ЛУВСЛИДЭЛЭГ айрганд хийж уухад гойд сайхац аж, Багш, пуг- гаасай чихэр овс гэдэг С0- ини сайхан ургамал түүл авчир гэж: Болдод даалга- вар өгчээ, Болд адууид явахдаа чихэр өвс түүх гэж Улаан шандын хавиар яваад ол -- Тэгэлгүй яахав,Тар чинь газар бүрт ургадаг. гүй юм, Улаан шандын. хавиар чихэр овс элбэг.байдаг юм гэж ах нь хэлэй, Болд Улаан шанд хэ- тэрч Үйнэгэдийн хяр хү- рээд эргэж ,ирэхдээ чихэр 08с олсонгүй гэж! хэлэхэд, ах нь -- Хариц чи чихэройс ухаж гаргадаг томөр авал- гүй мартчихсан байна би лээ, Олсон ч юугаараа ухаж гаргах байсан юм бэ? гав, Болд гайхаж, »-а Ухаж (авах гэсэн чинь 10у. гэсэц үг вэ? . -- Чихэр өвс чийь ил П ха Н ТаРиа НоГоо Хаврын хөрсийг хаван хаван Хай тэнгэртэй мэндэлж гарсан Зуны өдрийг тоолон тоолон Зуун түмээр үржиж ургасан Тарна, ногоо талаа дүүрч "Та биднийг даллан байна Уугуул нутагт минь Ургацын далай долгиолоп байна. Аав шигээ тракторчин болох. Алсын хүсэл надад бий Ээж шигээ ногоочин болох Энгүй хүсэл эгчид бий , Аавтайгаа цуг трактор засдаг би Алтан тариагаа хураалцах гэм Ээжтэйгээ цуг ногоо усалдаг огч Их ургац авах гэж яарна. яарна. Ц. САНЖЖАВ ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛОТАРИ сүр 5) МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэззэл зэлхэн мАР МЭГДЭГТҮН | с ! МХУЭ-ыйн Төв ХөРсө А.Сүх БААТАРЫН НЭРЭМ| Бан хөв Зеөллөлиөйн сонин гээ БНАГУ-ын дод үйлчлэх галт тэрэг тусган үйлчил- вай 250, такси 1000 гар- тийн залуучуудын уулзал- рооны нэгдүгээр жав нар оролцжээ. рын өдрийг нээсэн юм. Хүүхдийн баярын өдөр хүүхдийн байгууллагын тө- лөвөлөгч оролцож билээ. МХЗЗ-ыйн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав тэг гүүтэй Монголын залуу- яөвлөгчид Вильгельм ПН- кийн инзрэмжит олон ул- єын пионерийн зусланд зо- чилсон юм. “Энд дэлхийн 50 шахам орноос ирсэн 5000 шахам пнонерүүд амаюч байна. Их наадмын өдрүүдэд зургийн үзэсгэлэн нээгдэж, бага хурал семинар бол- лоо. Хүүхдийн байгуулла- гын ажилтан нарын олон улсын бага хурал олж Зөвлөлт Холбоот лсын баатар сансрын нисэгч Ва- лентина Нихолаева-Тереш- кова оролцсон юм. Хүүх- дийн уран зургийн олон улсын үзэсгэлэнг үзэгчид өндөр үнэлжээ. Энэ үзэс- галэнд 24 орны 1000 га- руй зураачийн бүтээл ор- лоо. БНАВУ-ын 12 нас- тай ЗигИнганы зурсан найрамдлын сэдэвт зураг, Сирийн 14 настай Хой Ка Салоны дайныг эсэргууц- сэн зураг зэрэг олон бу- тээл узэгчлийн талархлыг хүлээсэн юм. Их нааплмын өлрүүдэд «Залуучууд оюутиуул. им- дериализмыг илчилж бай- нийслэл Берлинд ДЗО-ны Х нх наадмаар 1,8 сая зорчигч- цахилгаан гээний 350 автобус, трам- ажиллаж байлаа. Их наад- мын үеэр Монгол Зөвлөл- тад | зорнулсан цуглаан болж БХЛКЗЭ-ийн Төв Хо- нарийн ёнчгийн дарга “Е. М. Тл- жельников, МХЗЭ-ийн Төк- Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Ч. Пүрэв- ДЗО-ны Х их наадамд хүүхдийн программ нх ор-. сон нь бас нэг онцлогтой юм. Эрнст Тельманы нэ- рэмжит хүүхдийн төв цэ- цэрлэгт хүрээлэнд 20 мян- ган охнд хөвгүүд оролцол: олон улсын хүүхдийн бая- дэлхннн 40 гарун орны 1973 оны 8 дугаар | Лхагва сарын 8. биецэнсий 3 УР7) уусбий, ИХ БАЯР Үнэ 10 мө ДЗО-ны Х нх оролцсон мана пвонерүүд,. наадамд на!» гэсэн чөлөөт ярилцла- таар олон орны 8000 за- луу үг хэлж империализ- мын хор уршгийн талаар тодорхой ярилаа. Олон ул- сын оюутны: клубийн ажилд 120 орны 6000 га- руй залучууд Өрохдол байлаа. Наймдугаар сарын тан-| ны орой Мээкс-Энгельсийн их талбайд ДЗО-ны Х их наадмын хаалтын ёслолын цуглаан болж ДЗО-ны их наадмын олон улсын бэлт- гэл хорооны зохицуулагч нарийн бичгийн дарга Д. | Видаль цуглааныг нээжс үг | хэлсэн юм. ДЗО-ны Х их наадмаас дэлхийн чуудад гаргасан уриалгыг америкийн коммунист | эмэгтэй Анжела Дэвис( уншлаа, ДЗОны Х их) наадам дэлхийн олон ориы | залуучуудын өв санаапы нэгдлийн их баяр болж ОР (7 202:28 МАНАН( СУРВАЛЖЛАГ ВАЛЬТЕР Германы болоп. олон улсын ажилчны хөдөлгөө ний гарамгай зүтгэлтэн Германы Мэгдмэл Соций- лист Намын Топ Хорооны Улс Төрийн Тончооны тн шүүн, Бүгд Найрамдах Ардчилсан. Герман 18 сын Төрийн Зөвлөлийн дарга. Мальтер, Ульбрихт НАРАН Чёпьманчууд нх наад- мыг яаж угтав? Ардчилсан германы пно цер сурагч бүр бэлэг дурс галын зүйл, тоглоом Хийл - хаягдал төмөр, цаас цүг- залууг, 127 - туулан алга : Унасан хөлөг нь ялдам, Чирсэн УЛЬБРИХТ ултал хүндээр | опчлөл байгаад 1979 опы 1 ду- гаар сарын 1-ндД маян нэ. ган наснидаа. Берлин хог- "өө нас барсан лпдалд өс» порийн Сүхбайтарчууд бид чин сэтгэлийн гүн эм гэнэл: илэрхийлж. байна, Монголын: ард. түмний Дотно. анд нөхөр Шальтер ҮҮРД луулж, борлуулан Вьетиа мын. сэргээн... босголтын фонд болон залуучуудын их наадмын Фондод хуль нэмрээ орууллаа, Пиоис- рүүд их наадмын буухиа уралдаанд оролцов. Пио- цер бүхэн 19783 метр гүй- сэн байх ёстой ажээ. Нот- бус тойргийн пионерүүд Паранн бүслүүрээр нь 13,5 дахин тойрох тийм урт зам гүйлээ, Өсвөрийн тельманчууд дэлхийн 140 орныг 25 мянган зочин ах, эгч нараа хүлээж авахын тулд нийслэл хотоо чим- сэн байна. 2 ГНСН-ын Төв Хороо тельманчуудаас их наа- дамд оруулсан хувь нэм- - рийг- өндөр гүнэлж - Улс Төрийн. Товчооны нэрийн омнөөс. Курт Хагер пио- перүүдэд- Эрнст .Тельма- ны туг гардуулав..Цэнгэл- дэх- хүрээлэнд «Ура!», «Хох, хох!» гэж цуурай- нижигнүү- лэв.. «Троммель» сонин их наадмын зочдод .--25 мяплган” хувь зориуд хэв- лэп тараа Эрист Тель маны нэрэмжит пноне- рийн байгууллага Вьет- - намд туслах Фондод 1 сая 200 мянган, марк хуримт- луулан орууллаа. Энэ. мөн гийг. Хапойд хүүхдийн эм цэлэг барихад зориулах юм шүү” дээ: Их наадмын зочид 04-" гачуудыг Шведт-на -Одер: хотод аялж явахад долоон зуун гэр бүл бяцхан зоч- дыг гэртээ хүлээж ава- хаар хүрэлцэн иржээ. Берлин хотын иргэд зочиддоо. зориулж мян- ган байр суллаж өгчээ. Нийслэлийн сургуулну- дын 1800 анги зочдын өрөө болон хувирав. Ард чилсан германы иргэн бүр, пнопер сурагч бүр 3 Ульбрихтийн алдар гавь- лаг өсвөрийн Сүхбаатар- чууд сайн мэддэг. Валь- тер Ульбрихт хүүхэд ба- гачуудид хайртай хүн бай сан тул бид ямагт хүнд- лэн. хайрладаг юм, Гер- маны ард түмний үнэнч хүү Бальтер Ульбрихтийн гэгээн. Дурсгал. бидний зүрх сэтгэлд үүрд МАНДАГТ! ийгожс хүч чармайлт гар» тасны үрээр их. иаадам улам ч сүр жавхаатай сайхан боллоо. Ертонцийн хүүхдүүд энхийг хүснэ! Вильгельм: Пикийп: цэ» рэмжит олон улсын йио» нерийп зусланд их паа-. дамд оролцож байгаа пио нер сурагчдын олон үйл явдал боллоо.Дэлхийп 43 орны 46 хүүхдийн бай- гууллагын төлөөлөгч пиО- нер багачууд энд «Өсвөр үеийнхэп империализмыг илчилж байпа. гэсэн уриан дор империализ- мын эсрэг, энх тайван, найрамдлып төлөө эв са- наагаа нэгтгээ: байна. Бангладеш улсаас ир- сэн Робин хүү их баяртай, байна. Александерплацад болсон цуглаан дээр Ро- бины зургийг авч «Нойео Дойчланд» сонинд “Ний- тэлжээ. Бас зөвлөлтийн Ира гэдэг пнопертэй цайз со лав. Чилийн. пиоперүүд ард- чилсан германы рүүдтэй хэдийнэ ижил да сал боляс Галлс .тойр- тоос ирсэн телмацчууд Чилийн пионерүүдтэй.цэг дор сууж “байна. «Хүүх-, дийн нөхөд» олол улсын , клубт . «Хүүхдийн -эр тэдний аз жаргалапт ирэ: дүй! төлөө» бага болов. Пнопер багачууд : -- Бид нас, биеэр бага ч гэсэн томчуултай хамт энх тайван, найрамлпал, эв-нэгдлийн төлөө .тэм- цэлд оролцож байгаадаа баяртай байна! гээд бага хурлынхныг «Нарап үүрд мандаг!» гэдэг өөрсдийн их баяр наадамдаа орол- цохыг урилаа. «Пионерская правда» сониноос тоймлон авав, МАЛ СҮРГИЙГ ОНД МЭНД ОРУУЛАХАД СУРАГЧ ПИОНЕР БҮХЭН ТУСАЛЬЯ мөнх ! 111119) 1(::248 бухал нь арвин, Сэлэнгэ путгийн ховгүүд, Г, ИЧИНГИЙН авсан гэрэл зураг, Бидгийг очиход Өвөрхангай айх» гаг Хужирт сумын Цагаанзалаа- со « їөлсрийн зуслангийн захирал Самдалцоодол суэй угтлаа, Эг- нүүлэх Сарьсан цагаАн гэрүүдийн УРДХал орчин үеийн загвараар барь сан хоёр аятайхан. шилэц байшинг гайн өмнөх талбайд эйонсрүүд цус лажээ. -- Бад өнөөдөр зуслацсайнхаа Урлагийн авьязастныг шаагаруулна. Хэлээ м- болио. “Тэр болтол мачай лбаны |өрсөөнд орцгооё гээд засциах уянгын урчуудын урла- сач их таван хамахад орлоо 1. ЗАХИРЛЫН ЯРИА -- Манай зуслан байгуулагдаад 10 дахь жилдээ (Өвөрхангай Дундсозь аймгийн пионер сурагчдыг хүлээн авч уулз: байна. Энэ хоцлээс эхлэн 14 хогогоор 6 ээлжинд 1200 хүүхэд ам- . Одоогоор: 800 гаруй хүүхэд ад байна. Өмнөх жилүүдэд 4 зэр 800 хүүхэд х амрааж байсан. Элэ зун бид аймагтаа ажиллаж бай дүү Зевлөлтийн мэргэжилтний авч ах гаа а хүүхдийг эзлж бүр роаж бойна. юм бэлэ т хүлээн Зуншлага са : хүүхээ үд, маань. болноо гээд захи- нсинах бүрээн дохиог їн үзлэг эхлэх гэж трхоцгоое гээд бослоо. 2. ЗУСЛАНГИЙН АВАРГУУД хувцсаа өмссөн хүүхэд эзэлжээ. У, рлагийп хөг- дав- а огороде: помидоры, зелёный горох дЄєт в пишу. н поливални огород. шем госхозе ёсть огород. В ав- поспевают овон: ть, капуста, морковь, чеснок, А зелёный лук узне в нюне н Летом мы удобря- Скоро наступит В этой осенью урожай будет хоро- на эрдэлэцэцэг, Өвөрхангай аймгийн Хужирх сумын дунд сургуулийн су- рагч Бижбабаяр, Оюунчимэг, Дунд- говь аймгийн Сайнцагаан сумын дунд сургуулийн сурагч Цэцэгсүр х, Туяа нар зуслангийн дөрөвдүгээр ээлжийн Тфггин үзлэгээс. шалгарч, ДУО-ны дугаар хо наадмын зэрэмжит аварга болов. -- Манай зуслацгийн зэлж бол- гонд хөгжим, бүжнг, уран улшигч, уран хартим дугуйлац хичээллэж, «Орхон» кино театр ажилладаг юм. Бас интериацнонал танхимын зөвлөл байгуулж, бүлгэмийн зөвлөлтэй хамт- ран ажилладаг. Одоо «Орхон» кино театрынхан цуглаад байна гэж пионе- рийн ахлах улирдагч Цэсн-ойдов багш хэллээ. Хүүхдүүд өнөөдөр гарах кино- ны зарлалыг хийж байв. -- Манай кнно театр дарга. тайл- барласч, зохион байгуулагчдын бүрэл- дэхүүнтэй. Ээлж бүрт 10-13 кипо гээж байгаа юм. Кино театрынхан ки- ноны багаж хэрэгслэлүүдтэй танил- цаж, кнцо гаргадаг болсон гэж кико театрын дарга Цэрэннадмид ажлаа та- нилцуулж байв. 3. ХҮҮХЭД, БАЙГАЛЬ ХОЁР Зусланд энэ өдөр хийх сэдэвт өдөр- лөгөөр зуслангийн орчноо тохижуулах ажил ийнэ. “Байгаль хамгаалах хэсгийн гишүүн гэсэн тэмдэгтэй хүүх- дүүд хэц юу хийхийг зааварл лан дөрвөн ээлж амарсан гэхэд хүүхдүүд орчны байгална тун сайхан байлгажээ. Хүүхдүүд тусгайлан тавь- сан замаар л явна. Хүүхлү їйн нэг хэсэг нь мод усалж, нөгөө хэсэг нь байгалийн тэмдэглэл хөтлөлө, лангийн хаана нь ч явсан хог Зус- цаас тааралдсангүй, үнэхээр хайртай хүүхдүүд, Ээйд| амардаг юм байна гэдэг нь тодорхой байв, Хүүхдүүд зуслангийн хаяанаас үр» гэлжлэх ойг цэвэрлэх ажилд туслас хаар ойн цагдаатай цуг ойд явлаа. Ээлж бүрх ийм өдөрлөг зохиодог бо- лохоор ойр орчны ой. цэвэр. сайхан байлаа. -- Бүлэг бүлгээрээ: орчны байга- лиа хариуцан авч арчлац. хамгаалах ажил хїї, дараа дараагийн эзэлждаа хүлээлгэн өгдөг больё гэсэн саналыг хүүхдүүд зуслангийн захиргаанд тав нсээ. Саналыг ч дэмжлээ, 4. БИДНИЙ УУЛЗСАН БАГАЧУУД Бид зусланд олон хүүхэдтэй уул- заж, тэдний амралтын талаар, сопир- хов. - Бя эцэ!жил долдугаар айсид суралцана, Амралт маань анхны өӨдД- реесөо сайхан эхэлсэн дээ, Би гучиц нөхдийн хамт Эх нутгаа судлах той- рок аялалд оролцож, аймгийнхаа ар- вэц сумаар явлаа, Хар хорин, Эрдэнэ зуу, Орхоны хүрхрээ зэрэг олон сайхан газар үзэж сонирхлоо. Манайх нэгдлийн 3200 гаруй адуу маллаж байгаа Сангийн далайн Бор гуны ард зусаж, гүү барьж бай- на. Зуншлага сайхан, адуу тарган, айраг амттай байсан даа. Бн 7 эмнэг сургаад ирсэн. Одоо очоод хэд хэдэн эмнэг сургана. Адуу маллах их сай- хан ажил. Бас хадланд гарна. Өнгөр- сөн жил бухал тавьж, чирч сурсан. Энэ намар хадсэн өвсийг тармаж сурна. Зуцы даалгаврза биелүүлсэн гэж Өвөрхангай аймгийн Зүйл сумын дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн су- рагч Баярсайхан өгүүллээ. -- Зүүнбаян-улаан сумаас бид Овоши--хүнсний ногоо Поспевать--боловсрохк Картофеёль--төмс ни Капуста--байцаа Морковь--шар лууван Чеснок--сармис Огурец--өргөст хэмх Помнидор--улаан лооль Горох-вандуй байгальд Дорнод аймгийн Баяндун сумын 8 хориц тавуулаа ирсэн. Миний хувьд зусланд айх ирж байна. Нөхдийц хамт зуслацгийц бүх л ажилд орол- цоод сайхац.. амарч байна. Би: жил болгон зуныхаа амралтаар хонь хав рнулж, сааль саалцдаг. Энэ зун саач лийн 30 эм хонь хариуцан авч сай лал, Сүүний төлөвлөгөө биелүүлсэн юм. Одоо мапайх оторт сарсан, Би зуслацгаас --шүн! хойин сүргээ бие даац хариулж, н амс хуулна гэж бодож байна. Эїллэр гийн ид үе учир томчуул хадллайд явца, Би хонио ноогдсон 2 хариулангаа 200 кг өвсөө хадна даа! гэж сурагч Эрдэнэчимэг ярьсан юм. өөрт Бидний ярианд цовоо байрын иэ- гэн охин оролцож өөрийнхөө тухай ингэж ярилаа. -- Би гурван жил онц сурлаа, Зуслангийн юм бүхэц нь задад шинэ сонни зүйл учраас . уйдах завгүй л байна. Би энд ирээд хэд хэдэн шүлэг чээжиллээ. «Найрамдал-Дружба» гэдэг шүлэг уншиж, уран уншлагын тэмцээнд хоёрдугаар байр эзэлсэн. Зуны даалгавраа бүгдийг хийсэн гэн Өвөрхангай аймгийн төвийн бага сургуулийн 3 «Г» аигийн л. Алтан- цэцэг баяртай хэлэв. ё Г, жЖАНЧИВ жилийн дунд сургуулийн 3 » : сурагч Ч. Доржпагам. Ц. Энхтуяа нар гурван жил дараалан су- мын сүү тосны заводод ээдэмцэр үйлдвэр: лэгчээр ажиллаж зуны- ший. Мьы-пнонеры всегда помогаем хэросан во время уборкн урожая. Я люблю ёсть свежие помидоры. Ал вы едите свежие овоши? Словарь Огород--ногооны газар Редиска--улаан лууван Лук--сонгино Уборка урожая--ургац хуллах Есть--идэх Свежий--шинэ. хаа амралтыг өнгөрөөж байна. энэ жил 1650 кг ээдэмцэр хийгээд байна. Бас Ц,. Энхтуяа зуныхаа амралтаар Өлийн сүүний тасагт таван үнээ хариуцан сааж хоёр сарын до- тор 1000 литр сүү. тушаав. Ж. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсан гэрэл зураг тоооооосоооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооооо ва нь вэ єв лав нэ Хэл эн єв ч аль агь Єв 1 ев 167 5 сэ 15 1 6в ч 49 465469 46 9 а» най сарыг 5-нд төмөр Ган замаар Ганц замаар Галт тэ, - 4 аймдугаар ГАЛТ ТЭРЭГ Хүрээд ирлээ шооо өглөө. Явах бүртээ . Т уудлын газраар Уудлын газраа Хүн бүхэнд | гамчдын 35 жилийн ой боллоо, Хөл ихсэж Хол ихсэж - Баяр. авчирна. Бумац олны Буман олны Хүүхэд бүхэнд Ь Хоор балхана. Хөөр бялхана. Баяр орхиио. Галт тэраг Галт тэрэг Галт тэрэг Гараад ирлээ Гараад өглөө, Ирэх бүртээ” Дд. зАхАХЦН Хадаа ЭааЛДЛЛДааДа л ХЛЛЛЛЧЛДЭЛЛЛЛЛлХЭНдЫй.0 ЕЭ ЧГ1Г ДЗО-ны их наадамд оролцож байгаа БНӨВУ-ын Сонгин т0сго- ны охин Во“Тхн-Лин, Улаанбаатар хотын ойролцоо байдаг Сэлбийн пнонерийн зсус- ланд, ах. дүү, соцнолиог орныг но нерүүд: амарн бийна! ЗХУ, Болгар, Унгар). Торон Нуба|, Чохослонац, Шан ин- толын: пионерүүдт баярт: ухлгалтын дурсгал! болгож: гэрэл! зургаа! ава- хуулжээ! Л, Отанесашвилти! СУРАПЧИЛ) ХУРАА: Цай! хураалтын: ах ос хотоос: 1507 Михарадзе” районы, 1 сангийн! аш ахуйд: ирэв ШИЙ! гусаахааг "ГӨдЕк аж: ахуйн! дарта2: Соц 8 2.) Мёсладдог уг БУ Эхний! үедт ихэнх 2:81игглгцайны иар Гатох: 817 лугаар» сур ар» ангийн! сурагч хили! хотод! төрис: өссөн хүүгэдд мөрт ын иасч одор түүнс юхдоо!Хоштуунлав тов 1001 їорг цай Нацико» жил: бүү! зуныхаа. гйндээ» ирж: цай їадаг” заншилтай ан дээр хүүхдүүд Ч. том- чуулын нэг адил байлц, «Бид улсад 537,5 топп ар сай- тай цайны навч тушаах ёстой, Бага- чууд бидэнд тус Н отул одоогоор 2 тонныг туша байна» гэхийг сонсоод хүүхдүүд баярлажээ. Чөлөөт цагаараа “спортий торол бүрээр тэмцээн улав, Багш на рын багууд тэмцээн явуулахад Вани- ко шүүгч хийв, Хөгжилтэй байлаа, Хүүхдүүд хоёр тал болчихоод л шуу гиж байв. «Ээж нар маань биднийг гаргаж, өгөхдөө уйлаад байсан, Уй- лах хэрэггүй л байж дээ, Бид чинь удахгүй том болно, Томчуулын аж- лаас одооноос л хийлцЦ, хэрэгтэй шүү дээ гэл: Ванинко боджээ, (-2- -.......... сурагчид манай Тэдний үг хэл ондоо ч гэлээ хүсэл зорилго нь ижил бөгөөд хаана ч бай- сан аз жаргал, хүсдэг. Слова Льва Ошанина, Мувына А. Островского, ПУСТЬ ВСЕГДА БУДЕГ СОЛНЦЕ Солнечиий круг Небо вокруг-- Это рисунок мальчишки Нарисовал он на листке И подписал в уголие, Пусть всегда будет солицё Пусть всегда будет небо Пусть всегда будет мама Пусть всегда буду Я! Милый мой друг Добрый мой друг. Людям так хочется мира, И в тридцать пять Сердце опять Не устаёт повторять, Прнпеп, Тнше, солдат, Слышишь солдат, Люди пугаются парывов, Тысячи глаз ВБ иесбо глядет, Губы упрямо твердлт, Припенп, Против бедыь, Протнв войны Встапем за нашик мальчишек, Солнце--иавек! Ф Счастье--навек! Так повелел челопек. Припеп, (Монголоор цотны хамт шанай сонины эпэ оны 7М221-д бий) хэээээүшээжээхшээсээсээээжтшшэлшэшээшээш» Ах дүү соцналист орны пионер эв нөхөрлөлийг С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг оронд амарлаа.. ХҮ1-0Е МЕ . -- : 5 525 ГХУПЕ АМХЁЕ 007 ТЕТЕАТН1ОМ ЇХТЕК МАТГОМАЬ ЮЕ 1гАМ1716 пин БАГА. ХУРАЛ Олон улсын шиш лоо. ! хүүхдийн хөнгөн атлетикийн «Найрамдал» төрөлтийн тэмцээнийг зохион бай- Етуулах бага хурал энэ долдугаар Есарын 3--6-ны өдрүүдэд Прешов 3 хотноо боллоо. Зохион байгуул жхорооны бага хуралд ЗХУ, Б ЕГУ, Чехословак, Болгар, Монгол, 2 нгар, Польш, Румын, Финлянд, ЕФранцын хүүхэд залуучуудын хэв жолзлийн газрын төлө дөрвөн БНА өлөгчид оролц- Олон улсын пнопор сурагчдын дупдэнил бүр зохиодог «Найрамдал» дөрпоп төрөлтийн. ХУ! төмцээн энэ. оны долдугаар сарын 7--8-ны одД- рүүдэд БНСЧСУ-ын Прошоп: хотын багшийн. илетитутийн.. бага. цонгол- дэх хүрээлэнд болж онгорлоо. "Тэм- цээнийг долдугаар, сарын бонд 170 гаруй! тамирчдын парадаар охлүүлэн Хоккейн өвлийн ордонд БЇИСЧСУ- ын Социалист аалуучуудын Топ Хо- Дэрэм нарийн. бичгийн. дарга. Яп, богөут пээж үг хэллээ, Томцээний лээлтийн дараагаар сурагчдын уран ходолгоопт гимпастикийн: үзүүлэх тоглолт болов. “Долдугаар сарын 7-ны одор 00 ахыг гараагалт, метрийн гүйлтийн ХУЦ, КОёМК МЕрУ1МАКОРМЕНО САНКОЛТЕТСКЁНО 8ТУОВВОА РЮЛТЕСБҮҮА яа ла са са ха са соль па ла л чилээ чив. чив. ч Монголын өсвөрийн тамирчдын баг, !| С, БОДООШИЙН хийсэн гэрэл зургийн эвлүүлэг, 3оанхаарал татсан асуудал нь 19745 онд БНС Чехословак улсад олон улсын хүүхдийн анхдугаар олим-5 Жавнадыг зохион явуулах,мөн хүүх-Ё ОДИйн дөрвөн төрөлт тэмцээний зо-2 Жоохон байгуулалтад 3 Бага хурлаар рэн дэмжлээ. релтийн гүйлтийн цөг түлхэлтийг Б ярилаа. гаа хүртлээ, өн төрөлтийн Е дэслэгч учир 20 дугаар Шоронд авч жилттай дууслаа. өөрч- «Дөрвөн төрөл- Этийн» тэмцээний төрлүүдэд өөрч- аөлт оруулах тухай асуудал хэлэл цэв. Бүх орны төлөөлөгчид дөрвөн төрөлтийн тэмцээнийг цаашид үр-Ё тэлжлүүлэн явуулах саналыг Гэхдээ тэмцээний оронд 500 метр, метрийн гүйлтийг оруулж, бөмбөг шидахийн оронд 3--4 нг бөөрөн- талаар 8005 Бага хурлын явцад Олон улсын залуучуудын холбооны «Мөнгөн .- ом», Польшийн «Свят Младых»: Есонины цом олгов. Монгол 2217, оноо, Польш, 2216,4-оноо, ЗХУ Е2210,0 оноо авч БНМАУ-ын ба нэ хүндэт цомыг гурав дахь удаа Олон улсын «Найрамдая» дөр ТЭМЦЭЭНИЙГ онд Варшав БНП нд Берлинд 1975 вуулахаар тохирсны гадна 3АУ дервөн төрөлт тэмцээнийг үн дөрвөн төрөлтий! тэмцээлийг явуулна өөрий! гэж алба! Бёсоор бүх төлөөлөгчдөд мэдэгдс: шаюм. Бага хурлын ажиллагаа а АЛТ, МӨНГӨ, ХҮРТСЭН 60 м-ийн гүйлт Хөвгүүд ШИШ! дөрвөн тө-Е Охид 1, П., Гүррагчаа Мопгол 7,3 сек 2. Ю. Овчаренко ЗХУ 7,2 сек 8. Р. Дап Румын 7,3 сек 3 4.Н, Ганзориг Монгол 7.4 сек бүгт И. Бартек БНСЧСУ .7,4 сен 60 метрийнз 1, А. Данута. Польш “8,0 сен 2. Г. Жарема -д 8,1 сен 3. Риетпер Унгар 8,1 сөн 8. Котикова, БНИСЧСУ 8,2 сэк мөн Румын, Унгар, Польшийн охид ижил амжилтаар хүрэл мё- даль хүртэв. Уртын харайлт Е Хөвгүүд 3о1,Ю, Овчареико, 3ХУ бм 31 см З.Д.Баярсайхан,Монгол5 м 89 см 3. П.Ганзориг,Монгол 5 м 89 см З.О.Валерий БНСЧСУ 5 м 83 см Охид 1, Г, Тарина. Румын 5-м 13 см 2. 414, Котикова,БИСЧСУ 5 м 06 см 3, Ц.Илиона, ВНАГУ 5 м 04 см Өидрийн харайлт Хөвгүүд 1, Ю,Овчарепко ЗХУ 1 м 79 см 2. Р, Дап Румын 1 м 78 см ДА,-Николай-- 1 м 78 см 3. А, Добрецну - 1 м 70 см Охид 1, Байхмаии Ё,БНИАГУ 1м 48 см Е 2. Илиона И, 1 м 46 см 8 Мон ЗХУ, БИСЧСУ, Румын, Лал шишийиишинйннийтииининнинийнин Польшийн: охид ижил: амшилтаар тэмцээний ашиллагаа эхлэл, Холгүү- дийн 00 мотрийн гүйлтийн охний га» рпанд-. Зоплолт, онгол, Румын, олгар, Унгарын иоперүүд урал« даж, ОУапхан: аймгийн топийн 10: эн» лийн дунд ,сургуулийн сурлгч ГҮЙ рагчаа түрүүлж: алтай медалийн болаол ханган, Эн тамцоэнд. З?ИМАУлыан өспөг рийн БЭЭ" нийлбэр. дүнгээр хойрдугаар байранд... орж алт 1, монго. 17, хүрэл 4 модаль:.ПХүртлээ, Манай їшопор: сурагчдын баг 1007 оноос хоїїших долоон. эцилийн хуга» цаанд Бухарост. Вудапешт,.. Софт, Могниа, Варшал, Улаанбаатар, Про» шопт болсон. олой улсын томцоэндэс: алт, мопго, хүрэл медаль 990-ийг хүрт» ҮФХУИ 1МТЕКМАТТОМАГ, ТЕТКАТНЬОМ СОМРЕТЇТЇОМ5 ОЕ ЕВ1ЕМР5НИЫР. МЕДАЛЬ | БАГИЙН 5 ДҮН ХҮРЭЛ ТАМИРЧИД мөнгөн медаль, 3. 4. Марела Румын 1 м 42 см БНСЧСУ, БНАГУ-ын охид мөб хүрэл медаль хүртэв, Бөмбөг шидэлт Хөвгүүд 1: Асенов О.Болгар 87 м 96 см 2. “Кезшо-Унгар 84 м 46 см З. Петров Р, Болгар 84-м 42 єсм Охинд 1, Верка Р, Болгар 56 м 82 см 2. Донка Болгар 56 м03 см З. Неонка Ё. Унгар 54 м 18 см 4 зайн нийлбэр дүнгээр 1. Ю. “Овчарепко, ЗХУ 8360 оноогоор 2. Баярсайхан, 3: Н. Ганзориг, Охид 1, Б, Исонка, Унгар 805 оноо- гоор : 2. Г, 7Каргрета: Болгар 301 3. КК, «Клона БНАГУ.. 295 Энэ удаагийн уламжлалт тэм- цээнд Румыний хөвгүүд, охид өнд рийн харайлт, Болгарын охид хов- гүүд бөмбөг шидэлт, Польшийн охид ойрын зайн гүйлт, БНАГУ- ын охїїДд ондрийн харайлтын тор» лоор онцгой амжилттай байгаа Нь бидний анхаарлыг татлаа, Ирэх тиил. Олоп улсын хүүхдийн «Най- рамдал» ХУШ тэмцээнд "одДоо- оос өхлан. сайн. болтгэцгээе! Спортын мастер М, ТОГТООСҮРЭН Мопгол 828 Монгол 823 0Л03: УЛСЫН ХҮҮХДИЙН ХӨНГӨН АТЛЕТИКИЙН «НАЙРАМДАЛ» ДӨРВӨН ТӨРӨЛТ ХҮ ТЭМЦ09Н ЖДУНАРОДНОЁ. ЛЕГКОАТЛЕТИЧЕСКОР, ЧЕТЫРЁХБОРЬЕ--ДРУЖБА. сопийг хэлэхэд бахтай байна, Тэмы цээпний дараагаар, манай пиоперүүл дийг Прешоп: хотын 8. жилийн 14 дүгээр сургуулийн багш, сурагчид сургууль дээрээ. ур» сургуулийн хаа. байдалтай тапилцуулж, тус сурч гуулийн пахирал. БИСЧСУ-ын Дээд оплолийн ! ЧиЧЫ и, Галдасовт лурсгалын зүйлийг гардуулай, ТТЄЙЦӨӨНД оролцсон арав гаруй дорх им пнойер сурагчид. Долдугаар, санж рын 191д ТЇрешоп: райошиг: фашис тийн булаан эзлөгчдоэс. чолөөлөхийн төлөө томцэлд алтай. амийн алдсай ЧЗоплолт,.. Чехослованийн:.. Дайчдын хошоо зэрэг дурсгалт гаяраар яти цэцэг өргөп. гл. ЦЭРЭНДОРЖ | «2! Хөвгүүдийн баг 1. Монгол -1510 оноо. 2. ху. 1483 оноо | 3. Румын :1474 оноо ”, 4. Болгар 18330 оноо 5. Чехословак 1261 онөо 6. Унгар 1258 оноо. Т. Польш . 1138 оноо 8. БНА Герман 1039 оноо 9. Финлянд 1028 онсо 10. Франц 710 оноо Охидын баг ЁЛ 1. Болгар 1420 оноо 2. Унгар 1384 оноо 8. Румын 1348 оноо 4. Чехословак 1281 оноо Я5 БНА Герман 1267 оноо 6. Польш 1258 оноо 7. Монгол 1258 оноо 8. Зөвлөлт 1244 оноо 9. Финлянд 981 оноо 10. Франц 690 оноо Багуулын нийлбэр дүнгээю: Ї байсанд Румын 28929 оноо П байранд.Монгол 27683 оноо ЇШ байранд Болгар 2750 оноо ТУ болох ЗХУ 2797 оноо У байранд Унгар 2642 оноо ХУ! байранд Чехословак 2549 оноо УГ байранд Польш 23896 оноо У!Н! байранд БНАГерман 29296 оноо ЇХ байранд Финлянд 1718 оноо Х байранд Франц 1641 оноо ӨушткэстлбожСйулсОлЫЦТШШХЛСЖЧЕВУПТЖЭИЛЕЫГОГОЭ ЭНЭ Хүүхдийн хэвлэлийн нэгдсэн редакци А--52803 Индекс--14120 МАХН!” ҮЙЛ ХЭРГИЙН Т0А0Ө./ ХЭЗЭЭД Д.Сүкбаатарын: нэрэмян?” Монголын / | Пїнонерийл: Байгууллагын Төв. 3 Зөвлөлийн, боннн 22 жилдээ 1978 йгдУЙ 4081523, Лхагпа (1200) 3 оны 0 дугийр. сарын 22, 577) 10 мон. АРВИН УРГАЦ ХУРААХАД, Хадлан, тариа, ногооны гарц эй? род бүрийн таримал ургамал ху рэн, жил манай орны ихэнх путагт гойд иа. зайн. байгаа. нь арвин ургац авах, “Үүний дотор хөдөө аж ахуйн язг« | сайхан бололцоог. нээж байна. Хө- дэл 82,7 мянган «га-гаас, сангийн / дөө аж ахуйн нэгдэл 435,7 мянган алсахуй 296 мянгай га-гаас з91 й тони, сангийн аж ахуй 180,5 мянган лан биелүүлэхийн тулд долдугаар са “рын дундуур хадландаа гарцгаасалн , билээ. Хур бороо элбэгээс хадлангийн ажил сааталтай байгаа боловч хал- ланчид маань цаг алдалгүй дор бүр- Ч 2 тони өвс авах төлөвлөгөөгөө давуу- 2 3 лээ авсаар бай дээ мэрийцн өвс тэйг на, Вь МХЗЭ-ийн 53 жилийн ойн өмнө А хадлангаа бүрэн авч дуусгахаар мэ- рийж буй эвлэлийн гишүүд, 83а: 2 чуудтай пионер сурагчид нэгэн ади» Заг 5 : З Д.СОДНОМДОРЖ (МХЗЭ-ийн шагналт| ү !) Г.Т/ 7 Ханс алт | ХҮҮХЭД БИДНИЙ таун БРМЫ ПИОНЕР - ХҮСЭЛ. НЭГ - оё1 -о-- Би энэ зун найз иөх- Б дийнхээ. хамт- БНАГУ-ын - БВильгельм 1їнкийн нэрэмжит олон улсын пионерийн зус- 5 -5 7 7 ланд таван тивийн пиопер мянган тонц үр тариа хурааж авах Ч сурагчдын хамт амарлаа, юм. Мөн хүнсиий ногоо 28 мянган гн 9 “| Энэ сайхан зусланд амарч тоин, төмс 38650 тони ногоон тэ- Өндрийн өндөрт, тэнгэрийн мандалд багХаД ДЗО-ны Хонх: наа- жээл 95 мянгап тонн, дарш 100 Өнгө жавхла й намиран байга дам ерлин хотноо болсо с 3 ДОГ ыг нтай 5 цг с гаа БЭ соопсри СУРАГЧ ТОЛДЦИЙГ мянган тонныг хурааж: авах болно. Алда шоцыг дайчи! Ү Од Ь б УЛСЭГ ОН" 1 02 1урта| Арвиних хадлан, тарпа,цогоо авах Алтан одонгууд шачсасан ангаа р-сарын 2-нд Эрист улсын энэ төлөвлөгөөг биелүүлэхэд Багачууд бид харж байна. Тельманы нэрэмжит хүүх- Ё пионер сурагчид тодорхой хувь цэ» Бахархах сэтгэл төрж байна. дийн төв цэцэрлэг Внль- Ё мар оруулдаг. Сургуулийнхаа: шеф їГ этүй эь ёл 2: Чэ ТЭ 236 9 с : 3-3 БХгны са шиягсахсасан гельм Пикийн | нэрэмжит 8 аушллаж байна. Хадлангийн “ажил нэгдэл, сангийн аж ахуйг хадланлах 23 хсВиыт цогтой 2 цул ахын ЯЧНД УАСЛ ХОРЦЭРЖи Л НДАН Б. тай зэрэгцээд тариа, ногоо хураах риа ногоогоо авахад нь пионер-сураг : шашы стшуЧВВшЄОцүЛЭЖЛҮЙН БранНЭЯН, оын хүүх цаг боллоо. Энэ жил улсын хэмжэз чид зохион байгуулалттай оролцоо- Үй мянганы өргөн жагсаалыг нэмэгдэн, олон улсын хуүх-Ї С 2 5, оэг ди Ёү Л 5 гээр 4883,7 мянган га талбайгаас то рой. - д , Багачууд бид харж байна. дийн баярын өдөр нээгдэв. д 23 2) 5 Сорс зоодой зэрэг ногоон тэжээл Энд бид Чилийн хү тэй гар гараасаа Хот найрамдлын дуугаа. дуулж Бахархах сэтгэл төрж байна, үҮд- :3 бэлтгэх, “өвс тариа, иогооны «хаяг- Аз жаргалаа хамгаалах үйлс балт риа, иог ая дал түүх зэрэг ажилд пнопер сураг» Атаатны өөдөөс тулалдах хэрэгт билээ. Чилийн хүүхдийн хү- « Й « - 5 2 -1-248 амна хайрлаж үзээгүй сэл санаа ӨРДЭЦОН : 3 Бос ЗАЖБЛЛВВЛЭН! таНӨВ ШИГ ЕС НЛЭНЭ 5, тэмцэлд ялан дийлснийг адил энх тайван эрхэ Лү Ё Т тяг-308, бид харж байна ХҮНДЭЛДЭГ Гэдгийг бн Эдү сэх овыгөринєнс, сурланлыг Бахархах сэтгэл төрж байна. ойлгож үзсэн юм. этэ: дадгурлаг осдоонд үйлчлэл туслахад Ачит орноо цэцэглүүлэх үйлст Чилийн харгис хүчин, Чи- ндэвхтэй оролцох ёстой. Хадлан, Ажил хөдөлмөрт баатарлаг зүтгэж лийн ард түмэн, үр .хүүх свариа ногоо хураах ажил тодорхой - Хөдөв хотдоо хөгжил бадруулж Ди Цаа х НБ х. ЗАЛВНДЦЭан цаг хугацаатай байдаг учир “бүх с Хөлс хүчээрээ ихийг бүтээснийг ХАЛЛЖ ба! өсвөрийн С 3 нийтийн хүч хөдөлмөрийг шаарддаг, баатарчууд д эрс зсэр- (2 ! Багачууд бид харж байна гүүцэж байна. Чилийн 48 Пионер сурагчид аа! Бахархах сэтгэл төрж байна. түмэн энх амгалан байж (1 . Бүх ард түмний социалнет урал- “Үндэстэн олны үр хүүхэдтэй Иргс тэдний үр хүүхэд жаргалтай Ё даанд нэмэгдэл үүрэг аваад намрын Үүрдийн сэтгэлээр бат гагнагдаж сайхан амьдрах ёстой. Й - их ажилдаа орсон аав, ээж, ах эгч : Найрамдал нөхөрлөлд үнэнчээ үзүүлж . Нийслэлийн 17 дугаар 3 мартаа хэн юф ”одахаа хийж тусалц . Нарлаг дэлхийн заяа түшилдсэнийг | сургуулийн сурагч: с Й. таая!- с Ь2 » Багачууд бид харж байна 147: д АЛТАНЦЭЦЭГ ? 2 Ч, САНЖЖАВ Бахархах сэтгэл төрж байна, Алдарт гавьяаны ариун замналаа Алтан үсгээр түүхэнд мөнхлөж Нам-эвлэл-шионер турвынхаа Яасан үүрдийн холбоог “Багачууд бид харж байна , Бахархах сэтгэл төрж байна. Хувьсгалт залуучуудын эвлэл таны Хурц улааи тугийг мандуулж сИх хэргийн чинь алдарт замналыг “ Ирээдүйд бид залгамжилж чадахаа Тавин хоёр жилийн чинь ойд Тангараг болгон өргөж байна, 1973 он | | | | “ Улаанбаатарын галт тэрэгний буудал дээр их наадмийн толоологч дийг хүлээн авсан цуглааны хэсэг, “ Ихиаадмын хүндэт тдлоологч зөдөлмөрийн баатар Ойдовиям угтагч дын дунд байгаа ив, мьон- ж-лн ит Фт-ж | | МХЗЭ-ИЙН 52 ЖИЛИЙ онд - ЭВЛЭЛИЙН ГИШҮҮН БАТДЭЛГЭР Дамдины Батдэлгэр Архапгай аймгийн 10 жилийн дунд сургуу- лийн 9-ийц «А» ангид суралцдаг. 9-ийн «А» айгийн Г. Энхтуяа дар”. гатай ХЗЭ-ийн үүр улсын тэргүү- ний ХЗЭ-ийн үүр болсон билээ, Энэ үүрийн гишүүдийн дотор Д. Батдэлгэр есөн жил дараалан онц суралцаж нөхдийнхээ хайр таларх- лыг хүлээжээ, Д. Батдэлгэр хүү тэй уулзвал, -- Би энэ зуныхаа амралтаар сайхан амарч байна. аа хугацаанд зуныхаа даалгаврыг биелүүлсэн. МХЗЭ-ийнхээ 02 жи лийн ойд зориулан эвлэлийн дай- чин замналаар хэд хэдэн үзүүлэн хийлээ, Хичээл эхлэхээр сургуу- лийнхаа пионерийн танхимд өгнө гэж баяр хөөртэй ярьж байлаа, Су- рзгч Д. Батдэлгэр онц сурахын пэг эх сурвалж бол цэг ашиглалт гэж ярьдаг нь учиртай юм. Д. Батдэл- гэр өдөр тутмынхаа хичээл, хү- мүүжлийн чагийй хуваарийг Ха- туу баримталж ямар нэг хэмжээ. мэс өөрчлөхгүй ажилладаг байна. Д. Батдэлгэр хаана л явна ном үр- гэл: авч явна. -- Миний уншсан ном энэ гэ- сээр Батдэлгэр зузаан дэвтэр гар- гаж ирснийг нь үзвэл 1033 номын тэмдэглэл байлаа. Сурагч Батдэл- гэр сургууль дээрээ сурагчдын эв- дэлийн хорооны -товчооны гишүү- ний сонгуультай ба сургуулийн «Интернацнонал» клубийн даргаар ажиллаж ажлын туршлага нь эмхтгэгдэж аймгийн нийт сургуу- лиар мөрдүүлэх ажил болж: бай- тостаас үзэхэд сонгуульт үүргээ с-ын Онелүүлж байгаа сурагч юм. Батдэлгэр хөнгөн атлетик (тэр тусмаа гурван харайлт)-ээр хи- чээллэж пуужин, нисэх онгоцны загвар хийж бүтээхийг сонирхдо- тийн гадна баянхуур, гитар, хөгж- мөөр тоглож дуулж шүлэглэхдээ ч нөхдөөсөе хоцордоггүй ажээ. Ийнхүү ажиллагаагаараа сурла- та, хүмүүжлийн «онц» гэсэн үнэ- лэлт авч 5 онцын эзэн Д. Нацаг- дорж тэмдэгтэн МПБ-ын Төв Зөв- челийн алтан медальтан болж анги Үүрээсээ гадаадын пионерийн зус- ланд амрахаар шалгаран цойлсон авьяаслаг хүү юм. Д. ПҮРВЭЭ ДЗО-НЫ ИХ НААДАМ-ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ ИХ БАЯР Дэлхийп залуучууд оюутны Х их паадмын пээлтийн баяр ёслолын экаг- саалд 40 гаруй ориы пионер сурагч- “дын Жагсаал оролцлоо, Энэ жагсаа- лын хамгийн эхэнд мапай пнонор Рандансамбуугийн: Эрхэмбаяр өсио- рийн Сүхбаатарчууд, бүх дэлхийн хүүхдүүдийн нэрийн өмнөөс Доэл- хийн залуучууд оюулзы их паадамд анх удаа олон. улсын хүүхдийн бай гууллагын тугийг барыж экагссан їюм, Өсвөр үеийнхэн манай гаригийг ирээдүйг залгамжлагчдын хувьд импо- риалнамын эсрэг томцдийн йэгэй идэвхтэй хэсэг болохоо их. ййаДамд оролцсон бүх үйл ажиллагаагаар илт- гэн харууллаа. Их наадмын хоёр дахь өдөр «оло! ) улсын хүүхэд ад нөхдийн клуб иог дэвж, ажиллагаагаа эхэллээ, Энэ клу Г ижилилилиинн Солүл хоЧӨМӨнӨ, Их наадамд оролцсон олон улсын Д. ПУШКИНЫ хүүхдийн жагсаалын хэсэг. авсан гэрэл зураг. бын ажиллагаагаар бүрэн бус дунд сургуульд суралцагчдын уулзалт болж өоспор үеийнхнийг, бүх нийтээр дунд сургуульд хамруулан сургах су- рах бичиг пом зохиолоор хангах, сур» лагын чанарыг сайжруулах зэрэг олон асуудлаар сайал сэтгэгдлээ солилц- лоо. Гумбольдтын их сургууль дээр сэтгүүлчид, зохиолчид, урлагийн зүт- гэлтэй, эрдэмтэд хүүхдийн байгуул- лагын ажилтнууд хүүхдэд зориулсан урлагийг хогжүүлэх, ..хүүхдэд. бага иасиаас нь эхлэй бие бялдар, оюун санааны вов хүмүүжил олгох, тэднийг иптериайционалч үзлээр хү. мүүжүүлэх зэрэг олон авуудлаар сана лай солилцоп. : Олон улсын хүүхдийн байгууллага болоп хүүхэд, пионерийн байгуулла- пид” ажиллигсдын олон улсын бага хуриа. Бирлин хотноо болж хүүхдийн эрхийг хамгаалах асуудал хэлэлцэх. дээ Хүүхдийн эрхийг хамгаалах асуу» дал орчин үеийн амин чухал асуудлын нэг, гэдгийг онцолж үзсэн Юм. Эрист Тельманы нэрэмжит олон улсын хүүх дийн цэцэрлэгт олон орны хүүхдийн уулзалт эвгсанааны нэгдлээ илэрхий» лэх цуглаан зохиож хүүхдийн төлөө олон улсын фонд байгуулах, хүүх- дийг бага наснаас нь эхлэн энх тайв» ны үйлсэд үнэнч байхын үзэл санаа- гаар хүмүүжүүлэхэд тэднийг бэлтгэ- хийн чухлыг онцлон тэмдэглэв. - » Берлин . хотноо пионерийн ахлах удирдагч нарын уулзалт болов. Энэ уулзалт дээр ппонерүүдийн дунд 20- хиох-пионерийн ажлин агуулга, сэдэв, хэлбэрийн тухай ярилцлаа. 8 ДЗО-ны Х их наадам ийнхүү зөв хөн залуусын баяр наадам бус өсвөр үеийнхний эвенэгдлийн их баяр бай- сан юм. Ї Л. ЦАСЧИХЭР Архангай аймгийн ЯтХаргалант сургуулийн 7-ийн «А» ангийн маа «Жаргалант амьдрал» нэг таг Тээлд зуныхаа амралтыг байна. Янжмаа охин танхимд үс: су АГЧ ногоо луулга хийж тэмдэглэл хөтөлнө. Гэ дэв шинэ ажилд суралцана. -- Янжмаа юу хийж, яаж амарч Бас агь, хүнхээл түүж тэжээл хийгээд байна. салхи орохгүй битүү сава бол төл малд хаврын цагт ховор сайд тэжээл ээж ааваасаа мэдэж авсан. Хайлаасны навчийг ядарч до-34 ройлсон ишгэнд, егөхөд доркиаоо» тэ Бас буцалгаас өдөрт 200--250) г-аар торинилтыг нь сайвнруулдгаас радна 100 нг тэшээл нэмж хийхзар иг витишинт өвс бэлтгэхээр амлалт Д. ГҮРРАГЧАЛ сумын Дунд сургуулийн ттмвхлиэиж-тэттитэт-гитснжэгжэгснжол Хадлан төжөрл голтоо сэргээнэ. Ном соннн уншина. Төрөл бүрий ахуйн ажилд тусална. Эцэг эхийнхээ үг -- Амралт сайхан. Сургуулиас өгсөн даалгавраа ам-3 хуураар өвс” тармаж нд, аарцтай хольж 60 ыгам засны навч, бор шаваг тү д хийж хатааж байгаа. авч хатаагаад хивэгтэй холын ХОаНиИНД ЄГӨХӨД түн сайн сэргийлдэг ни билээ: Би одоо найшдугаар шингэн: ажилин бийгаа: їШинт ногаєн ёвс хадаж нөвцөлж тушаана. Ойн жалга судгийн амт чинар сайтай: шит наг Өвс || диж хатааны сарнвчин: давгуур нэг уу тгүнвэнд: ину үл! гүй, сүүдэрт хатаадаг ювг. Энэ нил 1000) нг-аас:: доошгү гав. Япган халгайг хадаж жшишнглэн цанчиад давс шүү- тэй хольж даршлах, бүйлшний үрийг хандтай! даршлаад, өвөл, хавир ядарч дордсон шад, өгөхөд эрхэв шимт пар н сайн тэшээл болдгийг зиэ сөн мшлчдвиг ч мэдэж, авлаа. Сургуульдай арвин тїиинзэл нөвцөли шаасан бэлэгтэй атпо гэж Янжмаа хэллээ. їигий МАЛ СҮРГЭЭ ОНД МЭНД ОРУУЛЬЯ Улз : голын ус Зурсаж, хангинах нь хөг? 1 хаагүй”л өвсөн бухал Н нуруу -дүнхийжээ. 5мын хадланчид билээ. ланчин өвгөн Галсан гу Н - Манай бригад морин здуур, тармуур тус бүр гу ыравтай. Бид нийтдээ з00" Ётонн өвс авах төлөвлөгөө- эй. Наймдугаар сарын зур- 3гааны байдлаар 225 тонн 3 өвс аваад байна. Есдүгээр мын 8 аш сарын нэгний өмнө төлөвк- Батаага! лөгөөгөө 120 хувь биелүү- нэмэлт үүрэг аван 5 байна. Бидний энэ бол хү ийн хүч цыл. дээ, хүүхдийн тус рдориы. : даа гэж | Эгүүлсэь эт 1 Зургадугаар а байна даа гэвэл 4 рагч Энхжаргал 116сө ж байв, с цо: есөн хүүхэд ажиллаж СОЛДГИЙГ3 Зарим нь ӨВС бу байхад, долоохон нас Эрвндапп гэдэг хүү Зүнннд: бухал чирч эӨдөрх наяас дээш нхэрнэ: Бор шавгийг5 хурга угшихад өєялт зддэн::свягэг согигни, ярд: апгтаая өх. ёстай “тэнэ. Гура вшин паүд Бидамцэрэн, гээр ангийн сурагч сүрэнц, Дамдин, до. | ОШГҮЙ-Ёангийн: сурагч аванд, азиллан. бий-Е Энхцэцэг нар 2 Эйрхал: чирнэ. ХОЛБИС илчиш Лхам: бухал ав, харицириари ан лийн нуруу їх ӨВ ТУ Бүл тасална. Энхцэцэ Жарталцит Манай сумын ) Злийн: 50) жилийн ой мяралзан түүний хөвөөгөөр мо Їрин хадуур, тармуурын дуу їм мэт. Энэ 3 Дорнод аймгийн Баяндун су сэн бодлыг аяндаа тө- Энэ бригадад чирж: бийж төлөвлөгөө бие- Фангийн: сурагч Батсайхан,Ду дөрөвдү- Гомбодорж, Хадланчин, Балжин- у хийнэ. тэжээл ярайж бол Хад- жуу! Цэг ха мал сүрэгт а с өвс 2эЭЭ ана ташудлгар бие” оролцож тус “хүрэхээр ГОН БҮВЭРИэЭхи х мэр жээ 7 Э ц : 2 2 К 3 Э 3.2 х 4 «л. Ч 522 Н Н м » шугах й зорьж витаминт өвс ба гар тэжээл бэлтгэж байна. Ни-4 Банн 1-011-02 зӨцӨтЭр гаар сард болно. Бид ойгоо шосЭнЛАЭн Ь Өс да ор 5 3 2 лжээ. , хэг9 єү --0й лээд хэмжээний шар сүүний ханд буцалгаж ивөцөлсөн.3 ал олон жил хадланд яв- ЧХ ёмжилтаар угтах даалга- вартай. Тэгээд бид хадланд ажиллаж байгаа. Манай айм гийн хөдөлмөрчид, Хэнтий аймгийн хөдөлмөрчдийг хад- лангийн ажлаар радио дууд лагаар урналан дуудсан бо- лохоор бид бас туслалгүй болохгүй гэж ярьж билээ. Аймгийн ажлын амжилтад хүүхдүүдийн тус хэрэгтэй. Тэгээд ч Баяндунгийн хүүх дүүд зуныхаа амралтыг ийн хүү үр дүнтэй өнгөрөөж байгаа ажээ, халдаж тай Цэ морь байлаа. бухал вдугаар Дугар- лдугаар хийнэ, Тэд- сөөр эд Г ОХИН, Ж. ЦЭРЭНПУНЦАГ (Дорнод аймаг дахь «Үнэн» сонины сурвалж- дагч) сургуу- аравду- Ү Хадлан ногоо (3 ажаа эт? л-н Тунгалаг сайхан Идэрийн гол нх талын дундуур урсаж, хөвөө- гөөр нь түмэн сүрэг бэлчээрлэнэ. | голын тохойд хэсэг хүүхэд гэр барьж тоглох, ажээ, Шилбүүр: уиа- сан хүү тэдний дэргэд очоод «Ко | лоогоо» татаж, -- Найзууд аа! «Ухуулагч» ир лээ гэв. -- Ээ, сгялай ямар догь вэ?гэ- сээр хүүхдүүд гэрийн зүг хурдлав "Тэднийг улаан бүчээ памируул сан бяцхан бор хүү угтсан нь пионер Гансоёмбо ажээ. Гансойм- бо хаа л явна, уншсан мом үз- сэн кинонмхоо тухай ярыж дуу дуулан сопирхуулдаг болохоор тэр нутгийн хүмүүс хэц нь ч) гэсэн Гансоёмбо гэхээсээ «Ухуулагч” хүү гэж хүндэтгэц нэрлэх ажээ. Гансоёмбо энэ зун Артект очиж сайхан амраад саяхан иржээ. Энэ айльихай бүү хэл бригад, О(ЦЧОЭН Гансоёмбо. хүүг ира- ХӨД «Манай ухуулагч ирлээ!» гол хогшин залуугүй хүндотгэн. ямар сонин дуулгах бол? го» сатгол догдлон. байдас. ажээ, Гансоймбо, хүүхдүүдтэй уулзаад төдөнд Зон» лолт орны тухай «Артоцт» лпц амарснаа орон. бүхий 11102 руудтай хэрхэн тапилцсан тухай. гаа. ярьж байхад тэр цэг хот 1 лынхан. Гансоёмбыг тойрон сууц” гааж юу ярихыг нь. гээлгүй сон- сох гэсэн шиг чимээ үл гарий, Наян цастай. Буниа эмгэн хүртэл, Мосциа.. хотын тухай. олдпийг асууна, Гансоймбо хүмүүсийн асуу, сай цсуултыг тэмдоглэн айч т0- дДорхой хариулиа, Тэгээд хүү Лр- тенпас” сурч ирсэн. дуугаа. дуулж, 4| шүлэг уншин, Хүмүүс түүнд чин сотголийн.. баяр. хүргэнд, Бупиа эмээ. босож ирээд, -- Шцонор хүй годөг ийм Л сайхан, Мндонд тор сайхан Артей пуслангийнхаа. тухай бидний... хүн» Дотгоцс хайрладаг. Мосийй. хотын тухай” үндастан: бүрийн хүүхдийн амьдралаас их пүйл холжс.. оглоо гэж, Гансоймбо хүүг үнс, Гансоймбо: хүү ипахдаа хүүхэд тус. бүрд иь. Артент. амприаи олон” орим їшоперуудын хийг оглоо, Хүүхдүүд биярлана, -- Гайс00мбо. Оо чи, ӨНДО0С00), шууд харих уу гож цаг ШИЛ хамт суралцдаг Оюупгорэл-. ох!ї- ныг асуухад, Нүй вэ! барна шиш | -- Үгүй өэ| Сээрийн өхөнд байгаа, Сэрээтэр гуайн хотод оч» но, Зам саадтай болохоор ойрдоо ухуулах бригад очоогүй. . Хэдэн хогшчүүдэд очиж ярих юм бий. Тонд чинь богийн. «АА» апгийн | Мандах, Долгор ийр бий. шүү дээ, Тодөнд Кубын пионеруудын . хаягаас өгнө, Намайг лпахад аа хийд байсан юм гэр, -- Пийртай сайн яваарай, Удахгүй хүрээд ирээрэй гож хог айлынхан хүүг үдэв, Ходоогийн уул талаар соёлын үрийг тарьж, япиаг Гансоймбо.. шиг... ухуулагч ииїонер- олон байгааг типтий, Энэ тшонерууд иаймар сур гуулыд ирэхдээ ямар сэдвээр хич- гээн удаа ухуулга хийсээ. ярих дүүрэн бүтээлтэй. ириэ, тэмдэглэхэд, | » ! хот ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ӨДӨГТ Улаанбаатар хотын Толгойтын цахилгаан станцын хамт олон бүх ард түмний соцналнст уралдааны эхний хагас жилийн эрчим хүч борлуулах жүүр, шалгах ч төлөвлөгөөг 9,5 хувь давуулжээ. ЗУРАГ ДЭЭР: “Залуу мэргэжилтэн эвлэлийн Нямжав Ё. Нэргүй нар санаачлан хийсэн тишүүн Б. «цахилгаан хэм- багаж дээрээажиллаж байхад нь манай сур валжлагч С. Лувсаншагдарын авсан гэрэл зураг. Т.ПҮСТ 21:1:)11:)1 451) ӨВС ХАДГАЛАХ Зохих цаг хугацаанд нь хадаж, богипо хугацаанд хатаагаад, хаягдал багатайгаар хураан бэлтгэсэн өвсний шимт чанарыг улахгүй зөв хадгалах нь чухал. Өв- нуруулдах буюу тусгай саравчинд алдаг. Нуруу хийх газар нь төвгөр, хур бороо цасны-ус тогтдоггүй байвал вохино. ИРЭЭДҮЙН ТРАКТОР, Японд хийсэн «Кубото» хэмээх 25 морины хүчтэй трак- торыг зохион бүтээгчид нь түүнээ ирээдүйн трактор гэж нэрлэсэн байна. Энэхүү трак- торын бүх дугуй нь автомат хүч дамжуу- лагч механизмаар холбогдоно. Тракторын урд хойд хоёр талд телекамер (теледуран) тавьсиаас гадна, хоёр талын ажиллагаатай радио төхөөрөмж Д.ДАВАЛНЯМ -4 мын өө эй ижий ний шиний Пуруу хийхээс өмнө газрыг. цэвэрлэж бэлтгээд Уруу хийсний дараа эргэн тойрон газрыг хагалж, хаш. мал орох ба.гал, усны шоулаас хамгаалиа. Нуруу: Ду! аар 4--4,5 м өргөн, 15-20 мур, 7 м өндөр байх иь тохиромжтой. Нурууг тэ- жээх малын байришл. орчимд буюу өвоөл- жөонд аль болохоор ойр газар хийнэ. Сүүний аж ахуйд бол үнээний. байриы орчимд, хэрэв дарш хийдэг бол ил даршийг хучих маягаар хийх нь зүйтэй. Өвсийг боох нь хадгалах, тээвэрлэхэд тохиромжтой, хаягдал багатай байдаг тул боломжтой га- зар өвсийг боож бэлтгэвэл зохино. Өвсийг гол төлөв тэр хэвээр нь шаардлагатай үед харчиж жижиглэн хуурайгаар нь буюу бү- лээн усанд хандалж мал тэжээдэг, Бод малд хоногт 2--6 кг, бог малд 0,5-41,5 кг хүртэл өвс өгнө. “ЧОӨНИКИЙН ЗООДОЙ СОРС АРВИН ИХ БЭЛТГЭЦГЭЭ! Хадлангийн ургац багатай говь хээрийн бүсэд таана, хө- мгүүл, агь, бор бударгана, гоёо. шаваг, цулхир зэргийг шинмт бо дис их үед нь хураан авч гар тэжээл бэлтгэдэг. Ялангуяа го- вийн малчид таана, хөмүүл түүж зоодой, сорс бэлтгэн мал тэ- . шээдэг баялаг туршлагатай би- дээ. "Гаана бол говь болон зарим- даг говийн сайн чанарын урга- цэцэглэх үед Нь эвэл уургийн бодис Таана, хөмүүлийг хольж таана-аарцны Н хадгалан өвөл юм. РУМЫНЫ АРД ТҮМНИЙ ҮНДЭСНИЙ БАЯРЫН ӨДӨРТ бөхийн «Нө- хөрлөл» тэмцээний 65 кг-ийн жинд түрүүлж уран барилдааны тусгай шагнал авсан Румыны бөх Доро- Фбанц Николае, Өсвөрийн чөлөөт жээдгийг манай пионер багачууд юу андах би- лээ. Ийнхүү бэлтгэхдээ 10--15 хувьд нь шимт өвс ургамал оролцуулж ашигла- вал тэжээлийн жуулах чухал ач холбогдолтой гах аппарат хаврын улиралд малаа тэ- говь нутгийн гоор чанараар муу нөөцийг арвн- л түүлэн Биологийн ухааны дэд эр дэмтэн Ж. ГОМБО жолоодож болохыг Хэрэв жолооч ядарсан бол уул аппаратны зүү улаан зураасыг заана. ЛАЗЕРИЙН алсаас удирдаж болно. 3КОЛООЧИД УРЬДЧИЛАН ЛАХ БАГАЖ. Унгар улсад жолоочийн ядаргааг тодорхойлох электрон хий» багаж хийжээ. Олон мянган эд ангиас бүрд- сэй энэхүү багаж хэмжээгээр өчүүхэн бө- гөөд жолоочтой ямар н холбогдоогүй юм. 2Колоочийн биеийн байдал, үйл ажиллагааг уул багаж тодор- хой программын дагуу лыг багаж өөрөө хү н механик холбоо- мэдэж тухайн байд- тодорхойлно. ТУЯАГААР ЯРЬДАГ хэлбэл: сонсоно. байрлуулжээ. Кабины ? сэ, (хил агаарыг цэвэрлэх, тогтмол дулаантай байл- СН рлуулсан энэ тракторыг САГ, САНУУ- утАС, (Телефон) Гелий-неоны лазерийн автомашины гэрлийг ашиглаж ярьдаг утас Америкт э. Энэхүү багажийн тусламжтайгаар цаг агаар сайхан байхад 16 км алсаас ярил- цаж болно. Лазераар яригчийн онцлог нь гадны ямар нэг шуугиан байхгүй тул машг тод сонсогдоно. ! өчүүхэн бага учир түүнийг ямар ч хор үл учруулна. Аппаратын зохион ээн авч зэрэгцүүлэн байгуулалт маш энгийн-хялбар їом. Хүмүү- дүглэж машиныг хэдий хугацаанд үргэлж- сийн ярианы дагуу лазерийн туяа хэлбэл- зэж тэрхүү хэлбэлзлийг Фото элементийн тусламжтайгаар хувьсах гүйдлийн дууны л болгоод өсгөгчөөр Лазерийн гэрлийп туяа ашиглагчдад дамжуулж Б.ДОРЖ ЧИЛИЙН АРД. ТҮМНИЙ ШУДАРГА. ТЭМЦЭЛ ЯЛНА! Хүүхдүүд ээ! Чилийн Ардын Нэгдлийн Засгийн газар өнгөрсөн хоёр жил гаруй хугацаанд ард Тү- мэн, улс үндэснийхээ эрх ашигт бүрэн нийцсэн нийгэм, эдийн зас- гийн дэвшилт өөрчлөлт хийснийг та нар сайн мэднэ. Гэтэл Чилийн ард түмний ололтыг устгах, хувьс- галт үйл явцыг зогсоох, хуучин харгис засаг. төрийг эгүүлэн Тог- тоох гэсэн дотоод, гадаадын дайс- нуудын хорт үйлдэл, хуйвалдаан сүүлийн үед улам ширүүслээ. Ангийн дайсан, Фашист бай- гууллага, хэт. барууны бүлгийн харгис үйл ажиллагаа илэрхий “идэвхжиж, тэдний. өдөөж байгаа бослого, аллагын улмаас улс оронд иргэний дайн гарч болзош- гүй байгаа. ноцтой байдлыг Чи- лийн Коммунист Намын Төв Хо- ы Улс төрийн Комисс энэ са» рын 18-ны мэдэгдэлдээ цохон тэм- ДЭГЛЭСЭН ЮМ. Чилийн харгис хүчин өнгөрсөн зургадугаар сарын 29-ИД торийл эргэлт хийхийг оролдоод сүйрсэн. Чилийн эдийн засагт хэдэн мил» лиардаар хэмжигдэх хор хохи» рол учруулсан нодинй жилийн арваш цэгдүгээр сарыш ажил хаялтын дараа энэ оны долдугаар сарын 29-нөөс эхлэн тээврийт машины эздийн үйлдвэрчний эв- лэл дахин-ажил хаялт зохион бай- гуулж хүнд байдал бий боллоо. Бас сүүлийн хэд хоногт харгис хүчин аллага, хүчирхийлэл, хор- лон сүйтгэх ажиллагааг дэвэргэх, хэт барууны этгээдүүд төмөр зам, засмал замын 200 гаруй гүүр, нефть дамжуулах хоолой, бензин түгээгүүрийн төв болон цахилгааан станц дэлбэлэн дай- сагнав. “Энэ ялт хэргийг гардай өдөөгчид нь «Роландо Матус», «Эх орон, эрх чөлөө» зэрэг а4- шист залуучуудын байгууллага, хэт барууны бүлгүүд боловч тур- хирч байгаа гол хүч нь үндэсний нам, Христианы ардчилсан и4- мын баруун жигүүр юм. Үндэсний конгресст дийлэнх болж байгаа барууны хүчин Ар дын. Нэгдлийн Засгийн газрын шийдвэр тогтоол бүрийг ияцааж саад хийж байгаал їом. Чилийн ажилчин анги, залуу- чууд, өсвөр үе, хувьогалаа хам- гаалж Ардын Нэгдлийн Засгийн газраа нягт хүрээлэн, дайсны хорт явууллагад хүчтэй цохилт огсоор байна. : Фашнст байвуулдагуудыг хуул лнар хориглож хууль бус ажил хаялтыг 24 цагийн дотор зогсоох, эс дагавал үймээн гаргагч эздийн тээврийц хэрэгслийг улсын өмч болгон хурааж авах тухай Чилн улсын ерөнхийлөгч “Сальвадор “Альендегийн гаргасан шийдвэ. рийг Чилийн ажилчин анги, хөдөл» мөрчид, нийт эх оронч хүчин шийдвэртэй. дэмжиж, байна. Чилийн ард түмний... шударга тэмцлийг өсвөр үеийнхэн бид Монк голын ард түмэн, залуу үеийнхээ хамт бүрэн дүүрэн дэмжиэк Чих лийн харгис хүчний хорт ажиллаг гааг шийдвэртэй эсэргүүцэж бай- гаагаа илэрхийлж байна. , “5 м Зохиогчийн: нэр « 1 1, С. 1Марав, Д. Цэрэтдэгра 2, С, Шарав, Я. Гончиг, Ч,Лув- сандэндэв, Д. Базар, 3, Ц Дэжээхүү, Х, Өлзийханд, Д. Цэрэндагва . 4:Д.Б 5. Н. б.С: 1, Ч. Лувсандэндэр, Я. Гончиг, С, Шарав, Ю, Цэрэшкайв 3. Х. Өлзийханд, Ц. Дэжээхүү, Д. Цэрэндагва 3. Д. Бүндэл 4. Т. Гармаа, 5. Л. Батсүх, Ц. Цэсеи-Ойдов, -218 Очир Я. Гончиг, Б,-Нфамьляидагрпа, ЛД. Санжаа Цэрэндагва, Ш, Мижид- 122 З. П. Дэмбэрэл 1, Т. Гармаа 1. Ж. Надмид 3. Ц. Ламжав, Ш. Гаадамба, Д. Хорлоо 8. Б. Алтангэрэл, .Б. рэн, С. Шарар 43. Д. Базар 5. С. Содном в. Г, Намдал, Д. т. Т. Гармаа Амгалан, 8. 111, Сүхээ ТН. Надмид, Б, Рагчаа, М. 1Нанчивдорлж А. Сэрээтэр Ц. Шаравиямбуу »- С. Дэнзэн 125517) Оо . Ц. Санжаасүрэн Ө. Б. Долгормаа, З. Мөнхөө 7. А. Гочоо, М. Бадам М. Төмөрбат 8. Ш. Сүхээ, М. С. Троппин 9. Л. Мижиддорж, Ш, Шарав 10. Ш, Сүхээ 11. Х. Дарамбааар 12. ИН. Лүмбэн, Р, Шагж 183. 3. Цэрэндулам 14. Ц. Өлзийхутаг 15. 3. Махмин, Д. Намсрай, Ш, Шагдар 16. Д. Яйамсрандорж 17. 44, Довдон 18. : 19. Ц. Шаравлямбуу, Б. Давда- сүрэн, С, Дэнзэн, Га, Дагва 20. Б, Осор, Ц. Өлзийхутаг 21. ҮГ, Ган-очир У/ АИГИ ), Д. Ябанчивдорж, Б, Рагчаа 2, х. Далхжав гшиддорж 4. В, С, Зоротов 5. Б. Батжаргал Даваасү- 1973-1074 оны хичээлийн шилд сурах бичгийн Хэв- Цэт 19 логд- (бүрийн сэн он | үлэ АНГИ Цагаан толгой. (шинэ) 19723 4,00 Унших бичиг (шинэ) 1072 5,45 Монгол: хэл (шинэ) 1972 2,85 Математик: (шинэ) 1972 7,00 Дүрслэх урлаг (шинэ). 1972 3,70 Дуу. хоржим 1972 2,50 ПИ. АНГИ Улших бичиг (шинэ) 1973 8,80 Монгол хэл (шинэ) . 1972 2,85 Математик (шинэ) 1973 3,65 Байгалийг алшглах дэвтэр 1908 0,68. Дүрслэх урлаг 1973 оны 1Х сард хэвлэгдэж д гарна ИГ АНГИ Монгол хэл 1967 2,35 1971 2,00 Уиших бичиг 1969 3,30 1972 3,710 Тоо бодлого. 1968 2,89 Байгалийг ажиглах дэвтэр 1971 83,10 ЇН--1У апги 1908 1,17 1У АНГИ Монгол хэл (шинэ) 10723 2,55 Урац зохиолын унших бичиг (шинэ) 1971 2,10 Математик (шинэ) 1972 1,00 Түмэц бодис (шийэ) 1972 з3,85 Түүхийн ушийх 1969 2,90 Дүрслэх урлаг (шинэ) 1972 1,190 Түмэп бодисын хичээлээс гадуур ушших бичиг 1965 4,60 Русский язын 1904 3,10 Ш--1Ү нласс 1969 98,50 үу АНГИ Молпгол хэлний зүй (авна зүй, зөв бичих дүрэм) 1968 0,9 1971 Уран зохиолын унших бичиг 1969 Арифметиц У--У1 анги 1969 Арифметикийн бодлого ба дасгалын Хураамж У--У1 1966 ацги 1969 Эртний дэлхий дахины түүх 1969 1972 р зүй. (шинэ 1972 Ургамал судлал У--У!1 анги. (шинэ) 1972 Руссний изык 1066 1971 Мужаан дарханы ажил У--УИ! аяги 1966 Виенлавспое чтеине для У--Ү1Ї| классов 1998 1967 Арифметикийн бодлого дасгалын хураамж У--У! авги 1966 "Гүүхийн уцших бичиг (эртний ба дундад зууны үе) У--ҮЙ апги 1966 , Гэрахуй У--Ү1Ї! аяги 1969 Монг хэлний зүйн дасгалын хураамж У--ҮГ апги 1966 Газар зүйн унших У--У! анги 1965 Ургамлын судлалаар сонирхон ушлих бичиг У--Ур ами 1965 Дунд сургуулийн дуу У--ҮЦй айги 1966 їорөнхий газар зүйн атлас Математин хэвлэгдэн: тариа. 1973 опы УПТ сард хэвлэгдэж гариа. Монгол хэл Фианк” газар. зүйн хи» лээр бие даах ажлын дэцтэр 19743 Мопгол хэлний үг зүй 1967 : 1970 Урац зохиолын 1007 унших билиг 1970 Физии 1000 Ы 19000 Филинийн асуулт ба бодлого: 1900 1970) Алгебр: У|--УИ анги 11137 1,90 1,70 1,80 Л, Шагдарсүрэн Дагпа Алтангарэл Ч, 1, ПИН 7 тиншийн АЛ ЛҮн 1870 уриа - апги Ё Тайнатрн У1--ҮИГ ан 1968 1971 Геометрийн. бодлого Дас- галын хураамж У1-УШ й иигн 19689 1971 9, П. Долгормда "їипүүлийн: талаар зүй 1969 ( , и мүү "Гүгог Х 10, Д, Дашиамц, Ц, Даш, Түгээмэл түү. 5 Л, Вртеолвийт Б.ШОНОЭЛН ч0) 1960 ( "Лмьта ал 13, М. 7Камсрай ЭД ВМ 1968 2,0 "лг Амьтад, судлалын уиших 12, 0, Дүнчээ нэл (764 ИГГЭЛ 1067 19, 9, Саарал, М,-И, Власор, Руссний лын 1971 тЯОСДҮЛГ Физинийн утиих бичиг 14, Хамтарсай дохиогчид, (8 шилийп сургуулийн сурагчдад зориулав) 1853 15, ЭМ, Батцэрэн, Ж, Гомбожар, Физик: (шинэ) 197: Д. Рагчаа, Ц, Рагчаа, : 16, 11), Бат-өлзийт, Ц.Лүмбэя, хуваа зууны түүх 1972 7 ( , Мөлх- Амьтан судлал 50 173:54::3:2225 ҮЭ УТ--УЦ анги (шинэ) 1972 18:35" 1) 288: "Тив ба голлох улсуудыл : газар зүйн атлас 1964 /вэн! 3 б 7 Эх тазрын газар, 19. Ч, Дувшир, Х. Гантөмөр, Зүй. (шинэ 1972 90. Г. Намдэл, П. Найданшав, аж Э » Ж. Цэвэгсүрэл, Б. Гончиг- Шуганц ура УГ-уй др ярЦо үй АНГИ, 5 чаг , 2Камчивдорж Монгол хэлний 1. Б. Рагчаа, Ц. 9Нав 1 дор! ЭНГЭЛОЭРТСҮЙ 1965 2.20 1968 У-124) 2. 1. Хорлоо : Урал зохиолын ТОВӨ “885 унших бичиг 1910 4165 З. Р. Жигжиддорл, Д.Хаятар Физик шоЬ ас 4. А.А. Абрикосов 1Шугам зураг УИ--УШ Т8 Е101 Хим 1978 1660 БУВОДаран Химийн асуулт ба : ЭХ” бүрд ? 1 м217:::-2 бодлого УЙ-- ҮЛ анги 1068: 108 Хамтарсан зохиогчи, Химийн унших (Дунд Ч. Хамтарсан сох» Дд сургуулийн сурагчдад 8: йн зориулав) 200 8. БНМАУ-ын газар зүй 1969 /10: 9. -б. Руссцкий лзык 1966 3,009 10, Д. Дорлиг Өгүүлбэр зүй дасга- НУ 1422: галын хураамж 7 1969 0,95 5НМАУ-ын газар зүйн Ё сл ШРН27 солс ї967 7,0 12 БНМАУ-ын дасгалын нарт 1967 0,80 3-Ш Эгэт БНМАУ-ын физик. газар ЭЛ СЛЛРҮЙ зүй. (шинэ) 1972 180 34, Э. Раднаа, 28, Гомбожав, Физик (шинэ) 1978 оны Х Д. Дамба пар сард Боннлн 35, Намсрайжав 1їїйнэ түүх (шинэ) 1973 оны ХЇ сард хэвлэг, тарна. хэн АНГИ : 1. Ц. Өлзий Монгол хэлмМий үгсийн 1968 салгийн судлал 1973 2.-Т. Гомбосүрэн Уран зохиол 1968 - 1971 83. Жигжиддорж, 2Ж.Ромбожав Физик 19867 5 1970 4, Б. Даваасүрэн Алгебрийн сурах бичиг 1967 х: ба бодлогын хураамж, 1971 5. М, Дүвжир Хөрөнтөтөн орпуудынэдийн (1967 засгийп гавар зүй 1972 5/ 6. Л. Бариалжав, С. Ламжав, Хими 1967 1 ЭЦ, Цэрэн, 19711 7. С. Уртнасан, Н. Батаажар Хүлий биеийн анатоми 1965 4 физиологи ЁЭ 1969 8. Л, Шагдарсүрэн, Д. УИамс- рапдорж » Хөдөө аж ахуйн үйдэс 1966 9. Ц, Няндаг 10. Д. Цэпджав 11. Ш, Сүхээ, Б. Самдан 19, Т, Пэлжид, А, Лувсаядондэр Храсуомстар русското язына. 13. Г, Даваацэрэн, Г. Голгор “14. Д.Адьяа, П, Барианжав 15. Хамтарсан зохиогсид 27 16, Г, Содпомпанчит Г.Сүхбаатар 17, Б, Гончигдорж, 8. Шагдар- сүрэн 18, Х, Томөр, Бинииииллилийлээ ийн" ХЭВЛЭЛИЙН ” Улсын | “жрэ хээнчн Нидекс-- Т ХҮҮХДИЙН ..А... Сүхбайтарын: парамжит А-40210 20277” ”2772 Цахилгаан техник (бүрэн бус дунд сургуульд үзнэ) 1968 Руссний язык Ы 1969 Виенлассное чтение для ҮЛГ--Х цлассов 1969 Ш--Х классов 1964 БНМАУ-ын хураангуй р түүх (шинэ) 1973 Хими (шинэ) 1973 сард хэвлэгдэж гарна. Хүнийг биеийн алтоми Физиологи, эрүүл ахуй (шитэ) БНМАУ-ыг эдийн засгийн газар зүй (шинэ) гарна. Шугам” зураг. (шинэ) 1973 50 Иргэний: хамгаалалт 1973 БНМАУ-ын Ардын боловсролын Яаж " өвэхөвжэстэсснтжгэнтжэги-- санж 0 1973 оны ҮЦ сард хэвлэгдэлс гарна 1973-оны 1Х-| сард хэвлэгдэж | ед! хэйлэв. оны ҮШ. 250 | 1 | 1 ОРОН БҮХНИЙ ПРОМТАРИ МАР НЭГАЭГҮМН | МАХН-ын үйл хэргийн төлөө хэзээл Өэлхэн «Яла мо шУОГАСТҮҮСЛТЭЭ А.СчхолАтАР(ЫКНаРЭМХ Т 1 д Ын - ї шямьц 200 ХЭН, ХААНА,ЯАЖ, АМРАВ? | 30 дахь жилдээ 1973 оны ЇХ хаа (1369) | сарын 1. “Үнэ 10 мө. НОГООЧИН ХҮҮ Загдалын гоя дагасан их дийд тарьсан ногооны олон хүн ажиллэна. Тэд арвин ур- гац азах гэж аль эртээс ажилл8-| жзэ. Хур бороо элбэг, ургац сайн ногоочин олон дор бүри учраас баярлаж, арвин их ногоо авахаар ойрын өдрүүдэд шамдана. Томчуулын дунд хүүхэд олон байлаа. - Туршлагатай ногоочдоос ДУ” тахааргүй сайн ажиллаж хүү дээ гэж бригадын даргын би-! хүүтэй ва долдугаар ангид суралцана шил ногоон дээр ажиллав, ах дуртай болсон. их зүйл" тарихаас гүртэл цогоочин хү” ээс маш нягт пямбай ажиллагааг шаарддаг болохыг би ойлгосон Юм, гоон дээр 28 Аав, зэж хоёр ч надад Ногоог 208184 аваад, ӨГСӨ! | дэнд танилцуулсан -- Энэ жил би Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын дунд сургуулийн хөн талбайд” хурааж улам ч байгаа уулз: Хэдэн Би но- Хичээл эхлэхээс ЖЦ, ЛХАГВАСҮРЭН Зуны нар зулай тоөпосөн-.Ссаях- ны цэг-өдөр Д. Баяртогтох хүү Баяны уул руу ах Батжаргалтай- гаа явж зуныхаа даалгаварт өгөх эмийп ургамал, мөөг түүсэндээ баяртай буцав, "Тэднийг ирэхэд аав иьэ--Баяр- тогтох о0| Миний хүү погоогоо усал| гэлөө, Баяртогтох ааваараа заалгай хоёр шоо метр гааарт төмс, лУуурап, сопгипо, байцаа, сармис 22113 бүрэн хураана гэж сурагч Лхагва, сүрэц ярилаа, 1119)4510:419) атэсжкюхсшшлтэжллэлхиолүлгнжитишэХНҮлШЛЧҮТЭЭЛЛТОГЭ шийн лрьк тайлбарлан бай- 5 5 гаа зүйл, бусад нөхдийнхөө 2 2 СУРГАЛТЫН ШИН 1 хэлж байгаа “зүйлийг! нэгд 27777 РАММААР цэгэнгүй. сайн "ухааран 00-/ 2 ” ДонС тогтооц вшахыг хичээх / ШАМ. ї ! нь зүйтэй юм. р ГААЧ! 2. Хичээлийн явцад ндэвх , “тэй ОДУН: ойлгохгүй, Ча- Энэ хичээлийч ж 5 » дахгүй” зүйл гарвал дор нь лай эВоь ёайг СУЛггУЦАЛД ын » ШАГДАРСҮРЭН (БН | асуун лавлаж байх хэрэгтэй. 1, 11, 1У, У, ҮН, ҮҮН “АНСАУД У-ын Ардын болонвсро- Тэгэхдээ юм, үгэгдлийг тал ч сургалтын шинэ Спрограм- Гнын Яамны нэгдүгээр ор, талаас нь сайтар эргэцүүг маар хичээллэж шинэ сурах зсчлсаях) хэн бодож учир утгы нь 08-, бкчиг хэрэслэх болно. Иймд БЕ6 ЭЕ морийх зүйлийн наг, явоиер су "ч бүхэ 34 эд 1:08:1) ї г. шүхьл “Оу ЛЫН Ж ЭМ 59 8, Юм үзэгдлийг їїиших. түхай стодорхол сойлгс харьцуулан адил тал, ялгал- болох нь зүйтэй юм тай зүйл нь 10) болохыг олж үлст чаддаг: болох, хэд хэдэй 5 Сургалтын тола: ижилсэг зүйлийг баримтлан : программыг ямар тулгуурлаж дүгнэлт гарга ТОТТЕЛЫР -3 байн байн барчлөөд 6 сурах зэргээр оюун ухааны- Пионер Н, Энхтүвшин зуныхаа амралтаар залуу зэх бэ? гэж зариы сурагчид хаа үйл ажиллагааг сайн байгальчдын улсын станцад давжаа алим ургуулах турш- асууж г.- Шинжлэх руулахыг хичээх хэрэгтэй. лага хийжээ, Энхтүвшинт: алим туршлагын хугацааны, ухаан их хүргэн ОЙ ухаан, сэтгэн бодох чад- сайн ургасан ч тариа хураах болдогүй учир СОО» мэдлэгийн вар, хэл ярианыхаа дадла- ажилд идэвхтэй тусалж байна. Эхний БЭЛЖННЛаЭ БЬ жил тутам тыг. байнга. дээшлүүлж байх байцаа улсад тушаахад 33 дугаар сургуулийн Т-тийн дэн ! шаардлагатай. байлаа Уурагч Энхтүвшингийн хөдөлмөр их нэмэр болжээ. 4, Сурах бичиг, гарын ав- 2 325 я 2737-3) 4 40 лага, ном ХӨвдэлийг уншиХ- Н27 Ч) даа гол утга сапаагий иь ялгац ойлгож сурна тэдэг тийм амаргүй, тасвэр ха- В 1 ил, шаардагдана. Ном хөгжлийн 5 л тогтмол уйшдаг хүй юмыг тусг авч ажг үйлдвэр, хөдөө-ан Л Эрдэм мэдлэгээ үргэлж огтоох носэт Дд нь шинэ, шинэ машигп сэлбэн өргөжүүлж цаг үеийн 3 5 2 чин өргөн нэвтэрч гЇЛ шинэ шинэ. зүйлийг Х Ё шуВУцэд лийн эрдэм ШэлХс бүрд нь мэдэж байх 0 Н 3 гүлсилтэй хүмүүс а Ном хэвлэл ашигл Н лаж.байх болио. Энэ шаард- Наяр сургалтын “шинэ 8 ны хэрэг лагыг одооноос төсөөлөл сур бичгийг : программ төлөв, шир 25 бүхинй үзэх З3 ЭР х: кс мэдлэггү 5 амь, їйн программ, су даа! ШҮ Ё : 5 Эг ЗОИЦВЬЫН Ч ажил чинь үр дүнтэй болно. 3 Ийм учраас хичээлийн про- Бас турших сорих ажил, Н м, сурах бичгийг бараг- шинэ г сэдэ: 2 Эд с о8л Б ЗНИНН ил, 153) бүтээ ыг 2 Өнгийн цэцэг Өргөж, / Дундговь аймгийн ЗҮ өөрчлөн б, шинийг зохион 3 хөөр баяр болсоц энэ охин вийн 10. жилийн сургуудаан шаардлагатай : яас чадвараа 5010 жилийн 52 дугаар сур- 8-ын «А» ангийн онц ЯГ 5 Сургалтын шинэ төлөвлө. | бойХ Ха| гуулийн 8-ын «Г» ангийн Хаха ЭрешЦОг Б, тєг гөө, прогр сурах бич- 5. Гэри аалгаарыг тогт сурагч Туяа ом, Сэлбийн тохжаргал ЗХУ-ын ЗХУЫл гээр хичэ: эс байгаа ЭРр3 Бат са усаар зусланд амрах хугацаандаа зусланд амарч ЗУР цэлэ 5 мол шиш ис сурах нь чу 5 ЗХуын Ольга, Германы аня, Нольшийн Хайня 39- рэ лийн жилд | на. 2 ДЯаН ХУЧЫЬ Р оларн ТЭД Эг 3 ло зэрэг олон шинэ танм- өөрий шаих ул ыД, Да, нээ эа сурж байгаа” ин: 1, Эрдэм мөдлэгийг сайн “шинэ программ, сурах бич- 3 дуудтай болж, эх орныхоо УАЭРҮЭХР, Тулын ЗС вєр Сурагчид 1980 опд Хо сурч эзомшихийн тулд юуны. гээр хичээллэж гүн бат мэд- 5 анхилуун цэцгийг дурсгахаар турш: сл БОДООШ ай но. Тэр үед | омнө хичээл заа) їх-үеД | лэгтэй болно гэдгийг байнга 3 бэлтгэжээ. о На ми их хөг-| маш анхаара к баг-| сайаж явах хэрэгтэй. ААЛААЛЛАЛЛЛЛЛАЛАЛЛДАЛЛЛАЛЛЛЛААЛЛЛЛАЛЛЛАЛЛЛЛЛЛАЛЛЛАЛЛЛЛАЛЛЛУЛУЛЛАЛЛААЛЛААЛ 7 яиа шинэ шиш шижин шинжээ "р тарьсан юм. Тэр тарьсан ногоогоо түргэн ургаасай| гэж хүсэв хү- Ї лээж, услан арчилж зэрлэгийг нь түүсээр байтал сонгино нь Цу- | хуйж, төмс -нь цэцэглэсэнд учир- гүй баярлаж «Идэшний ногоо тарьж сурснаа найз нартаа ярих 1 юмсан. Хичээл түргэн эхлээсэй!» гэхээс сэтгэл яарна. | Баяртогтох бас ойр орчныхоо уул, усны нэрийг настай . хүмүү: сээс асууж, тусгай дэвтэрт тэмдэг- 1 лэн авчээ. Мөн зүйр цэцэн үгний цуглуулгатай болсон, Янз бүрийн ургамал таньж, нэрийг нь мэдэж идэшний ногоо тарих анхны, мэдэг- дэхүүнтэй болсоп нь амралтыпх нь «олз» юм. Гурван жил дараа- лан онц сурч байгаа Баяртогтох хүү Сэлэнгэ аймгийн. Баянгол су- мын 8 жилийн сургуулийн -ын «Бэ» айгийн пионер юмаа. Баяр- тогтох зуны амралтаа сайхан өн- гөрүүлсэндээ баяртай байна. Б, СҮНДЭВСҮРЭН -- Одоогоос зургаан шилийн өмпө, Аав, зэл хоёр маань намайг онц су- раарай! гэж захиад ардын сургуулийн алтан босгыг анх удаа алхуулж билээ, Тэр цаг, мөч миний. баяр баясгаланг хичнээн их тө- рүүлж байсныг гүйцэд илэрхийлж, чадамгүй са нагдана. Тэгээд би баг шийнхаа эрдмийг өөртөө шингээж авахын төлөс чадлаараа хичээн шамдаж 23 улирал дараалан онц суралцаад байна. - Онц сурдаг туршлагаа ярина уу? арга тун анхааралтай суудаг Хичээлийн тэмдэглэлэх цэвэр үзэмжтэй. хийж өдөр, өдөрт нь уншиж, ойлгож авдаг. Зарим хэцүү сэд- вийн дүрсийг цаасан дээр зурж, түүй-дээрээ хийс- вэрлэл бодож ойлгодог Сурах бичгээ сайн уншиж ойлгогдохгүй зүйлийг баг шаасаа ахин дахин асууж С лавладаг, Бас хичээлдээ би бусад походдөө туслах «Алтантуяаг хараач!» гэж холо 205, гэрээ талаар бодолцож оруул- Үлгэр жишээ болгодог юм гана ЭЦСЭЭР" даг: Хуваарьгүй үед ч пөх- ГЭЖ. Дорноговь аймгийн но товших Нь. дийнхөө асуусан зүйлийг ӨРГӨН сумын дунд сургуу- ! -- Бусад сурагчдад цаг хайрлалгүй харлулж лийн захирал Пүрэвдорж | , лаж тусалдаг вэ? « хэлж өгөхийг. хичээдэг. "РИЛаа. -- Цагийн хуваарьтаа Сурлагаар хоцорч яваа су- Ж. ГОМБО лүүлэхийг" -- Би юуйы өмнө баг? шийг хичээл зааж байхад зм 5 Тургенев нас барснаас хойш 90 жил 222: 2РГҮ7723 эалчажь зэшүэгэҮ Орчин: тойрноосоо. сайн сайхиыг сурч, орчин той- рондоо сайн сайхныг тү- рагчдаас тодорхой хуга- цаагаар дааж айпч ажилла. даг гэснээ «Надад болох лагдсэн уу? Би 9 цагаас бүлга алс ахуйг хөтлөх мийн зөвлөлийн айшилтай» болойсорчоэ гэхэд: ын лын бэлчээр -- Уахирал Цүрэн- байгалийн бүс бүрд дорж... би энэ сурагчийн лай нүүдэллэх талаар цааш її» танил цуулыл: Сурагч цай! сургуулийн бүлгэмийн зоплолийн дарга, энэ ал лаа сайн аохпоц байгуул анилладаг,.. Санаачлагаар маш сайн сурагч байгаа юм. Подиин жил «б оццин эзэн». болсон юм. хэл их оролддог, орчуул- гын. дэвтэртэй, Ном, хэв- лэл сайн. ушшиж, ашигла. даг, Одоо 210: хэвлэлийн хуудас урал зохиолын пом уцшиж, тэмдэглэл | хот- лоөд байгаа, Энэ бүгдийг нь бид-нийт сурагчдад хүр- Орос ювч Алтантуна 14 | Монголчуудын мал маллагаа. Ль. үе улиран дамжигдаж ирсэн баялаг. туршлага дээр үндас- учир, бэлчээрийн мал опормөц ил- рийн арга барил, хуримтлагдан Малчдын ма- ашиглах аргыг зэрагцүү- байдлаар ан. тилж болох юм, Хангай нутагт малын бэлчлор- ус сайтай. учир путаг. салах, тал хээрт малын ус бэлчээр тэгш бишээс топших мапгаар: нүүдэллэдэг, Харин гОпЬД усны. хүрэлцээ. хомс. ур- тамал” тачир тархай. учир өр- товлох пүүдлээр бэлчээр, ашиг» ланс байшаа. Малд тарга хүч. авахуулах сонгомол аргын иг ив отор юм Отрыг: малын төрөл, улирлын байдалд зохицуулан. аохион байгуулна, Хапар, малыг бэл- чаэрийн ийлх ногоонд оторлох, сун малд тарга хүч апахуулах соргог бэлчээрийн--отор- хийх, иамар нь ногооны сол хөөх дай хар тарга суулгах, өпол инь зуд турхиаас малаа хамгаалах їїсоц тээл болгох талаар ажїїл бэлчээ| элчээрт оторлох ааргаар ули- зохиол байна... Манай рал тус бүр өөр оор БИЛЭЭ Эцэг, эхчүүд ч хүүхдүүд- отор хийхээс гадиа бас ердийн дээ сургамйс өгч, шаард- отор, хотгүй отор, өртөөлөх лага тавихдаа та пар отор, - гэхчилэн уламжлалт аргыг хэрэглэж бай- лаа. Отрын бэлчээрт хүрэхэд зам зуураа ус цастай бол боги- нүүдлээр нүүнэ Оторт очмогц ухаа толгодын ар зоо, шил бариулж хариулан ха- туу эр хөрстэй газар бэлчээр- сойлго гэнэ. Дээр өгүүлсэн зүйлийг хураангуйлан үзвэл, малчид малын бэлчээ- алсын отор 1) рийг тохируулж нүүдэллэхдээ болов (1818 онд төржээ). “ХУСЧ ШАЛЬУЛЛВОЛ ди хүүн шинж чанар улирлын ЕСДҮГЭЭР САРЫН 5. Енз| онцлогийг харгалзахын зэрэг- -- Монголын тамирчдын өдөр. 251 цээ, мөн малын тарга хүчний үе шатыг нэнихайнхаарч үздэг. Малчид малын тарга тэвээрлэ- ЕСДҮГЭЭР САРЫН 7. гийг элгэн тарга, махан тарга, С -- БНАСАУ-ыг тунхаглаж үнд өөхөп тарга гэх зэргээр ялга- ЕСДҮГЭЭР САРЫН 9. - -- Япон улс үг дуугүй бууж өгөх актад гарын үсэг зуржээ. -- Монголын барилгачдын өдөр. ЕСДҮГЭЭР САРЫН 8. -- Оросын алдарт зохиолч И. С. -- Олон өдөр. ХЭВ ЖУРАМ САХ ая! сэн хууль баталсны 25 жилийн ой. 1 | ЕСДҮГЭЭР САРЫН 86. 