тойро, “ЛЕНИНИЙ Би, Халхын голын дайнд явж: байсан зөвлөл- тийн ахмад дай чид монголд ирж гэж дуу- лаад «Улаан, тар» зочид бууд льн:) хаалган дээ! очиход тэд тэнд байв. Би, дай ны үед хамгийн залуу нь байсан болов уу гэж таамаглаад хоп гор шар үстэй, өндөр туранхай хүйгэн уулаас ярилцлаа. Энэ хүй Халхын голын дайнд оролцож явах- даа цэл залуу хорин дөрөвтэй бай- жээ, Ахиулж сайн харвал энгэр дээр нь ярайсан олон одон, медалийнх нь хамгийн түрүүнд Лениний одоц Ггя залзаж байв УЛААН ЦЭРГИЙН ЧИН ХҮСЭЛ Алексей Митрофанович гучин жи лийн тэртээх дайны шүүр царайг из їдч сапаж байгаа бололтой духаа үр чийлгэн бодол юм. -Би тар үед Чита мужийн Стре- тинск гэдэг жижиг хотод цэргийн алба кааж байлаа. Гэтэд шэг өдөр японы түрэмгийлэн эзлэгчид монголын дар хаи хил хязгаар уруу оряоо гэсэн түг түүүрийн дохно зарлалаа. болоод ингэж ярьсан Бид тэр дороо түргэн жагсаал авч дайнд мордсол юм. Монголын төлөө байлдахдаа би халуун амь, бүлээн цусаа хайрлахгүк гэж өөртөө тангарагласан билээ, Мон тол улс манай улс хоёр тэр үед дэл- хий дээр хоёулхнаа социалист шинэ ертөнцийн төлөөлөгчид байлаа. Ах нь дүүгээ хамгаалах ёстой “шүү дээ. Бид Баянтүмэн, /Матадаар дам жин явсаар Тамсагбулагт | ирлээ, Намайг эмнэлгийц тэрэгчий жолооч болгочив о0, Энэ ажил чухал ажил гэж мэдэвч над пэг л чамлалттай С8- нагдаад болдоггүй шүү. Тэр цагт ком сомолын гишүүн бидний өврийн тэр бол Н. Островскийн хатаагдсан нь» гэдэг ном яаж фронтын дэв «Болд хэрхэн байлаа. Би галын шугаман дээр Монголын зазуучуудын анхдугаар н аялал, чуулган уулзалтанд оролцогсод энэ хөшөөг тай ахан дүүс, сэтгэл нэгүэй тэмцэж алсны билэг төмдөг болгон сүндэр ЮФОЛл ОДОНТОЙ ОРОС очьё доо гэж өдрийн бодол, шөнийн зүүд болж явлаа. Ингээд би хорооны комиссар шөхөр Денисовт энэ хүслээ хэлтэл ашгүй зөв шөөрлөө, Ингээд би буудлагын 2 Ду- гаар батальоны (8 дугаар ротын жаг саалын цэрэг болсон юм! САМУУРАЙГ БУТ НИРГЭВ Наймдугаар дайсныг лаа, Энэ сарын 20-нд бид бүсэлж устгах тушаал ав үед Халхын голыг дайсан эзэлсэн. байсан учир ус байхгүй хэ цүү байв, Дөчид градусын халуунд цангана гэдэг амаргүй. Ийм үед мон гол нөхөд маань чанасан мах, цай өгч бидэнд тэнхал оруулдагсан, | Дайс- нхууд аль ашигтай, далдлавч сайтай газар эзлээд авчихсан, Бид нүцгэн талд окоп ухаж хоргодож байлдсан, Эхпий” өдрийн тулалдаанд Орос мон гол олон сайн эрчүүдээ, бид алдсан юм, Миний зүүн гар шархтав. Би эм нэлэгт очсоцгүй. Цамцнаасаа урж шар хаа боочихоод тулалдаанд дахин ор лоо, “Зургаан хоног бид талх ч үгүй, ус ч үгүй байлдсан билээ. Ингээд ту. лалдаан дуусах тийшээ хандаж байхад батальоны дарга ахнах дэслэгч |Скрав цов: -- Тоо ць тодорхойгүй байгаа ны хэсэг самуурайг устгахаар дураараа хэн явахыг гэж: биднээс асуулаа. -- Би гэж хэлээд урагшаа нэг аях яав. яцо "Би--гээд миний нутгийн залуу Петр Саянско бас ураг шаа нэг алхав, Ингээд сайн дураар үл мэдэгдэх дайсантай тулалдахаар х туу шийдсэн бидний 15 хүц урагшаа давшлаа, Бид цөөхүүлээ Ч гэсэн буу зэвсэг, гранатаар зэвсэглэсэн явсан юм даг. Дайсны 150 хүнтэй бид арван вуулаа тулалдах болсон юм. За гэ вэд богүй гэдэг хойно доо, Бид энэ/ хүч тэнцвэргүй тулалдаанд ялалтан-4 даа итгэсэн зөвлөлт иргэний эрэлхэг зориг, байлдааны ур раа гайхуулсан юм. устгаад үлдсэн цөөн иөхөд маань сэгтээ буцаж Петр бид хоёр хэ хаар явав. Тэгтэл дайсны гүнд «хол Ч, ЛХАМСҮРЭН (Төрийн шагнаач, яруу найрагч) Баянцагааны нуруу зураг шиг содхон Байлдаан тулалдааны чимээ чихэнд тодхон » Баазар нөхдийн меєэь» хөшөө дурсгай тэнд биш Байгуулсан газэьяа нь андар нэртэй гэв түүхэнд бий. «Хаах гол шуугнын урссаар» гэдэг шүлгээс : 5 2 С. ДАШЦДЭНДЭВ (Д. Нецагдоржийн шагналт зохиолч) Дандар дарга дайр! гөэд я тушааж Дайчин эрс нь дав гээд л мордов. Дааган цагийн хурдан морьдын Давхихын сайныг хэлэх үү Далайж барьсан хурц сэлмийн Даахын сайныг хэлэх үү . 4 , найз, Украинд 5 ын дорнот 9 1988 онд бүт цохигдсон боловч ё голоор довтлох бэлтгэл хүчээ хуримт мөлхсөөр д бузгай й тайны ерөнхий Я ШИГ БАТ ЧӨХӨРГЛӨЛ,. 15124Х147:377774 АХ бооны дамжуулагч утас байхыг олж үзэв, Тэгээд хутгаар холбоогий НЬ тасалж тазар байрны үүдэнд байсан манаачийг тонилгов.. Ингээд биднийг ирэхэд салаан дарга маань алагл- сан байв, Би дайн дуустал салаагаа удирдсан даа. Хохлов гуай над ИН- гэж ярнад Лениний одонгоо харсан юм. ЭНХИЙГ ХҮСНЭ ! Эцэг маань дэлхийн нэгдүгээр дайнд амь үрэгдсэн юм, | Долоотойдоо би эхээсээ хагацлаа. 1922 онд шүү дээ, Тэгээд хоёр жил хүүхэд асрах газар байв. Дарад нь олон хүүхэдтэй нагац ах дээрээ хүмүүжив, ургуульд Яв- сан жил цөөн, хожим |Марксизм Ле- ниниазмийн их сургуул ь төгссөн хүн. Цэрэгт мордотлоо хамтралд ажилла- сан. Одоо би таван хүүхэдтэй, Тэд цөм өсөж том болжээ. Хамгийн том 4Ч хүү мннь энэ намар сургуульд орно. Энх цагт сайхан амьдарч байна гэж намтраа товч яриад инээмсэглэв, Би түүнээс: - Таны хамгийн их хүсдэг вээ гэн: асуув, юм юу -- Эхийг хүснэ. Энхийг..гэж оро соор хэлснээ нэмж--Дайн хараггүй! Нх муу гэж монголоор хэлэв. Ж, ХОРЛОО. Г2:1:/12:7213 ХХ Монголын залуучуудын анхдугаар тойрон аялал, чуулга уулзалтанд орол цогсод энэ ханан хөшөөт Баянцагаа. ны Дд босголоо, Энд Монгол-Зөв лөлт баатарлаг дайчид японы, Ч рэмгийлэгчдийг эндээс дотогш нэгч алхуулалгүй бут цохисон юм, сайн 0 аль ьльлтальльлалалныг “ть,ль льльльЛЬ. “ьЛь л льсла льль- “ав льла.лала.ла.лль ла. ла, та. “6, а.