“ЭХНИЙ ӨДӨР, Дуу хөгж, мийн долоо хоногийн | нээл- тийг пионерийн бүлгэм бүрт шугам жагсаал, цуглааны хэлбэрээр баяр ёслолын бай- далтай хийнэ. Хөгжмийн зо- хиолч, хөгжимчид, дуучид, хөгжим бүжгийн дунд сургуу- лийн багш, сурагчдыг урилгаар оролцуулж болно. -- Бага ангийн пионер су- рагчдын дунд дуу. хөгжмийн асуулт хариултын уралдаан, хөгжмийн таавар бэлтгэж зо- хионо. -- 5,6 дугаар ангийн пко- нер, сурагчид өөрийн болон ах дүү социалист орны хүүх- дийн хөгжмийн нэрт зохиол- чид» хөгжимчид, дуучдын үйл “амьдрал, уран бүтээлийг ха- 1УУ. ХӨГЖМИЙН 10100 ХОНОГ Дуу ний амьдралд баяр баясгалан, сайн сайхан бүхнийг авчирдаг. хөгжим хүн төрөлхт- Та бүхний хөгжмийн соёл, боловсролыг дээшлүүлэхэд 4Дуу, хөгжмийн 7 хоног» чухал үүрэгтэй. Дуу хөгж- мийн долоо хоногийг уламж- лалт урлагийн үзлэгийн бэлт- тэл болгон дуу хөгжмийн багш, пионерийн ахлах удир- дагч, ХЗЭ-ийн . хорооны на- рийн бичгийн дарга, эцэг эхийн зөвлөлийн гишүүдийн тусламжтайгаар анги бүлэг бүрт зохионо. Пионерийн сон- гуультан, идэвхтэн, пионер сурагчид дуу хөгжмийн Т хо- ногт ямар ажил зохиосон ту- зайгаа сургуулийн захиргаа, жионерийн бүлгэмдээ рапор- талж сонин, сэтгүүлд суртал- зилна. эДдуу ХӨГЖМИЙН долоо ХОНОГИЙГ», БҮЛГҮҮДЭД ЗОХИОХ ҮЛГЭРЧИЛСЭН ХӨТӨЛБӨР руулсан фото үзэсгэлэн бэлт- гэсэн байна. -- Ахлах ангийн пионер, сурагчид өөрийн орны хөгж- мийн нэрт зохиолчид, яруу найрагчид, хөгжимчид, дууч” дын үйл амьдрал, уран бүтээ лийг харуулсан ханын сонин бэлтгэж гаргана. ХОЁРДАХЬ ӨДӨР. Пионер сурагчид дэлхий дахины сон- годог хөгжмийн урын сангаас сонсож ярилцлага, маргаан зохион дуурь, бүжиг, концерт үзэж найруулагчид, хөгжим- чид, дуучидтай уулзалт ярилц- лага зохионо. ГУРАВДАХЬ ӨДӨР. Эвлэл, пионерийн сэдэвт дууны бая- рын өдөр. Энэ өдөр эвлэл, пио- -нерийн болон хүүхэд, залуу- чуудын тухай дууг зохиосон хөгжмийн зохиолчид, дуучид- тай уулзалт хийж уг дууг яа- гаад зохиох болсон, дууны утга агуулгын талаар асууж, ярилцлага зохионо. Пионер улс төрийн ба дууны тэмцээн хөгжмийн лолт болно. ТАВДАХЬ ӨДӨР. Анги, бүл- гүүд «Бидний амьдралд дуу хөгжмийн ач холбогдол» сєэз- дэвт ярилцлага зохионо. Ярилцлагад хөгжмийн зохиол- чид, дуучид, хөгжимчдийг оролцуулна. Дуу хөгжмийн таавар, асуулт, хариултын уралдаан зохиож шинэ дуу сурна, дуу хөгжмийн тухай ха- нын сонин, зургийн уралдаан шалгаруулж болно. ЗУРГААДАХЬ ӨДӨР. Дуу, хөгжмийн бүтээлийн үзэсгэ- лэн, музей ажиллуулах өдөр. Үзмэрт дараах зүйл байвал зохино. -- Фото самбарууд, төрийн шагналтнууд, ардын болон ул- сын гавьяат цолтой хөгжим” чид, дуучдын амьдрал уран бүтээлийг харуулсан материа- лууд) дуу хөгжмийн түүхийн цуглуулга, орчин үеийн дуу хөгжмийн урын сангаас, хөгж- мийн зохиолчдын амьдрал уран бүтээлийг харуулсан ма- териал, зураг, хүүхдийн чуул- га, хамтлагуудын дуутай пянз. МРТУХ-ны дэргэдэх «Улаан бүч» чуулга, Дорнод аймгийн «Солонго», (Сэлэнгэ аймгийн Зүүнхараа хотын «Хараацай», Увс аймгийн «Залгамжлагч», Дорноговь аймгийн «Нараа баясан уг- тья» зэрэг пионер сурагчдын нэртэй