1 -- 1943 онд, Чехословакийн үн- дэсний баатар, сат- гүүлч Юлнус Фучик Фашист яргач- дын гарт амь үрэгджээ. улсын нэрт зохиолч, сэтгүүлчдийн ЗАМААР МАШИН ЯВЖ БАЙНА!- - Р" ” » Хүүхдүүд та нар сургуулийн сурагч болж А. Б, эхлэн арвын дотор нэмж, хасахыг заалгахын өмнө өөрсдийн аав, зэж, ах, эгч нарын тусламжтайгаар авто машины хө- дөлгөөнтэй гудамж замаар яаж явахаа заалгасан байдаг Зураг 1. Хөдөлгөөпий Гудамж замаар зорчин явах дүрэм биднийг хам- даа хөдөлгөөний дүрмийн таална. заалт, тэмдгийн учир хол- богдлыг нарийн мэдэж байж тудамж замаар зөв боловсон зорчїїй явах болно. Хөдөлгөөний дүрмийг авто машин автобус, мотоцикл, дугуй эзэмшигч хүмүүс сайн мэднэ. 5 Иймд охид, хөвгүүд та нарын хөдөлгөөний дүрмийн мэдлэгийг дээшлүүлэх зорилгоор цуврал нээж байна. Гудамж замаар зөв ЯЕЯ: сурахад анхаарах зүйл 3 Урин дулаан цагт хүүхэд та нар гэр, орон сууцныхаа хорооллоор найз нөхөдтэйгээ тоглон нааддаг. Мөн гудамж замд явган явагчид, авто машин, мотоцикл, дугуй хэр чЧдийн хөдөлгөөн ихсэнэ. Хот суурин газрын гудах ашины явах сам, явган хүмүүсийн зам гэж нарийп байдгийг бид бүгдээрээ сайн мэднэ шүү дээ- сдүүд та нар гудамж замаар явган зорчихдоо зөв- хөн явган хүнд зориулсан маар машины хөдөлгөөидД саад болохгүйгээр явж байга л ашинд сууж глэхдээ замын баруун н бүрэн зогссоны дараа бууж. сууж бай- болио. Зайлшгүй шаардлагаар та иар авто хөндлөн гарахдаа замын зпарт зурсан аар гэрэл ба цагдаа ахынхаа дохиогоор нэв- машины гарцын тэрч га г шуу дээ 2. Гудамж мын уулзвар бол замин хөдөлгөөд ихтэй аюул байдаг, Ёр нь замын уулгварт “богинохон хугацааїїд бүх чиглэлээс, авто машин, автобус, мотоцикая- явах чиглэлээ зохицуулан Зураг П тэй хүмүүс орж ирэхээс гадпа, олон арвап явган зорчигч, | явцгааж: байдаг, ШИ | Зураг хоёр дээр хүүхэд та иар авто машины зам хэндлөн гарахдаа зам дээр урт цагаан зураасаар зурсан «гарц» гэдэг тэмдэгтэй тазраар явж байгаарай. Та пар гарцын заалтаар зөв явж. авто машины зам хөндлөн иэвтэрч байгаа бол зашины 250- лоом нар зам тавьж зам нэвтрах бололцоог хангаж өгнө, ГЭРЛЭН ДОХИО Ч) варлана, Хэрэв тэр үеүдэд ма- лыг ямар төрлийн ургамал гол- лосон газарт, ургамлын хөгж- лийн ямар үе шатанд, уул, тал хөндийн ямар бэлчээрт хариу- лах нь ашигтай болохыг мэдэх гүй бол хариулга маллагааг то хируулж үл чадна. Энэ үеүдэд хариулага маллагаа хэрхэн Тд- хирч байгааг малынхаа идээш- Їїї Ы лалт, өнгө зүс, үс ноос ур, галт, хинлэг, хорголын хэлбэр маягаар, ангилан. мэдэж,| аохиь цуулдаг, Элгэн таргын үед ма. лын үе моч чангарч мэдэгдэ- хүйц сэргэлэн цовоо болж өн гө зүс орио, Махан таргын үед мал пийт- ДЭЭ” Нэгэн хэтийГ мэт боли энигдрэн үс иоос иь урган. үсэнд нарийн сор сууж, хоргол нь заг дарч хивлэг иь сайжирч ириэ, “Өөхөн таргый үед. сүүл иь томорч хорголоо хай- чина, ямааны хүзүү нь бүдүүрч ноолуур суун бие иь том тал- биуц болсноос хол инь богино» хоп мэт харагдах ба гэдэс бэл- хүүсээрээ бүдүүрч шонийл цагт яраглан тарж хэвтэх, онго жав« хаалаг үргэмтгий болио, Монголчууд таван төрлийн малын дотроос хонь, ямааг бо- гино хөлийн адуу, тэмээ, үх- рийг урт хөлийн мал гэж иэр- лэнэ. Агт морьд нь их тэсвэр- тэй, лэп хооллож: хэдэн ч хопогоор өл даан алс холын урт замыг туулдаг байна. Ийм учраас адуун сүргийн маллагаанд их анхаарч зуны . улиралд усны тунгалаг, ургамлын соргог, зэ- лүүд нутагт бэлчээрлүүлж, өв лийн улиралд хэд хэдэн айл хо- тоороо адуугаа нийлүүлэн. сү- рэглэж бог шийр малгүй алс холын бэлчээрт оторлон малла- на. Тэмээн сүргийн хариулга маллагаа нь хонин сүргийн"нэ- гэн адил тарга хүчний үе ша- танд бэлчээрийг тохируулах шаардлагатай юм. Тэмээг тарга хүчний үе шатаар цагаан цо0- ройлж чацархай суух үе, гуялж бөх суух үе, гүйцээн таргалж, хом суух үеггэж хуваадаг. Хүч тарга сайн авч байгаа тэмээ да- ваа гүвээ, гүн-жалга, сархи руу хэрчин явахдаа дургүй бөгөөд- хөлөрч ядарна. Тарга хүчний ид үед тэмээн сүргийг бартаа багатай уужим тавиун цээлхэн нутагт хариулж адгуулахыг чу- халчилдаг байна. Монголчууд малыг бэлчээрийн аргаар яаж арвижуулан осгө- хөд ихэд мэргэжсэн хүмүүс бо- лох нь илэрхий байна. Иймээс мал маллагаа- иы нарийп арга ажиллагааг зов хөн мэдэх төдийгөөр хязгаарлах бус харин түүнийг эзэмшиж, шинжлэх ухааны үүднээс гүнзЗ- гийрүүлэн баяжуулах хүндтэй үүрэг манай залуу үеийнхний. өмнө тулгарч байна. эд эрдэмтэн 52 Г.ЧАДРААБАЛ бэлчээрийн өвсөөр идэш- . Та иар зураг гуравт заасан шиг замын гээцгүй газраар зам хөндлөн гарч даа элдэв "юм бодохгүйгээр авто машин, мөтөцнилиэс лж болгоомжилж маш анхааралтай шулуун яваг гай- вад зохино, Б. ДОРЖСҮРЭН Улаанбаатар хотын барилга трестийн П. Пашиа |даргатай чнэгдсэн бригадынхан бүх ард түмний соцналнст уралдаанд авсан үүргээ эх- ний 9 сард биелүүлэх бололцоотой болсон сай» хан амжилтаар барилгачдын балрыг угтлаа. ЗУРАГ ДЭЭР: БТМС-ийг 1973 онд төгссөн мужаан Н. Ганбат сар бүрийнхээ төлөвлөгөөг 130--190 хувь биелүүлж богино хугацаанд ахмад барилгачдын амжилтад хүрчээ. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ ё 1 : | | 209У99УУУ) 2 22 Ч... ЭРХ ХэолууууууоФооФооооФООФосс55ооОобоослооооососососоообосооО ооооособоооофо6оооо ЭООЗОООООООФУУУУОО! їїсдүгээр сарын... 2-нд Ардчилсан. Ньетийм: улсыг тунхагласны | 20 жилийн ой болно. Энэ: ойн өдрийг тохиолдуулан. «Пноперсийл ирапда» сонинд орос эмэг тэй, Вьетийм хүүгийнхээ тухай бичсэнийг орчуулан та бүхэндээ толилуулж байна, 5 1Нуудангийн гааар: гай- халтай явдал боллоо. Би танд «Москва, Цахилгаан тохїїнкийн холбооны иїс- титут, Нгуен Тьепнд» гэсэн халгтай илгээлтийн юм анч очсон юм. Тэд надаас -- «Федоропа гуай энэ. Мгусн чинь, таны юу юм бэ?» гэ асууцгаав.... Мипий хүү, үнжепер: болохоор сурч байгаа том, Өөрийнхөө цэ. цэрлэгээс хураасай алим- наасаа түүнд явуулж бай. гаа нь энэ гэж би хариул- заа, Хараажаар мипий ха- рпулт, бүгдийг улам гай. хуулсан байлаа. Тосгоны» хоно намайг Анатолий, Иїнан гэдэг хоёр хүүтэйгээ хамт суудгийг сайп мэдэх болохоор аргагүй шүү дээ Удалгүй пад дээр гуравду- таар-хүүгийн мипь тухай хриулахаар, сурвалжлагч, аялагч тионерүүд ирцгээх болсон ом, Тэгээд (тэ- долд би түүний захидлыг (зүүлдэг. байлаа, Оахидал үрд «Сайн байпа уу? Ми- пи энхрий хайрт. эц эд!» гэж өхэлнэ,.. Захиа эхлээд Моониагаас: ирдэг байснаа. Ханой хотооо ир» Дэг” болсон юм даа, Мгуеп дээд сургуулий төгсгөөд, мьетнам цутагтай ажилла. хаар буцсан юм, Пьетпам дайн болж байхад мий хүү ийдад эрх чөлөө, тог ролх эх нутаг, гайар шо- ровцыхоо төлөө. тэмцэж буй. баатарлаг. ЇБмотпамын тэмцлийн тухай бичдэг байлаа. Харий одоо эрх чолоот гааар пцутагтаа хү- мүүсийн бүтээн босгох хо» долморийн “тухай. мэдоэл- дэг болсон юм, Мөн тус. ламж үзүүлж байдаг мас пай эх орон, бидэнд та» лархлаа. дэвшүүлж байдаг том, Хапойгоос захиа ирэх БОЛГАРЫН АР түмнип Үй эс! Н ӨДӨРТ, дэсний чөлөөн л и.22 2222 4 7 «Есөн сарымихаи» инонерүүд» «Троммел» ман)--«Бомбор» «Инонер» (Куба) Фашистын диктатурын эсрэг 3 Болгарын ардын зураач Ст, ВЕНЕВ буу улуу лллллуллллл «Тхиен Ниеи Тиен Фонг» (Арл- чилсан Вьетнам) -- “Тэргүүний (Ардчилсан Гер- «Пионер» 2 ИЛЛЛЛЭЭЛЛЛЛЛЛЛЫЛАХАХХАХАА 999Ф999999Ф9Ф9«д09Ф099 бүртагадад, Игуоптай уулаг сан анхны уулаалтыр їйл, тлл санагдуулдаг... билээ, Тогөхөд, Он, тонгисн ог ротцоох сувиллын... тїййр амарч байлаа, “Мадтай цог ширэнд їїлетийм лалуу Игуюн сууг сан юм. Тэр ороо. хэлолр муугүй прьж, байлаа, Хай» иїйлс ирсэн, нутагтай. имар ажил эрхолдог, . хорхой амьдарч: байна. вэ? гохчиг лэн оло ї0м ийдайс. Шил» гааж асуулаа, ,Аугай их эх орны дайны. үед мапай гор. бүлийнхэн. цомоороо фашистуудтай тулалдсй» пиг тор, мэдэн апсац, (ом, Игусп ч цадад, оорийнхөо торол торогсдийн тухий ирилаа, Мон л байлдаж байгааггана, Хари даж нь бомбогдолтод ортож, ас барсан том. байжээ, їр иь» | 2 2221 М зэвсэгт бослого «Пионерская иравда» (Зөв- двлт)-- «Пионерийн үнэн» вор деншл ертөнц» «Септемврийче» (Болгар) -- «Скыитея би, Цгуснтай. олон ом тухай їрилцейн юм, Түүнд орос хэл дутагдах үед, тар гитар дарж, төрөлх хэлэ» рэп дуулдаг байлаа, Ин ч түүний иь» ойлгодог. байсан том, Намайг өдөнгөөр шаг» үс тухай... маплингаша гїлбайн. тухай, миний. бег лорусс, Лимоши. тосгоны тухай. тар сонсох луртай байн, Сайхан. сэтгэлтэй пайлуу дал! Сїлах цаг болсо. сунилг лийг гапрайс. ипйх болоход" Игусн иймайг галт төрөл тий буудал дээр. хүргэж өглөө, ороо орц бийсан ч тар галт тэрэгний. шонх- пи Дэргад бүхий л цагийн турш. гупигтай... ишэмбэг» лээ зогссоор байп,.. Галт тараг. хөдлөх үед тор цонх руу үсэрч, нойтон... шилээ! Дээр гариарай. «эц»... гэн бичлоп, Ийгэж, (тэр, пйхиг Далдаа понс гэж. бичих болсон зюм. Пи бїс түүнийг хүүгээ” гэх болсон... билээ, бид долоон ил гїруйїг ай» хидлаар харилцаж, ураг торол бололцсон. том, Маг пай Ломспиг тосгоноос. 12 мянган им хол орших Їрот» ийм ороц хол” биш, намын шугуй, манай маа- липгаши талбай. вэрэгцээ ом шиг “сацагДдагсан, КОМСОМОЛЫН 55 ЖИЛИЙН. ОЙД ЛИТВИЙН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА їїйхил. ирэхгүй. удвал, ми” ций сэтгэл зол. «Хүүд мий» муу. ом” тохиолдоог гүй байгаа?» хэмэан бодогь оно, ИНгусний... ү0 Иван, итолийло!! сиймтраи хойулиа. Шуулан зоогчийГ түрүүлэн шалгалж «Манай ихїас їюу Ч йлгй уу?» ганд, Одоо. Шгуси Тжн Тнетиа мин холбоон эрдэм, шиг жилгээний ийститутэл ажиллаж байна, Төр Инай, Лийтолий хоёрыг мөн л ИҮү пийрмгай гэдэг, Би тэр гу. равт . байсаад ханахгүй байна, «Найрамдлын ийг рацц дор амьдар буй хүүх- дүүд шиг. а8 жа галтай юм. эх хүнд байхгүй» гэж Орчуулсан Зветт 6 бодогдоно, А, ВААТЛРЖАВ / Фооооооо хуодбодооооо Ф000000000000000000000000006000000000000000 000060)0000000000000000000000000000000000000000000000000000009000000 ХҮ , 4 2 | й 4 уул улуумуууууммммуммууумунм СОЦИАЛИСТ ЗАРИМ ОРНЫ ПИОНЕРИЙН ХЭВЛЭЛ «Сият млодых» (Польш)--«Өс- инонерулуй» мын)-- «Пионерийн 0ч» «Пионерские: новш» ловак)-- «Пионерийн сонин» 99999999Ф90999990990Ф0ФО090Ф0ФО0Ф0Ф9ФФФ»У4449009 «Сонеи Синмун» (Солонгос)-- «Пионерийн сонин» «Пайташ» (Уигар)--«Уерхэл» (Чехос- Литвийп иионерийп: байгуулла- га 1929 онд байгуулагдсан. Хоронготний.. /Литпад, ажилч цоон тооны хүүхдүүд сургуульд явдаг байлаа, Эло похцолд шинэ тутам үүссэн пиоперийп бүлэг 00- рийнхоо эгпээнд бага їасны зарц хүүхдүүд, осворийн ажилчдыг оруулахыг эрмэлэдэг байлаа. Гэвч пнопнерийп: байгууллага чөлөөтэй ажиллах боломжгүй үргэлж мор- дДөгдөж хавчигдаж байл. Литвийп Коммупист Намын Төв Хороо бүх. боломжийг ашиглаж хүүхдүүдийн лагыг ил хэлбэрээр г заа- жээ, Энэ удирдла- га болго 4 дүгээр сарын 19-нд хдийн хөдөлгөө- ний тухай тусгай гаргасан тог- тоолд пионерийн ажлын зорилго, арга хэлбэр, агуулга тодорхой тусгагдсан байна Бүх Литвийн иноперүүдийн анхны бага хурал 1926 оны 8 ду- гаар сард Шяуляд болов, Эндээс Литвийп: пиоперийн: байгууллагыг удирдах тов байгууллагыг со!- гос0! ЮМ. Ажилчин ангийн үйл хэргийн толоо тэмцэлд тэдД- заалтыг 1924 оны Чилийн хүүхдүүд хоёр жилийн омно Артект ирээд эхний хэдэн одор гайхайс баярлаж хапахгүй байлаа, Чилид Хар далай шиг сайхан газар их бий, Тэдэнд иар, тэнгис, уулын аль нь ч тайхал:0- рүүлсэнгүй. Пиопер батачуудын энэ хот л тэдний сэтгэлийг догд- луулжээ, Тэр жилдээ манай ороцд пионе- рийн анхны бүлгүүд байгуулсан юм. Пионерийн байгууллага маань Чилийн ард түмний эрх чөлөөний толоо амь насаа зориулсан манай үндэсний баатар Мануазль Родри- гесийн нэрэмжит болсон. Хоронготний аасаг унасан бо- ловч бидэнд шийдвэрлүүштэй оло асуудал тулгарч байна. Тэр бүх асуудлыг пэг өдөр шийдэхгүй нь мэдээж хэрэг, Ардын эгд- лийн. засгийн. газар хоёр жил дад их анхаарал халамж Одоо сургуулийн пасны бүх хүү хэд сурч, байна, ний ухамсар осч, тэмцэж сурч, эх оришхоо. толоо амьдралаа. зориул- сан Литвийн ард. түмний тарам- гай ховгүүд Черийс, Раполас,, Назис, Тиедрис, 1Оозас "Трейфеи- бергерис, Каролис, Пожела нарыг дурдаж болно. Литвагийн залуу үсийг шинэ амьдралыг бүтээн байгуулагчдын тал бүрийн боловсролтой болгой хүмүүжүүлэхийн тул Зовлолт зас-, гийн газар бололцоотой бүхнийг хийсэн юм. Вур 1940--1941 он гэхэд 400. орчим... бага сургууль нээгдсэн байлаа. Эх орны их дай- ны үед пноперийц бүлгэмүүд зовлолтийн өсвөрийн Лепинчүүд- тэй хамт хамтрал, сангийц аж ахуйй. талбайд. ажиллаж. фрон- тыихпы. гэр. бүлд туслаж байлаа. Литвагийн пиоперуүд бусад ах дүү бүгд найрамдах улсын пиОи16- рүүдийн адил дайны дардахь анх» ны жилүүдэд бүгд найрамдах ул» сын нийгэм улс төрийн амьд- ралд идэвхтэй оролцож иийгмийп ашигтай хддөлмөрт их хүч чар- майлт гаргасан юм, «хагас тогтнохдоо хүүхэд бїигачуу- тавип, Ф000009090ФОо000оо000000000000О00000 С.ЛХАГВАЖАВ : ЧИЛИЙН ПИОНЕРҮҮД ТЭМЦЭЖ БАЙНА Өнөөдөр: бидний лоозоп . «МЧили- чүүд Чилийн төлөө ажиллаж, аж төрж байпа!» болоод байгаа би- лээ. Энэ лоозон бас пионер бага- чуудил ч лоозон мөн. Хүүхдүүд томчуултай хамт мод суулгаж, гу- даашс талбай шэвэрлэж, эрдэнэ цинииайн “ургац хурдахад тусалдаг, Шионерүүд тар хумхиж суудаггүй. Тэд хаягдал төмөр, цаас цуглуул- на, Энэ нь гадаадаас өндөр үнээр худалдан авах материалыг багас- гаж, өөр чухал зүйлд зарцуулах боломж олгодог. Коммунист цамын фондод мөн- го хуримтлуулах өдрийн ажилд тионерүүд их хувь пэмэр оруулдаг гм. Саяхап ДОО-ны Х их наадамд оролцсон төлөөлөгчдийн замын зардлыг төлөх мөнгө, олоход пио- нерүүд туслав. Ингэж, Чилийн пиоперүүд жин- хэнэ. тэмцэгчид болон өсч байна. «Пиоперекал правда» сони- н000с анвий. Есөн сарын шэтэн гердын сургуулий! алтан босгыг аах- анцарав хүүхэд бүхний хэзээч марташгүй дог. Жил бүрийн энэ өдөр найм хүрсэн нас чадуутан 25 мянга балрын өдөр бол гаруй хүүхэд сургуульд өрдгийн нэгэн хэсэг нь эд нар билээ. Гэрэл зургийн эвлүүлгийг хийсэн С. БОДООШ ЖА, д туу» 0, ЯЯРЛ5Я58ЙЛЛАААЛЯАЛАЛЛЛАЛ ЯЙЛЛЛАЛААЛ 011Г 0 БААТАРЧУУА. БА ЧЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУХДЭД, ЗОРИУЛАВ АНХНЫ ХОНХНЫ « ДУУ Наран: дэлхийг гийгүүлсэн Намрын сайхан өдөр Аавтайгаа би хөтлөлцөөд Ардын сургуульд ирэхэд Анхны хойхны дуу Алсаас намайг угтсан юм. Ундрах эрдмийн оргилд ЇС0Н САРЫН Сайн байна. Сайхан амр Хүслийг татсан сургуульдаа Хүрээд ирэв үү? Цөмөөрөө Есон сарын нэгэн Ерөөс бидний байр даа Сайн байна уу? Сургуулиа Хүүхдүүд ээ Сэрэглэн 4ө0с. Урналж биднийг дуудсан юм. Х, ХАНГАЙСЛИХАН (Баян-өлгий) 5. СОСОРБАРАМЫН шүлэг үу? Найзууд аа Сайхан амрав уу? Багш няр ал Хичээж сурдаг сургууль минь 1 ) хэлххэхэхэхэжхэллллэслллолслслллалслслылыллслылслалалыллөлсллжсил Б, ЦОГООГИЙН хөгжим НЭГНИЙ ДУУ Хичнээн: гоёхон. болчихоо вэ? сон сарын маган Ерөөс бидний баяр даа Сайн байна уу? Танхим минь Санаяс байп уу? Бидпийгаа Оюуй ухаанаа дайчлаад Онц сурлаганд шамдаийа дай, Есоп сарын нэгэн Ерөөс бидний байр лай хц рээд урэб 4 ї БВЭЭНЬ цө - мөд ЕГ- бөн со -рын нэ - сэн ероо-соо бид-ний 177: 177026: 1 : ба 25 заа їг 00207772 ! Будаа тариа бүхний баяр СУудалбар зураг «17, 9 САНАМЖ НОМ00 ДҮҮДЭЭ ӨГӨӨРЭЙ! мэ э» ! | : : ї 111577 188771110171 1, Анхны үе її» Авга чулууны илр Хойдох үе иь Хэмшүүрийн нэгж Энлүүлж, уншвал Өвсний иог нэр Намрын ашилд хэрэглэдэг. Нөгөн багажны порнэдс Эхнээс нь «Х» Эцсээс нь «Р» үсгийг нь хасвал Монгол хүний хайртай малын нөр үлдэнэ. , Анхалж орсон "Т! үсгийг нь Айдуурч Х-гээр сольчихвол/ Ажлын багажшы нэр, Амьтны нэр болчихио. 4. Намрын улиралд Нуга хөидийд байртай "Гавай үсэгїїзас. бүтсэн Тэр ямар үг вэ? С. БАЗАРСАД 2 АлАЛААЛЛАЛЛЛАЛЛЛЛЛлллллллдлгчлоллооөлл. лам МуАААЛАЛЛЛААЛАЛЛЛЛЛАЛАЛЛЛЛЛлллллллг | Хүүхдүүд ээ! Та иар сурах би- чиг яаж хийдэг тухайс Пионерийя үнэн» сонины 1972 оны 2, 8 дугаа- раас уншиж мэдсэц билээ, 89000 сурах бичигт бараг пог тойн цаас ордог байна, Ног тойн цаасыг дө- чин гацуураас гаргаж: авиа, Хэрар сурагч та пар сурах бичгээ ариг гамтай эдэлж 9-4 шил болбол хичээн их ой мод хэмнэнэ. шүү дээ Хүүхэд та цар хїчээлийн шийэ шилийн эхний өдрөөс охлэн иомоо чтай эдэлж заншаарай Тэгээд ар хичээл тарахад бага ангийн дүү иартаа юм. уу, найздаа огч байгаарай, Тэр хэмнэсэн цаасаар та нарт урал зохиол, үлгэрийн ном олиыг хэвлэж гаргана шүү дээ, Хүүхдүүд ээ! Цаасыг мапай ул- сад хийдэггүй учир гадаадаас он- дор үнээр, ардат юм. Ийм боло- хоор та пар вурах бичгээ нүдийй цөцгий мэт ха! ариг гамтай эдлэх ёстой С4н Ж. ХОРЛОО 1, їнонер сурнгчдын бияр ёслос лын жйгсїйлд Хэрэглэгдэх хөгж” мийй лдвсэг Ч 2, Їнчгийн хэрэглэл 0, Ш 4, Ц. Домдинсүрэнгийн «Хоёр цагаан юм» өгүүллэгийн гол баа» 89) . Дотуур Хувцас 0, Малын өвчии Ч, Нарсны язгуурын мөнх 0 гоон шилмүүст Мод В, Эр зээр 0, Ойн бицхай мэрэгч амьтан 10, Зургийн хэрэглэл 11, БИМАУ-ын агиуурын | хуу, лиар хориглосон, ай 8гийж болох- гүй аргын иог, 12, Хүүхдэд уухыг цээрлэдэг сог- тууруулах унлашны нэр Їл Жимспий нэр 14, /гавац хошуу малын нэг 15, Элэг мал , 16, "Таван хортим нэг. 17, Махчин шувуу. 18, Цагаан Идээний нэр 19, Монголын нэгэн гол 20. Цааатай жижигхэн ан амьтан 21, Дархны бїгд 22, Загасны ир 29, Мас гүйцсэн эр үхэр 24, Баатарчуудын иогай пэр, 7 Зохиосон ВБ. ДАШЗЭГВЭ багийн ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН нэгдсэн РЕДАКЦН Д.Сүхбаатарын изрэмжит Улсын хэшлэлийн комбинатад хэвлэв. А--51108 Мидекс--14120 Энэ 1973-41074 оны хичээ. лийн шинэ жил нь-МУ тапан жилийн холопнлөгөөний шийдвэрлэх өм, со» цийлтст уралдааны экйлд өхөлж байгаагаараа. онцлог бөгөөд, нийт багш сурган хүмүүжүүлэгч, ХЇЇ), "нонерийн ажилтан, инопор сурагч даас өндөр шаардлага, төрийн тооцоотой ажиллах, их хүч аньнас тэсвэр, хатуууллыг шаардах зөм, му ЖЭО ЮФ!!!!!Ц!! Монголын Пнонерийн Найгуул, лага опгөрсөн. хичаалийн/ жилийн сүүлчээр Монголын Иноперийн «Залгамжлагчь1Ш чуулганаа үлэл суртал, аохион байгуулалтын өндөр хэмжээг хийж манай цог. аолбоот пнонор сурагчдаас. түүхт ой, их хурлуудыг угтан сурлага, хөдөл, мөрийн «Улаан бүч» алинаар хиїїэц гүйцэтгэсэн. ажлийн Мэгтгэц дүгнэж хойтил тавих зорилтоо. дэвшүүлж Л. Сүхбаатарын нэрэмжит М1- ын хагас зуун жилийн. ойг угтах, «Залгамж, үеэ өлимхаа улирдам- жиг баталсан билээ, Үнднер: су. рагчлаар: «Залгамж үе» | аяны улирдамжийг парийн судлуулж, сайхар ойлгуулан. түүн дагуу Үүрэг амлалт авахуулж тэдинй дхУнд хүмүүжлийн олон талт ажил зохиоход пионер, баатарчууд иг бурийн идэвх санаачилга хэрэгтэй, 1дуны урьд бүлгэм, бүлэг,багаараа 100 хувьтан, салаа, араптлараа ДХУМДГүй хамт олон болох хөдөл- гөөнийг өрнүүлж, бүх сурагчдыг бүлгэм лугуйлхид бүрэн. хамарч хичээлийн чанарыг ёбайжруулан орчин үеийн шинжлэх ухаан, тех- никийн ололт, амжилтаас шамдан суралцуулах нь зүйтэй. Сургууль, бүлгэмийнхээ түүх намтрыг суд- лан, гадаадын болон өөрийн ор- ны пионерийн байгууллагын турш Жил бүр 9 дүгээр сарын 15- нд сургууль бүлгэм бүр хүмүү- жүүлэгч олон шнонёр баатарчуу дынхаа баяр баясгалангаар бял- хан, өвөл цагийн хүмүүжлийн аж лын нээлтийг хийж хөл хөгжөөн болдог билээ. 0РОН ЗҮДНИЙ 11711917) НАР-Н ЭГДЭГТҮН! НАХНШ!! 1) ҮЙЛ ЭХЭ? Ий , 8.:2227 БЭАХЭН. бБАЯГТУН! аиниаан ан, Я8.2441419 МКЗ9ндн Тех Хөрөө, Л.Сүкбооторын нэрэмөнт, Мөнолын 011171 2121787” Аоулалнан: гөний, 17! ДАХЬ илдээ М.00 (1300) ! өрж итиммтмртмэчиж 19711 оны 0 лүгээр сарын 12 ө-нжэлиш- ! Лкпгаа Үйл 10 мөн, лйгаас ажилдаа нйптрүүлж, уламж лалт ба содопт ажлын агуулга хөл, бэрийг өөрчлөн сайжруулан, хамт олноороо. буюу. хлеглорор.МПИН- ын 0 жилийн ойд бэлэглэх пмар пог шинэ. зүйлийг содон одооноо хийж бүтээхийн тулд холбогдох бай тууллага, хүмүүсээс їййпйр поп, лөлгөө.. ач ажиллах иь чухал, Төрчилэн инонер сурагч бүхэн шин цэчлэгдсэн. дүрмээ сайн судалж игитал иь дагаж, биелүүлэх оно бүхэн. иь «Залгамж» үе» алим улирдамжийн порилтыг. биелүүлж буй! хэрэг болио, Энэ хичээлийн жилд бүлгэм бүр пнонерийнхаэ. танхимыг шинэ пзаапрын дагуу. үлгэр жишээчээр тохижуулан. тапхимаас похиох ажлын агуулга. хэлбэрийг бая» жуулж болзолт уралдаанд түрүү- лэхийн төлөө хүч авьяас, зохион байгуулах арга ухаанаа сорих нь хичээл хүмүүжлийн ажлын нэг салшгүй чухал хэсэг болох юм. Энэчлэн халар, намрын ажил та- риа хураах, төл хүлээн авах зэрэг нийгмийн тустай хөдөлмөрт сурагч лын хүчийг дийчлин "зохион 1 туулж өөр ховройнд ин Лэү ӨВ» ! киллуулахад | сургууль... Сионе: рийп бийгуулагй онцгой пїїхларч птиллах иь чухал, Энп хичээлийн жилд МП-ын Топ Өоплол, түүний, дэргэдэх. инонерийн алин арга. зүйн. Зоплолоор хүтүүтлийн аж- лын арга зүй, агуулга. хэлблрийг сиїїй руулах, «Оалгптн үб» аяны удирдамжийн жигүүр тус бүрээр, хэрхэй аялахтай холбоглеон улир- Дамж материалыг «Пионерийн үнэн», | «Залгамжлагч», «Хүүх- лийн хүмүүжил» аөрэг сонин сэт- гүүлд нийтлэж, багт сурган хү- жүүлэгч, пионерийн удирдагч, идэнхтэнийг гарын айлага мате- риплаар хангана, Иймээс хүн бү- хэн дээрх сонип хэплэлийг бүрэн ашиглаж өөрсдийн ажилд бүтээл чээр тусган нэвтрүүлэх ив өмнөө тавьсан: зорилтоо биелүүлэхэд чухал түлхэц болох нь дамжиггүй. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит МП Б-ын Топ Зөвлөлийн дарга Ш. ДОРЖПАГМА пиОНЕРИИН САНН Үйлс сонирхоцгооё, марын тэмдэглэлээс Өнөөдөр 1973 оны 8 дугаар сарын 15. Нийслэл хотоосоо 160 км яваад анхны их амралт хи : Хүүхдүүд маань ядрахгүй, хөгжилтэй явна. -- Сурагч Д. Даваадолгорын тэм- дэглэлээс ...16-нд өглөө эрт Бар хараа- тазр дайрч 12 цагт Шарын голд нр- лээ. Бароотой байса ч бид энэ ил уурхайг сонирхон үзл Залуучуу- дын гавшгайч бригадын дарга уур хайн тухай бидэнд танилцуулав. Энэ уурхай энэ л 1232200 то гаргана, Мак ажилчдын до залуучууд, бидний дотроос хөдөлмө- н баатар Цэрэндорж тодорч гар- юм...гэж ярь Багш С. Дашзэвэгийн тэмдэглэлээс ..17-нд Найрамдлаар овоглосон Дархан хотоор аяллаа үргэлжлүүлэн хоёр үйлдвэр үз. ементийн үйлд- вэр нь 1967 оны 4 дүгээр сарын 2-ид ашиглалтад орсон. ЗХУ-д бү- тзэгдэхүүнээ гаргадаг юм байна, Си- дикат тоосго шохойн үйлдвэр янз бү- рийн өнгийн тоосго жилдээ 27 саяыг үйлдвэрлэж бас 21:22 мянган тонн шохой үйлдвэрлэдэг ёж. Бид энэ үйлдвэрийг сургуулийнхандаа 1а- нпулис чадахаар цуглуулгатай бол- 4Оо... -- Сурагч Д. Дуламсүрэнгийн тэмдэглэнээс Өнөөдөр 18, Сүхбаатар хотын САЙХАН чдын бичсэн --« Аяллын ахлагч багш Д. Мяг- орон нутгийг судлах” музей үзээд Ал- тан булаг хотод очив. Энд хувьсгалын музей үзлээ. Бас Алтан булагийп айхпы хөтөл» дээр очин. 300 жи лийн өмнө энэ газрыг «Тэмээн хө төл» гэдэг байсан гэнэ. 1921 опоос «Сайхны хөтөл» гэдэг болжээ. Учир нь: Энд партизан цэргүүд сургуулиа хийж аж байсан нь сайхан амьд- ралын эл болсон юм гэлээ. Дараа нь «Галын улаан» гэдэг үхрийн фермд очиж концерт тоглов. ЗХУ-аас 1971 онд 316 үхэр аваад одоо. 700 гаруй.болжээ. Энэ жил долоо төгсгөсөн эвлэлийн илгээлтийн эзэн Бямбасүрэн их сайн саальчин болсон байлаа... Сурагч Хашбаатарын лээс, --.19-нд-Шаамарын жимсэкимс: гэний төв станцад “ирж янз бүрийн жимс үзлээ. Шаамарт алим, долоол- гоно, чацаргана, үрэл, аньс, үхрийн пүд гээд их олон жимс ургуулдаг баасдагвй р Хоног БҮРЛ тэмдэглэ- юм гэнэ.” Бас олон зөгийтэй юм. Одоо 40 орчим га-д жимс жимсгэнэ тарьж байна. -- Сурагч С. Пионерийн тэмдэг- лэлээс Өнөөдөр 20, Бид Амарбаясгалан- гийн хийдийг үзэв. Хийдийн байшин дээр хус мод ургачихсан байсан нь их сонин санагдлаа. -- Сурагч Т. Алтанцэцэгийн тэм- дэглэлээс, --021-0Д өглөө эрт Эрдэпэтийн уурхайд ирлээ, “Энэ уурхайг 1908 ойоос судлаад 1970 онд уурхай байгуулахаар шийджээ, Одоо Дарханаас томор зам тавьж, эндээ ажилчдын орон сууц барык байпа, Эндээс 12 төрлийн минерал металл олдож байгаа юм байна, Бид молибдий зэрэг олон. олдвортой боллоо. Бидэпд энэ уурхайн тухай ЗХУ-ын мэргэжилтэн Ш вгений Пав- лович- гэдэг хүн тайлбарлаж ярилаа. Эндээс Булгай аймгийн төвд ирж 8 жилийн сургуульд очив. -- Сурагч Б, Гансүхийн тэмдэг- лэлээс Өнөөдөр 23. Энэ өдөр Булган аймгийн музей, Магсаржавын буй. хан зэргийг үзлээ. Орой нь Булган аймаг “Жаргалтын пионерийн зусланд очлоо, Бидпийг очиход хүүхдүүд жим- сэпд “явчихсан. байв. Орой нь бид хамтарсан: үдэшлэг хийв. Энд Хөвс- гөл, Сэлэнгэ, Булган аймгийн пио- нерүүд амардаг юм байна. -- Сурагч С. Тунгалагийн тэм- дэглэлээс, 23-нд. Өглөө босоод зуслангийн хүүхдүүдтэй хаяг солилцоод “Хөвсгө- лийп ппионерүүдийг үдэж, явуулав. Дахин Булган аймгийн төв дээр ирж улсын тэргүүний сургуультай нь Та- нилцаж, багш, ажилчдад нь копцер- тоо тоглов. “Энэ сургуулийн 2-ын «Б» апгийп ханын сонинг манай ая- лагчдад дурсгав. -- Багш Ш, Түдэвдоржийн дэглэлээс, тэм- “Өнөөдөр 24. Сургуулийнхаа шеф Төв аймгийп. Заамар нэгдэлд ирлээ, Өөрийн сургуулийнхны энэ зун, барьсан хашааг үзлээ. Хадлан хадаж байгаа багш сурагчидтай уулз- лаа, Дорж багш аян замдаа зурсай 50 гаруй зургаа бидэйд сопирхуу: лав. Бид маргааш тапил болсон 88- маараа. Улаапбаатартаа очно, | Алц замын сониноо. багш сураг- чид бүгд л тэмдэглэж явжээ, Тэдний тэмдэглэлээс товчлоЦ “авсан мииь анар, Нийслэлийн 46 дугаар сургуу- лийн ппионерүүдд зуныхаа амрал- таар Төв айм Архустын тэ- жээлийн санг! ахуйн саа- хөдөлмөрийн Удахгүй 28 дугаар сургууль дээр їїзэгдэх, «Аян. замын ола». хэмээх үзасгэлэнгэас. тойрон. аяллын... тухай улам ч ихийг мэдэж болио доо, ИДС-ийн оюутан Солон сэдвээр | үүрэг Р, ЧУЛУУИ ЗМИГЛЖ ҮЕ” Хүүхдүүд аз! Манай оркы өсвөрийн үеийнх вий чуулга уулзалт (Монголын внонерийн «Залгамжлагч» (1 чуулган (анз оны гадугаар сарын 5,4-ный чдар- нийслэл хотод болж «Зазгамж үе» ав- Хоссоооооооооооос-ф “УУ УУ Уу «ЗАЛГАМЖ ҮЕ». АЯНЫ МАХН ЄолєсЭЦ шийд М.ААН-ын ХҮ их хурлыг вэр. МХЗЭ-ийн ХҮ “ “хур- лагс ппонеёр сурагчлыг уриалсан урналгыг хэрэгжүүлэхэд ипиноне- рияа-анхан шатны бүх байгуулла- ы вшнонер нэг бүгийн тдэвхтэй л ажиллагааг өршүүлж 2 баататаын шэшэнаай “5-3 Пионерийн Байгууллагын 50 жи- тийн ойг сурлага, хүмүүжлийн өн- дөр амжилтаар угтахад чиглэнэ. аялза. Нэг Пвонерийн байгуул загын нэр тєр жигүүрзэр азшахдаа: - ” Пиовзер бүр, МПБ-ын түүхэнд болсон онцгой томоохон үйл явд- Улаан бүч бүлгэм, бүлгийн туг, бүрээ бөмбөрийг зэв зсэшшшиж, өс- цуглуүлг2. сурвалжлагын урал даан зарлаж, үзэсгэлэн, булан шгуудна Пионерийн танхимыг шинэ загварын дагуу тохижуулан анхан шатны байгууллага бүр өө- рийн ажилдаа тэргүүн туршлага нэвтрүүлж, шионер тэт бүрийн 20- хион байгуулах швьяас чадварыг хөгжүүлнэ. Хоёр. Эрдмййн далай жв- гүүрээр авшахлав: Пионерийв байгууллага. хүүхэд бүрийг гүв бат их мэдлэгтэй (00- лохол нь тусалж 5 онцын хөдөл- гөөнийг эрчимтэй өрнүүлнэ. Пио нер бүр сурлагагар хопорч Яявга БӨКӨДВӨӨ тусалж, ОЛЖ ЭэСЭН МЭД лэгээ амьдраад хэрэглэж чаддаг болно. Орос. монгол кз4 бичиг, мате- матикийн слишпиад явуулж, 16 рел бүрийн хичээлээр тодорхой сэдэвт уралдаан, үзлэг зохионо. Д.СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ. МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН 5) ЖИЛИЙН | 00 УГТАН ӨСВӨРИЙН СҮХБААТАРЧУУДЫН 4АЛГАМЖ,/ ҮЕ». АЯНЫ./ ЗААВАР Ооооөөөөөөөсооооооосоооооооооо ты удирдамжийг батлан гарга. сан, билээ, Энэ удирдамж |8в ХЭТ5Э өнд болох Д. Сүхбиата- рын мэарэмжит Монголын Иїно. тєрнїїн Байгуулагын. Хагас зууч илийн ойг бүх шатны байгууллага, өснөс рийн Сүхбаахарчуудаас хийх ажлын хөтөлбөр юм. «йнонсрийн үнэн» | сонин зургадугаар сарын 13-ны 23 ду таарх «Залгамж үс» алны удирдамжийг сайтар Уншиж танилцаад энлэл, шио- мерийн ажлын шинэ жилийн анхны өдрөөс эхлэн ганц эгээ рээ буюу хамт олиоороо амлалт з0 ҮҮРЭГ авч ол угтсан аяныхаа гараанд эр- чимтэй орцгооё! 5 фтоооооооооооооооооооо Пионер бүр помтой ямагт нөхөр- явж, номын сангаа баяжуулах ба уншсан вомын тэмдэглэл, ном уншлагын газар карттай болсоп байна. Муу сурсан хүүхэдгүй салаа, бүлэг болох хөдөлгөөн өрнүүлж хамт олныхоо сурлагад чанарын өөрчлөлт гаргана. Өсвөрийн зохион » “байгаль судлагчдын ба. хамгаалагчдын зөвлөлгөөн Хийж тэдний бүтээлээр үзэсгэлэй булан байгуулна. Набинет тан- хинм тохижуулах, тоноглох, үзүү- лэн бэлтгэх. зэргээр сургуульдаа тусална. Гурав Хөдөлмөр алдар гавьяаны хэрэг жигүүрээр аялахдаа: Пионерийн бүлэг, бүлгэм, тис- нер бүр Монголын Пионерийн Бай- гууллагын 50 жилдээ хөдөлдмө- рийн бүтээлээр бэлэг барина. т, район, сум, сургууль орчноо т0- хижуулахад оролпоно. Пвоперийн бүлэг, бүлгэм жил бүр хөдөлмөрийн чуулган хийж өсвөрийн аварга саальчин, төлчин, хадланч, ногоочин, эмнэт хангал сургагч тэх мэтээр шалгаруулан алдаршуулна. «Ахмад малчны залуу халаа» бүлгийн. хөдөлгөөнийг өрнүүлж пиовер бүрийг мал аж ахуйн анх- ны мэдэгдэхүүнтэй болгоно. Хичээлийн хэрэглэл ном, сур- гуулийн "Дд хогшлыг хайрлаж, хайр гамтай хэрэглэдэг инонер, са- лаа, бүлэг, бүлгэмийг шалгаруу: лах, туршлагыг сурталчлах, гэр чилгээ алгох зэрэг ааглыг санаач- лана. Бүлэг, | бүлгэм төрөл бүрийн сэдилар аураг, барималч, сийлбэрч похмалч зэрэг уран гарлшаг зийл- гаруулах уралдаан апрлап дүгнэ байна, 1їпоперийн бүтээн, байгуулалтиан зураглал зохиож, бүлгэм бүлгийн хөдөлмөрийн бүтэллийн байрлалыг тэмдэглэж, | «Ипонерүүд:/-0/ ! байгуулалтанд» картаг М1115лн 50 жилд зориулж зохионо. Дөрөл, Сайн сайхан: үйлс жигүүрээр айлахдаа: ЮНМЛУалн эдийн аасаг, соёЛ пичцлэх ухааны бүхий Л ололт амжилттай танилцахад Ий пОхОД- дөө байнга тусалж, эх оршл газрийн зураг дээр аялад цуглаа!! тогтмол явуулах. БНМАУчин сүлд, далбаа, торийн дууллыг мэддэг, тайлбарлаж чад: даг болио. ТПионер бүр «Иамын дуулал», «Иптернационал», “Мон голын залуучуудын дууллыг» мэд дэг байна. Хувьсгалын ба бүтээлч хөдөл- мөрийн алдар түүхт газар эх ор- нтхоо үзэсгэлэнт байгальтай 1а- пилцах тойрон аялал, чуулга уул- залт хийх, сургуулийн үзмэр бая жуулах материал цуглуулах, эрх чөлөө тусгаар тогтнолышхоо сайн сайхпы төлөө баатарлаг тэмцэлд амь үрэгдэгсдийн хөшөө дурсгал, түүхт тазрыг Засч тохижуулах, хайрлаж: хамгаалах, хүндэтгэх ёс- лол үйлдэнэ. - Баяр ёслолын өдрүүдэд В. И. Ленин, Д Сүхбаатар нарын х9- шөө дурсгалын өмнө харуул зог- соох пионерт элсүүлэх зэрэг ажил зохионо. Таримал мод ногоон, зүлгийг хамгаалах, тазрын хөрс, ус агаа- рыг цэвэр байлгахын төлөө тэм- цэж «Байгаль хамгаалагч» эргүү лийн үүргийг сайн гүйцэтгэнэ. Өсвөрийн төлчин, шувуучин, цэцэрлэгчид урүуамлын үр цуглуу- лагчдын уулзалт, зөвлөлгөен хийж булан танхим байгуулах ажил З0- хиото, Пионерийн бүлэг баатарчуудын багийг даан авч хнчзалдаэ сайн суралцах ба пионерт элсэхэд нь бэлтгэнэ. Пионерүүдийн уран бүтээлийн дугуйлан, театр, чуулга байгуулап авьяасаа хөгжүүлэхэд туслах тө- реөл Фурийн сайн дурын байгуул- лагыг тэдний үүсгэл санаачилгаа2 байгуулан ажиллах, ЗХУ бусад социалист орны пионер, сурагчид- тай захидлаар харилцаж сэдэвчил- сэн цуглуулга хийнэ. Интернационал клубийг бүл. гэм бүр байгуулан ажиллана. Тус- гаар тогтнол эрх чөлөөнийхөө тӨ- дөө тэмцэж байгаа ард түмний хүүхдэд үзэл санааны болон эд материалын тусламж үзүүлэх хө- дөлгөөнд ИДЭВХтэй оролцоно. Монгол, Зөвлөлтийн залуучуу- дын их наадмын түүхийг пїионе- рүүдэд судлуулна. | Тав. Ппонер бол хүүхдийг үлгэрлэгч жигүүрээр ан- лахдаа: 45 Сахилга бат, хэв эхурмын азөр- чилгүй бүлэг, бүлгэм болох хөдөл- гөөн өрнүүлнэ. - Пионер бүрт ухамсартай сахил га бат эзэмшүүлнэ. Пиопер гэр орон, сургууль, олон нийтийн га- аар үлгэр жиишаэч байна. Пиппер бүр сурлага хүмүүжил: Дэа цагийг хувийн төлөвлөгөөтэй тэрэн | » 721 р бүтээлтэй ашиглаж суриа. Иионер бүрийг ажилд, хариул лагптай ханддаг, даруу эелдэг, нэт нэгийгээ. хүндэтгэн. Ибхорлодөг, цэвэрч иямбай сладаг сайхач зан паншилтай болго! хүмүүжүүл, иэ, Худал хэлэх, бүдүүлэг үг хж рпал хэлэх, залхуурах, бардамнах явдалтай тэмцэнэ, Зургаа, Эрүүл биед саруул ухаан жигүүрээр аялахдаа: Спартакиад, олон улсын хүүх, дийн хонгор атдстик олимпиад, «Пїпонерийн үнэн» сонины нэрэм- жит цанын уралдаан «Залгамж дагч» сэтгүүлийн нэрэмжит дугуйн уралдаан зэрэгт Хамт олноороо оролцоно. Гудамж хорооллоор баатар» зууд, пионерүүдэд зориулсан бие ёлйн тамирын талбай байгуулж, уралдаан тэмцээн зохиох. | Пио- нер сурагчдын ариун цэврийн нөхөрлөлийн эргүүлийн уралдаа- ныг жил бүр зохион явуулна. Анги танхимд болон хувьдаа ариун цэврийг эрхэмлэн сахидаг дадал заншлыг пионер бүрт хэв- шүүлнэ. Алныг дүгнэх журам - Пионерийн салаа, аяныхаа явцыг улирал бүрийн эцэст дүг- нэнэ. Улирал бүр амжилт бүтээлээ ахиулж нийт пионерүүдээ аяны ажиллагаанд ндавхтай оролцуул- сан тэргүүний салаадыг хичээлийн жилийн эцэст шалгаруулж аймаг, хотын пионерийн зөвлөлийн «Тэр- түүний салаа» дарцгаар шагнана. - Бүлгэм, бүлгийн аяны явцыг хичээлийн жилийн эцэст дүгнэнэ, Нийт салаа нь «Тэргүүний салаа» болсон бүдэгт «Улсын тэргүүний бүлэг» цол олгоно. Бүх бүлгийн- хээ 80-аас дзэш хувийг «Улсып тэргүүний бүлэг» болгосон бүл- тэмд «Улсын тэргүүний бүлгэм» “цол олгож Д. Сүхбаатарын нэрэм- хүн- жит МПБ-ын Төв Зөвлөлийн дэт туузаар шагнана. - Аяны бүх жигүүрээр аялж, тэргүүний амшилт гаргасан їно- нерүүдийг Д. Сүхбаатарын нэрэм- жит МПБ Төв Зөвлөлийн алт, мөнгө, хүрэл медаль, 50 жилийн ойн дипломоор шагнан урамшуул- на. 1 Ажлын. бүх үзүүлэлтээр шал- тарсан улсын тэргүүний 10 бүл- гийн зөвлөлийн дарга, гишүүд, 20 бүлгэмийн зөвлөлийн даргыг ЗХУ ба бусад социалист орны шпионе- рийн зусланд явуулж амруулна. Онцгой амжилт гаргасан пио- нерийг ЗХУ, бусад социалист ор- ны тионерийн зусланд амраах ар- хийн үнэмлэхээр шагнах ба МПБ- ын 50 жилийн ойп нэгдсэн баяэ ёслолд төлөөлөгчөөр оролцуулна. МХЗЭ-ИЙН ТӨВ ХОРООНЫ СУРГУУЛЬ, ОЮУТАН ЗАЛУУЧУУДЫН ХЭЛТЭС, Д. СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ МПБ-ыЫН топ зовлол -с--сайн сайхан үйлс бүтээжээ. эш. Ядуучиин 174 ХҮҮ “(9902/М!са Бадийн голын хөвөө, Хорго, Бэрхийн балзэр бор даага унаж, урх уурга сувалзуулсан жаал хүү өглөө бүр, одор бүхэн өөд сооргоо Бадийн голын адуучин х ? уч гү Анан шил Хүрлээ, "Топ аймгийн Худэн ит суман. найман. жилийн сур- ЗАадс. дөрөвдүгээр айгид сур, ас. Хүрлээ хүү зушихаа амрал- р ах Доридэрамийндаа ирээд ш 4) маллаж байгаа ин энээ, Эр агаарын сайхан хөдөр путаг таа, азаргаар адуу шулмж, шаг ма. морины помхныг харсангүй эр биеийн чадал ааиж, амиїїлр даа, 15 л омгийг дарж зургаан ом - га уналга эдэлгээнд, сурга Хүрлээг та нар өглөө бү үхэн, өдөр нл адуу хариулж, хураахаас өвр 1 л хийдэггүй юм байна. голж /бит- | бодоорой төр өдөрт 0--0) удаа гүү иөэлгэж, унага татна. Пйс чө. хэмээ САНАЛЧИЛГАТАЙ. . БАГАЧУУД Нийслэлийн 50 дугаар сургуу- «Сурагч» тхуудан хорооны Ч, Оюундалай, Ө, Оюунбэ- арга сэджээ. Пионер Ө. Оюуинбэ- дэг, Н. Оюундалай нар 7 хоногийн 4 дэх өдөр зусланд, 5 дахь өдөр байраар очиж хэвлэл тараах тогтоо сон өдөр бий болгожээ. Энэ өд- рүүдэд ашарч буй швиснерүүд 3о- хих цагтаа нрж хэвлзлээ авдаг болсноор тус сургуулийн пнонс- рүүд ашралтын үеийнхээ хэвлэ- лийг бүрэн ашиглаж дээрх пионер нийт олныхоо өмнө пионерийн Энэ бол санаачилбал бүтзэл гардгийг баталж байна. Нийслэлийн 50 дугаа ргуу- лийн 8-ын «Д», 7-гийн ЗҮ хннан сурагч Н. Баянцэнгэл, Н. Батцэн- гэл хоёр зуныхаа амралтаар Сүх- баатарын районы хот тохижуулах хэлтэст ажиллаж хөдөлмөрийн дадлага хийж, найрамдлын | тал- байгаас 4 замын уулзвар хүртлэх зам талбайн зүлэг цэцэрлэгийн зэрлэгийг цэвэрлэсэн байна. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Р З2 (МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ) УНШ БОД ХАРИУЛ Бидний байнгын дотнын туслагч «Пионерийг сонины «Би ямар хүн сэн сО- нины бага хурлын м уншиж үглээ. М/ рооны У бүгд хурлаас хүн бүхэн өөрийн 1у- тэй бод хай, нөхрийн тухай шүүмж гэсэн билээ. Б дийнхөө тухай бодлоо найз нартайгаа ярилцав. 1 бүлгийн сэдэвт ажил хийсэн НИЙСЛЭ лийн 22 дугаар сургуулийя 8 дугаар Энэ сэдвээр Жи этивтиэтиэттэритиииэиттий Чининанжилжлиинилжжилинииилжиллилнслихлажилилжин ангийнхан өөрсдийнхөө тухай сайн ярилцсан байна. Бид ч эна шинэ хичээлийн жилд уг сэдвээр бүлгї Бүлгийн сэдэвт явуулдгаас мана 2 бүлгэмийнхээ тэргүүний салаа с шилжин лна.- лж байгаа ажилд бүлгийпхээ тионерүү- дийг тогтмол оролцуулсны дүнд ма- г8 гэсэн «Хөдөө дуу: н баг хотын үзлэгт :їрч, Ффизнкийн олимпиадад Су- Ё рдэнэбилэг Онтябрийн: районд түрүүлж байв. Гэхдээ бүлгийн даргаар ажиллах- даа бүх салааны сурлагыг 100 хувь болгох зорилтоо би глж чадаагүй байна «Пионер бүхнийг өөрийнхөө тухай, иөхдийн тухай бодож дутагд- лаа засахад сонины бага хурал тус болно. Нийслэлийн 28 дугаар бүлгэмийн 16 дугаар бүлгийн дарга үрулнинЧ Б. УДВАЛ тэгссэтээнтэ сээЖСо2ээттгилсииглЛгижлэф элэг. УНШ БОД ХАРИУЛ| лоо аппаараа айргаа. бүлягс. сан 22 нэсэнг сайхан айраг исгона, ВУруУу тугалаа усална, Тэгээд үхрээ холыї бэлчээрт гаргана. Хүрлээгаэас адуу маллах сайха байна уу? гэл асуупал: За, -- АДуу маллах их сайхан, Өв лөоө эрт босч унйс хөнөсөн лаагаа УллаД, нарлаг талмихаа. дундуур адуун сүргийн хойноос салхи. таг туулан, дайхїїх шиг сайхан. юм байхгүй гэж би болдог хэмжин хөг зэ). хайлни адуушиг ор шиг хаг рпулаи, "07:08, сургуулийнхаа пупы ам Пмг адуу! сүргийн. 49 адуучин болн йг ЦЭЛ ӨР цөн рийнхоо: хамгийн сүүлд. сургасан төодөн. сүүлтай хэлр, Даагаа. уна. сайр, хичээлийнхээ. шинэ. жияи! нээлтэд ирсэн юм, ЗУСЛАН МИНЬ БАЯРТАЙ | Үцоцериин ахлах удирдагч Саринсүх: Үалсголонт сайхан. «Опон» пусланд Хэнтий, Дорпод, Сүхбийлар: аймгийн олон. мянган пйопер сурагчдаас. хи- чэол сурлага, сахилга бат, хүмүүжил авьяас чидиараараа талгарсан. олон зуун имонср ирж амардаг, Зуслан энэ зун 6 ээлжээр 000 гаруй хүүхэд амрууллаа, , Пиопер, сурагчдыг алтай тохито амруулах тодиий чолөо цагийг тав- тай өнгөрүүлэхэд анхаарч зуслангаас аялал зугаалга зохиох, байгаль га- зар орны байдал, ан амьтад, түүний зохилдолгоо зэргийг мэдүүлэх, тог- доом, шинэ дуу заах, шүлэг вохиол- гох, ээлж бүхэнд урлаг, спортын тор- лоор тэмцээн явуулж аварга шалга- рууаах, аймаг орноо сурталчлах өдөр лог, зуслацгийн баяр, галын наадам хийх зэрэг ажил зохиов. Зуслалгийн тавдугаар идэвхтэн ппоперүүдэд, нэ дүрэм, пионер, баатарчуудын дунд зохиох хүмүүжил олоп түмний ажил зэрэг сэдвээр 12 цагийн семинарын хичээл явуулж дүгнэлээ. Тус Зус- ланд Хэнтий аймгийн төвийн 10 жи- дийн сургуулийн багш БНМАУ-ын спортын .мастер Д. Батболд, мөн айм- гийн Батширээт сумын дунд СуРГУУ” лийн пионерийн ахлах удирдагч Сүх- баатар нарын тэргүүний .багш нар олон ирж ажиллажээ. -- Нас өндөр болж тэтгэвэрт гар- сан ч улс эх орондоо хөдөлмөрлөх хүсэл минь хэвээрээ. Харин өсвөрийн үеийнхнийхээ төлөө бага ч гэсэн тус- тай үйл бүтээхэд нэмэр хандив больё гэж энэ зусланг манаж, сэтгэ- дээрээ залуужиж явдаг юм. Зуслан ээлжээ Е-тэвлттүрээВйсЛИБ тТулэтэигээхтг, МПБ-ын шиг” 4 . . Сундмаа энэ жил Эрдэлэсан сумын найман жилийн сумт Янан долдугаар ангид суриа. пдаа охи!| «Саруулаамьдрал» нэгдлийн атгуул бригадмн сүү тосны за- водын! эрхлэгчээр ажилладаг, эцэг балдандоржийгао. дагажс бүр... бас гайсай. үнээ сааж, сүү цагаан идээ болопсруулах ажилд даллагл, со-. нирхолтой болжээ, Энэ охин суша хая амралтаар таван үнээ хариуг цн ус бэлчээр тайцүү путгийг сэл - гүүлис малласалр саалийн. хугас цайнд үйллнийжээ. үүний. гаршаг өДөр бүр 200-400 гриммаа нэмэгдүүл. ийг үйжэнээс.. 1122 ЯХ сүү саажлэ. ундмайгийн малч иямбай ажил ПийгАЙГ сппЛий эгч ийр ин шаг. Шин магтаж (0л01, ? п, СӨМПЭЭЖЛИ шэотооотолжшшэх цугларахад баярлаж їїг уйлж, гун тарахад ганцаардаж ийг уйлдаг Ё л хүн Дэ, Ампранй. хүүхдүүдээс минь” бийр “Ёслолын өдрүүдэд мэнд, чилгїй. ирж сэтгэлийг баясгаж бай. даг (0М гэж манаач өвгөн Гэндэн туа!Ї өгүүлэн, Пионер Д. Энхбат: -- Їййэнэ зусланд дөрөйндэх удаа гаа амарч байна, Энэ а! раа , олон охид хөвгүүдтэй найз нөхөд бол лоо, Урлаг, спортоор олон найз нөх. доо Хошуучилж байгаа Хэнтий айм, тийн нионер Бүх ард түмний урлаг тийн үзлэгийн алтан медальт Й» мэн, Дорнод аймгийн пиопер Эих- ягаргал нараас их зүйлийг сурч ав- лаа, Бас гурван "ом,ншнж, тиг х дуу шүлэг нилзэднаг сурлаа. зуныхаа даалгаврыг зусландаа хий - лээ. Бид бүхнийг тавтай сайхан ам- рахад байнга санаа тавьж байсан багш нар, эмч. Дамбий гуай, амтат сайхан хоолоороо үйлчилдэг тогооч Цэрэндолгор, «Лянхуа, Балжмаа, хоол зөөгч Очирмөнх, мапаач дэн, ус зөөгч Бүдээ нартаа баярла- лаа, гялайлаа, зуслан минь баяртай. 5 . ЦЭРЭНДОРЖ сүттэргээр Миний аав, ээж Алдархаан су- мын «Алдар» бригадад хоньчин. Миний ээж, аав хоёр одоо. хонио сайн таргалуулахаар чармайн ажиллаж байна. Бид аав, ээжээс ах дүү есүүлээ. Ах нарын маань зарим нь улсдаа ажиллаж, зарим нь ардын армид алба хааж байгаа. хонь хариулж, сааж, зсарч зэж, аавынхаа ажилд "алж байна. : 3 32 Сайхан аав, ээжийнхээ «хамаг :“ запдин чанарыг иь» эзэмшиж алдар хүндийг нь өргөн залгамжилна. .- Бэ 10 ткилийн ын И1::59 Сургуулийн 4-ийн «Д» ангийн сурагч Сосоржав овогтой. ГҮНДЭГМАА дээрээ ӨнВ3Г ЙГ 8 шш---г---- -ы эй Б 59 Э- Б - -. Бид аав, ээжийн энэрэл хайрын тчийт” сурлага, хөдөлмөрийн ам- жилтаар хариулна. Амралтаараа Ер нарга єв» ! хүүлнэва Хичээл хэдийнээ эхэлсэн байтал 6,2,22,34 дүгээр сургууль ба бусад олон сургуулийн пионе- рийн танхимд сурагчдын. захиал- сац хэвлэл баглаа боодолтой. ХУ- раалттай байв. Сурагчдыг хоөхи- роож байгаа дутагдлаа даруй арил гахыг «Далдыг харагч» бул сурвалжлагчид шаардаж: байна. УРАН З0ХНОЛ ХҮҮХЭД Би цуурын холоопд сарны са. ркулд прлээ, Нар салхипаа борог ши гандсан. буурал Ханхөхийн хүү би уул усаа зэлжлэн ширтэж булгилсан. зүрхээ дарж ядан нуу, рып хөвөөлөө урамшин зогсоход хамаг бие хөнгөрөх шиг болио, “Аавынхаа гэрийн буурин дээр оч- лоо. Тулгын чулуу нь бүлээн байн, Аргагүй дээ. Ганц хүү нь голом-, тыг нь бадрааж, ач охин нь төрсөн цутагтаа хоньчин болсон байхад нурам иь халуун байлгүй яахан ХОЁР Тэгтэл охин пь -- Аав ай| Та гал шаргмгаа танихгүй байна гэж үү? гэхэд мн Ний толгойд цахилгаан. мөт бодол харлаж, -- Моэрэц мөн байна. Гал шарга минь, алтан шарга. мийн. хамат уулга алдан, иод шиг сартай. өргөн. маг, пайг нь охиоо үнсэх мэт йоолон илэв, Бид хоёр их иймтартай, Ми» чий шарга. уйлгай. хурдаг... морь, "ар нэгэн. намрын өдрийг. санаж дээ гээ санагдлаа. Охиноо илгээлт өвөрлүүлэн хоньчин болгохоор алс хол явуулсан би охинтойгоо мар- гааш уулзана гэхээр нойр яахан хүрэх вэ дээ, Нуурын ус мярал- зох, Хөнхөхийн бэлээр зэрэглээ наадна. Зулаа) Уст улааны бригадад очлоо. Бригадын дарга гэж ануухан мөртлөө, сахалтай улаан эр надтай хуучны тани- лаар уулзав. --.Таны захидлыг их баярласан. бараг жил сайн. Жийж хүлээн авч Танай охин ирээд байна. Ажилд нь ийн охинтой хоёу- лахнаа 280 эм хонь маллаж: бай- гаа. Танай охин тУн сүрхий ажил- саг. Туяа маань энэ жил сумын ноосны аварга болсон. 100 хонн- ноос 108 хурга бойжууллаа гэж ярьж байхад нулимс гарчих гзэд болдоггүй. Охин минь овОо доо гэж бодсоор тэндээс хөдөлж Да-: лан булагийн хаялга дахь хоёр том цагзан гэрийн галиа ирлээ. а- руун талын гэриїч гадна дэлий нь сумлан зэссац янхигар биетэй бүлтүн шарга морь эмээлтэй зог- соно. Тэр морины хажуугаар өн- гэрех гэтэл над руу чихээ хулмайн үүсэв байна. Ээж маань хүндээр ончилж Ховд аймагт амчлүүлэхээр япах- даа эхий нь унаад явлаа, Тэгэхэд миний шарга алтан ша- гай шиг хөөрхөн даага байлаа, Алп бид хоёр хоёулахнаа тэртээ үлдэв, Нэг удаа шарга аазрагатай адуу- гаа алдчихлан. Аав адууид яваад хэдэн өдөр болов. Салхитай өдөр би аргалд явлаа. Сайхан аргал олоод хаяж чаддаггүй болохоор жийрэг хийсэн шуудайдаа аргал түүж шээзгий дээрээ хөндлөн тавьж бүсээрээ даруулав, Нас бл- та ч ар зоондоо бяртай байсан їом байлгүй хаана ч амарсан саврын- хаа ишийг тулаад давгүй босио. Тэгтэл миний урдуур шарга азра- гатай адуу усанд цуваад ирлээ. Би баярлаж байдгаараа хурллап ир- вэл миний бөөрөнхий шарга даа- га хамгийп сүүлд эна намрыг ган цаараа тээж яваа юм шиг хараг- дана, Аргталаа буулгачихаад ур- ДУур нь түйтэл намайг огтхон Ч тоосон шинжгүй ижлээ гүйцэв, Аав орой нь миний шарга даа- гыг барьж өглөө. Саахалтын хоо- ронд бурт бурт хийлгэж хоп» хур- та, үхар, тугал эргүүлсэн 1111. явлаа. "тэгэхэд мянай хэдэн үнээг лулимкүү гулн свөн өгдөг блйлав, Зул шаргаа тугалын йөлнэаб улиг үлэ ивэлгэж өгөхо пуураа ллїйн шаргинхаа. манхан. сарыг бэйс чиг зэнийгар.. слпаад,../ би зэмийїгээ.. сайппд, бид хойр мөн плилхан байна. лаа! ид хо рын экс холоо ирэх ї0м бол доо. гэход ллтай шаргы минь пүлэйд нулимс цайлалаан. байх. шир, санагдаж, бие лат Мини! хөлснийн Дуламхүү гуай сон! 10М уу, сїйлыгай.. ХЛИПУЙ тїлрай пүлээ арчин байснай. «Ми: "її хүү мппайд ор! Пптап чинь "йМД тарпаганы гуй тапиай. го, Пул шарга. илмайг тоолгүй... ис лийнхэп хайнаас. дапхихад 1» ТОД пи! рүү гүйлс билэ, їїйг хурдан шаргай. мипий охин Уүлал хонн хїриулис япай. гэж бо» цохөөс. туйлгүй. биярлан, Охин минь айпынїхал сөтгэлийг.. ОЙЛГО илгээлтээр ана їутлгтйл Ирүүт хур дан шаргаа сурагласлар адуучийас їчэл, Миний! охин ухаантай уу М, УХИАА ч тэ ШҮҮЛИРЭ булуу "эттэммн ЭД В.ОСЕКВЛА (4 (17177 ХҮҮХЭЛДЭЙЛТЭЙ ОХИН ) (Алиа шог) !Ора хүү автобусанд ороод хүүх дийн суудалд суув, Түүпий араас дэслэгч орлоо, Юра яаран босч: -- Та суугаач! -- Суу, суу! Би энд сууя гээд даслэгч ЮОдрагийп ардхап суучихав, Шатаар эмгэн өгсөнө, 1Ора түүнд суудал тавьж өгөх гэсэн боловч өөр пэг хүү түүлээс урьдчихлаа. «Туп тусгүй юм боллоо» гэйс бод» соп Юра хаалга руу ширтэн суу- на. Ашгүй урд хаалгаар нэг охин орж ирлээ, Түүний ганга ороож тэвэрсэйп. хонжлоос буржгар даахь цухуйна. ТОра ухасхийн босч: -- Та суугаач! Охин толгой дохин суугаад хөнжлөөсөө том гэгчийн хүүхэл- Дэй гаргахад зорчигчид, нирхийтал инээлдэж. харин ЮЭдрагийн пүүр час улайв -- Хүүхэдтэй хүүхэл гэж бод- сОп юм" гэж тэр ичсэндээ бунта Дэслэгч түүний морийг -- Зүгээр, зүгээр! Ох л Ч т9э- сэ! су өгөх ёстой шүү дээ! Тэр т элдайтай гэм тайтгаруул Өнгөрсөн ият гаригт нийслэлийн сургуулиудад шинээр өрсөн рїгч «Паатарчуудад» 22 Лппы цуглаан. «Найрамдал» цэ. цэрлэгт | хүрээлэнгийн. х Шинж лийн талбийд болж Мял гийн Тон Хорооша хайруууаар нарийн бичгийн дарга С. Бадатхатац шиг и» сурагчдад. хандаж сургамтийн Үг хол. гтлайнд хотии 012 лалийп. хорооши. иприйп бичгийн дарга 11, Үааихүү, 21, б2 гийр бу тцдййн ангийн Ганбат, Х ангийн Чинбат ийр үг хэллээ, Хүндөтгэлийн талбайд цугларсан шинэ сурїїгчдид ахлах ангийн. су-2 рагчид цэцгийн баглаа барьж, оип, сурлагын ашжилт хүслээ, Өдөрлөг айн орой болтол үр гэлжилж,.|М Уран. пургийн. болон, 2 сайдтай. уралдааны тэмцээн їйо- хиож төрөл бүрийн. тоглоот тог- лоп, ЗУРЛГ ДЭЭР: Морь унаж той- рон дагчих хүүхэн бүхэн дуртай, 2 АМУУхулллм з э ч »э с сэ 4 з я 5 Ы Е 5 » гз ЁЧ ЗИЛТАРЧУУДЫН ӨДӨРЛӨГ : өөөөөөөөссөөсссссоототсөөстөөөөӨӨөӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ, ГЭРЛЭН ДОХИО Авто машины замыг зөвшөөрсөн ямар дохиогоор хөндлөн гарах тухай үзье. Манайд хэрэглэж байгаа гэрэл до- гоо Нэ улаан, ногоон, шар гэсэн гур- вав РЭрэлтэй гэрэл дохио байдгийг та нєр цөм мэднэ. Та нарыг зам.хөнд лөн зарахаар замын уулзварт ирэ- хэд ӨӨДӨӨ” чинь улаан гэрэл асаж байвад замын уулзвараар нэвтрэн орж- болохгүй. Ийм үед эсрэг. чиг- лэлд, НОГООН гэрэл асаж матины хө- дөлгөөн үргэлжилж байг «Зураг 4» Агийн «А»т үгэцгээ, Энэ зураг дээр У-үсгийг ЗУРАГ 4. ” | уяан тарэл, Ш.үсгийг “ шар гэрэл, Н-үсгийг нбг тоош Рэрэд гэж тэмдэглэсэн болно, Шар гэрэл нь улаан, ногоон хоёр гэр- лийн заагаар богино хугацаанд үр- гэлжилнэ. Шар гэрэл асаж байхад зам руу оролгүй дараачийн дохиог анхааралтай хүлээнэ. Ногоон гэрэл өөдөөс чинь асвал зам хөндлөн гарч болно. Ногоон гэрэл инь уг замын өр- гөний хэмжээнд явган явагчид нэв- тэрч чадах дундан:-хугацаагаар аса- хаар тооцоолсон б Захицуулагч агч модоо ДЭЭШ өргөн бүх төрлийн тээврийн хэрэгс- лийн хөдөлгөөнийг хаагаад зүүн га раараа «Зураг 4»-ийн «Б-д заасан хэлбэрээр дохио өгвөл зам хондлөп гарч болпо «Зураг 5»-Дд одасан ЗУРАГ б адил зохицуулагч дохий» Ий м0Дао дээш оргоод зүүп гараараа дөлгөөп, явгай япвагчдын хыг хориглоно. «Зураг б»-д заасап шиг зохицуулагч замын уулзварт аогсож | бай- Хад зохицуулагчийн ар, өвөр тал улаан гэрэл СУРАГ 6 СОО О ОО ООС ОО ООО 0) ХҮҮХДИЙН “хэвлэлийн дохио өгөхгүй бол эпэ тохиол- дол инь улаан гэрэлтэй адил ойлголт болох учир бүх төрлийн тээврийн хө- хөдөлгөө- нийг замын уулзвар руу пэвтрэп оро ЗАМ ХӨНДЛӨН ГАРАХДАА ДОХИОГ АНХААР! НЭГДСЭН РЕДАКЦИ ЯРТЭРЭРҮээлээээээжжэидлээээмээниинийэниээимилримнчинннийлархилрлинналжлл сити лын "Р Д.. Сукбайтарын нэрэмжит . Улсын | хэвлэлийн ком 2297 А--01100 НДЄБО-- дохиотой ижил хориглоно, «Харин заасап шиг зохицуулагч «Зураг Т»-д ЗУРАГ Т. барууц зүүн хажуугаас раа хандан: байвал цо гооп гэрэл дохиотой Шкил гэм зам хондлон пэвтрэхийг зопшоорио, ХЭВ ЖУРАМ САХЬЯ --8 чигтээ ан ойлголттой учир ар овор талаас зам хөндлөн новтрэхийг хэвлэв, -1-- сашэт 27-36 ав (1591) | Орон 4зчуний пролотдрИ ЗАР ЦЭГДЭГТҮН/ Ч төХ09 ХэлээХ БЭЛХЭН БАЙ! “Урьхан салхинд дэрвэсэн улаан бүч шигээ золбоо цог яь бадарсан сэргэлэн хүү Тө- мэрхуяг «Маргааш болох бүлгэмийн цуглаанаар (Д- Сүхбаатарын нэрэмжит МЦ Б-ын 50 вхилийн ой угтсан өсвөрийн Сүхбаатарчуудын «Залгамж үе» аяны удир- дамжийг хүлээн авна. Тэр цуглаан дээр би үг хэлж, үүрэг авна. Тэгэхээр юу гэ? хэлх, ямар үүрэг авах вэ? гэн: бодлогоширно. -- Дөрвөн милийн өмнө сургуулийн босго алхсанаас хойш 16 улирал дараалан рнц суралцаж- «5 онцын эзэн» болсноо хэлэх үү?!Эсвэл пионер сурагчдын урлагийн үзлэгт аймагтаа шалгаран оролцож гоцлол дуугаар дип- ломын шагнал авснаа, «Улаан бүч» аяны ажил дүг- вэлтээр бүлгэмийн аварга болсноо, бас соёлч төхөрлө- лийн ахлагчаар ажиллан: ав- сан үүргээ амжилттай бие- лүүлж цол мандатаа авах гэж байгаа тухайгаа ярьдаг том бил үү? Тууд л аяныхаа 6 исгүү- рзэр үүрэг авч тар тухайгаа ярих нь зөв юм байна гэж шийлээд үзэг, цаасаа гарга- лаа. Бас «Залгамж үе» аяны удирламж нийтлэгдсэн «Пио- нерийн үнэн» сониноо гар- таж дэлгэлээ. Тэр дэвтрийн шилэхэн туудаснаа: «Архангай айм- гийн 2Каогалант сумын 8: жи- лийн сургуулийн тавдугаар ангийн «А» бүлгийн сурагч Нэорлогпил овогтой "Төмөр- хуягийн «Залгамж үе» аянд авсан үүрэг» гэсэй хаяг дуг райтал бичив, ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛ- ЛАГЫН НЭР ТӨР МПБ-ын түүх, шинэ Дү- рэм, улаан бүчний шинэ зааврыг судалж бүрэн эзэм- шиж яанлайллаа өндөржүүл- нэ. -»- Соёлч нөхөрлөлийн ан- гийн үүргээ биелүүлж цол мандатаа авч улмагр улсын тэргүүний бүлгийн болзол авч ажиллайиа. 1913 оны 9 дүгээр сарын 19 ! ТӨМӨРХУЯГ Лхагваа Үнэ 10 мөн, Гттпгч| Сальепдоо. Альендегээр:./ УЛИэ ДХ. СҮХБАЛТЛРЫН. НЭРЭМЖИТ. МОНГОЛЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН 108. “ ЗӨВЛӨЛИЙН Чилийн Ардын иэгдлийн. хууль боты ппсгийн. тлппын эсрэг... ИМНӨ- тинлийм болон. лотоопын хөг хуч тиїїхэн. ептуун дэгдээж цэргийн өт үэлт хийсїн тух. түгшүүртэй... мэ Лээв сөнєоөд.| МӨнголын | ЇлглЧуул, улайн бүчтэн | өсвөрийн Сухблйтар чүүл бил онх тайплид дуртай үе тэй үнїнхний, магтан, алил про шийїдлэр тэй хилэгнэн: эсэргүүцэж байна. Чилийн ард түмний тлрамгай улир Луулсан. Чилийн, арлын нэгдлийн хууль Ёены алсгийн гапрын хэрэг. жүүлж байслы хувьсгалт арга хэм ӨСВӨРИЙН МЭДЭГДЭЛ тээг монголын багачууд бид сай» тэм лэмтээц, байлаг. зом. Чилийн ард түмпий м ӨЛНН- тус гїїэ тогтол, МийгМиїн. дэвшлийн төлөө эрэлхэг зоригтой тэмпэлд ЭЛ лэп сайд тотгор, шоул бэрхшээл тог хиоллопч түүнийг лапан гарч урьд олсон. хувьсгалт Ололт амжилтай тууштлй хлмгпалан. бопийн эх орны улс тов, элиййн эйсгийн тусгаар тогт- птолыг бэужүүлэн олоп улсын импе рпалипм болон түүниїЇ гїр хол бол- сон хутьсгалын эсэргүү харгис.ХУ чинд хатуу похилт өгөх шуллога тэм тэл ялїлтїД хүриэ гэдэгт тонголын багачууд бид итгэл төгс байна, УРИЙНХНИЙ ДУУ ХООЛОЙ АМЛАСНАА » БИЕЛҮҮЛНЭ МПБ-ан 50 жилийн ойг угтсан «Эрэц сурвалжлагч» клуб бүлгэмдээ байгуулж алдар гавьяат пиопер- сурагч- дын тухай цуглуулга тэмдэг- лэл хийж тэдїээс суралцана, “--. Бүрээ бөмбөрөө 200 эзэмшиж, бүлгийнхээ тапил- цуулгыг бичнэ. -« Говь-алтай аймгийг төвийн 8 жилийн сургуулийн 18 дугаар бүлгийн ажлын туршлагыг бүлгийн ажилдаа чэвтдүүлнэ. 2 г ЭРЛМИЙН ДАЛАЙ --, Өөрөө онц сурлагаа батжуулж ангийнхаа Бат-эр- дэпэ, Гомбожав тарыг даат авч сурлагаар шат ахихад нь туслана. --« Орос, мопгол хэл би- чиг, тооны олимпиадад 90- рпулан ангидаа улирал бүр бүлэг, салааны сэдэвт ажил, уралдаан зохиож ажиллана. -5 Өдөрт нэг орос үг цээ- жилнэ. -- Пионерийн хэвлэлээ 23- хиалж дугаар дараалан хад- галж ашиглана, Номын: сан- гаа 10-аас доошгүй шинэ нО- моор баяжуулна. -- «Л. Нацагдорж» тэмд- гийн болзол хангана гэхчилэн аяны үүргээ. жигүүр бүрээр нь бичиж эхлэв, Бүлгэмийн цуглаан дээр Төмөрхуягийн авсан үүрэг хэлсэн үг СЭТГЭЛД ТОДХОК, Түүнтэй уулзаж « Замгамжс үе» аянд авсан үүргийнх нь талаар асууж ярилцлаа. Тэр өөрийнхөө үүргийн дэвтрийг миний өмнө дэлгэн тавилаа. хӨлЛӨЛлМмӨөР АЛДАР ГАВЬЯАНЫ ХЭРЭГ -- Сүргүулийн эд хогшил, хичээлийн хэрэглэлийг хайр гамтай эзэмшиж хавар бүрэн бүтэн хүлээлгэн өгнө. -- Хийж бүтээсэн ажлаа нарийн бүртгэж тооцоотой ажиллана. -- Төл бүрийг мал болто- ход биечлэн ба биет зүйлийт тусламж үзүүлж хувь пэмрээ оруулна. -- «Малчны залуу халаа» булгийн гишүүн болж мал аж ахуйн анхны мэдэгдэхүүн эзэмшитэ. -- Алдагдал хаяглал ашиглаж социалист хурнмт- лалд 10-аас доошгүй төгрө- гийн өплотО оруулна. САЙН САЙХАН үйлс -- МАХН, МХЗЭ-ийн түүх, баатарлаг замиалаас судалж суралцаж "ИХЗЭ-д элсэх бэлтгэл хийнэ. салуучуудын байгууллага хїїг лийн цаадах үе чацуутимхаа амьдрал тэмцлээс суралцана. ПИОНЕР БОЛ ХҮҮХ- ДИЙГ ҮЛГЭРЛЭГЧ. -- Тїнонерийн болох су- рагчийт дүрмийг хаана ч яп- сан үлгэр экишээчээр: бїе» лүүлиэ. -- «Би бүлгийнхээ толоо, бүлэг миний төлөө|» .гэсэн зарчмыг санаж сахилга бат, хэв журмын форчил гаргах- түй суоч хүмүүжнэ. -- “Мэндлэх, хүндлэх ши- тэ горим дэглэмийг үлгэр життээгээр суоч эзэмшинэ. ЭРҮҮЛ БИЕ, САРУУЛ УХААН . -- Өглөө өдрийн гимнас- тик тогтмол хийж заншина. --« Биеийн тамирын урал- даан тэмцээнд идэвхтэй. орол- цож ХБХБ тэмдгийн зохиж шатны нормыг биелүүлнэ. -- Цэргийн ямар нэг анги салбартай” захидлаар харил- цаж тэлнээс сурч ажиллана. -- Хааиа “боловч дусал бэх асгахгүй, ширхэг цаас хаяхгүй цэвэрч инмбай зан- шил эзэмшинэ, Миний дэлгэц уншиж бай- гаа дэвтэр Төмөрхуягийн ав- сан бажил хэрэгч “үүргийг ийнхүү надад «хэлж» өгсөөр байлаа. -- Авсан энэ үүргээ бие- лүүлэхийн тулд яаж ажиллах гэж бодож байна. вэ? гэж түү- нээс асуулаг - Хийх 8 э 7 хоно- гоор төлөвлөнө "үүнээсээ өдөр тутмын ажлын төлөвлө- гөө гаргаж ажиллана гэж тэр пиопер итгэлтэй хариулав. Төмөрхүяг амлалтаа бие- лүүлнэ. Хүүхдүүд та нар Тө- мөрхуягийн нэг адил «ал- гамж үе» аяпыхаа гараанд, тодорхой үүрэг авцгаагаатай “Архангай аймгийн ЖКар- галант сумын 8 жилийн сургуулийн багш манай сонины млэвхтэч бичигч ОЖ Д.ГҮРРАГЧАА 77 ЯДАЛТ ЧИЛИЙН АРД ТҮМНИЙ ТАЛД Энэ есдүгээр: сарын. 11-нд Чилийп, Аплын нэтт- лийн хууль (ёсны засгийн тгавоын эсөэг, лототын хапгис хучин цэргийн ху!лалдагчил, талаалын имтпон риалиотуулын лэмжлэгтэйг: нийг экигинет ЭсЭОГУүцсэн, лаан манай хот, хөлөөгийн зүүн пионео сурагчит Уг ээр, шапгийн этгэлт хийс» эсээтуүнлийн, уУрал їїуг- судгуулиулал болмг өлөн хэлж хагтис «учнийтний балмал ажиллагааг агс буруушааж чилийн айл тУм- рүЧ їг лнуларга тэмцлийг дэмжиж байгаагаа илээхийл» байгаа билээ, “Чилийн. харгис хүчич лалхийч импетиллиамын шүуд ламжлэгтэйтэээ Чилийн, -Арлын багтлийн авсгийн газоыт түлхэн улагам тус О уутыг бїнэхч хи лаг С. Альенлогийн амь насыг бүрэлгэсэн нь "монтолын өсрөрийн үеийнхан /билний- гүн варуупнлийт төрУҮулж байна. Үнлэснийжээ тусгаай . тогтнолоо бэхэсуулан хувьсгалт ололтоо хамгаалан” улс: огноо лэгтилт ардчилсан замааө хөгжүүлж,ХУУхэл батачуулынхаа өпөө итээлүҮйн сайн сэйхач Хувь заяачы төлөө ГУН гүнзгий өөрчлөлт хийж байсан .чилийн ал, Түмая, түүний хууль ёсны засгийн газрын арч хэтэгжуулэ! байсан арга хэмжээг монголын өсвөтт їен -Сүухбээтатн чууд бид анхааралтай ширтэн харж дэмжиж -байсан юм. Чилил болж байгаа хэрэг явдал нь даян дэлхийн хүүхэд багачууд бидний өмнө хөрөнгөт ертөнцийн үнэнч түүд царайг илчлэн харуулж байна. Мопголын мянга мяпган хүүхэд багачууд бил уд хүүхдийнхээ экаргалант ирээдүйн төлөө тэмтэж бай» гаа чилийїг арл түмэнтэй эв санааны нэгдэлтэй байна. Ялалт Чилийн ард тумпий талт! - ! Баатар хот Москвагийн нэрэмжит нийслэ- лийн 88 дүгаао дунд сургуулийн ботийн «В» бүлгийн дапга Намсрайн ОЮУНЦЭПЭГ Им ниииилилллллллллилни БАГА ХУРАЛ БОЛОВ. Социалист орны боловсро- лын Яамдын сайд шарын УШ! бага. хурал Улааибаа- тарт болж өнгөрлөө. Уламжлал ёсоор УЦ бага хурал хуралдсан ороц, БНС ЧСУ-ын төлөөлөгчдийн -тэр- гүүн БНС Су-ын сургуу- лийн Яамны сайд профессор Штееран Хохол хурал нээ- гээд БНМАУ-ын | Сайд на- рын Зөвлөлийн орлогч дарга, Улсын дээд, тусгай мэргэж- лийн дунд боловсролын х0- рооны-дарга профессор Дон- догийн Цэвэгмидийг тус хур- лын даргаар сонгох санал гаргахад хуралдааныхан С4- нал нэгтэй батлав: Д. Цэлэгмид БНМАУ-ын засгийн газар, Улсын дээд, тусгай мэргэжлийн дунд б0- ловсролын хороо, Ардын: б0- ловсролын Яамны өмнөөс ҮЇЦ бага хуралд оролцож байгаа сайд төлөөлөгчдөг баяр хүргэж үг хэлэв. "ус бага хурал оюутан залуучуу- дын коммунист хүмүүжлийн асуудлыг судлах: хэтийн тө- лөвлөгөөний “биелэлтийн 84- рим дүн, социалист- орнуулт ерөнхий. боловсрол, түүний хөгжилт, боловсролын систе- мийг боловсронгуй болгох орчин үеийп- асуудал, дээд сургууль төгсөгчдийн мэо- гэжлийг дээшлүүлэх тухай зэрэг асуудлыг хэлэлцэв, | ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛ ОЮУТНЫ ТӨВ БАЙГУУЛЛАГЫН УДИРДАХ АЖИЛТНЫ УУЛЗАЛТ БОЛОВ Социалист орны боловсролын” Яам- бичгийп циалист: чуудын Эвлэлийн төлөөлөгч: Оюут- ны холбооны дарга Петр Зарчев, ГЧЗЭ-ийн «Төв Зөвлөлийн. нарийн дарга. Гюнтер Польшийн оюутан залуучуудын С0- Шинейдер, холбооны дарга. Евгений -- Гоцлол дууны дутуй- ланд суралцана, -- Олон наст ургамлый үр нэг иг-аас доошгүйг түү тарьяс ургуулиа, -- борлөлтийн пиопер їїленатэй захидлаар харил- цана. -- Монгол Зөвлөлтийн за» луучуулын их наалмын ТҮҮ- хийг солЛяЛЖ, тэмдэглэл цуг- луулга хиїїнэ -« Орон бүрийн хүүхэл дын сайд нарын УШ бага хуралд т9- лөөлөгчөөр оролцож байгаа социа- лист орны залуучуудын эвлэл,о!юут- ны төв байгууллагын удирдах ажилт ны уулзалт боллоо. Уулзалтын хуралдаан . дээр МХЗЭ-ийн. Төв . Хорооны нарийн бичгийн «дарга, мопголын .оюут- ны холбооны дарга Д. Дашдопдойн «Оюутан залуучуудын дунд зохиож байгаа гүзэл суртал, хүмүүлслийн аж лын тухай»» гэсэн мэдээлэл хийв Энэ уулзалтын хуралдаан дээр БХЛИЗ9Э-ийн "Топ: Хорооны парийн бичгийн дарга В, А, 2Китепоп, болга рын. Димптровын: Номмуйист Залуу: Мельцарек, Румыны оюутны комму нист: холбооны нарийн “бичгийн дар- га Моциу Стелиян. БНСЧСУ-ын Со. циалист залуучуудын эвлэлийн төв хорооны нарийн бичгийн дарга Ян Прохаака, Унгарын Коммунист .9а- луучуудын Эвлэлийн /Төв Хорооны товчоопы гишүүн, Унгарын оюутны холбооны дарга Имре Терек нар үгс хэлж, өөр өөрсдийн оюутны бай» гууллагаас зохиодог улс төр, Ком- мунист. хүмүүжлийн. ажлын... арга туршлагаас дэлгэрэнгүй. ярьж ах дүү эйлэл, . оюутны байгууллагаас хойшид хамтран ажилдах талаар үнэ тэй сацал дэвшүүллээ, “Аймаг, хотып пиоперийн аовло. лийпй. тэргүүлэгчид, пноперийп ажилтпууд аа Пиоперийп салаа, бүлэг, бүл- гэм, баатарчуудын аравт, багийн солгуультай идэнхтїїүүд Ээ! Өспорийн: ппопор, баатарчуул аа! МАХН, Ардын хувьсгалт аас, хийнхаа. цаг үргэлжийн хайр ха- ламж, ирээлд ймопор багачууд бид аа жаргалтай” амьдрай сурч хүмүүжиж, байна. Пиопср бага- чууд бид эх орон, ард үүмэн, анд птөхрийнхөө. өмнө .үнэїч байн, МАХН-ын үйл хэрэг, соцналил ммт бүрэл ялалтын төлөө. мяхраш- гүй тэмцэхээ тапгарагласан билэ Коммунизмын ялалт оод оолТ төгс цог золбоотой алхаж лваа үс тэнгийн анд найз нөхөд Та бүгдэд «Залгамжлагч» 1 чуулгалы зПпоперийн ажлыл арга зүйн» салбарын хуралдаанд оролцсон бидпий хэсэг похөд захидал илгээ- хээр шийдвэрлэв. Бидний энэхүү илгээж-байгаа захидлыг Та бүхэй “хүлээн авч ажил хэрэг болгоно гэг дэгт бат нтгэж байла. Эрхэм нөхөд өө! Айд пайз параа! - МАХН, МХЗЭ-ийн ХУ! нх “хурлууд болоп МПБ-ып Төв Зөв- лөлийн 1, 11, 1, 1Ус У бүгд хур- лын илтгэл шийдвэртэй нарийч танилцаж тэдгээр удирдамж: бичгийн заалт бүрийг ажил үйлс болгохын төлөө тэмцэцгээе! - МПБ-ын яруу алдарт 50 жилийн ойг угтсап «Залгамж үе» аяны уднрламжийг пягтлан сайн судалж их ойг угтсан ажил өр- нүулцгээе! “-- Пионер, сурагч хэп боловч хамт олныхоо өмнө хариуцан хү- лзэсэн үүрэг, даалгавар, сон- гуульт үүргээ нзр төртэй биелүү- ЭЕЭСЭЄЭЕЛЕЭЕЭЕЭЗЕЭС ЭЕ Э 33:13:32 32:38 1:3322 36 ЭЕ ЭВЭЁЭВ3. Монтол хэл бичгийн олимпиадыг даашинд хичээлийн .илийн тэргүүн хагаст явуулан дүгнэж байх тухай БНМАУ-ын Ардын Болопсролын Яам, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны котте- ти тэргүүлэгчдийн хавсарсан хур- лаас шийдвэрлэж олимпиадын заав- рыг баталж, уг олимпиадыг зохион байгуулах хороог байгуулсан билээ. Монгол хэл бичгийн олимпиадыг гурван даваатайгаар явуулж 3.8.10 дугаар ангиас улсын тэргүүн бүлэг 10 дугаар ангиас хувийн тэргүүп шал гаруулах юм. Олимпиадын нэгийн заваа шил бүрийн аравдугаар са- гляи язгдүгээр лхагва гаригт явагда ча. Энэ жил аравдугаар сарын пэг зүгээр яхагва гариг арван сарын гур санд таарч байгаа тул энэ өдөр мон гол хэл бичгийн олимпиад улсын хэмжлэний ерөнхий боловсролын дунд сургуулиудад Улаапбаатарьптї ниагаар 12 цагт эхэлнэ. Иймээс сургуулиудын олимпиадыг зохиол байгуулах | комисс олимпиад угтсан системтэй”ажил зохиож олим пиалыг бэлтгэл сайтай явуулахад онцгой анхаарч, бүх сурагчдад олим- пиадын зааврыг (“Сурган хүмүү- жүүлэгч» сэтгүүлийн 1973 оны гу- равдугаарт нийтлэгдсэн) сайн танил пуулах. самбар, үзэсгэлэн, зөвлөмж гаргах, зөвлөлгөө өгөх, урьдчилсан талгалт арах зэрэг оновчтой. ажил зохиох хэрэгтэй. Олимпиадын хоёрын лавааг аймаг тотын ардын боловсролын хэлтэс ХЯЭ-ийн хорооноос томилогдсон сал бар чөомиєє зохион байгуулж яРуул, “ФФӨөФӨФӨӨӨРӨФӨӨөӨөӨФӨФӨӨӨөРӨӨФӨӨОӨФӨӨФРӨӨӨӨӨФӨӨөӨӨөФФӨӨОөОӨӨӨФӨӨӨӨӨӨӨӨ?