1987.5.20 БИ ШИНЭ 5) ЗҮЙЛ СУРЛАА --Уденя! Чи «Пионе- рийн дууны» бүх бадгийн үгийг цээжилсэн үү? .. --Чамаас ч сайн дуулна ггүү гээд инээснээ, харин чи «Кавказын уулан дахь бүжигэ-ийг хэр сурав даа! 8 Алив, нэг бүжиглээч! Бат- болд, їМеня хоёр уулзах бүхэндээ ингэж бие биен- дээ зааж өгснийг эргэн шалгана. Зөвхөн энэ хоёр хүү ч биш, нийслэлийн 54 дүгээр сургуулийн 5-ын «Гэ», Зөвлөлтийн 9 дүгээр сургуулийн 5-ын «Б» ан- гийн хүүхдүүд харилцан шалгаж, шалг. уулна. Өнөөдөр хүүхдүүд бүр их баяртай. БХПБ-ын 65 жилийн ойн баярын энэ өдөр тэд нөхөддөө баяр хүргэх тэж яаран ирсэн. 5-ын «Б» ангийн хүүх- дүүд монгол нөхөддөө 20- риулан ширээ засч өөрс- дийн хийсэн боов, бялуу ! амттанаар дайллаа. Тэдэнд бас концерт тоглож үзүүл- лээ. -Одоо бид монгол анд нартаа орос ардын тоглоом «Ручейка», «Боярн» зэр- гийг зааж өгнө. Дараа нь спортын хөгжилтэй тог лоом, шинэ дуу... Бүгд бослоо. | Шинийг сурах «их ажилдаа» ор- лоо. Ї1їеф хоёр ангийн хэн нь ч ийм уулзалтын дараа «Би шинэ зүйл сурлаа» хэ мээн баярлан гэрийн зүг, сургуулийн зүг гүйн оддог. МАНАЙ СУРВАЛЖЛАГ-а А--. Улубь ПЖүСиёхэн ху лс 8 АВА. 1 ЯРЬЖ БАЙНА. Хүн -- Өнөөдөр үдээс хойш орсон бороонд та баярлаж байна уу? Номпьютер--Үгүй, би нар- даг өдөрт илүү дуртай. Хүн--Халуун өдөр дор хаяж нэг удаа усанд орох “хэрэгтэй шүү. БНомпьютер--Тиймээ бигу- дамжинд гарсан чинь ха- лууцаж бүр ядарчихлаа. Хүн--Шинэ жил 0боло- хоор хүйтрэх болно доо Компьютер -- Хүйтрэхээ? Аа, тийм 12 дугаар сард хүйтэрдэг шүү дээ. Хүн-- Өнөөдөр цэлмэг өдөр байна. Энэ удаан лов уу? Компьютер -- Би худал хэлж чадахгүй. Энэ чинь наймаачин хү- ний яриа байна. Бороотой өдөр яаж цэлмэг байх вэ? Хүн машины хооронд болсон энэ ярилцлага зөг- Г Р ү2:211:1:1:1:1:1:1-2:5:53 КӨМПЬЮТЕР | үргэлжлэх бо- Хэдхэн жилийн өмнө На- надын Торонто хотын их сургуульд болсон яриа юм. 5 ГО ГС1о1С 010 0101О 00101010 010 0 Д о(010(010101с(01010101013 (6) (О| ХҮНИЙ ХЭЛЭЭР. ЯРЬДАГ МАШИН Гүржийн Шинжлэх ухаа ны академийн хэл шинжлэ- лийн хүрээлэнд байдаг «ярьдаг компьютер» гүрж хэл дээр үг, өгүүлбэр хэлж сурсны дээр «Орос хэл» дээр ярьж сургахад дорно зүгийн хүний аялгуутай ярьсан гэдэг. Өнөөдөр компьютерт хүнтэй ярих, хүний хэл яриа ойлгодог «чадвар» олгох талаар су- далгааны нэлээд зүйл хий- тээд байна. Компьютерийг хүнтэй ярьж сургахын тулд эрдэмтэд асар их х9- делмөр зарцуулж байна. Машин хүний хэлснийг сонсож ойлгоод хариулна гэхэд үнэхээр гайхалтай. Дуу авиаг танихад нэгта- лаас хялбар боловч нөгөө талаас бэрхшээлтэй бай- даг. Дуу авиа гэдэг Нь агаарын хэлбэлзэл, олон янзын давтамжтай долгион юм. Авиа бүрд харгалзсан давтамж байдаг байна. Хүлээж авсан дууг ма- шин дотор телефон, радио- гийн нэг адил цахилгаан хэлбэлзэл болгон хувир- гаж, давтамжаар нь ялган санах ойд хадгалсан дун- нөлт зохиолын хэсэг биш. даж сигналтай харьцуулах замаар дуу авиаг таньдаг байна. хэл яриаг ойлгох гэдэг нь машинд их 2 бэрхшээлтэй байна. Зөвлөлтийн академич А. П.