чуулга, хамтлагуудын материалууд, хүүхдийн дуу- ны зохиолууд (Т. Чимиддорж, Г. Бирваа, Т. Насанбуян, Л. ТГалмандах, Б. Ганхуяг гэх. мэт) зэргийг бэлтгэж тавьсан байна. зохиож, дуу театрчилсан төг” сурагчдад дуу зааж сургана. --4ДОЛООДАХЬ ӨДӨР---Дуу ДӨРӨВДЭХ ӨДӨР. Бүлгэ- мийн дуу, хөгжмийн нэгдсэн концертын өдөр. Сургуулийн дуучид, хөгжимчид, бүжигч- дийн дунд болон найрал,-дуу. хөгжим сонирхогчдын ажиллуулах өдөр. Долоо ногт зохиосон төрөл уралдаан тэмцээний шүүгчид гаргана. клуб хо- бүрийн дүнг Төгсгөдийн айуулхаай Эхэн лэх. хувьсгалын концерт бэлтгэж тоглоно. Үү- тээр «Дуу, хөгжмийн долоо хоног»-ийн ажиллагаа дуусна, Тухайн бүлгэмийн пионер су- рагчид олон шинэ дуу сурч, дуу хөгжмийн зохиолчид, хөгжимчид, дуучдын амьдрал, уран бүтээлтэй танилцсан байх болно. ШИНЭЭР СУРАХ ДУУНЫ ЖАГСААЛТ: 1. Хөгжим Х. Сэргэлэн, шү- лэг Я. Энхээ «Анхны хичээл» 2. Хөгжим Х. Найдансүрэн, шүлэг О. Содномпил, «Улаан бүч» 3. Хөгжим (Л. Галмандах, шүлэг С. Надмид «Хорин та- ван он». 4. Л.Галмандах 5. Л. Галмандах рийн байгууллага» 6. Хөгжим Б. Ганхуяг, шү- лэг 8. Түмэнжаргал «Бидний хүсэл» Т. Хөгжим Б. Бямбабаяр, шүлэг Д. Санжжав чуудын дуулал» 8. Хөгжим С. Цоодол, шү- лэг Б. Явуухулан «Пионер» ШИНЭЭР СУРАХ ДУУТ БҮЖИГ: 1. Х. Сэргэлэн Л. Одончимэд Т. Долгорсүрэн «Цагаан толгойн баяр» (тойрон бүжиг) 2. Д. Баттөмөр Л. Дагвадорж Ж. Жав «Сайхан цэнхэр дэлхий хэрэгтэй» (тойрон бү- жиг) 3. Б. Бямбабаяр Ш. Гонгор «Монгол бүж- гийн сюита» (дуут бүжиг) 4. Д. Цэцгээ Я. Энхээ «Бүжиглэе, бүжиг- лэе, жив, жив, жив» (дуут бүс жиг) ---8:-Бс--Бямбабаяр------ П.. Бадарч Ш. Гонгор «Бидний (тойрон бүжиг) Б.ОЮУНЧИМЭГ (мпБ- ын Төв Зөвлөлийн ажилтан) «Найз» «Пионе- энх» ЗӨВАӨЖ БАЙНА «Нүд өвдөөд» гэсэн хүү- эд бишгүй олон байдаг. Хорхойтсон пгүдийг өвдөх- түй л бол эмчлүүлдэггүй батачууд ч бас бий. Саяхан тэт хүү хацраа дарсаар фрж ирлээ. 1Шүд нь өвджээ, Тун хүчтэй өвчилсөн болол той, Буйл нь өрөвсөж, хавд сан, магадгүй нойргүй х0- тосон ч байж мэднэ. Түү- ний байдал нэг л тавгүй. Эмчилгээ хийсний дараа тэ- рээр Эмч ээ! шүд яагаад өвчилдөг (хорхойтдог) юм бэ7 гэж. асуув. --Зүйтэй тун сүрхий хүү МИНИЙ ШҮД ДАХИАД УРГАХ уу? байна. Үүнийг чи заавал мэдэж авах ёстой. Найз нө- хөд дүү нар, ангийнхандаа ! ч бас хэлж өгөөрэй гээд! би ингэж зөвлөсөн ЮМ. - Бид бие органивэмд! зайлшгүй шаардлагатай зүй зээ хөөл, хүнс тэжээлээр! олж авдаг. Түүний дотор фтор, кальц, фосфор, вита- мин Д. С. нь хүний шүдийг” бэхжүүлэх, эрүүл байлга-| хад онцгой чухал юм. Тэ- тэхээр дээрх зүйлийн дутаг-: дал шүд өвчлөх нэг гол! шалтгааны нэг, Өөр ч! шалтгаан бий. Хоол ундан-! даа чихэрлэг их хэрэглэх, хэтэрхий зөөлөн хоол хэрэг: лэж зажлах хөдөлгөөнийг багасгах зэргээс иїгүд хэвВ- рэтидэг. -- Чи хүйтэн шилэнд ус хийхээр яадгийт мэдэх үү? -- Мэднэ Тэр, дөрөө ха- гарчих дагт, --Тун зөв, Түүнтэй адил хүйтэн агаарт явж байгаад тэнэт халуун юм уух, халуунд ангаж яваад хүй- тэн уе уух, халууи хүйтэн: хоол ундыг сэлгэж хэрэг- лэснээс шүдний паалан цө0- чирч амархан