Ө МП-ИЙН «ЗАЛГАМЖЛАГЧ» Ш ЧУУЛГАНЫ МАТЕРИАЛААС | ПИОНЕРИЙН БҮХ ШАТНЫ БАЙГУУЛЛАГЫН СОНГУУЛЬТАН ИДЭВХТНҮҮД БОЛОН. ПИОПЕГ, БААТАРЧУУДАД,. ИЛГЭЭХ. ЗАХИДАЛ лахийн толоо хүч чадиар, аньяйслд дайчилт! -- Амт бүлэг, сургууль бүлго, мий! пар төрийг хэдэд. ямагт прхэмлап: хүндэтгэж... түүний сай сайхны тулд ашигтай, тустай үйлс бүтээхийн толоо мэрийцгэао! -- Сурлага, хүмүүллээрээ тор» гүүний. үлгэр, пинээч” ппоперийн салаа, бүлэг, бүлгэм, Оайтарчуу- лын баг, арїлт болох ходолгоонийг өртүүлэп сургууль, сум, райоп, аймаг, хот, улсын хэмээгээр шалгарахын, төлөө уралдангаал| Иноперийн бүх: шатны байгуул» лагын дотоод ажлыг тогтмолжуу- лап бүлэг. бүлгэмийн зоплолүү- дийн цуглаанаар пиоперийн ээл» жїїт чухал асуудлыг авч хэлэлцээ опопвчтой чухал шийд гаргаж, гар- сап шийдвэрийг ажил хэрэгчээр биелүүлдэг туршлагыг эзэмшиц- гээе! о-- Сургуулиуд дахь сурагчдын сайн дурын байгууллагуудын ам- лыг нэгдмэл. удирдлагаар хангай зохиоп байгуулж, тэдгээрээс з0- хиох ажлыг сургууль хамт олпы өмпө дэвшүүлсэп ээлжит зорилгод бүрэн чиглүүлье! -- «Мапай маргаашийн масте- руудэ сэдэвт техпинийп уран 0бү- тээлийн үзэсгэлэн, «Хүүхдийн сртөпцэ. сэдэвт- урап зургийн уралдаат, олон улсын хүүхдийн хөпгөп атлетикийн «Найрамдал» сэдэвт 4 төрөлтийн тэмцээн, «Пиопнерийп үнэн» сонины нэрэх жит цанын. уралдаан, «Залгамж- лагчэ сэтгүүлийп нэрэмжит ду- гуйп аялал, урлагийн үзлэг, ра- дно асуулт хариултын уралдаан, хүүхдийн помып баяр, тойрол ая- лал зэрэг уламжлалт ажлыл агуулга хэлбэрийг улам боловс- ронгуй болгож түүлд пийт хуүхэд багачуудыг хамрап оролцуултя! на. Жил бүрийн 11 дүгээр сарын гуравдугаар баасан гаригт монгол хэл бичгийн олимпиадын хоёрын да ваа сургууль, сургууль дээрээ бол- но. Эпэ давааны шалгалтыг аймаг, хот, районы салбар комиссоос томи- логдсон төлөөлөгчийн оролцоотой- гоор авах ёстой. Энэ жилийн 11 дүгээр «арын гу- равлугаар баасап гариг арвай нэгдү- тээр сарын 16-нд таарч байна. Хоёр дугаар даваанаас аймаг, хот, районы З. 8,:10 дугаар апги тус бүрээс тэр гүүний тавал “бүлгийн материалыг зохион байгуулах хороо хүлээж авах юм. Гурвын давааг, олимпиадыг 20- хион байгуулах хороо аймаг, хотоос ирсэн: материалын үндсэн дээр аль аймаг, хотын ямар сургуулийн хэд- дүгээр апгийп ямар бүлгийг гурвын лаваатл шалгалтанд оруулахаа ший дэж түүнийхээ дагуу толоологч то- милон очуулж сургууль дээр пь шал гапа, 7Кил бүрийп арпан хоёрдугаар ХЯЗГААРЫН. ЦЭРГИЙН 40 ЖИЛИЙН ОЙ волов, УЯЗГААРЫН, ЦЭРГИЙН 40 ЖИЛИЙН ОЙ ВОЛО! ХИЛЧДЭД ТУСЛАХ ЗАЛУУ ХАЛАА ОТРЯД Хойд аймгийн 10 энилийн сург сүрэн. батитай 1 булган сумин улийн 2, Дорш- “Ми 4109 ангийн» хан. хипгаарын цоргийн Лу» гүлар, їпстайтай. шефийп. холбоо тогтоогоод хоёр дахь иллэг ашил лаж байна, Ойэ «Хилчдэд туслах палуу халаа. отрид»чын ахлигч,су» рагч” Дапаашантай. ярилцахад: е- ПИД-хиагаарын царгийн 0 шилийн ой угтаж нилээд ажил "ог хпож, байна,Отридын аоплөх:/ 1.И, Сотишийг өөрийн отридын «Хүнс ДӨТ этопорт» плсүүлсэн, Мон жиг лийн. ппотапаар ап, иопперт тогло, лейц, яриа хийсэн, О!9 ажилд сурагч. Дорш,.. Чулуунил- цог, Соёор ийр бусдайсал. идопх- той. оролцон, Үүнээс гадиа. бид, пийг тус отридын ХЭ-ийн хороо» пм тойчоо тай дахь өдөр бүр хү лээн авч хойр цагийн үзүүлэлт хїї чоал. апаш, орчин үеийн цэргийн понсог. техїйн, түүлийг эдлэж, эзэмших арга ач холбогдлын та- лаар тодорхой тапилцуулдаг юм гэн Эиэ хилчдийн аалуу халаа дт, рлдэд торол бүрийн йпьяийс. чадг партай 89 хүүхэд байдаг. Хүү- хэл гр тус бүрийн үүрэг даалга» илүлай тэр дагуу мэргэжлийн хол богдолтой. ном, сопий уншиж,мэр» гэнлийн. хүмүүсээс... аргачилсан пОйЛОЛГ00 ТОГТМОЛ 08. ажилла. лиг, “Тухайлбал, өдний ангийн Бат нөсай сайп холбоочин болох итгэл тийлийртай.. Ппатар: хөнгөн. пулс- ми, ийподчий, ийлуу халай. отридийхай.. боро лийн. ӨННГОЙЛСОН. ТАЙЖ. ТЭМДЭГ, милгий, гутал болон гоёл, ажил, амралтын хуниас хэрэглэлтэй юм, Хипгайрын цэргийн 40 жилийн ой! угтаж, энд бүлэг тусгай толойг логдотай. ажиллан, басташин!/ хад лийчдад туслалцаж иогоо, тариа хураах ажилд и» идэвхийлэн орол» цом бас. «Пайтагийн жавхаа» сэ лоптэй. концерт, бултгэж, тоглов. Ховд аймгийн 10 жилийн. сургуулийн багш Ний! 227112 Дорнод аймгийн Сэргэлэн сумын «Дочин жил» изгдлийн найман жилийн дунд сургуулийн пнопер сурагчид жил бүр олоп зуун даага сургаж өгдөг юм. Тэд өөрийн унаж сургасан даагаар сургуулийн нээл- тийн баяраар уралдах, тойрон хонь иоослох, билээ. аялал зохиож, гар тэжээл түүх, түүх дурсгалын газартай танилцдаг заншилтай ЗУРАГ ДЭЭР: Сэргэлэн сумын тойрон аялагч хүухдүүд 2 Ж. ЦЭРЭНПУНЦАГИЙН авсан гэрэл зураг сарын гуравдугаар пүрэв гаригт мон- тол хэл бичгийн олимпиадып гурвын давааны шалгалт болио. Энэхүү давааны шалгалтын мате- риалыг, үндэслэж олимпиадын тэр- гүүн бүлэг, аравдугаар ангийл ху- вийи тэргүүнийг зохиол байгуулах хо. роо шалгаруулна. Олимпиадын бүх давааны шалгал- тын сэдэв, асуулт, дүн мэдээг цэгт гэн гаргах маягтыг Олимпиадыг 80- хиоп байгуулах хорооноос боловс- руулан тараах бөгөөд 3 дугаар ап- тийн сурагчдып бичлэгийг зөв бичих дүрэм, утга найруулга, бичгийн хэв тэсэн. үндсэн гурвап үзүүлэлтээр 18 баллын дотор дүгиэнэ. Харип 8, 10 дугаар апгиудын сурагчдын бичлэ- гийг дүгнэхдээ дээрх гурвай зүйл дээр хэлний зүйн дүрмийп талаар асуултад хариулж. бичих, өгүүлбэр зүй, үг зүй, авиап зүйн талаар зад- Лап ялгаллах ажил зэргийг тус тус лэ АРАВДУГААР САРЫН 3-НЫ 12 ЦАГТ ЭХЭЛНЭ мон оруулж 24 баллын дотор дүгнэ: юм. : 3, 8,10 дугаар ангиудаас. улсын хэмжээгээр нэгдүгээр байрт тус бүр мзют бүлгийг шалгаруулж 500 төг- рог, хоёрдугаар байрт тус бүр нэг бүлэг шалгаруулж 300: төгрөг, гурав дугаар байранд мөн нэг нэг бүлэг талгаруулж 100 төгрөгөөр шагпана. Дээрх ангид хичээл заадаг багш парыг тэг, хоёр, гуравдугаар байр. эзлүүлэп 500, 800, 100 төгрөгөөр анги удирдсан багш “нарыг 800, 150 100 төгрөгөөр тус. тус урамшуулан шагнана. Аравдугаар апгиас хувийн тэргүүнээр шалгарсан гурван сураг-. чийг гурвап байрэзлүүлэн 75,50,30 төгрөгний үнэ бүхий соёлын бараа. дипломоор шагнахып дээр дотоодын их, дээд сургуульд монгол хэл бич- гийн. шалгалт авахгүй элсүүлэх бол- ЦОЛ 3 Иймээс монгол хэлбичгийн уламж лалт олимпиадыг бэлтгэд сайтай 30- хиоп байгуулж явуулахад аймаг, хог районы Ардын Боловсролын хэлтэс. ХЗЭ-ийн хороод, сургууль багш пар онцгой анхаарах нь чухал. Монгол хэлбичгийн олимпналыг зохион байгуулах хо) ы нас рийн бичгийн дарга, СХУХ-гийн | эрдэм шинжилгээний ажилтан т.гӨмвюөсүРэн илчлэд туслах . “Булган сумын ” ЕЭ ХЭН ХААНА ХЭРХЭН АМРАВ? » Дундговь аймгийн. Говь-угтаал сумын дунд сургуулийн пнопер сурагчдын зуны амралт, ажлын ки тухай хичээлийн эрхлэгч рдэнэ: -- Манай пмопер сурагчид зу» »ы амралтаа. үр дүнтэй өнгөрөөлг, сайхан амарсан байна. Ялалтула Морьт бригадын м ЛУИД ХОДОЛ- төрчдийн 24 хүүхэд хавар хичээл тармагц мал аж ахуйн үйлдвэрлэ- лийн. ажилд хуваарьтайгаар оролц лоо. Зургадугаар сард «Алдагдал хаягдлыг алт болгоё» сэдэвт ажил зохиосны дүнд хүүхдүүд, малчиы хот айл орчмын хаягдал ноос 92,6 ює, эвэр 21 кгмыг түүж цуглуул- энээ. Долдугаар сард «Арвин тэжээл бэлтгэе» сэдэвт ажлаар -.5000 ширхэг. сорс зоодойг хуүхдүүд өөрсдийн гараар хийж бригаддаа өгсөн байна. Мөн «Зуны даалгав- рын биелэлт» гэсэн сэдвийн дор Оригадынхаа бүх сурагчдын зуны даалгаврыг шалган дүгнэх жил зохиож дутуу .. зүйлийг нь өөхөн хийлгэжээ. сургасншихаа лийнхаа. ппэлтийн дууллаа, Ингэж пиопер сурагчид зуныхаа амралтаар нагдал бригад: даа 3014 төгрөгийн ашигтай ажил» Түүнчилэн 15... даага заримыг нь. сургуу» баяраар урлл- сая малчин. аав оэж, ах огч цаг рыихаа хайр талархлыг хүлээлэл, Энэ ажилд, 5-ын, «Б».. ангийн Бахбаяр,, бум «Аэ ангийн. Нлм- сүрэн, 7-гийн «Бэ» апгийн Оюул- чимэг, царын. олон. сурагч, похдоо манлайлан ажиллав. гээс өгүүлэн. Тазйн «Аэ-апгийн онц сурлагатан Дамбийн: Оюунчимэг: д --.В0 амралтаараа. таван иг ноос түүсэл, Тууврын малын, хот- "оос ноос түүх ин. ашигтай ї0М байна. билээ. Бас таана, хомүү- лээр 200 ширхэг зоодой хийсэн Би зоодойг хөмүүл, тааныг хэрчиж хориглэп, хужир давстай... холюж чүдээд, аарциы шар усаар: зуурч дугуй хайрцгайл махаж хатааж хийдэг гэм лрип, Ийнхүү Морьт бригадын хүүх- дүүд малчич эйэг эхдээ тусалж өөрсдөө ч тавтай сайхан амарсап- даа улам ч урамтай хичээллэж байна ) НДС-ийн оюутан С. ДЭМБЭРЭЛСҮРЭН Р: ЧУЛУУН ХҮҮХЭД БАЙГАЛИЙН НӨХӨР БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАХ САР ЗАЛУУ» БАЙГАЛЬЧИД БОЛЦГООЁ 5 | ХЭВ ЖУРАМ САХЬЯ! ГЭРЛЭН ДОХИЭ АВТОМАШИНЫ ХУРДЫН ТУХАЙ Орчин үеийн апто машины хү- чин чадал сайжирч богино хуга- цаанд их хэмжээний саам туулах чадалтай болов. Манай оронд ЗХУ-ын алто машины үйлдвэ- рээс бүтээсэн цагт 100-160 им хурдалдаг «Чайна», «ГА8-24», 4ГАЗ-409», «Мосипич 4129сууд лын авто машин, цагт 90 им хурд- тай «ЗИЛ-1309», «ГЛ8-509 аэл- рэг сүүлийн үсийн ачааны авто машин өргөн. ашиглаж бийна,Ма- шин хэдийгээр их хурдтай, хүч- тай байлаа ч ходолгооний аюул- гүй байдлыг хангах үүднээс хур, лыг дүүрэн ашиглах бололцоо хот суурин гапар байдаггүй,Иймд бүх торлийн суудлын. айто. машины хөдөлгөөний хурдыг хотын дотор 00 им цаг, ачааны айто машиныг 50 им цагаас хэтрүүлж хурдалж болохгүйг хотын хөлөлгөөний дДү- рэмд иарийн апасан байдаг, «Зураг 8о-д азаасап хурдтай яваа тээврийн хэрэгслийн урдах үзэгдэх орчин туу байдгийн дээр тулгамдсан цагт жолоочоос маши наа зогсооход тодорхой орон зай, хугацаа, шаардах учир хүүхэд та нар булан тохойгоос гүйн гарч ирэх буюу машинтай өрсөн ур- дуур нь гүйж хэрхэвч болохгүй. Суудлын авто машин цагт 60 км- ийн хурдтай явж байхад нэг єе- мон мийлэгвээ Хүүхдүү, ДУО гЭнВГЛ | «чСоюзмультфильм» (зур- Новожилова, Юлил Юльсная узүүлсэнчлэн нөхөн зурна “--8-гнд ло үлэг луу лсдын мал хипоны холбооны тан- Леонид Пирогов, Маргарл- "Тэгэхлээр Дор алдана БиЭс) малай орол даяар ил бүрийн дөрөв, есдүгээр хим Москва хотын |Каляс- та Норабельпикова ар жү- эилтээр мэлхи! д ХЭДӨЛ СЭН сарын 15-наас байгаль хамгаалах сарын ажил зохион вийц гудамлогы нэгэн тавар жиглэж амьдруулдаг бай огцом өөрчлөлт Инд таас явуулдаг болсон билээ. Ппионер сурагчид та-бүхэн байгаль УСНАА Үүдэн үнэгэн бууэн Түнэл ав үссэ1 у хувврлал чин ша 71 - сунгулсых : Ч 2 7 3 3 Г: у, ! Хамгаалах бүлгэм дугуйлан буюу нвхөрхол байдал мад || . 2 ХүҮЭХХЭЙ хїн ойд бий || бийг эртлэн, Өлдхийй | “Одоо бураанид аясар цаг улгах, шувууны үү барих шээлэ ” болдог. Одоо энэ тапхимаар жужигчид бол зурмал ин- сан зургаа. тунгалаг ху! 1 цар суу : ууны үүр барнх,ан амьтанд,хушир мараа аялцгаал| Бид аяллаа тав: поны зургийг амилуулагчид хуудсан дээр буулгах ажилд бэлтгэх. мод бутны үр, боргоцой түүх, гал түймрээс урьд- дугаар давхраас эхлэе! Цэл юм. Тэд найруулагчдын орно. Ингэж тухайн үй- чилан сэргийлэх ухуулах хуудас, самбар, зурагт үзүүлэн їм мд тус бүр- даалгаврыг аваад дараал- лийн хөдөлгөөний эгшин хинж хүн олон-зорчдог зам гүүр бүхий газар байрлуулах т ИЙ маш өлөн лын дагуу зохих зургуудыг бүрийн уе шатыг дээр нь эг олон төрлийн ажил зохиох нь зүйтэй. Тэрчилэн сур- нүднээ. тусна Дө зурна. Энэ зургуул. нийлж бэхээр дүрсэлсэн тунгалаг тууль анги танхимдаа зуныхаа амралтаар цуглуулсан зүйг харвал «Вовка хорин байж сая инно зохиол маань хуванцар хуудсууд маань лээрзэ байгалийн баялгийг сурталчилсан үзэсгэлэн булан дахь хаанчлалд» бүтдэг. Тухайн эгшин хөдөл будгийн тасагт. дамжин ир- таргаж ажиллах хэрэгтэй. Энэ жилийн хувьд хар модны 2 яндан хоолөгч гөөний эхний ба эцсийн байд нэ. Эндхийнхэн кадрын зур үрийн ургац маш сайн байгаа тул мод бутны үр боргоцойг хоёр», «Зураг» гэх мгатчи лыг дүрслэн гаргана. (Завс ХУУДОХ бУОХиУУЛАН т ЗОХИХ их хэмжээгээр түүж бэлтгэх ажлыг сургууль бүлгэм, бүл- лэн олон нэр байна, Эдгээр рын гэн шХЦиЛНГ-3 Тас М13й үл рэглэлган уа твэрээ зориуд зохион байгуулас ажиллах болох байна. хаалганы цаана найруулагч Бусан ЛЭГ Эн Лоы ардн сАНИЛОВЧЦОЛЫн оВПОНЙ “Үүнтэй холбогдуулж хэлэхэд манай орны нөхцөлд модны дын иөр их хөдөлмөр өриө- бүй ХЭсӨНЫо 3 БЭВЬ-22--25 аан СЭВХ ГЭ ЗҮСЭЭТОХЛЭЭ, үр жимс хэдийд боловсордог түүний .үндэс мөчрийг гэм- нө. Тэнд найруулагч шинэ байдлыг хугацааны хэд хэ- Эцэст нь будаж чимэглэсэн тээхгүйгээр үрийг хэрхэн түүлс бэлтгэх тухай «Пионерийн нило зохиолыг найруулж дэн өөр үед үзүүлжээ. Эх- надрууд, зурагдсай тайзиы үнэн» сопиныхоо энэ оны 29 дү рзэс упшиж танилцсан зурагчин": дэглэгч зургийн лээд тайван байгаа, дэвчрэ- чимэглэл аль аль нь дүрс болохоор энэ тухай та нар сайп Элс байгаа. шинэ баатруудыг амилуулж хээр бэлтгэсэн, дэвхэрч буулгах тасагт нипо опера- Байгаль түүний баялаг, орчноо хамгаалах гэдэг иь өргөп тайз чимэглэлийг үйлдэнэ. эхздсэн ба усанд | унаад зорт хүрч ирнэ. утгатай боловч маш жилиг зүйлээс зхэлдгийг хүүхэд та Тайз зимэглэл бол эпдхийх жанас буй байдлыг дэс да- Ияно оператор нэгэнт чи нар анхаарч, түүнийг ашнл амьдралдаа хэвшил болгон тээр уйл явдлын өрниөх төр раалан харуулсан байна. Зу мөрдөж сурах хэрэгтэй юм. »ь бөгөөд улмаар загсрын раг дзэрх тоонууд нь над- Эяэ ажлаа тарьсан зүлэг ногоо, мод бутыг гиц үй. цехэд очно. Зурэачид Том рын дэс дугаарыг заала. түүний злөчир нахиаг хугалахгүйн тулд явган хүний ар цагаан, цаасан үдэр цЯОНаЫ Зурмал нино бүтээгч кадр- явж сурахаас эхлэх нь зүйтэй. Наад захыт Э ХЭМ ХЭМ: баатрыг зурж бүтээнэ, Т2Ссүн зургийн дугаарыг түүний Баасдйгаслаараа хүүхэд Үв эв хүн Зрлаүа эрүүл хэнд, но тэй “лэн хэрэг шимгүй сн Үг хогронд,, Зуд хаасан хот орныхоо тохижилт ирээдүйн сайн сай сыг : мгаалж СУррВчдА ЕУВУМНН зОЛт ВВлрЫН бөхөн гүндээтЭг байна гэдгээ ямагт єаяаж, түүндээ баярлап бахархдаг байх маань дуу хоолойгүй .Учип сагто ажиллагч зураачир ёстой. Ийм дадал заншлыг зөвхөн өөрсдөө эзэмшээд зог- єохгүй, дүү нараа хөлд орж, хэл дэг болсон цагаас пь эхлэн хэвшил болгон сургах хэрэгтэй. Түүгээр ч барахгүй хүүхэд та нар сургуульд анх орохдоо. сургуулиа төгсө! авахдаа, шинээр мэндэлсэн дүү -гартаа, тэтгэвэр авч бай- гаа аав, зэждээ зориулж зүлэг, мод бутыг тарьж түүнийгээ арчлап ургуулдаг заншилтай болох нь зүйтэй. Хуүухдүүд ээ! Элэ бүхэн чинь та парын үе залгамжлан дурсагдах зүйлийн яэг хот орноо цэцэглүүлэл хөгжүүлэхэд оруулсан хувь нэмэр болио гэдгийг битгий мартаарай. Хүүхэд та нарыг эх орныхоо -үзг тэнт сайхан байгальд дуртай болон хүзгүүжийг түүнтэй зөв харьцдаг дадал зал- зиилд төлөвшихэд эпэ хичээлийн жилд 8, 10 жилийн сур- туулиудын дэргэд байгуулах «Залуу байгальчдын нийгэх- лэг»-ээс зохиох олон талт ажил онцгой тус болно. эн «Пионерийн үнэн» сонины залуу ийн дүрмээс товчлон нийт энэ оны 20 дугаарыг уншиж байгальчид болцгоогоорой. танилцаад бүгдээрээ Ой, модны аж үйлдвэрийн яамны мэргэжилтэй П.ЛАМДИНСҮРЭН Залуу байгальчдын тов станцый захирал СҮРЭН Иймд хүүхэд та нар «Залуу байгальчдын нийгэмлэг»- | тэднийг Орлон хүүхэд та дзэр өгүүлсэн дугаар бүхий нарын хэзээний танид нэрт хооёои зайд бичлэгийн да- жүжигчин Рипа Зелёнал гуу хөдөлгөөний завсрын Сергей. Мартинсон. Галииг уе анатыг хоёрдугаар зурагт Ф Хай РЭГ ЧЭ 2 Я2--) 12) Шилэн нивиисаж) ёишосыа шишлиэлА юлшижэ їшМтж БО БОИЖЛШ) ШВЭЖЛВ ЮлоЖваа шал эс нундэд 16,6 метр газар явиа. Уг машиныг тэгш хуурай аас- тал замаар цагт 60 имгийпн хурд- тай яваа үед тормозлоход (бүрэн зам) 24,2 метр газар явж. 0 їїлс 3 зогсоно. | Зураг 8. Тэгвэл сургуулийн 8-12 иасиы. хүүхдүүд нэг идэд 8-3,11 м/ секундийн хурдтай гүйж байгаа- таас үзэхэд, нэг сенундэд . гүйх хүүхдийн хурдаас машин бараг 5 дахин илүү хурдтай тул машины дуур гүйх иь маш аюултай гэд НЭЭН мартаж болохгүй. . мэглэсэн тайзны | дэвсгэр дээр өнгөт зураг бүхий тунгалаг хуванцар надраа давхар буулгадаг. Хупан- цар хуудсан дээр зурсан зохиолын баатар маань түу ний цаана нэвт харагдаж байгаа тайзны дэвсгэр дээр буусан юм шигээр харагда- па. Ингэж хуванцар дээр зурсан зургийг өөрчлөх за- маар оператор кино зургийг авдаг. Ийнхүү зураачдын тү- вэгтэй ажил сая дуусч сур мал кино бэлэн болдог. Мультфильм (зурмал ки но) ингэж л бүтлэг юм ЁЦЫ « Н. ТҮГЖСҮРЭЧ ) 9, ДОРЖХАНД | |. 2 | | ! | | Ё шєаань энгэр дээр, өөрийн үр хүүхдийг өсгөж хүмүү- НИКОЛАЙ ГРИБАЧЕВ 5 КОСЬКА ТУУЛАЙ БАЙЦАА УСАЛСАН НЬ Ойд бороо ороогүй их удав, Өдор бүр халуун бай даг боллоо, Цэг одор, хоёр өдөр, долоо хоног. Хаг луун болон. Туулайн ногоой | Гаалр, хатаж өхөллээ, "гуулай. ээж хэлсэн. нь! -- Моська, хувин авч далангаа услаад ир, Тэгэх» гүй. бол бид байцаагүй болох нь, Моська: туулай байцаанд хун их дуртай учир бай. цаагаа. ондроос ондор, амттайгалс пмтүй!! ургүулд- хит хүсдэг байжээ, Цосына. хупиц анч солгой гартал олгоод, зов гараа сайлан! Бороо орохгүй. бол доо, хоо Байцаа. ургахгүй лээ. хо! Байцаа илье. гэвэл дээ, хо Багагүй услах хэрэгтэй. дээ, хо! гэж дуулсаар япла Бахим дорго түүнийг хараал! р Носьса туулай, чи лагаал ийм хөгжилтэй ляпиа вэ? Айлд айлчлахаар ятж байна. уу? гэж асуун. -- Үгүй, дорго минь, би ажил хийж япиа, Манай тарьсан байцаа. хатаад байна, Гол руу очиж ус ан- чирч усЛахаар помс бойнл гэж Цосыга. туулай. ханмиу- лав. » Дорго ихэд уйдалсбайжээ. Халуун оансан учиг бүх амьтай гэр гэртээ орцгоож, ойд дуулж сонсох сонин хачин юу ч үгүй байс. Иймд Бахим дорго, Коська туулайгаар тоглоом хийхээр шийдэж: Хувипгаар чн, яах нь вэ? гэж асуув. Ус зөөх гэж байгаа том, Яасан юм ойлгодог- гүй амьтай бэ, чи гэж Коська.туулай хариулав. Дорго шоолон хөхөрч: -- Чи одоогийн журмыг мэдэхгүй байх нээ, Ма- най ойд бүх зүйл өөрчлөгдсөн шүү дээ. Одоо чинь далап услахад хувингаар биш, шигшүүрээр ус зөө- дөг болсон. Яагаад гэвэл хувин хүнд, шигшүүр бол хөнгөн байдаг юм гэж хэлэл. Носька туулай урьд нь далан ШИНИЙбайнан євлаєЕхлатЕь 29585 | оёлтрэээ тээтэр2ЭтЭ усалж, ус зөөж Миний аав, ээж: хоёулаа багш. Аав ээж хоёрын ор үйдэгүй учир амархан итгэр, Нөгөнт үүрээр | зох нь. хонгон. юм бол бүр байн биз гэн боджээ, Ганцхан муу нь гэвэл ГЦосьга туулайд шигшүүр байхгүй, хушин барын лпаад л бай, -- Ти чамд шигшүүр огьс, Чи иадад хупингаа өг- чих гэжс дорго хэлэв, Косып туулай хупингаа дор» эд өгөөд хуучин шигшүүрийг пь япап, Үнэхээр, Ч онгон болоод ийчихэцээ, Тоор туулай баярлаит Хупингаар ус зоохгүй дээ, хов Хумбагар шигшүүрээр їоонө доо, хо! Хүрэх гаапр холгүй дөө, хо Хумбагар шигшүүр минь хопгон доо, хо! гон дуулсаар цааш лээ, ! Цооыиа. туулай гол руу Өчин ус утган їийлд лай Готоп.. шүүр шиг нүхтэй шигшүүрт ив ус тогтохгүй гоотит, Харин ЦНоспына. хөнгөхөнд иь байрлан юу. Ч мэдохгүй дуу аллеаар лплаа, Далан хүртэл дөнгөж, хэлхэн дусал ус үлджээ, "Түүнийгээ далан дээр бөг» сорч псгачихаад дахинд л гол руу илап, Дорго түү- нийг харан олго хөштөл хөхөрч суув. -- Ол, Косьна туулай, шигшүүрээр ус бооход амар, байна. уу? гаж лоргыг псуухал Косьна туулай, өөрийг нь шоолж буйг мэдэхгүй балрлан: -»- Амархан байна| Сайн ом аван өгсөнд. Чинь баярлалаа. гэв, Ийнхүү Косока туулай орой. болтол шигшүүрээр ус поожээ, Туулай ээж нь оройн хоол илЭЖж “суухаа түүнээс: -- За, Коська минь, далапгаа усалсан уу? гэхэд - нь, 1 ( л, --Усалсан, усялсан! гэжс Коська туулай хариулав, Өглөө. туулай ээж пь далангаа хартал. хув хуурай тарьсан -байцаа. нь бүр үхэж, байв .гөпэ, Иймд Кось- каг луУлаж ууртайгаар ясуусан нь . 5 2-- Ялх гэж чи намайг хуулав, хө? : с -- Би таныг хуураагүй, Би одоржипгөө ус 390- сон шү дээ гэж Моська туулай очив. -- Ми юугаар ус зөөсөн бэ? : -- їїїнгшүүр, Лорго надад зааж өгсөн юм. й -- Ээ, тэнэг минь, тэнэг минь| гэж туулай ээж нь, санаа аллаал, 2 “-- Чамайг тэр порго хуурч, тоглоом хийсэн бай на шүү дээ. Хувингаар ус вөөж, шигшүүрээр гурил үгэлндэг юм, Коська туулайпы уур хүрч доргод очин --4 Май, энэ шигшүүрээ Яв, миний. ХУвинг өгөө- пөх! Чи намайг мэхлэсэн байна. Чамтай би найзлах- гүй гэжээ. ) “-- Бизүгээр тоглосон юм.Энэ бол чамд сургамж, Ажил хийхлээ: буслын үгийг сонсоод зогсохгүй, бас өөрөө сайн болож бай гэсэнд, -- Зл яахан, чамаас би хариугаа авна дав! гэж НКосьиа туулай хэллээ. Ингээд үүнээс хойш хувин- гаар ус зөөх болжээ. ТПигшүүрийг бодвол хувин хунл, түүгээр ус зөөхөд хэпүү байсан ч, гоожихгүй байв, Коська. туулай бүх лалангаа услав. Байцаа нь баярлан налчаа лэлган ногоорон ургажээ, -- СПайн байна, Косьна минь, Чи ажил хийж ча- лам байна гэж туулай ээж нь магтав. т Иптээд Коська туулайг гапаа зугаалахыг зөвшөө- сөп, Гэтэл Носьиа туулай Бахим дДоргоос яаж хаяг риугаа аватыг зөвлөхөөр Китоха зараа руу гүйжээ. Ооос хэлнээс орчуулсан. Д. БАЛАРЧ СУРАГЧИЙН ҮЗГЭЭР МИНИЙ ДҮҮ Миний дүү хөөрхөн дүү Хангайн цэцэг шиг булбарайхан дүү Халлуны зулзага шиг энхрийхэн дүү Харсан бүхэнд баясал төрүүлэгч дүү Харин миний хөтөлж явах хайртай дүү Миний дүү хөөрхөн дүү Эвий миний хонгорхон дүүг хараач! исүүлсэн шигаэ ард түмнийхээ үр хүүхдийг сурган күмүүнгүүлэх үйлстээ үр бүтээлтэй хөдөлмөрлөсний нь илтгэх одон медалиуд гялалзах нь бидниїї! сур- лага хөдөлмөрт урналан дуудах шиг санагддаг юм. Фид аав ээжээсээ долуулаа. Аав, ээлж: маань бидэнд аавын хүү, зэжийн охин гэсэн нэрийг нэр төртэй жамгаалж явахыг ямагт сургамжилдаг, Эгч- маань улсын их сургууль төгссөн. Ээжийнхээ мэргэжлийг сопгон авч одоо Шарын голд багшилдаг. Дараах өгч ЗХУ-д суралцдаг. Харин эг ах маань 10 ду- аар ангиа төгсөөд өөрийн дуртай мэргэжлээ сонгож ёФоинлчин болсон. Бид дөрөв сурагч. Биднийг онц сайн аваад ирсэн өдөр ээж, аав хоёр маань их баяр- шаш баяр хүргэх нь хичнээн сайхан байдаг гэж са- шана Аав, ээж минь чөлөө цагаа ямагт бидэнтэй өнгө. рүүлдэг. Ээж бидэнтэй үлгэр ярьж шатар даам тог- шодог. Уишсан номоосоо ярьж өгдөг. Харин аав маань бидний олон сонссон үлгэрийг их наргиантай йрьдгаас бид бүгдээрээ элгээ хөштөл инээцгээдэг, Бидний найзыг орж ирэхэд элэгсэг сайхан угтдаг, їйав ээж, маань үргэлж сайхан. ааштай, хэнийг ч ял- калгүй хүндэтгэдэг, Би ийм найрсаг аав ээжийг Фхин болж олон ах,эгч дүүтэйдээ маш их баярладаг юм. Аав ээжийнхээ сайн сайхан бүхнийг өвлөн авч ачийг ачаар хариулна, Ний лийн 8 жилийн 18 дугаар дунд сургуулийн 5-мн «Б» аигийн сурагч Бадрах-овогтой ЭНХТУУЛ СТТТ”ЭЭЭТЭЭ үл л чэрн Мипий дүү хөөрхөн дүү эхэлье! Эхийгээ хараад ход ход инээнэ. Элэг зүрхнээсээ баясан баясана, тэр Эгчийгээ хараад бас сарвалзана, тэр, Анх тэр мөлхөж сурлаа, өндийлөө Ахиад тэр алхаж явах гээд оролдоно. Ха, аа! гээд аав ээж рүүгээ сарвалзана Ай даа, мөн ч хараад л баймаар даа. 000000650”о0000000000000000Ф Миний дүү хөөрхөп дүү Нэг. л мэдэхэд хөлд орсон байна даа Нэмж хэлэхэд хэлд орсон байна даа Нээрэн тэгээд сургуульд явна даа Нийгэм олондоо зүтгэл гаргана даа! АЛТАНСҮХ (Нийслэлийн 17 дугаар сур- гуулийн 9-ийн «А» ангийн сурагч) »000000000000000900000000000000000000000000000004 ЮМ БҮХНИЙГ ХИЙЖ Нэгдүгээр бүлэг ЧАДДАГ ХҮН, 5 ? -- Хаалгаа нээгээрэй! 2247 ! - Чи хэн бэ? -- Заа, хогкоонт -Өм бүхцийг хийж хаддаг огүүллэгээ ийгээд хүн байна? -- Хэрэв чи юм бүхнийг хийн чаддаг юм бол наад хаалгаа яа- Д, Сүхбаатарын А--51192 эмн 4 гаад онгойлгож чадахгүй ДЭЛХИЙН АВАРГА. Т0ДОРЛ00 Ирак улсын нийслэлд болсоп Нярусч апарга шалгаруулах Сам- бохийн анхдугаар тэмцээн ам» шилттай явагдаж дууслаа, Манай бохчүүдээс 02 нг-ын экиигийн бох «Хөдөлмөр» цийгэм- лэгийц тамирчин Чанрав олон ул» син нэртэй бөхчүүдийг ялсны до» тор 8ХУ-ын 4 удаагийн аварга Кааицекийг ялж монголын бөхийн түүхойд дэлхийп аваргын алтай жяодалийг аих удаа эх ӨР БЭР ав» чїїрлаа. Энэ тэмцээ! Б2 нг- Пупцаг, 57 иг-д Дошчулуун, 7 ш“д Батсүх йнйр мөнгөн ме- даль 48 нг-д 17 настай Төг» шиптор, 68 иг-д Очирбал, 82 иг-д Өлгөнхүү нар хүрэл медальт бай- ранд шалгарчээ, Арав гаруй от» ны бөхчүүдээс, манай. баг, Самбо бохийп эх. орон. ЗХУ-ын дараа коёрдугаар байр эзэлж багаа мопгон медалиар шагиагдсан байг 8” Д. НАЯНТАЯ гтжшшшшшиогєлттєгыслэоолотиутльйгч зэр : : АЛИА. ШОГ Хү Дд ээ! Саяхан ЗХУ. “ын «Просвешепие» хэвлэлийл газраас. К.А. Родкиний эмхэт.- гэсэн «Хөгжөөнт өгүүллэгүүд» гэдэг ийн энэ номыг иг. ли хэл дээр хэвлэн гаргалаа, Энэ ном нь инээдэмтэй шөг “хошин 100 гаруй мөчлөг өгүүл лэгээс бүрджээ. . Хүүхэд та нар ипээн баясаж юмны учир шалтгааныг олох гэж их мэрийдэг. Тэр тусмаа ална хошин юманд бүр ч дур- тай, Бас юмыг уран цэцнээр сэтгэн хэлж, ярьж сурахыг хи. чээдэг. “Хүүхдүүд аав ээж, үеийнхэн чэйгээ ярьяг хөөрч, тоглон наа. даж, юманд ажигч гярхай бас гэнэн томоогүй ханддаг нь хөг. тэй бөгөөд сонирхолтой. Хүүх- дийн энэ зан байдал,. бодол санаа. томоогүй хөгтэй явдлын тухай хошин шогоор энэ номд өгүүлж байна. Манай сонин дугаараас ,эхлэн «ална “өнөөдрийнхөө шог» буландаа энэ номыг хүүхдүүд та нартаа зориулан Ч.Алагсайн орчуулгаар нийтэлж эхлэв. сонины зөвлөл 1 байгаа юм бэ? . . -- Майкаа| Аня юу хийж бай. на? гэж ГЦетяг асуухад, -- Хэрэв мөс зузаан байвал тэр гулгаж байгаа. Гэвч мөс туп пнмгэрсэн байсан, Одоо тэр сэлж байгаа даг. ” ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКПИ улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Үцал- -14120 1 ШИШ Хүүхдүүд ээ! МАХИ-ын Төв Хо- рооны тогтоолын дагуу 1003 оноос эхлэн орон даяар «Манай эхо орны мйг өдөр»-ийг хөдөлмөрийн ориүүн амжилтаар тэмдэглэн. өнгөрүүлдэг сайхан уламжлал тогтсон билээ, Энэ өдөр та нарын аав, ээж, ах эгч цар чинь тус тусын эрхэлсэй ажилдаа Урд урдаас улам их амжилт бүтээл гаргаснаа, гаргаж чадахаа улс эх ор- ныхоо өмнө илтгэн харуулдаг. Хүүхэд та иартаа улс ардын аж ахуйн гол салбар-Аж үйлдвэрийн бү- тээгдэхүүний зарим нэр төрлийн нэг өдрийн дунджийг сонирхуулья, Аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлт 1963 оны нэг өдрийн кунджаар 3231,7 мянган төгрөг бай- сан бол 1973 онд (6799,5 мянгай төгрөг болж 2,1 дахин өсчээ. -- Түүний дотор цахилгаан энер- ти гаргалт 691,8 мянган киловатт Ь ШИШ “БИДНИЙ ЗОРИЛТ Нийслэлийн 10 жилийн нэгдү: тээр дунд сургуулийн дэргэдэх пиоверийн иэгдүгээр бүлгэмийн 6- тийн «Б» бүлгийн хамт олон бид МПБ-ын 50 жилийн ой угтсан «Залгамж үе» аяндаа улсынтэр- гүүний бүлэг болохоор доорхи гүү: рэг авч байна, Пионерийн байгууллагын нэр төр 1, МПБ-ын түүх, шинэ дүр мийг судалж сурлага, хүмүүжил- дээ мөрдлөг болгон ажиллана, 2. Бүлгийн ажлаа тогтмолжуулж сэдэвт ажил бүрээр сурагчдад Заа: вал нэг шинэ зүйл мэдүүлэхүйц сонирхолтой хэлбэрээр ажлаа явуулна, 3 3. Булгийн ажлын тодорхой төг лөвлөгөө гаргаж тэмдэглэл хөтөл» яв, ший тэ ӨДӨР цаг байсан нь 1007,2 жилопатт цаг 1:44 болж 1,0 дах, үүрс 2747 тонн иь 7400 болж 2,7 дахин, Ноосон плхтэл 195 метрийг үйлдвэрлэдэг. байснаа 20011 мєтр,/ болж 11,4 дахин, сапхин гутал 4303. хосыг үйлдвэрлэдэг! байснаа. б000 хосыг үйлдвэрлэдэг болж 137,0 хуппар тус тус өссөн бай- иа, » ХҮҮХДИЙН ХУВЦАСНЫ УИЛДВЭР НЭГ ӨДӨРТ Хүүхдийн хувцасны үйлдвэр цэг өдөрт дунджаар 57687 төгрөгийн бү- тээгдэхүүн гаргадаг. Үүний Дот- роос зарим пэр төрлийг тоо ширхгээр үзүүлбэл: -- Эрэгтэй, пальто 860, Костюм 100, платье 560, формын хувцас 220, цамц 412 ширхгийг тус тус үйлдвэрлэн гаргадаг. эмэгтэй хүүхдийн 1у6) ЭЭД! уува йгын час кал/ цам) уйл Мууланлын Ї Алтап памар болоход алим жимс элбагшиж ариин ургац шад гэж хүүхдүүд баярладаг, нонерүүд ургац хураах, халгдал үр тариа түүхэд бүлэг салаагаараа уралдан ажилладаг, Харж байна уу? Пио- иерүүд бүлгийн ажлаа тариан тал- байд явуулж байна, Жаргалантын САА-и 10 жилийн сургуулийн долдугаар ангийн нэг- “ дүгээр бүлтийй. инонерүүд, урга- цын талбайд алдар цуугаа дуурс: гаж яваа трактор комбайнч Д. Бат- өлзийг бүлгийнхээ хүндэт пноне- рээр элсүүлж байна. Гэрэл зургийг Д.НАЯНТАЙ . инийтцийтиййййтийй ийн йн тийн дптининиинийниэинээцтэийнн цэнийн 1973 оны 0 дүгээр сарын 20 4. Бүлгэмийн түүх баяжуулахад “ бүлгээрээ оролцоно, Ч 5. Нийслэлийн 17, 48 дугаар сургуулийн тэргүүний бүлгийн туршлагаас ажилдаа нэвтрүүлнэ, 6. Д. Сүхбаатарын намтар, үйл ажиллагаатай холбогдсон материа- . лын цуглуулга хийж -их жанжны үйл амьдралаас сурталчлах ажил зохионо, 7. Бүлгэмдээ «Эрэн сурвалж лагч» илуб байгуулж: алдар гавь- яат пионер сурагчдыг эрэн сур- залжшилж тэднийг сурталчилна. Эрдмийн далай 1, Бүлгээрээ улирал дараалан 100 хувь суралцан сурлагадаа Ча- марын ахиц гаргахын хамт Гаш- бат, Буянтөгс, Сайнбаяр нарыг сайн сурлагатны эгнээнд хүргэнэ. 2. Бүлгийн: пноперүүдийн гэр орны байршилтаар давтлагын х9- сэг зохион байгуулж ажиллаиа. 3. Бүлэгтээ төрөл бүрийн хи- чээлээр маргаал 7 хоногт иэг удаа явуулна. 4. Бүлгээрээ «Номын. сайп иө- хөр» үнэмлэхтэн, «Д, Нацагдорж» тэмдэгтэн болцгоож, «Таван онцыг эзэмшигч» хоёрыг шилээр төрүүл нэ, 5. Пионер бүрээр улсын номын санд карт нээлгэж тэндээ долоо хоногт нэг удаа: зохион байгуулалт- тайгаар ном уншина, 6. Ангидаа орос хэлний булай тогтмол ажиллуулж бүлгээрээ ули- рал тутамд орос хэлний бяцхап ном хийнэ, Хөдөлмөр бол алдар гавьяаны хэрэг 2 1. Улаанбаатар хот байгуулагд- саны 50 жилийн ойг лэл хотоо тохижуулах ажилд орол- цон Сүхбаатарын районы 38 ду: гаар хорооны дэвсгэр дээр 80 шир- хэг мод хариуцан авч тордож ур: гуулах ба шинээр 20 мод тарина. 2, Хаягдал ашиглах хөдөлгөөй өрнүүлж хүүхдийн фондод 800-- 400 төгрөгийн орлого оруулиа, 8. Сургуулийнхаа газар зүйл ажиглалтын талбайд тусгай хуваа- риар ажиллаж ажиглалтын багая хэрэгсэл, ажиллах арга техниктэй танилцаж байгаль, цаг уурын анх- ны мэдэгдэхүүн эзэмшицгээлэ, 4. Нийслэлийн 60 дугаар цэцэр- мл ч йсалеөх2-н г ини эйттитийццэиэтийтиэнтйтийнг зттэининиээцшиэййинититиниини угтаж нийс- /! лэг дээр долоо хоногт хоёр удаа ажиллан сэдэвт тоглоом, хичээ. лийн үзүүлэн хийж өгч тусална. 5. Сургууль анги танхимын 76- хөөрөмж, эд юмс, сурах бичгээ ариг гамтай эдэлж харэглэн-Д8- раах “ангидаа хүлээлгэн ӨгдөР уламжлал тогтооно. Сайн сайхан үйлс 1, МАХН, .МХЗЭ-ийн түүлхэй замнал, Монгол-Зөвлөлтийн залуу: чуудын нх иаадмын " түүхтэй та- яилцаж түүнээс сурч ажиллала. 2. ЗХУ болоп социалист орны пионер “багачуудтай логтмол Ха- рилцан тэдиий туршлагаас байнга суралцана. З. Бүлэгтээ «Элчин зөвлөл» бай- гуула,, зөвлөлийл гишүүн бүр нэт социалист орны тухай дэлгэрэнгүй лавлахтай болно. 4. Сургуулийнхаа Ї-ийн «Б» ан: тийн «Оч» багийг хариуцан авч ажиллана. : 5. їт хэрэг хэв журмын зөр- чилгүй хамт олол болно. 6. Бүлгээрээ залуу байгальч- дын нийгэмлэгийн гишүүн болц- гоож байгаль хамгаалах ажилд “идэвхтэй оролцоно. : 7. Зуныхаа амралтаар цуглуул- ЗУРАГ ДЭЭР: Бүлгийн даргаС. Дэмбэрэл, С, ЛУВСАНШАГДАРЫН сан- байгаль, орон. вутгийн. матс- риалаар льдаа газар зүйл набипет б лж өгнө, " Ипонёр бол хүүхдийг. үлгэрлэгч. “1, Пионерийн болой сурагчдын “дурмийг үлгэр: эиншээчзэр. бие-: лүүлж дүрэм зөрчигчдөд “хатуу шаардлага тавьж ажиллана. 6 2. Пионер бүхэн ямар нэг ДУ- гуйланд суралцаж авьяас билгээ хөгжүүлнэ. . БСоЛАН 3. Мэндлэх шинэ горимыг үл-” гэр жишээчээр сурч эзэмшицгээнэ,” 4. Цагийг “үр бүтээлтэй ашиг” лаж хийж бүтээсэн зүйлдээ на- рийн тооцоотой “ханддаг заншилд хэвшицгээнэ. Эрүүл бие, саруул ухаан 1, Өглөө: -өдрийл гимнастинийг тогтмолжуулж. биеийн тамир спор- тын уралдаан тэмцээн, спартаниа- дад идэвхтэй оролцоно, . 4 2. ХБХБ тэмдгийн зо: 4 пионерээр хангуулна... ийг 3. Хувийн болон. занги танхи- мынхаа ариун цэврийг чандлан са- хиж цэвэрч нямбай: дадал занш- ЛЫР “ЭЗЭМШИНЭ: 72 -2:12:22-552:7227 4. «Армийн завуу халаа» отряд байгуулж цэрэг эх оронч үзлээр хүмүүжицгээнэ, -3 “ан: авсан гэрэл зураг. тэввэн “нормыг , шинийн сэт зүо-- ” “АЯЛАЛ Хичээлийн шинэжилийн нээлтийн баяраар Сүхбаатар аймгийн төвийн 8 жилийп нэгдүгээр дунд сургуулийн Т-гийн «Б» апгийн “соёлч нохөрлө- лийн хамт олон Сүхбаатар сум хүр- төл 57 км замд явган аялал зохиов. Эдний бүрэлдэхүүнд соёлч нөхөрлө- лийн Т-гийн «А» ацгийн сурагч Батмөнх, Сүхбаатар, 5-ын. «А» ан- гийн онц сурлагатан Борхүү, 4-ийн «ЛА» айгийн сурагч Ариун-эрдэнэ нарын тэргүүний сурагч ппонерүүд оролцон аялав, Аялагчид зам зуураа. байгалийн гоо үзэмжтэй . тайплцаж Сүхбаатар сумын долооп жилийн дунд сургуу- лийн бага. сурагчад хөдөлмөрчид- тэй хамтран «Спорт» сэдэвт орго! үдэшлэг зохиолоо, Энэ үдэшлэгт ЗЕЭЕЭРЭЭ8 33263638 ЗЭЭ: БИЕ) ДАЙЧИЛБАЛ МАНАН СОН"ЧЫ БАГА ХУРАЛ “0 | Би нэгэн цовоо сэргэлэн уулзлаа. суралцдаг. - - Чи өөрийгөө ямар пионер гэж боддог вэ? гэж түүнээс асуухад, тэр жаахан бодлогоширсноо:: УНШ Нийслэлийн 8 жилийн 80 дугаар «Сургуулийн багш, сурагчдын хэн- тэй нь ч уулзсан «Сурагч» шуудан хорооныхоо хүүхдийн ажилс- гийг магтах дуртай, Энэ нь ч ар- тагүй юм. 8 Энэ «Сурагч» шуудан хороо ши- нэ хичээлийн жилд 30 хүүх- дийн бүрэлдэхүүнтэйгээр сурагч- дын хичээллэх өглөө, оройн ээл- жинд хоёр хуваагдан тус тусдаа ах- лагчтай ажилладаг. Нэгдүгээр ээл- гийн ахлагч шуудан хорооны дарга 7-гийн «Б» ангийн сурагч БА. Оюунгэрэл: нерийн үнэн», «Залгамжлагч», «Пионерская правда», «Оюун түл- хүүр» сэтгүүл зэргийг уншигчдын гарт аль болох түргэн хүргэхийн тулд «аль ч ээлжинд гишүүдээ хүүтэй нэрийг Болор-эрдэ- нэ гэнэ. Тэр Ховд аймгийн 10 жи- лийн сургуулийн зургадугаар ангид ЗОХИОВ Сүхбаатар сумын дунд сургуулийн захирал Очирбатын ярьсан. шатрын спортын тухай яриа, багш Ариунбол- дын хийсэн уран гимпастик, уншса шүлэг, сурагч Нарангэрэл, Цэцгээ, Батсайхан, Цогтсайхан. нарын урла- гийн тоглолт олиы -сопирхлыг ихэд татлаа, Мон аллагчид Сүхбаатар су- мм дунд сургуулийн. пиопер су- рагчдын дупд спортын нөхөрсөг тэм- цээн явууллаа, Энэ тэмцээнд аллагч сурагч Батмонх, Дэлгэрцогт, Энхбат, Сүнжидмаа, Цэнд, Оюун, Сүхбаатар сумын дунд сургуулийн сурагч Цэс- маа, Томорбаатар иар тэргүүн байр эзлэв, Сүхбаатар, аймгийн топийц 8 жи- лийн цэгдүгээр сургуулийн сурагч НАРАНТУЯА -- Пиопер хүн сурлага хичээл- дээ сайн, шударга үнэнч, тусархаг зай чанартай байх ёстой. Би тийм байхыг хүсдэг. . Гэвч тэр бүр бүтэхгүй байх явдал надад тохиолддог. їишээ нь: Би гайц нэг хичээлд дунд дүн авчихдаг. Би багшийг хичээл зааж байхад ойл- гож, чаддаггүй, гэртээ хариад 9-10 удаа уншиж байж арай хийж нэгойл- гоно, Харин ойлгосноо огт мартдаг- зүй, Улирал дөхөж байхад биеэ барьж удаан уншиж чадахгүй хичээлд очилс гурав аваад ганц хичээлд дунд гар- чих шиг муухай юм байдаггүй. Би хичээлийг удаан ойлгодгоос уйтгар- тай л байдаг. Гэтдээ би одоо биеэ дайчлан хичээлийг ойлготлоо уншиж байна. «Залгамж үе» аянд үүрэг авч сайнаас онц суриа. -- Ми өөрийгөө яагаад шударга пионер гэж үздэг вэ? Нэгэн өдөр хичээлдээ явж байтал БОД ХЭВЛЭЛ ХҮРГЭГЧ ПИОНЕРҮҮД хоёр хоёроор нь хуваарьтай ажил- луулдаг. Бид цөм тусгай үнэмлэх- тэй. Өдөр өдрийн жижүүр үнэмлэ- хээ үзүүлж холбооны 51 дүгээр салбараас тэр өдрийн захидал, цаг хилгааныг авч бүртгээд тэр дор нь зохих эздэд нь тараадаг. Хэвлэл ирэх өдөр бол хэвлэл хуваагчийг нэмж ажиллуулдаг. Харин зун цагт сурагчдын хэвлэл түгээх нилээд түвэгтэй, Энэ зун хэдэн удаа цуг- ларч захиалгат хэвлэлээ хуваз- рилж гэрий нь мэдэх зарим хүүх- дэд хүргэж өгсөн. Мөн заримыг нь ангийнх нь багшид өгсөн, Хүүх- дүүд сургууль дээрээ ирээд хэвлэ- лээ авах боломжтой байдаг. Хам- тийн гол нь бид сурагчдын нэг Ч хэвлэлийг дутаахгүйн тулд хөдөө явсан, гадаадад амарсан хүүхдийн хэвлэлийг дугаар дугаараар хад- галж-тэдэнд өгдөг гэхэд хоёрду- Тсулльлалалалальлальльльльльльльлальльльльльлалалальльльльльлалалальлальлалалалалалалалалалалаль.... Зун тариагаа. арчлах, намар ургац хураахад” манай. ппоперүүд тэргүүн эгилэнд: оролцдог, Нийслэлийн 2! сургуулийнхан Батсүмбэрийн: САА-н. дэргэдэх хөдолмоөр зусландаа 8 ээл жээр амарч хөдолморлодог, ЗУРАГ ДЭЭР: Сургуулийн хо дөлмөрийн апарга сурагч Д. Наран намрын ургац хураалтанд япахын ом ио, С, БОДООШ БИЕЛНЭ боодолтой юм замд дайралдлаа. Үз- тэл өчнөөн төчнөөн төгрөг гарч ир- лээ. Бин түүнийг тоолж ч чадсангүй тэр хэвээр нь сэргийлэхэд аваачиж өглөө. Нэгэн цагдаа нэрийг минь асууж: тэмдэглээд, т-- Чамд бид ик баярлалаа. Чи шударга пнонер юм. Хэн нэгэн хү- ний.166 төгрөг олж өглөө-шүү гэсэн юм. Мөн 60 гаруй настай нэгэн эм- гэн гурилаа даахгүй явахад нь ту- салж нэг км-ийн зайтай гэрт нь аваа- чиж өгсөн, Лхагважавын хичээл тасал- даг, дандаа тоглодгий нь болиулж хичээлий нь давтуулж: зэжийн нь хамт сайн сануулснаас хойш тэр алдаагаа засч хичээл таслахаа боль- сон гэж Ц. Болор-эрдэнэ ярив. Ховд аймгийн товийн 10 жилийн дунд сургуулийн 7 дугаар ангийн сурагч Ц. ЦАГААНХҮҮ ХАРИУЛ гаар ээлжийн шуудан хорооны хэсгийн ахлагч 5- ын «Б» ангийн сурагч Рэгзэдмаа: -- Бид «Пионерийн үнэн» зэ- рэг хэвлэлийн шинэ дугаар бүрийг сургуулийнхаа Гудамд самбарт тавьж сурталчилдаг гэв, Оюунгэ- рэл үргэлжлүүлэн. -- Тийм ээ| Бид өнгөрсөн жил хэвлэл захналгын.үеэр анги бүл- гийн хэвлэлийн төлөөлөгчдийг цуг- луулж ном хэвлэлийг захиалан ун- шихын ач холбогдлыг таниулж.зөв- лөсөн, Мөн анги даасан багш нарт нь албан бичиг өгсөн, Үүний дүнд «Пионерийн үнэн» сониныг 7-гийн «А» «Залгамжлагч» сэтгүүлийг 8-ын «Г» зэрэг анги 100 хувь за- хиалсан, Бид сонинг бүтэн жилээр захиалуулахыг. хичээдэг, Хэвлэл захиалга сайн байвал бид ч жигд дүүрэн ажилтай байдаг. Энэ жил бид хорооныхоо гишүүдээр сонин сэтгүүлийн шннэ дугаарыг ун- шуулж, уншсан зүйлээс нь хам- гийн ашиг сонирхолтойг нь анги бүлгүүдэд яриулах хуваарь гарган мөрдөж ажиллана. Ингэж ажилла- бал хүүхдийн сонин хэвлэл захиа- лах, захиалсан. хэвлэлээ уншиж ашиглах идэвх сонирхлыг нэмэг- Ддүүлэхэд тустай санагддаг. -- Зүйтэй Оюунгэрэл ээ| Нөх- дийгөө хэвлэл захиалгад бүрэн хамрах, захиалсан хэвлэлийг нь шуурхай түгээх, түгээсэн хойноо ашиглалтад нь хяналт тавьж тус- лах инь та нарын үүрэг юм шүү дон, Н, ЖИГЖИДСҮРЭН 2 үхнийг мэдэхийг хүснэ ойтой ХҮҮХДҮҮД Алецсандр 12 настайдаа аравдугаар пИгиЙГ мопгой “медальтай төгсөөд Зоплолт Уириий улсын пийслэл їиев хот дахь улсын их сургуулийн мех ханик-математинийн ангид орж, сураж цахаар иржээ, Улайп бүч зүүсэн, ар» ван хойрхой настай ховгүүлийг их сургуульд элсэхээр ирсэнд профессор багш иар гайхсан ловч, түүний мэдлэгийг шалгаад, гарамгай арьяас мэдлэгтэй байсий учир үг дуугүй оюутан. болгоп апчээ, Александр 17 иасандаа их сургуулиа опцсайн дүн» тэй төгсөж, одоо Өоплолт Уран улсын шинжлэх ухааны академийн кибериетицийн эрдэм шинжилгээний институтэд ажиллаж байна. АЛЕКСЛИНДРЫН ЯРИА, -- Би дунд сургуулийн нэг, зур» гадугаар ангид суугаагүй. Арван жил суралцах ёстой байсан бол би сурагчийн ширээний ард ердөө л та» вап жил суусан. Энэ нөхөр, таван жил ёстой л сурах бичгээс салаагүй, өөр юу ч харж үзээгүй байхдаа гэж нөхөд минь битгий бодоорой! Би кино байнга үзэж, адал яв- далтай уран зохиол уншиж, хөл бөм- бөг бишгүй л нэг тоглож байлаа. Ха? рин ном эрдэм сурах явцад надад журамладаг өөрийн гэсэн дэглэм, жу рам бий болсон юм. Би юуны өмнө багш нарын. заасан зүйлийг сонсож, ойлгоогүй зүйлээ асууж сурсан. Үүс нийг яг л тэр, өдрөө хийх хэрэгтэй: Хүүхэд ахуй үед юм тогтоох нь и4-рвь, санд хүрсэн үеэс илүү хурдан гэд»” гийг би ойлгосон. Үүнийг би өөрийн хөө туршлагаас ухаарч хожим ном хэвлэлээс уншиж улам гүнзгий итгэ- сэн юм. Зарим ахмад хүмүүс хүүх- дийн тархи толгойг олон юмаар са- мууруулж, “хүндрүүлэх «хэрэггүй гэж ярьдаг. Тийм бэрхшээл, хүнд байдал миний хувьд тохиолдоогүй гэдгийг би хэлж чадах байна. Миний арван таван настай бүсгүй дүү Таня энэ жил нх сургуулийн хоёрдугаар ангид есөн настай дүу Во- лодя тавдугаар ангид суралцаж байг на. Энэ. бүхэн, мөн дээр ярьсныг баталж байгаа хэрэг, 12 Багачууд, хүүхэд бол ахмадуудын бодож санаж байгаагаас нилээд да8- вуутай юм ухааран мэдэж, ойлгож чадна гэдгийг нөхөддөө хэлэх байна/ Тэгээд тэднийг даван туулж, хэд хэдэн иилийг товчлон цаг хожиц- гооё. Ингэвэл нх ч сонин, их ач тус, тай хэрэг. Би ингэж ажилласан, ий» гэж ч ажиллах хэрэгтэй гэдгийг мэ- дэж байна. 3 «Пионерская. правда» сониноос С. ЧУЛУУНЦЭРЭН «монголчлов. МП-ийн «Залгамжлагч» Ш чуул: таны төлөөлөгч, Сэлэнгэ аймгийц тө вийн 10 жилийн дунд сургуулийн 6 дугаар ашгийн сурагч, пионерийн бүл гэмийн зөвлөлийн дарга О. Энхдэл- тэр МПБ-ын 50 жилийн ой угтсан «Залгамж үе» аяны удирдамжийг. пионер сурагчид сурталчлан тэднээр | тодорхой: амшалт У1г эй айихуулахад лажийаг гчирлүүлж , Зургайг С, СОДНОМБАЛЖИР ЭХ ОРНЫ НЭГ ӨДРӨӨР гару нээс 4 чийн ширээ! харчууд юм. лийн Ч. Тунгалаг үсэг баяртай байна вэ? шиш ЭХ ОРНЫ НЭГ ӨДРӨӨР ЧИНЦ, ашиигинингиигиниииэинин 1975 оны 9 дүгээр сарын 26. Энэ өдөр манай орны ерөнхий бо- хВХчЫХ 549 сургуульд 274200 сурагч суралцаж байна, Үү- 2500 гаруй сурагч нь сураг- энэ жил орсон баа. ДНий таг нийслэлийн арван жилийн тавдугаар сургуу 1-ийн: «А» ангийн холбож үг шиж сурч байгаадаа хичиээн их Е үциййцйлцайинитэтөаииинг орныхоо тусгаар тогтиол, 222 сурагч "- хХххХэХххЭХЭээээхээээээхэлээээээээээээххээээээх хэХХэххэхэхээээээЭээээээээхэзэ Анхаараарай! Анхаараарай- «Ппонерийн ү үнэнэ сонины эрэн сурвалж лагч клубээс ярьж байна.Манай: клуб МПБ-ын б0 жилийн ой угтан эх социалист бүтээн байгуулалтад хүүхдийн шэнэ үнэт хувь нэмэр оруулсан хүмүүсийг эрэн сурвалжилж байиа, анай сурвалжлагч эх ориы нэг өдрийг ороп далар тэмдэглэж бай- иноперүүдтэй уулзлаа, Улсын тэргүүний бүлгийн хамт олон энэ өдө) сургуульдаа «Эрэц сурвалжлах клуб» байгуулж пихиыхай эрэлд гарч байна. Эрэл хайгуулын клубийнхэн: 1. Хүүхэд ахуй үедээ. улс оримхоо хогжилд онцгой хувь нэмэр оруулсан хүмүүсийг эрэн сурвалжлах. гаа энэ өдөр нийслэлийн 41 дүгээр сургуулийн 7-гийн «Ю» бүлгийн , , 1 В аиинининининнийтининийнигиииниениииниинийпинигатинииииийииининиНи! ллсьллсллллллалалслылыллыслслыс 5 УАН даыы нэрт хүмүүсийг олох 4 - р нь тодроог га ихГотоЙ ажээ. дроогүй вьяат хүмүүсийг илрүүлэх үндсэн 30- : 3 Ппонерүүд ээ! сургууль бүр «Эрэн сурвалжлак клубебайгуулж 5 ш МПБ-ын 50 жилийн түүхийг балжуулцгаал, , эссег” т Ф ус ЕС: 2БОЛУ2 , й ятүл с-БҮЛЕНИЙН- СЭДЭВТ “АЖИЛ Эрх “чөлөөт ориы маань гон хүмүүжүүлдэг. Энэ 5) 9 0РОН Үйддвэр загод яваа насанд өх ориоос үнэ- Тарлап: талбай, та бидний тэй зом бидэнд байхгүй. Эдлэл Ё эзэм- “Эх орондоо ихийг бүтээ. шиж, бг тиЙг хэл: хийн тулд цаг “минут бү- ЧАМДАА нэ гэлээ. Энэ бүлгийнхэн Рийг сурч мэдэх, хийж бү- 5 эх орпы тухай олон Дуу тээхэд зориул гээд Эцэг “л тэрч 5 эхээ хүндэтгэж явахын 5” Болохаа ал агүүллллэхэй чухлыг эрхэмлэн захилаа. БАЯРЛАЛАА бүхэн тодорхой. хариулт Нїэглүгээр салааны дар- оглоо, та Соёлмаа--хүүхдүүд - Ппонер Цолмон--Эх ор бид эрх жаргалант эх ор- -| 1973 оны 9 дүгээр сє- ны маань хогжил цэцэглэл/!М Иргэд билээ, Эх орон 25. иргэн бидний хийж бүтээс-. МЗА!Ь. билнийг ээж аавтай Энэ өдөр аль ч сургуу- нээс хамаарна. Нэг өдрийн. МИПЬ. Энхбий дүү артай лнар орсон тавын тоо сур- ажлын амжилт мянган өд-.. МИНЬ Элгэнлээ тэвэрч экар- С дагын хүснэгтэн дээрээ 14- рийн бүтээлд НӨЛбӨЛпӨ гуулис байна, Харин хүү- внулсан пионер баясан Тїнопер бид цаг мппутыг 0 бил олоогоор эх овөн- инээж, танхим бүрт шинэ хожиж юм сурах нь чухал: 00 Маш бага тус хүргэж хичээл үзсэн ном уншиж гэжс НӨХӨЛДӨӨ ХЭЛЛӨНӨ байна. Хүүхэд бүр сайнаас дуу. бүжиг сурч байгаа “онц сурвал бид эх орны- хүүхдүүдтэй тааралдана. хоо итгэлийг биелүүлж Бас зарим нь хаягдал үр байна гэх эрхтэй. Бид эх тариа түүж, малчин, та- орпыхоо ачийг эрдэм сур- а- ах эгчдээ тусалж лагаар хариулна. Манай Ф байгаа. Тодотгон . хэлбэл галаа зуун хувь суралцаж Ф нэгэн өдрийн өрнүүн бү- 80 хувь нь сайнаас опц (22 тэзлийн амжилтад пионер сурлагатан болцгоопо. Пио Га бидний хувь нэмэр орж” Мон тус бүлгийн хүндэт нерүүд эх орпы тухай бу- байна. Энэ өдөр бүлэг са- пионер зохиолч Д. Даржаа рагчийп тухай дуу дуулж Ф дааныхаа ажлыг явуулж Эх эцэг “Үрээ тойрон бүжиг, хийлээ. Эх байгаа тионерүүд бүр Ч эх орныхоа сайн сайхан ОРМЫНЭГ өдрийн пэг цагийг 1... байна. Тухайлбал ирээдүйн төлөө, энэ дэл- энэ бүлгийнхэн ингэж ӨП- (7) зийслэлийн 41 дүгээр сур... хийн улс түмний энх тай- гөрүүллээ. “ҮС гуулийн 7-гийн «Е» бүл- ван амьдралын төлөө өс- - Н.ДАРИЙМАА г- гийн пионерүүд Эх орон 2 : 40 тандаа баярлаж байнасгэ- ЗО єдэг бүлгийн сэдэвт ажил (12 явууллаа: Энэ ажлаараа ипяонерүүд эх-орон гэж юу 5 оО вэ? гэдэг асуултад хариу- хэвлэлийн 2 “үллНсий Чэөсэр өрөгчийн курст : ж дугаар зэргийн | “Хантайгаас говь 232н жил ШҮ) юм. ХҮҮХЭД ХЭЛЭХ Монголын пионер: Су» рагчдын ордноор, орж ок орны цэг өдрөөр 10у. хийн бүтээж. айна ЮМ ын асуухад хүүхэд бүхэн НТАЙГАРНАЛТЛТҮ Нийс» лэлийн 17. дугаар сургуу» лийн 7-гийн «Л» бүлгийн дарга. Юулидолгорт Манай. бүлэг. Лониний танхимд 413.-1, Лопиний инлын цог өдөр» гаад бэ дэвт їл хийлээ, Лепип шиг цагийг үр, ашигтай їр сурахын. тулд. ИХ зүйл. мэдэж, айлаа. гэж ирьж байна. Төхийн танхимд үнд» ний 10 бохийн барилдаан япагдаад Ид. дундаа. орж байна. Уншлагын танхимд хүүхдийн зохиолч Д. Сод” помдоржтой уулааЛт хийж хэсэг хүүхэд «Норовын намтар» зохиолыг эүжиг- лэн тоглож байна. -- Танайхан. юу. хийж байна вэ? гэсэн асуултад Л. Дашваидан: : -- Манай иптериациопал тайхимд: өнгөрсөн жил БҮХЭН | ЮМТАЙ “чидтай уулзалт хийж бий» па. Эд маань бидэнд Гер» май хүүхдийн. «Бугснс» бүжиг, «Их цаадам» гэсэн дуу заалаа, Вид Ч сурлаа. Хошим өнз. дууг ДУУЛЖ, бүтгийг хийх болгонд энэ өдрийн тухай дурсах бол» по гэв, Үапэрийн танхимд ээн. хүүхдүүд суужээ. ын Улцанбаата хотми ишоцорийн... шїлбиыг байг гуулсан байна, Биднийг ороход самбо бохийн дэл- хийн... ипйрга Чанравтай уулаалт хийш «байн. Энэ одор ВИ, Лепнпий нэрэм- тиит монголын пионер бу» рагчдий млаж 32 лугуй- ланд. 000 гаруй. хүүхэд хичээллэж, олон пийтийн ашилд 800 гаруй хүүхэл оролцож байв, Монголын: пионер: СУ? рагчдын ордим зовхон цэг одрийн бүтээлч ажилла» гаяны хаган товч өгүү: эд ийм байна. 220 Ас: ЖАМСРАНЖАВ (Пионерийн ордиы заах аргын танхимын эрх- лэгч) ӨӨ 4ЄН ЇЧН4О ХЄ комбинатын нээгдсэн «Линотип» машины үсэг орж суралцан 8 өрөгчийн Түүнээс хойш энэ мэргэжлээрээ БНАГУ-д амарсан сурдг- 2йлсын бод! їл саатшиигш-лээээл Хэтштүссоглишш--0:1Ы:-1-1-5-- Монголын пнонер сурагчдын ордонд болсон уулзалтын дараа ч хүүхдүүд «Хөдөлмөр» нийгэмлэгийн бөх, Самбо барилдааны дэлхийн аварга Чанрав ахаасаа асууж шал- таах зүйл ихтэй байлаа. Р -- Ахаа Та Тегеранд болсон тэмцээнд ямар тэнүүдийг ялав? 2 -- Олон улсын нэртэй хэд хэдэн хүчтэнг ялсны дотор ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн аварга Казискийг ялсан. Яр Энэ барилдаанд манайхаас хэн хэн медаль авсан бэ 3 -- Энэ тэмцээний 52 кг-Д Тунцаг, 57 кг-д Дөшчулуун, 74 кг-д Батсүх нар монгөн медаль, 48 кг-д 17 настай Төвшинтөр, 68 кг-д Очирбал, 82 кг-д Өвгөнхүү нар хүрэл шедаль хүртлээ. Тэгвэд ах аа! шалгарсан бэ? дА -- Дэлхийн аварга шалгаруулах самбо бөхийн анхны тэмцээнд оролцсон 10 гаруй орпы дотроос манай баг, Сам- бо бөхийн эх ороп ЗХУ-ын багийн дараа хоёрдугаар байр эзэлж мөнгөн медаль хүртсэндээ гэж: Самбо бохийн дэл- хийн аварга Алтан медальт Чанрав дүү парынхаа асуул- тад хариулав. 5 ямар хүч- Манайх багаараа хэддүгээр байранд. байна. «Манай эх орны нэг одөр»- ийн «10-жилийн ойн өдрөө це- хийнхээ «Залуучуудын гавшгайч бригад»-ныхны хамт «Галтай 38- луу “нас» гэдэг помыг өрж дуус- галаа. 5 Ё дэргэд 4ӨӨаШӨ 4ЄН ЧН4О ХЄ мэргэ- Ханагар гуудам нутгаа «Алтайгаас Хянганыг хүрсэн Асар уудам нутгаа хэлнэ гэж хариулахад пионер Ч...Нэргүй Эх орон гэж эгэл түмэн «Манай эх орны нэг өдөр»-ийг рон даяар тэмдэглэж эхэлсэн анх- ардаа ы жил 1968 онд би нийслэлийн Энхрий хайрт МАХН-аа 8 дугаар сургуулийн 7-гийн «А» Элбэрэлт аав ээжээ хэлнэ. 2 бүлгийн пионер байсан-юм..Дол- Пионер Лхагвадорж: дугаар ангиа төгсөөд тар жилээ Эх орон тэж Бажилчин болохоор шийдэж улсын ”-ЭХ ОРНЫ НЭГ ӨДРӨӨР ажиллан дөрөвдүгээр зэрэгтэй болж сарын толөвлөгөөгөө ямагт 120-160 хувиар биелүүлж нир- лээ, 1967 онд 1ИХЗЭ-ийн Төв хо- рооны «Тэргүүний Би ажиллах хугацаандаа 09- рийп мэргэжилд дөрвөн ажилчинг дагалдуулан сургасан- даа бахархаж явдаг. Энэ тавду- гаар 5 жилд 7 жил 8 сар 18 хоно- гийн ажил хийхээр социалист уралдаанд үүрэг аваад ажиллаж р ажилчин 3За-. луу» алтан медаль хүртлээ, залуу? Цаг хугацаа харавсац сум тиг түргэн өнгөрдөг юм байна. 19883 он гэхэд хүүхдүүд-та нар хэн бо- лохоо одоопоос бодож ирээдүйдээ биеэ бэлтгээрэй. Улсын хэвлэлийн комбина- тын өрөх цехийп липотип ма- шины үсэг өрөгч |. Л. ЦЭРЭНБҮЖИД ЭХ ОРНЫ НЭГ ӨДРӨӨР , ЭэЭэЭэээээээзээхэхх ї ёс Л ЛЛДЛЧЛСЧ 8, "6, Заль, ть та, тыл ла, ла. ть, ла, ла, ль ла, ь тала, лал лал лал "АА л ла лаллальл ла алс “ьурулльлалальльла УЛ тылы лын лыг 716 96 аль. тв Лайн 6 лс 16 л. ЛЬ, Чь тв, "Ч л "р Л, л. Тв, 16, "нь 6 Л "6 1ь 6 7 ла. "тн Ль, 16, ла “6 ль лаллылы л тылы тьЛь л тв та. чтүүлж хоёр, гуралдугаар зэрэг, Г.ЭРуүЛ БИКД САРУУЛ, УХААН. УЛАМЖЛАЛТ Тэмцээн Нийслэлийн. сургуулиудын хөнгөн яулехиауйс памрын уламжлалт тэмцээн саяхан болж 0,10 жилийн «ургуулну ЖАаас шалгарсан. 200 гаруй иїонер, с рагч гүйлт, харайлт, їйндэлтийн 9. чө» ролд хүрд хүчээ сорилоо, Охидын 100 эсийн гүйлтэд: Наранца Мэг (тавдугаар сургууль) 400 мийн гүйл юэд Цэлээнжан (14 дүгээр сургууль), уртын. харайлтад Алтанцэцэг (Хоёрду» гаар сургууль), өндөрт Эрдэнэчимэг (00 дугаар сур зээрэнцэг. шидэлт, бооронцог зү лтад Даваажан (33 дуг таар сургууль) тус. зус тэргүүн. байр эзэллээ. Ях100: м-ийн. буухиа. гүйлжэд,| Полина ахлагчтай 14 дүгээр «сургуулийн 9даг, тггээ ахлагчтай 29 дугаар сургуулийн ёаг, Тунгалаг ахлагчтай 20 дмгаар сур» туулийн баг, эхний турвал байр зэлэн, "Хөвгүүдийн 100. мчийн:/ гүйлтэд, Мар- мандах (20 дугаар сургууль рийн гүйлтэд Дашданаа, (29 дугаар сур гууль), өндрийн харуйлтад .Булптогтох хавдугаар сургуу зээрэнцэг. шидэлт, бооронцог түлхэлт Чилбат (20 дугаар суүгуулы) пар нэгдүгээр байр эзэллээ. Хөпгүүдийн 4х100 м-ийн буухиа гүйл «эд 28 дугаар сургуулийн Дашлдарад ахь лагчтай баг, 52 дугаар сургуулийн Даш- 800 от! цэрэн ахлагчтай баг, 14 дүгээр сургууг! лийн Маранхүү ахлагчтай баг нэг, хоёр, гуравдугаар байр эзлэв, Мөн одор, 8, 10 жилийн .сургуулийн 4 төрөлтийн тэмцээнд 120.гаруй охид хөвгүүд йпар” Э4Ь Уул? ЧХшаүлал Охидоос 18. ду- к “ургуулийн Эйнхтул: ! яваа. туяа тэргүү " “байр 8 энилийн- сургуулцудаас.. дорион.. тө ролтийт тэмцээгээр- Дашинм- захирал» тай 13 дугаар сургууль 401 оноогоор мэгдүгээр байр эзэлж шилжил явах цом, дипломоор шагнагдав, Удаах байранд 16, 80 дугаар сургууль орлоо, 10 жилийн сургуулиудаас Дорж эй» зиралтай 20 дугаар сургууль 76 оноо» тоор мэгдүгээр “байр эзэлж | шилжий явах цом дипломоор шагнагдаж Нацаг дорж захиралтай.14 дүгээр сургууль, ЭМэгээм захиралтай 28 дугаар сургууль, хоёр, гуравдугаар байраид орлоо, Тэм- цээнд Форолцсон сурагчдаас 10 улийн хоёрдугаар сургуулийн сурагч Алтанцэ- цэг БНМАУ-ын спортый нэгдсэн аигиа лалын иэгдүгээр зэргийг шинээр бие» идар- чүүдийл зэргийг 110 гаруй сурагч бие» түүлэн. Т. ТОГТООСҮРЭН (Хүүхдийн «ийн тамирын оройн сургууль) би хаалзлаааааллаааалаалл тэмцэгч ХӨВГҮҮД . Нарлушийг ажилдаа ирс дай ирж, -- За, чи энд ажиллах инлцуулав. Бяцхан хүү юу хийх юм бол гэж гайхан зогстол Кар- луш, -- Алив, нааш ир, Би юу хий- хийг чинь зааж өгье гэж ДУУД лаа. Өдрийн завсарлагаа болмогц Рафаэль элс зөөдөг тэргэн дэор унтжээ. Хар хөлс асгаруулан ул» таж «байгаа .Рафдэлийг харсан ажилчид, Иш, энэ жаахан хүүхдийг ийм хүнд ажилд юунд авдаг юм 097 тэлж шүүрс алдан дгүүлиэ, -- Жоорхий миш, аав иь» МОМ» мунист хүн байснаа саяхан баригд сай юм гэнэ. дээ гэж хэн иог !» хэлэн, эд нь цехийн мастер иэгэн хүүг Дагуу» болио гэжээ. Тэр хүү иэрээ Рафаэль гэ- дэг арван иастай гэж өөрийгөө та ххлллслллллалсалилалсальлслалалалылты Асулалалалалальлалалалалальлалалалальлалалалалальлалальлалаллнлы/ эислжлсэллллаллаллалсллллллылллҮлллҮллҮҮҮҮ ХҮҮХЭД ПЛИГЛЛИЙН НӨХӨР Үїїнг байшингийн сүүдэрт суул байлаа, Гэнэт Сорголонгийн . Луу улрч: -- Гэмгүй харуу пантайд нь -- Гор хүн хо їрт ойр, байДИГГ "ь ЛА “үрэлт цагаан тагтаанд, хүн Лур тай гон хөлөх ин сонсдой, "Үйгснйэ хашааны аайсраар иамайг хариад! Өглөө. ортлон. эхиргэдаг, Үглээг хоорхон. болжмор түоэд л луулж байлаа, Оно сон ХүүХэЛ шүү дандаа л шувууны тухай луу дуулна. Шүлэг. улина, түртөэ гхэд хэдэн хөөрхөн... шувуу зожиэн дэг гээс бодоод: -- Сорголон, ми лашаа ир Доо элээ, Сэргэлэн --1Каахан вон шутуундаа. хоол моод гэр, ю- Чи лмар шувуутай юм. бо? болох уу? өгөх цаг нь бо. тээж, асуусанд -- Оройтас гор, Би уншин байсан. номоо. тавиад өрөвтас. үсд хээр тэдний. хашаанд орлоо. Ол» дөр холтой урт хүзүүтэй, хөх шу» зуу Сэргэлэнгийн омпоос хүвүүгээ. сунгаж, хол хол алхсайр хүрээд ирлээ, Сорголон гартай Мог бариад очтол оровтас толгойгоо оргож ирээд л аваад идэж байлаа, Би-ийм шувуу ёр үсдэгүй тул их сонирхож, ойртлол.. Фровтас: "л даас зайлж, хашааны буланд өчий, Сэргэло!! -- Миний Өрөвтас өондэ тана» маа гаод инээж, байлаа, Хашаапы Энэ өдрөөв Карлуш Рафдоль хоёр хамт циллаж,. дорвол зуу гаруй метр газарт шуудай дүүрэй олс зоон машинд -ачих, буулгах. зэрэг бяцхан хүүд хэтэр- хий хүнд ажил хийдэг байлаа, Рафаэль туйлын их лдарч бай- сай боловч үг дуугүй боосоор бай лаа, Аавынхаа өзгүйд орон гэрээ толгойлж ээждээ туслах чухал үүрэгтэйгээ тор,сайн ойлгож байс наас үг дуугүй зоохоос оор арга- гүй. Аав инь завод. дээр ажилла. зан хүүхдэд том хүнээс доров Да» хий бага хөлс өгдөг гоМс ярьж байслыг их л гайхаж, байжээ, Ха» рип одоо тэр бүхнийг оорийн биеэр үзэж баячуулыг үзэн ядиа, Стекольпый: заводын ажилчдын ихэнх инь хүүхдүүд. Хэрэв тод ажил хаявал заводын ажиллагаа зогсоход хүрнэ гэсэл аавиихаа яриаг” санаж, Карлушад, -- Та пар яагаад хөлсийг нэмэгдүүлэх тавьдаггүй юм бэ гэхэд инээж, -- Шинэхэл хүйн ингэж ярь болохгүй. Ажилд авсанд нь баяр» лах Хэрэгтэй, Гудамжаар дүүрэн ажил хайсап хүмүүс байр, р нь гаиц мапай Маринья Рраиде Хо» тод ч биш бүх Португалиар, ажил эрсэн хүмүүс шүү. дээ гэж, бодло. гошрон. өгүүлэн, -- Рафаоль үүнийг сонсоод шантарсангүй, Төгвэл томчуулаас доров дахин бага. холс толохийн тулд биднийг өжилд авдаг хэрэг үү? Бослого гаргая, ,Тогвол бая» чууд бидэнд бууж, огох иь дам» жиггүй гэнэ, Үүнээс хойш. кг хэн. Рафаоль. заводынхаа.. хүүх- дийг зохиол байгуулж. энэ тухай сурталчлах боллоо, Гэтэл Рафа- эль овдож түүний оропд оор хүу- хэд ажилд авсан нь хүүхдүүдийн зовүүцлийг төрүүлж бослого гар, тар, Хүүхдүүдийг ажлаас хөоохийг саруулсан .. боловч бүх ажилчид хүүхдийн | хөдөлгооцийг .дэмжил заводын ажиллагаа. зогссон. учир заводын эзэн бууж. огөхоос оор аргагүй. болж Ршафаолийг дахин шилд авлаа, «Илонер» єртгүүлэлс ажлынхаа шаардлага Нарлуш | ! ГМУЗВ7ТУ ТЭ ЦМЭРГЭЭНИЛТЭН 24 бууж, инч, шулганалдаж Сэргэлэн, дороос їг савтай юм гаргамагц шувууд утойрон: ирээд: бараг дор пь бол тож Сэргэлэн, ууттай шар атган, цацаж байлаа. Шувууд бу» ом. байн хилд ли Илїїй хай хүл! хол! ли, Ий лид. Өрө пи гэ -- Л) ) : !ург хүй Туулын « барин й Гая дөгтойгОй гпйд урс 4 үерт ,бпиг ялси (0гҮҮЛЛЭГ) буланд тарьсан. хэдэн. модонд до!» юм доо олон болжмор тагтйй цуглан блаа, дийшингийд... ДоццОО1 хол боогнорон, Яаж, байгаа 10М бодоод. хараад байтал дэргэдэх будланаад ХЭВ ЖУРАМ САХЬЯ! 1ийга. идох їг хүлээн спөд, тарлаа, Хий ларийл Уөргилөйиг Инд хоёр хймт їилаа, га Чи шувуу лошоадэг зом. уу! Орог хайлйа их хоорхон, Өрөлтїсиг манай. ап урсахаар өндгөө, даа цог хол Ч» Дахгүй. байсал. 10м, гуриан. сар. болбход, ер лон болох Пийс! (, Ийн, байтал. бидний их цаг боллоог. Сорїй» | хант эл, “Чи шин. ут. бий, Ни... Шуруундаа , өгөөд эн. мөдой үү її» гарт... орц хунцайа. ӨМ» цайсрийр ллалгайр, гариг иас иь ЛАГОМ лираглиий бїлийн Юм. асуулаа, | алєдай болох го шувуу урмүүл» долдог, Шунуу бургасанд. байхад. !» ичирсан: юм. Уерөэр ой» )» хэсог модон Доор суул» иэкс явсан зом тэполоэ, Уб» үүр її». аптаж өндөг !ї дагайд яймт ур» шү юм. байн. Тог яплх- гэмтО0Д, ПИСЧ Ч» Мипайд ирээд ” явахгүй байгаа... зом.. иг л тожордог ти 9 ярьсан зом, Би манай. алгийн Сэ» : гэлэн. маань. шувуулм. моррэнил- Е| Ч». дээ. том бодсоор Ї апгидаа. орж билээ, 91 «Пионерийн үйл сониц, Ра- 1 1 диогийн хүүхдийн нэвтрүүлгийн | зГашигай. сурвалжлагч” |. Їїлангийн гишүүн сурагч, (2)! АҮүЭЖ ..У. САРАИНТУЯЛ ГД -с от ЭРЛЭН ДОХИО ЗАМЫН ТЭМДЭГ ЗААЛТЫН УЧ р . Хүүхэд та ма нийслэл хотын гаар зорчин явахад авто янз бүрийн дүрс хэлбэр, боловч чухам ямар утиртай тэмдэг шүү дээ. Бүх тэмдгийг дотор нь анхаару гэж гурван үндсэн хэсэг болгодог. Анхааруулах тэмдэг иь гурвалжин шар дэвсгэртэй богоод тэмдгийн голд зүйлийг зурсан байна. хоо өргөн гуламж, зам золбай» машины замын хажууд гэрэлтэй, гэрэлгүй зураглалтай тэмдэг заалт олон тохиолддог болохыг зэр бүр сайн мэддэггүй 1 улах, хориглох, тусгайлан давх. хэлбэртэй улаан хүрээтэй, хар өнгөөр тухайн анхааруулах «Зураг 9»-д хүүхдийн хөдөлгөөнтэй газар байна гэсэн анхааруу» лах тэмдгийг сургууль, цэцэрлэгийн дэргэд буюу хүүхдийн хөдөлгөөн ихтэй замд явган хүний гарцын хоёр жолооч иар хурдаа хасаж анхааралта лэх бололцоогоор хангана. талд тавьсан байна, Энэ нөхцөлд йгаар явж та нариг зам нэвтрүү Бүх төрлийн анхааруулах тэмдэг бол хүүхдүүд бидний. дотлы туслагч юм. Хэн боловч анхааруулах тэмдгийн тол дахь зураглалын учир утгыг нарийн ойлгодог болох нь чухал, 2 | Хориглох тэмдэг улаан хүрээтэй шар тэмдэгтэй дугуй холбөртэй байдаг, хориглох тэмдгийн голд гол толов хараад чухам ямар тээприйн хэрэгсэл, ходөлгооний ямар зүг "чиглэь лийг хориглож байгааг модэж болио, Хориглох тэмдэг нь бүх төрлийн тээврийн хэрэгслийн ходолгоонийг . цаашид нэвтрэхийг хориглон зохих хязгаарлалт тогтоож өгдөг, «Зураг замд бүх торлийн тээврийн хэрэгсэл заах тэмдэг нь автомашины явах чи 10»-д заасан «Орохыг хориглоно» гэсэн тэмдэг таньсан нэвтрэн орж үл болио, Тусгайлан гийг заана, Тусгайлан заах тэмд- гийг дугуй хөх дэвсгэр дээр цагаан өнгийн сум буюу дүрсээр зурагла« сан байдаг, 7Кишээ нь: Дугуй хөх дэ дүрсийг цагаанаар зурсан байпал э! авто машин л зорчин лпахыг заажээ у Пураг4, -- 4 Д “Сухбийтарын нэрэмжит: улсын хэнлэдийн комбина Ах- 014809 й шаниииннан!2277нна ! исгэр дээр сууллын авто машины нэ гудамж замд зовхон суудл. гэж ойлгож болио, Зураг 10. ХҮҮХДИЙН ХЭПЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ хөгс--гннигссэг-сэйсииилилнглвлий биет зураглал зурж өгснийг | Пи СЭГЧ АХ НАРТА ХҮРГЭЕ! їас 30-ныг хүртэл сансрын «Союа-189 энх тайлны аорилгоор эзомшиход 046 ї САНСРЫН НИ А БАЯР Орон БҮХНИЙ ЛРОЛСТАРН 111: НЭГДЭГТҮН! УРЫН ҮЙЛ хэрГИЙН ТӨХӨӨ ХЭЗЭЭХ, ВЭЛХЭН. БАЙГТУН/ ЭХУ, энэ 0 дүгээр сарын 28-11 холог хөөргөж сансрын уулмыг цэг чухал хунь нөмөр орууллаа, МХЭЭ-сн Тал Хєуса: Х.бууьбуарцн нвтэн жэл ЖМинтэхэн Пусэнийн Бмбсүүлэнтүлч Зхлэлээгс-ссрөл, 830 дахь жилдээ “7м з8 (1293) 1973 оны аравдугаар сарын 3. Үнэ 10 мо. тай байсан. Би, нэг: хүүтэй, Тор, Ш.. ё! мМонгол-Зовлолтийн зайрамдлын уламжлалт сарыг угтаж нийслэ.- ХҮҮ аль ДОТЫН “ДЭЭД Бох, Е) ын : ї хийн 51 дүгээр сургуулийн захир- Цэргийн рлотын ЭД С ь 12 7 : 3 : , 2 төв, бүхгэмнйа зовлол: «Бат пай- ОГССон. 52 “«Союз-12» хөлгийн дарга хөвнЕГ яаж АРӨН СЛБЖ Зо рамдлаараа | бахархана» | сэдэвт Би ах-дүү мэрнээс ХүүХЭЛ аө, БСГ, ВАСИЛИЙ ЛАЗАРЕВ 58 2 1 ми : :7) бүлгийн цуглаан хийж МХЗЭ-айн тачууд та нарыг хэ 1с с П барэмжит Улаанбаатар илчит ту ХӨӨ пиопер, эвлэлийн гишүүн бай-” 5А| всэнсэжэасэнсэвсэвсэасэвсэасэнсэнсэвсэнсслсэнснСЭЛСЭ8С 372 ё-5 рэгний депод ажиллаж байгаа зөв- сан тэр үеэ дурсан санахад их 0-1-| ю д тарианы хаягдалтай тэмцэх Эх (251 лөлтийн мэргэжилтэл-ниженер ини сайхам байна, 53, 10 “оронч хөдөлгөөн манай. яиюнер ЇЕ Бладимнр Ивановнчтай уулзав. Хайрт хүүхдүүд Ээ) Та нарыг | сурагчдын дотор өрвөж байгааг в Э Ган бат найрамдлын бэлэг тэм- УРЛАХ, номондоо шамдан сурал 0 нь сайшааж сайн ажиллахыг уриа. () 12) дэг болсон. энэ “уулзалт цуглаан цаж ЗХУ болоп бусад орол, 00. я “дав, 6 дугаар ангийн сурагч. Эр- 8: 721. дээр .Владимир Нвацович, хэлэх- рийн эх:орны их, дээд сургуулийг 0 нэбал, Алтаннамар нар, 5--6 ис 1! ыг амжилттай төгсгөөд ул дэ! й : 23 хул В дээ: с 5 Д.улслэ орондоо ї будаа түүхээр үүрэг авч ашиллар. (| “720 хайрт пмопер сурасчвд яа сЧ18 бүтээнэ гэдэгт бат итгэж 0 Эг АД 253 тионер сурагч Варт чин сэтгэлийн хөлууй баяр Мо: ї - 0 ож 6 даг “(11 хүргэж сайн сайхныг хүсэн ерөөж онгол-Зөвлөлтийн ард түмэн, оролц ши 5 мэндчилье! Холл түүний өсвөр үеийнхний . үерхэл » гаруй нг хаягдал 1 Б Монголын ард түмний суут хүү нөхөрлөл улам бадартугай! тэдэ. 0 риалы гуравдугаар бригад: ц “Д.Сүхбаатар, дэлхийн. хөдөлмөрч- Бүлгэмийн , цуглаанд ЭХУгын 0 зоэлгэж өгөв.. Энэ,цуваан ( 900 дийн их багш В.Н. Лепипий үүс- олон улсын пиолерийн «Артек» 1 нтуяа багштай 5-ын «А : | 22) тэн байгуулсан манай хоёр орны “зусланд амарсан 13 дугаар суртууг 0 174025 мөлгөний.. 165 МГ.. будаа. ЇГ найрамдал өдөр ирэх тутам өргө- лиїш 8-ын «В» ангийн пиопер, МЕЁ р түүж -тэргүүн байр эзлэв. Сурагч: ,! Зиа билжня. байдсийг “бид мэдэх "БЭ"! ТӨВ Зөвлөлийн мөнгөн мс- П дын дотроос тавдугаар ангийн су? |): билээ. ЛЭН дальт Хадхүү, Румын улсын «Ит 5.8 рагч Дэм тбэрэлсэрвэнэн, “Даваасу:! ! ЗХУ. ах дүүгийн найрамдалт НОЛоРЖОН ЦОЛЦэ уулийн 180 1. 4 “рэп, Нямдорж, Алтан-очир, Дэчит- 1! БНМАУ болон бусад оронд эдийн үү ЭЕ Заг, юу ша) 5 ур! ЁВШЫ ш гулгаа, Энхбаяр, Болд, Алтанхуяг, , ї засаг, соёл, шишжлэх УхаанаА “оролцож ЧЕ хэллээ Оодагө 155: 4 зургадугаар ангийн сурагч Эрдэ-/ ц хөгжүүлэхэд нь нхээхэн. анхаарч :- .. Би ЗХУ-ын «Артек» зусланд П С ! Ё иэбал, Алтаннамар, УЦаргал, дол-, ! цаг ямагт сэтгэл харамгүй гүн тус- 2, сОЦИоТ р 0 угаар ангийн сурагч Ванданбат, Ч лалцаа үзүүлж байдаг. анд зөвлөлт, ах дүү социалист ор” в МПБ-ын 50 жил, «Пионерийн дугаар р, ш44 5 им. пионерүүдтэй .