Ершов машинд хүний хэл яриаг ойлгуулах та- лаар шинэ арга дэвшүүл- сэн юм. Энэ аргын гол агуулга хүн, хүмүүстэй ярьдаг ши- гээ машинтай ярих, харин машин уг ярианаас өөрийн ойлгохгүй хэсгээ хүнээс асуух замаар . тодруулж, бүх зүйлийг мэдэж автлаа хүн-- машины хооронд ярилцлага явуулахад ор- шино. Одоо энэ чиглэлээр хийж байгаа эрдэм шинжилгээ- ний ажил нь «Хиймэл оюун ухаан» бий болгоход чиглэгдэж байна. Д.БАДАРЧ 9.ӨрӨӨФӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨдӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨӨ ЭЭЖ. 7Э757575701615101010161-101010 0 01010101010101С10010010101010101010101010101010) Ө С Оо Ф Со) 9 2 Со) 2, 9 2 2) Ф 2) Со Со, С) Ө 5, (2) Оо 2) Оо 9 мм Оо 2) р, 9 2 Го, (0) Го, (0) (| 2) Оо С| | 2) О Ө | 0) 2) сл 9 лгочалаь ҮНЭН эг “ЄГЄВ ЫГ иСЄУ 6 СБГСЄГ С6УСӨУ СӨЄ СЄВ? 76 3. ЗОХИОНБҮТЭЭХ ЭРДЭМ ЧАДАЛ үгтэй гэрийн эх суурь энэ холбоотой билээ. Зөвлөлтийн хүүхдүүдийн бү: тээлийн үзмэрийн хэсэгт нн- сэх онгоц, усан онгоц, авто- машин, галт тэрэг, сансрын техникийн радио удирдлагат загварууд байх нь яг л үйлд- , хэриын хийц шиг харагдлаа. эж үүхдүүд загварын зэрэгцээ (НТТМ-87 үзэсгэлэнгээс) улс ардын аж ахуйд чухал Москва хотноо социалист ХЭрэгцээтэй техник зохион бү- орнуудын залуучуудын шинж ТЭЭЖ үйлдвэрт нэвтрүүлжээ. лэх ухаан-техникийн бүтээ- їїишээлбэл, ГПетрозаводск лийн «НТТМ--87» үзэсгэ- ХОТЫН залуу техникчдийн лэн хоёр сар орчим станцын сурагчид эрдэс тэ- хугацаанд ажиллаж байна. ЖЭЭЛ бэлтгэх машин, модны Түүнд Зөвлөлт, Болгар, Вьет- Холтос нунтаглагч, Нрасно- нам, БНАГУ, Куба, Лаос, Дар хотын сурагчид ногооны Монгол, Польш, Румын, Үрийг тариалахын өмнө ша- БНАСАУ, Унгар, Чехослова- рах аппарат хийжээ. БИйЙН залуучууд шинжлэх О Залуучуудын шинжлэх ухаан--техникийн сүүлийн Ухаан-- техникийн хөдөл- үеийн ололт ашиглаж хийсэн ГӨӨНД зөвлөлтийн сурагчид зургаан мянга гаруй бүтээл идэвхтэй оролцож байна. Нэг тавьжээ. Тэдгээрээс таван сая хүүхэд сургуулийн дэргэ- мянга орчим нь Зөвлөлт Хол: дэх шинжилгээ судалгааны боот Улсынх. ажилд оролцож байна. Монголын залуучуудын 90 СО) Техник мэргэжлийн сур- орчим үзмэр тавигдсаны Ддо- гуулиудад НЇБОС-ын 600 тор физик техникийн хүрээ- гаруй анхан шатны байгуул- лэнд зохион бүтээсэн «Мо-Лага бий болж 2 сая сураг- Зел» компьютер, ноосон эдлэ- ЧИЙГ хамарч байна. Тэд 1985 лийн «Говь» комбинатад нэв- ОНД 13500 оновчтой санал тэрч жилд нэг 8) шалыг Яо Бах Лас лл л хүр ашиг оруулж тооцоО- Ё Хөх ЕНАБСОН, До, залуу . О 1986 онд болсон залуу- техникчдийн ордонд хийсэн чуудын бүтээлийн үзлэгийн гэрлээр буудах тоглоомон явцад 1 миллиард рублийн буу, загварын дотоод шатал: үр ашиг өгөх 1 сая 200 мян- тын хөдөлгүүр. гээд олон ТОН ШБОС гарчээ. сайн бүтээл бий. Монел гэж СО) Зөвлөлтийн 506 дээд юу гэсэн үг вэ? Монгол элект сургуульд Оюутны зохион роник гэсэн билэг дэмбэрэл- бүтээх товчоо байгуулагдаж тэй үг дээ. Шинжлэх ухаан ӨНГӨрсөн онд 60 сая гаруй --техникийн тэргүүлэх таван рублийн ажил хийж, 25 мян- чиглэлийн нэг электроник Г8аД зүйлийг нэвтрүүлжээ. шүү дээ. Электроникийн үйлд: Я.