гэмтдэг юм. Хүүхдүүд та нар хамгийн төл нь шүдний ариун цэв- рийг сайн сахих хэрэгтэй. Өглөө оройд тогтмол угааж хэвшвэл зохино. Хэрэв шү- дээ угааж цэвэрлэдэггүй бол зай завсарт нь нян үржиж пааланг зөөлрүүлж гэмтээнэ. Зарим хүүхэд шү дээ мод, төмрөөр ухах, ун- дааны шилний бөглөө мэт хатуу зүйлийг шүдээрээ ав- даг, Энэ бол шүд буйлаа гэмтээж байгаа тун зохис- гүй хэрэг. -- Эмч ээ, надад дахин шүд ургах уу? -- Ингэхэд чи хэдэн яас- тай билээ? -- Арван дөрөв. -- Хүү минь, амьдралын туршид хүний эрүү, Шүд” ний хөгжил 3 үе шат дам- жиж гүйцдэг юм. Чиний 0--3 насанд сүүн шүд ургаж хэлбэржсэн. Тэг вэл 3--15 насанд (одоо чи- ний нас) сүүн шүд ТОогтТ- ни Ш УНШСАН НОМ ТЕАТРЫН ТАЙЗНААСс / мын үйл явдлыг нөхөддөө ярьж өгөх дуртай.Дүр бүтээх богино хэмжээний шог гараа, маргаан зохиох зэрэг бүтээлч санаачилга байнга гаргадаг. «Шаварт унасан шарга даа. жү: оролцож талархал хүлээлээ. Тэд мөн- толын багш нарын өдөр 19. рөлх март жүжнг, шог гараа тог- | “ингэх билээ. Араа зажлах мол шүдээр солигддог үе. Тогтмол шүдний хамгины анхных 6 настайд чинь дээд доод эрүүний шүдний хам- гийн ар талд. ургадаг 4 араа юм. Энэ 4 араа дахиж ургахгүй. Тийм учраас өв- чилбөл дор нь эмчлүүлэх хэрэгтэй юм шүү. чин нэгийг нь авахуулчих- лаа. Эрт ирсэн бол юунд эрхтэнд хамгийн гол үүрэг тэйг санаж явах хэрэгтэй. Энэ үед шүдний өвчлөл илүү их байдаг юм. Өсөлт хөгжилтийн эрчимтэй хол- боотой. 18--20 насанд тогтмол шүд ургаж гүйцэ- нэ. Эрүүл, яралзсан ца- гаан шүдтэй байх үнэхээр сайхан. "Тийм учраас жилд 2-3 удаа эмчид үзүүлж өвчтэй шүд байвал дор нь эмч- лүүлж зөвлөлгөө авч бай- гаарай. -- Баярлалаа эмч ээ! Ихэмч Ч, ХАНДАА сантай Зөвлөлтийн сс ЛЖЬ сурагч сургуулийнхаа Багш М. ДАШНЯМ «Баатар-| Вол усны со лайн ёроол болох 1рлда СЭ2 БИЧГИЙН ШОХОЙНД ЮУ БАЙВ? Бидний сайн мэдэх бич тийн шохойг нунтаглаж ду- ран авайгаар өсгөж харвал ямар нэг жижиг амьтны дун гэр үй түм харагдана. Чухам ямар амьтан болохыг сонирх шаахай, амёбтай адил далайн ердийн л нэг эгэл биетэн байлга. Тэгэхдээ тэдэн шиг «нүцгэн» бипь зөө лөн биеэ хамгаалсан хачин сонин хэлбэрийн дун гэртэй юм. Дун гэр нь шохойн найр лагатай байдаг нь учиртай. Яагаад гэвэл тэр амьтад да- лайн олон төрлийн эрдэс дєвсны дотроос шохой бол- дог кальцийн давсанд гойд дуртай ажээ. Сайн алкиглавал арчаагүй жижиг миллнмет- рзэс мянга дахин бага мнк- рон гэдэг нэгжээр хэмжигдэ- хсэс эхлээд 5 --6 єм хүр- тэл томхон байна. Өчүүхэн амьтдын үлдэгдэл яахсараа ийм том уул овОО шиг Ху- ралддаг билээ? Үүнд гайхах юмгүй. Энэ нь хэдхэн жил Сус олон сая жилээр далайн ёроолд тунаж хуралдсаар байгаад өдий дайтай болжээ. Урт хугацагнд дэлхийн га- хээээээхэш-шэш-3231гг11-211111111-7-1177Э даргад өөрчлөлт өрж диалайи ёроол байсан газар өргөгдөж уснаас ил гарах, хуурай бай- сан зарнм газар хотойж Дда5- тохнол- дол олон. Хуурай газарт мэ- дэгдэж буй шохойн орд газ- рууд ийм л замаар үүсдэг байна. Далайн ёроол байжээ. гэдгийг энэ амьтдын үлдэгд- ЗУРАГ ДЭЭР: Бичгийн шохойг дуран аврйгвар «Р- төж харахад .