сайхал амарч 0 : шины 30 жилийн ой Уг Эрдэнэчимэг, П, Дорж, Алтанц9-. |, ь Би 1972 онд Улаанбаатар илчит сайп найзууд боллоо, Тэднээс их е ҮҮ СОНИНЫ 3 АтхантоЛЭ Батаа, | Шагдарсүрэн, Энх- 21 тэрэгний депод ирж ажилласан, “ЗҮЙЛ сурч мэдлээ. Бид тэнд амарч (| таж-эх, орны наг, Өдрөөр рхан- тайван нар тус бүр 4-8 иг бу- Би: өөрийн зэх орондоо байхдаа байхдаа ЗХУ-ыпл баатар Зол Ко ш гай аймгийн 5 Гүвшрүүлэх сум даа түүж бусдыгаа хошуучилсан !. тансаг сайхан монгол орны тухай медемьянскийн ээжтэй уулзалт хий 0 САА-н ХЗЭ-ийн хорооноос санаа: байна. Тионер баатарчуудын цу- 1 “3 солонтоо. дуулж, байсан. Одоо! танай сэн нь бидний сэтгэл санаанаас |-| 8 чилж «Ширхэг тариа, шижир алт» ЗЗЛНУХ ажлын дүнг таргаж байр: я (2: өрны өргөн уудам, нутаг, нийс- Хэзээ Ч гаршвуй. зүйл. боллоо гэл 0 госэн цуваа гаргаж пионер баа- на йг 5 дын САЛАТ ХЭЭгийн ыр ( 2 одэл хотын чинь өнгө жавхаа, ариун. Хадхүүг ярихад 51 дүгээр сур- || 9 тарчуудаар хаягдал тарна түүлгэх Э3ЛҮүлэн сум, 6 н а9Д Г) 1Е | тансаг, мал-сүрэг, ажилч, хичээн- гуулийн 5-ын 4Г» бүлгийн Ө.Лхамч 1501 0 ажил зохиов. Цувааг сум “САА-н роопы нарийн шсүр: л дарг: 2 2 Й. 20 түй хөдөлмөрчдийн бүтээлч хөдөл- сүрэл: . 5 4| 9 намын хорооны нарийн бичгийн Гриш тэргүүний байр эзэлсэн бүг.л : мөрийг нүдээрээ үзэж ах дүү мон- -- Өсвөрийн Сүхбаатарчууд бид ЕЛ 0 дарга. Ч Ясамбалсүрэн нээж сур- лэг, сурагчдад диплом, дурсгалын (! сови-и-- ! хвоЛиШНЫ бахархах сэтгэл 06- монгол-зөвлөлтийн ард түмний гу 0 “лага хөдөлмөрийн «Залгамж үе» зүйл”гардуулав. р х | рийн эрхгүй төрж байна. мөнхийн: найрамдлыг үнэн сэтгэ. (|:- кЗ-Дь-харыар, БООЕНЫХ р -Р"БЬ-лёпод мойголо олон ажилч. лээсээ ШОВНЫНН хайрладаг. па 0 аяны гараа, эх орны нэг өдрөөр : Дд. НАВГАН, « дыг дагалдуулан ажиллуулж өӨ- “Манай бүлэг найрамдлын сараар. |2: 3 (еэ) («| (559) (ёв) (555) сонсошсотСо”Г5 рийн мэддэг бүхнээ сэтгэл харам- Москва хотын 51 дүгээз үргуу--12 - : гүй «зааж сургадаг. Монгол. шавь лийн тавдугаар ангитай. захидлаар г4 1 нарын маань дотроос Даваасүрэн, харилцаж тэдний туршлагаас сур- ре1 “С...Бадарч, Самдан зэрэг олон залуус талчилна. Мөн: орос хэл, Дуу. бүл кз (гмэргэжил-дээрээ чадамгай өсч бай- жиг сурах хөдөлгоол өрнүүлэх ,! 5 « (2 гааг хэлэхэд бахтай байна. тойрон аялал зохиох, бяцхан лом альбом хийх, зөвлөлтийн хүүхдийн хэвлэлийг өргөн. захиалах зэрэ ажил хийнэ гэв , - Монгол төхөдтэйгээ “мөр зэрэг- | цан ажиллаж социализмыг бүтээн байгуулах үйлст нь хувь нэмрээ оруулж, байгаадаа би хязгааргүй баяртай байдаг. Урьд өмнө манайд “Тус цуглаан болор шиг тунга лаг, болд шиг бат бэх монгол-Зөр ЯЖБА ЛИГ ХУДАЛ ПаЮнАрГАВГАЖ ИЛ ажиллаж байгаад буцсан мэргэ- »өлтийн ард түмний бат найрамд- | жилтнүүд, өөрийн шавь партайгаа лын бас нэг бахархал болж опгор- й “үргэлж: захидлаар харилцдаг юм. «доо, т ! Би 1926 опд Михаил Шаолоховын ? : путагт төрсөн, Бага насаа Дон -ту- Нийслэлийн тавин нэгдүгээр ї ! тагт өнгөрөөж дайнд явж 2 удаа сургуулийн пнонерийн ахлах « | шархадсан, Би морь унах их Дур- удирдагч Б, СЭР-ОД - Сон 5 Ё НАЙРАМДАЛ: НАЙРАМДАЛ ДРУЖБА НАЙРАМДАЛ ДРУЖБА ЭСЭРГҮҮЦЛИЙН ЦУГЛААН ёл “Чилийн Ардын “нэгдлийн зас- хууль ёсны засгийн газрын эсрэг. тийн газрыг түлхэн унагаж ерөн- ялт ажиллагааг үйлдэж байгаа хийлөгч Сальвадор ЛАльенде-гийн: Чилийн харгис хүчний балмад амь насыг бусцуулсан Чилийн хар гяс хүнийй бузар булай явуулда- тыг эсэргүүдсэн багш, ажилчид, гурагчдын.. цуглаан Баянхонгор аймгийн зөвийн-10: жилийн дуид сургууль дээр саяхан боллоо, Цуг- даан. дээр аймгийн Мамын хороо- явууллагыг цуглаанд оролцогчид бид эрс шийдвэртэй эсэргүүцэж байна. гээд хувьсгалт: ололтоо Ар- раи хамгаалахын төлдө хийж бай» гаа Чилийн ард түмний. шударга тэмцлийг санал иэгтой ДЭМЖИН байгаагаа илэрхийлэв. - ЧАМ ЛГОМАСн ЕЯкЖ ? Нийслэлийн 38 дугаар дунд сэг 6-гийц «Бэ» ангийн ““ВУРАГ ДЭЭР: (Баруун гараас) 7-гийн «Г» ангийн сурагч Э. Эрдэнэтуяа, ил үзэд суртлын хэлтсийн . Эрх- 840 " туулийн ! лэгч Чулуунддрж, багш .Пүрэй- Баянхонгор, аймгийн төвийн сурагч С, Энхтайван нар зуныхаа даалгаврыг сайн биелүүлж, сургуу- очир, Шаарийбуу, есдүгээр, мг, 10 жилийн сургуулийн їноне лийнхаа хэмжээнд зарласан болзолт уралдаанд тэргүүн байранд шал- тийн... бурагч Сайгичойндон. иар “рийн ахлах удирдагч гаран даалгаврынхаа цуглуулгаар сургуул». дээрээ үзэсгэлэн байгуул- уг: хэвж Чилийн. Ардын Нэгдлийн » 1аэйшш2: / Х, ЖАНЧИВДОРЖС жээ Гэрэл зургийг С, ЛУВСАНШАГДАР умлулммммм «МОНГОЛ АРД» НИСЭХ ЭСКАДРИЛИЙН 30 ЖИЛИЙН Ой САЯХАН БОЛОВ улллллулил “ХОЁР ОХИНЫ | є Ї! 5 ЯРИА 2 Алтанцэцэг зэ| Чи «Манай «| орны нэг өдөр» хичээлээ тараад с юу хийв ээ? гэж Уранчимэгийг 3 асуухад: . 5 -- Найз нь гэрийн даалгавраа | Х хийж гэр ориыхоо ажилд тус- ) лалцлаа. Дараа пь аав ээжийнхээ у захиалгат їсан. э сонин хэвлэлийг унш- «Үнэн» сониноос «Монгол ард» сэскадрилийн тухай “у хой мэдэж авлаа. с «Монгол ард» нисэх эскадрн- їлийг байгуулах хөрөнгө хуримт- М.луулах ажил 1943 оны гуравду- сгтаар сарын 16-паас эхлээд дөрөв- дүгээр сарын 18 хүрэхэд нэг сая 6924 төгрөг: хуримтлагдсан ту- хай, уншиж тодор- Ус зскадрилийг. байгуулж Оаатарлаг улаан армид бэлэглэ- їсэн тэр тас хойш 30 жил өн- згөрсөн тухай бичсэн байна билээ2 »тэхэд, (3 -- Тиймээ! Би ч уншсан. Бас? 3 «Монгол ард» эскадрилийтг ЗХУ-3 ч баатар, дурсгалт офицер, нис-2 гцардийп хошууч Соболевийн 8 "гт шонхрууд инж хоё-4 баатарлаг гавьяа эөл1-нр сныг тэдний захидлаас уншиж мэдлээ. Тэр захидалд «Монтол 35 ».эскадрилийн хорооноос Е. Ф. рат, А.ТЕСоболев, А. И. оров, Н, П. Пушкин, Ф. М. Нө- солаповын зэрэг зөвлөлт улсын затар төрж гарсан тухай дурд- ч байна гэж Уранчимэг, Алтан- 3 цацаг хоёр «Манай эх орны нэг төдөр»-Өөр өөрийн уншиж мэдсэн зүйлээ ярилцав. | Уухлллллллллөлллллллллллуллммулллмуллллллммйм гаруй орны шинонерүүдтэй танилцжээ. М- Ж. Баасанхүү амрал- г| танд танилцсан иайз й9- Ї Ё хөддөө захидал илгээж гү ШИРХЭГ БУДААНЫ ҮНЭ. » э 2 / наа, эх: | Егөгөдөр Хичээл эхлэхийн өмнө бад Өвөр- хангай аймгийн Хархорины сан- гийн аж ахуйн 8. жилийн сургуу- лиар орлоо, Ангиудаар ороход багш бүхэн будаа тарианы тухай л ярьж байна. Пионерийн ахлах удирдагч Ш. Эрдэнэбилэгтэй уулзаж ярилцав. -о Манай сургуулийн мянган сурагч эх орны нэг өдрөөр хаягдал үр тарга түүх гэж байна. 7--8 ду- гаар ангийн пионер сурагчид төмс хураана гэлзэ. Бид бага үдийн алдад нэгдүгээр тасгийн нэгдүгээр бригадын цай- руулсан талбайд очиход бага ак- гийн пионер баатарчууд зав чөлөө- гүй ажиллаж байна, 4-ийн «Вэ» ан- гийн дарга пионер Б. Чулуундорж, -- Хүүхдүүд ээ! Тарианы тү- рүүг толгойгий,нь нэг зийш харуу- лаад энд л “өрөөд. бай, Ширхэг ширхгээр нь түүгээд байгаарай. Эйд талбайн захаар зэрлэг үр. та- риа зөндөө байна гэж нөхөддөө са- нуулж байлаа. --:Чулуундорж 06, Чи хаягдал үр-тарна аль хир түүгээд байна? -- Лхагважав бид хоёр уралдан түүж байгаа.Миний! 3 вг, Лхаква- жавынх 2 кг болж байна гэж багш хэлсэн. 2-ын «А» ангийн сурагч, хоёр- дугаар тасгийн дөрөвдүгээр бряга- дын дарга Равдангийн хүү Жар- галсайханы дэргэд очлоо. Тэр хүү хаягдал үр тариаг ганц нэгээр нь тун ч нямбай түүж ногоон хальс- наас нь цэвэрлэж “байв. Жаргал- сайханы түүсэн будаа хагас кг-аас хэтрэхгүй ажээ. Гэвч тэр хүү бу- дааг ширхэг ширхгээр нь түүж явахдаа аавынх нь бригадад Д. Галхүү, Б. Хануй, Ц. Батсүх, Ш- Батсуурь зэрэг улсын удаа дараа- гийн аварга комбайнчид олон бай- даг тухай, залуу Бомбайнч Галхүү өдөрт 50 гаруй га-гийн будаа цай- руулж Хархорины сангийн аж ахуй- даа түрүүлж яваа тухай бахархан бодож явна. БОГТ Ш| ЗУу2л1| ДЧ 8ї18а1888 | ХҮМЛааЛ, 1 22ДО їг 2 Ийм музей байдаг гэхэд хүн Шоэыг үнэмшмээргүй З-гүнн вч үнэндээ тийм музей даг бөгөөд түүнийг үзсэн хүн яахын аргагүй шүдэнзний модон дотор | музей байгуулжээ гэж хүлээ Го зөвшөөрөөд л гардаг. Харин тэр- ! хүү музейг “хүн өөрийнхөө эн- тийн нүдээр харж чадахгүй бө- -Бөөд тусгай томруулан өсгөгч талт шилийг ашиглах хэрэгтэй болдог. Энэхүү музейг байгуу : 4 СЕВ ШЖЫ ШШӨЛД БЇШТЛЭ БҮИЙЛЕЧ ЕГГУОО) Шүлст-а БИтээн НишӨ шопчнв(тсгыл ШИШЛЖЭ БЖЭЫНЫ ЛЕ ТХҮН НЫЖ5) 3 - шинпининнинишинишишишини (на сонины баа Манай ангийн хүүхдүүд «Би ямар хүн бэ?» сонины бага хур- лын материалыг их сонирхон унш- даг. Би энд бичигдсэн зүйлүү- дийг уншиж өөрийн тухай бодлоо. Би хичээл дээр бусадтай ярих зэргээр багшийн заал: байгааг ат- хаардаггүйгээс зарны хичээл дээ- рээ үүрэггүй гарч байв. Мөн чое лөө цагийнхаа ихэнхийг тоглож өнгөрөөдөг байлаа. Одоо энэ бай- далдаа дүгнэлт хийж, хичээл дээ рээ апхааралтай байж, гарийн " двалтанраа цагт нь хий, хичээ- лээ апгийпхантай хамтран давтдаг болов. Ми мэдэхгүй зүйлээ... ах нараасаа, нөхдөөсөө асууж ЛИЛЛаг даг, Дүү нарынхаа мэдэхгүй гүй» Үдээс хойш бид тап зургадугаар ангийнхан дээр. очив. 6-гийн «Б» ангийн сурагч О. Туяатай уулзав, Энэ хий өчигдөр «Пионерийн үнэн» сонины уншигчдын бага ху- рал дээр «Бид сониноосоо үр та- риа гурил болдог, гурил яаж талх болдог, талхны тухай уншиж бай- сан юм. Маргааш эх орны нэг өд- реөр манай Єүлгэмийн пионерүүд хаягдал үр тариа түүнэ» гэж ярьж байсан пионер мөн байна. -- Туяа танар өнөөдөр хаягдал үр тариа хир зэрэг түүн? Манай сургуулийн мянгап хүүхэд тарнан талбайд гарч 15 ка- гийн хаягдал үр тарна түүлээ. Ба га ангийн баатарчууд хоёр гурван зуун, граммаас доошгүй түүсэн- Бид хоёрхон цаг түүсэн болохоор нийтдээ 506 кг буюу хагас тонн үр тариа түүлэз гэв. -- Чи өөрөө хэдэн кг түүсэн бэ? . - Би 3 кс500 грамм будаа түүлээ. «Залгамж үе» аяны га- раанд «Сайн сайхан үйлс» жигүү” рээр бид ийм ажил санаачилж эхэллээ, Манай бүлгэм олон наст ургамлын үр 60 кг түүсэн гэж яри- лаа. Хичзэлийн эрхлэгч Д.Лувсан- жамбаас долоо, наймдугаар ангийн хүүхдүүд төмс аль хир түүсэн ба олон наст ургамлын үр хэч єайн түүснийг лавлав. - Долоо, наймдугаар ангийн 118 пионер сурагч 1,6 гатаас 10,6 тонн төмс хураав. Бас 6-гийн «А», «Бэ» ангийн наян ШҮДЭНЗНИЙ МОДОН лахдаа шүдэнзний модыг 2 мм орчим хэмжээтэй ухаж хана гаргаад уул ханан дээр бүх үз- ниний уулан дахь Маснвагийн их сургуулийн барилга, ЗХУ-ын ар- дын аж ахуйн ололт амжилтын үзэсгэлэнгийн ерөнхий тойм, навилонуудын зүйл оролцсон байдаг. Эдгээр бүх үзмэрийг тосон будгаар зурж тодоор ялган үзүүлсэн байдаг. Үүнийг хэн гэгч уран зураач зурсан юм бол? Уул зураачийн гарт чухам ямар шүү янзын Миний БОДОЛ хурал ппипппппппиппипииииииии 2 Ай пионер хянах пост ногооны - талбайд ажиллуулж 670 кг хаяг- дал томс түүв. Олон наст ур- гамлын үрийг манай сургууль 25 иг түүх ёстой. Одоо 60 кг ЫГ гээд байгаа. 7-гийн «А», ангийн пионер О, Балдангомбо 8 кг 800 грамм, “б-гийт -«В» аигийн. пионер Чүлтэмсамбуу 5 кг 700 грамм, 8-ын «А» а пиопер Нямдорж 5 нг 300 грамм түүж бусдыгаа хошуучлав. Мапай Бал- дангомбо аймгийн олон нийтийн дөрвөц байгууллагын Солзолт уралдаанд байр эзэлсэн байх гэж О. Туяа. Эх орны нэг өдрөөр хийсэн пио- нер сурагчдын ажлыг сургуулийн “нам, олон нийтийн байгууллага дүгнэж хаягдал үр тариа түүхэд идэвхтэй оролцож бусдыгаа хошуу- чилсан 4-ийн «В» ангийн дарга пионер Б, Чулуундоржид МПБ-ын Төв Зөвлөлийн диплом гардуулав.. Нил жилийн алтан намар манай орны сангийн аж ахуй бүхэнд хаягдал үр тариа түүж томчуулын ажилд хувь нэмрээ оруулах уламжс- лалт ажил болох нь дамжиггүй ээ. Ж, ХОРЛОО стипттшлцл шшлүуцотшослтц олшттүєЭ ЖлРуГД БОРЫН БЕ5О ТєБЛЖЦ БЧНРЭ ПЭИНЕЕ Г5ВВян Н " ЦЛОРХИ МУЗШ 1 бийр байсан бол? гэх мэтийн 8" сэтгэгдэл асуултууд уул музейг үзсэн хэний ч санаанд арга бу- юу төрдөг байна. Уул зургийг ЗХУ-ын Армяны нийслэл Ере- ван хотод амьдардаг мастер, уран зураач Эдуард Назарян зурнгээ. Эдуард, Назарян уул музейг бүтээн зурахдаа бийр болгон хүний үсийг хэрэглэсэн байна. Түүгээр ч барахгүй 38- рнм нарийн хэсгийг ялган тод- руулахад хүний үс бүдүүдэж байсан тул түүнийг нилээд хэм- жээгээр шулан нарийсгаж хурц үзүүртэй болгон хэрэглэж бай- сан гэнэ. лийг хэлж өгч, гэр орны ажилд тусалдаг болов. -- Ингэл: ажиллахад чинь юу “тус болж байна-вэ? гэхэд, тэр цагийн нарийн хуваарь баримталж ажиллах хэрэгтэй юм байна гэд- гийг би ойлгож мэдсэн. Би одоо цагийн хуваарьтай ажиллаж энэ хичээлийн экилд сайн суралцана. « Би ямар хүн бэ?» сонины бага хурал нх тустай боллоо. Мз- най бүлэг энэ сэдвээр бүлгийн ажил хийж ярилцах нь зүйтэй юм гэж бодсон. , Нийслэлийн 13 дугаар дунд сургуулийн 7-гийн «А» ангийн сурагч 3, ЭНХБААТАР шиг ииинин! ” Хоёр туулан гэхээр үлгэр ярих нь гэж бүү бодоорой. “Ах ць энэ удаа үлгэрт гар- даг овжин туулайн тухай ч биш, үсэрч дэгдэж явдаг амьд туулайц тухай ч биш гэх дээ л нэг «туулайн» тухай ярихаар өөрөөр хэл- бэл туулай, тэхдээ зүгээр ч үгүй хоёр туулай бэлэг» лэхээр шийдлээ, Энэ ийм учиртай. Ино- нер ЇБат хонинд явжээ, Гэр хонио хариулангаа ном уцчшиж, зуны даалгалар- таа ургамад Хатааж, мөөг оас аргал хор- лж ирсэн банна. Харав Бат хичнээн ажлыг зэ- рэг зарэг амжуулаа вэ, Гомчууд түүнийг ажилсаг хүүхэд-гэж магтан, «ШН сумаар таван туулай» нам- иажээ гїж, өхөөрдөнө, Энэ чилэн нэгэн зэрэг хэд хэ- дэн ажил амжуулахыг 00- дохгүй хүүхэд хаа байхав дээ. Хэрэв та нарт би орос хэл, байгалийн тухай мэд- лэгээ баяжуулахад чинь аль алинд нь зэрэг тус бол- моор ямар нэгэн юм хэлж өгвөл Энэ ах «нэг сумаар намнаж болох хоёр туу- лай» бэлэглэжээ хэмээн лав баярлана байх гэж, са- Орос хүмүүс ойг хэзээ- нээс эрхэмлэн үзэж түү- ний ашиг тусыг үнэлсэн зүйр цэцэн үг олныг 30- хножээ. Энд би тэднээс цөөхнийг орчуулан мөн үгийн тулах утгын монгол хандлагатай нь хамт оруулья. Та нар үүнийг орос, монгол дээр нь чээж- лээд ой дотор хотын Ц3- цэрлэгт, хөдөө хээр явах- даа давтан санаж байгаа- 1. Задгай газар, хаврын цаг, Явган салхи үлээж үе -гүе шороон шуурга дэг- дэнэ. Гэтэл чиний өмнө хэсэгхэн төгөл мод байлаа гэж саная. Түүний нөмөрт, хайлж дуусаагүй цасан до- роос шинэ ногоо цухуйж, “яргуйн бундаахай хэдийнээ ДААГАН АЯЛЛЫНХАН. , өөөөөөөөөөөФӨӨӨӨӨӨӨ 225 Дорнод аймгийн Сэргэлэн байгаа дааган аял» мын ХЗЭ-ийн үүрийн нарийн бич- гийн дарга Алтангэрэл, сумынхаа. 8 жилийн дунд сургуулийн пионер сурагчдыг зохион байгуулан, гаарын цэргийн 40 жилийн г хилчдийн 8 үеийнхний чу хүртэл 140 гаруй дааганы аялал хийв. ” Аялагчид өөрийн сумын бригад ферм, тасгуудаар явж хязгаарын цэргийн 40 жилийн ой, уламжлаг га уул залтад оролцохоор Чойбалсан Хот км газар 40 гарчээ, Үүнийг харихуйла ой мод чийг хадгалах сал- хи шуурганаас. хамгаалж хөрс цасан. бүрхүүлийг тогтворжуулах хичиээт чуг нь. мэдэгдэнэ. Энэ тухай: а) «Болыше леса--болы шоо сига Болыше спега--болыно хлеба» лалаас ус булаг үүснэ,Ойд жимс, моог, ай араатан орогпон. пцутаглайа, Ой« гоос хүн зүсэн бүрийн кэ- рэгцээгээ. хангана, Өөрөөр хэлбэл: ойгоос хүн їом бүх нийг авдаг, Ой. оломгүй баян юм, Ой хүлний амьд ралыг тэтгэж, | сэтголийг баясгана, Энэ тухай: а) «Вооле лесп иш голоду ис видать» вовле--орчим, дэргэд бал: «Юу ч хийж болдог- гүй мод, ерөөсөө огт бай- даггүй, шал хийж болох- гүй модоор шаантаг хий болио» Эпэчилэцгээр: ойн ашиг тоочоод барахгүй. тусыг Иймээс ойг. хамгаалан хайрлах, тарик арвижуу- лах гэдэг тун чухал олон талын ашигтай. юмны цэг годэг нь. мэдээж. Иймээс үүнийг зүйр цэцэн. үгэнд ингэж, тусгажээ. а), «Миого лоса-ие туби мало. лоса-броги иот лосп ПОСОДИ» пе губи-бүү сүйтэг мало-бага р иет-үгүй. байхгүй посади-суулга, бал: ( «Ойг их гэж битгий сүй тэг, бага. бол хайрла! байх гүй бол суулга» Утгачил- ХОЁР ТУУЛАЙ. БАЙГАЛЬ ХҮҮХДИЙН БАЯСГАЛАН, ХҮҮХЭД БАЙГАЛИЙН НӨХӨР Больше --их Снега--цас Хлеба--талх тарна. Ут- гачилбал: Ой их бол цас их, цас их бол талх их» гэсэн санаа. 0) «Лесок невыьсок, аот- ветра зашита» Лесок--хэсэгхэн ой невысок--өндөр биш а--харин ответра--салхинаас зашнта -- хамгаалалт. Утгачилбал: «Ой өндөргүй ч салхинаас хамгаална» в) «В сильный ветер в лесу тихо а не поле лихо» в--Манай түүнд, үүнд гэдгийн «Дэ», «т» дагавар сильный--хүчтэй тихо--намуухан, гүй, » на--дээр, тэнд, энд поле--тал хээр лихо--омголон, гон утгачилбал, чимээ- ойвор- «Хүчит салхи гэвч Ойд намуухан Талд танхай» 2. Ой мод гол мөрөнг төрүүлнэ. Тиймээс ямар нэг газрын “ойг. ариггүй эдэлбээс тэндхийн гол гор- хи татарч, хэвийн байдлаа алдана, Учир нь ой, түү: ний доторхи өтгөн шигүү ургамал нь цас, мөс, хур чийгийн усыг ууршлаас хамгаалж тэрний хуримт- су- дан явагдаж хяз- -га уулзалт, ой, тэй танилцав, лынхаа зорилгоос ярьж сурталч- » лан улмаар Чойбалсан хотод боль сон хилчдийн 8 үеийнхний чуул- хязгаарын 40 жилийн ойн баяр ёслолын ажил лагаанд оролцжээ, Тэд бас хан толгой дахь Зөвлөлтийн дайч- дын хөшөөнд цэцэг өргөж, АУ-ын баатар, Ардын Их Хурлын депутат “Чогдон гуайтай хийж, аймгийн төвийн үйлдвэрүүд леса--ОЙн жить--амьдрах г: голоду--Өөлсөхийг не--үгүй видать--үзэх, Утгачил бал: «Ойтой газар амьдарбал өлсөхийн зовлон үзэхгүй» б)«Где лес там и грибы» где--хаана . там--тэнд ин--холбоос грибы--мөөг (нүүд). Ут- тачилбал: «Хаана ой байна, тэнд мөөг байна» в) «Лес зеленеет, н сердце вселеет» зеленеет--ногоорно сердце--зүрх сэтгэл вселеет--баясгана. Ут- гачилбал: «Ой тайга ногоороход оюун сэтгэл баясна» г) Дальше в лес, болБшё дров» дальше--цааш Дров--түлээ. бал: «Ойруу цаашлах тутам, олдох түлээ арвин» Утгачил- д) «Такое-дерево не ро- дилось, чтобы в дело него- дилось, не годится на пол, пригодится на кол» тоо такоё--тийм не родилбсь--чтөрөөгүй- гараагүй, байгаагүй чтобы--тиймийн тулд, ИйЙ- мийн тулд негодилось-тэнцэхгүй, 00- лохгүй на. пол-шаланд на “кол-гадсанд, цэргийн Бун- БИМ уулзалт Утгачил- Ийнхүү тус сургуулийн пионер сурагчдын дааган аяллынхан хяз- гаарын цэргийн 40 жилийн ой, хилчдийн 9 үеийнхний танд оролцож уламжлалаас ихийг сурч Чойбал- 0) «Сажай лес в поле, хлеб будет более» сажай-суулга будет-хэт нь, хожим более-них- «Талд ой суулга, талх чинь аривжина» в) «Можно сделать мил уулзал- ахмад дайчдын лион спичегк, но одной спичкой можно сжечь мил лиоп деревьев» Ё можно-болио сделать-хийх миллион-сая 7000 ї спичек-шүдэнЗ / 2) ио-гэвч одпой. спичкой-нэгэн Шү- -дэнзээр сжечь шатаах: деревьев-модиуудыг, утга- чилбал: «Ганц модоор сая шүдэна. хийж болно. Ганц шүдэнзээр сая модыг ша- тааж болно. г) «Люби, лес, шоби природу Будешь-вочио. мил иаро- ду» лїоби-хайрла природа-байгаль (природу байгальд, байгалийг) вечио-мөнх мил-хайр пароду-ард түмэнд. Утга- чилбал: «Ойг хайрла мэн чамайг хайрлана» Энэчилэн ашиг тусыг хэд та нар байгаль гаалах сарын байгалийг хайрла, олон үед ард тү- зөвхөн ой Ч биш, байгал, түүнийг хам-, гаалахын учир холбогдол илэрхийлсэн зүйр цэцэн үгс орос хэл- -тээ маш баян-Сбайдаг.Хүү хам- ажлаар . ийм зүйр цэцэвР үг, оньсо- го тааврын түүвэр хийх тусгай дэвтэр нээж түүн- “дээ орчуулга хийж авцгаа галь ардын цэцэн оюунд» Утгачилбаас тарна юм бол бүр ч сайн бол- гаарай. Дараа нь бүгдээрээ түү нийгээ нийлүүлж «Бай- гэсэн нэгэн дэвтэрт нэгТ- гэн ангидаа юмуу Пиопе- рийнхаа танхимд ,тавих но. “сан хотын хөдөлмөрчдөөс өндөр үнэлэлт авлаа. Дорнод аймгийн ХЗЭ-ийн хо- рооны ажилтан ) Х.АМГАЛАН 3 Ё ЗээВа| УНШИГЧДЫН БАГА ХУРАЛ Ховд аймгийн төвийн 10 жи- лийн сургуулийн пионерийн: бүл- гэм «Ппоперийн үнэн» сонин, “ «Залгамжлагч» сэтгүүл уншигч- дын бага хурал зохион япууллаа. Бага хуралд «Сурагчдын хэвлэл ашиглалтыг сайжруулж хүүхдийн хэвлэлийн нэгдсэн редакцийс 200- хиож байгаа ажилд бүлэг салай, ппопер нэг бүр идэвхтэй. орол- цьб» гэсэн илтгэлийг пномерийн ахлах удирдагч Содномдорж тавьж хэлэлцүүлэв. “Шуудан хорооны дарга, сурагч Одонцэцэг, сурагч Ганболд Баяр- хүү нар үг хэлж үүрэг амлалт авлаа. Сурагч ц. ЦАГААНХУУ урла чилэлэл гсэврчрр - эсвсислилаү » өчэлфтэээт (ӨГҮҮЛЛЭГ) хоёр зургийй шийджээ. Амраа, Баяраа уралдаанд оролцохоор . Амраа хөгжилтэйгээр инээж, жи- жигхэл хайрцаг уудлангаа, --Би уул ус зурж чадиа гээд цаас. гаргаж, сүрлэг өндөр уул түүний бэлээр мяралзан урсах го- лын зургийг их л сурмагхан зурж, цэнхэр будгийн харандаа таргаж толоо будлаа. Баяраа чгэсэн ху- вна хүнд өгсөнгүй тэр уулан дээ- гүүр цэлмэн хөх тэнгэрийг будаж, шар будгаар нар зурж цацраг ту- заг нь хийв. -- Одоо: юу зурах билээ гэж Баярааг асуухад Амраа зурсагт зу- гаа харж, 5 --Ой мод, өвс яогоо л зур- маар байна. Даанч бид хоёрт но- тойн будаг байхгүй юм даа гэж урамгүйхэн өгүүлэхэд Баяраа тол- той дохин, Ё БОС Тиймээ! Ногоон будагтайсан бол.энэ голын эргээр ой мод зурж, Шүлгийг ЗАГДАА бас тоглож наадан “дээгүүр нь гүйх ногоон зүлэг хиймээр байна. Уулын дээгүүр мөнгөл цагаап он- гоц зурвал гоё 00! гэв, Амраа йайзынхаа санааг ДЭМ- жиж балын харандаагаар опгоц зурлаа. Тэгэвч тэр хоёрын сэтгэлд ногоон будагны тухай бодол уяаЗ- тай юм шиг эргэлдэнэ. -- Хоёул дэлгүүрт очиж ногоон будаг авах уу? гэж Баярааг хэлэ- хэд Амраа халаасаа тэмтрэл, -- Над мөнгө байхгүй шүү дээ? Чи мөнгөтэй. юм уу? гэв. Баяраа толгой сэгсрэн, : -- Үгүй! Худалдагчаас нь зЗү- гээр л ногоон будаг өгөөч? Ганц- хан зураг будаад өгье гэж гуйхгүй ту? гэсэнд . Амраа, пайз өөдөө харж инээмсэглэл зурагтай цаасаа хуйлж бариад, -- Тэгье! гэж. зөвшөөрөөд Бая- раагаа хөтлөн гарч гүйлээ. Тэр хоёрын замд Волдоо хүү уулзжээ. Аяыг А, ЖИМЭЭ НАМАР БОЛЖЭЭ Намрын шар нар Зулай дээр унаад Найгах өвсний сөл Зулын дөл шиг хонгортоод Намар болжээ намар-болжээ Намар болжээ памар болжээ - 5 Маянгалат 7 Бэлчээр нутгийн сайханд Бухал нуруу ярайж Буурал талын энгэрээр Будаан далай долгилоод Дахилт ХЭЛЛЭЭ аах увгадэлүг тээгч гүүүлттгэегчрлэлэгттэр"стт О00000000000000000000000Ф00000000000000Ф00000000000000000ФФ :«З» -үегээр эхлэн мөн дээрхийн ХЭВЛЭЛ99 ЗАХНАЛЖ 9ХЛЭВ Дундгопь аймгийн төвийн арпан шилийн сургуулийн пионер сураг чид ,«Маний: Эх ориы. маг одор»- өөр ттопйор сурагчдын дотны бөн- логч болсон. «Пионерийн үнэн? 00 ийн, «ӨЗалгатилагч» сэтгүүлийн уншигчдын бага хурал хийлээ, Нага хурлын дариагаар. Опги бүлгүүдод хэплэл йахиалгын ажил ппйгдажс «Пионерийн үнэн» сопип 150, «Оалгамжлагч» сэтгүүл 109, «Оюун: түлхүүр, “отгүүл 009 ширхгийг айхиалай, | Ц, МАНАЛ (Дундгонь аймгийн)... БАЙГАЛЬ ХАМГЛАЛАХ САРД х-. АС.ансэмгагчилниниайгаичиичилрлрэн лиг -- Найзуудаа та хоёр хаачих нь вэ? гэж Болдоог асуухад їия- раа: 1) : -- Ногоон булаг ольё| Бид хоёр өрс ногоо будах гэсэн юм. гээд барьж явсан зургаа өмнө иь дэл- гэв. Болдоо зургийг ажиглаж байс- паа, 1 2: Өө, би будаад огчихье! Нар . зурсан шар будгаа аль гэж гар- гуулж аваад юу юугүй шар мод, овс зурж эхлэв. Амраа, Баяраа хоёр бие биесээ харан жуумалзап инээвхийлЛэ. Баяраа. «Хайран зургий мипь муухай !болгочихлоо» тэж Болдоод уурлан-дал.. мөрөл дээрээс-нь угзрав. . : : -2 Чи яаж байгаагжаал: бэ? Хэ- зээ шав шар мод байсан юм -бэ?. гээд харандааг булаахаар шүүрэ- хэд Болдоо гараараа занган, - Найзууд минь одоохон нов погооп болно. Та хоёр харж лбай гээд шараар будсан ..мод, өвсөн дээгүүр цэнхэр будгаар давхарлан будаж эхлэв. Амраа, Баяраа хоёр Болдоогийн будсан ногоон зүлэг, модыг гайхан харж, -- Ямар тоё вэ? Ёстой ногоон болж шүү! Гурвуулаа энэ зургаа сургуулийн тар зургийн уралдаанд аваачиж өгье гээд Болдоогийнхоо гарыг чанга атгаж баяр хүргэцгэа- лээ. Ю. САНЖААГОНЧИГ “(ШУА-ийн ажилтан) 4 Номын нүүрэн дээрх эхний . хүснэгтийн «Б» үсгээс эхлэн шат- “рын морины нүүдлээр алгасах- : гүй, давталгүй нүүж. энэ номын зохиогчийн овог нэрийг, дараа- чийн хүснэгтийн дорхи мөрний адил: нүүж уул номын .нэрийг олцгооно уу. гЛООЛЫН Зохиосон Архангай: “аВмгийн Жаргалант сумын 8: жилинїа | | сургуулийн багш- : : | : Д.ГУРРАГЧАА шиний ийн ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН саасэнсэнсэасэвсэасэасэйсовсэасэнсэсэасэвсэасэасэвсэвсїсэасонсэасэвсэасонсэвсэнсэвсовсэнсэнсэнсэвсэнсэнсэвсэйсэнсэвссэсэнсонсэасовсэвсоасовсонсэасоасонсонсонсоасоАСОНСЭВСОАСЭАСННСЭ БИЛГУ-ыг тунхагласан өдөрт .. ВЕРИЕР ЛИНДЕМАНИ Бүхий “оло багачуудаа “дэвшүүлэх илэрхийлэлт Цэл залуу Бүгд Найрамдах таа . “бид Чин зүрхнийхээ баярыг дэвшүүлье! Гал голомтоо бадраасан энэ. өдроор чинь аз жаргал ерөөс! байдгийг бид мэдэхгүй, Өпдөг сохортлоо ажиллаа гэдгийг үзээгүй Иноод наргиантай бид ихэр өссөн Эрхт улс минь чи үүнийг цАл бэлэглэсэн Гандан бууршгүй Өлсголон гэж 10у Шил толь болсон Шинэ. сургууль биднийх, Алим жимс алагласан Өтгөн цэцэрлэг биднийх Зүйлийн тоглоом. ярайсан Зүйргүй талбай биднийх. ЛАтриат тэнгис хөвөөлсөн й Амралтын газар биднийх, Үзэх ниомцоос авахуулаад Уелүүлж тооловч баршгүй Энэ бүгдийг бэлэглэсэн Эх орон чамдаа . Баярлалаа! гэж. бид, “Бас дахин хэлье! ” (рьд хожид Үгүй. Амшилт бүтээлини дээдээр Ухаан эрдэмд шамдахаа Андгайлж чамдаа тайгараглая! Цэл залуу Бүгд Найрамдах 1Манн- Чин зүрхиийхээ баярыг дэвшүүлье: Зорин давших ирээдүйд чинь бид “ улам ундрах Зол баяр, амжилт бүтээл ерөөе! л Герман хэлнээс Д. АЛТАНХУЯГ мопголчлов ининпинпийииициилшиинэ ХИЧЭЭЛ ДЭЭР --Самбар руу очиж .миний асуултад хариулаарай! гэж багш Викторыг заахад, --- ? --Намайг уучлаарай! гэж су- рагч хэлэв. (1 : ть миний асуултаас жаахан айгаад байна уу даа! гаяс багшийг хэлэхэд --Өө, үгүй.ээ| тийм биш, Би өөрийнхөө. хариултаас л айгаад байна шүү! гэж. тэр Ххэлэв,.. Ф -- Багш над хоёр. тавьчихсан гэж: хүүгээ хэлэхэд аав нь: 0) -- Чи асуултаа ойлгоогүй ї0м байлгүй дээ! гэв, - 5 Тэгэхэд хүү нь их мал -- Үгүй ээ! Би:ч ойлгосон л доо. Харин багш л миний хариулсныг ойлгосонгүй гэж хэлэв. -. Ё БИ МАРТЧИХСАН-ЮМ ЧИНЬ Багш “самбар дээр 54:7 гэж бичээд- БЭМЖ” ӨСЭВЧ -- Энийг хэц бодох вэ? гэж ивг сурагчаас асуутал,----- - ї2-- Тас яагаад надаас асууж : Чив, багш-аа?-Би. энийг-чинь аль эрт мартчи ЗВЛааыд шан эЭ 2277 Ф --Олег, чи -Викторийнд: бит- тий оч доо! Тэ гаа зюм. с Б5 уу 2:2:207- -- Тийм эз, ээж ээ! Тэ мэн, Би очихгүй. Гэвч тэр ХЭРГЭЭ тай уулзахаар ирнэ, ) (:) “-- Би шөнө огт унтаж чадсан- «гүй, Нохой хуцаад чи яриад...” 1: 2-0 Энэ. чинь Харий бүр сайн Хэрэв би хуцаад, ї0- болж, дээ. Зай, хвмсий: бол та яах байсац бол НээООоуЭН гоог НИЦиИИНН айагышигйшиШииНГ НЭГДСЭН РЕДАКЦИ ”А--51418 Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв. Индекс-14120- -2 За тэгвэл жаахан азная| Чи. Урэр Гл -й »элхэлээээээээээээээээээээээээээээээээээээээээээээээээхэээхээхээхэ «МАНАЙ ЗАЛУУЧУУДЫН ҮҮРЭГ БОЛ ЗӨВ- ЛӨЛТИЙН ХҮМҮҮСИЙН БААТАРЛАГ, ИНТЕРНА- ЦИОНАЛЧ УЛАМЖЛАЛААС ЦУЦАЛТГҮЙ СУРАЛ- ЦАЖ, ЗӨВЛӨЛТИЙН ХҮМҮҮС ШИГ ХАЛУУН ЦОГ- ТОйЙ ИНТЕ РИЛЦИОНАЛЧ БОЛОХЫГ ЭРМЭЛЗЭН МОНГОЛ, Зөвлөлтийн АРД ТҮМНИЙ ЦУСАА" ГАГНАГДСАН НАЙРАМДЛЫГ НАНДИГИНАН БЭХ- ЖҮҮЛЭХ ЯВДАЛ ЮМ». (МХЗЭ-ийн ХУГ-их хурал дээр МАХИ-ын Топ Хо- роопны нэгдүгээр парийн бичгийн дарга, БНМАУ- ын Сайд нарын Зовлолийн дарга нохор 10, Цэдэн- балын хэлсэн үгнээс). зэээээээээээлэээээээээээээээээхэээээээээээхээхээЭххээЭххээээээх «0 С9ТГҮҮЛЧ» Монгол, Зөвлөлтийн уламжлалт найрамдлын сарын ажил орон дамар эхэлж, ппонер сурагчид ч хомчуулын алил идэвхтэй оролцож байна. Бул- ган аймгийн төвийн 10 жилийн Дунд сургуулийн Э9-ийн «А» ангийн сурагч Д. Амаржаргал нийт сурагчдын орос хэл сурах идэвхийг өрнүүлэх ашиг тай аргыг сэдэвлэн ажнлл байпа, Тэр сурагч Монгол, Зөвлөлтийн найрамдлын сарыг устаж Зовлолтийн хүүхдийн хэвлэлээс гоц сонпрхолтой үлгэр зохиолыг орчуулж, зургийг хуулбарлаж, дуу Хөгжим, тайлбарыг соронзон хальсанд буулгаж, эпидиско- тоор кино болгон гаргахаар бэлтгэжээ. Амаржаргалын бэлтгэсэн «За, тэгж Л байг, «Өвлийн өвгөн», зэрэг 6 кп"о сэтгүүлийг Монгол, Зөвлөлтийн циой рамдлын сараар баатарчуудад үзүү- азх-ээм, Амаржаргал, «Монгол, Заөв- леөлтийн тайрамдал» |гэсэн сэлмээр кмчпно сэтгүүл хийхээр бэлтгэж б0 га Кяпно сэтгүүл бэлхгэхэд Зөвлөлтийн хүүхдийн хэвлэл зшнгладаг юм Тийм ч учраас би Зөвлөлтийн хүүх Хичн хэвлэлийг захиалан учших Дур тай байдаг гэж Амаржаргал ярьж байна хаххЭээээхээээээлзээээ «ХчччэээээээлэээлээЭээЭлслсэЭЭЭлл /чхээлллэлэл Анхаараарай! Анхаараарий! «Иїйонерийн: үнэн», сонины арэн сурвалаглагч клубаас прьпс байна Манай: клуб МП-ын 50 зємлийц ол угтал оримхоо тусгаад төгт- "ол, социалист бүтээн байгуулал тэд. хүүхлийн гараар үйлт хупн цлмэр опуулгэн хүмүүсийг эрэн эмленлис байна їгуулын илубийнхэн: д їху! үедээ улс ор- нмыхоо хаг! оруулсан полжлах Эрэн сур, хүмүүсийг 2. Сургуулийнхаа анхим хүмүүсийг олох. З.Нэр нь тодроогүй гавьяат хү мүүсийг илрүүлэх үндсэн зорилго- той. 1 Ппопнерүүд- ээ! сургууль. бүр «Эрэн сурвалжлах клуб» бай- гуул:. ММПБ-ын 59 жилийн түү- хийг баяжуулцгаал! нэрт тээн Э 4 ЗУРАГ ДЭЭР: Сурагч гүүлийн туравдугаарыг бэлтгэж гүйцээд С Маналжавтай Зөвлөл, байна. Д. Амаржаргал «За, тэгж л бай.» Киио сэт- пионерийн удирдагч С. БОДОО багш ОРОН БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН| МАХ! ҮНА ХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ. ХЭЗЭЭД, БЭЛХЭН. БАЯГТУН! илсин---шиыу-.---өшыт-ш-ишт-шытүу.......н. 7 т Э ЗУРАГ) Ч (Їр МХЗЭ-ийн Төв. Хороо, Л.Сүнбооторын нэрїмшит Монголын Пионерийн: Байгууллагын | Төө Зөвлөөнби сомин, 10 дахь жилдээ. Ма9 (1204) шини слэигч 1070) оны аравдугаар сарын 10. Лхагпа ун бүгчим. үдэш, үүрт . лийл алиа мөр дари, холо чийхрший. Урд ариг гудамжийг өгсөж ИПОХД МО рийг тэрэг, хай ганц гарч ирэх машин палар, шанкайгаар/ будчик алдана Тэр, бүсгүй. идарсан хөлөө. солбил тайнейлр булш орөөтөл хайр хүнтэй халл тулгаран 4ЦМангадас”-ны -- Хупцас балиартуулчихлаа, яя- даг. балай. амьтай. бэ? гээд уурссан бүсгүй, торгоц дээлийнхээ шүргэсэн талын ханцуйг үлээн зогсов. . Сайн ашвал сургуульд нэг, ширээнд сууж байсан. цайа охин “иь байлаа. Ичин- хорлоо уучлал эрэц танимгайрхах сэ-! эм - Мпсана их нэхий үүрээд яаж: яваа чом, худалдах пь уу? гэж ик л эгдүүтэй. ширав татан асуув, т-- Үгүй, би.зовлөлийц хашаанд элдээд авч яваа юм. Маргааш дээл хийх юм. -- Хий, тэгж л таяриа даа. Дохуур цагаан хувцас оёж байгаа пь гээх Чи чинь, тогооны ба риул шиг хар болго- чихсон гэл үү? тээд Тачигиатал инээд алдахад Ичинхорлоогийн хор нь хөд- лөнс уйлмаар болов, Айд-саахалтын” үгэнд дуртай авгай ив! Долгорын: охич, сургуулиа. ор- үнэ 10 мө хийг артельд орж ганаа, Цалиц: мөй» готай. болис орт-л гангалах гээ юм байх даа гэж ярилцдаг болсон "ї» түүс ний! чихийг дэлдэн, Говц Ининкор лЛо0 поригласїїоо. буцсеайгүй. /өэ, «Би ИйгайД ах-0ГЧ, ийн ддус шигээ артёя лийн гишүүн болж, ашиллан! болдой« гүй юм бол? Ажил дээр тараад Ч сурч болио. шүү дээ». тэсэл бодож гүүлийг өзөмджээ, "Тэгээд хойд Тййн лугаар артельд орж, төдөлгүй «Ни ард түмнийг, улаан армийг хувцаб, лагч шиинлчин хүн, байдал герма ны түрэмгийлэгчдийг эх. путгаасая хөөн зайлуулахад Ооплолтийн улаан армид чадах чинээгээрээ тусал бай» гїа» гэж бахархан бодох болов, Ун?» хээр өх орим дайпы тар хүйд бэрх өдрүүдэд «Бүгдийг фронтод» « Пүг- дийг ялалтын төлөө» гэсэй уриан дор ажилчид унтах нойр, ууж идэхээ Хасч плүү цагаар ажиллай! байсны нэг нь Ичинхорлоо байлаа. Тэрээр орой нь. арьс элдэп маргааш иь ар- тельдаа аваачин, пэхий дээл, бээлий өмд цамц хийдэг байшээ. 3 1943 оны , хавар аж үйлдвэрийг комбипатын тэргүүний ажилчдин аих» дугаар зөвлөлгөөн болж. Улсын бага хурлын. Тэргүүлэгчдийн зарлигаай сард 10 хүнийг ажил хийсэн Ичинхор- лоог Алтан гадас одонгоор. шагиа» жээ, Ийнхүү-16 настайдаа: засгийн дээд шагпал хүртсэн, хүүхэд бидний бахархууштай, эпэ хүн одоо Булгаа аймгийн төвийн үйлчилгээпий: артельд “социалист хөдөлмарийн бригалын ах- лагчаар ажиллан: байна: Г, ловог ҮТРЭМ: ДЭЭР Архангай аймгийн: Түвшрүүлэ- | хийн сангийн аж ахуйн зам. дээр тус сум сангийн аяа ахуйн 8: жи- лийп дунд сургуулийн 8-ын «А» ангийп. пиопер сурагчид ажиллаж байв. Ангийн дарга Д. Баасац гэ- ДЭГ. сэргэлэн 3 Н бор хүүтэй уу: ярилцахад -- Манай айгийнхХан анх удаа- гаа -тариац талбайд ирж, арав хо- ног ажиллав, Бид зургаан бригад болж гарпа ”лгах ажилд туслав. Сурагч В. Санжаагийн бригад өдөр бүрийнхээ нормыг 110--120 хувь бїелүүляс бусдыгаа хошуу- 3 ЇсэнсэнсоиСЭЕСО7СОВСО7СОШСОШСОШСОШСОВСОНСОВСОШНСОШСОШСО ЁСОЯСОШСОССОШСОШСОШСОВСОН Ю.ВАРГОЛИК Чехослованийн Залуучуудыг Эвлэлийн Төв Хорооны дарга 10 Варголин тэргүүтэй ЧСЗЭ-ийн т» лвглөгчид мангй эх оронд сочл хугацаандаа монголын | ппопс сурагчдын ордон, хөгжим, бүжгий 1 дуяа сургуулиар орж манай пио вер сурагчдын амьдрал үйлстэй сайв танилцав. “Пионерийн Ор- донд нөхөр Ю. Варголикт манал пионерүүд аранзал улаан бүч, Л Сүхбаатарын дүрт тэмдгээ зүүж өглөө. МХЗЭ-ийн Төв Хорооны танхимд нөхөр Ю. Варголик тэргүүтэ! ЧСЗЭ-ийн төлөөлөгчид нийслэлий ч залуучууд, пионер сурагчдын тТє- лөөлөгчидтэй уулзалт хийв Пит нерүүд хүндэт зочидлоо алаг Чэ? гийв баглаа барилаа, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны нэгдүгээр иапи”» бичгийн дарга Ч. Пүрэвжав, ЧСЭ Э-ийн Төв Хорооны ларга 10, Раг голин, төлөөлөгчдийн гишүү! Я. Гусан, И. Кружела, М. Степан Б. Горак ягрт чин сэтгэлийн баяг хүргэж үг хэллээ, Хүндэт /зочидлоо залуучуудыг төлөөлж ПИОНЕРҮҮЛТЭЙ «13 Ч. нийслэлий Шевредийн БНМАУ-ын Ардын Их Х) депутат Р. Чимиддорж залуу их эмч Д. . Энхзаяа цар баяр хүргэж: үг хэлэв. .ЧСЗЭ-ийн Төв Хорооны дарга 10) -Варголик 1,2 сая пионер, 1,1 сая залуучуудынхаа монголын залуу лэВ. 5 ЧСЗЭ-ийн Төв Хорооны дарга 10. дүрт цэцгийн шилэн савыг МХЗЭ- ийн. Төв. Хороонд дурсгаж нөхөр МХЗЭ-ийн, Төв Хорооны нэгдү- гээр парийн бичгийц дарга. Ч, Пү- равжав Чөхөр 10, УУЛЗАВ үйлдвэрийн аншлчин лын птарийн өмнөөс бүх пионер багачууд. чуудад баяр хүргэж үг хэ- Варголик ЮОлнус Фучикийн Пүрэвжавт гардуулав. Д. Сүхбаатарын хөргийг Варголинт гардуулав. шоаСонСонСОйСОВСОШйСОВСОШСОВЁСОНСОШЄСОШСОНСОНСОЙСОШЁСОНСОнНСО чилж: байна. Э. Оюунцэцэг, С:- асовсэнсоасэн) Дуламсүрэн, “Р. Наранхажид, ЦШ,, ЦМямсүрэн иар Сашкаагийн брига» дад ажилладаг ом, Дараа нь су“ рагч -Ч., Цолмонгийн, бригад орий гэв, " - -- Хүүхдүүд ээ, та нар ядарч байна уу? гөхэд, с -- Үгүй-ээ, Номбаййч ах нар маань өдөр шөнөгүй тариа цай. руулж: байгаа болохоор их ядардай. даа. Гэвч тэднийг «харахад огт ядарсан шинжгүй. байдаг нь биз дэнд бахархал төрүүлдэг юм гэв, -- Хүүхдүүд ээ, танар сурлагаар, хир вэ? гэж асуув. ЗбүйТ 5 -- Манай: айги 100 хувь су ралцдаг. -Бид «балгамж үе» аяз наар сайн, онцын хувийп жинг 60 хувьд хүргэнэ гэлс ярплцанс бай" гаа. Манай. ангийнхан хоо рондоо эв цайрамдалтай, ажилсаг хүүхдүүд гэнс ангийн дарга Т. Бааг сан нөхдөө танилцуулав. : Пионер Д. Батбаяраас, : -- Чи орос хэл хир сопиркдоё вэ? гэж асуулаа. -- Би орос хэл сурах дуртай, Ниров хотын Оля гэдэг охинтой захидлаар харилцдаг. Оля энэ жил есдүгээр ангий орсон. Надад зураг нь бий. Миний дүү Баясгалан 6-гийн “ЄЛ» ааг онц сурдаг. Зөвлөлтийн пионерт: захидлаар харилцдаг. Дүү бид хоёр . «Пионерскал правда», «Юный натуралист», «МураилкаФ сэтгүүл захиалж уншина. гэн ярив. 8-ын «А» ангийнхан бас 8-га-тийн төмс хурааж авлаа: 1 «Түвшрүүлэхийн сангийн ан ахуй аравдугаар сарын нэгэнд үр тариа хураах төлөвлөгөөгөө (162 хувиар биелүүлж, 4600 тонн үр тариа нлүү хураав» гэсэн баярт мэдээ сурагч ппонерүүдийн чих дэлдлээ. 8-ын «А» ангийнхап том- чуулын ажлын эна Их амжилтанд бїїдиий өчүүхэн хувь нэмэр бий гэж бодохоос тэдний багахан цэзе жинд баяр хөөр бялхан байна. , цэцнг Ч, ХОРЛОХ Өвөрхангай аймгийн Зүүибалт- улаан сумын -8 жилийн дунд сургуу- лийн 7-гийн «А» ангийн дэргэдэх пио нерийн хоёрдугаар бүлгээс МПБ-ын 50 жилийн ойг угтаж «Залгамж үе» аяны гараагаар улсын тэргүүний бү- лэг болохоор зургаан жигүүрээр авч байгаа үүрэг амлалтыг энд нийтлэв, Пионерийн байгууллагын Э нэр төр. Сүх- 4 баатарын нэрэм жит МПБ-ыш Ы1 түүхийг судалж уламжлалт амс- лаас суралцана. Ппонерийн: шинэ дүрмээ ширхэгчлэн биелүүлнэ. 2. Хэв журмын зөрчилгүй хамт олон болохын тулд пиоперийн ажлыг ёс суртахууны сэдвээр зонхилон хийн: байна. Үүний тулд «Пионерийн Үнэн» сонины хэлэлцүүлэг. бага ху- ралд идэвхтэй оролцож: бүлгээрээ х лэлцэж сонины газарт мэдээлж бай- на. . , 3. Бүлгийн ажлаа тогтмолжуулж ялангуяа салааны ажиллагааг сайж руулж өдөр тутмын тэмдэглэл хот- зөнө. Бүлгийн сэдэвт ажил, цуглаа- наар пнонер бүхэн нэг шинэ зүйл мэ- дэх. сурсан байна. 4. Бүлгээрээ «Эрэн сурвалжлагч» илуб байгуулж эрэлхэг гавьяат үйлст инонер сурагчид, хүүхдийг эрэн сур- валжилж пионерийн түүхээ баяжуу- лахад тодорхой хувь нэмэр оруулиа. си СОнНООШ4ШСОШСОНСОШСОНСОШСОНСОНС . 0 САЙН ПИОНЕР Баттөмөр хүү өглөө эрт босоод сургуулийнхаа зүг явж байлаа. 0 Замын хажууд нэг юм гялсхийхийг ш хүү ажжээ. Очиж үзвэл цоо ши- 0 нэ бугуйн цаг байлаа. «Хэн цагаа в хаясан юм бол доо? Эзнийг нь НСОНСОоясонс п.Баттөмөр салааныхандаа цаг ол- сон тухайгаа ярьж, инонерүүд эЗ- нийг нь олохоор эрэлд гарав. Та- ш Риалангийн сангийн аж ахуйн ия- (/рав Хандаа, є -- Би өглөө ажилдаа ирж (яваад бугуйнхаа алтан цагийг гээ- ёсэн юм. Тэгтэл пионер Баттомор лж өглөө. Чи ёстой сайн хүү бай- ча. аярлаж өгүүлж байлаа, налан сумин дунд сургуулийн 4- ийн «Б» аигид суралцдаг юм шүү. 8 Багш Ц. БААСАНЖАВ 0 СОнСОнСовсо СоВСу СовСОвСовСО СонСОнСоШСОнСонсон ш байсшн хоёр хүпий яриа ! ! 2 0 0 ольё» гэж пионер Баттөмөр бодов. 0 ! ! ! ! 0 е Пиопер хүн ийм л байдаг гэж 0 б Пионер 1 Ж. Баттомор Хөвсгөл аймгийн Та- ц р УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛЭГ БОЛОХЫН ТӨЛӨ! Аймаг, сум, сургуулийнхаа. анхдагч дыг олж суриалжилиа, П 5, Гошуалтай. аймгийн ишонерийн ажлын арга. туршлага, нийслэлийн 41 дүгээр сургуулийн. Рэичиндорш баттай. Тэгийн «10» ангийн. доргог ДЭХ улсын таргүүний этшоперийн бүл- тийн. туршлагаас. суралцан, 06. «Ппоперенап: ирдида», «Оны цатуралиет», «Мурпилий» сопиц, сг гүүлийг аахиалагг улиг їпоперийн ажиллаа тусгана, Ч, Олоо бид 2-ши «А» апгийг шор лэп 100: хувь (одоо 00: хупь) сурга» на. Эрдмийн далай 1, бүлгээрээ улирал. дараа. лаг 100: хупь суралцана,Сайн онцчуудыг 00 хувьд, хүргэнэ, Дагвадорж, Цэрэн- дорж, Эрдэнэцэцэг, Оюун парыг даал анч тэлпийг сайн сурлагатны эгнээнд Оруулиа, 2. Гэр орны байршилтаар даптла тын. хэсэг байгуулж ахлагчдыг то- милж ажиллуулиа, 3. Хичээлийн сэдэвт маргаан, АС салаалын ба хор бүлгийн хоо- ропд тогтмол хийж байна. 4. Хичээлийн сэдэвт дугуйланд пиопепуүдийг 100 хувь хамруулиа 5. Бүлгээрэл «Номын сайн нөхөр» үнэмлэхтэн, «Д. Нацаглорж» томдэг- тэй болио. Сумын номын санд пно- пер бүхэн карт пзэлгэж лолоо хоног бүр зохиоп байгуулалттай том ун- шина. 6. Аигидаа «Мэдлэг хүч», «Орос хэл сурцгаая!» булай долоо хопог бүр ажиллуулиа. 7. «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал тгамжлагч» сэтгүүлийг хэн, хэрхэ! ашиглаж пиоперийн сэдэвт ажилдаа тусгаж сурлага, хүмүүжилдээ пнолоо үзүүлж байгаад долоо хопог бүр пио перийп идэвхтэн хяналт тавина, Ан- гидаа сопины дугаар бүрийг самбарт хадаж запшина. Ирэх жил «Пионе- рийн үнэл» сонпиг ппопер бүхэн бү- тэн жилээр захиална. Хөдөлмор бол алдар гавьяаны хэрэг яа 1,«Мапай ай маг, сум» гэсэн бүлгийн сэдэвт ажил хийж ай- маг, сумынхаа 5 жилийн төлөллогөот зорилтыг суд- лаж тодорхой хувь пэмрээ оруулна. 3. «Сүрэг хамгаалах похөрлөл» байгуулж мал аж ахуйн анхны мэ- дэгдэхүүнтэй болно. Мон хадлан 19- жээл бэлтгэх, зоодой сорс хийх, малч дын суурьт урлагтай ухуулга хийх, эмнэг хангал сургах, мал хариулах, ядарч доройтсон мал арчлах ажил хийнэ. З. Хаягдал поос, яс, зэс, гууль, эмийн ургамал түүх хөдөлгөөп өр- нүүлж “хуримтлалд пионер бүхэн 5- пас даан төгрөгийн хупь цомар оруул ШТ 4, Цунихаа амралтаар їнопер, бү» хэ мал маллах, цогооны талбайд ажиллах, барилга барих азшилд идэвх тай тусалж хөдөлмөрийн дадлагл, хү. мүүлил олиг ай, «Ходолморгол цсаргал» гаа садапт ашил туриайс доошгүй. удаа. лохпон «Үр тарий», «Шарилга», «Пом» тосон спдиопр хо» лэлцонэ, 5, Сургууль, ап танхимын эд хогшлыг. хайрлан. хамгиалиїй,.|/ Хи» чаэлийн. хөрөглолоа. ариг гамтай. өд» цанс сурах бичгээ дүү ийртаа өгнө, Сийн. сайхан үйлс 1, МАХИ, МХаО, МПП- ын түүхийг суд лаа, Монгол, ЧЗоплолтийн их цаадмын тухай. моддог болио, 2, МХЗӨ9-д өлсөх болтгэлээ. хайга- хыг тулд МХА-ийн түүх, дүрэм суд лахаас гадиа 13, 1, Лепипоос ВОНЗО- ийн их хурал дээр хэлсэн комму- циамд хэрхэн. сурллцах тухай «Ол» луучуудын: эвлэлийн зорилт» похио- лыг уншиж судлап топчлол хийсэн байна. 8. Ангидаа «Интериациопал» бу- лап байгуулж поплолт болоп ах ДҮҮ социалист орпты пиоперийп байгуул- лага тэлний ажил амьлралыг пиопо- рийпн бусал бүлэг, баятарчуудын багт сурталчилна. Эпэ ажилдаа ниїслэ- лийн 17 дугаар сургуулийн 2К. Гом- босүрэй багштай есдүгээр ангийн дэргэдэх улсын тэргүүний бүлгээс туршлага авч ажиллана. 4. Пипопер бүхэн Зөвлөлт болоп ах дүү социалист. орпы пионер су- рагчидтай захидлаар харилцана. Моп бусад аймаг, нийслэлийн пионер су- рагчидтай захидлаар оргоп харилцаж туршлага солилцопо. 2 5. Нутгийнхаа ахмад хүмүүстэй уулзаж үлгэр домог, ерөөл магтаал зэрэг ардын аман зохиол тэмдэглэж авах ажил зохионо. 6. Пионер бүхэп урлагийн үзлэгт биеэ бэлтгэж уран ушшигч дууч, бү- жигч, хөгжимчид болцгоохын тулд дугуйланд суралцана. 3 7. Бүлгээрээ «Залуу байгальч» нөхөрлөлийн гишүүнээр элсч сумын төвийн булаг шапдыг засаж тохижуу- лах, бохирдлоос хамгаалах эргүүл пост ажиллуулна. Өплөлждөог шувуунд шувуудын гуанз байгуулна. Зөвлол- тийн. «Юный натуралист» сэтгүүл уншиж туршлага авна. Мод бут, цэцэг тарих ажлыг өр- пүүлнэ. Олон паст ургамал, соргүй согоопор, самын ертөг, сибирийн олопг, шар царгасын үр түүнэ. 8, Пионер бүхэл «Пионерийн үнэн» сопипны «Бомбөрцөг дээр», «Залгамжлагч» сэтгүүлийн «Чиний үе тэнгийнхэн» булан бүхий дугаар хадгалах буюу хайчилбар хийнэ. 9. Олон улсын байдлыг нөхөддөө долоо хопог бүр тапиулжг байдаг мэ- дооэлэх хэсэг байгуул. ашиллаий, Хапын сон томдоглолт өдрөөс гад па шонерийн ажил хийх бүрдээ гар» гс шиний, 10, Орон путгийн.. чулуулгийн би ургамлын цуглуулга пушихаа амрил- тайр хийж, сургуулийн үймар, орол путгийн мулй, зайлаа баяшуулил, / Пионер бол хүүхдийг лгэрлэгч Ж « шоперийн » ба сурагчдын дүрмийг члид слхиж,.. баатар» чууд, бага ийс» ны багачуудад, оорийн. биеор үлгэр лэн, 2, Гор орон, сургууль, гудамж олопц нийтийн гааар, ходөо хээр хай» иа ч япспп биеэ пой болопсон авч лиг ШҮ 8, Мондлох шинэ горимыг судалж сайн өзомшинэ, Ард түмнийхээ зан суртахуулша. довшилтот уламжлалаас ямагт суралцана, 4. Хав журам зорчигчидтой хатуу тэмцэж ондор шаардлага тавийа, 5. «Би ямар хүн бэ?» гэж оорийн сайн, муу талыг шүүмжлэн бодол дутагдлаа засна. Мон «Чи ямар хүн бэ 7» гэж пайз пнохортоо шүүмжлэл- тэй хандан хүмүүжлийн доголдлыг нь засаж сайн хүн болгоход иь пио- иер хүний ёсоор тусална. 6. Сургууль, пионерийн бай- гууллагаас огсон үүрэг даалгавар, сопгуульт үүргээ шуурхай, санаачил- гатай сайн биелүүлнэ. 17. Сурагчийн чолөот цагтаа сур- лага, хүмүүжлийн тустай зүйл са- наачлан хийнэ. 8, «Орчин тойрноосоо сайн сайх- ныг сурч, орчин тойрондоо сайн сайхныг түгээцгээе!» гэсэн уриац дор пионер бүхэн бүлгийнхээ нэрийн өм- нөөс явсан газар бүхэпдээ сайн үйл ээнэ. ко? Эрүүл бис саруул ухаан, 1, Өглөө. бүр гимнастик хийж тогтмол гүйнэ. 2. ХБХБ тэмдгийн зохих шатны нормыг пиопер бүхэйп бие. лүүлнэ. 3. Пионер бүхэн биеийн тамир, спортын аль нэг төрлөөр хичээллэн секцоэд суралцана. Биеийн тамир, спортын уралдаан тэмцээн, спарта- киадад идовхтой оролцоно. 4, Өглөө бүхэг чээжий биеэ чийгтэй алчуураар ,арчиж чийрэг- жүүлнэ, Хувийп ариун цэврийг чанд сахиж эрүүл ахуйп шаардлага ханга- на. 5. «Улаан загалмай» .нийгэмлэ- гийн гишүүнээр элсч бусад бүлэг, баатарчуудын багт ариун цэврийй эргүүл пост ажиллуулна. 6, «Ардын армийн залуу халаа» бүлэгт, олпоор элсэн орж цэрэг эх оропч үзлээр хүмүүжиэ. ц5264277:127 ЭБЭЕЭЭСЭЕЭЖ эсэхээ Эс ХБЭ02 «. Миний суусан автобусанд хүн цөөн байв. Надтай хамт хоёр эмэг- тэй, цэг эмгэн, хоёр хүүхэд суусан юм. Шинээр автобусанд суугчдын хоёр хүүхдээс бусад иь билетээ ав- лаа. Кондуктор тэр хүүхдийг «Билетээ ав» гэсэнд тэд «мөнгө ба сгүй» гэв, Нондуктор «Та иар дараагийн зог- соол дээр буугаарай!» гэхэд Автобу- санд суулс явсан хүний зарим нь дуугүй л байна. Зарим нь: «Яах пь вэ?» хөөрхийг, Бид цөм хүүхэдтэй л улс юуны ялгаа байх вэї» гэцгээнэ. Зарим иь «20 монго хүүхэддээ өг- чихгүй яасан эцэг эх вэ?» гэх ч хүн гарав, Би тэдгээр хүүхдийг мөнгөгүй автобусанд суугаад хэнэггүй, явж бай” гааг хараад гайхлаа. Энэ бол хав журмыг зөрчсөн том зорчил шиг їиа- дад санагдлаа, Зүй иь энд буй бүх хүмүүс эдлийг буруушдалс зэмлэх ёстой баймаар,,, Миний ар талын суудалд сууш биелүүл УНШ, БОД ХАРИУЛ ДЭМЖИХ НЬ ЗӨВ ҮҮ? болмоор сапагдлаа. Тэд «Хол сур: туультай хүүхэд ч хэцүү юм.” Өдөрт нэг тогрөгөөр автобусанд сууна. Тэ- гээд хичээлийн дараа элдэв ажилтай гээд л, буцах юм, Ёр нь хүүхдэд 5 ом уу 10 тог рогөөр нэг сарын хугацаатай билет олгодог болговол зүгээр юм. Автобу- санд түүнээ үзүүлээд л сууна биз» гож, ярилаа, Автобусанд мөнгөгүй суудаг хүүхдүүд ховор болсон бо- ловч мэр сэр байсаар л байна. Иймд бид автобусанд суухдаа билетээ авч зайшицгаал! Автобусаар зорчигчид ч гасэн тийм хүүхдийг дэмжиж. бай хын оронд учрыг ойлгуулан хэлж байгаарай. "Та пар юу гэж бодож бай- па? «Пионерийн: үнэн», радиогийн дэргэдэх «Гавшгай сурлвалж- лагч». дугуйлангийн гишүүн Д, ШҮРЭНТОГТОХ цийн хїїчлэл дээр боллого. болож дэп тэртээ «Од» айлаа, Ургамал судлалын хичээл дээр «Ургамлын. олон хэл барь-ийн тухай ирьж, зураг дар ла ган зааж, лай. нутагт ургадаг мол сөөгийг норлан онцсайн... дүй айса!! гэн : Инонер, Амарбансгалан”/ йоэдөр хичээлээс: тарж гартаа харын | ундаа УуУус!н дараа хүүтэйгэл жаахи!| 10) лоол, илиа тоглуулагч тайьж, «Пап монгол», «Соёл ардөнд» аараг Дууг далтан сонсчоо. Өөр юу хийн? Мфанаа ээс НЭГ ӨДӨР ГУРААН. МЕДАЛЬТ охин адугаар ангийн сурагч Л. Амар- - баясгаланг сургуулийн мөммы сам- Бүлгийн ажилд оролцсон, «Эх гаас гарч явахад нь уулаав. Элэ охип, орон» гэсэн сэдвээр явуулан, «Дэл өнөөдөр «Соёлч байдал» гэдэг. ном- гэр монгол орноо ноос «Албан газар, сургууль дээрээ Магтаж бид нар дуулахдаа Сиеэ авч явах нь» гэсэн гарчигт зүйл "гэпэгар сайхан жаргалаа уншжээ. Энэ бол түүний. 1973 юлл Бахдаж ааавал оруулдаг» эц уншиж тэмдэглэл хөтөлсөн Э8 дахь ишйтээр дуулж сэдэвт мклаа эхэлсэн мом юм. Манай салаа сэдэвт ажил удирдсан -- Эх орныхоо мэг өдөр-өнөөдөр юм. Салааны дарга Хишигжаргал, ямар ямар хичээл үзэж, юу хийвдээ? зохиолч Д. Дашдоржийн бичсэн тэж асуусанд, «Монгол хэмээх цэгэн иор» гасон -- Математик, орос хэл, ургамал нийтлэлийг уншиж | “ өгсний | дараа судлал, түүх, монгол хэл, уран зо» инонерүүд эхо оримхоо тухай Дуу хиол бүгд О хичээл «оров, Бүх Хи- дуулж, шүлэг уншсан... Салааны чээлд идэвхтэй оролцсол. Математи- ажил сонирхолтой сайхан болсон. Намс, иамс үлээх, намрын хонгор салхицаа гандаж шарласан хял санын толгой газар шүргэн бөхөлгөх нь овол айсуйг зарлах шиг, Эх орны иэг өдрөөр Өлийн өндөр даваан дээр анги, бүлгүүд эгнээ жигд- рэн жагсчээ. Сургуулийн захирал Н. Түмэн: -- Хүүхдүүд ээ! Хариг хатуу өвөл, хаврын цагт хялганын тол- гой цухуйхгүй болтол цас дарчихыг алийг тэр гэхэв. Тэр үед мал сү- 1 рэгтээ арвип их өвс тэжээл базаасан малчид маань хичлээц санаа амар байдаг би ээ дээ. Иймд хадлап тэжээл бэлтгэх ажилд хувь нЭ- мэр оруулахгүй хэн байх вэ. «Далайд дусал» гэгчээр ганц ширхэг хөгө ч малын аминд орж болох шүү дээ. Хүүхэд бүр нэг хөеө цуглуу- ” лахад ч их зүйл хуримтлана. Хөсө мал тэжээхэд сайн тэжээл байдаг. Иймээс бид сум, ороп нутаг, малчин эцэг, эхийнхээ ажилд нэмэр хандив болгон мал аж ахуйн өвлийн бэлтгэлд зориулан хөеө цуглуулах ажил зохиох гэж шуун) гэхэд хүүхдүүд нэгэн зэрэг баяр хөөртэй угтан, ажилдаа орц- гоов. Төдөлгүй Баян-уулын энгэр, Өлийн давааны өвөр отрын зураа- ны бэлээр шуудай сав барьсан хүүхэд багачууд тархаж, тэдний хөг- жөөнт дуу хөдөө нутгийн намрын уянга болон түгнэ. Тэд анги ангиа- раа бригад болон хөгеө цуглуулах ажилд хэн хэнгүй. шамдан байх нь өвсний шимийг намартай нь явуулчихгүй гэж өрсөлдөж байх шнг ха- рагдана. Тэдний манлайд зургадугаар ангийн сурагч Г. Ганболд, Б Пүрэвжав. долдугаар ангийн сурагч Ц,. Галбадрах, Р. Пүрэвдорж, Т. Цэрэнжаргал, наймдугаар ангийн сурагч Д. Цэнд-аюуш, Р. Цэрэн- дорж. Н. 2Кавзмаа нарын олоп сурагч хошуучлан яваа нь бахдал 19- рүүлнэ. А Удалгүй сурагчдын цуглуулсан хөеө-нуруу өндөрлөн бослоо, Сургуулийн захирал баяртайгаар: -- «Олны олон таван цэн» гэж энэ дээ. Овоо бүтээл гарлаа, харж байгаа биз. Энэ ажилд арваад багш, 200-гаад пионер сурагч оролцож гурван цаг гаруй ажиллахад л арваад тонн хөеө цуглуулчих- лаа шүү дээ. Хүүхдийн тус ер багадахгүй юм гэж бахдан өгүүлнэ. Хөсөгөөр босгосон. нуруунаас сөл нь Өтгөрсөн өвсний сайхан үнэр хамар цоргин ханхийх нь зуны шим, парны илчийг хүүхдүүд цу- руулдан хураачихаа юу даа гэлтэй. "Тэгтэл бас Баян-уулнаас хэсэг багш, сурагчид буун ирж яваа харагдлаа. Тэд байгалийн баялаг ашиглах цуваанд гарч, болж гүйц- сэн нэрс жимсээр барьсан саваа бялхуулсаар эргэн ирж байгаа нь т9- рээ. багш сурагчдын хүчээр байгалийн баялаг К є өөдөр гэхэд л 200 гаруй кг жимс түүж сур- гуульдаа өгч байна. Үүнийг чихэртэй хольж, чанамал хийж сургуу- лийнхаа дотуур байрны сурагчдын хүнсний хэрэгцээнд зорнулах юм ! гэж багш В. Пүрэвсүрэн ярил Е х 8 Ч т к х 5 9 (1 Ё 5 Архангай аймгийн. Жаргалант сумын 8 жилийп дунд сургуу- лийн пионер сурагчид ийнхүү буцах ттувуудын жигүүр дор бүтээл ар- винтай буурал памрыг үдэж байна. Д. ГҮРРАГЧАА, (Архангай аймгийн Яфёиргалант су- мин дунд сургуулийн багш). , “ч 8 г сургууль орчиоо тохижуулах ажил д ц. 10 жилийн нийт сурагч П| дын Ю Су ргуул» орчиы 4 га газрыг согооврын үрээр зүлэгжүүлж, Ч илүү гарсан 100 гаруй нг үрийг аймгийихаа сургуу 1»ьд явуул- й сан байна : 1 ЗУРАГ ДЭЭР: 8-ын «А» бүлгийн японсрүүд 200 иг Со- гооврын үр түүж, сургуу лийихаа апарга анги болсны гадиа, п10» иер С. Цээсүрэн, Т, Тулгабаатар, Д. Одонганаа,, Б. Наранхүү иар 20--25 иш үр түүлээ. С, БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг, тТїүтллллллссуЖ | ! утггттуу» Амарбапегалай” аймагтаа лплгдах сойлиилтын үллггийн. үеэр: тоглох сурагчдын илгдсан. хонцертод: арлын Дуу луулах їюм байна. "Тор ган» хайа 1апикагор, аймгийн. сургуулїуды! апаргаг дуучин цол анч урлагийн үл лагийн алтан медплипр хоёрдахи удаагаа шагнагдсан билээ, Өнө гднд чиний хөлөлмөр сурла ОМ тохиолдсон ОНЦЛОГ үйл ипДил 109 байна? Монголын инонерийн . «Олл гамшлагч» 11 чуулганд..Пшалгарин оролцолс МПШ-ын Топ. Цопнлолийн мөнгөн медаль апсийн би. хэй 1 мартахгүй дурсан иийх. болїїо. гэж ШИ 1) ЮИЦХАН. БИДНИЙ ХУВЬ. НОМдР ӨОмнөгопь аймгийд Баяндалай. буг мин 0 шилийн дунд сургуулийн Ган «А» ангийн «Дол» багийн баа» Ш учууд манай эх ориг одроор лЇїйцхан. бидний. хунь, эмпр» өдөр- ӨГ зөхїї0Л00, Одөрлөгөөр, байтарчууд зу!їшха дийлгайрын биелолтийг дүгчэлээ, Баа- тарчууд зуны амралтаар малин.. ла- мэл тавин лдодой. 22417 ширхэг, өнс 40001, хөмүүлийн шүүс 8 нг, арц 0 иг” болтгэ!й сургуульдаа өгөп, бас мал хирнулах, услах, барилга, нөгөө, тариаша атилд../ тлуслалцдаст, Цунихаа. даайлгайриг сурагч Долгор: маа, О, Идэр, Цаэпэлмай, Сарангаргл, Хүрлээ, Түтиинбайр, Оюунбилэг ар сайн биелүүллээ. Баатарчууд өдөрлөг гоор зуныхаа имралтаар сурсан ДУУ. шүлэг. үлгэр 11121721::01:288:17:1122 дуулж ярыжн хогжилдов, "ад, малчин эх, эгч нартаа соций- лист уралдасидаа их амжилт гарга- єхмг билэгдэн. ерөөсөн захидал бич лээ, Би энэ одор айигийнхаа өдөрлөгт 2 амжилттай оролцойг одорлогийн ту- хай айхныхаа мэдлэг. «Пионерийн 12 “үнэн» сонийдоо бичиж байтаадаа дав- өесев» хгр баяртай байна, Фтүгэ Өмнөговь аймгийн Баяндалай СсУ- ак мын 8 жилийн дунд сургуулийн 2-ын «А» ангийн сурагч онц сур агатан Ё Л. МӨНХСАИХАН Пнпонер: Амарбалсгалан: цаг. хугас цаа. бүрийг үр ашигтай. онгорүүл?- хийг хичээдэг байна... Үүний... үрээр л сурлагаар онц урлагт онц, цомын сайн цөхөр болж ө!їгөрт нь хос алтан медалэ, монгоц медалийн хамт глг лалааж Сайна, Манай идэнхтэн суриалжлагч Л. БАЛДАЛНДОРЖ ачат-ат-ит-ит-иг отит-ит-ит-итти. 2л-ит-ититтит-иж стит-ит-илтиттиж от-ит-ит-ил-ит-ий иитит-ит-илтийтиж 1соисэЭнсон асонсоШСОНСОШСОШСОШСОШСОШСОШСОВСОШСОШСОШСОнсоСотсонСо Цог дын ОЙ хөвчийн дунд хөрөө сүхний бүрнээ ажилтан. Хүүхдийн дүнз бэлт-! дуу хангинаж, хүүхэд багачуудын гэсэн газраар явахад унагасан мод- хөгжөөнтэй яриа тодоос тод дуулда- ныхоо мөчрийг нэг дор овоолж ой на, Машин хурд саан явсаар ойн чө- сайхан цэвэрлэсэн байлаа. Дүнз ач- лөөнд хүрч очив. “Майхнаас гарч сан машинууд явахад бэлэн боллоо. биднийг угтсан хүн бол Хөвсгөл Манай анги өнөөдөр Хоргот очиж аймгийн Тариалан сумын дунд сур- хашаа барих ажилд тусална гэж гуулийн багш Ц. Баасанжав ажээ. Ц .Баасанжав багш хэллээ. Долоо- Ё гэ 5 гийн хяраас дүнз ачсан машинууд -- Манай 9-ийн «Б» ангийнхай Хоргыг чиглэн хөдлөв. УХоргот ирэ- 800 бог малын багтаамжтай хашаа хэд ид ажил өрнөж: байлаа. Багш барих модыг энэ хяраас бэлтгэхээр Дамдингийн удирдсан 9-ийн «А» арван вургаан хоногийн хугацаатай ангийнхан энд ажиллаж байв. ирээд арав хонож байна. Бид дүнз -- Сурагчид маанэ сайн ажиллаж бэлтгэх ажлыг арав хоногийн дотор байна. Манай эх орны нэг Өдрийг биелүүлэхээр ажилласан. Бэлтгэвэл тохиолдуулан бид энэ хашаагаа зохих 600 гаруй дүнз хийгээд байнг- өнөөдөр дуусгана. Бидэнд туслахаар гэв. 9-ийн «Б» ангийнхан гурван д-ийн «Б» ангийнхан ч ирлэз гэж бригад болон хуваагдаж, мод уна- баяртай хэлэ билээ. Орой нь Хөвс- гах, цагаалах, холтослох ачих ажилд” гөд аймгийн Тарпалан сумын дунд” шаламгайлан ажиллаж байв. | Энз сургуулийн захирал, Сэрээнэндулам ажилд сурагч Балжинням, |Алтан, ярихдаа: Лхагвасүрэн, Цэцэгмаа, Цолмон нар -- Хоргот 800 бог-малын баг- идэвхтэй сайн ажиллаж байлаа, Су- таамжтай хашааг өнөөдөр хүлээлгэл : өглөө гэж байв. Ийнхүү манай ор-, рагч Алтан ярихдаа -- Бид манай орны нэг өдрийг пыг сурталчлах тэмдэглэлт өдрөөр угтаж өдөр бүр бригадуудын урал: дээрх хоёргангийнгсурагчид-аорьсон- даантай ажилласны үрээр хийвэл доо хүрч хугацаанаас нь зургаан хо- зохих ажлаа өнөөдөр дуусгасандаа иогийн өмнө хашаа. барилаа... . баяртай Сайна гэв. Хүүхдүүд дор Д. ДАВААНЯМ ҮЛУУХХХТХХГТХХХХ2ЙХУХХХХХХХХХХХХХХЖХХХХХХХХХХХЖХХХХХХЖЛХХХЖХХХЖХХХХАЖАЖХХЖХХАЖХАЖХЖХХА х | 12” Л сАЛДАН ЛАп зохиогчдод ӨХЧ0/7 Пүхий ауучсалын Дөл шиг үрээ п дагуулаад ” ирээдү хараал, улшиг тугаа цлтай їїээмсэглээд, |. : | 5 доло уцроплонйп лруцды ч брат сїсого сотрудинчестпа ши ийэ. г доо попыг слопл !! словосочетАПИН -5 1. Тралиппоптий мори - 5 улгэерлалт сарын акил 2 бүлт прохолий -- эөлглан ЗЭ. Мороприйтий могичиний - сарын ажлын аруд хэмжээ. 5 4. Тод апаком үрийн дор МЕСЯЧНИК МОНГОЛО- 5, Проппгпила--- БУртал 11 Ци ихилт совВЕТСКОПН ДРУЖБЫ рүүлэг Л ЧҮЛЭЛ С 5 олхябрл по 5 полбрл па 0, Оамөчателыныо лӨстө, зийн аяаслайр шей страпне будот проходитц трас їйл -- гайхамшигт ололт амжилт Эгэл ! Ч ! їийхээ йамирда- ШИГ дицпонгый, 22-00 мостчїинг монго Т. Поролопої ошмт -- таргүү! Улгарта араг ! цигДрээд ло-солотспой друнсби туршлага Уилал | ( ШД Мероприятип: мосячийка. прой 0. Прибудот:- Ил. гастроли- дүт под зїаком пропагайды замс, айлчлан тоглолтоор ирнэ чажчсльных достижений. солотсгого 9. Государстпонйный. Аилломи 10001127 ЛЭЦГЭЭ! народа чосций апсамблы. ийродиого: та! ... Бо аромя меслчийка молголо.Ца-- Улсын Арлын Пүнйгийн эрл Ээнс 0 гээ. тоглоно. ШҮҮ совотской. дружбы будут проводо- мийн чуулга Ойг тонголзоод ”, ны Ди сольского холяйсгаа Сопот- 10. Вочер: лруцбиы-- га амд Гүг гүгг цн бүжиглэцгээс! 4 ского Союса лын улашлаг Хоахоох г шүү ло» ШҮҮ үсрээд ЭТТ? наадацгаанл | Багш бидэнд захисан шүү Дахилт БВ нашу страпу арибулог Ч 11. їссйт болмшой.. пилол састролп: Государсгвонный Акадо-их хувь їзмар оруулиа мичоский ансамбль наролного 12. Сопотский специалист-- заа танца пох рукоподстсом Исоря лолтийн маргажилтай, Монсеевз, 18, В доло укрсплепийя лрук В Улан-Баторс, Дарханс и дру- би -- пайрамдлыг бэхжүүлэх үй/ гах городах ї аймачпых цептрах хэрэгт Э таоко органйзуются. вмстарий 14. Братскос сотрудинчестпо-- книс, Фотовыьставки, состоятся ве- ах дүүгийн хамтын ажиллагаа ХЭВЛЭЛ99 БҮ 2 чера дружбы, собрания, леокций. Домашиее задайне д Ё встречи с советскими споциалпс- 1. Вшмучитс попые слова ий сло ЗАХИАЛЫЯ! тамя. четг 4 зогрчоганил: Саяхац. «Пионерийн үнэн» соний, Ё Б столичных єинотеатрах будут 2. Прочитайте ий. перепедит демонстриропатьсл солетскпе (1- текст на родпой яашык, хофильны. 3. Олнацомптесь с мероприя Тїроведенпе тогоо месячиикса тиямп,месячника дружбы пружды зөнөсёє большой өклат ч Б.ЖЛЖАМ «Залгамиглагч» сэтгүүлийн уншигч- улыш бага хурал Өвөрхапгай аймгийй їтөвийп 10 жилийн сургууль Дээр: бо» лов. Захирал Д, Рэгзэпгомбо. бага хурлыг тээж: «Пионерийн үнэн» с0- тїны хариуцлагатай барийн бизгийг” сайхан оавагдсал, ОрчуулагчйЦ. ШҮ 20 ! Ё Ё адарч, Л. - Мопгол хэл, урай 8охиолын багш "Р, Г.Амар, Д.Бад: р аБ ОНДЗОДЕВХ Ц.“Амгалан «Вэвлөл Колбовт илд олТаЛБУЛГ ааа анха индагн арай хэл сайн мэдэх вэ?» уралдаанд тү- дүү, социйлист орны -днонер Ур Эг, рүүлсэн 8 дугаа апгийн сурагч пио-- дын Нмьдряд харуулсант зогүүл аар нер-Д Отгонсүрэ 7-гиЙп «Бэ, вп-. ШҮЛЭГ, 8лиа Шот, ОЛНЫГ, шВЦЭГ ЗЙ гийн сурагч Ц. Уранчимэг нар пшопс- Ханна ЕН үНЭЛЭЭ сОйлагаДалоО хоё ша: хорин сэтгүүлээ хрхэн уушиг ногт 2) удаа, «балгамжласч» сэтгүүг! ВШИГЛадгаа,гтодарход ярилаа, лийг сард 1 удаа. болголс огвол ямар, -- Би «Пиоперийн үпэп» сопипыг, РОё вэ? ) 6 жил захиалан уншаад” одоо 7 лахЬ МПБ-ын 50- шил, «Пионерийн ишлдээ. захиалах гэж. байна. Ч 2 ИЙ йг-у : Пиоперийн ссаоР ЗОГҮЛНЫ ИУМД үнэн» сонины 80 жилийн ойг угтал. Эв -ГҮрВил 50 їйл Үүлэн». со... ОЙ: болон манай ангийн пионер сураг-- ЙГ БУЭҮЭд болин байгах үйл яв. буд цом «Пиоперийн ХЭЛЛ аЛБүЕ : хал: ҮЛ ЯЇГ бүтэн жилээр захиалап УпШшииа. - , а жглэх ухааны ололт амжилт. р ДАН БРЛРТОВДИНЕ ны ололт аагчдын ПМОНер “баатарчуудайс «Ппоперийн БСБАр ДЫ р сурагчдын хэц» сопипгоо бүтэй жилээр ааг» 19Т9 оны тавдугаар сарын НИЙПО 91 дэх дугаарт хэвлэгдсэн зовлөл- тийн хүүхдийн зохиолч. Ї. Гарины-. бичсэн. «Сайн үйл» гэдэг өгүүлдэг Те ЗӨВЛӨЛТИЙН ХЭВЛЭЛ ЗАХИАЛАВ Хичээнх завсарласан боловч -8-ын. «Д» апгайнхан яжилтай байлаа, Бүл-- гийн дарга Лхагважав, -- Өнвөдрөөс эхэлажс байгаа мо!- “тол, зэвлөлтийч найрамдлын сард хийк ажлын төлөвлөгөөний дагуу зөв- лалтийн пионер сурагчдын сонин, сэт- -гүүл захиалах ажлаа эхлэе. «Пнпонерская правда» захиалах нь гараа өргөөрэй гэхэд Загдаа, Оюупчи мэг...гэкчилэн 19 хүүхэд гар өргөв. Дараа нь «МүрзилкЗ» сэтгүүл зв8- хналахаар Дашдаваа нарын 12 по нер нэрээ бичүүлэв Бүлгийн дарга: Байгэласчглэд наа саалахаэ тшиосЭДЫнн БУЛ ГЭОНЭ сайн үйл--пиоперийн ажлын турш: хиалж, захиалсан “хэвлэл9э. бүрэй байна уу? гэхэд нэгэн хүү гараад өр- ЗллгАмжл лага нийтэлдэг нь бидний! сурч б0- ашиглахыг үриэлж байна: ген: Т 5, ЛАГЧ ловсроход их нэмэр болдог. Ялангу-.. БУГ. -- Ба «Юный игтуралист» сэт. 8 олжээ (яа. «Пионерийп үйэй» сонинд хэвлэг- Өвөрхангай аймгийн төвийн 102 цүүнгаахнанын Өнэгсэтгүүлл юиБХ дэн гарч байгаа орос хэлний болоц жилийп сургуулийн 7-гийн «Б» нийн шинлїлэх. ухааны халбарынлсар уран зохиолын булат нь бидэнд-хам: ангийн сурагч, пиопер 4 СГЧНЭОХОЛУОН Зрах Хүүхдэд гийн дотнын туслагч пь болдог їюм. ? Ц, урАнчимэг сэшетт их ашигтай “гэв. Ө. Сүсрэндэрэмайн ва шив аны ява аша єчла шин тєв шил шиш ив эв жин хиа жээ ин шив лал адилаар Наранцэцэг, Алтанцэцэг їО зэ : Ё 2 с 527 . ї хсордыг ааллынэ Оуцнн ЗАМЫН ЗОРЧИХ ХЭСЭГ ГЭЖ ЮУ ВЭ? уншихаар захиалав. Хэвлэд бахпал- | д 4 2 Ё таз явуулж дуусгаад бүлгийл дарга Авто машины замын зорчих хасэг гэж замын мыл хэмжээ ердийнхөөс илүү байдаг. Мөн та нэхөддөэ ханданс хоёр хашлагын хоорондох өргөний хэмжээг хэл- нарын хэрэглэж: яваа цапа, чарга, чинь машин. Өнгөрсөн-жилгэс өнз ЖИЛ БӨВ ЦӨЛ: нэ. Замын голоор цагаан будгаар тэнхлэг татаж: 5 шиг тормоз байхгүйг мартаж: болохгүй. Ё шон хүүхдийн шашарЧИЧЫН Бүх зорчих хэсгийг Хоёр хувааж хоёр талын Чиглэ- Зарим тагтаршсай хэсгийг тэшүүрээр гул« шэвээдлнэд ї-1у схунь зөвлөлт ЗНД лийн тээврийп хэрэгслийн хөдөлгөөнийг зааглаж гах, машийаас зүүгдэж гулсахад ашиглах на. нэхдийнхөа хэвлэлийг захиалаад 041- өгнө. Е: 5 2 дал. өөрсдийн. чинь амь пасанд шюултай тул за тэх: баяртай өгүүллээ. БТ Замын зорчих хэсгийг явган хүн зам хөндлөн тусгай бэлдсэн талбайд гулгах хэрэгтэй. Ї Р ЧУЛУУН гарахад ашиглахаас гала. зү Зохлолдолд зөв- Зарим ,хүүхэд машинаас . Зүүсдэх! даг : тслтлуүутээ хөн авто машил явахад л зориулна. 2 гаж гүйх зэрэг зохисгүй явдал гаргадаг. Машие , тэголооитёлроЦж Жо "0 Гэтэл манай зарим хүүхэд (зураг--11)-д баа. саас ЗоүгХ 21 шиЛГН, Хүссэн ЭС, араад сан шиг авто машины замын ЗЧранд хэсэг дээр, ирж яваа машинд дайрагдах зэрэг аюул гарч хөл бөмбөг тоглох, цанз тэшүүр чаргаар гул- болзошгүйг мартаж болохгүй. гах. хоёней тоглох талбай болгон ашигладаг нь аг ОУрУУНОМ: Хүүхдүүд та бүхэн замын зорчих хасгийе Авто машины хөдөлгөөнтэй газраар (зураг-- тоглоомын талбай болгохгүй, зориулалтын г8- сгтхаєалыа 12)-д заасан шиг цана чаргаар гулгаж: маши- гар зөв-боловсон тоглож чөлөөт цагаа өпгөрөөлс 1 Г й ) байгаарай," -ве т-вэтэр ЭЭС. ны хөдөлгөөнд саад хийн: болохгүй, Цас таг. . сшшшш П чаршсан мөстэй байхац машины тормовны 285 : ГА. ДОРЖСҮРЭН Мяний аав-Завханы Улиастай хотий Нэглэл дундын ҮйЛЛвэрт аяс ихуйн 8Яг равагр ашиллаваг, Азт маань Уяб (ЭХ оронлооө хорь гаруй їксил хөдөлмөрлөхдөэ 2 улс хувьсгалыг 80.40.50 жилийн ойч ме- яалиУудН бусал үлэмлэх баярын бичиг үнэ бүхий зүйлээр шагнагдсан пхмат ажилчны нэг. Минийб аав, ээус ХОЁО хэт!!! боловч хүүхэн багачуудыг ялгалгүй ан?