а ЛьсЛЬ ла. лала. ла. ть ла лан. “нь та, ла. “вл. аль 1 7 ь л. хүсэж байна? -БИ ДАЙНЫГ БИЕЭРЭЭ ТУУЛСАН ХҮН “Японы түрэмгийлэгчид ЗХУ-- хия Хасан нуурын орчим Халх луулан манай улсын хил шаан, Хандгайт Амгалан, /Хошуу сум зэрэг газраар довтлох гэж 25 КМ орчимд байрлаж байсан, Тэр үед япо- сайд агсан То--зуй, Г6- Халуун ра нерал Рахтанов нар:- - Монгол улсыг эзлэхэд нэгээ0 хоёр сар хэрэгтэй. Монгол улс бид ёсоор ё ний гарт орлоо гэж дур мэдэн хашги чадлаа 9 Самуурайнуудыг 9 дугаар сарын 15--ны 8 цагт Халхын бтолын отрядын Сүмбэр цагаан Д самуу- 4 дахь манай застав уруу довтолж дай рай цөм үхэж үү. Үгүй юу гэж шалга / Й , чих боллоо. Ингээд тэд (1989 оны. 5 нуур ны галыг шатаасан юм. Зургаан хоногийн турш ширүүн ту “байсан эх лалдсаар дайсанд авталгүй. манай застав тол хүчтэйгээ нийлсэн ЮМ. Халхын голын дайны эхнэөс эцэо- хүртэл оролцож явсны учир би Тонно хотод болсон олон улсын шүүхийн хуралд өөрийн улсын нэ рийн өмнөөс гэрчийн этгээдээр оролц сон юм. Би, японы самуурай дахинд үзүүлсэн хор хөнөөлийн Ту» хай тэдний нүгэлийг илчилж 8. цаг шахуу ярьсан юмдаг, Бид дайн гэнс юутай бузар булай юм болохыг биеэ рээ туулж, нүдээрээ үзсэн. Бууны сум, бөмбөгийн дэлбэрэлтэд буцалж орны маань хөрс шорооч дээр өнөөдөр арвай буудай халиурч алим жимс бөнжийж байна. Дэд хурандаа Ч, ЧОГДОН, нарын Ази Дайрч орсон дарга цэргүүд Дайралдсан бүхнээ цавчиж гарлаа. «Морини дивнээ гэдэг найрагРлалаед Д. ТАРВА 5 Баянцагавчны нурууг Багаасаа би мэддэг юм. Түүхэн язаяттай хамт Түгсэн нэрэнд нь бахархан ч Онгон шар зоон дээр нь Одоо ч би зогсож байна. Чиний дзэр хөшөө босжээ. Чи өөрөө ч “ТУЛАПДААН Дайсны онгоц : Далавчит зөгий шиг хүнгэнэлдөн Тэрхэн үедээ Тэнгэрийн нарыг хааж Дайсны Давуу хүчтэй дайтан тулахаар Дайрагч шонхорууд мннь нисэн : хөөрлөө. Манай хатан зоригт бүргэдүүд Манхан тэнгэрт өндөр аван. Дөөшөө дүхлэн, доошоо шумбаж байлаа. хөнөө.болшоо ? «Баатрын хөшөө» гэдэг шүлгөэс. 4 єє... Д. ПҮРЭВДОРЖ Цэцэг навчгүй тэрхэн газрыг Цээнавч дороо хэмт тэвэрч | Цэл залуухан амиараа бүтээн Цэргийн ёсоор тулсан юмсан: Олон: жилийн хойно ч гэсэн Одоо чи минь хаана ч гэсэн Нэртэй хүний зүстэй хөвгүүн Нээрэн чи баатар хүн юм. шүү. «Нээрэн Чи баатар хүн шүү» гэдэг шүлгээс зэвэжээжэгэээ.э!-езэээ-ш?-2-2-1-Г-Г21-102-10111112123 Дайсныг утаан дунд төөрүүлж, Дэргэдээс нь, араас нь мэргэн галаар устгаж, Тэнгэрт, амь өрсөлдсөн : Тэнцвэргүй тулалдаан болж байхад, Тэсрэх бөмбөг, нсгэрэх сумнаас Ё айлгүй --Тэр! манайхан дийлж байна гэж Тулалдаан харсан “зарим маань нуувчнаасаа өндийж Тэнгэрийн зүг ширтэж байсан юм Тэнхээ мэдэн хашгирч байсан юм. Сиклза хавчсан чоно шиг дайсан Сөөргөө эргэн зугатаж байлаа. Овоо зоригтой, үзэлцсэн зарим нь Онгоцтойгоо шатаж байлаа. Дайсны онгоц хар утаа сүвлэн Дайрч ирсэн шангаа авч байсац юм... Хонгинон ёнгинон хөсөр унахдаа тэр Хотны чинээ газрыг эргүүлж байсан юм. Арслан барын тулалдаан шиг Манай шонхорууд яллаа, дийллээ: Аймшигт энэ агаарын тулалдаагд Маш хүчтэйгээ үзүүллээ, харууллаа. Ц. БАТАА