АРСЛАН со2шгшшшш221:- Э895-85855-585558 шиний КОНДУКТОР БИЧИЖ БАЙНА БАЯРЛАЛАА, ХҮҮХДҮҮД МИНЬ Өглөө бүрийн 6 цагаас газар цэвэрлэхээсээ залхуур- ажил минь эхэлнэ. Хамгийн сандаа би гомдоогүй эз! Хө- анхны зорчигчдын олонх нь дөлмөрийг хүндэлдэггүйд нь цүнхээ үүрсэн хүүхдүүд бай- тэр. Хүмүүсийн дунд өөрий- даг юм. Тэд шинэ өдрийн хи- гөө бас хүндлээгүйд ньгомдД- чээлдээ яарч явна. Өчигдөр сон юм. Бүтэн өдөржин олон. зорчигчийн тийз авалгүй ол- түмэндээ үйлчилж яваа би. ны дундуур бултаж байсан иймхэн юмнаас болж урмаа хөвүүн өнөөдөр автобусны хугалахгүйг хичээдэг. Хүнд хаалгаар оронгуут хорин мөн- урам хайрлана гэдэг учиртай гө өгч надтай найрсагаар мэн үг шүү! : дэлнэ. Тэр хүүгийн бие бял- дар өсөж өндийсөн шигээ хүүхэд дандаа суудаг юм. Гу- ухаан бодол, сэтгэл санаа нь тал нь өглөөний наранд (їя- бас урд шөнө хэрсүүжээд хо- лалзаж, хувцас хунараа (10- носон юм шиг санагданэ. лийтол индүүдсэн харагдана. Автобусанд ороод хэнээр Ч хэлүүлэлгүй билетээ авч орж ирэх хүмүүст тээр бололгүй урагшаа шууд очно.Сул суу: дал байвал сууна. Өндөр настан, охид, ээж шигээ эмэгтэйчүүд орж ирвэл үнэнээ хэлсэн нь шулуу- хасчи111 ЗЭ ХҮүхҮйг хан эж бодсон нь баяр- е дийг тэд бас хүндэлж суудал лалтай. Хорин мөнгөндөө гол тавина. Тэднийг хараад баяр- нь биш, гэрэлт алтан нарны дад, тэр өдөржин ажиллахад дор үнэн шударга амьдрах цэг д урамтай. Заримдаа би шиг сайхан юм байхгүй гэж амандаа дуу аялсан . байдаг санасан нь сайн хэрэг. юм. Орой гэртээ харихаар Өчигдөр автобусны суудлын орж ирэхэд нь би сул суудал түшлэгийн бүрээсийг нүд Ха- хайж тэднийг суулгадаг. риулан зүссэн хүү өнөөдөр Баярласандаа болоод тэднийг өглөө түүний хойт талын суу- хөлөө түр ч болтугай амрааг далд суухдаа «өчигдрийн 0Ө- гэжс боддог. рөөсөө» ичсэн байх аа! Яагаад Гэтэл хүүхэд тэвэрсэн хүн гэвэл тэр хөвгүүн урьд шөнө орж ирлээ. Тэд минь зэрэг унтахдаа буруу хэрэг хийснээ зэрэг өндөлзөн суудал тави- зайлшгүй бодсон доо. Хийсэн лаа, Баярлалаа хүү Д алдаагаа гэмшиж, сэтгэл з08- минь та нартаа. Хүүхэд но гэдэг хүмүүжлийн том дандаа ийм бол мөн ч сайхнаа. ялалт юм. Харин автобусанд гэж би бодсон юм. суугаад цаасны хог хаявал эгч нь гомдож л явдаг юм. . Автобус комбинатын НХРүЛ) Уртаашаа 4 хүрэхгүй метр Кондуктор Ц, УРТНА Нэг хүү надад үнэнээ хэл- лээ. Өглөө урдынхаасаа ялим гүй оройтож босоод сандран тэрээс гарахдаа ширээн дээр тавьсан мөнгөө тэр мартжээ. Нийтийн унаанд бултан бул- талзаж үнэгүй явснаас Энэ буудлаас хэдэн сайн . 77209 Тур “уэррчэигччилргтгтэгэгЧ