э- тэн хайрладаг. сургамжилдаг сайхан зантай улс, Бил вх лүү есүүлээ., Аат зэ! иазнб хүүхдүүдээ зөв боловсон хүмүү- жиж эрдэм номтой, төлөг їлруу, цэвэрч ннмбаб, хөнгөн гавшгай, үнэнч шуларга уоброндоо эвтэй, тусч байхыг сургамжлай токидвт, Эйз нандин сургамшийг бие хяа хөлөлмөр сурлагаарав хя" : 0113 ааа БлЦИЙНАр ачийг хариулїИг, Зураг МЄ11 ЁУОӨТЄҮ, Завхан ёйшгийн Элдэв-очирий иэ- “228 -гэн ЯУНУлЛа эй ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН Д: Сүхбаатарын нэрэмжиг улсин хэвлэлийн. комбинатад хэвлэв... -и-24-ий авсийн бУРЧГ арал НЭГДСЭН РЕДАНЦИ А--01400 “УРЧЭВШҮүСТ, НРа”””ТЭГЯНЫНЙНЫГ-2 28 Батаа! Өнгөрсөн долоо хоногт чи тэм- Ёооннан дэвтэртээ юу. нэмж бичсэн -- Маш чухал үйл явдал тэмдэглэ- сэн. Одоохоп чамд -сойнрхуулья, 9 ХҮ- гээр сарын 9, Энэ өдөр манай бүлгийн удирдагч, БНАГУ-ын нам засгийн толоологчид гайцхан өдрийн дараа манай эх оронд зочлох гэж байгаа тухай ярилаа. Энэ то- леөлөгчдийг ГермМапы Нэгдмэл Социа- анст Намын Төв Хорооны мэгдүгээр.на- рийн бичгийн дарса Эрих Хоцеккер тэр- гүүлж ирнэ, БНАГУ, ЗХУ-ын ард түм- пин ах дүүгийн найрамдал, | хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд болон энх тай ван, соцнализмын-үйла хэргийг бэхжүү- дэхэд Эрих Хопеккерийн оруулсан гапь- яаг үнэлж ЗХУ-ын засгийн.газраас Ле- ниний одонгоор шагнажээ. Мон Социа- зист Герман Улсын болоп, олоп улсын агшилчдын хөдөдгөөний. омцө Эрих Хо- нєкперийн байгуулсан гавьла зүтгэлийг үнэлж түүнийг БНАТУ-ын ходолморийн баатар цол” БНАГУ-ын "олон одон мс- дДалдар шагважээ. 3 Арг р сарын 10. ,Өнөөдөр бид ,тоёлын хувцсаа өмсөж эртлэн суркууль- даа”очлоо. Хүн бүр хүндэт зочиоо уг- тах,гээд баяр, хөөрөөр дүүрэн, |сэтгэл догдаан байна. Манай бүлгийнхэн Эрих Хонеккер, Вилли Штоф, Хорст Зиидср- шэг парьт хөргийг барья: явлаа. “ес 2үйдэт телрөлөгчид маань энэ одөр “ванай нэм төрийг үүсгэн.байгуулагч Д. Сүхбаатар, Х.Чойбалсангийн бунханд “ “Өсвөрийн үеийпхний сурч, бо! ловсроход өдөр тутам суралцдаг "сургууль хичээлийн зэрэгцээгээр, өөрийн хүсч дурлах ажил мэргэ- жил, «Би том болоод тийм мэргэ- ш. жилтэй хүн.болох юмсан!» гэдэг ”“бодол тэмүүлэл үргэлж сэтгэл са- сонаат нь догдлуулж байдаг билээ. Манай энхрий хайрт МАХН ХҮУГ-их хурлынхаа тогтоолд «Су: рагчдад мэргэжих чиг олгох ажлыг сайжруулах талаар нам, улс, олоп нийтийн болоп аж ахуйн байгуул- лага эрс шийдвэртэй арга хэмжээ авбал зохино» гэж заасан нь сур: ган хүмүүжүүлэх шинжлэх ухаа- ны нарийн үйдэслэлтэй юм, Пионер багачуудыг мэргэжлийн саад захын баримжаатай болгох, тэдэйд аихан. шатим чигийг гар- -24 ТШ ДЭГЛЭЛТ ӨДРҮҮ 1 янбин цэцэг өргөж хувьсгалын музсї, БНА- ГУ-ын нам, засгийн төлөөлөгчдөд 3Зо- рпулсан хүндэтгэлийн концерт үзэж со0- нирхов,. Манай бүлгийнхэн, БНАГУ 100 шахам ороптой дипломат, 100 гаруй оронтой худалдааны харилцаатай 0бай- гааг мэдлээ, Аравдугаар сарын 11. Хүндэт зочид маань хэрхэн айлчилж байгаа тухай хүү хэд. бүр ярих юм аринитай байна. Салаан дарга Ариунаа ярихдаа! Хүи- дэт зочид “Улаанбаатарын Махкомбииа- тад зочилж, Зайсан толгой дээрх 4өв- лолтийн дайчдын дурсгалын хошоонд цэцэг өрг » Манай бүлгийнхэн «Хүн дэт сочны эх орон» гэсэн мэдээллийн самбараас БНАГУ сайхан НҮБ-ын бү- рэн эрхт гишүүнээр -Ээлссэн нь тусгаар тогтносон бүрэн эрхт социалист улсын хувьд БНАГУ-ын олоп улсын байр суурь улам батажсан тухай уншиж мэд- лээ. Аравдугаар сарын 12, Хүндэт төлөо- лөгчид таань БНМАУ, БНАГУ-ын иай- рамдлын цуглаанд оролцов, Энэ цуглаац дээр: ГНСН-ын Төв Хорооны лэгдДүгээр нарийп бичгийн дарга Эрих Хонекиёр хэлсэн үгэндээ “«Шїпэ социалист иниї- гэм байгу, с хамтын зорилго, өдөр тутмын чармайлт биднийг холбож бай- даг юм» гэж ойнцлоц тэмдэглэжэЭ, Энэ одор би БНАГУ-ын эдийн засгийн тус- ламжтайгаар манай “оронд үйлдвэрийн олоц газар барьж ашиглалтад орсцыг ялангуяа .. геологи хайгуульцг ажлыг хамтрац хийх, аж үйлдвэрийн үндэсний гаж ,Өгөхөд сургуулийн дэргэдэх төрөл бүрийн дугуйлан тэрчилэн пнонер-сурагчдын ордон,. соёлын ордны дэргэдэх хүүхдийн секц ихээхэн үүрэгтэй, Сургуулиуд хи- чээлийн төрөл,.урлаг, биеийн та- мир, хөдөө аж ахуйп олоп дугуй- лап: байгуулж, түүндээ хүүхднин хүсэл сопирхлын дагуу жил бүхэн элсэлт хийж. ажилладаг сайхап заншил эртнээс тогтМээ, Ялангуяа хөдөөгийн сургуулиудын Дэргэд дуу хөгжим, зураг, гар урлал зэ. рэг дугуйлап өргөн зохиол бай- гуулж байпа, Хичээлийн бус ца: гаар ажиллах бие бялдар, гоо зүй, үйлдвэр хөдөө аж ахуйн дугуйлан одоо улам чапаржиж, үзүүлж ха- руулах бодит зүйлс иь їзмэгдэй тодорхой системтэй болсоор байна, " МАХН-ын Төл Хороо, БНМ ЛУ-ын Засгийн. газрын урил- гаар ГИСН-ын Төв. Хорооны цэгдүгээр нарийн бичгийн дарга “Эрих Хоноккер тэргүүтэй БНА ГУгын толөологчид ялбан ёсны найрсаг айлчлалтаар Улааибаа- тар хотын Булнт ухаагийн ин- “сох онгоцны буудал дээр ирэхэд “МАХН-ын Төв Хорооны нэгдү- нм иарийн бичгийн ларга, БИ МЛУ-ын Сайд нарын Зовлолийн Дарга. Ю, Цэдэнбал тэргүүтэй ийм ййсгийн удирдагчид, инис- лэлийн. ходолморчдийн төлөө. лөгчид угтлаа, Хүндэт зочдоо ирэхэд инислэ- лийн. пионерийн төлөөлөгчид атьд цэцэг барьж угтсан юм. С.БОДООШИЙН аясан | гэ- рэл зураг, 2 0РОН" БҮХНИЙ: ПРОЛЕТАРИ” НАР: НЭГДЭГТҮН! АХН:ЫН ҮЯАЛХЭРГИЙН ТӨЛӨӨ” ХЭЗЭЭД” БЭЛХЭН” БАЯГТУН! ялиг то 80 дахь жилдээ 2 1973 оны аравдугаар сарын 17. Лхагва Үнэ 10 мо, со со 2 лэн хөгжүүлэхэд . болоц улс түмний энх тайвап, аюулгүй байдал дэлхийн социализмын үйл хэргийг Хам- гаалац бээ үлэхэд гарамгай гавьяа байгуулсныг өндрөөр үлэлж мацай оронд найрсаг айлчлал хийсэн ГИСН- ын Төв Хорооны тэгдүгээр нарийн бич- гийн “дарга Э..Хонеккер, ГНИСН-ын Төв Хороопы Улс төрийн “товчооны гишүүн БНАГУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дар- та Хорст Зиндермани иарыг БНМАУ- Зовхон. Моцголын шпнолер су- рагчдын “рдоп байгуулагдсап Ца8- гаасаа хойш 20-40 шахам нэр төрлийн дугуйлангаар 10 гаруй мянган пионер сурагчдад урлаг уран сайхан, биеийн тамир спорт, техинк, хөдөө аж ахуйн төрөл бү- рийн мэргэжлийн анхны барим- жаа чиг олгон төгсгөж зохих гэр: чилгээ: өгчээ. Пионерийн: ордны 15 жилийн ой болж байна. Эдгээр төгссөн инонер сурагчдын ихэнх нь өөр өөрийн зохих мэргэжлийн чигээр цаашид мэргэжлийц сургуулиар дамжин суралцаж “улмаар улс эх орондоо нэр цуутай инженер, жү: жигчин, зураач, тамирчин. болж гарсаар байна, « їНишээ нь уржнанхан пионер сурагчдын ордлыг бөхийг дугуйлав төгссөн. Түвшинтөр энэ жил дэл- хийн самбо барилдаанд амжилт- тай оролцоп хүрэл медаль хүртэж ирлээ, Хүүхэд багачууд зөвхөл тусгай байгуулсан ордоп, байрны дугуй. ланд суралцаад зогсохгүй сургуу- лийпхаа дэргэдэх япз бүрий Ду- гуйлайд суралцаж өөрсдийн авь- яас билгийг хогжөоп цаашид соп- гох мэргэжлийнхээ чиг баримжааг эртїїр2с олж авдаг. Тийм учраас ерөнхий боловсро- лыц аль ч сургууль, сургуулийн хаа даргад хичээлийн чолоо цагийг .- зов зохиоп байгуулалттай ашиг- лап хүүхдийц авьяаа сопирхлын “лаа чиглүүлээд зогсоогүй сурлаг спорт, хичээлийн 20 гаруй “ авьяасыг ундрааж, цаашид маргэ- “их мэргэжлийн чиг замыг анхлан ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар, Сүхбаатарын одонгоор шаг- цажээ. . Нохор Ю. Цэдэлбал хэлэхдээ «Энэ шагнал бол мапай хоёр нам, хоёр орны эвдэршгүй найрамдал, бүх талын хам- тын ажиллагааны бэлэг тэмдэг том» гэ- жээ. 2 Их баярлалаа. Батаа, Манай ангийн- хайн ийм тэмдэглэл хотолж Эрист Тель- маны шэрэмжит иноперийн . зусланд амарсан пиопертэй уулзалт хийж ард- чилсан германы анд иөхдийп тухай нх зүйлийг уншиж судалсан гэл хоёр су- рагч. чилайг байлаа.” Н.ДАРИИМАА судалгаа хийж янз бүрийн дДу- туйлант ээж ажиллах | явдал шаардагдаж байна, Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын. дунд сургуу: лийн хамт олоп:1971 онд улсын тэргүүний сургууль болох үүрэг авч ажилласнаас хойш зөвхөн Хи. чээл сургалтын ажилд гол анхаар- хичээ- -лээс гадуурхи хүмүүжлийн ажил, ялалгуяа хүүхдийн дугуйлан сек- цийн ажилд ихээхэп анхаарсан байна. Энэ сургуулийн хамт олон дугуйлан сонгон- суралцах секц байгуулан-тэдгээрт бүх сурагч- дынхаа 50 шахам хувийг хамарч дугуЯлангийнхаа -хүчийг ашиглан тайлан концерт тоглон, үзэсгэлэн пээж ажилладаг нь хүүхдийн бү- тээлч авьяас, санаачилгыг өрнүү- лэх талаар их түлхэц болдог бай- на. . » -- Өсвөрийн үеийнхний билэг нээж өгдөг олон төрлийп дугуйлан түүний дотор техпик болоп зохион бүтээх дугуйланг сургууль, соёлын ордоп, хүүхдийн секц үйлдвэр. эр- дэм шинжилгээний хүрээлэнгийн “дэргэд нээн ажиллуулж,пиолер ба гачуудыг өргөн хамрах явдал сур- гууль пноперийп байгууллагын цэг чухал зорилт болж байна. " Монголын пнопер- сурагчдын ордны. орлогч захирал Ч, БАЛЧИНЖАВ ОДХҮҮ.БАЯРТАЙ ЯВНА Хичлэлийн . завсарлага болов. ЇИзэлттэй цонхоор салхи сэвэлзэн үлээнэ.Гал улаап бүчээ хүзүүндээ дэр» зүүлсэн цовоолог охин зөв- шөөрөл аван орж ирсэн нь Хөпвсгол аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуу: лийн 8-ын «Б» ангийн су" рагч Дүгэрхүүгийг Олхүү байлаа Олхүү охип гурван жил сэлаан даргаар ажиллаж олоо бүлгийн зөвлөлийн гишүүний үүргийг нар тор» тэй. биелүүлж охин »«Залгамжлагч» чуулгандаа шалгарач орол цож дүүрэн баяртайгаар - хөдөө нутагтаа очиж йнО- нер сурагчдын дунд 80- хиох ажилдаа улам шинэ соргог бүхнийг эрэлхийлэн гу ажиллах чин. хү гүүрлэжээ. «Залгамж үе» аяны гараандаа зургаа жигүүрээр амжилттай аяг яваа Д. Одхүүгээс «Эрүүл явна. ЭпэФ бую саруул ухаан» жигүү- рээр хэрхэн яаж ажиллаж байгааг нь сонирхов, Би биеийн тамир спортод дург тай. Сургуулийлхаа дэргэ дэх сагсан анд дөрвон жил сурал ээрэжи- цаж оноо жил улсын хоёр» дугаар зэргийг биелүүлээд байна, Сайп тамирчип бо» оглооний гим- хийж Жж ло гэвэл настикийг алны гараагаар авч бэлтгэл сургуулийг хийдаг па? тамирын дасгал хийхийн. аэрэгцээ гарсан. тамирчид тусгай тэмдэглэл бүр багаасаа рилцай. ярилцсан бомбогийн ду- бүлгүүдийн дунд тогтмол ДУУЛБАЛ Өнгөлөг бөмбөг орос монгол хүүхдүү дийн гараас, гар дамжина. Хүүхдийн хөдөлгөөн хурдан, тэмцээн маш идэх сонирхолтой явагдаж байгаа болоод Ч тэр үү?! Байсхийгээд л шүглийн дуу тас хийнэ -Ура! Уухай! Бушуулаач! гэж мон гол оросоор хашгириа. Тэсэн: ядахдаа зарим нь суудлаасаа босч дэвхцэнэ. Энэ бол Улаапбаатар хот дахь зөвлөлтийн 8 дугаар” сургуулийн 6-гийн «Б», нийслэ- лийн 48 дугаар сургуулийн 6-гийн «Б» бүлгүүдийн сагсан бөмбөгийн эрэгтэй, змэгтэй багуудын тоглолт бол: байгаа нь энзэ| Гэхдээ үүний хамаг учир нь тэмцээн” түүний хожилд биш Монгол, Зөвлөлтийн найрамдлын уламжлалт са- раар тус хоёр бүлгийн пионер .сурагч- дын хооропд нөхөрсөг хамтын ажилла гаа тогтох байгаа нь энэ юм. Чухам л зэ тухай ярилцсан тэмцээ- ний өмнөх уулзалт дээр зөвлөлтийн 8 дугаар сургуулийн 6-гийн «Бэ» бүлгийн багш Б.Ф. Бахтина, нийслэлийп 48 ду- гаар сургуулийп 6-гийн «Бэ бүлгийн багш М Алтай нар уулзалтын ач хол- богдлыг өндөр үнэлж, харилцан бие биеэсэз ихийг сурч хамтран алиллах гэсэн хоёр ангийнхны хүсэлд эрмэлслийг нлэрхийлцгээсэн билээ. Дараа нь ппоне- түүд зөвлөлтийн -8 дугаар сүргуулийн зарим гчги Бабинет, зэвлелт-мМонголын найрамдлын музейг үзэв. Тэд уулзалт- тэмцээний үеэр дарцаг тэмдэг солилцож тэгсгэлд нь шугам жагсаал хийж «Наран Үүрд мандаж байг!» дууг Орос монго- лоор хоолой нийлүүлэн дуулцгаав. Өсвөрийн үеийнхэн маань эв нөхөрлө- лөвз магтан Дуулж, үерхэл нөхөрлөлөө- рөе бахархан байдаг нь юутай сайхан! Н. ЖИГЖИДСҮРЭН Нийслэлийн 47 дугаар сургуу: здийн 6-гийн «Др» ангийн хүүхдүүд нэгэн удаагийн бүлгийн ажлаа «Би ямар хүн бэ?» сэдвээр зохион явууллаа. Бүлгийн ажил дээрээ хүүхдүүд юу гэж ярилцсаныг ун- шигчид минь сонс доо! Бүлгийн дарга Энхтайван: Бид өнөөдрийн бүлгийн ажлын- хаа Сэлтгэл ажил болгож «Пионе- рийн үнэн» сониноосоо «Би ямар хүн бэ?» бага хурлын бичлэгт ун- шиж үзлээ. Бас өөрийнхөө болон нөхдийн тухай бодсон. Аав, ээж, ах, эгч нараараа өөрийнхөө тухай яриулж алдаа дутагдлаа сонссон. Одоо иионерүүд өөрсдийнхөө ту- хай ярина, Пионер Пүрэвдорж: Би 5 Дду- гаар ангиа дунд төгссөн, гурван хичээлд дунд аваад дунд гарсал- «Залгааж үе» аяны удирдамжийн 2 сайн сурахаар үүрэг аваад тээж, байна. Телевизээр гэ- даалгаврын тухай Б, Бор ийн яриаг чагнаж ойлгосон, алгавраа өврөө бие дааж ) байхаар шийр хийж, байгаа гаалг 4 С2 даалгавраа Гг рийн (“Эн «анхаа шинэ эвжиэ шинэ илнэ аа энэ шин « | | ОФО000000000О00000000000000Ф00090090000ФФ00Ф0ФОСс ашигтай байна. Ангиараа гэрийн даалгавраа чанартай хийцгэае! Би салааны даргын хувьд салаа- ныхаа пионерүүдийн тухай ярья. Манай салаанд сурлага сахилгаар сайн хүүхдүүд.бий. хичээл таслах, тамхи татах зэрэг”- дутагдал гаргаж байгаа нь мипий ажилтай холбоотой. Иймээс салаа- ХАМТ ОЛНООРОО ныхаа болон ангийнхаа пионерийн ийм дутагллыг засахад ажлаа чиг- лүүлнэ. Өнөөдрийн энэ ажил дээр дутагдлаа ойлгож засарна гэж бай- гаа нөхөддөө баярлаж байна. тай сурч Сайгаа. Хоёрдугаар ангиа- саа биеийн тамирын дугуйланд су- ралцаж байна, (уран гимнасти- Дугуйланд суралцана. ССалааны нийн) Дугуйлан, хичээлийнхээ хамт олиы дэмжлэгтэйгээр апги- аль алийг нь тасалдаггүй. Ёр ий даа, мэндлэх, хүндлэх, талархах дугуйланд суралцах нь цагийг то: лөвлөгөөтэй ашиглахад. ДУУ Нийслэлийн 48 дугаар сур! бүлгийн пионерүүд Монгол- лийн У/ влөлтийн найрамдлын сарыг тохиолдуулан зөвлөл тийш УЦЇ сургуулийн 6-гийн «Б» ангийн пионерүүдтэй нөхөрсөг уулзалт хийлээ. Уулзалтын үсэр бүх пнонер халгаа тон. тэнцлээ. ЗУРАГ ДЭЭР: Чионер Н. Чулуун цэцэг, В. Ч. Алексей нар харилцай тэмдэг солилцож байна, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Нэгдүгээр салааны дарга Туул: Гэвч А. Ба нарын зарим хүүхэд ЯРИЛЦАВ Пионер Оюунбэлэг: Би амжилт- сургадаг, гүйх чухал, «Залгамж 12 бу!! үүргандэй би сагсай бом богийлхээ. заргийг ахиула- хын хамт одон бомбогоор тасралтгүй” хичэлллэж ул- сын зараг биелүүлэхээр ам лалт авсан гэж!) баяртай өгүүлэр. -- вийн тамирыихаа паж -- Өдөр бүхэй бпюийн сургууль пэрд бэлтгэл сургуулийг лан хийдэг ту- хай, пом хэплэлээг ут хэтл!! байдаг минь их үр дүнтой! байдас «Халгамжлагч» чуул- ганд оролцож ляпахдай, пай ппопер нөхдөөсөө их зүйл сурч, туршлагаа ха- минь биеийн тамираар хичээлла хэд асар их пөлоө үзүүл- сэн, Манай бүлгэм салаа, биеийг тамирын өдөрлөг тэмцээн байнга зохион бүлэг, салаа- дын аварга шалгаруулдаг гэж Д. Одхүү хэлж билээ, Д. ДАВЛАНЯМ Амжилттай сайн сурахад дугуйлан сенц саад болдоггүй шүү! Гуравдугаар салааны дарга Эр- дэнэчимэг: Би Опцсайн сурах зорилготой байна. ёс журмыг эөпэ улиралд зөв хэр, шүүлиэ, сайн АЛТАЙН Бүлгамийн зөвлөлийн дарга Гопьалтай аймгийн Ал- тай хотын. 10 шилийн 1 дунд сургуулийн пиона- рийн бүлгэмийн зөвлөлийн даргаар Ласол опогтой Рал- гайсүрэн ажилладаг. юм. Балгапсүрэн тус сургуу. лийн 8-ын «» апгид су- ралцдаг, Л, Ралгайсүрэй бүлгэмийн аоплолийн дар» гаар зургадугаар ангиасаа сонгогдоод Одоо. болтол ажиллаж .|/ байна, Бүлгэг мийн понлолийн. дарга. Л, Талгансүрэн: иь. сургуу» лийн биеийн тамирын поп» лолтай хамтран биеийн та» мирын уулаалт, тэмцоэ! зохионо, Хөэплэл ашиглал- тын хороотой хамтран уцшлагын бага хурал хий- нэ, Сурагч шуудан хороо» той хамтран аахидлын ар» пан дороп хоцїог зохиол ил» тээлтийн эзэн ах, огч иярг тайгаа. болой зорлолт, ах дүү социалист ориы анд ноходтой харилцах алил зохиох, ходолм эрийн ш”аб- тай хамтрай хаягдал ашиг лах цуваа, ниїїгмийн тус» тай хололморт оролцох зөргээр ажлаа олол тал- тай, өргөн хүрээтэй ажил- ладаг тэргүүний сурагч болно. Энэ ч учраас Вал- тансүрэиг МПБ-ын Төв Зөвлөлийн шийдвэрээр МПБ-ын хүрэл медалиар бодс-1 шагнасан байна. д» чуулга «Од» чуулга анх 1963 онд байгуулагдсанаас хойш БАГЛЧУУЛ одоо 10 дахь илийнхээ босгыг алхаж байна, «ОД» чуулга. «Найрал Дуу», «Бүжиг», «Хогжим» гэсэн гурван үйдсэн айгид пийт 120 гаруй ппопер сурагче дыг хамруулал сургадаг, «Од» чуулга оиил бүр яиги бүлгүүцэл урлагийн үзлэг явуулал, сурагчдыг шалгаруулдаг. «Од» чуулга жил бүр ходоо сумаар явж урлагийн тоглолтыг тогтмол ХИЙД“ гаас гадиа сурагчдад Урт, лаг, уран сайхим хүмүү» жил олгох талаар идэвх” тэй ажиллаж, ажиллагаа нь тогтмолжэиээ, Энэ уг рапс «Од» чуулгын хамт» лагийг МП-ийн «Залгамж лЛагч» 111 чуулганы 1 зэр« гийн. липломоор: шагиасан байна 4 Хоёр илуб ажлаа эхлэн, Алтай хотын 10 жилийг нэгдүгээр дунд сургууль дээр сурагчдын сайн Ду. рын 10 төрлийн байгуул» лага ажилладгийн иог їе «Эх оронч, интериайио» палчдын хороо» юм. Тус хороон даргаар Л. Ралган« сүрэн ажиллаж байна, : 1978--1974 ой» хичээ» лийп жилээс эхлэн «Га даадад аялагчдын илуб»” «Дотоодод аялагчдын илуб» гэсэн хоёр клуб байг гуулж ажиллахаар зохион байгуулалтаа хийж тус бүр улирал, улирлаар т0- лөвлөгөө зохион ажиллах болов. 5 Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ Захидал задлахад СУРАГЧДЫН ТУСЛАЛЦАА Сүхбаатар хотын Бумцэндийн нэрэмжит 10 жи- лийн дунд сургуулийн хэсэг амралтаар шеф Зэлтэрийн сангийн агчид энэ зуныхаа эн аж ахуйд очиж: өвс хадаж хураах, үнээ саах ажилд нь туслав.Сурагч Туяа,Ватхүү, Бүрэн, Цэцэгмаа зэрэг олон сурагч өвс хадаж сурчээ. Тэд ажилласан хугацаандаа 40 таруй тонн овс бэлтгэсэн байна. Мөн 8 дугаар ангийн су» рагч Эрдэнэтуяа, Чимэдсүрэн, Амаржаргал, Мягмар» сүрэн, Оюунаа, Мэдэхгүй нар үнээ сааж, сүүгээрээ цагаан идээ хийж сурч, аж ахуйд 2160 гаруй литр сүү сааж тусалсан байна. ТХЛХХХХХХХХХХХХХОХХХХ ЗАХХУХХХХХХХХХХХХХОО. НОГОО ХУРААЛТАНД Сэлэнгэ аймгийн Бум! 10 жє- цэндийн лийн дунд сургуулийн 8--10 дугаар ангийн сурагчид Алтанбулагийн сангийн аж ахуйн ногоо хураалтанд 3 хопог ажиллан туслав. Багш В. Баатарын удирдсан 8-ын «Бэ» ангийн сурагчид 1100 орчим кг төмс ху» раав. Сурагч Д. Мэдэхгүй, Туяа, Батхүү, Батсүх, 8- ын «Аз» ангийн сурагч Ц. Оюунаа, иВВЭЖ нар идэвх зүтгэлтэй ажиллан тэй. Бага, суралцдаг. өдрийн нормод лүүлж, сангийн аж ахуйнхпы талархал хүлээ Сурагч хувь бие- лээв. л. О СҮРЭН шиш шивпс шившс3 шишлэ пнстн Хилл БИШиыМ ин өтшлли шиш шил ши шин шинын шинэ МАНАЙ СОНИНЫ БАГА гэлжилж байгаа «Ви ямар хүн бэ?» сэдэвт бага хурлын тогтмол уншиж Пионер Энхцэцэгийн эцэг Бат-. хүү: Танай бүлгийн ажил их алтай хан болж байна. Өөрсдийнхөө бо- лон нөхдийнхөө алдаа дутагдлыг илэн далангүй ярьж, нэг гаргасан мАтериалыг байна. давтахгүй байх хэрэг- алдаанаас их хохирол гардаг юм. Дутагдлаа бага гэхгүй | засч сурцгаа! Ленин багшийн нэг мэргэн үгийг та нарт хэлье! | Хэн алдаа гаргаад түүнийгээ хурдан засч залруулж: чаддаг бол тэр ухаантай гэсэн | хин бодоод өнөөдрийн хэлэлцсэн буруу бүхнээ засах л пионерүүд та бүхний үүрэг байна. Өнөөдрийн | бүлгийн ажлын чинь үр дүнг бид дахин сонирхож үзье! гэлээ. 6-гийн «Д» ангийн олон хүүхэд | нөхдийнхөө, ярилаа. Бид энд хэдэн хүүхдийн яриаг тэмдэглэв. Сопипныхоо. бага хурлын | риалыг ажил амьдралдаа бүтээл- чаэр тусгай ашиглаж байгаа тухай- гаа «Пионерийц үгийг ахин да- өөрсдийнхөө тухай матс- 1 | үнэн». сониидоо сайн хийхнь их Бас чалоө цагийг цөвчөлфорүүлдчг. «Пиоперийн: үпэц» сонинд үр... мэдээлаэрэй, Р. ЧУЛУУН » 1 1 комсомолын ТУРШЛАГААС ХААХ-ц үйлдвэрлэл эх су». рагчдын бригад нь ЗХУ-ын хө- доогийл сургуулийн сурагчдад ходолморийн хүмүүжил олгох түгээмэл хэлбэр болжээ, Өнгөрсөн онд болсон үйллвэр- хэл дэх сурагчдын бригадуудын Бүх Холбоотын чуулганд 1,2 сая сурагчдыг оортөо үсэгтгэсэн 18 мянган бригадаас өсвөрийн 600 малчин, тариаланч, цэцэр» лэгч, зогоөчил, мехайикжуу» лагч, ойчад оролцжээ. Одоо сөвхөл Ставрополийн хязгаарт үйддвэрлэл дэх сурагч- дын бригад 300 гаруй ажиллаж тэдгээрт 49 тахам Мянгэй хүү- хэд хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэ. лийн үндсийг мэдэж авч байна. Сүүлийн гурван жилд хяз- гаарын 15 мянган сурагчид сур- лагын аттестатын Хамт трак- торчиы үнэмлэх хүлээж авсан байна. Үйлдвэрлэл дэх нэгэн брига- дмчн үйл ажиллагаанаас энд онцлой дурдья: Уг бригад Курст районы Каново гэдэг тосгонд ажилладаг байна. Су- рагчид зуны амралтаараа хүнс- тий ногоог арчилж, эрдэнэ 2-3 шийн талбайг усалж. улаан буу- дайн ургац хураадаг. Кановский сангийн аж ахуйн захиргаанаас бригадуудад шаардагдах талбай. лан олгож, аг- хиялгаанч В.Лисицин, жолооч В.Нузнецов нарын хөдөлмөрийн зам нь үйлдвэрлэл дэх сурагч- дын бритадаас эхэлсэн байна. “Үйлдвэрлэл дэх бригад нь сурагчдад аж ахуйг зохион бай- туулах аргад сургадаг тол газар юм. Р Бригадыг зөвлөл удирданз. Түүний даргаар нь 10 дугаар енгийн сурагч В. Борженская ажилладагт, Бригадын Зөвлөлийн бүрэл- дүүнд суртуулийн захирлаас гадна хичээлээс гадуур зохиох ажил хариуцсан орлогч захи- рал, 7 сурагчид орно. Сургууль, сангийн аж ахуйн алинд нь ч хүүхдэд, хөдөлмө- рийн хүмүүжил олгох тодорхой туршлага хуримтлагджээ. Сурагчид хөдөө аж ахуйн 18- риалан ургуулах, мал, тэжээ- мэл амьтныг арчилж маллах талаар шинжлэх ухаацы олол- тыг тэргүүн туршлагатай хос- лон эзэмших дадлага чадварыг эндээс олж авч байна. Сургуулиас Энэ талаар 30- хиодог олон талт ажил нь ирээ- дүйн мэргэжлээ. ухамсартай- гаар зөв сонгох бололцоог су ад олгодог Юм, Л, ЛХАГВАЖАВ СОЦИАЛИСТ ХУУЛЬ Тус Улсын хууль тогтоох, торийн үн барих дээд байгууллага. (Ардын Их Хуралралс аасаг тор, ходолморч дийн. хүсэл порнгийг илэрхийлэн ба талж, гаргасан. актыг ҮЙМАУ-н Хууль гон парладэгл юм Хууль бс гэдэг бол гөрийн хууль тогтоомтийг улс олон нийтийн бай тууллага, албан тушаалтан, ард ир» гэдээс. нийтээрээ. даганс плрайн чинд ор лах япдлыг хэлнэ, СНМЛУ-ын гол хууль нь Үндсэн пИНМАУ-ын хууль мон, үндсэн цай. знїїгэм, элийн аасаг, торийн байгууламж, | төрийн пахиргаана дөэДд Ол төл байгууллага, орон нүут гийн эрх барих Ол аахирганны бай. гууллагууд, ХНМЛУ-ын | аргэлийн х үүрэг түүнийг. «хїїгах улыг ааасан. байдаг юм. улсад 90 гаруй ху олон арван хуульчилсан а! дөгдөж байдаг, Зарим нэг. хуулийн. талаар, товч бичье. Тус улсын ажилчин, албан хаагчид, улс олон їиїїгийн байгуул- лагын хоорондын харилцааг аохи- цуулдаг х) дөлмөрийн хууль їом. Хөдөлмөрийн -орх бий болгох, оорчлох ажилчи! албан ) лах журам, насанд хүрээгүй хүмү сийг ажилд авах, халах журам, аж лын ба амралтын цаг, цалин холс, түүнчилэн үйлдвэр албай байгуул лагыпй дотоод дүрэм, ходолморийн сахилга бат, түүнийг зорчигчдод хүлээлгэх хариуцлага, ходолмор хамгааллын дүрэм тэтгомж олгох зэрэг ажилчин албан хаагчдын хо- дөлмөрлөх эрхтэй холбогдсон ха- рилцааг зохицуулдаг. БНМАУ-ын Эрүүгийн хууль їь тус улсын тусгаар тогтиол, торийн бүрэн эрх, нийгмийн ба төрийн бай- гууламж социалист өмч, иргэдийн амь бие, эрх чөлөө, хуулиар хамгаа- лагдсан эрх, түүнчилэн хуулиар тог- тоогдсон (социалист бүх хэм жур- мыг) гэмт халдлагаас хамгаалах 00- рилготой. Энэ зорилгоо хангахын тулд чу- хам ямар хэргийг гэмт хэрэгт тооцох ба гэмт хэрэг үйлдэгсдэд ямар ял шийтгэл хүлээлгэхийг тогтооно, БНМАУ-ын иргэний хууль нь соцналист сястемийн аж ахуй, с0- циалист системийг бэхжүүлэн хөг- жүүлэх, иргэдийн эд материалын болон оюун санааны хэрэгцээг ДҮҮ- рэн хангах зорилгоор эд хорөнгийн хуулинд ма- Нийслэлийн 1 сургуулийн 8-ын «А» ангийн сурагч С. Цолмон гео- догийн яамиы ниженер палеонтоло- гийн ухааны дэд эрдэмтэн Р. Барс- болдтой уулзаж эрдэмтний үйл ажиллагаа, эртний амьтдын үүсэл хөгжлийн түүхэн баримттай танилц- даа. Дэд эрдэмтэн Р, Барсболд ХуУУЛЬЗУЙ Б СУРАГЧИЛ, План түүнтэй. халдогдсон эд хөрөн гийн. бус. харилцааг. аөхицуулиа, пЗНМАУ-ын | Үлпйр” одалбарийн хуули, Ус ашиглалтын. хууль, Ан тиїїй! хууль, Ойн хуульд ох орны өр гоц Уудам, путаг Дэпсгэр, элчээр, ой, ан аралтай, ингүүртэй шупууд, цэнгэг уст тол мөрийн амьдрйн ор их аагаа. пнө бүхэн: нь. улсын ом, цийт ард түмний хорго. гэдгийг тодорхойл хайрлан. хлмгиалах, пой похистой. ашиглах, арийнуулан бай. БИМАУ-ын Хө. муулах нь. хөдөлмөрчин. түмний ариун үүрэг мөнийг їппсйн билээ, Хүүхдүүд ээ! Социйлист бүтээц байгуулалтад... хөодөлмөрчдийг. өргөөг ноор оролцуулж хуулийр батлагд» сан эрх, үүргээ биелүүлэх бололцоог бүрдүүлон хипгиДаг социйлист хууль “ёсмг сайтар. судлан. ажил тн 111117111111111111111111111111Й 111 ЇГ, шини! зусланд тавтай амарч, на! рамдал нөхөрлөлийн дуу, 0 -- Хурдан морь унахад овс- ур гоо самбаа, зориг тэвчээр юу- ї Ї саас ч чухал. Морь сайн дав- хих эсэх нь гараалаасаа болдог» Гараагий нь тааруулбал морь илүү сайп давхидаг юм шиг С43- нагдана, Бас тэгээд мориндоо 5 дасах сайн таних хэрэгтэй бай- з даг хэмээн сэтгэл хөдлөн ярьж | буй энэ. охиныг Раднаагийн Эр- а дэнэчимэг гэдэг. Энэ охин айм- 1 гийн наадамд гурван жил да- 8 раалан хурдан морь унаж бай- 0 гаагийн эхний жил Ардын всэ байлаа. Ё : : : ! Ч ! 0 па сургуулийн сэдвээр эрдмийн цол хамгаалсан юм. . Р. Барсболд өөртөө эрдэм сурга- сан зөвлөлтийн эрдэмтэн багш В. В. Меннер, Г. Г. Мартинсон зэрэг олол багш нарын тухай дурсан яриад, монгол орны геологийн тогтоц бу- сад орныхоос сонирхолтой элбэг. бали олдвортой болохыг тайлбарлаж ЗХУ- ппопер Цолмонд эх орныхоо їеоло- ын Мосивц хотын геологи айгуулын гийн тогтоц, эртний атьтдыг, судла- дээд сургууль тогсож, монгол орим хад иноцер байх үсэсээ эртний амьтдын үүсэл хогжилтийн ач холбогдлыг совлолоо. , эхлэхийн социалист ориы пиоперүүд зуныхаа амралтаар Сэлбийн Эш0үг эр Эш, чөлөөт цагбүхнээ тай. үжиг сурахад зориулсан бил БНАГУ-ын пионер Магнда, Уля Креста манай Төгөлдөр, Намжилмаа нарын знэ зураг пионер су рагчдын мөнх нөхөрлөлийн дурсгал юм. хувьсгалын 50 илийн ойгоор гурван насны морь унаснаас их насны морь нь арван хоёр, соёо- лон, хязаалан насны морь нэг- дүгээр байранд хурдлан ирж хө- дөлмөрчдийн талархал хүлээж Энэ жилийн наадмаар айр- гийн тавд ирэхэд нь Раднаагийн охин ч тун чадмаг эрэмгий хүн болно доо гэсэн үг барианы га--. зар ам дамжин яригдаж билээ. Дэлгэр мөрний помин цэнхэр булан тохойд-дэлтэй цэнхрийт үр садыг унаж өссөн эна бяцхай. охин моринд гарамгайгаас гад- урлаг, спортын. амьдралдаа ягштал. биелүүлэх, ну социалиот нийгмийн... иргэн. хүний прхам” ийндий үүрэг” мөн, «Хууль 0, сойлч. байдал хайр салшгүй. холбоотой» гэм М,-И, Ло ийг сургаслг байдаг, "Тийм болохоор цоммунист са. суртахуун. салшгүй бүрэж эхүүн хэсог. болсон. социйлиот хууль, бин ич холбогдол өндөр байг ил, Мйд цашидаа гол гол хуулиудын талаар хүүхдүүд та нарт товч ойл» голт өгнө, Хуулийн үндсийг сулалсиаар "нийгэм болон. хамт олЛїїдо./ ДЭЭД Зэр» гаар, хүндэтгэж с суртахуул өрг хэм. сайхан. чанарыг эзэмшсэн! хүй болоход Чинь тусалил, ИН. СОСОРИЛРАМ (Улсын иронурорын хэлтсийн дарга) шишишшиии2 ӨӨ, Польшийн Керестина, Валгарын ЯА ажилд идэвхитэй оролцдог бай- на. Эрднэчанын охин зэр жил 5 дугаар ангиудын бичгийн аварга болжээ. Эрдэнэ- чимэг агаарын дүүжинт тэп- цүүр, хананд үсэрч буух уран хөдөлгөөнт гимнастикаар тогт- мол хичээллэж иржээ. Хүүхдүүд зэ! гийн тодорхой хаягийг мэдье гэвэл Мөрөн хотын 8 жилийн хаёрду- таар дунд сургуулийн 6-гийн «А» аптү суралцдаг юм. 3 Ч м., чойжоо їСсотсонсонСонСоВСОНСОВСОовВСонСОНСОВСОВСОНСОВШСОйСОШСОВСОШСОВС- ЗУРАГ ДЭЭР: Эрдэмтэн Р. Барс- болд пионер С. Цолмонд Өмнөговь аймгийн нутгаас олдсон махчин ба өвсөн тэжээлт гүрвүүл ноцолдож байгаад хоёулаа зэрэг амь үрэгдсэн дэлхийд ховор олдворыг тайлбар. лаж байна. Энэ олдвор одоогоос 75 сал орчим яжлийн өмнөх амьт амьдралыг тодруулах онцгой 2? холбогдлоороо дэлхийд гайхагдаж байда. Ч 1 |.БААТАРЧУУЛ, БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУХЛЭЛ ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУХЛЭ. |БААТАРЧУУА, БА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫГ ХУУХЛЭЛЬ ОРИУЛА «ДӨЛ» БАГИЙН БААТАРЧУУД БИД асч, Архангай к23-4 --бүээгс сумын 9 милийн сургуулийн 2. загнд онц сурдаг, Бид: миц «Оч» багийн ОмирЧҮД ПлӨүЛҮН “Олоо 5--У-н УОЛ», Орий, бимнөэл сөлцдөр. болов,Аарыг Доржгогой. Миний аль ногоочид хүд, ЭэаМэгдлийн хонь харц цулдаг, Шй чөлөөг 1 Начэлалт ны зуд заг онь ИШ 00 залийн ойг у ү Пиоперийн Ташууллынн ү х К-39 ха наргал хӨлЬс, э- Занаруулслаы, долоол зүйлс хүрмийг ширхэгчдэн. биелүүлиэ, ЗярОЭр м.Ушаны, МАН 0олохын тулд одоо ина. би ок Ч гэ8 чин 00 жилийн Ой. гэхэд -- Гер орол, сургууль, үйлчилгээний. хогр хаана Ч явсай сахилга баттай байна, їрдмийн далай --Айгийн нэг онц сурлагатайгал сурлага, хүмүүлил, олон нийтайн ажилд, ариун цэвэр бүх зүйлгэрээ уралдана. -- Сурлагаар хоцорч йшаа . цөхөргөө тусалж сурлага, хү мүүжлийг пь сайнсруудна, --6 Пшонсрийц үйэн» солин, «Муранлна» сэтгүүл зохи, лац уншиж мгархуудын ажилна. тусгчиа, алдар гапьяаны хэрэг, -- «Манай сум» госэц баатарчуудын сэдэйг ажил хийж, су. мишди золовлогоаг биелүүдэхэд тусалиа, -- Хангдад төмөр ас, гууль, Иоос, ү гашшгайлан 0| Л0. л-- «Таван хошуу мал» гэсэй цугдуулгагай болио, -- Зуныхаа амралтаар вавыц ногооны хашаанд өэрлөг өулгаана, тал Фай усалыа, Цамар ногоо нь тусалиа, Ээлдээ хойь хариулш өгиоө, - бичгээ ариг гамтай эдэлж дүү маргай өгнө, Дэвтэр, үзэг, шугам, харандаагаа гамтай хэрэглэ! айн сайхан үйлс -- Ардын хувьсгалын партизан, Халх голын баатрууд, аймаг сумы!» хаа түүхийг судалиа. -- Ашгидаа «Эрэй сурвалжлагч» клуб ТО0 хүүхэд үедээ эрэлхэг тавьяат үйлс бүтээсэн хүмүүс, нэр нь тодроог баатрууд, аймаг, сум, сургуулийнхаа айхдагчдыг эрэн сурвалжилж «| Тшонарийн үнэн». сонинд Оичиз. -- Дүү вартаа үлгэр ярьж өгнө, Номтой иөхөрлөлө, Долоо хойогт оав» вал шэг шїшэ дуу суриа. «Залуу байгальч» имїїгэмдэгт элсэнэ, Олой иаст ургамлын сургуульдаа авчирч байна. - «Мурзилка» сотгүүдээс зөвлөлтийн Онтлбрьчуудын Ц) уншин, мэдлэ. Пириер бол хүүхдийг үлгэрлэгч -- Сурагчийн ба баатарчуудын дүрмээ ДЭ гэр эеишээчээр: Оислүүлїїэ, Нөхрийн дутагдлыг өөрт Иь халж засий, цо ямар хүй бэ!» гэ! їмагт өөрийгөө шүүмжилиэ. - Мэндлэх шишэ Го) -- Цагийн хуваарь мталиа, - Соёлч боловсон бай г эрхэмдэнэ. -- Сургууль, ййонерийн байгууллагаас өгсөн даалгаврыг сайп зүүлнэ, Зарлөлтийн баата газар, гудам, ходоо. үр тариа, ногоо түүхэд үрийг түүн мыг үлгэр жишээчээр дзэмшинэ, био» лаг ановерүүдийн тухай уншиаг тэдїїээд сурна, гүүл бие, саруул ухаан -- Өглөө бүр гимиастин хийнэ, Тогтмол гүйнэ, Цана, тэшүүрээр гул, гаж, шатар дэайм тоглож сурна. -- Халуун усанд тогтмол орж, гуур хувцсаа долоо хопогт хөр удаа гийн Цэн ээр ГР, жилийн сургуулийн 2-ын Бэл Доржготовын. ГАНВЛАТЛР Энэ одорлог «Угтсан ажил», «Чацууг, нм анилай», «Ой чамдаглах»гасан. гурван! сэдвээр, ппагдай, Эх орноо сурталчлах өдрийг угтаж, Ш7 утыр ангийн сураг чид үхэрчин 1ймбалын өвөлцоог засч, нутгийн луулийг цэвэрлэн. сара ны дээрийг. хүүн, 00 тэрэг арг түүн" Хатаах ажил хийв, Мон яс цүглуулах, цуваа. парланг 09) сурагчид 930-иг по цуглуулсиы/ Дөгор нэгдүгээр, ангийн сурагч Онхболд, гуравдугаар 8й гийн сурагч. Шалрмагнай. цар 72 иг Яо цуглуулж, түрүүлэн, Гурандугаар айгайн сурагч Ц, Наран чимэг” цэрэр дайтартай, тул Оцчигтээр, шалгарч, йов бичих уралдаанд изгийн Пингшаргал, хоёрын Мөнхбайр, гурвын Эрдэнэ, 1. Оюунаа: нарын. 10 вурагч 20) онц дүн үзүүллэл, Түүрчлэн. сурагч 1 тод унших Ё, Оюуичимэг Ирдэн гчлэгээр,Оюуцал шүлгээр, Ганхүү зургаар, Батсүх. Да» шлашаргал: иар дуугаар авьилсал үзүүл сэн нь түй чадмаг болор. 1003 оны єсдүгаар сард үөрсөн тлпан үрлгчийн 0її тэмдэглэхэд 10 настай су злгч 1, Шшичиинаргал чацуутнаа. төлоалж зэлэхдээ. «Ий өх орны пэг өдөр анх удаа Охїїосоц ИД эхээд торж байсан бол їїюөдөр пцай. эх орша їаг өдрийг тэм үэгдэхэД: (урапдугаар яигийн.. сурагч болж ишонерийн улаан: бүч зүүлг эрдэм помын шинийг хүргэж, байгаадаа. улам байртай. байна Дараа иь сурагчдын товлас. алдарт ах Төгоөцчулуун, Дарь балаа. їйп сэтгэгдлээ. ирьйц, сумын на мн үүрийн царийн бичгийн дарга Хайч О0Ш, өдөрлөг сайхан боллоо гэж үн» тэд сургамжийн үг холж бүх богш су рагчдад, сурлагын. амжилт, үзүүлэхийг үсэц «рөөлө Хайтий аймгийц Идэрмэг сумын Ма дамбаа. архлагчтай. дага: сургууль өх орны їїг өдрөөр арши їїлсуай сураг ДМ өдөрлөг бохиолоо, манай зөвлөлийн. ажилган д САНЖААЖЛМАН Нэгд 410 Унс аймгийн Пируунтурууцы: САЛ-ц хамт олон намрын ургац хурмалгын ажлаад 1Х "пЁ 000 гаруй той- ин -20-1, гө, улсад тушаах будайна! толоплогоо! л ЫН л уй Ц цаланчид, байр» хурайнс Ауусгасац 1» 557 ХЭЭР Р ЭРЭ ТЭЭР, Хүүхдүүд 9з| Хүүхдийн хэйлэлийн нэгдсэн. редбицийс МШын 00: жил, «Пиойс рийн үнэн» сонины 00 жи. лийц ойг угийг. хүүхдийн гар, гэрэл аургийн. уралдаан зарласан. билээ, Эйз урал,,. дайнд орох гар ба гэрэл зур Тийн сэдэв, дүгиэх ох ур л шагиалын тухайе ноне рийн үнэн» сонины дөрөндүгэлр, хамнаэ энэ. оны рын дөрөнций 11, Дугаарт, иййтлэгдсанийг хүүхдүүд та нар хэдийнээ. ун шинж танилцсан болохоор энэ. тухай сайн) мэдэйс байгайл,, Одоо гар, гэрэлд зураг сонир» хогч б4гачуудын маань түс рүүчиийн бүтээл мапай. ре- Дакцид өлөн арваараа ирж байна, үний заримаас та бүхэй сонин хоо | «Ппоперийн нэМ20» булангаас үзрх ац аймаг, Отгон сумын 0 жилийн Дулд сургуулийн 1-гийн «Дө» ши тийн. сурагч Даваасүрэнгийн зурсан зургийг та бүхэндээ. толилуулар, ЗАХИДЛЫН УЧИР ОГҮҮЛЛЭГ гч Болормаа, Мосира ДУИД сургуулийн су Эинхээгийл 2 хотын иогэй рагч Сербигатай захидла даг байв, Цэг удаа цүнхэнд аёхидал Ихиг үзээд «Се- рбиа захиа ирүүлж дээ,бас ил па- хидал байна. Үүнийг надад япуул сан байх, Эгч мипий тухай. Сербокад бичдэг. гэсэн шүү дээ гэж бодоод найз Ганаадаа үзүүл эхээр гүйн одон Ганаа: ээ жил сургуульд ор- сой ба Энхээ цэцэрлэгт явдаг бай, Энхээ харин ирэх жил, сургуульд орио гэж тэсгэлгүй иариа. Ганаа : яр харилц Энхаэ эгчийнхээ ил аахидлыг үзээд, -- Эгчид чинь явуулсан. байна. шүү дээ гэхэд. Энхээ «Сергна на» Дад” явуулсан їюм» гай хэлсэндээ. ичиж царай нь улайв, Ганаагийн аав захидлыг үзээд: --Энэ захидал хэдийгээр Болор» маагийн цэр дээр ирсэн боловч Со» рїзка хүүгээс бидэнд Мошгол-Зов- лолтийн найрамдлын сараар їгэнд» чилгээ ирүүлжээ. гэхэд Энхээ балр хоор болов. САМБУУ шини нил ХҮҮХДИЙП ХЭВЛЭЛИЙН --51418 ЦЭГДСЭН РЕДАКЦИ. Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн номбинатад хэвдав 0 -үтгдтүэхэужт тэ тТУүүтҮсЧ - даян эг | луу үсийнхний 0 0 0 0 гтал 0 0 ї ( ї 0 11,9,4:1:15 ийн Л асэнж .Тө өвлӨлиЙН сон тЙЛЁ-ын зо дахь жилдээ К 41 (1296) 1973 оны аравдугаар сарын 324, 1175 1АЛТ) Төв Лхагва | Үнэ: 10 мо МАХИ-ын Топ Хороо: ны онол, улс торийн хэн лол «Иймип амьдрал» сэт сүүлийн 0 жилийн ойд зорпулсан. баярын... хурал сапхан боллоо. Палрин хурлыг МАХИ ын Топ Хорооны Улс тог Улс торийн. Толчооны ор» логч” гишүүн, ӨШМАУ-ын Сайд царин Зоплолийн пэгдүгээр, орлогч дарга Т, Рагчаа. уншин, МАХН-ын Төв. Хорооны Улс торийн Товчооны гишүүн” БИМА ЯРУУ АЛДАРТ КОМСОМОЛ Лениний комсомолын 55 жилийн ой бол Зоплол тийн ард түмэн, түүний труу “алдарт залуучууд, дэлхийн дэвшилт эа- цог жавх- ламт балр юм. Эгнээндээ 22 сал гаруй охид, ховгүү дийг багтаасан Зөвлөлт нийгмийн. бүтээн: байгу) лагч идэвхтэй хүчин БХЛ нЗэ-ийн 55 жилийн түүх зөвлөлтийн ард түмний нь тэмцлийн түүхтэй салшгүй холбоотой юм. Иргэний дайн, гадаадын интервенцийн довтолгооны хүнд бэрх жилүүдэд хувьс талт тэмцлийн тугийг өн- дөрт мандуулан, Лениний комсомолчид гартаа зэв- сэг барьж зөвлөлүүдийн эх орноо хамгаалсан баа- тарлаг түүхийг дэлхийн бүх дэвшилт залуус ТЭД- ний дотор манай орны 3а- луу үеийнхэн сайн мэдэх билээ. Леинний номсомол, олон мянган гишүүдээ зөв- лөлт ориыг үйлдвэржүү- лэх их үйлсэд уриалан а4 дуудаж, хүнд үйлдвэрийн шинз шинэ салбар дээр илгээн ажиллуулж, ажил- МӨТТ--11-21 1451 15511:51 (551 (э51 (551 (551 (551 (551 (851 (551 (651 1551, «ЭРЭН СУРВАЛЖ ЛАГЧ» КЛУБ «ХУРГАЧИН ХҮҮ»-ГЭЭС ЭХЭЛНЭ шэвэвэээвилиэээсвэилилижилижмэтллилЛЭлтлШллиЖтилижилиихлаалжлаиилжшилиЛиЫн чиг тариачны сургууль байгуулах, аихдугаар та- ван экилийн толовлогооний зорилтыг биелүүлэх, ний. тийг бишиг үсэгтэй болго- хын тодооций тэмцэлд хО- шуучлан. оролцож, гүйцэт» гэсэн. үүрэг,бүтээсэц: үйлс агуу их юм. Эх орны агуу их дайны хүнд бэрх жилүүдэд зөв- лөлтийн залуу үе ард түм- нийхээ хамт гитлерийн фа- шистуудын эсрэг фронтын, талбар дээр баатарлаг Ту- лалдан, эх орныхоо өмнө байгуулсан гайхамшигт гавьяа нь зөвлөлт нийг- мийш түүхэнд алтан хуудас болон үлдсэн юм. Эх орны төрсөн ЗХУ-ын 11 мян- ган баатрын ихэнхи нь Ле- ниний комсомолын гишүүд залуучууд байсны дотор Хлександр Матросов, Зол Носмодемьянекая зэрэг ха тай зоригт эх оронч баа- тар охид хөвгүүдийн нэ- рийг хүүхэд та нар сайн мэднэ. Лениний зөвлөлт төрийн үе шатанд нам, ард түм- ний даалгаврыг нэр төр- тэй биелүүлж ирснийг түү- ний гал улаан туган дээр гллалзан төрийн дээд “шагнал-зур- гаан одон яруу тод илтгэн харуулж байна, Лениний комсомол олон улсын залуучуудын ком- мупист хөдөлгөөнд Хам- гийн идэвхтэй . оролцож, ах дүү социалист орнуу- дын залуучуудын .Эвлэ- тэй нэгдэл нягтрал, эв Хү: чээ нэгтгэн даян дэлхийд бат энх тайвныг тогтоох, пайрамдал, нөхөрлөл, хам- тын ажиллагаагаа өргө- комсомол. нь бүхий л М11Б-ын 50 жил, «Пионерийн үнэн» сонины 80 жилийн ойг Хэптий аймгийн төв, ходоогийн сургуулиудад «Эрэн сурвал ! И, ЖИГЖИДСҮРЭНЙ дайны ширүүн галын дунд” байгаа Зөвлөлт | сүүлэн. хөгжсүүлэх үйлст шийдвэрлэх хурь цэмэр оруулсан богоод оруул- саар ч байна, , гхөвлэл «Цоммупист» аймиалын тухай илтгэлийг ту яиЛДиНН еронхий орхлогч Чимэд хийп, ОХУШГ-ын Топ Хорооны сэт» гүүлийн. орлогч эрхлэгч 1) И, Бугаев баяр хүргэж «Олридоо алдартай Улааи- баатар» гэж бид бүхэн ДУУ- лах «дуртай. байдаг, Их жанжиц. Сүхбаатараар овоглосон оспөрийн: Сүхбаа- тарчуудын үйл-амьдрал, ҮҮ- сэл хоглийн түүх мөн: Э!їО БХЛИЗ9 МХЗ9-ийнах БЄНый зардын холбогдо!о: дүүгийн пайрамдал хамтач лаанбаатар хотод - ашиллагаа улам цэцэглэйц ны рага дунд сургуулиуд хогжиик байна, 1966 оноос Монгол, бүлгэм эвлэлийн үүс, Х9- Зөвлөлтийн залуучуудын роодД байгуулагдсан түүхтэй, да НО УАДСЛЭЛ ӨДИ ӨГ 239 ҮГЭЭ гээрийн. гишүүдийн тоо нэ о гурван оны 2 ШОН ӨӨрЭЭ ЯН сарын. шинийн 5-Ид цийслэ- мэгдөнс Улаанбаатар хотын ҮТҮЛД лийн бүх гишүүдийн хурлаас ХЗЭ-ийн хороонд: «Сургууль МХӨЭ-ийн Улаанбаатар ХО- ппонерийн асуудал» эрхэлсэн залуучуудын . төрөлжсоп тьишї! хороог. «Хотын хороо» хэлтэс байгуулагдан ажил- уулзалтыг зохион, ажил нэртэйгээр, байгуулав. Хоёр лаж улмаар эцэ асуудлыг амьдралын туршлагаа со- хилийн дараа 1998 оды бие дааж нарийн бичгийн лилцдог уламжлалтай бол- өхээр, пионерийн анхны бүл- дарга. эрхлэн хариуцалс лоо, 1971 онд Монгол, гүүд үлгэр иигшээ дунд сург оурца хурВан СА нг Зөвлөлтийн залуучуудын гууль, шавь сургууль, Ам Улаанбаатар хотод таван ТУ их наадмыг Улаанбаа- тарт хийсэн билээ, "Та нарын «баясан цэн- чэтч бүрийн ажил Л: байгуулагдаж эхлэх үеэс 2Х- лан, пионерийн анхны бүлэг ! галацбаатар хотын бага сур- гуулнудад тус тус байгу: лагдав, “Мон оны 5 дугаар 8-0 7 ЦАНЫН АМ ТАХ 22172) риїйг Товчооны” орлогч їн- Угин Ардин:./ Их Хурлын үг хэлээд «Коммунист, шүүг Улаанбаатар, хотын "Тэргүүлэгчдийн нэгдүгээр сотгүүлийн... баярми бич памынг хорооны хӨШүгир орлогч, дарга. С, /Лупсан гийг уншиж, «Иамин атьд царийн бичгийн дарга Сүхбайтариын одонг «На- "рал» сэтгүүлийн. ерөнхий Алтангарал ирж үе. хөлс, мин амьдрал» иииин эрхлэгч !) Чимэдэд гар, 1 дардаг” «Памин амьд ерөнхий. өрхлөгч Чиг дууллаа, рал» сртгүүлийн 00-жис мэдод. тардуулан... огчээ, “Найрын хурал дээр лийн ойг тохиоллуулан «Иймшмн амьдрал» сэтгүүл олон. улсын комтунист МАХИ-ын | Төв... Хороо, ийнхүү Сүхбайтарын одон- ажилчим иамуудын хэп ноос тус сэтгүүлийн гапарт гоор шаглуулан, «Намын лэл «Энх тайван, соций- ирүүлсэн, балрын бичгийг | амьдрал» сэтгүүлийн. 00, лиамын асуудал» сэтгүү: МАХИ-ын Топ. Хорооны шилийн хувьсгалт дайчин лийн төолөолөогч болон «йг мин амьдрал» сэтгүүлийн ахмад ажилтай сохиолч С, Удлал, санхүүгийн тех: иицумын багш ЮОндэнхүү иар баяр хүргэж үг хэл- лээ, МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ районы харьяа ХЗЭ-ийн Х0- роо сургуулиудын дэргэд 20 Ё сардис 8-нд Улаанбаатар Х0- шахам байгаагийн дөэр 15 гэх дуртай цэцэрлэгт хү- ть.. Пионерийн. товчоо орчим. үүрт 4000 гаруїї су- рээлэнг Лениний комсо- «Хдїчийг | залгамжлагч 6б4- тагч залуучууд пионерийг молчид барилцаж өгснийг гачуудын холбоо» нэргэй- 60: гаруй бүлгэмд | пцонерийн хүүхдүүд та нар сайн мөд- гээц2/ үүсэн” байгуулагдан 1600 гарүй бүлэг, 4000)Га3- нэ. Комсомол гэдэг нь АЙН айна УХЛДаН шоэ7 зүйг. балаа харьлалагдалс 5 Я ангуу/ байна Номмунистический союз товчооны даргаар МХЗЭ- Бин эндээ... 800000 орчим молодежи буюу монголоор ийш! Төв Хороо, Улаанбай- | пиопер, 25000 гаруй баз- Коммунист залуучуудын тар! хотын. ХЗЭ-ийн «Хотын тарчуудыг нэгтгэсэн пийслал эвлэл гэсэн товчилсон үг хорооны» . даалгавраар ИХ. удданбаатар: хотын пиойб- шүү дээ. БХЛКЗЭ цьанх зохиолч Дашдоржийн На- рийн зөвлөл нь МПБ-ын 1918 оны арван сарын ажиллаж, байсан яруу алдарт хагас зууш ЯО1- 29-нд 22 мянган гишүүн- лийн түүхт ойг угтсан «бал- тэйгээр байгуулагдсан. Энэ үед Улаанбаатар Хо- гамж үе» аяныхаа гараанд Үүлр тын пнонерийн | товчоолы «Төрөлх хот байгуулагдса- ЗХУКН-ын дайчин тус». даргаар анхны пионерийн ных8а. 50 ишлийн ой, цийс- лагч БХЛКЗЭ-ийн 55 жи- нэг! Цэрмаа. ажиллаж байв, лэлийн эвлэлийн |байгуул- ийн ойг монголын 4 Ерөнхий боловсролын лагын хатас зуун жилийн 2 ОЭЛОЛЛНН мсроы вД дунд сургуульд суралцагч- ойн. нэрэмжит ажлын ЦУ- үМЭНу ҮҮ тЕНКЄу АС ДЫН тоо олшрох тутам, ваанд амжилттай явж, бай- охид хөвгүүд, пионер су- сургуулпудын. дэргэдэх хЗэ, на, рагчид баяр балсгалантай тпонерийн , байгууллага, тэд- Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ тэмдэглэхийн хамт анд нө- хөр омөг түшиг Зөвлөл- тийн ард түмэнд болон зөвлөлтийн бүх охид, хөв- гүүдэд их баярын. мэнд дэвшүүлж, "коммунизм байгуулах их үйлстээ ши- нэ шинэ амжилт олохыг хүсэн ерөөж байна. | ашшшшшшшыс Ошшшшшшжэе: їыЫшштас шшшшшшш- ёшшишлр Ожллжлтл:ч үтишшээ єсшштшшшэ т-ҮШШЦ шсэнсэнсонсо!) (еэ) (--1-1-51 (еэ) (651 1 9 524 Заг 2126уй8:2- 99, 2777277722775422424224, хувь давууллаа, ЗУРАГ ДЭЭР! Ходолморийн баатар, Ц, Сандуйжав агчдин илуб» байгуулагдан ажилдаа орж байна, ! Тус аймгийн төвийн 8. 10 жилийн. дунд сургууль, 7Наргалт» 1 зай, Морон сумын дунд сургуулийн пиоперийн б Лаыг аигїгб Л т ТҮ Э г 32 ЗЛТ ! АВ 7-114 15 ДАЙ дасүй Ын ДАЛ йП Увс аймгийн Баруунтурууны САА-н тариаланчид энэ. хамрын дэргэд « 11 эалилагч» У0:7:-- / ї Ё 0 "үсГ: 17 й эр д ЛД су! 7 үүхдийн бүрэлдэхүүнтэ үн ургацаа 9 хунэар сарын 20-нд хурааж дуусгаад, улсад тушаах будаа. ар, 0 ны толоплогоог 5000 топцоор давуулсан билээ. Ургац хураалтын со- Манай илуб «Лнонс рийн үнэн» сопины апхиы дугаарт оорийн я циалист уралдааны манлайд тус САА-и дэргэдэх 10 жилийн сургуу- рон, сургуулийн тухай нийтлэгдсэн «Хургачиц хүү» томдэглэг 0 лийг тогссон ахмад пионер, ходолморийн баатар Ц. Сандуйжав, Ар- (аг ра рвалилах ажилдаа. эхлэн тариа гэж. 2Царгалтхаан..НМ дын Их Хурлын депутат Эрдэнэ, МХЗЭ-ийн Топ Хорооны «Тариа- 8 жили! їд сургуулийн. «Эрэн сурвалшлагчдын цлуб»»-ын 0 шанч аалуу» алтац медальт Нямаа зэрэг олоп ходолморийн. сайчуул ич 0-гий ангийн сурагч Туяа итгэлтэй огүүлж байна, йЙ гашигайлан. ажиллаж ургац хураах, улсын толоплогоог 100--200 й ! ! 2-йС0ШЄСПЭНС0НСЭ С-28 24058 2 | (591 (ек51 1591 (655) СОНС ЧСОНСОСЭСОШНСЭНСЭ! С, БОДООШИЙН авсаг сэрэл зурав ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ чи? «эХииитчиэ” ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ ЭРЭ! ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ пИЛАГЧ ЭРЭН СУРВАЛ ЭРЭ”! СУРВАЛЖЛАГЧ ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ ӨСВӨРИЙН ПАРГИЗАН аш, Нэр Дэн- дэв, Хүшээх хан аймаг Эрдэнэ най Намсрайн хошуу (Одоогийн Сэ- лэнгэ аймаг) Охинцой гэдэг Газар 1904 онд төржээ, --Хамгай дэлхӨй минь хилзгээ хайрлах байлгүй, аав ганц хавхтайгаа үлдэс сандай гузй том ХҮҮ хандаж --Миний хүү аавынхаа цахиур буус үүсч борогч гүүгээ унаад яв. Дүүд чинь унуулахаар Доной баянзас морь гуйсан чинь өгсөн- гүй. Тэгэхлээр нь бүр шар Ход- тоод хүүгийнхээ хонь хариулсны хөлсонд авах ёстой хоёр хон дээр ганц тугалтай үнээгээ нэмж өгөөд хэзр морий нь авах боллоо. Түүнийг Дэндэвтээ унуулаад яв. Эпэ чухал албанд нутгийн идэр- чүүд цөм явж байгаа, пас минь залүүу ч болоосой гэж аавыгаа хэлэхэд. хүү Дэндэв нь, Хаашаа явах юм --Отос Лувса булн, "ь гээд Лув- 1 Дарьдаа --Цэрэгт --Аав аа Доной ахын хүү явах уу? гэж асуув. -Баячуул та нартай хамг явахгүй, Өөр замаар явиа. -8Аль замаар? --Донойн хүү Бароны цэрэгт явах юм гэнэ, Харин та хоёр Сүх- баатарын журамт цэрэгт явна, Дүүгээ сайн харж хандаж яваа- тай! Даанч балчир юм шүү ХЭ- мээн захиж. эцэг, эх нь хоёр хүүх- дийнхээ баруун хацрыг үнсэж, ариун цагаан сүүг өргөн алсын замд үдэв. Энэ үед Лувсандашийн Дэндэв дөнгөж арван долоохоп настай байсан юм. “Удсангүй ах дүү хоёр “Сүхбаатарын журамт цэрэгт элс: Хиагтыг чөлөөлөх анхны 1у- лалдаанд Дэндэв хүү сайн оролц- саны учир жанжнаас сайшаал Хү- дээж «Би одоо Доной баяны зарц бус Сүхбаатар жанжны цэрэг эр» хэмээн итгэл дүүрэн хэлэх үгтэлЛ болсондоо туйлгүй их баярлала, Хиагтыг чөлөөлсний дараа ах дүү хоёр зам салах болов. Дарь 04- туун замын байлдсанд дайлаар мордохдоо дүү Дэндэвтээ, --Аавынхаа захиасыг бие- дүүлж яваарай. Чи нийслэл Хү- рээг чөлөөлөх их цэргийн хамт лвна. Сүхбаатар жанжинтай хамт явахад хэзээ ч газардахгүй, Би баруун замын . байлдаанаас шууд зийслэл Хүрээ орж чамтай уулзана гэв. Сүхбаатарын журамт цэрэг нийслэл Хүрээг зорилоо. Их жанж- ны цэргийн тоонд орж жагсаалд нь жагсал: яваа хүүгийн зам ИЙН- хүү эхэлсэн юм. Дэндэв хүү-Жаг- саалын дүнд явна Ардын журамт цэрэг улаан тугаа намируулж Шивзэ хиагтаа цуурайтуулсаар нийслэл Хүрээнд ирж хүрээг ЧӨ- левелснөөр ард түмнийхээ эрх жар- галыг тунхаглав. Энэ ажилд хүчин зүтгэж явсан журамт цэргийн хүүхдүүдийн нэг нь Лувсандашийн | Дэндэв билээ, Нөхөр Дэндэв нь, манай хам- гийн анхны их эмч нарын нэг бай- сэг АЛТАНГЭРЭЛ ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ уяаХо яс Я44 нё46 Бїү!РТ М1УИЖГҮүЯалд нвав Б4їУПжиУЯалО н6єаЄ Б4УИ єа6в х 1:114:218:(314:4:00:09) )2(51:15) БТУИЖГҮүЧалоО Х02 нєаЄ ьБїУижгГуяахо нєав6 (18:3418:4:01 ьїу Монгол, зоплолтийн. пайрамд лын сарын үеэр манай хоёр орны пингонерүүдийн нөхөрлөл улам ор голж харилцан туршлага. солил цох орнүүн ажил аохиодог Зоплолтийн 111 сургуулийн ин терпиацнонал: Он «Л» бүлгийн їингонер-ОД.. Оюунчимэг, Игорн, Э. Лариса, Р, С, Сүхбаатар, Ц Онхбах-иар Ордонатийн опооны олапорын тухай цалс байна, Интсериационал энэ. бүлэгт поп лолт, монгол, болгар, чехослопак зэрэг ах дүү социалист орны олон пнопер: суралцдаг зом, үлүүлэнтэй танил С.БОДООШИЙН айсан гэрэл зураг Ценэ! (еэ! Тан! 16891 Үе81 (е51 (ен (е81 1 иСсонСовсонсон ПИОНЕРИЙН САЙН УИЛС -- Бидний эргэн тойрон хүрээлэн байрны барилгыг тоолбол 21 болио. -- Бид ахмад сурагчдынхаа ходол Энэ барилгыг Хай хөхий нутгийн пио- иерүүд зуны амралтаараа сайн дураараа барьсан юм. 251 155112511551,4551125115514 байгаа гуаиэ, халуу!! ус, нийтийн морч уламжлалыг залгамжилж, бүх ард түмпций социалист уралдаалы жилд зургаан тасалгаатай хичээлий байр барих үүрэг авсан. юм гэж 9гийн «А» апгийнханы хэлэхэд, -- Бид Хан хохий путгийц сурагчийн хувьд барилгын чинь ажилд оролцох эрхтэй биз дээ гэж Хяргас, Тэс, Зүүнговь, М сэн сурагчид өгүүллээ. Тэдний ингэж алчин сумиаас ир- оргилон гарсан хөдөлгөөнийг хүл бүхэл дэмжлээ. 8,9,10 дугаар ангийн сурагчид хичээлийн шийэ байрыг Баруун турууны САА байгуулагдсаны 130 жилийн ойн өмнө ашиглалтад оруулахаар шамдан ажиллаж, одоо тэдний өмнө дээврийн ажил үлджээ. Хичээлийн шинэ байрыг ашиглалтад өгснөөр сургуулийн гурван ээлжээр хичээллэх журмыг өөрчилж хоёр ээлж болгох юм. -- Хан хөхий нутгийн сайн ажилладаг хүүхэд олон уу гэж сонирхвол, -- Г. Хумбаа. Г. Цэндмаа, С. Баярсайхан, Ц. Оюун, С. Батаа, Ж. Хлтангэрэл, орогч Н. Цог, С. Гомборагчаа, Д. Чойжилсүрэн, Д Дашзэвэг зэрэг олон пионер сурагчдыг нэр цохлоо. С. БОДООШ Цэцгийн үрийг эгч минь авчирч огсөндөө. Цэвэрхэн саванд шороо хийгээд тарьсан даа гэж бяцхан охиныг эвлэгхэн хоолой- гоор аялахад хүүхдүүд дагаж дуул- 99) 27952078 -- За одоо болноо. Маргааш өөр Дуу заана шүү. Энэ дуугаа сайн сурч ирээрэй гэж.хэлж буй охины нэрийг Д. Баасанхүү гэнэ, Нийслэ- лийн 52 дугаар дунд сургуулийн 2-ын «В» ангид онц сурдаг ажээ. Баасанхүү охин дуунд дуртайгаас гадна сурсан дуугаа нөхөддөө, дүү нартаа зааж өгнө. “Би Баасанхүү охиныг хичээлийнхээ завсарлагаар ангийнхандаа Ц. Сүхбаатарын хөг- жим «Би цэцэг тарьсан» “дууг зааж байхад нь уулзсан юм. -- Зуныхаа амралтаар олон дуу сурч ирсэн. Нөхөддөө хэд, хэдэн Дуу зааж өглөө. | Миний найз нар дууг тун амархан сурдаг юм гэж Баасанхүү охин ярьж байв. Энэ охин хичээл эхэлснээс хойш «Баавгай чоно хоёр», «Улаан хавтастай дэв- тэр», «Жимсний хаяг» зэрэг хорь гаруй ном уншиж, тэмдэглэл хөтөл- сөн байна. -- Баасанхүү чи хэвлэлээ яаж ашигладаг вэ? -- Миний хамгийн дуртай хэвлэл бол «Пионерийн үнэн» сонин, «Зал- гамжлагч», «Оюун түлхүүр» сэтгүүл билээ. Би сонин, сэтгүүлийг дугаар алгасалгүй уншдаг. «Пионерийн үнэн» сонины, «Би ямар хүн бэ?» «Миний сайхан ээж» буланд хэвлэгдэж байгаа зүйлээр хайчилбар хийж байна. Одоо би «Пионерийн үнэн», “«Пионерская пранда» сонин, «Залгамжлагч», «Оюун түлхүүр» |сэтгүүлийг бүтэн жилээр захисан гэж Д, Баасанхүү баяртайгаар ярьж байлаа. Д. ДАВААНЯМ ШИШ ТҮШҮҮг ИДЕТ МЕСЯЧНИК МОНГОЛО --СОВЕТСКОЙ ДРУЖБЫ В учебиых завсдениях нашей страны широко проводится месячиик монголо-советской: дружбыг, Во Всех шцолах проводятся вече- ра дружбы, встречи с советскими специалистами. организуштся иеде- ли и денады советского кинипо, открыг ваются фото и киижиле. выставки, 8 шнолах широко ралвертыпастал работа по изучейиод русского явш ца, учд0е у сопетских учитслеїйси шил, -Фазучиванио: руссцих песон, стихотворений и танцев, В столице открываются выставки «Нормовая база советского союза и монгольской народной республики». Каждый день посецают выставку сотин людей, студентов и учашихся школ. В дип месячпика еша более активизируется .сотрудничество на- ших двух стран в области сельского хозяйства. Месячиик ешга большсе унреплянет иерушимую дружбу мон- гольского и советского пародов: НОВЫЕ СЛОВАИ ШЛӨВӨСӨЧЕТАНИЯ: 1, зунейное заведенце-- сургууль 2./Денадагсоветокого:кино:-- зөв: лөлтийн киионы 410: хоног | 3, “Раавартынатвся:-- сөрнөх | | Я. равучивание песен --дуу сурах Б.кормовая!база--төжоЭлийн:баал, 16: шосешать,---очинс үзэх 77, лөшцөгболов. -- улам! бүр: В. активизироваться -- идэвхижих 9: гоблаати сельекого: хозяйства: --0ХОДОО.анс ахуйнсталаар роэмД гэдэг болсон юм: 5 2Ф000000000000000000000000Ф000Ф АЛТАН МЕДАЛЬ» БЕДЕЛХААН Мауледал” овогтой “ Беделхаап нь Баян-өлгий аймгийн Булган су- мын 8 жилийн дунд сургуульд су- ралцдаг--М. Беделхаан онцсайн сурлагатан, сайн дуучин, хөгжим- чин їом, Баянхуур, домбор хог мөөр чадварлаг тоглож үзэгчдийг Ф баясгана. М: Беделхааны бичсэн 2 «Төрсөн “нутаг», «Хавар», «То- лийн дуу», «Ээжид минь» “зэрэг хэд хэдэн шүлэг аймгийн сонинд нийтлэгдэв. М. Беделхаан ду хөгжмөөр аймагтаа шалгарч, Б-ын Төв Зөвлөлийн «Алтан мед лиар» шагнагдлаа: Энэ пиочерийг «Алтан мев- дальт» Беделхаан, авьяаслаг Бе- Сурагч Т. АМУК ФооооО0о0000с МИНИЙ ҮҮРЭГ "Биг «Залгамж үе» саяны 6 жигүүрээр сүүрэг авсныгдотор: “Пионерийн сайн түйлсэ». 2 їг сасуулт: бүрээр на- | рийвчлан гүүрэггаванссурч!байна. Гэвч 4 зкил: онцссурсан: боловч:сурлагаар хоцор- сон: хэнд туслав? “Уншсансномоо хэд ярьж өгөв? гаа: бодоход тодорхой нэр зааж:хэлэх үүгсалга, ТГийм: учир, пшонерийн. сайн гүйлс, ло 110: норушиман дорштүй, найрамдал ЗАДАНИ, Расецаните что бынает во времл гмеслчиидг монгологеоветской бы, что!было-угвас в:школо?. дДружбыг-- эв: Друж- түүрээр, “аллахдаа: сурлагаар, “хоцорсон || ТУВВан ицонерийг: “дааж, авахын. гадиа хоёрдугаар ангийн блатарчуудын ажлыг тудирдансгучшсан номоо ярьяс”өгох үүрэг авлаа гэж Увс аймгийн Зүүнхангай су- мын дунд сургуулийн 5-ыц «А» ангийн “онц” сурлагатац: Ц. "Батсайхан эрио, | « МИНИЙ. ХАЙРТ ЭХ ч ОРОН -- БНМАУ 2 ыг р 14:17 .. Ч Суу 7 цэн (Сэтгүүлчийн тэмдэглэл) Манай эх орны баруун урд хэсэгт Зүүп омнө зүгрүү цувран тогтсон үзэмжит сайхан сүрлэг уулс бий. Үү- “ийг Алтайн нуруу гэнэ. Дөрвөн зүг - наймап зовхис руу олон уул нуруу салбарласан хадан хавцал бүхий сүр- лэг байц, хяр хянга, их гүвгэр ухаа толгодтой. орой нь энд тэндгүй ца- саар хучигдсан үзэмж сайхан нуруу- маас их уулс үргэлжилнэ, Тэр их уул- сын дунд тэнгэр багападах мэт хараг- дах, сүрлэг өндөр шэг уул бий. Үү- лийг Алтай нурууны оргил Таван богд гэнэ. Алтай нурууны үзэмжит сайхан уулсын хавцал,цав толгод, хадан хя- сааг ороож өгссөн сайхан дардан зам бий. Тэр замаар олон жилийн турш хайгуулын ангийнхан авто машинаар зорчин явсан байна. Зарим газраа машин зөрөх газар үгүй, их хадал хавцал, дов толгод нь зам руу түрэл, орж, түүнийг улам ч нарийн зөрөг зам болгожээ. Замын хоёр талаар зүй- БАЯНДУНГИЙН СУРГУУЛИЙН ОЙ БОЛОВ Улз нутгийн ууган сургуулийн нэг Баяндун сумын найман жи- лийн дунд сургуулийн 50 жилийн ойг энэ сарын 20-нд тэмдэглэв. Энэ сургууль 1923 оны аравду- гаар сард «Эрдэнийн булаг» гэ- дэг газар хоёр багш, хоёр анги нийт 42 сурагчидтайгаар апхны хичээлээ эхэлжээ. Сургууль бай- гуулахад нутгийн малчин ардууд идэвхтэй оролцон хоёр жижиг мо0- дон байшин худалдан авч төхөө- рөмжлөн өгч байжээ. Анхны 434а- хирлаар Нигжидийн Дэлэгдорж (одоогийн Дашбалбарын харьяат) Номинтоогийн 7Кигмэд, М. Дүгэр- жав, Соном, Ж. Ануударь, А. Дашдорж, Т. Сэрээтэр нарын багш захирлууд ажиллаж байжээ. Тус сургууль 1925 онд анхны төгсөл- тийг хийсэн байна. ! Баяндунгийн сургууль нь 50 жилийнхээ хугацаанд улс эх орон- доо 1200 гаруй боловсон хүчин бэлтгэн гаргасны дотор БНМА У-ын Сайд нарын Зөвлөлийн ор- логч дарга, доктор профессор, тавьяат багш Д.:Цэвэгмид, төрийн айд М! Чимэддорж, Усны Аж Ахуйн Яамны сайд Б. Барс, Ар- дын хянан шалгах”хорооны дарга 1! /Дамдинжар, (гавьяат! багш Д. Баар, гавьяат зоотехтикч!Д. Нам- даг, хөдөлмөрийн “баатар: М, Тө- мөр, Ардын зураач!О,! Цэвэгжав аарын: зэрэггашдар цуутан олноор төрүүлэн гаргажээ, !Баяидунгийн сургууль сүүлийн З., жилд 94-495,7 /хувь. сурлагын ам- жилт үзүүлж байгаагаас 100 "хувийн сурлагатай анги 6 байла, Төрөл бүрийн дугуйланд бүх су- рагчдын 67,8 хувийг хамран ажил- лаж байна, » Д. БАЗАРГУР заан шушшилээс лийн үзэмж хослоп бүрдсэн сайхан байц хясаа сүндэрлэнэ. Тээр дээрх уулсын орой хийгээд хлр хлиїгаар үе үс аргал, яй- гир үзэгдэн, зарим иь цохио хадиаа том дугараг эврээ сэрийлгэн. алсын бараа харан зогсоно. Тийн байснаа гэ- нэт хуйлран давхилдаж, хадан хясаа- цаа үлэмжийн цуурай чимээ үүсгэл, --» Эрдэс судлалын хайгуул шинжилгээ- "| харандаа. маань хадтай үзэсгэлэнт уулс хоромхон зуур их нурууг даван одпо. Алтайн их уулс, ар, овор хийгээд зүг бүрээсээ байц их хад чулуугаар бүрхэгдсэн, уулсын хоорондохь хавц- лаар пь тошлой, далан хальс, яргай, гандигаар, арц, алтан харгана, зэрэг үнэт ховор мод, ургамал ургажээ. Алтай нурууны орой, бэл ташлагад, зуны” цагт хэсэг бусгаар цас гялтга- нан үзэгдээд түүнээс цаашлах тутам цас нь их болсоор Алтай Таван богд руу дөхөх бүр улам ч их болж орой биеэр нь цас, бороо хуйлран үүлс хийгээд их хурган цагаан мананд бүр- хэгдсэн нь хуяг дуулгаа өмссөн үлгэ- рийн баатрыг санагдуулна. Алтай ну- рууны бэлээр сагсгар сүүлтэй, хар тарлан сарлаг сүргээрээ тархан бэлч- сэн харагдах бөгөөд намрын эхэн сар дуусмагц тал руугаа бууна. Алтайн их уулс хаврын хатуу цагт нөөлөг салхи үгүй, нөмөр дулаан байдаг ажээ. Иймээс ч нутгийн малчид ИХ уулсын хавцлын өвөрт бүр тулж буу- гаад малаа төллүүлнэ. Хаврын эхэл сараас зупы дунд сар хүртэл Алтайн их уулсын оройд борооны үүлс хараг- дах нь ихээ. Үүлс бөөгнөрөн өмнө зүг рүү салхинаа хөөгдөн шуударвал нутгийнхан бороо орох нь ээ гэж хөөр баясал болон, Алтайн их уулсын зүг байн байн харна. Төдөлгүй хурын үүлс бөөгнөрсөөр тал руу аадар бо- роо асгана. Тийнхүү бороо шаагин ороход хүүхдүүд хөл пүцгэн гүйл- дэж, баярлан гүйлдэх нь юутай сонин агаад хүүхдийн, жаргал тэр гэлтэй. Алтайн их уулсад жил бүр өөрийп бо лон ах дүү орны газар зүй хийгээд ний анги очиж, цаст их Алтайн арвин их баялаг, түүний гүн үрчлээт хав- цал, цав толгод, хянган байц, хад ас- га, үзэмжит уулсын дор буй эрдсийн нууцыг тайлсаар байна. Ч. ЛУВСАНЖАВ СЭ С сонСоШСонНСонНСонСоОнСОШСОШСОНС Фэхэ .98 3 Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сумын дунд сургуулийн 5-ын «А» ангийн пионер Н. Жамьяндорж «Энх амьдрал» нэгдлийн ГУ бри- гадын хадланчдад тусалж 20 хоног ажиллахдаа өдөрт 100 бухаг хийж, 1,5 стонн өвс хаджээ. С. БОДООШИЙГ Е авсан гэрэл зураг 4 ХӨДӨЛМӨР -- ЗОЛ ЖАРГАЛ Харандаа түүнийг оросоор «каран- даш» гэдгийг та нар лав андахгүй, Харин энэ нь турк үг. Кара гэж хар, даш гэж савх гэсэн утгатай үгнээс үүсжээ. Тэгэхлээр хар савх гэсэн үг байх нь байна шүү дээ. Харандаа эх- лэн гарсан түүх бас сонин, 1565 онд Английн Камберленд муж улсад урьд хожид мэдэгдээгүй графит гэдэг нэртэй эрдэс бодисын бяцхан орд олжээ. Тэр бодис нь өөр элдэв хольц байхгүй нягт цэвэр зүйл байсан гэнэ. Иймээс хүмүүс түүнийг шулж нарийсган, шовхлоод, модон саваанд бэхэлж юм бичих, зурахдаа хэрэглэж байжээ, Гэвч тэр орд маань удалгүй дууссан учир. өөр газраас олдсон графит (бал)-ыг мон тэрчилэн ашиглах гэсэн боловч үр дүнгүй бол- жээ, Учир нь дахиад тийм цэвэр бал байгалиас хараахан олдсонгүй, Түү- нээс хойш 2430 жил өнгөрсний дараа хорвоод хоёрдахь удаагаа төржээ, 1795 онд францын Н, Монте, чег хийн И, Гартмут хоёр нунтаг графи» тийг элдэв хольцоос иь цэвэрлон ша | Ч) ! 5 Ч| | 5 п ! 5 | ! Н 8 5 5 ) 5 М : 8 МЮ ) 8, А| | Ч| Ю 5 5 5 л 8 5 5 | Ч| 5 ХХУУУХХУУХХУХУХЛУХУХХХХХУ2 НҮБ-ЫН ӨДӨРТ НЭГДСЭН ҮНДЭЙТНИЙ: БАЙГУУЛЛАГА Пионер багачууд аа! Энэ арав-, дугаар сарын 26-нд Нэгдсэн Үйн- дэстний Байгууллагын хорий пнай- ман жилийн ой болох гэяс байла, НҮБ-ын ойг дэлхийн бараг бүх улс орон өргөн дэлгэр тэмдэглэ- дэг юм. Яагаад вэ? гэвэл НҮБ дэлхий дахины энх тайван, аюул- гүй байдлыг сахин хамгаалах, улс түмний энх тайван, хамтын ажил- лагааг өрнүүлэх зорилго бүхий олон улсын пэр хүндтэй том бай- гууллага юм. Энэ жилийн байд- лаар эгнээндээ 135 улс багтаасан НҮБ анх 1945 онд байгуулагд- сан билээ. НҮБ-ын дүрэмд уг байгууллагын гол зорилго, зарчим, зохион байгуулалтыг тодорхойлон заасан юм. «Хамтын арга хэмжээ авах 3а- маар олон улсын энх тайван, аюул- гүй байдлыг сахин хамгаалах, үн- дэстнүүдийн найрсаг харилцааг хөгжүүлэн, эдийн засаг, нийгэм, соёл, улс төрийн олон улсын хам- тын ажиллагаа тогтоох, арьс, үн- дэс, эрэгтэй, эмэгтэй, хэл яриа, шашин шүтлэг ялгаварлахгүйгээр нийт хүн ардын эрх, үндсэн эрх чөлөөг хүндэтгэх нь НҮБ-ын 30- рилто мөн» гэж тус байгууллагын дүрэмд заасан байдаг. НҮБ-ын гол байгууллага нь Ерөнхий Ассамблей, Аюулгүйн Зөвлөл, Эдийн засаг, “Нийгмийн зөвлөл,Асрамжийн зөвлөл, Олон улсын шүүх, Нарийн бичгийн дар- га нарын газар юм. Эдгээрээс гад- на. туслах чанарын олон байгуул- лага бий. Ерөнхий Ассамблей бол НҮБ-ын бүх гишүүдийн төлөөлөгчдөөс бү- рэлдэх бөгөөд үйл ажиллагаагаа жил бүрийн ээлжит буюу онц чуулганаар хийдэг. Чуулга тус бү- рийн дарга, орлогч дарга, хороо- дын дарга нарыг сонгодог, тэдгээ- 2227Х2УУУХУУУХХХХХХХХУХЛХЛТУЛУХХУУХХХУХУХХХХУХХЖХХХХХХХХХХХТУХХЛХЖХХХУХТУХУЖЖЛХЛХХХХХЖХЛХХЖХХХЖХХХЖХУА хороо тадуур харьяанд бүрэлдсэн ерөнхий Чуулганаас Ассамблейн олон хороо, комисс ажиллана. рээс ажилладаг. ерөнхий Олон улсын энх тайван, аюул- гүй байдлыг сахин хамгаалах та- лаар НҮБ-ын бүх гишүүнийг тө- лөөлсөн гол хариуцлага хүлээсэн НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл нь тус байгууллагын гишүүн 11 улсаас бүрэлддэг билээ. 3 НҮБ-олон улсын энх тайван, аюулгүй байдлыг хангах талаар их ач холбогдолтой олон чухал тогтоол, шийдвэр гаргаж, түүний- гээ биелүүлэх талаар багагүй ажил хийж байна. Энэ ч учраас тус байгууллагын нэр хүнд сүү лийн үед маш өндөр болж, түрэм- гийлэгчдийн түрэмгийллийг зог- соох талаар чухал арга хэмжээ авч, одоо тус байгууллагын чуул- ганаар Израилийн түрэмгийлэгч- дийн өдүүлсэн шинэ түрэмгий ажиллагааг хэлэлцэж байна. ! Энх тайвныг эрхэмлэгч бүрэн эрхт БНМАУ 1961 оны аравду- гаар сарын 27-нд НҮБ-ын гишүү- нээр элссэн юм. , Ч Манай улс НҮБ-ын гишүүн ул- сын хувьд тус байгууллагын үйл ажиллагаанд идэвхтэй Оролцож, олон улсын энх тайван, аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх үйлсэд бага- гүй хувь нэмэр оруулж байна. С. ЧИМЭДДАМБА , : 5, 5| "| 5 5) 5 А! А! 5 Ч, ч Ч Ч У м М М 3! У 5 3 5| 5 5) Ч 5 5 м х 5) 5) У 5) 5, 5 5 5) х 1) 5) х 5) ч Ах 1) 5) 5) 5) 5) 5) х 5) 5 8 5) х 1 ) 5) 1) 5) 5 |", 5 5 9 1) 5) МЮ Ю 5, ы ї 2211! 7 1 ГР, ЧНГА АРЫН 2 : вар, цавуу нэмж зуураад халуун зуу ханд шатааж цувимал бал гаргаж авснаар бидний өнөө үед хэрэглэж байгаа харандааг хатуу зөөлөн янз ХАРАГ! 1 52 г гЇД2 т ЇСС бүрийн балтай хийх боломж ийнхүү олдсон байна. Та нарын харандаан дээр алтан үс- гээр КРАСИН гэсэн үг бичээстэй байдгийг та нар лав андахгүй. Энэ бол Москва хотод байдаг Л. Б. Кра- сины нэрэмжит харандааны үйлдвэ- рийн бүтээгдэхүүн гэдгийг хэлж өгч байгаа юм. Саяхан болтол харандаа хийхэд дөчин найм хоног зарцуулдаг байсан бол одоо олон янзын өндөр бү- тээлтэй машин техник нэвтрүүлснээр Уг хугацааг хоёр дахин багасгажээ, Урьд нь харандааны модыг голдуу Америкийн Калифорнийн хуш мо- доор хийдэг байсан бол одоо Сиби- рийн хуш модыг ашиглан хийж бай- на, Харин харандаа хийхэд элдэн со- гог, яргүй, маш шулуухан ширхэгтэй цуулбар сайтай мод ордог учир түүг нийг тусгайлан олж бэлтгэдэг. С, АДИЙХҮҮ МЯ. БАДАРИМ Телокамерт улаан єөрэл асаа. лэс эхэллээ гэсэй үс ажээ, : Хотмц иноцерийн азарга. шалсаруулах зэмцээн боксын тэмцээнээр эхэллээ, Дэлжсээний улаац бу зөнд далал долдугаар сургуулийн долдугаар ан- гийн сурагч Нгорь Бормошейко зогсож байна. Ха- ранга цохилоо, : Үзэгчид телевизорын дэлгэцнээ идэр боксчдын хоглолтыг сопнирхоц ширтэж суув, Гэтэл сэтгэл їхм- сойлгосол явдал болох нь тэр, Мгорь урьдынхаас шал өөр, өөртөө огт итгэлгүй, тун муу тоглож бай» гааг харсан хэнд боловч урьдчилан тэмцээц дээр эрс шийдэмгий, туйлмн соригтойо наадах, үзэгч түмнээ. бйпрээж байсан тэр хүү мон гэхэд эргэллэс гайхмаар байв. Яагаад хэр билээ, аргагүй тааруу хоглож байв. Анхим ээлжийн тоглолт дууслаа. | -- Яаж орхих чинь энэ вэ? гэж дасгалжууласч Алоксандр Тарпович гайхахын ихээр гайхан асуув Игорь хэсэг зуур дуугүй байснаа, гомдолтойгоор: -- Тэд намайг зориггүй, хулчгар муу амьтай сэсэн. Гэтэд би чинь... гэв, Учрыг лавлавал ИЙМ нэг явдал болсон юмсанжээ. Игорь тэмцээний. байр руу, явахаар, буудал дээр автобус хүлээн. зогсонс байсан. ажээ. Гэпэж харанхуйгаас: -- Алив хөө, тамхи өгөөч гэсэн дуу сонсдов, Хар- ваа хоёр хүү зогсож байж гэнэ. -5 ЇБи хамхиц татдаггүй, -- Бүү худал ярьгэж хэн нэг нь өгүүлснээ га- Вяа-далайч мөрөн дээр нь дэлсээд авч гэнэ. Игорь энэ-сацуу «Энэ чсулхан, тэгээд бас ончгүй л цо- хиж байна даа» гэж бодоод хоёр алхам ухран, тэр харуй бїїсэ хамгаалж, үзэлцэхээр бэлтгэсэн боловч гараа яаран татаж авчээ. Тэгээд: -- Би та нартай яавч зодолдох Хоёр хүүгийн нэг: -- Айж байна гэж дооглов, Нөгөөнь: Эр хүн зоригтой бУЙДАР за ХЭЛ, Юү ярилцах билээ. 4 3 м - эд: гү, Ч хэнээ пүү дэв үү, чигэж Мгорь. «хоёулаа байж, нэгдээ эр чадал: ханшаа хүүхдүүд вэ?» гэж бодсон. гэнэ ЗА энөл Харанга цохиж дараачийн ээлжийн тоглолт зхэллээ. Чи зоригтой зөв довтлон тоглож байна гэ- сон дасгалжуулагч багшийнхаа дууг Игорь сонсож” байлаа. Игорь багшийгаа хэнээс ч илүү сайн мэд- нэ. Холбоот орос улсын гавьяат дасгалжуулагч олонд нэртэй сайн мастер, аваргууд төрүүлсэн хүн билээ. Хатуу бат шаардлагатайн дээр шударга нь танхалтай хүн. Шавь нараа магтах дургүй, хэрэв магтаж, гэмээ нь түүн шиг үнэтэй зүйл ховорхон. сЧи ёстой эр хүн шиг зоригтой довтоллоо» гэсэн үгийг нь соплссон хэн боловч, бие. чадлаа хөвчлө дайчилж, заавал ялахын зориг тэнхээтэй болио. Игтерь зүнэхээр зоригтой сайхан тоглож, санаачил- гыг гартаа бүрэн авлаа. ЫГ .-- Игорь Бормошенко яллаа! гэнс шүүгч зарлав Ийнхүү тэмцээн дууссаны дараахан. теле-студийн Утас хангинан дуугарч, хаа нэгтээгээс: 5 Энэ нь нэвтрүү гүй гэн! хэлэв, ИРСЭН ГЭРЭЛ ЗУРАГ, 27 2 Я АНХНЫ ГЭРЭЛ Ш Гэрэл зургийг авсан Ц. Сарантуяа нийслэлийн ї 14 дүгээр сургуулийн 8--ын «Ї» ангийн сурагч. Сов7Ш СОНСО СЭН СЭН СЭНСЭН - 23 ХҮҮК9Д УРАН ЗОХИОЛ -- Хар Игорь Поромошонцо гэдэг хүүг яриулаад, өгөөч хомөон хүсчээ, Игорь утсан доор ирж, харил цуурыг авч чагилаал, өхлөрд, Цайна. уу? гөсэн. бүдэг. дуу солсдонс байсиал -» Ми санан байгаа. бий Дөв, лаагаа пө, одор бид алтобусны буудал дээр уулаалгүй. юу, йг. чамайс сал хеломїоордор: харлаа, Ми ийм сүрхий. байл лаг 4“ Ба гаад бидэнтэй зодолдоогүй том бэ? Хариулаач, Яв- гаад? Биднийг ёстой цусыг нь холих байсан... гэв. -- Тийм ээ, Гэлээ ч би өөрөөсөө сул биетэй хүүхдийг! хэрхэвч дээрэлхэхгүй гэл: дасгалжуулагч багшдаа амласан юм гэж Игорь хариуллаа. Харилцуурт хэсэг чимээгүй болсноо дахиад л: -- Ойлголоо, Хөөе чи байна шүү, дасгалжуу- лагч багшаасаа гуйгаач| Шинээр хүүхэд элсүүлж авах болов уу, асуугаад өгөөч гэв. 3 -- Асууж болно. Гэхдээ манай багш тамхи тат- дас хүүхдийг ер авдаггүй юм даа гэсэнд! -- Бид тэр тамхинаас чинь гарчихаж чаднад гэх сонсдлоо: -- Заст гааш ирээрэй. Дасгал сургууль есийн тамирын клубт яг дөрвөн гэж Игорь хэлэв. Хариуд, Нь: -- Баярлалаа, Яг таг тохирлоо шүү! гэх сонсод- С, НАДМИД орчуулав. йм бол ч яахав болох биз. Та нар-мар- маань армийн бн- цагт эхэлдэг юм жээ. ) 20Шс-БГ Мвсииицэцэцэц цэц - ла : 357, 82 - 0) Ё 7 ээ. УРАЛДААНД "(Сурдгчийн мэЗгээЭР| г2 | ьэ 1 Ч : ЭЭЖ ААВДАА БЭЛЭГТЭЙ очно “Эжий минь намайг хүлээн: байгаа, “Энхрийхэн үрээ хүлээж байгаа “Эжийдээ би бэлэгтэй очино. Эрдэм сурсан бэлэгтэй очно. “Аав минь намайг хүлээж байгаа Алагхан зүрээ хүлээж байгаа “Аавдаа би бэлэгтэй очно. Ажил сурсан бэлэгтэй очно. ЯДАМБАТЫН БААТАР Завхан аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургуулийн сурагч 222ХХХХ2УХ2УХХХУХХХХУХХУХЛХЖУЛЖЖХХЖУЖХЖХЖХХЖХХЖАХЖХЖХЖХЭ СОЯяСОНСОШСОВСОШСОШСОШСОШСОШНСОШСОШСОНСОН Анг- Францад очоод цэг ли хүн мөөгтэй хоол. ИДМЭэр сапагджсоэ, Гэвч фрапцаар ярьж чадахгүй болохоор том дэглэлийнхээ. дэвтэр, харан- даайг авч. удсангүй моогний зураг үйлчлэгчид үзүүлжээ Үйлчлэгч зураг руу иь сайн. хараад Өөрөоноос її» гарч явиоэ, Тогээд тэр зочин» эшШСсоРСО СОГЁёСОЕСОШСс!эВСОШСОХ-ор 1-----Г---1------ЯА----Ї--е---т-тү| доо нарны халхавч Өгсөн гэнэ. « ХӨНДЛӨНГӨӨР 1, Манай улсад байгуулагдсан Монгол,Зовлөлд- тийн ард түмний найрамдлын асуудлыг эрхлэх олон нийтийн байгууллагын нэр, 2, Монголын ардын намын төлөөлөгчидтэй уул- заж манай ирээдүйн чиг шугамыг зааж өгсөн иро: летарийн хувьсгалын их жолоодогч, 8, Манай улсад шинээр сүндэрлэн босож байгаа найрамдлын нэрэмжит хот. 2 4. Монголын ард түмнээс эх орны дайны жилд Зөвлөлтийн улайн армид бэлэглэсэн танкийн цуваа- ны нэр. Н 5, Манай ардын боловсон эмнэлгийг хөгжүүлэх үйлст бие хайргүй оролцсон зөвлөлтийн нэрт эмч, 6. Халхын голын байлдаанд зөвлөлтийн цэргийг командалж байсан ЗХУ-ын маршал нэрт жанжны нэг. Ч Ч. Ч. Лхамсүрэн үгийг нь зохиосон Монгол:Зөв- лөлтийн найрамдлын сэдэвт дууны нэр. 8, Ц. Дамдинсүрэнгийн зохиосон Монгол, Зөв- лөлтийн найрамдлын сэдэвт нэгэн өгүүллэгийн нэр, 9. Монгол, Зөвлөлтийн найрамдлын сэдэвт нэ- гэн киноны нэр! 10, Монголд айлчлан сансрын нисгэгчдийн нэг. 11. Зөвлөлтийн ард түмэнтэй монхийн найрам- далтай байхын үндсийг тавьсан манай нам төрийг үндэслэн байгуулагч нэрт жанжин, удирдагч, 12, Октябрийн социалист их хувьсгалын үзэл санааг монголын тэргүүний хүмүүст нэвтрүүлж байсан нийслэл:хүрээн дэх оросын хувьсгалчдын нэг 13. Дэлхийн олон улс үндэстний хооронд хэрэг- лэгддэг аугаа нх нөхөрлөлийг илэрхийлсэн нэр. 14. 1920 онд «Монголын үнэн» сонинг анх ний- тэлж гаргасан Зөвлөлтийн нэгэн хотын монгол нэр, 15, Монголын зохиолчдод үнэт зөвлөлгөө өгч байсан пролетарийн аугаа их зохиолч, 16, Монгол, зөвлөлтийн залуучуудын ик дам явагдаж байсан газрын нэр. 17. Коминтери ба Зөвлөлт засгийн газраас тус: ламж гуйхаар явсан монголын төлөөлөгчдийг удаа дараа хүлээн авч уулзаж байсан коминтерний Дор- но дахины нарийн бичгийн дарга нарын газрын удирдах ажилтны нэг. 18, Оросын аугаа их социалнет хувьсгалын нэ- рээр нэрлэсэн манай нийслэлийн нэгэн районы нэр. 19. Ч, Лодойдамбын «Алтайд» зохиолын баат- рын нэг. г 20. ЗХУ-ын тусламжаар баригдаж байгаа, үнэт металийн асар их олдвор бүхий уурхай байрласан газрын нэр. |" 21. ЗХУ-тай манай улс хиллэж буй хилийн шу- гамын нийт уртын хэмжээ (тоогоор) 22, Зөвлөлт монголын залуучуудын анхдугаар нх наадам явагдсан зөвлөлтийн нэгэн хотын нэр. 23. Халхын голын байлдаанд танкийн 11 дүгээр бригадыг командалсан ЗХУ-ын баатар, Зохиосон Б. ДАШЗЭГВЭ ирсэн ЗХУ-ын баатар наа- авчирч зохиол хамгийн ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ Индекс--14 өн-тгшүна. Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэж, А--01464 (5) В. В., МАЯКОВСКИЙ Октабрь ба май сар болох бүрд, Улаан туг бариц ёслох Октябрийн туяа Орчлонг гийгүүлнэ үед Түмэнтэй хамт миний! зүрх цохгиж Төгөлдөр итгэл бапраар дүүрдэг зом! 1. деплть сода ОКТЯБРИЙН ТУЯА Эн хамтын “дуу Энэ” дэлхийд цуурайтиа р 33 дугаар сургуу- лийн 5-ын «Г» ан- гийн сурагч Ш, ОЮУН өөвөсөгсөөөсөФөоссоөөоо Нийслэлиач 49 дүгээр т ийн 7-гийНн «А» ийн сурагч Л. Дорж- ангигсаа эхэлж. пионерүүдтэй харилцжэ 568! лтинн най рамдлын тохиол дуулан Таня 4: захид чамаас нэг зах Ё вч их баярлалаа. Би 8: а даалгавраа сайн үүлсэн. Олон наст УР гамлын үр 6 кг туүлээ Хичээл эхлээд удаагүй бо ловч заалгасан хичээл И сонирхолтой байна. Мон- тол, зөвлөлтийн найрамд- дын сараар манай сургуу- лийн 8-ын «А», 11 дүгээр сургуулийн 8 тэй «Най- нөхөрлөл» сэдэв- өдөрлөг бэлтг ын «А» бүлд рамдал тэй Өдөрлөгт зохиолоо КОоЛ- сэн рин Фс рын морин цэрэг» О. Сүхбаатар, Д. дуу. Отгон царын уншсан «Сүхбаа- тар, Ленинтэй ууласац нь», «Найрах 1 » шүлэг үзэгчдийн сонирхол их татлаа. Концертын дараа саг- бөмбөгийн тэмцээн зо хиож, манай. сургуулийн шеф Москва хотын 165 дугаар сургуулийн тухай ппонерүүдийн . бэлтгэсэн тапилцуулгыг сонирхлоо. Нийт сурагчдын дунд "орос хэлээр сайн ярьж су- рах хөдөлгөөн өрнөж бай- на гэж бичсэн байла. Ная- рамдлын сараар монгол- зовлөлтийн хүүхдүүд улам гүн бат та: їдагийц эг тод илрэлийг Л. Доржхан- дын захидал харуулж бай- на Н. ПОГЗОЛМАА Захидлын өзэн пионер: Л. Доржханд члгээх за- хидлаа бэлтгэж Файхад Нь авсан гэрэл аураг, Ни... оцтлбрей ин майп, под ириспыми флагамиц “ ираадпичийх шестїий посил с миллионами сердце мо, упереи и посол, горд ис тэтиботпон, - (1д4, 17:51:11) 24134712:4112 1117:518411! МАХН-ын уйл хэРГИЙН 80 дахь жилдээ 36 43 (1298) ЗАЛУУЧУУДЫН ЭВЛЭЛ- ПИОНЕРИИН БҮЛГИЙГ ХАЛАМЖИЛНА. ын КОМСОМОЛЬСКУЮ ЗАБОТУ. “ПИОНЕРСКОМУ ОТРЯДУ Хүүхэд бүхэн дор бүрнээ Нийслэлийн 28 дугаар ярих юм элбэгтэй байлаа. -- Би ирэх жил 8 дугаар анги төгсгөөд мужаан болно. Сайхан мэргэжил шүү. Сайн мужаан байхын тулд бүх хи- чээлдээ онц сайн суралцах хэ- рэгтэй гэж сурагч Бямбатог- тохыг хэлэхэд нөхөд нь баяртай дэмж байв, Найзууд аа! Манай бүл- гийн Оюунцэцэг ангидаа дөр- дунд сургуулийн хөдөлмөр чуулганы дзавсарлагаар Улаан- баатар хотын Мод боловсруулах комбинатын ХЗЭ-ийн хорооны дарга 17 Баасттай уулзвал -- Манай үйлдвэрийг орчин үеийн соёлч үйлдвэр болоход энэ 28 дугаар сургуулийн пио- нер сурагчид их зүйл хийж өг-. дог юм. 1973-онд тус сургуу- лийн сурагчид манай үйлдвэр ВӨН сандал хийж өгсөн.Оюунцэ- цэг маань өнгөрсөн жилд Мод боловсру: натын мулшаны цехэд Магсар гуайн дал дангаар ажиллас”- ны ач шүү дээ гэж Туяа охин ярианд оролцов. ис: Өнөөдрийн дугаараасаа эх- лэн. «Хаягийн самбар» буланг нвэж байна. Хүүхэд ДНо нар эдэ булан- гаас манай ор- ны таргүүлий сургууль, -пио- иерийн бүлэг, салаа, лиопер сурагчдын хал- гийг мэдэж авах болно. дээр 38 удаа очиж 370 мянган хүн цагийн ажил хийв. Эдний маань дундаас олон сайн ажил- чин төрнө гэдэгт бид итгэж бай- на. Пионер сурагчдыг үйлдвэр дээрээ очиход ажилчид чин сэт- Ё баярлаж, өөрсдийн 1973 оны арван нэгдүгээр Лхагва сарын 7. |үнэ 10 мө мэргэжлээ зааж сургахын 19-" лөө бүхнийг хийдэг юм гэв. 8-ын «Е» бүлгийн дарга М. Нар яа: -- Бид зарнм уед бүлгийн ажлаа үйлдвэрийн цех дээр хийж, ажилчдаас урьж тэдний туулж ирсэн гавьяат замналаас нь ярнулж их зүйлийг мэдэж авдаг юм. Бид чөлөө цагаараа үйлдвэр дээр очгж ажиллахдаа үйлдвэрийн ариун цэврийг са» хихаас эхлээд ажлын багажаа яаж байрлуулах тухай олон зүйлд суралцдаг маань сайхан санагддаг, Гэсэн ч бидэнд сурах юм нх бий гэж ярив. Пионерийн ахлах удирдагч Б. Цэнд: -- Сургууль маань Моц боловсруулах үйлдвэртэй шо- фээс гадна пиолерийн бүлгүүд (Илдвэрийн тасаг цехтэй ше- ийн холбоотой ажилладаг юм. Бид комсомолын туршлагаар энэ ажлыг зохион байгуулсан билээ. Койсомолын туршала-- гаар ажиллаж эхлээд жил болж байна. Үйлдвэр дээр бүлгүүд тусгай хуваариар очиж, ажил- лахын дээр тэнд мужааны ду гуйдан байгуулсан нь олон хүүхдийг хамарлаа. гээн Пионер “сурагчид ажилчид- тай мөр зэрэгцэа хөдөлмөрлөж байгаа даа баяртай байдаг юм гэв. Д. ДАВААНЯМ УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ СУРГУУЛНУД 006 ”--- Булган аймгийн төвийн цэгдүгээр бага сургууль -- Увс аймгийн Түргэн гууль -- Баян-өлгий аймгийн сургууль су сургууль сумын бага сур- : Ёлт сумын бага -- Өмнөговь аймгийн Ханхойгор сумын бага. үргууль. ( -- Нийслэлийн 10 жилийд цэгдүгээр дунд 12 40811177 вьсгАЛТ ХЭВ Манай хувьс- ээлийн өдөгтТ ОНГОЛЫН ҮНЭН» Хүмүүсийн «Ипонерийн үнанэ сонин майн хамгийн. эрхэм хичнээн ч ийс наслалаа. Үйсан хө дээд мамар бол зээ. ч өлгөрч өтлөхгүй, үргэлж шударга, үнэнч «хүүхэдэ чигээрээ байх болно. ёс. Тэгээд ч үг-. Биднийг пнонор, байхад хїмгийн сийн хамгийн. үнэнч дотно. «нийн байсан эгээ эрхэм сайхан. одоо та марын үнэнч: анд "охор нь бас «Үнэн» болж байна, гэсэн. үс бол- Ерөөсөө ЖЭ! ч хэвлэл, соёлтой жээ. хүн бүрийн сайнг хань, болж чадс даг, Ируу найрагч Б, Июуухулан галт хэвлэлийн «Жнтээд үзэхэд, сонины хуудас үүсвэр болсон Жингийн туухай” хөдөлгөхгүй” ч анхиы сопии 83 гэлээ бичиг «Монго- Цэлхий ертөнцийг хүн ардтай нь зюьм үнэн» нэртэй байлаа. Энэ со- вмн Хувьсгалт тэмцэлд боссон ард түмэндээ тамын үнэн гээж, тэднийг харий! булаан-эз- хэмцэлд уриалан «Монголын үйэн» сонин анх ЗХУ-ын Эрхүү хотод зэгчдийн эсрэг дуудсан юм. 1920 оны 11 дүгээр ванд хэвлэгдэй гарчээ. үнэн» сонин эдүгээ 53 настай бол- сонин өөр шигээ үнэн" дайчин хурц тэмц- олон сайхан Тэдгээрийн го мэг нь бид бүхний хамгийн хайр- хэвлэл--«Ппонерийн лоо. Энэ шударга үйлс, лийн дүү зэвсэг болсон дагуулсан юм. | тай | сонин билээ. чПпонерийн үнэн» мэндэлснээсэз хойш бас л | жил болж, эдүгээ | гэж байна. з0 ЗЗАЛГАМЖ ҮЕ» ГАРААНД АВАРГА ОЛОНТОЙ САЛАА Захирлын өрөөнд цовоолог охи!! пАЯНЫ зэрээ багтаас бичсэн бий. Манай хувьсга гүй сонин» гэж тєлепизийн: нэв 1 гийг | тү- лэв дмо, телепипийн тасар ажиллаж сарын ар- байгаа сэтгүүлч ах, эгч иараас «Намын чинь гадна идэвхтэй бичигч гэж , эрлэгддэг уншигч, бүгд нийлээд хүн ардынхаа эх дэлхийнхээ ама| ралын төлөө үг мэргэнээ шалган, гавьлат бүтээж байгаа юм. үнэн» гталбар,,,» гаас Үү" хэнлалд «Цаас- Ддэг радио, хүндтэй байр эзэлдэг. Сонин, сотгүүл, ра» үзэгч түмэн сайн, сайхан аж амьдрал, эрдэм мэдлэг, жимэр амьд- ни хурц, үгийн үйлс Манай өнөөдрийн үнэн амьдра- сонии анх олон нас хүрэх үнэн» хэмээн нэрлэж болио. Сэтгү үлч С. НАДМИД болж сүүлийн хөёр улирал дараа- лан 100-хувь сурсан. Пиопер бүрийн гэрийн даадгав- рыг тогтмол шалгадаг. Өнгөрсөн хичээлийн жилийн эхний улиралд муу сурч байсан нэг хүүхдийг бүлгийн дарга М. Алтанцэцэг даан авч ажиллаад дунд сурлагат- ны эгнээнд хүргэлээ. Дунд сурла- гатан Д. Мэнджаргал, Ц. Түвшин- жаргал хоёр өөрсдийн чармайлт, ивхдийн дэмжлэгээр. сайн сурсан зөвшөөрөл аван орж ирэв Тэр гэж Ч, Алтантуяаг баяртай өгүү”: охин өөрийгөө Ч, Алтаптуяа, 6 лэхэд анги удирдсан багш.Ч. Ал- гийн «Б» ангийн пионерийн бүл» танцэцэг: ч гийн хоёрдугаар салааны дарга 15 2 гэж танилцууллаа. Тийм ээ! Эдний салааны 2 сайн, онц ив Нэгдүгээр улирлаар Эдний. салаа Сүхбаатар айм. дү) хувьд хүрнэ. Энэ салаанд сур: гийн төвийн 8 шилийн хоёрдугаар гүулийн спортын аварга, бүлгийн сургуулийн хэмжээнд хоёр удаа дарга М, Алтанцэцэг, Оюунбор, эргүүл байранд шалгарчээ. Ч. дууиц аварга Сүх-чир, тооны ЖАлтантуядтай ярилцаж суухад М8- дварга Ч. Алтантуяа гээд сур- найд салавгаа. сайн удирдаж з9- уууль, апгийн аварга олон бий. ииои байгуулдаг иэг охин бий”дээ. ах удирдагч Ч. «Залгамж үе» аянд бүлгээрээ Тунгалагийн яр байсан иь «Соёлч нөхөрлөлийн аиги», «Ул» єанагдлаа, сын тэргүүний бүлэг» болох үү- 5 рог аваад амжилттай аялж байна Ч, Алтантуйагаас «Залгамж ад салаа, бүлгийнхээ зорилтыг үс: аяны «Эрдмийн далай» жи- тодруулж хэлэв. түүрсэр хэрхэн аялж байгааг иь / , Өонзархал. Алтайтуяагийн:. салаа. дундгүй : садаа болж дав чадиа, -- «Улаан бүч» аяны хуга цааид манай Салаа муугуй . И, ЖИГЖИДСҮРЭЙ салаа лын дуу хоолой болсон бүх хэвлэл, мэдээллийг нийтэд нь «Мопголын ДЭЛХИЙН ПАЛУУЧУУДЫН УАЛУУЧУУД ОНХ. ТАЙВАН Одоогоос Эй эцилийнН. өмнө. хийг ардчилсшг палуучуулын хурлаас ДАЙХ байгуулагдсаныг айр, лан тунхагласан юм. Энэ бага хуралд оролцогчдын өмнө. долхийн. иалуу ? үеиїйїхлий! сайн сайхан. гэрэлт ирээ» дүй, үерхэл нөхөрлөлийн толоо тэм” цолд аалуучуудын. допшилтэт.. бай» г тууллагын хүтт! чадал Эв сппааг Дэл» ШИН 9 Сїйц- сурахад зовхон. хичээлээ | хамтран давтахын гадна . сонин сэтгүүлийг хамтран уйшиж, поөй- лолдох ид их ашигтай байдаг, Бас хичээлээр хоцрогдож байгаа сураг- чид хичээл тайлбарлаж өгөх нь хичээлийг гүн бат ойлгохын эх үндэс болдог гэж, Увс аймгийн Зүүнхангай сумын 8 жилийн сургуулийн онц сурлагатай 6-гийн «А» ангийн С. 2Каргалмаа, Д. Эр- Дэнэбат, 4-ийн «А», «Б», «В» ангийн Л, Соёлмаа, Ч, Мөнхтуяа, Г. Бямбацогт, 2-ын «А» “ангийн Х. Хангай нар ярилцаж байиа. С. БОДООШИЙН ! авсан гэрэл зураг Миний аавыг тий аймгийн Бэрхийн уурхайд брига- Нинят гэдэг. Хэн- дын даргаар ажилладаг. /Аав маань энэ уурхайд 20 гаруй жил ажиллах- даа Алтан гадас, Хөдөлмөрийн гавь- яаны улаан тугийн одон, улсын 80, 40, 50 жилийн ойп хүндэт медалиар энгэрээ мялааж, улмаар 19732 онд болсон мапголын уурхайчдын 50 жилийн ойгоор «Гавьяат уурхайчин» гэдэг хүндэт цол хүртсэн юм. Энэ нь аавын минь хичээн их ажилч хи- чээнгүй болохыг үр хүүхэд бидэнд төдийгүй улс олоп түмэнд илчилж байна. Би аавынхїа нөр их ажилсаг сайхал чанарыг найндигнай. эзамши- иэ, Би бас аавынхаа ах дүү тэй эв дүйтэй. байж, аливаа. ажилд арван хуруу тэгш байхыг эрхэмлэн сургадгийг ямагт санаж явиа. Бэрхийн уурхайн 8 жилийн дунд сургуулийн 8-ын «А» ан- гийн сурагч ЮК. АЛЧУК гуа -ат--ат-а-ир, «аата ат-ир-т-т-ит ат-ит-т-ттл луу гэн ойн одор 31:Д иил бүр дэлхийн аалуучуулыт ө, болгон. слоцн ТЭМДЭГЛЭДЭГ улам» хүндтэй байгууллага 10м, ЗҮЛсийн :96 орны 200 гаруй сая ҮЛГЭР ЭКНШЭЭЧ ПИОНЕР 17101:11 , 9РХ Ч0Л00, ЇИЙГМИЙН ДЭВШЛИЙН ТӨЛӨӨ цэгтгэх” хариуцлагалай. чухал зорилт зогсон, байлаа, "Тор цагаас. хойш бх ов оородийн ахмад үеишїихээ үү» шїгуулсан үйл хэргийг цэр байгуул! сарын. 104 тэй. залгамжлаг тогтож, шударга тэмцэл явуулж гад хайь НӨХӨДДӨӨ Эв сайны їг) тэйгээ. илэрхийлдэг болсон. бил, ЁОЛ бол онпх тайвал,.. ардчилаж, нийгмийн дэвшлийн төлөө, империги лизм болон. дайны эсрэг тэмцэгч тур түмэн залуусаар хүрээлүүлсэн . лоо Д/ луучуудыг эгидэндээ б 1 200 гаруй! залуучуудын байгууллатїйг хөн марч байна, ДАЭХ-иы Дэргэд отор улсын хүүхдийн байгууллага СИМУЯД, ажилладаг өм, ц, ХАТ. АНТ 3 «Сүхбаатар Ленинтэй ууласан энэ | гэсэн шүлгийг Мөрөн хотын х . Ї гаар 8 жилийн дунд сургуулийн 4 дүгээр ангийн сурагч Чинзоригт уйн. шина гэсэн цээл шингэн дуу завсарк лагааны хонх дуугармагц хүүхдийн дуутай хослон цуурайтлаа. “Төдөлж гүй: шан ! . / д.Улаан Москваг зорьсон Ухаант жанжин Сүхбаатарыг Намрын хонгор салхи . Найртай сайхнаар угтлаа гэх цо. воо сэргэлэн хүүгийн аядуу зөөлөн дуу, нээлттэй цонхоор уянгална. Тус сургуулийн пионерийн 81 Дд бүлгэмээс ээлжит радио нэвтрүү: явуулж буй нь энэ ажээ. 5 Чинзоригт 12 улирал дараалац онц сурч байна. Өнгөрсөн жил, мирун тад 151 үг уншиж хурдан унш. аварга болсон. «Залгамжлагч» чуулгапы үеэр байгуулсан гар лын үзэсгэлэнд «Манай: сургууль гэсэн гар зургаар шагналт. оржээ... Саяхан Чинзоригтой к хаар 4-ийн «Г» ангид орвол хүү» дүүд хэвлэл захиалж байв. ! Зүүн талын гурав дахь ширээтэй жижигхэн бор хүү! Ь --Багш аа! би «Пионерийн үнээ» 006 «Залгамжлагч», «Оюун түлхүүрээр 6 «Мурзилка», «Весёлые картивки» сэтгүүл захиалья гэж багшдаа. бї . чүүлж байхад нь уулзаж ярилцсан 5 юм. ! : 3 -- Би Дорноговь аймгийн суманд хөгшин ээж дээрээ амар Амарч байхдаа тус сумын ута эрдэнэсийн чулуу гуч орчмыг түй . сургуульдаа авчирсан. Зуны дээл гаварт 15 төрлийн зүйл өгч 1 й байр эзэллээ. Улирал эхлээд Ч гаруй ном уншиж тэмдэглэл БӨ) 52 нөө үзүүллээ Одоо «Пиове ( үнэл» сонины 30 жилийн ой угтай ангидаа номын булан байгуулж буй торлийн хүүхдийн хэвлэл бэлтгэж байна, Мөн хүүхэд. Т хэвлэлтэй улам ойр дотно болгох рилгоор «Шинэ дугаар-сошш зүйз» гэсэн” мэдээлэл гаргаж, бүлги : ппонерүүдэд сурталчилна гэж лаа, Ийнхүү пионер Чинзориг чин. тойрноосод сайн сайхныг авч, орчин тойрондоо сайн са түгээж явна. , м, чойжоо. (Хөвсгөл аймгийн Морон хохон хоёрдугаар 8 жилийн сургуМ, лийн багш) Шинь.” . » 53 ХОКАРЗ Ї с ЛОП “5 7 ч. Манай Залуучуудын Ё фийл, зөвлөлтийн хүмүүсийн баатарлаг 3 найрамдлыг мавдиснан бэхжүүлэх |, Хүүхлүүд о0| Уу тернационалч уламжлалаас цуцалт- ёоо", Ч туулнулын хицИєн БЯвгэд бог, дахь, БОйЛОЗИЇЙЛ зург хэ. мээламн, зөвлөлтийн хүмүүс МХЧЭ0н- ХУГ-их хурал” доор хөйр тана! редикпипе энэ "үүрийг билтгэн ТН Өр ! 1 болохыг ооо аамарнациона 1 МАХ аан йг Хорооны цэөгдүгээр лашрамд, мийголын бүх ионер сурагчдын с "Эн з ДЭН -монгой, зовлол- їй марийн бичгийн дарга, 0811 МАУ-ын тийн банш, сурган хүм И 9мНӨ0р поїлОл, тийн ард түмний В гогпагдсан 1? бийд, парын Понлөлийн Дарга 10, нартаа : Ї ЧМүүжүүлэгч, вшошер сурагчид ли - Эс ( гэ /Мрлонбалын: хэлсөн, үгээс) циНЫ Ын их өвтлбрийн 00 жилийн ойн халуун майдх/ |. : ч, 1! 2: ЭР 2” - Лапшүүлаг ажил сурлагад, шээг имшилт хүйн, 41 ї у 4 0 БИДНИЙ БАХАРХАЛ В мяГЛ КОЛТЭЫТЭӨГХ 8 57ч Үй.1.) ви НД, ОКТЛБРЬЧУУД ц/ ХҮРНЭ, Н. ? ГА НАЙР АУ : 0 нөхөрлөлийн сургууль, юм. . 0 37) ЇДАЛ 54 “17 90парлтйн ЛТ Энэ эвжөрлөнийг ... та. пар, -. » 14 ., О9 22 50 А! 1 ПОгДүСоэр, хай огтлорытуудад хийдээ гүүрт | яадгалж ивдардї. 0 Зоёлфлтййн анд ндмы на. ын ЗИ 1 ї лунж улийн | пйонс тус сургуулийн хїдэлийн Хайрт. онтибры зай, 2 : : Ц.2ҮҮ зөлсон хүн болгон хүсч рийн удирдагч Лидил ис ДЭАй рьчууд л Ї маань ч Мойгол, Зөвлөл” ббайгд ХООРО ү ТОЛТО дин Шин эрхлэгч, Лон Навилиенич. нарт сурлага. хөдөлмөрийг хийн харашалын | сараар оын үн үндээ хань нө ШД ма. баярын шугаман. Сүмерий: Хоёрхоц сарын... их амжилт гаргахыг хүсэн 9 эх л хийж бүтээж бай хор, ах дүү байхын сайхан цагсаалын аЖилЛагайг, өмнө энэ сургуулийн босс єрөөө| 10:80 0 яа. цдадхар гж ї ЭӨПНЭЭГ /аатайг-хөёр оруу нээж, эшопер, октларичууд тиг алхепн понло/ ! “ЕОЛОЯЧНД 54 в Ч ОГ ДАХЬ. ах дүүгн тан балай (баатарчууд) нь Ё.Ошлор 7 ! лолт, мөнгө гүй илшөргий гишүүн бог (| зөвлөлтийн Ї1! сургуулай! халгн Цэ 78) айрам Хасарын 1 шЦЛО) лын багачууд тагийр өнөө. Лох-гэж байгаа. 1 ранду-.. в захирал “Борис Леопидо- ӨӨЧИс руулж байна. Ма- Ч їмд ориг трай, Лидил дөр онтиорьчууд, болцгоо» гаар ангийн 171201: 9 0 вич ЭЯковлев манай Фур- Е хУркаВчл хамт олон пноласетий, лоо, Хүүхдүүд ээ! Энэ бөл тэгдүгдэр: амгийн. дүү НОЭЛ 5 Б ,валжлагчийн асуулгад Үл пиЛслаамиаг 6, 11 зэрэг Опоодрийн апа шугаг тй нарын амьдралд тохиол. таа. дурсгалын вүйШ гар» 98 ,слссан нь ОЛОП сургуулийн еурагчид маг жагсаал нь цогдүгэлр Дон байгаа. апхим.. баярт. дуулж, хамтран шионери! Н Тай хамтарсав үдэшлэг, ангийн. бяцхан. сурагчдыг ҮЙл явдал, Малай” сур« Дуугаа. Ауулцгааж, ХөгЛИЫ ( уул аны бїеийн тамирын онтлбрьчуудын эогпээнд эл». ГУУЛЬ бол аовлолт, монгог ДО! тоглойГООр, ї өгжөөнт тэмцээ) өлтыг сүүлэх слол болж байна 0Мн багачуудын пайрамдал Я. ЛУТЖЛАВ 3 Үдхмөлөо, гээд шишээр элсэх оцтлбр- ( "Бид, бүлэг, салааны Чуудад балр хүргэлээ Гэ дэнж монголын порт жү- В. ї, Лепииций багын «Р ( БН, ажилчил, зохиооч дүр бүхий улаан тайш хо- В дыг уриш оролцуулдаг. Ма шуу тэмдгийг тавдугаар -1 хн Зу ргуулийн дэргэдэх амгийн їионерүүд дүү ца й эпарилш Сү гэмт 16- рынхаа опг эрт зүүн өгч, . . лөөлегчид дайсан. толгой октлбрьчуудын багийн дар 2 ( дахь зөвлөлтийн дайчдын цаг, тэмдгийг гардуулан ж хөшөөнд” цэцэг өргөлөө. октлбрьчууд оорийн ЧИН ТВ. Мөн ханын сониы. гаргаж мэлалийг пэгайдуугаарун- - сурагчдын дунд Найрам- шилж, «Бид октибрьчүудэ 2 - дал сэдэвт гар зургийл гэдэг дуугаа. дууллаа. Блиц БЕЭ 0 Асуулт-Монгол-Зөвлөл- уралдаал “зарадасан. маань с2оджаг Нь: . ” БИГ-чэн Бийртлх ги огыд амжилттай боллоо. Манай аа адлда ла сОЭВАЛдШУЭХ ЭЙ Л ЭХМЭЛ мУууууллл, П най сургуулийн хэ крыыл сургууль: дээр. БНМАУ- Улаанбаатар дахь сов- ралцдаг. Энэ хоёр охин-3 ЭЭ явж “өнгөрүүлснээ жээж гэсэн. хоолор сайхан тан- лолтийн 9 дугаар сургуу. дахь жилдээ үерхэж бай- Нг-гиэ үү? 00 тэ хим бий. Бид бас хамт ол- лийн 8-ын «А» ангийн су- иа. Өсвөрийн сүхбаатар- р ЭЕ ч Э1и бүр тэждэннэ” ЭХэвсэ Хувьсгалын музей рагч Д. Лепа, нийслэлийн чууд, осворийн ленинчүүд дэг мөнгол-зөвлөлтийн най үзлээ: ЁХ : 23 дугаар сургуулийн 7- бидиийй үйл хэрэг, зорилгоё , Ё рашдлын сарын ажил өөр юу Ээдээ ХЛӨРоНӨН гийн «Б» ангийн сурагч Ч. мэг том гэж энэ хоёр нио-3 | » Ё з 5 ї у з эмлэн захих пэ? 2 Ё туүь ГЭЭВГҮЛ т2 5 өерийн онцлогтой байх юм. | ув: аха хагасс Эрдэнэчимэг-хөёр сайн су- иер ярилцаж байна. 30) 4 Энэ жил манай хоёр орны рийн үнэн» соныыы сун ХуллиуиуулллллллулуууммУмиууумуу муууллллммумула. 1 мэнэ Басссын түмэн та-| шигчдад Октябрийн баярын 9 | ШэоэыН т Н, сурагчийн монд дэвшүүлж сурлагы Я А ї ширээ үйлдвэрийн газарт өч ды шЕшаНДЭ аан лүдан 4 НАЙРАМДЛАА ДУУЛН , Н зэх БЭ охоүт хэмвын с: ЦЭВЭЛ Эрөннөо ихнх Мапай сургууль, раа баясан угтал» ДОМ эн гдэд її эгч 7 т Золох ми зургууль, раа оаяса угта , Ш Ээ дахины эЭнхийт 1. Ёл» Звх: Зйхигмонэаг сОЛОХОД їшонерийн бүлгэм, тийслэ. монгол үндэсний” бүй 0 0 4 хүчний их хурал боллоо. чухал.В.И Теуиаыт «сүр лийн 30 дугаар сургууль, заалгажэд. «Орос, монгол Ж Энэдэлхийн хүүхэд бүр сур, сурсан дээрээ сур» гэ пиоперийн: бүлгэмтэй. зөв- орон» («Россил и Монго» (| Ї цэлмэг тэнгэрийн дөр сэт- Дэг мэргэн ЁЕЭ лалыг: су- хөн найрамдлын сараар " лияж)гэдэг дууг. хүүхэд “Р 1 тэл тэнүүн инээн баясаж рагч бүр єдєр тутам самнаж: бїйш. бүхэл жилийп туриг бүхэн мэди. "Тэд бас уулн жи байх тэр үеийт энэ хуралд яваарай. хамтран ажиллах төлөвлө. лалт бүхэн дээрээ ил захи» Е гөөтэй ажилладаг. сайхан дал, хаяг, бэлэг дурсгалын Ф уламжлалтай гэж Улаан- зүйл солилцож биеий та- 5! КӨЖОМӨ: баатар хот дахь зөвлөл- мирый тэмцээн явуулж ур» Т тийн. 8 жилийн пэгдүгээр: лагийн авьласааүйсэн бай- 1-4 сургуулийн пионерийн: па. Энэ тухай. зөвлөлтийн, || Ї Нийслэлийн 48, зөвлөл- хамгийн түрүүнд зуныхаа “удирдагч Л. Н. Назачнова. пэгдүгээр сургуулийн 4 Ї тийн 8 дугаар,суртуулийн амралтаар болсон хөгжил- приагаа эхэллээ, ийн «Б» бүлгийн орлогч. хэ 2 6-гийн «А» бүлгийн пне- ТЭЙ явдлаа дурсан ярилц- Эпэ хоёр бүлгэм монгол дарга ЕЁлина Лопцовна: Ї мерүүд нөхөрсөг уулзалт (лаа. зөвлөлтийтг пионерүүдийн -- Би энэ уулзалтыг» її зєхнож, сурч хүмүүжиж: хүндэтгэлийн шугам жмаг- хэдээ ч мартахгүй ээ. н Т буй туршлагаа солилцож, 2. Сагсан бомбогний саалаар К, монгол-зөвлөл- най монгол хүүхдүүд уул» : биеийн тамирын тэмцээн Охндын тэмцээн эхэллээ. «тийн найрамдлын уламжс аалтад маш сайн бэлтгэеэн (| зохиосон юм. лалт 22 дахь сарып аж- байна билээ, Ялангуяа тод 2 : лаа. изэжээ. “мий тоглосон копцерт, мойн, (| З. Хөвгүүдийн тэмцээ- Найрамдлын сарын яв- гол үндэсний бүжиг их сай» 1. И. Лєна, К. Ирг, Б. иий үед сэтгэл хөдлөм өр- цад зөвлөлтийн суртуу- хан сашмагдсан. Бас 4-ийн Ч Бямбажав, Ц. Алтанцэцэг, сөлдөөн олон боллоо. лийн ипоперүүд. мопголын «А» ангийн сурагч Энхтут (| Ц, Игорь, С. Горелова нар 3, БОДООШ пионерийн ордон, музей, яалададил захидал, дурФт з-3г түүх дурсгалын газар тасан гэж баяртай өгүүл9» (| Э үзэж аропирхон монгол хэд бүлгийн дарга Люба 8 5 орон түүний байгалийн бал. Инапова, лаг, хүн ард, хүүхэд ба- -- Би бүлгийн даргын дын амьдрал үйлс- хувьд мопголын инонё- гай улам ойр дотно тапилц рүүдтэй уулзахад шугам, ї лаа, В. ИН. Меньшорва багш жагсаал хийж мэдээлэл тай,4-ийн «Бэ» М, А. Ль- өгч, ил захидал солилцсол (| мж Ї сенко багштай 5-ын «Бэ», маань санаапаас гарах 8 долдугаар анги 80 дугаар сайхал байна гэж зэм 1 1-4 сургуулийн 4,5,7 дугаар хэллээ, й ангитай пөхөрсөг уулзалт Ийнхүү монгол зөвлөл. 17 ? зохиосон. байна. тийн хүүхдүүдийн уулзалт 4 шт 2 Уулзалтаар зөвлөлтийн бүхэн тэдний зүрх сэтгэ. 1 / пионерүүд бяцхан монгол лийг догдлуулж үерхэл нө ( - пнайл нартаа «Дэлхийн ард хөрлөлийгн нь нандин ши 2): чилсап залуучуудын марш мийг улам улам гагнай ! ї дуу, «Натоша» дуут бү? холбож байдаг нь юутай ї 5 жиг зааж тэндээс Ч оэндаа бахтай, : ї 3 “ошхамт явах юмсан», «Тд- Н. ЖИГЖИДСҮРЭЙ ( ТЗсэвсоЕСОЕСОШЕСОШСОШСОВСОШСОШСОШСОШСОВСОВСОВСОВСОВСЧӨСОВСОВС-ВСЭ мсовсовсошсошСОФСОВСОВ шсоШСсонсонС ) : (ӨГҮҮЛЛЭГ) -. Хусны мөчир гишүүгээр: босгосон овоохойн дэргэдүү өнгөрөх замын зөрлөг дээр дарцаг барьсан агч бүсгүйчүүд зогсоно. Тэд цэр» гийн машины цувааг удирдан зам заах богоод иь Хэлээ бичгийг шалгах үүрэгтэй, сахнулагч ийм бүсгүйчүүдтэй бид тосгон суурингаас алс, хээр тал, боглүү ойд ч дайралдана. Үүрэн урсгалт гол мөрний. гарам дээр ч учирна. Ширүүн бороо, хүйтэй салхитай мөчнчд ч, цагаан тоос суунаглаж, ээвэр паран шарсан бүгчим халуун өдөр ч, умрын цагаай шөнө, үүрийн гэгээнээр ч тэд дайралдаж ганд- мал цэрэг малгай, гад цогтой нүд, пар салхниаа- борлосон нүүр царай иь гялсхийн үзэгдээд өн- гөрөх нь олонтаа, Тэр шөнө бөглүү ойд цэгэй бүсгүй манай машиныг зогсоогоод: -- Нөхөд өө, та нарт сүү байхгүй биз? гэж асуув, Харнуд нь жолооч маань: -- Бид фронтоос явж байна. Сүүн фермээс нэөзэгүй гэж дурамжхан өӨчлөө, Гэтэл нэг авто- махтай байлдагч: -- Бид ам мөлтөс үнээгээ сааж амжсангүй тэж тохуу хийгээд суман бүр үнээтэй явдаггүй нь л тоогүй гэлээ. Харин Бүсгүй: -- Тохуурхахаа боль! Та нарын цэцэн цэлмэ- гийг 5н соннрхоогүй. Сүү байхгүй хэрэг үү? гэж ууртай лавлав, Бидэнтэй явсан хошууч ма- шинзас буунгаа: : -- Юу болоов? гэж асуулаа. Автоматтай байлдагч бас буув. Журам сахнулагч бүсгүй дайн эхэлснээс хойш энэ шөнө л анх удаа ухаан- гүй айснаа ярив. Их буугаар шөнийн гал нээжээ. Ос дотор хамгийн ёрын юм л энэ ажээ. Дуу чимээгүй вам гүм үед юу ч эс харагдавч ядах- даа хөл дор мөчир гишүү тас няс хийх нь чимээ өгч хань болно. Ганц нэгээрээ төөрсөн фашист тедий д тэвдүүлж чадахгүй. Харин харанхуй шөнө нх буугаар галлахаар нүд ч харахгүй, чих ч дуулахгүй болно. 2 эсас бүсгүйг шөнө зөрлөг дээр зогсож бай- таз нэг хүн цочирхон хөлөөс нь зуураад авчээ. Бүсгүй хашгиран огло үсрээд буугаа зэхэв. Зогх нь түг түг хийн хэт чанга цохилсны ул- маас.хөл дор нь уйлж байгаа хүүхлийн дорой сг тэр даруйлаа дуулсангүй ээ. Дөнгөж дуу- чут цахилгаан гар чийдэнгээ асааж замаа Чгээ Зогдолсны уранхай алчууртай бяцхан охив дэргэд зогсож байна. Миний өвдөгнөөс гээт тарахгүй тийм жаахан амьтан. Би үг дуу- сэрз-чаддаггүй. Өнөө охин хөлөөс тэвэрч аваад лгоЁтоо гсан Н наагаад уйлна. Би гэдэг УС ХшооВгЭдаН гарлаа. Ганц- б уйлж танзг дээрээс нь бөхийгөөд, зры хав- «Эзт: эз» гэж шивнэхээс өөр үг үл сонсог- лозо. Би.л Яг зэж нь юм шиг цөхрөнгүй шивнэ- їр оруулж хэл үлээд байна Сүү- л хийг нь яана Овзохо"лоо д тиитн - елзэрээ хуччлх лаа. Олоо унтаж тэйсэн бол сэрэхэд нь өгөхсөн! гэж бүсгүй ярни- лаа. ОХТЯРРЬ Орос оронд эхлээд Олон орны хүн ардад хайраа өгсөн октябрь Өнө мөнхийн найрамдлыг анх тунхагласан октябрь Өргөн дэлхийд тогтоод энхийг авчирсан октябрь ТЭТ- Дойгоос цааш холгүй: байдаг болд хорвоог шинэчилсэн октябрь Нийслэлийн 83 дугаар сургуу- лийн 9-ийн «А» ангийн сурагч Д. ШҮРЭНТОГТОХ ИНЫ ЗӨВЛӨЛ: П. Дашдондов (хариуцлагатай эрхлэ) сон Ц, Няндаг, Д. Сандагдорж, 2К, Хорлоо -- Гурартай байх. Хэл сайт ай гс Чадах л бүхнээ падад ярилаа, НЫ Чи Байшин нь энэ ич тосгонтойгоо или хэрлЭлЛ ориүн Ль гитлерчүүд алсиаас Ч гүй, Ээж унтаж байгаа. Сэрээх го , Сэрэг ( орол» доод оролдоод сэрээл чада й з8Д Хоцуул даагүй гэж ярилаа го» -. Хэцүү 0 ЇЕЧ Хэцүү хэрэг байна ДАА! гэнс сандрац үг -- Надад йөр лаал сү ( л сүү ипаа томслїї гэж жо- лооч буртїаад харлихуй хөл доогу Гэтэл автоматтай байлдагч: БА 0-1 -- Сүү ч яахав, Сүү, Тэр охипыг ар тал ру. илгээх хэрэгтэй шүү дээ гэв, Энэ үгийг журам” лагч бүсгүй дуулаад: -- Пи өрөвдөөд байна гар, ртоттучагчартлусаддлрүэлэгтэгтилд сүү БАЙХГҮЙ БИ 32 ХУ8-3-) тэгээд дэргэдээ үлдээх санаатай хэрэг замд хэн зөвшөөрөх юм бэ? Хүүхдийг чинь асрах хэрэгтэй. Цэцэрлэг юм уу асрамжийн га- зар байх ёстой биш үү? -- Би ойлгож байна л даа гэж бүсгүй зөв- шөөрсөн хирнээ -- Та нарт өгч явуулах л дургүй байна гэлээ. -- Аваад ир, аваад ир! Бид найдвартай газар хүргээд өгье гэж хошууч эрсхэп шаардав. ЖЖурамлагч бүсгүй охипыг авчрахаар овоохды руугаа гүйлээ. -- Ийм гай сүйрэл байх гэж! Сталинградаас Беянск ортол явахад ийм явдал дайралдаагүй- сэн гэж байлдагч харуусав. -- Фашистууд надад өөрсдийгээ үзэн ядуулж сургалаа даа гэж жолооч бувтнав, -- Намайг ч сургасан. Би одоогоор далан та- ван фашист устгаад байна гэж байлдагчийг ярн- хад жолооч: -- Чи мэргэн буудагч юм уу? гэв, г- Тэгэлгүй яахав. Бид цөм мэргэн буудаг- чид. ЖКурамлагч бүсгүй охиныг аваад ирэв, Жаал охин бөх нойрсчээ. -- Та нарын хэн нь тэвэрч явах юм бэ? гэж журамлагч бүсгүй асуухад автоматтай байлдагч: -- Би тэвэрч явна гэв. -- Унагачихав даа, нөхөр минь, Наадах чинь хэврэгхэн амьтан шүү дээ. гэж жолооч сануул- лаа. ? -- Хэн тэр вэ? Би унагачих хэрэг үү? тэж байлдагч омогтой лавлаад -- Бн мэргэн буудагч гэлгээн чамд хэлсэн шүү, Миннй хоёр гар ба- хим. Чиний тэр дугуй. залуур эргүүлдэг хоёр- той жиших юм биш. Бас би чинь энэнээс арай томхон: охиноо Орхиод ирсэн хүн. Би охиноо тэргэнлт нь суулгаад бишгүй л бүүвэйлж байлаа гэв. Байлдагч тэгж яриад гэнэт пчингүй инээм- сэглэв. 5 БИДНИЙ ИРЭЭДҮЙ Энэ дэлхийд октябрь мэндлэж Багш Лениний зааж өгснөөр Баясгалант ирээдүйгээ бид харсан юм Хүүхэд бидний хүрэх ирээдүй Улам бүр ойртож байна. Хүн төрөлхтөн энхийг хүсэж Угтах коммунизмд зорьж байна. : схпагч Д, Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэпрлэлийн Эх оронд минь жаргал авчирсан юм Нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуулийн 10-ын «Б» ангийн О. ДАВААСҮРЭН ч) Л, Бямбажав, Н, Дариймаа, (хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга) эилээтиэлчсн-чииа агы-жсэивнлалэн гТЭирчирн х ховлллглгг цомбииатад хэвлэв, -- Тэгвэл тэвэр, тэвэр, Би-яав ч тохь ал ! р дах- гүй явиа, Чи намайг залуур барьж явахад заяа Еэ нан гээс жолооч Ч өгүүл- Байлдагч машинд БИ охиныг болгоомж- той ппав, Ойц моддын орой дээгүүр тэйгэр цэн- хэртээд, үүр тэмдгарч байлаа, Хошууч: -- Эй хөдөлцгөөө гэр, 7Курамлагч бүсгүй. цэрэг цамцаа засаад үн- ГОүДсӨ) хуудас цайс гартаа пухлан.дамуун дуу- гайр! : -- Нөхөр хошуучаас зөвшөөрөл хүсье, Би хээрийн шуудангийнхаа хаягийг энд биччихлээ. Энэ охиныг хаа хүрэгсний нь би мэдмээр байна. Тэндээс нь надад захиа бичиг. Авч үзээч дээ! гэв. Хошууч: -- Аль вэ! гээд -- Энэ охиноос бүрмөсөн салмааргүй санагдаад байгаа хэрэг юм биз дээ? гэж асуулаа. - -- Тийм ээ, салмааргүй байна, нөхөр хошууч аа! Машин хөдөллөө. Бидэнд хамгийн түрүүнд дайралдсан сахлаг өвс ногоотой ойн чөлөөний зам дээр гарч ирэхэд нар тосон угтав. Асар том дүгрэг цагаан нар өглөөний хөх цэнхэр ма- нан дундаас хөөрч байлаа. Энэ ойн зурвас Ччө- лөөгөөр олзлогдсон фашистын цуваа явна. Тэд машин замд зай тавин ойн хажуугийн нарийн - зөргөөр сажилж явахдаа, биднийг хорсол занал- тай нүдээр хялалзана. Зумалсан їююм шиг армаг тармаг сахалтай нэг дайсан “шазуур зууж ха- рагдлаа. : Манай жолооч байлдагчаас: зол -- Хэдийг чи устгалаа гэж ярив? гэж-асуу- лаа, 5 -- Далан тав. : - -4 Арай л цөөн санагдана .гэж жолоочийг чамлахад: - - -- Болоогүй. Тэдэнтэй галт зэвсгээр ярих- яриа маань хараахан дуусаагүй гэж байлдагч бувтнав.” - 5 ЧОИ ЛХАГВА орчуулав. зү Ааваа! таны хоолаы |өрөөнд хар муур байна. - Миний хүү битгий ай! хар муурыг бэлэ.г, дэмбэрэлтэй амьтан гэдэг юм. -- Ээ! тэр муур чинь таны хоолыг идчих- сэн, байна. хє Хүүхдүүдээ! та нар мэдэж: байгаа байх! дэлхий бол нарыг тойрдог юм. гэж. багшийг хэлэхэд, Ё -- Тэгвэд шөнө болж нар алга болчихоор " дэлхий явдаг юм бэ! гэж сурагч асуужээ. х ПЕТЯ! Бидний хэн пь хамгийн түрүүл унтах нь вэ, харж, байгаарай) хэрэв урдзар чи унтвал надад хэлээрэй| би унтахаар бол чамд хэлнэ шүү! орчуулсан Ч, АЛЕКСЕН Ө, Жамсраижан. Д. Мөнхөө, Д. Мягмар," Ийдскс--14120 6 30 дахь жи хээ мж 45 (1300) “агч "Хү ЗАГАН а ХУУЛЬ ЁСЫГ МПБ-ын Төв Зөвлөлийн хэргүү лэгч. гишүүн, УЦС Ерөнхий гал- рын масанд хүрээгүй хүмүүсийн Хэрэг зэрхлэх хэлтсийн дарга Ё. Лувсаншарав манай сурвалжлаг- чийн асуултад хариулсан нь: Асуулт--Насанд хүрээгүй хү- мүүсийн дунд яагаад зөрчил гар- даг вэ? - -Манай хүүхэд бага- Хариулт чууд жаргалтай сайхан үед амь- дарч байна. Эх орныхоо бүтээн глах их үйлсэд хувь нэмрээ ж байраа пнопер сурагчдын дунд социалист хууль ёсыг сахик, хэв журмын зөрчилгүй хамт олоц болох хөдөлгөөн орон даяар өрнөж байна. ХЗЭ. ачонерийн байгууяла гаас пнонер сурагчдын дунд зо- хиох ажлын агуулга, хэлбэр улам “боловсронгуй болж, хүүхдийн сэт- гэхүйг эзэмдэж чадахуйц ажил хийж байгаагийн үрээр насанд хү- рзэгүй хүмүүсийн дунд хэрэг зөр- чил гарах явдал багасч байна. “Пнонер сурагч. бүр гэмт хэргээс цаг ямагт урьдчнлан сэргийлж хууль дүрмийг. сайтар судлан, өөртөө ба нөхөртөө тавих шаард- лагыг өндөржүүлэх хэрэгтэй. Ма- Н хөдөөгийн сургуулиудад гүй байгаагийн дотор нийслэлийн 1, 28, 41 дүгээр сургууль, Налай хын арван жилийн дунд сургууль зүй-ёсоор орох юм. Улаанбаатар хотын Ажилчны районы ХЗЭ-ийн хороо, насанд Хүрээгүй хүмүүсийн хэрэг эрхаэх комиссоос, пионер сурагчдын дунд тусгай төлөвлөгөв- най хот, -| хэрэг зөрчилгүй хамт олон цөөн- гоор хууль сурхалчлах, коп жур- (Ч байк долоо, арал сарын ажил зохиох, сэргийлэгчдийн ажилд тодорхой чиглэл өгч зохион байгуулдаг юм, мын зөрчил хоног, рийн өсвө- бүлгийн ЗАХ-ЬЯ дунд зохиох хүтүүжлийн ажил сайн зохиогдож байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй юм. , Судалгаанаас үзэхэд гэмг,хэ- рэгт орж буй хүүхдийн болопсро сайн Говь-алтай аймагт насанд хүрээгүй хүтүүсийн лын хир хэмжээ жирийн хүүхдийн- хээс 1--4 жилээр хоцорсон, тЭД- гээр хүүхдийн 59 хувь нь анги улчрсан буюу завсардсан, 80 хувь нь цом хөвлэл ашиглахгүй: байдаг. Чөлөө цагаа зөв зохистой өнгөрүү- лээгүй /дагийн хуваарийг нарийн баримталдаггүй суя задгай, хи- чээлийн «бус цагаар сургуулийн дэргэдэх дугуйлан, пиоперийн ба олон нийтийн ажилд идэвхтэй оролцдоггүй, сурагчийн болон пниоперийнхээ дүрмийг биелүүлдэг- гүйгээс гэмт хэрэг, хэв журмын зөрчилд ордог бай! Ппонер су- рагчид өөртөө дүгнэлт хийж соёлч боловсон байдлыг эзэмшиж, ахмад хүмүүсийн сургаалыг ямагт са- наж, хоцорч яваа нөхөддөө байнга. тусалж өөд татах, хэрэгтэй, Хүү хэд та нар сайн малчин, ажилчин, инженер техникч болзё гэвэл с0- цналист хууль ёсыг биелүүлж бай Тэгвэл өндөр боловсролтой, өв тэгш хүмүүжилтэй иргэн болно. Та нараасаа МПБ-ын 50 жилийн ойгоо угтаж «Залгамж: үе» аяцы- хаа гараанд амжилт олохыг хүсэн ерөөе! | | | | Ё | 8 | ХБНПАУ-ЫГ ХЭН САЙН “МЭДЭХ ВЭ?., РАДИО: “АСУУЛТ ХАРИУЛТЫН а| УРАЛДААН ЗАРЛАХ ТУХАЙ. . й Д: “Сүхбаатарын цэрэмжил Мопёолын Ийонерий б бангу агьиг өд 1 ї ЗЫРТУХ х“Ныг сургууль үЕДдийн редайци, МРТУХ-пы редиогийн хүүхдийн үс Їл зусгхойр улсын хөгжил цэцэглэх болой тионерийп: байгууллагын хүүх: ажилгүйлстэн зонилцуулах зорилгоор БНПАУ, БНМАУ-ыг хэц саййс мэдэх Го? тэсэн радногийн асуулт, кариултын уралдаатыг тус тусын сургүулЧүдьиг 4-8 фрсшигийн тиөнерүүдийн дунд энэ 31 дүгээр сарин 9-ннй “өдрөөс эхлэн 1974 багш 2 дугаар сарын Э-ний-өдрийг хү, ртах гурвайсарын хугацаатай сарлөж, байна. үс 1: БННАУ-ын “үндэсний баяр хэдийд болдог-рэҮ: Энэ: нїїл хэдэц жилий Шшь Гей болсон: бэ? МЗольшид ардын хувьсгал ХЭДЭЙ ОНД Ялсан вэ? Ї 2, БНИАУ аль чинд оршдог вэ? Газар зуйн байрлалын хувьд ямар вэ? Ї 23: БНПАУ-ынг пиоперийн байгууллага, Хэдийд байгу ї0у” тээж цэр- Їиэдэг БЭ?:нонерийн:байгууллагшижүүхэй замцаллас сайй їїзээ бичиэгүү! Е, 4. БИНАУ-ын үндэсний баатар, нэрт хуньсгалч, Шинйл АНЫ зүтгэлтэн, этмөлчдоос “Бан хэнийг МЭДЭХ ВЭ? Өрийн сайт мадэ 29844152) ай бичнэ 1 Эдтээр: дервөн асууллыг хариу! ЛЭ ДАА Холбогдолтбї г/ бэрэй. биег : Чийг жа дүүг: болно, Уралдаайд зэргүүйгий бїйр эзэлсэн турвицлтаонеий» рЭтл ог зув !баот Ард Улсын пионерийн одой улсын сусвагд амруулиагУрай иш хариултыг ЭРТУХ-ны сургууль хүүХЛиЙн. ре, ар хүлэр /лахал туслах торилсоор БН! хүүхдийн редаишцсс ийг” 8ЭвтрүүлэЖ. лал ҮүХЧйн сонсоорой “Мацал ! сургуулиудыг Сурагч, сиотий( !Сүхїпаагараууд 40! алагын /40:26йаайл:08гг 918130)! байгаа, алд Сэ! дорио (їг єрөнхий болол зий фадпотыни байг «-Хайдвериер БНМАУ ХйГ, 2 нг -Си0Я “мэдэг (2717 -4суу Л1, ХАрамїлын й 20381 пиас Скай бэл цшээчлг Хүсэн урина байлд.. ! Д, СҮХБААТАРЫН НЭРЭМЖИТ, МОНРОЛЫН иЙнНЕРИЙН 1 БАЙРУУЛЛАГЫН ТОВ ЗӨВЛӨЛ, 4 ї “. ““ИРТҮХ- НИ” СУРГУУЛЬ" “КҮҮХДИЙН 4ЧӨДАЛСЦИ2-242-2-2 Нийслэлийн 17 дугаар дунд сургуулийн 1-ийн «А» ангийн сурагч Б. Батболд аихныхаа улиралд онц сурчээ, -- Би хойшид -фнц сайн ОЛИВЫН гэж Б. Батболд баяртай хэлж байна. Нийслэлийн 17 7 дугаар “дунд сургуулийн 9-ийн «А» ангийг сурагч , АЛТАНЦЭЦЭГИЙН авсан гэрэл зураг, Уумлуууллммм уулллллллллоллилЛЛЛлЛалЛЛЛрГи БУ ЛЛУВАЛ ДАЛ АА СА АЛТУЛУЭЧУТОЧ БудээнчбҮн лууУлы Миний ээжийн зэр! С, Ямаахай, «Пионерийн үнэн» сонины анхны идэвхтэн бичигч нарын нэг. Ээжийн хээ тухай бичихдээ амьдралыпх нь гурван өдрийг опцлон, өөрийн бодлоо бичихийг хүсч байна. Ээжийн хамт бид баясна. 1944-14-44. Энэ өдөр «Пионе- рийн үгпан» сонины ацихны дугаар «хэвлэгдсэн пь -ээжийн бага насны баярт Єэг үйл явдлыг авчирчээ, Яа- гаад гэвэл энэ сопины шигэхэн ДуУ- сгаарт, зэнгийц бичсэн «Миций. цэг сэдэг бяцхаа: бичлэр нь х? байна: Түүнээс хойш 29-:жил өнгөрчээ. Ү рхүүхэд бидпийг «Пионс- р үнэн» сонингоо үргэлис унши- хыг зөвлөдөг билээ. 1969-5--415: 3 град хотьыи: Ацагаах өдөр» ЛЭГДСЭг ын. Лепни- ааны ипститу- “тын хурлын тайхимд хүн дүүрэн бай- лаа. Хурлын идэр дээр тэдний урьд өмпө үзээгүй жирийн шэгэн мөнгол бүсгүй зогсож байна. Ээж эрдмийц зэ- рэг горилоц хийсэй гээний а ышхаа тухай илтгэл тави- хаар хурац цугласай -олныгөмнө ийН- хүү 2 Энэ эрдэм: шинжилтээ- мууууллллллллаллллаллллл, таж, цөм Энэ ажлын төлөө!хичнээн их ХӨДӨЛА мөр зарж, ца. гэртээгирээд гүй хичэвигүй оролдлогоор: ээждээ үг далтай кипо гүзэх! сайхан. 60-орчим ур тат кино, орныхоо ажилд аролцон, эрдэм шинжил- - ил сонбогчдын анхаарлыг ”га» одмийн зэрэг олгох саналаа, пэгэц дуугаар илэрхийлжээ, ний хүчээ эрнулсан-гэж саа» 1972-2--2, Монголын багш ца» рьиг баярын өдрийг тэмдэглэхээр нийслэлийн хөдөлмөрчид, багш па» рын төлөөлөгчид улсын. драмьи: театрт цугласан байв... Энэ баярыг ху, рал дээр ээжид “опголын түг түмэтг эцэг, эхчүүдийг: ї төлөөлж үг хэлэх завшаан олдож бялс ээ. Ээж эпэ хур- лын иидрээс үр Хүүхэд бидпий сайн сайхан хүмү үжүүлж, өсгөх явдалд амьдралаа. зориулсан багш парт баяр талархлаа илэрхийлж билээ. Орой «Охидууд маань уйга- Хэлэх завшаа:олголоо гэжс билээ. Тагэхэд: нь! їбид: Үгүй зэж Ээ, өвөө, эмвэ, аав, ээж та парьцр ачаар бид сайн суралц сан шүүдээ Өж хариулсан: Миний аак О. Уртиасан-- БНМАУ- өгүүлн, ын урлагийн гав Нат зүтгэлтэй, кипо оператор. |Дэлгэйнээс сонин үйл-яш. Эїїхны болоц барим» “бүтээхэд зургий нь сариуыг нь цайруулсан юм. Гэр- биднгйс: хи». чээлд туслай амншаг хүн) 2 - Би сайхан “аав зэнсээрээ "үргэлис авч, “бахархаж ачийг нь ачаар хариулахыг хичээж байна. Ч: Нийслэлийн 1 сургуулийн 10-ын «В» ангийн сурагч УРТНАСАНГИЙН САРАНТУЯА умммлллллллллуууууллллллллаллуллуулумумммм КИНО ҮЗҮҮЛЭВ БНАГУ-аас бөгөөд бүрэц тус улсад суугаа. Онц эрхт Элчин сайд «Р: эг Хувьсгалт Ц эмцлийн ахмад зүтгэ тий хороо, МХЗ Эгийн Топ: Хорооны ажилтлуу- Дыг саяхан хүлээг. авч уулааж Дэл- хийг валучуууд оюутий Х их цаад д мын тухай оцгот баримтат: игэ ципдО үзүүлэв, Хүлээн: айч уулаа, .кио үзүүлэхэд, ЛиХЗЭ-ийн. Төв Хорооны ны цэгдүгээр парийг. бичгийн дарга Че Пүрэвжав, МХЗЭ-ийн Төв Хороо» ны парийц бичгийн дарга нар болон 1921 оны Ардын Хувьсгалын парти зацууд, манай орим Хувьсгалт тэм лийц ахмад зүтгэлтцүүд оролцов. манай СУРВАЛЖЛАГ2 Аав маань. МХЗЭ-ийн гишүүн, оюутан залуучуудын хүчээр, хүүхдийн фондын хөрөнгөөр барьж зөвлөлтийн төхөөрөмжөөр тоноглосон шинэ цэцэрлэгүүд: -Хэнтий аймгийн Хэрлэнбаян улааны отор тэжээлийн станц, -Өмнөговь сймгийн Мандал-овоо -Дундговь аймгийн Сайхан-овоо, Луус -Төв аймгийн Дэлгэрхаан суманд бий -о боллоо. Ги ил . эссиилээлиривтэлчилилттитииичтилчиллтитгчитиэлэтттилилтжллэллнгчтчитиарттгтгтлттлллттэттттлса Хэнтий аймгийн Хэрлэнбаян улааны отор тэжээлийн станцад хүүх- дийн төлөө фондын хөрөнгөөр барьсан цэцэрлэгийн барилгыг нээж Хүүх- дийн төлөө фондын төв комиссын дарга А.И, Филатова-Цэдэнбал тууз хайчилж байна. ыг 52 х бээ ( ши-ш-ы5-шос-35с Х2Х2222ХХАУХЛСУХЛХХАХХХХХЖХХХХХХХЖХЖХАХЖХХХУҮХХХХХХХХХХХХ. рөнгөөр барьсан цэцэрлэгийн ба- рилгыг хуагцаанд нь, чанар сайтай “ барьж хүлээлгэн |өгсөн оюутан, залуучуудад баяр! хүргэв, Дараа« нь хүүхдийн төлөө фондын төг комиссын дарга А.И. Филатова- Цэдэнбал үг хэлж 4Оюутан сурагч- дын гараар 0боссо цэцэрлэгийн тохилог барилгыг тэр нутгийн бяц хан иргэд төдийгүй нийт олон өндөр үнэлэн үзэж байгааг» дур- даад олны идэвх санаачлагаар улам өрнөх сайхан ажлын эхийг тавьсан оюутан залууст сурлага хөдөлмөрийн амжилт олохыг Хү. сэн ерөөжээ. | Тус цуглаан дээр МХЗЭ-ийн Төв Хорооны иарийн бичгийн дарга Д. Дашдовдон цэ- 1 цэрлэгийн барилга дууссан дүн- Ч тийн тухай сонсгол хийв, | ХХХХХЛ 22222:5272222227 22273 Дүнгийн хурал дээр х үхдийн төлөө фондын хөрөнгөөр барилга барих ажилд онц идэвх зүтгэл шимэн яанцасан аориын БНМАУ-ын дын х Хурлын улааны отор тэжээлийн станцад Шэргүүлбгэдийг зарилгаар шиг хүүхдийн төлөө фондын хөрөн- насныг нөхөр /БНМАУ-ын Ардын гөөр баригдаж: ашиглалтанд орж ! байгаа 25 хүүхдэд нэг зэрэг үйлч- лэх төхөөрөмж бүхий цэцэрлэгийн оарилгыг хүлээлгэн өгөх цуглаап дзэр хүүхдийн төлөө фондын төв комиссын дарга А.И. Филатова- Цэдэнбалк хэлсэн үгэндээ: гс Ахмад үеийнхэн үр хүүх- дийнхээ сайн сайхны төлөө өөрс- дийн сайн дураар хуримтлуулсан жилийн ойн медалнар шагнагд- хөрөнгөөр энэ жил ашиглалтанд усээ. 3 оруулах дөрвөн цэцэрлэгийн анх- ных нь нээгдэж байна гэж тэмдэг. Цуглааны төгсгөлд лээд энэ барилгыг хугацаанд нь Пүрэвжав үг хэлэхдээ: чанар, үзэмжтэй барихад онц -- МХЗЭ-ийн Төв Хороо, нийт идэвх зүтгэлтэй ажилсан МХЗЭ, залуучууд өсвөр үеийн сайн сайх- ийн гишүүд, оюутан залуучуудад ны тусад зориулах хүүхдийн фон- баяр хүргэв. Хүүхдийн төлөө дыг бүх талаар арвишуулахад фондын хөрөнгөөр барьсан цэ. ихээхэн анхаарч байдаг том гээд цэрлэгийн барилга дээр амжилт- МХЗЭ-ийн Тойн Хороо хүүхдийн тай ажилласан оюутан сурагчдын фондод энэ жил 50 мянган төгрөг ажлыг дүгнэх цуглаан нийслэл тусласан бөгөөд 1974 онд 100 хотод болов. Цуглааныг МХЗЭ- мянган төгрөг тусална гэж мэдэг. нийг Хэнтий аймгийн Хэрлэн баян Их Хурлын /Тэргүүлэгч гишүүн Ч, Пүрэвжав) гардуулав. “Үүнд: МХЗЭ-ийн Трөв Хороопы нарийн бичгийн дарга Д. Дашдовдонг хө- дөлмөрийн хүндэт медалпар, УБД: С-ийн оюутан Д,. Буянравжих, барилгын техникумын багш Г,/ Цэрэнпил нарын. олон хүмүүс Монгол Ардын Хувьсгалын 50 нөхөр Ч, ийн Төв Хорооны нэгдүгээр И8- дэр, рийн бичгийн дарга Ч, Пүрэвжав нээж Хүүхдийн төлөө фондын хо- МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ / тттөөтөөөөөөөөөөөөлөөмм л л л лэл лэл лллллллллдлллнллллмши г дгэдцэлдэлэлэлэлэлэлэг,ээмнэигшншзниэнгэглцээшцэ5эшэшцычшжч цэргээ “ сэтгэлээр барьсан энэ. 112 -»- МХЗЭ-ийн гишүүн оюутан залуучуудын БНА 10 ХИЙН фондын хөрөнгөөр Хэнгий аймгийн Хэрлэнбал! ГӨУЛ90 2 ОХ2201001 станц, Өмнөговь” аймгийн. Мандал-оаоо, Д/їдгоа» ан ийн барилгыг хүс Луус, Төв аймгийн Дэлгэрхаан суманд барьсан цэр, 4 ЕУрУРЛЭҮЛ02 лээлгэж өгөхтой холбогдуулан Хүүхдийн толоо фолб СН аОНалн за. А.. И.Филатова-Цэдэнбалаас илгээсэн захидлыг, мийтл 9 ? (фэн дт, Эвлэлийн отрядын хүчээ их Шинэ Монголын хөдөлмөрчид үр хүүхдээ БӨШиЙН алж РУУЛАЧай эрдэнэс, цэцэглэн мандаж буй эх орныхоо ирээдү АН НЛПЙГ хичээнгүй, са гэж үздэг юм, Хүүхдийг зөв сургаж. хүмүүжүүлэл, ан ан. КОММУННЗМЫН хилга баттай, их эрдэм боловсролтой бөгөөд Хо Л ЦЭГНАрГҮЙ үлэнч чин үйлс, улс түмний. энх тайван, найрамдлын үйлсэд оаййн ТУЛД нам аасаг, шударга, ариун журамт хүмүүс болгон хүмүүжүү ЛЭ байпа. Манай оронд” манай ахмад үеийнхэн асар их анхаарал санаа Тав: Би, баагтулах газрын бага, дунд, дээд сургууль, хүүхдийн цэцэрлэг, шЛӨгЫ, халамжилж: байд- өргөн сүлжээ байгуулсаар байгаа нь тийнхүү анхаар 2 гийн тодорхой жишээ мөн. 2 ” й / углуулсан Одоо Монгол орон лалар хөдөлмөрчдийн сайн, дураараа Шусллсан хөрөнгөөр бүрдэж байгаа хүүхдийн төлөө фонд 23 туулагдаж ажилдаа. өрнөж байна. Хүүхдийн төлөө фондын төв комисс лэлийн байгууллагатай ороод, ардын боловсрол, хувьсгалт залуучуудын ЭВДэГ ЭН оососин цэцэр- йн дурын үндсэн дээр хөрөнгө хуримтлуу? сил дөрвөн аймгийй 7 лах ажлыг зохион байгуулж байна, Энө ТХДИЙЛ үлгэр жишээ зарим с тийн төлөө фондын хөрөнгөөр 3 ыг, блог болгон ШИГ цэцэрлэг байгуулах ажил эхэлжээ. Үүний ХОДЫГ Долэжннн АНМЧННИ ЮЕҮЛС лж: байгаа Өмнөговь аймгийн шошиуахан Змгийн. Хэрлэнбаян улбаны шон -ү Энэ цэцэрлэ. ээлийн станцад барьсан хүүхдийн цэцэрлэгүүд брно ухан рЕгсооо ( х тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл, хөөр) Ж102 Нэг үгээр хэлэхэд энд. та бүхний үр 2 бүрдүүлсэн байна. 4 ам» йч Үү 3 ээ чий Эрхэм нөхөд өө! Ахмад үеийнхнээс залгамж хойч БЕЦэн гол оо ! сан бэлгийг сайтар хайрлан хангаадаара 2Э0гхэс : эрүүл ахуйп / їйг ямагт хатуу сахиж, юм лэгт ариун цэвэр, эрүүл ахуйн дэглэмийг я : хаонСОЛХЭНР эзэн ТОЛИН иүдээр харж хандаж, аж ахуйч бус явдал гаргахгү чухал. Ё хулан Хүүхдийн төлөө. фопдын төв комиссын өөс БҮХ СүЛЭм ДИИОДИЙ гийг Эрүү. йрэ б б лантай өсгөн мүү Х хүүхдийг эрүүл чийрэг, баяр баясга? й й 1 ЗиНХ хөдөлмөртөө шинэ шинэ амжилт олохыг Хүсэн ерөөе Эрхэм нөхөд өдө! Хувьсгалт Залуучуудын цэрлэгийг ашиглалтад оруулж байна, байгуулсан цэг барон үзаллололиааа” халдахж 222222 ууХЛ2ХТХЛУХЛЛЛЛУуХУХЖГЛЛЛХХЛЛЛОл ШУЛЛсЛоҮЛЛЫЛО овоо, Луус, Төв аймгийн Дэлгэрхаан, отор тэ? ГИЙГ шаардагдах моор бүрэн халгасан юм, 4 эрүхэл сайн сайхан хүмүүжүүлэх бүх нөхцөлийг л най 22 Т Т эдэнбалын Хүүхдийн төлөө фондын төв комнссын Дарга ал ТОВ. А тЛЭ22226555225255522222 Түрэв- Т БИДНИЙ “ХУВЬ НЭМЭР Бид хүүхдийн төлөө.Ффондын хөрөнгөөр эхний зэлжинд 0б48- ригдсан цэцэрлэгийн-таван 0баё- рилгаас Луус, Сайхан-авоо сузт- дад байгуулагдсан хоёр цэцэр- лагийн барилгыг бартхад тар бие “оролцлво. “Аймгийн ХЗӨ- ийп хорооноос эвлэлийп гишүүн: сурагч биднийг ийм ажилд ил- гэзсэнд. нх баяртай. байна. Яа- ЭХИЙН СЭТГЭГДЭЛ «Би-үнэнийг хэлэхэд гурван сарын өмнө-энд «цэцэрлэгийн барилга” бярыж уураар халааж, халуун хүйтэн усаар хангах юм гэнээ» гэсэн яриаг сонсоод төдийлэн найдаж: чадахгүй байсан: Гз- тэл өнөөдөр миний хөёр-Хүүхэд тохилог сайхан цэцэрлэгт сурч хүмүүжих бол- лоо.. Нам засаг мяпь яасан ачтай юм бэ! Хүүхдийн төлөө:нам засгаас халам- шилсан их санаачилгын нэр илрэл энэ юм. Ходөлмөрийн шинэ хуулийг ч бод- сон, би олон хүүхэд төрүүлсний тэтгэ- вэрт авдаг мөнгөө «санасан: энгэрт маань гялалзах алдарт эхийн одонгоо Ч гаад гэвэл бид Дүүцартаа шинэ | “арсан нам, засгаас зХ үрсийн төлөө цэцэрлэг барик их найдварыг | Буарцран байгаа “халамжийг (тоочиж эвлэлийп хорооноосоо авсансэм. (| Хос л Урам зоригийг бадраасан знэ хоРцог зЛнрилВын хүүхдийн төлөэ ажилд манай сургуулийн сураг- | шгс оцолы Чэцүэглэцаа-. хуримт- чид хөдөлмөрийн өндөр идэвх бүх нэгдэлчтийг өө ис манай Цох гарганс цэг өдөр. хор өдрийк | рөнгө хурнмтлүулснэн лг жлсалнад ажил гүйцэтгэ: хүйтний улие | хүзурмалжааа | Эчэ хуримтлалд гэр бүлээ, -- лаас өмпө дүү нартаа шинэ цэ. цохоо. нлэрхийлэ. р бүлээрээ сайн эрэл цэрлэг «байгуулан бэлэглэсэн» Үр, хүүхдийц маань төлөө чид санаа 1 дөэ их баяртай байна. тавык байгаа хүүхдийн хөлөө фондын Дундговь аймгийн хөдөө төв компсс, түүний дарга А. И. Филг- аж ахуйн техипицумын мал” эмпэлгийн салбарын 1 дү, гээр ацгийн сурагч МХЗЭ- ийн гишүүн Д, Балраа, Ц. аз Сараптула, 1 това-Цэдэнбал гуайдаа халуун баяр та- лархлаа дэвшүүлье : Дундговь аймгийн Сайхан-овоо “сумын ард, алдарт эх 5 ! “У24 АДЬяА. .й.й 2, Дундгонн аймгийн Сайханпоо сумын төвд о хүүх- дийн холоо. фондын хөрөнгөөр барьсан цэцэрлэгийн. барил» гыг хүлээн авах цуг- лаан дээр МХЗЭ-ийн Тов Хорооны мэгдү- гээр нарийн. бичгийг дарга. Ч, Пүрэвжар, хүүхдийн толоо фо! дын төв комиссын дарга. А. ИГ. Филда- това-Цэдэнбалын ил- гээсэн. захидлыг уг шив, (ОХО) МАНДАЛ-ОВООД Саяхан Өмнөговь аймгийн Ман- дал-овоо сумын төв Шархулсанд хүүхдийн төлөө фондын хөрөнгө, ХЗЭ-ийн гишүүд залуучуудын хү- ..чээр барьсан цэцэрлэгийн шинэ ба- рилгыг хүлээн авав. Цэцэрлэгийн шинэ барилгын нээлтийн ажиллагаанд МХЗЭ-ийн --Төв Хорооны хоёрдугаар нарийн ” фичгийн дарга С. Бадамхатан, Өмнөговь аймгийн намын хорооны тэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Т. Хорхой нарын зэрэг хүмүүс оролцов. ЭХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёр- ”“”зугаар нарийн “бичгийн дарга С- - Бадамхатан, Хүүхдийн төлөө фон- төв комиссын дарга А.И.Фи- ” датава-Цэдэнбалын илгээсэн 3а- хядлыг уншиж, цэцэрлэгийн эрх- лэгч Б. Баттогоод гардуулав. Їїїннэ цэцэрлэг нээх ёслолын цуглаан дээр тус цэцэрлэгийн эрх- 30 дэгч Б. Баттогоо, олон хүүхдийн 1 эх Ц. Бямбажав, жолооч Жанчив нар үг хэлж, алс хязгаар говь ну- “ тагт орчин үеийн хамгийн боловсон тохилог цэцэрлэгт үр хүүхдээ хү: мүүжүүлэх болсондоо сэтгэл ходД- лөн баярлаж байгаагаа Хүүхдийн төлөө фондын төв комисст улам-- жилж өгөхийг хүсэж, ард түмний- хээ үр хүүхдийн аз жаргал, сайн сайхны төлөө байнга. халамжилж: байдаг энхрий хайрт нам, засагтаа чин сэтгэлийн баяр талархлаа дэв- шүүлэв. Аймгийн намын хороо, АДХ- ын гүйцэтгэх захиргааны баярын бичгийг тус аймгийн намын хороо ны нэгдүгээр нарийн бичгийн дар- та Т. Хорхой уншиж, хүүхдийн т9- лөө фондод Өмнөговийн нийт ХӨ- дөлмөрчид урьд нь зуун мянтаи төгрөг оруулснаа мэд: ээд дахин 40 мянган төгрөг нэмж: оруулса чЄкийг хүүхдийн төлөө фондын тов комиссын төлөөлөгч, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга нөхөр С. Бадамха- танд гардуулав, Мөн Мандал-овоо сумын «Хө- дөлмөр» нэгдлийн малчид, ходөл- мөрчдийн өмнөөс тус нэгдлийн зон- 123 23 из 414 ГОЁ. ЦЭЦЭРЛЭГ г Бидэнд ёстой гоё цацэрлэг барьж өгөөд түүций түлхүүрийг МХЗЭ-ийн Топ Хорооны | үгээр нарийн бичгийн дарга Ч, Пүрэвжав гуаїЇ надад гардуулж өглөө. 5 Ийм гоё сайхан цэцэрлэг, яна бүрийн тоглоомыг бидэнд өгсөн эгч ах иартаа Дундговийн жаалууд бид балрлалал, Би дүрсгүйтэхгүй, аав ээжийнхээ үгэнд ордог шигээ багш эгч, тогооч баг- шийнхаа үгэнд сайн орно, Заасан бүх- нийг сайн суриа гэж: Н. Эрдэнэбаатар ярьж байна МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Л г4 Шэн, Хүүхдийн төлөө Фондын хөрөн. гойр барьсан тохилог цлилрлагийн баг. рилгыг хүллан апч байгаад эйог, эх бил иар бапртий байга, Миний хүү Цэдэн шинээр иїлэгдэж байгаа цэцэрлэгийн барилгын түлхүү- рийг Хүүхлийн толоо Фондын тон цочин иерга. ЛА, -И, Филатопа-ЛЦос данбал гуайгаас хүлээн: йпйх айлтай сайхан сатилан тохиолдлоо. Ь Энэ сайхан. цэцэрлэгийг. бай- “гуулж өгсөн хайрт ийм, ааслгтаа, цаа- шилбал уг цэцэрлэгийн барилгыг бо- гино: хугацаанд чанартай сайн барь- сан МХЗЭ-ийн гишүүд, аалуучуудаар бүрдсэн оюутны барилгын бригалал гүй талархал эрхийлье ! “Хэнтий аймгийн. Хэрлэнбаян улааны отор тэжаэлийн статиий, худалдагч .СҮРЭНХОР Шинэ цэцэрлэгийн эзэд. 3 лөлийн дарга Дашням хүүхдийн . төлөө фондод 17 мянган төгрөг / шилжүүлэв. Ё - Цэцэрлэгийн шинэ байранд баяс- галант багачуудын баяр хөөр бял- - хаж байна. 8 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ - 2 2-22- 25: к : 1 Хонх жингэнэн дуугарч, хичээл - Тийм ээ, Багш аа. Энэ анд 51 завсарлав. Хэсэг хүүхэд пионсрийн Балнчандмац сумын Буур бүүргэн- 2 танхимд орж ирэнгүүт Дор бүрдээ тий гэдэг газраас 150 нарс нэмж рсеу””?””2-.2 - ийлшийнни ямар нэг аж хийж эхлэв, Нэг нь цэцэг услав, Хоёр нь шалаа зүлгэн. Гурав дахь нь юм бичив, Дорөн дэх нь ханын самбарт тусгай тэмдэглэл хийв. Гаднаас ийонерийн бүлгэмийн Алтанбулаг сумын сургуулиар тарьсан юм. Одоо 850 гэл: тоолохтой болсон. Нарс ургах. нь даа? гэхэд, -- Арчилгаа л мэдэх юм. яамар байна Одоо САНААЧЛАГАТАЙ ПИОНЕРУУД зөвлөлийн ирмэгц: 2-2 Танхимын эрхлэгч хаа гэтал, тэдний хэн нэг НЬ: -- Эрхлэгч, өнөөдөр чөлөөтэй бай- гаа гэв, -- Та нар аль бүлгээс лэй: байна гэхэд, | --Бид 5,6,7,8 дугаар бүлгээс гэж, дор бүрдээ өгүүлэв, Этэхэн байдлаас ч дүгнэлт Хийхэд Алтанбулагийн сур- гулиар очиход хүүхдүүд хэний Ч дарга Алтанцэцэг орж байна жижүүр- шахалт шаардлагагүйгээр хариуцсан алдаа эзэн болж, аливад ажилд өөриймсөг сэтгэлээр хандаж байгаа сайхан зуршил олныг олж болох бай- ча, НАРС НУТАГ СЭЛЖ тэ 7 БУУСАН БАЙВ -»- "Танайхай чинь МОД нэмээд тарьчихаа зу дав! гаж багш Д. И- гарзэсэмээс асуухад: 4 47 ширхэг нарс ургаж чадаагүй. 303 нь ургаж байна. Мод бүрийг 5 ду- гаар ангиас дээш пиоперийп бүх бү- лэг хариуцан авч, уёлаж, тордох ажил хийж байгаа, Мод болгон даанс- тай, эзэнтэй болохоор аль мод, яагаад ургахгүй байна гэдгийг тооцоход бас тодорхой гэв, Ийнхүү тус Алтаибу- лаг сумын сургуулийн хөдөлмөрийн штабынхан сургуулийнхаа орчныг 10- хижгуулах талаар туц их ажил хий байна. Ажилсаг хамт олны хүч хөдөл- мөр, зүтгэл, чармайлтаар Буур-бүүр- гантийн нарс иутаг сэлж буугаад бай- на, Алтанбулаг сум нэгдлийп улаа! буланд хүмүүс дүүрэн цугларчээ. Хөшиг алгуур нээгдэхэд «Илрен үүрд мандаг!» гэдэг дууг цог золбоо- лог охид /ховгүүд: орос, монгол хэл дээр дуулав, Тэдний хүзүүнд гал адил туларан Р» ””””Э.””Э1,..2.-ийний хэлтэл бидний гэрэлтэх инонерийн улаан бүч цом цэнхэр эмжээртэй харагдана. Үүгээр нь бид тэднийг пионерийн сойгууль- тац идэвхтэн сурагчид ом. гэл тал маглаг. -- Наш концерт посвишцён тради- ционному мясячинку Монголо-Совс тской дружбы» гэж цовоо нэг ох!- ныг хэлэхэд унаас пэг хүн: Харав уу, тэр" Орос хэл дээр бэлт гэсэн улс байх нь байна шүү! гэж 1 дэргэд суул: байсан пионерийн ахлах удирдагч Д. Бат. цэнгэл: --Монгол-Зовлөлтийн найрамд- лын сарыг тохиолдуулан тус сургуу- лийн урлаг уран сайхны зөвлөл, эх оронч интериационалчдын хорооноос эрхлэн пионерийн сопгуультан идэйх- тэний концерт бэлтгэж тоглоё гэж са- мал гаргасан см, Одоо бид энэ кон- цертыг тав дахин тоглож байгаа НЬ энэ гэж танилцуулав. Ийнхүү тус ппонерийн 16 дугаар бүлгэмийн идэлх тэн иноцерүүд хамт олцыхоо омно хү- лээсэн үүрэг хариуцлагаа өндөр ухамсарлаж, өөрсдийн биесээр үлгэр- лэн дагуулахын тул бие дааж алираа ажилд оролцдогийн нэгэн жишээ энэ. юм. Эдний ажилсаг, зүтгэлтэй байдал эрхлэн хариуцсан ямарваа ажилдаа бүтэц эзэн болсон. байдал нь бахлуу! тай, (СХУХ-ийн эрдэм. шиндилгээ- , хний ажилтан), Ч, ЛУВСАНДЭНДЭВ л зшттштгт дивглншыу (ЛЖ ОЛЖУН? /РЭНР” агажр «эг. - | 4 х У””Э””1"- 2-2. лЛ. зӨБЛӨЛТИЙН ППОНЕРИЙН «ЭРЭН СУРБАЛЖЛАГЧ» КЛУБИЙН ТУРШЛАГААС СУРЦГААЯ! Б. КАРАВЛЕВ Завсарлах хонх дуугарч ХүүХ- гарч ирээд шуугил- ангийн хүүхдүүд тар- й Бь ангийнхан Сережа Михайловын гарт бай- газ шарласан хуудастай сонины нөгөө үзүүрээс.татан уншиж СуУу- сан Вова хүү. цэрэг малгайгаа духдуулан өмсөж энгэртаа одон : Ё : : ї Ё. : : : ж Ё : : Ё : Е22222 анх 1913 оны 11 дүгээр сарын 21. зүүсэн хүүхдийг харж байснаа: -- Хүүхдүүд ээ! Энэ ч ёстой жинхэнэ баатар эр байна даа! гээд гэрэл зургийн дор бичсэн тайлба- рыг заан, «Буудлагын ... дугаар хО- рооны хүү зургаан настай Серека “Алешков хорооныхонтойгоо бай2)- дааны алдарт замыг туулжээ» гэл: өндөр дуугаар уншив. -- Наад хүүхэд чинь зургаа! насандаа засгийн газрын шагнал хүртсэн байна шүү, дээ гэж Цыга тов хүү хэлэв. Гэтэл їзг хүүхэд үл итгэсэн янззар, --«-Үгүй зэ, энэ нээрээ сой! юм даа? гэж маргалдав. Түрүүнээс хойш энэ. бүх маргаа- ныг сонсож зогссон багш Влили мир Петрович, - Ээ дээ, хүүхдүүд минь ХИЙ дэмий шуугиж маргалдаад юу хий- Ингэж суухын оройд Алешкон нэ. хүүг эрж хайж, үзлэл дээр!! Та на- рын дунд «Эрэн сурпалуа- агч» (красные следопыты) клу- юу? гэхэд бийн: хүүхэд байхгүй хүүхдүүд шцөмөөрсө нэгэн зэрэг шахам гараа өргөж «байна» гэцг гээв. Эхини захидал 1961--2--10. «Эрэн сурвал дагч». клубийн зөрлөлөөс йамайг өдрийн тэмдэглэл хөтлөх үүрэг өг- сөн ёсоор бичиж сууна... Зөвлөлийн хурлаас юуны өмнө С. Алешксовы! алба хааж байсан хорооны дугаа рыг мэдэх шийдвэр гаргав- -- Волгаградын үнэн 60 нинд хэвлэгдсэн болохоор Редак- цид нь захиа бичвэл яана.вэ? гайг Павливийн гаргасан саналын 48- гуу бид захиа бичлээ. Чухам хэдийд ямар харну ирэх бол оо?.. 1961--3--1. Ээ гялай!! /Толл Ермолов захнаны хариу авчирчээ. Редакциас ирсэн бичиг баримтын хуулбар .41942 оны хавар. Ой дотор цэргүүд цувж явна. Цэргүүдээсээ олшошлошашшооалхйсахОшоО1Х1О2222” зайдуухан явсан ахлагч Светлич ный бөөн бургасны зүг анхаарлаа чиглүүлэв. Дөхөж очоод сайн хар- вал хүн байлаа... -- Нөхөр даргаа, ахаагч Свет- личный аяьд төдий хүүхэд ОЛЛОО гэж жижүүр мэдээлэв. Хушуу" Воробьев хүүхдийг аяархан оргөйг авайд, Эмч--ахмадыг: одоохон нь явуул! гэж! тушаалаа, нааш 22 Хэд хомог сахиулсан хүүхэд сая. овоо ухаан орж, -- Уух юм өгөөч гэхэд, -- За одоохон, одоохон хүү минь гэж эмч маш их балрлан хЭ- лзэд, уух юм өгдх зуур хүүгийн нэрийг асуухад, Ё -- Серека | Алешков гэжээ. Хэд хоног өнгөрөхөд Сережагийн бие овоо сайжрав. Сережа хүү НЭГ өдөр эмчдээ, тосгоныг нь гитлер чүүд бүр шатаасан, зэлийг нь буу даж, багагах Петровыг-нь дүүжил- сэн зэргийг ярьжээ. Тэгээд Сере- жа хүү фронтод явж цэрэг эр бо- Ууул2У222222322ОО2У226Х22Т20Х212222И222ИОУИОСО212О2ХО2ООХО2, лохоор бүтэн долоо хоног ой дотор явснаа хүүрнэжээ. Хоёрдугаар даалгавар, 1961--3-43. Волгаград хотын музейгээс бидэнд бичсэн захидалд сайхан мэдээ байлаа. Гэтэл захинд- лын эцэст Сергей Алешковын сүү- аийн үеийн амьдрал нь огт дурсаг- даагүй байв, Түүгээр ч барахгүй энгэрт нь байсан медалийн тухай юу-Ч дур” саагүй орхисон нь зарим хүүхдэд цаэрээ ч С. Алешковт медаль бай сан гэдэгт итгэхээс хөндийрүүлжээ. Слесарев гэдэг хүүхэд «-- Дайны үед хэн ч гавьяа байгуулж болох юм. Ялангуяа С. Алешков тэргүүн шугаманд. байрласан хороонд Яв- сан болохоор... -. Хэдийд иь ямар гавьяа бай- гуулан энгэрээ мялаасан юм бол 007 “Үүний учрыг мэдэхсэн гэв- 1961--3--7, Манай клубийнхан Москва хотын шагиалын хороонд таахина бичихээр шийдэв, Тэндээс ямар нэг баримт олдож юу магад! -11961-43--10. «Эрэн сурвалж лагч» клубийн идэвхтэн гишүүн ЗУРГААН НАСТАЙ ЭРЭлХэЭ ги ХМ,МД Володя Конюховын олж ирсэн мэдээнд: -- 4.Дугаар хорооныхон 830 размерийн жижиг гутал эрж, а2а- рнм нь жижиг цамц оёж их хөл хөг: нтэйгээр Сережа хүүг цэр- гийн журамт хувцас бүхий эр бол- гожээ. Сережа хүү -цэрэг-ах нарыгаа амарч байх үед нь захиа, СОИНН хэвлэл тарааж бараг бүх садаагаар орж амждаг байлаа. Тулалдааны үед маш сурмагхай мөлхөж цэргүүдэд сум, пулемет- чин” нарт ус дөхүүлж эрэлхэг 40: ригтой хүү болохоо удаа дараа ха- руулжээ. Нэг удаа Волгаградын ойролцоох байлдаанд дайсны их бууны сум тун.ч ширүүн тусаж байлаа. Хошууч Воробьев цуувчаа - саа цагийн байдлыг хянаж ажиг лалт хийж байснаа хайрцагтай сум үүрсэн Сережа Алешковыг Ха- рангуутаа: -- Алешков! Наад нүхэндээ бу. шуу ор!тэж тушаахад Сережа хүү нүхэнд юэ орж амжив. Агаарт дайсны онтоц гарч ирэн бөмбөгдөж: эхлэв. Олон дэлбэрэлтийн дараа Сережаг өндийн харахад нь хорго- дох байр бдмбөгөнд өртсөн бай” лаа.Сережа төлхөн очиж: ажиглан орох, гарах газир хайгаад тун ол- дох шиижгүйд тэр даруй зүүн зүг барин гүйж, мөлхсөөр цэрэгах нар дээрээ хүрэв. Тэгээд хорооны хор- годох байр бөмбөгөнд нэрвэгдсэн тухай холбоочин адил шуурхай товч нлтгэв. Хурамхан зуур зоригт" хүүгийн хамтаар цэргүүд хоргодох хошууч Котельинков сууриныг-чөлвөдөх тулалдаан ялалтаар төгсөх дөхөж байхад Сережа хүү нэг талдаа дашмагтай хэд хэдэн ус зүүж, НӨ” төө талдаа хайрцагтай сум үүрээд ахлагч Светличныйд дөхөж яваад ямар нэг юманд хүчтэй цохиулж унажээ... Нэгэл жижигхэн. өрөөнд өндөр орон дээр Сережа хүү 30- виурлан хэвтэнэ. 2- Өвдөөд л байНа”уу? гэЖ-дэр" гэд нь суугаа хошууч Воробьевын асуухад: ПХ- . 22 Их өвдөж байна, ах аа! гаж. Сережа зорнуртай хэлэв. -- За хүү минь зоригтой л бай. таарай. Чамд мэс, засал хийсэн. Эмч чамайг «Их зоригтой баатар хүү байна. Мөд-зүгээр болно. гэ. сэн» гэж хошууч Воробьев хэлэв. Дайн | дуусж В. И. Чуй ков-(одоо маршал)ын тушаалаар Тула хотын Суворовын нэрэмжит цэргийн дунд сургуульд шилжин сурч байхдаа фронтынхонтойгоо дандаа харилцаж байсан. Цэргийн дундыг төгсөөд арваад жил бол- жээ. Би офицер болохыг хүсдэг байсан, Эмч нарын комиссоос, цаа шид цэргийн алба хаахыг зөвшөөр роогүй, Ингээд, Харьковын хууль цаазны дээд сургуульд элссан. Одоо тогсолтийц шалгалтаа өгч байна, Намайг шинэ амьдрал, С0- нирхолтой ажил угтай байна. Хайрт дүү та иараасаа сурлаг- ын өндөр амжилт хүсэж эрэлхэг зоригтой. эх орончид болохыг ерөөе! Дээд командлалын тушаалд- «Волгаградын ойролцоох тула. даанд баатарлаг гавьяа байгуулж хорооныхоо дарга марын амийг апарсай Гвардийн буудлагын 143 дугаар хорооны жагсаалын цэрэг Сережа Алешковыг «Байлдааны гавьла» медалиар шагнасугай! гэ- сэн байв. Мон армийн командлагч В. И, Чуйков жижиг гар бууг дурс гал болгон хадгалуулжээ... гэсэн бичгийг уншсан хүүхдүүд баярлал- дан Сережа хүүгнїн чин зоригийг магтан шагшицгаажээ. «Эрэн сурвалжлагч» клубийн гишүүн Волода Шамшурин зохих газартай захиагаар харилцаж, зас “римдаа ахмад дайчдаас асууж лаз- ласны эцэст Харьков хотоос мэгэй захиа авчээ. «1961-46 дугаар сарын 4. Хайрт дүү Володя Шамшурип бо- дон танай клубийнхэнд, | Сережа Алешков гэжээ Орчуулсал Ж. НЯМ-ОЧИР 59 825-222:2222522222222223 ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕРДАКБЦИ. “МХЗЭ-ийн Төв Хорооны ордон 408, 418, 414 дүгээр өрөө. Утас 26882. 26333 дбр аатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвлэв.” А-51200 Индекс-14120 БНМАУ-ыг тунхагласны 49 ин- лийн ойг тохиолдуулан энх тайвац найрамдлын ордонд Найрамдлын л оны 16 нас хүрсэн хүүхдүүдэд ЧМАУ-ын баатар Д. Далзатваат- БҮЧТЭНҮҮД УРАЛДААНД Бүх ард түмний социалист уралдаанд нийслэлийн 1, 8, 12 “35, 80, 41, Налайхын 8 жн- лийн дунд сургууль, Увс, хїовь- алтай аймаг зэрэг төв хөдөөгийн олон арван сургууль,пнонерийн байгууллага, анги, бүлэг, ҮҮР, пионер сурагчид уралдаантай ажиллаж амжилтанд хүрч бай- тазгаа манай сонинд баяртай мэдээлж байна. Увс аймгийн пионерийн бай- 3 пнонер сурагчид бүх социалист уралдаан, «Залгамж үе» аяны гараанд сур- лага хүмүүжлийн ажилдаа чаназ- ахиц гаргахаар ах эгч иарын- адилаар амлалт үүрэг ял байна. ард түмний социалист урал- «Залгамж үе» аяпд 12683 1036 бүлэг салаа хам- :т дотор муугаас дупд су- рахаар 710, дундаас сайн сурэ- хаар 2219, онц сайны хувиа ахиу- яахаар 725, спортын зэрэг биелүүлэхээр 421, соёлч нөхөрлө- нийн хөдөлгөөнд хамрагдахаар 1528. Д. Нацагдорж, таван онц. номын сайн нөхөр тэмдгийн бол- зол биелүүлэхээр 1091 пиопер су: “ватч зүүрэг аваад чармайн ажил- яаж байна. Улаангом хотын 8 жи- лийн дунд сургуулийн 5-ын «В» 4-ийн «Гэ» анги, төвийц 10 жи- лийн сургуулийн 8-ын «А», 9-ийп хВ», батийп «Б» ангийн хамт олон 8 жилийн сургуулийн сурагч Цэцэгмаа, Тунгалаг, Алтатай, 10 жилийп сургуулийн сурагч Батгэ, рэл, Онгонцэцэг, Чандманы Ган- болд:иарын сурагч авсан амлалтаа сайн биелүүлж: байна, Хяргас сумын дулд сургууль тэргүүний сургууль, Өн» гайп Дунд сургууль, соёлч сургууль төвийн 10 жилийн Дунд сургуулийн 9-ийн «В» анги улсын тэргүүпий үүр болохоор амлалт ажиллаж байпа. Цагаан» сумын дунд сургуулийп Пэрэндорж даргатай лиоперийй булэг улсын тэргүүний бүлэг бол” лоо : М, БАДАРЧ (Увс аймгийн Х398-ийн хорооши ажилтан) ЗөчҮҮҮүүҮҮҮҮҮҮҮҮҮрҮҮҮҮ ҮҮҮҮҮҮлҮҮҮҮҮҮ ӨбҮҮҮ ҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЛҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЭЭ Хүх гүүчүүҮэлэЭҮҮЭӨҮҮҮҮҮҮҮҮЛҮҮЭҮРҮҮҮҮҮҮЭҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮҮЭҮҮҮҮҮР, чис ходолморийн баахар Ц. Намс- рай, рийн рэн, гавьяат жүшигчил Д. Цэрэн- ДУ: ы дэх чекист хурапдаа С.Рэнцэнхор- м.ав (1301) МАУ-ыг тунхагласны .-40 жилийн ой Ч , ес ОВОН. БҮХНИЙ ПРОЛЕТАРИ НАР НЭГДЭГТҮН! ( : к т-2 МАХН-ЫН- ҮЙЛ , ХЭРГИЙН. ТӨЛӨӨ ХЭЗЭЭД БЭЛХЭН БАЙГТУНГ Хиэ 10 тө. дарга. Л.Доршпүрэй ирэн чийслэг лийн За дугаар сургуулийн 10 лу- голр апгийн сурагч" “Гулецар ванг “долтийн яруу” зайрагч ПМаяноиог цийн г дөнлөлтийн паспорт», шүлэг мшилаал Дараа !ь хүүхдүүдэд” ВИМАУлан иргэний цаспорг гардууллаа, Паспорт гар» дуулсан хүн бүхэй сургамжийн сайхан үгээ хэлж, онц сайн сурч, сайн хүн болохыг ерөөж байн, БИМАЛУ-ыг тунхагласны баярт өдрөөр хүндэт ах эгч иараасаа иас- порт авсан. хүүхдүүд хамгийн их баяртай байлаа, Як П Шинээр паспорт авсан 21. охид, хөвгүүдийг төлөөлөн нийслэлийн 58 дугаар сургуулийн 8 дугаар ,, ангийг сурагч Ш.Н: а үс хэлэх- багц БУ ХҮҮХаа) кг г сург КНапиаа: үс хэлэх Т3ВЬлахнхууланахүй - БНМАУ-ыг тунхагласны баярт өдрийг тохиолдуулан иргэ- Ардиц шагиалт 17 эсүнсигшиг, то ГОмдосү: лам, “гавьяат ЇМАУ-ын лов, Д.Нацагдоржийн нэрэмжит нийхээ” паспортыг: хүлээж авсан- шагналт, хувьсгалт тэмцлийц ах- | даа бид баяртай байна, Сурагчид мад зүтгэлтэг зохиолч С.Дашдэн бид иргэний үүргийг нэр төртэй дэв гуа нар иргэний паспорт гар дуулж: өгөхөөр нрїкээ, Цуглаапыг Найрамдлыг Зээээээээээээээдэээээээлэээээээээээээээээээээээлээээлэээээ: гээрт нийтлэгдсэн асуултад нийслэ-, лийп 9 дугаар дупйд сургуулийн 4- ийн Н. на | байхаасаа. «Пионерийп үпои» сопинс | уншсан юм. Сонишл «Ви үмар хүн | бэ?» буланд пийтлэж: байгаа 0 сурлага, хүмүүйслээр сайжрахад ту" салдаг. | үнэл» сониноо 100 хувь, бүтэй тий. лээр захиаллаа. со! орос хэлний нүүр бидэпд гарып ав- лвга болсон, биелүүлэхийг: энхрий хайрт МА ХН-даа илэрхийлье! гэв, , Р.ГАНБАТ райопл АДХГОбоо БАГАЧУУД | ХҮҮХЭДДЭЭ ИЛГЭЭХ. ЗАХИДАЛ Ард түмний маань баяр баясгалан, манай ирээдүйн итгэл яайдвар өсвө- рийн үеийн хүүхэд багачууд та партаа хандаж: Монголын Зохиолчдын Хо- роо сурлага хөдөлмөрийн цогтой халуун баяр хүргэж: мэндчилж байна, Монголын Зохиблчдыа Эвлэлийн У ик хурал, «Уран зохиол, өнөө үе шинэ зорилт»-ын тухай хэлэлцэж утга зохиолыг цаашид хөгжүүлэх замыг тодорхойлсон билээ: Хүүхэд багачууд та иар ном зохиолд хичнээн дуртай билээ, Ном 30- хнолоос та нар энэ ертөнцийг харж оюун ухаанаа баяжуулж ирээдүйгээ итгэлтэй олж хардаг билээ, Тийм учраас номтой байнга нөхөрлөн: «Д.На- цагдорж тэмдэг», «Номын сайн нөхөр»-ийн болзлыг хангаж тэргүүний ун- лсон пионер сурагчдын тоо їилээс жилд улаж олширсоор байна. т уншигчид ав! Манай зохиолчид та бүхэнд зориулан бичих зохиолоо улам чанартай болгох талаар цаг ямагт хичээж байдаг билээ, Тиймийн учир та бүхэндээ хандан захидал илгээж: хэдэн зүйлийн асуултад Харну авья. 1. Та нарт манай зохиолч, яруу ис чийн ямар ямар ном зохиол онц сайхан санагддаг вэ? (Үүнд дуу, шүлэг, найраглал, үлгэр, өгүүллэг, тууж, роман, жүжиг, киноны алнны ть ч тухай бичиж болно.) 2. Та нар юу юуны тухай ямар эрийн шинэ зохиол бичүүлж унших хүсэлтэй байдаг вэ? (Үүнд: Дуу шүлэг, найраглал, үлгэр өгүүллэг, туул: роман, жүжиг киноны алины ч тухай болно.) З, Үүний өмнө та нар уншс ном, үзсэн кино, жүу дэг ямар, ямар баатрыг нь хайрлаж явдаг вэ? (Үүнд: Өгү раглал, роман, кино, жүжгийнхээ баатруудаас бичиж болно.) асуултын хариуг дэс дараагаар нь хариулж маш цэвэрхэн бичээд «Улаан- баатар хот, Монголын Зохиолчдын Хорооны хүүхдийн зохиолын зөвлөлд» гэн: хаяглаарай, Хариу захидлаа сургуулийн сурагчид ганц нэгээрээ хамт олноороо бичих бөгөөд багш эцэг, эх, ах эгч зэрэг бусдын туслалцааг авч болох/боловч өөр өөрийн санаа бодлоор бичихийг чухалчлаарай Бичигчийн хаяг тодорхой байвал зохино. - Монголын Зохиолчдын Хорооны хүүхдийн зохиолын зөвлөл уншигч та нарын бичсэн захидлыг 1978 оны ХЇЇ сарын 80 хүртэл хүлээн ави8. "Га бүхнийхээ захидлыг хүлээн аваад манай зохиолчид түм буман Хүү- хэд багачуудынхаа хүсэл эрмэлзлийг мэдэж уран бүтээлээ цаашид улам чанаржуулахад өөрслийн авьяас, мэдлэг, уран чадварыг дайчлах болно. “МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО» ээ хэн, хэц ГЭ- ээж, нар сопины «Хүүхэд байгалийн 5 » буланг Их сопирхох юм. Дүү «Пионерийн үнэн» сошишы 44 дүг ЯС пирхох. юм. Дүү тай. «Г» ангийг бүлгийп дарга Гантулга хариугаа ирүүлсэн бай- 1, Би ногдүгээр ацсид суралцаж ичлэг Манай бүлэг «Пиоперийп хааралтай судалж байна, 2, 1978 опд «Пиоперийп үнэн» ипд нийтлэгдсэт тоо, хэл бичиг, “иввилгдэ. “айл. “ЕНЕЛЛЬ. ЧИНЬ. “ИЖНВэ өс. саль ” 2””ээээээээлэлүэ тэээээээээээээрэээээээээрэээээдээээээээээээээээээээээээээээээээрдэдэээдэээээээээээээээээээээээээүүэээээээээ: хэмуу уа цачалээээлэээээээлэээээээээээээээээээээээээээ. 8. «Залуучуудын үнэн», «Ппоне- рийн үнэн», «Залгамжлагч», сэтгүү” лийн сүүлийн гурван жилийп” дугаар манайд бүрэн бий. Өвөө, эмээ, аав, мипь «Пионерийн үнэн» нөхөр» маань зургап өгүүллэг, үлгэрт дур- 4, Манай бүлэг дээр саяхан «Пио- перийп үнэн» сонинд хэвлэгдэж бай- гаа ямар бичлэгийг амтархап уншдаг вэ? гэсэн асуулт хариулт явууллаа. Манай бүлгийп ппоперүүд шинжлэх ухаан техпикийн тухай их сопирхож байна. Бид ээж, аав, багш парынихаа зөвлөспөөр «Хууль зүй ба сурагчид» буланд пийтлэж байгаа бичлэгийг ан» 5. 1974. онд «Пионерийп үнэн» сонип, «Залгамжлагч» сэтгүүлээсээ шилэх ухааны шинэ нээлт болоц. техиицийн тукай упшихыг хүсьб, ) БНМАУ-ЫН САЙД НАРЬТ ӨВЛӨЛИЙН ДАРГА ЮМЖАА- ЙН ЦЭДЭНБАЛ ИРАНЫ. ЕРӨНХИЙ САЙД АМИР АВВАС, ХОВЕЙДЛГИЙН УРИЛГААР ИРАН УЛСАД АЛБАН ЁСНЫ НЛИРСАГ АЙЛЧЛАЛ ХИЙЖ вБАЯНА, ст ЖУ? 7 ИРАН -УЛС- Ирии улс Аай тїшийн баруун хэс согт оршино, 1648 мяпгай. хаптгай дорволїин ,бшилометр: путагтай, сия хүн амтай. Нутгийн таппы дор» вийг уул эзлэх ба ох газрын хуурай уур амьсгалтай, Хүн амын тавь илүү хувь инь иран (перс) чууд їюм, Мөн асербайжан, нурд, араб, туримсн, лу” ры белудши, бахтиарчүүд ак төриө, Алба боиы хэлий. иерд хэл ом. Нийслэл Тегерапд 3,1 сая хүн. оршин. сууна... Иран улсад нефть, пэхмэл хүнс, тамхи, цё» ментийн үйлдвэрийн салбар хогжсон, Байгалийн хий,.чулуун нүүрс, том», рийц хүдэр, хром, -цийн, зэс олзвор- лон авиа. Хөдөө аж ахуйд, хүн амын тал хувь нь ажиллах ба үйдэсний нийт бүтээг- дэхүүний 14. орчим хувийг ХАА-й бүтээгдэхүүн эзэлдэг. Үр тариа ар- вай, эрдэнэ шиш, хөвөн, ишмс болон хүнспий ногоо тариална. Үхэр, хонь ямаа өсгөнө. Мөнгөний нэгж: и» риал 100 риал нь 1 рубль 09 ио- пейкатай тэнцдэг. Хүүхдүүд та парт Иран улсыг товчхон таймплцуулахад ийм байна. 9 ооо0000000000000000000000090994 Д.Нацагдоржийн төрсний 67 СЭкилийн ойд. ӨДӨРЛӨГ Ууган зохиолч Д.Нацагдоржийн. төрсний 67 жилийн ой, жил. бүр болдог номын баярыг тохиолдуу” лан Дупдговь аймгийн Дэлгэрцогб сумын 8 жилийн сургуулийн 8Ду-.- гаар ангийн сурагчид «Ном ертой- цийг харах цонх» сэдэвт өдөрлөг зохиов. Тэд өдөрлөгөөрөо ном хэв- лэл яаж бий болдог, ,уншигчдын гарт хэрхэн хүрэлцэн очдог тухай дэлгэрэнгүй ярьж номыг урж тйс» дахгүй, хуудсыг нь пугалахгүй, элдэв юм зурж зэрээчихгүй Зө Ё | Ї зохистой ашиглах тухай бяцхан Ї | дүү партаа зөвлөв.Дараа нь энэ. айг гийнхан өөрсдийн балтгэсэн кон- цертоо тоглож Д.Нацагдоржийн шүлгээс уншлаа. : Өдөрлөгийн: төгсгөлд сурагч Л. Маадорж, Д.Мөнхбаяр, М.Оюун-- цэцэг, П.Зоригт, Д.Оюунцэцэг, 3. . Эрдэнэбат, Ө.Арьяа, Даг,Батмөчх - пар сурах бичгүүдээ цэвэр гамтай эдэлж дүү нартаа хүлээлгэж огно: гэж үүрэг амлалт авцгаав,- дэ? Багш Д.ТӨМӨР: нар Говь-алтай аймгийн. Халнуй сумын 8 жилийн дунд сургуу- лийн 6-гийн «А» ангийн сурагч Ш. Шижирбаатар нь 5 жил да- оОФФОООООО00000000000000000000ФФО009 ҮЕ ТЭНГИЙН | "ГУРВАН САЙЧУУД Хөвсгөл аймгийн Мөрөц хотын 710 жилийн дунд сургуулийн пиоплерийн танхимаар орж пионерийн ах- лах удирдагч /Ц. Эрдэнэчулуунтай уулзаж МПБ-ылн 50 жилийн ой угтаж бүлгүүд ямар ажил зохиож бай- гааг асуухад нас чацуу тэргүүний гурван бүлгийн даргатай уулзуулав. Ёсдүгээр бүлгийл дарга М. Дондоглаа, -- Манай бүлгийн ажлын нэг шинэ зүйл гэвэл 1968 оноос эхэлж: бүлгийнхээ пионерийн төрсөн өд- рийг тэмдэглэдэг болсон юм. Хүүхдийн ойг тэмдэглэ- хийн өмнө хаана яаж хийх, бэлэг дурсгалын зүйл юу гардуулах зэргээ бүлгийн хамт олноор хэлэлцдэг. Тэ- гээд аигид буюу гэрт нь тэмдэглэдэг. Гэрт нь хийвэл аав ээж нь цай хоол хийж, сурагчид тоглож, дуулж хөгжимдсөний дараа ойгоо тэмдэглэгч хүүхэд болон эх эцгээс нь үг хэлэх зэрэг олон хэлбэрээр явуулбал т аятайхан болдог гэлээ, 2 Аравдугаар бүлгийн дарга Д. Алтанзаяа. -- Би бүлгийн даргаар гурав дахь жилдээ ажиллаж байн. най бүлгийн пиоперүүд тэмдэглэлт өдрөөр нэг шинэ зүйл бүлгэмийнхээ зөвлөлд дурсгадаг. Байгаль хамга х с байгалийн сэдэвт зургаар «Залуу байгальч» ? рамдлын сараар «Мөнхийн найрамдал» гэсэн гэрэл су хийж өглөө, ” 7 Тавдугаар бүлгийн дарга Б. Баярсайхан. -- «Пионерийн үйэн» сопины орос хэл ГАРАЛЛАХ үги хээ сурагчдаар тусгай дэвтэрт хуулуулж шинэ лүүлжс байна... ЛМайрамдлын сараар бүлгийн тио сайн орчуулагч вэ?» гэсэн уралдаан зарлаж дүгнэ номын сайгийцхаа лэг буланд «Оросоор ярьж сурцгаая!» гэс хэлний булан ажиллуулж байна. Өдөрт 5--10 үг хоёр » нэгий иь буландаа хадаад нөгөөг нь сургууль буюу гэр доо цээжилж тогтоодог. Цээжилж байхдаа мартчихвал гат харахад амархал тогтоодог гэж ярив, Ф0000000009Ф--уул Багш М. ЧОЙЖОО 90000000О00000000009Ф0090Ф0ФО0ОФОФООООООдОМ ОО боо» НИЙСЛЭЛИЙН Ооо Г.ЯОХЫГЭ»ь,- “ох” ПИОНЕР СУРАГЧИД ЁЁСЫр 5, 1925 ойл. 5 дугаар сарын 8-ид ё Ээ»! ЇД 4 тийслэлийн анхши 8 дугаар сургууль 22 Цав» 21-ь) дээр «Хойчийг залгамжлагч багачуу» «, 267 / х ТЭ дын холбоо» пэртэйгээр б1 пиоперийл 22 ч сс бүрэлдэхүүнтэй МПБ анх байгуу. 4, Ф лагдсан билээ. Хотын пиоперийн товчоошы шийд- вэрээр 1926 онд Булялт Ухаад биеийн тамирыг, 1929 ойд Их тэлгэрийн лай пиопер рагчд амаид пионерийн зусланг аих бай- ухамсартай ханда : Ч туулж 70 пиопер амруулж байсап лох тэднийг ура . ї ---17 лах ажлыг ор! 19 1 1929 онд германы хүүхдийн чуул сургуулудын рагч Б ган, 1980 онд Москвад болсой Дэ 2Каргалантын | салгилц хий хүүхдийн анхдугаар хуралд хо- гоо хураалтын ажилд 7 ї тоос ппопер Цэрмаа, Рагчаа, Зундуй, онд 10 милийн 0 дугаар суу Шарав иар оролцжээ. долмор гралтын 1985--1945 онд памын шинэ 2р- байгуулав гэлтийн бодлогыг биелүүлэх, хүн ар- 1950 оно дыг бичир үсэгт сургах, эх ориоо долгоон гарч 7 дугаар батлап хамгаалах, улаай армид тус- 1 г01 Ь Цэрмаа энэ бол лах болон суртал ухуулгын ажил ЗОРЧТ сүэасс өргөн зохиож нийслэлийн 1, 8, 8 ду- лээц авчээ. эй Ж таар сургуулийн пионерүүд идэ оролцож 16432 тогрог хуримтлуу: улаац армид тусалсан юм. 1945--1955 онд улс орныхоо оцх цагийн бүтээн байгуулалт, улс ардын аж ахуй соёлыг хөгжүүлэх анхдугаар 5 жилийн төлөвлөгөөт зорилтыг бис- лүүлэх өргөн арга хэмжээтэй уллдуу- 1964 онд 10 жилийн сургуулийн сурагч ДЫН соёлч похорлолийг гуулсан нь одоо су сайжруулах социг у хэлбэр болж улам далайц байн 1973 онд, зон МАНАЙ СОНИНЫ БАГА ХУРАЛ САЛААГААРАА: ХЭЛЭЛЦЛЭЭ Хичээлийн дараа «хэсэг хүүхэд апгидаа. цугларч дор бүрцээ лмар нэг зүйлийн тухай бодолхийлэл томчууд шиг их тохитой байса тэр дорхноо өөр хоорондоо цэц булаалдан маргаж шуугиж эхлэв. Салааны дарга УРНАА, Манай салааныхан «Пионе- рийн үнэн» сонины «Би ямар хүн бэ?» бага хурлын материалыг уншиж тапилцаад эпэ сэдвээр са- лааны ажил хийхээр цугларлаа. Пиопер хүн өөрийнхөө болон нөх- дийнхөө ололт, дутагдлыг олж хардаг, хэлж засдаг тусгаж ав- даг. байх ёстой. Одоо бүгдээрээ “иунлдай хэсэг байгуулж сурагч- чиг зэрэг хичээлд дунд дүн авдаг 9000000000Ф/ Мэндэлсний нь 153 жилийн ойд 157 ФРИДРИХ ЭНГЕЛЬС (1820-1895) Ф. Энгельс бол К. Шрксын дотнын нөхөр хамтрал Зүтгэгч бөгөөд Н. Маркстай хамтран хүн төрөлхтөний түүхэнд хамгийн суут сургаал болох шинжлэх ухааны коммунизмын онол-маркснзм, пролетарийн хувьс- гал, социалист--Боммунист Нийг- мийн тухай шинжлэх ухааныг бий болгосон хүн гэдгийг хүүхдүүд та нар мэдэж байтаа. Ф. Энгельс 1847 онд К. Марксын холбооны 2Ф00000000ФОО00000ФФФФ програмы б 5? тунхаг», 1867 онд «БНапнтал» гэдэг алдарт зохиол бичилнжээ. Таркс 1867 оны наймдугаар сард «Напиталэ-ынхаа нэгдүгээр ботийг бичиж дуусаад өөрийнхөө дотно 8НӨ- р Ф. Энгельст бичсэн захидалд: о0о0000000ОФФФ0ОО000: ын 5 ис оФоОоФоФФоОооФоооФоооОоос їя 2 лон. ажилЛАШӨЧД, ЧУЛУУНЦЭРЭН ни ХЗЭ-иайн чгийн дар- Улаанбаатар хот хорооны цариан га П. НҮУДЭНХҮУ УНШ, БОД, ХАРНУЛ! Хи" 5 айн Пнонер ЦОГТЧУЛУУЕР: 5 Би урза л, их со ї р ЛНИГ 5 той ойлгох вэ дээ. Хар: наас хойш би 5 мыг чөлөөт чээл дэ шийдлээ. Ппонер МӨНХБАТ өөрийнхээ тухай нөхдийнхээ. Ту: -с Би Яагаад дунд сурч хай илэн далацгүй ярилцэя. гэдгээ. эрэгцүүлэн бодоод ї Пионер АДЬЯА: сурахаар, боллоо. їг 8 Сүх 1 соё ги! өвийн жиг | Би бүлгийн даргаар Хоёр. дын сурлага дээр апхаарч ажил- ээр Би 1 Ё 1 дахь жилдээ ажиллайс байгаа Ч лана хэрүрсл21 22 ЇЇ сул сурлагатай суригчтай ажил- Зо пн ян 11 дүгээр иин ї лах талаар хангалтгүй ажилладаг. Пионер БЯМБАЖАВ, 2 ээр салааныхан ярилцлаа. Иймээс хойшид бүлэгтээ онц сур- Би орос хэл, физик, «элон- Пионерийн ахлах удирдагч Ч.САРАНТУЯА Говь-алтай аймгийн Төгрөг су-. мын дунд сургуулийн 8 дугаар ан- гийн сурагч 3. Наранцэцэг улирал дараалан онц сайн суралцсан юм. Таван онцын эзэн, бүлгэмийн зөв- лөлийн гишүүн 3. Наранцэцэг мп 5-ын «Залгамжлагч» (3 дугаар чуулганд оролцож ирээд пионер сурагчдын дунд олон: талын ажлыг зохион байгуулан «Залгамж үе» « алны 6 жигүүрээр нөхдөө хошуу- 1 аялж байна. мл Зургийг Д. ЦЭДЭНДАМБАА Холбооны Бүгд Найрамдах Югослав Улсын тусгаар тогтносон өдөрт 1010СЛАВЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА 1942 ошл 12 дугаар сард фаший гын эсрэг тэмцэх Огославын Залуу" дыц нэгдсэн холбооны иэгдүгдэр сурлаас Югославын пионерийц 0аїїг тага байгуулах тухай шийдвэр Эх ориоо чолоолох тэм 2. Югославий пионерүүд Идэвх- | оролцож тагнуулд явах, х0л000Ч” р ажиллах зэргээр тодорхой хувь» лсай юм, Югославын лид айгууллагын холбоо ИЬ арг дөрвөн .Ёас хүртэлх хүүхдийг эдэг, Югославын пинонерүүд ах- у хувьсгалт баатарлаг уламж суралцах ажилд идэвхтэй н, партизаны хувьсгалт тэмц аар аялалд зохиох, эх. орныг ө амь насаа зориулсан Дайч- шарилыг хүндэтгэн хамгаалах, уршгаар тахир дутуу болсон үст тусалдаг ажээ. гославын пионерүүд өсвөрийн їкч, сансрын нисэгч, салуу бай" дугуйланд идэвхтэй суралц . Дууны баяр, кино наадам, уулзалт ! тэмцээн Зохион пионер бүр идэвхтэй --. ММ” ажээ, уулахад оролцдог. 4 Ё 1972 онд Югославын пионерийн байгууллагын 30 жилийн ой болсон юм. Одоо Югославын пионерийн бай лага хоёр сая 600 мянган ти0- - ї БНМАУ -ын иргэдийн үндсэн эрх | Манай орны. бүх иргэд эрэгтэй эмэгтэй, яс угсаа, ҮйДдэо явгаварлах: гүйгээр хуулийн өмнө тэгш эрх э/ ЭЛ» билээ. БИМАУтын иргэд яс. “Ес дэс ялгаварлахгүй улс оримхоо. аж ахуй, соёл нийгэм улс төрийн бүх ажилд тэгш эрхтэй оролцохоос гадиа үндэснийхээ Соёлыг хөгжүүлж төр” лөх хэлээрээ суралцах, эжил хэргээ чөлөөтэй явуулах бололцоог олгож хуулиар бататгасан байдаг юм. Ний- тэм эдийн засгийн талаар эдлэх эрх нь БНМАУ-ын иргэн, бүр аж эхуй соёлын байгуулалтын аль ч солбарт хүч чадал, мэдлэгээ ашиглан хөдөл- мөрлөж, хөдөлмөрлөснийхээ хирээр цалїч хөлс авах ба хөдөлмөрлөх р хээ эдлэх бололцоогоор ханшаж өгс дөг юм. Хөдөлмөрлөхийн зэрэгцээ амрах эрхээр бүрэн хангагдсан байдаг, Пїнонер сурагчид та нар ч гэсэн зусланд тавтай сайхан амарч алжаа “сан тархи оюунаа сэргээдэг шүү дээ. тТэтгэвэрчйн хуулиар өндөр масте Фа хөдөлмөрийн чадвараа түр ал , бүрмөсөн тэтгэвэр авагчид, жээгчээ алдагсдад тэтгэвэр олгодог нь иргэдийн эд материалын тус: цвах эрхийн баталгаа юм. : ай орны иргэн бүр эмнэлгийн ч) амжийг үнэ төлбөргүй авах хээр хангагдсан юм. тэ- амж эр- БНМАУ-ын иргэд хөдөлмөрчдийн “олон нийтийн 9 ллагад эвлэл” дэн нэгдэх эрх эд: й Социалист төрийн байгууллагыг єхөгжүүлэн бэхжүүлэх зорилгоор хө- дөлмөрчдийн эрх ашигт нийцүүлэн лсын иргэд үг хэлэх, , хурал цуглаан хийх, саал ёслол үйлдэх эрх чөлөөг кэн хуулнар олгосон байдаг. Ю. ЦЭВЭЭННАМЖИЛ (Улсын прокурорын ажилтан) 8: хэвлэн жаг- үнд- ПНОНЕР бУРАГЧИД АД! О0ЦИАЛИСТ” “ХУУЛЬ Ер 119919 | Фоооооөсдооо « ї Фо ФооооооооооооФ 9)0000000000000000000С, Хүмүүнил слхилга батаар хам» Ё . 11124 4 «Сурагч, залуучуудад олгох эрхийн хүмүүжлийг 5 гийп үлгэр гишэот байх инь сурагч хатуу чанд нэг журамтай. болгож, хүүхэд, залуучуу- ЭР ЭЛ хүйдэтгэж, япбал дад хууль дүрэм таниулж, түүнийг сахин мөрдүүлэх Сүн чухаа зүйл 10М. 9 / талаар холбогдох бүх байгууллага, албан гааар, хо» ШИШ ШУУ 81126 14001791 ЧНӨГ, , ї дэлжэрийн хамт олон, ох эцэг, сургуулийн хүлээх үү- хамт одон, хОцОМӨрИй” ШИ үнэ 3 рэг, хариуцлагыг дээшлүүлэх нь чухалгэ МХӨО-ийн санцацййсаа... хүндэтгэгч, . ХӨДоЛ- 3 Төв Хороо үзэж байна». МуК Г 0 ЮМ БУ раШЛ Л 3 МХЭЭ-айн 10 дугаар их хурлын тайлан илтгэлээс, 2 : ! ы2 АЛДАРчм Л Ү Ахлїх ацгийп сурагчид та аг ЭФоФо0Ф9Ф00000о0о0000004Ф 88560556645036805356816, рий хүмүүжлээс ТОЙМ, апгийпн Ч хоорхон дүү їйр шть үлгэр эвишээ ХҮМҮҮЖ ил 9 РХЭМ анч байдаг, Тод нарт муу дуурил- лал үзүүлис лавай ч болохгүй шүүе 4 Т Хууль зүйн! хүмүүжил бол өсох "Заавал мэдвэл зохих гурван үйлчлэгч: буюу бусйд. хүмүүстэй үвиїїйхийй цоммуниет ухамсар бүе зарлигийн талаар товч ярилцэл, буруу харьцах, дайран доромшлох ралдэн бий болох чухал хүчин зүй» 3 1, «Уулс, согтуурах. прдалтай зэргээр ажилд спад учруулих, лийн цэг, ортоццийг.. үзэх мариа тэмцэх тухай» Ардын Их Хурлын 3 сист-лепипист үзэл, улс төрийн өл« Тэргүүлэгчдийн 1960 оны 198 ду- Гудамж талбайд, тарисал дор ухамсартай болоход чинь тусг гаар зарлиг бий. цэцэг, ду Ч мадыг гишгэх хугалах лана, Хүүхдүүд та иар социалист Энэ зарлигт 18 насанд. хүрээ тш аалслай тор906 ПОР1о9208 хууль хүрэн, ан гүй хүнд архи, дарс, пиво худал- Варилга: ,орон сууц, түүний хэмждэ, журмыг ягштал биелүүл” дахыг хоригложээ. , тохооромжийг “эвдэх, тцонх хага, БНМАУ-ын иргэний хүндэт алд, 2, «Олон: пийтийн хэв. Журам лах, элдэв. ом зурж, үзэмжгүй рыг ондорт өргө! байгаагаа. үйл эвдэж, танхайрагчдад хариуцлага , хүлээлгэж, байх тухай» Ардын Их ) гд 9 хур! лэгчдийн 1961 оны : їе Ө : О Ф!Ф| ы 301 дүгээр зарлигт: Олоц цийтийн .) А 056: Т - 13) Х Р н амгалан тайвап байдал, тогтоосол гд 2 : ї 2 НӨ хэв журмыг ямар пэг хэлбэрэ: : 1-5 3 5 10115118) ӨМ 2 эвдэц танхайрсан арван зургаа 6 Ё 2 3 : цасанд хүрээг хүмүүсийн эцэг, - эх, асрал хамгаалагчийг олон ний- : 5 : -8-3-3-2:5 тийн шүүхэд шилжүүлж арга.хэм- жээ авах буюу 200 төгрөг хүртэл 2 торгоно гэжээ. 0 ЧАГ ЭЛС зорчиж танхайрсан лэдалд яоорхн 8. Хутга, . мас бусад, зүйлийг 1) дэг бол зВхөй (ас үрд ашала зөрчил ордог Лу далдгдоорхн зэвсгийн чанартайгаар биедээ авч хэмжигдэх биш харийн үйл ажилла» эд р явахыг хориглох тухай Ардын Их гаа, үзэл санаа, уилЭЦг о-- Албан үйлдвэр, олоц ний Хурлын Г: гүлэгчдий 965 лээр дүгнэгдэж байх ойлголт юм. тийн байгууллага болон-гуанз, дэл- Занго1 : шОРИЛХ ЫН Эра Та бүхэн шинэ дэвшилт бүхний гүүр, үзвэр үйлчилгээний газарт 1 Дэ дүтЭЭрЭ РануВар на эзэн, сайн сайхан бүхнийг биеэрээ тогтоосон журмыг зөрчиж дэс да- мэс бусад - зүйлийг хотын дотор шЄЧсЫн БоВундЭлс Ё УрмэнЭЕ С БишШгЭгсыгЭЭЭн гаа ЭЖсЛЭиа2 23 үлгэрлэгч байх ёстой. рааллыг эвдэж, хүчээр дайрах, зэвсгийн чанартайгаар биедээ: авч цонх, хаалга, ширээ сандал эвдэх, явахыг хориглосон юм. Н. СОСОРБАРАМ ишиниинииииии шинийн ( ЧИН СЭТГЭЛИЙН ҮГ -- Би одоо 1Каргалантын сангийн эь ахуйд тракторч, комбайнчаар ажиллаж байна. Арваад жилийн өм- нө хүүхэд та нар шиг сурагчийн шиг эрзэнд сууж байхдаа зарим бүтэлгүй хүмүүстэй | танилцсаны харгайгаар үдэш оройн цагаар гадуур дэмий тэг ээж, хэрүүлззодоонд өртөж явсаар эичээл сургуулиа орхнход хүрсэн юм. Найз нөхдийнхөө хэлсэн сургамж Хэрлэнгийн ТО: рсгалт Хэнтий « Дөлгөөн хөвөөн дэ: аймгийн вийн 8 жилийн орж нэг: урь лаа. Тэр өөрийгөө ЖН, Хэ лав, 78 7-ги! гэж танил! н -- Мак «ЭЗалгам үе» а «Соёлч нөхөрлөл хоор үүрэг авс: лүүлэх зөрчилгүй гэж яриагаа Энэ аввгвааваавалдвалддаволдодлвдооддоводдөд0дө 09994947 явцад бид Оэс 11 анги заххахалажаалааалахааэллээлэлэээөхэөэ ӨНӨӨ эөэүӨүөӨөөтдүнөө 7 тӨӨөөӨлөөөөӨөӨ3өөННӨҮӨӨЙӨ 2? үуйулын зөхлөлхүхлллхааааалахааааан: 4634 «удддлдддуд 509040940499099440009499449110) шииигннншииниининиииинииининиинни хэргээ ухаарч дутагдлаа засахыг туй лаас хүсэж юуны Өмнө эрхэлсэн ажилдаа бүх хүчээ зориулахыг Эр” Тун : хэмлэж “билээ. Одоо би сар бүрийн” үгийг хүлээж авалгүй явсаар цэг мэ” хээ төлөвлөгөөг 120--140 хувнар дэхэд буруу замд орсноо одоо бодо- биелүүлж | байна. Миний урьдын ход харамсах сэтгэл төрж ГЭМШИЖ алдаа эндэгдлээс санаа авч биеэ сэ- явдаг билээ. Надтай хамт суралцаж рэмжлэн, хамт олноо хүндэлж ХӨ: байсан нөхөд маань их дээд сур- дөлмөрийг эрхэмлэж, опц сайн сурал туульд суралцаж, уурхайчид, Өжил- цахыг пионер сурагч та нараасаа чин, малчин “болцгоосон байхад би : ажил ч үгүй, сургууль ч үгүй болсон байлаа. Цагдан, сэргийлэх байгуул: лага, олон түмний хүч дэмжлэгээр ажилд орж өөрийн үйлдэж байсал өэггөөөвөөагд задэацөөөөалалгаалэллаарөэллэлдлэлөэггээээагарлглгөөлэлөлээлллллллэлөнгдээээээээчүэ хүсье Төв аймаг, Жаргалантын Сан- гийн аж ахуйн трактор, комбайнч ӨЛЗИЙБААТАР лыг байнга хийж иржээ. Энэ нь тэдэнд хууль зүйг судалж сурталч лахад төдийгүй хамтач хүмүүжил эзэмшихэд нь нөлөөлж байна. -- Бид сургууль, гэр орон, гу- дамж талба хаана ч,явсан НИЙГ- 8 мийн хэв журмыг сахиж биелүү- 3 лэх, ангийнхаа ариун . цэвэрч, аж 3 ахуйч ажи. гаа, соёлч байдлаа 9 “дээшлүүлэхэд нэг санаа зоригтой.4 ажилладаг. Энэнд маань- манай 2 ангийн идэвхтэнүүд их үүрэг гүй- Ф дэг гэж... Ж, Хэрланцэцэгийг үлэн ярихад ашги удирд- Л. Долгорбаяр..ярнанд -- Тийм ээ! --Манай ангийн ндэвхтэнүүд, хариуцсан ажлаа сайн мэддэг хүүхдүүд байгаа юм. ер бай Надаар шаардуулна гэж т гүй, Тэдний: хэнтэй нь Ч уулзсан баловололын өлтвс, Шүүх, ШРО-, 41 : с нурор АХ ХЭ ийн ХО- хийсэн юм, хэлэх үгтэй улс, Ба? Ын 5 Лий п (44:10 т, зургаан. Фнйруулдагийс Идэвхтэнүүд сайн ..бол баг- зөрчилгүй хүлээн шийн ажил ч хөнгөрөх їюом гэж сэт- хэрэг тэл хөдлөл өгүүлсэн нь ажлаа хөн- болзлыг гэмт аванд ЖИЛДӨЭ ЗҮМИЛЛИЖ гөрсөлд баярласан. хэрэг огтхой байна, . 5. биш. хариц ч ажилч хичээнгүй Эдлийх-эна хутацаашд хуули уавь цартайгаа бахархсан... хэрэг байгууллагын хүмүүсээр нити!сур” байлаа. Эд нар «Соёлч, цөхөрлө- їь дэорээ. яриа хийлгэх, ХУУЛЬ дийд, 8ШИ», «Зорчилгүй Хамт зүйн булан, ханын. соний гар” олон» болох тэсэн үүргээ лавтай гах ахмадаас суралцах алдры!! “биелүүлиа. 3 танхим байгу , сурагчдын ї58 н 2 дунд хууль дүрэм та шулах аж Н.ЭИГЖИДСҮРЭН 44441404: 44444444444000001080240004000009чү мл » удирдагч» тэмдэгт ӨСВӨРИЙН СЭРГИЙЛЭГЧДИЙН БҮЛЭГ Булган аймгийн төвийн 8 жилийн дунд сургуулийн 1 бүлгийн пионе” рүүд «Гэмт хэрэг, зөрчилгүй хамт олон» болох үүрэг аваад ажиллаж байна. Тус сургуулийн пионерийн ах” лах удирдагч «Пионерийн тэр багш И. Ёндонтой уулзахад 27-- Манай сургууль. дээр сурагч: дын сайн дурын байгууллагын ажил тогтмолжлоө, Ялангуяа ХЗЭ-ийн їй шүүн, сурагч Рэнцэндорж даргатай «Өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлэг» сайн ажиллаж байна. Энэ бүлгийн 50 пионер, 9 салаа болон ажилладаг. : 11717777 Э (эш 1 2 3 Ї 1 ЭШ да? Сурагчдын хууль эрхийн мэдлэгийг өргөтгөж, иргэний эрх үүргийр мэ? дүүлэх, нийгмийн хэв журам, - сур" гуулийн дотоод дүрэм, сурагч, по" нер хүний дагаж биелүүлбэл зохих дүрэм, чин эрмэлзлийг биелүүлэх үйлсэд «Өсвөрийн сэргийлэгчдийн бүлэг» чухал үүрэг гүйцэтгэж байг на гэж ярив. Л, БАЛДАНДОРЖ нтэхдээ. ор толгойн хийд хамт байсан. ,Дадан (/177 Їнона бодон бин. Төдонтой НА тийг ирилцдаг байснай. санан, Соопон. Дамчї, чийгад ном, суралдас СЭ16Д 00 х йл! 12: ї ! байсшаг сант, ї гонс лрдаг байсшиг Ё.) БЭ РГ17: орк монгол” бїїчиг зийлга Ч! дээ. гээс бодлоо. Тогнс байснаа. хамт нм байсан. найн бинди шатаа. очин холмөйр 0 5 цагдтоэ, Тор мөн ийнхүү кДррлй ара 777157:17611Ж:2 0006 ) ! ишиг хйлб 5 икэд: шодоорхол “сонсон блгїидиа. хөлдбол тэр билсгалантайгаар, їл (аа Юроцо би гвумын дөргиүй гэд гүйн. тарап, Дэмбэрэл ПЛ ирэхдээ » тн хүүхэд цуг ПИН , ий 1. уулайїл, ї! улалгүй буцлис ». Тор одор Жаргал хүү. хэдийгээр иамайг сургуульдаа апахгүйдээ гэнс бодсой Ч сумын копторын ойролцоо одоржин эргэлдэй, Сумын дарга, сургуулийн. багш хоёр зоугаа лрьдагтом одоржин контороос гарсатгүй, Оройхон хирд буг мып дарга Дамдий гуа! түрүүлэй Дэмбэрэл багшийн хамт гарч ирэп. Эпэ сумын дарга Дам ! хоё! цаг шайнагаа. хагартал идоп, ЭКаргйл угаас амитны тАр хари хооллож, ппсшг болохоор иг рэлхэк” гадгийг өр мөдөхгүй байр, Өнө цасан, дал ийм элбэг дэлбэг. хоолтой. учирч үнэргүй хүйг чинь олдсон. Доор иь їрсэн” шиг холсоо Цуг Үүнд иь та. цуулиа. гээд том гн Эл хоо, хоёулаа. айлаа ) улгийрай. богцоо. ууЛАЛИ ЦА талийн хар гутал гарган ирээл, їл, 1 аргал ал! чи үүлийг өмс гэр, її чамд өнө гутлын бүүр огис гай, ЭКаргал тэр гу? лиг хараад, айх. шиг болий тоолгаллэн! суусаар бийн,. Дэмбэрэл багш, Омс, өмс! гэжж шайрлаад өпөр 7Каргал дүүрсэн хэртг їл иг байхад кллалааад, дээр иь пиг ЭЭД ОмсЧчик» үүр її чирч таний олДоо угла нү? алд алгаар ни» Хн д ЯМ х АЦЬЛӨийн шиш код өнд нв гутлын түрийд тусаж, байх шиг сапйглАР, Омссон хойно холд эртэй годог Ив Яах аргагү явчмайр. санагдан рол багш сотгол потк, Онгоц ахаа, та миний идсэн хоологг доор л тэмдэглээд, байгаарай. гоп, Тайпы орой! -« Оа хүүхоэ сарын оцос болж цалин буух хад апах юм үлдэхгүй шүү Дөй, найдах Чинь мангас л госоп үг гэхэд багш, -- Өүгээр зүгээр гэй, Эил яриа. ЭКаргалыг ялигүй хатгах моу 0олс ярай цадаагүй байтлаа. болимоор саиагдай, Уг плтайхан, хонгохон өөрөө Опоох чийчдаан, годэг. її» 0? даа гэнс бодож ч гүвэн, Гопвч чийчаан бий савхи тутал том Чинь дээ. Харин ийм тутлииг 2Каргой гайках ив арга Ч үгүй байлаа, Торгон савхин гуг тал гэдгийг оно сумандаа анх улаа Л 1(аргая омсож байгаа хэрэг шүү дээ. Тогэх тусмаа амьЛ- ралдаа оорийн гэх гутал омсо бараг үзээгү хүн! шүү, Дэмбэрэл багш. парийп. хир суук, ллимгүй хуучирсан цэнхэр тэрлэгийг гаргаж д 1 Ч) бүслүүлээд с9- дин гэгч бол Жаргалын хуучий. танил билээ. ! ) Жаргэл, Дэмбэрэл багшийг үзмэгцэ "ь иїїмэрхүү лрип түүний чихний гадуур. би! олзий хээтэй ашар дурдан бүс сРВНШИВҮттЛэутЧНГУтҮРТЭүЭНЭГүЭЧЭЭЧ равчтай малгай омсгов, Одоо түүнийг Бор том» їг хийдийн иавсаац аргал гэж хэ! Ч та» зугтаах гэтэл Дамдин дарга түүнийг дууда! зогсоож хайцуййаас нь барыг Дэмбэрэл .багш уруу түрээл:« --- За, Дэмбэрэл басш эпэ сурагчийг хүлээж а81: Чи бид хоёрт ч ийм бэлэп сурагч хопорхон “я”тааралдах байх даа гэв. Үнэхээр ч сумыпл даргын хэлспээр ЖЖаргай шиг бэлэн сурагч хорор тааралджээ. Тэр одор сумып дарга Дамдип гуай, Дэмбэрэл багш хоёр өдөржингөө копторлож сургууль байгуулах ту- хой ярцлтжээ. 7 Шиапэ тутам байгуулагдсан сумап дээр ши- язэр сургууль нээх гэгч хэцүү түрэгтэй пь хэп бүхэнд тодорхой байлаа, Гэрч яахав хир чинээ- гарган: «форкүү», «Отогт пулаган бүргэде номоор күүкэд та бүхний танил болсон зохиолч Ц.Монх, ардын хувьсгал мандуулах уйл хэрэгт хүүкэд багачуудын тус хичнээн их байсшаг үзүүлсэй «Жаргал» гэдэг тууж бичсэний хэсгээс ЧОЛЧ- луулья, 7 тэээнэоглжҮГтүЛтлжЭЖҮЖ2111)1-0 гордог байсац богоод ор иь аргал өөрийг нь хүй сайп муу хэлэх оорт иь ер хүртээлгүй їэт боддог байснаа опо удаа хорхой биендээ хүрэ- хэд атирдаг шиг эмзэглэл, Эпэ бол сургуулийг! ГО! пихгүй, оо Хувцас гэд жархлайц хувцаста боотой биз ээ, Одоо харвал нусгай жаал биш хэпи тэгш сайхат биетэй гоол сурагч хоёрын ходоо явахаар бэлтгэж, байхад ортооний уяап дээр хоёр морь эмээллэж бэлэн болгов, Тэр хоёр мориндоо “мордож сумшыи тг тоос баруун урагш чиглэн сээпэг Дамчаагийн гэрийг зүглэн, Замд.» тайпы талч олго! тор» гээр ус зоож явснаа Уулааж Дэмбэрэл багушаасл» -- Багш аа! Жаргал хүүг таны иртэл хоол лож байх уу. гэж: Дэмбэрэл багштай цуг явж бай- гаа моригойг харат асуув, Дэмбэрэл багш ийэм» эоо Ч оорийгоо андуурма 0 эг хүний чимэг ажээ, Хүний. сүү йгаа ямар цэг хэмжээний Хой- 1К(аргал тэпэмэн їїгхон залуу болор, Банш тээрээ л хэлэлцэж 25 хүүхдийн нэрс тэднийг нэг ирнэ хоол хүнстэй ирэхийг эцэг, сурагч болсон хүний апхим шинж тэмдэг ч бай- йг 1121 | шоцголнн Жина, ан Дэбтн, ф.Эонт 5 Ургуу! Уу Ё й ф 7 3 - л П чагштай хамт долоо хопоход л бодох санах -- М(аргал маань эцэ л явишс байна шүү дэд гэхэд опгоп галч пүдээ арчиж байн хараад: саас хоол хүпс. хувцас хупараар хайгах сорил” готойг давхар мэдэгджээ.Сурагчлыг цуглартал хтчээл хийх орон гэр тохоорох боллоо, Ипгэн тохиролцоод долоо хопгоход бүтсэн юм байсан- гүй. Нэг ч хүүклийг эцэг, эх нь сургуульд гомтай болспоор барахгүй сэтгэл зопох, эрмэл- зэх юмтай болсол байр, Тайпы гэрт идэх хоол, уитах ор бэлэц бай даг болохоор маргаашиаас иь эхлээд хоол. уй- дапд хопдоглохоо болыцээ, Харип оронд пь сур н-н Ээ цасаа нэм! Өвгөн. би зопож, пүд їоМ харахаа больжээ гэж хараал тавьсаар хоцрой. Арга ч үгүй шүүдээ. Өвгөн галч битгий хэл. тэр, юм... биш байгай й. боловч хараа булаам . оглоо бүх сумын товийнхэн тэр хоёрыг. хараах, ар болжээ. /”- хан агаа РИНрҮүлсэнгүй, Допдог баятыхаас пэг хаар ярилцаж тохиролцсон нь цаг гууль хичээл гэд Ку Ё ї : ууль 9: эдэг иь хурдан эхлээс: б дээрээ дааа мөнто “гээд ӨГСӨНГҮЙ. Тэдэнд О9-- ОУТахсалттЭн болох балоь Сүүлдээ ХүгӨЛЛ бас пог шинэ багш цэмэгдїөэ гэйс андуурсан юм. . Бо, “БЭ даа, байх Оисээ. Харип эпэ завсар лахгүй болохоор сэтгэл пь Дэмбэрэл багшаас үүл Чан 4 алын дээдийг эдлэв, Дамдит дутуугүй шапалах болжээ, Дэмбэрэл багш 7Кар ё ЭВХл) сав хявганыг Дэмбэрэл багштай” уулзуулс- гал хоёр хамт долоо хопоход дотпо сайхац та- Чилгэнэл ЧӨдсаот й ыг хой “Пвмбарай багш түүлийг,алдчих бий чилцап, Нутаг орил байдлыг багшдаа. аргал МАНАЙ СОНИНЫ 1978 ОНЫ 12 шав Э223 хо ваүлэ ХЭЛТҮҮЛЦВНГҮЙ - арга тодорхой ярын өгөр, Хобул дуу шуутай хөг- ДУГААР САРЫН 12-НД ХЭВЛЭГ- шээгн ДБЭНЧ ЦөртӨӨНН ) гэрт СОЛБЦНЛ : шилтэй байв. Гэвч хүүхэд цугларахгүй боло- ЭХ 47 ДУГААРТ СҮЛД, МОДНЫ болтлоо энд гэл ЭБЭ ЫЦИ ЧЭ ВИрХЫ хоор хэн хэний нь сэтгэл зори. Дуу шуугал ААДМЫН ҮЛГЭРЧИЛСЭН ХӨ.- хийсэг банштай шөл 28 Ён СЭХСУЦӨН гал ши, хураан бодлогоширов, Сүүлийп шопо. 7Каргал ТӨЛБӨР НИЙТЛЭГДЭНЭ. ! л. тарган л махыг бс- ер уйтан чадсангүй. Оропдоо эргэ" хөлбөроп мийэйнимбноцтэнн хээний 2 12 221212200100101 11112212 у хэххжхлххххххаххххаХхахаалаллал хэлслссалы эсссссссӨс : льльльлальлальльлальлал хэлээс хэсьлсальлсальльлалыльльлальльльльлальлалальльлалальлальлалальлалальльлальлальлальлалальльлалальлалалалалаль альлальлаг ї : тийшээ хар ? - ї ? : Х К| Н Б Э ? Х Э Н Б Э ? ха тал хэн Ч алга. За үү- | эзцийг олдог хэрэг гэж сургуу- й ! ».с9Л аД99. Х9 яийтуад зүг яаран гүйлээ, Ашгийн» : кантайгаа уулзангуут үз : Ь са ут үзсэн зүйлээ : Гонгор хичээлдээ н ЗО ямар муухай юм бэ Хэн бэ зэ явахаар гара- “Тэгээд л арг, ахдаг арг Тэсо ын 7 8 Г й арга ядахдаа. маргааш : аад Өмнө юм мартаагүй байгаа. хэлье гэсэн юмсанжээ, : Е2Х- 18 ї ЗҮ ЛЭрчэх Энд БӨ дсүхээл зайн -- Манай байшингийн ханаид : ХЭронЭй Бүгд” бүрэн. “Аз харна 8) олцуый аргааш нь боллоо, Гонгор зөндөө юм эрээчсэн байпа билээ 2 22:8548-07 л Эйу л роанирэ 5 ДОШ ЙГ бодож олоогүйдээ ик Хүүхэд л ингэсэн дээ гэм пастай- 1. Өчигдөр хичээлийн дараа Гонг0- гаа явлаа ГоПгррын занд суурүу. чууд ярыжк байна гэл, Одмаа өгүүл- : рын салааныхан үлдэж ямар ажил дийн пь ш БИЛЭР УЛсрон БЕЭУС- 04203713 7 Явуулах тухайгаа ярилцжээ, БУ- бай инэ барилга баригдаж -- Алив, пиоперүүд зэ! Гого 2 й 221137: сапалаа хэлж гүйцэ- ЗҮсВлүлтЭВрэВ ЗУДШТЭС ТЙв ӨВС өхш хашин тонн блог “ийн үед Гонгор : Рилгачий ах эгч роос эхлэн хана | Цай,” т 5 «Ашгүй надаас асуухгүй цартаа баяр хүргэлэ, - Заримдаа дэв юм. эрээчдэг,: УСдын оДоЛМо : Араар суусан минь зөв болжё гэж Ханы) Жэн йхам түргэй хаалаа рийг хүйдэтгэдэггүй ямар хүүхэд Ерлар Л йн ( Ч тэн зогсоцгооно. Өнөөдө Йдгий 2 2 2 со рд суухад, бас л шипэ сургуулийнхаа шэн Блуых БАТ Р ЛЫН 2 728А а хэлээрай гаар өнгөрч к Ё ТЭҮВСРҮҮ рч хэзээ ашиглалтад орох 1 ПС тэй сонсогдсон гээч, Эн9 уда сүр- бол? гэ: бодон явтал нэгэ гайх- “туулд Зүлтэа, ЦИНЭн олцгоонцлЛЫ 5 даа с8- маар юм харагдана, 1Оу тэвэл Та рцсаалг ХАВЧ ВИЛашин Й дэмжлээ. Хэн шинэхэн цемелтэл- й сэп талбай Дээр гишгэж, хэн бай- ляан дарга .нь багшаас. Дд гүй 279 20 2) : 9 11611295 санагдая/ сандран с4аМ Бх, хүртэл улайсан Гонгорыг шосан хүүхдүүд инээдээ барын өчигдөр орой сургуулийн 1 д, ргу) үүдний шлрийг засаж сайхан. цемейтали: й8 сан, Тэгтэл “тэр цемент дунд и нэг хүүхдийн мөр харагдаж, эрээчиж: зураа. Н. ДАРИЙМАА. шийд элдэв 1оМ бол? Хэн бэ? ядяа. -- Гонгор хэн хаанаа бусад газар нь толийтлоо хал аас юу гэж 19 8 хатсан 9.элалальльльлалаг 318 ан 2247 2898 Ерхлоо би тан, байхад тэр хабэг хачий эвгүй бол« Дима лэ эгэл лал муу лхуло харлаа, Вүг, 522, й үх 5 1 жэл 9 айсан юм Б ТРУБА Халайд даргаа Гопгор харамсай ё-« Хэп бэ? улгин хэвлэлийн нэгдсэн РЕДАК . 2Ые үм сууцгаана, Ямар хүй гишгээ вэ? эш ийш | г---шшиг-шшшш-- ЖЭНГЖЭГ: цЄс, Ээоьэллеулы “өвхммжүвлэжэг-ииэн--и-ииниилсиллиолийрийр Зэ эллллллаллллимьллсллмлаллалллальллллллалаллалижлалалы й ДСүхбаатарын ин ТЮЛЛЇЭГ2117 3 : : лУвлалальалальльлалаль) --111204 " ХЭЛЧЭДЫЛН комбипатад хэвлэй, |! ШДекс--14120 л цал 2-2147-9--2) Тэг 24727 1973 оны ОРОН. БҮХНИЙ. ПРОАБТ: Биг Үйгхэннйнтввэ хадаг ТШ Бор БЭЛХЭН. БАйГТҮН! 19 дугаар сарын 12, 0. ЛХатва | Ө Үнэ 40 мо, “МХЗЭ-ийн Төв. хоХ, АЮУРЗАНА роотгы | тар хотын ХЗЭ-ийн хо Нийслэлийн залуу үеийнхэц, нийт хөдөлмөрчдийн хамт дөр амжилтаар угтан тэмдэглэн: байна: Энэ тэмдэглэлт дөлмөрийн өндөр амжилт ерөөе. 1921 онд хувьсгалт дэж, Дотоод Яам, Цэргийн Шүүх Яам, Сангийн Яамны дэр- гэд «Хувьсгалыг тодруулагч», сїКавхланг тодруулагч», мийг элбэгжүүлэгч», но" «Дайсныг отгогч» гэсэн хувьсгалт лагдсан нь нийслэлийн ХЗЭ-ийн байгууллагын үндэс суурь байлаа. МХЗЭ-ийн ЇЇ их хурлын шийд- вэрээр, 1928 оны ЇХ сарын 12-нд «Хотын -хороо» байгуу нийслэлийн ХЗЭ-ийн байг үйл ажиллагаа төвлөрч лагдаж, Анх 10 үүр 500-гаад гишүүдтэй байгуулагдсан хотын ХЗЭ-ийн хо- роо одоо 1800 шахам анхан шат- ги- шгүүдийг эгнээндээ нэгтгэсэн МХЗ байгууллагын ны байгууллага 30 мянгаад З-ийн томоохон нэт болж өслөө. Сүүлийн арван жилд 14 мянган залуучууд боловсрол, маргэж- вийнхээ зэргийг дээшлүүлж, 7000 ажилчин залуучууд бүрэн дунд боловсрол эзэмшиж, 8000 чууд ХБХБ тэмдгийн норм. бие- лүүляаг ХЗЭ-ийн улс төрийн сур- гуульд 12 мянга, соёлын их. сур» гуульд 6 мянга, эрдэм шинжил- гээний бүлгэм дугуйланд,9 мян» ган залуучууд суралцаж байна. Ленинч шүүлэгт 50 мянга гаруй пионер сурагчид амжилттай орол- цов.Нийблэлийн ХЗЭ-ийн байгуул- яагын 50 жилийн ой угтсан энэ оны зун, намрын хөдөлмөрийн аянд ерөнхий боловсролын.сур- гуулиудыл 40 мянган пиодер-су- рагчид, их дээд сургууль техий- кум, ТМС-ийн 10 мянга гаруй Оюутан, сурагчид оролцсоны ДО- тоо 10 жфлийн 28-р дунд... сур гууль, Барилгын Техник Мэргэж лийн сургууль, Санхүү эдийн зас- гийн технийум, Улсын-их сур тууль, Улсын байнгийн дээд. сур 5: хзэ- ийн байгууллагынхаа. 50 жилийг түүхт ойг хөдөлмөр сурлагын өн- үйл явд- дыг тохиолдуулан манай жавхлант ирээдүй өсвөрийн үеийнхэнд бая- рын мэнд дэвшүүлж сурлага, хө- хүсэн Оо үзэлтэй тэргүүний залуучууд эвлэлдэн нэг Яам, «Эрд- дай- чин нэртэй анхны үүрүүд байгуу- уллагын эхэлсэн тэр өдрөөс хойп- 50 жил боллоо. залуу рооны товчооны орлогч гишүүн, Улаанбаа- нэг дүгээр парийн бичгийн дарга гууль зэрэг хамт олон хөдөлмө- Бийн бахдам сайхан амжилт гар- ав. МАХН-ын урна, МХЗЭ-ийн ил- гээлтээр нийслэлийн олон мянган ХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд, үндэс ний аж үйлдвэрийг барьж байгуу- лах, атар газар эзэмших, говь ус жуулах, малын хашаа барих, хө дөө аж ахуйг барилгажуулах, ажилчин, малчны эгнээг бэхжүү- лэхэд ямагт хошуучилжс ирлээ, 1931 онд “МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Бага Хурлын Тэргүү- лэгчид, Засгийн газраас Улаан- баатар хотын ХЗЭ-ийн хороог «Аж үйлдвэрийн гавьяаша одон» үүрд хадгалагдах улаан тугаар шагнажээ, Одоо нийслэлийн хэмжээнд ма- териаллаг үйлдвэрлэлийн салбарт ажиллагсдын 60 гаруй хувь, түү» ний дотор аж үйлдвэрийн сал- барын ажилчдын 70--80 хувь, барилгачдын 90 шахам хувь нь за луучууд юм. Нийслэлийн ХЗЭ-ийн байгуул- лага үйл ажиллагааныхаа хагас зуунншлд МАХН-ын үйл хэргийн төлөө тууштай тэмцэгч, эх. орон ард түмэндээ хязгааргүй үнэнч, манай хөдөлмөрчдийн олон үеийн хүмүүсийг хүмүүжүүлсэн том. Төдний дотроос Монголын ши- нэ үеийн уугац зохиолч Д. Нацаг дорж, Хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн Б. Балжиниям, Ш, Цэ- рэвсамба, Г. Дугар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар барилгачин Б. Цогоо, уурхайчин 1К, Отгонца- гаан, Улсын гавьяат багш Ц. Ша равиямбуу, гавьяат эмч Л. Дагз- маа, эрдэмтэн, зохиолч ардынжү- жипгчип 9. Оюун, анхны пионер, төрийн шагналт зураач Л. Намхай цэрэц, төрийн шагналт эсгүүрчни Ц. Цэмбэл, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын орлогч дарга, нэхмэл чин Б. Гүнжилам, спортын гавь яат мастер С. Чанарав нарын взэ- рэг өсвөрийн үеий хэн та. бүхний, үлгэр авч бахархан дууриах Ххү- мүүс олоп зууг нэрлэхэд бахдал- тай байна. : Зөвхөн сүүлийн арван жилд хө- дөлмөр сурлагаараа шалгарсан 92500 шилдэг гишүүдээ. МАХН- ынхаа эгнээнд бэлтгэн өглөө, Нийслэлийн залуу үеийнхнээс эх: орныхоо социалист бүтээл бай- гуулалтад оруулсан хувь нэмрийг нам, засаг өндрөөр үнэлж, 1971 онд МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойгоор Улаалбаатар хотын ХЗӨ9-ийн х0- роог «Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийп одон»-гоор шагнаж, МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос үүрд хадгалагдах улаан туг дурсгасан билээ. | Нам засгийнхаа 1 зориг нь. бадарсан нийслэлийн залуу үеийнхэн МАХН, МХЗЭ- ийн ХУТ-их хурлын түүхэн шийд- вэрийг үйл амьдралдаа бүтээл- чээр хэрэгжүүлж, ипйслэл. хотын- хайр .иваэлд хоо. социалист бүтээн байгуулал- тад үлэмж хупвь нэмэр ор 08, Х0 дөлмөр сурлагадаа өндөр амшилт гартаса! дүнгээр. 50 жилийнхээ ойг тэмдэглэнс байга ХҮҮХЭД БҮХНИЙ ХҮСЛЭНТ ОРДОН Хөх мөнгон огторгуйд опгоц, пуулашгийн багиарууд: дарал даг рапгаараа цойлон дүүлэх, иї» хүүх, ДИЙН сэтгэлийг ХӨДӨЛГӨЖ хүслийг булааца. Тэдний априм иь» тэрхүү плгалрыг даган. хошууран гүйлдэж | буцдаас түрүү, гар хүрэх гэж мө» рийцгоэнэ. Тас парим ин. пүдээ бүлтийлгэїг! ширтэж алмайран аог» сох ам. Төдний пог иь -- Ямар гай вэ? гаж бахархан огүүллход, -- Тийм ээ! Эднийг манай пио- перийн Үэга пнсэх аагпарын дух гуйлангийнхан.. зохион бүтээсэн юм, Загвар бүхэн. эзэнтэй, Энэ “Уран пислэгийн загвар гэхэдл 5 Дугаар сургуулийн 10-ын «В» ан- гийн сурагч О, Дорж зохион бүтээ- сэн юм шүү дээ. гэж 8 дугаар Дунд сургуулийн 10-ын «Б» аин- гийн сурагч 8В. Пүрэвжав танил- цуулж байлаа. Ийнхүү хүүхэд: багачуудын сэт- гэл хөдөлсөн хөхүүн яриа хөгжил баяслаар монголын пионер сурагч- дын ордон байгуулагдсаны 15 жи- лийн ойн баяр эхлэв. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн орлогч дарга, Монголын пионер сурагч- дын ордны захирал С. Зундуй тус ордны 15 жилийн ойн баярын хурлыг нээж хэлсэн үгэндээ: 2 Манай ордон анх мэртэжс- лийн 22 дугуйлан хичээллүүлж мянга гаруй сурагчдыг хамарч Нийслэлийн 10 шилийн 3 дугаар дунд сургуулийн 6-гийн «А» бүлгийп дарга А. Туул гэдэг охиптой уулзлаа, Бүлгийн дарга А.Туул -- Манай анги тавдугаар ангиасаа. эхлэн хэрэг зөрчилгүй хамт олон б0- лох үүрэг аваад ажиллаж байна, Зөрчилгүй хамт олон байхын эх үйдэс нь чөлөө. цагаа ашигтай өнгө- рүүлэх хэрэгтэй гэдсийг бүлгийнхээ цуглаанаар ярилцсан юм, Малай бүлгийнхэн чөлөөт цагаа сөв боловсон үр ашигтай онгөрүүлэ- хийн тулд бүгдээрээ дугуйлан, бүл- гэм сеїшэнд суралцдаг. Энэ ангийн тпионерүүд, ямар нэг хэрэг зөрчлөөс биеэ сэргийл явахтай холбогдсон зарлнг, тогтоон, Шннс00717701171111710012 МХЗЭ-ИЙН ТӨВ БҮГД ХУРЛЫН ӨМНӨ байсан бол одоо 99 дугуйланд хоёр мянга гаруй сурагчдыг сурал- цуулш торол бүрийн дугуйланд суралцагчдын тоо иог дахин нэ. мэгдсэнийг оицло тэмдэглэ, Баярын хурал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Ардын. Боловсролын Яам, Улааибаатар хотын эвлэлийн хороо, ардын боловсролын хэлтэс, сургууль, албан байгууллагаас баярын бичиг, бэлэг дурсгалын зүйл ирүүлснийг ордиы захирал С. Зундуйд тардудлав. онголын пионер сурагчдын ордны ойн баяр ёслолын ажилла гаанд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны иа- рийп бичгийн дарга Д. Дашдовдон Ардын Боловсролын Яамны орлогч сайд Д. Галсан, МПБ-ын Төв Зов- лөлийн дарга, тэргүүлэгчид, нийс- лэлийн нам, улс, олон нийтийн байгууллагын удирдах ажилтнууд оролцлоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ - 42753 ХОРООНЫ шийдвэрээр бяцхан цом хийж, эцэй эх, хуулийн. байгууллагын ажилж наар тус бүрийг нь тайлбарлуулжээ, Энэ бүх амжил маань үр дүнгээ огч манай ангийнхан хэрэг зөрчилгүй хамт олон болспоор барахгүй манай. бүлгийн зарим сурагчид хэрэг зөрчин- гаргагчдыг илрүүлэх дутагдлыг нь 38- сах ажлыг ч амжилттай хийдэг гээл ангийн”багш Цэнджав нэгэн баярык. бичиг үзүүллээ, Энд ихээхэн хэмжЭэ-: ний мөнгө хулгайлсан, ажил Сур. гуульгүй хэд хэдэн хүмүүсийг Ил- “рүүлж, сэргийлэх, байгууллагад мэ дэгдсэн сурагч 5, Ганболд, Д. Гонт9» мөр нарын шударга. журамт ажилла-, гааг сайшаач шагнасан тухай тэмдэг- лэсэн байв. - 7 7.2. Энэ бүлгийнхан сургуулийнхаа хэмшээнд социалист “уралдаанд хд- шуучилж: сурлагаараа 6 дугаар ан- гиуд дотроос тэргүүс байранд орж байна. / Туул. даргатай энэ бүлгийн хамг олоп иигэл: л авсан үүргээ нэр төр- тэй биелүүляг хэрэг зорчилгүй бүлэг, тэргүүний бүлэг гэдэг тар алдрыг хадгалан яваа ан ДХ. СОДНОМДОРЖ уулийн 9-ийн 236 ЖБО ЗМПЛЖ” ИДЭВХТЭНД ЗӨВЛӨМЖ “өөө ЗӨВЛӨЛТИЙН ТУРШЛАГААС СУРЦГААЯ! «Пиоперскал правда» со унш гаараас гшноперийн цдэйхтэнд зориулл идэнхтэ пи семїїпарыг зохиол явуулж, байна, Энэ сомниа- рын пэгдүгээр хичээлийг 1осквагийн Нуйбышепийн районы найман жилийн 311 дүгээр сур лийнхац доор» хїї сэдвээр хийжээ, Энэ хїїг чээл үргэлтлэн гарсаар бий» па 1 Пиоперийн салаа бол бүггийн үйдсэн цэгж, Салаа, бүлгийн толоплогоо. 3. Сурлага бол пионерийн год ходолмор, Салаа сурла- гыг гардан хариуцана, Пио- иерийг дугуйланд суралцуу- лах, сурлагаар хоцрогсдод туслах, торол бүрийн хичээ. лийпо олимпиадад оролцох, балрт үйл явдал томд: эрэг бүлгийн ажилд са идэвхтэй оролцохыг тэмдэглээд тэргүүний лагаатай салааны ад опцлоп ажил зарим ХЭЛБИЧ Маиай аль ч иутгийн байранд. шиалгараан чанлийн тинхимаар пий зүйн гийн дүүд, 4Зулган. аймгийн. Хишиг-он: дор сумын дунд сургуулийн су- рагчдын амжилтын тухай шидих гүй билэр, Эив өурцууль монгол ший нэрд тараан ши, Сургуулийн хи ороход хэд. чашийр, цүддэх үг, түр тэй. холлэгийнг үг: бичсэн симбар, Хүүхлүүл эл! хэрхэн эллт пмар най. родониид заримаас хүүхэл чуульн, гйн 0М, үөнөөӨөӨӨӨӨөөөөөөӨөӨөӨөөөө туршлагаас нийтэллээ, Тавдугаар ап Понц Нондрашон даргатай. са лаацыхан сургуульдаа. амьд амьтыг буланг байгуул зур гадугаар їгийн. Марина Чимпикопагийн: салааны ШИ перүүд цэцгийн мандал хийл, Олл Япутшагийн са- лаа. сургуулийг. мужаантай хан хамтрап. цэцорлагийн... хүүх ДЭД. тоглоом. хиар, Долоо паймдугаар апгийн по! Лү рүүд: бага. апгийнханд ао рпулсап: тоглоомын талбайг МИНг-ын уй 1 улсын "сурлага. ходолтө үнїїй” «Пллгамж,- үе ЦЇП МИпай анонор, сурагчид, хамь їнмнлтйдД байгаа. тухай өлөн спїїхан мэдаа тмї ирсаар, байна. Өдиий Үй нйртай Инїїслэлийн тиїїн-47 дугаар гур улсын тэргүүний бү» лэг болох үүрэг ай» Энэ бүлэг 1973-1074 оны ян арнун цэвэр, дэг шУрмаар, О.Оюут-. ПИОНЕРИЙТ мг дөрөндүгээр ШИН цг сотшиг гаргаж ШИНД амьдарч, байсан! алдарт хүмүүсийн Үүллас сууцил гаргадаг. болжээ, 1.Цольцойа даргатай дийг хүргэгч Їйрт туслах сай гэр салааны ЭЛ тг пинерүүд улам, олшир Э гэмшин гохицуулжоаэ, Зургадугаар ТЇї11 апгийн | сурагч М.Ирагийп ла! салаа. Глебопенийн гудамж ОЛИМПИАД олимпиадын цомисс, ний. хашин социиг. тусгай чаэлд их дуртай, дДарийлан. оццсийн Өх холоэ сийн Найман сурч модожг, мруу хэлбичгийн дордоц Удай!!! хий ярваг, алдаагүй улга. паїїр олимпиадад улсад эхний туриа!! үд төгс бичил сурихыг боддог... Зон бичих Дүрмийг ШиХхи! хамт Дасгал 1КИЛЛ0, соор байгаа Могол хэл- нагац буланд байрлуулсан. байш, Л сургуулийн хамт олон урьдахь амжилтаа. бататгййн. монгол. хэл бичгийн тайдугайр. олимпиадад сайп оролцож, бий, «Маймдугайр | ашгийн сурагч хҮҮХ: р, Овгонхүү, : -- Бий мойгол ход бичгийн хи шил бийн, са уу! үргэлиг 171 ши Өв. захиодог,, Ллдапгүй. бичиг сурихад үг їүдлэх ашигтай. бай Лаг гэж ярий, " по гариг хойшгашонсрүүд орон сапиачилга илапгуйа: баярын шуудан” хүргэ иилтай ШИ гүүн зїй талс байн, Өлнийх сурагчдыг орой олон хүрч сул үдахлэнд, даалгасан! 1. үр дүлгэ”. Лус гашиїгайн бригад 7717 ШИН биш Ц.Цодэдорнтой УУЛЛАХИД: толтїг Цаашид айл бүлгийн їїїоїерүүд : ЯТ577ү711:)0 о00, ШИН ЇйН “4 Юнд амралтаа ИЛТ ТИЙН толоо» тэсэн тОрилгий дөр иж өөрийн сумын булпт бунгалад 0) ил, ШИ! үндмэл порилготай инилли, гэлбт їїйсч 777 «Улиг. төргүүний.. бүлэг» болох. Миний” хүүх ! Ч туулийн Цамадийй үүргээ 0иолүүлїїй. жан «Ордмийн сү, Г ЭҮд 84758744: ЗУШиаЛ хамт "олон, ЛАЛИй», иигүүрээр, шийц 11 78877 /М, рийн ахлах. удирдагч, Дээлтсээ, Зүүн МОХиН энгэр ТИйн «ШИ» ашийц Д.Цагаан мар бус, члэлийн жилийн пэгдүгээр улирлаар, дэх опөлшөонд.. бид, Лайсай илүү сац аЖиИЛЛАВ. Гэж, Ярик ! 100: хувийн сурлагын имжилт үзүүл б нийг хүрч Өчихөод 40й. Хэмэц Лупдгоп, аймгийг Ол» тоэ, Өдөн! салаад хоорондоо. сурла: ЭШЛии ДУУНД зийт сумын 8 жилийн дунд бургууг үл, арцун цэвэр, дэг журмын урал: хоолон сойсогдоно,. “НЇй багш Ч.ВАЛСЛИХҮҮ цуонор сү даантай” ажилладаг, Сурлагаар 11 "Тэд сүүлчийн өвөл», РӨГЧИИНХад “Ходолмор-алдар гав Тулгаа. даргатай. 0 Дугаар: салаа, 9оогөө айсч дууслн байр, Пилний 16 сурагч өрдэрсэр х йохол тэр бай туухий. бишээ, опїшипгаар сонин салаацихай.. шуу ориүүлж өдрүүдэд їр үнхээр бийдаг. учраас химт оллыг бүл ШИЛНИЙ сайшаа туршлагаар, ажил» ШИЛ Энэ лун -үпон Дахин, дахин уншин бичихээр уул үгийн Өичлэг Шп сүдэнд, ижил дасал олдог оцїиа, Хишиг ондор сумын дунд сургуулийг хүүхэд бүр одорт гур пиг үгийн Өичлэгийг чүдэлж, цэл. шоар, бичиж сурдаг байр, танхи мын булан самбар сурагч бүрийн донтарт пүдлэх үг оичэастай. бай гийгийн учир шиэ байн «А»-ангийн Дарга 2, 11 дирмаа, бид олимпиадад 7,0 пиїгийсаа 1 гоор дугаар ахлан тусгай толОнлоГО0) бэлтгэсэн, Олимпиадын нэ тий данаанд гучин дорвүүл орж, 810 балл авахаас. 027) / л авч Мэый дашишинд орохоор ша арлаа, Бид түрүүн тогссон ах, эгч иас рымихай: уламжлалаар сайн бэлт- тэнс цом. мэрийж байна. гэр яри» Лий, Ахмад, багш -Д, Цэдэг монгол хэлдичгийн олимпиадыг олон жил тОХцОн явуулсан: дадлагатай. хүн, Цэдэв багш. аймагтйй... анх удаа 1907, 1908 опы хичээлийн шилд монгол. холбичгийн. олимпиад сйг «"їйчилг сургууль. доврээ. явуул: лээ, Энэ бийш... шань иарынхаа «ЧМЖИЛТИНД эргэлпахгүй. байна, Хишиггондор, сумын дуйд сур, туулийн хамт. оло цомоороо. амс тилтад, бататган, оарийгий. ахиу» лай ОЛИМПИЙДЫН дорион. диплом Дайрай їгийг їймэхээр, шамдан дишїїий, - Л, БАЛДАНДОРЭЭ чимэг” даргатай! цагдүгэар гйлїй тар турлиглтцыг. Тай «А» бүлэгт сурилцдаг " хий" дүгээр, сургуулийн ШИ “9Р-0Д ир. Шил саранчийг "Төрмандах, баян «А»шиийн Я.Дайг ,9йн, Өлийн «А»ингийн 15. им) 741йг «Л» ШИЛ “Л,Магиар,"“7. тайм хэрэг, ашаа. байгаа » зШгүүррэр хэрхэн аялт тухай бит) 1 Унс аймгийн 10 жилийн сур, туулийн пионерийн бүлгэтийн зов» лолийн гишүүн Ц, Гэрэлтуяа 10 дахь жилдээ сурлага, урлаг, спор- тын амжилтаараа хамт олиоо хо- шуучлан яваа сурагчдын нэг ээ, Тэр урлаг, спортын алт, хүрэл та- най медаль хүртжээ, Гэрэлтула бүлгэмийн. зөнлолийн гишүүний- хээ хувьд пиопер сурагчдын бү- жиг, спортын асуудлыг хариуцдаг. Энэ жил аймгийн драмын театрын дэргэд 60 гаруй сурагчдын ”бүрэл- дохүүйтэй уран сайханчдын ду- гуйлан байгуулай удирдан ажил- лаяг байна, , С, БОДООШ хэвлэлээ 100 ХУВЬ ЗАХИА/ Дундговь” шигийн иионер сург «їнонерийн: үйэнэ. “соц 104 хупь аахиалсийа. С. Жасрай мад байна, шини Германы нөгдмэл соц мэг 11 194 оны 193 Дугаар сарын 13:12, Гс туудын Холбооны Төн Зөвлөлийї БиРын байгууллага Энэ өдрийг Эрист Тє. байтуу,. лагын байгуулагдсан өдөр г. Ф. 1952 онд ппогкрийн ангийн жолоодогч Эрнст шийдвэр гаргасан юм. Эрист Тельмапны "Тельматы дыг элсүүлэц Пнонерт элсэгч 8. Д нь «Би Скит пионерийн байгууллагын мэр хүн, хын тул пионерий арч ) Өөрийн н ёсоор амьдарч, зорилтуудыг млтуу : осро) хэзээ ямагт дагаж мөрдөх Оолн Элч тангараг оргоно, Энх тайван соцлалиамын төлөө тэм! гэдэг ба хариуд нь рпулна, » Германы пїонерүүд цагаан цс өмсч, цэнхэр бүч, энгэрийн тэмдэг Ф. Олоо тус пионерийн байгуулл дээ 1 сая 800 мянга! ! 10 жилийн ойг с : СУЛЭнчөгь Бэр, Эрнст Тельманы шагнасан байна. БНАГУ-ын Вилгельм зусланд Зөвлөлтийн болон бүФ амарч байша. 1972 онд Германы пнонерү Вьетнамд туслах фондод оруулжээ энх тайвныг бэхжүүлэх үйлст но оруулж хилийн чанадахь үе харилцаагаа бэхжүүлж байна. Өсвөрийн Тельманчуудад баяр хү Германы пиоперийн ажлын туршлагаас Р 1Шпрембергийн ДУНД сургуулийн 5-ын «Б» ангийн пионерүүд, Артур Бекерийнц нэрэмжит Траттендорфын цахилгаан суанцын ажилчип залуус- тай тогтоосон шефийн холбоогоо ямагт оахархан дурсдаг юм. Тэд цахилгаан станцад өчиж ах эгч нарынхаа ажил хөдөлмөртэй тапилцан амжилт бу- тээлийг нь үзэж баясцгаадаг юм. Цахилгаан станцын тусгаарлагчийн тасгийн ахлах мастер Лүт, Бомер нар Эрист ЭРНОТ ТЕЛЬМАНЫ НЭРЭМЖИТ ПИОНЕРИНН БАЯГУ ӨСВӨРИЙН намын А рмайы Чөлөөт ! "бүгд хурлаас байгуулах тухай шийд нэрэмжит ЭЖ үздэг юм, /уллагыг германы ажилчин нэрэмжит ппоперийт байгууллага. н апиа, найны башир наслы нь байдлаар бага ангийн 10--14 насны бурханыг нлирийн й85у0н л 58 иргэ эхн, « монерүүд-тельманчууд» гэн Дтэй. гишүүн сурах/ ангард пионерийн байгууллагын заг тангараглал, : пиоперийн ху лпуды (13) ташараглал» гож 16:070й ї(элд хэзээд бэлхэн «Хэзээд бэлхэн!» гэмс ха- їмц, Хар өмд (10бна) зүүнэ, ага нь өөрийн эгнээн- т пионер нэгтгэж байнс ФЖ 1959 оны 10 дугаар сард БИАГУ” бо нэрэмжит пиоперийн орны алдар гавьяа» мөлгөц медалиар Пинийн нэрэмжит бусад орлы үд 1,5 сая маркийг Ингэж: хэн чацуутаптайтаа тайрамдлын гае, С.ЛЛХАГВАЖАВ, Ц. ТӨВШИНТӨГб даалгайраар Залуу: оспорийн . шэр гарсан, ппоперийц тэрэмжит болгох "Тельманы парам- бай. омно. тапигдсан баясгалалн- байгуулагдсаны лионерийл пїионерүүд жил (төгрөг) Даян дэлхийд хувь нэмрээ ҮЙЛДВЭРТ БОЛСОН машии-техиинийг та Йлбарлан дын : пионерүүд анхааралтай сон- б соцгооно. Одоо энэ ангийн ТЭДЭНД ярихад : . сурагч пнонерүүд цахилгаан станцын дамж- лагуудыг мэддэг болоод зогсоогүй ажилчин ангийн ма оршдгийг сэтгэл. бүр. Тэд уг үйлдвэрийн түүх, ажилчтлы хөдөлгөөний “баатруудын тчлаар нх зүйл мэдэж авчээ. Залуу ажилчид лиоперүүдтэй. хамт- Й хүч юунд :ө Э ухаарчээ ( Д ни тэй, раи аялал зугаалта, биеийн тамир спортын өдөрлөг зохиодог бөгөөд пионерүүд үе үе пиоперийн ажлаа үйлдвэр дээр ажилчдын дунд яв на. Иймээб энэ ангийн пионер сурагч- ТЭМДЭГЛЭЛИЙН ЧИНЬ ДЭВТЭРТт “--эээ-э------------“-ш ПОЛьШИД Хэн АМРАХ ЗОЛ... 1973 1974 тэл 8 сарын хугацаагаар хэн сайн мэдэх вэ?» радио рнултын уралдаан зарласан билээ дүүгийн найрамдалт БНПАУ-ын хэн сайн мэддэг болохоо энэ уралдаа4- наар та нар харуулах болно, Уралдаанд шалгарсан гурван сурагч 1974 оны зун ах дүү Польш улсад явж амарна, Бид уралдаанд оролцох багачууддаа туслах зорилгоор БНПАУ-ын радногоос ирүүл- сэн дөрвөн удаагийн нэвтрүүлгийг «Зал гамжлатчдын дуудлага» радно стан- цын нэвтрүүлгээрээ нэвтрүүлснийг та нар сонссон байхаа. Польш анд нөхөд чинь ч одоо «БНМАУ-ыг хэн сайн мэдэх вэ?» радио асуулт хариултын уралдаанд оролцохоор бэлтгэж байгаа, Бид та нарт н зарим нэг зүйлийн талаар товч оны 11 дүгээр сарын 9-нөөс оны 2 дугаар сарын 9-нийг хүр- «БНПАУ-ыг зорнинула аврдол зонос: Хсуулт хариултын уралдаац дөрвөн улттай. Асуултыг радиогоор Л 7, эвтрүүлж, «Пионерийн үнэн» ӨЯНБӨБГҮЙ! 120, 45 дугаарт шийтэлсэн билээ. БНПАУ-ын үндэсний баяр хэдийд болдог, энэ жил хэдэн жилийн нь ой бол- сон, Польшид ардын хувьсгал хэдэн -оНД ялсан тухай жил бүр хуанли болон сурах: бичиг, бусад ном |зохиол, сопин, 23 лэлээс элбэг материал олж байгал, Олж авсан тэр зүйлсээ нэгтгэн 2 шУсОн БНПАУ-ын социализм 0 їгуулж бай мжил їйц. хөгжилтөӨӨС олт амжилт, Н Зэ дурдах хэрэг 1, Польш улсн хөгжилтийг диаграм» хийх юм 0 ЭЭРЧ богдох зураг сэлтийт хариултдаа ?: саргавал бүрч сайн болио, ы-н- БИЙАУ,-аль тивд оршдог,» газар” зүйн хувьд ямар. болох тухай: хоёрдугаар,, хариулахад зуны омно. Польын зураг хэрэгтэйЭдийт сурах бичгийг олж їэ асуултыг ха асуултыг Д улсын тазар зүйн засгийн газар зүйн. тахын тулд р : аялал хийнэ, гэсэн үг. Дэлхийн газрын зураг дээрээс эхлээд ивроп тивийг 0400- рой, Польш орон эпэ тивийп дорнод хэ сэгт оршдог юм, Ямар ямар уулс гол, мөрөп, тэнгис байдаг, мөн түүх дурс- галт ямар газрууд Польш үлсад хаана оршдогийг газрын зураг дээрээс хараад л бичихэд болно. Цолыш улсын зургийг өөрснөө зурж, энэ хариултдаа Хавсарга- вал бүрч сайн болно, --БНПАУ-ын пионерийн байгууллага хэдийд байгуулагдсан доу гэж нэрлэдэг, түүхэн замшцалаас сайн мэдэх зү вэд,8 дугаар асуултыг харну: Польшийн. пионерийн байгу, Польшийн Хардеруудын авлэл гэл: нэ- рэлдгийг «та цар мэднэ. Энэ. эвлэлийн ажиллагаа, түүхэц: замналаас тодорхой, бичихи тулд социалист орнуудын по: ! /ллагын тухай гарсан номыг лж үзэх хэрэгтэй,7Кил бүрийн зун олон хүүхэд БНПАУ-д «очиж амардаг, Тэд Польшийн: Харцеруудын эвдэлийн ту- хай мэдэж байгаа. Пионерийн танхимдаа. энэ тухай ном байгаа эсэхийг лавлах, аймаг хотынхоо пионерийн зөвлөл, мон» голын пионерийн ордон зэрэг гаврууд- тай харилцаж, туслалцаа авч болно. Энэ асуудалд зориулсан тусгай альбом хийхэд холбогдох зураг сэлт элбэг ол- доно. 3 5 Сүүлчийн асуудал БНПАУ-ын үндэс-, ний баатар,: нэрт хувьсгалч, шинжлэх ухааны зүтгэлтэн, зохиолчдоос хэн. 9- гийг мэдэх, өөрийн. сайн мэдэх хүний гухай бичих байгаа шүү дээ! Далхын даяар алдартай олон хүн Польшид бий. 7Кишээ нь энэ жил төронийх нь 500 жи- лийн ойг нь тэмдэгласэн ПН.Копернин- нийц. тухай та.дар,сайн.мэдиэ...... 1 Польшоос ирүүлсэп дөрөв ДЭХиЛЭЭЫ рүүлэгТ энэ "тухай тодорхой о! МЭ Биднээс... хүсэх .Зүйл байвад ї! дЕ їїй. сургууль-хүүхдийн.. реданцид гэл хаяглан захидал бичээрэ!! МРТУХ-иы сургууль хүүхдийн нөвт- гүлгий эдаццийн хариуцлагатай Ш.ШУ"ЭШЭҮБ Ци УЛЛАГЫН 925 жилийн шил ТЕЛЬМАНЧУ) БҮЛГИЙН АЖИЛ Эн чухал гэдгийг гүнээ ухамсар- Н нирхлыг пионерү бүрэн дүүрэн дэг, юм, Тэд маань байна. гэж, ахл ангийнхаа хан өгүүлж байна. хэн нь ч ажил бүхэн сайхан, жкид хөдөл: төрийн хү: аг ойлгол лмөрийг маань сонирхох үдэд бий. болгохы бүхэн хүсэх бөгөөд гүйлээ гар хамгийг Э. ил ход Энэ үүргээ лзтал биелүүлж мастер Лүт, шеф сурагчдыг бахар- пионер сонниоос товчлон Д. АЛТАНХУЯГ «Троммель» ОДОН БӨМБӨГ Төрөө, Батаа хоёр одон бөмбөг тогложээ. Төрөө одон бөмбөгөө ойлгож байгаад алдахын даваан дээр чанга цохичихсон чинь,орны ар руу унагачихав. Хоёр жаал ор- ны дээр, доогуур эрээд олсонгүй. Тэр жаал, ширээний. шургуулга” наас шүдэнз авч орон доогуураа мөлхөн орж шүдэнз хавирч гэрэл гарган одон бөмбөгөө эрэв. Бөмбөгөө олоод гарч ирэхэд г3- рийн хөшиг доороосоо шатаж до- туур цагаан бүрээс рүү дамжин тооно өөд дөл оволзлоо. Тэднийг «гэрт гал гарлаа» гэж хашгирахад ойрын айлуудаас хүмүүс ирж унт- раав. Хүүхдүүд ээ! Орон доогуураа лаа, шүдэн барьж битгий орж байгаарай! Тэгвэл эрж байгаа «омандаа ай-! хаарал тавиад лаа, шүдэнзний Дө- лөнд хөшиг, гудас, орны тор зэрэг, “хялбар, шатаж, галын. аюул гара- хыг анхаарахгүй гэнэддэг їюм шүү- Ийм учраас: өөрсдөө үүнийг 4л- хаарч байхаас гадна ипгэж тогл0-, Цог хүүхад: вайнил хөлиєгч бай “хэрэгтай, ХОНЬ О. ЦЭДЭНБАЛЖИР (Улсын Галын Аюулаас хам- гаалах газрын орлогч дарга) Манай сонины «Миний сайхан аап оэж» зохион бичлэгийн урал- дааид хот, хөдөөгөөс олон зу захидал ирсээр байна. Бид «Пио- ерийн үнэн» сонины 80 жилийн 0йЙ угтаж зохион бичлэг хүлээж япах хугацааг 1974 оны 8 дугаар сарын найман хүртэл сунгалаа, Энэ уралдааныг «Пионерийп үнэн» сонины 80 жилийн ойгоор дүгнэнэ, Зохион бичлэгээ гүлж амжаагүй сурагчид яаралтай ирүүлээрэй, Сүүлчийн шуудангаас ЇД- гопь аймгийн Дэлгэрцогт 100 : дунд сургуулийн хамт олны 420- хнон бичлэгийг хүлээж авлаа. Эгэ сургуулийн анги бүр «Миний сайхан аав, ээж» зохион бичлэг хийжээ, Зохион бичлэгээ ирүүл- сэн тавдугаар ангийн сурагч С. Өнөрсайхан. Д. Чулуунцэцэг 6, дугаар ангийн сурагч Б. Эрдэнэ- чимэг, Н, Цэрэнбат, Н. Мөнхса- руул. Д. Сэрдамба, Н. Оюунцэ- цэг, Л. Эрдэнэцог, 7 дугаар ан- гийн сурагч Т. Түвшинжаргал, Л. Сугиржав, Д. Гүндэг, (41. Жамьянжамц, Л. Бямбажав нарт талархал дэвшүүлье Энэ сургуу- лийн сурагчдын зарим зохио бичлэгээс нийтэллээ, “ Төрүүлж өсгөсөн үр намайгаа Түмний хүүхдээс дутаахгүй гэж Хэрэгцээт зүйлээр бүрэн хангаж Хэмнэж гамнахыг сургамжил- : даг Малчин аав ээжийнхээ Хөдөлмөрч хичээнгүй чанар Өвлийн тэсгим хүйтнийг Өнтэй давдаг тэсвэр Амжилтын төлөө зүтгэдэг Ажилсаг өгөөмөр сэтгэл Ийм нандин чанарыг нь Эгэл би залгамжилна Д. ЗҮМБЭРЭЛ 6 дугаар анги Эрдмийн дээжийг заалгаад Багшаа муулах муухай Энэ биеийг өсгөсөн Ээж ааваа хялайх муухай гэдгийг үргэлж санаж, явдаг Ц. АЛИМ 6 дугаар анги "2 5 Увстаймгийн: Зүүн хангай» су мын 8 жилийн дунд сургуулийн Т-гийн «Б» ангийн сурагч а- луугийн Бямбацэрэнг сайн дуучин гэж ярилцана, Ш, Бямбацэрэй вэл: ийхингэ лойг ялгарч Чрланцин зүйлэгт аатай медаль хүртсэн юм. С. БОДООШИЙН авсан гэрэл зураг, балл Ай түмэн амьтдаа Алсын газраас дагуулан Зуугийн ихийг насалж Зургаадай таягийг тулсан Мїасан буурал аан нь Цасан: орноосоо. гарч Хүсэн мөрөөдөн япсан Ксон эрдэнийн өлгий Сайхан монгол путагт Саатан хүрч ирлээ, Гайхам их хөгжлийг Газар бүхнээс иь үзлээ” Сурлага. ходолморийн бүтээлтэй Сурагч пцонер та нартаа Бахдам амжилт гаргасан Бага ажилч олондоо баяр хүргэо Өнгөрч буй далан гурван от Өндөр бүтээлийн жил байлаа, Орон даяар социалист уралдаад өрнөн Оргилсон хөдөлмөрийн ол боллоо "Гариа, ногооны өндөр ургацыг Та бүхэн хураан авчээ, Ё Таван жилийнхээ тпийдвэрлэх малд 2 Талархаж үзмээр ихийг хийжээ. 5 Өвгөн буурал -аав нь с. Өргөч дэлхийгээр аллахдаа Үзэж харсан зүйл Үнэхээр ихийп дотор Энхийг эрхэмлэгч хүчний Иїх хурал Москвад чуулж Дайны үпэрийг цаашлуулн: ё Даамай амжилт олжээ. , Алтан дэлхийн залуучууд оюутны | Аравдугаар наадам Берлипд болн: Энхийн төлөө чин хүслээ Эрэл үедээ харуулж байга. Нарлаг Бьетнамд дайн зогсонс Найз нөхдийн сэтгэл балсаа. Найрамдлын хүч давуутай байдсайн. Бас изгэц иашшшээ болов. Сод хүмүүсийн ухаанаар бүтээц сСоюз» хөлөг сансарт хөөрч Манлай Зөвлөлтийн хөгжилд Манай гаригт дахи баясан ВЛИЙН ӨВГӨНИЙ ҮГ. 4 Хүүхдүүдээ! Хадхэн: хоногийн да» раа 1974 онтойгоо золгоно, 1079 он түүхт яадлаар дүүрэн байна. Пионер сурагчид уа нар ГШМн миїїнхаа. өвөрмөц: байдалд. тохи руулан энд хэдлэгдэж байгаа хөх толбар, хэлэх үний. ашиглан сүлд модныхоо наадамд бэлүгн. ээїї й, сонины зөвлөл Энэ: дэлхийн. хүүхдүүд Энх тайвцаар амьдарч байнч Импориалцамын хар сүүдэ Бас зарим дээр сусанс ба Алтан: дэлхийн. хүүхдийн Арпуй хүсэл цэг байна, Дайцгүй эцх байхыг Дандаа тэд хүсэнс байна, "Тив бүхний багачуудад Тэпй эрх хэрэгтэй байга Тэртээ. Чилийн пионерүүд Тэмцлийг дөлөнд хатуужил байна, (4. Саруул Монголын тпипонерүүд Санаа зориг нэгтэй Залгамж үе аяны гараанд Зургаац ишгүүрээр аялахаар Амлалт үүргээ аваад Алнаилдаа” шамдац оржээ Уралдаант хилд хүүхдүүд Улам их мэрийсэг байга Хөдөлмөр, сурлагын ололтоор Хөдөө хотгүй хошуучилсан байаа, Өнөө жил хөнгөц атлетикаар Өсвөрийг Сүхбаатарчууд сайж оролцон Алс холиц. Прешов: хотноо Алдар гавьяагаад оргож иржээ, Танай сургууль өвгөн авпаа Таатай амнилтаар уггал: айлаа, Сурласа. ходолморийн тэргүүлобт: Сурасч пиоперүүдээс тэрлэв, (Тэргүүйий сурагчийг бар Хайрт хүүхдүүд та иартаа Халуун баяр хүргэе. Ажил сурлагаид таць Ампоглтыг гозгйс. ерөөд, (ҮЛГЭРЧИЛСЭН ХӨТӨЛБӨР) -- Сүлд шодиы наадам болом тавнкимьш зоторхи гэрэл бүдэгхэп байснаа, тодвот зсав, Өнгө өпгийн чимэглэлээ зүүсэн гацуур модыг сууриар нь эртэкүйк байрлуулисэ. Шэөт тэнгэрийт дэвс» гэрийг од, сараар чимсэн нь ёзаисры Уульцлг банагдуулнз, Хөгиазад яруу оїйкач ол ЭГШтлэт 1973 онц тэрч ир, лэз, 1973 ол. Багачууд олоц дүү цар мнчь Багт наадам өзхэлї байна. Хүүхдийн дуртай баатрууд Хүрэлцэн одоо ирэт тэж бэйшц», Тосон авч 1 Наадацгаал Тоброн байж Бүлиглэцгээе! РЭРАД ФОоЧГОоДОГ 2034ОШИН 0ОМиг төдий 089хар, үлгэрийн баатар, өвлэлийн є- ШүҮй,, БОсомОлЧиД, ТӨМДЭТЛЭЛТ Ойн ДҮР Өэрч үрнэ. Шин? Фид хуучин ОМ! хөлдө- (89. ФгЧї9, 1975 ок үс хэлэхэд орөан хоёр сар рч ирэн өөрсдиййхээ цөмтраж ярицз, й2 сарын хэлэх үг тоглох дүр дор 0:8/) Шинэ хуучин он, ойп дүрүүд гар гарал с84 барилцаа бүлсжлэн: дуулж байда. 1974 он. байт паадмыг хөтөлж, явуулыо «С0108--12» хөлөт ирж 1974 онд цо» килсааа өглөө, Ушшрвас «Сүлд мөдөн наадамд чинь очихоор гарлаа, Цасан орны өвгөн аав зи»--» гозэх байв, «Хөгжим.,, өвлийн өвгоцийг уб» чацгаана, Пиопер сурагчид өвгөц аав.» даа урлагийн Зоглолт сонирхуулав, Сүр лота хөдөлмөрөөр шалгарайй хүүхдэд өвгөн аав бэлэт гардуулиа, -- Өнэ дэлхийгээр жуулчлах Ик аяпдаа аав пь ярлас Баясгалант иаадмаа үргэлжлүүлээрэл балртэй хүүхдүүд минь сайт буугаадаа гө халаэд алс хольш апп замДаа 68р- лаа, Пионер сурасчид бэгт чаадмаа. Тї- гэллүүлнэ, 1978 он, Баяр цэнгэлдэр дүүрэн Богөчууд хүүкэд та нартайгаа Чүтэн жил яөкөрлөхдөн, 4 “Вүхээл, сурлаганд тань байрлалаа, дугаар сар, (Мартын шини НРмЦЧЭн2” УНВГарий шалыг Мартын цаймпыг Манай” ирмийн ар . ТААГар ЦОМОГ шогийн, ШТ бо аВвЫГ Ку Ї шыл "хий бас Ч өр Фу ир дүүрэн төмдөглөсоц бар. Сиргод руу л мүүлэгр үлэ, ЛЭ Элл 2808 ї М Ходолмор ОРНЫХ ги Л Муныс Питшчууд хүүхдийн зөнлөгч Ч їонерийн үнэний ойн өдөр, 9 Дугийр сар (Майн иөгний 111) Тапдугаар сар Таптай сїї Майн иогний./бал / Ё Шин тєрх ир | ШИ Дин, шидийн Б.УН ХДЭнӨ Чан Үзсэн тэмдэг бүрүдлүлигч” ШГ чууйч Зургадугаар сїр -, Хүүхдийн бал рг сарын өгий ц ї Тйачууд Та: нарий баяр, «МЗллгамшлагч» її чуулганаа млрд хийсэн сар, / р гапьча її, ШЛ Ахмад хувьсгалчдин Өдөр. 2,3, Ардын их хурлыг сонгох сонгуулийн. 7 дугаар сар (Д3О1ы Х. их ийлдиыр.. їацих тэмдэг бүхий дүр) оо оаллл Долдугаар сар -- наадмын Ай жаргалыг апчирсан Ардын их хуньсгалын г-25ТҮЙ Өрийг гурпай. наадмын лаа | 1ирийн биш баяр 1 Дөлхийн залуучууд оюутны. Аравдугаар их цаадам 5 Дөлгэр зуны өн» сараар 002006 0 Ардчилсан Германд шээгдсӨн сар ||. 8 дугаар сар (Сурагчийн зуй, памрын хөдөлмөрийг харуулсан 1дҮр17 й), цн Наймдугаар сар -- Намрын сар Залгамж үеийн ах болсон ГЭ: Залуучуудын эвлэлийн баяр сар: Хөдөолморийг талбарт бүтээл орпосот Хөгжооц дүүрэц Майман сар Арвин ургац халиурсай, Ажилсаг түмний баярыг сар | - 9 дүгээр сар, (Шинэ сурагчийн дүр) їїсдүгээр сар -- тэмдэглэлт сар Монгөд хонхиы лруухай Дуугаар Сургуулийн хичээл эхөлсэ сар Монгол орны шэгэн,одрийг. 5 Сурталчлац бичсэц тэмдэглэлт ёр «Залгамн: үе» аялы гараанд л Заавал биелүүлэх үүрэгтэй Багачууд хүүхдийн - Баярт сараа : 10 дугаар сар (Энхийг эрхэмлэгч хүч- ний их хурлын таних тэмдэг бүхий дүр! Арапдугаар сар -- Найрамдлын сар, Их Зоплолт гүрний, Бүх Моголын ориы Ах дүүгийц.пайрамдлын .У Агуу түүхт сар Энхийг эрхэмлэгч хүчний Их хурлын ажиллагаа Алдарт Москвад пээгдсэл Агуу их баярын сар 0 11 дүгээр сар (Аврора ой ны дүр! Арвац нэгдүгээр сар -- алдарт сар Оцтлбрийн их хувьсгалын Тавни зургаан жилийц ойг Орон бүхний ардууд Талархац угтсан сар Ильич Ленппий зааснаар Илттэл тогс урагшилж: Мандах коммуйизмыг зорьсон Манлай зовлөлтийн баярын сар, 12 дугаар сар (Шинэ хилийл дүр) Арвад хоёрдугаар сар -- Өлийн сэр Бүтэн жияд хийснээ. : Бүгдээрээ Дүглэх сар илдэг бүтоэл згарган Шанө. онтой. солгд онц сар 1973 он Туйн Ч. д, Алдарт далан гурваа он би. Халаагад өгье. Агуу түүхт далац дөрвөн ондоо Халуун баяр хүргэе, 3 18 сарууд бүгдээрээ) по дахин уралдах ядам хүсэл өрнөжээ, Хугацаа дуусгаэн, буцахын өмнө рян цугласан багачууд нартаа тан хоёр сараа уулзуулж Атшилт бүтээл нь яриульий, 1, дүгээр сар, (Пюотийм-. үүхдийн сар, 1 (0) Нөгдүгээр сар--баарт бар. яв Баатарлаг Вьетняд дайн зогсонс Балрг мэдэр авчирбан Эл пөгдлий їл хүчийг Тив бүхэнд жаруулсан сар. 2 дугаар сар, (Їйлгээлтийн эзний дүО) Хоёрдугаар сар -- Цагаан сар, -» 2ЖКалшин Сухбаатарыг «ний ТЭ Ч паяц жилийн ой. Далан гурван оны сарууд бид ИЖ(оргалтай малчин ардыг цагаа Халаагаа өгье « сарийн баар алац дөрвөн ОНДОО багачууд хүүхдийн хүндэтгэдвг алуун баяр хүргэг, Тасац барыг чинь одор, ЦЭЛЭТТ2221217 ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН ГРЕДАКЦИ Д, Сүхбайтарын нэрэмжит: Улсын хэвлэлийн комбинатад хэнлэж. эчнээ 7 Мидокс-- 1120 --- Ё. А-08919 жэл т- -а ХЇҮТАЛИЙН ТӨЛӨӨ МАХИ-ын Төв Хорооны "лє төрийн Товчооны гн түүн, БНМАУ-ын Ардын х Хурлын | Тэргүүлэгч: дийн тэгдүгээр орлогч дарга, Хувьсгалт хэмц- мийн ахмад зүхгэлтний хө: рооны дарга С. Лувсан мийслэлийн 1 дүгээр арван жилийн дунд сургуулийн сурагчдын эцэг эхчүүдтэй Уулзаж хүүхдийг ёс сур- тахууны дэвшилт уламж- залаар хүмүүжүүлэхэд Эцэг эхээс апхаарах зүй- хийн тазаар зөвлөлгөө өгөв, Нийслэлийн Хупь галт. Өалуу чуудин тлэлийн байгууллагын 50 шилийн ойн. баярын хурал улсын ирамин тейтрт болон, Глярын Жу» ралд МАХ!Їнин... Топ: Хорооны Улс ларийн "Топчооны эзйүүн, Үйл» мын он Хорионы илрийн бичгийн ларга. С, Жалингаажай ПИ1МЛУ-ан | Чийд. иарийн ӨЗөплөлийн | орлогч |! ларга.Д. Цэпнэгтид, МХТ-ийн Топ Хорооны. иогдүгдэр, пйрийн. бич» гийн. дарга. Ч, Пүрэлжай, хойрдуг гаар иарийп бичгийн дарга «їй. дамхатан, илрийн бичгийн дарга Д.Цолтоп: парын албашл хүмүүс оролцой, 50 жилийн ойгоо. томдэглэж бийгла. нийслэлийн. ХЭЭ я0- роог БИМЛУ-ын засгийн рт хүндэт энуух бичгээр шагцаж, МХ- ЭЭ9-ийн Топ Хорооноос баярын бие чиг ируулжоо, Ж, : 5 Баярын. хуралд Улаанбаатар 5 мха Э- ийн Төв ?,651:1-19) хотын. ХЗЭ-ийн.. хорооны лагдүг |! Д.СухВААТАРЫН НЭРЭМЭКИТ 11111:21:1)) ! 1 гээр, йарийн бичгийн ларга Ц,. | “Төв Зөвлөлийн 44171512) Аюурзана илтгэл тавьж, нийслэ- лолийп пиопер сурагчид илэрхий- 30 дахь жилдээ 5-2 г3эг2122, лэлт орголоо, 4648 (1903) Уулзалтад: БИМАУ-ын Ардын боловсролын Яам- ны сайд Д. Инцэрэн оролц ло. 7 МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ |. Ляагва МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ : С Унэ 10 мө 1973 оны 12 дугаар сарын 19, Ардын хувьсгалыш үйл хэрэгт гар би- сэр оролцож, гадаад. дотоодын дайсны 26- рэг ахмад үсийнхэнгэйгээ мөр зэрэгцэн тэмцэж явсап олон хүүхдийн нэрсийг дур- дал болно. Тодний нэг яь 16 пастайдаа партизан цэрэгт Элссэл Чулуупы Булидэл- гэр том, 1933 оны 8 дугаар сарын 13-ид бичеэн баримтаас үзвэл «Чулууны Буялдэлгэр би Цэцэрлэг. малдалып аймгийл Нампан уу- лын хошуу (Одоогийн Булган аймгийн ну- таг Баянцагаан сум) Хапуйн бэлчээр гэдэг газар Чулуулы туравдугаар хүү болон төр- соп. Арван хоёр нас хүртлээ эцог эхийн гар дээр хүмүүжиж, мяпга,есөлн зуун х0- рип пэгэп онд.16 настайдаа партизан цэ- рэгт элсэж .байлдагчаас цэргийн сумай, хорооны орлогч, дотоодыг хамгаалах :гГа--- зар төлөөлөгч, байдаай . Өтгөрүүлэхийт даргаар ажиллаж байна» гэжээ. Ч. Буяндэлгэрийн талаар мэдээ сэлт Нийгмийн аюулаас хамгаалах. байгуулла- гын, улсын тусгай архивт хадгалагдан үлджээ, Шартизаг хүү Буялдэлгэрийп ту- хай тодруулахаар түүний тухай мэдэх 00- лов уу? гэсэн хэд хэдэп хүнтэй уулзаж ( хӨсЧ Буур! бИ2 1: “Хайрт пионер сурагч т« о гкм--ийн зайд сургууг иартайгаа цанахүү чинь лийнхаа аварга шалгаруу: мэндэлж байна. лах. тэмцээнийг | явуулиа. «Пионерийн үнэн» 60- Эхний гурван байр эзэл , нины нэрэмжит | цанын сэн пнояер «сурагчдыг уламжлалт (14 дэх удаа- «Пионерийн үнэн» .ёони- гийн тэмцээн эхэлж. алт, ны дипломоор шагнаж, Пин ЭРЭР" ярилцахад, -- Бага Буяпдэлгэрийг хэлж байх шиг байна. Намхап пуруутай, цоохор. хүн бай- сап гэхээс өөр тодорхой. зүйл олдохгүй байна. Иймийн учир эрэн сурвалжлах илубийн хүүхэд та яар дээрх баримт дээр тулгуур- лап Ч. Буяндэлгэр партивал цэрэгт хэрхэп элсэж: ямар гавьяа байгуулж явсны пь тодруулас болох байпа. Нэп ялапгуяа түү- ний уугуул путаг Булган аймагт ах дүү төрөл: төрөгсөд байлс болох ом. Элэ та- лаар Булган аймгийп. пионер, сурагчид эх үүрэг гүйцэтгэнэ гэдэгт їїтгэж: байнг пина, НАХЯ-ны .ажилтац Ч. АЛТАНГЭРЭЛ ШИНШИПИШИШНИШИИИЦИН Ци Ш мөнгө, хүрэл медалийн тө- лөө авхаалж самбаа, хүч чадлаа сорилцох цаг ойрт- лоо. Зандан хөлгөө тосолж, дасгал сургуулиа хийгээ- рэй! Цаныи тэмцээн 1974 оны 1 дүгээр сарын 13-ны одрийн иям гаригт орон да” яар нэгэн зэрэг эхэлнэ. Энэ Өдөр аймаг, хот,.Ххөдөө ороц нутагт 8-410 жн- лийн сургууль туе бүр-18- 16 насны охид 2 км-т хөв- гүүд 3 им, 17--18 нас- ны охид 3 км--т хөвгүүд аймгуудад болсон цанын - тэмцээнийг иэзгтгэн дүгнэж алт, мөнгө, хүрэл медаль олгоно... , - Улаанбаатар хөтод районпууд өөрсдийн сур: гуулиудын аварга шалга- руулах тэмцээнийг “урьд: чилан явуулж энэ өдөр Хандгайтын цанын баазад райди тус бүрээс шалгар- сан багуудын шигшээ урал даан болно, р «НИнойерийн үнэн» . со” ииныхоо 30 алийн ойг спортын өндөр амжилтаар угтацгаал! 4 ТЕЛЬМАНЧҮҮДИЙН БАЯР Ш 2-0 277777 УЛСЫН ТЭРГҮҮНИЙ БҮЛГУУД Мошолын пиоперийн Залгаяд(Загчо. ИГ “сс чуулганаар доорхи таван бүлгийг «Улсын зэрг 225 : "бүлэг». болгосон: ом, Үүнд: Ё ? “658 то-» Улаанбаатар хотимн 8 шнаийи 41 дүгээр ЗЭР /улийн 6 дугаар бүлэг, 1 си! хотон 10 жилийн. лурд сурууу- л р айж»гийн зөвийн 8. шилэйн 2 :11 дугээр бүлэг, Э2 ЗАВХАН Бүцийн 30 жилийн 2Ш дууаар, булэг, 1. ? ий й Үл 0р341 гумийгй! лийн: үтэр. Өүлэр,.--- эсэд суугаа 0 зольд Хайдверкер болон! їайи, сургай хүлүүлс рхт Элчин сайд, Бєртэ жийн үг хэллээ, - ӨМНӨГОВЬ. айм гийн Баяндалай сумын 9 жилийн. дунд сургуулийн багш сурагчид шеф Баян брпгадын ямаачин Дамдин: гийп суурьт очиж 200 бог малын “багтаамжтай чу- лҮүл хороог їгээр батьяс хуу! хороо бууцыг засч, гт бэлтгэлд| зоОрнулж -ТОНц ХӨХ ХОрголмыГ эвөлїжоопд нь татаж хуу! зай бууц цайман топныг воолж, өглөө, 6-гийн. «АА». айгийн сурагч А, ТУНГАЛАГ, - ХӨВСГӨЛ аймгийн Тариалан. сумын 10. жиг лийн дунд сургууль дээр 1973 опм цанын аварга шалгаруулах тэмцээн бол- лоо, Тэмцээнд 1--10 дуг "гаар. ангийн. нийт 180 су- рагч оролцож сургуулийн апаргын, төлөө. өрсөлдлөө, Холгүүлийн 5 км-т 8-ын «Б» ангийн сурагч Дагпа дорж Э1 мин 4 сон, хол- гүүдийн Эмийн зайд. 7 гийц «Нэг апгийн сурагч Чагнаадорж 20. мин 20 сек, охилын Э км-ийн аад 8-ын «А» ангийн сурагч бямбасүрэнп 17 мин б9 сек, охидын 2 км-ийн зайд Т--гийн. «Ан аигийн су- тлгч Даплаажал 23 мин 09 сек тус тус хурдалж тэр" гүүн байр эзэллээ, Элгээр сурагч улахгүй болох айм- сийн иїлэрчүүдийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох юм. 10:мн «Ах апгийт сурагч энхтАИВАН Хөвсгөл аймгийн Цагаан уул сумын 8 жилийн дунд сургууль «Агарын уянга» чуулгыг 100 хүүхдийн бү- рэлдэхүүнтэй байгуулж, чуулгын дэргэд бүжиг уран уйшлага, үйдэсний хөгж” мийн сенцийг хичээллүүлж байпа. Энэ чуулгынхан зор гэлдээ.. байдаг Цэцэрлэг, Арбулаг сумын сургууль болон. өөрийн пэгдлийн бригад, сууриудаар явж, тоглолт хийсэн. Ин опїдор үнэлэлт аплаа, «Агарын улигл». чуул- гиихан «Урлаг сопнирхогч- Дин илубь «Бадрал» погд лийг-социалист уралдааны шил 1970 оны эцэст 100000: хоньтой болж байгаа. баярыг тохиолдуу” лац «Малчиы алдар» саэ- Допт. цонцорт тоглохоор бэлтгэж байна, Хопсгол аймгийн Ца: гаан-уул сумын 8 жи: лийн дунд сургууль Ө. БАМУУ Б., ЦЭЕН-ОЙДОВ ҮСЭГЛЭЛИЙН Бүтэн сайн өдөр, 7Карга т сангийн аж ахуйн г сайхан клубт эх, эцэг, нэгдүгээр ангийн «Оч» багийн баатарчууд. ппоперүүд, эвлэлийн 1Нс шүүн сурагчид цугларч үсэглэлийн . баярт оролц: лоо. Хичээл ангийн эрхлэгч - ЇП.. Бадарч үсэтлэлийн бая орыг |нээв. 7Капгалантын сапгийн аж ахүйн 10 жи. лийн сургуулийн нэгдүгээр ангийн гурван. бүлэг 100 хувь. сайн онц нь 50--54 хувь сурлаа. Нэгдүгээр аптийнхан үсэг, тоо болов. «Монгол хэл», «Унших бичиг» хоёр «Цагаан толгойл» баяр хүргэлээ. Дараа нь нийтээ тохї БАЯР рээ «Цагаан толгой» дуу: лав, Нэгдүгээр ангийнхан авьяасаа үзүүлэв, Баатар: чууд «Харандаа», «Болж- мор», «Миний аав адуу: чиц хүн», «Лепип багш», «Есөн сарын гнэгэн» зэрэг ДУУ дуулж «Унага», «Бот- го», «Ингэж болохгүй», «Янзын жаал», «Үзэг, ха: рандаа, бэх гурав» гэсэн шүлэг уншиж «Манжин» болж тоглов. ! Түргэн уншлагын тэм- цээн болж 1-ийн «А» ан- гийн сурагч С. Энхбаяр минутанд 84 үг уншиж тэр гүүн байою, мөн ангийн су- пагч Д. Баярмаа минутанд 78 үг уншиж улаах байр, 1:ийн «Б» ангийн сурагч М. Түмэндалай минутанд МАНАЙ СОНИНЫ БҮГДЭЭРЭЭ хэлэлцвэл... Нэгэн гэрт гэрийн эзэд, хүүхдийн хамт гаана. Бүлгийн дарга 4З. Наранчи- мэг, -- Манай анги, бүлгийн идэвхтэн энэ удаагийнхаа бүл- гийн ажлыг «Пионерийн үнэн» сонины «Би ямар хүн бэ?» бага хурлын сэдвээр явуулахаар су- рагч Эрдэнэцогтын гэр Саарал гуайнд ирээд байна. ГПионер хүн өөрийн болон бусдын ололт дутагдлыг олж хардаг, халж засдаг байх ёстой. Одоо бүгдээ- оээ сурагч Эрдэнэцогтын 1а- лаар илэн далангүй ярилцэья: Бүлгийн идэвхтэн Балтав: -- Эрдэнэцогт хичээл дээр зихааралтай сууж, дэвтэр 10- моо цэвэр иямбай эзэмшиж: биеэ зөв боловсон авч явах- нь зүйтэй, Ангийн дарга Итгэл, -- Эрдэнэцогт чөлөө цагаа муу ашигладаг. Манай: ангийн Бямба, Дамдинсүрэн, Осоржа» маа цар ч Эрдэнэцогттой адил хэсэг нам гүм сууц- пионер” БАГА ХУРАЛ чөлөө цагаа тааруу ашиглаж байна. Эцэг Саарал, -- Хүүхдүүд та нар манай үүг засч авах талаар ярилцаж айгаад би баяртай байпа. Энэ їаань үр дүнгээ өгнө“ гэдэгт ит- гэж байна. Оройдоо лекц, ду- гуйлан, давтлагатай гээд їа- гаад явчихдаг. Одоо лекц дДу-. ггйлан, давтлагын хуваарийг нь мэдэж авья, Ер нь аль аль талаасаа үргэлж хэлж засч, тэлбоотой ажиллацгаая. Салааны дарга Цэрмаа, Зүйтэй Саарал гуайн дэг тун зөв. Гэхдээ манай дэнэцогтод сайн юм их бий. Тухайлбал манай анги сургууль- доо спортоор тэргүүн анги бо- лоход Эрдэнэцогт спортын гур- ван төрөлд тэргүүлж сайн ам- жилт -үзүүлсэн. Бас нийгмийн тустай хөдөл- мөрт оролцох талаар ч маш сайн Саяхан сум, нэгдлийн өвөл- жилтийн бэлтгэл хангах ажилд сурагчдыг хошуучлан оролцож «Пионерийн үнэн» сонинд хоёр нөхрийнхөө хамт зурагтайгаа гарсан. Пионер Эрдэнэцогт: Өнөөдрөөс эхлэн нөхдийнхөө халсэн дутагдлыг засч хичээл хүмүүжилдээ өөрчлөлт гаргана | 8. Наранчимэг: »- Эрдэнэцогт маань найз нөхөд, эцэг эх, багш нарынхаа үнэт сургамжийг хүлээн авч биеэ засна гэдэгт бат итгэж бай на... -- 88 баяртай? гээд Саарал гуайнхаас гарсан хүүхдүүд бол Сүхбаатар: аймгийн. Халван: су мын найман жилийн дунд: сур туулийн 6 дугаар ангийн «А» бүлгийн хасэг идэвхтэн пионер , билээ. р Халзай: суман 8 жилийн. сургуулийн. багш 0 М.ГАНБААТАР 60 үг уншиж гуравдугаар байр эзэллээ. Сурагч Оюунбат, /Цогтбаа- гар парын уншсан «Янзын жаал», «Ипгэж болохгүй» шүлэг, сурагч Сэлэнгэбаяр Саранцэцэг, Цэцэгмаа. иа- рын дуулсан «Миний аав адуучин хүн» дуу Эх эцэг, багш, пионер сурагчдын сонирхол -татав, М 6-10 дугаар ангийн сурагчид бяцхан дүү нар- таа сайн. сураарай! гэж хэ- лээд ном дэвтэр дурсгалаа. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ Нийслэлийн 52 дугаар сургуулийн 6-гийн «Б» ан- гийн пионер Г. Мандал даргатай янз бүрийн насны хүүхдийн бүлэг чөлөөт цагаараа хамтран тог- лож, ном уншиж, дуу хөгжим сурч, үлгэр ярилцдаг байна. Тэдний бүлэг цэцэрлэгийн насны лээд УП ангийн сурагчдад зориулсан 400 гаруй ном- хүүхдээс эх- той номын сантай ажээ. Бүлгийн ажлыг тусгай ца- гийн хуваарьтай зохиож, одрөөс өдөрт тэдний бүлэгт ажиллах пионер сурагчдын тоо улам олширч бай- гаа тухай Д. Баярмагнай мэдээлээд тус бүлгийн үл- гэрчин пионер Алтантуяагийн уралдаанд ирүүлжээ, Хүүхдүүд та нар физис гэдэг нэрийг олон удаа. сонс сон нь лавтай, Физик бол байгалийн Тү- гээмэл хуулиудыг судалдаг хамгийн нарийн шинжлэх ухаан юм. Физикийн уха4- ны ололт амжилтыг Ашиг- лаагүй тийм шинжлэх ухаай гэж хаа ч байхгүй. Иймд энэ нарийн эрдэм ухааны үндэс суурийг өсвөрийн үеийнхэнд гүн бат эзэмшүүлэхийн тулд бүр дунд сургуулиас пь эх лэн физикийн хичээлийг! заадаг билээ. Механик бол физикий! нэг чухал бүлэг том. Меха никт биесийн хөдөлгөөний хамгийн ерөнхий хэлбэрийг судалдаг. Биесийн хөдөлгөө- ний өөрчлөлт нь ямагт тэд гээрийн харилцан үйлчлэл- тэй холбоотой явагддаг ба үүнийг тусгасан механикийн 8 үндсэн хуулийг Английн нэрт физикч Исаак Ньютон 1687 онд нээжээ. Эдгээр хуулийн үйдэстэй товч тТа- нилцгья: 1. Морьтой давхиж яваа хүн морио гэнэт зог тусахад юм уу, огло харайн буста- хад унахыг завддаг. .Мөн машинд сууж явахад, машин гэнэт тормозлох болон 34- мын огцом Эргэлт дээр өө- рийн эрхгүй хазайдгийг та пар сайн мэдэж байгаа. Энэ үзэгдэл бол механикийн нэг түгээмэл хуулийн илрэл юм: Энэхүү бодит үзэгдлийг тус: гасан хуулийг И. Ньыютан дараах байдлаар томьЁол-: шээ. Тайван буюу шулуун 18- МЕХАНИКИЙН гхолботдох маар жигд хөдөлж байгаа аливаа бне нь түүнд өөр нэ- гэн бие үйлчлэхгүй бол энэ байдлаасаа гарахгүй. Хүүхдүүдстах нар анагхмуг- лна. ашиглан “дорхи зургийг тайлбарлаарай: Одоо өөр: пэгэн хуульд! мөпцээг -үвье!! Ачааг блокоор өргөлг байгад" зургийг авч манай шУУшгШ2УУХ2УХТХХХХУХХХХХХЖЖжЖЖЖХХЖХЖХХХХХХХЖХХЖХХХХХХХЖЛХХХСХЖЖХХ ИСААК НЬЮТОН. 2 5648-1727) ҮНДСЭН ХУУЛИУД энэ хүний зургийг харж бай- гаа биз. Энэ хүн, хэдийчинээ их хүч гаргана, ачаа төдий- чинээ л түргэн дээшээ явна. Эндээс механикийн бас нэг хууль гарна, 5 Хөдөлж буй ямар нэгэн биеийн хурдны өөрчлөлт нь уг биед үйлчлэх хүчнээс Ха- таарна. ! Энэ хуульд холбогдох жиИ- “шээг өөрсдөө гаргаарай, Энэ зураг дээр хүч хэм- жигч хоёр багажийг. хол- боод хоёр тийш нь татсаныг үзүүлжээ. Хүн бүр хүч тэн- хээгээрээ адилгүй Нэг хүний баруун, зүүн гар ч гэсэн ха- рилцан. адилгүй, хүчтэй бай- даг шүү дээ. Гэтэл энэ зурагт үзүүл- сэнтэй адил туршилтыг хий- хэд хүч хэмжигч хоёр бага- жийн заалт ямагт адил бай- даг. Энэ бол харилцан үйлч- лэлийн хүч ямагт тэнцүү “байдаг. гэдгинц баталгаа юм. “Пэхдээ/ хүчний чиглэл нь эс. тээг: (Бид хүч хэмжигчийг 5. лийш. нь. татаж байгаа) бай-| “даг байна. Энэ бол Ньютоны гаргасан. 3. дахь хууль гөөд. үүнийг да! С- (Бүх, биесийн харилцан. : хүч нь хэмжээ- : сямагт тэнцүү, чиглэ-| хувьд эс ж, "Ньютоны ан хууль / бол байгалийн үйдсэн хууль омаа. : ” - 8, С. БАТХУЯГ Н, ТҮГЖСҮРЭН СҮттт ТЭРЭЭР чадлыг ычиилтэаВийнгбидигил Хайрт хүүхдүүд ээ! . Биеийн тамир, спорт хүпий амьд- ралд ямар ач холбогдолтой, биеийн тамирын дасгалыг хэрхэн сой хийх талаар та нарт ярьж өгөхийг «Пио- нерийпн үйэн» сонины газар, падаас хүссэн юм. Е123 Зуун метрийн зайд араа хүрэхгүй секунд гүйж, мянга мяпнгац үзэгч- дийн нүдэн дээр дэлхийн хамгийн шилдэг гүйгчдийг ялах, 230 кг хүнд штангийг толгой дээрээ өргөх, олим- пийн аварга Ольга Корбут шиг ав- хаалжтай сайхан гимпастикч, эсвэл Нямдаваа ийг алдарт мастер болох Монголын гайхамшигт бох Балнмонх шиг дэлхийн хамгийн хүчтэний цог байх, үгүй бол дэлхийн аварга Шаг дарын Чаправ шиг хүчтэй хамирчин байх сайхан биш гэж үү? Анги, сургуульдаа. нөхдөөсөө хүч тэй. хурдан, тэвчээр хатуужилтай гоо үзэсгэлэнтэй, | авхаалжтай бай хыг хүсдэггүй хүүхэд гэж та парын дотор байхгүй. Ер нь тийм хүүхэл байсан ч туп цөөхөн гэж: би үздэг Учир нь маш хүчирхэг, сэргэлэн, хур дав, тэвчээртэй, авхаалж сэргэлэнээ- чин өөрөө ухаарч мэдвэл оорг чинь туйлын таатай байх шүү дээ. Ийм байх нь тааламжтай сайхан тө- дийгүй бүх хүмүүс, зуны өмнө хүү- хэд та нарт зайгийгүй їаардлагатай юм Сургуулийн пасны бие-махбодь онцгой биен? байдал илд хүний хөгжлөг. Хэрэв бай. үел хатуужин эзэгүн оол чи ч эг өсөхгүйгээр рам харин ч сүл болж, булчин үлбэгэр, зориг хүчгүй бөгөөд жаахан гүйх том уу, хур- лорой шэг СҮТВЭэҮээ сн ронэ Зээ ЭЭЛ Амны Сэрим даг: чЕ.инш (БЫтэ (тэлз үглээ Гстоны (555) Энн тээ) (“юэ (ТЗВНД (БВРҮВ тОЧА ЇШЭ2Э )7382 Төв гийн аж аймгийн Борнуурын .сан- гийн 8 жилийн сургуу- лийн пионерийн 0 эм зөвлөл- тийн «Эрэн сурвалжлагч» («Крас ные следопыты») клубийн үлгэр жишээгээр «Эрэн сурвалжлагч» клуб байгуулав. «Эрэн сурвалж- лагч» клубт 4--7 дугаар ангийн арав таруй пионер орж, дарга пь 6-гийн «А» ангийн сурагч пионер Б. Амаржаргал болов. Энэ клу- гэн мж дан явахад биеийн тамирын дасгал тогтмол хийдэг їїохдийн чинь царайд байр баясгалан тодрон, хацар 10 ягаарч байхад чиний. цээл, дайчдаж, амьсгаа чинь данхцаж, пүүр чинь цон хийн цайж, шайланы чинь судас гү рэлээн: цохилж, нүд чинь хараихуй- лап гэдэс чипь зүүн талын доод хэ сэгт өвдөнө. Найл похдийгөо алс хол гүйж байхад чи тэдэнд атаархан сул доройдоо. гоморхог хоцрох, болно, Хамгийн гол нь чи сул Дорой байпал үглэээчрэслээсүл-нгж он ( ч 1 Сурган олон жил эх орондоо зүй ёсоор тус хүргэж чадахгүй, Тийм хүүхдүүл ийсэгч болж опгоцоор у Гоиисч чадахгүй. Бас инженер болж хамгийн хүнд, тгийп. сопирхолтой байгуу- ламж р нарийн техпик жолоодож арвин ургац ургуулан хурааж, сүн- дэрлэсан гоё байшин барьж, хүнийг өсгөн хүмүүжүүлж, (өөрөөр хэлбэл тэдгээрт үлгэр дууриал үзүү ло) ор- чин” үеийп: нарийн бүтэцтэй суурь машин, тухайлбал шпрограммчилсан удирдлагатай машин дээр ажиллаж «ЭРЭН СУРВАЛЖЛАГЧ» КЛУБ бийнхэн улмаар анги бүхэнд «Эрэн сурвалжлагч» клуб байгуу- лах юм. Эд нар хүүхэд ахуй үедээ улс орныхоо үйл амьдралд онцгой хувь нэмэр оруулсан ахмад Хү- мүүс, нэр нь тодроогүй гавьяатан. аймаг, сум, сургууль, бүлгэмийн- хээ анхдагчдыг эрэн. сурвалжлах аянд гарах гэж байна, Пионерийн ахлах удирдагч Л. Начин, - МПБ-ын 50 жилийн ой, «Пионерийн үнэн» сонины 30 жи- лийн ой угтаж «Эрэн сурвалж- лагч» клуб пионерийн бүлгэм, бү- лэг бүхэнд байгуулж байгаа нь Өс- эрдэмтэн Г, Г, САНОЛН 0 ХҮҮХДЭД ХӨДӨЛГӨӨН ХЭРЭГТЭЙ чадахгүй, Сул биетэй, бие бялдрын бэлтголгүй. хүй орчин... үеийн хам- гийн сонирхолтой... мэргэжил өазэм- шиж, түүнийгээ удаан ил мартах» гүй. хэрэглэхэд, маш... борхшээлтай, бие балдрын талаар” дорой. сурагч цаг ямагт, өлчилдөг. богоод 19-20 улсандаа. улам ч сул дорой болдог. Тийм хүн хүмүүст үр ашиг огч, ард түмэндар ашигтайгаар, урт удаа, цог полбоотой! амьдарч чадахгүйгээр өтөлдөг, Хоёрдугаарт х,үпий эрт хүмүүжүүлэх ухааны дод биеийн байдал ялангула хөгжиж бай- гаа. органийм зайлшгүй ходлож байх шаардлагатай учраас хүүхдүүд та пар биен тамирын дасгал тогтмол хийж байх хэрэгтэй, Биеийнхээ бул- чипг чанга байлгах гүйхдээ «мьсгаа- дахгүй байх, уушиг болоп цус тараах системээ, цусны гол шахуурга болсон зүрхээ сайн хөгжүүлэхийн тулд тэд- гээрийг байнга дасган сургаж байх хэрэгтэй, Тэгэхгүй бол тэдгээр эрх- тэн маш түргэн доройтож, та нарын үнэнч туслагч чинь байхаа болино. пар Та дээр дурдсаныг уншаад элдэв халдварт өвчин хүнд халддаг ом. Ямар нэгэн Гараар дамжиж зүйлийг, хүн гараараа барихад тоос шороо, тос, хир буртгийн хамт бүу төрлийн бичил биетэн, бактер (нян-. гууд) гарт наалдана. Ингэж хүний гар цаг,минут тутам бохир болж: бай- даг. Энэ эрхтнээр дамжиж биед халд вар орж эрүүл мэнд хохирдог. Эмч- лүүлэхийн тулд гэртээ юм. уу ЭМнэ- лэгт хэвтэж тодорхой хугацаанд суР- вөр үеийг нам, ард түмний хувьсгалт дайчин уламжлал. гууль хичээлээсээ хоцроход хүрнэ. орчин үеийн хөдөлмөрч баа Иймд хүүхэд та нар гараа цэвэр тарлаг. үйлсүний жишээгээр Хү байлгахын төлөө байнга тэмцэж, гэр- мүүжүүлэх «шинэ ажил юм тээ орж ирүүтээ гадуур хувцас. гут- Бид саяхан «Пионерийн үнэн» со- лаа сольж шороо тоосыг цэвэрлээд нины 45 дугаараас «Зургаан нас тай эрэлхэг хүү» гэсэн сонирхол той бичлэг уншлаа. Зөвлөлтийн эрэн сурвалжлагч пионерүүдийн туршлагаас өдөр тутам сурна. гэж хэлэв: Ж. ХОРЛОО БНСРУ-ЫН ТУСГААР ТОГТНОСОН ӨДӨРТ БИСРУ-ЫН ПИОНЕРИЙН БАЙГУУЛЛАГА зохион байгуулагджээ. ил бү- У! сарын эхний ням гаригт Румыны бүх шионерүүд өөрийн байгууллагын баярыг ёслон там- дэглэдэг болжээ. Румыны пионе- рийн байгууллага одоо эгнээндээ 7--14 насны хоёр сая охид ховгүү- дийг нэгтгэж байна. Охид ховгүүд пионерт элсэхдээ хүндэтгэлтэйгээр тангараг өргөнө, “Тэдэнд 3 онгийн (улаан, шар, хөх) эмжээр рийн бүхий зөёвулөөөэйдуллалдалладдуудлэгуэ40удээөөлө999999:04409400 08084447) 1949 оны 4 дүгээр сарын 30-нд Румыны пионерийн анхны бүлэг тад! улаан бүч цийнерийн: тэмдэг. зүүлс өгч: баяр хүргэдэг “байна: Румившиг шийонерүүд: « ашши! үйл: жорэг, Социнлийт, 1Румшиши хөгжил! цоцөглалт,, ард, түмний!) дар” гайвяианвг төлөө» уүушии» та» сэн дуудлагатай! бөгөөд/түүлд «Хэ. завд урилшаа(» гэнсхариули ий» иврийпг бүлэг: бууд, ЗВВИШРУ-шын! тө» рийп/ далбаа, бүлгийн ту! бийлай Шүлгийн тул цэг талд пиопирийн бийпууллаашиг сүлд тэвдөн бийүулй! иш, Шораө талд ив: «Жайвид! уүцд- ! саар” жийрэглэн барих ! аарвэ халбага дараа нь савантай бүлээн усаар 1а- 5 раа угааж хаттал нь сайн арчих Хэг рэгтэй. Хэрэв гараа муу угааж, арч- вал гарт сайр тогтож нян үржих бо- ломж үүснэ. Гараа угаахдаа эхлээд усаар сайн норгож дараа нь хөөсөр- төл савандаж, сайтар үрж шувтарч угаана. Тэгэхдээ гар дээрээс гоожиж байгаа. ус цэвэр өнгөөрөө гартал угаах хэрэгтэй. Мөн гар-нүүрийн са- ванд, үлдэх -хирийг бас дараах хүй | угаахад зориулж, цэвэрлэж тавих ёс- той: Гэрээс өөр газар ч гараа угаалгүй юм барьж: идэхийг цээрлэвэл зохи- паг Хэрэв, идэхэд хүрвэл, цэвэр цаа- юм уу эсвэл хэрэглэх жинллллаалөээллӨэөлөэөөлөэлөлӨө ээл лэл өлөэлэөэлэнллллчэ эээ. шаа!» гэсэн дуудлагын хариу бич- сан: байдаг. Онцгой гавьяа байгуулсан пио- нєрт «Тэргүүний пионер», «Шу- дөрга пионер» гэдэг цол өгч, тэм- дөт” үнэмлэх гардуулдаг. Сүүлийн жилд Румыны пнонбе- руүд «Түүхийн олдворыг эрэгчид» аянд гарч нам, ард түмний хувьс: шилт дайчин уламжлалаас сурал- гцаш танилцах, эрэн сурвалжлах аиглыг, хийж байна, Румыны шпио, перүүдэд зориулж «Скынитейя пио: парулуй» (Пиоперийп оч) сопиц, «їШ анатл: рашие» (Улаац бүч) зу» ршйт сэтгүүл хэвлэгддэг, 1АГ Л.ДУГАРСҮРЭН /0у5:4109949498919049)941414444110844440440104114444Ү1Ү013үүүүйүү 16141131 331 ҮЭ ЗЭЭ?) ӨЙЛӨИЙӨИЫӨВЭИӨВӨӨӨӨӨӨИӨӨӨНӨӨ, зүйтэй, бид таны зөвлөсөнтэй сапай нийлж байна, Гэхдээ ямар дасгалыг хэдий хэмжээгээр хэвээ хийх вэ? гэнс асуух байх, Эйр асуултанд хариулт болио. Нэгдүгээрт, биеийн тамирын цэг Ч хичээлийг бүү тасал, пам, засаг, нийт. ард түмэн чинь хүүхдүүд та парын толоо асар их санаа тавьж байна. Тэд та бүхэнд зорпулан сайхан сур» гууль, биеийн тамир, спортоор хи» " чээллэх байр тохоорч өгчээ, Та иа- рын толоо л мэргэжлээ сайн мэддэг. биеийн тамирын багш нарыг бэлтгэн төгсгөж, байна. ТОуны өмнө тэдгээ-.. рийн улирдлагаар хичээллэж, зо толгоог ив хүлээн апах иь ашигтай, Гокдээ бие даан хичээллэвэл сайн, Сургуульд үздэг биеийн тамирын хиг чөэл: дангаараа. хайгалтгүй юм. Би« гийн тамираар чухам юунаас иь эх, лэн хичээллэх хэрэгтэй пэ? 1Оуим тү - рүүнд одор бүр оглооний гимиасти нийг 15--20 мипут бүхий л амьд- ралиихаа турш хийх ёстой, Өглөөний гимнастик эрүүл мэнд, булчин, зүр, хийг чийрэг хэвээр байлгаж, амьб гааг уужим болгоно. Хүчирхэг, хур- дан, хатуужилтай авхаалжтай байж, энэ чанараа насан турш халгалж ява. хад өглөөний гимиастикн хэрэгтэй, Ямар дасгал хийх. хэрэгтэй вэ? Хүзүү, тар, хол, биеийн бүх тол бул- чинд ачаалал өгч, уушгийг агааржуу- лан, цусны эргэлтийг сайжруулахуйл дасгал хийх хэрэгтэй. «Пиоперийн үнэн» сонины 1974 оны хоёрдугаараас оглөө бүр хийх арван хоёр дасгалын тухай уншиж хэрэглээрэй! Хоол идэхийп өмнө заавал гараа -угааж бай. Та нарын хэрэглэдэг бүх төрлийн тоглоом, ном, хаалганы ба- риул, гадуур хувцас, гутал, үзэг, харандаа хүртэл хүний гараар дамжин хэрэглэгддэг бохир зүйл гэдгийг хатуу ойлгох хэрэгтэй. Ариун цэврийн өрөөний хэрэглэл, . бие засах газар бол бүр ч бохир 2 шүү дээ. Үүнээс гадна. янз бүрийн жимс, хуурай жимс, Хүнсний ногоог заавал халуун усаар угааж, буцал- сан усаар зайлж байж, өөрөө идэх ! юм уу дүү иевртаа өгч сур. Бас аав Й | | ээждээ тусалж хоол хийлцэхдээ юу- ны өмиө гараа сайн угааж оролцож: бай. 5 Хүний гарын арьсны ширхэг, хумсны завсарт бохир зүйл их нуугд- даг. Ийм учир хумсаа урт ургуулах, хумсаа шүдээрээ мэрэх, гараа сайр» туулж болохгүй. Хөл гарын хумсыг долоогоос 9 хоногт тогтмол авч байг вал зохипо. - 3 Их эмч Д. ХУМБАА хэрэгтэй. - Е : ТЭМЦЭЭНД Төв Цэнгэлдэх хүрээлэнд энэ арван хоёрдугаар сарын найман, есний өдөр Улаанбаатар хотын өвс. лийн спортын нээлтийн тэшүүрийн тэмцээн болов. Энэ тэмцээнд хөв” гүүд, охид 100--200 хорин Заал 2 уралдаж нийслэлийн сургуулийн сурагч Н. Эрдэнэтуяа, хөвгүүдээс 14 дүгээр сургуулийн сурагч Баатарзэвсэг нар нэгдүгээр, байр эээдлээ. САНЖАЙЖАВ | З МНШ. ТАВЛАРЧУУЛБАЭЦЭРЛЭГИЙН НАСНЫ ХУУХЛЭД ЗОРИУЛ, Эрт урьд цагт нэгэн охин, эхтэйгээ амьдарч байжээ, Тэр хоёр туйлын ядуу учир хоол ундаар: үргэлж гачиг- дан зовдог байв, Нэгэн өдөр жаахан охин ойд мөөг түүж байтал үл таних эмгэн.дайралдаж гэнэ, Төр эмгэн ядуу охиныг өрөвдөн шидэг,ваар өг- чээ. Тэр тааранд «Хоол болгоорой» тэж хэлүүт д амттай. сайхан будаа амсар дүүрэн бялхаж «За болноо, зогсоорой»:тэж хэлэхэд будаа нэмэгч дэхээ больдог ажээ, Ядуугохин их л баярлая үүнээс хойш зэжгэйгээ өл сеж ядрахын зовлонгүй э2бэг ханга: луун амьдрах | болов, Гэтэл нэгэн /НУУГДСАН.. НЬ: Найзаасаа. Энхээ пуугдах боллоо. Наадах нь түүнийг олохоор боллоо. Байшингийн ард Энхээ: очлоо. Бицхан биеэ туулай шиг харлаа, Хархан нүдээ тэр анилаа, Ворхон гараараа давхар дарлаа, Хөх тэнгэр байшин, барилга Хөө шиг харанхуйд үзэгдэхгүй / боллоо. Харанхуйн дундаас намайг Хайгалд, хайгаад олохгүй» гэй Энхээ охин бодсон гэнэ. Эндүүрсэн болов уу, явсан! бол?,., Р, ЯДМАА Жа ттттиииииииины” өдөр охиноо эзгүйд эх нь өлсөж ЮМ идмээр санагдахаар «Хоол болгоо- рой» гэж савандаа хэлжээ, Удаж төдсөнгүй сав дүүрэн сайхан амттай будаа бэлэн болжээ. Ээж нь «За бол- доо зогсоорой» гэж хэлэхээ мартчих- жээ. Тэгтэл будаа нь савнаасаа халнад шалан дээгүүр урсч.бүр ихдээд хаалгаар гарч гудамжаар урсан ороп сууцыг хүртэл дарахаа. шахаж Тос- тоныхон нь их багагүй. сандарч”бай- тал өнөө охин гүйл: ирээд «За бол- ноо, зогсоорой» гэж хэлүүт л сая бу- даан үер зогсчээ, Энэ үеэс эхлэн тэр тосгонд очих гэлс яваа хэц бүхэн... будаагаар ху- чигдсан замаар явдаг болжээ. Ч, СЭРЭЭНЭНДОРЖ орчуулав. “Бяцхан хүү. Тогоо хөдөө очсоныхоо мАртааш. өглөө иь гадай гарч өлэ тэ» рийг сонирхон зогсоно, Уулын элгэ. рээр хонин 0112) тавтай. ИдЭэШЛЭХ, ажээ, Тогоогийц найз Сүхбат хоАнО. хариулал явж байв, Хажуудаа 207- сож, байсан өлвөгөөсөө ТААВАР АМРАЛТЫН ӨДӨР. -- Өвөө өнөөдөр чинь бүтэц сайя өдөр биз дээ? гэж Тотбо асуулад -- Тиймээ хөх уулын харав, Тогоо тэртээ нь зэлээд зүг саравчлах «Мадчин хүй хураа, Таж өвөө (сан өвсноөс09 малдаа тавья: ӨГӨӨД бүтэн сайн өдөр амарч болдоггүй ху болов уу 7» гэж боджээ, Ч, ДОРЖГОЧОО Тов аймсийн Лүн сумын | сургуулиалцаагшүй 9 55 Б. ДАШЗЭГВЭ зохиов БНМАУ-ын терийн шагналт яруу найрагч ТУМБААШ Сайн сэтгэлээр ирж гэнэ, Он цаг нөхцсөөр л Олон жил нөхөрлөсвөр л Айх аюул ч үгүй Айлгах амьтан Ч үгүй ОЛ тайга нь тэнүүн Олоп бүгдээр тайван Энх түвшин нэгэн өглөө Энэ дөрөв ярилцаж гэнэ --Нэг байгаад Хоёр болсон юм Хоёр байгаад Гурав болсон юм Гурав байгаад Дөрөв болсон (юм Дөрвүүлээ тэгээд Түвшин жаргалтай байна амгийнхаа ахыг Харилцан байж мэдье: Ахмад дээдээ хүндлэх Ариун ёс байдаг гэл Урт хошуугаа цагриг. Ухаант заан хэлж гэнэ ОЛ тайган дундахь Ч, ЛХАМСҮРЭН рьдын -цагт орны ойд Сор өтгөн сөдтэй сс байж гэнэ лтэй зүстэй Олон наст модоор Хэн нь ах болохоо Хэмжин хэлэлцэн сорьж гэнэ, --Бяцхан тугал байхдаа Би ёроолд нь хэвтдэгсэн гэж Хамгийн урьдаар Заан Хамт олондоо хэлж гэнэ, --Намайг жаахан байхад Наст модны мөчир С Нахиалж нүдлээгүй байсан тэж Нам зөөлөн дуугаар Алиа зантай сармагчин Анд гуравтаа хуучилж гэнэ, -- Уудам энэ орчлонд: Ухаан сууж байхад минь Урт бүдүүн. мод Урган эхэлж байсан гэж Өнгө цагаан туулай! Өнөө гуравт ярьж гэнэ -- Үнд2ст энэ модны Үрийг зууж авчраад Авах би тарьсан юм, ” Аргагүй л сайхан ургасан гээ Сойр" шувуу сүүлд нь 00 Сонин болгон хөөрч гэнэ гн тавган жигүүртэй. угач ах нь болоод : Огтор сүүлт Заан Отгон дүү нь гэгдээд Халуун дулаан орныхоо Ханагар өтгөн ойдоо Урьд урьдаасаа ялүү Улам сайхан амьдарсан 22, Утга чанар өргөн Учралт нэгэн домог бий!: Эвт дөрвөн амьтныг Эрхэм дээдээр хүндэлж, лс Энэ дэлхийн түмэн 7 Энхийн тагтаа, шүт: хайрлаж: Хэзээ хэзээнээс хүндэлдэг Хэвшил ёс Мачайд буй! 1918 аж ХҮҮХДИЙН ХЭВЛЭЛИЙН НЭГДСЭН РЕДАКЦИ А--5өөө9 “Цэн Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Улсын хэвлэлийн комбинатад хэвдэа. 1973 оны 12 дугаар сарын 13. 0 Лхагва о Үнэ 10 мө, ЧУЕ! мЕИЙНХНИ Г11д4 1 ИЙН ЗАЛУУ Й БАЯР Ц, АЮУРЗАНА МХЗЭ-ийн Төв Нийслэлийн залуу үеийнхэн, нийт хөдөлмөрчдийн хамт ийн байгууллагынхаа 50 жилийн түүхт ойг хөдөлмөр сурлагын өн- дөр амжилтаар угтан тэмдэглэж байна. Энэ тэмдэглэлт үйл ЯвдД- яыг тохиолдуулан манай жавхлант ирээдүй өсвөрийн үеийнхэнд бая- рын шэнд дэвшүүлж сурлага, хө- дөлмөрийн өндөр амжилт «хүсэн 1921 онд хувьсгалт . үзэлтэй тэргүүний залуучууд эвлэлдэн нэг дэнж, Дотоод Яам, Цэргийн Яам, тодруулагч», мийг элбэгжүүлэгч?, «Дайсныг имомхотгогч» гэсэн хувьсгал7 дай- чин нэртэй анхны үүрүүд байгуу- ялагдсан нь нийслэлийн ХЗЭ-ийн байгууллагын үндэс суурь байлаа. МХЗЭ-ийн 1! их хурлын шийд- вэрээр, 1923 оны ЇХ сарын 12-нд «Хотын хороо» байгуулагдаж, нийслэлийн ХЭЗЭ-ийн байгууллагын үйл ажиллагаа төвлөрч эхэлсэн тэр өдрөөс хойш 50 жил боллоо. Анх 10 үүр 500-гаад гишүүдтэй ивгдсан хотын ХЗЭ-ийн хо- одоо 1800 шахам анхан шат- ны байгууллага 80 мянгаад .їй- тгүүдийг эгнээндээ нэгтгэсэн мхэ Э-ийн томоохон байгууллагын нэг болж өслөө. Сүүлийн арван жилд 14 мянган боловсрол, зэргийг дээшлүүлж, 7000 ажилчин залуучууд дунд Бинөнй 7: эзэмшиж, 8000 залуу ЧУУД БХБ тэмдгийн норм бие- яүүлж, ХЭЗЭ-ийн улс төрийн сур- мянга, соёлын их сур- суралцаж . байна. Ленинч шүүлэгт 50 мянга гаруйг бүл байгуу “роог улаан тугийн одон»-гоар шагнаж, , товчооны орлогч гишүүн, Улаанбаа- тархотын ХЗЭ-ийн хорооны нэг дүгээр нарийн бичгийн дарга гууль. зэрэг хамт олон хөдөлмө- рийн бахдам сайхан амжилт гар- гав. МАХН-ын уриа, МХЗЭ-ийн ил- гээлтээр нийслэлийн олон мянган ХЗЭ-ийн гишүүд залуучууд, үндэс ний аж үйлдвэрийг барьж байгуу- лах, атар газар эзэмших, говь ус жуулах, малын хашаа барих, хө дөө аж ахуйг барилгажуулах, ажилчин, малчны эгнээг бэхжүү- лэхэд ямагт хошуучилж ирлээ, 1931 онд МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Бага Хурлын Тэргүү- вэгчид, Засгийн газраас Улаан- баатар хотын ХЗЭ-ийн хороог «Аж үйлдвэрийн гавьяаны одон» үүрд хадгалагдах улаан тугаар шагнажээ. Одоо нийслэлийн хэмжээнд ма- териаллаг үйлдвэрлэлийн салбарт ажиллагсдын 60 гаруй хувь, түү- ний дотор аж үйлдвэрийн .сал- барын ажилчдын 10-80 хувь, барилгачдын 90 шахам хувь нь за Д юм. Нийслэлийн ХЗЭ-ийн байгууя- лага үйл ажиллагааныхаа хагас зуунжилд МАХН-ын үйл хэргийн төлөө тууштай тэмцэгч, эх. орон ард түмэндээ хязгааргүй үнэнч, манай хөдөлмөрчдийн олон үеийн хүмүүсийг хүмүүжүүлсэн юм. Тэдний дотроос Монголын ши- нэ үеийн ууган зохиолч Д. Нацаг дорж, Хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн Б. Балжинням, Ш. Цэ- рэвсамба, Г. Дугар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар барилгачин Б. Цогоо, уурхайчин Ж. Отгсонда- гаан, Улсын гавьяат багш Ц. Ша- равнямбуу, гавьяат. Эмч Л. Дагз- маа, эрдэмтэн, зохиолч ардын ЖҮ- жигчин Э. Оюун, анхны пионер, төрийн шагналт зураач Л. Намхай цэрэн, төрийн шагналт эсгүүрчин Ц. Цэмбэл, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын орлогч дарга, нэхмэл чин БВ. Гүнжилам, спортын гавь яат мастер С. Чанарав нарын 39- рэг өсвөрийн үеийнкэн та. бүхний үлгэр авч бахархан дууриах мүүс олон зууг нэрлэхэд бахдал- тай байна, : Зөвхөн сүүлийн арван жилд хө» дөлмөр сурлагаараа шалгарсан 9500 шилдэг гишүүдээ. МАХН- тїнхаа эгнээнд бэлтгэн өглөө, . Нийслэлийн залуу үеийнхнээс эх орныхоо социалист бүтээн бай- гуулалтад оруулсан хувь нэмрийг нам, засаг өндрөөр үнэлж, 1971 онд МХЗЭ-ийн 50 жилийн ойгоор Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн х «Хөдөлмөрийн гавьяаны МХЗЭ-ийн Төв Хорооноос Үүрд Л- хадгалагдах улаан туг дурсгасан. . энэ би : Нам 1.6 (58 БОГЖ ХҮҮХЭД БҮХНИЙ ХҮСЛЭНТ ОРДОН ” Хөк мөнгөн огторгуйд опгоц, пуужингийн загварууд дараа Да- раагаараа цойлон дүүлэх, нь хүүх- дийн сэтгэлийг ХӨДӨЛГӨМ хүслийг булаана. Тэдний зарим нь тэрхүү загварыг даган хошууран гүйлдэж , бусдаас түрүү, гар хүрэх гэж мэ» рийцгээнэ. Бас зарим нь нүдээ | бүлтийлгэн ширтэж алмайран зог Ё сох аж. Тэдний нэг нь: - Ямар гоё вэ? гэж бахархан 1 өгүүлэхэд, -- Тийм ээ! Эднийг манай пно- нерийн ордны нисэх загварын ДУ- гуйлаМсийнхан . зохион бүтээсэн юм. Загвар бүхэн эзэнтэй. Энэ уран нислэгийн загвар гэхэдл 5 дугаар сургуулийн 10-ын «В» ан- гийн сурагч О. Дорж зохион бүтээ- сэн юм шүү дээ гэж дугаар дунд сургуулийн 10-ын «Б» ан- гийн сурагч В. Пүрэвжав танил- цуулж байлаа. Ийнхүү хүүхэд багачуудын сэт- гэл хөдөлсөн хөхүүн яриа хөгжил баяслаар монголын пионер сурагч- дын ордон байгуулагдсаны 15 Жи- лийн ойн баяр эхлэв. МПБ-ын Төв Зөвлөлийн орлогч дарга, Монголын пионер сурагч- дын ордны захирал С. Зундуй тус ордны 15 жилийн ойн баярын хурлыг нээж хэлсэн үгэндээ: нүн Манай ордон анх мэргэж- лийн 22 дугуйлан хичээллүүлж мянга гаруй сурагчдыг хамарч МХЗЭ.ИЙН Нийслэлийн 10 шилийн 8 дугаар дунд сургуулийн 6-гийн сА» бүлгийн дарга А. Туул гэдэг охинтой уулслаа, Бүлгийн дарга А.ЧТуул | . -- Манай анги тавдугаар ангиасаа эхлэн хэрэг зөрчилгүй хамт олон бо- нох үүрэг аваад ажиллаж байна, Зөрчилгүй хамт олон байхын эх үндэс нь чөлөө. цагаа ашигтай өнгө- рүүлэк кэрэгтэй гэдгийг бүлгийнхээ цутлаанаар ярилцсан юм, Манай бүлгийнкэн чөлөөт цагаа зөв боловсон үр ашигтай өнгөрүүлэ- хийн тунд бүгдээрээ дугуйлам, бүл- : гэм сӨкцөнд суралцдаг. " Энэ ангийн тйонерүүд, ямар цэр хэрэг зөрчлөөс биеэ сэргийлж явактай холбогдсон зарлиг, тогтоон, ёчиүрэ Ы байсан бол одоо 839 дугуйланд хоёр мянга гаруй сурагчдыг сурал- цуулж төрөл бүрийн дугуйланд суралцагчдын тоо нэг дахин нэ- мэгдсэнийг онцлон тэмдэглэв. Баярын хурал дээр МХЗЭ-ийн Төв Хороо, Ардын Боловсролын Яам, Улаанбаатар хотын эвлэлийн хороо, ардын боловсролын хэлтэс, сургууль, албан байгууллагаас баярын бичиг, бэлэг дурсгалын зүйл ирүүлснийг ордны захирал С. Зундуйд гардуулав. Монголын пнонер сурагчдын ордны ойн баяр ёслолын ажилла- гаанд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны на- рийн бичгийн дарга Д. Даждовдон Ардын Боловсролын Яамей орлогч сайд Д. Галсан, МПБ-ын Төв Зөв- лөлийн дарга, тэргүүлэгчид, нийс- лэлийн-нам, улс, Олон нийтийн байгууллагын удирдах ажилтнууд оролцлоо. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГЧ 11-1:29 (ө|өгө1:1: 11 -148:894 1111: 7,151 2 ЭРЭГ дэг гай: цийв-вэ авд арч» ДА Ло Жулга Аавнь- аг”. л, лан вл - шийдвэрээр бяцхан ном хийж, эцэр. эх, хуулийн. | байгууллагын ажилт, наар тус бүрийг нь тайлбарлуулжээ. Энэ бүх ажил маань үр дүнгээ өсч манай ангийнхан хэрэг зөрчилгүй : хамт олон болсноор барахгүй мэзай бүлгийн зарим сурагчид хэрэг зөрчил гаргагчдыг илрүүлэх дутагдлыг нь за- сэх ажлыг Ч амжилттай хийдэг гээн ангийн багш Цэнджав нэгэн баярын, бичиг үзүүллээ, Энд ихээхэн хэмжээ- ний мөнгө хулгайлсан, 2исиля Сур гуульгүй хэд хэдэн хүмүүсийг Ил- рүүлж саэргийлэк байгууллагад МЭ дэгдсэн сурагч З, Ганболд, Д. Гаажө- мөр нарын шударга журамт ажилла- гаас сайшаал шагласан тухай тэмдэг- лэсэн байв. Ё Энэ бүлгийвхэл хэмжээнд Соцналист “уралдэомд кд-с шуучилж: сурлагаарза , дугаар эн- гиуд дотроос-. тэргүүл ээ? байна. соы сэр Туул даргатай эняз бүлгийн хамг олон нигэж я авсал үүргээ г - тэй биелүүлж хэрэг зөрчилгүй бүхэг 5 тэргүүвчй бүлэг гэдэг ар алдрыг хадгааж яваа ажээ. ї » СОЛНОМДОРЖ сургуулийнхаа ү лийн ой. угтсан » МПБ-ын 50 жи сурлага. хөдөлмө- аяны” гараанд Хүүхдүүд ээ! рийн «Залгамж үе» манай. пнонер сурагчид, хамт олон хэрхэн аялж ямар амжилтад хүрч байгаа тухай олон сайхан мэдээ ма- най редакцид ирсээр байна, Эдний заримаас хүүхэд та нартаа толн- цуулья. Нийслэлийн 8 жи- лийн 47 дугаар сур- гуулийн. Даваадагва багштай 4-ийн «Г» ангийн Хамт олон улсын тэргүүний бү- лэг болох үүрэг ав- сан юм. Энэ бүлэг 1973--1974 оны Хи- чээлийн жилийн нэгдүгээр улирлаар 100 хувийн сурлагын амжилт үзүүл- жээ. Эдний салаад хоорондоо сурла- га, ариун цэвэр, дэг журмын урал- даантай ажилладаг. Сурлагаар Н. Тулгаа даргатай 3 дугаар салаа, ариун цэвэр, дэг журмаар С.Оюун- чимэг даргатай нэгдүгээр салаа тэр- гүүн байр эзэлж байна, Эднийх сурагчдыг орон сууц гу- дамж, гэрийн байрлалаар давтлагын хэсэг байгуулах, «сул сурлагатныг идэвхтэнд даалгасан нь үр дүнгээ өгчээ. Цаашид энэ бүлгийн пионерүүд «Нэг нь нийтийн төлөө, нийт нь нэ- гийн төлөө» гэсэн зорилгын Дор нэг салаа, нэгдмэл зорилготой ажиллаж, «Улсын тэргүүний бүлэг» болох үүргээ биелүүлнэ эж «Эрдмийн далай» жигүүрээр аялж байгаа ту- хайгай 51 дүгээр сургуулийн пионе- рийн ахлах удирдагч. Б.СЭР-ОД мэ- дээлжээ. Зүүн цохын дэх өвөлжөөнд нийг хүрч хүүхдүүдийн гиан, алхны дуутай хослон сонсогдоно. Тэд сүүлчийн өвөл- жөөгөө засч дуусаж байв. --Бидний 15 сурагч эвдэрсэн хашаа энгэр бид- (91:179:0031) шуу- саравч засах Ттавшгайч бригад бай гуулж ажиллаа гэж борхон царайтай нэгэн хүү инээмсэглэж хариулав, Энэ хүү өөрийгөө Л.Мягмар гэдэг Т-гийн «А» бүлэгт суралцдаг гэв, Тус гавшгайч бригадыг удирдаж яваа багш Ц.Цэдэндоржтой уулзахад: -- Бид амралтынхаа хугацаанд өөрийн сумын Буянт бригадад 6 ха- шаа саравчийг сэлбэн засч өглөө. Манай хүүхдүүд цөм сайн ажилла- сан. 4-ийн «А» ангийн сурагч М, Төрмандах, 5-ын «А» ангийн Л.Дат- зан, 6-гийн «А» ангийн Б.Бямбацогт, Т-гийн «А» ангийн .Л.Мягмар, ?7- гийн «Б» ангийн Д.Цагаан нар бус, даасаа илүү сайн ажиллав гэж яри- лаа хэмээн Дундговь аймгийн Өл- зийт сумын 8 жилийн дунд сургуу. лийн багш Ч.БААСАНХҮҮ пионер су рагчдынхаа «Хөдөлмөр-алдар гавь- яаны хэрэг» жигүүрээр хэрхэн аялж байгаа тухай бичжээ, идэвхтэнд зөвлөмж ЗӨВЛӨЛТИЙН ПИОНЕРИЙН ТУРШЛАГААС СУРЦГААЯ! «Пионерская правда» с0- нины газраас пионерийн идэвхтэнд зориулж идДЭвВхтэ- ний семинарыг зохион явуулж байна. Энэ семина- рын нэгдүгээр хичээлийг Москвагийн Нуйбышевийн районы найман жилийн 311 дүгээр сургуулийнхан доор-| хи сэдвээр хийжээ. Энэ хи- чзэл үргэлжлэн гарсЗар бай- на. 1. Иионерийн салаа бол бү-гийн үндсэн нэгж, Салаа, бүлгийн төлөвлөгөө, 2. Сурлага бол пионерийн тод хөдөлмөр. Салаа сурла- гыг гардан хариуцана. Пио- нєрийг дугуйланд суралцуу- аах, сурлагаар хоцрогсдод туслах. төрөл бүрийн хичээ- дийн олимпиадад оролцох, баярт үйл явдал тэмдэглэх зэрэг бүлгийн ажилд салаад идэвхтэй оролцохыг онцлон тэмдэглээд тэргүүний ажил: зарим лагаатай салааны туршлагаас нийтэлжээ. Зимниковагийн салааны ЦОоСНн ? Тавдугаар ангийн Вова нын. сонин таргаж Кондрашова даргатай са: шинд амьдарч байсан алдарт лааныхан сургуульдаа амьд хүмүүсийн тухай амьтны булан байгуулж зур- Үүнээс хойш пионерүүд орон гадугаар ангийн Марина сууцны байшингаар пио СЕМИНАР ПИОНЕРОКОГО: А.КТИВИОТ, нерүүд . цэцгийн мандал “даргатай салааныхан шуу- хийж, Оля Якутинагийн са- дан хүргэгч нарт туслах сай- лаа сургуулийн. мужаантай хан санаачилга. өрнүүлж хамтран цэцэрлэгийн ХҮҮХ, ялангуяа баярын “өдрүүдэд ДЭХо БОгдӨОЖ шОНЭ молоо шуудан хүргэгч нар үнэхээр (8: / ан Чц « » м “эвлүүлжээ жЫн их ажилтай “байдаг учраас МА АалаГ бэсэлэдлоэыл л тэр салааны хамт олныг. бүл: риу: : гэмийн зөвлөлөөс сайшаа- тохижуулжээ. . Зургадугаар жээ. Энэ туршлагаар ажил- ангийн сурагч М.Ирагийн лагч пинерүүд улам олшир- салаа Глебовскийн гудамж. соор байгаа ажээ. “Манай заль ч нутгийн хүүх- 5-3 орлдан дүүд. Булган г-ӨН- дөр сумын дунд сургуулийн су- . рагчдын амжилтын тухай андах- 7 6 Ё Ут, 3 . олимпиадын комисс, ЭЭ... ний ханын сонинг тусгай нэгэн буланд байрлуулсан байв. Энэ сургуулийн хамт олон урьдахь амжилтаа бататгаж монгол Ххэл- бичгийн тавдугаар олимпиадад сайн оролцож байнөэ. БХэйидутаар ангийн .сурагч мж ! ны дөрөвдүгээр байшинд ха- гаргадаг.болжээ. В.Кольцова “1: Ё тэр бай- бичжээ. “сонин : Энэ тун үнэн. Дахин. дахин ншиж бичихээр уул үгийн бичлэг нь нүдэнд ижил дасал болдог байна. Хишигөндөр сумын дунд сургуулийн хүүхэд бүр өдөрт гур- “ван үгийн бичлэгийг нүдэлж, цээ- джээр бичиж сурдаг. Байр, танхи- "мын булан самбар сурагч бүрийн дэвтэрт нүдлэх үг бичээстэй бай- гаагийн учир энэ юм. 8-ын «А». ангийн дарга Ж. На- гдирмаа, бєүоө 87ал -- Бид олимпиадад 5,6 дугаар “ангиасаа эхлэн тусгай төлөвлөгөө- гөөр бэлтгэсэн. Олимпиадын нэ- ггийн ,даваанд гучин дөрвүүл орж, 1816 балл авахаас 6325 балл авч 2-ын даваанд орохоор шалгарлаа. Бид түрүүн төгссөн ах, эгч на- рынхаа уламжлалаар сайн бэлт- “гэж цөм мэрийж байна гэж яри- лаа. Ахмад багш Д. Цэдэн монгол хэлбичгийн олимпиадыг олон жил зохион явуулсан дадлагатай хүн, “Цэдэв багш аймагтаа анх удаа 1967, 1968 оны хичээлийн жилд “мопгол хэлбичгийн олимпиад са- “наачилж: сургууль дээрээ явуул- ожээ, Энэ багш шавь нарынхаа «амжилтанд эргэлзэхгүй "байна. Хишиг-Өндөр сумын дунд сур- “гуулийн хамт олон цөмөөрөө ам- “жилтаа бататгаж, барнагаа ахну- “лан олимпиадын дөрвөн диплом Одээ нэгийг нэмэхээр шамдаж “байна. .. х Л. БАЛДАНДОРЖ Увс аймгийн 10 жилийн сур- гуулийн пнонерийн бүлгэмийн зөв- лөлийн гишүүн Ц, Гэрэлтуяа 10 дахь жилдээ сурлага, урлаг, спор- тын амжилтаараа хамт олноо х0- шуучлан яваа сурагчдын нэг ээ. Тэр урлаг, спортын алт, хүрэл та- ван медаль хүртжээ. Гэрэлтуяа “бүлгэмийн зөвлөлийн гишүүний- хээ хувьд їпнонер сурагчдын бү- жиг, спортын асуудлыг харнуцдаг. Энэ жил аймгийн драмын театрын дэргэд 60 гаруй сурагчдын бүрэл- дэхүүнтэй уран сайханчдын ДУ- гуйлан байгуулан удирдан ажил- лаж байна. 5 С. БОДООШ хэвлэлээ. ипининшиитпицининцинииниии 100 ХУВЬ ЗАХИАЛАВ -. ӨСВӨРИЙН Германы нөгдмөӨл социаласт намын | даалгавраар 1948 оны 12 дугаар сарын 13-нд, Гермайы Чөлөөт Залуу: гуудын Холбооны Төв Зөвлөлийн бүгд хурлаас. өсвөрийн янолерийц байс ууллага. байгуулах тухай “шийдвэр гарсан. Энэ өдрийг Эрнст Тельманы нэрэмжит пиоперийн зайгууллагын байгуулагдсан өдөр гэж үздэг юм Ф. 1952 онд ппиогүрийн байгууллагыг германы ажилчин элгийн жолоодогч Эрнет Тельманы нэрэмжит болгох їдвэр гаргасан юм. -Ф Эрнст Тельманы нэрэмжит пионерийн байгууллага 6--414 насны багачуудыг элсүүлэн авна, Фф Пионерүүдийг насны нь байдлаар бага ангийн 6-410 наёны багачуудыг «Өсвөрийн пнонер». гэх ба 10-14 насны сурагчдыг «Пионерүүд-тельманчууд» гэж тус тус нэрлэдэг. Ф Пнонерт элсэгчид нь «Би Эрнст Тельманы нэрэм- жит пнонерийн байгууллагын нэр хүндтэй гишүүн бай- хын тул пионерийн ёсоор амьдарч, сурахаа тангараглая. Фу Өөрийн пионерийн байгууллагын өмнө тавигдсан зорилтуудыг биелүүлэх өсвөрийн пионерийн хуулиудыг хэзээ ямагт дагаж мөрдөхөө тангараглая» гэж баясгалан- тайгаар тангараг өргөнө. оф Пионерийн дуудлага нь р Энх тайван социализмын төлөө тэмцэлд хэзээд бэлхэн кл гэдэг ба хариуд нь «Хэзээд бэлхэн!» гэж ха- ф Германы пионерүүд цагаан цамц, Хар Өмд (Ююбна) өмсч, цэнхэр бүч, энгэрийн тэмдэг зүүнэ. Фф Одоо тус пионерийн байгууллага нь өөрийн эгнээн- дээ 1 сая 800 мянган пионер нэгтгэж байна. » 1959 оны 10 дугаар сард БНАГУ байгуулагдсаны 10: жилийн ойгоор Эрнст Тельманы нэрэмжит пионерийн байгууллагыг «Эх орны алдар гавьяа» мөнгөн медалиар шагнасан байна. БНАГУ-ын Билгельм зусланд Зөвлөлтийн болон бусад орны бүф амарч байна. 1972 онд Германы пвонерүүд 1,5 сая маркийг (төгрөг) Вьетнамд туслах фондод оруулжээ. Ингэж даян дэлхийд энх тайвныг бэхжүүлэх үйлст ихээхэн хувь нэмрээ оруулж хилийн чанадахь үе чацуутантайгаа найрамдлын харилцаагаа бэхжүүлж Ї байна. ( Өсвөрийн Тельма удад баяр хүргэе. С, : АГВАЖАВ, 1108 1:):1111:1:55:339) ҮиУЛУ-тр ҮЙЛДВЭРТ БОЛСОН тэдэнд машин техникийг тайлбарлан ярихад ппионерүүд анхааралтай Ссон- соцгооно. Одоо энэ ангийн | сурагч пионерүүд цахилгаан станцын дамж- Пикийн нэрэмжит пионерийн тиюнерүүд жил Германы пионерийн ажлын туршлагаас ажилчин ангийн манлайлах хүч юунд оршдгийг сэтгэл зүрхээрээ ухаарчээ. Тэд уг үйлдвэрийн түүх, ажилчны хөдөлгөөний баатруудын тялаар их зүйл мэдэж авчээ. Залуу ажилчид пионерүүдтэй хамт- ран аялал зугаалга, би тамир спортын өдөрлөг зохиодог бөгөөд пионерүүд үе үе пионерийн ажлаа үйлдвэр дээр ажилчдын Дунд явуул- на, Иймээс энэ авгийн пионер сурагч- їЦпрембергийн дунд сургуулийн 5-ын «Б» ангийн нионерүүд, Артур Бекерийн нэрэмжит Траттендорфын цахилгаан станцын ажилчин залуус- тай тогтоосон холбоогоо ямагт бахархан дурсдаг юм. Тэд цахилгаан станцад ючиж ах эгч нарынхаа ажил хөдөлмөртэй танилцан амжилт: бү- тэзлийг нь. үзэж баясцгаадаг юм. Цахилгаан станцын рлагчийн тасгийн ахлах мастер Лүт. Бомер нар ёе үн. тэмдэглэлийн чинь ДЭВТЭРТ шт-- ЭРНСТ ТЕЛЬМАНЫ НЭРЭМЖИТ ПИОНЕРИНЙН БАЙГУУЛЛАГЫН 25 ЖИЛИЙН ОЙД ТЕЛЬМАНЧУУД лагуудыг мэддэг болоод зогсоогүй. БҮЛГИЙН АЖИЛ дын хэн нь ч ажил бүхэн сайхан, ажилд бүхэн чухал гэдгийг гүнээ. ухамсар- лаж, хөдөлмөрийн хүний гар хамгийг бүтээж: байгаар ойлгожээ. Ажил хөдөлмөрийг маань сонирхох сонирхлыг пионерүүдэд бий болгохыг бид бүхэн хүсэх бөгөөд тэдэнд Хийж: буй өүйлээ үзүүлж, асуулт бүхэнд бүрэн дүүрэн хариулт өгөхийг хичээ- дэг.юм. Тэд маань сурах мэдрх үүрэг- тэй. Энэ үүргээ гялалзтал биелүүлж байна. гэж ахлах . мастер Лүт, шеф пионер сурагчдыг бахар- хан лаг байна. 47вү ммель» сониноос товчлон орчуулсан Д. АЛТАНХУЯГ ТИНИй Шин Манай сонины «Миний сайхан аав ээж» зохион бичлэгийн урал- даанд хот, хөдөөгөөс олон зуун захидал ирсээр байна. Бид «Ино- нерийн үнэн» сонины 830 жилийн ой угтаж зохион бичлэг хүлээж авах хугацааг 1974 оны 3 дугаар сарын найман хүртэл сунгалаа. Энэ уралдааныг «Пионерийн үнэн» сонины 80 жилийн ойгоор дүгнэнэ. Зохион бичлэгээ ирүүл амжаагүй сурагчид яаралтай, ирүүлээрэй. Сүүлчийн шуудангаас Дунд- говь аймгийн Дэлгэрцогт сумын дунд сургуулийн хамт олны 30- хион бичлэгийг хүлээж авлаа. Эгэ сургуулийн анги бүр «Миний сайхан аав, ээж» зохион бичлэг хийжээ. Зохион бичлэгээ ирүүл- сэн тавдугаар ангийн сурагч С- Өнөрсайхан. Д. Чулуунцэцэг 6 дугаар ангийн сурагч Б. Эрдэнэ- чимэг, Н. Цэрэнбат, Н. Мөнхса- руул. Д. Сэрдамба, Н. Оюунцэ- цэг, Л. Улхэмжррү” Т дугаар ан- Жамьянжамц, Л. талархал дэвшүүлье.Энэ сургуу- лийн сурагчдын зарим зохион бичлэгээс нийтэллээ. Төрүүлж өсгөсөн үр намайгаа Түмний хүүхдээс дутаахгүй гэж Хэрэгцээт зүйлээр бүрэн хангаж Хэмнэж гамнахыг ёсургамжил- даг Малчин аав ээжийнхээ Хөдөлмөрч хичээнгүй чанар Өвлийн тэсгим хүйтнийг Өнтзэй давдаг тэсвэр Амжилтын төлөө зүтгэдэг Ажилсаг өгөөмөр сэтгэл ес Ийм нандин чанарыг НЬ Эгэл би залгамжилна .Д. ЗҮМБЭРЭЛ 6 дугаар анги Эрдмийн дээжийг заалгаад “Багшаа муулах муухай Энз биеийг өсгөсөн -- Ээж ааваа хялайх муухай гэдгийг, үргэлж санаж явдаг Я8:5 АЛИМ 6 дугаар анги сонтитьж-ттт” ПОЛЬШИД ХЭН АМРАХ БОА... | тэл 3 сарын хэн сайн мэдэх,вэ?» радно суулт 3 9 риултын уралдаан зарласан билээ, дүүгийн найрамдалт БНПАУ-ын туха уралдаанд оролцох зорилгоор БННИАУ-ын радиогоос ирүүл- сэн дөрвөн удаагийн нэвтрүүлгийг «Зал- чинь ч одоо ясссарэйн 03 ЯРЭЙД вэ?» радио асуулт хариултын уралдаа нерийн байгууллагын тухай тарсан номыг . эрээд олсонгүй. оролцохоор бэлтгэж байгаа. Бид та-48рт олж үзэх хэрэгтэй./Кил бүрийн зун ОлИН Тэр жаал БЭЛ Эл Ндургуулга” вөн асуулттай. Асуултыг радиогоор хай байгаа. Пионерийн танхимдаа. мж удаа лж, «Пионерийн үнэн” ян тарган одон бөмбөгөө эрэв. минж 1973 олы 45 дугаарт шийтэлсэн Бөмбөгөө олоод гарч нрэхэд гэ- ес ийн хөшиг доороосоо шатаж до- БНПАУ-ын үндэсний баяр хэдийд Ер цагаай Р үрвас рүү дамжин болдог, энэ жил хэдэн жилийн нь ой бол- г сон, Нольшид ардын хувьсгал хэдэн онд болон сурах зохиол, соийн, ХЭВ- --3 ший, шинийн олж байгаа, Олж “Сүүлчийн асуудал БНПАУ-ын үндэс- Ё раав. БН слослон байзулж би шинэ нь |, БҮВЧИЛ ана, слав: шүлэн У- социализм аж 7 о 2: барьж битгий орж байгаарай! рой, Польш орон энэ тивийн дорнод хэ- сэгт оршдог юм, Ямар ямар уулс гол, Г мөрөн, тэнгис , мөн түүх дурс- галт ямар газрууд лц улсад хаана оршдогийг газрын зураг дээрээс хараад й ол бичихэд болно. Польш улсын зургийг өөрснөө зурж, энэ хариултдаа хавсарга- вал бүрч сайн болно, ч -4ВНПАУ-ын пнонерийн байгууллага 1 хэдийд байгуулагдсан ,оу гэж нэрлэдэг, Хо түүхэн замналаас сайн м: “зүйлээ бич ОДОН БӨМБӨГ тийн. “эш 46 Яс ї Яо ДИуллагаий ын “Төрөө, Батаа хоёр одон бөмбөг “Поль “Харцеруудын эвлэл гэж йэ- Ё “тогложээ. Төрөө одон бөмбөгөө 8-:-6 та. 18 ма 32. эвлэлийн | ? » ойлгож” байгаад алдахын даваан халаан үл : ас тодорхой Ё” дээр чанса цохичихсон чннь орны бичихийн тулд социалист орнуудын по: гочиж амардаг, Тэд. дын» Өвдөйнйн 1), Д.НЗаС Шүдэнз “авч орон доогуураа хүүхэд БНПАУ-д мөлхөн орж шүдэнз хавирч гэрэл тооно өөд дөл оволЗЛОО.. Тэднийг «гэрт гал гарлаа» гэж хашгирахад ойрын айлуудаас хүмүүс ирж унт- Энэ ёсуудалд зориулсан " хийхэд холбогдох зураг сэлт Элбэг ол- доно. "Тэгвэл эрж байгаа юмандаа ан хаарал тавнад лаа, ш дэнзний дӨ- эг Уве аймгийн л 5 шив зөрэгү “8 л ын аюул гара-| МЫн 8 жилийн су- Т-гийн «Б» ангийн Ёсэн хыг анхаарахгүй гэнэддэг юм шүү. үүнийг ан- Ай түмэн амьтдаа Алсын газраас дагуулан Зуугийн ихийг насалж Зургаадай таягийг тулсан Насан буурал аав нь Цасан орноосоо гарч Хүсэн мөрөөдөж явсан Есөн эрдэнийн өлгий Сайхан монгол нутагт Саатан хүрч ирлээ. Гайхам их хөгжлийг Газар бүхнээс нь үзлээ Сурлага хөдөлмөрийн бүтээлтэй Сурагч пионер та нартаа ам амжилт гаргасан Багш .ажилчнч олондоо баяр хүргэе Өнгөрч буй далан гурван он Өндөр бүтээлийн жил байлав. Орон даяар социалист уралдаан өрнөн: Оргилсон хөдөлмөрийн он боллоо Тарна, ногооны өндөр ургацыг Та бүхэн хурааж авчээ. - Таван жилийнхээ шийдвэрлэх жиад Талархаж үзмээр ихийг кийнээ, Өвгөн буурал зав нь Өргөн дэлхийгээр аялахдаа Үзэж харсан зүйл Үнэкээр нкийн дотор Энкийг эрхэмлэгч хүчний Нк хурал. Москвад чуулж Дайны үнэрийг цаашлуулж Даамай аминлт ояжээ Алтан дэлхийн Аравдугаар наадам Мж рлинд ЭВЛИЙН ӨВГӨНИЙ ҮГ ууд оюутны болис- Хүүхдүүдээ! Хэдхэн хоногийн да- раа 1974 онтойгоо золгоно. 1973 он түүхт явдлаар дүүрэн байна. Пионер сурагчид та нар сургуу- лийнхаа өвөрмөц байдалд тохи- руулан энд хэвлэгдэж байгаа хө- төлбөр, хэлэх үгийг ашиглан сүлд оо наадамд бэлтгэ» рэй. СОНИНЫ ЗӨВЛӨЛ Ариун хүсэл нэг байна. Дайнгүй энх байхыг Дандаа тэд хүсэж байна. Тив бүхний багачуудад Тэгш эрх хэрэгтэй байна Тэртээ Чилийн пионерүүд Тэмцлийн дөлөнд хатуужин байна. Саруул Монголын пионерүүд Санаа зориг нэгтэй Залгамж үе аяны гараанд Зургаан жигүүрээр аялахаар Амлалт үүргээ аваад 2 Ажилдаа: шамдан оржээ Уралдаант жилд хүүкдүүд Улам их мэрийсэн.байна Хөдөлмөр, сурлагын ололтоор Хөдөө хотгүй хошуучилсан байна. Өнөө жил хөнгөп атлетикаар Өсвөрийн Сүхбаатарчууд сайн - Алс холын Прешов хотноо Алдар гавьяагаа өргөж иржээ, Танай сургууль өвгөн ааваа... "аатай амниилтаар угтаж авлаа. Сурлага хөдөлмөрийн тэргүүлсэн Сурагч пионерүүдээс нэрлэв, (Төргүүйий сурагчийн бэр) Хайрт хүүхдүүд та нартаа, Халуун баяр хүргэе. Бас дахин уралдах ахдам хүсэл өрнө Хугацаа дуусгаж 6 Хуран цугласан багачууд нартаа А С-г Хаа 1. дүгээр сар. 8 уулзуулж үтээлээс нь яриульяа. (Вьетнам Ё 8 дугаар сар. (Мартын наймны ЯҮР) Гуравдугаар сар --Хаврын сар Манлай намын баяр, Мартын наймны ӨДӨр Манай армийн ойн сар сүрэг төллөдөг сар. . 4 дүгээр сар. (Сансрын нисэгчийн Дөрөв, сар --Түүкт сар Багш Лениний ойг Баяр дүүрэн тэмдэглэсэн сар Сар од руу тэмүүлэгч Сансрын нисэгчийн баяр Байгаль хамгаалах “сурагчдын Хөдөлмөр өрнөх сар Багачууд хүүхдийн зөвлөгч «Пионерийн үнэн»-ий ойн ӨДӨР 5 дугаар сар (Майн нэгний дүр) Тавдугаар сар Таатай сар Майн нэгний баяр Марксын төрсөн өдөр Моголын пионерийн байгууллагын Дөчин найман жилийн ой 8” дугаар сар (Залгамжлагч 111 чуул" ган гэсэн тэмдэг бүхий дүр) : Зургадугаар сар -- Хүүхдийн баяр Зургаас сарын аэгний Багачууд та нарын баяр, «Залгамжлагч» ЇЦ чуулганаа Баяртай хийсэн сар. Алдар гавьяа нь дуурсагдах Ахмад хувьсгалчдын өдөр -- Ардын их хурлыг сонгох бөвгүудлан 17 дутаар сар (ДЗО-ны Х их наадмын таних тэмдэг бүхий дүр) - Долдугаар сар -- наадмын сар. жарталыг авчирсан Тйлнэ нх хувьсгалын рийн гурван наадмын 4 12Кирийн биш баяр сфг--- Дэлхийн залуучууд оюутны ? Аравдугаар их наадам Дэлгэр зуны энэ сараар Ардчилсан Германд нээгдсэн сар 8 дугаар сар (Сурагчийн зуц, намрын көдөлмөрийг харуулсан ДҮР) Наймпугаар сар - Намрын сар Залгамж үеийн ах болсоа Ё Залуучуудын “эвлэлийн сар. Хөдөлмөрийн талбарт бүтээл өрнөсөн Хөгжвөн ДҮҮРЭн майман сар рвин ургац хал: н, Ажилсаг түмний архин: сар --9 дүгээр сар (Шинэ сурагчийн дүр! «Залгамж үе» аялы гараандаа Заавал биелүүлэк үүрэгтэй Багачууд хүүхдийн Баярт сараа - : 10 дугаар сар (Энкийг эрхэмлэгч хүч- ний их хурлын таних тэмдэг бүкий яүг) Аравдугаар сар -- Найрамдлын сар, «Союс» хөлөг сансарт хөөрч й 3 : Манлай Зөвлөлтийн Ажил сурлэгэнд тань ЁЬ Змонасын орчы э Магпай гарит дахин бэясэв Аминлтын - Ах дүүгийн. найрамдлын 4 й А түүхч са - Энтийг эргэчээсч хүчний . Их хурлын ажиллагаа. Алдарт Москвад нээгдсэл нк баярын сар 11 дүгээр сар (Аврора оплсолны дүр) Арван нэгдүгээр сар -- аядарт сзр Октябрийн ик хувьсгалын Тавин зургаан жилийн Ойг зол бүхний ардууд лархан угтсан сар 9. д Ильеч Леаниий. зааснаар (КЛГЭРЧИЛСЭН ХӨТӨЛБӨР) 1978 он үе хэлэхэд арван хоёр сар шин шинж авиа НӨйгайаж лд пиг йсэнайтиийгттиши2 072218: намтраа ярина Мандах (12 сарын хэлэх үг тоглох дүр дор бий) , гал сор (Шинэ өвхлайн дүр) Сүяд модны наадам болох танхимын хуучин он, ойн дүрүүд гар гараа Арван сар - сэр доторхи гэрэх бүдэгхэн байснаа тодрон 488 барилцан жиглэж дуул байна. Өүчээ хийн эвйн гсав, Өнгө чимэглэнэ» зүүсэн 1974 ол бэтт зтөтөлж явуулна. Ё /Бэвчирэй гацуур модыг нь эргэхүйц «СОЮЗ--12» хөлөг ирж 1974 онд цөн Үсээ бүлэн таргаж байрнуулшээ. тэнгэрийн дэвс- хилгавн аг инэй шах модны 9 дүр) Шинэ золгосон Сар гэрийг сараар чимсэн нь сансрын Чаадамд чинь очихоор , ! угдшыг санагдуулаа. Хоржимд . Яруу орпы өвгөн вав чинь--» 8вн . ПИйгСЭЭр үгэнд зогоонс 1973 он сайхан ая эгиитлэт: 1 онц гарч ир. байв, «Хөгжим... өвлийн өвгөнийг уе- Тэнэг үийлүүстхэсл үртэй : 4 Ї явэ. євцгаана, шинэ сурагчид өвгөн зөв ЭХ бисдийнн эх анин ахин хуриах эн : 1978 он. Хич хөдөлмөрөөр шалгарсан ( 188 бүхэнд зэррулөэл сар. түүхт далан дөрвөн өндөө Багачгуд өлөн дүү нар өвгөн аав бэлэг гардуулна... х Хоёрдугаар! Ц(ж мэ” Хүр Халуун баяр Бөгтт наадам эхэлж бай, -» Энэ дэлхийгээр исуулчлак ь сл" Өс “Сүхбаатерын шо9 13 сарууд шэг эҮл МЫ-Р----2-9-5,--98най) БУРОН Жорголтай” малчин ардын цагвай |... Халаагаа өгье ч шүлэс Эйр : Ваяртай хүүхдүүд минь байн (200000 Бийхууд Хүүд “.оүсарын | баяр алан дөрвөн өндөө . ё 20 ТО Дд алс холын ТЭ-13103 " «Бакчц «арын завь өдөр, - 00 сурагчид 0 х ї Ч эвжжөлөөөө